


DEO OPTIMO MAX .^pp, 

UNI ET TRINO. | \ 

VIRGIN I DEI P ARjE, ET S. LUC.* f V' V /' 
Orthodoxorum Medicorum Patrono. 

QUiESriO MEDICA, 

QfUO D L IB ETARI IS DISPUTATION IBUS 
mane difcutienda , in Scholis Medicorum , die Jovis 
decima oHava Decembris M. D C C. XXX 11. 


M. ROBERTO-HUBERTO LINGUET, 
Dodore Medico , Praefide. 


An a placido Intejlinorum motu perfect a Chyli fecretio ? 

I. 

A eft corporis humani conditio , ut prreceps in interitum in- 
definenti pafl'u ruat. Natura illud jugiter intend it, ut quoti- 
diana illius damna reparet, ip unique fradfcum ac debilitatum 
reficiat. Ut ilium aftequatur fcopum nihil ipfi eft antiquius, 
quam ut utile ab inutili fecernat, hoc foras amandando , il¬ 
lud veto fervans in ufum. Quemadmodum fine nutritione ne- 
que generatio corporis, neque ejus perfedio & vita confiftere poteft , 
" c neque nutritio fine fecretionibus. Particularum per cutis poros perenniter 
e ffluentium , ca-terarumque per vatios dudtus excernendarum jafturi, per- 



5 (cm) 














pettfitm fmminet Animali CJeconomix exitium. Hxc variis,quae quotidieaf- 
fumhnus, refarcitur Alimentis. His opitulantibus perpetua nobis eft cum 
morte colludatio, ipfam quafi Catenis conftringimus, eique moras inji- 
cijnus. Non ab alio derivatur fonte pretiofus ille liquor folus cam foliais 
quam fluidis partibus reficiendis par, ad rite fundiones obeundas. Etenim 
Chylo prxfente, vigent omnia, eo abfente , omnia collabafeunt. Dupl'icis 
generis afl’umimus alimenta, folida nempe 8c fluida. In Ventriculo & In- 
teftinis ope Salivx, Bilis, &c. atrenuantur , dividuntur, & ad fluiditatem 
rediguntur. Ipfis dilTolutis Alimentofus fecernitur humor. Hie ab inutili 
alimenrorum mafsa foras excernendorum fecretus, mechanics quadam fin- 
gulari fertur in fanguinem. 

I I. 

C H Y L U S tenuis fluidaque eft fubftantia ex alimentis aflumptis ex- 
trada. Eft principium materiale omnium humorum in corpore hu- 
mano. Tanta eft ejus neceflitas ut nullum Animal in orbe, ipfo abfente,. 
vivat. Homo parvo Corpore , debilibufque membris prxditus, in lucem 
prodit. Ut confirmetur corpus , folidetur , & ad debitam excrefcat ampli- 
tudinem, ipfi tribuendus fuccus nutritius. Hie non nifi a Chylo repetendns- 
Ab eo fanguis, vita? fons uberrimus, reparatur. Ab eo hurootum elapfo- 
ium , 8c partium abrafarum fupplementa dimanant. Aft, qua ratione hoc 
perficiatur opus , attendas, Alimentorum diflblutioni peragendx adeo ne- 
ceftarius eft motus , uc ex quo primiim in os fuerunt ingefta , indefinenti 
motu ferantur. Cibus ore aflumptus maftiqatur , dentibus & poriflimftm 
molaribus confringitur. Lingux 8c Bucciriatorum mufculorum ope Mo- 
phagi offertur orificio. Illud eodem tempore aperitur per Pharingis Muf- 
culos pofteriorem ipfius partem attollentes. In Aifophagum injedus Muf- 
culi Asfophagxi minifterio, ejufdemque fibrarum orbiculatarum protruditur 
in Ventriculum. Ibi varios experitur motus, turn ex parte ipiius Ventri- 
culi, turn Diaphragmatis & Mufculorum abdominalium. Variis liquoribus, 
quibus irroratur Ventriculus, alluuntur alimenta, diftolvuntur, deinde in 
dudum Inteftinalem pelluntur, ut ulceriorem adipifeantur divifionem. 

I I I. 

I NTESTINORUM dux funt fpecies. Tenuia dicuntur alia. Duode¬ 
num, Jejunum, Ileum : Crafta alia, Coecum, Colum , Redum. H#c 
ad expuliionem fcccum , ilia ad ulteriorem Chyli elaborationem dicata. 
Horum quadruplex obfervatur Tunica. Membranacea una. Mufculofa altera 
duplici fibrarum ordine Longitudinali 8c Circulari prxdita. Tertia nervea 
innumeris confperfa glandulis. Quarta demum 8c interior Villofa. Nih'l 
aliud in ipsa confpicitur , nifi innumerabilium Villorum congeries , f eU 
minutiftimorum Tubulorurn qui conftridionis ac dilacationis motu gaudent* 
Tunica ilia Villofa folemne eft illud Colatorium , per quod omnis hum<? r 
ex primis viis ad fanguinem ufque defertur, & in univerfum deinde cor¬ 
pus diftimditur. Inteftinorum motus Periftalticus prxeipua eft Chyli Tects- 








tionis caufa , & ejus in fanguinem progreflus. Yalvulae Conniventes dida:., 
quae in Tenuibus confpicuae fun: Inteftinis, huic progreffioni infervi’unt 
plurimum. Impediunt enim ne, fada compreffione, chylofus fnccus in ipfis 
contentus Ladeorum vaforum orificia, 3c Inteftinorum villos praeterlaba- 
tUl Y Ipfi moram injicit, ut delibatior in vafa poffit impelli. Sed intellige 
quanti fit momenti, ut motus, quibus hoc prssftantimmum perfolvitur 
°pus, ordinati Tint atque compofiti. 

