Google 


This  is  a  digital  copy  of  a  book  that  was  preserved  for  generations  on  library  shelves  before  it  was  carefully  scanned  by  Google  as  part  of  a  project 
to  make  the  world's  books  discoverable  online. 

It  has  survived  long  enough  for  the  copyright  to  expire  and  the  book  to  enter  the  public  domain.  A  public  domain  book  is  one  that  was  never  subject 
to  copyright  or  whose  legal  copyright  term  has  expired.  Whether  a  book  is  in  the  public  domain  may  vary  country  to  country.  Public  domain  books 
are  our  gateways  to  the  past,  representing  a  wealth  of  history,  culture  and  knowledge  that's  often  difficult  to  discover. 

Marks,  notations  and  other  marginalia  present  in  the  original  volume  will  appear  in  this  file  -  a  reminder  of  this  book's  long  journey  from  the 
publisher  to  a  library  and  finally  to  you. 

Usage  guidelines 

Google  is  proud  to  partner  with  libraries  to  digitize  public  domain  materials  and  make  them  widely  accessible.  Public  domain  books  belong  to  the 
public  and  we  are  merely  their  custodians.  Nevertheless,  this  work  is  expensive,  so  in  order  to  keep  providing  this  resource,  we  have  taken  steps  to 
prevent  abuse  by  commercial  parties,  including  placing  technical  restrictions  on  automated  querying. 

We  also  ask  that  you: 

+  Make  non- commercial  use  of  the  files  We  designed  Google  Book  Search  for  use  by  individuals,  and  we  request  that  you  use  these  files  for 
personal,  non-commercial  purposes. 

+  Refrain  from  automated  querying  Do  not  send  automated  queries  of  any  sort  to  Google's  system:  If  you  are  conducting  research  on  machine 
translation,  optical  character  recognition  or  other  areas  where  access  to  a  large  amount  of  text  is  helpful,  please  contact  us.  We  encourage  the 
use  of  public  domain  materials  for  these  purposes  and  may  be  able  to  help. 

+  Maintain  attribution  The  Google  "watermark"  you  see  on  each  file  is  essential  for  informing  people  about  this  project  and  helping  them  find 
additional  materials  through  Google  Book  Search.  Please  do  not  remove  it. 

+  Keep  it  legal  Whatever  your  use,  remember  that  you  are  responsible  for  ensuring  that  what  you  are  doing  is  legal.  Do  not  assume  that  just 
because  we  believe  a  book  is  in  the  public  domain  for  users  in  the  United  States,  that  the  work  is  also  in  the  public  domain  for  users  in  other 
countries.  Whether  a  book  is  still  in  copyright  varies  from  country  to  country,  and  we  can't  offer  guidance  on  whether  any  specific  use  of 
any  specific  book  is  allowed.  Please  do  not  assume  that  a  book's  appearance  in  Google  Book  Search  means  it  can  be  used  in  any  manner 
anywhere  in  the  world.  Copyright  infringement  liability  can  be  quite  severe. 

About  Google  Book  Search 


Google's  mission  is  to  organize  the  world's  information  and  to  make  it  universally  accessible  and  useful.  Google  Book  Search  helps  readers 
discover  the  world's  books  while  helping  authors  and  publishers  reach  new  audiences.  You  can  search  through  the  full  text  of  this  book  on  the  web 

at  http  :  /  /books  .  qooqle  .  com/ 


7  - 


RITUALE 

AD  USUM  DKECESIS 

ATREBATENSIS, 

Au&oritaie  Illustrissimi  ac  Reverendissimi 
Domini  D.  JOANNIS  DE  BONNEGUIZE, 

Epifcopi  Atrebatenps  tditum  , 


1  lW 


AT  RE  B*  ATI, 

Typis  Michaelis  Nicolas,  Typographi  III™,  ac 
R™.  Domini  D.  Epifcopi  Atrebatenfis ,  ad 
Infignia  Gallica.  1757. 


CUM  PRIFILEGIO  REGIS. 


!■'■! 


•i     ■■  \ 

:  i 


r  i  * 


JOANNES  DE  BONNEGUIZE, 

Dei  et  SanctjG  Sedis  Apostolicaz  gratia' 
EPISGOPUS    ATREB  ATENSIS, 

Omnibus  Parochis,  &  uniyerfo  Diacefts  nojlm 
Clero  tarn  S<tculari  quam  Regulari  > 

Salutem  et  Benedictionem  in  Domin'o. 

Itu  a le  novum  non  offer im us  vobis :  ea  enim 
eft  Librorum  ejufmodi  plena  fan£Htatis  veren- 
d»  dignitas  ,  ut  neque  iUis  adjici  quidquam 
line  culpanda  audacia,  neque  quidquam  fine 
/acrilega  injuria  poflit  ex  illis  detrahi.  Sed  cum  veteres 
plerique  Rituales  Libri ,  aut  ufu  longo-  &  tempore  de- 
triti  nimium  ,  aut  exemplar  ium  paucitate  ac  pen  una  mi- 
nus communes  efle  jampridem  coeperint  ,  necefle  no- 
bis vifum  eft  illos ,  rerum  ferie  melius  ordinata ,  &  ad- 
faciliorem  ufum  revocatos,  edere  iterum  in  lucem. 

Hue  paftoralis  officii  follicitudo  nos  adduxit ,  ut  pro- 
videremus ,  ne  quid  curas  ac  diligentiae  in  boc  dilpo- 
nendo  rite  opere  defideraretur ;  hue  vox  adducet  augufti 
Minifterii  fan&itas ,  ut  caveatis  ne  quid  pietatis  ac  re- 
verentia?  defit,  in  peragendis  qui  prxicribuntur  in  hoc* 


'  Magnam  profeQo,  &  plenam  religiofa;  formidinis  rem 
agere  conceditur  illi  qui  Sacramenti  conferendi  potefta- 
tern  accepit.  Habent  in  fe  divina  minifteria  ut  Sacerdotis 
perinde ,  ac  Chriftiani  hominis  animum  paventem  fan&e 
&  obfequentem  habeant.  Deum  exhibet  Minuter  Dei , 
&  ipfius  divinitatis  monumentum  hominibus  creditur : 
per  Sacramenta  gratiarum  foils  uberrimus  dimanat  in 
Chriftianum  orbem ,  6c  immortal  is  vita;  pignus  fidelibus 
populis  impenditur. 

Hoc  videte  maxime  ut  traditos  ab  Ecclefia  ritus  non 
ea  tantum  cum  pietate  quam  ipforum  fan&itas  expoftulat, 
fed  juxta  morem  quern  &  Ecclefia  &  Paftores  pra;fcri- 
frunt,  peragatis.  Vos  cum  muneris  veftri  dignitas  fatis 
admonet ,  ut  quos  habetis  fan&a  erudiendos  Reiigionis 
lege ,  fan&a  exemplorum  vi  infle&atis  ad  virtutes ;  turn 
Sacramentorum  natura  hue  debet  inducere ,  ut  quam  il- 
lorum  ope  in  alios  eftunditis  gratiam ,  earn  poflideatis  ipfi 
diffufam  pe&ore ,  &  illibato  animo  feliciter  inhaerentem. 

Hinc  illud  eveniet ,  quod  fperare  fuadet  veftra  in  ad- 
implendis  officiis  perfpe&a  faspe  fedulitas ,  ut  poftquam 
fan&os  labores  alacriter  fuilinueritis  adjuvante  Deo  , 
eodem  coronante  merces  expe&atione  major  ,  ipfoque 
non  minor  Deo  vobis  rependatur. 

Datum  Atrebati  in  Palatio  noftro  Epifcopali  Tub  figno 
iigilloque  noftris ,  ac  Secretarii  noftri  chirographo ,  die 
trigefima  Junii  anni  millefimi  feptingentefimi  quinquage- 
fimi  feptimi. 

•j*  J  O  AN  N  E  S ,  Epifcopus  Atrebatenfis. 

Dt  Mandate  IUuJhiJtmi  ru  Rtvtrtndijjtm 
Domini  mti  Domini  Epifeopi  AtnbattnRs  > 
PfcCHENA,$actttarii». 


P  R  I  VI  LEGE    D  U    R  O  I. 

LOUIS, jpar  la  grace  de  Dieu,  Roide  France  &de  Navarre  :  A  nos  ames  &:  ffanx  Confeil- 
At 


laurottbefoinde  no*  Lemes 
,  voufam  tavor.;blemenr 
Prefentes*  derai  re  lrn  primer 

par  tej  Imprimeurqullvoudrachbrfir  tousles  Brtviaires,  Diurnaux  >  Mijjels^  Rttuels  ^Antipho- 
mitrs,  Manuels,  GradueLs  J  Procejfionaux yEpiftolicrs ,  Pjtautitrs $dcmi-Pfeauutrs ,  Dirc&airtt, 
Hearts,  CatecAifmes  ,  Ordonnances ,  Mande/nens,  Statuts  Synod jux  y  Ltttres  PajloraUs  &  Infrac- 
tion* a  Fufage  de  fondit  Dioceft ,  en  tei  volume ,  forme ,  marge ,  cara&ere ,  conjoimement  ou 
ftparcmenr,  &autantdefoi*  que  bonlui  fembjexa,& deles  fair?  vendre  &  debicer  par  tout  notre 
Royau me  pendant  le  temps  de  douze  annees  cunlccutives ,  a  compter  du  Jour  de  La  datte  des 
Preienres,  fans  toutefots  qu'a  Koccafton  des  Li v res  ct-deifus fpecifies  1 1  puifle  en  etrc  imprime  d  au- 
tre* c^ui  ne  foit  pas  dudit  Sr.  Eveque.  Faifonsdefenfesa  toutes  perfonncs  de  queique  qualite  & 
condition  qu*eIlesfoienttd*en  introduce  d'impreffionetrangereoam  aucuns  lieux  de  notre  oboif- 
ianceicommeauffia  tous  Libraires  &  Imprimeurs  d'imprimer  oufaire  imp  rimer ,  vendre  >  fairs 
vexjdrc  6cdebiter  lefd.  Litres,  en  tout  ou  en  par  tie,  ni  a  en  faire  aucunes  iradu&ionsou  extraics* 
fcus  queique  prctexte  que  cc  puifleetre,  fans  UpermuTionexpreiTefc  parecrit  dudii  Sr,Ev£- 
que,  oude  ceu*  qui  auront  droit  de  lui ,  a  peine  de  confifcation  des  Exemplaires  contrefaits ,  de 
troii  inillc  Itvres  d  amende  contrechacun  des contrevenans  t dont  un  tiers  a  Nous,  tin  tiers  a  1'Hd- 
tei-Dieude  Parts,  &1  autre  tiers  audit  Sr.  Eveque,  ou  a  celui  qui  aura  droit  de  lui ,  6c  de  tous 
tJeneos  ,  dommagesdtinterets  :  a  la  charge  que  ces  Prefentes  fe  wit  caregijirees  toutau  long  fur 
U  Repirrede  la  Communaute  des  Imprimeurs  &  Ubraires  de  Paris  dans  trots  mois  de  la'datte 
d  k  efe;  que  J  unpreflion  decesLivres  fera  faitedans  notre  Roy aume  &  ntm  ai lieu  n  ;  en  bon 
papier  8c  beaux  carat  teres  conibrmem  -mx  aux  Reglemens  de  la  Librairie  ;  qu'avant  deles  expofer 
en  vente  les  man  ufcrits  ou  imprimes  qui  auront  fervis  de  copie  a  ftmpreilion  defdits  Li v  re  s  leront 
rerais  es  mains  de  notre  tres-cher  6c  teal  Chevalier  Chancelier  de  France  le  Sr.  Delamoignon,flc 
qu*il  en  fera  enfuite  remis  deux  Exemplaires  de  chacun  dans  notre  bibliotheque  publique  ,  un  dans 
ceile  de  notre  Chateau  du  Louvre ,  un  dans  celle  de  not  red.  tres-cher  &  teal  Chevalier  Chan- 
cefficrde  France  le  Sr.  Delamoignon,  6c  un  dans  celle  de  notre  tres-cher  &  feal  Chevalier  Garde 
des  Sceaux  de  France  le  Sr.deMachaultComitiandeurdenasordres  *f  le  tout  a  peine  den  ul  lite 
c!es  Prefentes  :  du  comenu  defguelles  vousmandons&enjoignons  de  faire  jouir  ledit  Sr.  Eveque 
bits  ay  am  caufe  pleinemem  &  paifiblement ,  fans  fouftrir  quit  leur  foit  fait  aucun  trouble  ou 
etnpechement.  Voulonsoue  la  copie  des  Preientes  qui  fera  unprimee  tout  aulong  au  commen- 
cement ou  a  la  fin  defdits  Livres  foit  tenue  pour  dueroent  ugnifiee ,  ix  qu  aux  copies  coliationnees 
par  Tun  de nos  ames  6c  feaux  Conieillers-Secretairesfoi foit  ajoutee  comme  a  lorkinat  Com- 
mandousau  premier  notre  Huiilier  ou  Serge nt  fur  ce  reauis  de  &ire  pour  Texecupon  dlcelles 
tous  acles  requis  8l  oeceflaires  fansdemander  autre  per miflion ,  &nonobihnt  cIameurdeHarot 
Chane  Normande  &  Letrres  a  cecomraires  :  Car  tel  eft  notteptaifir.  Donne  a  Verfailles  le 
VTO^t-i'eptieme  jour  du  mois  d'Oclobre  Tan  de  grace  mil  fept  cent  cinquante-cmq  ,  6t  de  notre 
Regae  le  quarante-unieme*  Par  le  Roi  en  fon  Confeil*  Stgadf  Li  f&GUE. 

RtpjbzfurU  Repftrt  rreife  de  la  Qkamhft  des  Llbratrts  &  Imprimturs  dcPtrLs  n*       fiL  466. 
confacmemcnt  au  RigUmtnt  de\j%^  cut  fait  diftnftt  an.  IF,  a  tautts  pvfonnts  dt  que  Iqu*  qualite 
"~lUsfoieni$t 
Ut+indrti 

\  U  Jufditg  Chambrt  muf  ExtmpUirts  de  chacun  prefer 
A  Patu  U  30  Odvbn  1755*  Signe  ,  DIDOT,  Syndic. 

JEak  de  Bonneguize  ,  par  la  grace  deDieu&duS.  Siege  Apoftolique,  Eveoued'Afrajf, 
Nous  avons  cede  8c  cedons  par  ces  Prefentes  le  Privilege  ci-deflbs  au  Sr.  Michel  Nicolas  f 
Iiaprimeur- Librair e  demeurant  audit  Arras ,  pour  par  lui  leul  &  a  fexclufion  de  tous  auties  en 
jouir  jufij\i'a  rexpiration  d"icelui.  Donne  a  Arras  le  vingt  Juin  mil  fept  cent  cinquante-ltx, 

Eveque  d'Arru.  Par  Monfcigntvrf 

Peck£ka  f  SjecrcL 


TABULA  TE  MP  ORAR I  A. 


Anru 
Domini. 

Littera 
Dominic. 

Annus 
numtrus. 

Stptuagff. 

Cine  rum  t  < 

Pafcha. 

1757 
r7c8 

1759 
1760 

1761 

b 
A 

d 

10 
1 1 

11 

13 

ix. 
XX4 

j- 
XXlij. 

6  Februar. 
22  Januar: 
1 1  Februar. 
3  Februar. 
18  Januar. 

23  Februarii 
8  Februarii 
28  Februarii 
20  Februarii 
4Februarii 

10  Aprilis. 
26  Martii. 
15  Aprilis. 
0  Aprilis. 
2r  Martii. 

1761 
1*762 

X764 

176  5 
1766 

c 
b 

V 

e 

11 
:i 

iv. 

XV. 

xxvj. 
xvnj. 

7  Febniar. 
10  Januar. 
i9Februar. 
3  Februar. 
1^  Januar. 

24  Februarii 
16  Februarii 

7  Martii. 
20  Februarii 
12  Februarii 

1 1  Aprilis. 

2  A Drilis. 
22  Aprilis. 

7  Aprilis. 
30  Martii. 

1767 
1768 
1769 
1770 
177 1 

d 
c  b 
A 

f 

I 

3 
4 

* 

•  xi. 

iij. 
xiv. 

1 5  Februar. 
%  1 Januar 
21  Januar., 
1 1  Februar. 
17  Januar. 

4  Martii. 
it  Februarii 

8  Februarii 
18  Februarii 
13  Februarii 

1 9  Aprilis. 
3  Aprilis. 
26  Martii. 
I  5  Aprilis. 
3  1  Martii. 

177a 

177* 

"774 
»77f 
1776 

e  d 

\* 

.    b  . 
A 

g  * 

6 

i 

9 

.  10 

x*v. 

vt. 
xvij. 
xxviij. 

ix. 

16  Februar. 

7  Februar. 
30  Januar. 
1 2  Februar. 

4  Februar. 

4  Martii. 
24  Februarii 
1 6  Februarii 

I  Martii. 
21  Februarii 

J  9  Aprilis. 
"1 1  Aprilis. 

3  Aprilis. 
1  6  Aprilis. 

7  Aprilis. 

r777 
17.78 

1779 
1780 

178 1 

e  • 
d 

e  '• 
b  A 

g 

14 

»5 

XX. 

i, 

xxiij. 
iv. 

26  Januar. 
i<  Februar- 
3 1 Januar. 
23  Januar. 
1 1  Februar. 

12  Februarii 
4  Martii. 

17  Februarii 
9  Februarii 

28  Februarii 

30  Martii. 
19  Aprilis. 
4  Aprilis. 
26  Martii. 
1  5  Aprilis. 

178* 

'  1783 
1784 

f. 
e 

d  c 
b 
A 

16 

*7 
18 

"9 
1 

XV. 

xxy  j. 

vi}. 

xv  iij. 
* 

17  Januar. 
16  Februar. 
8  Februar. 
23  Januar. 
1 2  Februar. 

1 3  Februarii 
5  Martii. 

15  Februarii 
9  Februarii 
1  Martii. 

31  Martii. 
20  Aprilis. 
1 1  Aprilis, 
27  Martii. 
16  Aprilis. 

1789 
1790 
1791 

d 

€ 

b 

3 

4 

5 
6 

XXI  J. 

•  •• 

11J. 

XIV. 
XXV, 

4FebruarJ 
20  Januar. 

8  Februar. 
3  1  Januar. 
20  Februar. 

a  1  Februarii1  8  Aprilis. 
6  Februarii  23  Martii. 

25  Februarii  12  Aprilis. 

1 7  Februarii  4  Aprilis. 
*  9  Martii.     14  Aprilis. 

FESTUM  MOBILIUM. 


"757 
*7S* 

*759 
1760 
1761 

19  Mail 
4  Mail 
14  MaiL 
if  Maii. 
30  ApriL 

19  Man 
14  Maii. 

3  Junii 
25  Maii. 
10  MaiL 

9/umt* 
25  Maii 
14  JuniL 

5  Jun  i. 
ai  Maii. 

1751 

176J 

1765 
1766 

20  MaiL 
12  Mai, 

31  Maii. 
16  Maii. 
8  MaiL 

30  Mail. 
21  Maii* 
10  JuniL 
26  Maii. 
18  MaiL 

10  Jtmii. 

2  Junii. 
21  Junii. 

6  Junii. 
19  Maii. 

/  <7*» 
/  '77° 
1  '77» 

10  *iaiL 

11  Maii. 
4  Maii. 

24  Maii. 
Q  Maii. 

7  JuniL 
12  Maii. 
14  Maii. 

3  Junii. 
19  Maii. 

10  Jiimu 
2Jupii. 
25  Maii. 
14  Junii. 
30  Maii. 

1771 

'773 
■774 

'775 
1776 

lo  Man. 

10  Maii. 

11  Maii. 

15  Maii. 

16  Maii. 

7  Junii. 
30  Maii. 
22  Maii. 

4  Junii. 
16  Maii. 

10 Junu. 
10  Junii. 

2  Junii. 
15  Junii. 

6  Junii. 

'777 

'77* 
1779 

1780 

1781 

8  Maii. 
xS  Maii. 

13  Maii. 
4  Maii. 

14  Maii. 

18  Maii. 

7Juniiv 
23  MaiL 
14  Maii. 

3  Junii. 

29  Maii. 
18  JuniL 
3  junii. 
15  llfaiL 
14  Junii. 

1781 
178  j 

1784 

•785 
1786 

9  Maii. 
19  MaiL 
xo  Mali. 

5  MaiL 
1 5  Maii. 

19  Mail. 

8  Junii. 
30  Maii. 
15  Maii. 

4  Junii. 

30  MaiL 
19  Junii. 
1 0  Junii, 
x6  Maii. 
1 5  Junii, 

1787 
1788 
1789 
1790 
•79 » 

17  Maii. 
1  Maii. 
if  MaiL 
13  Maii. 
1  JuniL 

17  MaiL 
ll  Maii. 
3  1  Maii, 
13  Maii. 
1  2  Junii. 

7  JuniL 
12  Maii. 
11  Junii. 

3  Junii. 
25  JuniL 

Dam. 

\\ 

6 

/ 

25 

8 

16 

g 

»8 

10 

aT 

ll 

t6 

11 

14 

1  * 

16 

IA 

-  pw 

*7 

f 

*4 

I 

16 

2 

28 

3 

/ 

4 

27 

w 

5 

*4 

2 

7 

8 

2<  1 
J 

a 

26 

IO 

*7 

II 

»4 

12 

26 

18 

M 

17 

1 

14 

2 

M 

3 

17 

4 

T 

*5 

5  1 

26 

6 

7 

W 

8 

9 

27  No vembrjN. 

}  Decembris. 

2  Deccmbris. 
30  Novembris. 
29  Novembris. 


28  Novembris. 
27  Novembris. 

2  Decembris. 

1  Deccmbris, 
30  Novembris. 


19  Novembris 
27  No v cmbris. 

3  Decembris. 

2  Decembris. 

1  Decembris. 


29  Novembris. 
28  Novembris. 
27  Novembris. 

3  Decembris. 

1  Decembris. 


30  Novembris* 

29  NoverrfbnV 
*8  Novembris. 

3  Decembris. 

2  Decembris. 

1  Decenjbris. 

30  Novembris. 
28,Noveinbri$. 
27  Novembris. 

3  Decembris. 

%  Decembris. 
30  Novembris* 
Iq  Novembris, 
20  Novembris. 
27  Novembris. 


Q  UA  TlXQ  Jt  TEMPO  RA, 

QUatuor  Tempora  celebrantur  4  &  6  Feria  ac  Sab- 
bato  poft  tertiam  Dominicam  Adventurs  :  poft 
prrmam  Dominicam  Quadragefima5 :  poft  Feftum  Pente- 
coftes  >  &  poft  Feftum  Exaltationis  San&ae  Crucis. 

!  Adytntus Doniinz* 

A4ventiis  Domini  inchoatur  Dominica  proximiore 
Fefto  San&i  Andres ,  vel  ipfa  die  S.  Andres  ft  in  Do- 
minica  evenerit.. 

.  Z)/es  Rogationum. 

Dies  Rogationum  funt  Feria  i  r  j  &  4  ante  diem 
Afcenfionis ,  quibus  diebus  non  jejunatur  ,  fed  abftine- 
tur  a  carnibus. 

Dies  Jejunzorumr 

Prater  Jejunium- Quadragefimae  &  Quatuor  Tempo- 
rum  ,  &  ea  quae  In  Calendario  notata  funt ,  etiam  jeju- 
natur Vigilia  Pentecoftes.  Si  qua  vero  ex  Vigiliis  qua* 
jej-unaatur  evenerit  in  Dominica ,  jejunabitur  Sabbato 
praecedenti. 

Interdictum  Nuptiarum. 

A  Dominica  prima  Adventus  ,  ufque  in  diem  Epi- 
phaniae  inclufive ,  &  a  Feria  4  Cinerum  ufque  ad  €>6fcr- 
yarn  Pafchatis  etiam  inclufive ,  folemnitates  Nuptiarum. 
prohibentur. 

Annus  biffextilis* 
Annus  biflextilis  quarto  quoque  anno  recurrit;.  eftque 
ille  qui  in  Tabula  Temporaria  duplicem  habet  Litteram- 
Dominicalera.  J 


CALENDARIUM 

FES  TO  RUM   ET   JE  JUNIOR UM; 

Qua,  jyerDictcejim  Atrebaterifernohfervanda 

funt. 

DOminica  Pafchae ,  Dominica  Pentecoflcs  >  &  cas? 
teras  Dominica;. 
Feria  fecunda  &  tertia  Pafchaus, 
Feria  fecunda  Pentecoftes. 
Feftum  Afcenfionis  DominL 
Feftum  Corporis  ChriftL 

JANUARIU&- 

i.  Circumcifio  Domini. 
6.  Epiphania  Domini; 

,  FEBRUA  RIUS. 

x.  Purificatio  B.  Mariae;  Celebratur  a  populo ,  etiam, 
cum  incident  in  Dominicam  Septuagefima Sexa» 
gejima  yvel  Quinquagejima  ;  &  fit  B  enedictio  Ce- 
reorum:  Officium  verb  transfertur  in  Jequentem  diem 
now  impeditam.- 

i.  Depofitio  SanSi  Vedafti ,  hujus  Dicecefis  Patroni,- 
Celebratur  a  populo etiamji  in  Dominic,  Septuag. 

ISexag.  Quinquag.  velmipfidU  Cinerumoccurrerit. 
M  A  R  T  I  U 

y  Anaumiatio.  B;.  Maria*.  Si  hoc  Fejlum*  inter-  Do- 
I     minicamPaknarum  &  DominicwmA$i$*nclufivl 


indtUrit ,  transferetur  in  firiam  fecundam  pofi  Do- 
minicam  in  Albis  ,  tarn  a  Clero  quam  a  populo  celt- 
brandum.  Sivero  in  alia  Dominica  Quadragejinut 
evenerit  ,ferid  fecundd  proxime  fequenti  celebrabitur 
eti&m  J  populo. 

A  P  R  I  L  I  S. 

15.  S.  Marci  Evangeliftas.  Abftinentia  a  carnibus  :  Li- 
tania  major.  Feftivatur  ufque  ad  ProceJJionem  fini- 
tam,  &  populus  unetur  ad  Miffam.  Nota.  Quod  ft 
hoc  Feftum  evenerit  in  die  Pafcha,  vel  infra  ejus 
Oclavam  ,  celebrabitur  ferid  proximo,  pofi  Domini- 
cam  in  Albis  non  impeditd.  Si  auum  in  aliquam  Do- 
minicam  poft  Pafcha  incident ,  ed  quidem  die  cele- 
brabitur ,  fid  abftinentia  ac  Procejffio  in  proximam 
fequentem  firiam  non  imp  edit  am  transferetur. 

JUNIUS. 

2 3 .  Jejunium.  Si  hdc  die  occurrit  Feftum  Corporis  Chrifti, 
jejunium  in  pmcedentem  diem  transferatur. 

24.  Nativitas  S,  Joannis  Baptiftae.  Si  Feftum  hoc  con- 
currit  cum  Fefto  Corporis  Chrifti  ,  transferetur  in 
fequentem  diem  etiam  d  populo ,  jejunium  fuo  die 
fervabitur. 

18.  Jejunium. 

19.  SS.  Petri  &  Pauli  Apoftolorum. 

JULIUS. 

7.  Septimd  Julii,ft  in  Dominicam  incident,  celebra- 
tur  Dedicado  Ecclefiarum  ,  alioqui  Dominica  pro* 
ximiore. 


AUGUSTUS. 

14.  Jejuni  urn. 
5.  Affumptio  B.  M,  Virginis. 

SEPTEMBER, 
8.  Nati vitas  B.  Maris  Virginis. 

OCTOBER. 

1.  Jejunium. 

NOVEMBER. 
Omnium  Sanftorum. 

Commemoratio  omnium  Fidelium  Defunftorum. 
Fideles  tenentur  ad  Mi(fam  <S'  Fefliviiaiem  matutinis 
horis.  Si  in  diem  Dominicam  incident ,  transfertur 
inferiam  fequentem,  &  Fejiivatur  par  iter  matutinis- 
horis, 

DECEMBER. 

8.  Conceptio  B.  Maria?  Virginis.  Si  qua  die  Dominicd 
Advent  us  occurrerit ,  transfertur  in  diem  Jequentem, 
&  non  Fejiivatur,- 
14-  Jejunium. 

15.  Narivitas  Domini  noftri  Jefu  Chrifti. 

16.  San£H  Stephani  Proto-Martyris. 
.7.  San£H  Joannis  Apoftoli  &  Evangelifts. 

/ejunia  Feftorum  SS.  Jacobi  menfe  Julio ,  Lauremii , 
lartholomsi ,  Matthaei ,  Simonis  &  Juds  ,  6c  Andres , 
anticipantur  Sabbato  immediate  prscedenti  quodlibet 
Feftum  di&orum  San&orum  ;  nift  eorumdem  Feftorum 
Vigilis  incidant  inferiam  quartam  QuatuorTemporum, 
.el  in  quamcumque  feriam  lextajn ,  vel  Sabbatum,  tunc 
«aim  jej.unabitur  in  ipfa  Vigilia,- 


ERRATA. 

Paging  2.  linei  18.  &  fi ,  Uge  etfi.    1  Pag.  yt  i .  lin.  5.  fanftam  9  Agv 
Pag.  ii.  lin.  17.  occ^^endwn  j  Ugiot-   Pag,  388.  lin.  15. tantum ,  /*« 
currendum.      "  "      '  Pag.  394.  Pf.  67.  ^r.  4.  manda 

Pag.  24.  lin.  25.  Fonds  faoils  ,  leg*  Ugt  manda  Deus  virtu 

Fonts  facr&.  Pag.  3 9 5. lin.  if.numeris,/<fri] 

Pag-  34«  lin*  io.  Supceptores,  Uge   Pag.  401.  Pf.97.  ^.  i.falvab 

Sufceptores.  falvayit. 
Pag.  37.1.i9.occurere,X^occurrere.   Pag.  414.  lin.  16.  tempeftater 
Pag.  39.  lin.  24.  Fonds  facres  ,  lege  tempeftatum. 

Fonts  facr&.  Pag.  467.  L  8.  ut  definas,  lege  tu < 

Pag.  41.  lin.  18.  occurit  Ugeocaxrrit.  Pag.  470.  lin.  22.  mxrentiuir 
Pag.  69.  lin.  28.  pubic* ,  lege  public^,  moerentium.  ^ 

Pag.  72.  lin.  7.  denonciato  ,  lege  de-   Pag.  493.  lin.  19.  injuftiam ,  Ug 

nunciato.  titiam. 
Pag.  79.  lin.  12.  poftulenda  ,  lege   Pag.  5 14,  lin.n.  Campanae,/<£ 

poftulanda.  pana. 
Pag.  87.  lin.  10.  xdidus,  lege  sdibus.     Pag.  f  16.  lin.  ultimS  dele  Afp 
Pag.  90.  lin.  4.  occurentis ,  lege  occur-  aqua  bcrudiSd. 

rentis.  Pag.  5  2  3 .  lin.  1 5 .  tuere  eos ,  leg 

Pag.  92.  lin.  n.  exagerare ,  lege  exag»  nos. 

cerare.  Pag.  526.  lin.  18.  folatio ,  lege  i 

Pag.  110.  un.i9.opfepta,/r^obfepta.    Pag.  538.  lin.  17.  fubcujus  ,  U 
Pag.  n 2.  lin.  3 •  Ecelefiae,  lege  Ecclefias.  cujus. 
Pag.  144.  lin.  i6.aliquod,  /^aliquot.    Pag.  545.  lin.  23-acccduntur  ,i 
Pag.  169.  lin.  20.  San£tae  Joleph,  Ugt  cenduntur. 

San&e  Jofeph.  Pag.  550.  lin.  27.  Presbytexii 

Pag.  252.  lin.  4.  diliculo,  /rgtdiluculo.  Presbyteri. 
Pag.  258.  in  Pf.  22.  ^r.  7.  placlarus ,    Pag.  553.  lin.  10.  alios ,  Uge  ali 
Uge  praeclaru*.  Ead,  lin.  1  j .  ad  fronte ,  Uge  k  tin 

Pag.  283.  fin.  13.  &  14.  initates ,  lege   Pag.  557.  lin.  10.  iniquitates  n< 

iniquitates.  Uge  noftras. 

Pag.  341.  lin.  23.  templo  fuo  f  Uge   P^,  573.1m.  l.Baptinii,/^ Bap 
templo  tuo.  Pag.  585. 1. 22.  &  23. uxoris  da 

Pag.  3  5 1 .  lin.  1 1 .  langor ,  lege  languor.  Uge  uxoris  defun&ac 

Pag.  300.  lin.  23.  Hum ,  Uge filium. 


RITUA 


RITUAL  E 

AD     U  S  U  M 
DKECESIS  ATREBATENSIS, 

PARS  PRIMA, 

ONTINENS  Doctrinam  &  Regulas  de  adminiftratione 
Sacramentorum  ,  fimulque  ordinem  &  ritus  ea 

adminiftrandi. 


De  lis  qua  in  Sacrapientorum  adminijlratione 
June  generaliter  obfervanda. 


jjT  omnia  &  (Ingula,  quae  de  Sacramento- 
rum ritibuS  j.aliifque  divinorum  Officiorum 
caeremoniis  hoc  Libro  praefcribuntur  ,  qua 
par  eft  Religion©  cuftodiantur  &  ubique 
'fideliter  ferventur,  illud  ante  omnia  fcire 
&  obfervare  convenit ,  quod  facro-fan&a  Tridentina 
Synodus  de  lis  ritibus  decrevit. 

A  Pars  L 


■ 


Scff.  7.  Can. 


Seff.  7.  De- 
cret.  de  Sa- 
cram. 


2.  DE  5ACRAMENTIS  IN  GENERE. 

Si  quis  dixcr  'u  ,  receptos  &  approbate*  EccUfi&  Catho- 
lica  ritus ,  in  foUmni  Sacramentorum  adminifiratione  ad- 
hibcri  confuetos ,  aut  comemni ,  aut  fine  ptccaio  a  mi 
niftris  pro  libit o  omitti ,  am  in  novos  alios  per  quemcumqu 
Ecclefiarum  Pajiorem  mutari  pojje ;  anathema  Jit. 

Mira  lane  &  inenarrabilis  Sacramehtorum  Legis  E van 
gelicse  virtus  &  excellentia.  Per  ilia  etenim  omnis  vera 
Cone.  Trio",  jujlitiu ,  vel  incipit ,  v*/  r^pM  augetur ,  vel  amijj'a  repa- 
ratur.  Fontes  funt  Salvatoris  ,  ex  quibus  haurituraqua 
i aliens  in  vitam  aeternam  :  ipfa  denique  funt  Dei  myfte- 
ria  ,  quorum  difpenfatio  Sacerdotibus  credita  eft  ;  onus 
profe&o  angelicis  bumeris  fprmidandum  !  Si  enim  in 
mi  niftris  vererum  Sac  ramcn  torum  ,  qu»  noftrorum  um- 
bras dumtaxat  &  figurae  erant,  tantam  Deus  exigebat 
munditiem  ac  puritatem  ,  quanto  major  in  noftris  trac- 
tandis  Myfteriis  requiritur. 

Caveant  ergo  imprimis  Sacerdotes ,  ne  Sacramentum 
ullum  in  ftatu  peccati  mortalis  adminiftrent.  Nam  &  ft 
Sacramenta  ab  impuris  coinquinari  non  poflint ,  neque 
3  pravis  miniftris  eorum  effect  us  retardari ,  impure  ta- 
men.  &  indigne  ea  miniftrantes  sterns  mortis  reatum 
mcurrtmt.  Sacerdos  ergo  f  fi  fuejit  mortalis  peccati  conf- 
^cius  iibi,  (quod  abfit)  illud  vel  prssvia  confeffione  de- 
leat ,  aut  fx  defucrit  alius  Sacerdos  qui  poflit  &  velit  ea 
adminiftrare  ,  vel  cui  peccata  confiteri  queat,  &  ab  eo 
fa  era  mental  iter  abfolv  i ,  Contrkionis  actum  cum  voto 
Sacramenti ,  qua  in  perfe&iflime  poterir,  eJiciat ,  deque 
Sacramenta  quae  jufte  petuntur,  aut  urgent,  tremens 
mimftret ,  &  quam  primum  Confeflarium  adeat. 
DBeCT«!P  aT'  Probe  noverint  fepitem  ttpva*  Legis  Sacramenta  tri- 
arm.         bus  perfici  >  rtbus  $  tamquam  materid,  verbis ,  tamquam 


De  Sacrament  is  in  genere. 
forma  ,  &  perfond  minifiri  confidents  Sacramentum  cum 
intent  lone  faciendi  quod  facit  Ecclefia :  quorum  fi  alt  quid 
deejjet  non  perficeretur  Sacramentum, 

In  Sacramentorum  admlniftratione ,  non  feftinanter, 
fed  attend  ,  graviter ,  diftin&e  ,  &  devote  ,  ved>a 
omnia  prxfertim  iacramentalia  pronuncient  ;  ut  ipfa 
exterius  in  eis  relucens  pietas ,  populis  rcligionem  & 
erga  Sacramenta  reverentiam  infpiret  ;  quod  &  in  pfal- 
modia,  aliifque  divinis  Officiis  ,  Parochi  ftudeant  quam 
accuratiffime  obfervari ,  femper  memores  illius  com  mi- 
-  nationis  :  Maledichts ,  qui  facit  opus  Dei  negligenter. 
In  habitu  quoque  decenti  Sacramenta  adminiftrent , 
videlicet  tunica  talari ,  fuperpelliceo  ,  &  ftola  deAiper 
induti ,  ejus  coloris  quern  Sacramenti  ritus  expofcit  , 
adftante  Clerico ,  qui  fuperpelliceo  nmiliter  indutus , 
precanti  Sacerdoti  totius  Ecclefise  nomine  refpondeat. 

Invigilent  diligenter  Paftores  ne  Sacramenta  conferant 
indignis ,  quales  lunt  excommunicati ,  &  impoenitentes ; 
id  eft  ,  qui  peccatum  vel  occafionem  ad  peccatum  facile 
inducentem  nolunt  relinquere.  Si  tamen  eorum  vel  ex- 
communicato vel  impoenitentia  fit  occulta,  &  in  publico 
petant  ,  ita  videlicet  ut  fine  fcandalo  vel  infamia  ne- 
queant  rejici ,  admittendi  erunt. 

Removeatur  quam  longiffime  a  facro  minifterio ,  omnis 
itmonis  atque  avaritise  fufpicio:  maneantque  Sacerdotes 
content!  moderato  honorario,  quod  pro  eorum  fuften- 
tatione  ftatuerit  Epiicopus,  aut  Iocorum  confuetudo  ra- 
ti on  abilis  aflignarit ;  tametfi,  illud  quod  fponte  oblatum 
fuerit,  recipere  nihil  vetat,  juxta  illud  Apoftoli:  Nefcitis 
quoniam  qui  in  facrario  operantur,  qua  de  Jacrario  funty 
edunt  ;  &  qui  alt  art  deferviunt,  cum  altar i  participant, 

Aij 


4         De  Sacramentis  in  gbnere. 

Sacramentorum  inftitutionem  ,  naturam  ,  vim  & 
^refoimT  cfficaciani  ufum  ,  utilitatem  &  fignificationem  caere- 
moniarum ,  qua;  in  iis  abfque  ulla  omiffione  aut  muta- 
tion c  fervanda  funt  ,  fubinde  pro  temporis ,  &  perfo- 
narum  ratione  explanabit  Parochus :  ut  fideles  de  eorum 
Ibid.  dignitate  &  preftantia  in  ft ru&i ,  ad  eadem  cum  majori 
devotione  frequentanda  adducantur. 

Studiofe  curabit  ut  vafa  facra ,  altaria  ,  linteamina  , 
omnifque  facra  fuppellex ,  munda  &  integra  conferven- 
rur,  utque  in  omni  templo  nitor  appareat ;  ut  cum  Pfal- 
Pfaim.  tj.  mifta  dicere  poflit  :  Domlne  dilexi  decorem  domustua  , 
9»       &  locum  habitationis  gloria  mat, 

Denique  cum  plura  8c  pene  infinita  quotidie  in  ad- 
miniftrandis  Sacramentis  occurrant ,  unde  &  minifterii 
fecuritas  &  populorum  falus  pendent ;  omnibus  iis  qui 
publico  Ecclefias  minifterio  confecrantur  ,  prsefertim 
novis  Parochis ,  hunc  Librum  Sacrorum  Rituum  pervo- 
lutare  exprefle  pracipimus* 

KIT  US  SACRAMENTA 
AD  MINI  STRAND  L 

Conveniens  erit  ut  ante  omnem  Sacramentorum  ad- 
min ifl rationem  ,  Sacerdotes  coram  altari  genu-flexi 
quanta  poflunt  animi  devotione  ad  Deum  fe  con verta nr, 
cjufque  implorent  auxilium,  quo  facrum  munus ,  ad  Dei 
gloriam ,  &  totius  Ecclefiae  aedtncationem  obire  pofiint. 

Congruum  etiam  erit ,  ut  facra  a&ione  perafta  ad 
orationem  redeant,  Deo  gratias  acluri ,  &  fru&um  mi-  . 


n//ierii  fui  commendaturi  :  in  quern  ufum  fubjuo&e  funt 
du-se  fequentes  Orationes. 

fatio  prmparatoria  aiueSacrarnentorumadminiJlratiQnem. 

Defto  Dominc  fupplicationibus  noftris ;  &  me,  qui 
X      etiam  mifcricordia  tua  primus  indigeo  ,  clementer 
e^caudi  :  &  quern  non  ele&ione  meriti ,  fed  dono  gratis 
tu3B  conftimifti  hujus  operis  miniftrum ,  da  fiduciam  tui 
muneris  exequendi,  atque  ipfe  in  noftro  minifterio,  quod 
tuse  pietatis  eft ,  operare.  Per  Dominum  noftrum  Jefum 
Sec 

0 ratio  poji  admtnijirationem  Sacramtniorum, 

OMnipotens  &  mifericors  Deus  ,  qui  mihi  indigno 
famulo  tuo  adefle  dignatus  es  ,  ad  facrum  iftud 
rainifterium  peragendum  ;  ne  refpicias  peccata  mea,  fed 
fidem  Ecclefiae  tuse  ,  &  prsefta  ,  ut  in  famulis  tuis  gratia 
ua  iJJud  intus  operetur  ,  quod  exteriore  ope  re  a  nobis 
«xercetur.  Per  Dominum  noftrum  Jefum ,  &c. 

— ■ —  .  _  ^ 

DE    SACRAMENTO  BAPTISM! 
RITE   AD  MI  N I  ST  RAN  D  O* 

Acrum  Baptifma ,  quod  eft  Christians  Religioms 
&  sterns  vita?  janua  ,  cun&is  ad  Salutem  necefla- 
rium  cfle ,  ipfa  Veritas  teftatur  his  verbis  :  Nifi  quis 
Hiatus  fuerit  ex  aqua ,  &  Spiritu  Sanclo  ,  nan  potefi 
introire  in  Regnum  Dei,  Itaque  fumma  ad  illud  oppor- 
tune, riteque  adminiftrandum  ac  fuicipiendum  diligentia 
atoenda  eft. 


6  Db  Sacramento  Baptismi. 

Cum  autem  ad  hoc  Sacramentum  conferendum  ,  alia 
Tint  jure  di vino  necefTaria ,  ut  materia ,  forma ,  &  mi- 
ni iter;  alia  vero  ad  illius  lblemnitatem  tantum  pertineant, 
ut  ritus  ac  cseremoniae  ;  de  iis  omnibus  aliqua  propo 
nenda  funt ,  ut  (acrum  hoc  minirterium  rite  ac  fan&e 
peragatur. 

De  Materia  Baptifmi* 

TJUjus  Sacramenti  materia  fola  &  necefTaria  eft  aqua 
I  A  vera  ac  naturalis.  Inde  excluduntur ,  turn  alii  om- 
ncs  liquorcs,  vinum,  cervifia,  aquae  ex  floribus ,  herbis, 
fructibus  cxpreflae  ,  tiun  omnis  mixtio  &  compofitio  , 
qua;  aqux  elementaris  fpeciem  non  retinet  ,  aut  ipfius 
fubftantiam  immutare  cenfetur.  Alias  irritus  eft  Baptif- 
mus. 

£t  licet  ad  valorem  Baptifmi  non  referat ,  fit  ne  aqua 
beneditta  an  non  :  feclufo  tamen  necetfitatis  caiu  ,  non 
nil]  aqua  ad  hoc  benedi&a  utendum  eft. 

Debet  autem  in  Fonte  mundo  pura  &  nitida  confer- 
vari  :  &  fi  qua;  fordes  in  fuperficie ,  aut  fpuma;  fuper- 
natare  videantur  ,  concha  feu  vafculo  ad  id  apto  in  fa- 
crarium  ejiciantur. 

Quod.  ft  parcior  fuerit  in  Fonte  Baptifmali  aqua ,  ex 
alia  Ecclefia  Parochiali  deferatur  ,  quae  ritu  debito  co;}- 
fecrata  fuerit ,  aut  faltem  ipfi  admifcearur  aqua  non  con- 
fecrata,  fed  in  minori  quantitate. 

Si  vero  corrupta  fuerit,  automnino  effluxerit,  vel 
quovis  modo  defecerit ;  Parochus  in  Fontem  bene  mun- 
datum  ,  recentem  aquam  infundat ,  eamque  fine  cantu 
benedicat  juxta  Formulam  qus  infra  praifcribitur. 


De  Sacramento  Baptismj.  7 
Quod  fi  aqua  conglaciata fit ,  curet  ut  liquefiat  :  fin 
autem  ex  parte  congelata  fit,  aut nimium  frigida  ,  po- 
tent parum  'aquae  naturalis  non  benedi£ta  calefaccre  , 
&  admifcere  aquae  Baptifmali  in  vafculo  ad  id  parato , 
&  ea  tepefa&a  uti  ad  baptizahdum ,  ne  noceat  infantukfc 
Aqua  porro  baptifmalis  fingulis  annis  in  Sabbato 
San  So  &  in  Vigil ia  Pentecoftes  renovetur  :  primum 
tamen  ipfo  Fonte  diligenter  mundato  ,  non  a  Lako,  fed 
ab  aliquo  Sacerdote.  Aqua  vero  baptifmalis ,  tarn  vetus, 
quam  ea  qua  fons  eft  ablutus  ,  non  in  locum  profanum, 
fed  in  Ecclefia  yel  potius  Baptifterii  facrarium  effun- 
datur. 

Quamvjs  Baptifmus  adminiftrari  poflit  five  per  im- 
merfionem  ,  five  per  afperfionem ,  five  per  iniufionem ; 
ex  ufu  tamen  in  Ecclefia  Latina  ,  &  in  bac  Ecclefia  re-, 
cepto  ,  confertur  folum  per  infufionem  eamque  trinam. 
Itaque  qui  baptizat  rer  aquam  inrundat,  idque  in  modum 
crucis ,  non  fuper  capillos  ,  fed  fuper  cutem  capitis 
baptizandi.  Validum  nihilominus  Baptifma ,  una  infu- 
fione  collatum ,  licet  ill icitum  extra  cafum  neceflttatis;  j 

Cavendum  vero  ne  aqua  ex  infantis  capite  in  Eon- 
tern  defluat  ;  fed  in  aliquo  vafe  ad  hunc  ufum  parato 
recepta ,  in  Baptifterii  vel  Ecclefias  pifcinam  eftundatur. 

De  Forttid  Bapti/mi, 

psflfriccjt.  cniDiT  uVir.>  *in,;^  nil-*?  *7  ,  iOCirUOjWo  fill'"! 

FOrma  Baptifmi  efTentialis  ac  omnino  necefiaria  haec 
eft  :  Ego  te  baptiyo  ia  nomine  Patris  }i  &  Filii ,  & 
Spiritus  S ancle.  Qua?  eodem  tempdre  quo  jnf unditur 
aqua ,  &  aJ>  eodem  qui  aquam  infundit ,  tra&invpro^ 
nuntianda  eft.  ~q  ii  Lc:.  C 


Matth. 


De  Sacramento  Baptismi. 
Attendant  Paftores,  ipfis  earn  immutare  aut  immi- 
nuere  nullo  mo  do  licere  ;  ad  validitatem  enim  Baptifmi 
e  He  mi  a  liter  requiritur  ,  ut  exprimatur  a£tio  miniftri  t 
perfona  baptizandi,  &  exprefla  trium  San&ifiimaj  Tri- 
nitatis  Perfonarum  in vocatio. I:-  $8 
Et  fi  autem  ad  valorem  Baptifmi  non  referat ,  an  ver- 
nacula  alia  ve  lingua  enuncietur  forma  ;  nihilominus  ex 
praxi  recepta ,  nbi  lblemniter  baptizatur ,  non  nifi  latino 
idiomate  utendum  eft. 

De  Miniflro  BaptifinL 

LEgitimus  Baptifmi  Minifter  eft  Epifcopus,  Parochus 
vel  alius  Sacerdos  ab  alterutro  deputatus  ;  ex  ne- 
eeflitate  homo  quilibet  five  Clericus  ,  five  Laicus  etiam 
excommunicato  ,  five  fidelis  ,  five  infidelis ,  five  Ca- 
tholicus ,  five  Haereticus ,  five  vir ,  five  foemina ,  ferva- 
tis  legitime  materia,  forma  &  intentione  Miniftri. 

Obiter  tamen  obfervandum ,  quod  fi  adfit  Sacerdos 
Diacono  praeferatur ,  fimiliter  6c  Diaconus  Subdiacono, 
Clericus  Laico,  &  vir  foemina; ,  nifi  pudoris  gratia  de- 
ceat  foeminam  pot  i  us  quam  virum  baptizare  in  fan  rem 
non  omnino  editum ,  vel  nifi  melius  foemina  teneret  for- 
mam  &  modum  baptizandi. 

Quapropter  curare  dcbent  Paftores  ,"ut  fideles  ,  pras- 
fertim  obftetrices ,  rectum  baptizandi  ritum  apprime  cal- 
leant ,  &  fervent.  Monebunt  infuper  Lai  cos ,  ut  quotief- 
cumque  baptizabunt,  fi  fieri  poftit ,  duas  faltetn  perfonas 
adhibeant,  qua;  de  modo  &  forma  adrainiftrati  Sacra- 
menti,  ubi  opus  erit,  ipfis  idoneum  teftimonium  reddant. 
Quod  fi  pater  aut  mater  propriam  prolem  baptiza- 

verint 


verint  fine  ulla  prorfus  necefiitate  ,  tunc  contrahunt 
cognationem  fpiritualem  quas  baptizantem  impedit  a 
petitione  debiti  conjugalis.  Si  autem  fit  aliqua  necef- 
fitas ,  maxime  propter  mortis  periculum ,  tunc  baptizans 
nullo  modo  impeditur  a  petitione  debiti  :  hanc  autem 
cognationem  fpiritualem  contrahunt  vir  &  mulier  fi  pro- 
priam  prolem  illegitimam ,  etiam  in  necefiitate  baptizent* 

De  Bapti^andis  Paryulis. 

IMpediant  Pa/lores  quantum  in  ipfis  erit ,  ne  infantes 
abfque  Baptifmo  decedant.  Quocirca,  mulieres  utero 
graves ,  five  privatim  five  publice,  monebunt  ,  ut  fibi 
attentius  invigilent :  prsecipient  obftetricibus ,  ut  abfque 
ulla  cun&atione ,  ipfos  de  infantium  ortu  certiores  fa- 
ciant ,  palamque  patres  &  matres  edocebunt ,  de  pcenis 
ipiritualibus  quae  per  Statuta  hujus  Dioecefis ,  &  de 
poenis  temporalibus  qua;  per  Edi£ta  Regia  decernuntur 
in  eos  omnes  ,  qui  abfque  Ordinarii  licentia  infantium 
lucrum  Baptifma  ad  longius  tempus  diftulerint. 

Quamobrem  ftudiofe  providebunt  ,  ut  ii  omnes  ad 
quos  ea  cura  pertinet ,  natos  infantes  ,  quam  primum 
fieri  poterit ,  &  qua  decet  Chriltiana  modeftia  ad  Ec- 
clcfiam  deferant  baptizandos  ;  ne  illis  Sacramentum 
tantopere  neceflarium  nimium  difieratur  cum  periculo 

Si  Ecclefia  procul  diftet  ,  qui  infantem  deferunt , 
kabeant  fecum  aquam  puram  in  aquali ,  vel  alio  vafe 
apto ,  qua  ftatim  baptizari  poflit ,  fi  forte  in  itinere  pe- 
riculum  mortis  imminere  videatur. 
Deferantur  etiam  ad  Ecclefiam ,  quam'  primum  fieri 

B  Pars/. 


10         De  Sacramento  Baptismi. 

potent,  infantes,  qui  ex  necefiitate  privatim  baptizati 

funt ,  ut  illis  confuetab  caeremoniae ,  ritufque  fuppleantur. 

Infans  in  Ecclefia  ,  quando  baptizandus  ,  ungenduf- 
que  eft ,  nudetur  folum  capite  ,  fcapulis  &  pe&ore ,  quia 
partes  tantum  iftae  tangendae  funt. 

De  Baptifino  Adultorum. 

SI  quis  Adultus  (it  baptizandus ,  debet  prius ,  fecun- 
dum  Apoftolicam  Regutam ,  in  Chriftfana  fide  ,  ac 
fan&is  moribus  'diligenter  inftitui ,  ejufque  voluntas  ac 
propofitum  faepius  explorari ;  &  non  nifi  fciens  &  volens 
Do&rinaque  Catholica ,  ut  par  eft,  inftru&us  baptizari. 

Quod  fi  quis  dum  inftruitur,  in  mortis  periculum 
fncidat ,  baptizarique  voluerit  ;  habita  ratione  periculi 
vet  neceftitatis  „  baptizetur. 

•  Cum  autem  ea  fit  quorumdam  Adultorum  praefertim 
exterorum  malitia  ,  ac  im  pi  etas ,  ut  ad  qusftum  vel  ob 
StttuuDioec.  aliam  fraudem  baptizari  iterum ,  poftulent  ;  illosbaptt- 
2are  folemniter  aut  privatim  Paftoribus  prohibitum  efl-, 
nifi  prius  licentiam  a  R.R.  D.D.  Epifcopo  ea  de  re 
©btinuerint* 

Pro  Adultorum  Baptifmo,  adEpifcopum  recurratur; 
ut,  fi  ipfi  placuerit ,  ab  eo  folemnius  conferatur. 

Ut  fervetur  debtta  Sacramento  reverentia  ,  tam  Sa- 
cerdotem  qui  Adultos  baptizabit ,  quam  ipfos  Adultos* 
qui  fani  funt ,  convenit  efle  jejunos  :  quare  non  poft 
.  epulas  am  prandia  ,  fed  ante  meridiem  (nifi ex  rationa- 
feili  caufa  aliter  faciendum  eflet)  Adultorum  Baptifma 
celebretur* 

Admonendi  ftint  Catechumen  i ,  ut  ad  confequendum 
Baptiimi  effe&um  ^  habeant  ornnes.  difpofitiones  qtas 


De  Sacramento  Baptismi.  i  i 
exponit  &  exigit  Concilium  Tridentinura  ab  Adulto  *eff.tf.ctp. 
peccatore  fe  ad  juftificationis  gratiam  praeparante :  fldem  , 
fcilicet  ex  auditu  concipiant ,  in  fpem  erigantur ,  Deum- 
que  tamquam  omnis  jujlitia  fontem  diligent  incipiantj': r: 
Amentes  &  furiofi ,  qui  Temper  tales  fuerunt ,  in  fide 
Ecclefiae  baptizari  debent ;  eft:  enim  de  iis  idem  judicium 
ac  de  infantibus.  Si  vero  lucida  habeant  inter  valla  ,  in 
illis  baptizentur,  (i  velint ;  ft  vero  antequam  infanirent , 
fufcipiendi  Baptifmi  defiderium  oftenderint ,  ac  vitas  pe- 
riculum  immineat ,  etiam  in  amentia  aut  furia  exiftentes 
baptizentur. 

Idemque  dicendum  de  eo ,  qui  lethargia  aut  phrenefi 
laborat  ;  ut  tantum  vigilans  &  intelligens  baptizetur  j 
nifi  mortis  periculum  immineat. 

In  Adulto  baptizando  idem  ritus  fervetur ,  qui  in  par- 
vulis  :  ita  tamen  ut  ad  interrogationes  de  abrenuntia- 
tione,  de  fide,  &  de  Baptifmi  defiderio,  non  fufcepto- 
res ,  led  ipfemet  Adultus  refpondeat  ,  ut-pote  aetatem 
habens  niii  mutus  fuerit  aut  omnino  furdus ,  aut  ignotas 
linguae.  Quo  cafu,  vel  per  patrinum  ft  illam  intelligat, 
aut  alium  interpretem,vei  nutu  confenfum  explicet  fuum. 

De  Sapti^andis  Jiib  conditions. 

QUoties,re  diligenter  inveftigata,  probabilis  fubeft 
ratio  dubitandi  de  Baptifmo  ejufque  valore  ;  ut 
quia  dubitatur  de  materia  vel  forma  ,  an  utraque  vera 
fit ,  aut  debite  applicata ;  baptizandum  eft  fub  conditione 
hoc  modo  :  Si  non  es  baptisms ,  ego  te  bapti^o ,  in  no-* 
mine  Patris  ,  &  Filii ,  6f  Spiritus  San&L  Quae  conditio, 
in  ejus  modi  c  a  films ,  non  mente  fola  eft  fub  intelligenda, 
fed  6c  verbis  ipfis  clare  exprimenda. 


ii         De  Sacramento  Baptismj. 

Itaque ,  quando  infans  afferitur ,  propter  necefiitatem? 
domi  baptizatus ;  quia  in  ejufmodi  cafu  magna  folet  efle 
turbatio  ob  matris  fcetufque  periculum ;  ideo  Sacerdo* 
diligenter  inquirat ,  quid  circa  infantem  aftura  (it ;  6c 
fi  adfint  perfonas  prudentes ,  ex  quorum  aflertione  8c 
teftimonio  certo  conftet  omnia  neceflaria  five  ab  obfte- 
trice ,  five  ab  aliquo  alio  fuifle  adhibita ,  etiatn  a  Bap- 
tifmo rub  conditione  conferendo  fe  abftinebit  :  Caere- 
monias  autem  in  folemni  Baptifmo  adhiberi  folitas  fup- 
plebit.  Si  vero  ejufmodi  teftimonium  defit ,  etiam  fi» 
aflerat  obftetrix  fe  rite  baptizafle  ,  nihilominus  ad  cau- 
telam  baptizabit  fub  conditione  :  quia  plerumque  con- 
tingtt  obftetrices  propter  turbationem  exiftimare  fe  om- 
nia rite  adhibuifle,  cum  aliter  res  fe  habeat.  Annotabit 
infuper  in  Regiftro  infantem  fuifle  fub  conditione  bap- 
tizatum. 

Si  puer  in  utero  matris  exifiens  membrum  aliquod 
exterius  emiferit  ,  &  mortis  periculum  timeatur  ;  in 
membro  apparente  baptizandus  eft.  Ita  ut  fi  membrum* 
apparens  fit  caput ,  non  debeat  iterum  baptizari  :  fin 
autem  fit  pes  aut  mamis ,  fi  forte  natus  vixerit  ,  erit 
fub  conditione  baptizandus. 

Quod  fi  mater  praegnans  mortua  fuerit ,  foetus  quam- 
primumcaute  extrahatur ;  fi  vivos  fuerit  repertus ,  bap 
tizetur  ;  aut  fi  dubitetur  an  vivat ,  erit  fub  conditione 
baptizandus.  Si  autem  fuerit  mortuus  &  baptizari  non' 
potuerit ,  in  loco  facro  fepeliri  non  debet.  Curabitur 
tamen  ut  in  loco  fpecialiter  ad  id  defig  nato .  reconda- 
tur ;  fed  nunquam  fimul  cummatre  fideli  &  baptizata. 

Infantes  expofiti  &  inventi,  licet  appenfum  collo  fcrir> 
turn  habeant  de  Baptifmo  ipfis  collato ,  fi  difquifitiane 


De  Sacramento  Baptismi.  15 
ra&a  de  eorum  Baptifrao  non  aliter  conftet ,  fub  con- 
ditione baptizentur. 

Similiter  &  monftrum  ,  de  quo  dubitatur  an  fit  homo, 
fub  conditione  baptizandum  hoc  modo  :  Si  tu  es  homo, 
*go  te  bapti^o ,  &c.  Si  tamen  res  moram  patiatur ,  Pa- 
Tochus  Epifcopum ,  Vicarios  ejus  Generates  aut  alios 
viros  peritos  confulat ,  priufquam  baptizet. 

Si  in  monftro  plura  lint  capita  &  plura  pe&ora,  totidcm 
erunt  perfonse ,  atque  ita  fingulis  feorfum  adhibendus  eft 
Baptifmus,  nifi  mortis  periculum  urgeat :  Quo  cafu  Sacer- 
dos  iingulorum  capitibus  aquam  infundens ,  omnes  fimui 
baptizet,  dicendo  :  Ego  vos  bapti^p  in  nomine Patris9&c. 

Quando  vero  certum  non  eft  in  monftro  duas  efle 
perfonas ,  ut  quia  duo  capita  &  duo  pe&ora  non  habet 
bene  diftin&a  ;  tunc  debet  unum  abfolute  baptizari  , 
k  poftea  alterum  fub  conditione  :  Si  non  efl  bapd^atusy 
tgo  te  bapti^o ,  &c. 

Cum  Baptifma  fueritab  haereticis  collatum,  &  aderit 
fegitimus  dubitandi  locus  ,  num  prasfcriptam  five  mate- 
riam  five  formam  adhibuerint ,  de  hoc,  fi  opus  fueri t, 
Epifcopus ,  aut  Vicarii  Generates  confulantur  ;  fi  autem 
urgeat  neceftitas  r  tunc  fic  baptizati.,  erunt  fub  condi^ 
none  baptizandL 

Obfervandum  eft  autem  refpectu  horumce  haeretico- 
rum  ad  Ecclefiam  redeuntium  &  omnium  etiam  adulto- 
rum  qui  conditionaliter  baptizamur  ,  quod  ,  fi  unum  , 
vel  plura  mortalia  peccata  poft  fufceptum  Baptifmum 
ium  commiferint ,  Sacramentaliter  con  rite  ri  tcncan- 
tur  :  nam  fi  Baptifmus  prasvie  collatus  reipfa  fuerit 
validus  ,  peccata  poft  ipfum  commifla  ,  fpe&are  ad 
forum  Sacramenti  Poenitcntis  certiifunum  eft. 


•i4         De  Sacramento  Baptismi. 


De  Patrinh  &  Matrinis. 

i        . ,  *  * 

lynod.  Trid.       Arochus  cum  ad  baptizandum '  vocabitur ,  ab  iis  ad 
^derrfora.'    "  ■  <IU^  fpeftat ,  inquirat  diligenter ,  quern  vel  quos 
fufceptores  eJegerint  ;  ne  plures  quam  deceat ,  aut  in- 
dignos  vel  ineptos  admiftat.  . 

Unus  tantum  five  vir  five  mulier ,  vel  ad  fummum 
Ibid.       unus  6c  una  ad  fufcipiendum  infaritem  admittantur ,  non 
autem  duo  viri  aut  dus  mulieres. 

Sed  nec  pater  aut  mater  tamquam  fufceptores  adhi- 
beri  debent ,  etiamfi  immineat  mortis  periculum.  Si  ta- 
men  illud  ex  ignorantia  fa&um  fit ,  non  impedit  quomi- 
nus  fe  habeant ,  ut  conjuges  ;  fi  vero  ex  malitia ,  is  qui 
in  culpa  fuit,  ipetendo  matrimonii  debito ,  (tainetfi  non 
a  reddendo)  donee  cum  eo  per  Epifcopum  difpenfatum 
fuerit  ,  prohibetur. 

Licet  autem  plurimum  conveniat ,  ut  patrini  6c  ma- 
tatuta  Dioec.  n'lTiX  jam  fmt  m  ^statt  pubertatis  conftituti ,  Sacramento 
Gonfif  mationis,  obfignati ,  &  ad  primam  Coramunionem 
admilfi  ;  potent  tamen  Parochus ,  pro  fua  prudentia , 
etiam  impuberes  ,  aut  nondum  ad  primam  Communio- 
nem  receptos.,  ad  hoc  munus  aliquando  admittere,  modo 
fint  ad  minus  decern  aut  undecim  annos  nati ;  vel  modo 
aiter-uter  patrinus  vel  matrina ,  pubertatis  annos  atti« 
gerit :  fintque  alias  de  praecipuisfidei  articulis  fuificienter 
inilru&i,  &  tales,  qui  apti  judicentur  ad puerum  fide  6c 
moribus  Chriftianis-,  quando  &  quantum  opus  erit  ,  ini-. 
buendum.   ■  .\.r-i<:  -  i 

Quocirca.  probe  noverint  PaftbTes ,  ad  fufceptionem 
h  facro  Fonte  son  elfe  adxnimendos  omnes  qui  fidei  ru- 


Ibid. 


De  Sacramento  Baptism i.  15 
Omenta  ignorant,  nec  non  infideles  aut  hxreticos,  publi- 
cs excommunicatos  aut  interdicts ,  publice  criminofos 
aut  inrames.  v 

Praeterea.  ab  hoc  munereremoveantur ,  Monachi,vel  Stat.DioeceC 
San&i-moniales  ,  &  alii  cujuflibet  Ordinis  Regu  lares  a 
Sxculo  fegregati  :  etiam  Abbates  &  Abbatinas  hujus 
alteriufve  Dioecefeos  ,  etiam  qui  fe  exemptos  dicunt , 
nequidem  admittantur  per  Procuratorem  qui  eorum  no- 
mine infantem  de  fecro  Fonte  levet.  Quod  idem  obfer- 
vabunt  Parochi  circa  Ecclefiafticos  Saeculares ,  five 
Ptesbyteros  five  alios  quofcumque  in  facris  Ordinibus 
conftitutos ,  nifi  parentes  infantis  attingant  in  primo 
am  fecundo  confanguinitatis  gradu. 

Norandum  eft  ex  Baptifmo  oriri  cognationem  fpiri- 
tualem  k  qua  is  qui  fufcipit  aut  baptizat ,  attingit  bap- 
tizatum  ejufque  patrem  &  matrem ,  ita  ut  non  poflint 
inter  fe  matrimonium  inire  ,  &  fi  attentatum  fuerit ,  ir- 
nrum  fit.  Quod  fi  Catechifmo  jam  inchoato  moriatur 
titans ,  antequam  ad  Baptifmum  perveniat  ;  nulla  inde 
contrahitur  fpiritualis  cognatio,  ficut  neque  ex  fupple- 
tione  caeremoniarum  Baprifmi  jam  ante  collati  :  quo- 
circa  Parochus  in  tali  cafii  nomina  fufceptorum  def- 
cribens  ,  expretfe  notabit ,  fi ,  non  in  ipfo  Baptifmo , 
fed  in  casxemoniaruin  tantum  fuppletione  infantem  te- 
nuerint. 

Licet  confuetum  fit  ,  ut  patrini  nomen  imponant 
baptizandis ;  non  tamen  admittat  Parochus  fabulofa, 
ridicula ,  vel  inanium  Deorum  aut  impiorum  Ethnico- 
rum  nomina  :  fed  eorum  dumtaxat  quos  Ecclefia  inter 
San&os  veneratur,  quorum  videlicet  patrocinio  juvari 
&  ad  ptctatem  provocari  quean  t  r  cum  ad  grandiorem 


Cone.  Tnd. 
Seff.  14.  cap. 
1.  de  reform. 


16         De  Sacramento  Baptismi. 
SututaOioec.  jetatem  pervenerint ,  nec  plura  quam  duo  aut  tria  im- 
poni  permittat. 

Denique  non  abs  reerit  hie  Paftores  admonere ,  ipfis 
Sat.  Dioecef.  non  licerc  infantem  baptizare  fimul  &  e  1  aero  Fonte 
fufcipere.  Moneant  &  ipfi  vice  fui ,  tide  lew  fuae  curse 
com  mi  libs ,  prohibitum  efle  Tub  poena  excommunica- 
tionis  infantes  recens  baptizatos  in  cauponas  deferre. 


p1 


De  loco  &  tempore  BaptifinL 

>Oteft  quidem  Baptifmus  quovis  tempore ,  etiam 
interdict!  &  collation  is  a  divinLs ,  adm  in  i  lira  ri , 
prsfertim  in  cafu  necefiitatis ;  attamen  ut  ,  quantum 
fieri  poteft,  antiquhlimus  Ecclefiae  ritus  fervetur.  Inflante 
Sabbato  Pafchs  &  Pentecoftes ,  Ci  qui  fint  Catechu- 
meni ,  quorum  Baptifmus  in  id  tempus  differri  abfque 
corum  periculo  queat ,  ii  folemni  casremonia  baptizari 
poterunt  prgedi&is  diebus  Sabbati  Pafchae ,  vel  Pente- 
coftes ,  port  faclam  Baptifmalis  Fontis  confecrationem : 
de  quo  monebit  Parochus ,  Dominica  Pal  mar  u  m  ,  & 
Dominica  infra  O&avam  Afcenfionis. 

Et  fi  urgente  neceflitate  ubique  baptizare  nihil  impe- 
diat ,  proprius  tamen  admini ftrandi  Baptifmi  locus  eft 
Ecclefia. 

Stat. Dioecef.  Caveant  Pa mc hi  ne  infantes  baptizent  in  cubic ul is, 
locifque  profanis  ,  feu  in  privatis  Capellis  aut  Oratoriis, 
feclufo  mortis  periculo ,  nili  de  licentia ,  ab  Epifcopo 
aut  Vicariis  Generalibus  fcripto  obtenta  ;  &  in  cafu 
racultatis  conceflie  ,  afferetur  vas  aqua  Baptifterii  ple- 
num i  ficque  omiiiis  cxremoniis  baptizetur  infans. 


De  Sacramento  Baptismi 


*7 


De  Baptifterio  &  Sacris  Oleis. 

TN  omni  Ecclefia  Parochiali ,  aut  alia  ad  baptizandum 
JL  deftinata ,  debet  eue  Fons  Baptifmalis  feu  Baptifte- 
rium  ,  decent!  loco,  &  forma  ,  materiaque  folida  con- 
ftru&um  ,  cancellis  circumfcriptum  ,  quod  aquam  ita 
contineat ,  ut  nulla  ex  parte  ftitlet  aut  defluat ,  impofito 
operculo  apte  conte&um ,  decenter  ornatum  ,  fera.  & 
clave  munitum ,  atque  ita  obferatum  ,  ut  pulvis  vel  alias 
fordes  intro  non  penetrent.  Clavim  autem  Baptifterii 
Paftor  aut  ejus  Vicarius  apud  fe  perpetuo  fervet. 

Quod  ft  vas  Fontis  aeneum  fuerit,  ftanno  fufili  ab  in- 
teriori  parte  fit  ill i turn ,  ne  aqua  aerugine  inficiatur. 

Sacrum  Chrifma  ,  &  Oleum  Santtum ,  quod  &  Ca- 
thecumenorum  dicitur  ,  quorum  ufus  eft  in  Baptifmo  , 
eodem  anno  fint  ab  Epifcopo  benedi&a.  Quare  curabit 
Parochus ,  ut  ea  fuo  tempore  quamprimum  habeat ,  & 
Vetera  poftmodum ,  in  Ecclefia  comburat. 

Quod  fi  deficere  videantur ,  &  Chrifma  vel  Oleum 
benedi&um  haberi  non  poflit  ;  aliud  oleum  de  olivis 
non  benedi&um  adjiciatur ,  fed  in  minori  quantitate. 

Serventur  autem  in  vafculis  argenteis  ,  aut  faltem 
ftanneis ,  bene  obturatis  ,  apte  diftin&is ,  fuamque  inf- 
criptionem  habentibus  ,  majufculis  litteris  incifam  ,  ne 
acerdos  aberret ,  &  unum  pro  altero  fumat ;  quod  ca- 
re debet  diligenter. 

Atque  ut  effiifionis  periculum  removeatur,  commo- 
dum  erit  in  his  vafculis  bombacium,  feu  quid  fimile  ha- 
bere, cum  virgulis,  quarum  ufus  eft  ad  inungendum. 
Haec  vafcula  ita  prxparata ,  non  in  tabernaculo  al- 

C  Pars  I. 


it         Dft  Sacramento  Baptism*. 

taris,  fed  in  loco.decenti  ac  mundo,  Tub  clave  ac  tuta 
cuftodia  dffottkntoLt ;  ne  ab  alkjuo  ,  nifc  fcSacerdote  , 
temere  tangantur ,  aut  eis  facrilege  quifpiam  abuti  poffit. 

Parothus ,  quantum  fieri  poteft,  curabk  ne  per  Lai- 
cbs ,  fed  per  fe  yerper  afium  Sacerilotem-,  Ve!  faltem 
igf  alitim  Ecdefe  Minifrrtfth  haxf  Q!e*  dfcfereiitur. 
Civeat  iteift  ne  de  iis  qurdqtiam  ulli  tradat  cujufvis  rei 
prastexru. 

FicraOlei  rel  Chrifmatfe  uhftione  ,;  mo*  illtid  bom- 
Ifacio",  vel  lino ,  uv&  ftupa ,  aut  alii  re  fitniii  detergat : 
qtiod  poftek  comburat,  &  inpifcmam  ciheres  mittat. 

Jp4?  iis  qu#  ad  Jbiemmter  iapti^ndum 
prdparduda  Juitt. 

UBi  Sacrartientum  Baptiimi  erit  folemniter  adminif- 
tr andum ,  Paroerms  curabit  ut  hac  in  prompru  fint. 
Sal,  quod  in  os  baptizandi  immitendum  eft ;  fit  bene- 
di&um  fua  peculiari  benedi&ione ,  qua;  infra  praefcri- 
birur  •  ne*que  utatur  fale  exorcizato  ad  benedicendam 
adnata.  Sir  autem  prius  bene  confra&um  &  attritum  , 
fifcuffl  &  mundtim ;  &  ne  palatum  infantis  ulceret ,  ad- 
nllbearuf  ih  minima  quantitaie. 

Porno  fal  ita  benediftum  nemini  tradatur ,  neque  etiam 
ffc  qui  benedicehdiim  attulerinr,  reddatur ;  fed  ad  alios 
Ba^mzandos  fefVerur  ,  aur  in  Sacrarium  dejiciatuT. 

Vafcula  Sacri  Olei  ,  Catechumen orum  videlicet  & 
Chrifmatis. 

Vafctilum  ex  argeiito  vel  alio  merallo,  autcriftallo, 
nlti'dam  ,  dd  ftindettdarh  aqtram  faper  caput  Baptizandi, 
quod  nulli  aiteri  j>r»terei  ufui  deferviat. 


De  Sacramento  Baptismi.  i$ 

Pelvis  ad  excipiendam  aquam  ex  capite  defluentem, 
nifi  ftatim  in  Sacrarium  vel  Pifcinam  defiuat. 

Bombacium,  yel  ftupa,  feu  quid  fimile,  ad  abfter- 
genda  loca  Sacris  Oleis  inun&a. 

Alba  veftis  in  modum  pallioli ,  feu  linteolum  candi- 
dum,  Baptizandi  capiti  imponendum.  . 

Cereus  feu  candela  cerea  Baptizato  ardens  tradenda. 
Hie  denique  Ritualis  liber  fit  paratus  ,  &  item  Re* 
jiftrum  feu  Liber  Baptifmalis. 

De  Regijlrv  feu  Libro  BaptifmalL 

PArochorum  officii  munus  eft ,  Baptifmata  quas  ab 
ipfis  conferuntur  ,  quam  accuratiffime  inferibendi. 
Q uocirca  duos  Libros  Baptifmales  habebunt  in  quos  re- 
ferent ,  fexum  &  nomina  baptizatorum  infantium ,  ho- 
ram  ,  diem ,  menfem ,  annum  eorum  nativitatis  ;  qui- 
bus,  patris  &  matris,  ac  fufceptorum  nomina ,  cognomi- 
na,  domicilium  &c  parochiam,  etiam  adjungent  :  fi  au- 
tem  jam  undatus  (it  infans,  dies  &  annus  quibus  undatus 
eft,  &  fuppletas  funt casremoniae,  annotabuntur. 

Verum  cum  longius  foret,  hie  explanare  cafus  diver- 
fos,  qui  Paftoribus  dubitationem  afferre  poffunt,  eos 
paulo  fufius  tra&are  mens  eft  ,  in  tertia  hujus  Ritualis 
parte,  ubi  de  modo  inferibendi  Baptifmata  plenius  agetur. 

aeremoniis  qua  in  Baptifino  adhibentur. 

C&remonias  in  Sacramentorum  adminiftratione  ad- 
hiberi  folitas ,  populo  fubinde  inter  concionandum, 
vel  alias  opportune  explicare  debet  Parochus.  Qqare 

C  ij 


tb         De  Sacramento  Baptism*. 
utneceuariam  ejus  rei  do&rinam  obviam  habere  poffit, 
hie  earum  fignificationem ,  adjungere  vifum  eft. 

Igitur ,  quoad  Baptifmi  caeremonias  attinet  :  prima, 
eft  Statio  ante  fores  ,  vel  faltem  in  loco  extra  Baptifte- 
rium  ,  ubi  puer  conftitutus ,  ab  ulteriori  Eccleuae  in- 
greflu  prohibetur  ,  donee  fa&o  exorcifmo ,  difpofitus 
fit  ad  Baptifmum  Chrifti  ,  ejufque  fidem  fufcipiendam. 
Quo  fignificatur,  eum  ab  ingreflu  Ecclefiae,  adeoque 
regni  caelorum  prohiberi ,  qui  a  Religione  Chriftiana  , 
cujus  janua  eft  Baptifmus ,  alienus  manet. 

Secunda  ;  eft  Exfufflatio  &  Exorciunus  >  qui  ad  ex- 
ellendum  diabolum ,  ejufque  vires  debilitandas  adht- 
etur  ;  ut  nec  Baptizandus  a  fufcipiendo  Sacramento  ; 
nec  poft  (ufceptum ,  ab  ulteriore  ejus  efFe&u  confequen- 
do,  &  a  gratia  femel  percepta  confervanda,  impediatur. 
-  Tertio  :  ori  mfantis  modicum  falis  immittitur  :  ut 
per  Do&rinam  fidei ,  qua;  eft  fal  fapientiae,  a  putredine 
&  foetore  peccatorum  liberetur ,  &  deinceps  bonorum 
operunv  feporem  percipiat ,  &  divinae  fapientiae  pabulo 
dele&emn  :  : 

Quarto  :  aures  &  nares  infantis ,  fahVa  tanguntur; 
ut  &  aures  ad  inteliigendam  cceleftem  Do&rinam ,  6c, 
aares  ad  percipiendum  rerum  divinarum  odorem ,  ape* 
r  iantorv  Nam  &'  Salvatqr  tetigit  fputa  linguam  furdi  6c 
jnuti,  &  octilas  c*ci  ndti.  .i  .! 

Quinto :  Baptizandus  renunciat  fatanse,  &  mox  fidem 
ptofttttur.  Hsc,.eairn,  du^/i|^n)am,:ChrA^Un^f^lig^o> 
nis  continent:  ut  diabolum,  ejufque  opera,  cVpompas 
deferamus ; .  &  Deo  t,  per  ;laftitt»jGhriftian«  cfaCcrvat^ 
mm,,  cujus  fides  initiuin :  «ft  &  fundament  cm  ,  adha> 
reamus..  . 


De  Sacramento  Baptismi.  h 

Sexto  t  ungitur  Oleo  San&o  in  pe&ore  &  inter  fca- 
pulas ;  Athletarum  inftar ,  qui  oleo  ungebantur ,  priuf- 
quam  in  certamen  defcenderent  :  ut  fic  oftendat  ,  fe 
deinceps  fore  Chritti  militem ,  contra  diabolum  haben- 
tem  certamen. 

Septimo :  ablutione  fa&a,mox  Baptizati  vertex  Chrif- 
mate  inungitur  ;  ad  ugnincandum  Spiritus  San&i  de£ 
cenfum  in  ilium ,  &  ejus  charifmntum  dona  :  ideoque 
ab  ifta  un&ione  merito  Chriftianus  appellator. 

Ochvo  :  vefte  Candida  induitur ,  quae  fignificat  turn 
nitorem  aninre,  jam  per  Baptifmum  abluta ,  turn  vita; 
puritatem  ,  quam  Baptizatus  deinceps  debet  fervare. 

Den i que  ;  Baptizatus  defertur  ad  altare  ,  ibique  ei 
traditur  cereus  ardens  ;  quo  fignificatur  ,  eum  debere 
rieri  hoiliam  fpiritualem  ,  Deo  in  ejus  ahari  ccelefti 
prasfentandam  ,  quae  virtute  fidei ,  &  bonorum  operum 
vivificatur  ,  &  velut  lampas  ad  occurendum  ccelefti 
Sponfo ,  accenditur. 

Quod  autem  fufceptores  jubentur  manum  apponcre 
Albulae ,  qui  Baptizati  capiti  imponitur  ,  &  candelam 
accenfam  juxta  ilium  tenere  ;  fignificat ,  eos  advigilare 
&  cooperart  debere  ,  ut  eorum  filius  fptritualia  ,  vitae 
puritatem  retineat ,  fy.  per  bonorum  operum  lucem  in 
Ecclefia<I^i,  fulgearrjj  , :   r y    ,  a  ,  \  j '■  .  tj    ,  , 

Paffim  vero  inter  casremomas  fignum  Crucis  adhibe- 
tur  ;  quia  Baptifmus ,  ficut  &  csetera  Sacramcnta ,  in 
virtute  -Crucis  Chrifti  operatur. 

8  \iti 


ORDO   A D M I N I S T R A N D I 

BA  P  T IS  MUM, 

Juxta  Ricum  Dioecefis  Atrebacenfis. 

•  r 

OMnibus  ritk  praparatis,  Sacerdos  lotis  manibus  yjii- 
perpdliceo  &  flold  colons  yiolacei  indutus .:  /acid 
ad  'gradus  altaris  vraupne ,  pccedit  cum  Minjftrojuperpcl- 
Ufeo  par  iter induw  ad fores  EccUJiayfiu  adalium  locum, 
extra  Bapuflcrwm,  ufd  expectant  qui  infantem  deferunt, 
to  ordine,  ut  virijint  ad  dexteram  ,  foemina  varo  ad  fi- 
Btfttam  j>er/bn#  ,  iqu#.  infantem  portat  Jttper  brachiunx 
de^tprum  :  foopetztp  <capite  y  iwrrpgafe  Patfinum$  Afo- 
trimm  tn  huncrnwdwn.  - 

'D.  Quel  Enfant  prefentez-vous  a  FEglife  ? 
R,  Un  gar^on. ; \vd VUne  ifille. 
P,  Eft-il,  (yd)  cft-elU ,  de  cette  Paroifte* 
R.  ;'Oui ',  Monfieur. 

Si  refponfhm  fuerit ,  effe,  alter iixs  Patochie  ,  jremkta* 
tur  ad  proprium  Parochum ,  niji  Jit  urgens  necejfitas,  out 
habeatur  licentia  a  Parocho,  yd  Ordinario, 

D.  N  a-t'on  pas  ondqye^  cet  Enfant  ? 
R.  Non,  Monfieur. 


Ordo  administrandi  Baptismum. 

Quod  Jlrefponfum  fuerh  affirmative ,  diligenterinqui- 
at  Paftor ,  a  aua  &  utrum  rite  fuerit  baptisms  ,  ob/er- 
etqae  accuraujjime  regulas  praftriptas,  pag.  1 1.  &  12. 

D.  Que  demande  cet  Enfant  ? 

R.  Le  Bapte"me. 

D.  £tes-voUs  le  Parrain  &  la  Marraine  ? 

R.  Oui ,  Monfieur. 

D.  Voulez-vous  vivre  &  mourir  eh  la  Foi  de  1'fi- 
glife  Catholique  ,  Apoftolique  &  Romaine  ? 

R.  Oui ,  moyennant  la  grace  de.  Dieu. 

(  Si  autem  huic-ce  interrogation  fatisfacere  dene  gar  cm , 
tjjeni  omnino  rejiciendi, 

Quas  interrogationes  onrittere  nofi  prafumat  Sacerdos, 
nifi  eas  prorsus  inutiles  ptudenter  judicet.  Ordinem  igitur 
iaptiyandi  incipiens  ac  Jeipfum  fignans  ,  ad  circumjlantes 
habebit  fequcmem  aut  aliam  fimilem  Exkortationem  ,  quae 
non  ejl  levitcr  prmermitunda  ,  niji  gravis  injlet  accele- 

randi  Baptifmi  ratio. 


Exhortatio  ad  circumjlantes. 


"pSt-il  un  fpe&acle  plus  touchant ,  Chretiens  mes 
•Cj  Freres ,  que  celui  que  votre  charite  nous  offre  au* 
jourcf hui ,  en  prefentant  cet  Enfant  au  Bapteme  ?  C'eft 
un  Fils  infortune  d'Adam  notre  premier  Pere ;  il  a  he- 
rite'  de  fon  peche  en  rccevant  la  vie  ;  i!  eft  nd  ennemi 
de  Dieu  &  Tobjet  de  fa  colere  ;  il  eft  l'efclave  du  demon 
&  fous  fa  puiflfance.  Helas  !  fi  Dieu  n'ecoutant  que  fa 
juftice  ,  oublioit  fa  mifericorde  ,  il  feroit  exclu  du 
Royaume  des  Cieux  ,  fuivant  ces  paroles  de  Jesus- 
Christ  :  Si  quelquun  ne  renait  de  I'eau  &  du  Saint 


14     Ordo  administrandi  Baptismum. 

EJprit,  ilne  p.eut  ehtrer  dans  le  Roy aume  de  Dieu.  Mais 
la  grace  qui  va  lui  etre  communique^  par  le  Baptemc, 
purifiera  ce  que  le  malheur  de  fa  nauTance  lui  a  fait 
contrafter  d'impur.  .  II  va  pafler  des  tenebres  a  la  lu- 
miere  ;  la  grace  du  S.  Efprit  va  fe  repahdre  4aris  fon 
coeur  ;  fa  redemption  eft  proche  ,  6c  l'alliarice  que  le 
Fils  de  Dieu  a  contra&e  avec  tous  les  hommes,  &  qu'il 
a  cimente  par  l'effufion  de  fon  Sang,  eft  fur  le  point 
de  fe  connrmer  en  lui ,  par  le  cara&ere  d1ieritier.de 
Dieu,  &  de  coheritier  de  Jesus-Christ  ,  qui  va  lui 
etre  donne  avec  la  robe  d'innocence. 

Pourriez-vous  ,  Chretiens  mes  Freres ,  etre  temoins 
oififs  &  indifferens  de  cette  grande  action ,  comme  ft 
elle  ne  vous  regardoit  pas?  Auriez-vous  done  oublie 
que  Dieu  riche  en  mifericordes  vous  a  rendus  partici- 
pans  de  la  meme  faveur  ?  La  grace  du  Bapteme ,  pour 
vous  avoir  ite  accordee  depuis  long-temps ,  auroit-elle 
perdu  a.  vos  yeux  quelque  chofe  de  fon  prix  ?  En  au- 
riez-vous moins  de  reconnoiflance  ,  parce  qu'elle  ne 
vous  eft  pas  nouvelle  ?  Rappellez- vous  cet  heureux 
moment,  ou,  tirds  de  la  puiilance  des  tenebres,  le  Se* 
gneur  a  fait  luire  a  vos  yeux  fon  admirable  lumiere  : 
Confiderez-vous  vous-memes  ,  mes  Freres  ,  dans  cet 
Enfant ,  que  l'£glife  va  engendrer  en  Jesus  -  Christ 
fur  les  Fonds  facres  :  Tels  vous  avez  ete  tous,  &  telle 
eft  la  grace  que  vous  avez  re^ue ;  grace  d'autant  plus 
precieufe ,  qu'elle  n'a  pas  ete  faite  a  toutes  les  Nations, 
V mt{  done ,  &  confident  les  ceuvres  du  Seigneur  ;  ad-C 
mire[  les  prpdiges  qu'il  a  cpire  en  vous  ,  &  qui  vont 
fe  renouveller  en  votre  prefence. 


RiTtrs 


RITUS  BAPTIZANDI  MASCULOS. 

OAcerdos ,  pramiffa  Exkortatione  fuperiiis  defcriptd, 
O  cooperto  capite  ,  Sufeeptores  in  hunc  modum  intcjro* 
gabit : 

D.  Quel  Norn  voulez-vous  donner  a  cet  Enfant? 
R.  N. 

Quibus  nomen  In/amis  re/pondentibus  :  Sacerdos  mox 
cxfufflae  infaciem  Infant  is  per  modum  Cruets  ®.  Ubi 
noia  exfufflationem  hanc  fieri ,  non  per  modum  halantis 
ere  aperto  (  id  enim  foventis  eft  ,  non  expellentis}  fed 
we  angufto.  Turn  dicit  ; 

Recede  diabole  ab  hac  imagine  Dei  ,  increpatus  ab 
to  :  &c  da  locum  advenienti  Deo  vivo  &  vero  :  da  ho- 
norem  Filio  ejus  ,  Deo  &  Domino  noftro  Jefu  Chrifto: 
&  da  locum  Spiritui  San£k>  Paracleto. 

Deinde  Sacerdos  nomen  Infantis  latino  idiomate  ex- 
primens  \  quod  obferv  are  debet ,  quoties  in  Exorcifmisvel 
Oradonthus  lit i era  N.  occurrit  :  non  autem ,  ut  ab  ipjis 
Su/ceptoribus  ,  Infantis  nomen  interroget ,  nifi  idexprefse 
annotatum  fit  ]  dicat ,  formans  Crucem  pollice  dextro  ,  in 
fionte  Pueri. 

N.  Signum  fan&ae  Crucis  Salvatoris  Domini  noftri 
Jefu  Chrifti  in  frontem  tuam  pono.  Similiter  in  peclore: 
Signum  fan&s  ®  Crucis  Salvatoris  Domini  noilri  Jefu 
Chruli  in  pe&us  tuum  pono. 

D  Pars  L 


1&  RlTtJS  BAPTIZANDI  MASCUL03. 

film  ,  detctitd  capite ,  tenens  fnankM  dixUrato  fupn 
caput  In/anus,  dicat : 

f.  Dominus  vobifcum.  itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  U  S . 

GMnipotens  fempiterne  Deus  x  Pater  Domini  npftri 
jefu  Chrifti ,  refpicere  dignare  fuper  hunc  famu- 
lum  tuum  N.  quern  ad  rudimenta  fidei  vocare  dignatus 
es.  Omnem  caecitatem  cordis  ab  eo  expelle  :  &  dirUnlpe 
omnes  laqueos  fatanae ,  quibus  fuerat  colligatus.  A  peri 
ei  Domine  januam  pietatis  tux  :  ut  figno  iapientiae  tuas 
imbutus ,  omnium  cupiditatum  Foetoribus  careat ,  &  ad 
fuavem  odorem  praceptorum  tuorum ,  laatus  tibi  in  Ec- 
clefia  tua  deferviat ,  &  proficiat  de  die  in  diem  :  (Ut 
idoneus  efficiatur  accedere  ad  gratiam,  Baptifmi  tui  per- 
cepta  medicina.  )  In  Jiippleridis  caremoniis ,  quando  fue- 
rit  antea  bapti^atus  ,  dicitur :  [  Ut  idoneus  efficiatur  per- 
manere  &  crefcere  in  gratia  Baptifmi  tui.  ]  Per  eundem 
Ghriftum  Dominum  noftrum.  itf.  Amen. 

O   R   E   M   U  S, 

PReces  noftras  quaefumus  Domine  clementer  ex  audi: 
&  hunc  ele&um  tuum  N.  Crucis  Dominies,  cujus 
®  impreflione  (  Signet  frontem  Pueri  pollice  dextro ) 
eum  iignamus ,  virtute  cuftodi  :  ut  magnitudinis  glorias 
tuse  rudimenta  fervans,  per  cuftodiam  mandatorum  tuc* 
rum ,  ad  nova;  regenerations  gloriam  pervenire  merea-* 
tur.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  vl.  Amen. 

O   R   E  M   U  S. 

DEus ,  qui  humani  generis  ita  es  conditor  ,  ut  fis 
etiam  reformator  ;  propitiare  populis  adoptivis  , 
&  novo  teftamento  fobolem  novas  prolis  adferibe ,  ut 


RlTUS  BAPTIZANDI  MASCULOS.  iy 
filii  promiflionis ,  quod  non  potuerunt  aflequi  per  natu- 
ram ,  gaudeant  fe  recepifle  per  gratiam.  Per  Dominum 
noftram  Jefum  Chriftum  Filium  mum ,  qui  tecum  vivit 
&  regnat ,  in  unitate  Spiritus  San&i  Deus ,  per  omnia 
fecula  fasculorum.  Amen. 

Exorcifmus  Sa/is. 

Hunc  Exorcijmum  Sacerdos  omittet ,  fi  habeai  fal alias 
bmcdi&um.  Et  nota  quod  non  praponitury  Dominus  vo- 
bifcum ,  nec  dicitur ,  Oremus.  Quod  &  in  quovis  alio 
Exorci/mo  olr/ervatur. 

"PXorcizo  te  creatura  falis ,  in  nomine  Dei  Patris 
JC  omnipotentis  :  &  in  charitate  Domini  noftri  Jefu 
Chrifti  :  &  in  virtute  Spiritus      San&i.  Exorcizo  te 
per  Deum  ^&  vivum ,  per  Deum     verum ,  per  Deum 
fanSum     :  per  Deum ,  qui  te  ad  tutelam  humani  ge- 
neris procreavit  ,  &  populo  venienti  ad  credulitatem , 
per  fervos  fuos  confecrari  praecepit :  ut  in  nomine  fan&as 
Trinitatis  efficiaris  falutare  Sacramentum  ,  ad  efTugan- 
dum  inimicum.  Proinde  rogamus  te,  Domine  Deus  nofter, 
ut  hanc  creaturam  falis  fan&ificando  ©  fan&ifices  ,  be- 
nedieendo  >J<  benedicas  :  ut  fiat  omnibus  accipientibus 
perfe&a  medic ina  ,  permanens  in  vifceribus  eorum  :  In 
nomine  ejufdem  Domini  noftri  Jefu  Chrifti ,  qui  veni 
turus  eft  judicare  vivos  &  mortuos ,  &  faeculum  per 
ignem.  tf.  Amen.   Afpergatur  fal  aqua  bentditld. 

Deinde ,  capite  cooperto ,  accipit  modicum  falis  ,  & 
mmitxit  in  os  Pueri  dicens :  "3l 
N.  Accipe  fal  fapientiae,  ut  propitietur  tibi  Domir 
s  in  vitam  aeternam.     .  Amen.    .    „ .  . 

Dij 


l8  RlTUS  BAPTIZANDI  MASCULOS. 

Turn ,  detecfa  capite ,  dicit : 

Or  e  m  u  s. 

DEus  Patrum  noftrorum ,  Deus  uhiverfe  conditor 
creaturse;,  te  fupplices  exoramus ;  ut  hunc  famulum 
tuum  A^.  refpicere  digneris  propitius  :  &  hoc  primum 
pabulum  Talis  guftantem  ,  non  diutius  efurire  permittas, 
quominus  cibo  expleatur  caelefti  :  quatenus  fit  femper 
fpiritu  fervens ,  fpe  gaudens ,  tuo  femper  nbmini  ferviens. 
(Perdue  eum  Domine  ad  novae  regenerationis  lavacrum} 
vet in  Jupptendis  caremoniis.  [  Et  quern  ad  novas  rege- 
nerationis lavacrum  perduxifti ,  quaefumus  Domine  ]  ut 
cum  fidelibus  tuis  ,  proniiflionum  tuarum  sterna  prsmia 
confequi  mereatur.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum. 
...  ig.  Amen.. 

O   K   E   M   U  S, 

DEus  Abraham ,  Deus  Ifaac  ,  &  Deus  Jacob  :  Deus 
qui  Moyfi  famulo  tuo  in  monte  Sinai  apparuifti , 
&  jftlios  Ifraei  de  terra  jEgypti  eduxifti ,  deputans  eis 
Angelum  pietatis  tuae  ,  qui  cuftodiret  eds  die  ac  node : 
te  qusfumlis  Domine  ,  ut  mittere  digneris  Sativum  An- 
gelum tuum  ,  qui  fimiliter  cuftodiat  hunc  famulum  tuum 
N.  (  Et  perducat  eum  ad  gratiam  Baptifmi  tui.)  In  fiip- 
pleti&ne  caremoniariim*  [  Quern  ad  gratiam  Baptifmi  tui 
perduxifti.]  Per Chriftum  Dominum  noftrum.  itf.Amen. 

Dcindh  ,  capite  cooperto ,  &  manu  dexter d  cxtenfa  ver- 
sus Puerum  dicit : 

ERgo  maledicle  diabole,  recognofce  (ententiam  mam, 
&  da  honorem  Deo  vivo  &  vero  :  da  honorem 
Jefu  Chrifto  filio  ejus ,  &  Spiritui  San&o  Paraclete.  Et 
recede  ab  hoc  famulo  Dei  N.  quia  iftum  fibi  D«tis  & 


RlTUS  BAPTIZANDI  MASCULOS. 
Dominus  nofter  Jefas  Chriftus ,  ad  fuam  fan£hm  gra- 
tiam  ,  fontemque  Baptifmatis ,  dono  fuae  pietatis  vocare 
dignatus  eft.  Et  hoc  fignum '®  ian&ae  Crucis  \fignet  fron- 
ton Pucri  pollice  dextro  ]  quod  nos  fronti  ejus  damus  , 
tu  maledi&e  diabole  nunquam  audeas  violare.  Per  eun- 
dem  Chriftum  Dominum  noftrum.  itf.  Amen, 

Turn  y  detccto  capite ,  &  dextrd  pojitd  Juper  caput  In- 
fantis ,  dicat :      0  R  E  M  V  s. 

DEus  immortale  prsefidium  omnium  poftulantium , 
liberatio  fupplicum,  pax  rogantium,  vita  creden- 
tium,  refurreftio  mortuorum  :  te  invoco  fuper  hunc  fa- 
mulum  tuum  N.  (Qui  Baptifmi  tui  donum  petens ,  xter- 
nam  confequi  gratiam  fpirituali  regeneratione  defiderat. 
In  Juppletione  caremoniarum  :  [Qui  Baptifmi  tui  gratia 
percepta,  xternam  quoque  gloriam  confequi  defiderat.] 
Accipe  eum  Domine :  &  quia  dignatus  es  dicere ,  petite, 
&  accipietis  ;  quasrite,  &  invenietis ;  pulfate,  &  aperie- 
tur  vobis  ;  petenti  premium  porrige  ,  &  januam  pande 
pulfanti :  utaeternam  c»leftis  lavacri  benedi&ionem  con- 
lecutus ,  promifla  tui  muneris  regna  percipiat.  Qui  vivis 
&  regnas  cum  Deo  Patre  ,  in  unitate  Spiritus  Sancti 
Deus  ,  per  omnia  faccula  fasculorum.  itf.  Amen. 

PoJIea,  tegit  caput,  &  dextram  extendens  versus  Pue- 
rum ,  dicit Jequentes  Exorcifmos : 

A  Udi  maledi&e  fatana  ,  adjuratus  per  nomen  xterni 
J\.  Dei ,  &  Salvatoris  noflri  Jefu  Chrifti ,  filii  ejus  : 
cum  tua  vi&us  invidia,  tremens  gemenfque  difcede. .Sjil 
tibi  fit  commune  cum  fervo  Dei  N.  jam  cseleftia  eogfc- 
tante ,  renunciatoro  tibi  ac  faeculo  tuo ,  &  beats  immor- 


fO  RlTUS  BAPTIZANDI  MASCULOS. 

talitati  vi&uro.  Da  igitur  honorem  advenienti  Spiritui 
San&o  :  qui  ex  fummacaeli  arce  defcendens,  perturba- 
us  fraudihuistuis*  divine  Fonte  purgatum  pe&us,  fan£H- 
jfi catum  Deo  templum  &  habitaculum  (  perficiat , )  In 
juppUndis  catcmoniis.  [perfecit,]  ut  ab  omnibus  penitus 
noxis  pra3teritorum  criminum  liBeratus  hi€  fervus  Dei, 
gratias  perenni  Deo  referat  femper  ,  &.  benedicat  no- 
men  ejus  fan&um  in  faecula  faeculorum.  itf.  Amen. 

EXorcizd  te  immunde  fpiritus ,  in  nomine  Patris  )jg 
&  Filii  ®  &  Spiritus  San&i  ® :  ut  exeas  &  rece- 
das  ab  hoc  famulo  Dei  N.  Ipfe  enim  tibi  imperat  ma- 
ledi&e  daranate ,  qui  pedibus  fuis  fuper  mare  ambula- 
vit,  &  Petro  mergenti  dexteram  porrexit.  Ergo  male* 
di&e  diabole  ,  recognofce  fententiam  tuam  ,  &  da  ho- 
norem Deo  vivo  &  vero ,  da  honorem  Jefu  Chrifto 
filio  ejus ,  6c  Spiritui  Sando  :  &  recede  ab  hoc  famulo 
Dei  N.  quia  iftum  fibi  Dens  &  Dominus  nofter  Jefus 
Chriftus,  ad  fuam  fan£tam  gratiam,  fontemque  Baptif- 
matis ,  dono  fax  pietatis  vocare  dignatus  eft.  Et  hoc 
^ignum  (  formet  Crucem  in f route  Infantis)  fan&as  Cru- 
cis  ,  quod  nos  fronti  ejus  damus ,  tu  maledi&e  diabole 
tiumquam  audeas  violare.  Per  eundem  Chriftum  Do- 
fninum  noftrum.  itf.  Amen. 

Peractis  Exorcifmis ,  Sacerdos,  deuclo  capiu  &  d<x- 
ird  pojitd  Juper  caput  Infantis ,  dicat  : 

O   R   E   M   V  S. 

  tit  . . 

jpTernam  ac  juftiftimara  pietatem  tuam  deprecor , 
j[Hj  Domine  fan&e ,  Pater  omnipotent ,  asterae  Deus» 
author  iuminis  &  veritatis :  refpice  fuper  hunc  famulura 


Ritvs  Baptizandi  Mascvlos.  Jf 
fuuift  N.  S:  dtgneris  cuih  illuminare  iumine  intelligen- 
tias  tax.  Munda  eum  Domine,  &  lancnrica.  Da  ei  fcien- 
tiam  yerara  :  ut  dignus  gratia  Baptilmi  tui  effe&us ,  tc- 
neat  nrmam  fpem  ,  consilium  re&um  ,  do&rinam  lanc- 
tam.  Per  Chrillum  Dominum  noflrum.  tf.  Amen. 


I  /• 

4 


Deinde  Sactrdos  extendiz  extremitates  Jiola  Juper  In> 
?amem  in  modum  Cruris  ,  &  legit  feqacns  Evangelium  9 
dicens : 

f.   Do min us  vob ileum,  *2  .  £t  cum  fpiritu  tuo. 
f.  Sequentia  fan£H  Evangelii  fecundum  Matthacum. 
iv'.  Gloria  tibi  Domine. 

Interim  Saeerdos  figttat  politic  dextro ,  fronton  ,  os  & 
pectus  Infantis. 

IN  iilo  tempore  :  Refpondens  JeTus  dixit ;  Confiteor 
tibi  Pater ,  Domine  caeli  &  terras :  quia  abfeondifti 
hxc  a  fapientibus  &  prudentibus ,  &  revelalti  ea  par- 
vulis.  Ita  Pater  ,  quoniam  Tic  placitum  fuit  ante  te.  Om- 
nia mihi  tradita  funt  a  Patre  meo  :  &  nemo  novit  Filium, 
nifi  Pater  ;  neque  Patrem  quis  novit,  nifi  Filius  ;  &  cui 
voluerit  Filius  revclare.  Venite  ad  me  omnes ,  qui  la- 
boratis  &  onerati  eftis  :  &  ego  relic  urn  vos.  Tollite 
jugum  meum  fuper  vos ,  &  difcite  a  me ,  quia  mitis  fum, 
ck  humilis  corde ,  6c  invenietis  requiem  animabus  vef- 
tris.  Jugum  enim  meum  fuave  eft ,  &  onus  meum  leve* 
v:.  Laus  tibi  Chrifte. 

Diclo  Evangelio  ,  Sacerdos  porrigit  illud  Infanti  o/Z 
culandum  ,  dtiens  :  Per  Evangelica  di&a ,  deleantur 
noltra  delicla. 


RlTUS  BAPTIZANDI  MASCULOS. 
.  Deindk  firmans  Cruccm  ,  in  palmd  dexter*  manus 
Infant  is  ,  dicit : 

N.  Trado  tibi  fignaculum  Domini  noftri  Jefu  Chrifti, 
in  manu  tua  dextera  :  ut  te  defendas  ,  &  munias  ,  ad- 
versus  aereas  potentates.  In  nomine  Patris  ,  ®  &  Filii , 
6c  Spiritus  San&i.  Amen. 

His  peraclis  ,  introducitur  baptiyandus  in  Ecclejiam  ; 
Jiquidem  extra ,  juxta  locorum  commoditatem  vel  con- 
fuetudinem ,  conjijlebat ;  dicente  Skcerdote : 

N.  Ingredere  in  Templum  Dei  ,  ut  habeas  partem 
cum  Chrifto ,  in  vitam  aeternam.  ig.  Amen. 

Quod  Ji  jam  ab  initio  pro  loci  conjiietudine  vel  necefi 
Jitate ,  Piter  Jit  in  Ecclejiam  introduces ,  omittatur  illud, 
Ingredere. 

Deinde  moneat  Sacerdos  Sujceptores  aliofque  ajjijten- 
tes  ,  ut  Jecum  orent  pro  Jalute  Pueri  die  ens  :  Difons 
Pater ,  Ave  &  Credo ,  afin  qull  plaife  a  Dieu  faire 
de  cet  Enfant  un  bon  Chretien. 

Dicantque  ipje  &  alii  genujlexi ,  Orationem  Domini- 
earn  ,  cum  Salutation?  Angelica  &  Symbolo  Apoftolo- 
rum  :  objletrice  interim  Infantem  ad  Baptijmum  prapa- 
rante.  Quo  faclo  accedunt  ad  B aptijlerium  9  ubi  Sacer- 
dos ,  coopcrto  capite  &  extenfd  manu  Juper  caput  Jnfantis, 
addit  fequentem  Exorcijmum. 

NEc  te  latet  fatana ,  imminere  tibi  pcenas ,  imminere 
tibi  tormenta  ,  imminere  tibi  diem  judicii  ,  diem 
fupplicii  fempiterni :  diem  qui  venturus  eft  vclut  clibanus 
ardens :  in  quo  tibi  atque  univerus  angelis  tuis  sternus 

fuperveniet 


RlTUS  BAPTIZANDI  MASCULOS.  $j 
fuperveniet  interitus.  Et  ideo  pro  tua  nequitia  damnate 
atque  damnande  ;  da  honorem  Deo  vivo  &  vero,  da 
honorem  Jefu  Chrifto ,  filio  ejus ,  &  Spiritui  San&o. 
In  cujus.  nomine  atque  virtute  praecipio  tibi,  quicunque 
es  fpiritus  immunde  ,  ut  exeas  &  recedas  ab  hoc  famulo 
Dei  N.  quern  (  vel  ab  hac  famula  Dei  N.  quam  )  hodie 
idem  Deus  &  Dominus  nofter  Jefus  Chriftus  ,  ad  fuam 
fan&am  gratiam  &  benedi&ionem ,  fontemqueBaptifma- 
us  ,  dono  pietatis  fuae  vocare  dignatus  eft  ,  ut  fiat  ejus 
tempi  urn ,  per  aquam  regenerationis,  in  remiflionem  om- 
nium peccatorum ,  in  nomine  ejufdem  Domini  noftri 
Jefu  Chrifti,  qui  venturus  eft  judicare  vivos  &  mortuos, 
&  faeculum  per  ignem.  vl.  Amen. 

Peraclo  Exorcifmo ,  Sacerdos ,  fimper  cooperto  capite, 
pollice  ad  Unguam  honejle  admoto  excipiat  de  Jalivd  oris 
fui ,  &  tangat  aures  &  nares  Infantis ,  &  aures  quidcm 
tangendo ,  dextram  primiim  ,  deinde  Jinijlram ,  dicit , 

Ephpheta  )R  quod  eft  ®adaperire. 

Deinde  tangendo  nares  : 

In  odorem  )J(  fuavitatis      Til  autem  eftugare  dia- 
ole ,  appropinquabit  enim  judicium  Dei. 

Pojlea  Sufceptores  alloquens ,  dicit : 

D.  Nommez  l'Enfant. 
R.  N. 

Qu'tbus  nomen  Infantis  appellantibus  :  ipfiim  Infan- 
Urn  nominatim  interrogat  &  dicit  : 

N.  Abrenuntias  fatanae  ?  (vel  iV.  Renoncez  -  vous 
an  demon?  ) 

E  Pars  L 


34         RlTUS  BAPTIZANDI  MaSCVLOS. 

Sufieptores  nomine  Infaruis  refpondcbunt  : 

Abremmtio.  (yel  Vy  renonce.) 

Sacerdos  :  Et  omnibus  operibus  ejus  ?  (yel  Et  a  tou- 
tes  fes  oeuvres  ?  ) 

Sufieptores  :  Abremmtio.  (yelVy  renonce.) 

Sacerdos  :  Et  omnibus  pompis  ejus  ?  (yei  Et  a  tou- 
tes  fes  pompes  ?  ) 

Sufieptores  :'  Abremmtio.  (yel  Vy  renonce.  ) 

Delude  Sacerdos ,  deteclo  capite  s  accipiens\virgulam  de 
Qlco  San&o ,  ungit  Infantem  in pectore ,  &  inter  fiapulas 
in  modum  Crucis ,  ac  primiim  in  pectore  ,  dicens : 

N.  Ego  te  linio  Oleo  falutis  ,  Deinde  inter  fiapulas, 
trratioaem  interea  perficiens  :  In  Chrifto  Jefu  Domino 
noftro ,  in  vitam  ajternam.  itf .  Amen. 

Ad  utramque  verb  unctionem  ,  ipfi  ,  vel  minifler Ji  fit  in 
fitcris ,  mox  Oleum  abfiergat  ftupd  vel  linteolo ,  aut  aliqud. 
re  fimili,  qua  etiam  Jtatim  comburatur  fitper  Pi/cinam. 

Pojtea  ftolam  colons  violacei  exuit ,  ut  alt  am  colons 
albi  induat ,  niji  ea  qua  utitur  fit  duplicis  ijlius  coloris : 
&  iteriim  jubens  Supceptores  Infantem  appellare  ,  dicit  : 

D.  Nommez  TEnfant. 
R.  N. 

Turn  ,  nomen  Infamis  appellans ,  eum  interrogat  in 
hunc  modum: 

iV.  Credis  in  Deum  Patrem  omnipotentem  ,  Grea- 


cacli  &  terras  ?  (yel  N.  Croyez-vous  en  Dieu  le 
Pere  rout-puinant ,  Createur  du  ciel  &  de  la  terre  ? 

Sufccptores  ,  nomine  Infantis  ,  refpondebunt  : 

Credo,  (\cl  J'y  crois.) 

Sacerdos  :  Credis  &  in  Jefum  Chriftum  filium  ejus 
imicum  Dominum  noftrum,  natum  &  paifum  ?  (  vel 
Croyez-vous  auffi  en  Jefus-Chrift  Notre-Seigneur ,  qui 
eft  ne ,  &  a  fouffert  pour  nous  ? 

Sufccptores  :  Credo,  (vel  Vy  crois,  ) 

Sacerdos  :  Credis  &  in  Spiritum  Santlum  ,  fan&am 
cclefiam  Catholicam  ,  fan&orum  Communionem ,  re- 
Sonera  peccatorum,  carnis  refurre&ionem ,  &  vitam 
sternam  }  \vel  N.  Croyez-vous  pareillement  au  Saint 
Efprit,  la  fainte  Eglile  Catholique  ,  la  Communion  des 
Saints ,  la  remiffion  des  peches ,  la  refurre&ion  de  la 
chair ,  &  la  vie  eternelle  ? 

Sufccptores :  Credo.  (  vel  J'y  crois.  ) 

Rursus  ,  jubet  Sufccptores  appellare  Infantem  ,  dicensx 
Nommez  TEnfant  ?  &  per  Sufccptores  nomine  Infantis 
appellato ,  ipfum  Infantem  alloquitur : 

N.  Vis  baptizari?  (velN.  Voulez-vous  etre  baptife?) 
Sujceptores  nomine  Infantis :  Volo.  {  vel  Je  le  veux.) 

Qua  interrogatio  ter  diftincte  iteratur,  ficut  &  refponfto, 
Cccterum  nomen  Infantis ,  non  nijiin  prima  interrogaiione 
txprimi  convenit.  Hczc  autem  triplex  interrogatio  de  Bap- 
tifmi  defiderio,  omitti  debet,  quando  conflat,  Infantem  jam 
ante  bapti^atum  ejfe  ,  &  Jblum  fupplentur  cetremonix* 

Eij 


$6  RlTUS  BAPTIZANDI  MaSCULOS. 

Deindk  quando  Puer  non  fuit  ante  bapti^atus ,  accipit 
Sacerdos  urceolum  de  manu  Miniftri ,  &  Jumens  de  aqua 
Fontis  Baptifmalis,  bapti^at  Jnfantem,  fundendo  ter fuper 
caput  illius ,  in  modum  Crucis  ifemel  videlicet  adpronun- 
ciationem  cujufque  perfona  fan&a  Trinitatis ,  &  interim 
pronunciando  formam  Sacr amend  femel  dumtaxat,  dicit: 

N.  Ego  te  baptizo ,  in  nomine  Patris  y  fundat  pri- 
mb  ,  &  Filii  ®  ,  fundat  fecundb^  &  Spiritus  San&i®, 
fundat  tertib. 

Si  verb  conjlet  Infantem  fuiffe  rite  baptiyatum ,  omijfo 
[Baptifino,  tranjit  Sacerdos  ad  Jequentes  eaeremonias.  v  r- 
rum9Ji  re  diligenter perquifitd ,  dubitatur  de  valore  Bap- 
ti/mi  :  bapti^etur  Infans  Jub  conditione ,  fundendo  aquam 
ut  fupra  ,  utendo  hac  forma  :  Si  non  es  baptizatus ,  ego 
te  baptizo  in  nomine  Patris  ©  &  Filii  >&  6c  Spiritus 
San&i  ®. 

Porrb  Sacerdote  aquam  fundente ,  Minifier  fupponat 
pelvim ,  ad  excipiendam  aquam  e  capite  Infantis  deAuen- 
tem,  eamque  in  Baptijlerii  vel  Ecclejia  Pifcinam  effundat. 
Bapti^aio  Infante ,  dicit  Sacerdos  Orationem  Jequentem, 

O    R    E   M   U  S. 

DEus  omiiipotens,  Pater  Domini  noftri  Je£u  Chrifti, 
qui  te  regeneravit  ex  aqua  &  Spiritu  San&o ,  qui- 
que  dedit  tibi  remiffionem  omnium  peccatorum  tuorum, 
(•  Hie  Sacerdos,  iw'inctd  virguld  in  ampullam  Jacri  Ckrif 
maiis,  ungit  Infantem  per  modum  Crucis  in. vert  ice,  Ora- 
tionem perficiens  )  ipfe  te  liniat  ©  Chrifmate  falutis , 
in  eodem  Chrifto  Jefu  Domino  noftro ,  in  vitam  seter- 
nam.  tf.  Amen. 


RlTUS  BAPT1ZANDI  MASCULOS.  37 
StAtim  abjlerget  locum  inunclum.  Delude  capiti  Infan- 
tis  velamen  album  imponit ,  Sufccptoribus  quoque  manuni 
apponentibus ,  quibus  difie^^^yf  f      okriaaii  TI* 

Nommez  1'Enfanr.  Et  per  cos,  nomine  Infamis  appel- 
lato ,  fubjungit  : 

N,  Accipe  veftem  candidam  ,  quam  immaculatam 
perferas  ante  Tribunal  Domini  noftri  Jefu  Chrifti ,  ut 
habeas  v ham  xternam ,  &  vivas  cum  eo  in  fscuia  fa> 
culorum.   h:.  Amen.  : 

Poftea  defirtur  Infans  ad  altare  ,  pmeunte  Sacerdote% 
&  cecier'wjubfiqueriubiis*  Cui  >fopcr  attar e  collocato ,  por- 
rigit  ipfe  Sacerdos  candctam  ardehtem ,  quam  jubet  teneri 
per  Sufceptorcs ,  donee  fe  que  mem  Orationemabjolvat ,  & 

ifl^PP^H^'1  noxi  tui<7  nit  '/j  ,  iiaav  Lnqo-qul  -  ivong^j 

Nommez  rEnfant.  Infamis  autem  nomine  appellato , 
addit  : 

iV.  Accipe  lampadem  ardentem ;  &  irreprehenfibilis 
cuftodi  Baptifmum1 ;  ut  cum  Dominus  ad  nuptias  ve- 
nerit ,  poflis.  ei  occurere  ,  una  cum  omnibus  Sanclis  in, 
aula  cajlefti,  habeafque  vitam  xternam  ,  &  vivas  cum 
eo  in  faecula  fsculorum.  Amen. 

Poftremb  rccitat  Evangelium  Sancli  Joannh \  ihctrihiill 
tatibus  jlolec  Juper  Infantcm  pojitis  in  modum  Crucis ,  di- 
cendo : 

p.  Dominus  vobifcum.  itf .  Et  cum  fpiriru  tuo. 
f.  Initium  fan&i  Evangelii  fecundum  Joahnem. 
itf.  Gloria  tibi  Domine. 


Rtrus  BAfriZAXDi  MascuioS. 

Interim  Saecrdos  fignat  pollicc  Aextro ,  frontem ,  os  & 
peSut  Infanris. 

IN  principio  erat  Verbum ,  &  Verbum  era  apiid* 
Deum ,  &  Deus  erat  Verbum.  Hoc  erat  ia  principio 
apud  Deum.  Omnia  per  ipfum  facta  funt :  &  fine  ipfo 
factum  eft  nihil ,  quod  fa&um  eft.  In  ipfo  vita  erat :  & 
vita  erat  lux  hoaiimim  : .  &  lux  in  tenebrirlucer :  6f  te- 
nebrae  earn  non'  comprerienderunt.  Fuir  homo .  mimis*  & 
Deo ,  cui  nomen  erat  Joannes.  Hie  venit  in  teftimonium, 
ut  teftimonium  perhiberet  de  lumine,  ut  omnes  crederent 
per  .  ilium.  Non  erat  ille  lux  ,  fed  utteftiraonium  perjii- 
beret  de  lumine.  Erat  lux  vera,  quae  illuminat  omnen) 
Fiominem  venientem  in  hunc  mundum.  In  mundo  erarr 
&  mundus  per  ipfum  fa&us  eft  ,  &  mundus  eum  non 
cognovit.  In  propria  venit ,  &  fui  eum  non  recepei-unr, ' 
Quotquot  autem  receperunt  eum ,  dedit  eis  poteftatem, 
filios  Dei  fieri :  his  qui  credunt  in  nomine  ejus  ;  qui  non 
ex  fanguinibus ,  neque  ex  voluntate  carnis ,  neque  ex 
voluntate  viri  ;  fed  ex  Deo  nati  funt.  Et  Verbum  caro 
factum  eft  ,:  &  habitavit  iri- nobis  :  Et  vidimus  glor*atlV 
ejus  ,  gloriam  qiiaft  unigeniti  a  Patre  r  plenum  gratia  & 
reritatis.  vl.  Deo  gratias. 

Antiph.  Te  invocamus ,  te  adoramus ,  te  gtOrinca- 
mus  ,  6  beata  &  jgloriofa  Trinitas-. 
t.  Sit  nomen  Domini  benedi&um. 
iy.  Ex  hoc,  nunc  &  ufque  in  faeculum. 

O  R  E  M  U  S. 

PRote&or  in     fperantiunvDeui,  fine  quo  nihil  eft 
validum ,  nihil  fan&um  :  mukiplfca  fuper  nos  mi- 
fcricordiam  tuam ;  ut  te  re&ore  ,  te  duce,  fic  rranfeamus 


RlTUS  BAPT1ZANDI  MASCULOS.  39 
er  bona  temporal  ia  ,  ut  non  amittamus  sterna.  Per 
Dominum  noftrum  Jelum  Chriftum  rilium  mum ,  qui 
tecum  v iv it  &  regnat ,  in  imitate  Spiritus  SancH  Deus , 
per  omnia  fecula  isculorum.       Amen.       dioift  mi 

Mt  Jigmtm  Crucis  faciens  juper  Infamcm  >Jubjungit: 

Benedi&io  Dei  omnipotent ,  Patris  ®  &  Filii ,  6c 
piritus  San&i ,  defoendat  fuper  te  &  maneat  temper. 

.  Amen.  „  tr,  . 

Quibus  ita.  explciis,  converfis  ad  circumfhmcs  ,  die  it. 

Exhortatio  habenda  pojl  JStapti/mum, 

T  A  fublime  dignite  de  Chretien,  a  laquelleon  eft  eleve 
«L»  par  le  Bapteme ,  oVfalliance  fainte  qu  on  y  contracte 
avec  Dieu  ,  etant  le  bienfait  le  plus  fignale  qu'on  puilTe 
recevoir  en  ce  monde ,  uniflbns-nous;  mes  tres-cHers 
Freres,  pour  remercier  le  Seigneur  de  la  grace  qu'il  vient 
d'accorder  a  cet  Enfant.  Prions  inftamment  ce  Dieu  de 
mifericorde ,  qu  il  affermiffe  dans  la  fuite  ce  qu'il  vient 
doperer  dans  fon  faint  Temple,  afin  que  cette  Creature, 
nouveile  en  Jesus-Christ,  conferve  le  precieux  trefor 
de  Tinnocence  &  parvienne  au  Royaume  Celelte. 

Deinde  Sufceptores  altoquens, 

Parrain  &  Marraine  ,  vous  venez  de  contribuer  au 
bonheur  de  cet  Enfant  ;  fouvenez  -  vous  qu'en  repon- 
dant  pour  lui ,  &  le  tenant  fur  les  Fonds  litres  ,  vous 
etes  devenus  fa  caution  en  vers  TEglife.  Vous  vous  etes 
charges  de  veiller  fur  fa  conduite  &  de  lui  procurer  une 
education  chretienne.  Travaillez-  y  done  ,  &  fervez- 
vous  du  droit  que  votre  qualite  vous  donne ,  pour  hii 


4P  RlTVS  BAPTTfcANDI  MASCULOS. 

Aire  •  prendre  les  impreffions  de  la  piete  ',  &  Ie  fdir^ 
inftruire  dans  la  Foi  de  1'tglifeCatholique,  Apoftolique 
&  Romaine  ;  qu'il  trouve  dans  vos  exemples  des  inf- 
tru&ions  encore  plus  utiles  que  dans  vos  paroles  ;  qtie 
yotre  vjgilanc.  e  mette.la  foiblefle  de  fon  age  a  couyert 
de  tout  danger,  .ftecommandez.  au  Pere  &  a  la  Mere , 
ou  autres  charges  de  prendre  foiri  de  lui ,  que  leur  ten- 
dreffe  n'ailfe1  paV  jufqu'a  expofer  fa  vie  ;  en  le  couchant 
avec  eux  dans  le  lit,  avant  un  an  revolu  depuis  fa  naif- 
fance ,  crairite  de  Allocation  :  ils  ne  doivent  pas  ignorer 
qu'en  ce  cas ,  ils  feroient  coupables  d'un  peche  morrel 
referv^  a  iMgr.  I'fivSque.  Enfin  ,  faites  enforte  qu'il 
apprenne  le  Symbole  ites  Apotres  ,  l'Oraifon  Domini- 
cale ,  la  Salutation  Angelique ,  les  Commandemens  de 
Dieu  &  de  l'figlife,  &  qu'etant  parvenu  a  lage  de  dis- 
cretion ,  il  recoive  le  Sacrement  de  Confirmation. 

N'oubliez  pas  non  plus  que  vous  avez  contra&e'  une 
alliance  fpirituelle  ,  tant  avec  cet  Enfant,  dont  vous etes 
le  Parrain  &  la  Marraine ,  qu'avec  fon  Pere  &  fa  Mere : 
alliance  qui  empeche  que  vous  ne  puifliez  jamais  vous 
marier  avec  cet  Enfant ,  ni  avec  fon  Pere  &  fa  Mere  , 
a  moins  que  pour  de  folides  raifons ,  vous  n'en  eufliez 
obtenu  Difpenfe  de  l'£glife. 

*  Quod  Ji  Parochus ,  gravi  de  caufd,  judicet  pratermit- 
tendam  ejfe  prcecedentem  Exhortationem ,  pro  fad  pruden- 
lid  monebqfammatim  Patrinum  &  Matrinam  de  oneribus 
in  eddem  Exhortatione  eontentis. 

Antequam  out  em  Sacerdos  dimittat  adftantes,  Baptifmi 
achim  infer jbet  in  Libro  Baptifmcdi  juxta  regulas  infra 
pra/criptas. 

RlTUS 


4' 


RITUS  BAPTIZJNDI  F(EMINAS. 


C^Ervatis  qua  in  or  dine  adminijirandi  Baptifmum  praf- 
O  cribuntur  pag.  'xi.  &fa&t(inten<>gdtioni^s{'f&Ek» 
hortatione  qua  ibidem  habentur,  Sacerdos,  cooperte  capite, 
Sufceptores  in  hunc  modum  interrogabit  ?P 


.Vi  in  tn  n:ci 

O  23 


D.  Quel  Nom  voulez-vous  donnera  cet  Enfant? 
R.  N. 


10 
io 


Qutbus  nomen  Infant  is  rcfpondentibus  :  Sacerdos  mox 
txfuffm  in  faciem  Infantis  per  modum  Cruris  ®.  Ubi 
nota  ex/uffiationem  kanc  fieri ,  nan  per  modum  halomis 
ore  aperto  (  id  enim  foventis  eft ,  non  expel  lent  is }fed 
ere  angujio.  Turn  die  it : 

Recede  diabole  ab  hac  imagine  Dei  ,  increpatus  ab 
co  :  &  da  locum  advenienti  Deo  vivo  &  vero  :  da  ho- 
norem  Filio  ejus  ,  Deo  &  Domino  noftro  Jefu  Chrifto: 
&  da  locum  Spiritui  Sanfto  Paracleto. 

Deinde  Sacerdos  ,  nomen  Infantis  latino  idiomate  e jr- 
primens  [quod  qbfervare  debet ,  quoties  in  Exorcifmis  vel 
Orationibus  littera  N.  occurit  :  non  autem ,  ut  ab  ipfis 
Sufceptoribus  ,  Infantis  nomen  interroget ,  nijl  id  exprefse 
annotatum  Jit]  dicat ,  formans  Cruccm  politic  dexir  '6  ,  in 
f route Puella. 

N.  Signum  fan&x  ®  Crucis  Sal vatoris  Domini  noftri 
Jefu  Chrifti  in  frontem  tuam  pono.  Similiter  in  peclore : 
Signum  fancbe  ®  Crucis  Sal  vatoris  Domini  noftrijefu 
ChriiU  in  pectus  tuum  pono. 

F  Pars  L 


Xi  RlTUS  BAPTIZANDI  FdMINAS. 

jtf  Tlh&s'dite&o  tapfct ,  uncns  manum  dexteram  fupet 

caput  Paella  I  dicatrt^ 

>.  Dominus  vobifcum.       Et  cum  fpiritu  tuo. 

OMnipotens  feoipiterjie  Deus,  Pater  Domini  noftrt 
Jefu  Chrifti  ,  refpicere  dignare  fuper  hanc  famu- 
lam  tuam  N.  quanv.  ad  rudimema  fidei  vocare  dignatus 
est  Omnem  caecitatem  cordis  ab  ea  expelle  :  &  dirumpe 
omnes  laqueosJ'iatana2 ,  quibus  fuefat  colligata.  A  peri 
ei  Domine  januam  pietatis  tux  :  ut  figno  fapientiae  tuae 
imbuta  ,  omnium  cupiditatum  fcetoribus  careat ,  &  ad 
fuaVera  odorem  praeceptorum  tuprum,  lata  tibi  in  Ec- 
cldii  tui  deferviat ,  &  proficiat  de  die  in  diem  r(Ut 
idonea  emciatur  accedefe  ad  gratiam,  Baptifmi  tui  per- 
cepta  medicina.)  In Jitpplendis  cmremomU^quandajPueUa 


Chrnlum  Dominum  noftrum.  &  Amen. 

PReces  noftras  qusfumus  Domine  cjementex  exaudt : 
&  franc  efe&mituraj^ 
Jfromem  Puclhe  poUice  etextro}  cujus  Jmprefli&ne  ®  earn 
ii^namus ,  virtute  cuftodi  :  ut  magnitudes  gloria  tua? 
rudimenta  fervans.'  tier  cuftodiam mandatorum  tuonim. 
ad  nova*  regenerario'nis  gloriam  pervemre  mereatur. 
Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  Amen; 

O  R   E  M  V 

lT"\JEi»i  qui  humani  generis  ita  es  conditor  ,  ut  fo 
JL/etiam  reformator  ;  propitiate  populrs  adpptivis  t 
6c  novo  teftamento  fobolem  novae  proKs  adfcribe,  ut 


RlTVS  BAPTIZANDI  F<EMINAS.  4$ 
filu  promiffionis,  quod  non  potuerunt  aflequi  per  natu- 
ram  ,  gaudeant  fe  recepifle  per  gratiam.  Per  Dominum 
noftrum  Jefum  Chriftum  Filium  tuum »  qui  tecum  vivit 
regnat,  in  unitate  Spiritus  San&i  Deus,  per  omnia 
£ecula  feculorum,  *2.  Amen. 

Hie  fit  benedicatur ,  eo  modo  quo  Jupra  in  Bapdfmo 
Mafculorum,  pag.  zy.  niji kabeatur  alias  benediclum. 

Deinde  ,  capite  co.operto ,  accipit  modicum  falis  ,  & 
immittit  in  os  Puella,  dicens : 

N.  Accipe  fal  fapientiae,  ut  propitiatus  fictibi  Domi- 
nus  in  vitam  seternam.  vl.  Amen, 

Turn  ,  detecio  capite ,  dicit : 

O    R  EMUS, 

DEus  Patrum  noilrorum ,  Deus  univerfiB  conditor 
creaturae ,  te  fupplices  exoramus ;  ut  hanc  famulam 
tuam  N.  refpicere  digneris  propitius  :  &  hoc  primum 
pabulum  falis  gwtantem ,  non  diutius  efurire  permittas, 
quominus  cibo  repleatur  cseJefti  :  quatenus  fit  Temper 
fpiritu  fervens,  fpe  gaudens,  tuo  Temper  nomini  ferviens. 
(Perdue  earn  quasfumus  Domine  ad  novae regenerationis 
lavacrum)  In  fupplendis  cxremoniis,  [Et  quam  ad  novas 
regeneration's  lavacrum  perduxifti,  quasfumus  Domine] 
ut  cum  fidelibus  tuis  ,  promiffionum  tuarum  asterna 
praemia  conlequi  mereatur.  Per  Chriftum  Dominum 
noftrum.  -  vl.  Amen. 

O    R    E   M    V  S. 

DEus  Cseli ,  Deus  Terras ,  Deus  Angelorum  ,  Deus 
Archangelorum ,  Deus  Prophetarum,  Deus  Apof- 
tolorum  ,  Deus  Marryrum ,  Deus  Confefforum ,  Deus 

Fij  • 


RlTUS  BAPTIZANDI  F<EMINA5. 
irginum  ,  Deus  omnium  bene  viventium  :  Dens  cui 
omnis  lingua  confitetur ,  &  omne  genu  fle&itur ,  Coe- 
leftium ,  Terreftrium  &  Infernorum ,  te  invoco  Domine 
fuper  banc  famulam  tuam  N.  ( ut  perducere  earn  digne- 
ris  ad  gratiam  Baptifmi  tui. )  In  fuppletione  cdremonia- 
rum.  [  Ut  earn  in  gratia  Baptifmi  tui  confervare  digne- 
ris.  ]  Per.Chriftum  Dominum  noftrum.  *l.  Amen. 
^  Delude  y  cooperto  capite ,  &  manu  dexterd  extenja  ver* 
sus  PueUant,  die  it  fequentem  Exorcifmum :  ' 

ERgo  maledi&e  diabole,  recognofce  fententiam  tuam, 
&  da  honorem  Deo  vivo  &  vero  :  da  honorem 
Jefu  Chrifto  filio  ejus,  & Spiritui San&o.  Et recede  ab 
liac  famula  Dei  N.  quia  iftam  fibi  Deus  &  Dominus 
nofter  Jefus  Chriftus  ,  ad  fuam  fanftam  gratiam ,  fon- 
temque  Baptifmatis  ,  dono  luae  pietatis  vocare  dignatus 
eft.  Et  hoc  lignum  )Jt  fan&ss  C  rue  is  [  jignet  frontem 
Puellee  pollice  dextro  ]  quod  nos  fronti  ejus  damus  ,  tv 
maledi&e  diabole  nunquam  audeas  violare.  Per  eundem 
Chriftum  Dominum  noftrum.  Amen. 

Turn,  (Utecla  capite. die  at : 

O  r  em  us. 

DEus  Abraham ,  Deus  Ifaac  ,  &  Deus  Jacob  :  Deus 
qui  Tribus  Ifrael  de  jEgyptiaca  fervitute  liberatas, 
per  Moyfen  famulum  tuum  de  cuftodia  mandatonim 
tuorum  in  deferto  monuifti ,  &  Sufannam  de  falfo  cri- 
mine  liberafti  :  te  fupplex  deprecor  Domine ,  ut  Jiberes 
hanc  famulam  tuam  N.  (Et  perducere  earn  digneris  ad 

fratiam  baptilmi  tui. )  In  fuppletione  caremoniarum. 
Quam  ad  gratiam  Baptifmi  tui  perduxifti.]  Per  Chrif- 
tum Dominum  noifarum.  Amen, 


RlTUS  BAPTIZANDI  F(£MINAS.  45 

'^^Poftea  y  tegit  caput  &  dextram  extendens  versus  Pud- 
lam  y  dicit  fequentes  Exorcijmos  : 

ERgo maledi&e diabole,  recognofce  fententiam  tuam, 
&  da  honorem  Deo  vivo  &  vero  ,  da  honorem  Jefu 
Chrifto  Filio  ejus ,  &  Spiritui  San&o  :  &  recede  ab  hac 
famula  Dei  iV.  quia  iftam  fibi  Deus  &  Dominus  nofter 
/jius Chriftus  ad  fuam fan&am gratiam & benediftionem, 
fontemque  Baptifmatis ,  dono  fax  pietatis  vocare  dig- 
natus  eft.  Et  hoc  fignum  fan&a:  ©  Crucis  {Jignet  fron^ 
tern  PueJla^  DOS  fronti  ejus  damus  ,  tu  maledi&e 
diabole,  nunquam  audeas  violare.  Per eundem  Chriftum: 
Dominum  noftrum.  vl.  Amen. 

EXorcizo  te  immunde  ipiritus ,  per  Patrem  )Jt ,  & 
Filium  >R  ,  &  SpiritumSan&um  8£  :  ut  exeas  &re- 
cedas  ab  hac  famula  Dei  N.  Ipfe  enim  tibi  imperat  ma. 
ledi&e  damnate  ,  qui  caeco  nato  oculos  aperuit ,  &  qua* 
triduanum  Lazarum  de  monumento  fufcitavit. 

ERgo  maledifte  diabole,  recognofce  fententiam  tuam, 
&  da  honorem  Deo  vivo  &  vero  :  da  honorem  Jefu^ 
Chrifto  Filio  ejus ,  &  Spiritui  San&o  :  &  recede  ab  hac 
famula  Dei  N.  quia  iftam  ftbi  Deus  &  Dominus  nofter 
Jelus  Chrirtus  r  ad  fuam  fandam  gratiam  &  benedi&io- 
nem,  fontemque  Baptifmatis  ,  dono  fuse  pietatis  vocare 
digitatus  eft.  Et  hoc  fignum  fanEtas®  Crucis  (Jignet f  ron- 
ton Puellce)  quod  nos  fronti  ejus  damus  ,  m  ma  Iodide 
diabole,  nunquam  audeas  violare.  Per  eundem  Chriftum 
Dominum  noftrum.  itf.  Amen. 


46  RlTUS  BAPTIZANDI  FffiMINAS. 

PeraSis  Exorcifmis ,  Sacerdos,  deteclo  capitc-&  dcx- 
trd  pofitd  Juper  caput  Infant  is ,  dicat : 

7T?Ternam  ac  juftiffimam  pietatem  tuam  deprecor , 
.  Domine  fanfte ,  Pater  -omnipotens ,  seterne  Deu$, 
author  luminis  &  veritatis  :  refpice  fuper  hanc  femulam 
tuam  N.  &  digneris  earn  illuminare  lumine  intelligent : 
Munda  earn  Dfcmine  &  fan&ifica  :  Da  ei  fcientiam 
veram. :  ut  digna  gratia  Baptifmi  *ui  efle&a ,  teneat  fuv 
mam  fpcm  ,  cohfilium  re&um,  do&rinam  fan&am.  Per 
Chriftum  Dominum  noftrum.  itf.  Amen. 

Delude  Sacerdos  extendit  extremitates  Jlolce  Jiiper  In- 
fantem  in  modum  Cruris  &  legit  Evangelium  pag. . }  i . 
additque  coetera  qua  fequuntur  in  Baptifmo  Mafculorum: 
&  in  fine  dicitur  Exhortatio  ad  circumjlantes :  La  fublime 
dignite ,  &c.  pag.  39. 


De  Baptifmo  plurium  JlmuL 

SI  adfint  plures  baptizandi  ,  mafculi  ftatuantur  ad 
dexteram ,  feemime  verb  ad  finiftram  ;  dicanturque 
omnia  ut  in  Baptifmo  unius ,  mutato  numero  fingulari 
in  pluralem  ,  prout  ratio  fermonis  exigit.  Et  fi  quidem 
foli  mafculi ,  vel  mafculi  &  foemina;  fuerint ;  legantur 
Orationes  &  Exorcifmi  mafculis  aflignati  :  fi  folae  foe- 
minas,  legantur  fceminis  proprii.  Ita  tamen  ut  caeremo- 
nice  Singula;  fingulis  figillatim  adhibeantur  :  videlicet 
exlufflatio ,  Cruris  impreflio,  falis  immiffio  ,  ta&us  au- 
rram  &  narium  cum  laliva ,  inun&io ,  impofitio  albulag 
atque  accenfae  candelas  traditio. 


De  Sacramento  Baptismi.  47 
Similiter  interrogationes  de  abrenunciatione,  de  fide, 
e  Baptifmi  defiderio ,  fingulariter  fingulis  faciendae  funt ! 
&multo  magisipfa  ablutio,  cum  formae  Sacramentali* 
ronunciatione  figillatim  adhiberi  debet.  Eaque  omnia 
lculis  primo. 

De  Baptijmo  Moribundi. 

SI  infans,  qui  ad  Baptifmum  defertur ,  tarn  graviter 
asgrotet ,  ut  periculum  mortis  immineat ,  antequam 
Baptifmus  perfici  poflit  ;  Sacerdos ,  omiffis  quse  Bap- 
tifmum pra?cedunt ,  mox  accipiat  aquam  ,  eumque  bap- 
tizet ,  dicens  ;  Ego  te  baptiqo  in  nomine  Patris ,  &  Filii, 
&  Spiritus  SancJi. 

Si  in  promptu  non  fit  aqua  Baptifmalis,  &  periculum 
urgeat,  Sacerdos  poterit  uti  aqua  communi  >  etiam  non 
benedi&a. 

Deinde  fi  habeat  Chrifma  ,  &  fuppetat  tempus  ,  lt- 
niat  eum  in  vertice  ,  dicens  :  Deus  omnipotent,  Pater 
Domini  nojlri  ,  &c .  ut  fupra  pag.  3  6. 

Poftea  det  ill i  linteolum  candidum,  dicens  :  Accipe 
veflem,  &c.  ut  fupra  pag.  37. 

Ac  demum  det  ei  candelam  accenfam  dicens  :  Accipe 
kmpadem,  &c.  ut  fupra  pag.  37.  Si  fupervixerit,  fup- 
pleantur  alii  ritus  omifli. 

De/iippleridis  CaremoniiSj  ubifuerint omijf*> 

CUra  urgente  mortis  periculo ,  aut  alia  de  caufa  , 
five  parvulus ,  five  adultus  ,  facris  preeibus  ac 
csremoniis  prxtermiflis  ,  fuerit  baptizatus ;  quam  citius 
fieri  potefl ,  ad  Ecclefiam  deferatur ,  &  quae  fuerunt 


48  De  Sacramento  Baptismi. 
omhTa,  fuppleantur  eodem  ordine  ac  ritu ,  qui  alias  adhi- 
beri  i bier.  Excepto  quod,  interrogatio  an  velit  baptizari, 
formaque  Baptifmi  &  ablutio  prastermittuntur ,  ac  nori 
nulls  Orationes  &  Exorcifmi ,  uti  fuo  loco  notatum  eft. 

Eodem  modo  fe  gerantPaftores,refpe£hi  haereticorum 
qui  valide  baptizati  fuerint;  omifTae  cxremonia?  fupplean- 
tur. Infantibus  quidem,  fi  parenres  poftulaverint ;  adultis 
verb  fi  ipfimet  petierint,  quibus  Sacerdos  prasmiila  adhor- 
tatione,  dabit  Abfolutionem  ab  Excommunicatione  quam 
incurrerunt ,  &  hsec  omnia  nonnifi  de  licentia  Epifcopi. 

Exhortaeio  in  fiipplendis  atremoniis 
tantummodo  adhibenda. 

L'Eglife  toujours  eclairee  des  lumieres  de  l'Efprit 
Saint  qui  la  gouverne  ,  &  toujours  fage  dans  fa 
conduite  ,  fe  fert  de  differens  moyens,  par  rapport  aux 
differentes  circonirances  ,  &  aux  befoins  de  fes  Enfans , 
pour  les  inftruire  &  les  fan&ifier.  C'eft  le  fujet  de  la 
Ceremonie  qui  nous  raffemble  ici  ,  mes  tres-chers  Fre- 
res  ;  tout  ce  qui  va  s'offrir  a  vos  yeux  renferme  autant 
de  fignes  fenfibles ,  pour  vous  faire  connoitre  de  quel  prix 
eft  la  grace  que  nous  recevons  dans  le  Sacrement  de 
B  apt  erne.  L'impofition  des  mains  qu'on  fait  fur  la  tete  , 
le  fel  quon  met  dans  la  bouche ,  le  doigt  qui  touche  les 
narines  &  les  oreilles,  les  interrogations  (ur  la  Foi ,  le 
renoncement  a  fatan ,  la  recitation  du  Symbole  &  de 
l'Oraifon  Dominicale,  nous  font  connoitre  que  l'Eglife 
commence  a  prendre  poiTeftion  de  nous  ;  quelle  nous 
attire  a  elle  par  la  bonne  odeur  des  maximes  de  lMivangi- 
le  ;  qu'elle  ouvre  nos  oreilles  pour  entendre  fes  verites , 
&  qu  elle  prepare  notre  coeur ,  pour  nous  les  faire  rece- 

voir 


De  Sacramento  Baptismi.  49 
voir  avec  gout  &  avec  plaifir  ;  quelle  nous  fait  faire 
une  promeife  folemnelle  de  les  garde  r ;  quelle  nous  fait 
embracer  la  Loi  de  Jesus-Christ  ,  detefter  les  pompes 
du  uecle  ,  &  les  oeuvres  de  fatan  ;  enfin  ,  quelle  nous 
inftruit  de  la  maniere  de  prier. 
La  benedi&ion  de  Teau  ,  nous  fait  voir  que  cet  ele- 
nt  eft  confaere  pour  fcrvir  a  notre  fan&ification  : 
I'Exorcifme,  que  nousfommes  delivres  de  lafervitude 
du  demon  :  le  fouffle ,  que  nous  recevons  par  le  Saint 
Efprit ,  dans  la  regeneration  ,  une  autre  vie  que  celle 
que  recut  dans  la  creation  le  premier  Adam  :  Ton&ion, 
que  nous  fommes  confacres  pour  etre  fes  temples  vi- 
vans  :  le  figne  de  la  Croix ,  que  nous  fommes  marques 
a  lempreinte  du  fceau  de  Jesus- Christ  :  le  Chreme, 
que  nous  avons  part  a  fa  Royaute ,  &  a  fon  Sacerdoce : 
Thibit  blanc  ,  que  nous  fommes  voues  a  l'innocence ; 
&  enfin ,  le  cierge  aliume ,  que  nous  fommes  palfes  des 
tenebres  a  la  lumjere  du  Fils  bien-aime  de  Dieu. 

Entrons  ,  mes  chers  Freres ,  dans  1'efprit  de  l'£glife 
&  des  ceremonies  qui  fe  renouvellent  a  nos  yeux ;  at- 
tachons-nous  fur  tout  a  I'Efprit  qui  vivifie  ,  comme 
parle  PApotre ,  5c  a  la  verite ,  qui  fera  pour  nous  un 
guide  fidele.  Nous  avons  recu  autrefois  cette  robe  d'in- 
nocence  ,  dont  nous  allons  rev£tir  cet  Enfant ;  confer- 
N'ons-la  avec  foin ,  afm  que  couverts  de  ces  falutaires 
uvrees,  nous  puiffions  etre  recpnnus  par  le  Fils  de  Dieu 
pour  etre  du  nombre  des  EIus. 

Dcni  qui  ft  I nf and  jam  dbmi  rite  bapuqato ,  JiippUta 
tontum  Jint  earemonia>y  monendifunt  Patrinus  &  Matrina, 
eos  nan  contraxijfe  cognationemfpiritualem ,  quiz  eft  impe- 
dimemum  matrimonium  diriment, 

G  Pars  L 


€onc.  Trid. 
Sett.  8.  dc 
Confirm*. 


DE  SACRAMENTO 
CO  NFIRMJ  T  ION  IS. 


1%M 


^T^Ametfi  Sacramenti  Confirmationis  adminiftratio  ^ 
X  ad  Epifcopos  pertineat  >.  ejus  tamen  vim  &  ratio- 
nem  populo  exponere  debent  Parochl  ,  eumque  ad  fa- 
lurarcm  ejus  fufceptionem  cohortari :  praefertim  quando 
noverint ,  Epifcopum  in  fuis  vel  in  vicinis  Parochiis 
Sacramentum  ifhid  folemniter  adminiftraturum. 

Doceant  itaque  r  Sacramentum  hoc  non  otiofam  e flc 
caeremoniam ,  neque  ab  humano  ingenio  profeGam  :  fed 
a  Chriftb  Domino  mftitutum  efle  ,  ficut  &  c cetera  Ec- 
clefias  Sacramenta.  Cujus  qnidem  rei  Veritas ,  ex  tefti- 
moniis  Scripturarum  &  ex  per pet ua  Do&rina  Ecclefix 
court  at ,  quae  y  telle  Apoftolo  ,  eft  columna  &  firma- 
ment urn  veritatis. 

De  ik  qui  ad  Confirmationem  admhttndi 

Jiint. 

/^vUamvis  Sacramentum  Confirmationis  poft  Baptif- 
mum  a  fidelibus  omnis  cu jufque  xtatis  olim  fufci- 
pcretur ,  nihilominus  exconfuetudine  in  Ecclena  Latin* 


DE  SaCRAMBMTQ  CONFfRMATIONTS.  $1 
nunc  receptatad  illud  conferendum,  in  pueris  expe&e- 
tur  initium  urns  rationts,  fepttmus  nimirum  vel  o&avus 
eorum  staris  annus,;  turn  ut  propria  fide  &  devotion? 
illud  iufcipiant ,  turn  ut  iterationis  periculum  fecurius 
vitetur. 

Videant  autem  prius  Parocht  ,  umim  tarn  stare  pro- 
ve&iores ,  quam  pueri ,  quos  rudiores  efle  fufpicabun- 
:ur ,  fciant  i  a  Item  diftin&e  Orationem  Do  mini  cam,  Sa~ 
lutationem  Angelicam ,  Symbolum  Apoilolorum  ,  nee- 
non  Myfteria  San&iflima;  Trinitatis  ,  Incarnarionis  , 
Redemptionis ,  Praecepta  Dei  &  Ecclefoe ,  coeteraque 
fidei  rudimenta ,  quae  ad  debitam  Sacramenti  hujus  fuf- 
cepuonem  pertinent ,  pro  modulo  fuo  percipiant ;  item- 
que  peccata  fua  primo  confiteantur  Sacerdoti ,  fintque, 
alias  quantum  fieri  poteft ,  jejuni ,  fi  mane  Sacramentura 
hoc  adminiftretur. 

Et  ne  (quod  interdum  evenit  non  fine  gravi  de  Sa- 
cramenti nullitate  periculo)  aliqui  ad  un&ionem  Chr if- 
maris  ,  accedant,  qui  prius  Epifcopalem  manuum  im- 
pofitionem  non  acceperint ;  provida  follicitudinc  cura- 
bum  Parochi ,  ut  Confirmandi  mature  conveniant,  neque 
ullus  qui  praedi&am  manuum  impofitionem  non  acce- 
perit  ,  ad  fufcipiendam  un£tioncm  accedat ,  nec  nifi 
finitis  &  abiblutis  omnino  precibus,  quifquam  ab  Eccle- 
fia  recedat. 

Sedulo  curabunt  Paftores  in  peculiarem  aliquem  In 
toum  refer  re  nomina  ,  cognomina  &  aetatem  eorum  qui 
hoc  Sacrament  urn  fufceperint ,  die,  menf'e  &  anno  di- 
enter  annotatis. 

\A 


Gij 


De  Sacramento  Confirmations. 

De  hujus  Sacramemi  ejfectu. 

T  TUjus  Sacramenti  efle&um ,  docebunt  Paftores  etie 
11  quamdrfm  gratiam  fpeciatem  ,  qua  qui  baptizati 
funt ,  &  per  hoc  Militias  Chriftianae  adfcripti ,  efficiuntur 
adversus  omnes  hoftium  carnalium  &  fpiritualium  in- 
curias  fortiores ,  turn  ad  fidem  Chrifti  profitendam,  turn 
ad  vita:  re&itudinem  ubique  retinendam ;  ne  videlicet  t 
tentationibus  vel  tormentis  fracti  ,  a  fide  vet  moribus 
chriftianis  recedant.  nor 
Quiquidera  eife&us ,  in  ipfis  Apoftolis ,  poll  Spiritus 
San£H  defcenfum ,  ampliflime  demonftratus  eft  ;  quando, 
hujus  Sacramenti  ene&u  miraculofe  accepto  ,  adeo  con- 
fir  man  ruerunt,  ut  qui  antea  ad  mulierculs  vocem  ex- 
parefcebant ,  nulHs  deinceps  tormentis  ab  Evangel  it 
prsdicatione  revocari  potuerint.  .*Hil?i 

Quocirca ,  licet  Sacramentum  hoc  non  fit  ad  falutem 
abfolute  necefla rium ,  docendus  eft  tamen  populus ,  rem> 
adeo  fanttam  6c  falutarem ,  per  quaoi  divina  muncra 
tarn  abunde  nobis  proveniunt ,  nuUatenus  efle  prater- 
mittendam  ,  nec  pofle  fine  crimine  ncgllgi ,  aut  line 
cvidenti  animas  periculo  contemn  i. 

De  aeremonik  Confirmationis. 

QUod  ad  csremonias  attinet ,  earum  ufus  &  figni- 
ficatio  exponetur  in  hunc  modum.  Primo ,  Sacra- 
mentum hoc  confertur  in  Chrifmate  ,  quod  ex  oleo  6c 
balfamo  confe&um  eft  :  Oleum  quidem  ,  apte  figniticat 
hujus  Sacramenti  gratiam  ,  qua  anima  roboratur  ,  ad 
fpirituale  certamen  fubeundum  :  BaJUamum  vero  oleo 

ji5 


De  Sacramento  Confirmationis.  5$ 
admix  turn ,  quia  fuavem  fpirat  odorcm  ,  &  res  a  pu- 
refaGione  confervat ;  ngnificat ,  eos  qui  connrmantur, 
vitiorum  putredine  ,  per  hujus  Sacramenti  gratiam 
jerari ,  6c  eos  debere  Chriflianarum  virtutum  odorem 
late  diffundere. 

Deinde,  Sacramentum  hoc  in  fronte  confertur ,  idque 
per  modum  Crucis  :  quo  figmficatur ,  timorem  &  ve- 
recundiam  humanam ,  quae  maxime  in  fronte  fe  prodit , 
a  corde  Confirmati  expelli ,  ad  Crucem  Chrif  ti  fortiter 
arople&endam  &  perferendam. 

Quod  autem  Epifcopus  leviter  maxillam  Confirmati 
percutit ;  id  defignat ,  quamlibet  ignominiam  feu  inju- 
riam  ,  potius  iuftinendam  efle  quam  a  Chrifto  ejufque 
Religione  recedatur. 

Moneantur  denique  Confirmandi ,  praefertim  puerl  - 
ut  fa&a  in  eorum  fronte  un&ione  Chrifmatis ,  illud 
manibus  non  tangant  ;  curentque  Parochi  ut  ftupx 
quibus  ad  abftergendas  confirmandorum  frontes  ufi  fue- 
rint ,  comburantur  &  cineres  in  Pifcinam  projiciantur . 


54 

m     <»  ft  ®  #  ft  ft  #  ft  d 
ft  «  •  •  ft  •  ft,  1 

#    ft    ft    ft    ft    ft    ft    ft    ft    ft    ft  «t 

DE  SACRAMENTO 

P(EN IT E  NTIjE, 

SEcunda  port  naufragium  tabula  eft  Pcenitentia ,  ve- 
rum  ac  propria  diftum  novae  Legis  Sacramentum  f 
k  Baptifmo  ejufque  memoria  diftin&um. 

Parochus  ,  vel  alius  quivis  Sacerdos  ,  ad  audiendas 
Con  fen5  tones  deputatus ,  meminerit  fe  non  horn  in  is ,  fed 
Dei  judicium  exercere  ;  opus  fane ,  ficut  magna:  diffi- 
cultatis ,  ita  &  fummae  charitatis ,  in  quo  Talus  animarum 
maxime  promovetur.  Serioapudfe  recogitet  quantam 
Deo  tit  rationem  redditurus,  ft  fecerit  opus  Dei  negligen- 
ter ;  &  quam  ampliffima  iibi  apud  Deum  merces  repo- 
fita  fit,  ft  in  hoc  munere  o  be  undo  verfetur ,  uti  convenit. 

Quod  ut  facilius  exequatur  ,  non  niti  prasvia  oratione 
tnunitus ,  ad  audiendas  Confeiliones  accedat  ;  qua  & 
iibi  cordis  puritatem  ,  ac  in  re  tarn  ardua  fortitudinem 
&  prudentiam  neceflariam  ;  panitenribus  autem,  veram 
Contritionem  ac  feriam  vitae  emendationem  impetrare 
contendat  :  fciens  cor  homin is  eflc  in  manu  Dei ,  ut , 
quocumque  voluerit ,  vertar  Ulud. 

Debet  autem  infuper ,  ad  officium  hoc  rite  prsftan- 
dum  inftru&us  efle  (cientia  &  poteftate  neceflariis  ;  de 
quibus  conditionibus  prscipua  qua:  dam  document  a  vi- 
fum  eft  hie  inferere. 


55 


De  Sacramento  Pcenitentije. 
De  fcientia  Confejjariis  necejjaria. 

Uplex  in  Confeflario  fcientia  requiritur ;  judicia- 
lis  &  medicinalis.  Judicialis  quidem  ;  qua  Iciat 
ifcernere  peccata  mortalia  a  venialibus ,  circumfiantias 
eccatorum,  cafus  refervatos  &  cenfuras,  atque  de 
oenire  ntis  difpofition-ibus  judicare.  Medicinalis  autem 
in  eo  conMit ,  ut  noverit  peccatorum  occafiones  amo- 
vete  ,  opportuna  adversus  eas  remedia  proferre  ,.  fatis- 
tii&ionem  congruentem  injungere  ,  &  falutaria  cuique 
monita  adhibere. 

Quae  omnia  ut  facilius  aflequatur  ,  regulas  ab  Eccle- 
fia,  praefertim  in  facrofan&a  Tridentina  Synodo  praef- 
criptas  noverit;  inftru&iones  diverfas  ,  variis  tempori- 
Bus  hujus  Dioecefeos  Confeuariis  traditas ,  attente  per- 
volutet,  atque  illis  in  Sacramenti  Pcenitentiaeadminiftra- 
tione  fe  conformet  :  non  quae  fua  funt ,  fed  quae -Jesu 
Christi  ,  quaerat  ,  magifque  Deo  quam  hominibus 
placere  ftudeat.  Denique  cavendum  ipfi  a  laxiorum  opi- 
nionum  licentia ,  qua;  non  legi  Dei ,  non  Ecclefiae  di£- 
ciplinae ,  fed  cupiditati  ac  morum  depravationi  potiffi- 
mum  fa  vent. 

Si  vero  cafus  difficilis  &  perptexus  acciderit ,  de  quo 
non  poflit  ipfe  apte  judicare  t  perfuadere  conabitur  Pce- 
nitenti ,  ut  alias  redeat  ,  donee  ipfe  libros  aut  viros 


do&rina  peritos  confuluerit. 

De  peccatorum  SJlinclione., 


p 


Eccatorum  mortalium  a  venialibus  diftin&ionem 
haec  demonftfabtt  regula :  Quidquid  per  fe  &  direfti 
erfatur  bono  divino  *  vel  proximi  ,  ad  peccata  genere 


56       De  Sacramento  P<enitentue. 

fuo  mortalia  pertinet.  Qualia  funt  ilia ,  qua;  funt  contra 
virtutes  Theologicas,  contra  Religionem  &cultum  Deo 
debitum.  Item ,  qua?  injuftitiam  adversus  proximum  ini- 
volvunt ,  vel  quae  funt  contra  mifericordiam  &  dilec- 
tionem  ei  debitam  ,  aut  contra  charitatem  fui-ipfius : 
hujufmodi  funt  omnia  ,  qua?  alicui  ex  praecepris  Deca- 
logi ,  vel  preceptis  Ecclefis  dire&e  repugnant. 

Venialia  autem  genere  fuo  aeftimanda  funt  coetera , 
qua;  videlicet  bono  divino ,  aut  charitati  proximi ,  vel 
ftii-ipfius  per  fe  non  adverfantur  r  ut  funt  rifus  immo- 
deratus ,  nugae  quotidians ,  &  alia  fimilia.  Coeterum , 
illud  peccatum  ,  quod  genere  fuo  dicitur  efle  mortale , 
non  femper  eft  fimpliciter  tale.  Duobus  enim  modis 
contingere  poteft ,  ut  fit  tantum  veniale.  Priori  modo, 
propter  imperfectionem  adtus ;  ut  quia  non  committitur 
ex  plena  deliberatione  ,  fed  ex  fubreptione  &  primo 
motu ,  aut  ex  ignorantia ,  non  tamen  nimis  crafla  aut 
affe&ata.  Altero  modo,  ratione  parvitatis  materias :  nam 
v.  g.  furtum  eft  peccatum  genere  fuo  mortale ,  cum  fit 
contra  bonum  proximi  ;  fi  tamen  aliquid  parvum  fubri- 
piatur ,  nullaque  circumftantia  mortalis  aliunde  accedat, 
non  erit  nifi  veniale. 

Sed  &  vice-verfa ,  peccatum  quod  eft  genere  fuo 
veniale ,  contingit  fieri  mortale  propter  aliquam  cir- 
cumftantiam  mortalem  fibi  aliunde  adjun&am.  Quod 
contingere  poteft  : 

Primo  ,  ,ex  confcientia  erronea  ,  qua  qui  peccatum 
genere  fuo  veniaie  admittit ,  putat  efle  mortale,  vel  de 
eo  dubitat.  .. 

Secundo ,  ex  nimia  animi  circa  illud  afte&ione  :  ut 
quando  aliquis  ita  dele^&atur  in  aliquo  peccato  veoiali , 

ut 


De  Sacramento  Poenitentije.  57 
paratus  fit  illud  committere ,  etiamfi  foret  mortate ; 
ut  propter  hoc  paratus  fit  violare  aliquod  prsceptum 
bligans  fub  mortali  :  &  hoc  eft ,  quod  aliis  verbis  di~ 
unt,  finem  ultimum  in  aliquo  extra  Deum  conftituere. 

Tertio  ex  fine  mortali  ;  ut  fi  quis  verba  otiofa  pro- 
ferat,  per  hoc  intendens  adulterium.  Neque  idmirum: 
cum  iltis  tribus  modis ,  etiam  opus  indifterens ,  imo  & 
genere  fuo  bonum  ,  peccatum  mortale  efficiatur. 

Quarto  denique ;  cum  aliquod  notabile  malum ,  con- 
fideratis  circumftantiis  ,  probabiliter  metuitur  ex  eo 
lecuturum  :  ut  fi  auferas  quidpiam  parvum  ab  eo,  quern 
probabiliter  exiftimas  per  hoc  ad  magnam  iracundiam 
aut  blafphemiam  provocandum. 

De  circumftantiis  peccatorum, 

DE  peccatorum  quoque  circumftantiis  judkare  debet 
Confefiarius.  Earum  autem  qusdam  indineren* 
ter  fe  ha  bent  ad  peccati  mail  tiara  ,  ut  pote  earn  nec 
augentes ,  nec  minuentes  ;  &  harum  quidem  nulla  eft 
habenda  ratio  ,  debetque  Confefiarius  monere  Poeni- 
tentem  ,  ne  in  his  enarrandis  inutiliter  tempus  infumat. 

Quod  autem  ad  aggravantes  attinet  ,  earum  duplex 
eft  genus.  Quaedam  enim  fie  peccatum  aggravant  ,  ut 
iimul  ejus  fpeciem  mutent :  illae  nimirum ,  quae  malitiam 
addunt  fpecialem  &  alterius  rationis ,  quam  fit  malitia 
iplius  actus  cui  accidunt ,  id  eft ,  repugnantem  diver  fa; 
virtuti  ;  qualis  eft  circumftantia  loci  facri  in  furto  : 
furrum  enim  repugnat  virtuti  Juftitiae  ;  circumftantia 
autem  loci  facri  repugnat  virtuti  Religionis. 

Item ,  fi  quis  ahum  occidat ,  ut  ejus  bona  rapiat ,  & 

H  Pars  /. 


^8  Dte  Sacramento  Poenitenti^. 
-fruatur  ejus  tixore  :  ubi  homicidio  accidit  duplex  cir- 
<umftantia  dtrplicis  finis ,  fpecialem  malitiam  habentis. 
'  Qusdam  autem  fie  aggravant  peccatum ,  ut  tamen 
ipeciem  «jus  non  mutent :  quia  videlicet  earum  malitia 
non  eft  alterius  rationis ,  nec  repugnat  alteri  virtuti  , 
quam  ipfe  a£hxs  peccati.  Talis  circumftantia  eft  diutur- 
nitas  temporis  ,  quo  quifpiam  diu  geflit  animum  ini- 
micum  ad  versus  pro  xi  mum  ,  intenfio  a&us  peccati ,  &c. 

Eodem  tnodo  partiri  licet  circumftantias  minuentes : 
lit  qusedam  mutent  fpeciem  peccati ;  videlicet ,  qua;  fa- 
triunt  <le  mortali  veniale  ;  aut  etiam  a  peccato  prorsus 
^exciifairt ,  ut  ft  quis  occidat  alium  in  juftam  fui  defen- 
iionem  cum  moderamine  neceflario  :  quasdam  vero  non 
^mutent  ;  ut  fi  qua  mulier  metu  vel  egeftate  indu&a 
adulterium  Comnvittat ,  ejus  peccatum  non  definit  efle 
mortale ,  fed  non  tam  grave ,  quam  fi  fua  fponte  ad 
illud  induceretur. 

Quantum  igitur  ad  circumftantias  mutantes  fpeciem, 
Seff.  *4.  <te  eas  neceflario  explicandas  efTe,  a  Cone.  Trident,  defini- 
Cap1^  de    turn  eft.  Quia,  inquiunt  Vatres ,  Ji/ie  illis  peecata  ipfay 
Confeffione.   neque  a  Poenitemibus  integre  exponuntur ,  nec  Judicibus 
innotefcunt  ;  &  fieri  ne quit  ,  ut  de  gravitate  criminum 
recfe  cenfere  pojjint ,  &  pcenam  quam  oportet  pro  Mis  > 
■Pcenitentibus  imponere. 

Quae  ratio,  cum  etiam  locum  habeat  in  circumftan- 
tiis  notabiHter  .&*  extraordinarie  intra  peccati  fpeciem 
nggravantibus  ;  eae  quoque  aperiendse  funt.  Quare  de 
utrifque  'Conreffarius  ,  quantum  &  ubi  occafio  poftu- 
laverit,  juXta  prudentise  regulas ,  exquirat  diligefiter; 
idque  non  fohim  in  peccatis  qux  opere  -ipfo  ,  fed  etiam 
in  his  tjuie  folo  voluntatis  £onfenfu  cetiimhtuntur. 


De  Sacramento  P<b& tTENTiiE. 
Quantum  vero  arrinet  ad  alias  hujus  generis  circum- 
ftantias ,  quae  ipfum  a&um  non  fuerint  comitate  ,  de 
lis  &  confeflarium  diligenter  inquirere  ,  6c  pcenitentem 
accurate  confiteri  omnino  necefle  eft  :  quoniam  ficut 
iiint  ab  ipfo  principal  aftu  difcreta?  ,  ita  &  eaniro  de- 
claratio  fpecialis  ac  enucleata  fieri  debet. 

Circumftantias  autem  minuentes ,  fed  non  ita ,  ut  de 
mortali  faciant  folum  veniale ,  licet  qui  clem  in  Confef- 
lione  aperire ,  ea  intentione  ut  confeientias  flatus  qualia 
eft ,  declaretur :  non  tamen  neceflario  funt  exprimend® ; 
pranerquam  ubi  Confeflarius  de  iis  interrogat,  vel  alio- 
quin  ex  earum  omiflione  periculum  aliquod  metuendum 
fit.  Circumftantiarum  porro  numerus  hoc  vulgari  verfu 
comprehenditur : 
Quls ,  quid,  ubi,  quibus  auxiliis,  cur ,  quomoda,  quando. 


De  poteflate  Confejfarii. 


rTHAmetfi  Praesbyteri  fua  ordinatione  ,  a  peccatis 
I  abfolvendi  poteftatem  accipiant ;  Decrevit  tamen 
fan£ta  Sy nodus  Tridentina  nullum  etiam  regularem , 
pofle  Confefliones  fscularium  ,  etiam  Sacerdotum  audi- 
re,  nec  ad  id  idoneum  reputari  ;  nifi  ,  aut  Parochiale 
beneficium  obtineat ,  aut  ab  Epifcopis  idoneus  judice- 
tur ,  &  approbationem  obtineat. 

Caveat  itaque  Confeflarius  quilibet ,  ne  facultatis  fibi 
per  approbationem  hujufmodi  concefis  terminos  exce- 
dat  :  alioqui  noverit ,  abfolutionem  ultra  illos  datam , 
nullam  efle. 

Quanquam  in  articulo  mortis  ( qui  cenfetur  efle  quo- 
ties  ea  veriiimilitcr  metuitur  ,  undecunque  periculum 

Hij 


6o       De  Sacramento  P<enitenti£. 

impendea t ,  five  ex  morbo ,  partu  ,  naufragio ,  pugna 
imminente  ,  five  ex  aliis  caufis)  poteft  qui  vis  a  quocuir- 
que  Sacerdote  ( intellige  fi  dent  Confeflarius  alias  legi- 
timus ,  nec  commode  haberi  poflit  )  etiam  non  appro- 
bate ,  imo  &  into rdi&o ,  Sufpenfo ,  aut  Excommunicato' 
valide  abfolvi ,  idque  ab  omnibus  cafibus ,  6c  Cenfuris 
quantumcumque  refervatis. 

Quod  autem  ad  Cenfuras  illas  refervatas  attinet;  qur 
fuerit  propter  di&am  necemtatem  abfolutus  akinferiore 
Sacerdote ,  tenetur  ,  fi  periculum  evaferit  ,  quampri- 
mum  commode  poterit ,  fe  prsefentare  ei ,  a  quo  alias 
fuerat  legitime  abfolvendus  >  ad  pa  rend  urn  ejus  manda- 
tes,  in  ils  pro  quibus  fuerat  E xcommunicatus. 

Quod  fi  face  re  neglexerit ;  in  priores  cenfuras  rela- 
bitur.  Quare  Sacerdos.  in  pra;di&o  cam  abfoivens ,  me- 
minerit  eum  ifiius  oneris  admoncre ,  ab  eoque  promiflio- 
nem  exigat  de  parendo  Ecclefiac  mandate  ;  detque  ope- 
ram ,  fi  res  moram  patiatur ,  ut  prius  cui  debet  fatisra- 
ciat  ,  fi  poflit.  Hxc  autem  obligatio  prasfentandi  fe 
Superiori ,  ad  caius  abfque  cenlura  refer vatos  non  fe- 
exrendit. 

De  Cajibus  Re/irvatis* 

CAfus  refer vati ,  funt  quardam  peccata  y  a  quibus 
abfolvendi  facukatem  Superior  fibi,  aut  etiam  a  fe- 
delegandis  refervat.  Antequam  fiat  enumeratio  cafuum 
refer vatorum  q  lucdam  circa,  hos  cai "us  (tint  pramotanda. 


Refer vatio  non  ell  intelligenda  nifi  de  peccatis  molrv 


De  Sacramento  P<enitentle.  61 
lalibus.  Proindeque ,  ut  peccatum  aliquod  fit  refervatum, 
oportct  ut  fit  commiflum  cum  advertentia  &  confenfu 
ad  peccatum  mortale  requifitis ,  &  ut  fit  trangreflio  legis 
in  materia  gravi  feeundum  fe  ,  aut  ratione  circumftantia- 
rum.  Quapropter  fi  peccatum  excufetur  a  mortal i  ob 
materia;  levitatem ,  vel  propter  iguorantiam  ,  vel  ob 
defectum  plenae  deliberationis  ,  ut  contingit  in  primis 
motibus  ,  vel  in  femirdormientibus  ,  pro  refervato  ha- 
beri  non  debet.  Quando  veto  peccatam  aliquod  eft  verc 
mortale ,  &  de  numero  refervatorum ,  non  eximitur  a 
refervatione ,  quamvis ,  qui  illud  commifit ,.  illam  igno- 
taverit. 

n: 

Si  peccatum  aliquod  fit  folum  refervatum  ob  aliquam 
citcumftantiam  quse  fpeciem  peccati  mutat,  &  commif- 
lum fuerit  cum  ignorantia  inculpabili  hujus  circumftan- 
tis  |  cenferi  non  debet  refervatum.  Et  ideo  fi  quis  for* 
nicetur  cum  puella  fibi  affine  ,  ignorans  hane  efle  Cibv 
affinitate  conjun&am,  hoc  peccatum  non  habet  annexam 
relcrvationem  ;  quod  fedulo  notandum  in  aJris  cafibus 
firailibus. 

HE. 

Non  refervantur  peccata  mere  interna,  quae  ada£him 
externum  non  tranfierunt ,  nulloque  figno  extrinfecus 
prodierunt.. 

rv. 

Intelligenda  eft  refervatio  de  peccatis  ipfo  opere  con- 
fummatts ,  nifi  aliter  in  lege  aut  ftatuto  expreflum  fit. 
Hinc  v.  g»  licet-homicidium  fit  refervatum,  fi  famen 
quis  conetur  occidere,  imagraviter  vulnerer ,  non  inci- 
cut  incafum  refervatum ,  nifi  mors  inde  fcquatur, 


6i       De  Sacramento  P<ekitektijE4 

Dr&iim  eft,  nijiin  Ujte's  &t fiatato  aliur  exprejpun 
Jit.  Excommunicatio  emm  Duello  annexa  &  refemrata, 
juxta  legem  incurritur  ,  licet  non  fit  confummatujo. 
Quando  fcilicet,  duo  vel  pluses  ad  locum  deftinamm 
piignaturi  accefferunt ,  Sc  impediti ,  pugnam  no*  conr- 
miferunt ,  ita  ut  per  ipfos  non  fteterk  quorainus  pug- 
naverint.  Per  Duellum  intelliginir  pugna  fiitgukris  , 
fcilicet  duorum  vel  plurium ,  fponte  ^  &  ex  coridi&o 
fufcepta ,  ftatuto  loco  &  tempore  ,  cum  periculo  vita. 
Excommunicatio  refervata  incurritur  quoque  ab  iis  qui 
ad  Duellum  commhTum  provocarunt ,  aut  libellum  pro- 
vocations fcienter  detulerunt ,  aut  qui  auxilium  vei  f» 
vorem  Duellantibus  prsebuerunt,  aut  quovis  modo  Duel- 
lo cooperati  funt :  ab  hac  vero  excommunicatione  re- 
fervata abfolvere,  in  hac  Dioecefi  J'non  poffirat  Con- 
feffani  etiam  pro  refervatis  approbate ,  nifi  ad  id  fpecia* 
lem  ab  111*16.  Domino  Epifcopo  facultatem  in  fcriptis 
obtinilerint. 

V. 

*  Quando  refervatur  peccatum  eorum ,  qui  hoc  vel 
illud  fecerint  ,  non  propterea  cenfetur  etiam  peccatum 
mandantium  ,  auxiliantium  vel  faventium  refervari  ; 
nifi  hoc  in  lege  exprimatur.  Verba  enim  legis  refervan- 
tis  ftrit£te>  funt  inteltigenda \  &  proinde  non  extendenda 
ad  cafus  non  expreflbs  ,  neque  hie  valet  argumentatio  a 
pari ,  vel  a  fortiori,  vel  £  minori  ad  majus. 

VI. 

Itf  articirfo  mbftts  ceifaf  omnis  re&rvatio ,  poteftque 
qufliBet  SsfcerdbS ,  ut  fupra  di&tm  eft,  quemlibet  Poe- 
nitentem  a  quibuHibet  peccatis  &  cenfcris  abfolvere. 
Quod  mtelligendum  de  cenfutffc  *qua»  ofeftam  Sacrav 


De  Sacramento  P<en ite n tije.  63 
mentorum  fufceptioni  &  ecckuafticae  fepultura; ;  fcilicet 
de  Excomraunicatione  &  Imerdi&o  perfonali  ipeciali , 
non  autem  de  Sufpenfione  ab  Ordine  ,  vel  ab  Oflkio.,, 
vel  a  Beneficio  ,  quae  tolli  non  poteft  per  quemlibet  Sa- 
cerdotem  ,  &  multo  minus  Irregularis . 

Extra  verb  mortis  articulura  ,  Sacerdotes  inferiores 
nihil  pone  in  cafibus  refervatis,  Synodus  Tridentina  de- 
claravit. 

Quapropter  cum  ad  eos  venerit  Poenitens  aliquo  cafjti 
refervato  irretitus  ,  ei  perfuadere  nitantur ,  ut  pro  Be- 
neficio abiblutionis  ad  Superiorem  accedant,  vel  ad 
ilium  qui  a  refervatis  facultatem  abfolvendi  ab  eo  acce- 
pit.  Quod  fi  ob  aliquanrcircumftantiam  videaturiex- 
pedire  ,  aat  couiultius  lit  > .  ut  ipli  Confeflarii  banc  facul- 
tatem petant ,  ill  am  poftulent  ,  maxime  cavehtes  ,  ne 
Pcenitens  fuperion  rnanifcftetur.  Ifcq 

VII. 

Cum  integra  debeat  efle  Confeflio,  Poenitens  non  po- 
teft earn  dimidiare  ,  declarandQ  lbla  peccata  refervata 
luperiori ,  &  alia  non  *refervata  inferiori  Confellario. 
Similiter  Superior  non  poteft  audire  ibla  peccata  re- 
fervata  &  ab  iis  facramentaliter  ablolvere ,  remittendo 
Poenitentem  ad  Confeflarium  inferiorem ,  ut  ab  eo  ab- 
lolvatur  a  non  refervatis  :  fictit  enim  non  diraidiauda 
confeflio  ,  ita  quoque  dimidiari  noai  debet  ablolutio. 