I V. 

• 

I NTESTINORUM motus juxta naturam debet efTe valde placidus, 
lenis, & quafi undulatorius. Caufam quxris ? hanc accipe. Si alimenta 
concoda prxcipiti nimis curfu donarentur, jufto celeriils ad ejedionem ver- 
gerent. Quid inde 5 Tenuior tunc 3c fubtilior concodorum alimenrorum 
portio in villos Inteftinales 8c Ladeorum vaforum orificia non poflet in- 
fundi , fed ftatim cum faiculentiori ac rudiori mafsa foras amandaretur. 
Cur tot anfradus , tot convolutiones ? Eo inftituuntur fine, ut albicans ille 
liquor facile poflit a materii crafliore fegregari. At, inquies, ubi magna 
vincenda vis., fuperandaque refiftentia, ibi adfit necefse eft motus vehe- 
mens. Reveri motus quo Chyli fecretio perficitur, eft fat validus, fed non 
is qui opus impediat. Inteftina v. g. fi lpafmis aut torminibus torquean- 
tur, tunc tunica villofa , valde conftringitur, atque inde Chylo denegat 
aditum,aut fi introitus quidam pateat, tunc nonnifi tenue liquidum tranfmit- 
Metuendum idem fere incommodum vel a nimio, vel a parciore motu. 
Si enim nimis »fint hiantia vaforum Ladeorum ofcula, craffior tunc 3c 
foeculentior Chyli portio recrementitia fertur in fanguinem. Si vero nimis 
conftrida anguftataque, tenuis tantum aquofa pan, remanente utili & ali- 
mentosa, ingreditur. Dubitas adhuc ? Intuere prc5pix\s Aeietree/^ laborantes. 
Franguntur vires. Marcor occupat corpus univerfum. Unde i nifi quia praj 
motu vehementiore alimenta concoqui nequeunt, fed velut uniccr tradu a 
Ventriculo ad anum ufque prxeipiti eurfu protruduntur: aut fi aliqua fiat 
ipforum difTolutio, ita manca, ita eft imperfeda, ut Chylus inde extradus 
icineri fibi dicato non poffit infiftere,. 

V. 

E T certe, fi liceret, plurimos in medium polfemus proferre morbos , 
quorum nulla alia agnofeitur caufa, nullum aliud principium, quam 
v ehementior citatiorque motus , dum placidus, lenis, atque temperatus 
defideratur. Sanitas in ver& motuum xquabilitate confiftit folida inter 8c 
fluida. Si hoc vel illud imperio vincat, perturbantur turn animi, turn cor- 
Poris fundiones. Partium confenfus deperditur. Uno verbo evertitur ma- 
c hina,, aut faltem ipfius exitium imminet, Sanguis impreffie vix imme- 
mor, intra. fuos jam contineri limites impotens, tranfgreditur, aliafque 
Partes a fuis.divertit muniis. Quot inde damna ? Si Ventriculus, qui pri- 
a,a eft Chyli elaborandi culina , motibus afficiatur convulfiyis , ipfos 









M. Ecrnanlus de Juffieu , 
Regia Scientiarum Aca¬ 
demia , Regiaque Socie- 
tatis Londmenfis Socius, 
& in Horto Regio Bota- 
nices Prodemonftrator. 

M. Francifcus Mery. 


for 3 Sereni/Jima Pnnci- 
pis prima Dotaria de 
Conty Medicus, & Pro- 
fejjor Regius. 

M. Guillelmus- Jofephus 
de I’Epine. 


M. Ludovicus-Hyeronimus 
Cofnier. 


Proponebat Parifiis ADRIANUS MALAVAL, 
Parifinus, Baccalaureus Medicus, A. R.. S. H. 1732. 
a, fexta ad meridiem. 


Typn HLA*, Univctfuatis & FatuliatiJ Mcdicina Tyjiogtaphi, 173 


Inteftinis, qux co<fturx vices gernnt, communicat. Moras ibi non ne&ent 
alimenca. Ergo nullana patientur dill’olutionem. Ergo aut nullus Chylus, 
aut falcent minima quancicas fuppeditabicur. Sed adfit. Cuinam infirtec 
itilieri ? Vafa fanguifera Tunics villolx vicina validiflime compreiTa, 
ipfam compriment, atque adeo omnis denegabicur adieus pauciflimo huic 
liquori ab alimentis fubminiftrato. Sed c contra fupponatur in folidis 8c 
in fluidis ilia moruum squabilitas fervandx Animali ceconomiae tarn ne- 
ceflaria, nulla eft fucura pars qux par non fit obeundis fundionibus. Suc- 
cefiiva & reciproca conftri&ionis atque dilatationis vigebit motio. 

Ergo a placido Intefiinorum motu ferfecla Chyli fecretio. 

DOMINI DOCTORES DISPUTATURI. 

M. Dejiderius- Claudius M. Joannes- Baptifla du 
Fremont, Cbirurgia Pro- Bois , Schotarum Profef 
fejfor. 


M. Joannes - Claudius - 
Adrianus Helvetius, Re- 
gi a Santtionbus Conji- 
liis , Medicus Regi: per- 
petuo ordinariu:, Regi- 
naque Medicus Prima- 
rius, & e Regia Scien¬ 
tiarum Academia. 

M. Claudius du Cerf. 


M. Claudius Vergne. 