VIII.  1 

Qui  in  Confeffione  Jubiljei  tempore  valide  fa£ra  , 
cujuidam  peccati  refervati  ex  memoriae  lapfu  oblitus 
eft,  poieft  poft  Jubilajum  ab  eo  abfolvi  per  quemlibet 
Confeflarium  ,  licet  pro  refervatis  Jion  approbarum. 
/ubilasi  namque  tempore  tollitur  omois  refer vatio  j»ec- 


64        De  Sacramento  Pcenitentije. 
catorum  illius  qui  tunc  confitetur  f  volens  Jubifaeum 
lucrari ,  6c  implere  ea  qua?  ad  illud  lucrandura  prsf- 
cripta  funt. 

IX. 

Si  Poenitens  qui  extra  Jubilsi  tempus  Sacerdoti  fa- 
cultatem  habenti  a  refervatis  abfolvendi  rite  confeftus 
eft,  atque  ab  eo  abfolutus ,  unum  aut  alteram  ex  plu- 
ribus  cafibus  refervatis  quos  habebat ,  declarare  ex  obli- 
vione  inculpabititer  omiferit ,  poterit  a  peccato  refer vato 
cujus oblitus eft,  abfolvi  per  quemcumque  Conreftarium, 
quamvis  a  refervatis  abfolvendi  poteftate  carentem. 

X. 

Contingit  aliquando  con feflionem  qua  Poenitens  cafus 
refervatos  confitetur  fuperiori ,  aut  alteri  Sacerdoti  pro 
refervatis  approbato ,  efle  invalidam  ob  defectum  cul- 
pabilem  integritatis ,  vel  contritionis  neceflaris  ;  quo 
in  cafu ,  modo  abfit  ha  us  &  dolus  ex  parte  Poenitentis, 
neque  data  opera  &  fcienter  invalidam  confeffioncm 
iecerir.RR.  DD.  Epifcopus  Atrebatenfis ad fublevandas 
confeientias  ,  decla rat  tollere  refervationem  eorum- 
dem  peccatorum  fibi  refervatorum  ;  ita  ut  liceat  eidem 
Poenitenti  illorum  abfolutionem  a  quolibet  Confeflario 
•  Antiquum  obtinere  ,  quaodo  ci  rite  confitebitur.  *  Idem  RR. 
JS?Sl«  DD.  eximit  a  refervatione  i°.  Peccata  Mulierum  &c 
Puellarum  quae  matrimoniurfi  jam-jam  ,  id  eft  ,  tertio 
fubfequenti  die%funt  contra&ura?  ,  quas  proinde  a  bib  I  - 
vere  poterit  quilibet  ConfefTarius ,  ad  vitanda  fcandala 
qus  ex  necessitate  tunc  advocandi ,  aut  adeundi  eos  qui 
poteftatem  habent  a  refervatis  abfolvendi ,  oriri  poftent. 
z°.  Peccata  generatim  omnium  Foeminarum ,  quae  pluf- 
quara  tribus  leucis  ( juxta  communem  xftimationem  ) 

diftant 


I- 


trcb.  pag.17. 


De  Sacramento  P<enitenti,e,  65 

urantaloco  ubi  refident  Confeflarii  liabentes  faculta- 
tern  abfolvendi  a  cafibus  refervatis.  Poterit  tamen  pru- 
dens  Sacerdos  illas  ad  eos  remittere ,  fi  taliter  expedire 

judicaverit.  :!u   "1  #>v?.  .i 

Si  aliquis  lapfus  fuerit  In  quoddam  peccatum,  priuf- 
quam  refervaretur  ,  &  poftea  illud  duntaxat  confitea- 
tur  tempore  quo  eft  refervatum  ,  ab  eo  folum  abfolvi 
poterit  per  Confeffarium  habentem  facultatem  abfol- 
vendi a  refervatis  ,  nifi  hog  peccatum  commifllim  fit 
ante  pubertatero  ;  non  enim  refervaatur  peccata  Impu- 
berum ,  id  eft,  Puerorum  ante  quatuordecim  annos  com- 
pletes. ,  &  Puellarum  ante  duodecimum  annum  exple- 
tum  :  etiamfi  ea  folum  connteantur ,  poftquam  Puberta- 
tem  adepti  funt. 

XII. 

Quoties  aliquis  cafus  refervatur  propter  Excommu- 
nicationem ,  conftat  quemlibet  Sacerdotem  approbatum, 
•pfa  per  Superiorem  ablata ,  a  peccato  cui  inerat  abl'ol- 
vere  pofle. 
[  XIII. 

Peccata  Summo  Pontifici  non  refervantur  nifi  ratione 
alicujus  Cenfura;  refervatae  ;  &  ideo  fublata  per  Papain 

I Cenfura,  Poenitcns  a  peccato  cui  cenfura  annexa  crat,  po- 
teft  abfolvi  per  inferiorem  Saaerdotem  ex  approbatis , 
nifi  forte  hoc  peccatum  etiam  Epifcopo  refervatum  fit. 
Quapropter  refervatio  Papalis  differt  a  rcfervatione 
Epifcopali.  Peccatum  enim  Epifcopo  refervatum,  cui  eft 
annexa  cenfura ,  non  definit  effe  refervatum ,  quamvis 

^uferatur  cenfura  ,  vel  non  incurratur  ob  ignorannam 

t  p   r 


66       De  Sagramikto  Poenitbnti^. 
iaviitdbilem  :  Epifcapuj  enim  peccatum  fibi  tefervar  * 
non  ratione  foliu/ ceafurar,  fed.  etiam  ratione  peccatt.  \ 

XIV. 

Qui  habet  facultatem  abfolvendi  a  peccatis  Summa 
Pontifici  refervatis ,  non  ide6  a  peccatis  Epifcopo  re- 
fervatis  poteft  abfolvere.  ha.  declaravii  Clemens  X.  irt 
Bull4,  Superria. 

i'  >  -    •    . . ..  t..    XV,  •  . .    ...  .    >;  . 

Si<Sacer<loti  data  fit  Jacultas  ablplvencfi  ab  alicjuo  cafu? 
*e/eryatoV '  ciif  ann^xa.  euVExaommunicatio  ,eidem  con- 
ceua  inteltigitur  poteftas  abfolvendi  ab  hac  Excommu- 
nicatione  \  fecultas^tamen,  folum  generatim  concefla  aljr 
fbtvendi  a  cafibus  referyatiiS  j  .perTe  non.  ijicludit  potef- 
tatemaliibivendi  aiiaTirsCenftris,  fcilicet  ?  Sufpenfionev 
aut  Ifiteixtt&a,  fictit  nec  difpenfandi  in  Votis ,  aut.iir 
Irregularitatibus.  Similiter,  facultas  abfolvendi  aCenfunV 
fimpliciter  refervatis  ,.perfe  rion  habet  annexam  potek 
tatem  abfolvendi  ab  hiV6ejifuris  qua  lata;- funt  per  fen- 
tentiam  fpecialem ,  qua  aftquis  nominatim  excommuni- 
eatur ,  vel  fufpenditur  r  vel  intecdicitur.. 

X  V  L 

Si  quis  crimen  commiffiim  in  aliena  Dicecefi ,  in  qua- 
non  sefervatur ,  velit  confkeri  in  hac  Diceceft  Atreba- 
tenfi,  in  qua  eft.  refervatum .,.  non  poterit  abfolvi  y  uifi. 
k  Sacerdote  habente  facultatem  abfolvendi  a  refervatis.. 
Refervatio  enim  fequitu<*forum:  ConfeiTarii  &  unuf- 
quifque  judicamhis  juxta  leges  Ibcrin  quo  judicatur. 

Propter  eandem-  rationem  fi  viator  alterius  Dicecefis,. 
'peccata  in  propria  Dioecefi  refer vata  eommiferit  ,  quae, 
non^funt  refervata  in  hac-  Dio2cefi;Atrebatenfi ,.  in  qu& 
ilia  confitetur  ,  poterit  abfqjyi  a  quoliBet  ConfeiTario  >, 


De  Sacramento  PffiNiTEfcrrufc,  6y 
modo  non  vencrit  in fraudem,  ad  declinandum  judicium 
Super  ions ,  cui  talia  peccata  refervantur. 

XVII. 

Si  ad  fit  ratio  legitima  dubitandi  an  aliquod  peccatum 
fit  refervatum ,  illud  peccatum  non  cenfebitur  refervari, 
ii  fit  dubium  facti  ■>  ut  quando  Confellarius  probabi  liter 
Cxi  legitime  dubitat,  an  peccatum  (it  mortale  vel  veniaie, 
aut  utrum  fit  remuTum  in  precedence  Ccmfefiione.  Si 
rer6  eflet  dubium  juris  ;  ut  quando  dubitarur  an  lex 
refervam  comprehends  t  hunc  caium  ,  tunc  regulariter 
loquendo,  recurrendum  eflet-ad  Superiorem\  ut  ipfe 
ienium  legis  exponeret.  Nihilominus,fi  poftquamCon^ 
ieflarius  accurate  expendit,  an  peccatum  fit  refervatum, 
adhuc  dubitet  an  in  textu  legis  comprebendatur ,  tunc  Dicecefis  Atre* 
RR.  DD.  Epiicopus  Atrebateiifis  ei  dat  licentiam  ab  t^de  Pcenit. 
eo  abiblvendi.  *       lil  ?.usi  obom  ,  r  '.        "  iislacl  L 

Cafiu  SS.  Domino  nojlro  Papa  Re/errati* 
qui  his  annexa  ejl Excommunicatio  major* 

OGcifio  eujufcumque  Clerici  vel  Religiofi.  Item 
mutilatio  membrorum  ejus  :  item  illius  percuffio 
enormis  leu  atrox,  fcilicet  cum  copiofa  fangu mis  aliunde 
quam  e  nan  bus  effufione  ,  aut  cum  aliqua  indignitate 
maxime  injuriofa  leu  cum  gravi  fcandalo.  Nomine  Re* 
iigiefi,  intellrgitur  non  folum  Profeflus,  led  &  Novitius> 
atque  etiam  Monialis  ,  nec-non  Eremite  ,  ii  fir  lubjeclus 
Regular  approbatse  a  Superiori  Ecclefiaftico.  ItemEpif- 
copi  aut  proprii  Pralati  feu  Paftoris  percufiio  ,  etiam 
non  atrox.  Excommunicatio  quae  incurritur  per  hos 


4B       De  Sacramento  Pcenitentije". 
cgfos  iextenditur  ad  mandantes,  confulentes,  feu  auxfc- 
lium  apt  favorenLprasbentes  v  iffla  &  adeo?qui  talem 
violentiam  feu  percuffiohem  fuo,  nomine  fa&am ,  ratifi- 
cavcrint ,  etiamfi  noa  juflerint.     •  < 

i  Simonia:  realis  in  Ordine  vel  Beneficio  ,  modo  fit 
poiWica.  i  Tunc  vwo.  eft  walis  v  quando  per  tradmoriem 
ex  utraquetparte  pera^am,  eft  completa.  Excommuni* 
cationenr.  adversus  hujus  crimtnis  reos  incurrunt  quo 
qne ,  .qui  illius^extiterint  mediatores.  Simonia  confident 
ttasfpecialitecarmtxamhabet  ExconimunLcationemPapafc 
refepvatam  ^  quaimvis  ex.  una'  tantum  parte  fit  complete;, 
modo  fit  publica- 

•  1  Exuflio  asdrum  fiVe  iacramm ,  five  profanarum  deli* 
:  berate  procurata  ,  modo  reus  fit  juridice  Excommunit 
cams ,  ac  publice  denunciatus.. 

t  \  i  . <  .  .i  v  i   *  j  *-  ■ 

J^St^ofi^d  ac  jj^iati©  Ecclefias;,  feu  AL&am  fa 

craruhr,  quando  reus  eft  publice  denunciatus. 

Notandum  quod ,  ut  praedi&us  cafus  fit  refefvatus  „ 

ipoliatio  6VeflraSio  debeant  fimtd  jungi  :  adeo  ut  nec 

fpbiiatiq  fine  lefiradione,  neee&a^io  fine  fpoliatmne, 

refervatidnL(ubjaceat:  EfrraQt>res  vero  cenfentur ,  qui 

ad  furandunt  effodiunt  parietem,  rrangunt.feneftrani ,  vel 

reras-aut  cOTdiiie^jyeLve^s  am'ipiam  januain  loci  facri*. 

yel  qwd^fimile  e^frihgum'.;  Nomine  verd  (poliattohis  in- 

telHgitur  ablaucr  reLnbtabilis-,  feu  furturn  grave.. 

V 

•  Falfificatio  Lineraninf  Apoftolicarum.-  Excommunit 
oatio  qua*  pe  jihoc  icEunpn  daouhsrarr*  ad  eos  extending 


De  Sacramento  Pcenitenti^e.  6$ 
qui  agnita  harum  Litterarum  falfitate ,  lis  utuntur ,  ealque 
intra  viginti  dies  non  laceraverint. 

V  h 

Peccatum  Religiofi  cujufcumque  Ordinis  ,  qui  non 
habita  Parochialis  Presbyteri ,  feu  Parochi ,  vel  Ordk 
narii  licentia  ,  Sacramentum  Extremae-Unctionis  ,  vel 
Euchariftis.  feu  Viaticum  miniftrare  praefumpferit. 

VII. 

Participatio  in  crimine  eriminofo  cum  Excommuni- 
cato nominatim  Excommunicatione  Papa?  refervata,  & 
juridice  denuntiato;  Cap.  Nuper,  de  fent.  Excom.  Crimen 
autem  criminofum,  illud  eft  propter  quod,  ille  cum  quo 
quis  participat ,  fuit  Excommunicato* 

Rare  in  his  Regionibus  contingunt  alii  cafus  Papas 
relervati  r  a.  quibus  &  a  b.  aliis  fupra  fcriptis  ,  quando 
occulti  funt ,  fubditos  fuos  poflunt  Epifcopi  per  fe  ipfos, 
aut  per  Vicariumad  iddeputatum,  in  foro  confeientise 
abiblvere. ;  imo  &  difpenface  in  Irregularitatibus  omni* 
bus  &  Sufpenfionibus  exdeli&o  occulto  provenientibus, 
excepta  ea  qua:  oritur  ex  homicidio  voluntario  ,  &  ex- 
ceptis  aliis  ad  forum  contentiofum  dedu£Hs,  in  quibus 
tolus  Papa  difpenfat. 

Per  delictum  occultum  hie  intelligitur  illud  quod  non 
eft  publicum  ,  feu  notorium  j.dupliciter  vero  poteft  effe 
publicum  ,,  fcilieet  publicitate  juris  t  quando  in.  judicio 
probatum  eft  &  public  irate  facfi ,  quando  ita  publice 
eonftat,.  ut  nulla  tergiverfatione  celari  poflit, 

Ut  vero  delictum  publicum  cenferi  poflir ,  non  fuflv 
cit  ut  a£his  qui  eft  delictum,  fit  publicum,  fed  requiri- 
tur  ut  pubiee  fciatur  quod  hie  aftus  fit  delictum.  Hinc. 
fi'Sacerdos  occulta  Excommunreatione  ligatus ,  Sacrunv 


7$  E>£  $ACft*fcfiNTO  P<ENITEKTIJte. 

celebret  ,  poteft  Epifcopus  difpenfare  in  Irregularitate 
ex  hac  celebrarione  contract* ;  quamvis  enim  pubticfe 
cognofcatur ,  ilium  celebrafTe ,  non  eft  tamen  notorium, 
quod  celebraveritExcommunicatione  ligatus,  &prokide 
Irregularis  inde  orta ,  cesferi  debet  occulta. 

Simplex  citatio  feu  accufatio  coram  judke  legitimo 
non  (ufficit,  ut  deli&um  cenfeatur  ad  forum  contentio- 
fum  vere  dedu&um ,  nifi  eic  judicis  decreto  fupervene- 
rit  litis  conteftatio.  Qua  quidem  litis  conteftatione  du- 
rante ,  non  poteft  Epifcopus  a  tali  deii&o  abfolvere  * 
aut  in  Irregularitate  ab  eo  pro venieme  difpenfare  ,  fed 
illud  poterit,  mox  ut  litis  profecutio  per  fententiam  abfo- 
lutoriam  finita,  vel  defe&u  probationum,  feu  alia  quavis 
ratione  dereli&a  fuerit;  deli&um  enim  quod  dedudum 
fuit  ad  forum  contentiofum  fine  efFe&u ,  manet  occult 
turn. 

Notandum  infuper  Epifcopum  a  quibufcumque  delic- 
tus Summo  Pontifici  refervatis,  etiam  publicis  ,  pofle 
abfolvere  Moniales  ,  Perfonas  conjugatas  v  Viduas, 
Puellas ,  Pauperes,  Senes  ,  Valetudinaries »  ac  denique 
omnes,  quibus  falvd  vita  9  Sanitate ,  libertate  ,  falvifque 
rebus  fuis  ,  vel  propter  aliquod  aliud  impedimentum 
legitimum  Sedem  Apoftolicam  adire  non  licet. 

Cafus  RR.  Domino  Epi/copo  ReJervatL 

I. 

HOmicidium  vohmtarium  :  fob  quo  comprehendi 
debet  voluntaria  procuratio  abortus  ,  fiveanimati* 
five  inanimati  foetus ,  &  qusvis  ad  illud  crimen  delibe* 
rata  cooperatio. 


II. 

Sodomia  ,  id  eit,  coitus  inter  perlonas  ejufdem  fexus; 
em ,  quod  gravius  eit ,  beftialitas, 

III. 

Perjurium  coram  jut! ice  :  quando  quis  a  judice  le-  Synod.  Awb. 
itimo  juridice  inter rogatus ,  praeftito  de  vcritate  dken-  dic  *l-  De- 
da  juramento  >  fcienter  folium  a  ft  ir  nut,  vel  verum  negat,  c"n^  **87' 

IV. 

Oppreflio  parvulorum  fa  era  a  quibufcumque  perfo- 
s,  cum  iis  in  eodem  le&o  recumbentibus  t  ante  prU 
um  xtatis  annum  completu m. 

V. 

Inceftus  intra  primum  &  fecundum  confanguimtati* 
vel  affinitatis  gradura. 

Peccatum  carnis  conlummatum  cum  Crerico  in  facris 
Ordinibus  conftituto  ,  aut  cum- Religiofb^  vel  Moniali ; 
tam  pro  di£Us  perfonis ,  quam  pro  complicibus.  Nullus  £*"t,a{r*J?:v 
Confeflarius ,  etiam  pro  cafibus  refervatis  approbatus  ,  <iic  (V  if,'  ' 
vel  in  pofterum  approbandus,  poterk  complicem  fuum,  l6H- 
am  luam  ,.  in  quolibet  peccato  mortali  contra  caftitatem 
exrerius  commiiro  ,  valide  abfolvere.  a,  di&o  peccato  ^ 
nifi  in  mortis  periculo. 

VII. 

Peccata  fcquentia  quibus  eft  annexa  Excommunica- 
to major. 

i*.  Crimen  illorunr  qui  maleficiis  utuntar  ad  impe* 
diendum  ufum  matrimonii  ,  rajdo  cfTeflus  fir  fecutus. 

i°.  Peccatum  quod  committitur  ab  iis  qui  rrratrrmo- 
»am  cum  aliquo  impedimenta  diriinente  fcierttcr  con- 
trahunt;. 


7t       Db  Sacramento  Pcenitenti^ 

3°.  Ufura  publica  feu  notoria. 
(SSeraceSfis    4°*  Peccatum  Clericorum  five  faecularium ,  five  re- 
tit.  15.  c.  i.  gularium  ,  qui  bona  Ecclefias  fuse  in  perpetuum  alie- 
nant ;  nec-non  Laicorum  cum  iifdem  contrahentium. 

5  °.  Peccatum  quod  committitur  ab  illo ,  qui  cum  eo, 
qui  ligatur  Excommunicatione  majori  Epifcopo  refer-, 
vata ,  &  nominatim  denonciato,  communicat  in  crimine 
criminofo ,  id  eft ,  propter  quod  jam  ante  erat  Excom- 
municatus. 

Praedi&i  cafus  ,  atque  cenfure  iis  annexe ,  RR. 
Epifcopo  refervantur ,  a  quibus  omnes  Sacerdotes  pro 
refervatis  approbati  poterunt  abfolvere.    Idem  RR. 
DD.  perjnittit  Poenitentem ,  quando  facit  Confefiiojofcm 
generalem  ad  feriam  totius  vita;  emendationem  ,  ab 
iis  per  quemlibet  ConfelTarium  abfolvi  femel  dun- 
*Stmtt.Sy-  taxat;  *  modo  ille  Pcenitens  nullam  aliam  in  tota  vita 
nod.  Atieb.  fecerit  Confeflionem  generalem ,  in  qua  jam  ab  aliquo 
168^  CC'  peccato  refervato  fuerit  abfolutus ,  five  a  Confeflario  pro 
cafibus  refervatis  approbato  ,  five  ab  alio  pro  his  £afi- 
bus  non  approbato, 

Cafus  Jpecia  liter  Re/ervatL 

SEquentes  cafus,  RR.  DD.  Epifcopo,  Vicariis  ejus 
Generalibus  &  Pcenitentiario  ita  refervantur  ,  ut 
nullus  alius  Sacerdos,  virtute  facultatis  a  cafibus  refer- 
vatis abfolvendi  generatim  &  indiftin&im  fibi  concefls , 
valide  poffit  ab  iis  abfolvere ,  nifi  infuper  fpecialem  id 
faciendi  licentiam  obtinuerit. 

i°.  Gravis  percufljo  Religiofi  aut  Clerici  ,  Tonfu- 
f  am  feu  Coronam  &  veftem  Clericaleni  geftantk.  5 


De  Sacramento  Pcenitentije.  7) 
Notandum  quod ,  ut  percuflio  fit  refervata  ,  &  per 
«am  incurratur  Excommunicatio  ,  oportet  ut  a£kio  (it 
in/ufta  &  ita  injuriofa ,  ut  At  mortaliter  peccaminofa. 
Non  verd  fufficit  utprocedatex  intent  ion  c  ,  feuafte&u 
inrerno  raortali  :  requiritur  enim  ut  ipfa  aftio  exterior 
fecundum  fe  habeat  gravitatem.  Si  enim  aliquis,  inten- 
dens  Clericum  graviter  percutere ,  ilium  ta men  non  nifi 
leviter  percutiat  ;  tunc  quamvis  peccet  mortaliter  ra- 
tione  mala;  intent ioni s ,  non  incurrit  Excommunicatio- 
nem  :  nihilo  minus ,  li  percuflio  eflet  quidem  ex  fe,  feu 
Phyfice  levis ,  fed  tamen  gravis  ratione  circumftantia* 
turn ,  tunc  percutiens  non  eximeretur  ab  Excommuni- 
catione. 

Non  incurritur  vero  Excommunicatio.  i°.  Si  percu- 
tiens invincibiliter  ignoret  ilium  quern  percutit  efle 
Clericum.  z°.  Si  percuflio  fa&a  fit  per  jocum.  30.  Si 
fiat  fubito  motu  ,  abfque  advertentia  ,  vel  fine  ea  deli- 
beratione  qua;  ad  peccatum  mortale  requiritur.  40.  Si 
quis  Clericum  ,  vim  inferre  volentem,  percutiat  ad  juf- 
tam  fui  defenfionem  cum  debito  moderamine.  50.  St 
percutiatur  Clericus,  dum  turpiter  agit,  id  eft,  aftum  im- 
pudicum  exercet  cum  matre ,  vel  uxore ,  vel  filia ,  vel 
forore  percutientis.  6°.  Si  Prsclatus,  aut  Pater ,  aut  Ma- 
gifter  Clericum  fibi  fubditum  percutiat  ,  corre&ionis 
caufa  ,  modo  in  caftigatione  non  fit  notabilis  exceflus. 

i°.  Effraclio  Ecclefix  feu  jEdium  iacrarum  ;  item 
earumdem  jEdium  fpoliatio  ;  item  earumdem  facra- 
rum  jEdium  vel  profanarum  exuftio  ,  ante  denuntia- 
lionem. 

j°.  Raptus  virginum ,  vel  mulierum  honefte  viven- 
tium  :  Excommunicatio  huic  crimini  annexa ,  incurritur 

K  Pars  L 


74  Sacramento  Posnitentije1. 

quoque  ab  iis,  qui  Raptori  confilium,  auxiliunt,  atfr 
favorem  pracbuerint. 

40/  Violarti©  claufura;  Regularis  ,  quae  commktitur 
five  per  egreflum  Monialium  extra  fepta  Monafterii ,  five 
per  ingreflum  perfonarum  cujufcumque  fexus  intra  ea- 
deni  lie  pea  ,  fine  licentia  E  pi  I  cop  i. 
ill. tyo.  Haerefis,  per  quam  intetligitur  error  voluntartus^ 
&  cum  pertinacia  contra  aliquam  fidei  veritatem  ,  ut 
talem  ab  Ecclefia  propofijamy  , 

Hie  advertendura  quod  juxra  id ,  quod  fupra  di&um 
<:ft,  haerefis  mere  interna,  non  habeat annexam  excom- 
municationem ,  neque  refer vationem  ,  nifi  fit  etiam  ex- 
terna ;  id  eft ,  nifi  aliquo  figno  exterius  prodierit.  Ut  fi, 
v.  g.  qui  ea  infe&us  eft ,  five  coram  a  His  ,  five  in  oc- 
culto  ,  motivo  haerefis  conculcet  San£tonim  Imagines  ». 
Miflam ,  cum  poflit  rdiebus  Dominicis  &  Feftivis,  non 
audiat ,  &.  audire  contemnar ,  vel  alia  figna  prasbeat  quae 
lint  furlu  lenria  ad  haerefim  manifeftandam. 

60.  Apoftafia  a  Fide  ,  feu  infidel  itas  qua  quis  Chrif- 
tum  ,  Fidcmque  Chriftianam  jam  fufceptam  penitus  ab 
ncgat ;  ut  quando  ample&itur  Paganifmum  ,  vel  Judarf- 
mum  9  vel  Mahumetifmum.  Item  Apoftafia  a  Religione* 
qua  quis  ab  Or  dine  Religiofo  difcedit  ,  cum  animo  de- 
ferendi  ftatum  Religiofum  quern  profeflus  eft. 

Praeter  praedi&os  cafus  RR.  DD.  Epifcopo  referva- 
tos ,  illi  qui  Summo  Pbntifici  refervantur ,  quando  funt 
publici  ,  eidem  RR.  DD.  Epifcopo  folum  funt  refer va- 
ti ,  quando  funt  occulti.  Tunc  enim  ,  ut  communirer 
dicitur,  Cafus  PapaUs  jiunt  Epifiopalcs*  Ab  iis  autem 
cafibus,  qui  ex  Papal  ibus fafii  funt  Epifcopales ,  Confef- 
farii,  etiam  pro  cafibus  refervatis  appro  bat  i,  non  poflunt 


De  Sacramento  P<iNTTKNTfiK^ 
abfolvere ,  nifi  ad  id  fpecialem  facultatem  a  RR. 
acceperinr. 

RR.  DD.  Epifcopo  infuper  refervantur  Irregular i- 
tates  &  Cenfuraefequentes. 


i°.  Omnes  Irregular! tares  &  Sufpenfiones  Scdi  Apof- 
tolicae  refer  vats  ,ex  deli&o  occulto  proven  ientes ,  ex- 
cept ea  quae  oritur  ex  homicidio  voluntario,  &  etf- 
ceptis  aiiis  ad  forum  contentiofum  dedu&is  ,  ut  fupra 
dittum  eft. 

z°.  Excommunicatio  lata  per  Statuta  Sy nodalia  hujus  $ynoii,  Atreb; 
Dioecefeos ,  contra  eos  qui  matrimonium  per  verba  de  die  15.  April, 
praclenti  contrahere  prafumpfcrint  coram  tc i\ i bus  &  Pa-  oaob.  1684! 
rocho  ,  fine  ejus  benedi&ione  ,  aliilque  folemnitatibus 
in  Sacramento  Matrimonii  fervari  folitis.  Hanc  Excom- 
m unicationem  incurrunt  quoque  teltes  &  Notarii,  fi  ad- 
Kibeantur.  , 

50.  Sufpenfio  ipfo^fa&o  a  Concilio  Tridentino  &  a  Sta- 
tutis  hujus  Dioecefeos  lata ,  contra  quemlibetParochum 
autaliumSacerdotem  ,  five  fascularem  ,  five  regularem, 
cjjii  etiam  praetextu  privilegii ,  vel  immemorabiiis  con- 
fuetudinis ,  alterius  Parochiae  fponfos ,  fine  Epifcopi  vel 
alterurrius  Parochi  licentia  ,  matrimonio  conjungere , 
aut  benedicere  aulas  fuerit.  Cone.  Trid.  Sejf.  24.  c.  1. 

4°.  Sufpenfio  per  quindecim  dies  duratura ,  quam  ipfi 
fi3o  incurrunt  Sacerdotes,  tarn  fseculares,  quam  regula- 
tes, qui  intra  limites  Parochiae  in  qua  refident ,  vel  ft 
commorentur  in  urbe ,  aut  in  ejus  fuburbiis,  intra  limites 
hujus  urbis,  &  ejus  fuburbiorum,  in  quavis  caupona  feu 
popina  comedunt,  vel  bibunt  vinum ,  vel  cerviuam,  aut  *  Ex  libra  St»; 
altum  quemcumque  Iiquorem ,  *  excepris  cafibus  expref-  au^?"** 
fis  in  Statutis  Dicccefanis. 

Kij 


j6-       Oc  Sacramento  P<enitentij£ 

Nomine  cauponas  (eu  popinx,  hie  comprehenduntur 
iilius  atria ,  horti ,  aliique  loci  annexi  ab  ea  dependen- 
ces ,  nec-non  &  illi  qui  vulgo  vocantur  Caff?s ,  atque 
etiam  omnes,  in  quibus  publice  fimul  &  minutim ,  qua- 
lefcumque  Itquores  inibi  bibeadi  divenduntur. 

$°.  Deuque  RBu  DD.  Epfrcopo  refervantur  cenfu- 
raj  lata?  per  fententiam  iilius  (pecialem  ,  vel  ejus  Offi- 
cialis  ,  quibus  afiquis  nominatim  fuerit  Excommunica- 
tus  ,  Sufpenfus  vel  Interdi£his. 

Demum  Parochr,  aliique  Confeflarif,  quod 

licet  ipfafinet  kregubritates  &  Cenfuram  Sufpenfionis- 
,  tollere  non- valeant,  nec  in  Voas  aut  Juramentis  difpen- 
fare,  nut  haec  faculras  a  Superiors  eis  fpecialtter  conce- 
datur  ;  ab  ipfis  tamen  peccatis  y  quibus  annexa  eft  alt- 
qua  Irregukritas ,  vet  Sufpenfio,  abfolvere  poffint ,  nifi 
ha?c  peccata  fint  refervata.  Si  verd  cenfura,,qua  PaenU 
tens  ligatur ,  fit  Excommunicato  ;  non  poteft  abfolvi  a\ 
peccatis ,  quin  prins  ab  bac  abfolvatun  Use  enim  Cea- 
fur&privat  ufii  Sacsamentoramv  Similiter,  (Tquisob  crir 
men  a.  fe-  coimrnuum  ,  privetur  receptione  Sacramento- 
rum  per  Ihterdi&um  perfonale ,  nmul&  fpeciale  r  non* 
debet  a  peccatis  abfolvi antequam  abiblvatur  feu  libe- 
retur ab  hoc  Interdicto.  Illi  quoqu&r  qui  per  aliquot 
deli£him.  caufam  dedsmnt  Interdi&oJocali ,  vel  qui*  a<£ 
perpetrandum.delic~tum,  ob  quod illud'ihterdidum  latum 
eft ,  prasbuerunt  confilium.,.  velaoixiluim non  Aim  ex- 
tra mortis  articulum  abfolvendi ,  nifr  prius  fatisfeeerint^ 
vel  de  fatis&cHbne  dederint  cautionem-  I  to.  ex.  Cap.  Aim* 
it  fint.  Excom  in  61 

Caveant ,  qui  facuTtatem  a  peccatis  reftrvatis  afcfot- 
vendi  accipiunt  %  ut  ei  x  non  ad  deftru&ionem fed  ad 


De  SACRAMENTO  POENItENTI.fi.  jy 
sdificationem  utantur  :  Poenitentibus  exponant  horum 
peccatorum  gravitatem ,  &  congruentes  eis  fatisfa£Ho- 
nes  injungant ;  ut  inde  majorem  illorum  horrorem  con- 
cipiant ,  &  ab  eis  iterum  perpetrandis  efficacius  aver- 
tantur. 

De  Sigi/lo  Confeffionis. 

Slgillum  Confefiionis  eft  obligatia  occultandi ,  feu  ce- 
landi  peccata  qua*  ex  Sacramentali  Confefiione  co- 
gnofcuntur.  Tunc  ver©  Confeffio-  habenda  eft  Sacra- 
mentalis,  quando  cum  animo  feu  inteimbne  fe  aecufendi,. 
&  fubjiciendi  peccata  clavibus  Ecclefiae ,  fit  ei  qui  ha- 
bet ,  aut  habere  credkur,  abfofvendi  poteftatem  ,  fivfc 
hie  fit  Sacerdos  verus,  aut  talis-  exiftimatus. 

Sigilli  obligatio  oritur  ex  prsedi&a  ConfeuTone  Sa- 
cramentali ,  five  fit  perfe&a ,  five  folum  inchoata  r  five  fie 
valida ,  five  invalids 

Quanta  fit  oBligatio  Srgf/tL 

^Igillum  triplici  jure-obligat  ,  fcilicet  jure  naturali „ 
i3divino>  &  Rumano  ;-.&  adeo  ftri&a  eft  ejus  obligatio, 
lit  nulte  in  caiw  r  nullamque  ob  caufam  lfcear  ilfud  fran- 
gere ,.  etiamlE  vtt» ,  fatutts  animarum  ,  Reipublicae  & 
totius  Orbis  immineret  pericuhim.  Hfeee  ver©  ftriQiflima< 
Sigillr  obHgariaperpetua  eit,  &  ideb  etiam  pofl  mor- 
tem Poenhentts-  perfevenrtv 

-  Hujus  autem  Sigilli  Sacramentalis  violatio  triplicem 
includk  malkiam  ;  i°.  3acrilegii  r  propter  mjuriam  Sa- 
cramento illatam^  i°.  Injujtitite,  quia  pet  hanc  pceni* 


j8  De  Sacramento  P«HtTEtm** 
tens  injufte  infamatur ;  y>*Infidclhau$  ,  Saoerdos  eniai 
qui  auditr  Confeffiones,  tacito  pa&o  fe  obfigat  ad  fervaa- 
dam  Sigillum,  &  proinde,  iUudfirangendo*  peccat  contra 
virtutem  fidelitatis.  Haec  vero  SigiUi  Sacramentalis  vkv 
latio  nunquam  poteftexcufari  a  peccato  mortali  obmar 
teriae  levitatem ;  obllgatio  enim  illud  fervandi,  non  oritur 
ex  gravitate  peccatorum  qua;  celari  debeat ,  fed  ex  eo 
potius,  quod  iummopere  kteriit,  ut  non  fiat  injuria  Sa- 
cramento ,  qua*  temper  gravis  eft  ,  etiam  quando  levej 
peccarum  revejatur,  &  ut  Sacramentum  non  redda- 
tur  odiofunL*  atque  ab  eo  fideles  non  retrahaqtur. 

Ex  fupra  di&is ,  inferri  poflunt  qua;  fequuntur. 

i<>.  Sacerdos  juridice  interrogatus  ,  an  fciat  alicujus 
peccatum,  quod  ex  fola  Confefiione  cognovit ,  poteft  & 
debet  etiam  cum  juramento  affirmare  fe  illud  nefcire  , 
&  reipfi  aefcit  ut  homo ,  fed  folum  fcit  ut  Deus  ;  nec 
poteft  interrogari ,  nifi  ut  homo ,  feu  de  his  qua;  fcit  hu- 
jnano  modo.  Si  vero  interrogetur  an  fciat  ut  Deus ,  feu 
ut  Minifter  Dei ,  aut  ex  Confeflione ,  dicere  debet  banc 
interrogarionem  efle  indignam.  viro  Chriftiano,  ut  pote 
injuriofara  Sacramento  ,  ad  quam  xefpondere  non  beet, 
oeque  affirmando ,  neque  ne^ando. 

i°.  Confeflfarius ,  a  quo  quis  petit ,  an  hunc  vel  itiunx 
Poenitentem  abfolverit ,  id  unum  dicere  debet ,  fe  nihil 
habere  dicendum  ,  aut  talem  pedtionem  refponfum  non 
mereri  f  fed  increpationem. 

3  °.  Sacerdos,  qui  eft  reus  cujufdam  peccati,  quod  non 
poteft  confiteri  fine  fra&ione  Sigilli ,  tenetur  in  fua  Con-, 
reuione  abftinere  ab  hoc  peccato  declarando ;  praecep- 
rum  enim  Sigilli  fervandi,  prasponderat  prscepto  inte- 
gritatis  Confeflionis. 


De  Sacramento  P<eintenti£.  yj 

4°,  Non  Kcet  Confelfario  cum  fuo  Poenitente  de  au* 
ditis  inejus  Confeffione,  fine  ejus  licentia,  loqui  extra 
confeflionem  ,  niu*  ftatim  poll  impofitam  poenitentiam 
ac  da  tarn  abfolutionem  :  hoc  enim  fpe&at  ad  Confeffio- 
nis  complementum.  Si  ver^pofeaConfeflarius  agnove- 
rit  fe  aliquem  admimTe  defe&um ,  v.  g.  fe  non  injun- 
xifle  debitam  reAitutionem  ,  vel  abfolvifle,  cum  non  po£ 
fet ,  non  ei  licebit  de  defeftu  admiffo  Pcenitentem  extra: 
Confeflionem  admonere ,  fed  conari  debet  ilium  indu- 
cere  ad  iterum  confitendum  ,  eoque  conlentiente  ,  de- 
feftum  fuppleat  :  St  autem  Poenitens  diutius-  velit  Con* 
fcffionem  differre  ,  &  res  urgeat,  ab  illo  poftulendaenV 
licentia  ei  loquendi  extra  Confeflionem. 

5°.  Non  potefl  Confefl'arius-  peccatori  occulto  Com- 
munionem  denegare ,.  quern  fold  Confeffione  cognofcir 
indignum  ;  *ficut  nec  potefl  vitare,  quern  eadem  via  ex- 
communicatum  agnovit. 

fc.  Duo  Confeflarii  ejufdem  Poenitcntis- non  poffunt 
infer  fe  colloqui  deillius  peccatis,  quse  ex  Confeffione 
cognofcunt,  etiam  ut  facilius  &  utilius  ilium  dirigant 
ad  antmx  falutem. 

7°.  Non  licet  Confeflario  ex  Tola  notitia,  quam  habet 
*x  Confeffione  unius  Poenitcntis ,  alteri-  denegare  ,  aut 
differre  Abfolutionem. 

8°.  Parochus,  qui  ex  fola  Confeffione  cognofcit  Ma- 
trimonii- rmpedimentum  inter  virum  &  fceminam  ,  te- 
netureos  Matrimonio  conjungere  ,Si  id,  extra. Confei- 
fionem ,  poftulent. 

90.  Superior  non  poteft,  ob  folam  notitiam  in  Con- 
fcfiione  habitam,  fubditum  amovere  ab  Officio  >  etiam 
ai  nutum  amovibili,  nec  indigno  fuffragium  denegare, 


80        De  Sacramento  P<eihtentije, 
ncque  fatnulum  cli  mitt  ere  :  den  i  que  debet,  extra  Confef- 
fionem  ,  ita  fe  gerere  ,  ac  (i  nihil  omniiio  fciret. 

De  Materia  Sigilli,  id  eft,  deiis  qua  Sigi/fo 
occuhari  detent. 

i«.T}Eccatum  quodcumque ,  five  morale,  five  veniale 
X    Confefiione  cognitunt. 

i°.  Circumftantia?  peccatorum,  fivemutent  illoruni 
fpeciem ,  five  augeant  in  eadem  fpecic  gravitatcm. 

y.  Peccata  etiam  publica  ,  quatenus  Confefiione 
cognita.  Hinc  Sigiiium  violarer  Confeflarius  homicids 
publici  ad  mortem  damnati ,  fi  alicui  diceret  ;  hie  homo 
mihi  homicidium  confeftus  eft. 

4°.  Ad  Sigiiium  pertinent  ea  peccata,  quae  in  Confei* 
fionis  prasambulo  ,  aut  poft  datam  Abfolutionem ,  v  el 
etiam  alias  extra  Confeffionem,  Poem  tens  Confeifario  de- 
claravit,  inordine  ad  illam  jam  faftam  ,  aut  faciendam. 

50.  Peecatum  complicis  eft  quo  que  Tub  Sigillo  fer- 
vandum;  ex revelatione  enim  complicis,  tnterdum  leque- 
retur  manifeftatio  Poenitemis.  Idem  dicendum  de  pec- 
cato  alterius  tertia;  perfonae ,  fi  ad  accufationem  fui- 
ipfius  .,  Pcenitens  illud  miniftraverit. 

6°.  Sub  Sigillo  cadunt  ea ,  quae  quamvis  non  fint 
peccata ,  ex  peccato  tamen  oriuntur  &  in  illius  cogni- 
tionem  ducunt ,  ut  Irregularitas  ex  delicto  contra£ta. 

70.  Sub  Sigillo  fervari  debent  Poenitemis  tic  fed  us , 
qui  licet  non  lint  peccata ,  neque  ex  peccatis  oriantur, 
occafione  tamen  peccatorum ,  &  ad  eorum  cxplica tio- 
nem in  Confeflionc  declarant ur.  Idem  dicendum  de  allis 
defeQibus  Confefiione  cognitis,  ex  quorum  revelatione 

Poenitcn* 


De  Sacramento  PcenitentijE.  8x 
ten  i  tens  aliquod  incommodum ,  vel  infamiam  ,  aut  ve. 
recundiam  patererur ,  quales  funt ,  v.  g.  defe&us  nata- 
lium ,  ingenii ,  alixque  imperfe&iones  perfonales;  earum 
enim  revelatio  Confeflionem  redderet  odiofam. 

8°.  Coetera  quae  in  Confeflione  a  Poenitente  narrari 
contigerit,  tametfi  ad  Confeflionem  ipfam  non  perti- 
neant  ,  nec  ullum  incommodum  aflerant,  temere  & 
leviter  evulganda  non  funt  ;  turn  ad  fcandalum  tutius 
vitandum ,  turn  ne  ex  inconfideratione ,  etiam  ea  quae 
ad  Sigillum  Confeflionis  fpe&ant ,  admifceri  contingat : 
Imo  quamvis  nullum  omnino  eflet  fcandali ,  aut  fra&io- 
nts  Sigiili  periculum ,  non  minima  tamen  reprehenfione 
dignus  eflet  Confeflarius,  qui  per  jocum  referretea  quae 
in  Confeflione  audivit ;  violaretur  enim  reverentia  Sa- 
cramento debita  ,  fi  ea,  quae  per  illud cognita  funt,  ad 
oble&amentum  adhibercntur. 


Quotuplici  modo  yjolari  poteft  ConfeJfLonh 

Sigillum. 

DUplici  modo  violari  poteft  hoc  Sigillum  Sacra- 
mentale  ;  fcilicet  dire&e  &  indire&e.  Violatur  di- 
re&e  ;  quando  peccatum  Confeflione  cognitum  ,  &  Pee- 
n  itens  ,  qui  illud  confeflus  eft  ,  exprefse  manifeftantur. 
Indire&e  vero  violatur  ;  quando  ex  notitia  Confeflionis 
aliquid  dicitur ,  vel  agitur  ,  unde  veniri  poflit  in  cogni- 
tionem  ,  aut  fufpkionem  peccati  in  Confeflione  auditi, 
(until  &  Poenkentis ,  qui  illud  confeflus  eft.  Hujus  vero 
violationis  reus  cenferetur : 

10.  Qui  de  audita  Confeflione  ,  fcripto  teftimonium 
prjeberet  iis ,  quos  abfolvit ,  &  dare  nollet ,  iis  quos 

L  Pars  I. 


%t       De  Sacramento  Poenitenti*:. 
Hon  abfolvit.  Quapropter  Confeflarius  debet  cun&is 
fiiis  Pcfcnitentibus ,  qui  praedi&um  tefttmonium  poftu- 
lant ,  illud  concefdere ,  nulla  fa&a  mentione  de  Abfolu- 
tione  cohcefla ,  neque  de  dilata  ,  aut  denegariL 

i°.  Confeffaritis ,  qui  diceret  fe  talem  mum  Pceni- 
tentem  non  abfolvifle. 

$<i.  Qui  aflereret ,  fe  plures  in  Confeffione  audivifle* 
fed  ex  eis  quibufdam  tantum  Abfolwionem  dedifTe. 

4°.  Qui  declararet  fe  in  hoc  Monafterio  >  feu  in  had 
Comtttunitate ,  gravia  peccata  in  Confeffione  audivifle : 
Tunc  ehirii  ingereretur  fufpicio  de  his  qui  inibl  minus 
Religiose  vivunt ,  &  infamia  inde  orta ,  in  ipfam  Conv 
inurtrtatem  redundaret. 

56.  Qtii  diceret,  fe  talem  Pcenitentiam  tali  Pceni- 
tehti  impofuifle  >  v.  g.  jejunium  quindecim  dierum. 

6°.  Qui  ex  pluribus ,  quorum  Confeffiones  audivit, 
aflereret  folum ,  v.  g.  Jacobum  confeflum  fuifle  pecca- 
ta Venialia. 

Monentur  hie  Confeflarii ,  ut ,  ad  omnem  Sigilli  vio- 
lationem  vitandam,  de  peccatis  in  Confeflione  auditis, 
nunquam  loquantur  in  colloquiis  &  confabulationibus: 
QUamVts  enim  putent  non  pofle  cognofci  illos ,  qui 
fcaec  peccata  declararunt  ;  periculum  tamen  ne  agnof- 
cantur,  aliquando  adeft  ,  ubi  adefle  minime  creditur  ; 
&  interdum  contingit ,  ut  audientes ,  ex  variis  circum- 
ftantiis  fimul  jun&is ,  deveniant  in  notitiam ,  aut  fal- 
tem*  m  fufpicronfeto  eorum  >  qui  hax  peccata  confeffi 
funt.  x 


De  Sacramento  Pcknitenti*.  gj 

An  ConfeJJarius  uti  aliquando  pqffit  fcientia 
in  Conjeffione  habitat 

i°./^Ertum  eft  ConfefTarinm ,  fcient»3  iu  Confcilio- 
ne  habita  uti  poife  ,  ad  Deum  pro  Poem  rente 
orandum ,  nec-non  ad  ill!  monita  in  Tribunati  Pceni- 
tentiae  prsebenda  :  unde  ft  poenitens  in  gravia  peccata  , 
in  precedent!  Confeffione  declarata,  iterum  incident  i 
vel  fi  in  eodem  malo  habitu  verfetur  ;  aut  proximam 
peccandi  occafionem  ,  quam  fe  dereliGunjm  promife- 
rat,  non  deferuertt ,  poterit  &  debebit  ConfefTarius  il- 
ium in  pofteriori  Confeffione  ferio  admonere ,  imo  in* 
crepare  ,  quod  tidem  datam  fregerit,  atque  (  prout  vi- 
fum  fuerit  expedire  )  Abfolutionis  beneticium  difTerre. 

z°.  Poteft  Confeflarius ,  indigens  confilio  circa  cafum 
confeientias  in  Confeffione  auditum ,  do&iorem  confu- 
lere  ;  quod  tamen  ita  generaliter  fieri  debet,  ut  nullo 
modo  poffit  ad  Poenitentis  notitiam  perveniri.  Alioquin, 
non  IiceretConfefTarioconfiliumpetere  ,  fed  potius  ipfe 
Poenitens  ad  do£tiorem  mittendus  forer.  Caveat  interim 
Confeflarius,  ne  confilium  poftulet  coram  laicis,  ne  forte 
exiftiment ,  tunc  Sacramentale  Sigillum  violari ,  &  fcan- 
daii  occafio  eis  praebeatur. 

An  ConfeJJarius  pqffit  aliquando  obligate 
Votnitentem  ad a  liquid extra  Confeffionem 

revelandum  f 

TNterdum  contingit  Poenitentem  ad  aliquid  extra  Con- 
X  feflionem  revelandum  teneri  ,  quando  fcilicet  illius 
revelatio  eft  neceflaria  ad  avertendum ,  feu  impedien- 
dum  grave  malum  imminens,  quodalicui  injufte  infertur. 

Lij 


84       De  Sacramento  Poenitentle. 

Cujufmodi  funt  mors  innocentis ,  domorum  combuftio, 
conjuratio  ad  versus  Rempublicam.  Tunc  vero  Confe£ 
farius  ,  agnofcens  Poenitentem  obligari ,  &  quidem  Tub 
mortali  peccato ,  ad  hxc  revelanda  ,  debet  ilium  indu~ 
cere  ad  hanc  obligationem  implendam ,  &  renuenti  Ab- 
folutionem  denegare ,  tanquam  indifpofito.  Nova  enim 
huic  Poenitenti  non  imponitur  obligatio ,  fed  ea  folum, 
quam  ante  Gonfeffionem  jam  contra xerat ,  ei  manifefta- 
tur.  Coeterum,  fi  aliquidnon  fit  ex  pfsecepto  declaran- 
dum ,  Confefiarius  non  debet  ad  hoc  detegendum  Poe- 
nitentem obftringere ,  ctiam  quamvis  illius  revelatio  uti- 
lis  exiftimaretur. 

De  manJuetucLine ,  &  prudentid  ,  erga 
Panitentes  neceffaria. 

SAcerdos  ,  in  audiendis  Confeffionibus  promptum  fa- 
eilemque  fe  prabeat,  caveatque  diligenter,  ne  figno 
aut  verbis  ullis  manifeftet ,  fe  aegre ,  gravatoque  animo 
opus  iftud  tarn  falutare  &  neceffarium  fufcipere. 

Neque  vero  putandum  ell ,  tunc  folum  teneri  Paro- 
chum  ad  audiendas  lucrum  Confefliones ,  quando  ipfi 
ad  confitendum  obligantur  ;  fed  &  alias ,  quoties  ratio* 
nabiliter ,  &  opportune  voluerint  confiteri. 

Quare  eorumdem  necefifitatibus  fefe  attemperare  co- 
nabitur.  Ita  nimirum  ,  ut  fi  laboribus  occupati ,  cogente 
praefertim  rerum  penuria  ,  nequeant  commode  horis 
confuetis  ad  Confeffionem:  venire  ,  offerat  iis  operam 
fiiam  tempore  magis  opportuno  ,  propofito  libi  Salva- 
toris.  exemplo ,  qui  nullam.  temporis  occalionem  prae* 
termifu quoties  de  falute  animaxum  agebatur. 


De  Sacramento  PcjenitentijC.  85 

.  In  admittendis  autem ,  inftruendis ,  &  corripiendis 
Pcenitentibus  ,  caveat  a  perfonarum  acceptione  ;  fed 
aequaliter  pro  paupere  ac  divite  follicitus ,  id  omne  circa 
unumquemque  praeftare  contendat ,  quod  ad  ejus  falu- 
tem  pertinere  judicaverit. 

De  RudioriSus. 

IN.  audiendis  &  formandis  rudioribus  ,  caveat  Con- 
feflarius,  ne  feveriore  verborum  forma,  animum  eo 
rum  conturbety  dejiciat ,  atque  ita  ab  hujus  Sacrament! 
frequentarione  deterreat  ;  fed  Chrifti  manfuetudinem 
imitatus ,  conetur  cum  patientia  eorum.  infirmitatibus 
fefe  accommodare. 

Cum  vero  eos  ignorare  fidei  rudimenta  deprehende- 
rit ;  Ci  temp  us  ferat  9  eos  breviter  inftruat  de  articulis 
fidei ,  6c  aliis  ad  falutem  neceflariis  :  horteturque  ut 
Conciones  &  Catechifmum  diligenter  frequentent;  quod 
&  locofatisfa&ionis  utiliter  iis  injungere  poterit :  tandiu 
vero  abfolutionem  differat  donee  fufficienter  inftru&i 
videantur.. 

De  magnis  PeccatoriSus. 

/^U6d  fi  forte  Gonfeflartus  magnum  aliquem  pecca/ 
\^torem  in  Confeffione  audierk  ,  &  longa  peccati 
comuetudine  depravatum  ;  non  eum  quoque  Pharifaico 
ftatifft  fupercilio  &  improba  feveritate  a  ferejiciat,  aut 
minium  importuinis  reprehenfionibus  exafperet ,  neque 
inter  audiendum  grave  aliquod  peccatum,  horrorem  vel 
ftuporem  oftendat  :  fed  in  vifceribus  Jefu  Chridi ,  eum 


Z6  De  Sacraminto  Pcenitextue, 
benigne  ample&atur ,  ei  condpleat ,  paterae  admoneat , 
paucis  fed  gravibus  verbis  ei  periculum  exponat,ia 
quo  verfatur  :  &iens  ,  quia  pocens  eft  Deus ,  de  lapt- 
dibus  iftis  fu&itare  iilios  Afcrahae.  Ita  namque  fiet ,  ut 
Poenitentes  ejufrapdi  paterna  fcenignitate  ille&i,  afiue* 
fiant  ad  frequentiorem  ufum  Sacramenti  ,  atque  ita 
paulatim  a  fuis  peccatis  abflxahantur ,  quos  alioqui  ni- 
mia  Confeflarii  feveritas ,  a  frequentando  tarn  falutari 
remedio  deterruiflet ,  aut  in  defperationis  barathrum 
prcecipitaflet. 

Si  vero  inter  eos  deprehendantur ,  quibus  feveriore 
dhciplina  opus  fit  ;  ea  opportunius  adhibebirur ,  poft- 
quam  Confeuarius,  procedente  tempore,  Poenitentis fi- 
duciam  fibi  conciliaverit. 

De  Pueris* 

NE  Pueri,  horrorem  a  li quern  Sacramenti  Conieflio- 
nis  jam  inde  ab  initio  concipiant ,  quern  difficile  (it 
poftmodum  curare  ,  eos  blandiufcule  fufcipiat  Confef- 
larius  maternoque  veluti  amore  tra&et  ;  exemplo  Sa.U 
vatoris ,  qui  complexans  eos ,  &  manus  illis  imponens, 
benedicebat.  Marci  10. 

Non  gregatira  audiantur ,  fed  alius  poft  alium ;  ca- 
veatque  Confefiarius  ne  Puerorum  confeffioni  levem 
praebeat  attentionem ,  prsetextu  minorisstatis :  non  raro 
cnim  contingit  in  Pueris  mortalia  reperiri  peccata. 

Quando  in  Pueris  fufficiens  rationis  ufus ,  vel  idonea 
materia ,  vel  contritio  non  apparet ,  loco  Sacramenta- 
lis  Abfolutionis,  poterit  Sacerdos,  (i  tempus  ferat ,  iuper 
eos  recitare  Orationem ,  quae  infra  fuo  loco  habetur. 


De  Sacramento  P<enitentijE.  87 
Quod  fi  periculosea;grotaverint,fatisque  judicii  ha- 
bere videantur  ,  ut  peccati  Confeffionifque  capaces  au- 
tumentur  ;  poterit  eis  Abfolutio  Sacramentalis  impendi, 
criamfi  alias  de  eorum  capacitate ,  ac  iufficienti  Contri- 
tione  non  ita  certo  conftet. 


De  Mulkri&us* 


MUHerum  Confeffiones  nan  audiantur  nifi  in  loco 
confpicuo ,  &  quidem  a  latere  tantum ,  &  crate 
tnterpofita ,  &  fi  tenebne  fint ,  admoto  lumine.  Non  in 
privatis  sedidus ,  extra  cafum  necefiltatis  ,  non  qualif- 
cumque  ,  fed  ita  gravis ,  ut  ad  Ecclefiam  accedere  non 
valeant  :  neque  vota  quselibet  caftrtatis  ,  etiam  ad  tern- 
pus,  a  Puellis  exigantur ,  nec  etiam  fponte  obtata  admit- 
fcntur  ,  praefertim  fi  de  votis  perpetuis  agatur ,  nifi  re 
maturius  difcufla :  in  quo  cafu  etiam  Epifcopi  confilium  c 
requirere  praeftat. 

Prolixiora  cum  iis  colloquia  non  mifceantur  ,  etiam 
fpecie  pietatis  :  fed  fi  quid  neceffario  conferendum  fit  r 
paucis  &  gravibus  verbis  abfolvatur ;  ne  dum  Confef- 
&rius  earum  confcientias  extricare  contendh  ,  ipfe  feip- 
fum  illaqueet ;  6c  pur  ita  s  in  tarn  fan&o  opere  necefTarie, 
detrimentum  aliquod  patiatur. 

Meminerit  veram  pietatem  non  Iongo  dclettari  fer- 
mone  ,  nec  varia  quasrere  documenta  ;  fed  his  ,  quae 
neceflaria  fuerint ,  femel  acceptis  ,  ferio  ac  diligenter 
uti ;  magifque  prodefle  frequentes  &  pias  boni  Cbnfefc 
ferii  orationes  ad  Deum  ,  pro  his  ,  quos  informandos 
fufceptt,,  in  focreto  fufas  y  cum  paucis  &  necerTariis  do- 
cumentis  ,  quam  (k  totos  dies  in  privatis  eaxuradem 


63       De  Sacramento  Pcenitenti*. 

inftru&ionibus  infumeret :  alioquin  certe  metuendiim 
ne  qui  initio  videbatur  effe ,  devotionis  affe&us ,  fensiiri 
ex  frequenti  colioquio  ,  &  nimia  familiaritate  in  fenfua- 
litatem ,  fenfualitas  denique  in  damno&m  libidinem  de- 
generet. 

tat.  Diocc.  Caveat  ne,  fubquocumque  pretextu,  Poenitentem  in- 
:onc.  3.Ca-  ducat  ad  fibi  foli  confitendum ,  quinpotius,  etiam  vo- 
aer.  tit.  10.  lentem ,  id  vovere  vel  promittere  »  a  propofito  deducat. 

De  Infirmis. 

COnfeflarii  non  audiant  confeffiones  sgrotantium, 
feclufo  necessitatis  cafu ,  nifi  prius  monito  Parocho; 
6c  Parochi  in  hoc  fe  faciles  prsbeant.,  ad  folatium  eo* 
rumdem  sgrotantium. 

Infirmis  utile  erit  perfuadere  ,  ut  generalem  Confef- 
fioneminilituant;  pranerdm  cum  de  eorum  vita  metui- 
tur ,  &  ad  id  videntur  commode  pofle  induci.  Ita  nam* 
que  fiet ,  ut  &  plenius  Deo  fatisfaciant ,  &  tranquilliore 
animo  de  hac  vita  decedant. 

Porrd,  fi  poftquam  infirmus  confiteri  coepit ,  deficiant 
ei  vires  ,  ut  nequeat  ulterius  confiteri ,  dicatque  miilta 
fupereffe ,  quae  alias  confiteri  defiderat ;  poterit  nihilo- 
minus  tuto  abfolvi ;  imo,  fi  dum  Sacerdos  advenit ,  jam 
loquelam  amifit ,  fufficit  ad  impendendam  ei  Sacramen- 
talem  Abfolutionem ,  fi  nutu  aut  figno  aliquo  peccato- 
rem  fe  oflendat  ,  cum  Sacramenti.feu  Abfolutiouis  de- 
fiderio.  Etquod  ampliuseft,  non  requiritur  neceflario, 
ut  Contritionis  figna  praefente  Sacerdote  oflendat ;  fed 
fufficit,  fi  de  iis  exhibits  conftet  peridoneum  alicujus 
teftimonium. 

Danda 


De  Sacramento  Poenitentia.  89 
Danda  eft  etiam  Sacramentalis  Abfolutio  illis ,  qui 
inopinato  ca J  u  opprefli ,  &  omni  vocis  &  lenfuum  ufu 
privati  fuiit ,  fi  Car  hoi  ice  vixerint. 

De  Muth  &  Surdis. 

POteft  abfolvi  Mutus,  etiam  extra  cafum  neceffita- 
tis  ,  volens  confiteri,  &  confeientiam  fuam  f  animt 
dolorem  ,  ac  peccatorum  deteftationem ,  per  nutus  6c 
figna  ,  fi  non  e  xactc  ,  faltem  quantum  valet ,  dec  la  runs. 

Si  quifpiam  omnino  Surdus  fe  offerat ,  aut  certe  ita 
difficilis  auditus ,  ut  nimia  vocis  contentione  opus  fit ; 
non  fit  Parochus  de  eo  fupra  modum  anxius  ;  fed  per- 
mittat  eum  confiteri ,  pro  ut  pOteft ,  &  abfolvat ,  dum- 
modo  contritus  appareat.  Tales  enim  cenfentur  facere 
Confeffionem  ,  eo  quo  pofiunt  modo  integram  :  quod 
fume  it ,  ut  Sacramentalis  Abfolutio  impendatur. 

Cum  vero  experientia  compertum  fit,  quofdam  Sur- 
dos ,  &  Mutos  a  nativitate  ,  ea  efle  ingenii  vi  ac  laga- 
citate ,  ut  per  figna  plerumque  attingant  res  intellcctu 
difficillimas  ;  diligenter  advertat  Sacerdos  ,  num  fint 
fatis  inftru&i ,  ad  hoc  ut  poflint  Abfolutione  Sacramen- 
tali  donari. 

De  Vagh  &  alienis. 

\  7"Agi ,  quia  nullibi  certam  habent  fedem  aut  domi- 
V  cilium  ,  poiTunt  abfolvi  a  Confeflariis  locorum ,  ubi 
eos  efle  contigerit. 

Quod  vero  ad  alienos  attinet ,  id  eft  ,  alibi  domici- 
lium  ,  ac  proinde  Parochiam  habentes ;  licet  abfque  fa- 

M         Pan  I. 


90  De  Sacramento  PoenitentijE. 
eultate  proprii  Parochi  vel  Ordinarii  admitti  non  de- 
beant ,  fi  tamen  ad  alium  locum ,  Oppidum,  autetiam 
Dioecefim  venientes,  velintob  fefti  alicujus  ibidem  oc- 
curentis  celebritatem ,  vel  ob  aliam  devotionis  caufam 
confiteri,  &  Lludwiftiarrv  fufcipere  ,  poterunt  inftar 
peregrinorum  abfolvi  ;  dummodo  non  ex  induftria  & 
malitiofe  illuc  fe  contulerint  ,  ad  declinandum  proprii 
Paftoris  judicium  :  recepta  namque  pafsim  confuetudo,. 
raeritoque  approbata ,  ne  quis  fuse  devotionis  fru&u 
privari  cogatur ,  tacitam  hinc  inde  Parochorum  &  Or> 
dinariorum  licentiam  interpretatur. 

Dt  Scrupulqfis. 

MAgna  circa  Scrupulofos  opus  eft  prudenria  ;  ac 
prkno  multum  intereft ,  ut  Confeflarius  ante  omnia 
fciat  Poenitentem  ,  fcrupulofcm  efle  :  Quod  facile  de- 
prehendet ,  fi  viderit  eum  alioqui  timoratum  ,  fuaeque- 
felutis  ftudiofum  ,  &  nihilominus  quaft  perpetuo  angi ; 
praefertim  circa  cogitationes ,  an  confenferit ;  circa  ho- 
ws y  an  fatis  exa&e  recitaverit ;  circa  pcenitentias ,  an 
debite  adimpleverit ;  circa  Confeffionem ,  an  rite  con- 
feflus  fuerit ;  &  coetera  hujufmodL 

Itaque  ,  mox  ut  perfpe&um  habuerit  r  ifto  morba 
Poenitentem  laborare  ,  cayeat  ne  &  ipfe,  fcrupulose  , 
fubtimide ,  &  quafi  dubitando,  confcientiam  ejus  trafteti 
fed  difficultatibus ,  ft  qua;  occurrunt,  femel  probe  exa- 
minatis  %  &  tota  re  Deo  commendata ,  confidenter  el 
refpondeat,  quod  viderit  ad  Dei  gloriam  ,  &  illius 
utihtatem  pertinere. 

Neque  vacillet  circa  conlllia  ,  nunc  Hoc  ,  nunc  iftud 


De  Sacramento  ParKiTtNTiifi.  $\ 

/uadendo ;  fed  in  rite  ja&is  femel  funda mentis ,  tut6  per- 
(iftat.  Alioqui  dici  non  poteft ,  in  q  nan  tarn  perplexita- 
tern  ,  inconitantia  Confeflarii  ,  fcrupulofam  confcien- 
tiam  foleat  conjicere. 

Ad  hsc  ,  Poenitentem  conetur  adducere ,  ut  certo 
ftatuat  &  perfuafum  habeat  fe  fcrupulofum  efle  ,  circa 
materiam  hanc  vel  illam  ,  in  qua  viderit  eum  fcrupu- 
los  pati  :  confcientiam  autem  fcrupulofam ,  ut  pote  ea 
in  parte  debilem ,  csecutientem  &  erroneam  ,  non  pofle 
de  rebus  ,  uti  funt,  apte  judicare  :  adedque  non  fuo ,  fed 
alieno  prorsus  dirigendam  efle  confilio. 

Quod  confilium,  licet  in  cafu  contingere  poflit,  non 
efTe  ex  omni  parte  integrum  ;  nihilominus,  tarn  eum  qui 
illud  dederit ,  quam  qui  eo  ufus  fit ,  apud  Deum  merit  6 
excufari  j  fi  uterque  candide  &  fimpliciter  procedat, 
adhibita  tantum  morali  diligentia. 

Quia  verb ,  minuta  quxdam  magnifacere  folent  fcru- 
pulofi ,  pracfertim  circa  malas  cogitationes ,  quibus  & 
fe  confentire  putant ,  etiam  cum  ab  his  vehementer  ab- 
horrent ;  idque  propterea,  quod  inter  motum  phantafiae 
vel  inclinationem  naturalem  fenfualitatis  unicuique  in- 
haerentem  ex  una  parte,  &  motum  ipfum  voluntatis  ex 
altera  ,  nequeunt  fatis  diftinguere  :  ideo ,  cum  viderit 
Confeflarius  Poenitentem  fcrupulofum,  in  his  confiten- 
dis  vehementius  torqueri  -7  ftudiose  caveat  ne  &  ipfe 
magnifacere  ifta  videatur  ,  puta  de  iis  prolixius  inqui- 
rendo  ,  vel  timide  refolvendo  &c.  fed  potius  ea  fe 
nihil i  facere  oftendat :  quandoquidem  fcrupulofi ,  &  qui 
confcientiae  pufillanimitate  laborant,  vix  aut  raro  pec- 
cent  in  his ,  in  quibus  fe  maxime  peccare  exiftimant. 
Similiter,  cum  viderit  Poenitentem in  iterandis  Con- 

Mij 


9*  De  Sacramento  Pcenitenti^. 
feffibnibus  ,  iifve  fupplendis ,  plus  aequo  fcrupulofunr, 
dum  fe  numquam  fatis  confeflum  effe  credit ;  doceat  ad 
Confeflionis  integritatem  fufficere  ,  quando  adhibita 
congruenti  diligentia,  conatus  eft  femel,  meliore  quopo- 
tuit  modo ,  confiteri  ;  adeoque  jubeat  eum  deinceps  ab 
ifta  Confeffionum  anxia  repetitione  abftinere  :  neque 
replicanti  ,  atque  faepe  faepius  pro  earum  iteratione 
inftanti  acquiefcat. 

De  Impotnitentibm  >&de  modo  reprehendendi. 

DUm  quis  peccata  fua  confitetur ,  non  debet  Con- 
feffarius  ea  tunc  exagerare  ,  neque  corripere  Pce- 
nitentem  ;  fed  potius ,  oftensa  benignitate  ,  eum  excitare 
Ut  Confeffionem  fuam  cum  fiducia  &  finceritate  perfi- 
ciat.  Coeterum ,  Confeffione  jam  fa&a ,  fi  minus,  quam 
par  eft ,  de  peccatis  dolere  videatur  ,  tunc  Sacerdos  det 
operam  ,  ut  cor  ejus ,  adjuvante  Dei  gratia,  ad  veram 
contritionem  emolliat ;  exponendo  videlicet ,  quanta  fit 
peccati  mortalis,  vel  unius  ,  malitia  ;  quippe  quod  ho- 
minem ,  ex  filio  Dei  adoptivo ,  conftituit  viliflimum  dia- 
boli  mancipium  ,  eumque  divinae  gratiae  donis  ,  &  om- 
nibus antea&as  vitae  meritis ,  ac  etiam  jure  caeleftis  hae- 
reditatis  fpoliat ,  atque  fempiternis  devovet  incendiis. 

Ad  quam  peccati  gravitatem  declarandum ,  valent 
etiam  exempla  divinae  juftitiae  ,  qua  Angelis  peccanti- 
bus  non  pepercit ;  primos  parentes  e  Paradifo  eje&os, 
infinitis  hujus  miferabilis  vitas  aerumnis  &  morti ,  cum 
omni  eorum  pofteritate  addixit ;  orbem  univerfum  aqua- 
rum  diluvio  involvit ;  Pentapolim  igne  cadefti  confump- 
fit.  Sed  quid  haec ,  fi  cum  tormento  ignis  anerni  com- 


De  Sacramento  Pcenitentije.  93 
parentur  .  Quo  videlicet  Deus ,  tametfi  natura  fua  ad 
mifericordiam  promptiflimus  ,  reprobos  in  faecula  fae- 
culorum  cruciaturus  eft  ,  nec  unquam  erga  eos  ulla  mi- 
feratione  fle&endus. 

Denique ,  peccati  gravitatem  minim  in  modum  often- 
dit ,  remedii  quo  fanari  debuit  excellentia ,  quod  non 
aliud  efle  potuit ,  juxta  Dei  juftitiam  6c  ordinationem, 
quam  Sanguinis  Chrifti  Filii  ejus  effufio. 

Proponendum  quoque  ftri&iffimum  Dei  judicium  ; 
in  quo ,  etiam  de  verbo  otiofo  ,  reddenda  erit  ratio. 
Si  juftus ,  uti  fcriptum  eft,  vix  falvabitur ,  impius  &  1.  Pete.  4; 
peccator  ubi  parebunt  ?  Et  fi  in  viridi  ligno  hsec  faciunt, 
in  arido  quid  fiet  ?  Atque  hasc  &  ftmilia  proponet  Con-  Luc* 
feflarius,  ad  percellendas  confeientias  eorum  ,  quos 
obduruifle  confpexerit. 

Quanquam  non  ex  folo  poenarum  metu ,  fed  praeci- 
pue  &  amore  &  reverentia  Divinae  Majeftatis ,  conci- 
piendus  eft ,  vel  certe  promovendus  Contritionis  affec- 
tus ,  ad  quod  prafertim ,  valet  divinorum  beneficiorum 
commemoratio  ;  Creationis  videlicet  ,  Confervationis, 
Redemptions  ,  Vocationis ,  Juftificationis ,  Glorifica- 
tionis.  Creavit  quippe  Deus  hominem  ad  imaginem 
fiiam  j  quo  quid  excellentius  ?  Vitam  &  efle  donavit ; 
Coelum ,  elementa ,  coeteraque  omnia  viiibilia ,  in  eju£ 
dem  vita?  humans  confervationem  &  fubfidium ,  con- 
didit.  Cum  autem  per  peccatum ,  jam  fui  Conditoris 
fa&us  effet  inimicus ;  ipflim  tamen  divina  bonitas  paten- 
ter fuftinuit ,  confervavit ,  nutrivit ,  defendit ,  ad  poe- 
nitentiam  (  multis  aliis ,  licet  minora  committentibus  , 
inpeccato  fuo  ex  hac  vita  fublatis)  expe&avit.  Neque 
vero  expe&avit  folum ,  fed  etiam  vifitavit :  ad  fe  gratia 


94       Dfc  Sacramento  P<enitenti£. 

fua  vocavit ;  vocatum  juftificavit ;  juftificatum  autcm, 
tanta  donabit  gloria ,  ut  Chrifto  confeflurus  fit  aliquan- 
<16  ,  6c  conregnaturus  in  coeleftibus ,  habens  etiam  cor- 
r  pus  configuratum,  feu  fimile  corpori  ejufdem  gloriofo. 
Cum  alioqui  nifi  Deus  adjuviflet  nos ,  utique  habitaflet 
in  inferno  anima  noftra.  Qua?  omnia  gratis  dona ,  ed 
rnagis  funt  sftimanda ,  quod  ejufdem  Filii  Dei  fanguine 
nobis  comparata  funt.  H«ec  igitur  6c  fimilia,  afferre  po- 
tent Sacerdos ,  ad  commovendos  Poenitentes,  quantum 
&  ubi  necefte  videbitur. 

Cceterum  in  reprehendendo ,  vel  exhortando,  caveat 
tie  fit  prolixior  •,  verbaque  &  fermonis  formam  ita  com- 
ponere  ftudeat,ut  Pcenitens  intelligat  omnem reprehen- 
fionem  ex  animo  vere  paterno  proficifci.  Imo ,  fi  res 
eft  cum  gravi  aliqua  perfona  &  in  dignitate  conftituta, 
five  Ecclefiaftica ,  five  fsculari ;  non  tarn  reprehenden- 
tis  ,  quam  obfecrantis  forma  uti  convenit ,  modefte  & 
decenter  exponendo ,  quid  ei  corrigendum  incumbat. 

\  Tim  c  5    Juxt^  i^ud  Apoftoli  :  Seniorem  ne  increpaveris  ,  fid 

r.  i.  objecra  ut  Patrem. 

Similiter ,  cum  his ,  qui  pufillanimes  6c  deje&as  ha- 
bent  confcientias  ,  etiam  cum  gravius  aliquid  commif- 
ferint ,  moderate  6c  cum  benignitate  procedendum  eft; 
ne  eorum  animus ,  jam  nimium  fra&us  exafperetur  ,  6t 
prorsus  concidat,  Exemplo  Salvatoris ,  de  quo  fcriptum 
Ifa.  4i.  eft  :  Calamum  quajfaium  non  content  9  &  linum  fumigans 
non  extinguet. 

Qui  verd  agreftiores  funt ,  6c  obdurata;  confcientiae, 
durioribus  fubinde  verbis  increpandi  funt ,  ne  contem- 
nant  :  ejufdem  Salvatoris  exemplo  ,  qui  Pharifaeos  ap- 
pellabat  ccecos,  hypocritas  ,  fepulchra  deahbata  cVc. 


De  Sacramento  PgenitentijE.  9% 
Ita  tamen ,  ut  durior  ejufmodi  objurgatio,  non  ftatira 
ab  initio  adhibenda  fit  ,  fed  poftquam  per  benigniores 
admonitiones  nihil  efFe&um  efle  videbitur.  Verurn  in  his 
omnibus  diligenter  cavendum ,  ne  ob  zelum  reprehen- 
fionis ,  Confeflarius  geftu  aliquo,  aut  vocis  fono  elatiore 
Poenitentem  pro  da t  circumftantibus.  Id  enim  eflet  con- 
tra figilli  fecretum. 

Si  vero,  non  obftantibus  quibufvis  admonitionibus, 
Poenkens  adduci  non  poffit  ad  ftatum  peccati  deferen- 
duro ,  fcilkret  y  ad  e/iciendam  concubinam ,  ad  relin- 
quendas  ufuras,  ad  reftitutionem  fcckndam ;  nequaquam 
abfolvi  debet  :  fed  remittendus  eft ,  &  Deo  commen- 
dandus ,  ut  eum  ad  veram  pcenitentiam  perducere  dig- 
Eetur. 

De  Reczdiyis. 

QUod  attinet  ad  eos  y  qui  frequenter  in  eadem  pec- 
cata  recidunt ,  his  quoque  &c  fimilibus  poterunt 
monitionibus  adjuvari  ,  ut  eis  proponatur  graviffimun* 
relabentium  periculum  ;  quod  eft ,  ne  tandem  Deus  jufte 
1  iratus  eos  in*  peccato  fuo  deferat,  &  in  tam  horrendas* 
coecitatis  tenebras  labi  permiittat ,  unde  nunquam  dein- 
'  ceps  contingat  eos  refurgere.  Ecce  (  ait  Colonus  Evan-   Luc*  n£ 
gelicus  )  annitres  fiint  r  ex  quo  venio  quarens  fruclum  lit 
ficulned  hdc ,  &  non  invenio  :  Jiiccide  ergo  illam  ;  utquid 
tuam  terram  occupat  ?  Et  Apoftohis  ad  Hebraos  fcri-  GaP- 
iens  :  Terra  ,.  inquit,y^pr  venientem Juper fe  bibens  im- 
brenty  proferens  autent Jpinas  &  tribulos ,  reproba  eft ,  & 
malediao  proximo.  s  cujus  confummatio  in  eombuftionem. 
Tametfi  enim  peccator  fui  valuntate  fe  in  peccatum 


$6  De  Sacramento  Poenitentle. 
praecipitet  :  nunquam  tamen  ex  hoc  miferabili  ftatu  po- 
teft  emergere ,  nifi  voluntatem  ejus  mifericorditer  ex- 
citante,  &  excitatam  adjuvante,  &  adjutam  confirmante 
Dei  gratia.  Deus  autem  etfi  mifericordiam  promifit  pce- 
nitentibus  ;  ipfum  tamen  vera;  pcenitentia;  donum ,  quo 
a  peccato  refurgitur  ,  non  omnibus ,  neque  Temper  ; 
fed  his ,  non  illis  ;  nunc ,  &  non  alias ,  juxta  fuae  bene- 
placitum  voluntatis  elargitur.  Unde  fit  ,  ut  poftquam 
peccator  multis  fefe  contaminant  fceleribus  ,  nonnun- 
quam  in  aliquod  tale  peccatum  incidat ,  propter  quod 
tandem  ,  jufto  Dei  judicio ,  fit  finaliter  reprobandus. 

Proponenda  quoque  hujus  vitae  bre vitas  ,  inconftan- 
tia  ,  &  mortis  telum  inelu&abile  :  ut  proinde  non  fit 
confidendum  in  viribus  corporis  ,  dotibus  animi ,  aut 

Job  i*  divitiarum  pofiefiionibus.  Ducunt ,  inquit  Job ,  impii  in 
bonis  dies  Juos ,  &  in  punclo  ad  inferno,  defcendunt.  Et 

Luc.  n.  Dives  ille  :  Anima ,  habes  muka  bona  pofita  in  annos 
plurimos  :  requiefie ,  comede ,  bibe,  epulare.  Dixit  au- 
tem illi  Deus  :  Stulte ,  hdc  nocle  animam  mam  repetunt 
a  te  :  qua  autem  parajli ,  cujus  erunt  ? 

Diligenter  quoque  obfervabit  ConfelTarius  radices  & 
occafiones  peccatorum ,  in  qua;  relabi  folet  Pcenitens  : 
dabitque  operam ,  ut  magno  &  perfeveranti  animo  re- 
fecentur. 

Valebit  etiam  plurimum ,  fi  aliqua  pcenitentia  injun- 
gatur  fubeunda ,  quoties  relapfus  fuerit  :  nimirum  ,  ut 
fequenti  die  jejunet ,  ut  aliquam  eleemofynam  faciat, 
&c.  Imminentis  enim  hujus  pcenitentia;  timor  ,  poflet 
fragilem  voluntatem  a  peccato  avertere. 

Infuper ,  hortandus  eft  ut  ad  Pcenitentia;  Sacramen- 
tum  religiose  &  frequenter  accedat,  vel  Abfolutionem 

accepturus, 


De  Sacramento  P<enitentijE.  97 
accepturus ,  fi  ex  conatu  &  emendatione  fpes  legitime 
melioris  vitae  affulgeat  ;  vel  certe  monita  lalutis  audi- 
furus  ,  &  idoneis  contra  noxae  iterationem  remediis 
muniendus  ,  quibus  6c  ad  ftabilem  Poenitentiam  fensim 
perdue  i  poffit. 

Ne  facilitas  autem  veniac  ,  peccatori  recidivo  incen- 
tivum  praebeat  delinquendi  ,  ne  ve  detur  irrita  pax, 
danti  periculofa  &  nihil  accipienti  profutura  ,  tandiu 
ei  debebit  Abiblutio  denegari  ,  donee  per  manifeftos 
Poenitentiae  fructus  notabilem emendatione m  probaverir. 
Utque  haec  medicinalis  feveritas  ,  Poenitentis  animum 
non  exafperet ,  fed  curandis  ejus  vulneribus  fit  idonea, 
cam ,  omni  omifsa  afperitate  verborum  ,  Confefiarius 
paterno  affe&u  temperabit ,  providebitque  ut  Poeniten- 
tem  fine  falutaribus  monitis ,  aptifque  contra  relapfum 
remediis  non  dimittat. 

De  Pujillanimh. 

QUod  fi  Pcenitens,  propter  peccatorum  ,  in  qua 
ceciderit ,  gravitatem,  vel  ob  quotidianos  defe£his, 
abundantiore  triftitia  abforbeatur  ,  &  defperabundus  ap- 
pareat ;  primo  videndum  eft  ,  an  non  habeat  peccatum 
aliquod  intus  latens ,  quod  necdum  aufus  fit  confitcri , 
aut  non  fatis  explicuerit.  Quod  fi  deprehendatur;  eo 
ducend^us  eft  ,  ut  lemel  exa&e  confiteatur.  Turn  expo- 
nenda  ei  certiflima  fidei  Catholics  Veritas  de  virtu te 
Sacramenti  Poenitentiae  ;  quae  tanta  eft,  ut  ft  quis om- 
nia omnium  hominum commififiet  peccata ,  certiflimam 
niiiilominus  eorum  remiflionem  confequeretur  ,  per  Ab- 
blutionem  Sacerdotis  ,  fi  ea  fimpliciter  &  pro  modulo 

N         Pars  L 


9$       De  Sacramento  PoenitentijE. 
luo ,  cum  dolore  &  firmo  emendationis  propofito  con- 
fiteretur  :  juxta  Salvatoris  fententiam  ;  quorum  remife- 
mis ,  &c. 

1  Proponenda  funt  ac  diligenter  exponenda  ,  exempla 
Prodigi ,  Publicani ,  Magdalene  ,  Latronis ,  &  aliorum, 
qui  cum  magni  peccatores  extiterint ,  mifericordiam  a. 
Domino  confecuti  funt. 

Ad  haze  ,  cum  hoftili  animo  adhuc  efTemus  adversus 
Deum  ,  ipfe  nos  fuftinuit ,  fovit ,  ad  Poenitentiam  ad- 
duxit  :  quomodo  ergo  jam  non  recipiat  eos ,  qui  pec- 
eata  fua  agnofcentes  ad' ejus  mifericordiam  confugiunt? 
Qirin  etiam  proprio  filia  Jiio  non  pepercit ,  fed  pm  nobis 
omnibus  tradidit  ilium  :  quomodo » ,  igitur ,  non  etiam  cum 
illo ,  c cetera  dona  ad  falutem  neceflaria  nobis  donatUr 
rus  eft  ? 

Si  peccata  gravia  funt  &  multa ,  cum  alioqui  bona 
©pera ,  qua  his  opponere  ftudet  Pcenitens  ,  nimis  exi- 
gua  videantur :  fedulo  ei  exponatur mifericordiam,  quam 
a  Deo  cxpe&amus ,  non  efTe  principalirer  fundatam 
in  paucis  &  fragilibus  iftis  ,  quae  per  ejus  gratiam, 
prseftare  poffuinus ,  operibus ;  fed  in  ipfius  Dei  bonitate 
infinita ,  &  in  meritis  Filii  ejus.  Cum  enim  Chriftus  + 
pro  nobis  oraverit  ,  fleverit ,  fatisfecerit  ;  jam  utique 
orationes  noftra? ,  fletus  noftri ,  cceteraque  pcenitentise 
opera ,  Kcet  in  fe  parva  (int ,  Deo  nihilominus  erunt 
acceptiflima  ;  quippe  quae  in  ipfius  Chrifti  meritis  fun* 
danrur  ,  unde  etiam  omnem  fuum  valorem  accipiunt. 

Denique  docendus  eft ,  inordinatum  propter  quoti- 
dianos  defe&us  dolorem- ,  &  perturbationem ,  plerum- 
que  ex  pravo  fui  ipfius  amore ,  6c  ex  occulta  nafci 
fupejbia  ,  qua  quifpiam  eo  jamfe  virtutis  prove&nmt 


De  Sacramento  P<enitenti,e.  99 

efle  vult ,  ut  indignum  fua  exiftimet  perfona ,  quod  tarn 
frequenter  delinquat ,  &  tam  crebris  indigeat  remediis. 
Quare  ad  curandum  hunc  morbum ,  plurimum  valebit 
humilitas ,  qua  Poenitens  femper  ita  fe  vilem  ,  fragi- 
lem ,  &  pauperculum  reputet ,  ut  non  tarn  miretur,  quod 
adeo  frequenter  cadat ,  quam  quod  dtgnetur  Deus  ei 
manum  tendere,  ne  in  deteriora,  fui-ipfius  malitia,  per- 
trahatur  :  unde  locum  habeat ,  non  animo  concidendi, 
fed  humiliandi  fe  fub  miferentis  manu  Dei  f  eumque 
toto  mentis  affe&u  glorihcandi. 


De  Imparatis. 


QUando  Poenitens  accedit  imparatus,  id  eft,  non  dif- 
cufla  fufficienter  eonfcientia ,  debet  remitti,  &  ei 
conlHtui  tempus  ut  fe  ipfum  examinet,  fuggefta  etiam,  ft 
neceflarium  videatur,  methodo  ,  quam  in  examine  facien- 
do  fervare  debeat ;  nifj  forte  tempus  ab  ultima  Confeflio- 
ne  ita  fit  modicum,  utConfeflario  confcientiam  ejus  excu* 
tiente,  pofiint  omnia  peccata  mortal ia  redire  inmentem. 

Verum,  fi  perfuaderi  non  poflit ,  ut  recedat  alias  re- 
diturus ,  poterit  Confeflarius  in  tali  cafu  eum  audire ,  & 
quantum  poteft,  interrogationibus  adjuvare,  tribus  po- 
ll tis  condition! bus  :  prima,  ut  non  ex  malitia  ,  fed  ex 
quadam  pufillanimitate  potius ,  feu  pudore  ,  non  patia- 
tur  remitti  :  fecunda ,  ut  alioqui  paratus  (it ,  accedente 
Confefiarii  auxilio ,  confcientiam  fuam ,  quantum  valet, 
aperire  :  tertia  denique  ,  ut  non  fit  talis ,  qui  videatur 
habere  confcientiam  multis  &  diiHcilibus  involutam  ca- 
fibus.  Eft  enim  peccator  alliciendus ,  quantum  fieri  po- 
teft. Et  certe ,  qui  rudiores  funt ,  clariorem  plerumque 

Nij 


too       De  Sacramento  P<enttenti./E.* 
non  habent  peccatorum  fuorum  notitiam  ,  poftquam 
tempore  conftituto  fe  examinaverint ,  quam  fi  mox  au- 
diantur ,  &  per  Sacerdotis  interrogationes  adjuventur. 

Cceterum ,  qui  confcientiam  habens  intricatam  ,  & 
peccatis  onuftam ,  nihilominus  nollet  recedere ,  non  effet 
audiendus.  Talis  enim  ,  faltem  interpretative ,  non  vel- 
let  facere  Confeffionem  integram  ;  quia  nollet  uti  exa- 
mine ,  quod  moraliter  judicatur  ad  hoc  in  tali  cafu 
neceffarium, 

Quando  Panitenti  deneganda*  yel  differenda 

Jit  abfolutio-. 

CUm  de  remittendo  Poenitente  quaedam.  jam  fit  fa&a: 
mentio  ,  non«  erit  abs  re,  fiSacerdos  doceatur, 
quibus  in  cafibus  abfque  abfolutione  remittere  debeat 
Pcenitentem. 

Remittendus  eft  :  propter  defe&um  juriidi&ionis  Con- 
feftarii  circa  ilium. 

Propter  cafus.  refervatos  ;  uti.  fupra  fuit  expofitunr. 
Tit.  de  cafibus  refervatis. 

Quando  Pcenitens  ignorat  praecijpua  fidei  noftra?  MyC^ 
teria  ,  quorum  explicita  fides  eft  neceflaria  ;  Trinitatis 
fcilicetjlucarnatibnis,  Redemptionis.  Parker,,  cum  igno* 
rat  Mandata  Dei  &  Ecclefiae  ,  Orationem  Dominicam.*. 
Salutationem  Angelicam  ,  Symbolum  Apoftolorum. 

Quand6 ,  quas  gerit  in  corde  occultas  cum  proximo; 
inimicitias^non  vuit  deponere,  juxta  mandatum  Chrifth; 
Vade.priusrxcondLliar'ifiratrituo.: 

Quando  non  poteft  adducl  ad  veram  pcenitentiam  ,, 
quia,  ex  inyeterata  babitu in?  eadejn^e^cataifsgiflun^ 


De  Sacramento  PcknitentijE.  ror 
relabitur ,  am  verfatur  in  proxima  peccandi  occalione, 
nec  earn  vult  deferere^  In  hujufmodi  ergo  occafione 
proxima  voluntarie  pofitos  non  abfolvat  Confeflarius, 
ipfa  dereli&a  :  in  involuntaria  autem  ,  vel  morali, 
yel  phyfica  ,  nifi  emendatos,  &  quos  peccato.  dereli&o,. 
judicat  prudenter ,.  nec  facile ,  nec  faepius  peccaturos. 
Quodfi,  re  me  diis  adhibit  is,  occafio  ilia  involuntaria  fern-  , 
per  proxima  appareat ,  deferere  cogantur ;  nihil  quippe.  , 
faluti  praeferendum. 

Quando  non  prasmifit  ex  amen,  ad  Cbnfeftioms  inte- 
gritatem  fufficiens  :  Item ,  quando  Confeflarius  depre- 
hendit  Confeffiones  praeteritas  ,  iterandas  effe.  Ad  qua- 
rum  proinde  iterationem ,  opus  fit.  difcuffione  praevia. 

Quando  publicum  fcandalum,  quod  dedit  Pceniteiis, 
v.  g.  ufurarius  publicus  vel  coneubinarius  ,  reparare. 
renuit ,  aut  ea  pietatisac  poenitentiae  officia,  quae  Sacer- 
dos ,  velut  falutifera  remedia  injungit  ,  contumaciter  • 
adimplere  reculat..  ^  

Quando  Pcenitens  non  vult,  aut  plus  aequo  differt  ref-^ 
utuere,  vel  famam  proximi  quam  laefit,  vel  rem  alie- 
nam  quam  fubripuit :  Non.  enim  dimittitur peccatum,  nifi 
reflituatur  ablatum.. 

In  his  igitur,  &  aliis  hujufmodi  cafibus  ,  quos  pin- 
dens  Sacerdos  dignofcet  r.deneganda  eft  abfolutio ;  nifi 
tsmporis  aut  necetfitatis  ratio  aliter  fuadeat  ,-  tametfi 
Pcenitens  aflerat  fe.  de  peecatis  conteri  ;  quia  nempe,. 
▼.aide  dubiiis  eft ,  ac  incertus  ille  dolor ;  ae  confequen- 
ter  dubi&&  incerta  Sacramenti  materia.  Porro  in-Sa~ 
cramentis  conficiendis  vel  conferendis,  uti  non  licet  ,  ma- 
teria, dubia  ,vubi  poteft.  haberi  certa. . 

ffica\tfem>OiligenteroblejvaiTdum?1ut  q^otiefcumque,- 


tot  De  Sacramento  P<enit£nti.£» 
abfolutio  deneganda  eft,  ita  Confeflarius  id  praftare 
conetur ,  ut  Poenitentem  non  prodat  circumftantibus* 
Quare  ,  non  mox  cogat  eum  recedere ;  fed  potius  bonis 
admonitionibus  tantiiper  detineat ,  &  locoAbfolutionis* 
aliquam  benedi&ionem  precatoriam  adhibeat ,  dkendo 
v.g.  Mifereatur'tui,  &c.  Indulgentiam>  &c.  manu  extensa, 
atque  etiam  ,  fi  necefTarium  videbitur ,  operto  capite  , 
&  figno  Cruris  adhibito,  dicens  :  In  nomine  Patris,  &c. 

De  modo  interrvgandi  Poenitentem. 

TEnetur  Confeflarius  Poenitentem  interrogare,  quan- 
do  &  de  quibus  viderit  efle  necefTarium. 
Igitur  interroget ,  nifi  aliunde  fciat ,  cujus  conditio- 
ns ,  officii ,  vel  flatus  exiftat ,  &  num  fit  fibi  fubditus , 
ut  in  eum  jurifdi&ionem  poffit  exercere. 

Inquirat  de  tempore ,  a  quo  non  eft  confefius. 
An  fecerit  poenitentiam  injun&am. 
An  in  poftrema  Confeftione ,  confeientise  fax  fatisfe- 
cerit ,  omnia  vere  &  cum  emendationis  propofito  con- 
fitendo ;  quo  poffit  agnofcere ,  num  iteranda  non  lit. 

An  fciat  articulos  fidei ,  &  ea  qua;  funt  de  neceflitate 
falutis. 

His  interrogationibus  prasmiffis ,  exhortetur  Poeniten- 
tem, ut  confidentcr  dicat  ipfe,  qua;  memoriae  occurrunt : 
eumque  dicentem  ,  licet  inordinate  &  imperfe&e ,  pa- 
tienter  audiat ,  &  fine  interruption  :  nifi  yideretur  obi- 
ter monendus ,  ne  nominet  perfonam  aliquam ,  vel  ne 
dicat  fuperflua ,  aut  taceat  neceflaria. 

Poftquam  autem  Poenitens ,  ea  qua;  memoriae  occur- 
runt, confefluf  fuerit,  Sacerdos  prudemibusinterroga- 


Db  Sacramento  P<enitentij2.  roj 
tk>mbus  conabitur  fupplere,  quod  ad  Confeflionis  inte- 
gritatem  deefle  videbitur.  Idque  ordinal  procedendo : 
videlicet  ,  per  precepta  Decalogi ,  6c  Ecclefts ,  per 
peccata  capitalia ,  opera  mifericordiae  ,  6c  per  officia 
condition!  propria  &c. 

Speciatim  vero  de  peccatis  contra  fextumPrzeceprum, 
moSo  id  fiat  cafte  &  caute ;  fensim  a  cogitationibus  fim»  Stat*  Q*** 
pltcibus  ad  morofas  ,  a  morofis  ad  defideria  ,  a  defide- 
riis  levibus  ad  confenfum ,  a  confenfu  ad  a&us  minus 
peccaminofos  ;  &  fi  ilios  fateantur ,  ad  magis  crimino- 
fos  afcendendo.  Sciat.  Confeflarius  fibi  plurimos  Pce- 
nitentes  ,  maxime  fexus  muliebris  ,  examinandos  ,  nun- 
quam  alio  modo  ,  prae  pudore  aut  verecundia ,  confe£ 
faros  talia  peccata, 

Cceterum  Ci  difpofttio  Poenitentis  moram  non  patia- 
tur  (  ut  ft  mors ,  vel  phrenefis ,  vellinguas  impediment 
turn  timeretur  )  fummus  ordo  erit ,  nullum  fervare  or- 
dinem  alium,  quam  quern  difcretio  di&averit ,  graviorar, 
&  quibus  Paenitens  magis  indigere  videbitur  ,  prius  in~ 
terrogando. 

Cavere  autem  debet,*  ne  interrogatibnes  faciat  inep- 
tas ,  otperfonarum  conditioni  minus  congruentes.  Aliter- 
quippe  interrogandus  eft  mercator ,  aliterSacerdos  &c. 
fmo ,  ft  Poenitens  fufficienter  inftru&us  exiftimetur  , 
Aiaeque  fatutis  ftudiofus ,  nulla  opus  erit  interrogatione,. 
praeterquam,  ft  Confeflarius  aliquid  non  fatis  intellexerit. 

Sed  neque  de  infolitis  criminibus  ,.  aut  communiter 
ignotis  interrogare  debet  Confeflarius ,.  nifi  ejus  rei  cau- 
km.  habear  fpecialem.  Uti  nec  in  his ,  quae  turpia  funt, 
euriofins  immorari ,„  aut  ad  circumftantias  nimium  par- 
tiieiuares,  n  &  nom  neceflariaa>  defcei^dexe  :  fed.  habita 


io4      De  Sacramento  P<enitentia 
fpecie  peccati  contentus  fit  ;  ne  ad  magis  particularia 
progrediendo ,  fe  ipfum  &  Poenitentem  in  tentationem 
inducat  ,  &  Sacramenti  hujus  fan&itas  detrimentum 
aliquod  patiatur. 

Abftinere  quoque  debet  ab  interrogando,  vel  audiendo 
peccata  alicujus  tertii ,  quando  id  non  fuerit  ad  inte- 
gritatem  Confeffionk  neceflarium. 

Ubi  ConfefTarius,  ex  praecederiti  Confeffione  alterius, 
novit  peccatum  aliquod  Poenitentis ,  quod  ipfe  confiteri 
omittit  ;  ita  prudenter  de  eo  interrogare  ftudeat  ,  ut 
nullam  det  caufam  fufpicandi  de  Confeffione  alterius. 
Non  ftatim  a  principio  de  illo  peccato  fpecia  liter  quas- 
rat,  fed  inter  alia  ,  velut  obiter  ,  &  non  quad  ex  induf- 
tria  ,  inquirendo ;  praefertim  ,  fi  moris  fit  de  talibus  in- 
terrogare. Quod  fi  interrogatus  negaverit ,  non  ulterius 
urgeatur  :  fed  folum  generaliter  (  quando  citra  fufpicio- 
nem  Confeffionis  alterius  fieri  poteft )  hortandus  eft , 
.ad  integre  confitendum ;  fique  negare  perfiftat ,  abfol- 
y^tur  :  quia  in  foro  confcientia; ,  quantum  ad  peccato- 
rum  declarationem  &  manifeftationem  ,  ordinarie  cre- 
dendum  eft  Poenitenti  ,  pro  fe  &  contra  fe  loquenti. 
Poteftque  fieri ,  ut  aliorum  relatio  ,  Sacerdoti  five  in 
Confeffione  ,  five  extra  earn  fa&a ,  falfa  fit ,  vel  certe  , 
quod  Poenitens  jam  illud  alteri  fit  confefTus. 

Cceterum,  fi  ConfefTarius  certam  habeat  peccati  noti- 
tiam  ,  non  ex  alicujus  ,  vel  aliquorum  reveJatione ,  fed 
quia  ipfe  vidit  fieri ,  fciatque  Pcenkentem  ab  eo  tem- 
pore nemini  confefTum  :  tunc  poteft  apertis  interroga- 
tionibus  eum  urgere  :  fique  negare  perfiftat ,  nullatenus 
abfolvi  debet.  Quia  Sacramentalem  abfolutionem  dare 
non  licet,  quando  conftat  fubje&um  non  effe  difpofitum. 

Denique , 


De  Sacramento  PcENiTENTLti  io) 
Denique  ,  interrogationes  ita  conetur  inftituere ,  ut 
nec  importunus  fit  hac  in  parte ,  nec  nimium  fcrapulo- 
fus  :  Debetque  meminifle  ,  praecipuum  Sacramenti  Poe- 
nitentiae  fru£him  efle  ,  ut  auferatur  peccatum  ,  &  emen- 
datio  fubfequatur.  Ad  quam  proinde,  mag  is  eniti  debet 
Poenirentem  adducere  ,  quam  nimis  anxie  circa  inter- 
rogationes immorari ;  prefer tim  ,  cum  integritas  Con- 
feflionis  non  neceffario  requirat  omnem  diligentiam  ab- 
folute  poffibilem,  vel  ex  parte  Poenitentis  in  difcutiendi 
confeientia,  vel  ex  parte  Confeflarii  in  ea  perfcrutanda; 
fed  fufficit  diligentia  moralis ,  qualis  videlicet  adhiberi 
folet  in  rebus  maxime  feriis. 

Quocirca  ,  fi  Poenitens  interrogans  de  peccatorum 
numero  ,  nec  verum ,  nec  verifimilem  poffit  defignare , 
non  eft  premendus  ulterius ;  fed  fufficit,  fi  Confeflarius  in- 
telligat ,  peccatum  commiflum  efle,  vel  rar6,  vel  faepius : 
v.  g.  quotidie,  vel  omni  hebdomada ,  vel  omni  occafione 
oblata  &c.  Et  quanto  tempore  in  peccati  confuetudine 
manferit.  Nam  hac  ratione  ,  poterit  illius  infirmitatem  fa- 
tis  dignofcere,  eique  congruentem  adhibere  medicinam, 

Quibus  cajiius  Confeffio  debeat  iterari. 

CAfus  iterandae  Confeffionis ,  ad  duo  in  univerfum 
capita  poflunt  revocari. 
Prim 6 ,  ex  defe&u  Miniftri  idonei ,  ut  quando  non 
eft  Sacerdos  ,  vel  caret  jurifdi&ione  ,  aut  intentione  , 
vel  formam  Abfolutionis  eflentialem  proferre  non  novit : 
Confeffio  femper  eft  iteranda  ,  quacumque  tandem  fide 
^oenitens  procedat ,  bona  aut  mala. 

Secundo  ,  ex  parte  Poenitentis  Confeffio  iterari  debet, 
propter  defe&um  Contritionis,  vel  integritatis  neceflaris. 

O        Pars  L 


fotf        DB  -SACEAMENT6  P<ENITENTIjE. 

Denique  aid  laborem  iterandac  Gonfefnonis  levandum 
meminiue  oportet,  quod  quandd  quis  eklem  Sacerdoti 
folet  connteri ,  ita  videlicet  ut  Confeflarrus  ejus  con- 
icteociam  perfpe&am  habeat ,  fi  apud  eumdem  velit  fuas 
Confeu*ones  iterare ,  non  font  necefTario  fingula  parti- 
culariter  repetenda ;  fed  port qua ra  alias  omiffa  declara- 
verit ,  fufficere  poterit  generalior  minufque  difiin&a  de 
iis  omnibus,  peccatis  accufatio ,  quae  turn  in  Confeffione 
son  Integra ,  turn  in  aliis  intermediis  Confeffionibus  fin- 
gulatmi  expreffit ,  &  quorum  notitia  ,  ac  fufficiens  me- 
moria  Sacerdoti  non  excidit ;  fecus  autem,  fi  Confeffic* 
apud  alium  Sacerdotem  fiat ,  aut  certe  Confeflarius  fla- 
tus; Poenitentis  >  &  peccatorum  in  quae  labi  folet ,  non 
records  tiur. 

De  Panitentih  injungendis. 

fTfeEjttt  Confeflarius,  quantum,  fpiritus  >  &  prudentia- 
Jf4^  iuggeffeuit,  pro  qualitate  criminum ,  6k  Poenitentis 
£j£ultate  ,  fatutares  &  convenientes  fatisfa&iones  injun- 
gprft  :  nje,  (%  forti  indulgentius  agat  cum  Pcenitentihus., 
leviflima  quaedam,opera-pxo  graxiffimis  deli&is  injun^en- 
dOj^eVcatJs'cbnhiveat  c?eoru'mdem  particeps  efficiatmv 
SausfaQioi  autism  quam  imponit ,  non  fit  tantiim  ad 
novae  vita?  cuflodiam  ,  &  innrmitatis  medicamentum  > 
atquer  contra  futura,  peccata  mediciham  ;  fed  etiam  ad 
pr^wtotwn  pjsccatorum  vindifiam  &  caftigationem. 
.  Sed  neque  nimium  graves,  incommodas  ,  atque  diffi- 
ctles  po?mtei#ias  debet  rnjungerc  ,  feu  quas  probabile 
fit  Poenitentem  non  .adimpleturum..  Itaque  ftudeat  in. 
pCKbtemiarwa  iiijunftioue  ,  ut  nojt  folum  habeat  ratio- 
ns mutkmidfo»,  &  gravitatitpeccaroruro  ;  fed  etiam 


De  Sacramento  Poinitbntijb.  107 

infirmitatis  Poenitentis  v  cui  fefe  accommodare  &  rigo- 

rem  fatisfa&ionis  attemperare  conabitur. 

Pro  peccatis  autem  occultis  ,  non  funt  injungendr 
poenitcmia:  publics  :  &  pro  publicis  habendas  funt , 
quas  Poenitens  non  poteft  abl'que  revelatione  peccato 
rum  fuorum  ad  implore. 

Triplex  poenitentiarum  genus  communiter  atfignatur : 
videlicet,  O  ratio,  Jejunium  &  Eleemofyna.  Ubi,  Ora- 
tionis  nomine  ,  non  folum  intelliguntur  preces  vocales; 
fed  etiam  facra  meditatio  ,  ledio  piorum  librorum ;  au 
ditio  Milfe ,  Concionis  facrs ,  led  ion  i  s  Catechifmi,  & 
alia  hujufmodi  opera  fpiritualia.  Per  jejunium  quoque, 
intelliguntur  omnia  quae  ad  caitigationem  corporis  va* 
lent  ;  ut  abftinentia  cibi  vel  potus  ,  difciplinarum  ufus 
&  cilicii ,  vigiliae  ,  peregrinatio  ,  humicubatio  &c.  Per 
Eleemofynam  denique,  non  folum  pecuniae  largltio ,  fed 
&  alia  mifericordiae  opera  intelliguntur* 

Ex  his ,  ea  ConfelTarius  eliget  Pcenitenti  imponenda , 
quae  &  qualitati  ipfius ,  &  peccatis  magis  congruere 
videbuntur.  Nam  peccata  carnis  corporali  maceratione 
caltigari  convenit ;  avaritiam ,  eleemofynis  ;  acediam, 
oration! bus ;  fuperbos#  opera  quaxlam  humilitatis  exer- 
cere ;  juramento  aut  blafphemiis  afluetos  ,  orare ,  & 
OfHciis  divinis,  flexis  genibus,  afiiftere ;  ludo  nimium 
<leditos,ab  iplb  abftinere;  ebriofos,  popinas  non  ingredi, 
aut  frequentare  ;  mercatores,  agricolas  &  quofcumque 
diebus  Feftis  aut  Dominic  is  opera  fervilia  exercentes  , 
quantum  indc,  aut  etiam  maxime,  fi  reincidant,  plufquam 
lucrati  funt  pauperibus  dare  prxcipiat.  Uno  verbo  ,  con- 
tra ria  ,  quantum  poterit ,  peccatis  applicet  remcdia. 

Et  cum  plerumque  homines  in  peccatis  fuis  torpefcant, 
quia  rari  funt  in  audiendo  verbo  Dei  ,  &  Sacramentis 

Oij 


io8  De  Sacramento  P<enitentijE. 
frequentandis  ;  opportunum  erit  eis ,  loco  pcenitentix  , 
injungere  ut  ad  Poenitentix  tribunal  &  ad  facras  condo- 
nes audiendas  fxpius  accedant. 

Porro,  licet  ordinarie,  pro  fatisfa&ione  non  debeant 
injungi  opera  ad  quae  alias  Poenitens,five  exprascepto,five 
ex  voto  ,  manet  obligatus ;  id  tamen  in  certis  cafibus  erit 
congruum  :  ut  quando  Sacerdos  animadvertit ,  Poeniten- 
tem  hac  ratione  exftimulandum  ad  operumiftoruinexe- 
cutionem,  quae  alioqui  negle&urus  videbatur ;  vel  quan- 
do ejufmodi  eft,  ut  vix,  per  alia  opera, fatisfacere  poult. 

Poteft  Confefiarius  poenitentiam  ab  alio  impofitam 
mittgare,  aut  in  aliam  commutare,  u  juftacaufa  fubfit :  ut 
ft  Poenitens  bona  fide  putat  fe  illam  implere  non  polfe,  aut 
non  fine  gravi  difficultate  ,velpericulo  :  &  omnind,  quo- 
ties  Con  to  Ha  ri  us  prude  nter  judicabit ,  faluti  Poenitentis. 
magis  expedite*. 

Vota  tamen  commutare  non  audeat ,  nill  accepta  fpe- 
ciali  authoritate ;  &  tunc  ilia,  aut  in  majora,  aut  in  magis 
Deo  accepta,  aut  cerre  in  a?que  pia,  Deoque  grata  opera,, 
commuter  ;  rationemque  habeat ,  in  ilia  commutatione, 
aut  tabor  is ,  aut  impenfarum  in  folutione  voti  a  Poeni  - 
tente  lube  undo  rum ;  hsecque  riat%  fine  prejudicio  term. 

Denique ,  ut  omnis  avaritias  fufpicio  quam  longiflime 
removeatur,  fi  quae  reftitutio  facicnda  incumbat  Poeniten- 
ti ,  non  facile  fufcipiat  onus  ipfemet  Confefiarius  earn 
exequendi,  nifi  neceflitas  aliqua  id  requirat  :  videlicet, 
ut  hoc  naodo  Poenitens  non  prodatur.  Quod  cum  fa- 
cere  debebit ,  ita  circumfpe&e  fe  habeat ,  ut  nulla  ra- 
tione Poenitens  in  fufpicionem  venire  poflit.  Neque  abs- 
re  ruenr ,  fi  chyrographum  ab  Hs  accipiat  quibusfacit 
reftitutionem  ,  ut  illud  Pdenitenti  tradat  ;  atque  ita  fee 
fficio  fuo  rite  fun&um  efle  oftendat. 


•TOO 

0KZ)O  AD  MINI  STRAND  I 
SACRAMENTUM  PCENITENTLE. 

CfAcerdos  Confejftones  audi  turns,  coram  altari  9  vel  ad 
gradus  fedis  Confejjionalis  genuftexus ,  brevi  oratione 
lumen  &  gratiam  pctet  a  Deo ;  ut  non  foliim  ipfe ,  nul- 
lum errorem  committal  in  re  tarn  necejfariay  neque  ma- 
cutis  Je  ipjiim  inquinet  %  dum  aliorum  confcientias  mun- 
dare  intend  it  ;  verum  etiam  f  ut  Deus  dignetur  veram 
converjionem  operari  in  cordibm  eorum  ,  qui  ad  Pceniten* 
tiam  conveniunu  In  kunc  igitur  out  Jimilem  modum  or  a* 
hit \  Je  ip/um  jignans*. 


O  ratio  praparatoria* 


Tn  nomine  Patris,  ®  &  Ftl&,  &  Spiritus  San&i.  Amen. 

DEus  in  adjutorium  meum  intende  :  Domino  ad  ad- 
juvandum  me  feftina. 
Cor  mundum  crea  in  me  Deus  :  &  fpiritum  re&um 
innova  in  vifceribus  meis. 

Ne  projieias  me  a  facie  tua  :  &  Spiritum  San&um 
ruum  ne  auferas  a  me. 

Redde  mihi  Iaetitiam  falutaris  tui :  &  fplritu  princi- 
pali  connrma  me. 

Docebo  iniquos  vias  tuas :  &  impii  ad  te  con  vcrtcntur. 


HO        OR  DO   ADM  I  NISTR  AND! 

Libera  me  de  fotguinibus,  Deus ,  Deus  falutis  tneas : 
&  exultabit  lingua  mea  juftitiam  tuam. 

O   R   E  M  U  S . 

DOmine  Jefu  Chrifte ,  qui  fan&um  hoc  Pcenitentise 
Sacramentum  purificandis  animabuswifericorditer 
inftituifti  ;  refpice  preces  humilitatis  mes  ,  meque,  qui 
primus  gratia  tua  indigeo ,  ab  omni  peccati  contagione 
purifica  :  ut  Sacramentum  hoc  digne ,  &  cum  fructu 
valeam  miniftrare.  Sufcipe  etiam  ,  Domine  ,  humilem 
orationem ,  quam  fundo  pro  famulis  &  famulabus  tuis, 
qui  adPocnitentiam  conveniunt;  ut  des  illis  fpiritum  vera; 
Contritionis ,  integritatem  fincerae  Confeflionis ,  &  ftu- 
dium  dignas  fatisfa&ionis.  Qui  vivis  &  regnas ,  &c. 

In  EccUJid  autem,  non  in  privatis  adibus9  Confejfiones 
Audiat ,  niji  ex  rationabili  causa*  Ad  id  habeat  fedem 
Confejfiondlem  ,  qua  confpicuo  &  ab  altari  remoto  loco 
pojita  fit ;  &  ubi  commode  fieri  poterit ,  inter]  eclo  affere9 
qui  Pcenitentem  a  Sacerdote  feparet  ;  apertd  in  medio  fe~ 
neftelld  ad  vocem  facilius  tranfmittendam ,  quae  crate  per- 
forata ,  feu  cancel/is  ligneis ,  ferreifie  opjepta  Jit. 

Sit  autem  Sacerdos  in  habitu  decent i ,  toga  videlicet 
talari ,  &  Juperpelliceo  indutus  ;  fedeat  in  Confeffionali 
teclo  capite ,  cujufcumque  tandem  conditionis  out  flatus 
fit  Pcenitens ,  etiamfi  Pmlatus  out  Princeps.  Id  enim  ad 
hujus  Sacramenti  dignitatem  pertinet  ,  in  quo  Sacerdos 
Judiciariam  exercet  potefiatem. 

Pcenitens  verb  ad  latus  Sacerdotis  genuflexus  ,  in  ha- 
bitu fimplici  &  modefto  ;  capite  nudo9fifit  vir,  &  depofito 
priiis  enfiyfieo  forte  accinchis  fuerit  ;  manibus  jun&is, 
'dfdemque  nudis ,  non  autcmchirotccd  indutis,  autmanicd 


SAC  ft  AMENTUM  P<ENITENTijE.  ril 

involutls  ;  figno  Cruets  Je  muniat  ,  Gt  pctat  benediclio- 
rum  a  Sacerdote ,  dicens  : 

fienedic  mihi  Pater ,  quia  peccavi.  ( aut  vernacule ) 
Beniflez.-raoi  mon  Pere ,  parce  que  j  ai  peche. 

Turn  Sacerdos ,  dtteclo  capite ,  die  it : 

Dominus  fit  in  corde  tuo  ,  &  in  labiis  tuis,  ut  verc, 
integre  &  humi liter  confitearis  peccata  tua  :  In  nomine 
Patris,  ©  &  FiKi  ,  &  Spiritus  San&i.  Amen. 

Poflea  Pcenltens  fubjunget  Confefjionem  ,  dicens : 

Confiteor  Deo  omnipotenti ,  beata?  Maris  &c.  {Jeu 
vernacule)  Je  me  confefle  a  Dieu  &c.  ujque  ad  hac  verba 
verbo  &  opere.  (vel)  par  paroles  &  par  a&ions. 

Turn  dlcat  tempus ,  a  quo  non  fult  confeffus.  Delude 
trmittat  Sacerdos ,  eum  Jiia  peccata ,  eo  quo  potefl  modo^ 
ecu/are  :  ubi  verb  Pcenltens,  ea  quiz  memoriae  occurrutu% 
confeffus  fuerit ,  concludat  ter  percutlendo  pectus  fuum, 
&  dicens  : 

Mea.  culpa ,  mea  culpa ,  mea  maxima  culpa.  Ideo  pre* 
cor  &c.  (  aut  vernacule  )  Par  ma  faute  ,  par  ma  faute  , 
par  ma  tres-grande  faute.  C'eft  pourquoi  je  prie  &c. 

Turn  Sacerdos ,  ft  neceffarlum  judlcee  ,  Interrogablt 
Paenitentem  quantum  &  de  qulbus  opus  fuerit ;  atque  eum 
tdoccblt ,.  &  ad  vita  emendatlonem  excltablu 

Poflea  pcenltentlam  congruentem  Injunget.  Quo  faciot 
d{/cooperto  capite  dlclt  i 

Mifereatur  tui  omnipotens  Deus ,  &  dimiflis  peccatis 
luis  perducat  te  in  vitam  asternanu 


Ill,         Ordo  administranoi 
Indulgentiam,  abfolutionem  &  remiftionem  peccatomm 
tuorum ,  tribuat  tibi  omnipotens  &mifericors  Dominus. 

.  Deinde  abfelvet  eum  in  formd  Ecetejiee  conjuetd,  di- 
cens ,  cooperto  capite  ,  &  manu  dextrd  elevatd  versus  Pee- 
nftentem  : 

Dominus  nofter  Jefus  Chriftus ,  qui  eft  SummusPon- 
tifexte  abfolvat;  &ego  authoritate  ipfius,  mihi,  licet 
indigno,  concefsa,  abfolvo  teimprimis  a  vinculo  Excom- 
municationis ,  (  Sufpenfionis )  &  Interdi&i  in  quantum 
poiliim  &  tu  indiges  deinde  ego  te  abfolvo  a  peccatis 
tuis ,  in  nomine  Patris,  ©  &  Filii ,  &  Spiritus  San&L 
Amen. 

Si  Poinitens  Jit  Ulcus  ,  omittitur*verbum  Sufpenfionis. 
,  Deinde ,  manu  demifsd  &  deuclo  capite  ,  fubjungit 
Orationem  fequentem. 

Paffto  Domini  noftri  Jefu  Chrifti ;  merita  Beats  Ma- 
ris Virginis ,  &  omnium  San&orum  ;  quidquid  boni 
feceris  &  mali  fuftinueris ;  fint  tibi  in  remiftionem  pec- 
catorum ,  augmentum.  gratia;  &  premium  vitae  a?ternae. 
Amen. 

Et.fic  dimittat  Poenitentem  in  pace. 

Porrb  in  magno  Pcenitentium  concur/it ,  utdevotioni fi- 
delium  fatisfieri  queat ,  fufficiet ,  Ji,  cceteris  precationibus 
omifjps ,  forma. Abfolutionis  recitetur ,  dicendo :  Dominus 
nofter  ,  &c.  ufque  ad  Mud ,  Paffio  Domini.  Urgenteau- 
*  tern  mortis  periculo ,  Juffic  'ut ,  ji  dicatur: 

Ego  te  abfolvo  ab  omnibus  cenfuris  &  peccatis ,  in 
nomine  Patris ,  ®  &  Filii ,  &  Spiritus  San&i.  Amen. 

Porre 


SACRAMENTUM  P<EKITENTIiEt 

Porrb  fiiper  pueros  Abjblutionis  incapaees ,  potent  9Ji 
videb  'uur  y  Jequem  Benediciio  recitari.  \)t 

Oratio  fiiper  Puems*  *- 

DOmiae  Jefu  Chrifte  ,  qui  dixifti  :  Smite  parrulos 
venire  ad  me  ,  tali  urn  enim  eft  regnum  coelorum; 
fuper  hunc  parvulum  (  vel  hanc  jarvulam  )  tuae  bene- 
di&ionis  gratiam  infunde  ,  ut  gratia ,  aetate ,  &  fapientia 
apud  Deum  &  homines  prohciens ,  falutem  confequa- 
r  sternam.  In  nomine  Patris ,     k  Filii ,  &c. 

Denlque  Sacerdos  ,  poftquam  fuos  tvenitentes  audivc- 
it  ;  priufquam  ex  Ecclejid  di/cedat ,  geniflexus^fruclum 
^jfui  laboris  Deo  commendet.  Poteritque  kaic ,  autjimilem 
crationem ,  pro  opportunitate  recitare. 

Oratio  pqfi  adminifirationem  Satramenti 
Pcenitentia  recitanda. 

OMnipotens  fempiterne  Deus  ,  de  cujus  i-unere  vc- 
nit ,  ut  tibi  digne  &  laudabiliter  ferviatu :  prxfta 
fupplicibus  tuis  ,  quos  noftro  minifterio  a  potatorum 
vinculis  abfolvifti,  ut  ficut  de  tua  mifericordia  cofidunt; 
tta  gratia  tua  illos  jugiter  comitetur ,  &  nulli.tenta- 
tionibus  deinceps  a  te  feparentur  :  meque ,  qui  }  imus 
gratia  tua  indigeo ,  in  meo  munere  illibatum  cont-va< 
Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  Amen. 


P         Pars  L 


ORDO  AttMIKISTRAHDl 


ORDO  ABSOLVENDI  EXCOMMUNICATUM. 

/ jV  abfolutione  Excommunieati,  qua  fit  in  fore  inte- 
rior i  ,  feu  confcientia  ,  non.  requiritur  determinata 
verborum  forma,  fed  (fi  non  abfolvatur  fimul  a  peetatis] 
fufficlt  fidicaturhac,  am fimiliscum  intemioneabjblyendi* 

Ego te  abfolvo  i  vinculo  Excommunicatieni^^  & 
reftituo  te  Sacramentis  &  Comxnunioni  Eccle&e  ,  ill 
nomine  Patris  >  ®  &c*  , 

Si  verb  Exibmnunicatifs  abfbhyaiur  fimul  &  pectoris  , 
ah/olvat  turn  Sacetios  juxta  formam  communem  y  fuprk 
prafcriptam  in  aj/olutione  SacramemalL 

Jam  verb fi  Sactrdo*  >  oh  mortis  periculum  imminent, 
ah f oh  at  qttempam  ab  Excbmmunicatione ,  a  qua*  alias 
'abjblvendt  not  kaberet  potefidtem  ,  debet  ei  injungete  , 
ut  ceffante  priculo  y  fi  fifiat  coram  eo  a  quo  alias  ftnffet 
abfohendus  ejus  mandatum  aecegturus  :  debetque  cum 
monere\  'fbd'alivquin  reincidet  m  eandent  Excommu- 
nicationem 

Non  pteft  autem  Sacerdos  quifpiam  ,  in  foro  exterior! 
ab  Exco^nutnicatione  abfolvere ,.  nip  prius  fpeciale  man- 
datum  /  id  obtinuerh  ab  eo  qui  fimentiam  tulit ,  vet 
tut  refvata  eft ,  vel  denique  a  fiiperiore  judice  in  cafit 
eppefltion**  >  qubd fi  in  mandato  prafcribatur  certa  ak- 
filutfnts  forma r,  ad  amufsim  fervanda  eft.  Si  verb  in  eo> 
fim^eaer  enuncietur,  dandam  ejfe  abfitutionem  in  form! 
J?f  iefi«  confueta  ;  ante  omnia  recipiat  juramentum  ab 
Jc communicate y  de parendo  Ecdefia  mandates,  utque* 
poteft,  prius  fatisfac  'tat  parti  la/a.  Deinde  fipereum 


SACK  AMENTUM   PdWTTENTIiE.  ii 
genufiexum  rtciui  Pfalmum  Miferere  mei  &c»  Deinde 
Jubjungat  preces  fequentes  : 

Kyrie  eleifon,  Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon.  Pater 
nofter ,  &c. 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 
vl .  Sed  libera  nos  a  malo. 
jr.  Salvum  fac  fervura  tuum.  (ve/ancillamtuam. ) 
kJ.  Deus  me  us  fperantem  in  te. 
jr.  Nihil  proficiat  inimicus  in  eo.  (vel  in  ea.) 
vl.  Et  fili  us  iniquitatis  non  apponat  no  cere  ei, 
t.  Efto  ei  Domine  turns  fortitudinis. 
p^.  A  facie  inimici. 
f.  Domine  exaudi  orationem  meam. 
?l.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
f,  Dominus  vobifcum. 
4.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O    R    E    M  US. 

Eus,  cui  proprium  eft  mifereri  Temper  &  parcere, 
fufcipe  deprecationem  noftram ,  ut  hunc  famulum 
tuum  ,  quern  (v^/hanc  famulam  tuam ,  quam  )  Excom- 
municationis  poena  conftringit  ,  miferatio  tuas  pietatis 
abfolvat.   Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  Amen* 
Deinde  fidens  &  cooperto  capite  Jubjungit  : 
Dominus  nofter  Jefus  Chriftus  te  abfolvat ,  &  ego 
au&oritate  illius  &  fan£Hffimi  Domini  noftri  Papa;  (  vd 
Reverendiffimi  Domini  Epifcopi )  abfolvo  te  a  vinculo 
Excommunicationis  ,  in  quam  incurrifti  propter,  &c, 
[hie  exprimat  caufam  Excommunicationis )  &  reftituo 
te  Sacramentis  Ecclefia;  &  Communioni  fidelium.  In 
nomine  Patris ,      &  Filii  ,  &c. 

pij 


\i6  Oroot  aOminktrandi  ; 

f  .     ■  *  •  \ 

Rxtui  ahjohendi  Excommunicatum  jam 

mortuum. 

Ti  TUllus  Saccrdos  ritum  hunc  peragere  poteft ,  a/)?  prius 
JL  V  obtentd  in  fcriptis  ab  JUuftriffimo  Domino  Epijcopo% 
out  DD.  Vicariis  ejus  Generalibut ,  licentid ad id  nc- 
cejfarid.  Qua  fuppofitd  licentid  >  obfervabitur  ordo  fe- 
quens : 

Si  quis  Excommunicato  ex  fiac  vita  decedens ,  dederit 
fijnutm  Contritionis ,  ne  Eccltfiafticd  car  eat  fepulturdyfed 
Ecclefia  Juffragii$  9  quantum  fieri  poteft  ,  adjuvetur ,  ab- 
filvi  potejf  hoc  modo.  \.: 

Si  corpus  nondum  ftpultuni fucrit  jvcrberetur ,  &  abfol- 
vatur,  ut  infra;  deinde  abfolutum ,  in  loco  facro  fepeliatur. 

Si  verb  fuerit  fepultum  in  loco  prof ano ,  fi  commode 
fieri  poterit ,  exhumabitur  ,  &  eodem  modo  vcrberabitur  \ 
&  poft  abfolutionem  in  loco  facro  fepelietur  :  fed  fi  corn- 
modi  cxhumari  non  poteft  ,  locus  fepultum  verberetur ; 
poftei  abfolvatur. 

Qubdfi  in  loco  facro  fit  fepultum  ,  non  exhumabitur, 
fid  vcrberabitur  fipulchrum,  Dumautem  corpus,  five*  fe- 
pulturam  verberat  Sacerdos  ,  dicat  Antiph.  Exultabunt 
Domino  ofla  humiliate.  PJalm,  Miferere  metDeus,  &c. 

Quo  faGto  abfolvatur  %  dicendo  : 

Automate  mihi  concefla,  ego  te  abfolvo  a  vinculo 
Excommunicarionis,  quam  incurrifti  (vr/incurrifle ,  de~ 
daratus  es  %.aui  declara,ta  es  )  propter,  &c.  hie  exprimatur 
caufa  Exepmmunicationis  y  oc  reijituo  t,e  Communjani 
fidelium,  in  nomine  Parr  is  v  &  Filii,  &  Spirkus 
SanQi.  Amen. 


Sack  amentum  Pcenitentle.  117 
Deinde  dicaiur  PJalm.  Deprofundis.  In  fine  Requiem 
.aeternam  dona  ei  Domine. 

itf.  Et  lux  perpetua  luceat  ei. 
Kyrie  eleifon.  Ghrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon.  Pater 
softer,  &c. 

t.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

f?.  Sed  libera  nos  a  malo. 

f.  A  porta  inferi. 

h?.  Erue  Domine  animam  ejus. 

jr.  Requicfcat  in  pace. 

iC.  Amen. 

f.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
t.  Dominus  vobifcum. 

Et  cum  fpiritu  tuo. 

O   R    E   M   U  S. 

DA  quaefumus  Domine  ,  animae  famuli  tui ,  quern 
(yel  famulae  tuae ,  quamj  Excommunicationis  fen- 
tentia  conftrinxerat ,  refrigerti  fedem ,  quietis  beatitudi- 
nem ,  &  fuperni  luminis  claritatem.  Per  Chriftum  Domi- 
num  n  oft  rum.  vl.  Amen. 

Ad  abfolvendum  Interdictum  jam  mortuum  ,  idem  fer- 
vetur  ram  ,  mutando  tantum  haze  verba ,  Excommunica- 
tionis quam ,  in  fuse  ,  Interdi&i  quod. 

De  mode  abfohendi  a  Sufpmjione  >  aut 

Interdiclo. 

dttwr  ahfolutio  in  foro  interiori  ,  Sacerdos  utatur 
4j  fimpliciier  forma  pretferiptd  pro  Sacramentali  abfolu- 
tione ,  Dominus  nofter ,  &c.  pag*  iu. 

Non  potefi  aut  em  ah  utrolibet  abjolyere  %  nlfiex  Jpt* 


Il8  ORDO  ADMINISTRANDr 

ciali  commijjione  illius,  qui  Sujpenjionem,  aut  ImerdiSum 
tulit  ,  vel  eui  refirvata  eft  ,  vel  Superioris  judicis  in  ta/u 

appellaiionis. 

Qudd  fi ,  per  commijponem  ,  ccrta  prajcribatur  abfa- 
lutionis  forma  ,  Jcrupulose  firvetur  ;  fi  autem  ined  enun- 
Cieiur  dandam  ejfe  abfolutionem  in  forma  Ecclefia  con- 
fuetd  :  Poenitens  dicat  Confiteor ,  &c.  Deinde  Sacerdos: 
Mifereatur,  &c.  Indulgemiam ,  &c.  Dominus  nofter* 
&c.  Et  automate  mihi  tradita  ,  ego  abfolvo  te  a  vin- 
culo Sufpenfionis  quam  (  vel  Interdi&i  quod  )  propter, 
&c.  Q  exprimatur  caufa  Sujpenfionis ,  aut  tnterdicli  ) 
incumfti  (vel,  incurriue  declaratus  e$,  vel,  declarata  cs) 
In  nomine  Patris ,  &c. 

Forma  difpenfandi  Juper  Irregularitate. 

Cl/mnon  pojfu  Sacerdos  dijpenfare  juper  irregularis 
taie  9five  cxdefctfu,  five  ex  delicto  ,  provenience t, 
nifi  ex  fpeciali  mandate  Papa  -vel  Ordinarii  ;  caveat  nc 
in  re  tarn,  gravi ,  potejlatis  Juce  terminos  excedat. 

Si  autem  ipfi,  five  in  foro  confeientioe ,  five  extra  , 
credit  a  Jit  a  Papa  ,  velab  Ordinario ,  potefias  dijpenjandt 
Juper  Irregularitate  in  Sacramento  Pcenitentia*  ;  tunc  pofi- 
quam  abjolverit  Pcenitentem  a  peccatis,  addet  conjequenter. 

Au£oritate  mihi  a  San&iflimo.  Domino  noftro  Papa 
(vel  k  Reverendiftimo  Domino  Epifco^o  Atrebatenii) 
tradita  ,  difpenfo  tecum  fuper  Irregularitate  quam(W 
Irregnlaritatibus  quas  )  incurrifti  eo  quod  [  'exprimatur 
caufit\  &  habilem  te  reddo  &  reftituo  execution!  Or- 
dinum  &  Officiorum  tuorum ,  in  nomine  Patris  t  © 

dnv*^<v.- .... 


SACR AMENTUM  P<ENITENT1jE.  119 
Si  Pcenitens  nullum  habet  Ordinem ,  omiflis  his  verbis 
[reft it uo  te  execution!]  dicatur  :  habilem  te  reddo  ad 
tales  (vel  adomnes  Ordines  iufcipiendos )  juxta  teno- 
rem  mandati, 

Quod  Ji  y  necefie  Jit  Titulum  Beneficii  reflituere  ,  & 
fruclus  male  perceptos  condonarc ,  Jubjungat :  &  reftituo 
tibi  Titulum  Beneficii ,  (  vel  Titulos  Beneficiorum  )  & 
condono  tibi  fruclus  male  perceptos.  In  nomine  Patris, 
*  &  Fiiii ,  &c. 

De  puSlica  at/blutione  ab  Hdtrefi. 

CUm  omnibus  Presbyteris  3  tarn  Jkcularibus  ,  quam 
regularibus  ,  eliam  exemptis  ,  prohibitum  jit ,  ne  pu- 
blice  &  extra  Sacramentum  Poenitentice  ab  Harefi  quern- 
quam  abfblvant  ;  idc  'trco  ii  omnes  >  qui  Hcerejim  ejurare 
ac  Catholicam  jidem  profiteri  volqerint ,  ad  Pcenitentia- 
num  ,  vel  alium  a  DD.  Epi/copo  ,  out  Vicariis  ejus 
Generalibus  delegatum  Sacerdotem  accedant%  a  quo  ,poft 
editam  fidei  profejfionem ,  abfolvamur. 


Forma  profeffionis 
Fidei  Catholicae^ 
Apoflolicae  ,  6c 
Romanse. 

Go  N.  firmd  fide 
credo  6f  profiteer om> 
nut  &  fingula ,  qua.  conti- 
nentur  in  Symbolo  fidei  , 
quo Jancla  Romana  Eccle- 
fit  mitur ,  videlicet : 


Formule  de  profejjion 
de  la  Foi  Catholique, 
Apojiolique  &  Romai- 
ne. 

JE  N.  crois  d'une  foi  ferme, 
&  profefle  *  tant  en  general 
qu  en  particulier,  tous  les  art  - 
cles  contenus  au  Symbole  de 
la  foi,  donrfe  fert  la  fainte 
Eglife  Romaine  ,  fcavoir  : 


ISO  Ordo  administrandi 

Je  crois  en  un  feul  Dieu ,  :   Credo  in  urium  Deum  ; 

le  Pere  tout-puiflant,qui  a  fait  Patrem  omnipotentem  § 

le  :ciel  &.la  terre ,  &  iterates  fa&orem  cetli  &  terra,  vv- 

chofes  vuibles  &  invisibles :  Et  fib  ilium  omnium  &  invifi- 

en  un  feul  £eigneur ;  Jefus-  bilium :  Et  in  unum  Do- 

phrift  ,  Fils  unique  de  Dieu;  minum  Jefum  Chriftum  , 

qui  eft  ne  du  Pere  avant  tous  F ilium  Dei  unigenimm  i 

les  fiecles;  Dieude  Dieu  ,  lu-  &  ex  Patre  natum  ante 

miere  de  lumiere  ,  vrai  Dieu  omnia  focula  ;  Deum  de 

de  vrai  Dieu ;  qui  n'a  pas  ete  Deo ,  lumen  de  lumine , 

-  fait,  maU  engendre,  toniub-  \D4umverttindeDe0ver0i 

ftantiel  au  Pere  ;  par  lequel  genitum,  non factum}  con- 

touteschofesontetefaitesjqui  Jubftantialem  Patri  ;  per 

eft  defcendu  des  cieux  pour  quern  omnia  facia  font ; 

nous  hommes  &  pour  notre  qui  propter  nos  homines , 

ialut ;  &  a  ete"  incarne,  en  pre-  &  propter  noftram  falutem 

nant  chair  de  la  Vierge^larie,  defcendu  de.  ccelis  \&in- 

parl'operationduSaintEfprit,  carnatus  ejl  de  Spiriiu 

ET  A  ETE  FAIT  HOMME  ;  San&o ,  ex  Maria  Virgi- 

qui  a  ete  aufli  crucifie  pour  ne  ;  et  homo  factu$ 

nous  fous  Ponce  Pilate ;  qui  a  EST  ;  crucifixus  etiampro 

fouffert  &  qui  a  efe  mis  dans  nobis  fob  Pontio  Pilato  , 

le  (epulchre ;  qui  eft  reffufcite  paffus ,  &  fepultusefi  ;  & 

le  troifieme  jour  felon  les  fieri-  reforrexit  tertid  diefecun- 

tures  ;  qui  eft  monte  au  ciel ;  dum  Scripturas  ;  '&  afcen- 

qui  eft  aflis  a  la  droite  du  Pere;  dit  in  calumtfedct  ad  dex> 

qui  yiendra  de  nouveau  juger  teram  Patris  ;  &  iterum 

4es  vivans  &  les  morts,  &  dont  venturus  eft  cum  gloria )u- 

le  regne  n'aura  point  de  fin :  Je  dicare  vivos  &  mortuos  ; 

crois  au  Saint  Efprit,  qui  eft  cujus  regni  non  erit  finis: 

aufli  Seigaeut,  &  qui  donne  Et  in  Spiruum  SanUum 

Dominum 


SACRAMENTUM  P(ENITENTIvE.  Ill 
Dominion  &  vivifican-  la  vie ;  qui  procede  du  Pere  & 
tern  ;  qui  ex  Patre  Filio-  du  Fils  ,  &  qui  eft  adore  & 
que  procedit ,  qui  cum  Pa-  g  I  or  ihc  con  jointement  avec  1c 
we  &  Filio  Jimul  adoratur  Pere  &  le  Fils  ;  qui  a  parte 
&  congiortficatur ,  qui  lo-  par  les  Prophetes.  Je  crois 
cutus  eft  per  Prophecas.  glife  qui  eft  Une ,  Sainte ,  Ca- 
Et  unam,Jan3am,  Catho-  tholique  &  Apoftolique.  Je 
licam  &  Apoftolicam  Ec-  confefle  qu  il  y  a  un  Bapteme 
c/efiam.  Confiteor  unum   pour  la  remiffion  des  peches , 

&  j "attends  la  refurre&ion  des 
morts  t  &  la  vie  du  fiecle  a 
venir.  Ainfi  foit-il. 


Baptijma  in  remijjionem 
peccatorum;  &  expeSo  rc- 
Jiirreclionem  mortuorum  , 
&  viuun  venturi  Jaculi. 
Amen. 

Apoftolicas  &  Eccle- 
jiafticas  traditiones ,  reli- 
quafque  ejufdem  Eccle- 


Je  recois  &  embraffe  tres- 
fermement  les  traditions  A- 
poftoliques  &  Ecclefiaftiques, 
Jia  obfervationes ,  &  conf  &  toutes  les  autres  obfer- 
tituciones  firmijjime  ad-   vances  &  conftitutions  de  la 

me  me  E  glife. 

Je  recois  auffi  la  fainte  Ecri- 
ture  felon  le  fens  que  r£glife 
notre  fainte  Mere  a  tenu  & 
ta  Mater Ecclefiz,  cujus  quelle tient ,  a  laquelle  il  ap- 
ejl  judicare  de  vero  finjii ,  tient  de  juger  du  vrai  fens , 
&  interpretatione  facra-  &  de  Tinterpretation  des  Ecri- 
rumScripturarum ,  admit-  tures  faintes ;  &  je  ne  la  pren- 
to  ;  nec  earn  umquam ,  niji  drai  ni  interpreterai  jamais 
juxta  unanimem  confin-  que  felon  le  confentement 
Jum  Patrum ,  accipiam  &  unanime  des  Peres. 
interpretabor. 

O        Pars  I. 


mitto  &  ample£tor. 

Item  facram  Scriptu- 
ram  ,  juxta  eum  fenfum 
quern  tenuit ,  &  tenet  fane- 


ttt      Ordo  administrandi 

Je  profefle  encore  qu'il  y  a  Prcfoeor  quoque  fep- 
fept  Sacremens  de  la  loi  nou-  /«»  f ffe  vere  &  proprik 
velle  ,  vraiement  &  propre-  Sacramema  nova  Itgis ,  a 
mentainfi  appelles,  inftitues  Jeju  Chriflo  Domino  nof 
par  Notre  -  Seigneur  Jefus-  tro  injlituca,  atque  ad  fa- 
Cbrill ;  fcavoir  ,  ie  Bapteme ,  lutem  kumani  generis  , 
la  Confirmation,  l'Eucharif-  licit  non  omnia fingulis , 
tie  ,  la  Penitence ,  rExtreme-  neceffaria  ;  fciticet,  Bap- 
On&ion  ,  l'Ordre ,  &  le  Ma-  tifmum  ,  Confirmationem, 
riage;  lefquels  font  neceflaires  Euchariftiam  ,  Poeniten- 
au  falut  du  genre  humain ,  dam ,  Extremam-Unctio- 
quoiqu'ils  ne  le  foient  pas  tous  nem  ,  Ordinem  ,  <9  Afa- 
pour  chaque  homme  en  parti-  trimonium  :  illaque  gra- 
culier ;  &  qu'ils  conferent  la  tiam  conferre  :  &  ex  his 
grace  ;  &  qu'entre  ces  Sacre-  Baptifmum ,  Confirmation 
mens  ,  le  Bapteme ,  la  Confir-  nem  &  Ordinem  yfine  Ja- 
fnation ,  &  l'Ordre  ne  fe  peu-  crilegio  iterari  non poffe, 
vent  reiterer  fans  facrilege. 

Je  recois  aufli  &  admets  les  Receptos  quoque  &  op* 
Ceremonies  de  l'£glife  Catho-  probatos  Ecclefia  Catholi- 
lique  ,  recues  &  approuvees  ca  ritus,  in Jupradiclorum 
dans  ladminiftration  folem-  omnium  Sacramentorum 
nelle  de  tous  ces  Sacremens.    folemni  adminijlradone  , 

recipio  &  admit  to. 

J  embrafle  &  recois  tout  ce  Omnia  & fingula ,  qua 
qui  a  ete  defini  &  declare  par  depeccato  originali  &  de 
le  faint  Concile  de  Trente  ,  Juftificatione  in  Sacro- 
touchant  Ie  peche  originel  &  fanSd  Tridentind  fynodo 
la  J  unification.  definita  6  declarata  fue- 

runr,  ampU3or&  recipio* 

Je  reconnois  aufli  que  dans      Projtuor  pariter  in 


Sacramen tu 

Miffa  offerri  Deo  verum9 
roprium,  &  propitiato- 
rium Sacrificium pto  vivis 
&  defunclis :  atque  in Jan- 
cHjjimo  Eucharifiiee  Sa- 
cramento effe  vere9realiter, 
&  [ubflantialiter  Corpus  & 
Sanguinem ,  una  cum  Ani- 
ma  6r  Divinitate  Domini 
noflri  Jefit  Chrifli  :  fieri- 
que  converjionem  tonus 
/ubftantiee  panisin  Corpus , 
6f  totius  Jubfiantice.  vini  in 
Sanguinem  ;  quam  conver- 
fonem  Catholica  Ecclefia 
Tranfubflantiauonem  ap- 
pellate 

Fateor etiam  Jub  altera 
i  am  am fpecie,  totum  atque 
integrumChriflum^  verum- 
que  Sacramentum fiimi. 

Conflamer  teneo  Pur- 
scLtorium  ejfe ,  animafque 
ibi  detentas  fidelium  Juf- 
fiagiis  juvari. 

Similiter  &  JanBos  una 
cum  Chriflo  regnantes  , 
venerandos  atque  invo- 
tandos  effe;  eofque  oratio- 
nes  Deo  pro  nobis  offerre; 


M  PdENITENTIiE.  nj 
la  Mefle  on  offre  k  Dieu  un 
vrai  Sacrifice  ,  proprement 
ainfi  appelle,  &  propitiatoirc 
pour  les  vivans  &  pour  les 
morts :  &  que  le  Corps  &  le 
Sang  avec  1'Ame  &  la  Divi- 
nite  de  Notre-Seigneur  Jefus- 
Chrift  font  vraiement ,  reelle- 
ment  &  fubftantiellement  au 
tres- faint  Sacrement  de  l'Eu- 
chariftie ,  &  qu'il  s'y  fait  un 
changement  de  toute  la  fub* 
ftance  du  pain  au  Corps,  & 
de  toute  la  fubftance  du  vin 
au  Sang ;  lequel  changement 
rEglife  Catholique  appelle 
Tranfubftantiation. 

Je  confefle  audi  que  fousune 
feule  desdeux  efpeces ,  onre- 
coit  Jefus-Chrift  tout  &  en- 
tier;  &  qu'enlerecevant  ainfi, 
on  recoit  un  vrai  Sacrement. 

Je  tiens  fermement  qu'il  y  a 
unPurgatoire ,  &  que  les  ames 
qui  y  font  detenues,  font  foula- 
gees  paries  fuffirages  des  fideles . 

Je  tiens  aufli  que  les  faints 
qui  regnent  avec  Jefus-Chrift, 
font  a  honorer  &  a  invoquer^ 
qu'ils  offrent  a  Dieu  leursprie- 
res  pour  nous ;  &  que  leurs 


ti4       Ordo  administrandi 
Reliques  font  a  honorer.         atque  eorum  Rcliquias 

ejje  venerandas. 
Je  tiens  aufli  fermement  que  Firmiter  affero,  imagines 
les  images  de  Jefus-Chrift ,  &  Chrifti  ac  uei-pam  fern- 
de  la  Mere  de  Dieu  toujours  per  Virginis,  nec-non  alm- 
Vierge ,  &  des  autres  Saints  rum  Sanctorum,  habendaS 
font  \  avoir  &  a  retenir ,  &  &  retinendas  ejfe;atqueeis 
qull  faut  leur  rendre  llidn-  debitum  konorem,  <&  vene- 
»eur  ,&  la  reV&ence  qui  leur   rationem  impertiendam. 

eft  due.  Indulgentiarum  etiam 


a 

voirde  donnerdes  Indulgen-  -V""-7"*  J~y£  9 

«  ^    „  r  a6  i  illarumque  ufum  Lnnltia- 

ces ,  oc  que  1  wage  en  eft  tres-  7,    J  •  ./•/■■■ 

i»  i     •  r  i^i     •  #0  populo  maxime  faluta- 

ialutaire  aupeuple  Chretien.        r  rn  m 

»  r   .r        ..a  ....  rem  elle  athrmo, 

Je  reconnois  que  1  Eglife        M  M 

Romaine  eft  fainte ,  Catholi-      Sanciam  Catholicam  & 

que  &Apoftolique,  &  quelle  Apoftolicam  Ecclejiam  , 

eft  mere  &  maitrefle  de  toutes  omnium  Ecclejiarum  ma- 

les  £glifes.  trem  &  magiftram  agnofio. 

je  promets  &  jure  une      Romanoque  JPomifici 

vraie  obe'iflance  au  Pape ,  fuc-  Bead  Petri  Apoftolorum 

cefleur  de  Saint  Pierre  Prince  Principis ,  fucceftbri ,  ac 

des  Apotres ,  &  Vicaire  de  Je-  Jefii  Chrifti  Vicario  ,  ve~ 

fus-Chrift.  ram  obedientiam  fpondeo 

ac  juro. 

Je  recois  aufli  fans  aucun      Coetera  item  omnia  4 

doute ,  &  profefle  toutes  les  facris  Canonibus  &  cecu- 

autres  chofes  qui  nous  ont  &e  menicis  Conciliis,  ac  pra- 

donnees,definies  &declarees  dpuk  a  Jacro-fan&d  Tri- 

par  les  (acre's  Canons  &  par  demind  Synodo  tradita, 


SACR AMENTUM  P<EN ITENTI j£.  lij 

Aefinita  &  dcclarata ,  les  Conciles  oecume  niques,  & 

dubitanter  recipio ,  df^uf  principle  meat  le  faint  Con- 

profiteor :  Jimutqitc contra-  cile  de  Trente  :  &  en  meme- 

ria  omnia ,  atque  harejes  temps  je  condamne  aufli ,  je 

quafcumque  ab  EccUfid  rejette  &  j'anatfrematife  tout 

damnatas,  rejeSas  &  ana-  ce  qui  leur  eft  contrairc ,  & 

ehematiyatas ,  ego  pariter  routes  les  he  relics  que  lTglile 

dfamno  ,  rejicio  &  anatke-  a  condamnees  ,  re  je  trees  & 

^  mati^o.  anathema tifees.  ,;,*|i|y> 

I Qui fidei  profejjionem  facie  >  ponie  manum 
dexeeram Juperfancla  Evange/ia  >  dicens : 
Ego  N,  hone  veram      Je  N.  promets,  voue  & 

Catholicam  fidem ,  extra  jure  fur  ces  faints  Evangiles 

quam  nemo  Jalvus  ejfe po-  de  Dieu ,  de  garder  &  confef- 

teft  ,  quam  in  pmjenti  fer  tres-conftamment  jufqu'au 

fponte profiteor ,  &  vera-  dernier  foupir  de  ma  vie ,  avec 

citer  teneo;  candeminte-  l'aide  de  Dieu  ,  cette  foi  Ca- 

gram  &  immaculatam  uf-  tholique  pure  &  entiere ,  hors 

gue  ad  extremum  vitee  Jpi-  laquelle  perfonne  ne  peut  etre 

fttum  conjlantijjtme ,  Deo  fauve,  &  dont  prefentement 

cidjuvante  ,  retinere  &  )t  fais  profeffion  fansaucune 

confiteri  ,  atque  a  meis  contrainte ;  &  tant  qu'il  me 

^ubditis ,  feu  illis  quorum  fera  poflible ,  je  la  ferai  garder 

cura  ad  me  in  meo  munere  enfeigner  &  precher  par  ceux 

Speciabit ,  teneri ,  doceri  fur  qui  j'ai  autorite  ,  &  dont 

<&  preedicari ,  quantum  in  ie  foin  m'aura  ete  com  mis, 
me  erit ,  curaturum ,  ego 
idem  N.  fpondeo  ,  voveo , 
4lc  juro ,  Juper  hac  fan&a 
Dei  Evangelia. 


u6  Ordo  administrandi 

Deindi  Sacerdot ,  versAs  Altare  gtnuficxus  , tmk  hm 
fidei  profeflionem  tmittemt  &  adftantibus,  recitat  cum  iifi 
dem  pfalmum  Miferere  mei  Deus ,  &c.  in  cujus  fine ,  di* 
citur :  Gloria  Patri ,  &c.  a 

Kjrrie  eleifon.  Chrifteeleifoa.  Kyrie  elettbn.  Pattf 
nofter ,  &c.  ficretb.  .  . 

Mox  Sacerdos  Jurgit  fetus  ,  &  dicit : 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem  :  .  > 

*J.  Sed  libera  nos  a  malo. 

f.  Saivum  fac  fervum  tuum  (  vtl  ancillam  tuam : }. 

bJ.  Deus  meus  fperantem  in  te. 

f.  Nihil  proHciat  inimicus  in  eo  (  vel  in  ea :  ) 

*/.  Et  filius  iniqukatis  non  apponat  nocere  ei. 

f.  Efto  ei  Domine  turns  fortitudinis : 

vl.  A  facie  inimici. 

jr.  Domine  exaudi  orationem  meam : 

*J.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

jr.  Dominus  vobifcum : 

itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M   V  S. 

DEus ,  cui  proprium  eft  mifereri  Temper  &  parcere, 
fufcipe  deprecationem  noftram ,  &  hunc  famulum 
tuum  quern ,  (  vel  hanc  famulam  tuam  quam  J  excommu- 
nicationis  catena  conftringit,  miferatio  tuas  pietatis  abfol- 
vat.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  itf.  Amen. 

Mox  fedety  eooperto  cap'ue  ,  &  injungit panitentiam. 
Deindk  dexterd  versus  Panitemem  elevatd ,  dicit : 

Dominus  nofter  Jefus  Chriftus  te  abfolvat ,  &  ego 
au&oritate  ipfius,  &  Reverendiftimi  Epifcopi  Atreba* 
tenfis ,  mihi  comraifla ,  abfolvo  te  a  vinculo  excommu* 


Sacramentum  PAENITENTIjE,  117 
"cationis ,  qua  propter  haerefim  ligatus ,  ( vel  ligata  ) 
ras.  In  nomine  Patris ,  ^  &  Filii  &  Spiritus  fan£H. 
men. 

Turn  Sacerdos  ,  apprekenfd  manu  dextrd  Pomitentis , 
dicac, 

Reduco  te  in  gremium  fan£be  Matris  Ecclefise,  &  ad 
confortium  &  commurtionem  totius  Chriftianitatis,  a 
quibus  fueras  per  excommunicationem  &  haerefim  elimi- 
natus  (  vel  eliminata  )  &  reftituo  te  participationi  Sacra- 
mentorum.  In  nomine  Patris ,  ®  &  Filii ,  &  Spiritus 
fanfti.  Amen. 

Ad  arbitrium  erit  Sacerdotls,  concludendi  hone  ceremo- 
mam,)  per  recitationemy  vel  eantum  Hymni  Te  Deum,  &c. 

Defcribet  Sacerdos  actum  Abjurationis ,  in  modum  qui 
npiritur  in  fine  hujus  Ritualis ,  quern  aclum  fiatini  mittet 
ad  Secretariatum  Epifcopatus  ,  &  nullam  de  eo  Copiam 
txpediet. 


DE  SAC R A ME NTO 
EUCHARIST  I  A. 

MIrum  in  modum  elucent  Divinitatis  pptentia,  boni- 
tas  &  fapient^a  in  Euchariftia;  Sacramento ,  in  quo 
memoriam  fecit  mirabiftum  fuorum ,'  mifericors  &  mife- 
rator  Dominus ;  &  femetipfum ,  efcam  dedit  timentibus 
fe ,  omnis  gratia?  &  fan&itatis  fons ,  au&oraue  Chriftus 
Dominus.  In  eoitaque  Sacramento  religiofe  a  Sacerdo- 
tibus adminiftrarido ,  fahfteque  a  -fidetibus  fufcipiendo, 
magna  ac  diligens  cura  adhibenda  eft. 

Dt  Materia  Eucharifti*. 

SOlus  panis  triticeus ,  &  folum  vinum  de  vite  ,  funt 
hujus  Sacramenti  materia  idonea  &  neceflaria. 
Hinc  excluduntur  ?  turn  omnes  alii  panes ,  qui  triticei 
panis,  turn  alii  omnes  liquores,  quiveri  vini,  naturam 
non  retinent.  ■  > 

Etfi  autem  ad  fubftantiam  Sacramenti  Euchariftiae , 
perinde  fit ,  five  panis  azymus  fit ,  five  fermentatus  ;  ex 
ufu  tamen  in  Ecclefia  Latma  recepto ,  non  nifi  pane 
azymo  utendum  eft. 

Meminerint  ergo  Sacerdotes ,  in  conficienda  Eucha- 
riftia ,  pane  fermentato  uti  ipfis  non  licere ;  &  infuper* 

paululun* 


De  Sacramento  Eucharists.  119 

paululum  aquae  elementaris  ac  naturalis ,  vino  InCalice 
elFe  immifcendum,  cx  neceflitate  praecepti  ecclefiaftici: 
cui  non  parere  ,  grave  peccatum  eft.  Sed  &  panes  con- 
fecrandi  recentes  fint ,  nitidi  &  integri.  In  quern  finem 
priufquam  ad  confecrandum  apponantur ,  figillatim  eli- 
gendi  font ,  &  in  pixide  aliqua  ,  vel  Corpora li  mundo 
praeparari. 

Vinum,  faltem  detertio  die  in  tertium  diem,  re-  Synod,  antutf 
novetur;  praefertim  in  ferventioribus  anni  diebus ;  vinum  Cam, 
rubrum ,  fi  commode  poflit  haberi ,  ad  celebrandum 
miniftretur. 

De  formd  EuchariftU. 


T^Orma  Euchariftiae  ,  in  Confecratione  per  quam  per- 
X  ficitur ,  pofita  eft  :  verba  autem  Confecrationis  pro 
pane  ,  ha?c  funt :  Hoc  est  enim  Corpus  meum.  Et 
pro  vino ,  ifta  :  Hie  est  enim  Calix  Sanguinis 

MEI ,  &C. 

Curare  porro  debent  Sacerdotes ,  ut  materia  confe- 
cranda ,  per  eorum  intentionem  determinata ,  fit  jnora- 
liter  prxfens  ;  atque  verba  Confecrationis ,  non  fecus 
ac  orationes  quae  earn  praecedunt  ,  vel  fubfequuntur , 
diftin&e  &  appofite  proferant. 

Caveant  ne ,  du&i  novitatis  ac  fingularitatis  pruritu, 
verba  Canonis ,  praefertim  Confecrationis ,  voce  altiori 
in  Miffa  ,  contra  expreflam  Ecclefiae  legem  ,  pronun- 
ciare  afferent ;  fed  ea  proferant  voce  ita  fubmida ,  ut 
ipfi  fe  audiant  &  a  circumftantibus  non  audiantur. 


Cone.  TrW; 
Can.  9.  Scff, 
21. 


R 


Pars  L 


iio     De  Sacramento  Eucharisti*. 
De  Miniflro  Eucharijli<t. 

SOlis  Sacerdotibus ,  vi  fuse  ordinattonis ,  data  eft  pa- 
tents confecrandi  Euchariftiam  :  earn  autem  ordina- 
ry difpenfare ,  penes  eft  Epifcopos  ,  aut  Presbyteros  , 
quorum  vices  in  cafu  neceflitatis  fupplere  poteft  Dia- 
conus. 

Parochus  fummum  ftudium  in  eo  ponat ,  ut  populus 
fibi  commiflus  ,  facram  Euchariftiam  religiose  colat , 
fa'n&eque  fufcipiat  >  imprimis  in  major ibus  anni  folem- 
nitatibus. 

Ided  fideles  faspius  admonebit,  ut  pramifla.  Sacramen- 
tali  Confeflioi*e\  Quanta  pOterunt  pietate  &  animi  de- 
vofione ,  ad  tarn  divinum  Sacramentum  accedant  ,  6c 
omnes  fmt  a  media  node  jejuni. 

Monebit,  ut  habitus  fit  decens,  confbrmatioque  corpo- 
ris fit  ad  modeftiam  accommodata.  Mulieres  non  fump- 
tuofis,  non  caudatis  veftibus  ,  non  crinibus  inaniter 
tortis  y  non  fuco  autpigmentrs  vultu  illito ,  non  pe&ore 
nudo ,  aut  tenui  velo  obdu&o ,  fed  ita  veftita;  ad  far 
cram  Menfani  accedant ,  ut  ne  prater  faciem  quidquam 
nudum  cernatur,  velo  denfo,  ft  fieri  poteft,  fuper  faciem 
demiflb.  Omnes  autem  feu  viri ,  feu  mulieres ,  genibus 
flexis  ,  non  pe&ore  brachiifque  fcabello  innixi ,  tantum 
Sacramentum  humiliter  adorent,&  reverenter  fufcipiant* 

In  Ecclefiis  ,  in  quibus  non  affervamr  Euchariftia , 
videat  Sacerdos ,  ne  ptures  pauciorefve  Hoftias  confe- 
cret ,  quam  poftulat  numerus  communicamium  ,  ut  m> 
guta?  fingulis  minrftrentur  :  nihilominus  ft  plures  con* 
fecraflet ,  has--  ipfe  ante  aWutionem  fumet. 

Si ,  quando  Communio  danda  eft,  non  inventus  fue» 


If  SACRAMLNTO  EuCHARISTIjE.  IJi 

rit  fufficiens  numerus  Hoftiarum  confecratarum  pro  nu- 
mero  communicantium  ,  poterunt  aliquot  Hoftia?  divicli 
in  plures  particulas ,  qua;  fingulis  diftribuantur. 

Inter  adminiftrandum  fedulo  advertat,  utfemper  eof- 
dem  digitos  ,  quibus  admin  iftrat ,  fupra  Fix  idem  con- 
juntos  teneat. 

Ubi ,  fecundum  loci  confuetudinem ,  datur  ablutio  ad 
Altar e ,  eadem  porrigatur  per  Miniftrum  non  ex  Calice 
facro ,  fed  ex  aliquo  vafe  vitreo  vel  argenteo  ad  eum 
ufum  comparato  ;  qui  etiam  manu  finiftra  exhibeat  lin- 
teum  feu  mantile  hone  ft  urn  ad  os  abflergendum. 

Si  qui  tamen  inter  Miflam  communicare  voluerint," 
id  fiat  ,  poftquam  Sacerdos  Sanguinem  Domini  fump- 
ferit.  Quod  fi  ,  finita  Mifla ,  ftatim  aliqui  Communio- 
nem  petant ,  Sacerdos  earn  miniftrare  poterit. 

De  lis  qui  ad  facram  Eucharifliam 
admittendi  Jiint. 

OMnes  fideles  fieri  pommt  Menfae  facrae  participes, 
cum  ad  annos  difcretionis  pervenerint ;  dummodd, 
priufquam  de  pane  illo  lanfto  edant  ,  fe  ipfos  proba- 
verint  juxta  monitum  Apoftoli. 

Ecclefiaftica  autem  confuetudo  declarat,eam  proba- 
tionem  neceflariam  efle ,  ut  nullus  fibi  confcius  morta-  ^ 
lis  peccati ,  quantumvis  fibi  contritus  videatur,  abfque  Seff.ij.Capl 
praemiffa  Sacramentali  Confeffione,  ad  facram  Eucharif*  7- 
tiam  accedere  debeat  :  quod  a  Chriftianis  omnibus , 
ctiam  ab  iis  Saeerdotibus  ,  quibus  ex  officio  incumbit 
celebrare  ,  fervandum  eft  ;  modo  non  dent  illis  copia 
Confeflarii,  Quod  fj,neceflitate  urgente,  Sacerdos  abfque 


*$z       De  Sacramento  EucharistijE. 
praevia  Confefiione  celebraverit,  guamprimum  confi- 
teatur. 

Quod  ad  pueros  attinet ,  ii  ad  primam  Communionem 
admittantur  ,  cum  per  Parochum  ipfum  fuerint  probe 
examinati,  &  de  praicipuis  Fidci  articulis,  quorum  cog- 
nitio  eft  ad  falutem  prorsus  neceflana ,  ac  fpeciatim  de 
difpofitionibus  ad  Sac r amenta  Pcenitentia?  &  Euchariftije 
rite  fufcipienda  praerequifitis  ,  diligenter  inftru&i :  fciant- 
que  vernacule  Orationem  Dominicam  ,  Salutationem 
Angel i cam  ,  Sy mbolum  Apoftolorum  >  &  Prsecepta 
Decalogi  &  Eccleiis* 

Et  licet  certum  xtatis  tempus  praefcribi  non  poflit , 
quo  annos  difcretionis  attigifie  dicantur ,  dum  alii  citius, 
alii  tardius  mature fcunt ;  id  tamen  intra  decimum  &  duo- 
decimum  annum  folet  accidere.  Quare  circa  illud  tern* 
pus  eos  tentabit  Parochus ,  quos  ad  boc  Sacramentum 
demum  idoneos  judicabit ,  an  noverint  quid  in  eo  con- 
tineatur  ,  &  quomodo  a  communi  pane  differat. 

Sed  neque  illud  tempus  expe&abit  Parochus ,  quando 
pueros  reperiet  periculofe  decumbentes  ,  in  quibus 
Aiflicientem  rationis  ufum  advertet ,  ut  mortaliter  pec- 
candi  &  Confeffionem  eliciendi  capaces  efle  judicentur  ; 
fed  ipfius  officii  erit  de  us  ftudiofe  ac  diligenter  inqui- 
r ere  ,  utrum  ftnt  de  rebus  ad  falutem  neceflariis  inftru  tti , 
eaque  ingenii  vi  ac  acie  prxditi  ,  qui  poflint  Sacrum 
Domini  Corpus  dignofcere  ;  6c  eos,  fi  tales  in venerit , 
tarn  fan&o  ac  falubri  Viatico  non  privabit. 

De  its  quiius  deruganda  ejl  Euchariflza* 

PEccatores  publici  ,  quales  funt  excommunicati  & 
interditti  denunciati,  Hairetici  &$dinmatici  notorii. 


Dfi  Sacramento  Exjcharistije.  ijj 
Ufurarii  publici ,  Meretrices ,  Concubinarii ,  Adulteri, 
Sortilegi  &  alii  publica  criminum  infamia  notati,  arcendt 
funt  a  facra  Menfa ;  prase tpiente  Domino  Jefu  Chrifto : 
Notice  dare  Sanctum  Canibus :  nifi  de  eorum  poenitentia 
6c  emendatione  publice  conftet. 

Quod  autem  ad  Peccatores  occultos  attinet ,  opus  eft 
<Uftin£tione  :  nam  fi  ita  occulte  petant,  ut  poflit  iis  abfque 
ulla  infamise  nota,  aut  ullo  fcandali  periculo,  Euchariftia 
denegari ,  utique  deneganda  eft ;  modo  Sacerdos  ex  Con- 
feflione  Sacramentali  peccatum  illius  non  cognoverit. 

Si  veto  petant  ita  publice ,  ut  fine  nota  non  poffint 
prasteriri ,  utique  communicandi  funt.  Coeterum  privatis 
admonitionibus  uti  debet  Parochus ,  ut  ab  illo  deinceps 
indignce  Communionis  flagitio  eos  deterreat  ;  prstcr- 
quam  ubi  per  folam  confefttonem  peccati  notitiam  acce- 
pit  :  tunc  enim  aliud  extra  confeffionem  praiftare  non 
poteft ,  nifi  ut  eos  Deo  commendet,  ipfumque  pro  eorum 
falute  ferventius  deprecetur. 

Amentibus  quoque ,  feu  Phreneticis ,  Euchariftia  de- 
negari debet ,  except©  cafu  in  quo  lucida  habent  inter- 
valla,  in  quibus  rationem  oftendunt;  tunc  enim,  hujuf- 
modi  intervallis  durantibus  ,  iis  poteft  miniftrari  Eucha- 
riftia ,  fi  nullum  adfit  indignitatis  periculum.  Cceterum , 
qui  ufum  rationis  habent  quidem,  fed  debilem  &  non  ita 
firmum ,  non  idcirco  Sacra  Communione  privandi  funt ; 
quia  poflunt  nihilominus  fe  probare>  &  cum  devotione 
accedere. 

De  Energumenis  quoque ,  feu  poflfeflis  a  daemone , 
ufu  receptum  eft,  ut  detur  illis  Sacramentum ;  cum  expe- 
riential tefte ,  nullum  fit  aliud  efficacius  adversus  daemones 
remedium.  De  illis  autem  fermo  eft ,  qui  licet  corpora- 


134       De  Sacramento  Eucharists, 

liter  vexentur ,  mancnt  tamen  fui  compotes :  nam  de  aliis 

idem ,  quod  de  amentibus  judicium. 

Damnatis  ad  mortem  Euchariftia  quoque  dari  poteft , 
fi  ad  earn  fe  rite  difpofuerint ;  fed  propter  reverentiam 
huic  auguftiflimo  Sacramento  debitam ,  danda  eft  ante 
diem  fupplicii. 

De  Sacra  Pixide  &  Tabernaculo. 

Clborium,  feufacra  Pixis  in  qui  affervabuntur  Hof- 
tiae,  munda  fit ;  ex  materia  argentea  intus  inaurata, 
fuo  operculo  claufa ,  qua;  infuper  velo  ferico  ornata  fit. 

Vas  illud  feu  Pixis ,  in  Tabernaculo  collocabitur  fub- 
ftrato  Corporali  mundo  fuper  quod  reponatur ;  fi  vero 
fuper  Altare  majus  fufpendatur  ,  funiculus  quotannis 
renovabitur,  etiamfi  novusdiutiufqueduraturus  videretur. 

Tabernaculum  autem  five  ad  majus ,  five  ad  aliud  Al- 
tare collocatum ,  intus  panno  ferico  fit  ornatum ,  fera 
munitum ,  cujus  clavem  Parochus  ipfe  fervabit ;  nec  ulli 
alteri ,  nifi  Vicario  fuo  committet  :  atque  ita  undique 
bene  opertum  ,  ut  nulls  fordes  aut  pulvis  intro  pe- 
netrent.  Et  ne  quid  ejufmodi  contrahat,  frequenter 
mundetur. 

^  Ca       Cum  is  ,  qui  in  auguftiffimo  Euchariftiae  Sacramento 
5c.  i\ss'.  continetur ,  fit  fplendor  lucis  xternx ;  continuum ,  fi  fieri 
19.  Cap.  poteft ,  coram  eo  lumen  foveatur ,  lampade  diu  no&uque 
accenfa. 

Curare  porro  debet  Parochus ,  ut  in  facra  Pixide  per- 
petuo  aliquot  Hofliae  confecrats  ferventur,  eo  numero 
qui  infirmorum  ufui,  &  aliorum  fidelium  communioni 
fatis  efle  poffit. 


De  Sacramento  Eucharists. 
Ex  autem  frequenter  &  faltem  decimo  quinto  quo-  Stat-  D"*c« 
e  die  ,  imo  &  faepius ,  tempore  pracfertim  pluviofo  & 
hyemali  renoventur. 

Veteres  Hoftias  fidelibus ,  fi  qui  adfint  communicandi , 
diftribuet ,  alioquin  has  ipfe ,  ante  primam  ablutionem 
fumet.  Verum  antequam  Hoftix  recenter  confecratas  in 
i'ixide  recondantur  ,  earn  purificabit  ,  immittendo  in 
Calicem  fragmenta ,  &  particulas  quas  firaul  cum  ablu- 
tione  fumet. 

De  rebus  necejjariis  ad  Eucharifliam  tuto 
decenterque  miniflrandam. 

A  Ltaria  cum  mappis  fuis,  Calices,  Corporalia,  Pu- 
— -*V rificatoria  ,  Ampullae,  Candelabra,  caeteraque 
<ramnia  quae  in  hoc  Sacramento  conficiendo  &  adminif- 
trando  adhibentur ,  munda  fint  &  integra ;  nam  per 
-Sacerdotum  hac  in  parte  negligentiam ,  fideles  plerum- 
c-jue  a  cultu  Dei  &  Sacramentorum  ejus  veneratione , 
non  iine  magno  Religionis  Chriftianae  detrimento ,  avo- 
crari  contingit. 

Sit  itaque  in  qualibet  Ecclefia.  Pelvis  in  hunc  ufum 
deftinata ,  ut  Corporalia  cum  Purificatoriis  mundentur 
a  Sacerdote  primum  ,  vel  Diacono  ,  aut  Subdiacono  ; 

aqua  lotionis  in  Sacrarium  effundatur  :  quas  Iintea- 
nitna  £lc  abluta,  tradideinde  poterunt  aliis  perfonis  ul~ 
terius  mundanda. 

Calices  &  Patenae ,  quse  ab  Epifcopo  debent  con- 
fecrari  &  Chrifmate  ungi  ,  fint  ex  auro  aut  argento , 
ion  ex  franno  confe&a  :  Cuppa  Calicis  fit  intus  in- 
aurata  ficuti  6c  Patena.  Vafa  autem  ilia  fuam  amittunt 
confecrationem ,  quando  notabiliter  franguntur  &  im- 


ij6     De  Sacramento  Eucharistle/ 

mutantur.  Nova  etiam  indigent  confecratione ,  cum  In 
interiore  fuperficie  de  novo  inaurantur. 

Provideri  debet  de  Mappis  mundis  ac  nitidis ,  ad  fca- 
bellum  feu  feptum  Altaris,  in  quo  communicaturi  genii 
,  flc&unt ,  honefte  fternendum  ;  ut,  fi  quo  cafu  particula , 
vel  fragmentum  aliquod  dominici  Corporis  decidat , 
fuper  mappam  fubftratam  recipi  poflit.  Scabellum  au- 
tem  feu  feptum ,  quiaMenfae.Euchariftic*  vicemfupplet, 
juftae  latitudinis  efle  convenit.  Mappae  vero  fint  eo  nu- 
mero ,  ut  faepe  lavari  6c  mutari  queant. 

Toto  Communionis  tempore ,  duse  ad  minimuraCan- 
delse  fupra  Ahare  colluceant. 

Cum  fidelibus  datur  Communio  ,  is  ordo  fervabitur ; 
ut  primo  Sacerdotibus ,  (i  qui  adfuerint ,  fuperpelliceo 
6c  ftola  indutis  adminiftretur  :  Diaconis  etiam  ,  6c  Sub- 
diaconis ,  deinde  Clericis  aliis  fuperpelliceo  indutis  ; 
poftea  vero  Laicis. 

Locis  prsterea  diftin&is ,  ubi  commode  fieri  poterit, 
omnibus  Communio  miniftrari  decebit.  Nempe  Clericis 
ad  gradus  Altaris  6c  intra  fepimentum ,  Laicis  vero  loco 
remotiori ,  6c  extra  fepimentum. 
.  Prscaveat  diligentiffime  Sacerdos ,  ne  facram  Eucha- 
riftiam  impertiendo ,  Hoftiam  aut  aliquam  ejus  particu- 
lam ,  fupra  mappam  aut  in  terram  cadere  (inat  :  quod  fi 
fupra  mappam  caderet  Hoftia,  ea  reverenter  colle&a, 
lavandus  foret  fupra  labellum  mappae  locus  in  quo  recu* 
buffet ,  6c  aqua  fuperftes  in  Sacrarium  projicienda ;  fi  - 
vero  ad  terram  ufque  cecidhTet  Hoftia ,  earn  cum  Patents 
caute  colligat  Sacerdos ,  locum  radat  ,  eumque  tergal 
cum  Purificatorio  madido  ,  6c  ramenta  deinceps  vm 
Sacrarium  mjttat. 


De  Sacramento  EucharistijE.'  137 
Moneantur  denique  communicantes  ,  ut  fumpto  Sa- 
cramento ,  non  ftatim  ab  Ecclefta  difcedant ,  aut  collo 
quantur;  nec  ftatim  expuant ,  aut  vagis  oculis  circum- 
fptciant;  fed  qua  par  eft  devotione  ,  aliquo  temporis  fpa- 
tio  in  oratione  permaneant ,  Deo  gratias  agentes  de  tarn 
fmgulari  beneficio. 

De  Communions  Pafchali. 

PAftorum  officii  munus  eft  ,  ut  in  Quadragefima 
maximeque  Dominica  Paflionis  ,  Palmarum,  atque 
e tiara  Refurre&ionis  Domini  noftri ,  fidelibus  curs  fuae 
commiffis,  notam  faciantConcilii  Lateranenfis  fub  Inno- 
centio  III.  de  Pafchali  Communione  Conftitutionem  f 
quse  fie  fe  habet: 

»  Omms  utriufque  Jexus  fidelis ,  poflquam  ad  annos 
i»  difcretionis  pervenerit  ^  omnia  fua  folus  peccata  confi- 
»  tcatur  jideliter  ,/altem  femel  in  anno ,  proprio  Sacerdoti, 
»  &  injunclam  jibi  Paenhentiam  Jludeat  pro  viribus  adim- 
»  plere  ;  Jiijcipiens  revcrenter,  ad  minus  in  Pa/chd,  Eucka- 
»  rijiiet  Sacramentum :  nifi  forte  de  confilio  proprii  Sacer- 
»  dotis ,  ob  aliquant  rationabilem  eaujam ,  ad  tempus  ab 
»  ejus  perceptione  duxerit  abflinendum  ;  alioquin  &  vivens 
»  ab  ingrejjii  Eeclejia  arceatur  ,  &  moriens  Chrifiiand 
»  careat  fepulturd,  » 

Atque,  ut  hoc  falutare  Concilii  Decretum  inviolabi- 
liter  fervetur ,  &  debite  adimpleatur  ,  Parochus  inftante 
Pafchali  tempore ,  certis  diebus  per  hebdomadam  po- 
pulum  fuum  ,  praecipue  pueros ,  puellafque  ,  fervos  6c 
ancillas  ,  familiariter  &  paterna  facilitate  edoceat ,  vel 
per  alium  ad  id  idoneum  edoceri  curet,  ea  quae  ad  fanc- 

S         Pars  L 


i;8     De  Sacramento  Evcharjstije. 
T^miEtichariftix  S^cfftmewti  mftitutionem,  veritatem, 
&  dignam?pe*eepttonem  pertinent. 

PrOvideat,  Ut  ornnes  fui  ^arochiani ,  intra  teropus 
(.  Dioec.  -ab  Eccte<&  'pneifcripttim  ,  hili  gravi  de  c&Hfa  diffetri 
poffe  *xtfttmet  Com%fratks,communicent ;  id  eft  *nWa 
illud  tempus  quod  eft  a  Dominica  Palmarum ,  ad  Do* 
minicam  in  Albis  inclufive ;  atque  ea  de  re  mature  illos 
ante  Pafcha  ,  feptfe  dti&fii .,  &opus  4st^  admoneat ,  & 
pofl  O&avam  Pafcha?  eqs  ,  qui  propria;  falutis  imme- 
mores ,  &pifts  mdniti  non  obtemperaverint  ,Ordinario 
denunciet. 

Vbi  autem  aliqui ,  «x  debft&  licentia ,  in  alus  Ecele- 
"fiis  comm^cirfcrint »  P^oprro  Parocho  4idem  ea  de  re 
<factaht  m  fcriptis ;  fecus  pro  non  communicatis  cen- 
feantur  quoad  Prseceptum  Ecclefise. 


^ft^fc^S  STOWS! 


ORDO  ADMINISTRANDI 

EUCHARISTIAM 

INTRA  MISSAM. 

TkMAxime  optabile  ejl ,  &  etiam  hac  ejl  intemio  Ec- 
1  rJL  clef  a ,  ut  ii  qui  ad  facram  Menfim  cupiunt  acce- 
dere  ,  id  agant  inter  ^/Lijfam  ,  pofi  Communionem  Sacer- 
do: is  ;  utpote  preces  qua  eamjfequuntur ,  Jimt  gratiarum 
aBiones  ,  non  pro  Saccrdote  zantum  ,  fed  <y  pro  lis 
omnibus  qui  fuerunt  caelejii  cibo  refecli. 

Poteft  autem  Sacerdos ,  f deles  communicare  intra  Mif 
[arum  folemnia  ,  vel  cum  Hojliis  qua  jam  confecrata  , 
in  Tabernaculo  reconduntur  ;  vel  cum  aliis  Hojliis  quas 
in  Mijfd  confecraverit.  -1  ' 

Quod  Ji ,  Miffam  celebrando  9  Hoflias  confecret  3  di- 
ligenttr  inquirat  vel  per  fe ,  vel  per  Clericum ,  de  numero 
communicandorum  ,  ut  totidem  Hoflia  in  promptu  finu 

Hojlias  confecrandas ,  in  vafe  ad  hunc  ufum  apto  ,fi 
adjir  ;  Ji  non  adjit ,  fuper  Corporale  ponat  ante  OJfcrto- 
rium  :  &  antequam  ojferat  Hojllam  pro  Sacr'ificio  conf- 
er andam  ,  difcooperiat  vas  aliarum  Hojliarum  ,  &  ad  eas 
confecrandas  Jimul  dirigat  intentionem. 

Pojl  Jumptionem  pretioji  Sanguinis ,  dicatur  altd  voce 
«  Minijlro  Confiteor  Deo  ,  &c.  Interim  Sacerdos  facram 
Pixidem  e  Tabernaculo  depromptam  aperit  ,  genujleclit , 

Sij 


140        Ordo.  administrandt 

&  manibus  junctis vertens fe  ad  populum  in  cornuEvat*- 
gelii ,  ne  terga  vertat.  Sacramento ,  quod  &  alias,  caverez 
debet ,  dick  :■ 

Mifereatur  veftri  omnipotens  Deus ,  &  dimiffis  pec- 
catis  veftris  perducat  vos  ad  vitam  anernam.  itf.  Amen, 

Qua  verBa  nunqukm  mutari  deBent ,  etiamfi untcaradbfi 
Jet  perjbna  communicanda,  Pofiea  faciens  Jignum  Crucisi 
Juper  communi'candoF,  Jubjiingwi 

Indulgentiam  ,  abfolutionem  ®  &  remiflionem  pec- 
catorum  veilrorum  tribuat  vobis  omnipotens  &  mife- 
ricors  Dominus.  itf.  Amerr.  # 

JDeindt \  genufleclii  versus  Altar e ,  accipii  manu  Jihijlrd 
JpcramPixidem,  dextrdverS  Jumitunam  Hojliam,  quant' 
inter  pollicem  &  indicem.  tenet  aliquantulkm  elevatam  Jh*~- 
gra  Pixidem,. 

Si  verb  communicentur fideles ^cum  Hbjliis  Juper  Cor* 
portdi  inter  Miffam  conficratis  y  eas  Juper  P atenam  re- 
verente*  dijponet  Sacerdos  ,  antequam  dicat  Mifereatxny 
&c  Indulgentiafti  r  &c.  Tunc  genuflectu.,  accipit  manu 
jfniffrd  Patenam  cum  Sacramento  ,  dextra  verb  Jitmit 
unam  HoJfiam ,.  eo  modo  quo-mox  dictum  ejl ;  &  eon- 
verfits  ad  communicandos  in  medio  Altaris ,  vel  in  cornu 
Evangelii  ,  Ji  Sacr amentum  Jit  expofitum  ,„  dicit  clard 
wcejemel:. 

Ecce*  Agnus  Dei ,  ecce  qui  tollit  peccata  mundL- 

delude  Jhbdit  ter ; 

Domine  ,  ndn  fum  dignus  ut  intres  fub  te&um  meum^J 
fecFtantum  die  verbo ,  &  fanabitur  anima  mea.  Qudfbr= 
mutt  utendum  ejl  xtihmcum JceminaCommunio  minijtramr^^ 


Sacramentum  EUCHARISTS. 
Pcfiea  ad  communicandos  accedit ,  incipiens  ab  iis  qui 
Jiint  ad  comu  Epiflolce  ;  facit  cum  facrd  Hojlld  fignum 
€rucis  fuper  Pixidem  feu  Patenam,  dicens  : 

Corpus  Domini  noftri  Jefu  ®  Chrifti  cuftodiat  ani- 
mam  tuam  in  vitam  sternam.  Amen.X 

Interim  porrigit  Jingulis  Hofliam  ,  obfervando  ut  in 
ipfa  communione  os  convenienter  aperiant ,  neque  out  in- 
clinent  caput ,  out  fubducant ,  priufquam  totam  Hofliam 
intra  exceperint, 

Caute  ac  prudenter  in  hoc  aclu  fe  gerat ,  neque  prius 
manum  retrahat ,  out  fubjeclum  va/culum ,  feu  Patenam 
nmoveat ,  quam  Hofliam  totam  in  os  imm'iferit. 

Ubi  verb  amnes  communicaverint ,  revertitur  ad  Altarer 
nihil  dicens  ,  pollice  &  indice  manus  dextrce  fupra  Pixi- 
dem out  Patenam  pojitis*  Si  autem  modicee  particula  de 
fragmentis  ,  Patente  aut  digit  is  adfuzjerint ,  eas  fumat 
ante  quam  fe  purificei ,  vel  in  Calicem  immittat  cum  puri 
ficatione  ;  &  non  impertiatur  benediBionem  ,,  quia  illam 
in  fine  Miffs  daturus  efl. 

Ubi  verb  ad  communicandum  Ciborio  ufus  fuerit ,  ad! 
medium  Altaris  reverfus  ,  Mud  Jupra  Corporate  reponit  y 
genufleclit ,  Pixidem  cooper  tarn  recondit  in  Tabernaculo 
faHdque  iterum  genuflexione ,  illud  clave  obfirat :  deinde 
Jidijjam  projequitur,. 

Modus  adminijlrandi  Eiichariftiam  extra 

MiJJatn^ 

fAcerdos  Janclijfimam  Communionem  adminiflraturUS, 
/oris  prius  manibus ,  Alba  vel  fiperpelticeo  ornatus, 
cum  Jlold  colons  convenient  is }  nec  non  accenfls-  cereis  , 


o 


14*  Ordo  administrandi 

pmcedit  adgradus  Aitaris,  manibus  Jitpra  pectus  JunSis, 
ibique  genufUxus  aliquamulum  orat ;  turn  furgens  facram 
Pixidem  loco  fuo  depromptam  yjuper  Corporate  porta  in 
medio  Aitaris ,  &  aperit. 

Interim  Minifter  ad  cor  mi  Epiftolce  versus  Altare  genu* 
fiexus ,  nomine populi  Confejfionem  generalem  facit>  dicens: 
Coniiteor,  &c  Facta  coram  Sacramento  genuflexione  ; 
Sacerdos  vertit  fe  ad  populum  ,  &  manibus  ante  pectus 
junctis ,  dicit :  Mifereatur  ,  &c.  Indulgentiam  ®  ,  &c. 
manu  dextrd  fignans  communicandos. 

Turn  fe  convertit  ad  Altare  ,  &  fatld  iterum  genu- 
flexione ,  accipit  facram  Pixidem  manu  Juiijtrd ,  &  dex- 
trd tenens  Hojtiam  fupra  Pixidem  paulifper  elevatam  , 
vertit  fe  ad populum^  &  dicit  clard  &  dijlinctd  voce :  Ecce 
Agnus  Dei,  ecce,  &c.  Mox  Jubjungit  ter :  Domine, 
non  Aim  dignus ,  &c. 

Communione  peraBd ,  Sacerdos  ad  medium  Aitaris  re- 
verjiis  diligenter  advertat  ,u?9Ji  aliquod  fragmentum  di- 
gitis  adheejerit ,  Mud  in  Pixidem  deponat ,  &  eofdem  di> 
gitos9  ambus  Sacramentum  tetigit  abluat,  &  abflergat  Pu- 
rificatorio ,  ablutioque  in  Sacrarium  projiciatur. 

Dum  hxc  aguntur ,  Ji'commodkcantari  nequit ,  faltem 
intelligibili  voce  recitetur  per  Sacerdotem  cum  Verju  & 
Oratione : 

Antiph.  O  facrum  convivium.^4^^p|»-/Chri(hisi'fu> 
mitur ,  recolitur  memeria  Paflionis  ejus ,  mens  impletur 
grat?a  &  future  gloria;  nobis  pignus  datur  ! 

Tempore  Pafchali  additur,  Alleluya. 

jr.  Panem  de  caslo  praeftitifti  eis  : 

Omne  dele&amentum  in  fe  habentem. 


Sacramentum  EUCHARISTIJS;  14$ 

O  R  E  M  U  S. 

Efpice  quafumus  Domine  fuper  hunc  populum 
£\,  tuum ,  de  tua  mifericordia  confidentem  ;  &  quos 
:oelefti  pane  fatialli ,  ad  acternam  quoque  facias  gloriam 
pervenire.  Per  Chriltum  Dominum  noftrum.  itf.  Amen. 

Tempore  Pafchali  dicitur fequens  0 ratio : 

O  R   E  M   U  $. 
QPiritum  nobis,  Domine,  tuee  charitatis  infunde,ut, 
3  quos  Sacramentis  Palchalibus  fatiafti  ,  tua  facias 
pietate  Concordes.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum. 
Ut,  Amen. 

Turn  Pixidem  coopertam  in  Tabernaculo  reponit,  clave 
Mud  obferaty  &  flans  versus  eos  qui  communicarunt ,  eof~ 
(cm  manu  dextrd  jignando ,  dicit : 

Benedi&io  Dei  omnipotentis  Patris ,  fi&  &  Filii ,  & 
>iritus  ian£H ,  defcendat  fuper  vos  &  maneat  femper. 
.  Amen. 

De  Communione  Infirmorum. 

Ntequam  Euciiariftia  ad  infirmum  deferatur ,  Sa- 
.eerdos,  fi  resmoram  patiatur,ad  eum  veniet,  ut 
lfeflionem  ejus  audiat,  &  Beneficium  Abfolutionis 
[endat ;  eumque  adhortabitur ,  ut  quanta  poterit  de- 
>ne  ,  expe&et  &  excipiat  eum ,  qui  &  animarum 
>rporum  medicus  eft. 

tscmonebit  infuper  ut  diligenter  mundetur  cubiculum 
li ,  &  menfa  praeparetur  linteo  nitido  cooperta ,  in 
ui&hTimum  Sacramentum  reponetur ,  utque  fuper 


144  Ordo  administrandi 

«am  duo  cerei  vel  faltem  unus  ardeat ;  apponanturqiH 
imago  Crucifixi ,  fi  aliqua  habeatur,  ac  duo  vairula 
unum  aquas  benedi£he  ad  aJpergendum  infirnmm  ,  alte 
rum  vim ,  vel  alterius  liquoris ,  ad  digttos  Sacerdoti 
purificandos  &  infirmo  poftea  porrigendum. 

Praeterea,  ut  ponatur  linteum  mundum  ante  pe&us  in 
£rmi ,  atque  alia  adhibeantur  ad  ornatum  loci  pro  cujui 
que  facilitate. 

Curabit  moneri  vkinos  6c  famifiares  ,  ut  cum  habiti 
decenti  ad  Ecdefiam  conveniant  Sacramentum  comi 
tatnrL 

Sit  in  hunc  ufum ,  fi  fieri  poteft ,  umbella  feu  baldachi 
jium ,  fub  quo  Sacramentum  deferatur ;  illudque  a  Con 
jfraternitatis  Venerabilis  Sacramenti  Confratribus ,  an 
dignioribus  qui  adfuerint ,  geftetur. 

Habeantur  aliquod  tasdae ,  feu  intorticia ,  quae  ante  Sa 
cramentum  accenfa  deferantur ;  atque  infuper  una  later 
na  major ,  quae  prsefertim  vento  perflame  portetur,  nil 
ejufmodi  tasdae  habeantur  qua;  nequeant  facile  extingui 

Sint  dux  pixides ;  una  major  velo  ferico  ornata ,  qua 
ad  aegros ,  quando  viarum  dimcultas  non  impedit ,  defe 
ratur ,  eamque  Sacerdos  teneat  velo  oblongo  fibi  ab  utrc 
que  humero  pendente ,  ambabus  manibus  non  nihil  ele 
vatam ;  altera  minor ,  qua;  etiam  majori  includi  folet 
cujus  ufus  erit  quando  per  loca.  difficilia  &  afpera  gra 
diendum  fuerit ;  quasquidem  in  burfa  ad  collum  appenl 
apte  includatur,  &  ita  alligetur,  ut  neque  deciders 
neque  e  Pixide  excuti  poflit  Sacramentum. 

Sacerdos  tot  Hoftias  confecratas  deferet,  ut  faltem  uas 
fuperfit  ad  Ecclefiam  cum  fimili  veneratione  reportanda, 
wii  longirudo  vel  difficultas  itineris  aliudfuadeat.  Qufc 

I 


SACRAMEKTUM   EuCHARISTIjE,  145 
fi  non  fuperfit,  tunc  redeatur  mode  ft  e  quidem,  fed  abfque 
folemnitatibus ,  videlicet  umbella  demifia ,  extin&is  lu- 
minaribus ,  latente  Pixide ,  6c  abfque  pulfu  campanula, 
Sacerdos  inter  eundum  caveat ,  ne  vagos  oculos  hue 
illuc  leviter  con/iciat  ;  fed  potius  coeleftem  ilium  the- 
iaurum,  quern  manibus  geftat  ,  contempletur  devota. 
mente,  6c  linguam  precando  exerceat. 

Praecedat  Clericus  fuperpeliiceo  indutus ,  librum  Ri- 
tualem  deferens  ,  una  cum  burfa  in  qua  fit  Corporate , 
<juod  fupponendum  erit  facro  Ciborio  ,  &  purificato- 
xium  ad  digitos  Sacerdotis  abftergendos. 

Praeeant  quoque  qui  Iaternam  vel  tsdas  deferunt ,  & 
campanulam,  quae  continuo  diftin£Hs  i&ibus  per  viam 
pulfetur ;  ut  fideles,  cum  fan&ifiimum  Sacramentum  ap- 
propinquare  fenferint ,  ad  illud  adorandum  domi  fuse  , 
vel  etiain  ,  Ci  vacer ,  comitandum  invitentur. 

Si  occur  rat  quifpiam  qui  genua  non  fle&at  ad  ado- 
randum, Sacerdos  voce,  vel  figno  eummoneat  officii  fui. 
Quod  facere  fi  renuat,  abfque  graviore  tumultu  Sacer- 
dos progrediatur  :  contemptorem  vero  ad  Epifcopum , 
aut  Vicar ios  ejus  Generates  deferat. 

j£quum  eft ,  ut  Parochus  ipfemet ,  licet  Sacerdotes 
habeat  fubfidiarios,  Sacramentum  hoc  tarn  ad  pauperes, 
quam  ad  di  vires  deferat ,  nifi  rationabiliter  impediatur. 

Occulte  6c  fine  folemnitatibus ,  Eucharirriam  non  de- 
ferat cuivis  infirmo  ,  6c  multominus  fub  chlamide  vel 
toga ;  propterea  quod  morbum  diffimulare  velit,  aut  alio 
praetextu  ;  fed  manifefte  femper  atque  honorifice ,  ut 
tarn  auguftum  decet  Sacramentum. 

Notorie  criminofis  non  deferatur  ,  mCi  prius  facra 
Confeffione  fe  purgaverint,  6c  offenfioni  fecundum  juris 

T        Pars  I. 


«I4&  OfcTJO  ADMINISTRANDT 

^xigcntiam,  6c  temporisrationem  fatisfaciant :  uti  etiafl» 
fupra  monttum  ftiitr. 

Poteft  Euchariftia  dari  inffrmo  npn  jejuno ,  &  ad  era* 
quavis  ;  hoM  <r  eti&n*  pod;  meridiem  r  defend ,  duabu* 
pofitis  eonditioriibus ;  una  rqu6d  de  ejus  pericuk)  me- 
tuatur ;  altera vquod;  Tina  gravi  valetudinis  incommodo, 
non  poffit  jejunus  expeftare.  Quod  fi  per  aliquod  tern- 
pur,  infirmu? iir eodem-  mortis  pencuio  confHtutus  ret 
maneat  ,  vel  poft'quam  mortis  periculum  evaferit ,  de- 
irao  in  illucHncidat ,  &  facrum  Viaticum  devote  petal, 
annuet  ipfi  Parochus  ;  dummodo  dies  faltem  decern ,  a 
praecedenti.  Viatici  fumptione*  intercefferint. 

Nequ&ver^cruputos&cogendi  funt  aegroti  periculose 
^ecumbentesvUt  cum  morbi  moieftia  &  valetudinis  de- 
trimentoi  aforbitiunculis  poft  mediam  no&em  abftiheant, 
ad  hoc  ut  poffint  jejuni  communicare  :  imo  licet  infir- 
mus1  poller  una v  vel  duabus  horis  port:  mediam  no&em, 
abfque- detriment©  expe&are ,  non  tamen  expedlt ,  nifi 
alia  neceffitas  urgear,  intempeftiva  node  Euchariftiam 
ad  eum  deferre  ;  quia*  neque  moraliter  fieri  id  poflet 
abfque  magna  difficultate,  neque  reverentiae.  Sacramentt 
ratis  convenit;. 

Imprimis  curandbm  eff ,  ne  iis  tribuatur,  a  quibus,  oh 
vehementem  &  continuanptumm ,  aliumve  (imilem  mor- 
bumj  vomitus  aut  excreatio,  aut  aliqua  indecentia,  cum 
injuria  tanti  Sacramenti  timeri  poteft  ,.  aut  in  quibus 
periculum 'eft-,  ne  Hoftia  deglutiri  non  poflit. 

Quod  Ci>9  aceepto  facro  Viatico^segrotus  emoveretr 
ac  inter  vomitum  vifibiles  forent  fpecies  confecratas^ 
'  tunc  fepar'entur ,.  ac  in  vafe  a  Ciborio  diftin&o  colligaa- 
ttir ,  trt  in  Eccleliam  relatae  ,,in  loco  decenti  confervenr 


SACR AMENTUM  EuCHARISTI^, 
3t  cleinde  expe&abitur,  ut  diffbluta;  in  facrarium  pro- 
jiciantur ;  fi  vero  fpecies  confecratae  ,  in  eo  quod  fuit 
omit  urn  ,  non  apparerent,  cum  ftuppis  aut  fimili  alii 
ateria  totum  colligatur  ,  ac  verrantur  omnia ,  quae  in 
inerem  redatla,  in  lacrarium  projiciantur.  Caute  etiam 
retrahenda  eft  Hoftia ,  cum  moritur  a?grotus ,  antequam 
am  omnino  deglutierir.   Alias  ferventur  omnia  ut  fu- 
perius. 

Si  infirmusqui  periculose  aegrotat,  ante  pauculos  dies 
Pafchate,  vel  alias, COmmunicaverit  in  Ecclefia,  nibilo- 
minus  rursum  in  infirmitatc  communicandus  eft  :  turn 
ut  fcrviat  ei  pro  falutis  Viatico ,  turn  ut  claram  Fidei 
Catholics  profeflionem  facia t.  Similiter  in  Pafchalibus 
iebus ,  ad  innnnos  Euchariftia  deferenda  eft,  etiamfi 
extra  illud  tern  pus  jam  ante  Communionem  fumpferint, 
Antequam  Euchariftia  porrigatur  infirmo  ,  interro- 
gandus  eft  de  fide ,  praefertim  circa  hujus  Sacramenti 
veritatem.  Accidit  autem  (quod  eft  haereticis  familiare) 
ut  cum  Ioqui  pofiit,  aut  certe  figno,  vel  nutu  fidem  fuam 
teftari ,  nolit  tamen  id  aperte  fecere.  Quo  cafu  urgeat 
Sacerdos ,  ut  fidem  fuam  aperte  declaret.  Quod  ft  obfti- 
nate  renuat,  abfque  communione  dimittendus  eft  ,ejut 
que  Infidelitas  gravi  objurgatione  corripienda. 


Rhus  dejerendi  Eucharrjliam  adlnfirmou 

OMnibus  rite  dijpofitis ut  dichtm  eft  pag.  14$.  hard 
competeme ,  detur  fignum  campanee ,  ad  convocandot 
Chrifii  Jideles  qui  Sacramentum  comitari  volueriru ;  qui 
til  tonvenerint,  Sacerdos  lot'a  manibus ,  JuperpeUUco  & 

Tij 


14S  ORDO  ADMINISTRAND1 

fiold  ornatus ,  ac  velo  oWangp  ab  utroque  humero  pendente, 
procedit  ad  gradus  Altaris  ,  manibus  junSis  ,  ibique  genu- 
flexus  orat  aliquantuliim  :  deinde  furgit ,  &  ad  Taberna- 
culum  Corporis  Chrifli  accedens ,  facram  Pix idem,  f acid 
genuflexione,  depromit  ,  eamque  geminis  manibus  cum 
utraque  veli  extremitate  tenens  >  Benedi&ionem  impendit 
prajentibus. 

Turn  fubit  Umbellam ,  nudo  capite ,  gradu  ad  modefi . 
tiam  accommodato  progreditur  ,  pmcedente  una  Jaliem 
Miniftro  luminare  deferente,  &  alio  campanulam pulfante* 
geftat  S act  amentum  ante  peSus  elevatum,  &  inter  eundum 
dicit  Pfalmum  Mtferere  mei ,  &c.  &  alios  Pf almas  & 
Cantica ,  qua  poterit  memoritcr  recaare. 

Domum,fiu  locum  ubijacet  infirmusx  ingrediens9dicat: 

Pax  huic  domui : 

vl.  Et  omnibus  habitantibus  in  ea. 

Delude  benedicit  infirmo  y  Jignum  Crucis  faclens  ver- 
sus cum  cum  Sacramento  ,  &  dicens : 

Benedi&io  Dei  omnipotentis ,  Patris,  ®  &  Filii, 
&  Spiritus  fonfti^defcendat  fuper  te,  &  maneat  Temper* 
jtf.  Amen.  . 

Turn  deponit  Sacramentum  Juper  Corporate  extmjumr 
in  mensd  illic  paratd  y  &  versus  Mud  cum  cceteris  genu- 
flexus ,  (  decet  enim  eos  qui  pra/entes  adfim ,  convertere 
fi+non  ad  agrotum,  Jed  ad Sac r amentum)  accepto  dc 
manu  Miniftri  libeo  ,  dicit : 

f.  Adjutorkim  noftrum  in  nomine  Domini  t 

<.  Qui  fecit  coelum  &  terrain. 

jr.  Domine  exaudi  orationem  meam : 


Sacramentum  EucharistIjE.  14 
wt.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
ft.  Dominus  vobifcum  :  roAx'rl 
ul.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O   R   £  M    V  S. 

EXaudi  nos  Domine  Jefu  Chrifte ,  cujus  pr^efentiam 
corporalem  in  hoc  admirabili  Sacramento  venera- 
mur,  &  ad  introitum  pietatis  tux  ,  famulum  tuum  {yet 
famutam  tuam  )  in  hoc  habitaculo  decumbentem  ,  falu- 
tifere  confolari  digneris  ;  ut  fanitate  anims  &  corporis 
per  tuam  vifitationem  recepta  ,  in  Ecclefia  tua ,  gratia- 
rum  tibi  referat  a&iones.  Qui  vivis ,  &c. 

Turn  fitrgens  ab  Oratione  ,  &  facia  coram  Sacramento 
genufUxione  ,  accedit  ad  infirmum,  eumque  ojpergit  aqua 
bencdiBd  in  modum  Cruets  ,  dicens : 

Afpergat  te  Deus  rore  coelefti.  In  nomine  Patris 
&c. 

Deinde  Sacerdos  agrotum  daceat ,  quid  fit  fintiendum 
de  infiitutione  9  virtute  &  ufu  Sacramend  ,  Confeffionem~ 
que  ab  eo  credendorum ,  maxime  circa  augufiijfimum  hoc 
Eucharijlice  Sacramentum,  requirat.  Deinde,  quantum  pro 
Jud  prudentid  opus  effe  judicaverit ,  pofiulet  ab  eo  ,  num 
fit  rite  confeffus  :  &  fi  fciat  fuijfe  rite  confejjum  ifcijci* 
teturnum fiiperfit aliquid ,  quod ipfius confcientiam  fiimu- 
let  &  gravet ;  fi  verb  refponderu  fe  habere  aliquid  con~ 
fitendum,  Sacerdos  cum  audiet9  ccetcris ,  fi  necefie  fuerit, 
tantifper  rcmotis ,  eumque  facramcntaliter  abfolvet. 

Ubi  cognoverit  Sacerdos ,  infirmum  efie  competenter 
iifpofitum  y  fcquentibus ,  aut  fimilibiu  verbis ,  earn  alloque- 
tun 


f3?K  Ord<*  JiVMimsTKAimr 

Exhortatio  ad  Injirmum  antetpubn  ci 
miniftretur  Eucharijtia. 

LE  Sauveur  du  monde ,  converfant  parmi  les  horn- 
mes,  &  attendri  fur  leurs  miieres  ,  les  invitoiti 
Matth.  ii,  .wcourir  a  hii  par  ces  paroles  fi  touchantes  :  Verity  St 
•f •  wo/ ,  vota  tous  qui  ites  accablis  tU  peihes ,  £ia 

Jbus  le  polds  de  vos'injurmuii  ,  £  yV  vousjoulagerai. 

Ceft  ici ,  mon  cher  Frere  ( ou  ma  chere  aoeurYIe 
m^me  Sauveur  prefent  en  perfonne  >  mais  cache*  font 
le  voile  de  l'augufte  Sacrement.  11  veut  lui-meme  fe 
donner  a  vous.  ,  pour  vous  foutenir  dans  les  douleurs 
1.  Cor.  1.3.  qui  vous  accablent  :  c'eft/i  Pere  des  mifiricordes \,U 
Matth.  ii.  u'uu  de  toutc  confolatlon  :  c'eft  voire  Roi  r  qui  vient. 
rlan.4.  jt.  &  vous  pkin  de  douceur  ;  il  eft  le  Pain  vivant  qui  eft 
deftendu  du-  Ciei ;  il  vous  rbrrifiera*  contre  les  douleurs 
de  la  mala  die ,  contre  la  violence  des  tentations ,  centre 
les  attaques  de  lennemi  du  falut,  &  contre  les  frayeurs 
de  la  mort. 

Le  coeur  conrrit  &  humilid ,  excitex  voire  ame  a  for- 
mer les  memes  fentimens  que  Saint  Auguftin ,  lorfque 
repaftant  fes  annees  dans  l'amertume  de  Ton  coeur  ,  il 
s*ecrioit  :  Ah  .'  Seigneur ,  j*ai  commence*  trop  tard  a 
vous  aimer ,  du  moins  a  prefent  je  vous  aimerai ,  Sei- 
gneur ,  je  vous  aimerai  jufqu'au  dernier  foupir  !  Vous. 
etes  ma  force  ,  mon  appui ,  mon  foutien  ;  oiii ,  vous 
etes  le  Dieu  de  mon  coeur ,  vous  ferez  mon  partage  ,  6* 
mon  Dieu ,  pour  le  temps  &  pour  l'£ternite. 

Tels  font  les  fentimens  dans  lefquels  vous  devez 
entrer  ,  pour  recevoir  avec  fruit,  le  Sacrement  adora«* 


Sacrambntum  Eucbaristi^. 
ble  du  Corps  &  du  Sang  de  Jesus-Chr  1ST :  fqntimens 
de  compon&ion,  defoi ,  d'humilite,  de  £on£ance ,  de 
defir  .&  d  amour;  foyez*en  tout  occupe  ,toutp.enetre, 
tout  ahime.  Recevez,  dans  ces  heiireufes  difpoiitions , 
le  faint  Viatique  que  l'£gliie  vous  prefente  r  qui  vous 
preferyera  des  embuches  de  Tennenii  9  &  vous  aflurera 
la  vie  eternelle ;  excitez-vous  de  qbuyeau  a  la  douleur . 
de  vos  peches,  par  tin  A&e  de  Contrition  ^.taudis  quoa 
dira  le  Canfiteor. 

Connteor  Deo ,  $rc.  (  \  f 

Facld  igitur  Confffiane  generdfi, Jive  dS  infirmo  ,Jivk 
re^'mmiuit^a\Mznifrcrr^Sacerdo&  Jabjungil  :■:  jMifereatur 
.tui ,  &c.  Indulgentianr  ©  >  6cc.  ' 

7*zJt»  rediens  ad  menfam  ,  facia  gehuflexione facranv 
Pixidem  aprrit  >  deptomuHojliam  »quam  ttnet  .paulifper 
elevation  Jupru  Pixidem  ,  eamqut  oflendendo  mfirmo  ^ 
accedit  ad  ilium ,  dicens  lingua  vernaculd : 

Ne  croyez-vous  pas  que  ceci  eft  le  Corps  de; Jesus- 
Christ,  Dieu^Hpmnte  T  Sauveiip'de  tous  fey  iio^ine^, 
&  mort  pour  vous  i^  '  1  1 

Refpondebit  agrotus  (Jelecrois. ) 
Interim  Sacerdos  dicit :  Ecce  Agnus  0ei  *&c.l)cinde 
fuhdit  terr  .'  .,  ! 

Domine ,  non  fum  dignus  ut  intres ,  &c. 

Turn porrigit  tnfirmo^EudhariJliam  JanSam  ,  dicens  r 
,  Corpus  Domini  noftri  Jefu  Chrifti  cuftodiat  ammam 
^Uanr  &  Corpus  tuum,  in  vitam  aeterhani.  Amehv  "j 

SI  verb  Communlo  non  datur  per  modum  Viatici ,  :di- 
*mur  jnore  ordinaria  z   A 


*5i        "  Ordo  administramdi 

Corpus  Domini  noftri  Jefu  Chrifti  cuftodiat  animam 
mam,  in  vitam  anernam.  Amen. 

<  Deindk  Pixide  Jiiprk  men/am repofitd  >  &  digitts  pi* 
'rificatorio  txterfis  ,  earn  claudit  reverenier  :  MiniUer 

interim  abludoncm  infirmo  porript.  Sacerdos  ,  fiSd 
■  genuflexione  ,  ad  infirmum  revertaur,  monetque  turn ,  ut 
•pro  tanti  Sacrament i  recepdone,  gratidsDeo  referdt  in 

hunc ,  aut  jimilem  modum. 

.  Exhortatio  ad  Infinitum  poJlCommunionem. 

VOus polTedez maintenant en  vous,  mon  cher  Frere 
( ou  ma  chere  Sceur)  Jesus-Christ  votre  Dieu , 
votre  Createur  &  yotre  Sauveilr ;  il  eft  l'objet  de  vos 
adorations ;  profttez  des  momens dune  union fi intime ; 
.foyez^attentif  &  docile  aux  lecons  de  Ton  amour.  Le 
moyen  de  reconnoitre  fa  bonte  infinie  ,  e'eft  de  vous 
offrir  a-  lui,  comme  une  vi&ime  qui  lui  eft  ft  juftement 
ac^uife  ;  c*eft  ,de:  vous  foumettre  a  fa  volonte  fainte, 
JU1c.iA.42.  lui  cfifant,  comme  il  difojt  %■  Ton  Pere  :  Que  votre  vo- 
lonte' s  accomplice  &  non  pas  la  mienne.  Pourriez-vous 
refufer  de.  founrir ,  pour  un  Dieu  fouftrant  &  crucifte' 
pour  vOus  ?  Mettez  toute  votre  confiance  en  lui ,  vous 
trouverez  dans  les  trefors  de  fa  grace,  les  forces  qui 
vous  font  neceifaires ,  dans  le  combat  que  vous  avez  a 
foutenir  ;  detachez-vous  de  ce  monde  ,  puifque  votre - 
maladie  ..vous  fait  fentir  que  la  vie  de  l'homme  n'eftz: 
qu*une\yapeur    qui  fe  dlffipe  en  un  moment ;  atta- 
ched -vous  ehtierement  k  Jesus-Christ,  qui  ne  vous 
imanquera  jamais, « tant  que  vous  lui  ferez  fidele  ;  de— 
mandez-lui  la  perfeverance  dans  fon  amour ;  dites-lui  J 


Sacramentum  EuCHARISTI/E.  15$ 

de  toute  votre  ante  :  oiii  ,  j'ai  cettc  confiance  dans 
votre  mifericorde  ,  6  mon  Dieu  !  que  rien  ne  fera  ca- 
pable de  me  feparer  de  vous  :  j'accepte  de  tout  mon 
coeur,  ie  Calice  de  falut  que  vous  me  prei'entez  ;  trop 
heureux ,  fi ,  par  mes  ibufirances ,  j'obtiens  de  vous  la 
grace  de  vous  aimer  jufqua  la  fin  ,  &  de  vous  louer 
dans  r£ternite. 

His  peraciis,  Sacerdos  acclpit  de  manu  Miniftri  aquam 
benedicTam ,  &  ajpergens  agio  turn  ,  die  it  : 

* 

Afpergat  te  Deus  rore  ccelefti.  In  nomine  Patris,  ® 
&  Filii,  &  Spiritus  fan&i.  v}.  Amen. 

Dcindh  coram  Sacramento  genufUxus  ,  recital  Anti- 
phonam  : 

O  facrum  convivium  in  quo  Chriftus  fumitur ,  reco* 
litur  memoria  Paflionis  ejus ,  mens  impletur  gratia  6c 
furura?  gloriae  nobis  pignus  datur! 

^.  Domine  exaudi  orationem  meam  : 

Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
jr.  Dominus  vobifcum  : 
vl.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O    R    E   M    U  S. 

PRote&or  in  te  fperantium  Deus ,  fine  quo  nihil  eft 
validum,  nihil  fan&um,  multiplica  fuper  hunc  famu- 
-t  urn  tuum  (v^/hanc  famulam  tuam)  mifericordiam  tuam : 
lit  facro-fan&um  hoc  Corporis  &  Sanguinis  tui  my£ 
terium,  quod  accepit,  ad  falutem  animae  &  corporis  illi 
pjroficiat  :  &  prsfta  nos ,  hanc  tuam  corporalem  prae- 
fentiam  ita  venerari  in  terris,  ut  de  ejus  vifione  gau- 
<Lere  mereamur  in  coelis.  Qui  vivis  &  regnas ,  &c. 

V         Pars  L 


i  j4       r  •©rax*  AB*crar$****DS  *  v. 

P&rrb  fi  poflqteanh  Sacerdos  domwm  infirmi  ingrcfius. 
eft,  Mprehkndat  Ufum  nan  poffey  five  obvomitum  9fivc  oB> 
aliam  qua  fupervenit  infirmkatem  ,  Sacramentum  rtipfiL 
fufcweft'i  nihihrninusexhibebit  ti  i/ludadoraudum,  pr#- 
mijffS  brevirEMfuH^iane9qud  cum  horteuwr  lufakkm  c+r4c 
&  affddu  iltud  recipiat^  . 

Turn  depromat  unam  ex  Hoftiis ,  camque  exhibcat  ado>- 
fmdwii  afrens  - 

i      ■     *  »      •  \  ...... 

Ecce  Agnus  VHa  f 

Domine  ^  non  £um- di^nus ,  &c.. 

Deinde  recondat  Sacramentum y  atque  ita cegrotum com 
filetur  &  exhortetur  ad  putiehtidm  ,  prominent  fi  ejus* 
dtjlderiofdtkfaBuvum'yvyox  ukiCommunionk  impedimen- 
turn  cejfaverit :  nuUatenus  autem  dec  ei  Sacramentum  deof 
culandum; fidnec ad  adbrandum  dumtaxat  deferat^quandb- 
jam  ante  ptzvifum*  fuerit  impedimentum.  Hortabkur  cum 
infupcry.fi  viderit  expedtwi  ut  cum  per  Deigratiam  %  rebus 
aninue  jam  provident  y  rebus  Somefticis  etiam  confulat. 

His  pe metis,  refimitPixidem ,.  facia  genuflexione ,  & 
cum  ed  benedicit  infirmo  ac  cmeris  pmjemibus ,  dicens 

■jr..  Adjutoriunr  nofifum  in  nomine  Domini : 
.  Qui  fecit  codum  &  tejram. . 

%  Sit  nouien:  Domini  benediftunr  :* 

bJ.  Ex  hoc  nunc  &  ufijue  in  feculwro. 

Jtattd)^^  Patris  *  S  &  Fflii  %.  & 

Spuntfc  fin^^.  iie/cinont  ftper  te  &  maneat  Temper*. 
l{.  Amenv 

5«  qui  fit^  ndfienc  ^  izfltm  tfB^que-  in  ipfi  cgrefju  „ 
benediek ,  facUndo  fignum  Cruris*  cum  Sacramcnm.  Re- 
ditur  dtinde1  eflEtcUjiam,,  eo  ordku  St.  rim ,  qua  vtnuwt 


SACRAMENTUM  EuCHARlSTIjE.  Ijj 

4ft ,  recitando  Hymnum  Te  Deum ,  #  Pfilmos  Laudate 
Dominum  de  coelis ,  &c.  Gantate  Domino  Canticum 
novum  ,  &c.  Laudate  Dominum  omnes  gcntcs ,  &c«  6 
Canticum  Benedicite  ,  vel  alia  qua  mestiorid  tenebit. 

Ubi  verb  ad  EccUfiam  pervemutn  etit ,  Sacerdos ,  nifi 
quidobftet ,  ponit  Sacramentum  fuper  Altare  ,  &  adorans, 
disk:  i6\        vJmoqrriooyj  'M  uTiJi\ 

9.  Panem  de  coelo  przcftitifti  eis : 
jtf.  Omne  dele&amentum  in  fe  habentem.. 
f.  Dominus  vobifcum : 
itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O    R    E   M    V  S. 

T^\Eus  qui  nobis  fub  Sacramento  mirabili ,  Paflionis 
JL-/tuae  memoriam  reliquifti  ;  tribue  quxfumus  ,  ita 
nos  Corporis  6c  Sanguinis  tuifacra  Myfteria  venerari, 
xit  redemptionis  tuaj  fru&um  in  nobis  jugiter  fentiamus. 
Qui  vivis  &  regnas ,  &c.  fJ.  Amen. 

Deinde  (  niji  in  Navi  Ecclejiee  Jlatim  in  ipjb  regrcffit, 
propter  aliquam  caujam,  put  a  propter  officiuM quod  tunc 
in  Choro,  vel  ad  Altare  ipfum  celebraiur,  id  fieri  magis 
zonveniat )  facia  coram  Sacramento  genuflexione  ,  vertit 
^Je  ad  eos  qui  Sacramentum  comitati  fuerint  ,  paucifqut 
expjnit  quam  opus  Deo  gratum  praftiterint  ,  Jimulque 
Indulgentias  quas  fuerint  promeriii  ;  hdc  am  Jimili  ver* 
borum  forma. 

Exhortatio  ad  Populum. 

L'A&ion  que  vous  venez  de  faire ,  mes  chersFreres, 
en  accompagnant  le  Tres-Saint  Sacrement  de  1'  Au- 
tel,  eft  d'autant  plus  louable ,  fainte  &  edifiante,  quelle 

Vij 


x<6  Ordo  ADMINISTRANDI  m>'<£ 

eft  une  profeffion  publique  de  votre  foi ,  &  une  marque 
fem'mle  du  refpeft  6c  de  l'amour  que  vous  devez  a  vo- 
tre Dieu.  Si  autrefois ,  lorfqu'il  converfoit  vifiblemenc 
fur  la  terre  ,  il  fe  plaifoit  a  fignaler  fa  bo  me  &  fa  pui£ 
fance  ,  en  faveur  de  ceux  qui  dans  fes  voyages  mar- 
choient  fur  fes  pas,  pouvez-vous  douter  ,qu'il  ne  s'em- 
prefle  de  recompenier  par  fes  graces  &  fes  benedic- 
tions ,  votre  devotion  &  votre  piete  ?  Souvenez-vous- 
ce pendant ,  que  ces  faveurs  fignalees  ne  font  pas  le  par- 
tage  de  ceux ,  qui ,  le  fuivant  exterieurement  ]  tiennent 
leu  r  coeur  eloigne  de  lui ;  ma  is  feulcment  pour  ceux  qui 
le  lui  vent  en  vrais  Difciples  ,  &  qui  peuvent  dire,  avec 
,  autant  de  verite  que  cenx  d'Emmaiis,  que  leur  coeur  itoi* 
embrafc  d *  amour ,  tandis  quils  s^entretenoient  avec  leur 
Dieuy  duram  le  chemin.:  Ceft  a  quo!  vous  devez  pcnfer 
ferieufement ,  mes  chers  Freres ,  toutes  les  fois  que  vous 
avez  le  bonheur  de  le  fuivre  ,  &  de  1'accompagner  dans- 
les  Proceffions  publiques ,  8t  particulierement  lorfque 
nous  le  portons  en  Viatique  aux  malades. 

Hie  atmumiab  it  populo  ylndulgcntias  a-  Grcgor.  Pap* 
XIII.  &  a  D.  Epijcopo  Atrebaunfi  concejfas ,  iis  ,  qui 
eordc  vere  comrito  &  peenitenie,  Sasramentum  Eudiariftut* 
cum  ad  agroios  defertur,  comitau  fuerwu  T  dicens  \ 

Ceux  qui  Ont  accompagne  le  Saint  Sac  rement ,  avec 
les  difpoiitions  req u iies ,  ont  gagne  ^'Indulgence  de  cent 
jours,  accordee  par  Notre  Saint  Pere  le  Pape  ,  &  celle 
de  quarante  jours ,  acco/dee  par  Monfeigpeur  l'Eveque 
d'Arras.  OiweconVtonde-^vos  prieres,  la-  perfonne  a 
qui  nows  venon^  d 'ad mini Iher  le  S;,ii:t  Viatique,  &  les 
autres  malades  qui  font  dans  cette  ParouTe.  Dites 
^ft^pfSfr&jCette  intwitipngfatiMe/  6v  un  A  ye  Marun. 


SACR AMENTUM  EUCH ARISTJ JL.  157 

Turn  ,  genuflexione  facia  ,  accipit  ambabia  manibus 
Pixidem  ,  &  cum  ed  benedicit  prajentibus ,  dicens  :  Ad- 
jutorium  noftrum,  &tc.ut  fupra  ;atque  ita  Sacr amentum 
reponit  Juo  loco. 

Si  qua  auiem  necejfitas  urgeat ,  prudentix  Parochi  re- 
linquetur ,  ut  omiffis ,  ex  Us  qux  pro  infirmorum  Com- 
munione  pmfcripta  funt ,  rion  neceffar'us ,  Jlatim  ad  com- 
municandum  cegrotum  accedat  ;  ficut  &  folenice  ejuJUem 
ermiaitur  exhortationes ,  pro  temporis  &  perfenarum  ra- 
tione ,  variare. 


Ordo  mumendi  facro  Viatico  Sacerdotem  > 
Diacomun  >  Subdiacomun  ,  &  alios  Clericos 

inferiores. 


Cfl  infirmus ,  ad  quern  Viaticum  defertur ,  fucrit  So- 
O  cerdos ,  induatur  Jitperpelliceo  &  Jlold  a  collo  injlar 
Cruets  ante  pectus  compofitd  :  aliunde  Jerventur  omnia , 
Ua  in  ardculo  pmcedenti  fucrunt  annoiata.  Dicld  Ora- 
ione  Exaudi  nos  Domine ,  &c.  pag.  149.  Sacerdosmi> 
ijlrans  accedit  ad  infirmum  ,  Fidei  profejfionem  ab  e& 
cxigit ,  die  ens  ::  Chariifime  Frater  :  vcl  fi  fit  ipfi  Supe- 
rior, Reverende  Pater  :  vel  Ji  fit  Epifcopus ,  Reveren- 
diflime  Pater  :  oportet  ut ,  quam  F  idem  Catholicam  te- 
nuifti,  nunc  facram  Eucharuliam  fuitjpturus,  profitearis. 
Dices  igitur  :  Credo  in  Deum  ,  &c>  .   ,  \ 

Turn  Symbolum  Apoftolorum  recitab'u  fgrotus  ,  velyfi 
Request ,  unus  e  Minljlris  ;  quo  abfoluto  brevis  Exhor- 
tiiiio  habehitut  ad  infirmum  ,  Ji  congruum  judicctur ; 


Ordo  At>MlNI$TRAITOr, 

delndb  ab  agroto ,  ft  poffit  >  vtl  ab  alio  9  fitcicwd&erix 
generalis  Confejfio,  dicendo  :  Confiteor  Deo  ,  " 

Poftea  Miniftrans  dicat  Mi&reatur ,  6cc.  iaduigOft- 
tiam,  &c.  Turn  ,/acrd  Pixide  apertd,  Heftiatn  deprom^ 
quam Jtipra  Pixide  fit  tenant,  infirmo  oftendit^  fimtldicens: 
Ecce  Agnus  Dei,  &c,  quo  JaBo  Hoftiam  reponit  in  Pi- 
xide ,  quam  Jupra  menfam  redinat  :  deinde  fa&&  g&ttfi- 
Jlexione ,  fur  gens  &  flans  cum  CUricis  qui  adjuni,  iftcrpk 
Hymnum  :  Te  Deum  laudamus,  &c.  quern  proftquimr 
ahernatim  cum  adftantibus, 

Adverjum ,  Te  ergo  quaefmnus  &  Jequentes  ,  omnes 
profterhdntur  versus  Sacr amentum. 

Delude  facram  Pixidem  accipit  Miniftrans  ^  dumdi- 
fatter  vcr jus  fequens* 

Fiat  mifericordia  tua  ,  Domine,  ftiper  nos :  quem&d- 
piodum  fperavimus  in  te» 

Turn  Jiimens  Jacram  Hoftiam  inter  digitos ,  quam  Jit- 
pra  ditto  verju  ftnito  ,  oftendii  Saserdoti  infirmo  qui , 
Jilentibus  aliis. ,  dicet  folus  : 

In  te  Dominc  fperavi ,  dec. 

Quo  abfoluto ,  infirmus  fubdet  ter:  Dotftne,  non  fum 
digmis  ,  etc.  Contra  ut  in  Communion*  Ldicorum  infir* 
morum. 

Quantum  ad  Diaconum :  induatwf  juperpellicco  yftoti 
ab  humero  Jiniftro  ad  lams  dextrum  pendente  :  Subdiac&+ 
nus  Jim  Hi  ter  induatur  fuperpelliceo ,  &  manipuld  in  bra* 
chio  Jiniftro  :  Acofythi  verb  6f  C/erici,  Juperpellicco  torn- 
turn,  De  coetero ,  idem  omninb  r'aus  fervabitur  %  qui  fkprk 
pro  Communume  Uuorum  infirmorum. 


r59 

•  A      iS»      «$»      «I*      «8»      «S*      <8»      <S>      «Z»  A 
*2*     V     v     *I*  *S*  *5* 

DE  SACRAMENTO 

E  XT  RE  MAL  UNCTIONIS, 

EXtremx  Un£tionis  Sacra  mentunr  a  Chrifto  Do- 
mino inftitutum  eft ,  &  a  San&o  Jacobo  promulga- 
turn ,  his  verbis  :  Infirmatur  quls  in  vobis  ?  Inducat 
Presbyteros  EceUJi* ,  &  orent  Juper  eitm ,  ungenus  cum 
oleo  in  nomine  Domini  :  &  oratio  fidei  fatvabit  infirmum  , 
&  alleviaint  turn  Dominus  ;  &  fi  in  peccatis  Jit  s  remit' 
tentur  ei.  X  hV 

De  Materia  Extreme  Uiictionis. 

MAteria  hujus  Sacramenti  proxrma  ,  eft  un&io  : 
remota  verb  ,  oleum  olivarum  ab  Epifcopo  bene- 
di&um  ;  quo  deficiente ,  Sacramentum  hoc  alio  quovis 
©leo  conficere  non  licet :  unde,  fi  pererrorem  Parochus 
aliud  oleum ,  quam  quod  infirmorum  eft  ,  ad  segrotunx 
ungendum  adhibuerit,  etiam  fi  Chrifmatis,  aut  Catechu- 
menorum  fit ut  erratum  emendet ,  olei  facri  ,  quod 
proprium  infirmorum  eft  ,  un£tionem  adhibeat ,  tuncque 
Sacramenti  formam  denuo  pronuntier. 

Parochus  igitur  in  Ecclefia  ,  loco  nitido  &  decenter 
orjiato  ,  diligeater  cuftodiatin  vafe  fpeciali,  argenteo  , 
'el  ftanneo  facrum  oleum  infirmorum ;  quod  fingulis 


%6o  De  Sacramento 

Cone.  Cam.  aixnis ,  feria.  -quinta  in  Ccena  Domini ,  ab  Epifcopo  be- 
t.  5.  cap.  9.  jjgjjjQmu  ?  veter;  combufto ,  renovandum  eft. 

Si  forte  tamen ,  ante  annum  elapfum  ,  aiiquo  modo 
ita  deficiat ,  ut  fufficere  non  ppfle  vjdeaQir ,  neque  aliud 
benedi&um  haberi  queat ;  modicum  oleum  olivarum  non 
benedi&um ,  in  tninori  quantitare  inftuidj  potent.  In  ilia 
autem  infufione ,  totum  ita  mifceatur ,  ut  nihil  olei  pro- 
fani  pdffit  acc.ipi y  quia  fimul  xetranatur  ^liguid  ex  oleo 
benedi&o. 

Cu&odiatur  oleum  infirmorum  in  vafe ,  ab  olei  Ca- 
jtechumenorum  &  facri  Chrifmatis  vafculis,  diftin&o; 
-    turn  ut  commodius  deferatur,  turn  etiam  ne,  propter 
jnftantem  Baptifmum ,  aliquandp  jnijrmj  un&jo  diffeiu- 
fur,  aut  jmpediafur,. 

De  Forma  Extreme  Unclionis. 

HUjus  autem  Sacrament*  forma,  quafan&a  Romana 
Ecclefia  utitur ,  eft  folemnis  ilia  precatio  :  Per 
ifiam  fanctam  Un&ionem ,  6f  fuam  piijjimam  mifericot- 
diam ,  indulgtat  tibi  Dominus  quidquid  per  vifum  ,  yd 
per  auditum,  Gfc.  deliquifii.  In  nomine  Patris,  &c.  quam 
Sacerdos,  fimul  ac  fingulas  un&ione6  adhibet,  diftin&e 
pronuntiet. 

Un&io  autem  fiat  in  fex  corporis  partibus  ,  videlicet 
oculis ,  auribus ,  naribus ,  labiis ,  manibus ,  pedibus ;  fi 
quis  vero  aiiquo  iftorum  fenfuum  feu  membrorum,. 
careat ,  ungatur  fub  eadem  forma  ,  ipfius  organi  deficient 
^JpWS*  feu  raembri  mutilati  pars  vicinior,  nifialiter 
fuadeat  pudor. 

'  furdb  a  natiyitate,  nop  fiat  unfto  ocur 

lorum, 


Extreme  Unction  is.  161 
orum  ,  vel  aurium ,  nec  verba  iis  fenfibus  refpondentia 
roferantur.  In  mutis  a  nativitate ,  fiat  un£Ho  ad  labia, 
&  die  a  rur  tantum  :  Quidquid  per  guftumdeUquifli  ,  &c. 

Dum  oculum  dextrum  ungit ,  ac  deinde  (Iniftrum  , 
non  nifi  femel  formam  proferat  ;  quam  non  abfolvet, 
nifi  ambos  per unxerit  :  &  fimi  liter  in  un&ione  aurium, 
larium ,  pedum  ,  manuum  :  manus  vero  ,  quae  infirmis 
il  iis  interius  ungi  debent ,  Presbyteris  exterius  ungantur* 

De  Miniftro, 

Olus  Sacerdos  rite  ordinatus ,  Extremam  UncKonem 
valide  poteft  conferrc  ;  nullus  autem  licite  poteft:  earn 
m  i n ill  rare  ,  nifi  fit  proprius  Parochus  ,  vel  ab  eo ,  aut 
Epi&opo,  licentiam  habueritactu  conceflam,  autfaltero 
rationabilitcr  pracfumptam ,  excepto  graviffimae  necefu- 
tatis  cafu. 

Quando  quifpiam  ungendus  erit ,  Sacerdos ,  £  forte 
res  moram  patiatur  ,  prius  domum  aegroti  fe  conferet , 
eum  ferio  montturus  ,  ut  de  fuse  confeientiae  ftatu  ,  eo 
difponat  modo ,  quo  comparere  velit  coram  Deo  om- 
nium judice  ;  &  Ci  forte  quidpiam  fuperfit ,  facramen- 
tali  Confeffione  expiandum  ,  eum  audjat  &  abfolvat ; 
licet  aliquot  ante  diebus  confeflus  eflet.  Turn  monebit 
domefticos ,  ut  cubic ulum  infirmi  diligenter  mundent  f 
&  menfam  praeparent  cum  mappa  munda  ,  in  qua  ima- 
go Crucifixi  collocetur ,  cum  aquae  benedi£tx  vafculo, 
candela  accenfa  ,  &  paropfide  in  qua  fit  ftupa  ,  vel 
bombicium,  in  fex  globulos  ,  juxta  numerum  un&ionunj 
diftributum  ;  iniuper  ut  infirmum  lavent,  in  partibus  un- 

veniet  ad  Ecclefiam  Sacer- 


gendis.  Quibus  rite  parati 


Pars  L 


I  £t  T>  E  S  A  C  RA  M  E  N  T  6 

iSos  ^cutoaHgtiot '^icinis  atitdomefticis,  decenter,  prour 
potenmt ,  indutis ,  qui  ipfum  ,  'fi  expedite  judicaverk ,. 
dum*  facrum  oleum  deferet  r  comitentuf. 

Si  Parbchus  vocetur  ad  infirmum  ,  <Jui  necdmn  Sa- 
cramenta  f  oetafitntte  &;  Euchariftiar  perceperit &  ta- 
men  fubit6  moritOrus  videatur  ,  tunc  noil  primum  de 
Extremai  Un&ione  cogitandum  eft  ;  fed  prius  (  modd 
ejus  ret  capar  fuerit )  ejus  Cbnfeffio  audienda ,  &  ab- 
folutio  impendenda  j  turn,,  fr  res  moram  patiatur  ,  Eu~ 
chariflia  minifiranda  >  etiam  port  meridiem  :  deinde  Ex- 
tremaUn&io  adhibeatur.  Quippe  Sacramentorum  Con- 
fempnis  &  Euchariffe  neceffitas  vel  uti&as  ^Extremar 
UnffioriTpra^nderare  debet..  * 

Quanquam  in  ejuimodi  cafu  ,  quo  res  moram  non 
patitur,  una  cum  facro  Viatico  ,  oleum  infinnorum  fi- 
mul  de&rri  poterit ;  ut ,  poftquam  infirmus  Viaticum: 
fumpferit  r  mox  inungi  queat. 

Quod  Ci  infirmus  ita  fuerit  fenfibus  ac  ratione  defti- 
tutus ut  non  Euchariftiae  folum ,  led  &  Confeffionis  fit 
omnino  incapax,  ipffUir&ionem  facramnon  adminiftrer 
Parochus ,  qrrin  prius  Abfol'utionem  facramentalem  r 
quam  nondum  recepiifie  fupponitur ,  prasmiferit. 

Si  periculum  immineat,  ne  decedat  antequam  finian- 
rurun&iones,  c  iter  ungating  incipiendo  ab  ilia  Oratibnc: 
Per  ijfam  fenSam  UnSconem  9  Gtc.  ut  fiipra.  Deinde ,  it— 
adhuc  fupervivaf ,  dicantur  Orationes  prsetermiflaj. 

Si  verd  non  poffit  fuper  infirmum  fieri ,  nifi  unica.' 
un&io  ,-  fiat  in  parte  magis  obvia ,.  &  eoeteris  precibus 
prsrermifiis,  dicarur  :  Per ijtam  finSam  UnSivnem  ,  6 
fuam  piiffimam  mifericordiam. ,  mdulgeat  tibi  Dominusy 
quidquid per  Jen/as  dcliquifil.  In  nomine  Pair  is  ,  & 


Extreme  Unctionis.  i<Sj 

FUils  &  Spiritus  Sancli.  Amen.  Si  seger  ante  compJe- 
tas  un&iones  moriatur ,  Sacerdos  ulterius  non  procedar. 
fed  legat  Commendationes  pro  defun£Hs. 

Cum  vero  dubitatur  an  vivat  adhuc  aegrotus,  un&ionem 
profequatur  ,  dicens  :  Per  iflam  JanSarn  Un&ionem,  &c» 
Quod  Ci  aliquando  accident  ipfum  Parochum ,  ejufve 
Vicarium  ,  dum  ungit  ,  prx  virium  debilitate ,  aliave 
caufa  deficere  ;  alius  Sacerdos ,  (i  praMens  adlit ,  aut  aliun- 
de ftatim  evocatus ,  reliquas  partes ,  quas  ille  non  un- 
xerit ,  rite  perget  ungere  ;  un&as  vero  denuo  non  unger. 

Den i que  ferid  recogitent  Parochi,  teneri  fe  ex  jufti- 
tia  ,  fidelibus  curre  fuse  commiffis ,  rite  difpofitis ,  unc- 
tionem  petentibus ,  fine  mora  adminiftrare  ;  etiam  pefte, 
aliove  morbo  contagiofo  infe&is  ,  cum  propriae  vita; 
periculo  ;  nifi,  vel  per  a  Hum  ipfis  fufficienter  providea- 
tur ,  vel  Parochus  fit  adeo  cun&o  populo  neceflarius , 
"ut  futura  ejus  mors  ,  aut  infe&io ,  (it  magna  populi 
ejufdem  defolatio  &  jathira  :  quo  cafu  fufficiet ,  fi  Sa- 
cramenta  magis  neceflaria  adminiftret. 

De  iis  quibus  miwfiranda  eft  Extrema 

Unclio. 

SAcramentum  Extrenvse  Un&ionis  ,  folis  conferri  der 
bet  baptizatis  adultis ,  &  periculose  asgrotantibus  ; 
five  infirmitas ,  ex  morbo,  vulnere  ,  partu,  fenio ,  fiv« 
aliunde  procedat. 

Illud  in  extremam  vitse  horam,  quando  jam  infirmus 
agit  animam  ,  aut  naturae  vires  deficiunt ,  differri  non 
convenit ;  fed  potius  providendum  opportune ,  ut  eo 
tempore  detur,  quo  infirmi  mens  &  ratio  adhuc  vigent; 

Xij 


D£  Sacramento  Extreme  UNCTioNrs. 
utfident  fuam  acdevbtionem  y  cum  Ecclefiae  precibus 
conferre  podhv  .  j 

Miniftrandum ;  e&  etrant  pusris  jKficulbse  decumbert- 
Stat.  Diocc.    tibusy  qui  raiiomVufum  attigenin* ,  quamvis  facte  Com- 
^ag.  59.  art.  munionJs  non.  ruerint  participes^quia ,  cum  (mt  Pceni-- 
tentis  capaces  r  funt  etiara  Extremae  Undionis ,  quaseft; 
Poenitentia&  complementum-.  : 

-  Sani*  aureus ,  tametfi  mors , aliunde  quam  ex  infirmi-- 
tate,  iis  immineat  r  cpiales  font  ca-pite  pleftendi^  vel  mi^ 
Ikes  praelium  inituri  vei  periculofom  savigariodem  in^ 
greffuri,  dandumnoneiL 

. .  Amentibus  quoque>: qui  nunquant  rariottii? ' ofuto  ha^ 
buerunt,  miniftrari  noir  debet;  iis  autem  ,•  qui  atiquandcr 
ratione  ufi  ftmt,  adminiftrandum  eft,  etiam  im  aeftu  furoris- 
exiftentibus  ;  fi  tamea  fuermt bona?  vitas  ,  aut  faltem, 
dum  integris  eflent  fenfibus ,  figna  Contrition!*  often- 
d'erint nift  wreverentia  timeatur. 

Impceuitentibus  vero  y  vel  Excommunicatis ,  niftpa- 
rati  font  facere ,  qua?  vera  converfio  requirit  r  omniifcy 
denegetur ;  ficuti  &  pueris  ufum  rationis  nondum  ha- 
fcentib^-v  .A  V ;         \  - :'  \\\ 

In  eadem  infirmitate  Sacramenrum  hoc  iterar*  noi» 
debet ;  nifi  ita  diururna  fit ,  ut,  cum  infirmus  a  prasfent? 
periculo  liberievajerit ,  iterum  in  mortis  pefiCtthini  vpr 


t66  Ordo  Sacramenti 

Qui  vivis  &  regnas  cum  Deo  Patre ,  in  imitate  Spiritfts 

&n£H  Deus  ,  per  omnia  fecula  feculorum.  Amen. 

Tumfutgit ,  6  acccptd  de  mam  Minifiri  aqua  bene- 

dlBd ,  a/per  git  agrocum  in  tnpdum  CrucU%  dicens  : 

Afpergat  te  Deus  rore  ccelefti.  In  nomine  Patris,  88f 
&  Filii ,  &  Spirittts  fan&i.  Amen. 

Deinde,  reddito  in  manu  Minifiri  afpcrjbrio  ,fi \  infir* 
mas  adhuc  imeliigere  poffit  ,  paucis  cum  cxkortabitur , 
ad  Sacr amentum  digne  &  rcvertnter Jujcipicndum*  dicens: 

Exhortatio  ad  Infirnmm  ami  Unciionem. 

DAns  Taccablement ,  ou  vous  reduit  la.  meladie  , 
voici ,  mon  cber  Frere ,  (ou  ma  chere  Sceur  )  un 
nouveau  fecours  que  l'£glife  vous  prefente  :  Voici  un 
Sac  re  merit ,  qui  felon  la  parole  de  Saint  Jacques.,  joint 
a  la  priere  faite  avec  la  foi ,  eft  un  remede  fouverain , 
pour  efiacer  jufquaux  reftes  des  peches  de  votre  vie 
pafl^e ;  pour  vous  fortifier  contre  les  attaques  du  de- 
mon ;  pour  foutenir  votre  patience  dans  les  douleurs  , 
&  vous  procurer  le  don  precieux  de  la  perfeverance, 
qui  vous  affurera  un  bonheur  eternel. 

Renouvellez  votre  foi  ,  votre  efperance  &  votre 
amour  envers  le  Seigneur  ;  il  veut  vous  (aire  mtferi- 
corde,  &  vous  rendre  efficaces  les  merites  de  fa  PaJfioo. 
Offrez-lui  vos  douleurs ,  quelque  grandes  qu'elles  puifi 
fent  etre ;  elles  font  peu  de  chofe  comparers  k  ceUes,  qjm 
cet  Homme-Dieu  a  foufiertes  pour  vous ,  &  aux  pe- 
ches que  vous  avez  commis  ,  &  qui  l'ont  attach^  ^.U 
Croix  :  demandez  -  (ui  pardon  de  tout  votre  cceux , 


AxTREMjE  UNCT'IOtflS*  i6y 
"ftr  fotir  <ies  fautes  que  la  fenfualite  vous  a  feitcom- 
mettre  ;  &  priez-le,  que  vous  ayant  purine  par  l'on&ioir 
(aiate*  il  vous  conduife  au  bonheiir  eternel. 

TumSacerdos  intcrrogat  agrotum,  utrum  nihil fiperfitr 
quod  velit  confiteri  ;  Ji  refponderit  affirmative* ,  cum  an- 
diat,  cceteris  tanti/per  remotis ,  &  abjolvat  \Jiverb  dixerit 
nihil jupcrcffe  conjttendum  3  hortetureumy  ut,faltem  inge- 
ncrc,  peccatorum  jfkprum  veniam  deprecetur.  Interim  Mi- 
nijter, agroii  nomine,  clard  voce  recitat  Coiifiteor,  &c. 

Deinde  Jubjungit  Sacerdos  ,  Mifereatur  »  &c.  Indul- 
genriam,  &c, 

Ptcccedentem  autem  interrogatlomm  nunquam  prater- 
mittet  Parochus etiamji\  oh  u'imiam  eegroti  debilitatem, 
dd?  exhortatlone  abfiineat  ;  fed  &  ipjum  ,  quandb  fcilicet 
jpoterit  adkuc inielligere ,  <§ "ad  i/uerrogaza  verbis  r  out  fat- 
Mem  nuttf ,  vet  Jigno  aliquo  refpondere ,  publice  &  coram 
+jhmtibus  ,  de  fidei  articulis  poterit  interrogarc  s  in  hunc 
zmdum : 

N.  Croyez-vous  qui!  n  y  a  qu'un  feul  Dieu  en  trois 
J'erfonnes ,  &  que  la  feconde  de  ces  trois  Perfonnes  r 
«ft  morte  pour  Ie  falut  de  tous  les  hommes  ?  vl.  Oui. 

iV,  Croyez-vous  tout  ce  qu'enfeigne  l'£glife  Catho* 
Bque  ,  Apoftolique  &  Romaine?  vl.  OiiL 

E(perez-vous  que  Dieu  vous  fera  mifericorde ,  par 
les  merites  de  Jesus-Christ  ,  qui  a  fouffert*  &  qui 
tft  mort  pour  vous  ?     .  Qiii. 

Ajmez-vous  Dieu  de  tout  votre  cceurr(de  toute  vo- 
ire aiiie  &  de  toutes  vos  forces  ?  Om\ 

Lui  demandez  -  vous  pardon  de  tous  les  peches  de 
rotre  vie  I  itf .  Oiih. 

r 


%6%  Oroo  Sacramenti 

Pardonnez-vous  h  tous  ceuxcpii  peuvcnt  vous  avofc 
pffenfe?       Qui,  . 

Acceptez-vous  ayee  foumiflion,  les  douleur*  de  yotre 
maladie,  &  la  mort  meme,  Ci  Dieu  I'ordonne  ?  Qui. 

Lui  offirez-vous  vos  douleurs ,  &  la  mprt  meme,  en 
expiation  de  vos  peches  ?  H-  Oiii. 

Que  le  Dieu  4es  mifericordes  ?  &  le  Dieu  de  toute 
confolation ,  vous  maintienne  &  voiis  fortifie  dans  ces 
faintes  difpofitions ,  par  la  vertii  de  fon  Efprit,  Ainft 
fojt-ij, 

» 

Quod  fi  infirmus ,  cum  poflu,  ad  dictas  interrogationesf 
Ji  non  voce ,  Jaltem  nutu  ,  out  figtio  >  refpondere  pertina- 
c'iter  renuat  %  ulteriiis  non  procedat  Sacerdos  :  fed  ejus 
infidelitate  &  objlinatipne  correptd}  cum  cecum  regrediq- 
tur  in  Ecclefiam, 

Faclis  igitur  prctdiclis  ijiterrogationibus  ,  ubi  infirmus 
ad  omnes  apte  refponderit  f  Jubjunget  Sacerdos : 

Perfiftez  courageufement ,  mon  cher  Frere  (  ou  ma 
chere  Soeur)  dans  ces  fentimens  de  Foi  ,  d'Elperance 
de  Charite*  &  de  Refignation  a  la  volonte  de  Dieur 
Nous  allons  folliciter ,  en  yotre  faveur ,  la  prote&ion 
de  tous  les  Saints,  qui  regnent  avec  Jesus-Christ  : 
uniflez-vous  a  nos  prieres?  dont  le  fucces  eft  fi  impor- 
tant pour  vous, 

Deindl,  omnibus  coram  imagine  Crucifixi ,  genuflexis, 
legantur  preces  fequentes , praeunfe  Sacerdote,  $  Miniftrq 
alternatim  refpondenter 

Antipk.  ^arce  Domine,  parce  famulo  tuo,  (velfa? 
mula;  tua?)  quern  [yel  quam]  redemifti  pretiofo  Sanguine 
tuo ,  &  non  in  sternum  irafcaris  ei. 


E  X  T  R  E  MJE   U.NC  Tl  O  NI  S.  l6$ 
.  r-  Turn  recitantur  fcptcm  Pfalmi  ^cenitenuaUs  ,  qui 
inferius  habentur  (nifi  inter  yenttndum  tecti  fini}  vel 
Jaitem,  cceteris  omiffis ,  legatur  Pfalmus  Miferere ,  prout 
flatus  (Bgroti  &  temporis  ratio  pofiulaverim. 

Deinde  recitentur  Litanice  Jequentes  9  tfl  quibus  memi- 
nerit  Sacerdos,  Jiio  loco  invocare  Patronos  Ecclefia  Paro- 
ckialis,  &  ipjius  infirmi, 

¥£7  Yrie  eleifon.  Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 
JPk-Chrifte  audi  nos.    Chrifte  exaudi  hos:         f  ir' 


Pater  de  caelis  Deus ,  Miferere  fx: 

Fili  Redemptor  mundi  Deus,  Miferere. 

Spirirjis  San&e  Deus ,  Miferere. 

Sari&a'  Trinitas  unus  Deus ,  Miferere. 

San&a  Maria  ,  Ora  pro  eo  {yd  pro  ea.) 

San&a  Dei  genitrix,  Ora. 

San&a  Virgo  virginum  ,  Ora. 

San&e  Michael ,                        •  Ora. 

Omnes  fan&i  Angel i  &  Archangeli ,  •  -  Orate; 

SanSe  Joannes  Baptifta,  Ora. 

San&a?  Jofeph ,  Ora. 

Omnes  fan&i  Patriarchae  &  Prophetas,  Orate. 

San&ePetre,  Ora. 

San&e  Paule ,  Ora. 

San&e  Andrea,  Ora. 

San&e  Joannes  ,  Ora. 
Omnes  fan&i  Apoftoli  &  Evangeliftas  ,-\  Qfate  ro  eo 

Omnes  fan&i  Difcipuli  Domini ,  tlvel  to  ea  ) 

Omnes  fan&i  Innocentes ,  .  j*ve  a* 

Sanfte  Stephane,  Ora. 

San&e  Laurenti ,  Ora. 

Saufte*  Adriane ,             '  Ora. 

Y  Pars  I. 


170        Or  do  Sacrament  1 

San&e  Leodeg&ri ,  Ora; 

Omnes  fan&i  Martyres  %  Orate. 

San&e  Vedafte ,  Ora. 

San&e  Gregori ,  Ora*. 

San&e  Auguftine  >  Ora.. 

San&e  Nicolae ,  Ora. 
Omnes  fan&i  Pontifices  &  Confeflbres  ,7  Orate  pro  eo- 

Omnes  fan&i.  Dolores  „  y  (v<?/ pro  ei. ) 


San&e  Antoni ,. 
San&e  Benedi&e, 
San&e  Francifce ,, 
Omnes  fan&i  Sacerdbtes  &  Levitae 
Omnes  fan&i  Monachi  &  Eremitx 
San&a  Maria  Magdalena  r 
San&a  Catharina , 
San&a  Barbara, 
San&a  Margareta  „ 
San&a  Anna ,. 

Omnes  fan&a;  Virgines  &  Vidua; , 
Omnes  fan&i  &  fan&a;  Dei , 


Ora. 
Ora. 
Ora.- 
Orate. 
Orate. 
Ora. 
Ora. 
Ora. 
Ora. 
Ora. 
Orate. 
Intercedite  pro  eo 
Qvelproea.) 
Parce  ei  Domine. 
Libera  eum  ( vcl  earn )  Domine. 

Libera. 


Propitius  efto  r 
Ab  omni  malo  r 
Ab  ira  tua , 
A  variis  languoribus , 
Ab  infidiis  diaboli , 
A  mala  morte , 
A  damnarione  perpetua , 
Per  Inearnationem  &  Nativitatem  tuam , 
Per  Jejunium  &  Tentationem  tuam , 
Per  Paflionem  6c  Mortem  tuam , 


Libera. 
Libera. 
Libera* 
Libera.. 
Libera.. 
Libera- 
Libera- 


Extreme  Unctionis. 


171 


Per  Refurre&ionem  &  Afcenfionem  tuam ,  Libera. 
Per  Adventum  Spiritus  fan&i  Paracleti ,  Libera. 
In  hora  mortis ,  &  die  Judicii ,  Libera. 
Peccatores  ,  Te  rogamus  audi  nos. 

Ut  hunc  famulum  tuum  (Whanc  famulam  tuam)  vifitare 
&  confolari  digneris ,  Te  rogamus. 

Ut  veram  poenitentiam  cordi  illius  infundere  digneris , 

Te  rogamus. 

Ut  rcmiflioncm  peccatorum  perfe&am  ei  donare  digne- 
ris ,  Te  rogamus. 

Ut  pravas  cogitationes  ab  eo  (vel  ab  ea)  amoveas  ,  Te. 

Ut  fan&se  patientise  donum  ei  tribuas  ,    Te  rogamus. 

Ut  fidem,  fpem  &  charitatem  eiadaugere  digneris,  Te. 

Ut  animsc  lanitatem ,  & ,  fi  expedit ,  etiam  corporis , 
ei  largiri  digneris  ,  Te  rogamus. 

Ut  in  praefenti  periculo  ei  fuccurrere  digneris ,  Te. 

Ut  ad  gaudia  aeterna  eum  (  vel  earn  )  perducere  digne- 
ris ,  Te  rogamus. 

Ut  nos  exaudire  digneris , 

Fill  Dei, 

Agnus  Dei  ,  qui  tollis  peccata  mundi 
Domine. 

Agnus  Dei ,  qui  tollis  &c.  Exaudi  nos  Domine. 
Agnus  Dei ,  qui  tollis  &c.  Miferere  nobis. 

Chrifte  audi  nos.    Chrifte  exaudi  nos. 
Kyrie  eleifon.  Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 
Pater  nofter  ,  &c. 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem  : 

njt.  Sed  libera  nos  a  malo. 

t.  Salvum  fac  fervum  tuum  (  vel  ancillam  tuam  ) 


Te  rogamus. 
Te  rogamus. 
Parce  nobis 


Domine 


Tij 


Or  d  o  Sacrament  i 

itf .  Deus  me  us  fperantem  in  te. 
. .  t.  Dominus.  open*  ferat  illi  fuper  tectum  doloris  ejus : 
.  i£ .  Univerfum  ftratum  ejus  verfafti  in  infirmitate  ejus.. 

jr.  Dominus  cuftodiat  eum  (ve/eam)  ab  omni  mala:: 

itf.  Cuilodkt  animam  ejus  Dominus. 
.  .  f.  Efto  ei  Domine  turris  fortitudinis : 

A  facie  inimici. 
.  ^.  Domine  exaudi  orationem  meam  : 

itf.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

f.  Dominus  vobifcum  : 
.      Et  cum  fpirku  tuW, 

t  O  H  £  m.  u  ,s.\- 

DEus  miferieors ,  Deus  cleihens ,  Deus,  qui  fecutf- 
dum  multitudinem  miferarionum  tuarum ,  peccata: 
poemtentium  deles ,  &  praeteritorum  criminum  culpasr 
vettia  remi^onis  e.vaeuas; ;  •  refpice  fuper  hunc  famulum; 
tuum  (v*/hanc  famulam  tuanv)  &  remiu*ionem  pecca- 
torum  ,  toti  cordis  confeffione  pofcentem ,  deprecatus 
exaudi.  Renbva  in  eo  (yei  in  ea)  piuTime  Pater ,  quid- 
quid  terpena  fragilitate  corruptum  ,  vel  quidquid  dia- 
bolica  fraude  yi<?latum  eft ,  &  unitati  corporis  Eccle- 
fise,membrum  redemptionis  annexe.  Mi  fere  re,  Domine^ 
gemkuum,  mi&rere  facrymarum  ejus  :  &  npn  habentem 
fiduciam ,  nifi  in  tua  mifericordia ,  ad  tu*  SaCraipentum 
reconciliationis  admitte.  Per  'Cmiftum  Dominum  nos- 
trum. Amen. 

His  diclis ,  Sacerdos  Jurgit  ah  oratipne  :  '&  flans,  juxta 
infirmum,  producitftianu  d€XlrA9jignum  Cruris  fupcr  cumy 
dictns ; 

In  nomine  Patris*  ®  &  Filii ,  &  Spiritds  fancti  vGt 


Extreme  Unctionis.  173 
tibl  hxc  unctio  olei  fanctificati ,  ad  purificationem  men- 
tis &  corporis  ,  ad  munimen  &  defenfionem  ,  contra 
immundorum  fpiriruum  jacula.  Per  Chriftum  Dominum 
noilrum.  Amen. 

Hie  Sacerdos ,  quandb  res  morarri  patietur ,  &  alias 
expedire  judicaverit ,  antequam  ad  un&iones  procedat , 
denub  excitare.  potent  injirmum  »  ut  ad  Jingulas  earum, 
Comritionis  actum  ,  unicuique  fenjiri  prdprium  &  conve- 
rtientem ,  interius  ellciat. 

Turn  accepto  olei  Infirmorum  vajculo,  illudque  Jinijlrd 
tenens  ,  intinglt  in  eovirgulam  ,  &  ungit  injirmum ,  inci* 
piendoab  oculis ,  dextro  prinhim,  deinde  Jinijlro,  liniendo 
eos  virgidd  intincld,  in  modum  Cruris  9  &'  ita  ad  coetera 
membra  procedendo  ,  prom  fequimr  ;  Minijlro  interim 
continub  Librum  apertum  coram  eo  tenente  >  ad  formam 
Sacmmend  rite  pronuntiandam.. 

Ad  Oculos. 

Per  iftam  fan&am  Un&ionem,  &  fuam  piiflimam  mi- 
fericordiam ,  indulgeat  tibi  Dominus,  quidquid  per  Vi- 
fiim  deliquifti.  Et  benedicendo  injirmum,  Jiibjungit  :  In 
nomine  Patris ,  ®  &  Filii ,  &  Spiritus  fan&i.  Amen. 

Turn  deter  gat  Minijler ,  Ji  fit  in  Jacris  ,  alioqui  ipje 
Sacerdos ,  loca  inunBa  :  ipjamque  fiupam  reponat  in  lin- 
teolum  ad  hoc  paratum,  in  Pifcind  Ecclejioe  comburendam. 
Qui  modus  agendi  Jervetur  etiam  i&  unBionibus  Jequen- 
tibus* 

A  D     A  U  R  E  S. 

Per  iftam  fan&am  Un&ionem ,  &  fuam  piiffimam  mi- 
ifericordiajn*  indulgeat  tibi  Dominus ,  quidquid  per  Au- 


ritus  fan&i.  Amen. 

A  d     N  A  RES. 
Per  ifhtm  fan&am  Un<5tionem  ,  &  fuam  piiflimam 
miiericordiam ,  indulgeat  tibi  Dominus  ,  quidquid  per 
Odoratum  deliquifti.  In  nomine  Patris  ,  )$(  &  Filii ,  & 
Spiritus  fanftL  K-  Amen. 

Ad    O  S  ,  comprefps  labiis. 
Per  ifbm  fandam  Un&ionem  ,  &  fuam  piiffimam 
flufericordiam ,  indulgeat  tibi  Dominus ,  quidquid  per 
Guituxn  &  locutiofiem  deliquifti.  In  nomine  Patris ,  ® 
&  Filii,  &  Spiritus  (anGb.  tf.  Amen. 

A  d   Ma  n-  u  s. 
Un3io  fiat  in  Laic  is  interim  r  in  Sacerdotibus  verb  ex- 
teriiis. 

Per  iitam  fandam  Un&ionem  ,  &  fuam  piiflimam 
mifericordiam,  indulgeat  tibi  Dominus ,  quidquid  per 
Taftum  deiiquiftL  In  nomine  Patris,  &  Filii ,  &  Spi- 
ritus foadi.  i*.  Amen. 

A  d  Pedes. 
Quorum  non  plama ,  Jed  pars  Juperior  eft  ungenda. 

P«r  Utotm  ian&am  UnSionem,  &  fuam  piiffimam 
tmferkordwn  »  indulgeat  tibi  Dominus ,  quidquid  per 
grctfum  deliquifti.  Jn  nomine  Patris  ,  ®  &  Filii,  & 
Spiritus  lattcti.  Amen. 

His  ptr*8i$,  Sacerdos  digitos,  quibus  virgulam  tenuit 
Jf  jprtl  fviJpimm  Jacri  Olei  eh  adhareat,  linteolo  Jupn 
Afh  dittrgtt,  &  orationes  fequentes  fubjungit. 


EXTREMJE    UNCTIONIS.  175 
Unxi  te  ,  Chariflime  Frater  {vel  Chariflima  Sdror  ) 
oleo  fan&ificato  ,  invocata  magni  Creatoris  majertate, 
qui  juflit  Samuelem  Prophetam ,  ungere  David  in  Re* 
gem  :  obfecrans  immenfam  clementiam  ejus  ,  ut  det  tibi, 
fecund  um  divitias  gloria;  fuae ,  virtute  corroborari  in 
interior!  homine  :  utoleo  exultationis  ejus  mifericordi- 
ter  perfufus  (yel  perfufa)  morbi  moleftiam  aequo  animo 
feras  ;  &  in  charitate  fundatus  &  radicatus  fun- 
data  &  radicata  ]  cum  omnibus  Sanctis ,  comprehendas 
iupereminentem  fcientiae  charitatem  Jefu  Chrifti  Domi- 
ni noftri.  Operare  igitur  creatura  olei ,  in  nomine  Pa- 
tris ,  ®  &  Filii  ,  ®  &  Spiritus  fancti     :  ut  non  lateat 
In  hoc  infirmo  (r<?/in  hac  infirma)  fpiritus  immundus; 
jfed  inhabitet  in  eo  \vd  in  ea]  virtus  Chrifti  altiffimi, 
<n:  fanctificatio  Spiritus  fancti.  Per  eundem  Chriftum 
-Dominum  noftrum.  itf.  Amen. 

O    R    E    M    U  S. 

■  A  O  mine  Deus  ,  qui  per  Apoftolum  tuum  Jacobum 

 L/  locutus  es  :  infirmatur  quis  in  vobis  ?  Inducat  Pres- 

fcyteros  Ecclefcc ,  &  orent  fuper  eum  ,  ungentes  eum 
«3leo  in  nomine  Domini  :  &  oratio  fidei  falvabit  infir- 
xmim  ,  &  alleviabit  eumDominus;  &  fi  in  peccatis  fir, 
remittentur  ei  :  cura ,  quasfumus ,  Domine  Redemptor 
Tiofter  ,  gratia  Spiritus  fancti  ,  languores  iftius  infirmi 
{yel  infirmae)  ejufque  fana  vulnera  ,  &  dimitte  peccata, 
atqoe  dolores  cundtos  mentis  &  corporis  ab  eo  [v^/ab 
ea]  expelle ;  plenamque  xnterius  &  exterius  fanitatem 
mifericorditer  redde  :  ut  ope  mifericordiae  tuaa  reftitu- 
tus  (yel  reftituta)  ad  priftina  pietatis  tuae  reparetur  officia. 
Qui  cum  Patre  &  Spiritu  San&o  \ivis  &  regnas  Deus 
in  facula  ikculorum.  vl.  Amen, 


iy6  Ordo  Sacramenti 

♦ 

O  R  E  M  U  S. 

MAjeftatem  tuam,  quaefumus,  Domine  fanSe,  Pater 
omnipotens ,  seterne  Deus  ,  qui  non  vis  mortem 
peccatorum  ,  fed  vitam  Temper  inquiris  :  refpice  fuper 
nunc  famulum  tuum  ( vel  hanc  famulam  tuam)  in  te 
confidentem  :  attende  proftratum  [vel  proftratam]  ejuf- 
qiie  plan&um  ,  in  gaudium  tua  miferatione  convene  : 
fcinde  deli&orum  faccum  ,  &  indue  eum  (  vel  earn  ) 
lanitia  falurari  :  ut ,  poft  longam  hujus  peregririationis 
famem ,  de  fan£Hs  altaribus  tuis  fatietur  ;  ingreffufque 
[vel  ingrcflaque  ]  cubiculum  Regis  ,  benedicat  nomen 
"tuum  ,quod  ed  benedi&um  femper  ,  in  fa?culafWcUlo- 
rum.  Amen, 

Quibus  diclis  j  fiibjungitur  benedictio  fuper  infirmum^ 
prout  fequitur.  Cruces  autem,  quia  multiplicaniur ,  non 
ley  'iter ,  Jed  decetiter  Jormari  debent  versus  injirmum, 

Benedictio  Infirmi. 

DOminus  Jefus  Chriftus  apud  te  fit,  ®  ut  te  defeit- 
dat :  intra  te  fit,  ^  ut  te  reficiat  :  circa  te  fit ,  © 
ut  te  confer  vet:  ante  te  fit,  ifc  ut  te  deducat:  poft  te  fit, 
®  ut  te  confortet :  fuper  te  fit,  ©  ut  te.undique  muni- 
turn  ( vel  muniiam  in  miferationibus  coronet  &  be- 
nedicat ,  qui  in  Trinitate  perfe&a  vivit  &  regnat  in 
faecula  fasculorum.  itf.  Amen. 

Benedicat  te  Deus  Pater,  >£(  qui  in  principio  cun&a 
creavit.  Amen.  Benedicat  te  Dei  Filius,  ®  qui  de 
fupemis  fedibus,  pro  nobis  Salvator  defcendit.  vl.  Amen. 
Benedicat  te  Spiritus  Sanftus ,  JiB  qui  in  fimilitudine 

columbs 


Extreme  Unction  is.  177 
lolustbae,  in  flumine  Jordanis,  requievit  iaChrifto.  Ipfc- 
que  te  in  Trinitate  fan&ificet,  quern  omnes  gentes  ven- 
turum  expedant  ad  judicium ,  qui  cum  Deo  Patre  & 
Spiritu  Sanfto  yjvit  &  regnat  Deus ,  in  faecula  fascu^ 
jorum.  H.  Amen, 

Exhortatio  ad  Infirmum  pofl  Unclionem. 

REmerciez  Jesus-Christ  ,  mon  cher  Frere  (on 
ma  chere  Sceur)  de  la  grace  qu'il  vous  a  faite ,  dV 
recevoir ,  avec  connpiflance ,  le  Sacrement  de  l'Extrcme- 
On&ion  ;  fuppliez-le  avec  humilite ,  d'en  conferver  le 
fruit  dans  vptre  cceur ,  &  de  vous  deYendre  par  fa  vertu, 
contre  les  attaques  &  les  furprifes  des  ennemis  de 
VQtre  falut  ;  quittez  prefentement  tous  les  foins  de  la 
rerre  ,  pour  ne  plus  penfer  qu'au  Ciel ,  &  a  la  Patiion 
cle  Jesus-Christ. 

Dans  vos  plus  grandes  douleurs  ,  mon  cher  Frere 
( ou  ma  chere  Sceur)  jettez  la  vue  fur  ce  divin  Modele : 
(^Hac  dicens,  ei  exhibet  Crucem  deofculandam.)  fpuvez- 
vous  endurer  quelque  chofe  ,  qui  approche  de  fes  fouf- 
firances  ?  II  a  youlu  les  embracer ,  non-feulement  pour 
v-ous  racheter  \  mais  encore  pour  vous  donner  l*exem- 
ple.  Ne  #tes  pas  que  vous;  etes  foible  \  mais  confide- 
rez  qu'il  a  pri.s  fur  lui  vos  infirmites ,  &  qu'il  vous  a 
revetu  de  fa  force  divine  :  attachez  -  vous  dpnc  a  I3 
Croix  de  ce  divin  Redempte.ur ,  qui  vous  tend  les  bras; 
fimbraffez-la,  &  dites  avec  (on  Apotre :  Je  jne  rejoiiirai, 
dans  mes  infirmites  ,  afin  que  la  puijfance  de  JpSU$?  ^Coni*-g» 
Christ  habits  m  moi  ;  je  fuis  crucifie  avec  mon 
Jesus.  Ma  gloire  §c  ma  confolation  f  eft  de  porter 

Z         Pars  I. 


17$         Ofttio  Sacramekti 

dans  ma  chatif  mourarite,  les  marques  pr&ieufes  de 
mon  Sauveur*  afin  qu'apres  m'etre  rendu  conforme  a 
hii ,  dans  fes  fouffrances  &  fes  douleurs ,  il  m'aflbcie  a 
fa  gloire  &  a  fa  couronne  dans  1'eterjiite'  bienheureufe.. 
Ainfi  foit-il. 

Turn  benediclioncm  ,  cum  imagine  Crucifixi  »  ci  im^ 
pendens ,  Jitbjungit  :  In  nomine  Patris,  &c.  Deinde 
Cruce  in  commodo  loco  ante  infirmum  collocatd  >  afpcrgit 
cum  aqua  benedicTd,  &  die  it :  Dieu  demeure  avec  vous. 

Deinde  converjus  ad  prafentes ,  hortatur  eos  ,  turn  ut 
pro  oegroto  Deum  orent ,  turn  ut  ipfi  ejus,  exemplo  >fra- 
gilitatis  Jua,  Juique.  meminerim,  Quibus  expletis,  regfe- 
ditur  in  Ecclefiam  ,  pias  fecum  preces  per  viam  recitans. 

Ubi  infirmus  brevioris  vita  videbitur,  quarn  ut  ea  om- 
nia pradicia  firvari  pojfint ,  Sacerdos,  ad  ea  qua  Jiint 
magis  necejfaria  ,  videlicet  ad  uncliones  properabit ,  ac 
deinde  ccetera ,  quantum  infirmus  fipervixerit  ,  projequc' 
tur9  utdiclumejl  pag.  i6z. 

De  curd  &  vijitatione  Infirmorum* 

TAmetft  Parochus  Sacramenta  infirmo  adminiftrave- 
rit ,  non  idcirco  exiftimet ,  fe  boni  Paftoris  offi- 
cium  complevifle ;  nifi  etiam  fubinde  eum  vifitet  &  con- 
foletur ,  prasfertim  ingravefcente  morbo ,  &  mortis  ar- 
ticulo  imminente. 

Advertat  etiam  neceffarium  non  effe  ,  ut  periculose' 
decumbat  sgrotus ,  ad  hoc  ut  ip(i  officia  charitatis  im- 
pendat. 

Cum  ergo  Paftor  acceperit ,  aliquem  e  fuis  Parochia- 
nis  infirmari ,  petat  aegroti  domum  ,  &  ad  eum  accedat 


Extreme  Unctionis;  179 
paterno  affe&u ,  vultuque  ad  commiferationem  &  le- 
nitatem  compofito. 

Scifcitabitur  ab  eo  ,  a  quo  tempore  segrotet ,  qure  vis 
morbi ,  &  quibus  fit  remediis  ufus  ;  turn  data  gccafione, 
ad  Deum  recurrendum  efle  dicet ,  &  mature  ad  re  me- 
dia qua;  a  Chrifto ,  ad  pellendos  morbos  ,  alleviandos 
iniirmos ,  re  mi  trench  peccata,  &  firman  dum  animi  robur, 
accepit  Eccleiia.  t 

Poterit  ParOchus  innumeros  coufolandi  modos  ex- 
cerpere,  ex  San&orum  exemplis ,  aut  le&ionibus  utriuf- 
que  Teftamenti  ,  pro  diverfitate  temporum  ,  in  officio 
occurrentibus  ,  eaque  omnia  aptare  conditioni  aegroto- 
rum ;  poterit  Pfalmos  recitare,  aut  exponere ,  unde  miro 
afficiantur  pietatis  ienfu. 

Opportune ,  pro  fua  prudenria  ,  moneat  aegrotum  de 
dcbitis  folvendis ,  rebus  temporalibus  ordinances,  dam- 
nis  refarciendis  ,  teftamento  condendo  ,  pace  inter  has* 
redes  ftabilienda ,  &  tollendis  ,  fi  quae  fuperfuerint , 
fcandalis ,  aut  inimicitiis. 

Quod  Ci  ingravefcat  morbus ,  hortabitur  aegrotum  Pa- 
rochus,  ut  recurrat  ad  Sacramentum  Poenitentiae ,  &ad 
Euchariftise  ficut  &  Extremse-Unftionis  perceptionem  ; 
monebitque  eos ,  qui  adfunt  apud  aegrotum  ,  ne  falio 
humanitatis  afTectu,  tarn  neceffariis  ad  animac  falutem 
remediis,  moram  interponant. 

iEgrotos  etiam  monebit ,  maximo  ipfis  folatio  futu- 
ram  efle  Paflionis  Dominicae  memoriam ,  quae  ex  nar- 
rarione  Evangelica  falubriter  excitabitur. 

Denique  in  omni  fermone ,  quern  ad  asgrotos  habebit 
Parochus,  nieminerit  fe»  non  adftantes  fanos  alloqui,  fed 
sgrotum  ,  cujus  animum,  ex  corporis  morbo  faspius  la- 
Wantem  ,  curare  debet.  Z  i  j 


^80         Ordo  Sacramenti 
Modus  juyandi  Morientesi 

CUm  aeger  exit  in  extremis,  mente  tamen  adhuc  ixx* 
tegra ,  tunc  pro  officio  fuo  ,  maxime  invigHabir 
Sacerdos,  ut  infirmus ,  dum  adhuc  mente  viget,  ericiaf 
a&us  fidei,  fpei  &  charitatis ,  aliarumque virrutum  f 
&  ardentioribus  votis  a  Deo  donum  perieveranriae  de-* 
pofcat;  &  confidat  Deum,  qui  in  ipfo ,-  pro  fua  gra- 
tuit&  mifericordia ,  perfuam  gratiam  coepit  opus  ,  per • 
fe&urum  etiam  ufque  in  diem  Chrifti  Jefu. 

Cum  agrotus  jam- jam  moritums  eft ,  ipji fibjicienda 
erunt  a/pirationes  fequentes  : 

Ayez  pitie*  de  moi,  6  mon  Mi/erere  met  Deuf  j 
Dieu,  felon  votre  grande  mi-  fccundum  magnam  mije* 
fericorde.  ricordiam  tuam.  Pf.  Jo* 

Venez  a  mon  aide,  6  mon  Deus  in  adjutoriuni 
Dieu ,  hatez-vous,  Seigneur,  meum  intende  ,  Domine^ 
de  me  fecourir.  ad  adjuvandum  me  fefti* 

na.  Pf.  69. 

Soyez  pour  moi  un  Dieu  Efto  mini  in  Deum  pro* 
prote&eur.  teSorem. 

Jefus,  fils  de  David ,  ayez  Jefu,  jili  David ,  mi" 
pitie1  de  moi.  firere  mei„ 

Mon  Seigneur  Jefus,  rece*  Domine  Jeju,  Jufiipe 
vez  mon  efprit.  Jpiritum  meum, 

Je  remets ,  Seigneur*  mon  '  In  manus  tuas,  Domi* 
ame  entre  vos  mains.       -     ne ,  commendo  Jpiritum 

meunu 

Sainte  Marie  ,  Mere  de      SanSa  Maria,  Mater 


Extreme  Unctionis.  181 

Del,  ora  pro  nobis  pecca-  Dieu ,  priez  pour  nous  pe- 

toribus ,  nunc  &  in  hord  cheurs,  maintenant  &  a  l'heu- 

mortls  noflra.  re  de  notre  mort. 
Mohjlra  te  ejfematremi      Montrez  que  vous  etes  ma 

mere. 

Sdncte  Angele  Dei  s      Saint  Ange  de  Dieu,  mon 

mihi  cuftds  j  affifie.  fidele  gardien ,  afliftez-moi. 

Omries  Sancli  &  Sancke      Tous  les  Saints  &  Saintes 

Dei  j  intercedite  pro  me ,  de  Dieu,  intercedez  pour  moi, 

&  mihi  fuccurrite*  &  venez  a  mon  fecours. 

Onto  Commtndationis  Ariima  nondiim 

egrejfa. 

TtMnunehie  verb  exituy  feu  infirmo  in  agonid  pojito , 
-  t.  Parochus,  dccenfo  cereo ,  cegroti  Leclum  aqua  benedicld 
^zfperget ,  corkm  eo  Crucifixi  imaginem  collocabit ,  &  ge- 
<*aibus  flexis  >  devote  recitabit  cum  adjlantibus ,  precesje- 
^uentcs  i 

KYrie  eleifon.      Chrifte  eleifon.    Kyrie  eleifon. 
Sanda  Maria  >  Ora  pro  eo  (  vel  pro  ea.) 

^Dmnes  San&i  Angeli  &  Archangeli ,    Orate  pro  eo 

[yel  pro  ea.] 


San&e  Abel ,  ,  Ora, 

Omnis  chorus  Juftorum ,  Ora. 

e 

San&e  Abraham ,  Ora. 

San&e  Joannes  Baptifta ,  Ora. 

Omnes  fan&i  Patriarchs  &  Prophets  ,  Orate* 

Sonde  Petre ,  Ora. 

San&e  Paule ,  Ora. 


i8x  Ordo  Sacramesti 

San&e  Andrea ,  Ora  pro  eo  [W  pro  ea#J 

Sancte  Joannes ,  Ora* 
Omnes  fan&i  Apoftoli  &  Evangelic,  Orate* 
Omnes  fancti  Difcipuli  Domini Orate. 
Omnes  fan&i  Innocentes,  Orate. 
San&e  Stephane ,  Ora. 
San&e  Laurenti ,  Ora. 
Omnes  fan&i  Marty  res,  Orate. 
San&e  Silvefter ,  Ora. 
Sancte  Gregori,  Ora. 
Sancte  Auguftine,  Ora. 
Omnes  fan&i  Pontifices  6c  ConfeHbres ,  Orate. 
Sancte  Benedi&e,  Ora. 
Sancte  Francifce ,  Ora.  - 

Omnes  fancti  Monachi  &  Eremita; ,  Orate. 
Sancta  Maria  Magdafena ,  Ora. 
Sancta  Lucia ,  Ora. 
Omnes  fan&ae  Virgines  6c  Vidua? ,  Orate. 
Omnes  fan&i  6c  fanftse  Dei ,         Intercedite  pro  eo 

(  velpro  ea.)  • 

Propitius  efto  9  Parce  ei  Domine. 

Propitius  efto ,  Libera  eum  (yel  earn)  Domirie. 

Propitius  efto ,  Libera. 
Ab  ira  tua ,  Libera. 
A  periculo  mortis ,  Libera, 
A  mala  morte ,  libera; 
A  popnis  inferni ,  Libera. 
Ab  omni  malo ,  Libera. 
A  potentate  diaboli/  Libera* 
Per  Nativitatem  warn ,  Libera; 
Per  Cruccm  6c  Paflionem  tuam ,  Libera. 


Extreme  Unctionis. 


,85 


I 

a 


Per  Mortem  &  Sepulruram  tuam , 
Per  gloriofam  Refurre&ionem  tuam  ,  Libera. 
Per  admirabilem  Afcenfionem  tuam ,  Libera. 
Per  gratiam  Spiritus  fancti  Paracleti,  Libera. 
Ia  die  Judicii  ,  Libera; 
Peccatores ,  Te  rogamus  audi  nos, 

Ut  ei  parcas,  Te  rogamus. . 

Kyrie  eleifon.    Chrifte  eleifon.   Kyrie  eleifon. 

Poftea  Parochus  furgit ,  &  flans ,  aperto  capite,  juxta 
egroti  U3um ,  dicit  Jequentes  orationes  ;  quas  lamen 
potejl  intermittere  ,  ut  interdum  auribus  infirmi  ,Jervente$ 
qua/dam  afpirationes  inflilleu 

PRoficifcere  anima  Chriftiana  de  hoc  mundo,  in 
nomine  Dei  Patris  omnipotentis  ,  qui  te  creavit :  in 
nomine  Jefu  Chrifti  Filii  Dei  vivi  ,  qui  pro  te  paflus 
eft  :  in  nomine  Spiritus  fan&i ,  qui  in  te  emifus  eft :  in 
nomine  Angelorum  5c  Archangelorum  ;  in  nomine 
Thronorum  &  Dominationum :  in  nomine  Principatuum 
&  Poteftatum  :  in  nomine  Cherubim  &  Seraphim  :  in 
nomine  Patriareharum  &  Prophetarum  :  in  nomine 
fanctorum  Apoftolorum  &  Evangeliftarum  :  in  nomine 
fan&orum  Marty  rum  &  Confeflbrum  :  in  nomine  fanc- 
torum  Monachorum  &  Eremitarum  :  in  nomine  fane- 
tarum  Virginum ,  &  omnium  fan&orum  &  fanctarum 
ei  :  he  die  fit  in  pace  locus  tuus ,  &  habitatio  tua  in 
fancta  Sion.  Per  eundem  Chriftum  Dominum  noftrum. 
«.  Amen.  O  r  e  m  v  s. 

DEus  mifericors ,  Deus  clemens ,  Deus  qui ,  fecun- 
dum  multitudinem  miferationum  tuarum,  peccata 
poenitentium  deles,  &  prar?ritorum  criminum  culpas, 


184  Or  do  Sacramenti 

venia  remiflionis  evacuas  :  refpice  propitius  fuperhunc 
famulum  tuum  ( vel  hanc  famulam  tuam  }  &  remi& 
fionem  omnium  peccatorum  fyorum  ,  tota  cordis 
confeffione  pofcentem  deprecatus  exaudi.  Renoya  in 
eo  (yelm  ea)  piiflime  Pater ,  quidquid  terreni  fragilitat* 
corruptum ,  vel  quidquid  diabolica  fraude  violatum  eft, 
&  unitati  corporis  Ecclefia;  membrum  retfemptionis  an- 
necte.  Miierere  ,  Domine  ,  gemituum ,  miierere  lacry- 
marum  ejus  :  &  non  habentem  fiduciam  ,  nifi  in  tua 
.mifericordia  ,  ad  tua;  Sacramentum  reconciliation's  ad* 
mitte.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  Amen. 

COmmendo  te  omnipotent!  Deo,  chariflime  Frater 
[vel  chariffima  Soror]  &  ei ,  cujus  es  creatura, 
committo  :  ut ,  cum  humanitatis  debitum ,  morte  inter? 
veniente,  perfolveris,  ad  Audfcorem  tuum,  qui  te  de  limo 
terra;  formaverat ,  revertaris,  Egredienti  itaque  anima? 
tua;  de  corpore,  fpiendidus  Angelorum  coetusoccurrat ; 
judex  Apoftolorum  tibi  fenatus  adveniat :  candidatorum 
tibi  Martyrum  triumphator  exercitus  obvlet  :  liliata 
rutilantium  te  Confeflorum  tyrma  cjrcumdet  :  jubjlan- 
tium  te  Virginum  chorus  excipjat  :  &  beats  quietis 
in  finu  Patriarcharum  te  complexus  aftringat :  mitis  at- 
que  feftiyus  Chrifti  Jefy  tibi  afpe(5his  appareat ,  qui  te 
inter  afliftentes  fibi  jugiter  interefle  decernat.  Ignores 
omne  quod  horret  in  tenebris ,  quod  ftridet  in  flammis, 
quod  cruciat  in  tormentis.  Cedat  tibi  teterrimus  fata- 
nas  cum  latellitibus  fuis :  in  adventu  tuo  te  comitantibu 
Angeiis  contremifcat ,  atque  in  «ternae  noctis  chaos  in 
mane  diffugiat.  Exurgat  Deus  ,  &  ditfipentur  inimi 
ejus  ,  &  fueiant  qui  oderunt  eum,  a  facie  ejus,  Sk 

defi 


Extreme  Unctionis.  185 
deficit  fumus ,  deficiant  :  licut  fluit  cera  a  facie  ignis , 
lie  pereant  peccatores  a  facie  Dei  :  &  jufti  epulentur , 
&  exultent  in  confpe&u  Dei.  Confundantur  igitur  & 
erubefcant  omnes  tartarese  legiones ,  &  miniftri  fatanae 
iter  tuum  impedire  non  audeant,  Liberet  te  a  cruciatu 
Chriftus,qui  pro  te  crucifix  us  eft.  Liberet  teabaeterna 
morte  Chriftus  ,  qui  pro  te  mori  dignatus  eft.  Confti- 
ruat  te  Chriftus  Filius  Dei  vivi ,  intra  Paradifi  fui  femper 
amoena  virentia ,  &  inter  oves  fuas  te  verus  ille  Paftor 
agnofcat.  Ille  ab  omnibus  peccatis  tuis  te  abfolvat,  atque 
ad  dexteram  fuam  in  eleftorum  fuorum  forte  te  confti- 
tuat.  Redemptorem  tuum  facie  ad  faciem  v ideas  ,  & 
praefens  femper  afliftens ,  manifeftiftimam  beatis  oculis 
afpicias  veritatem.  Conftitutus  [  vd  conftituta  ]  igitur 
inter  agmina  Beatorum  ,  contemplationis  divinae  dulce- 
dine  potiaris  in  faecula  fsculorum.  H.  Amen. 

SUfcipe  ,  Domine ,  fervum  tuum  (v^/ancillam  tuam) 
in  locum  fperandas  fibi  falvationis  a  mifericordia  tua. 
vl.  Amen. 

Libera ,  Domine  ,  animam  ejus  ex  omnibus  periculis 
inferni ,  &  de  laqueis  poenarum ,  &  ex  omnibus  tri- 
iulationibus.  iC.  Amen. 

Libera  ,  Domine ,  animam  ejus ,  ficutliberafti  Enoch 

Eliam  de  communi  morte  mundi.  Amen. 

Libera ,  Domine ,  animam  ejus ,  ficut  liberafti  Noe  de 
^liluvio.  itf.  Amen. 

Libera  ,  Domine ,  animam  ejus,  ficut  liberafti  Abra-' 
^3iam  de  Ur  Chaldjeorum.  t}.  Amen. 

Libera ,  Domine ,  animam  ejus ,  ficut  liberafti  Job  de 
pafiionibus  fuis,    g.  Amen. 

A  a        Pats  L 


Tibet* 'V  ^rtiiiie-  *•  ^,  ei«5  >  f*Y~  tl'.  k«en\m. 
6^°.^  tX^v  6e4*ms?.  fic**^ 

•«  tion     a  -La  posn«? »-  ' 


>oer» 


EXTREMJE    UNCTIONIS.  1 87 

too  ,  &  ne  memineris  iniquitamm  ejus  antiquarum ,  & 
ebrietatum ,  quas  fufcitavit  furor,  five  fervor  maii  defi- 
derii  ;  licet  enim  peccaverit,  tamen  Patrem ,  &Filiuai, 
&  Spiritum  fanclum  non  negavit ,  fed  credidit ,  &  ze- 
lum  Dei  in  fe  habuit ,  & Deum  qui  fecit  omnia,  fidcli- 
ter  adoravit. 

O    R    E   M    U  S. 

DEli&a  juventutis ,  &  ignorantias  ejus ,  quaenimus ; 
ne  memineris  Domine  :  fed  fecundum  magnam 
mifericordiam  tuam ,  memor  efto  illius  in  gloria  clarita- 
tis  tuae.  Aperiantur  ei  coeli  ,  collaetentur  ill*  Angeli. 
In  regnum  tuum,  Domine,  fervum  tuum  [vel  ancillam 
tuam]  fufcipe.  Sufcipiat  eum  [vel  earn]  San&us  Michael 
Archangelus  Dei ,  qui  militias  coeleftis  meruit  principa- 
turn.  Veniant  illi  obviam  San£H  Angeli  Dei  ,  &  perdu- 
cant  eum  [vel  earn  ]  in  civitatem  coeleftem  Jerusalem. 
Sufcipiat  eum  [vel  earn]  Beams  Pemts  Apoftolus,  cui  a 
Deo  claves  regni  coeleftis  traditae  funt.  Adjuvet  eum 
[vel  eamJSan&us  Paulus  Apoftolus,  qui  dignus  fuit  elfe 
vas  ele&tonis.  Intercedat  pro  eo  [vel  ea]  Sanftus  Joan* 
nes  ele&us  Dei  Apoftolus ,  cui  revelata  funt  fecreta  coe- 
leftia.  Orent  pro  eo  [vel  ea]  omnes  San&i  Apoftoli , 
quibus  a  Domino  data  eft  poteftas  ligandi  atque  folven- 
di.  Intercedant  pro  eo[ve/ea]  omnes  Sanfti  &  Ele&i 
Dei ,  qui  pro  Chrifti  nomine  tormenta  in  hoc  faeculo 
fuftinuerunt  ;  ut  vinculis  carnis  exutus[W  exuta] 
pervenire  mereatur  ad  gloriam  regni  coeleftis  ,  praeftante 
Domino  noftro  Jefu  Chrifto  ,  qui  cum  Patre  & 
Spiritu  fan&o ,  vivit  &  regnat  in  faecula  faeculorum; 
iv'.  Amen.  m 

Aa  if 


In  lata  »  Tl  Lmpantr  £>«"»  hunu' 

liter  depneenmr-  - 

Donune  «w»  ^ 
t  Domini*  vobifawi- 


Extreme  Unctionis. 

0    R   E   M    U  S. 


nis  peccata  commilit ,  tu  venia  mifericordiflimae  pietatis 
abfterge.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  Amen. 

it,  Requiefcat  in  pace.  bJ.  Amen. 

Et  corpus  ajpergatur  aqua  benedicld ,  dicendo :  Afper- 
gat  te  Deus  rore  coelefti ,  in  reforre&ionem  vitac.  hJ. 
Amen. 


His  omnibus  peract'is  ,  Parocfuis  hdc  occajione  uri 
potent ,  ut  humance,  vita  ,  bonorumque  terrejlrium  fragi* 
/ieatem ,  atque  etiam  pcenitentia  &  bona  mortis  necefji- 
tatem  affijlentibus  aperiat  ;  poterit  quoque  defuncli  paren- 
*cs  alhqui ,  ut  eorum  dolorem  pid  confolatione  leniat. 
Antequkm  autem  difcedat  9  monebit  ut  ad  pedes  de~ 
^funcli  ,  Crux  >  aqua  benedicla ,  &  cereus  accenfus  collocen- 
£ur :  manus  autem  ejus  eomponantur  in  modum  Crucis 
^/upra  pectus  \  deinde  yfi  parentes  vel  propinqui  petant , 
MAt  aliquis  e  Clericis  Ecclejia  Parochiatis  ,  Ji  adjit , 
remaneat  prope  corpus  defuncli ,  donee  Jepul'tura  tradatur, 
cum  providebit ,  qui  &  defunclo  Jit  in  fubjidium ,  &  vivis 
£n  fblatium  &  exemplum.. 


Ofdo  Bcnediclionh  Parvulorum  periculosl 

decumbentium* 




QfAcerdos  fuperpelliceo  ,  &  Jlold  albi  colons  indutus  I 
O  infirmi  parvuli  cubiculum  ingredhur  y  dicens; 
f.  Pax  huic  domui  : 
A.  £t  omnibus  habitamibus  in  ea. 


-gr^gg-tg  Jfegrore  ccelefti,  in  nomine  Pfitris,  88 
,  je^bczibs  (xaQi.  Amen. 

J&MB  juermaim  cum  Mbuftro  ,  Ji  adjit ,  vi/ ySiitf  , 
£  :*r-adr.  reatabit  Pfalmwn  nz.  Laudate  pueri  Do 
aMi.  &c  6  Czmicum  trium  Puerorum  Benedicite 
«bb open. DofBinwDomino ,  &c.  pofiek  dim; 

Ex  ore  mfantium  6c  la&entiuoi : 
aL  Perlecifll  laudem  tuam. 
y.  Damme  exaudi  orationem  meam ; 
<„  Er  damor  meus  ad  te  veoiat* 

Dominus  vobUcum : 
^ .  Et  com  ipiritu  tuo, 

0  #  2  jif  v  a, 

DEus ,  cui  cun&a  adolefcunt ,  &  per  qnem  adufta 
firmantur  ,  extende  dexteram  tuam  fuper  hone 
famulum  mum  (yet  hanc  famulam  tuam)  in  tenera  setate 
languentem ,  quatenus  vigore  fonitatis  recepto ,  ad  an- 
norum  pervenkt  pknitudinem ,  6c  tibi  fidele  gratum- 
que  obfequium  prasftare  mereatur.  Per  ChrHbim  Do- 
minum  noftrum.  Amen, 

Beaedi&o  Dei  oumtpotentis  Patris,  )J(  &  Filii ,  t 
Spiritus  fan&i ,  defcendat  fijper  te  &  maneat  fempe 
it.  Amen. 

*** 


t  -          _    _  _  _  _.  ..  _  , 

DE  SACRAMENTO 
MJTRIMO  N II. 

"Ti  J'Atrimoniym,  quod  ab  initio  ,  tanquam  naturalis 
-J.VA  indifiblubilifque  conjun&io  Maris  &  Foemina,  ad 
;j)ropagationem  generis  humani ,  a  Deo  infinitum  eft, 
^hriftus  Domimrs  ad  Sacramenti  dignitatem  evexit. 
ITer  hoc  Sacramentum  confertur  gratia  ,  quae  naturalem 
«onjugum  amorem  perficit  ,  indifTolubilem  confirmat 
^■initatem,  ipfofque  fan&ificat.  Quamobrcm  intereft  plu- 
^imum,  ut  inter  fideies  pie  ac  fan&e  contrahatur. 
Cum  autem  in  Matrimonii  adminiftratione,  aliquando 
erniciose  erretur ,  &  femel  errata  difficile  admodum 
orrigantur ;  Parochos  ,  circa  varias  qua?  paflim  occur- 
r"unt  difficultates  ,  conditionefque ,  ad  huj us  Sacramenti 
validitatem  neceflarias ,  apprime  inftru£os  efle  convenit.- 

De  iis  qui  ad  Sponfalia  &  ad  Matrimonium 

admitteiidi  funt*. 

MAtrimomi  Sacramentum ,  de  hujus  Ecclefiae  con- 
.  fuctud ine  ,  prscedere  debent  fponfalia  ;  quorum 
nomine ,  intelligitur  promiflio  mutiia  futuri  Matrimonii, 
/iifficientibus  verbis  ,  aut  (ignis  declarata  &  acceptata  , 
Inter  perfonas  ad  contrahendum  habiles  6c  idoneas. 


De  Sacramento  Matrimonii: 
De  Bannorum  proclamation* '. 

IS  eft  proclamationis  Bannonun  finis ,  ut innotefcat 
an  fit  aliquod  inter  contrahentes  impedimentum,  quod 
vel  invalidum ,  vel  illicitum  reddat  Matrimonium. 

Trina  autem ,  ab  utriufque  contrahentis  Parocho  , 
fieri  debet  Bannorum  proclamatio  :  tribus  videlicet  Do- 
minicis ,  vel  Feftis  de  pracepto  celebrandis ,  faltem  uno 
die  intermedio ,  a  fe  diftantibus  ;  idque  in  Pronao ,  vel 
intra.  Mills  Parochialis  folemnia,  non  vero  in  aliaqu*- 
cumque  MifTa ,  etiam  folemni ,  multominus  in  Vefperis, 
In  Bannorum  denuntiatione  Parochus,  Nomina  6c 
Cognomina,  Patrem  &  Matrem,  Tutoremque  vel  Cu- 
ratorem  contrahentium ,  una  cum  eorumdem  domici- 
lio ,  intelligibili  voce  exprimere  curabit.  Si  Pater  de- 
ceflerit ,  exprimatur;  idemque  de  Matre  vel  de  utroque : 
atque  etiam  fignificet  primam  elTe  ,  vel  fecundam ,  aut 
tertiam  denuntiatione m  ,  juxta  formam  fuo  loco  prasf- 
criptam. 

Quando  difpenfatio  fuper  uno ,  aut  altero  Banno ,  ac 
etiam  fuper  defe&u  diei  intermedia;  ,  nec-non  fuper 
tempore  elaufo ,  gravi  &  rationabili  de  caufa  videbitur 
Parochis  neceflaria ;  tunc  in  prima  ,  aut  fecunda  Ban- 
norum proclamatione  ,  fpes  future  difpenfationis  eft 
populo  denuntianda. 

Qui  ex  alia  Dioecefi  migraverit ,  &  per  annum  inte- 
grum ,  in  hac  Dioecefi  non  fuerit  commoratus ,  fi  nu- 
bere  voluerit ,  prater  denuntiationes  faciendas ,  in  Par 
rochia,in  qua  domicilium  elegit,  tres  alias  in  Parochial 
Dioecefis  alterius  ,  in  qua  immediate  prius  habitabat — 
fieri  procuret. 


De  Sacramento  Matrimonii.  195 

Quod  fi ,  intra  anni  integri  fpatium ,  in  pluribus  Paro- 
hiis  alterius  Dioecefis,  &  intra  fex  menfes ,  in  diverfis 
arochiis  hu jus  Dioeeefis  ,  domicilium  habuerit  ;  in 
mnibus  ,  quantocumque  numero  fint ,  fiat  pariter  trina 
annorum  proclamatio ;  nifi  legitimam  fuper  iis  difpen- 
ationem  obtinuerit  ,  aut  Rmus.  D.  Epifcopus  unum 
ntum  domicilium  aflignaverit. 
Si  vero  ambo  contrahentes  ,  ab  anno  integro ,  in 
he  Dioecefi  bona  fide  commorentur ,  ad  contrahendum 
nihilominus  non  admittantur  ,  nifi  tres  Bannorum  de- 
untiationes  in  iis  omnibus  Parochiis  fa£hc  fuerint ,  in 
quibus  per  fex  menfes  ultiinos  habitaverint.  Non  prae- 
fumitur  autem  aliquis  ex  una  Dioecefi ,  vel  Parochia 
ranfmigrans ,  bona  fide  commorari  in  altera ,  qui  eo- 
em  tempore  ,  extra  novam  ill  am  Dioecefim ,  feu  Paro* 
chiam  ,  aliud  praeterea  confervat  domicilium. 

Si  quis  habeat  duo  fimul  in  diftin&is  Parochiis  do- 
micilia  ,  in  quibus  ex-sequo  inhabitat ;  denuntiationes 
omnes  futuri  ejus  Matrimonii ,  fieri  debent  in  utriufque 
habitations  Parochia. 

Atque ,  ut  ejufmodi  denuntiationes  non  fint  fine  ef- 
feftu  ,  Parochus  populum  inftruet ,  eum  ,  qui  aliquod 
impedimentum  novit  inter  contrahentes ,  illud  revelare 
fob  excommunicationis  poena  teneri.  Sed  &  aliquoties 
proponet  e  fuggeftu,  ea  quas  funt  communiora  Matrimo- 
nii impedimenta  ,  prout  infra  prsefcribetur. 

Quando  infra  tres  menfes,  poft  fa&as  denuntiationes,1 
Matrimonium  non  contrahitur  ,  denuntiationes  omnes 
ffipetantur ,  perinde  ac  fi  nullse  fa&ae  fuiifent  ;  nifi  hxc 
mora  interpofita,  ex  oppofitionum  ferie  fecuta  fuerit,  aut 
alitor  ab  Ordinario  Itatuatur. 

B  b         Pars  L 


1^4        Dft  S^CftAMitfTOi  MATBrJMOlWr.1 

TeftimoQWun,  qm  <k  fc^deoumiatioaibus  conftat ; 
fcripta  nunqgojft  tradaftff ,  oifi  poft  elapfts  viginti  qu^ 
tnor  horai,  a  fa&is  dsnuroiatioiubus-i  19  eo,  v^r<^fcrw 
batur cjuibus  <ftebu$  deiwmiatiion.es  faerya^ 

No©  proclameocur  Banna  Viduwum  m  Viduafura* 
quia  prius  de  mariti  r  aut  uxoris  morte  ,•  firmiftmaad* 
fit  probatio  :  aut  faltem  aeceuarium  eft  ParQcfw  r  ju. 
cujus  Parochta  fuertt  fepultwa/ „•  pat$ns  testimo- 
nium ,  ipfius  Ordinarii  loci  >  veteju*  Vigarii  Ge|\eraji# 
Aibfcriptione* ,  ac  figiUo  comprobatum  V  v$l  $  quid 
dubii  fuperefle  poflit  r  accedat  R,  P.  Cpifcppi  au#OK 
ritas :  quod  idem  obfervandum  ,  cum  alter  eprum  qu£ 
nabere  cupiunt ,  ruerit  alterius  Digecefeos ,  quqftd  at- 
teftationem  Pirochi  v  de  Bannprom  prQclamatioaft  legU 
sima ,  aiiifque  ad  Matrimonium  praMrequiuttf*- 

De  Us  qui  ad  Matrimonium  eontrahendunz 

admittendi  fiint* 

AD  Matrimonium  contrahendum ,  Baptjfmum  fu&e- 
pine &  pubertatem  attiguTe  necefle  eft  ,  qua?  pro- 
viris  ad  decipittm  q.uartum  ,  pro  mulieribus  ad  duodeci* 
mum  annum  completum ,  Jegibus  eonftituta  eft. 

Non -  Ktifficit  ad  nubendum  ,■  psrvflniflje  ad  pubertate* 
atinos ;  cum  enim  mutyys  pa*tium  confenfus  fttde  eflen* 
tia  Matrimonii  r  ad  UJud  Sacra memum  admitti  non  de- 
cent, mfiii  qui- fit  firmum  habent  ratipnis  ufum ,  ad 
vaiide  contrahendum  :  ^uamobr^m  furiou*  &l  amente* 
fi  nulla  haheant  lucida  imervalia,  a  ^ammp#io  coo* 
trahendo  aixxndi  fnflf . 

Surdi  &  muti  poftunt  .vaiiie  MjfirMapnjum  wre* 


DE  SACRAMfcjflrb  MAtRlMONH.  1^5 
■chimmodo  fuum  confetifiim  exterius  fignis  Titenifeftare 
valeant.  Verum  cum  talta  figna  fepius  in.  errorem  m- 
ducant,  prxdi&i  Matrimonionon  jungantur ,  nil!  prius 
confulto  Epifcopo. 

Exprefse  prohibitum  eft  filiis  &  filiabi/s  familtas, 
atque  etiam  mulieribus  viduis  minoribus  vigihti  quin- 
que  annis ,  fibi  per  Matrimonium  providere  ,  abfqitfe 
Patrum  &  Matrum,  Tutorumve,  aut  Cura'torum  fuorum 
confenfu  ,  fub  pcena  exhasredatiohis  ;  &  Parochis  eos 
Matrimonio  jungere ,  fub  poena ,  contra  criminis  raptus 
fautores  ,  per  leges  ftatuta. 

Notandum  quod  per  Edi&a  Regia  provifum  eft  ,  ut 
viri  trigefimum ,  &  fcemina;  vigefimum  quintum  annum 
excedentes ,  poflint  nubere ,  requifito  ter  per  fcriptum, 
licet  non  obtento,  parentum  confenfu  ,  fervatis  formali- 
tatibus  per  eadem  Edifta  prsfcriptis. 

Militarium  ,  ignotorum  ,  vagorum  &  aliorum  incer- 
tas  fedes  habentium ,  Banna  non  proclamentur  ,  hec 
celebrentur  Matrimonia  ,  abfque  conditionibus  infra 
fcriptis  :  ab  iis  igitur  exigent  Paftores  : 

i°.  Scriptum,  quo  de  eorum  Baptifmo  conftet ;  quod, 
ut  authenticum  habeatur ,  teftimonio  ac  figillo  Epifcopi 
Dioecefis  in  qua  baptizati  fuerint,  muniri  oportebit. 

i°.  Litteras  teftimoniales,  quibus  innotefcat  eos  officio 
Pafchali  fatisfecifle  ;  aut  faltem  ad  Pcenitentis  Sacramen- 
turn  acceflifTe. 

5°.  A&um  authorltate  legitima  comprobatum ,  quo 
exhibeatur  parentum  eorum  confenfus ,  vel ,  ft  parentes 
e  vita  deceflerint,  teftimonium  de  eorum  morte,  ftgtllo 
Epifcopi  Dioecefis  in  qua  obierint ,  debite  conftrmatum. 
4°,  Teftificationem  fide  dignam ,  qua  certum  fiat , 

Bbij 


i}6      De  Sacramento  Matrimonii.' 

eos  nullo  ligari  impedimento,  &  ad  Matrimonium  con* 

trahendum  prorsas  efTe  liberos* 

50.  Licentiam  fcripto  datam  a  Rmo.  D.  Epifcopo; 
aut  a  Vicariis  Gencralibus  y  ut  ad  proclamationem  Ban* 
norum ,  &  ad  Matrimonii  celebrationem  procedatur  ; 
fine  qua  di&as  perfonas  Matrimonio  conjungere  pro- 
hibitum eft ,  Tub  poena  fufpenfionis  per  duos  menfes. 

Praeter  has  concUtiones  omnino  necefTarias ,  Militares 
ad  Matrimonium.  non  admittantur,  quin.prius  requifV 
tam  ad  hoc  facultatem  impetraverint :  fimplices  quidem 
milites  a  fuis  du&oribus  ,  aut  fuperioribus  majoribus;. 
ipfi  vero  du^ores  6c  alii  fuperiores  ,  a  Rege ,  aut  ah» 
Inlpe&ore  generali J      .  •   ,  • 

.  ■  * 

.  Be  Impedimentis  Matrimonii* 

IMpedimenta  Matrimonii  funt  obftaGula  qua&dam ,  qua? 
impediunt  duas  perfonas  ,  quominus  fihi  invicem  per 
Matrimonium  provideant ;  &  duplicis  generis  funt :  alia 
dirimentia  vocantur ,  alia  vera  fimpKciter  prohibentia, 
Piiora  ita  impediunt ,  ut  r  fi  flame  eorum  aliquo ,  Ma- 
trimonium contrahatur ,  nullum  fit.  Pofteriora  non  fa* 
crunt  quidem  Matrimonium  nullum ,  fi  attentetur  '9  fed 
folum  %  ut  non.  licite  contrahatur^ 

De  Impedimentis  Matrimonium  dirimentibusl 

/^Uindecim.  funt  impedimenta  Matrimonium  diri* 
\J[  mentia. 

Primum ,  eft  Error,  qui  duple*  :  alter  videlicet 
circa  perlbnam  ?  quando  quis  eaiftimat  contrahere  cuni* 


De  Sacramento  Matrimonii*  197 
una  pcrfona ,  &  ei  fupponitur  alia ,  &  dirinut  Matri- 
monium. Alter  vero  circa  qualitatem  perfonx  (  ut  ft 
putaverit  earn  divitem  efle  ,  nobilem ,  virginem  ,  &c, 
Ciim  e  contra  fit  pauper  ,  ignobilis ,  corrupta  )  &  non 
imped  it ,  neque  dirimit  Matrimonium ,  nul  in  perfonam 
redundet. 

Secundum ,  ell  Conditio  fervilis  ;  ut  quando  alter 
conjugum  eft  fervus  ,  &  tempore  contra&us  ignoratur 
ab  altero  conjuge  non  efle  libera?  conditionis ;  hujus 
quippe  qualitatis  error,  non  minus  Matrimonium  impe- 
dit ,  quam  error  circa  ipfam  perfona;  fubftantiam.  Sed 
illud  impeclimentum  in  Gallia  locum  non  habet. 

Tertium,  eft  Votum  ;  nimirum  folemne  caftitatis  J 
quod  fit  per  Profeffionem  Religionis  approbatss ;  &  Vo* 
turn  (implex  Religionis  emiflum  in  Societate  Jefu,  exa&o 
biennio  tyrocinii. 

Quartum ,  eft  CoGNATIO ;  &  eft  triplex  :  una  Jpi.- 
ritualis  ,  quae  contrahitur  in  Baptifmo  &  Confirmatione 
valide  fufceptis :  hanc  cognationem  contrahunt  10.  Bap- 
tizans  cum  Baptizato ,  &  cum  Patre  &  MatreBaptizati. 
i°.  Patrinus  &  Matrina  cum  Baptizato,  &  cum  Patre  & 
JMatre  Baptizati.  Idem  dicendum  de  Confirmatione  ,  ft 
Patrinus  &  Matrina  in  hujus  Sacramenti  fufceptione  ad- 
hiberentur. 

Altera  eft  naturaLis ,  quae  confanguinitatis  nomine? 
appellatur  ;  &  eft  vinculum  perfonarum  ,  quarum  una 
ab  alia,  vel  amba;  ab  eadem/tanquam  a  communi  ac  pro- 
pinquo  ftipite ,  per  carnalem  generationem  defcendunt. 

Tria  in  confanguinitate  conftderanda  funt ;  videlicet, 
flipes  ,  linea  &  gradus. 

Stipes ,  eft  vel  Pater  folus  >  folave  Mater  ,  ciim  Filii 


\}i         f)E  SaCRAM*N*6  MAtftiMtin**. 

h  diverfis  comnibiis  ttati  funt ;  vd  Pate*  &  Mtftef 
juii&hn  t  nam  vir  &  ti*6r,  drm  fint  unacaro ,  uiiuft, 
tuhdemque  ftibitem  conftituutrt. 

Linea  >  eft  feries  perforatum  ab  eddehi  ftipite  4e£ 
cendentium.  Alia  eft  r«f?a,  alia  rrdnfierfa  t{t\it-eol&tk&*li$> 

Linea  re&a ,  eft  ordo  perfonamm  quarum  una  genki 
eft  ab  alia  ,  vel  immediate ,  ut  Films  a  Patue »  vel  me- 
diate^ ut  nepos  fPetit-fils)  ab  Avo.  Alia  eft  dfckndemhu#t> 
cum  fit  progrenus  a  genitis  ad  genitof eis ,  inquirendd 
eortim  ftipitem,  v.  g.  Pattern ,  Avum ,  Proavtuti ,  Aba* 
vum.  (Le  Pere ,  TAyeul,  le  Bis-ayeul ,  le  Tris-ayeul.) 
Alia  defecndehtium ,  cum  a  gehitoribus  fit  regremis  ad 
genitos ,  fcilicet  a  Patre  ad  Filium ,  Nepotem  *  Prone- 
potem ,  Abnepotem.  (  Fils ,  Petit:iils ,  Arriere-petit-fils, 
Fils  de  rArriere-petit-fils. ) 

Linea  tranfierja  ,  feu  collateralis ,  eft  feries  perfona- 
mm quae  ab  uno  communi  ftipite  ,  non  a  fe  invicem 
defcendunt :  ut  duo  fratres  ,  &  duo  confobrini.  Hsec 
linea  vel  eft  aqualis ,  cum  ii  quorum  cognatio  inquiri- 
tur ,  xqualiter  diftant  a  communi  ftipite  ,  ut  duo  fratres: 
vel  inaqualis  ,  qua;  etiam  mixta  dicitur ,  cum  confari- 
guineorum  alter'magis ,  alter  minus ,  diftat  a  ftipite  com- 
muni ',  ut  frater ,  &  fratris  filius. 

Gradus ,  eft  intervallum  quo  diftant  confanguinei  t 
turn  a  fe  invicem ,  turn  a  communi  ftipite. 

Ad  prsdi&orum  intelligentiam,  hie  poriitur  Arbof 
Cenealogiae. 


pp  Sacramento  Matrimonii. 

PIERRE 

Tige  ou  fouehe  commune 

rmtqxa  sDiJcjqul  oltyii  n't  .  ontmoqn 

digrl.     Paul  Frere  ..do.  .......Marie,    itr,  degrt 


i  tfgri*     Jacques  CoufmGerm-un.. ...... de  ,..Jean-      %t%  digrc. 


T5 : 


£^fn£    Mart  he  Confine  iiTuc  de  Germain  de...  •.Andre*     j*.  digri^ 


S 


*0 

a. 

A 


i,  digre.  Locis 


m  LlCNE  COLLATERAEE. 


•Catherine.  Mgre. 


Ut  autem  re£e  dignofcantur  confanguimtatis  gradus, 
fervandae  funt  regulae  fequentes^ 

In  linea  re&a  tot  funt  gradus  numerandi ,  quot  funt 
generationes  feu  perfonae  ,  dempto  ftipite.  Sic  Pater  6c 
Filius  funt  in  primo  gradu;  Avus  &  Nepos  in  fecundo, 
&c  fie  de  coeteris. 

In  linea  collateral,  quando  perfonae  ,  inter  quas  fit 
c omparatio  ,  xqualiter  diftant  a  communi  ftipite  ,  quoto 
gradu  ab  eodem  ftipite  diftant ,  eodem  diftant  inter  fe. 
Sermo  eft  de  ftipite  propinquo ,  id  eft  ,  de  principio 
communi ,  a  quo proxime  defcendunt ,  five  fit  vir,  five 
mulier. 

Si  vero  perfonae  inaequaliter  diftent a  communi  ftipite^ 


ioo       De  Sacramento  Matrimonii.- 
quoto  gradu  diftat  remotior  a  ftipke  ,  eodem  inter  fe 
diftare  cenfentur.  H#c  gradwjim,  inaequalitas ,  ubi  pe- 
tenda  eft  difpenfatio  ,  in  libello  fupplice  exprimi  debet. 

Duplex  eft  aliquando  inter  duas  perfonas  confangui- 
nitatis  vinculum ,  &  hoc  contingit  i°.  quando  duo  funt 
ftipites,  v.g.ft  duo  fratresMatrimonio  fibi  copulent,duas 
puellas  fibi  invicem  confobrinas ,  liberi  ex  utroque  Ma- 
trimonio  progeniti ,  erunt  duplici  confanguinitatis  vin- 
culo ligati ;  erunt  enim  in  fecundo  gradu  ex  capite  pa- 
terno  &  in  tertio  ex  capite  materno.  z°.  Si,  quando 
unus  eft  tantummodo  ftipes  ,  ii  qui  ab  eo  defcendunt, 
Matrimonium  inter  fe,  virtute  difpenfatiohis ,  inierint; 
tit  videre  eft  in  Genealogia.  hie  delineata. 


Bernard  Philippe 
I 

Anne 


Francois 


Cum  Bernardus ,  Philippus  &  Marcus  fint  Fratres,1 
&  Philippus  Matrimonium  contraxerit  cum  Csecilia  Pro- 
nepte  fui  (  ft  Petite-niece  )  Francifcus  ex  hoc  Matri- 
inonio  procr«iwr,  eft  in  fecundo  gradu  cum  Anna; 
quandoquidfem  tot  ambo  duorum  Fratrum  Filii  :  Fran- 
cifcus &  Anna  funt  etiam  in  fecundo  gradu  ad  quar- 
rum ,  propter  Caciliam  ;  &  ideo  duplex  eft  inter  eos 
confanguinita*  ime^ualU  ,  licet  ab  eodem  flipite  pro- 
venieas.  Ad  i 


De  Sacramento  Matrimonii.  201 

Ad  Matrimooium  nil  refert,  utrum  ftipes  fit  (implex 
an  duplex ;  cum  confanguinitas  J  a  ftipitc  fimplici  prove  - 
niens ,  non  minus  fit  impedimentum  dirimens ,  quam  ea 
quae  a  ftipite  duplici  procedit. 

Ubi  agetur  de  contrahendo  inter  confanguineos  Ma- 
rrimonio  ,  caveantParochi ,  ne  in  inquifitione  graduum 
confanguinitatis  aberrent.  Ut  igitur  in  materia  tanti 
momenti  tuto  procedant ,  debent  in  charta  confanguini- 
tatis Arborem  delineare ,  ibique  inferibere  ftipitem  com* 
munem  ,  a  quo  defcendunt  ii  de  quibus  agitur  ;  &  deiiv 
cepshinc  &  inde  generationes,  &  nomina  perfonarum, 
lifque  ad  eas ,  de  quibus  quacritur ,  an  in  gradu  prohi- 
bito  confanguinese  fint.  Sic  multo  tutius  ex  regulis  fupra 
recenfitis  judicabunt,  an,  &  qua  indigeant  difpenfatione. 

Inter  eos  qui  funt  in  linea  re&a ,  nullum  poteft  efle 
Matrimonium  ,  quocumque  gradu  ab  invicem  diftent. 
At  vero  in  linea  collateral!,  confanguinitatis  impedimen- 
tum extenditur  folum  ,  ufque  ad  quartum  gradum  inclu- 
five  ,  &  non  ulterius. 

Quando  inter  duas  perfonas  ,  duplex  confanguinitas 
reperitur ,  five  a  diverfis  ftipitibus  ,  five  ab  uno  tantum 
proveniat ,  ut  fupra  di£him  eft  j  tunc  eft  etiam  duplex 
inter  eas  impedimentum  dirimens,  &  eft  neceffaria  fuper 
utroque  difpenfatio. 

Tertii  generis  Cognatio,  dicitur  legalise  &  eftprophv 
quitas  exadoptione  alicujus  in  filium ,  feu  filiam  prove- 
niens.  Quae  quidem  adoptio  non  viget  amplius  apud  nos. 

Quintum  ,  eft  Af fin it as  ,  quae  eft  propinquitas 
orta  ex  copula  carnali ,  five  licita ,  five  illiciti  :  licita 
quidem,  ex  Matrimonio  valido  &  confummato ;  illicita 
vero,  ex  carnali  commixtione-naturali  &  confummata 
extra  Matrimonium,  C  c        Pars  /. 


Cpiitrabitur  imtfiw.ji  ipter.virttm  ipfum  cum  ctiafan^ 
guinea  fuap  uxtois,  vel  mulieris  &  carnaliter  cognitapp 
&  viciffim,  inter  uxprem,  vel  urn  lie  rem carnaliter  cogriir 
tarn ,  cum  confanguineis  viri  ;  jjo^  auterrt  inter  .coa^ 
£mguineo£  utmilfque  :  affinity xnim  non  parit  afflmkifcim. 

Aifiwtas  ergo  orta  ex  Matrimonii  coofummaifto/isBn 
pedit  Matriraoniun*  inter  affines ,  ac  dirimit  ufqtie  act 
quartum  gradum  incluftve ,  ficut  cVcoiifanguinitaa :  orta 
vero  ex  carnali.  copula  extra  Matrimonium  ,rirtpedic 
folum  ufque.  ad  fedundum  gradum  inclufive. .'.  .  » 

Gradus  autem  afHnttatis ,  computandi  funt  juxta  gra- 
dus  confanguinitatis  :  itaut,  quoro  gradu  confanguinw 
tatis  attingunt  aiiqui  virum ,  vel  mulierem ,  eodem  quo^ 
que  Tint  alteri  eorum;  affines.  -■.'•  >       '   ■  ■  • 

Se  xtunr ,  eft  Crimen.  ;  per  quod  hie  intelligitur ,  vel: 
adulterium  folum  r.  vel  conjugicidium  folum,  vel  conjii< 
gicidium  junc^una  cum  adulterio,    '  ■ 

Ut  adulteriumi  folum  fit  impedimentum cHrimens,  -&* 
quentes  requiruntur  conditiones  :; 

i>.  Ut  (it  adulterium:  formale  ,  ex  utraque  parte ,  id 
eft  ,  cognitum  utrique  parti '  adulterant!.,  fcientiiftanims 

t\  Ut  adulterium  fit  confummattom ,  &  proinde  utz 
fit  copula  carnalis  completa. 

.  .  Ut  urrns-  ex  a^ujcerisfcompli^Tflapromifem  i  f& 
cum  eoMatfimojiiumv^ftra^ 

.  4a.  Ut  .haic  pomiflio,  Yech^Sy  ant  alii^  figii$  extc* 
rioribu?  eijjCUiia&a,  eft,  lit\  manifeftata,  atque  abfeo' 
accieptaiaui;  jobh  isqukitiiki  tamep  j  toti  fit jjuraqiento  cow* 
firmatat  o  •  ~:.':w,'moj  £  <>oi.  :■  oirr.r  iir;cH  .  j  , n  :!  '  ;> 
Ut  leadgfai  womiffiory  ft&a  to  durante  Matrimo* 

I  |      .  Hi    ■  •  •  i  •  '»  ' 


De  Sacramento  Matrimonii.  103 
mo  ;  nihil  verorefert  utrum  ante,  an  poft  adultcrium 
fa&a  fuerit. 

Impedimentum  dirimerts  contrahitur  quoque  ab  his 
qui,  legitimo  Matrimonio durante,  aliud  lcienter  incunt, 
feu  potiiis  inire  attentant.  Hinc  v.  g,  fi  Pettus  conjuga- 
te ,  fciens  fuam  conjugem  vivere ,  aliud  Matrimonium 
contraheret,  cum  puella  ejus  Matrimpnium  cognofcente, 
illudque  confummaret ,  nbn  poflet ,  etiam  poft  mortem 
con  jug  is ,  cum  ea  valide  nubere. 

Ut  conjugicidium  fine  adulterio  ,  fit  impedimentum 
dirimens ,  requiritur  : 

1  °.  Ut  duo  complices ,  qui  volunt  inter  fe  inire 
Matrimonium  ,  fimul  confpiraverint  in  conjugicidium. 
Quod  quidem  fit ,  quando  alteruter  conjux ,  five  ma- 
ritus ,  five  uxor ,  &  perfona  cum  qua  yult  Matrimo- 
nium contrahere, mortem  alterius  conjugis  fimul  machi- 
nantur  ,  iivh  per  fe,  five  per  alios  quos  ad  id  adhibent. 

Oportet  ut  ha?c  machinatio  fiat ,  ex  intentione 
Matrimonii  fimul  contrahendi  ;  qua;  quidem  intentio 
effe  debet  faltem  in  alterutro  complice  :  fi  enim  neuter 
habeat  banc  intentionem ,  &  machinatio  fiat  ob  alium 
nem,  v.  g.  ad  vindittam  exercendam ,  vel  ob  fpem 
fucceffionis  in  bonis  conjugis  occifi ,  tunc  inde  non  ori- 
rur  impedimentum  Matrimonium  dirimens. 

30.  Requiritur  ut  mors  conjugis  ex  machinatione  fe- 
•cuta  fuerit ;  fi  enim  v.  g.  vulnus  non  eflet  lethale ,  & 
xnors  lecuta  fuerit  ex  imperitia,  aut  negligentiS  Medico^ 
mim ,  tunc  non  contraheretur  impedimentum  Matrimo- 
nii. 

Quando  conjugicidium  cum  adulterio  jungitur,  tunc, 
Ait  contrahatur  impedimentum  Matrimonium  dirimens , 

Cc  i } 


Z04       De  Sacramento  Matrimonii; 

non  rcquiritur  ,  ut  uterque  adulter  influat  in  mortem 
conjugis  occifi  ;  lu  trie  it  cnim  ut  alteruter  banc  mac  hi  - 
natus  fuerit ,  feu  procuraverit  v  five  Phyfiee ,  v.  g.  vul- 
nerando ,  venenum  propinando  ;  five  Mora/iter ,  id  eft  , 
confilio,  fuafione,  imperio.  Ut  vero  contrahatur  im- 
pedimentum  Matrimonium  dirimens ,  oportet  i 

10.  Ut  adulter,  qui  mortem  conjugis  occifi  machi- 
natus  eft ,  id  egerit  ex  intemione  Matrimonii  contra- 
hendi cum  adulterii  complice  ;  non  rcquiritur  tamen, 
ut  fuam  ei  intentionem  &  machinationem  manifeftet. 

10.  Necefle  eft  ut  adulterium  fit  formate,  ex  utraque 
parte. 

3°.  Ut  fit  con  fu  mm  a  rum. 

4°,  Ut  prscefierit  conjugis  occifi  mortem ,  non  ta- 
men machinationem. 

50.  Requiritur  ut  mors  ex  macfiinatione  fecuta  fuerit. 

Septimum ,  eft  Disparitas  cultus  \  talis- nimi- 
rum  ,  ut  unus  contrahentium  fit  baptizatus ,  alter  mini- 
me.  Si  autem  Catholicus  contrahat  cum  haeretica  vel 
fchifmatica ,  licet  peccet  contrabendo ,  valet  nihilomi- 
nus  Matrimonium. 

O&avum  ,  eft  Vis ,  feu  metus ,  quo  quis  inducitur 
ad  contrahendum.  Intelligitur  autem  non  quaecumque 
vis ,  feu  merus ,  fed  talis  qui  dicitur  cadens  in  virum 
conftantera  :  quando  videlicet ,  malum  quod  meruit ur , 
tale  eft ,  ut  merito  movere  debeat  virum  fortem ,  ad  fa- 
ciendum aliquid,  quod, eo  ceuante ,  non  faceret :  cujul- 
modi  eft  metus  mortis ,  mutilationis,  gravis  &  longi  car* 
ceris ,  amiiTionis  rerum ,  vel  ftatus.  Si  vero  levi  metu 
inducatur  quis  ad  contra  bond  urn  ,  Matrimonium  valet  > 
nifi  metus  ille  levis,  fiat  gravis  refpe&ivc  ad  perfonara 
contrabemenu 


De  Sacramento  Matrimonii;  105 
Nonum ,  eft  Ordo  ;  fcilicet  major ,  Subdiaconatus, 
iaconatus  &  Presbyteratus. 

Decimum,  Ligamen\  quo  fcilicet  quis  jam  ligatus 
atrimonio  exiftit.  Nam  ii  ad  aliud  conjugium ,  priore 
adhuc  durante ,  tranfire  voluerit ,  contra&us  nullus  eft. 

Undecimum,  eftJc/sriTiA  publics,  honestatis  ; 
oriturque  ,  i°,  ex  fponfalibus  valide  contra&is ;  &  tunc 
non  excedit  primum  gradum.  Quare  ,  vi  hujus  propin- 
quitatis  ,  non  poteft  fponfus  inire  Matrimonium  cum 
matre,  vel  forore  ,  vel  filia  fponfae ;  &  viciftim  fponfa 
cum  patre  ,  vel  filio ,  vel  fratre  fponfi ;  nequidem  poft 
diflblutionem  fponfa lium ,  morte  alterius  interveniente  , 
aut  alio  quo  vis  modo  fa&am ;  & ,  ft  de  fa&o  attentatum 
fuerit ,  non  valet.  i°.  Oritur  etiam  ex  Matrimonio  rato 
non  confum mato  ;  &  tunc  extenditur  ufque  ad  quartum 
gradum  inclusive. 

Duodecimum  ,  eft  Amentia  :  certum  eft  hanc 
jure  naturali  Matrimonium  dirimere  ,  cum  ipfo  amen- 
tia tempore  contrahitur  :  per  earn  enim  tollitur  ratio- 
nis  ufus  ,  ac  proinde  confenfus  ,  ne&endo  Matrimo- 
niali  vinculo  neceJTarius.  Quod  ft  aniens  per  lucida  in- 
tervalla  contraheret  ( quamvis  non  fit  tutum  quod  fie 
contrahat ,  neque  in  id  debeat  unquam  Parochus  ,  in- 
confultis  Epifcopo  aut  Vicariis  ejus  Generalibus  ,  con- 
fentire  )  validum  nihilominus  foret  Matrimonium. 

Decimum  tertium  ,  Clandesttnitas  ;  qua  hi mi- 
rum  Matrimonium  contrahitur  fine  praefentia  Parochi  r 
vel  alterius  Sacerdotis,  de  ipfius  Parochi,  vel  Ordinarii 
licentia,  cum  teftibus  requifitis. 

Decimum  quartum,  Impotentia.  Super  hoc  im- 
pedimento ,  ubi  orietur  diificultas  aliqua  ,  ad  R«»"»\  D. 


Be  Sacramsnto  Matrimonii: 

Epifcopum  recurrent  Paftofes ,  vel  ad  Vicarios  G«nei 
rales.  Hie  enim  non  nifi  brevem  hujus  impedimentt 
nottonem.fufcjkere  convejiifc  Jmpotenttae  jergo  iipjtiine, 
intelligitur  iphWitis  cjonfuonai^  Mafitiowniuia,  fifcfc 
ilia  fe  teneat  ex  parte  viri ,  five  fit  ex  parte  muUcrfs; 
modo  fuerit  tempore  jpfms  contra&us ,  &  non  ipfi  rato 
fupervenerit.  Diftiiiguitur  a  ilerilitate,  Di^tinguirur 
ettam  ah  impotentia  p^endirfoetum^vivum,  absque  men- 
tis periculo.  Impotentia  autem  ilia ,  de  qui  agiimts ,  per- 
petua  fit  necefle  eft  :  nam  fi  abfque  periculo.  vita; ,  am 
medica  auferrt  poult,  vel  JEcclefiaa  remediis,tolli  i  May 
trimonium  non  dirimit :  item  requiritur  ut  fir  abfoluta> 
vel  evidenter  refpe&iva.  De  abfoliita  nihil  diflkultatis 
eft  ;  de  refpe&iva  autem ,  conftat  per  Ecclefiam  lkere, 
ut  pars,  ad  quam  altera  eft  impotens,  ad  alias  tran&at 
nuptias.  Ut  autem  Matrimonium  ex  impotentia  nullum 
deckrerur  >  requiritur  Judicis  Eccleuaftki  fenfentia.  Si 
impotentia  ex  maleiicio  oriatur,  earn  magicarum  incan- 
iationum  arte  depell  ere  vgTande  foret  lacrilegium;  recur- 
rendum  e"rg6,  ad  prece*  &  alia  Ecclefia?  remedia ,  con* 


Denique,  decimum  quinrum,  eft  Raptus  ;  nam  inter 
raptorem  &  raptam non  poteft  eue  Matrimonium,  quan- 
diu  ipfa  mamerit  in-  poteftate  raptoris  ,  etiamfi  revera 
utrinque  adfit  nt  Matrimonium  confenfus.  Secus ,  ft  ex- 
tra illius  jam  fit  poreftatem ,  ac  in  loco  tuto  &  libero 
conftituta. 

Circa  impedimenta  dirimentia,  notandum  generaliter, 
quod  per  ea  non  diflblvatur  Matrimonium,  C\  ipfi  jam. 
ante  valide  contra&o  fuperveniant ,  five  confummarum 


J 


De  Sacramento  Matrimonii:  i0y 
Religionis  approbate:  quo  fuperveniente, Matrimoniu m 
diflblvitur ,  modo  nondum  tuerit  coniummatum  :  aded 
utconjux  reli&us ,  poffit  ex  tunc  ad  aliud.  eonjugium 
traniire.  Excipe  q uoq ue  dii  par  itatcm  c  ulcus ,  qua:  fuper* 
venit  MatrimoniQ  inrj^elium  ,  per  .conveifionem  unius 
d  Fidem  •  fi,  altercrnolente  convert!,  heque  coKabitare 
abfque  contumelia  Creatoris  ,fidelis converfus  ad  aliud 
Matrimonium  tranfeat. 


Si,  poft  contracture.  m,1  facie Ecct«(ia2^at^imoni£mi 

•  .  AiJ  Sill  Jl  jXl  raii;iji-:u<tfl/.fmj<;.,<;j  yjL .  Biinacim  *:c)  1^/ 
juxta  Concihi  I  ridentini  tormam ,  Kegiorumque  etiam 

Idi&orum  prafcripta  ,  deprehendatur  aliquod  impedi- 

nentum  dirimenp,  propter  quod  Matrimonium  fitlrrU 

turn;  videndum  e*ft,aft  fuper  illud  poffit  diipcnfari.  Quod 

ri  ira  eft  ,  procuretur  difpenfatio  ;  6k  interim  conjux  im- 

>edimenticonfcius,  abftineat  ab  amplexu  Matrimoniali. 

Obtenta  difpenfatione ,  &  fublato  per  earn  'tmpedinien-; 

d  ,  opus  elt  novo  contractu  ,  ad  vaJiaandum  prius  Ma- 

.  fa7.iTjT;ii  .t  ill.  :u  :  {rjttiirnoCr  f7r>  jupTu  \  svCjEku 
rimonium  :  non  tamen  requiruntur  nova  denuntiatio- 

ues,  neque  praefentia  ParochLSc  teftium  ;  fed  Tufficit 

it  conjuges  inter  fe  mutuo  renoventcoufenfum^adhibito 

iliqub  figno  exteriore.  Nifi  ca,fu  ,  quo  impedinicnuim 

am   fit  publicum  ,  vel  ejus  naturae  ,"  Ut  quantum- 

rumque  in  prafenti  fit  occultum  ,  abfolute  tamen  lo- 

mendo ,  poiTit  in  pofterum,  quocumque  modo,  manifef— 

ari  ac  innotdcere.  Quia  tunc  fieri  debet  reva.ridati»tat 

facie  Eccie!fiae  ,aiS  elt  coram  Varocno  ot  tembus,  fer-' 

vatis  Concilii  'fl^n^i.forii^^fUgui^ue  noftrorum 

Sanctionibus. 

At  vero^fi  impedimenrurrt  difponfatkwiem  non  no'mir- 

i  tit  (  qualis  ifefconfahguinirasi  puiirii  gfpadufc  &  ii&poten-^ 

i  toa)  tunc  •  con  j  uges  j  udicio  Ecclefia?  ie  parandi  fum ;  ve  i  - 


io8      De  Sacramento  Matrimonii.' 
(\  maltnt,  cohabitare  poflunt,  feclufo  incontinentiae  peri* 
culo  ,  tanquam  fVater  &  foror ,  abftinentes  a  conjugali 
amplcxu,  &  etiam  ab  ofculis ,  ta&ibus,  omnique  a£hi  li« 
bidinofo,non  minus  quam  hi,  qui  nunquam  contraxerunt: 

De  Impedimentis  Matrimonium 
prvhiientiius. 

QUatuor  recenfentur  impedimenta  Matrimonium 
prohibentia ,  fecundum  hodierham  Ecclefiae  difci* 
plinam. 

.  Primum  ,  Votum  Jimplex ;  caftitatis  fcilicet ,  yel  Re- 
ligionis,  vel  non  ducendi  uxorem,  vel  fufcipiendi  Or- 
chnes  (zeros. 

Secundum  ,  Tempus  ah  Ecclefid  prohibitum ;  id  eft/ 
a  prima  Dominica  Adventus  inclufive ,  ufque  ad  diem 
Epiphaniae  fimilker  inclusive ;  6V  a  feria  quarta  Cinerum 
incfufive ,  ufque  ad  Dominicam  in  Albis  inclufive. 

Tertium ,  Sponfalla  ;  ea  nimiriim  quae  legitime  fue- 
runt  contra&a,  necdum  diflbluta. 

Quartum,  Ecctefia  Vetiium ,  feu  Interdi&um;  id  eft, 
probibitio  Superioris,  vel  Judicis  Ecclefiaftici ,  qui ,  lite 
pendente,  ex  caufa  ,  inhibet  Matrimonium  ad  tempus. 

Haec  itaque  habeant  prae  oculis  Parochi ,  praefertim 
impedimenta  dirimentia,  ut  fecundum  cafus  occurrentes, 
poflint  circa  Matrimonii  contra&um  providere. 

De  Matrimonii)  ipjb* 

MAtrimonium  coram  proprio  Parocho  ,  vel  alio 
aeii  M.cap.         Sacerdote,  <k  Parochi ,  vel  Oridinarii  Ticemii 
vde Reform.'  &  duobus  vtl  tribus  teftibus  celebrari  debet,  alioquSn: 

m\vm 


De  Sacramento  Matrimonii.  109 
rrirum  eft  ac  nullum.  Quin  per  Edi&a  Regia,  practer 
arochum ,  ita  requiruntur  quatuor  probata  fidei  teftes, 
t  Matrimonium  abfque  iiscelebratum,  nullum  fit  quoad 
e&us  civiles.  .  ..  j  r  i:f 

Parochus  autern  proprius  ,  qui  Matrimonio  adefle 
ebet ,  ille  eft ,  in  cujus  Parochia  contrahentes  habitant: 
quod  ft  Parochia  diverfse  fint ,  e  duobus  Parochis,  ille, 
in  cujus  Parochia  Matrimonium  celebratur,  five  viri , 
live  mulieris.  Ex  ufu  tamen  receptum  eft  in  hac  Dicecefi, 
ut ,  quando  contrahentes  funt  e  diverfis  Dioecefibus ,  aut 
Parochiis  ,  Matrimonium  celebretur  in  Parochia  ,  &  co- 
ram Parocho  fponfae,  vifo  prius  Parochi  fponfi  confenfu. 

Si  Parochus  proprius ,  facultatem  cuipiam  alteri  Paro- 
cho ,  vel  Sacerdoti ,  extra  fuam  Parochiam  celebrandi 
Matrimonii ,  concedendam  duxerit,  earn  fcripto  tantum 
tradat;  tefteturque  unam,  duas ,  vel  tres  denuntiationes, 
fine  ulla  oppofitione  efle  fa&as ,  futuros  conjuges  non 
alias  nuptos  ,  vel  a  priori  matrimoniali  vinculo  folutos, 
in  eo  efle  ftatu ,  ut  per  aetatem  ,  aut  confenfum  Paren- 
tum  ,  Tutorum ,  Curatorum  ,  five  eti&m  per  difpenfatio- 
nem  a  Sede  Apoftolica ,  vel  a  D.  Epifcopq  conceiTam , 
libere  ac  legitime  Matrimonium  contrahere  poflint ;  eof- 
que  faltem  Pcenitentiae  Sacramentum  fufcepifle.  Sine  tali 
teftimonio  ,  nullus  Matrimonium  celebrare  praefumet. 

Ille  vero,  cui  facultas  data  fuerit ,  mandatum  penes 
fe  retineat ;  &  poft  celebratum  Matrimonium ,  hujus 
roandati  mentionem  faciat  in  inftrumento ,  quod  defcri- 
bet  in  libro  matrimoniali.  Turn  illius  inftrumenti  exem- 
plar a  fe  fubfignatum ,  mittet  ad  proprium  mulieris  Pa- 
rochum  ,  a  quo  facultatem  accepit ,  ut  ipfe  pariter ,  in 
libro  Matrimoniorum  fuse  Ecclefiae ,  illud  defcribat. 

D  d        Pars  I. 


iro      De  Sacramento  Matrimonii. 

Quod  fi  k  R1*0-  D.  Epifcopo  hQa  fuerit  iiia  poteftaj, 
mandatarros  mandam  memionem  faeiat  in  inftf  umento  t 
quod  in  libre  Matrimoniorumdefcribet.  Pix>vkfebkqu«, 
lit  ad  proprium  multeris  Parochum  deferafur  exempt** 
ilKus  inftrumentt- ,  it*  libro  matrimoniali  Ai&  Ecclefiae, 
utfopra,  defcribendum ;  nifi  alker  al>  Epifcopo  fuerk  i» 
mandate  expreifum. 

Omnes  Parochi ,  qui  alios  quarn  fuos  Pa*ochiaii6*:, 
abfque  proprii  Parochi ,  aw  Ordinari*  hcerif&y  Matrix 
monio  jungere  prsefumunt  ,  Sufpenfionis  poen&fr,,  ipfb 
fa&o ,  incurrunt ,  prxter  poenas  contra  ipfos,  pe*  Edftda 
Regia  y  ftatutas. 

Moneantur  fideles  quod  ,  qui  per  dolum ,  aiit  abfque 
fblemnitatibus  in  Matrimonio  fervari  folkis  ,  coram  tef- 
tibus  &  Parocho  ,  fine  ejus  benedi&ione ,  per  verfca-de 
prasfenti,  contrahere  prsfumpferin^Excommunicalkmis 
vinculo  fint  ip(b  fa&o  innodati;  quam  Excommunicatio- 
nem  incurrunt  quoque  Notarii  &  teftes,  qui  adhibui 
fuerint. 

Atque  infuper  inftruantur,  qua  modeftia ,  intention** 
devotione  &  reverentia  ,  ad  Matrimonii  Sacr  amentum 
iccedere  debeant ;  & ,  ut  eamajore  cum  fru&u  fiant 
ad  contrahendum  non  admittantur,  nifi  faltera  fa&a  priul 
peccatorum  Confefiiohe  Sacramentali. 

Debet  autem  Matrimomum ,  in  Ecelefia  tanrum  P'aro- 
cfiiali  celebrari;  idque  publice  &  interdiu ,  non  feroti- 
nis  horis ,  fed  mane,  poft  horam  quintam  hieme,  &  quar- 
tam  ajftate  :  nuiqtiani  diebus  Dominieia,  Feftis,  jejunif- 
aut  tempore  prohibit©  ;  nifi  accedat  R"*;  I>.  ErJt(co£ 
Kcehtia. 

Curet  vero  maxime  Parocnus ,  verba:,  qii2ms  exprs 


De  Sacramento  Matrimonii.  hi 
mum  eonfenfum  fuum  de  praefenti  contrahentes,  ita  clare 
&  imelligibi  liter  pioferri  -9  ut  nulla  de  iis  ,  aut  eorum 
fen lu  dubiratio  efle ,  aut  Aiboriri  valeat. 

Si  quae  dubia,  circa  celebrationem  Matrimonii  occui> 
rerint ,  Parochus  Matrimonium  non  perficiat ,  niii  priui 
confuluerit  Rmu»n.  D,  Epifcopum. 

Annulus,  juxta  ritum  Matrimonii  celebrandi ,  benedi- 
cendus  erit  j  fit  unicus ,  &  fimplex. 

Nummi  vero  tredecim ,  qui  in  fignum  conftitutse  do- 
tis  dantur  fponfas ,  benedicendi  erunt. 

Provideatur,  ut  abfque  omni  ftrepitu ,  petulantia ,  die- 
teriis  ,  ludicris  inhoneftis  &  lafeivis ,  fideles  in  Eccle- 
ii.i ,  ut  decet  fanGos  ,  Matrimonii  celebrationi  interfint, 
iponfifque  ,  a  Deo  gratiam  coeleftium  benedi&ionum , 
«leprecentur. 

Nullatenus  permittant  Parochi,  ut,  qui  feme!  legitime 
«ontraxerint  ,  propria  fua  auftoritate  ab  invicem  difce- 
<lant,  quantumvis  julra  ratione  ad  id  induQi  videan- 
*ur  ;  fed  eos  ad  Curia;  fpiritualis  judicem  remittant , 
"Wt,  quod  facris  Canonibus  fuerit  confentaheum ,  circa 
«os  decernat. 

Denique  caveant  ne  quis ,  in  Parochia  fua ,  muliefem 
"*ixoris  loco  teneat ,  quam  fibi  per  Matrimonium  non 
^onjunxit;  fed  tales  moneat,  ut  quamprimum  ab  invi- 
cem  feparentur ,  & ,  fi  parere  noluerint ,  ad  Officialem 
«deferanrur. 

De  Libra  Matrimomalu 

HAbeat  Parochus  Librum  Matrimortiorum ,  in  quern 
referat  conjugum  nomina ,  cognomina  &  seta  tern  ; 
Parentum  etiam ,  feu  Tutorum ,  quorum  au&oritate  6c 

D  dij 


in  De  Sacramento  Matrimonii. 
confenfu ,  contra&um  fuerit  Matrimonium ,  &  quatuor 
tedium ,  qui  interefle  debent ;  qualitatem  6c  Parochiam 
habitations  fingulorum  :  diemque  ,  menfem  ,  annum  & 
locum  contra&i  Matrimonii  :  fubfignentque  Conjuges , 
Parentes ,  feu  Tutores  &  Teftes  ,  aut  faltem  poft  imer- 
pellationem ,  declarent  fe  nefcire  fubfignare  ,  de  quo 
fiet  mentio. 

In  A&u  matrimoniali  defcribendo,exprimantur  difpen- 
fationes ,  fi  quae  fuper  contrahendo  Matrimonio ,  vel  fuper 
denuntiationibus ,  aut  a  Sede  Apoftolica ,  aut  a  Rmo-  D. 
Epifcopo  fuerint  obtentac;  atteftationes  quoque,  &  quae- 
libet  mandata  procuratoria,  ad  confentiendum  ex  parte 
Parentum,Tutorum,  Curatorum  &  aliorum,  quorum  in- 
tereft ,  cum  eorum  omnium  data  ,  in  Regiftrum  referat 
Parochus,  exemplaribus  accurate  penes  fe  retentis  ;  dic- 
tumque  Regiftrum  fub  fera  diligentercuftodiat. 

Quod  fi  forte  partes  contrahentes ,  prolem  ante  Ma- 
trimonium  fufcepiflent,  fcriptum,  quo  de  prolts  Baptifmo 
certus  fit ,  ab  iifdem  exhiberi  curabit  Parochus ;  recog- 
nitionis  aut  legitimations  a&um  ,  cujus  formula  infra 
reperitur,  c^nficiet ;  quern,  non  in  ipfa  celebrationis  Ma- 
trimonii defcriptione  ,  ne  partium  contrahentium  rurpi- 
tudo ,  ob  quatuor  tedium  oculos  ponatur,  fed  immediate 
poft  a&um  celebrationis  Matrimonii  a  teftibus  fubfcriben* 
dum,  interponet;  &  huie  recognitions  aut  legitimationis 
a&ui ,  fimul  cum  partibus  contrahentibus ,  fubfcribet. 

Obiter  obfervandum  eft,  quod  a£hishujufmodi,  locum 
habere  nequeat,  riifi  pro  mfantibus ,  qui  ex  perfonis  libe- 
ris,  &  ad  contrahendum  inter  fe  Matrimonium  habilibus,. 
*   nati  funt :  infantes  eninradulterini,  vel  inceftuofi,  per  full— 
fequens  Matrimooium,nufquam  poffunt  legitimi  evadere— 


ORDO  SACRAMENTI 

MATRIMO  N  II, 

£T»{  "TO 1-1  HO  t  iJlCTJJ*;  I  *jf)  31  fflSO  f>I  3*1©/  sfl 

Ac  primo  Ritus  celebrandi  Sponfalia, 

"TyAnnis  y  cceteri/que ,  qua  ante  Matrimonium  prare- 
jLj  quiruntur ,  rite  peraclis  ;  contrahere  volentes ,  kord 
tompetenti  veniant  in  Ecclejiam  ,  una  cum  paremibus  , 
^imich  &  tejlibus  dejignatis  ,  in  habitu  decenti  :  ad  quos 
^rnte  Crucifixum  confliiutos  ,  virion  quidem  ad  dextram  , 
anulierem  verb  ad  Jinijlram  ,  Sacerdos  fuperpellic'eaF?  feu 
-nib  a  &  Jlold  indutus  ,  fufd  priits  ad  gradus  Aliaris  ora- 
-iione ,  accedit  cum  Minijiro  :  qwzjitoque  nomine  &  cog- 
-nomine  Defponfandorum  ,  niji  alias  id  noverit  juxta 
^mtiquam  &  laitdabilem  Dicecejis  hujus  conjuetudinem  , 
■^intequam  ad  Matrimonii  celebrationem  procedat  ,  pra- 
^niicit  Sponfalia  ,  ac  feipfum  Jignans  %  dicit  : 

-I3n  nomine  Patris ,  ®  &  Filli ,  &  Spiritus  fan&i.  Amen. 

1 'Union  fainte  ,  dont  vous  ctes  fur  le  point  de  for- 
mer les  noeuds  par  le  Mariage  ,  eft  d*une  grande 
importance  pour  vous  ,  mon  cher  Frere  &  ma  chere 
toeur  :  vous  allez  vous  unir  par  des  liens  indiflblubles, 
^  etablir  une  fociete ,  qui  peut  vous  rendrc  heureux 
o\i  malheureux ,  pour  le  temps  &  pour  I'eternire  :  ces 
*3notif$  font  fi  puilfans ,  qu'ils  ont  determine  l'Eglife  a 


if4  Ordo  Sacramenti  Matrimonii, 
f imtiiution  des  Fiangailles ;  elle  a  voulu ,  par  cette  tMi 
jnonie ,  vous  preparer  a  une  a&ion  fi  fainte ,  &  fan&i£ej 
par  k  Beaedi&ion  4$  foa  MinUlre  ,  vos  promejfcs  t& 
ciprpques  ,  qui  la  doivent  pr^ceder  :  entrez  dans  iei 
rues ,  •&  fondet  les  dilpoTuions  &  vos  cceurs  ,  avanj 
que  de  vous  Her  par  des  engagemens  fi  refpe&ables. 
L'amour  de  Dieu ,  la  crainte  de  fes  jugeraens  ,  le  defii 
de  votre  falut ,  la  penfee  de  leternite ,  ont-ils  prefide 
aux  <hoix  que  vous  avez  fait  ?  Telles  doivefif  etre  vos 
difpofnions ,  dans  une  demarche  fi  importante  :  vous 
devez  y  chercher  principalement ,  &  pardeflus  tout ,  le 
Royaume  de  Dieu  &  fa  Juftice.  Tout  autre  motif  qui 
ne  feroit  pas  fubordonne  a  celui-ci ,  feroit  indigne  du 
Chriftianifme ,  &  vous  courriez  rifque  ,  en  le  fuivont » 
de  regreter  toute  votre  vie  un  choix ,  dont  la  Religion 
He  feroit  pas  le  premier  mobile.  Si  vous  etes  determi- 
nes fur  ces  principes ,  efperez  avec  confiance ,  que  Dieu 
confirmera  la  Benedi&ion  que  je  vais  donner  a  vos  pro* 
mefles. 

£t  vous  ,  Chretiens  >  qui  vous  interefles  pour  ces 
ruturs  Fiances ,  ne  foyez  point  oififs ,  encore  moms  di£ 
fipes ,  pendant  une  fi  fainte  cerempnie  ;  &  ne  leur-*efe 
fez  pas  le  fecours  de  vos  prieres,  dont  ils  onti>efoin, 
pour  obtenir  I'afliftance  de  TEfprit  Saint ,  fur  les  efig* 
gemens  qu'ils  vont  contra&er:  fi.vouscohnoifiezqudl- 
que  empechement  qui  mette  obftacle  a  ce  Mariage* 
declarez-le  mairttenant,  fous  peine  d'excommunicatiom 

Et  fi.  nemo,  rcclamct ,  Sacerdps  nommatim  cpmpetfan$ 
futuras  Spoafos.y  abfque  ptelatiotif  honoris  ,  dlcat: 

N,  &  N4  levez  la-  main. 


O&w  SAciimittt  Matrimonii}  f 

Vote  jurez  &  ppkitmi  k  Dial'  * dedfre  1$  Verite 
to  tes  articles ,  fur  |ef quels    vais*  voas  iafefttogfei'? 

Refpottdeat  uietftK- ;  Oi&,  .Mftriitttf ,  jsr  la  jur«-  &  je 
le.  proraets, 

Rursus  inurrogat  cos  Sacerdos  :  Ne  ff  avez-voljs  pas^ 
<pa'il  y  ait  quelque  ejnpeqhement  legitime  ,  qjui  vous 

Rejpondeat  uterque :  Non  ,  Monfieur. 

DT  Vous  preTerite£vous  ici  Tun*  &  Fautre ,  avec  une 
e$£ef 4  Jitatte  *  fajn?  y  etije.  contraiats  pfcit  ij>enace  *  pat 
violence  ou  par  autorite? 

Ktfpandcat  uterajic  :  6«r  ,  Wonfieur.  . 

Tunc  Parochus  ,  '  Jarurum  Sponfum  mhtbiattm  compd- 
lans ,  dicat :  _  ,  .    .    .  . 

* "  Jv.x  levez  la  main.  Vou^pVometfez "&  ]ur6i  devaift 
rXi«u  ,  &  en  face  de  la  fainte  Eglife  ,  que  vous  prendre^ 
j>our  votre  Femme  &  legitime  £poufe  iV".  ki  prefentef 

-    Rejpoxideat :  Oiii ,  Monfieur ,  je  le  prometsv 

J)einde  Parochus,  ad futuram  Sponfam  fermonem  c<h*> 
eeuTL  fimiliter  buerrqgat : 

'  N.  levez  la»  main.  Vous  promettez  &  jurez  devtfnf 
^r^iett-,  &  eii  face  de  la  faime  £gKfe,  que  vous  prendrei 
^<>ur  votre  Mari:  &  legitime  £poux  A^.  ict  prefent 

.  Jtejpondeai :  Oui  ^  Monfieur,  je  le  promets. 

Pojlqudtn  dddettrtt  tonfenfum  +  Parochus  umufaue  de& 
***ftB<  conjungcn?)  &  ipfi  manum  Jhpmmponcns ,  diciti 


%  1 6    Grdo  S acr^mehti  M^frim.o mm 

Et  eg6  hanc  mutuaih  ye(fo^fponfipnem  confirmo. 
In  nomine  Pattis  ®,  &.Fjlii,&  Spiritus  fan&i.  Amen. 

Delude ,  afipergem  \  e.osaqua.  benediBd  x  dicit : 

Afpergat  ®  yos  Deus  rore  gratis  fuse  in  yitam aterv 
nam.  Amen. 

Poftea  ad  ipfius  Matrimonii  ceUbrationem  procedit ,.  ui. 
fiquitur. 


RITUS  CELEBRANDI  MATRIMONIUM. 

. .  *  •  .... 

&Acerdos ,  conjlitutis  ante  fi  ,ut  mox  dictum  eft ,  fu- 
Kj  turis  Conjugibus,  aftantibufique parentibus ,  amicis ,  ac 
tefiibus  neccflariis ,  fi  ip/um  fignans ,  dicit ;  s 

Exhortario  ante  Matrimonii  cdebrationem* 

LE  Manage  que  vous  allez  contra&er f  mon  cher 
Frere  &  ma  chere  Sceur ,  eft  un  grand  Sacrement, 
dit  TApotre  Saint  Paul.  II  eft  grand ,  puifqifil  nous  re- 
trace l'union  chafte  &  intime  de  Jesus-Christ  avec 
fon  Eglife ,  qu'il  a  lavee  dans  Ton  Sang  pour  la  rendre 
toute  belle ,  &  en  faire  une  £poufe  digne  de  remplir 
toute  l'etendue  de  fon  coeur.  C'eft  Une  alliance ,  dont * 
fuivant  la  penfee  de  Tertulien  ,  on  ne  peut  fuffifam- 
ment  relever  la  dignite'  &  le  bonheur  :  puifque  l'figlife 
elle  -  meme  en  forme  les  noeuds  ,  Toffrande  de  notre 
augufte  Sacrifice  la  confirme ,  la  Benediction  du  Pretre 
y  met  le  fceau  ,  les  Anges  en  font  les  temoins ,  &  le 
rere  Celefte  la  ratifie.  Quels  motifs  plus  puiftans  pour 

vous 


Ordo  Sacramenti  Matrimonii.  %iy 
vous  rendre  refpe&ables  les  noeuds  indiilblubles  ,  que 
vous  allez  former?  Si  I'Efprit  de  Jesus  -Christ  & 
de  fon  £glife  vous  guident ,  vous  trouverez  dans  cette 
union  ,  une  fource  intariflable  de  graces  &  de  faintete; 
mais  <i  l'efprit  du  monde  &  de  la  concupifcence  pre- 
side a  vos  engagemens ,  les  liens  funeftes  qui  vont  les 
rmer ,  y  attacheront  en  meme-temps  des  inquietudes 
devorantes,  des  chagrins  cuifans,  des  tribulations  fans 
ri  ombre  ,  d  autant  plus  infupportables ,  qu'elles  ne  peu- 
vem  prendre  fin  qu'avec  vous. 

Voulez-vous  done  eviter  un  fort  Ci  deplorable  ?  Re- 
gaxdez-vous  comrae  deftines  de  Dieu ,  pour  multiplier 
les  enfans  de  la  Foi,  &  placer  dans  le  fein  de  l'£glife 
des  heritiers  de  fon  Royaume  :  cherchez  a  fan&ifier 
v-otre  alliance  par  une  foi  vive  &  pure ,  une  charite 
ar<lente  ,  un  zele  &  un  defir  mutuel  d'avancer  dans  la 
vertu.  Deux  Chretiens ,  qui  fe  lient  par  les  noeuds  fa- 
ores  du  Mariage  ,  font  deux  perfonnes  qui  s'al lient , 
pour  travailler  de  conceit  a  leur  fan&ification ,  pour 
achever  enfemble  le  refte  de  leur  carriere  ,  pour  en  par- 
tager  les  peines ,  pour  s 'aider  a  fe  confoler,  dans  lestra- 
verfes  qu'ils  ont  a  effuyer  ,  &  pour  arriver  heureufe- 
*nent  au  meme  terme ,  qui  eft  le  Ciel. 

His  diclis  ,  Sacerdos  firmonem  ad  Sponfum  convertit , 
Cumque  proprio  nomine  compellans ,  die  it : 

IV.  Vous  venez  de  promettre ,  que  vous  epouferiez  N , 
(  hie  appellet  nomen  Sponfk  )  ici  prefente.  Vous  jurez 
^°nc ,  &  promettez  prefentement ,  que  vous  la  prenez 
pour  votre  Femme  &  legitime  Epoufe  ? 

R.  Oiii ,  Monfieur. 

E  e  Pars  I. 


2 Oftbo  Sacramekti  MxtRiM6Nir. 

Hie  PaWcteiS  ffa>net'Spon/urn9  ut  ficum  atttmi  & 
diftinSl  prontotciet  fequemia ;  deinde  profequitur,  dicens : 

Levez  la  main ,  &  adreflez-lui  avec  moi  ces  paroles. : 

-  fl.  Je  vous  prends  pout  ma  Femme  &  ma  legitime 
£poufe ;  &  je  jure  &  promets ,  que  je  vous  ferai  fidele 
Man » tant  quit  plaira  a  Dieu  de  nous  lauTer  enfem- 
ble*  •  >  • 

Pofiea  Sacerdos  coriverjiis  ad  Sponfim ,  dlch : 

: . .  ^V.  Vous  venez  de  promettre  >  que  vous  epouferiez  N. 
j^hlc  typtllet  no/pen  Sponfi  }  ici  prefent.  Vous  jurez 
done;  *  &.promettez  prefentement  i  que  vous  le  prenez 
four  votre  Mari  &  legitime  £poux  I 

r  JL  Oiii ,  Monfieur. 

;i  Towk  Sacerdos,  earn  monendd  tit  fiiprk ,  Jubdit : 

Levez  la  main ,  &  adreuez-lui  avec  moi  ces  paroles  : 

-N.  Je  vous  prends  pour  mon  Mari  &  legitime  £po«x; 
&  je  jure  &  promets ,  que  je  vous  ferai  fidele  Epoafe  , 
tant  qu'il  plaira  a  Dieu  de  ndus  lauTer  enfemble. 

His  promijjionibus  fa  utrinque  factis  ,  Saccrdo*  dex~ 
tras  amborum%  dctcml  modefiid.t  apprehendens ,  eas.conjua-  r 
git,  dicens: 

Joignez*  les  mains. 
Mtxfibdiiz 

Et  ego  conjungo  vos  lit  Matrimonium  ,  in  nomine 
Fatris      &  Filii p  &  Spiritus  SanOi  Amen. 


Ordo  Sacramenti  Matrimonii.  119 

Turn  porrigatur  Annulus  in  aliquo  vafe ,  eumque  Sa~ 
cerdos  bcnedicat,  in  hunc  modum: 


Benediclio  AnnulL 


f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 
rt.  Qui  fecit  coelum  &  terram. 
it.  Sit  nomen  Domini  benedi&um : 
itf.  Ex  hoc  nunc  &  ufque  in  feculum. 

O  R  E  M  V  S. 

/^Reator  &  confervator  humani  generis ,  largitor  gia* 
tlx  fpiritualis ,,  emittere  djgneris  j>enedi£Honem  ® 
fuam  fuper  hunc  Annulum  :  ut,  quae  eum  geftaverit, 
fidelitatem  integram  fuo  fponfo  tenens ,  in  pace  &  vo- 
iuntate  tua  permaneat,  atque  in  mutua  charitate  Temper 
\^ivat.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  vl.  Amen. 

Deinde  in  eodem  vafe  ponantur  Nummi  trcdecim , &l 
tnedicantur  hoc  ritu. 


Benediclio  Nummorum. 


1  r 




  O    R    E   M   U  S. 

■}  Enedic  >r<  Domine  hos  Nummos ,  quos  traditurus 
—Mi  eft  famulus  tuus  in  manus  ancillas  tuas  :  &  dona 
^ 's  abundantiam  rerum,  &  circumftantiam  operum  :  ut 
^orefcant  ficut  rofa  in  Jericho  plantata,  &  te  Dominum 
"oftrum  Jefum  Chriftum  timeant  4  &  adorent  in  fa;cula 
^culorum.   vl.  Amen. 

Turn  q/pergantur,  fimul  cum  Annulo ,  Aqua  bentdi8d> 

Ecij 


f/*  modum  Cruris. 


Deinde  Sacerdos  tradit  Annulum 
Sponjus  verb  eumdem  cum  Sacerdote ,  imponit  quarto 
to ,  feu  annularis  dextra  manus  Sponfat  ?  Sacerdote  die  cm 
ad  Sponjam :      .uiUli\ti\.  -s  -V 

N.  Accipe  Annulum  Hdei  matrimonialis  ,  ut  illun 
portans,  fis  armata  virtute  coeleftis  defenfionis  ,  &  pro 
ficiat  tibi  ad  falutem  aeternam.  In  nomine  Patris  %  y  & 
Filii ,  &  Spiritus  San&i.    g.  Amen. 

Rursum  Sacerdos  tradit  Nummos  in  manum  Sponji, 
is  in  manum  Sponja  fuct ,  dicente  Sacerdote : 

Labores  manuum  veftrarum  ®  manducabitis  9  b 


I 


erttis ,  &  bene  vobis  erit. 

-Ov  y>  sot'Xfg  ,  M>n?}  o.nciu  oui  cjj'jwwtn 

Quo  facto  9  a/pergat  cos  aqud  bcnedicld  ,  die  ens 

Afpergat  ®  vos  Deus  rore  gratia;  fuae ,  in  vitam  *ter 
nam.  rL  Amen. 

Deinde  legal  preces  fcquemes, 

+.  Manda  Deus  virtuti  tuae ; 
vl.  Confirma  hoc  Deus  ,  quod  ope  rat  us  es  in  nobJ 
Kyrie  eleifon.  Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 
Pater  nofter ,  &c.  fecretb. 
f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem  : 

Sed  libera  nos  a  malo. 
f.  Salvos  fac  fervos  tuos : 
W.  Deus  meus  fperantes  in  te. 
>*.  Mitte  eis  Domine  auxilium  de  fan&o : 
Et  de  Sion  tuere  eos. 
«      EAo  eis  Domine  turns  fortitudinis  : 
k'.  A  facie  inimici. 


Ordo  '  Sacrament i  Matrimonii,  m 
+.  Domine  exaudi  orationem  meam  : 
vl.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
f.  Dominus  vobifcum  : 
vl.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  Jl   £         f  J. 
Efpice,quaefumus,  Domine,  fuper  hos  famulos  tuos, 
&  inftitutis  tuis  ,  quibus  propagationem  humani 
eneris  ordinafti ,  bemgmis  alfitte  :  ut ,  qui  te  au&ore 
unguntur,  te  auxiliante  ferventur.  Per  Chriftum  Do- 
minum  noftrum.  H.  Amen. 

His  <xpletis ,  moneat  Sacerdos  novos  Conjuges ,  ut  JiSi 
invicem  fervent  Jidem ,  Je  mutub  diligant ,  &  in  timore 
Dei  permaneant ,  his  verbis : 

Exhortatio  ad  novos  Conjuges. 

PUifqu'il  a  plu  a  Dieu  de  vous  unir  aujourd'hul , 
mon  cher  Frere  &  ma  chere  Sceur  ,  par  Ie  lien  fa- 
cre  du  Mariage  ;  appliquez-vous  a  remplir  fidelement, 
les  obligations  que  vous  venez  de  contra&er ,  &  a  ne 
mettre  aucun  obftacle,  aux  effets  de  la  grace  que  Dieu 
vous  a  faite.  Votre  union  fera  comme  fcellee  par  le 
fang  meme  de  1'alliance ,  que  Dieu  a  faite  par  Jesus- 
Christ  avec  fon  Eglile.  Jesus-Christ  a  aime  I*£- 
gUfe  fon  £poufe ,  jufqu'a  fe  livrer  a  la mort  pour  elle, 
&  la  laver  dans  fon  Sang ,  pour  la  purifier  de  fes  fouil- 
lures.  Ceft  ainfi ,  mon  cher  Frere  ,  que  vous  devez 
aimer  votre  Epoufe.  Dieu  vous  commande  de  la  che- 
rir  ,  jufqu'au  point  d 'abandonner  votre  Pere  &  votre 
Mere ,  pour  vous  attacher  indiuolublement  a  elle.  Vous 


tit  Ordo  Sacramenti  Matrimonii. 
etes  oblige  de  chercher  a  lui  plaire  ,  afin  de  facjli- 
ter  par  vos  (bins  &  votre  complaifance ,  lies  devoirs 
de  foumiflion  &  de  dependanee ,  qu  elle  vient  de  con- 
trader  envers  vous.  Vousdevez,  en  un  m#£*la  pherir 
comme  vous-meme ;  puifque  par  le  Sacrement  que  vous 
vencz  de  recevoir ,  vous  n'etes  phis  qu'un  avec  elle.  Et 
vous,  ma  chere  Soeur,  foyez  foumife  a  votre  Epoux, 
comme  l'Eglife  eft  eUe-meme  foumife  a  Jesus-Christ. 
Portez  avec  plailtr  fe  joug  de  l'amouT  &  de  la  paix 
conjugale.  Imitez  les  vertus  de  ces  faintes  Femmes  , 
qui  ont  eu  le  bonheur  d'etre  les  Ayeules  de  J  E  s  u  s- 
Ch  r  I  st  :  rendez  vous  aimable  a  votre  Mari  comme 
Rachel  ,  foyez  fage  comme  Rebecca  ,  fidele  comme 
Sara  :  que  le  demon  ne  puiffe  jamais  rien  trouver  en 
vous  qui  foit  de  lui  ;  &  que  pour  refifter  a  fes  tenta- 
tions  ,  on, vous  voye-£xa£te  a,  menec  uiie  .v^B^dhretien- 
ne  ;  ayez  une  gravite  modefte ,  une  pudeur  qui  n'infpire 
que  du  refpect  pour  vous  ,  &  une  application  fervente 
a  vous  inftruire  de  vos  devoirs. 

Si  Sponfa  anas  Jpem  prolls  admittat ,  addet  Sacerdos: 

Enfin ,  s  il  plait  a  Dieu  >  ma  chere  Sceur ,  d'exaucer 
nos  prieres,  en  vous  donnant  une  heureufe  fecondite, 
fouvenez-vous ,  que  vous  etes  obligee  de  lui  confacrer 
par  le  Bapteme  ,  &  par  une  education  chretienne  ,  ks 
eufans  qui  naitront  de  vous  ,  afin  de  remplir  lenombre 
des  Saints.  Je  prie  Dieu  de  tout  mon  coeur,  qu'il  vous 
accorde  routes  les  graces  qui  vous  font  neceifaires ,  pour 
remplir  toute  Vetendue  de  vos  obligations ,  &  qu'apres 
une  longue  &  heureufe  vie  fur  b  terre ,  vous  viyiez 
eternellement  dans  le  Ciel.  Ainfi  foit-U. 


Ordo  Sacramenti  Matrimonii.  uj 

Ipfijquc  bcncdictns ,  addix  :  In  nomine  Patris  ® ,  & 
Filii  ,  &  Spiritus  San&i.  Amen. 

Si  prima  Jint  utriufquc  nupiia  v  fubjunget  Sdcerdos 
eque/ues  benedicliones  :  ac  pnmb  Uget  alternatim  cum 
Minijlro  Pfalmum  12/.  deducendo  Sponjbs  ad  Altare ; 
ad  cujus  gradus  cum  pervenerint ,  genujUclmt  :  &  Sacer- 
dos  cum  Miniftro  ad  cos  converfus ,  coscera  profit  quetur, 

Benediclio  Nuptiariun. 

P    S  A  L  M  U  S  117. 

7>Eati  omncs  qui  timent  Dominum  r  qui  ambulant 
Vy  in  viis  ejus. 
Labores  manuum  tuarum  quia  manducabis  :  beams 
>  &  bene  tibi:  erit.  .  ^dIMvJ. 

Uxor  tua  ficut  vitis  abundans  :  in  Iateribus  domus 
*uas.  roA  .V*  .tfii 

Filii  tui  ficut  novelise  oli  varum  :  in  circuitu  men  fx 
Wm^vnc-^  ancrl  I*-:-:)  ofon  zih  ,  cnrmoG  /o^?q*)l  Q 
Ecce  Cic  benedicetur  homo  :  qui  timet  Dominum. 
Benedicat  tibi  Dominus  ex  Sion  :  &  videas  bona 
erufalem  omnibus  diebus  vitae  tuse. 

Et  videas  filios  filiorum  tuorum  :  pacem  fuper  IfraeL 
Gloria  Patri  ,  &  Filio  ,  &c. 
Kyrie  eleifon.  Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 
Pater  nofter ,  &c.  ficrcib,  .  .  ;i 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem : 
H-  Sed  libera  'nos-  a  malo. 
V.  Fiat  milericordia  tua,  Domine  ,  fuper  nos  : 
K.  Quemadmodum  fperavimus  in  tev 


?  %%4      OUDD  S ACkAMENTI  MArffclMOIftl. 
jr.  Nihil  proficiat  inimicus  in  eis:  T 
ti..  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  eis. 
.  jr.  Dominus  confervet  eos  ,  &  vivificet ,  .8c  bsatoi 
'  '   !     faciat  eqs\  in  terra :  '  •  i  w 

vi.  Et'non  tradat  eos  in  anifnam  inimicorum  gbft&i. 
•jEr.  Efto  eis  Domine  turris  fbrtituditiis : 
"  itf .  A  facie  inimic|. 

'  f.  Domine  tfens  virrutum  converte  nos  :  1  ' 
vl,  Oftende  faciem  tuam ,  &  ialvi  erimus. 
f.  Domine  exaudi  orationem  meam  : 
vi.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
t.  Dominiis  vobifcUm:  : 
.  Et  cum  fpiritu  tuo. : 

O   R   E  M   U  S. 

DEus  Abraham  ,  Deus  Ifaac,  &  Deus  Jacob  fit  vo- 
bifcum ,  5c  ipfe  vos  conjungat,  iinpleatqtie  bene- 
di&ionem i'gjt  fuam  in  vobis.  Per  Chriftum  Dominum 
noftrum.  itf.  Amen. 

REfpice  ,  Domine  ,  de  ccelo  fuper  hanc  convention 
riem  tuam  :  &  ficut  mififti  San&um  Angelum 
tuum  Raphaelem  pacificum  Tobias  &c  Saras  .filis  Rague- 
lis ,  ita  mittere  digneris  Domine  tuam  bene^iSiqnem  )j[ 
fuptt  conjuges  iftos  $  ut  in  v^tuntajte  pernjaneant, 
&  in  amore  tuo  Temper  viyaat ,:  a$  prtuJflf  licejitur  in 
longitudihem  dierum.  PerChriftuih  Dominom  jfofcum. 
W.  Amen.  .      t  -.  .  .  r: 

His  ita  peraciis ,  novi  .Conjugesconv^nUiUi^QCo coflo 
cad,  Mijfam  audiant,  orantes  pro  Matrimonii  jiii projpei 
fuccejju  :  Miffa  amem  dicatur  de  Sponfalibus  ,  ut 

Miff, 


Ordo  Sacramenti  Matrimonii.  115 

Mijfalt  Romano  habetur  :  praterquam  in  Dominicis  & 
^efl'is  duplicibus  ;  tunc  enim  dicatur  Mijfa  de  Dominica , 
*el  Fejio ,  cum  commemorationc  Nuptiarum. 

Pofl  Agnus  Dei  ,  Jin  it  J  Oradonc  Domine  Jefu  Chrifte 
[ui  dixilti  ,  &c.  Sacerdos  tabellam  pacts  >  porrigentc 
Miniflro  ,  ofculatur  dicens  :  Pax  tecum.        Et  cum 
fpiritu  tuo.  Mich  Minificr  eandem  tabellam  defert  Sponfi 
&  Sponfte ,  qui  earn ,  cum  gratiarum  aUione  &  mutua 
Jfacis  de/iderio ,  ojculamur, 

Porrb  ultima  ablutione  acceptd ,  antequam  legatur  Com* 
munio  ,  rursus  accedunt  Conjuges  (  modb ,  ut  diclum 
efl ,  prima  fint  utriufaue  nuptite)  ad  gradus  Altaris  ;  ibi- 
qidt  genujletlunt ,  &  velo  fupra  capita  eorum  expanfo  , 
S\-tcerdos  ad  eos  conyerfits ,  die  it  : 

O   R   E   M    U  S. 

PRopitiare  ,  Domine  ,  fupplicatiombus  noftris ,  & 
inftitutis  tuis ,  quibus  propagationem  humani  gene- 
ts ordinafti ,  benignus  aflifte  ;  ut ,  quod  te  au&ore  jun- 
gitur  ,  te  auxiliante  fervetur.  Per  Chriftum  Dominum 
no.lrum.  vl.  Amen. 

Finitd  Mijfa ,  &  aqua  benedicld  data  ,  Conjuges  accc* 
Aunt  ad  Altare,  eoque  reverenterofculato,  modefte  recedunt. 

Hie  notaf  quod  utraque  benediBio ,  tarn  ijia  qua  intrh 
MiJJami  quam  qua  ante  earn  hie  prafcribitur ,  omitti  debet f 
quando  vir  aliam  mulierem ,  vel  uxor  alium  virum  duxerit. 

Denique  peraBis  omnibus ,  Parockus  defcribat  in  Re- 
giftro  matrimoniali  ,  nomina  Conjugum  >  &  TeJIium^  die, 
wtnfe  ,  &  anno  diligenter  annotatis  ,  aliifque  ad  amujfim 
firvatis  regulis  ,  qua  fupra  praferipta  Jiint ,  ubi  de  Libro 
Mat  rim  oniorum . 

F  f         Pars  L 


UAL  I  S 


ATREBATENSIS 

PARS  SECUNDA, 

ONTINENs  Curam  Mof tuorum  ,  Benedi&iones , 
Exorcifmos,  Prcces  pro  Ecclefiae  neceflitatibus , 
&  Monitiones  Dominicales. 


•fin  i  lujnsibqji  nott  stmlA  ttuut'A  L'nrl  t  O 

De  Ebcequiis  >  ac  Sepultura  Mortuorum. 

CcLESlASTICyE  Sepultura:  duplex  eft 
ratio  ;  corpora  quippe  Fidelium  honori- 
fice ,  6c  cum  facro  coeremoniarum  rim  fe- 
peliuntur,  turn  ad  commendandam  fpem 
refurre&ionis  mortuorum  ;  turn  etiam , 
^juia  Spiritus  San&i  tempium  &  habitaculum ,  dum  vi- 
verent ,  extiteriihf**  t  n:*;«  bt  niljx  i\  < 
1  Quocirca  Parochi  dent  operam ,  ut  hoc  officii  genus , 
^  trcnte  ,  reverenter ,  &  devote  peragant. 

Nidlum  corpus  fepeliatur ,  pnefertim  fi  mors  repen- 

Ffij 


mm 


it 8      De  Sepultura  Mortuorum. 
tina  fuerit ,  nifi  port  elapfas  viginti  quatuor  horas ,  m 
nulla  de  morte  dubitatio  fuperefle  pofiit^nec  involva- 
tur  liriteaminibus ,  nec  Loculo  indudatur,  ftatimatquess 
mortuum  apparer  ;  nifi  mora  interjiciatur  fufficiens 
ut  de  morte  conftare  omnino  poflit, 

Caveant  Parochi  ne,  fuorum  jurium  pratextu ,  Se — 
pulturam  facram  denegent ,  aut  differant  :  nec  pro  e» 
quidquam  pacifcantur ;  fed  eo-horfofario  Contend  fint 
quod  aut  probata  confuetudine  dari  iblet ,  vel  R™.  D <— 
Epjfcopus  flatuerit. 

Pauperis  *  quorum  tanta  eft  egeftas ,;  ut  fuis ,  vel  fuo- 
rum impends  human  nequeant ,  gratis  fepeliantur  ;  ac 
folita  luminaria  ,  Ecclefias  impenfis ,  adhibeantur. 

Nullum  defun&i  corpus  fepulturas  traditum  ,  ex 
ufla  cujufvis  Ordinis  Ecclefia  ,  aut  Coemeterio  a£ 
portari  liceat ,  aut  etiam  de  uno  fepulchro  in"  atiud 
transferri  ,  quamvis  intra  idem  Coemetefium  ,  nifi  de 
lkentia  R™.  D.  Epifcopi. 

Corpora  intra  feptum  Altaris  non  fepeliantur ,  nec 
in  Ecclefia  fiant  eminentes  Sepultura;  ,  j^fi^de^licenDa 
Ordinarii. 

Mifla ,  prafente  corpore ,  quantum  fieri  poteft ,  ce- 
lebretur ,  priufquam  terras  mandetur  i  quod  n  commodi 
fieri  nequeat ,  faltem  ftmttB-'  deferatur  in  Ecclefiam ,  ut 
fuper  eo  cantentur  Vefperas,  vel  Commendationes  De- 
fun&orum,  cum  aliis  precibus  &  fuffiragiis,  adhibito 
quoqu&  incenfo  ,  ut  infra  Cao  loco. 

Si  quis  die  fefto  fepeliri  debeat ,  Mifla  Derun£k>rum 
prasfente  corpore  etiam  tunc  ce'lebrarl  poterit ;  iti  ta 
men. ,  ut  Mifla  principalis  ,  aliaque  divina  Officia  no 
impediantur  ,  nec  magna  obftet  diei  celebritas..  Si  erj 


De  Sepultura  Mortuorum.  119 

all  qua  e  majoribus  anni  feftivitatibus ,  quale: s  funt 
rxcipue  dies  Natalis  Domini,  Epiphanise  ,  Refurre&io- 
is  ,  Afcenfionis  ,  Pentecoftes  ,  Corporis  Domini  , 
Affumptionis  Beatx  Marias  Virginis  ,  Fefti  San&orum 
omnium  ,  Dedicationis  Ecclefia:  ,  vel  ejus  Patroni ,  aut 
eh  am  die  Dominica  Palmarum  &  in  feriis  majoribus 
Coma?  Domini  &  Parafceves  ,  aut  Sabbato  San&o  , 
alicujus  defunct!  corpus  fepeliri  debeat  ,  ob  inflantem 
neceliicatcm ,  id  non  fiat  ,  nifi  ad  vefperam  diei  poft 
Officium  celebratum  ;  aut ,  fi  res  moram  non  patiatur , 
etiam  mane  ;  ita  tamen  ,  ut  Mifla  de  Defun&is  non  ce- 
lebretur  ,  fed  in  alium  diem  transferatur. 

Feretrum  fit  in  quacumque  Ecclefia  ,  ut  corpora  de- 
fun&orum  honorifice  ad  Sepulturam  deferantur. 

Quod  Feretrum  ,  decenti  Panno  in  hunc  ufum  com- 
parato  ,  ornari  dehet  :  non  vero  permittendum  ,  ut 
Pallia  vel  alia  Altarkornamenta ,  ad  hunc  ornatum  ad- 
hibeantur.  : 

Corpora  defuiiclorum  ,  quando  in  Ecclefia  fepeliun- 
tur  ,  collocanda  funt  pedibus  versus  Altare  majus ,  vel 
fi  condantur  in  Oratoriis  aut  Capellis ,  pedibus  eorum 
ad  Alraria  verfis  :  quod  etiam ,  pro  fitu  &  loco  ,  fiat  in 
aliis  iepulturis  ;  Presbyteri  vero  ,  habeant  caput  ver- 
sus Altare  converfum.  ? 

Provideant  imprimis  Parochi,  ut  Coemeteria  ,  ad  ar- 
cendos  beftiarum  incurfus,  &  prokmationes  prohiben- 
das ,  Temper  muro  ad  juftam  altitudincm  ,  aut  faltem 
denfis  fepibus  fofla  undique  cin&a  &  claufa  fint ; 
neque  in  iis  patiantur ,  quoquo  modo  merces  venales 
cxponi ,  aut  Pila ,  feu  alio  quovis  genere  ludi ,  aut  Cho- 
reas duci  1  aut  fegetes  teri  ,  feu  ventilari  4  aut  lintea  ad 


ljd     De  Sepultura  Mqrtuorum. 
ficcltionem  fufpendi ,  aut  in  iis  quidquam  profanum  ac 

indecens  fieri ,  cum  loca  fan&a  fint. 

*••»....  • 

iQiii&us  non  Ucii  dart  Sepuituram 
;         -         Ecclefzafticath.  j 

TMprimh  Parochi  nolle  debent ,  xniinam  ab  Eccle* 
4-fia^ic&  ^pultttr^rint  rejiciendi  videlicet  Judsi", 
fegam* ■; Apoftaiffc',  Hfererici  &'  Schifmatici  Jiotorii. 
'  Item  pubtice  ExCommtmicati :  nihilominus ,  fi  Poeni- 
tentiae  figna  ante  mortem  dediflent,  poteruntEcclefiartica 
Sepultura  doHSri  ;  fuMata  priiis ,  juaVR"*.  JX  £pi£ 
coj)i ,  teflftira ,  junta  formulam  fuperius  annotatam  , 
pag.  i  i£. 

Eadeta  Sepultura privandi  funt  Interdi&i denuntiati , 
rriodo ,  in  fententia  contra  eos  lata ,  hujufmodi  Sepulf 
tkras  prtviltio  ejc^rimatluV  i  ./^    .  I.,  ! 

Item  Sortilegi,  Comcedi,  aliique  peccatores  publici , 
qui  notorie  habenrur  tales ,  fi  abfque  Pcenitemia?  figno, 
Qe  quo  ctwiftet ,  obierint  ,  £cclefra&ca 'Sepultura  .pri- 
H&ti&Cvtot;--']  -  '  =i  .•  ? 

■■'  Immo  tanta  eft  Duelloram  maliria,  ut  >  ineorum  de- 
tdhtk>nem,  quifquis  iniis  occiditur,  a  facxA Sepultura 
fit  arcendus.  i  •   -  .::w  >: 

■™  Vwftm- m  hisi  ^-itiW  ^fibusi^uibuilibet-ad  hanc 
tf&^iam  pertinehtib\is,  <ibivel  minimum  quiddubium 
'ocoirrerit ,  nihil  agere  pr&fumant  Parochi ,  quin  Rmvun, 
<I>.  Epilbopuim  ;,:aut-,     sibftnte  >  Vkarios  Generates 

'  Uoftdemnati  ad  mortem;,  fi  ante  fupplidum ,  Poeni- 
tentiae  figna  deder  int  pole  runt  >  de  confetti*  Judicis 


De  Sepultura  Mortuorum.  151 
His  ,  in  loco  facro  fepeliri ,  abfque  tamen  pomp j  ru- 
nebri. 

Denique  caveant  Parochi ,  ne  terre  xnandent  corpo- 
ra feu  cadavera ,  quae  violentaz  mortis  indicia  pre  fe 
ferunt ,  nil!  cognira  prius  Judicis  loci  fententia ;  cujus, 
ficuti  &  dare,  mentionem  habebunt  inaftibus  Sepulture, 
quos  in  unoquoque  Regiltro  defcribenr. 

Quod  attinet  ad  infantes  fine  Baptifmo  decedentes , 
cos  in  loco  facro  fepelire  non  licet  ;  verum,  quantum 
fieri  poterit ,  juxta  quodlibet  Coemeterium  ,  erit  pecu- 
liaris  aliquis  locus  ,  ad  eorum  Sepultura m  deftinatus. 


De  Libro  Mortuorum. 


T  TAbeat  Parochus  penes  fe  Librum,  in  quo  non  omit- 
JLXtat fcribere  defuncti  nomen,  cognomen, qualitatem, 
domicilium,  diem  &  horam  mortis,  ac  Sepulture  locum; 
&  duos  ,  ve!  tres  teftes  adhibeat ,  qui  fubfcribant ,  vel 
declarent  fe  nefcire  fubfcribere  :  quern  Librum  dili- 
genter  after  vabit  ,  nec  cuilibet  facile  committet. 

Si  corpus  fuerit  tranllatum  ad  aliam  Ecclefiam ,  in 
qua  fepeliendum  fit  ,  tunc  in  propria  Ecclefia  defcri- 
betur  dies  obitus,  &  addetur  quod  defun&i  corpus  al- 
latum  fit  in  banc  Ecclefiam  ,  &  deinde  tranflatum  ad 
locum  SepUlturae. 

In  Libro  autem  Ecclefiae ,  ad  quam  tranflatum  fuerk 
ad Sepulturam,  defcribetur  dies  obitus,  tranflationis  & 
Sepulture. 

Si  nomen  defun&i  ignoretur ,  ejus  fexum  ,  .-era  tern  , 
patriam ,  religionem  &  conditionem  ,  defignabit  Paro- 
chus, quibufcumque  poterit  fignis. 


iji         Officium  Defunctorum;  i 

Cum  infans  la&ens  ,  extra  domum  paterham  a  pud 
Nutricem  defiin&us  ,  humatus  fuerit  ;  prater  fexum  , 
astatem  &  diem  mortis  ,  Parentum  etiam  6c  Nutricis 
nomina  apponentur. 

Si  autem  Parentum  ighorentur  nomina ,  turn  .prater 
fexum ,  aetatem  &  diem  mortis  infantis  ,  ac  nomeh  Nu- 
tricis ,  defignabitur  a  quibus  ,  &  a  quo  tempore ,  in* 
fantem  Nutrix  fufceperit. 

OFFICIUM  DEFUNCTORUM. 

f~\Uoniam  propter  Officii  prolixitatem  &  multitudinemy 
plerumque  fit ,  ut  Mud  minus  accurate  comp/eatur; 
vifitm  eft,  ut  Officium  DefunBorum  ,  in  die  Depofi 
tionis  &  in  Exequiis  principalibus ,  fitb  tribus  NoBurnis 
celebretur ,  pro  temporis  opportunitate  &  Ecclejiarum  con- 
fit  etu  dine  ;  alias  autem ,  non  niji  fitb  uno  Nochirno  y  juxta 
feriam  occurrentem  ,  ut  infra  habetur  annotation :  exceptis 
tamen  Obitibus ,  quorum  fundationes  haBtnus  faBai  &  ac- 
ceptatct  aliud  poftulant, 

Omnes  interim  Parochos  &  alios ,  quibus  Ecctefiaftici 
Officii  cura  incumbit9  in  Domino  rogamus  9ut  non  fegniter% 
non  pmcipitamer ,  fed  diftinBh ,  devote ,  &  cum  fenfit  pie- 
tatis,  iftud  DefunBorum  Officium  ,ficut  &  extern,  qua  oaf 
Dei  cultum  pertinent ,  Officia  peragant  :  alias  Divuut 
ultionis  indignationem  minimi  evajuri. 


Ad  Vesperas. 


Officium  Defunctorum. 


*3) 


A  D  VESPERAS. 

Incipitur  abfoluth  ab  Antiphona. 


3 


Pla-  ce  bo  Do-  mi  no.  PfaL  Di  le  xl  quo  ni  am 


ex  au  di  et  Do  mi  nus.  Euoii  a  e.  j . 


P  S  A  L  M  U  S    1 14. 

TP\Ilcxi ,  quoniam  exaudiet  Dominus :  voccm  oratio- 

 L/  nis  meae. 

Quia  inclinavit  aurem  fuam  mihi  :  6c  in  diebus  meis 
aanurocabo. 

Circumdederunt  me  dolores  mortis  :  &  pericula  in- 
:^erm  invenerunt  me. 

Tribulationem  &  dolorem  inveni  :  &  nomen  Do- 
x^iuni  invocavi. 

O  Domine ,  libera  animam  me  am  :  mifericors  Do- 
ninus  &  juftus ,  &  Deus  nofter  miferetur. 

Cuftodiens  parvulos  Dominus  :  humiliatus  Aim ,  & 
'iberavit  me. 

Convertere  anima  mea  in  requiem  tuam  :  quia  Do- 
minus benefecit  tibi. 

Quia  eripuit  animam  meam  de  morte  :  oculos  meos 
lacrymis ,  pedes  meos  a  lapfu. 

G  g       Pars  Ht 


1J4  OFFICItM  Defunctohum. 

Placebo  Domino  :  in  regione  vivorum. 

Requiem  seternam  dona  eis  Domine  :  6c  lux  perpe 
tua  luceat  eis. 

Jjtk  verjus  fa  dititur  in fine  omnium  PJaimomm^  eiiam^ 
prd  wo  tantum  fiat  Officiuni.  - 


Am*  Pla-ce  bo  Do-mi  no,   in    re-  g£  o-  neT 


Ptc  rrt 

r  " 

1  r"  ■  ■ 

yiTr  VjO  :rum.: , 


Ant.  Hei    mihi.  P/rAdDominum,  Eu  o  uae.z. 

*'  '  ■         *  ♦  *  . 

P  S  A  L  M  U  S     1 19. 

D  DomiriuWcum  tribularer.  clamavi  :  &  exaudi* 


A 


vit.me.  -.r .  •   _ ,.  '    ,  • .  , 

Domine  libera  ariimam  meam  a  labiis  iniquis  :  &  * 
lingua  dolofa.  . 

Quid  detur  tibi ,  aiir  quid  apponatur  tibi  :,'  ad  lia- 
guam  dolofam.  c* 

Sagittse  potends  acu^ai  jj  cum  cartoibus1  deToktoriis. 
JHeu  mihi,  quia  incolfttus'nieusproloiigaiife  cft?  Idr, 


Officium  Defunctorum.  13 
bhavi  cum  habitantibus  Cedar  :  multum  incola  fuit 
anima  mea. 

Cum  his  qui  oderunt  pacem  ,  eram  pacxficus ;  cum 
loquebar  illis  ,  impugnabant  me  gratis. 

Requiem  aeternam  dona  eis  Domine  ,  &c. 


Ant.  He  i    mihi    qui  a    in  co  Iatus    meus  pro- 


f=3 


Ion  ga-  tus  eft. 


Ant.  Dominus.  PJal.  Levavi,  &c.      Euouae.  8. 

P  S  A  L  M  V  S  110. 

LEvavi  oculos  meos  in  montes  :  unde  veniet  auxi- 
lium  mihi. 

Auxilium  meum  a  Domino  :  qui  fecit  ccelum  & 
terram. 

Non  det  in  commotionem  pedem  tuum :  neque  dor- 
mitet  qui  cuftodit  te. 

Ecce  nunc  dormitabit ,  neque  dormiet :  qui  cuftodit 
I trael.  sUr.ij  A 

Dominus  cuftodit  te ,  Dominus  prote&io  tua  :  fuper 
planum  de  xteram  tuam. 


ij6  .     Officium  Defunctorum. 

Per  diem  fol  non  uret  te  :  neque  luna  per  no&em. 

Dominus  cuftodit  te  ab  omni  malo  :  cuftodiat  ani- 
mam  tuam  Dominus.  ■ 

Dominus  cuftodiat  intro'ifum  mum ,  &  exitum  nmni : 
ex  hoc  nunc  &  ufque  in  fseculum. 
.  .  Requiem  aeternam  &c. 


^z/^Dominus  cuAodit  te .  ab  omni  malo :  cufto-diat 


'Z?  ninjam    me-  anr  Dominus-, 


Ant.  Si  i-  ni  quitates.  PfiDe  profundis.  £uou  a  e.  8. 

P  S  A  L  M  V  $.  1 19. 

DE  profundis  clamavi  ad  te  Domine :  Domine  exau* 
di  vocem  meam. 
Fiant  aures  tua?  intendentes  :  in  vocem  deprecatio* 
nis  meae. 

Si  iniquitates  obfervaveris  Domine  :  Domine  quis 
fuftinebit  ? 

Quia  apud  te  propitiatio  eft  ;  &  propter  legem  tuam 
fuftinui  te  Domine.  . 


OFFICIUM  DEFUNCTORUM.  1}7 
Suftinuit  anima  mea  in  verbo  ejus  ;  fperavit  anima 
mea  in  Domino. 

A  cuftodia  matutina  ufque  ad  no&em  :  iperet  Ifrael 
in  Domino. 

Quia  apud  Dominum  mifericordia  i  &  copiofa  apud 
eum  redemptio. 

Et  ipfe  redimet  Ifrael :  ex  omnibus  iniquttatibus  ejus. 
Requiem  aeternam  &c. 


■    *  ■  ■  1 

■  w  ■  ♦  , 

■  B  * 

Ant.  Si     i-  ni-  qui  ta  tes  ob  ler  va  veris   Domine  , 


Domine    quts       fufti-  nebit  ? 


Am.  Opera. Pf.  Confitebor ,  &c.         Euouae.  i, 

P  S  A  L  M  U  S    I  J7. 

✓~>Onfitebor  tibi ,  Domine ,  in  toto  corde  meo  :  quo- 
mam  audifti  verba  oris  mei. 
In  confpe&u  Angelorum  pfallam  tibi  :  adorabo  ad 
templum  fan&um  tuum ,  &  confitebor  nomini  tuo. 

Super  mifericordia  tua,  &  veritate  tua  :  quoniam  mag- 
nihcafti  fuper  omne,  nomen  fan&um  tuum. 


Officium  Defunctorvm, 
Cant  r  cum  B  eataz  Ma  r  i 

MAgnificat  :  anima  mea  Dominum. 
Et  exultavit  fpiritus  meus  :  in  Dep  falutari  njeo. 
Quia  reipexit  humilitatem  ancillx  fuse  :  ecce  enim 
ex  hoc  beatam  me  dicent  omnes  generationes. 

Quia  fecit  mihi  magna ,  qui  potens  eft  :  &  fan&  um  no- 
men  ejus.  

Et  mifericordia  ejus  a  progenie  in  progenies  :  timen- 
tibus  eum.  V 

Fecit  potentiam  in  brachio  fuo  :  difperfit  fuperbos 
me  me  cordis  fui. 
^Depofiiit  potentes  de  fede  :  &  exaltavit  humiles. 
Efurienies  implevit  bonis  :  &  divites  dimifit  inanes. 
Sufcepit  Ifrael  puerunl  fuum  :  recordatus  mifericor- 
<iiae  fuse. 

Sicut  locutus  eft  ad  patres  noftros  :  Abraham  ,  6c 
femini  ejus  in  fascula. 
Requiem  aeternam  &c. 


-Ant.  Om-  ne    quod  dat    mihi      Pa  ter  ,  ad  me 


g  m  A  m 

■ 

— ■  1 

■ 

— H— 

-m- 

— H— 

f 

veniet, 

& 

eum 

qui 

venit 

aa  me , 

non 

ciam  foras. 


140        Officium  Defunctorvm. 

Si  hie  terminandum  fit  Officium  ,  dicumur  preces  t  ui 
habentur  in  fine  Laudum  :  fid  loco  Pfalmi  De  profun- 
di* ,  dicatur  Pfalm.  Lauda  anima.  Si  verb  fequaturMa- 
tutbnum  ,  ftatim  poft  Antiph.  Omne  ,  incipitur  ab  Invi- 
tatorio ,  Regem  cui  ,  vel  ab  Antiph.  Dirige,  prout  Offi- 
cii ratio  requiriu  Uii  i 


AD  MATUTINUM. 
Infztatorium. 


Re-  gem  cu  i  omnia  vi-  vunt.  *  Ve-    ni-  te 


a-    do-  re' 


mus. 


v 


E-  nite,  exultcmus    Domino,  jubilemus 


Deo     fa-  lu-   ta-   ri   noftro  :  prae  occupemui 

fa- 


h  r,  m 


Officii™  DeFunctoruM.  141 
♦  ■    ■  ■  ■ 


fk-ci-  em      e-  jus     in    con-  <*ef-  fi  o-  ne  f 

»  ■  ■     ■     ■  iJg 


&   in  pfal  mis    ju  bilemus  e-    i.      Re-  gem. 
Uo  niam   Deus    ma  gnus  Dominus ,  & 


1 


> »  1  ■ 


^1 p ■  I  ^1 


Rex  mag-nus  fu-  per    om-  nes    deos  :  quo- 


1=4 


§3 


niam     non    re  pel  let  Do  minus    pie-  bem 


fu  am  f    qui-  9     in    ma-  nu     c-  jus  funt 

H  h         Pars  IL 


far 


Officium  Defukctorum.  243 
i  ■   ,  ■  FT 


mils 


coram      Do  mi  no    qui   fe-  cit    nos , 


quia       ip-  fe     eft    Do- mi  mis     De-  us 


nolter  :  nos    autem    po-  pu-  lus  .  e-  jus  & 


o-  ves      pafcu  ar       e-  jus.  Rc-  gem. 


3 


O-    di-  e     fi      vo  cem   e-  jus   au-  di- 


■  ■  o 


"1^1  hh\] 


c-     litis 3  ho-li-te    ob- dura- re     cor- da 


144       Ofotckmi  DiriiKcroitvM^ 

is 


.  i  v  1 1 


veftra,  fi-  cut   in    exacer  ba- tl-o- ne  fecun- 


dum   diem     tenta-  ti  onis  in   de-  ferto  :  u-bi 


i cntaverunt  me   pa-  tres   vcftri ,  probaverunt 


&   vi-  derunt  o  pe-  ra    me  a.         *  Venite. 


Q 


Ua-  draginta      annis   pro-  xi-  mu&  fui 


ge  nera  ti  o-   ni    huic  ,  &   dixs  ,  femper  hi 


eran 


Ojfficium  Defunctorum.  145 


h  I  ■  ■ 

Kb"  m 


cr- rant   corde  :  ip-  fi     ve-ro    non  cogno- 


1 


verunt    vi-  as      me-  as ,  quibus    ju-  ra-  vi  in 


«r3 


i-    ra     me- a,  it    in- tro- i-inmt    in  re- 


quiem     me-  am. 


Re-  gem. 


R 


E-  qui- em    ic-ternam  dona      e-  is 


Demi-ae  ,  &    lux  per-pe-iu- a  iu-ce-at 

I  i  Pars  I L 


Officium  Defunctorum. 


e-   is.       *  Venite.^     Re-  gem. 

Hoc  Invitatorium  dicitur  tantiim  in  die  Commemoration 
nis  omnium  Fidelium  DeJunclorumt  &  in  die  Depojiuonis, 
Jeu  in  Exequiis principalibus  DefuncH :  quibus  diebus  di- 
cuntur  tres  infrafcripti  NoclurnL  Aliis  temper  ibus  ,  dicitur 
tantiim  unum  NoBurnum  ,  cum  Laudibus  ;  hoc  ordine: 
Ferid  Z.  &  5.  primum  NoBurnum  :  Ferid  3.  &  S.  Jecun- 
dum  Noclurnum :  Ferid  4.  &  Sabbato  tertium  Nocturnum. 

In primo  Nociyrno,  pro  Ferid  2.6*  j. 


mm 

PI  

Ant.  Di-    ri-  ge,  Pf.  Verba  mea  &c.    £  u  o  u  a  e.  7. 

P  S  A  l  M  U  S  5. 

VErba  mea  auribus  percipe  Domine  :  intellige  cla- 
mbrem  meum. 
Intende  voci  orationis  mea; :  Rex  meus  &  Deus  mens. 
Quoniam  ad  te  orabo  :  Domine  mane  exaudies  vo- 

cem  meam. 

Mane  aftabo  tibi ,  &  videbo  :  quoniam  non  Deus  vo- 
lens  iniquitatem  tu  es. 

Neque  habitabit  juxta  te  malignuj  :  neque  per  mane- 
bunt  injufti  ante  oculos  tuos. 


Officium  Defunctorum.  14/ 

Odifti  omnes  qui  operantur  iniquitatem  :  perdes  om- 
nes  qui  loquuntur  mendacium. 

Virum  languinum  &  dolofum  abominabitur  Domi- 
nus  :  ego  autem  in  multitudine  mifericordiae  tuae. 

Introibo  in  domum  tuam  :  adorabo  ad  templum  fanc- 
tum  tuum  in  timore  tuo. 

Domine  deduc  me  in  juftitia  tua  :  propter  immicos 
meos  dirige  in  confpe&u  tuo  viam  meara. 

Quoniam  non  eft  in  ore  eorum  Veritas  :  cor  eorum 
vanum  eft. 

Sepulchrum  patens  eft  guttur  eorum  :  linguis  fuis 
dolose  agebant  :  judica  illos  Deus. 

Decidant  a  cogitationibus  fuis  ,  fecundum  multitudi- 
nem  impietatum  eorum  expelle  eos  :  quoniam  irrita- 
verunt  te  Domine. 

Et  laetentur  omnes ,  qui  fperant  in  te  :  in  xternum 
exultabunt,  &  habitabis  in  eis. 

Et  gloriabuntur  in  te  omnes  qui  diligunt  nomen 
tuum  :  quoniam  tu  benedices  jufto. 

Domine  ut  fcuto  bona;  voluntatis  tuae  :  coronafti  nos 
Requiem  aeternam  &c. 


Ant,  Di-      ri-  ge  Do-  mine    De-  us     me  us  in 


confpeflu 


tu-  o 


vi-  am 


meam. 

I  11} 


148 


OfFICIVM  DEF0NCTORUW. 


-^nr.  Cottvcr-  te*re    Do:  mi  ne,  P/T  Domine ,  6cc. 


£  u  o  u  a  e.  8. 

P  S  A  L  M  U  $  6. 

D Online  ,!  ne  in  furore  tuo  arguas  me  :  nequc  in 
ira  tua  corripias  me. 
Miferere  meiDomine  ,  quoniam  infirmus  fum  :  fana 
me  Domine,  quoniam  conturbata  funt  ofla  mea. 

Et  anima  mea  turbata  eft  vald6  :  fed  tu  Domine 
ufquequo  ? 

Convertere  Domine ,  &  eripe  animam  meam  :  fal- 
vum  me  fee  propter  mifericordiam  tuam. 

Quoniam  non  eft  in  morte ,  qui  memor  fit  tui  :  in 
inferno  autem  quis  confltebitur  tibi?  r 

Laboravi  in  gemitu  meo  r  la-vabo  per  fingulas  no&es 
leftum  mcum  :  lacrymir  meis  ftratum  meum  rigabo. 

Turbatus  eft  a  furore  oculus  meus  :  inveteravi  inter 
omnes  immieos  meos.      r  1  .  •  f- 

Dilcedite  a  me  omnes  ,  qui  operamini  iniquitatem : 
quoniam  exaudivit  Dominus  vocem  fletus  mei. 

Exaudivit  Dominus  deprecationem  meam  :  Dominus 
orationem  meam  fufcepit. 

Erubefcant  &  conturbentur  vehrmenter  omnes  ini- 


mki  met  :  con venantur  &  erubefcant  valde  veloc iter. 
Requiem  sternam  &c. 


e 


.  Conver-  te-  re     Do-  mi-  ne     &     e-  ri-  pe 


£=1 


1  ^  

m 

1  I 

1 

m 

1 

t  1 

a- nimam    me- am:   quo-niam    non    eft  in 


IT 


mor-te     qui    me-  mor    fit  tu-i. 


II  Mw!>f'< 


Am.  Nequando.  Pf.  Domine ,  &c.  E  u  o  u  a  e.  8. 

P  S  A  L  M  U  S  7. 

DOmine  Deus  meus  in  te  fperavi  :  falvum  me  fac 
ex  omnibus  perfequentibus  me,  &  libera  me. 
Nequando  rapiat  ut  leo  animam  meam  :  dum  non 
eft  qui  redimat ,  neque  qui  falvum  faciat. 

Domine  Deus.  meus ,  <i  feci  iftud  :  ft  eft  iniquitas  in 
manibus  meis. 


i$o        Officium  Defiwctorum. 

Si  reddidi  retribuentibus  mihi  mala  :  decidam  merito 
ab  inimicis  meis  inanis. 

Perfequatur  inimicus  animam  meam  ,  &  comprehen- 
dat ,  &  conculcet  in  terra  vitam  meam :  &  gloriam  meam 
in  pulverem  deducat. 

Ex  urge  Domine  in  ira  tua  :  &  exaltare  in  finibus 
inimicorum  meorum. 

Et  exurge  Domine  Deus  meus  in  pracepto  quod 
mandafti  :  &  fynagoga  populorum  circumdabit  te. 

Et  propter  hanc  in  altum  regredere  :  Dominus  ju- 
dicat  populos. 

Judica  me  Domine  fecundum  juftitiam  meam  :  6c 
fecundum  innocentiam  meam  fuper  me. 

Confumetur  nequitia  peccatorum  ,   &  diriges  j 
turn  :  fcrutans  corda  &  renes  Deus. 
•   Juftum  adjutorium  meum  a  Domino  :  qui  falvos  fa- 
cit  re&os  corde. 

Deus  judex  juftus ,  fortis  &  patiens  :  numquid  iraf- 
citur  per  fmgulos  dies  r* 

Ntfi  converfi  fueritis ,  gladium  fuum  vibrabit :  arcum 
fuum  tetendit ,  &  paravit  ilium. 

Et  in  eo  paravit  vafa  mortis  :  fagittas  fuas  ardenti- 
bus  effecit. 

Ecce  parturiit  injuftiam  ,  concepit  dolorem  :  &  pe- 
perit  iniquitatem. 

Lacum  aperuit ,  &  effbdit  eum  :  &  incidit  in  tovcam 
quam  fecit. 

Convertetur  dolor  ejus  in  caput  ejus  :  &  in  verti- 
cem  ipfius  iniquitas  ejus  defcendet. 

Confitebor  Domino  fecundum  juftitiam  ejus  :  & 
pfallam  nomini  Domini  altiflimi. 


Officium  Defunctorum. 
Requiem  asternam  &c. 


l5 1 


i 


13 


Arte.  Ne  quando       ra-  piat      ut    le-  o  ,  a-  nimam 


me-  am  ,  dum  non    eft     qui    re-  dimat ,  neque 


qui      fal-vum    fa-  ci-  at. 


TT 


XJI 


fe  A  por-ta    in- feri,  itf.  Erue  Domine  "n.imas 

1  an  imam 


ir " "  * 

e-  o-  rum. 
e- jus. 


-F*ater  nofter.  totum  ficretb. 


tSiones  leguntur  fine  Abfilutione ,  Benediclionibus 


ijx         Officium  Defunctorum, 
Lectio  ri  Job  vij. 

PArce  mihi  Domine  :  nihil  enim  funt  dies  mei. 
Quid  eft  homo ,  quia  magnificas  eum  ;  aut  quid 
apponis  erga  eum  cor  tuum  ?  Vifitas  eum  diKculo  :  & 
fubito  probas  ilium.  Ufquequo  non  parcis  mihi  ,  nec 
dimittis  me ,  ut  glutiam  falivam  meam  ?  Peccavi.  Quid 
facia m  tibi  ,  6  cuftos  hominum  ?  Quare  pofuifti  me 
contrarium  tibi ,  6c  ra&us  fum  mihimetipfi  gravis  ?  Cur 
non  tollis  peccatum  meum ,  &  quare  non  aufers  iniqui- 
tatem  meam  ?  Ecce  nunc  in  pulvere  dormiam  :  &  fi 
mane  me  quaefieris  non  fubuftam. 


i 


Le&iones  urminantur fine  Tu  autem  ,  velalia  conclu- 
fiona 


H.  Credo  quod  redemptor  me- us 


VI- 


vit :  &     in  no-  vif-    fi-  mo  di- 


de 


ra      fur*  rcc-  tu-    r us 


fum: 


*Et 


Officium  Defukctorum,         15  J 


*  Et    in    car-  ne     me-         a       vi-  de-  bo 


1 

De-      um  Sal-va-  to-  rem 


5fe 


me-     um.^.  Quern  vi-fu-rus  fum 


e-  go       ip-  fe  ,     &     non    a-     li-  us, 

is 


&      o-  cu-  li        me-  i      conf-         pec-  tu- 


II 

funf.       *Et     in  car-ne. 

K  k        Pars  IL 


Lectio  x.    Job  x. 


TALdet  animam  meam  vita:  meae  :  dimittam  adver- 
sum  me  eloquium  meum.  Loquar  in  araaritudine 

animae  me»  ,  dicam  Deo  :  Noli  me  condemnare.  Indica 
mihi ,  cur  me  ita  judices  ?  Numquid  bonum  tibi  vide- 
tur ,  fi  calumnieris  me  ,  &  opprimas  me  opus  .manuum 
tuarum ,  &  confiTium  impiorum  adjuves  ?  Numquid 
oculi  carnei  tibi  funt ,  aut  ficut  videt  homo ,  &  tu  vi- 
debis  ?  Numquid  ficut  dies  hominis  dies  tui ,  &  anni 
tui  ficut  humana  funt  tempora  ,  ut  quadras  iniquitarem 
meam  ,  &  peccatum  meum  fcr uteris  ?  Et  fcias  quia  ni- 
hil impium  fecerim  :  cum  fit  nemo ,  qui  de  manu  tua 
pofiit  eruere. 


fI.    Qui  La  za  rum  re-  fufcita-       fti  a 


monumen-  to  fas-  ti-dum.  *  Tu 


e-  is  Domine   .do-  na  .  re-    qui  em  ,  & 


m 


Officium  Defunctorum.  155 


lo-  cum  in-  dul- 


gen-ti-  as.    f.  Qui 


ju-di-ca-re  vi- 


vos     &      mor-  tu-  os ,    &    fas-  culum 


i-      gnem.  *  Tu     e-  is. 

Lectio  3.  Job  x. 

TiTAnus  tuae,  Domine,  fecerunt  me,  &  plafmaverunt 
1VX  me  totum  in  eirtuitu  :  &  fie  repente  prascipitas 
me  ?  Memento ,  quaefo  ,  quod  ficut  lutum  feceris  me , 
&  in  pulverem  reduces  me.  Nonne  ficut  lac  mulfifti 
me ,  &  ficut  cafeum  me  coagulafti  ?  Pelie  &  carnibus 
veftifti  me  ,  oflibus  &  nervis  compegifti  me.  Vitam 
&  mifericordiam  tribuifti  mihi ,  &  vifitatio  tua  cuito- 
divit  fpiritum  meum. 

Kkij 


OfFICIVM  pEFUNCTORUM. 


te       €-    ru-  bef-  -co,    dum  ve- 


«e-Ns  ju- 


dica-re,  noli  me 


condem  na- 


re.  *  Qui  a.  ^.  Re- qui  em 


a:- 


ter-nam    do-na      e-    is     Do-  mi-ne:  & 


lux  perpe  tu-  a  lu- 


ce- at  e- 


!■  —       '  t 


IS* 


Qui-  a. 


a$8        Officium  Defcnctorvm. 

Pofiea  ad  Louies  ut  infra ,  quandb  dicitur  unum  tan* 
turn  NoBurnum. 


In  ficundo  Nocturne  *pw  Ferid     &  6. 


Ant.  In  loco  pafcuae.  P/TDominus,  &c.  E  u  o  u  a  e.8. 


P  S  A  L  M  V  S  11. 

DOminus  regit  me  ,  &  nihil  mihi  deerit  :  in  loco 
pafcuae  ibi  me  collocavit. 
Super  aquam  refe&ionis  educavit  me  ;  animam  meam 
convertit. 

Deduxit  me  fuper  femitas  juftitiae  :  propter  nomen 
fuum. 

Nam  &  fi  ambulavero  in  medio  umbrae  mortis ,  non 
timebo  mala  :  quoniam  tu  mecum  es. 

Virgatua,  &  bacillus  tuus  :  ipfa  me  confolata  funt. 

Parafti  in  confpe&u  meo  menfam  :  adversus  eos  qui 
tribulant  me. 

Impinguafti  in  oleo  caput  meum  :  &  calix  meus  ine 
brians  quam  plseclarus  eft. 

Et  mifericordia  tua  fubfequetur  me  :  omnibus  diebv 
vijae  meas. 

Et  ut  inhabitem  in  domo  Domini  :  in  longitudine 
dierum. 
Requiem  asternam  &c. 


Officium  Defunctorum.  159 


-  - 

r             m                      ■  —  - 

Ant.  In    lo-  co    paf  cu-  ae      i-  bi  me  collo-  cavit. 

Am.  De  lie-  ta.  P/T  Ad  te  Domine.    £  u  o  u  a  e.  8. 


P  S  A  L  M  U  S.  14.. 

D  tc  Domine  levavi  animam  meam  :  Deus  meus 
.in  te  confido ,  non  erubefcam. 
Neque  irrideant  me  inimici  mei  :   etenim  univerfi 
qui  fuftinent  te  ,  non  confundentur. 

Confundantur  omnes  iniqua  agentes  :  fupervacue. 
Vias  tuas  Domine  demonftra  mi  hi  :  &  femitas  meas 
edoce  me. 

Dirige  me  in  veritate  tua  ,  &  doce  me  :  quoniam  ttt 
cs  Deus  Salvator  meus ,  &  te  fuftinui  tota  die. 

Reminifcere  miferationum  tuarum  Domine  :  &  mi- 
fericordiarum  tuarum  ,  quae  a  faeculo  funt. 

Deli&a  juventutis  meas :  &  ignorantias  meas  ne  me- 
mineris. 

Secundum  mifericordiam  tuam  memento  mei  tu  : 
propter  bonitatem  tuam  Domine. 

Dulcis  &  re&us  Dominus  :  propter  hoc  legem  dabit 
delinquentibus  in  via. 

Diriget  manfuetos  in  judicio ;  docebit  mites  vias  fuas. 


*6o  OFfiCIUM  DEft/NCTORUM. 

Univerfas  viae  Domini  mifericordia  &  Veritas  :  re- 
quirentibus  teftamemum  ejus ,  6c  teftimonia  ejus. 

Propter  nomen  fUum  Domine ,  propitiaberis  pecca- 
to  meo  :  multum  eft  enim. 

Quis  eft  homo  qui  timet  Dominum  ?  legit  ftatuit  *i 
in  via,  quam  elegit. 

Anima  ejus  in  bonis  demorabitur :  &  femen  ejus  has- 
reditabit  terram. 

Firmamentum  eft  Dominus  timentibus  eum  :  &  tefta- 
mentum  ipfius ,  ut  mani&ftetur  illis. 

Oculi  mei  Temper  ad  Dominum :  quoniam  ipfe  evel- 
let  de  laqueo  pedes  meos. 

Refpice  in  me ,  &  miferere  mei  :  quia  unicus  & 
pauper  fum  ego. 

Tribulationes  cordis  mei  multiplicatae  font  :  de  ne- 
cefiitatibus  meis  erue  me. 

Vide  humilitatem  meam  &  laborem  meum  :  &  di- 
mitte  univerfa  deli&a  mea. 

Refpice  inimicos  meos ,  quoniam  multiplicati  funt : 
&  odio  iniquo  oderunt  me. 

Cuftodi  animam  meam ,  &  erue  me  :  non  erubefcam, 
quoniam  fperavi  in  te. 

Innocentes  &  re&i  adhseferunt  mihi :  quia  fuftinui  te. 

Libera  Deus  Ifrael  :  ex  omnibus  tribulationis  fuis.  . 

Requiem  asternam  &c. 


f  ,  '**  1 

ft  '  if  i  ■  »      .■    i  ■ 


in* 


3 


Ant.  De-  lie-  ta    ju-yentu-tis      me*,    &  i-gtu> 


ran- 


Officium  Defunctorum. 


261 


ran-  ti  as    me-  as     ne  me-  mi-  ne-  ris  Do-  mi  ne. 


Ant.  Credo    vi-de-  re. /yTDominus  ,  &c.Euouae.  5. 

P  5  A  L  M  U  S  %6. 

DOminus  illuminatio  mea ,  &  falus  mea  :  quern  ti- 
mebo  ? 

Dominus  prote&or  vitae  meas  :  a  quo  trepidabo  ? 
Dum  appropiant  fuper  me  nocentes  :  ut  edant  car- 
nes  mea*. 

Qui  tribulant  me  inimici  mei  :  ipfi  infirmati  funt , 
&  ceciderunt. 

Si  confiftant  adversum  me  caftra  :  non  timebit  cor 
meum. 

Si  exurgat  adversum  me  praclium  :  in  hoc  ego  fperabo. 
Unam  petii  a  Domino  ,  hanc  requiram  s  ut  inhabi- 
tem  in  domo  Domini  omnibus  diebus  vitae  meae. 

Ut  videam  voluptatem  Domini  :  &  vifitem  tem- 
plum  ejus.  • 

Quoniam  abfcondit  me  in  tabernaculo  fuo ,  in  die 
^aiorum- ;  protexit  me  in  abfcondito  tabernaculi  fui. 

In  petra  exaltavit  me  :  &  nunc  exaltavit  caput  meum 
filper  inimicos  me6s. 

Circuivi ,  &  immolavi  in  tabernaculo  ejus  hoftiam 

L  1         Pars  II. 


z6i         Officivm  Defunctorum. 
vociferationis  :  cantabo ,  &  pfalmum  dicam  Domino. 

Exaudi  Domine  vocem  meam  ,  qua  clamavi  ad  te  : 
raiferere  mei ,  &  exaudt  me.  . 

Tibi  dixit  cor  meum ,  exquifivit  te  fades  mea  :  ra- 
ciem  tuam  Domine  requiram. 

Ne  avertas  faciem  tuam  a  me  :  ne  declines  in  ira  a 
fcrvo  tuo. 

Adjutor  meus  e&o  :  ne  deretinquas  me ,  neque  def- 
picias  me  Deus  falutaris  meus. 

Quoniam  pater  meus  &  mater  mea  derelkjueEunt 
me  :  Dominus  autem  a  (Tump  fit  me. 

Legem  pone  mihr  Domine  in  via  tua  :  &  dirige  me 
in  femitam  re&am  propter  irtiraicos  meos. 

Ne  tradideris  me  in  animas  tribulantium.  me  :  quo- 
niam infurrexerunt  in  me  tseftes  iniqui  ,  &  mentha  eft 
isiquitas  fibi;  . 

Credo  videre  bona  Domini  :  in  terra  viventrum. 

Expe&a  Dominum  ,  viriliter  age  :  &  confortetur 
Cor  tuum  ,  &  fuftine  Dominum. 

Requiem  asternam  &c. 

f  ■■i.j.i.-i'^^ 

Ant.  Credo  •  vi-  de-  re    bo-  na    Do-mi-ni  in 


ft  m         l  L 

« 

ter-ra.    vi*  ven^tttmi. 

OrFICTCM  DeFUNCTOUVM.  i£$ 


f.  Collocet    e-  os    Dominus    cum  principibus. 

tf.   Cum  principibus  populi  fuL 

Pater  nofter.  totum  fecretb. 

Lectio  4.  Job  xilj. 

REfponde  mihi :  quantas  habeo  iniquitates  &  peeca- 
ta  ,  fcelera  mea  &  deli&a  oftende  mihi.  Cur  fa- 
ciem  ruam  abfcondis ,  &  arbitraris  me  inimicum  tuum? 
Contra  folium  ,  quod  vento  rapitur ,  oftendis  potentiam 
tuam ,  &  ftipulam  fie  cam  perfequeris.  Scribis  enim  con- 
tra me  amaritudines,  6c  confumere  me  vis  peccatis  ado- 
lefcemia?  mea?.  Pofuifti  in  nervo  pedem  meum  ,  &  ob- 
lervafti  omnes  femitas  meas  ,  &  veftigia  pedum  meo- 
xum  confiderafti.  Qui  quafi  putredo  confumendus  fum  , 
*&  quad  veftimentum  quod  comeditur  a  tinea. 


if.  Memento 


me-  1 


De-      us ,  quia 


1p"  "I***-,  1  ■  vHrfjy*iij 


yentus  eft 


yi-  ta 


me* 


a. 


Llij 


Officium  Defunctorum.  -l(>\ 
paululum  ab  eo  ,  ut  quiefcat ,  donee  optata  veniat ,  fi- 
cut  mercenarii  dies  ejus. 


itf.  Hei     mi- hi   Do-     mi-ne ,  quia  pec-ca-vi 


ni-mis     in      vi-  tii     me-  a :    quid  fa-ciam 


* 


mi-fer  ?  u-    bi       fu-  gi-am ,  ni-  Ci     ad  te 


s 


Deus      me-    us  ?  *  Mife-re-    re     me-       i , 


dum     veneris  in  novif-fi-mo        di-  e. 


f.  A-     ni-  ma   me-  a     tur-ba-  ta     eft  val- 


z66 


Qfficium  Defvnctorvm. 


de,  fed  tu 

Do-  mi  ne     fuc-  curre 

c-       i.   *  Mi-  fe-  re-  re. 

Lectio  6.  Job  xiv. 

^vUis  mihi  hoc  tribuat ,  ut  in  inferno  protegas  me , 
\J  &  abfcondas  me,  donee  pertranfeat  furor  tuus,  & 
cotmiruas  mihi  tempus ,  in  quo  recorderis  mei  ?  Putaf- 
ne  mortuus  homo  rurfum  vivat  ?  Cun&is  diebus ,  qui- 
bus  nunc  milito  ,  expe&o  donee  veniat  immutatio  mea. 
Vocabis  me,  &  ego  refpondebo  tibi  :  operi manuum 
.tuarum  porriges  dexteram.  Tuquidem  greflusmeos  di- 
numeraui  :  fed  parce  peccatis  meis. 


H»  Ne    re-  corde- 


ns     pec-  cata   me-  a 


Do-     mi-ne,     *Dum  veneris  ju-dka-re 


OmcruM  Defunctorum,  z6j 


♦  j 


fae-       cu-ium  per 


gnem* 


H 


***** 


f.  Di-  ri-  gc  Do-    mt-ne  De-us 


•  i 


me-     us,,  in  confpe&u   tu-o       vi-  am 


1 


me-        am.         *  Dum  vene-ris.  f.  Re-  qui- 


em 


a-ter-    nam  dona      e-  is  Do- 


r  ■ 


mi-  ne ,  St   lux   per-pe-  tu-  a   lu-    ce-  at 


z6% 


Officium  Defunctorvm. 


is. 


*  Dum    ve-  neris. 


Pojlea  ad  Louies  ut  infra ,  quandb  dicitur  unum  tan- 
turn  Nocturnum. 

In  tertio  NocturnOjpm  Fetid  4.  &  Sabbato. 


Ant. Compla-  ce-at.  P/TExpe&ans &c.  Euouae.  i, 

EPSA  L  M  U  S  39. 
Xpe&ans  expe&avi  Dominum  :  &  intendit  mihi.  ' 
Et  exaudivit  preces  meas  :  &  eduxit  me  de  lacu  mi> 
feris ,  &  de  luto  faecis. 

Et  ftatuit  fupra  petram  pedes  meos  :  &  direxit  gref- 
fus  meos. 

Et  immifit  in  os  meum  canticum  novum  :  carmen 
Deo  noftro. 

Videbunt  multi ,  &  timebunt :  &  fperabunt  in  Do- 
mino. 

Beams  vir ,  cujus  eft  nomen  Domini  fpes  ejus  :  6c 
non  refpexit  in  vanitates ,  &  infanias  falfas. 

Multa  fecifti  tu  Domine,  Deus  meus ,  mirabilia  tna*5- 
&  cogitationibus  tuis  non  eft  qui  iimilis  fit  tibi. 

Annuntiavi, 


Officium  Defunctorum.  169 
Annuntiavi ,  &  locutus  fum  :  multiplicati  funt  fuper 
numerum. 

vSacrificium  &  oblationem  noluifti  :  aures  autem  per- 
fecifti  mihi. 

Holocauftum  &  pro  peccato  non  poftulafti  :  tunc 
dixi ,  ecce  venio. 

In  capite  libri  fcriptum  eft  de  me  ,  ut  facerem  vo- 
luRtatem  tuam ,  Deus  meus  volui  ,  &  legem  tuam  in 
medio  cordis  mei. 

Annuntiavi  juftitiam  tuam  in  Ecclefia  magna :  ecce 
labia  mea  non  prohibebo ,  Domine  tu  fcifti, 

Juftitiam  tuam  nort  abfcondi  in  corde  meo  :  verita- 
em  tuam ,  &  falutare  tuum  dixi. 

Non  abfcondi  mifericordiam  tuam  ,  &  veritatem 
uam  :  a  concilio  multo. 

Tu  autem  Domine  ne  longe  facias  miferationes  tuas 
a  me  :  mifericordia  tua  &  Veritas  tua  femper  fufcepe- 
runt  me. 

Quoniam  circumdederunt  me  mala ,  quoniam  non  eft 
xiumerus  :  comprehenderunt  me  iniquitates  meae  ,  & 
non  potui  ut  vide  rem. 

M ultSplicatx  funt  fuper  capillos  capitis  mei  :  &  cor 
sum  dereliquit  me. 

Complaceat  tibi  Domine  ut  eruas  me  :  Domine  ad 
juvandum  me  refpice. 

Confundantur  6k  revereantur  (imul,  qui  quajruntani- 
■  ^m  me  am  :  ut  auferant  earn. 
_  Convertantur  retrorsum ,  &  revereantur :  qui  volunt 
mala. 

I     Ferant  confeftim  confufionem  fuam  :  qui  dicunt  mi- 
euge,  euge. 

M  ra       Pars  IL 


j<7»  OnrwHNfcD*Kr¥OfQMi¥?' 

&  cKcant  Temper ,  magnificetur  Dominus,  qui  diligunt 

Ego  autem  mendicus  fum ,  &  pauper :  DmililWftfok 
l|ciws:ejl;iheiLoq  fi:n  o;::->voc?  c~n  :/i>  "  U 

Adjutor  meus,  &  prote&or  meus  tU  68  ;  D*v$  meut 
ne  tat&vms.* :  . 
. ;  Jfequism  ftf eriiam  &fc 


r         r . 


•J 


■  1  *N 

^lai.  Compla-  .ceat   ti-:  JuDosun*  ,i  ut  aJri-piaa' 


me :  Do-  mi:  n6  ad  ad-  jurvandum;  ime  retApi^pe. 


»)  ■  -7 

•f^  -n,  )  fr:.,'jr" 


I^but.  Sa-oa  Da?mi-ne.      Beitui  Sqiilix  £,uo  ui»a  J 

BEatus  qui  intelligit  jfaper  regeakmn}'&  fjanpecem.  f 
in  dje  :  malar:  iifeeiabiti  ^uini  JDomin-osi    v.  vnoO 
Dominus  confervet  eum,  &  vivificet  emrif^&jho^- 
•amr&cikiregim  rrauleOT&iof)$&ir:iKNtt^ 


mam  lmmicorum  ejus 


y 


Omat/M  DkpvvcTOUVM.  tji 

pominus  opem  ferat  iUi  i'uper  le&um  dolorisejus: 
Wiiverfum  ft ra turn  ejus  verfafti  in-infirm itate  ejus. 

Ego  dixi  ,  Domihe"  mifefefe  mei  :  fana  animam 
meam ,  quia  peccavi  tibi. 

Inimici  mei  dixerunt  mala  mihi  :  qtiando  morietur  , 

&  peribit  nomen  ejus  ?  

Et  fi  ingrediebatur  ut  videret ,  vana  loquebatur  :  cot 
eju?  congregavit  iniquitatem  fibi. 

Egrediebatur  foras ,  &  loquebatur  in  idipfum. 
Adrersiim  me  fufurrabant  omnes  inimici  mei  :  ad- 
versum  me  cogitabant  mala  mihi. 

Verbum  iniquum  conftituerunt  ad  versum  me  :  nun> 
quid  qui  dormit,  non  adjiciet  ut  refurgat? 

Etenim  homo  pacis  mese ,  in  quo  fperavi  :  qui  ede- 
bat  panes  meos  ,  magnificavit  fuper  me  fupplantarionem. 

Tu  autem  Domine  miferere  mei ,  &  refufcita  me : 
&  retribuam  eis. 

Iri  hoc  cognovi  ,  quoniam  voluifti  me  :  quoniam 
non  gaudebit  inimicus  meus  fuper  me. 

Me  autem  propter  innocentiam  fufcepifti  :  &  confir- 
mafti  me  in  confpe&u  tuo  in  aeternum. 

Benedi&us  DominusDeus  Ifrael  a  faeculo ,  &  ufque 
in  fseculum  :  fiat ,  fiat. 
Requiem  seternam  &c. 

-Ant.  Sa-na  Domioe      a- ni- mam  meam  :  qui-a 

Mmij 


lyi         Officivm  Defuuctorvm. 


Ant.  Si-  ti-  vit,  P/TQuemadmodum.    £  n  o  u  a  e.  8. 

P  3  A  L  M  US  41. 

^VUemadmodum  deficferat  Cervus  ad  femes  aqua- 
\Jr  rum  :  ita  defiderat  anima  mea  ad  te  Deus. 
.  Sitivit  anima  mea  ad  Deum  fortem  viyum  :  quando 
veniam  ,  &  apparebo  ante  faciem  Dei  ?•  . 
,  Fuerunt  mini  lacryms  meae  panes  die  ac  no£te :  dum 
dicitur  mihi  quotidie ,  ubi  eft  Deus  tuus  ? 
..  Hsec  recordatus  fum ,  &  efiudi  in  me  animammeam: 
quoniam  tranfibo  in  locum  tabeinaculi  admirabilis ,:  uf- 
que  ad  domum  Dei. 

In  voce  exultationis ,  &  confeflionis :  Tonus  epulanris.;  — 

Quare  triftis  es  anima  mea  ;  &  quare  conturbas  me  ? 

Spera  in  Deo  ,  quoniam  adhuc  confitebor  illi  :  falu-  — 
tare  vultus  mei ,  &  Deus  meus. 

Ad  meipfum  anima  mea  conturbata  eft  :  propterca— a 
memor  ero  tui  dt  Jordanis*  & Hermoniim  a  jnonte^s 
modico.   —   -  -   

AJgrffu*  abvlTuin,  inv.ocat  ;.in  voce-  catara&arum 
rum. 


Officium  Deflnctorum.  2.7J 
Omnia  excelia  tua ,  &  fludus  tui :  iuper  me  tranfie- 
runt. 

In  die  mandavit  Dominus  mlfericordiam  fuam  :  & 
noQe  canucum  ejus. 

Apud  me  oratio  Deo*  vitap  mes  :  dicam  Deo ,  Su£- 
ceptor  me  us  es. 

Quare  oblitus  es  mei  :  &  quare  comriihtus  incedo, 
dum  affligit  me  inimicus  ? 

Dam  confringuntur  oifa  raea  :  exprobraverunt  mihl 
qui  tribulant  me  inimici  mei. 

Dum  dicunt  mihi  per  fingulos  dies,  ubi  eft  Deus 
tuus?  quare  trill  is  es  anima  me  a ,  &  quare  conturbas  me? 

Spera  in  Deo ,  quoniam  adhuc  confitebor  illi :  falu- 
tare  vultus  mei,  &  Deus  meus. 

Requiem  sternam  &c. 


m 


■  ♦  ■ 


-P  1  ■ 


-Ant.  Si-  ti-  vit     a-  ni-ma  me- a   ad  Deum  vi- 


l'»  ■  1 

— ■ — i — 

vum :  quando 

veniam    &   a  p-  pa-  rebo 

ante  .J 

fa-  ci-  em    Do-  mi-  ni. 


i74 


OFflClUM  Dfi*UNCTORVM. 


fi  Ne  tradas    beftiis      a-nimas  con  h  rentes  ribi. 

iV.  Et  animas  pauperum  tuorum  ne  oblivifcaris  in  finem. 

Pater  noiler.  totum  ficretb. . 

Lectio  y.  Job  xvij. 

SPiritus  meus  attenuabxtur  ,  dies  mei  breviabuntUr  J 
&  folum  mihi  fupereft  fepulchrum.  Non  peccavi,  & 
in  amaritudimbus  moratur  oculus  meus.  Libera  me  Do- 
mine  ,  &  pone  me  juxta  te  :  &  cujufvis  manus  pugnet 
contra  me.  Dies  mei  tranfierunt  ,  cogitationes  mese 
diffipatae  funt  ,  torquentes  cor  meum.  No&em  verte- 
runt  m  diem  :  &  rurfum  poft  tenebras  fpero  luccm. 
Si  fuftinuero ,  infernus  domus  mea  ell ,  &  in  tenebrk 
ftravi  le&ulum  meum.  Pur  re  dint  dixi ,  Pater  meus  es  : 
Mater  mea  ,  &  Soror  mea ,  vermibus.  Ubi  eft  ergo 
nunc  prseilolatio  mea ,  &  patientia  mea  ?  Tu  es  Tkh- 
mine  Deus  meus. 


— ■  — 

Peccantem  me  quo-  ti-  di-  e  ,  &  bob-  dm 


ai-ten-    tem,    ti-mor  mortis    contur-bat  me, 


Officium  Depunctorum. 


1 

* 


\  Qui  a    in  in-  fep-     no     fiul-  la    eft  redemp- 


ti-  o  , 


mi-  fe-  re-  re    me-i     De-us ,  & 


T  1  


%  faL*  va    me.  f.  Deus  in    nomine  tu-  o 


1   ■» 

— ■— 

 1  1 

Tal-vum      me      fac  ,   &-  in  vir-  tute  tu- 


4       li-    be-ra  me.  *Quia  in 

Lectio  8.  Job  xix. 

PEflimeae ,  confumptis  carnibus,  adhacht  os  meum  : 
&  derell£fo  funt  tantummodo  labia  circa  denres 
mcos.  Miieremhi  mei  ,  miferemiiii  mei,  faltem  V6i 
amici  mei :  quia  manus  Domini  tetigit  me.  Quare  per- 


ij6  Officium  Defunctorum. 
fequimini  me  ficut  Deus,  &  camibus  meis  faturamini? 
Quis  mihi  tribuat  ,  ut  icribantur  fermones  mei  ?  Quis 
mibi  det ,  ut  exarentur  in  libro  ftylo  ferreo  ,  &  plumbi 
lamina  ,  vel  celte  fculpantur  in  cilice  ?  Scio  enim  quod 
Redemptor  meus  vivit ,  &  in  noviflimo  die  de  terra 
furre&urus  Aim  :  6c  rurfum  circumdabor  pelle  mea  9 
&  in  carne  mea  videbo  Deum  Salvatorem  meum.  Quern 
vifurus  fum  ego  ipfe  ,  &  oculi  mei  eonfpe&uri  funt , 
&  non  alius  :  repofita  eft  hxc  fpes  mea  in  finumeo. 


*  Mr 


91.  Do- mine     fecundum    ac-  turn  me- 


um ^ 


no-  li      me  ju-  di  ca-      re  , 


ni  hil  di- 


gnum  in  confpec-  tu        tu-  o      e-  gi , 

fjf%a\ 


*  I-i       deo  de- 


precor  ma- 

jeftatei 


178 


Officium  Defvnctorum. 
Lectio      Job  x„&. 


y^VUare  de  vulva  eduxiftime?  Quiutinam  confump- 
\J  tus  eflem ,  ne  oculus  me  videret.  FunTem ,  quafi 
non  eflem,  de  utero  tranflatus  ad  tumulum.  Numquid 
non  paucitas  dierum  meorum  finietur  brevi  ?  Dimitte 
me  ergo ,  ut  plangam  paululum  dolorem  meum  ,  ante- 
quam  vadam ,  &  non  revertar  ,  ad  terram  tenebrofam , 
&  opertam  mortis  caligine  :  terram  miferia? ,  &  tene- 
brarum ,  ubi  umbra  mortis ,  &  nullus  ordo  ,  fed  fem- 
piternus  horror  inhabitat. 

I    .  

P ■  ▼ 

*}.  Li-be-  ra    me       Do-    mi-  ne   de       vi-  is 


infer-  ni 


>3      r  u  7^901 

con-fre-gifti ,  &    vi-  f*~  ta-    fK       in-  f«fw 


2m 


aum  y    &     de-  dKU      e-  is     lu  men  ut 


Officium  Defunctorum. 


vi-  de-  rent  te  :  *  Qui     c-  rant  in 


poe- 


ms    te-  ne-  bra- 


rum.  jr.  Clamantes      &    di  cen-       tes ,    ad-  vc- 


1 


ni-    fti    Redemptor  nofter.   -      *  Qui  e-  rant. 


f.  Re-qui-em     seternam    dona     e-       is  Do- 


P3* 


mine:  &  lux  per-pe-      tu-  a     lu-ce-at  e- 

N  nij 


Officium  Defukctorum 


is.  *  Qui     e-  rant. 


Sequens  Refponfirium  diciiur  folummodb,  in  crafiirw 
•mmum  Sanctorum  ,  &  quandocumquc  pro  Defunct  is  di- 
cuntur  novem  Lecliones. 


it*  Li-be-ra       me  Do- 


mi-ne  de 


mor-te       x-  ter-       na ,  in     di-  e       il-  la 


ire-  men-  da;    *Quand6    cx*        It  mo- 


vendi    funt  &     ter-  ra;i*;:Dum  ve- 


Officium  Defunctorum.  181 


: —  m        ■           Mf,  t 

ne-ris    ju-di-ca-      re       f»-    cu-lum  .  per 


i-    gnem.  ^.  Tremens  fa&us    Turn    e-  go  & 


ti-    rae-  o ,   dum    dif-cu/fi-  o    ve-  nerit,  at- 


3 


que    ven-  tu-  ra 


i-  ra,   *  Quando.  t.  Dies 


il-  la  a    di-  es     i-       ra? ,  ca-  la-mi- tatis  & 


mi-  fe-  ri  ce  ,    dies  magna    &      a-  mara 


181         Offictum  Defunctorum. 


valde.  *Dum  ve-  ne>ris.  jr.  Requiem 


aeternam    do-na     e-  is       Do- mi- ne  :  & 

mss —  7 

lux   perpe-ru-a  •    lu-ce-at        e-is.  Ube-ra. 


AD   LAUDES   abfolute  incipitur. 


m  i  m  u 

 * 

■ 

Am.  Exul-  ta-  bunt.  Pf.  Miferere.      E  u  o  u 

3  C. 

P  S  A  L  M  U  S  50, 

Miferere  mei  Deus  :  fecundum  magna  m  mifericor- 
diamtuam.  '  zWSt 

Et  fecundum  multitudinem  miferationum  tuarum  , 
dele  iniquitatem  meam. 

Amplius  lava  me  ab  iniquitate  mea  :  &  It  pecca 
meo  munda  me. 


OFFICIVM  DeFUNCTORUM.  183 
:  "Quoniam  iniquitatem  meam  ego  cognofco  :  &  pec- 
catum  meum  contra  me  eft  Temper. 

Tibi  foli  peccavi ,  &  malum  coram  te  feci  :  ut  juf- 
tificeris  in  fermonibus  mis ,  &  vincas  cum  judicaris. 
.  Ecce  enim  Fn  iniquitatibus  conceptus  Aim  :  Sc  in 
peccatis  concepit  me  mater  mea. 

Ecce  enim  veritatem  dilexifti  :  incerta &  occulta 
fapScnttaa;  tiiaj I  naanifeftafti  niihu>( :    mud  -dluzZ  .iwh. 

Afperges  me  hyflbpo  &  mundabor  :  lavabis  me,  & 
fuper  niyem  dealbabor. 

Auditui  meo  dabis  gaudium  &  lamtiam  :  6t  exul- 
tabunt  ofla  humiliata. 

Averte 1  faciem  tuam  a  peccatis  mei.s,  *  &I  omnes  ini- 
tates  meas  dele. 

Cor  mundum  crea  in  me  Deus  :  &  Ipiritum  re&um 
innova  in  vifceribus  meis. 

Ne  projicias  me  a  facie  tua  :  &  ipiritum  fandum 
mum  ne  auferas  a  me. 

Redde  mihi  lamtiam  falutaris  tui  :  &  fpiritu  prin- 
cipal; confirma  me. 
Docebo  iniquos  vias  tuas :  &  impiiad  te  convertentur. 
Libera  me  de  tanguinibus  Deus  ,  Deus  falutis  meae : 
&  exultabit  lingua  mea  juftitiam  tuam. 

Domine  labia  mea  aperies  :  &  os  meum  annuntiabit 
laudem  tuam. 

Quoniam  (I  voluifles  facrificium  t  dediflem  utique  : 
holocauftis  non  dele&aberis. 

Sacrificium  Deo  fpiritus  contribulatus  :  cor  contri 
rum  &  humiliatum  Deus  non  defpicies. 

Bemgne  fac  Domine  in.  bona  voUtntate  tua  SJ#n;  : 
ut  zdifcentur  muri  Jerufalemv 


i«4   ^     OtvMtort  DfetftitfCf ORBtf.* 
Tune  acceptable  f^-riicitfmjtt^tS^V'^btioiicrf^ 

holocaufta  :  tunc  imponent  <  fuper  altaremum  vitulos. 
Requiem  seternam  &c. ;        '  c  - 


Ant,  Exulta-bunt    Do-mi-no :  ofla  humiJUa-  ca. 


•■  ■ 

— »- 

■r'l"J  ?  — 

'  ■  ■     ■•            ♦  ■ 

Ani.? £jftud£  Pf,  Te  < :  d&  c,et  r/hymmw De-  us 


'- 

is 

Si- 

on. 

£  u  0  u    a    e.  8,  ■ 

.1 

P  S  A  L  M  U  S  64. 

T E  decet  hymrtus  Deus  in  Sion  :  &  tibi  redde- 
tur  voturt  in  Jerufalenv  ' 
Exaudi  orationem  meam  :  ad  te  omnis  caro  vemeti 
Vert>af  miquorum  praevaluerunt  foper  nos  :  &  im- 
pietatibus  noftris  tu  propitiaberis.  .  rr-.ji. 

Beams  quern  elegifti ,  6c  siflumpiiftr :  iiihabttabtf  in 
atriis  tuis. 

Replebknur  in  bonis  domus  tu^e  <; .  fan£him  eft  tern- 
plum  tuum  ,  mirabije  in  sequitatel  p.i;:ci.:;i-.  '  )  n  -.i 
■  Exaudi  not  Deu5  fatutaris  noftet>i\fp*i  ompkan  fi- 
nium  terrse ,  &  in  mari  lorige. 


Officium  Defunctorum.  185 
Praeparans  montes  in  virtute  tua,  accin&us  potent! a  : 
qui  conturbas  profundum  maris  »  fonum  fluftuum  ejus. 

Turbabuntur  gentes,  &  timebunt  qui  habitant  termi- 
nos  a  {ignis  tuis  :  exitus  matutini  &  vefpere  deleftabis. 

Vifitafti  terram  ,  &  inebriafti  earn  :  multiplicafti  lo- 
cupletare  earn. 

Flumen  Dei  repletum  eft  aquis ,  parafti  cibum  illo- 
rum  :  quoniam  ita  eft  prssparatio  ejus. 

Rivos  ejus  inebria  ,  multiplica  genimina  ejus :  in  ftil- 
licidiis  ejus  laetabitur  germinans. 

Benedices  coronas  anni  benignitatis  tua*  :  &  campi 
tui  replebuntur  ubertate. 

Pinguefcent  fpeciofa  deferti  :  &  exultatione  colles 
accingentur. 

Induti  funt  arietes  ovium ,  &  valles  abundabunt  firu- 
nento  :  clamabunt ,  etenim  hymnum  dicent. 
Requiem  aeternam  &c. 


Ant.  Exau- di     Do-mi-ne     o-  ra-  ti-  o  nem  me- 


am, 


ad      te     om-nis   ca-  ro  ve-ni-et. 


zs. 


33 


Am.  Me   fuf-  ce-     pit.  Pf.  Deus ,  Deus   me-us : 

O  o        Pars  IL 


ifil       Officium  Defunctorum. 


» 1 

•  j    ■  :■■.<-, 


E  m  q  ..ui-.-ai  e,-  .5.  ".'  ; 

DP  s  a  l  m  u  s  6z. 
Eus  Deus  meqs  :  ad  te  de  luce  vigilo.     .  :. 
$ifivit  in  te  anima  mea  .:'  quam  multipliciftr  pin  jca- 
ro  mea.  .■•.!  ri;L  1/ 

;  In  terra  (Jefertp ,  &  iftvia,  &  inaquofa :  Cic  £p  <an&o  ap- 
parui  tibi ,  ut  viderem  virtutem  tuaro  ,  &  gloriam  tuam. 
;  Quoniam  nielior  §it  mi&rjcordia  tua  fuper.  vitas  :  la- 
bia mea  laudabunt  te. 

:  Sic  be'nedicim  te  in  vita  mea. :  &  m  nomine  tuo  le- 
vabo  manus  irieas. 

Sicut  adipe  &  pinguedine  repleatwr  anirna  mea .1.  & 
labiis  exultationis  laudabit  os  meum. 
;  _  5i  mejn^  meum  ,"m  matutini* 

meditabor  in  te  ;  quia  fuifti  adjutor  meus. 

Et  in  velamento  alarum  tuarum  exultabbV  adhaefit 
anima'  mea  poft  te  :  me  fufcepitr  dextera*  Jtuai 

Ipfi  vero-in  vanum  quaefierunt  animam  meam  ,  in* 
frbibunt  in  inferiora  terras  :  tradentur  in  manus  gladii, 
partes  vulpium  #runt.  -  - 

Rex  vero  laetabitur  in  Deo ,  laudabuntur  omnesqui 
jurant  in  eo  :  quia  obftru&um  eft  os  loquentium  iniqua. 

P 's  a:  I  M  u  &.  66. 

DEus  mifereatur  noftrj ,  &  benedicat  nobis  :  illii- 
,  minet  vufem  fuum  <\ij>er  m*>  &  mifereatur  noftri. 


Officium  Defunctorum.  287 
Ut  cognofcamus  in  terra  viam  tuam  :  in  omnibus  gen- 
tibus  la lu tare  tuum. 

.  Confiteantur  tibi  populi  Deus  :  confiteantur  tibi  po- 

puli  omnes. 

Lsetentur  &  exultent  gentes  :  quoniam  judicas  po 
pulos  in  aequitate ,  &  gentes  in  terra  dirigis. 

Confiteantur  tibi  populi  Dens  ,  confiteantur  tibi  po- 
puli omnes  :  terra  dedit  fru&um  fuum. 

Benedicat  nos  Deus  ,  Deus  nofter  ,  benedicat  nos 
Deus  :  &  metuant  eum  omnes  fines  terra. 
Requiem  aeternam  &c. 


Am.  Me  fuf-ce-     pit    dexte-ra     tu-a  Domine. 


4*v  *  ■  iR^^ff 


Am.  A  porta 


m- 


fe-ri.  Cam.  Ego  dixi 


in'   dimidio     dierum   me-o-rum.  £  u  o  u  a  e.  1. 

■ 


Cant  1  cum  Ezechim.  Ifahz  xxxviij* 

EGo  dixi ,  in  dimidio  dierum  meorum  :  vadam  ad 
portas  infer i. 

O  oij 


i88         Officium  Defunctorum. 

Qusefivi  refiduum  annorum  meonun  :  dixi ,  non  vi- 
debo  Dominum  Deum  in  terra  viventium. 

Non  afpiciam  hominem  ultra  :  &  habitatorem  quie- 
tis. 

Generado  mea  ablata  eft ,  &  convoluta  eft  a  me  : 
quail  tabernaculum  paftorum. 

Pnecua  eft  velut  a  texente  vita  mea;  dum  adhuc 
ordirer ,  fuccidit  me  :  de  mane  ufque  ad  vefperam  fi- 
llies me. 

Sperabam  ufque  ad  mane  :  quafi  leo  fic  contrivit  om- 
oiaoflamea. 

De  mane  ufque  ad  vefperam  finies  me  :  ficut  pullus 
hirundinis  fic  clamabo ,  meditabor  ut  columba. 

Attenuati  funt  oculi  mei :  fufpicientes  in  excelfum. 

Domine  vim  patior ,  refponde  pro  me .:  quid  dicam, 
aut  quid  refpondebit  mihi ,  cum  ipfe  fecerit  ? 

•Recogitabo  tibi  omnes  annos  meos  :  in  amaritudine 
animx  meae. 

Domine  ft  fie  vivitur,  &  in  talibus  vita  fpiritus  mei, 
corripies  me ,  &  vivificabis.me  :  ecce  in  pace  araa- 
ritudp  mea  amariflima. 

.  Tu  autem  eruifti  animam  meam  ut  non  periret :  pro- 
jecifti  poft  tergum  tuum  omnia  peccata  mea. 

Quia  non  infernos  confitebitur  tibi ,  neque  mors  lau- 
dabit  te  :  rion  expe&abunt,.  qui  defcendunt  in  lacum, 
veritatem  tuam.. 

Vivens ,  vivens  ipfe  confitebitur  tibi ,  ficut  fie  ego 
hodie  :  pater  filiis  notam  faciet  veritatem  tuam. 

Domine  falvum  -m^  fac  r  6V  pfalmos  noftros  canta- 
bimus  cun£Hs  diebus.  vitae  noftrte  in  domo  Domini, 

Requiem  seternam  &q. 
■  :o  ') 


Officium  Defunctorum,  189 


Pi 


3 


Ant.  A      por-ta        in-     fe-  ri ,    e-     ru-  e 


Domine     a-  nimam   me- am. 


H  «ff  1  II 

p  ■  ■ 

1 — 

1  ni 

Ant.  Omnis     fpi-  ri-tus.  P/T  Laudate    Do-  minum 


de     coelis  :    E  u  o  u  a  e.  7. 

P  S  A  L  M  U  S  148. 


LAudate  Dominum  de  coelis  :  laudate  eum  in  ex- 
celfis. 


I 

Laudate  eum  omnes  Angeli  ejus :  laudate  eum  om- 
nes  virtutes  ejus. 

Laudate  eum  fol  &  luna  :  laudate  eum  omnes  ftellae 
&  lumen. 

Laudate  eum  coeli  coelorum  :  &  aquae  omnes  quae 
fuper  coelos  funt ,  laudent  nomen  Domini. 


2$o  OmCIUM  DEfUNCTOfcUKf. 

Quia  ipfe  dixit ,  &  fa&a  funt  :  ipfe  mandavit ,  6c 
creata  funr. 

Statuit  ea  in  sternum,.  6c  in  fasculum  feculi  :  prse- 
ceptum  pofuit ,  &  non  praneribit. 

Laudate  Dominum  de  terra  :  dracones ,  6c  omnes 
abyfti. 

Ignis ,  grando ,  nix ,  glacies ,  fpiritus  procdlarum  : 
quae  faciunt  verbum  ejus. 

Montes  &  omnes  colles  :  ligna  fru&ifera  ,  6c  om- 
nes cedri. 

Beftiae  &  univerfa  pecora  :  ferpentes  6c  volucres 
pennata). 

Reges  terras ,%  6c.  omnes  populi  :  principes ,  6c  om- 
nes judices  terra;. 

Juvenes  6c  virgines,  fenes  cum  junioribus,  laudent 
nomen  Domini :  quia  exaltatum  eft  nomen  ejus  folius. 

Confeftio  ejus  fuper  coelum  6c  terram  :  6c  exaltavit 
cornu  populi  fui. 

Hymnus  omnibus  fan&is  ejus  :  filiis  Ifrael ,  populo 
appropinquanti  fibi. 

PsA  L  M  U  $  I49. 

CAntate  Domino :  canticum  novum  ;  laus  ejus  ia 
Ecclefia  San&orym. 
Laxetur  Ifrael  m  eo  ,  qui  feck  eum  :  6c  filii  Sion 
exultent  in  Rege  fuo. 

Laudent  nomen  ejus  in  choro  :  iit  tympano  6r  p&l- 
terio  pfallant  ei. 

Quia  benepiacitum  eft  Domino  in  populo      :  6> 
exaltabit  manfuetos  in  falutem. 


P  S  A  L  M  U  S  I50. 


Offjcivm  Defunctori 
Exultabunt  fanfti  in  gloria  :  laetabunrur  in  cubilibus 
fuis.  ~  V  .    "     ,'  . 

Eraltationes  Dei  in  gutture  eorum  :  &  gladii  anci- 
pites  in  manibus  eorum.  ~~ 

Ad  faciendam  vindi&am  in  flationibus  :  increpatio- 
nes  in  populis. 

Ad  alligandos  Reges  eorum  in  compedibus :  &  no- 
biles  eorum  In  manicis  ferreis. 

Ut  faciant  in  eis  judicium  confer  iptum  :  gloria  hxc 
eft  omnibus  fan&is  ejus. 

if  ... 

-Li  in  firmamento  virtutis  ejus. 

Laudate  eum  in  virtutibus  ejus  :  laudate  eum  fe- 
cundum  multitudinem  magnitudinis  ejus. 

Laudate  eum  in  Jfono  tuba;  :  laudate  eum  in  pfal- 
terio  &  cithara. 

Laudate  eum  in  tympano  &  choro :  laudate  eum  in 
cbordis  &  organo. 

Laudate  eum  in  cymbalis  benefonantibus  ,  laudate 
cum  in  cymbalis  jubilationis  :  omnis  fpiritus  laudet 
Dominum. 

Requiem  aeternam  &c. 


J  Audate  Dominum  in  fanctis  ejus  :  laudate  eum 


-Cm 

►  ■ 

.  m  < 

Mill 

m,  Omnis     fpi-  ritus      lau-    det  Dominum. 


iyi        Officium  Defunctorvm. 


f.  Audivi  vocem  de  coelo ,  diccntem  mflii : 
ti.   Beati  mortui  qui  in  Domino  moriuntur. 


Ant.  E-  go     fura.       Be-nedi&us.  E  uo  u  a  e.  t. 

Cant j cum  Zachariaz,  Luca.  j. 

BEnedi&us  Dominus  Deus  Ifrael  :  quia  vifitavit , 
fecit  redemptionem  plebis  fus. 
Et  ere x it  cornu  falutis  nobis :  in  domo  David  pueri  fui 
Si  cut  locutus  eft  per  os  fan&orum  :  qui  a  facculo 
funt ,  prophetarum  ejus. 

Satutem  ex  inimicis  no  fir  is  :  &  de  manu  omnium , 
qui  oderunt  nos. 

Ad  faciendam  mifericordiam  cum  patribus  noftris : 
&  memorari  teftamenti  fui  fanfti. 

Jusjurandum  ,  quod  juravit  ad  Abraham  patrem  nof 
tram  :  daturum  fe  nobis. 

Ut  fine  timore  ,  de  manu  inimicorum  noftrorum  1 
berati  :  ferviamus  illi. 

In  fan&itate  &  juftitia  coram  i'pfo  :  omnibus  dieb 
noftris. 

Et  tu  puer ,  Propheta  Altiflimi  vocaberis  :  prse* 
enim  ante  faciem  Domini ,  parare  vias  ejus. 


Officium  Defunctorum.  i^j 
Ad  dandam  fcientiam  falutis  plebi  ejus  :  in  remiflio- 
nem  peccatorum  eorum. 

Per  vifcera  mifericordiae  Dei  noftrt  :  in  qui  bus  vifi- 
tavit  nos  oriens  ex  alto. 

Illuminare  his  qui  in  tenebris  &  in  umbra  mortis  fe 
dent  :  ad  dirigendos  pedes  noftros  in  viam  pacis. 
Requiem  jeternam  dec. 


Am.  E-go     fum    re-  furrefti-  o     &     vi-  ta » 


m 


qui   credit    in   me,   c-tiam     fi  mortu-us 


fu-  e-  rit       vivet :  &  om-  nis     qui  vi-vit, 


&    credit    in  me ,  non.  mo-  ri-e-  tur  in 


x-  ter-num. 


Part  II. 


*   1 1* ,n, it, *  f.Mk'ifii  '/rtuonem  meaa: 


A' 


Officium  Defunctorum.  195 
Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
ir.  Dominus  vobifcum: 
H.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

In  die  Depofitionis  Defuntli.      O  R  A  T  I  o. 

Bfolve  f  quaefumus  Domine  ,  animam  famuli  tui 
_(vtf/  famula;  tuai)  N.  ut  defun&us  (  vel  defun&a  ) 
faeculo  ,  tibi  vivat  :  &  quae  per  fragilitatem  earn  is , 
humana  converfatione  commifit ,  tu  venia  mifericordif- 
fima?  pietatis  abfterge.  Per  Dominum  noftrum  ,  &c. 

In  Anniverfario.         O  R  A  T  I  O. 

DEus  indulgentiarum  Domine  ,  da  animae  famuli  tui 
{vel  famuke  tux  )  cujus  anniverfarium  depofitio- 

Iis  diem  commemo ramus  ,  refrigerii  fedem  ,  quietis 
eatitudinem  &  luminis  claritatem.  Per  Dominum,  &c. 
Aim  Orationes  diverfce  pro  DefunHis ,  juxta  Officii 

rationem  dicendm. 

Pro  defunBo  Epifcopo.       O  RA  T  I  O. 

"■""vEus ,  qui  inter  Apoftolicos  Sacerdotes ,  famulum 
\J  tuum  Pontificali  fecifti  dignitate  vigere  :  praefta 
quaafumus  ,  ut  eorum  quoque  perpetuo  aggregetur 
confortio.  Per  Dominum ,  &c. 

Pro  defun&o  Sacerdotc*      O  RA  r/O. 

PRaefta ,  qusefumus  Domine  .  ut  anima  famuli  tui  N. 
Sacerdotis ,  quern  in  hoc  faeculo  commorantem  fa- 
cris  muneribus  decorafti ,  in  coelefti  fede  gloriofa  Tem- 
per exultet.  Per  Dominum. 


Ppij 


Officium  Defunctorum* 

Pro  Patre  vel  Matre.      O  RA  T  I  O, 

DEus,  qui  nos  Patrem  &  Matrem  honorare  prsce- 
pifti,  miferere  animae  Patris  mei  (v^/Matris  meae) 
ejufque  peccata.  dimitte  :  meque  eum  ( vel  earn  J  in 
sterns  claritatis  gaudio  fac  videre.  Per  Dominura,  &c. 

"  Si  pro  Patre.  &  Matre  Jimul- ,  dicatur  ammabus  Pa- 
tris ac  Matris  mes ,  eorutnque  peccata  dimitte  ,  me- 
que eos  ,  &c. 

Si  fit  pro  pluribm r,  dicatur  ammabus  parentum  no£ 
trorum,  &  ubi  dicitur,  meque.,  dicatur  no(que~ 

Pro  unoDefun&Or  i  OkaT'IO. 

INclina ,  Domine ,  aurem  tuam  ad  preces  noftras-, 
quibus  mifericofdiam  tuam  fuppfices  deprecamur  ; 
ut  animam  famuli  tui ,  quam  de  hoc  fsculb  migrare  jiif- 
fiffi ,  in;  pacis  ac  Iucis  regione  conftituas ,  &  San&oruiu 
tuorum  jubeas  effe  confortem.  Per  Dominum ,  &c. 

Pro  una  Defuncid.        O  RA  T  I  a. 

QUsfumus  Domine ,  pro  rua  pietate  milerere  am- 
ms  famuls  tus  :  &  a  contagii*  mortalitatis  exfr 
tarn,  in  sterns  faivationis  partem  reftitue.  Per  Don. 

Pro  defunclis  Fratribus ,  PropinquU  67  BcnefaBoribia. 

O  R :  A  T  I  o. 

DEus  veniae  largitor  ,.  &  humans  falutis  amator ; 
quae/umus  clementiam  tuam,  ut  noftrs  congre- 
gationis  fratres ,  propinquos  &  henefa&ores -%  qui  e* 


Officium  Defunctorvm.  197 
hoc  faeculo  tranfierunt  ,  Beata  Maria  Temper  Virgine 
intercede nte  cum  omnibus  San&is  tuis  ,  ad  perpetual 
beatitudinis  confortium  pervenire  concedas.  Per  Do- 
minum  ,  ficc. 

Pro  pluribiii  Defunclis*  O '  RA  T  I  O. 

DEus ,  cui  proprtum  eft  ,  miTereri  Temper  &  par- 
cerg  :'  propitiare  animabus  famulorum  famula- 
rumque  tuarum  ,  &  omnia  eorum  peccata  dimitte  ,  ut 
mortalitatis  vinculis  abfoluta?  ,  tranfire  mereantur  ad 
vitam.  Per  Dominum  ;  &c. 

O  R  A  T  I  o  generalis-  pro  Fidellbus  Defunclis. 

Fide  Hum  Deus  omnium  Conditor  &  Redemptor , 
animabus  famulorum  famularumque  tuarum  ,  re- 
miflionem  cun&orum  tribue  peccatorum  :  ut  indulgen- 
tiam  quam  Temper  optaverunt  ,  piis  fupplicationibus 
confcquantur.  Qui  vivis  &  regnas  ,  fire. 
f  .  Requiem  sternam  dona  eis  Domine : 
<.  Et  lux  perpetua  luccat  eis. 


— — 3 


— 1  ■■ 

1 

i — ■   m  . 

*.  Requi-ef-cant    in    pa-  ce.  rt.  Amen. 


tft  CONMESOITIOVES 


C  OMM  E  N  DAT  IO  N  E  S 
FIDELIUM  DEFUNCTORUR 


Responsomi&m. 


ni,    fuf-ci-  pi-en-tes      a*     ni-mam      e-  jus. 

/    .  a-     ni-  jpas      co-  fum. 

*  Of-fc-  ren-tes     «-  jj»      in     confpe-  fin 


An-ee-lo-rum  e-  am 


in     fi-  nu    A-  brahae  e" 


lo-cet.    *  Of-fe-  rentes. 


0  &  A  t  I  O  fine  Oremus, 


I 

'TPlbi  Domine  commendamus  animam  famuli  tui 
J.  (  vel  famulze  tu*  )  N.  [  vel  animas  famulorum  fa- 
mular unique  tuarum  ]  ut  defun&us  {vel  defun&a  )  f«- 
culo  ,  tibi  vivat :  [  vel  ut  defun&i  fsculo  ,  tibi  vivant :  ] 
&  quas  per  fragilitatem  carnis,  humana  converfatio- 
ne  commifit ,  [v*/  commiferunt ,  ]  tu  venia  mifericor- 
diflimae  pietatis  abfterge.  Per  Chnftum  Dominum  nof- 
trum.  vi.  Amen. 


CO  MMENDATtaKtS 


Pracedens  O  ratio  dicatur  in  Ahncverfniis  &  Obiti- 
bus  quotidianis. 

In  Exequia  verb ,  feu  in  die  Depofidonh  IfrfunQi 
dicatur  fequens. 

MIfericordiam  tuam,  Domine  fan&e ,  Pater  omm- 
potens  aeterne  Deus ,  pietatis  affedu  rogare  pro 
aliis  cogimur ,  qui  pro  noftris-  fupplicare  peccatis  ne- 
quaquam  fufficimus  :  tamen  confifi  de  tua  gratuita  pie- 
tate ,  6r  inolita  bonitate  ,  clementiam  tuam  depofci- 
■tom ,  tit  anitham.  famuli  tui  (yel  famulae  tuse)  N.  ad  te 
revertemem  cum  pietate  fuicipias.  Adfit  ei  Angeius 
teftamenti  tui  Michael ,  &  per  manus  San&orum  Ange- 
lorum  tuorum ,  inter  Santos  &  Eledos  tuos.,  in finibus 
Abrahas,  Ifaac  &  Jacob  Patriarcharum  tuorum  earn 
-eollocare  dignens  :-quatenus  liberata  de  principibus  te- 
nebrarum  ,  &  de  locis  poenarum  ,  nullis  jam  prims 
nativttatis ,  vel  ignorantis  ,  aut  propria;  iniquitatisieu 
fragilitatis  confundatur  erroribus  :  fed  potius  agnofca- 
tur  a  tuis  ,  &  fan&ae  beatitudinis  requie  perrruatur. 
Ut  cum  magni  judicii  dies  advenerit ,  inter  San&os  & 
Ele&os  tuos  refufcitatus  (vet  refufcifata)  gloria  mani- 
feibs  contemplations  tu*  perpetuo  Varietur.  Per 
Chrulum  Dominum  noftrum.  .ij.  Amen. 


Ant.  Suf-ci-pi  at      «- 301  Chriftusi  Pf  In  exitu. 


Euouae. 


FlDELIUM  DEFUNCTORUM. 


501 


E  u  o  u   a  e,  7. 

P  S  A  L  M  V  S.   1 1 3 . 

IN  exitu  Ifrael  de  JEgypto  :  domus  Jacob  dc  popu- 
lo  barbaro.  ' 

Fa&a  eft  Judaea  fan&ificatio  ejus  :  Ifrael  poteftas  ejus. 
Mare  vidit ,  &  fugit :  Jordanis  coqverfus  eft  retror- 
sum. 

Montes  exultaverunt  ut  arietes  :  &  colles  ftcut  agni 
ovium. 

Quid  eft  tibi  mare  quod  fugifti  :  &  tu  Jordanis, 
quia  converfus  es  retrorsum  ? 

Montes  exultaftis  ficut  arietes  :  &  colles  ftcut  agni 
ovium. 

A  facie  Domini  mota  eft  terra  :  a  facie  Dei  Jacob. 

Qui  convertit  petram  in  ftagna  aquarum  :  &  rupem 
in  fontes  aquarum. 

Non  nobis  Domine  ,  non  nobis  :  fed  nomini  tuo  da 
gloriam. 

Super  mifericordia  tua  ,  &  veritate  tua  :  nequando 
dicant  gentes ,  ubi  eft  Deus  eorum  ? 

Deus  autem  nofter  in  ccelo  :  omnia  quaccumque  yo- 
luit,  fecit. 

Simulachra  gentium  argentum  &  aurum  :  opera  ma- 
nuum  hominum. 

Os  habent ,  6c  non  loquentur  :  oculos  habent ,  & 
non  videbunt. 

Q  q       Pars  II. 


$01  Com  MEN  P  ATI  ONES 

Aures  habent ,  &  non  audient  :  nares  habent ,  & 

non  odor&bunt. 

Manus  habent ,  &  non  palpabunt ;  pedes  habent ,  & 
non  ambulabunt :  non  clamabunt  in  gutture  fuo. 

Similes  illis  fiant  qui  faciunt  ea  :  &  omnes  qui  con- 
fidunt  in  eis. 

Domus  Ifrael  fperavit  in  Domino  :  adjutor  eorum, 
&  prote&or  eorum  eft. 

Domus  Aaron  fperavit  in  Domino  :  adjutor  eorum  * 
&  proto&or  eorum  eft. 

Qui  ttment  Dgpjinum,  fperaverunt  in  Domino  :  ad- 
jutor eorum ,  cVrprote&or  eorum  eft. 
■  Domjnus  memor  fuit  noftrt :  &  benedixit.  nobis. 

Benedixit  domui  Ifrael  :  benedixit  domui  Aaron.' 

Benedixit  omnibus  qui  timent  Dominum  :  pufillis 
cum  majoribus. 

Adjiciat  Domjnus  fuper  vos  :  fuper  vos,  &  fuper  fi- 
lios  veftros.  , 
.  Benedi&i  vos  a  Domino  :  qui  fecit  coelum  &  terram. 

Coelum  coeli  Domino  :  terram  autem  dedit  filiis  ho- 
minum. 

Non  mortw  laudabun*  t$  Domihe  :  neque  omnes 
qui  defcendunt  in  infernum. 

Sed  nos  qui  vivimus  ,  benediciraus  Domino  :  ex 
hoc  nunc  6c  ufque  in  fsculum. 

Requiem  atternam  &c« 


Am,  Sufci-pi-  at    ^  ^  Chriftus  qui    vo-  ca-  vit 


FlDELIUM  DEFUNCTORUM. 


t  limine  noci  V-^ 


e-  am,  jn 
e-  as, 


fi-num   A-  brah*   An-  ge-  H 

t  u.wj  mem  manisGini  ui  <  iuiii 


m 


Mi.— mm 


JLM. 





—  H 1 1 


de- <du-cant    e_  am* 

c-  as.  1         .  .  ~ 

sovjlu^  .Jb  miiwi  u«>up  sfojjn 


xn 


Sequent  0 ratio  dicuur  in  Anniverfariis  y  &  Obitibus 
quotidianis.  y  j'  .     ^  "^M  WWW 


>lteq 


.nam/ 


L^rifica  clementiffime  Deus,  animam  famuli  tui  , 
{vel  famulae  tuaj)  A^,  [v</animas  famulorum  £a- 
mularumque  tuarum  :  &  <:larifica  eas  in  multitudine 
mifericordias  tux.  Ne  memineris,qua^umus4iniquitatum 
ejus  [  ve/  eorum]  antiquarum,  &  ebrietatum  ,  quas 
Aifcitavit  fervor  mali  defiderii  :  licet  enim  peccaverit, 
[  vel  peccavenut ,  ]  tamen  te  non  negavit  ;  [  vel  nega- 
verunt  :  ]  4ed  figno  fidei  infignitus  \vel  mfignita  ,  ) 
[vel  infigniti ,  ]  te  qui  eum  ( vel  earn )  [  vel  eos  ]  inter 
omnia  feciili ,  fideliter  adoravit.  [  vel  adoraverunt.  ] 
Qui  vivis  &  regnas  in  fsecula  faeculorum.  Amen. 

Alia  Ordtio  diienda  in  Exequiis  ,  feu  in  dUDef 
"onis  Dcfuncli. 

Q  vi 


3  ©4 


CO  M MEND AT I O  N E$ 
O  R  E  M  U  S. 


^nipotdns  Jfc  fempiterne  Deiis ,  qui  humano  cor- 
pori  animam  ad  fimilitudinem  tuam  infpirare  <fi- 
gnarfts  es.  :  dum  te  jubente  pulvis  in  puiverem  rever- 
titur  ,  tu  imaginem  tuam  cum  San&is  &  Ele&is  tuis 

jpyftfflis  fpdihps  pra»ripias  fnriari  y.  eamque>~ad  -te~f£Vef- 

tie-  jEgjrpti  part&urirfatijJe  tennerqpe  jj^qfia*: 
1  &  Angelns  tuos  SanSos  efob viini  mlttai viamque illi 
juftitis  demonftra,  &  portas  glorias  tuae  ei  aperi.  Re- 
pelle  quaefumus  ab  ea  omnes  principes  tenefera^am: 
&  agnofce  depofitum  fidele  quod  tuum  eft.  Sufcipe , 
Domine ,  creaturam  tuam ,  non.  a  diis  alienis  creatam , 
'  fed  k  te  folo*  Deo  vivo  &  vero  :  quia  non  eft  alius 
praeter  te ,  &  non  eft  fecundum  opera  tua.  Qui  vivis 
&  regnas  in  faecula  faeculorum.  '.vi.  Amen. 


•   ■  -  - 

n  wt  m  m 

■  ■    -  m  -  - 

1      rn  ■  ■  ' ■  '    :.    W  J 

'  Aht.AChp  tMs    Arige-lbnini.  Pf.  Dilexi ,  quomam.' 


...  v  ..:  ■. 


-+7T 


'.}  bj\ 


:  i 


;   E  ii  o  u  a:  c;  7.  • 

D 


7'.' 


[Xllexi ,  quonia^i  e^aodkt  Dominus  :  rocfm  ora- 
donis  mea?i 


FlDELIUM    DEFUNCTORUM.  J05 
Quia  inclinavit  aurem  fuam  mihi  :  &  in  diebus 
meis  invocabo. 

Circumdederunt  me  dolores  mortis  :  &  pericula  in- 
ferni  invenerunt  me. 

Tribulationem  &  dolorem  inveni  :  &  nomen  Domi- 
ni invocavi. 

O  Domine ,  libera  animam  meam  :  mifericors  Do- 
minus  &  juftus.,  &  Deus  nofter  miferetur. 

Cuftodiens  parvulos  Dominus  :  humiliatus  Aim ,  & 
libera vit  me. 

Convertere  anima  mea  in  requiem  tuam  :  quia  Do- 
minus benefecit  tibi. 

Quia  eripuit  animam  meam  de  morte  :  oculos  meos 
a  lacrymis  pedes  meos  a  lapfu. 

Placebo  Domino  :  in  regione  vivorum. 

Hie  nort  dicuur ,  Requiem ,  neque  in  fine  feq.  Pfilmi. 

P  S  A  L  M  U  S  II5. 

✓^Redidi  propter  quod  locutus  fum  :  ego  autem 

humiiiatus  ium  himis. 
LlIEgo  dixi  in  excefln  meo  omnis  homo  mendax. 

Quid  retribuam  Domino  :  pro  omnibus  quae  retri- 
buit  mihi? 

Calicem  fa  lu  tar  is  accipiam  :  &  nomen  Domini  in- 

-VBOcabo^. —  . 

.Vota  mea  Domino  reddam  coram  omni  populo  ejus : 
p>retiofa  in  confpc&u  Domini  mors  fan&orum  ejus. 
O  Domine ,  quia  ego  fervus  tuus  :  ego  fervus  tuus, 
filius  ancilUetua?.  «J    rui  hj 


$06  COMMENDATIONES 

Dirupifti  vincula  mea  :  tibi  facrificabo  hoftiam  lau* 
dis ,  &  nomen  Domini  invocabo. 

Vota  mea  Domino  reddam  in  confpe&u  omnis  po- 
puli  ejus  :  in  atriis  domus  Domini  ,  in  medio  tui  Je- 
rufalem. 

P  s  A  l  M  v  s  Jl6. 

LAudate  Dominum  omnes  gentes :  Iaudate  eum  om- 
nes  populi. 

Quoniam  confirmataeft  fuper  nos  mifericordia  ejus: 
&  Veritas  Domini  manet  in  sternum. 

Requiem  asternam  dona  eis  Domine  :  &  lux  per- 
petua  luceat  eis. 


Ant.  Cho  rus    Anae-Iorum     ^  am  fuf-ci-piat. 

o  e-    as  r  * 


&    in     fi-nu     A-  bra-hae     e**m  col-locer 

c-  as 


Ut    cum    La-za-ro    quoit- dam  paUDcre 


FlDELIUM  DeFUNCTORUM.  $07 


ae-ter-nam  Ja"  J*-  at     re- qui  em. 

ha-  be-  ant  1 
Oratio  in  Anniverfkriis ,  &  Obitibus  quotidianh. 

O  R  E  M  U  S. 

T^\Eus  ,  cui  foli  competit ,  medicinam  praeftare  pofl 
I  *  mortem  :  praefta  quaefumus,  ut  anima  famuli  tui 
(  vel  famulae  tuae )  N.  [  vel  animae  famulorum  famula- 
rumque  tuarum]  terrenis  exuta  [vel  exutae]  contagiis, 
in  tuae  redemptionis  parte  numeretur.  (vel  numerentur.) 
Qui  cum  Patre  &  Spiritu  San&o  vivis  &  regnas  Deus, 
per  omnia  faecula  faeculorum.   tf.  Amen. 

Alia  Oratio  dicenda  in  Exequiis  ,  feu  in  die 
Depojitionis  Defuncli. 

O  R  E  M  U  S. 

Dlri  vulneris  novitate  perculfi  ,  &  quodammodo 
cordibus  fauciati ,  mifericordiam  tuam  ,  mundi 
Redemptor  ,  flebitibus  vocibus  imploramus  :  ut  ani- 
mam  famuli  tui  (  vel  famulae  tuae )  N.  ad  tuam  clemen- 
tiam ,  qui  fons  pietatis  es ,  revertentem  ,  blande  leni- 
terque  fufcipias.  Et  quas  ilia  ex  carnali  commemora- 
ione  contraxerit  maculas  ,  tu  Deus  inolita  bonitate 
*ementer  deleas ,  pie  indulgeas  ,  oblivioni  in  perpe- 
t^m  tradas  :  eamque  laudes  tibi  reddituram  ,  &  ad 
-°*us  quandoque  reverfuram ,  San&orum  tuorum  coe- 


jo8       Com  mendatio  nes  ,  &c. 
tibus  aggregari  precipias.  Qui  cum  Patre  &  Spiritu 
San&o  vivis  6c  regnas  Deus  ,  per  omnia  fscula  faecu- 
lorum.  itf.  Amen. 


5* 


f.  Requiefcant     in     pa-  ce.  g.  Amen. 

In  die  Depojitionis  ,  feu  ExequlU  folemnibus  ,  & 
alias  pro  devotion*  ,  poft  Pfalmum  Laudate  ,  ante  Ant, 
Chorus.  Poterit  did  P/aimus  1 17.  Confitemini  Do- 
mino. Et  totus  Pfid.  118.  feati  immaculati,  ut  in 
Breviario  ad  Primam ,  &  per  Horas  diftributus. 


i°9 


ORDO  SEPULTURE 

DEFUNCTORUM.  C 


f~YUm  fuerit  corpus  defuncii  fepeliendum ,  ozm- 
V*»  /wra  figno9  convocetur  Clerus  ad  Ecclejiam  \  &  Sa- 
ccrdos  Supcrpelliceo  ,  a ut  ( fi  Mijpim  celebrate  deheat  ) 
Alba  cum  Stold  nigri  colons  indutus ,  ajfumpto  injuper 
(  fi  temporis  &  via  ratio  permittat )  Pluviali ,  feu  Cappd 
colons  ejufdem  ,  una  cum  Diacono  &  Subdiacono ,  Juts 
Dalmaticis  pdriter  indutis ,  ac  reliquo  Clero  pmeunte  , 
ordinate  &  procejfionaliter  exit  ab  Ecclefid  ad  domum 
funebrem  ,  Cruce  pracedente.  Cumque  illuc  perventum 
fuerit  ,  Clerus  tamifper  fubfiftit  :  Sacerdos  autem ,  cum 
Minifiro  Librum  Ritualem  deferente  ,  locum  ,  ubi  jacet 
corpus  y  ingrejfus ,  accepto  Libra  ,  diets " 

Oremus  pro  anima  fidelis  defun&i  (  vel  defun&ae. ) 
Et  fubjungit  ahernatim  cum  Minifiro,  PfiUmum  Depro* 
fundis.  pag.  z)6.  &  addit  preces  fiquentes, 

f.  A  porta  inferi  : 

Erue  ,  Domine  ,  animam  ejus. 
jr,  Non  intres  in  judicium  cum  fervo  tuo  (vtf/an- 
cilla  tua  )  Domine  : 

Quia  non  juftificabitur  in  confpedu  tuo  oranis 
vivens, 

Rr 


£IQ      ORDO  SEPULTURiE  DEFUNCTORUM. 

f,  Domine  exaudi  orationem  meam  : 
,      Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
"  -tfr.  Dominus  vobifcum  : 

jtf..Et  cum  fpirituo  tuo. 

O  R  E  M  V  s. 

SUfcipe,  Domine,  animam  famuli  tui  (yel  famulae  ruae) 
quam  de  ergaftulo  hujus  faeculi  vocare  digriatus  es, 
&  libera  earn  de  principibus  tenebrarum ,  &  de  locis 
pcenarum  :  ut  abfoluta  omnium  vinculo  peccatorum , 
quletis  ac  lucis  aeternae  beatitudine  perfruatur.  Per 
Cbriitum  Dominum  noftrum.  W»  A^n.  . 

.  JDeinde  accepta  de  manu  Minijlri  aqua  bene  dicta  , 
ttfpergit  corpus  defuncli  in  modum  Crucis ,  dicens : 

r  "Afpergat  te  Deus  rore  gratiae  fuae  in  vitam  ajternam. 
i£.  Amen. 

His  dibits  y  Sacerdos  domo  egrediiur ,  6r  ipfi  vel  Can* 
tor  inchoat  H*  Libera  ,  pag.  18  a,  quad  Clerus  projh 
quitur ,  cum  Rejponjbriis  ex  Officio  Mortuorum  dejump* 
tfs  ,  prout  Ecclejia  dijlantia  requirit  :  atque  ita  corpus 
defuncli  ,  ad  Ecclejiam procejfionaliter  defertur. 
*"  Hujus  autem  Procejponis  or  do.  Jit  ijle ,  ut  Crux  pr&-> 
cedat ;  turn  Ji  ultra  duos  vel  quatuor  tadas,  qua  corpus 
circumfiare  debent  ,  Jim  plures  alia  ;  procedant  qui  eas 
pofi  Crucem  defer  am  ;  decnde  fequamr  Clerus  per  ordi- 
riiin^pbftCteimmcotpUS!  difux&L  :-' 

Veritm  Ji  Clerus ,  ob  loci  dijlaniiam ,  vel  ex  alii  jufiA 
pccafivne ,<  riok  tat  ad  domum  funebrem  ,  prafioletur  ni~ 
hllominus  juxta  Ecclejiam  t  adventurn  funeris  ;  &  illu 

.V,  o.  .'V  H 


Ordo  Sepulture  Defvnctorum.  ji* 

conjijlente  tantifper  corpore ,  legal  Sacerdos  Pfalmum  De 
profundis.  &  preces  fupra  friptas, 

Corpore  intra  Ecclefiam  depojito ,  &  luminaribus  circa 
illud  accenjis  ,  celebratur  Mi  fa  ;  vel  faltem  ( ji  fiat  fi* 
pultura  pofl  meridiem  )  cantantur  Vejpem  Defunclorum. 
Finitd  Miffei  ,  Sacerdos  Sacrarium  ingrejfus  >  deponit 
Cafulam  &  Manipulum  ;  &  affumpto  Pluviali  nigri  co- 
lons ,  procedit  una  cum  reliquo  Clero  ordinate  ad  fere- 
trum  y  ubi  ad  ejus  caput  fc  Jiflit ,  cozterh  fuo  ordine ,  ab 
utroque  ejujdem  feretri  latere  9  conftitutis  :  <9  pofito  fi- 
ver Pulpitum  Libro ,  vel  Acolytho  eum  tenente  ,  junclis 
ante  peclus  manibus  ,  cantat  fcquentem  Orationem. 

NOn  intres  in  judicium  cum  fervo  tuo  (w/ancilla 
tua)  Domine  :  quoniam  nullus  apud  te  jufltifica- 
bitur  homo ,  nifi  per  te  omnium  peccatorum  ei  rribua- 
tur  remiflio.  Non  ergo  eum  (yd  earn  )  tua ,  quajfumus 
Domine,  judicialis  fentemia  premat ,  quern  (  vel  quam 
tibi  vera  fupplicatio  ChrifUanae  hdei  commendat  :  fed 
gratia  tua  illi  fuccurrente ,  mereatur  evadere  judicium 
ultionis,  qui  (  v^/quae)  dum  viveret  infignitus  (  vel 
inhgnira  )  eft  fignaculo  San£be  Trinitatis.  Per  Chriftum 
Dominum  noftrum.  rZ.  Amen. 


ltf.  Sub-ve-    ni-  te    fan£tt     De-  i, 


oc-  cur-  ri-  te    An-  ge-  li  Do-  mi- 

Rrij 


jit    Ordo  Sepulture  Defunctorum. 


533 


ni,     fuf-  ci-  pi-en-tes  a-   nimam   e-  jus 


lis 


of-fe-remes  e-am  *  In  confpe-  €t\x  Al- 


33 


tif-fi-mi.  jr.  Suf-  ci-  pe 


ter-  ra 


tuo    cor- pus    de    cor-     pore  fump-tum, 

3 


i     ™  I 


reddere  quo  va-  le-as  vi-vi-fi-  can- 
te  De-    o.   *  In      confpe-  6hu 


Ordo  Sepulture  Defunctorum.  515 

Interim  dam  camatur  Refponforium  ,  Sacerdos  ,  ac- 
cept d  de  manu  Miniftri  aqua  benedicld  f  accedit  ad  dex- 
trum  latus  feretri ,  &  illic  confiftens  y  af per  git  illud  a  ca- 
pite  ad  pedes  per  modiun  C rue  is  ,  die  ens  :  Afpergat  te 
Deus  rore  gratiae  fuas  in  refurre&ionem  vitse.  Quo  faclo% 
rtdit  ad  caput  feretri  f  &  accepto  Jimiliter  de  manu  Mi- 
niftri thuribulo  T  incenfat  primum  Crucem  ibidem  confti- 
tutam  ,  ter  duclo  versus  illam  thuribulo  ,  &  facia  ante  & 
poft  y  per  inclinationcm  capitis  y  revercntid  ;  deinde  cir- 
cumeundo  incenfat  corpus  defuncli  f  duHo  etiam  ter  y  versus 
utrumque  latus  ,  thuribulo  ,  primum  incipiens  a  fniftro. 
Diim  tranjit  coram  Altarif  versus  illud  caput  inclinat$ 
aut  fi  Vtnerabile  Sacramentum  fit  in  eo  reconditum  ,  gc~ 
nufleQit  ;  turn  reverfiis  ad  locum  Juum ,  heriim  Crucem 
incenfat  ut  prius*  Poftea  camatur. 


AC*  +  ■  ,  ■  W  + 


IT 


Kyri-  e      e-  le-  i-fon.  Chrifte     c-  le- 1-  fon. 


Kyrie 
Deinde  dicit  Sacerdos. 


e*  le-  i-foiu 


Pa- ter    nofter.  SecretK 


}i4    ChiDO  Sepulture  Defunct orum. 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem : 
vl.  Sed  libera  nos  a  malo. 

O  R  E  M  V  S. 

DEus ,  cui  omnia  vivunt ,  &  cui  non  pereunt  mo» 
riendo  corpora  noilra.,  fed  mutantur  in  melius  : 
te  fupplices  deprecamur ,  ut  quidquid  anima  famuli  tui 
(vel  famulae  tua?  )  vitiorum ,  tuseque  voluntati  contra- 
rium  ,  fallente  diabolo  ,  &  propria  iniquitate ,  feu  fra- 
gilitate  contraxit ,  tu  pius  &  mifericors  abluas  indul- 
gendo  :  eamque  fufcipi  jubeas  per  manus  San&orura 
tuorum ,  deducendam  in  finum  Patriarcharum  tuorum , 
Abraham  fcilicet  amici  tui ,  &  Ifaxtc  cle&i  tui ,  atque 
Jacob  dile&i  tui  :  ubi  non  eft  dolor  ,  triftifia  ,  neque 
fufpirium  ,  fidelium  quoque  anima;  foelici  jucunditate 
tattantur.  Et  in  noviffirao  magni  judtcii  die ,  inter  Sandos 
&  Ele&os  tuos ,  earn  facias  perpetuas  gloriae  percipere 
portionem ,  quam  oculus  non  vidit ,  &  auris  non  an- 
divit ,  &  in  cor  hominis  non  afcendi{  ,  quam  praepa- 
rafti  diligentibus  te.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum. 
Amen. 

Delnde  cantatur  Refponjbrium  Hei  mei ,  pag.  165. 
Et  Sacerdos  afperg.it  &  inctnjat  ut  fupra.  In  fine  . 

Kyrie  eleifon,  &c.  Pater  nofter.  Secreto. 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem  : 
Sed  libera  nos  a  malo. 


Ordo  Sepulture  Defunctorum.     $ 1 5 

Ore  m  u  s. 

FAc  quasfumus  Domine  hanc  cum  fervo  tuo  ( vet 
ancilla  tua)  clefun&o  (v<r/defunfta)  mifericordiam  : 
ut  fa&orum  fuorum  in  poenis  non  recipiat  vicem,  qui 
( vel  quae  )  tuam  in  votis  tenuit  votuntatem.  Et  quia 
hie  ilium  (  vel  illam)  vera  Fides  junxit  Hdelium  turmis : 
illic  eum  (  ve/eam )  tua  miferatio  fociet  Angelicis  Cho- 
ws. Per  Chriftum ,  &c. 

Deinde  ,  S ace.  dote  afpergente  rursus  &  incenfante  ut 
Jupra ,  cantatur  Refponfirium   Libera  me  Domine  de 


+>»~>    y-K"  r 

_  \       f  h  if'1"] 

— ...  . 

■  p  ™ 

F  H 

1 

^  ■  1  * 

Crea-  tor    om-niurn    re-  rum      De-  us, 


qui    me    de     limo      ter-   rx    for-  mafti 

 . 


&     mi-ra-bi- li-ter    proprio  fanguine 


redemifti,  corpufque   me-um      licet  modd 


;i6    Ordo  Sepulture  Defunctorvm. 


pu-  trefcat ,   de     fe-pul-chro  fa-  ci  es  In 

i 


i 


di       e      ju-di-    ci  i       re-  fuf-  ci-  ta-  rl: 


exau-  di ,    exau-di ,  exau-di    me  :  ut   a-  ni- 


f 


3 


mam    me-  am ,  &    a-  ni-  mas  om  ■  ni-  urn 


i 


 m  »t?J  ■  _ 


3 


h-  de-  li-  um       de-  fun&o-rum  ,   in      fi-  nu 


J 


A-  bra-  x     Patri-  archse       tu-     i  ju- 

beas 


Ordo  Sepulture  Defunctorum.  517 


col-  lo-  ca-      ri.    *  Dum 


ve- 


neris, fi  Requiem ,  &c. 


///  fine  Kyrie  eleifon ,  &c.  Pater  nofter.  Suntb. 
y .  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem  : 
W.  Sed  libera  nos  a  malo. 

y,  Non  intres  in  judicium  cum  fervo  tuo  ( vel  an- 
cilla  tua  )  Domine  : 

Quia  non  juftificabitur  in  confpeftu  tuo  omnis 
vivens. 

f,  A  porta  inferi  : 
1$.  Erue  ,  Domine  ,  animam  ejus. 
f.  Domine  exaudi  orationem  meam : 
itf.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
f,  Dominus  vobifcum: 
*J.  Et  cum  fpiritu  tuo. 


O  R  E  M  V  S. 


Oratio  pro  Defuncio. 

INclina  ,  Domine,  aurem  tuam  ad  preces  noftras,  qui- 
bus  mifericordiam  tuam  fupplices  deprecamur  :  ut 
animam  famuli  tui ,  quam  de  hoc  faeculo  migrare  juf- 
fifti ,  inpacis  ac  lucis  regione  conftituas ,  &San&orum 

S  f       Pars  II. 


3  1 8    ORDO  SEPULTURjB  Defunctohum. 
tuorum  jubeas  efle  confortem.  Per  Chriftum  Dominum 
noftrum.  Amep. 

Pro  Defunctd. 

QUaefumus  Domine ,  pro  tua  pietate  miferere  ani- 
mae  famul*  tuse  :  &  a  contagiis  mortalitatis  exu«- 
tam  ,  in  aeternae  falvationis  partem  reftitue.  Per  Chri£ 
turn  Dominum  noftrum,  itf.  Amen. 

In  fine  dicUur  Requiefcant  in  pace.  itf.  Amen. 

Quanctb  dutem  celebrdniur  Ewquia ,  cor  pore  nan  pne- 
finte ,  videlicet  ob-  toritagii  mettim  ;  vel  quia  corpus  jam 
ante  fipultum  eft,  nihilominits  feretrum  erigatur  in  Ec~ 
ctejid,  ad  funeris  repmfentationem :  circa  quod  fiam  coz- 
remonia  fupra  Jcripta  :  quippe  cum  earum  fignificdtio  & 
ujks  etiam  tunc  locum  habeant. 

His  ita  expletis  ,  defertur  corpus  ad  fepulchrum  ,  to 
or  dine  &  ritu  ,  quo  ad Ecclefiam  allatum  fuerat.  Etdum 
portatur ,  Cantor  inchoat  Jequentem  Antiph.  quam  Clerus 
progrediendo  profequitur. 


-r"lhr 


33 


Ant.  In     Pa  ra-  di-fum  deducant  te   An-  ge-  li  , 


"  in     tu-o     ad-ven-tu  fuf-ci-piant  'te  Marty. 


Ordo  Sepulture  Defvnctorum.  519 


m  t  m  *  ■    «  ■  n  ♦  ■  p. 

— 1  ^  1  ■  1 — 1 — 1 

l '  ■  l  J 

res  f  &   perducant  te    in  ci-  vi-ta-tem  fan&am 


Je-ru-falem. 

Chorus  An-ge-lorum 

te  fufci- 

-     ■  ♦        -  > 

 1  1—  

1  ■  ♦  *|  1 

■ 

piat, 

& 

cum    Laza-ro  quondam  paupe-re 

M1  ■  - 

■ 

■MMMbMJM  *;  w~mi 

x-  ternam     ha-  be-as  requiem. 
Deinde  intrando  C&meurium  dicit  Sacerdos  : 


Aperite  mihi  portas  juftitix  ,  &  ingreflus  in  eas 
confitebor  Domino  :  hscc  porta  Domini  jufti  intrabiint 
in  earn. 

Corpore  juxia  foffam  depofito ,  Jubjungit  fine  Oremus. 

Plx  recordations  affeftu  ,  fratres  chariflimi ,  com- 
memorationem  facimus  chari  noftri  (  vel  char® 
noftra)  quern  (vcl  quam)  Dommus  de  tentationibus 
huius  foculi  affumpfit ,  obfecrantes  mifertcordiam  Dei 

Sf  ij 


r  $io  Ordo  Sepulture  Defunctorum. 
noftri  :  ut  ipfe  ei  tribuere  dignetur  lucidam  &  quietam 
manfionem  ,  &  remittat  omnes  fabrics  temeritatis  of- 
fenfas  :  ut  concefla  fibi  venia  plenae  indulgentiae quid- 
quid  in  hoc  faeculo ,  proprio  vel  alieno  ream  deliquit, 
totum.  ineffabili  pietate  ac  benignitate  iua  deleat  &  ab- 
ftergat.  Per  Chriftum  Dominum  noflrum.  itf.  Amen. 

_Finitd  hdc  O  rat  tone ,  benedicatur  fojfa  hoc  ritu, 

'  f  .  Adjutorium  noftrum  io  nomine  Domini : 
i  itf.  Qui  fecit  cesium  :&  terram. 
jK.Dominus  vobifcum : 
JEtcum  fpiritu  tuo.  '. 

6  R   E  M  U  S. 

DEus  -,  cujus  miferatione  anims  fidelium  requief- 
cuntyhunc  tumulum  benedicere  ©  dignare ,  eique 
jAngelum  tuum  fan&um  deputa  cuftodem  :  ut  corpofe 
-famuli  tui  ( vel  famulae  tuae  )  in  eo  quiefcente ,  animam 
ejus  ab  omnibus  vinculis  abfolutam ,  cum  San&is  tuis 
facias  fine  fine  Iaetari.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum. 
v}.  Amen. 

Deinde  afpergitur  foffa  aqua  benedicld  ,  in  modum 
^Cruris.  Turn  demittitur  corpus  in  earn.  Quo  faclo,Sa- 
cerdos  ctfpergit  corpus  aqua  benedicld  in  modum- Cruris, 
dicens, :  . 

Hodie  fit  in  pace  locus  tuus  ,  &  habitatio  tua  in  fan&a 
Sion.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  vl.  Amen. 

Deinde  ,  Ji  commode  fieri  pojjit , .  illud  incenjat  :  ac 
dcmiim  accepto  ligone  de  mam  fdinifiti. ,  fig/iat  Jemel 


Ordo  Sepultur iE  Defunctorvm.    •  f 2 1 
•  ierfdm  triitam i-y-  <£  ex  ed  it*  projicil  in  fiffkin ,  Juptr 
tokpus  defuh&t  >  'diceks'  ad  ppbtriam 'itnmyJioneTn  :  In 
nomine  Patris,  -ad  fecundam;  &Filii,  ad  teruam,&. 
Spiritus  San£H.  Amen. 

Durii  impktur  foffd  ■ ,  dicii  S nlcerdps  Antiphptfam  : 

De  terra  plafmafti"  me  ,  &  carri'e' inauiffi  me  ',4  Re» 
demptor  meus  Domine.,  refuicita  me  in  noviffimo  die. 
Turn  legit  alternatim  cum  Clero  Bjalmum  Miferere  mei 
Deus.  pag.  181.  Deinde  repetitur  Antiph.  De  terra 
.plafmafti. :  Ji" itm  fudtfU  Saftfd&f'QrQtienes f  feqweto^^ji 
non  .  omnes  ,  faltem .  carum  undm  ,  out  alteraln  ,  xprqut 
yifiim  fucrit  opportmiLtm\ 

DEus  vita?  dator  ,  &  himaai;orum  qorpor um' repa- 
rator  ,  qui  te  a  peccatoribus  exorari  voluifti,: 
.exaudi  preces .  quas  fpeciali  devotidne ,  pro  anima  fa- 
muli tui  (  ve/  famuli  tu^^  laCrymaJjiliter  fundimus  ,  & 
liberare  earn  ab  inferorum  cruciatibus  /&  collocare 
inter  agmina  San&orum  fuorum  digneris :  vefte  quoque 
coelefti  &  ftola  immortal itatis  indui ,  &  Paradifi  amoe- 
nitate  confoveri  jubeas.  Per  Chriftum  Dominum 
noftrum.    vl.  Amen.  ., 

Alia  Oratio, 

O  K  E  M  u  s. 

DEus ,  apud  quern  momiorum  fpiritus  vrvunt,  &  in 
quo  Ele&orum  animae  ,  depofito  carnis  onere,  ple- 
-na  foelicitate  lastantur  :  praerfta  iupplicantibus  nobis,  ut 
-anima  .  famuli  tui  (  v<r/ famulse  tuse,  j  ab  hujus  luminis 
jufu  per  corporis  depolirionem  leparata  ,  seternar  iiUus 


}ii  Ordo  Sepu&twle  Defvnctorvm. 
lucis  foiatio  potianir.  Noo  earn  tormentum  mortis  at- 
tingat ;  noil  dolor  hoirendas  viiionis  afficiat ,  non  pee* 
nalis  timor  excruciet  ;  non  reorum  proxima  catena 
conftringat  :  fed  concefla  fibi  venia  omnium  deli&orum, 
optats  quietis  coniequatur  gaudia  repromilTa.  Per 
Chriftum  Dominum  noftrum.  Amen. 

Alia  Oratio, 

Q  R  E M  V  s. 

DEm  qui  ttiofum  fuppKcarionibus  Temper  preftoei, 
quique  pia  eorum  vota  dignaris  intueri  :  qui  uoi* 
verforum  es  Conditor  ,  &  Redemptor  :  mifericordia 
quoque  peccatorum , tuorum  beatitudo  San&orum: 
da  famulo  tub1  (W  rafrrote'  tua; )  eujus  depofitiom  ho- 
die  officium  humanitatis  exhibemus  ,  cum  San&s  & 
Ele&is  tuis ,  beati  muneris  portionem  ,  eumque  (  vtl 
-eamqvre)  a  corporis  nexibus  abfohitum  (vzt  abfolutam) 
in  refurreftione  Ele&orum-  tuorum  facias  praefeutari. 
Qui  vi vis  &  regnas  in  faecula  faeculorum.  H-  Ameiw 

Alio  Oratio, 

O  R  E  M  U  $. 

TEmeritatis  quiden*  eft  Domine  ,  ut  homo  homi- 
nem ,  mortalis  mortalem  ,  cinis  cinerem  ,  tibi  Do- 
mino Deo  noftro  audeat  conimendare  :  fed  quia  terra 
■&&iptrterramr&  purvis  revertitur  inpulverem  9  donee 
emnis  caro  hi  fuam  redigatur  originem  >  kdc  tumm, 
Dens,  pjifllme  Pater ,  lacrymabiltter  qua^nmutpietafeinc 
ut  hujus  famuli  tti  ( vel  famulas  tux )  animain,  qua 
lie  voragioe  hu  jus  mundi  coenulenta:  duci*  acLpaxsianL, 


Ordo  Sepulture  Defvnctorum.  515 
Abrahae  amici  tui  finu  recipias  ,  &  refrigerii  rore  per- 
fundas  :  fit  ab  aeftuantis  gehennat  truci  incendio  fegre- 
rata ,  &  beats  requiei,  te  don  ante  ,  conjunfta  :  &  quae 
Ui  fiint,  Domine,  dignae  cruciatibus  culpa? ,  tu  eas  mitif- 
1a  gratias  tua?  lenitate  indulge  :  nec  peccati  recipiat 
■  icem  ,  fed  indulgentias  tuas  piam  fentiat  bonitatem. 
Aimque  ,  finito  mundi  termino  ,  fupemum  cun&is  illu- 
cerit  regnum  ,  San&orum  omnium  coetibus  aggregata, 
rum  Ele&is  tuis  confiftat  in  dextera  parte  coronanda. 
^er  Dominum  noftrum  Jefiim  Chriftum  Filium  tuum  , 
[ui  tecum  vivit  &  regnat  in  unitate  Spiritus  San&i 
>eus.  Per  omnia  faecula  faeculorum.  itf.  Amen. 


Denique  pro  conclujione] d{<(U  : 

Oremus  pro  fidelibus  defun£Ks. 
PJalmus  De  profundis ,  &c.  in  fine  Kyrie  eleifon. 
Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon.  Pater  nofter ,  &c. 
f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem  : 
vi.  Sed  libera  nos  a  malo. 
y.  A  porta  inferi  : 
itf.  Erue  ,  Domine,  animas  eorum. 
y .  Domine  exaudi  orationem  meam : 
at.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
f,  Dominus  vobifcum: 
tf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 


Oremus. 


!Jiijr  til 


DEus  ,  cujus  miferattone  anirax  fide! i urn  requief- 
cunt ,  famuli*  &  fa  mu  lab  us  tuis ,  hie  &  ubique 
*^  Qirl/lo  quiefcentibus  ,  da  propitius,  veniam  peccato- 


314   Ordo  Sepulture  Defunctorum.' 
rum ,  ut  a  cun&is  reatibus  abfoluti ,  tecum  fine'  fine 
lastentur.  Per  Dominum  noftrum  ,  &c.  H-  Amen. 
f.  Requiefcant  in  pace.  itf.  Amen. « 

.  Et  Sacerdos  a/pergit  tumulum  aqua  bene  dicta;  quibus 
peraSis  ^  Sacerdos  brevem  ad  circumft antes  monitiuncu-. 
lam  pqterit  fubjungere  ;  qua  finitd ,  populus  in  pace  di- 
mittitur,  out  pro  locorum  conjuetudine ,  procejjionaliter  ad 
domum  funebrem  reducitur ,  Cruet  pralatd ,  in  gloriam 
ejus  qui  deducit  ad  inferos ,  &  reducic.  Ac  deinde  Clems, 
Cruce  Jimiliter  praeunte ,  ordinate  revertitur  in  Ecclejiam. 


De  Sepulturd  Parvulorurii  Bapti^ttorum. 

TAmetfi  Parvulorum  Baptizatorum  ,  qui  ante  ra- 
tionis  ufum  defun&i  funt ,  animse  nullis  indigeant 
Sunragiis  ;  (  quippe  qua?  mo*  ad  cceleftem  gloriam 
transferantur )  eorum  tamen  corpufcula  tanquam  Spi- 
ritus  San£H  organa ,  religiofa  pietate  fepeliri  debent : 
turn  ad  excitandam  Refurre&ionis  fidem  ,  turn  ad  gra- 
tias  Deo  pro  eorum  falute  referendas. 

Quare  ,  n*  parentes  Miflam  pTo:  eorum  funere  cele- 
brari  voluerint,  non  MhTa  Defunftorum ,  fed  vel  de 
San&iffima  Trinitate ,  vel  de  Spiritu  San&o ,  vel  de 
Beata  Maria ,  vel  de  Angelis  , '  quorum  glorias-  par- 
tic  ipes  fa£tf  funt  parvuli,  vel  fa  ;quse  in  hunc  fpecia- 
liter  ufum  digefta  eft  ,  celebretur.  Campanae  quoquc 
non  lugubri ,  fed  feftivo  fono  pulfentur.  :  .     r  F 


Ordo  Sepulture  Defunctorum.    j  z  5 


- 


RITUS  SEPELIENDI 

S~\Uandb  corpus  Parvuli  Bapd^ad  fuerit  fepeliendum, 
L/  Sacerdos  Superpelllceo  9  vel  (  fi  Miffum  cdehmrc 
debeat  )  Alba  &  Scold  Candida  oraatus  ,.  una  cum. 
Minijlro  Librum  Ritualem  deference  ,  &  aids,  de  C/ero, 
ji  vocaxi  fuerint ,  transfert  Ji  ad  locum  ubi  jacet  corpus'  : 
&  illuc  ingrejjus  yJumpto  in  /nanus  Libro ,  dicit  Pfalmum 
fiquentem  alurnadm  cum  Miniflro  pramtffa  Andphond. 

Sit  nomen  Domini  benediGum  :  ex  hoc  nunc ,  & 
ufque  in  fseculura. 

P S  A  L  M  U  S  III. 

lAudate  pucri  Dominum  :  lauJate  nomen  Domini. 
Sit  nomen  Domini  benedi£him  :  ex  hoc  nunc  ,  & 
ufque  in  faeculum. 

A  toils  ortu  ufque  ad  occafum  :  laudabile  nomen 
Domini. 

Excelfus  fuper  omnes  gentes  Dominus  :  &  fuper 
coelos  gloria  ejus. 

Quis  ficut  Dominus  Deus  nofter  qui  in  altis  habitat: 
&  humilia  refpicit  in  ccelo  &  in  terra  ? 

Sufcitans  a  terra  inopem  :  &  de  ilercore  erigens 
pauperem. 

Ut  collocet  eum  cum  <jrincipibus  :  cum  principibus 
populi  fui. 

Qui  habitare  facit  fterilem  'n  domo  :  matrera  filio- 


rum  lxtantem. 
Gloria  Patri ,  &c. 


T  t      Pars  II 


i%6    Ordo  Sepulture  Defunctorum. 

;;  I>dndt^fptrgu  c<^m  in  modern  Cruris  t  Mans  i  -. 

In,iK>min&  Eatris,  ®  $c  Filii,  &  Spiritus  San&L 
<.  A'menr  <' >ij  *  2  - 

r  Turn  poriacur  fhnus  ad  EccUJmm  ,  Ji  illhc  Miffk  iefa 
hranda  fit-yaii.i  re&a  ad  locum  fepulturce*  Si  verb  Miffs 
eelebretu* ,-  cd  finitd ,  Sacerdos  cum  Mini/Iris  6t  Clcro , 
accedit  ad  feretrum  in  loco  idoneo  conflituium  ;  &  ad 
ejus  caput  confifiens ,  camai  fequentem  Orationcm: 

O  R  E  M  U  S, 

DEus  ,  apud  quern  mortuorum  fpiritus  vivunt ,  & 
in  quo  Ele&orum  animx,  depofito  carnis  onere, 
plena  felicitate  laetantur  :  gratias  agimus  ineffabili  pie- 
tati ,  ac  benignitati  tus  ,  qua  animam  hujus  parvuli  (vcl 
parvulae )  tua  imagine  infignitam ,  &  pretiofo  fanguine 
Filii  tui  mifericorditer  redemptam  ,  de  laqueis  hujus 
faeculi  liberate  dignatus  es  ,  ut  sterns  lucis  folatlo  frue- 
retur  :  &  conceffa  fibi  venia  originalis  peccati ,  per  la- 
vacrum  regenerationis  &  renovationis  Spiritus  San&i, 
optafs  quietis  gaudia  confequeretur  ,  omnibus  :  Saifdis 
&  Eleftis  tiiis  repromifla.  Per  Chriftum  Domiijum 
nodnun. .  vl .  Amen. 

Pojlea  Cantor  inchaat  fequentem  Ansiphonam qudm 
ClerM-  profiquiiufi    .  .   :  w   ^  : 


Ant.  Hie     ac-  ci-p»-et      be-ne-difli  o  nera 


a   Do-mi-no ,   &    mi-  fe-  ri-  cor-diara*  a 


*  ■  ■  • 

■  m  * 

Deo      fa-lu-ta-ri       fu-o,     qui-a  h*c 


eft     ge-ne  ra-tio      quseren-  ti  urn  Dominion. 


3 


t.  GIo-  ri-  a      Patri ,    &     Fi-  li  o ,  & 


-  -  ^  .  £■ 

princi*  pi  o    &    nunc  &    temper ,    &  in 

Ti        *  • 
tl] 


318    Ordo  Sepulturjb Defunctorum. 


fac-cu-Ia      fae-cu-lonim.  Amen. 

;  f  Et  repetitur  Antipk.  Hie  accipiet. 

Intefim  S'acerdos  acee  dens  ad  dcxtrum  lams  feretri , 
a/per  git  corpus  in  modam  Cruris y'dicensr. — 

In  nomine  Patris  ,  Jft  &  Filii  ,  &  Spiritus  Santii. 
r£.  Amen. 

rj — Et  max  Jiimpto  Thur'tbrtlo . , -  incenfat  ter  ab  'utroquc 
latere  ',  tncipiens  a.finijlro.  Poflea  dicitur*tl 

Kyrie  ele'ifon.  Chritle  ele'ifon.  Kyrie  eleifon. 
. -i Pater  nofter*.,,  &cr  .  oil  fn  -  -  y> 

.  f.  Et  ne  nqs  jnducas  in  tentatione,m  : 
Sed  libera  nos  a  malo. 

f.  Me  autem  propter  innocentiam  fufcepifti : 

vl.  Et  confirmafti  me  in  confpe&u  tuo  in  asternum 

fi  Dominus  vobifcum  j 
.    iC,  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  r  £  m  v  s, 
/PvMniporens  &  miriffime  Deus,  qui  omnibus  parvu- 
V^/  fis  renatis  fonte  Baptlfmatis  ,  dum  migrant  a  faecu- 
Jo,  fine  ul  lis. cor  urn  me  r  iris,  viram  illtco  largiris  sternam, 
ficut  animae  hujus  jiarYuli  (  vel  parvulac )  credimus  te 
fegifle  g^faclq^s^^na^fumiis  Domine  ,  per  interceflio- 
nem  iBeatas  MTirirc  fempcr  Virgiris ,  cV  omnium  Sartijb- 
rum  tuorum ,  hie  punhcatls  tim  mentibus  famulari ,  6c 
in  Paradifo  cum  beatis  pat  vulib  perenniter  fociari.  Per 
Chriftum  Dominum  noftrum.  Amen, 
in  T 


Ordo  Sepulture  Defunctorum.  319 

Si  Miffa  non  celebretut ■  ,  fid  corpus  recta  ad  locum  fc- 
pulturcc  deferatur ,  pradicla  cceremonia  omittitur. 

His ptractis  ,  dcfertur  corpus  ad  tumulum,  &  illic  Sa- 
cerdos  dixit  Amiphonam  : 

Juvenes  &  virgines ,  fenes  cum  junioribus ,  laudent 
nomen  Domini. 

Deiride  legit  Pfalmum  Laudatc  Dominum  de  coelis. 
cum  duobusjequentibusy  ut  Jupra  in.  Officio  D,efuntlorumt 
pag.  189.  fed  in  fine  dic  'uur  Gloria  Patri,  &  repetitur 
Antiphona  :  Juvenes  ,  &c.  Quo  faclo ,  &  corpore  in 
terram  demiffb  ,  \Sactr4oS,  accepto  ligone  de  manu  Mi- 
nifiri ,  format  Crucem  Juper  terram  erutam  ,  &  ex  ed 
ter  projicit  fitper.  corpus  parvuli ,  dicens  ad  primam  in- 
jeclionem  :  In  nomine  Patris ,  ad  ficundam  ,  &  Filii , 
ad  tertiam  ,  &  Spiritus  Sanfii.  Amen.  Dcinde  fub- 
jungit :  t 

Kyrie  eleifon.    Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 
Pater  nofter ,  &c. 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationcm : 

iC.  Sed  libera  nos  a  malo. 

f.  Sinite  parvulos  venire  ad  me  : 

itf.  Talium  eft  enim  regnura  ccelorum, 

f.  Dominus  vobifcum  *. 

W.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  U  S. 

/^\Mnipotens  fempjterne  Deus ,  fan&jc  puritatis  ama- 
V-7  tor ,  qui  antmam  hujus  parvuli  [  vcl  parvuljc  ]  ad 
ccelorum  regnum  mifericorditer  vocare  dignatus  es  : 
digneris  etiam  Domine  ita  nobifcum  mifericorditer  age- 
re  ,jit  meritis  tu#  fan&uTims  Paffioms,  &  interccffione 


$$o  ORDO  $ZVVLtVK&  Defvnctorum. 
Beats  Marias  Temper  Virginis ,  &  omnium  San&orum 
tuorum ,  in  eodem  regno  nos  cum  iifdem  San&is  Tem- 
per facias  congaudere.  Qui  vivis  &  regtias  cum  Deo 
Patre  in  unitate  Spiritus  San&i  Deus ,  per  omnia.  f«- 
cula  faeculorum.  itf.  Amen. 

Deitidk  Sacerdos  ajpergit  tumulum  aqud  benedi&p  in 
modum  Cruris.  "  ; 

His  peractis ,  diim  revertitur  Citrus  ad  Ecclejiam  t  vel 
Ji  in  ipfd  Ecclejid  facta  fuerit  inhumaiio  yfiamt  Clero, 
verfd  facie  ad  Altar e ,  Sacerdos  dicit :  .  ^ 

Oremus  pro  fidelibus  defun£tis. 
Pfilmus  De  profundis  >  &c.  in  fine  Requiem ,  &c. 
Poftea  Kyrie  eleifon.  Chrhle  eleifon.  Kyrie  eleifori. 
Pater  nofter.,  &c. 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem : 
vf.  Sed  libera  nos  a  malo. 
f.  A  porta  inferi : 
K.  Erue  ,  Domine,  animas  eorum. 
f.  Domine  exaudi  orationem  meam : 
*}.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
f.  Dominus  vobifcum : 
itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

Oremus, 

DEus  ,  cujus  miferatione  animae  fidelium  requief- 
cunt ,  famulis  &  famulabus  tuis ,  hie  &  ubique 
in  Chrifto  quiefcentibus ,  da  propkius,  veniam  peceato^ 
rum ,  ut  a  cun&is  reatibus  abfoluti ,  tecum  iine  fine 
laetentur.  Per  Dominum  noftrum,  &c.  ig.  Amen. 
f.  Requiefcant  in  pace.  *l,  Amen. 


i. . 


I 


—   '  "^1  r   ■     ■  ■  m 


I 


DE  B ENE D 1  CTlONIB U S. 

NUlla  quidem  creatura  Dei  per  fe  mala  eft,  aut  im- 
munda  ,  fed  tamen  per  primam  tranfgreflionem  , 
qua  homo  fe  fubjecit  diabolo ,  etiam  ea  quae  hominis 
funt ,  ita  in  poteftatem  diaboli  venerunt ,  ut  eorum  ufum 
vel  impedire,  vel  noxium  reddere  ,  Deo  permittente, 
poflit. 

Atqut  hinc  eft  ,  quod  fcriptura  diabolumy  modo  prin 
cipem  bujus  mundi ,  modo  De urn  hujus  Gcculi  appellar. 
Quod  5c  ipfum  indicat  Apoftolus ,  Rom.  8.  dicens  : 
Vanitati  fubje&am  eiTe  creaturam ,  tandemque  liberan- 
dam  a  fervitute  corruptionis. 

In  omni  Benedi&ione  extra  Miflam  ,  utatur  faltem 
Sacerdos  fuperpelliceo  ,  &  ftola  pro  ratione  temporis , 
nil!  aliter  in  Officio  notetur. 

Stando  femper  benedicat  &  aperto  capite. 
Habeat  Miniftrum  cum  vale  aquae  benedi&as  &  af- 
rrforio  ,  &  cum  hoc  Rituali  Libro  feu  Miflali. 
Caveat  ne,  Benedi&ionis  caufa,  ponat  aliquid  indecens 
[uper  Altare ,  veluti  efculenta  ;  fed  quod  ejufmodi  eft, 
[onarur  fuper  menfam ,  commodo  toco  paratam,  vel 
litem  a  Mini  ft  ro  porrigatur  in  vafe  ad  id  idoneo ,  feu 
iteo  mundo  ad  BenedicKonem. 
Advertat  ne  quid  temere  benedicat  ad  pravos ,  aut 
)erftitiofos  ufus ,  atqueideo,  quando  res  poftulabit, 
ferentium  animos  6c  conditionera  diligenter  explorer; 


53i  .     D  e  Benedict  i.on  i  bus.   

memineritque  fibi  non  licere  aliis  Benedi&onibus  Uti1, 
quam  iis  qua?  in  hoc  Rituali ,  vel  in  MuTali  prafcri* 
buntur  ;  aut  in  iis,  quo  vis  pretext])*  alias  coeremoniasj 
aut  preces  adhibere. 

Denique  *um  <kplici^  ^^r^  diSliogiiannic  ^ke- 
diftiones ,  Sacerdotales  nimirum  &  Epifcopales  ;  fub 
duplici  hoc  titulo ,  omnes  variae  Benedi&iones  figillatim 
referentur.  -  • 

BENEDICTIONES  SACERDOTALES 
quae  fieri  poflunt  k  quolibet  Sacerdote> 
jion  interdidto  neque  fulpenfo. 


ORDO  ad  faciendam  Aquam  Benediclam 
diebus  Domimcis. 

TH\Iebus  Dominic  is  (  exceptis  diebus  Pafcha  &  Pen" 
JL~S  tecofles ,  in  quibus  ad  poputi  afperfionem  refetva- 
tur  de  aqua  Baptifmali  ante  infujionem  Chrifmatis , 
pridie  benedicld^  prceparato  Jale  &  aqua  ,  Sacerdos  fit- 
perpelliceo  &  ftola  indutus,  vel paramentis  Mijfie,  demptis 
Cafula  6  Manipulo  ,  in  medio  Chori ,  vel  in  cornu  Epif 
tola  ad  Altar e ,  die  it : 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 
itf.  Qui  fecit  coelum  8c,  terram. 

Deinde  abfolute  incipit  Exercifinum  falis  ,  manu  dex- 
trd  fitper  fal  ex  tens  a. 

Exorcifmus 

i 


D  E     BENEDICTIONIBVS.  3)5 

Exorcijmus  Sails, 

EXorcizo  te  creatura  fa  lis,  per  Deum  >J<  vivum ,  per 
Deum  verum  Jjf,  per  Deum  fan&um  8&:  per  Deum 
qui  te  per  Elizxum  Prophetam  in  aquam  mini  juflit , 
ut  fanaretur  fterilitas  aquae  r  ut  efficiaris  fal  exorci- 
zatum  in  falutem  credentium  :  &  {is  omnibus  fumen- 
tibus  te  fanitas  animae  &  corporis  :  &  effugiat  atque 
difcedat  a  loco  in  quo  afperfum  fueris ,  omnis  phantafia 
6c  nequitia  ,  vel  verfutia  diabolicae  fraudis  ,  omnifque 
fpiritus  immundus ,  adjuratus  per  eum  qui  vcnturus  eft 
judicare  vivos  &  mortuos  ,  &  fxculuin  per  ignem. 
vi.  Amen. 

O  R  E  M  U  S. 

IMmenfam  clementiam  tuam  ,  omnipotens  asterne 
Deus  ,  humiliter  imploramus  :  ut  hanc  creaturam  Ta- 
lis ,  quam  in  ufum  generis  humani  tribuitti ,  bene  ® 
dicere  &  fanfti  ^  ficare  tua  pietate  digneris ,  ut  fit  om- 
nibus Aimentibus  falus  mentis  &  corporis  :  &  quidquid 
ex  eo  ta&um,  vel  reperfum  fuerit ,  careat  omni  immun- 
ditia  i  omnique  impugnatione  fpiritualis  nequitiae.  Per 
Chrittum  Dominum  noftrum.  vf..  Amen. 

Exorcifmm  Aqua  :  &  dic'uur  fine  Oremus. 

Exorcifmm  Aqua. 

T?Xorcizo  te  creatura  aquae ,  in  nomine  Dei  Patris 
XLomnipotentis,  &  in  nomine  Jefu  >3&  Chrifti  Filii 
ejus  Domini  noftri ,  &  in  virtute  Spiritus  8&  San£U  : 
ut  Has  aqua  exorcizata  ad  effugandam  omnem  potefta- 
tem  inimici  :  fit  ipfum  inimicum  eradicare  &  explan- 

V  v       Pars  II. 


334  D'E   B  E  N.E«D  I  C  T  I  O  K  I  B  Vf$. 

tare  valeas  cum  J^ngelis  fuis.  apoftatkis.  Per  virtutem 
ejufdem  Domini  iibftri  'Jeiii  Chnfti,1  qui  venturus  eft 
judicare  vivos  &  mortuos  >  &  feculum  per  ignem. 
H»-  Amen.-  -  .  ■  A 

■■  :  r        O.R -EM  V.  8...      "'•,-,>  ;r 

DEus  qui  ad  falutem  humani  generis ,  maxima  qus- 
que  (acFamenta  in  aquarum  fubftantia  condidjjfli : 
adefto  propitius  invocatiohibus  noftris  ,  &  elemento 
huic  muitimodis  purhicationibus  praparatoY  virtutem 
tux  benedi&ionis  )jS  infunde  :  ut  creatura  tua  myfte- 
riis  tuis  ferviens ,  ad  abigendos  dsemones,  morbofque 
pellendos j  diviria;  gratia?  fumat  effe&um  :  ut  quidquid 
in  domibus  ,  vel  in  locis  fidelium  haec  unda  refperferit, 
careat  omni  immunditia  ,  liberetur  a  noxa  :  non  illic 
refideat  fpiritus  peftilens     non  aura  corrumpens  : 
difcedant  omnes  infidiae  latentis  inimici  :  &  fi  quid  eft, 
quod  autincolumitati  habitantium  invidet  aut  quieti , 
afperftone  hujus  aquae  eftugiat  :  ut  falubritas  per  invo- 
cationem  fan&i  tui  nominis  expetita ,  ab  omnibus  (it 
impugnationibus  defenfo.  Per  Dominum  noftrum  Jefum 
Cnriftum  Fiiium  tuum  ,  qui  tecum  vivit:  &  regnat  in 
unitate  Spiritus  San&i  Deus ,  per  omnia  faecula  f*eculo» 
rum.  i£.  Amen. 

Hie  mittit  falem  in  aquam  ,  in  modern  Cruris,  dicendo 
femel:  .wj:.  W»t\U'j .  \ 

Commixtio  falis  &  aqu*  pariter  fiat ,  in  nomine  Pa- 
tris,  ®  &  Filii  ,  88  &. Spiritus  $8  San&i.  itf.  Amen. 

•'  .  ■:  i.-:.v-«\:>  •_  «■■.-■  .  .    •■:     "•  .  Y.  -. 

-r.  f.  Domimis.  voJiifcunn .  :; 
•J.  £t  cum  fpiritu  tuov  ... 


De   Benedictio  KIBUS.  J  J  5 

O  R  E  M  U  S. 

DEus  invi£he  virtutis  au&or  ,  &  infuperabilis  im- 
perii Rex ,  ac  femper  magnificus  triumphator , 
qui  adverfx  dominationis  vires  reprimis  :  qui  inimici 
rugientis  fxvitiam  fuperas  ,  qui  hoftiles  nequitias  po- 
tenter  expugnas  :  te  Domine  trementes  ac  fupplices  de- 
precamur  ac  petimus ,  ut  banc  creaturam  falis  &  aquae 
dignanter  afpicias ,  benignus  illuftres ,  pietatis  tux  rore 
"anftifices  ;  ut  ubicumque  fuerit  afperfa ,  per  invoca- 
tionem  fan&i  rui  nominis  ,  omnis  infeftatio  immundi 
fpiritus  abigatur  ,  terrorque  venenofi  Terpentis  procul 
pailamr  ,  &  prscienria  San£K  Spiritus  ,  nobis  mifericor- 
diam  tuam  pofcentibus  ubique  adefle  dignetur.  Per  Do 
minum  noftrum  Jefum  Cbriflum  Filium  tuum  ,  qui  te- 
cum ,  &c.  b/.  Amen. 

Finitd  aqua  Benediclione  ,  Sacerdos  genujlexus  ad 
Altar e  majus  ,  afpergit  illud  ter  ,  primb  versus  medium, 
fecundb  ad  cornu  Evangelii  ,  tertio  ad  corivu  Epiflola  , 
inchoans  Antiphonam ,  Afperges  me ,  niji  hoc  per  Can.' 
tores  fiat.  Turn  ofculatur  Altare ,  afpergit  fe,  Miniflros  , 
Clerum  ac  populum,  recitans  ,Jivelit ,  PJalmum  Miferere 
mei  Deus,  &c.  Interim  Chorus  profequitur  Antiphonam, 
addcns  Et  fecundum  multitudinem  ,  &  alios  fequentes , 
cum  Gloria  Patri ,  quantum  necejfe  erit ,  donee  afperjio 
finiatur.  Sed  Dominica  Pajftonis  &  Palmarum  omittitur 
Gloria  Patri. 

A  Dominica  Pafcha  ufijue  ad  Pentccofl.cn  inclusive,  loco 
Amiphonce  Afperges  me,  dichur  Antiphona  Vidi  aquam. 

Finitd  ajperjione  aqua,  Sacerdos  reverfus  ad  locum 
Beneditlionis  ,  &  Ulic  flans  ,  dicit  : 


V 


17  1  1 


336        De  B  E  NED  i  ct  ion  id  u  s. 
f.  Oftende  nobis  Domine  mifericordiam  tuam : 
Et  falutare  tuum  da  nobis. 
Tempore  Pa/chali  additur  %  Alleluya. 
'  f,  Domine  exaudi  orationem  meani  : 
H  Et  clamor  nieus  ad  ce  veniat. 
f.  Dominus  vobifcum  : 
M»  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  £  M  U  S. 

EXaudi  nos  Domine  fan&e,  Pater  omnipotent,  aeter- 
ne  Deus  :  &  mittere  digneris  fan&um  Angelum 
tuuni  de  coelis  ,  qui  cuftodiat,  foveat,  protegat ,  vifi- 
tet  atque  defendat  omnes  habitantes  in  hoc  babitaculo. 
Per  Chridum  Dominum  noftrum.   itf.  Amen. 

Vel  dicitur  O ratio  fiquens  : 

PRaefta  nobis,  quaefumus  Domine,  per  hiijus  aquae* 
afperfionem ,  fanitatem  mentis  ,  integritatem  cor- 
poris ,  tutelam  falutis ,  fecuritatem  fpei ,  corroboratio- 
nem  fidei  *  hie  &  in  sterna  fscula  faeculorum.  itf.  Amen. 

Poftea  pofliint  Chrifli  fidiles  de  ipja  aqua  benediSd 
in  vafculis  Juis  accipere ,  &  fecum  deferre ,  ad  afpergen- 
dos  infirmos ,  domos,  agros ,  vine  as  &  alia  ;  &  ad  earn 
eonfervandam  in  cubiculis  Jiiis ,  uted  quotidil ,  &  Jkpius 
afpergi  pojpnt. 


RITl/S  Senedzcendi  Parian  Domimcalcm, 
yet  alium  quemlibet. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini  : 
vl.  Qui  fecit  ccelum  6c  terram. 


De  Benediction ibus.  J57 
f.  Dominus  vobifcum : 
K*  Et  cum  iptritu  tuo. 

O  R  E  M  U  S. 

D Offline  Jefu  Chrifte ,  Panis  Angelorum  ,  Panis 
vivus  aeternae  vitae,  benedicere  >&  dignare  panem 
iftum,  ficut  benedixifti  quinque  panes  in  deferto  :  ut 
omnes  ex  eo  guftantes ,  inde  corporis  &  an i mas  per- 
cipiant  fanitatem.  Qui  vivis  &  regnas  in  faecula  faecu- 
lorum.  vi-  Amen. 

Et  afpergatur  aqud  bencdicld. 

Vel  dicatur  Oratio  fiquens: 

DOmine  fanfte ,  Pater  omnipotens  ,  aeterne  Deus  , 
benedicere  ©  digneris  hunc  panem  tua  fan&a 
fpirituali  benedi&ione  :  ut  fit  omnibus  fumentibus  Talus 
mentis  &  corporis ,  atque  contra  omnes  morbos  ,  & 
univerfas  inimicorum  infidias  tutamen.  Per  Dominum 
noftrum  Jefum  Chriftum  F  ilium  tuum ,  panem  vivum 
qui  de  coelo  defcendit ,  &  dat  vitam  &  falutem  mundo, 
&  tecum  vivit  &  regnat  in  imitate  Spiritus  San&i  Deus, 
per  omnia  faecula  faeculorum.  W-  Amen. 


ij  clefiajlicd  benediclionc  muniri  dejidcrat ,  ad  Ecciefiam 
fi  conferat ,  ubi  ad  gradus  Altaris  genujlexa  t  a.  Sac  emote 
in  hunc  modum  potent  benedict. 


Benediclio  Mulieris  pmgnantis  *  am  in 
partu  periclitantis. 


13S       Db  Bewbdictiokibusl 

jr.  Adjutorinm  noftrum  in  nomine  Donum : 

K.  Qui  fecit  caelum  &  terrain. 

y.  Salvam  fee  anciltam  tuam : 

<.  Dens  mens  fperantem  in  te. 

f.  Nihil  proficiat  inimiens  in  ea : 

H.  Et  films  iniqaitatb  non  apponat  nooere  cL 

+.  Domine  exandi  orationem  meam  : 

H*  Et  clamor  mens  ad  te  veniat. 

f.  Dominns  vobiicum  : 

it.  Et  cum  fpinra  tno. 

O  R  e  m  v  s, 

OMnipotens  (empiterne  Dens  ,  qui  gtorioGe  Yirgi- 
nis  Matris  Maria;  corpus  &  animam ,  nt  mgnmi 
Filii  tui  habitacuhim  effici  mereretnr  ,  Spiritn  Sando 
cooperante,  prsparani :  quiqne  Joancem  Baptiflam  in' 
utero  matris  exultare  fecifb  :  accipe  (aenficium  cordis 
contrhi >  ac  fervens  defidenum  hujus  famnbe  mac,  txbi 
hnmibter  roppbcantis ,  eamqne  enm  prole  qnam  dedrnS 
ei  concipere ,  ab  omni  periculo  cuftodi  ;  nt  obftetri- 
cante  manu  mifericordia?  toae,  foetus  ejus  in  hanc  loceai 
veniat  incolumis,  &  fan£be  regenerationi  (eivetui ,  ribi- 
que  in  omnibus  jugiter  deierviat  ,  &  vitam  confequi 
mereatur  acternara ,  per  Chrifhim ,  6ic. 

Et  a/per gitur  Mul  'ur  aqua.  berudiSa. ,  dicendo  : 

Alpergat  te  Deus  rore  gratis  fuse  in  vitam  asternal*. 
Amen. 

PradiSa  Bcncdiclio  Mulieris  etiam  adkiheri  potent 
in  privasis  domibus  ,  Ji  necejjuas  urgeai ,  alias  minimi. 


De  Benedictionibus. 


559 


De  Benediciione  Mulieris  poft  partum. 

QUamvis  nulla  lege  mulier  teneatur  abftinere  ullo 
die  ab  ingrellu  Eccleftae  poft  partum ,  probatiffimus 
tamen  ille  Chriftianae  Ecclefiae  mos  ,  quo  pucrpene  ,  ex- 
pleto  purifications  fuse  tempore,  ad  Ecclefiam  accedunt 
adune  Deo  gratias  ,  &  Sacerdotis  benediftionem  accep- 
turaE  ,  nequaquam  negligendus  eft  aut  contemnendus. 

Non  ex  Judaic  a  aliqua  fuperftitione  manavit  :  quaft 
mulier  ex  partu  immunditiam  aliquam  fpiritualem  con- 
traxerit ,  propter  quam  ab  Ecclefise  ingreflu  ,  6t  a  Sa- 
cramentorum  fufceptione  arceri  debeat ;  (  voluptas  ete- 
nim  carnis ,  ait  S.  Gregorius  ad  Auguftinum ,  non  dolor 
in  culpa  eft  )  fed  ex  Chriftiana  pietate  ,  ad  agendas 
Deo  gratias ,  uti  di&um  eft ,  pro  partus  liberatione  fuit 
introdu&a. 

Quod  autem  ea  benedi&io  nonnunquam  purificatio- 
nis  nomine  appellatur  ,  ideo  fit,  quia  demum  poft  exple- 
tum  purgation  is  tempus ,  in  Ecclefia  adhiberi  confuevit. 

Non  enim  ea  domi  adhibenda  eft ,  etiamfi  puerpera 
in  mortis  periculum  ineidat,  neque  alia  mulier  in  lo- 
cum ejus  purificanda  fubftitui  debet;  fed  Sacramenta  ei 
miniftranda  funt,  purificatio  ver6  feu  benedi&io  ditfe- 
renda  eft ,  donee  ad  Ecclefiam  accedere  poflit.  Et  ft 
interim  moriatur ,  non  minus  quam  alias  Ecclefiaftica 
fepultura  debet  honorari. 

Hinc  notum  eft ,  tempus  quo  puerpera  domi  fe  con- 
tinere  debet ,  non  ob  Religionem  prsefcriptum  efte  , 
fed  partim  ob  honeftatem ,  donee  a  profluvio  fanguinii 


34o       De  Benedictionibus. 
emundetur  ;  partim  ob  valetudinem ,  donee  vifes  cor* 
poris  confirmentur. 

Quare  vanus  eft  timor  muliercularum  ,quae,  Ci  puri- 
ficationis  tempore ,  de  cubiculo  in  cubiculum  migrent, 
vel  domo  fui  exeant,  crimen  admiflum,  putant. 

Nequaquam  autem  Sacerdos ,  ad  hunc  Ecclefiailic* 
benedi&ionis  honorem ,  admittat  mulierem  ex  illegitiino 
partu  decumbentem,  nifi  accepta  Ordinarii  feu  Officia- 
ls ejus  facultate. 

Haec  benedi&io  ab  ipfo  Parocho  fieri  debet,  &non 
ab  alio  ,  nifi  ex  ejus  vel  Ordinarii  licentia ,  &  quidem 
in  ipfa  Ecclefia  Parochiali  tantum  ;  nifi  forte  loci  dif- 
tantia  obftet  ,  itinerifque  nimia  difficultas  ,  aljave  ra- 
tionabilis  caufa  :  propter  quam  ipfe  Parochus  ad  aliam 
Ecclefiam  ,  feu  Capellam  ipfius  puerperae  domus  vici- 
niorem ,  hujus  benedi&ionis  peragendse  gratia ,  fe  con- 
ferre  non  dedignetur. 


ORDO  Benediclioms-Mulieris  pqfl  partum, 
quam  purificationem  vocant. 

CUm  Mulier,  expleto  purific adonis  tempore ,  ad  Ec- 
clefiam accedit  ,  pro  incolumitate  fud  Deo  gratias 
achira  ,  &  Sacerdotalem  benediclionem  acceptura,  Sacer- 
dos, cum  Minifiro  afpergillum  defereme  9venit  ad  earn  in 
foribus  Ecclefia  (  fi  ita  ferat  conjuetudo  )  vel  in  ipfi 
Ecclefia  prafiolantem ,  eamque  a/per  gens  ,  dicit : 

Afpergat  te  Deus  rore  gratis  fuse  in  viram  aerernifi. 
if.  Amen. 

DcM 


De  Benedictionibus.  }4t 

Deinde  ,  ip/a  ad  gradus  Altarh  genuflexd ,  fubjunglt 
Sacerdos. 

Ant,  Haec  accipiet  benedi&ionem  a  Domino  ,  & 
liiericordiam  a  Deo  falutari  fuo. 

Kyrie  eleifon.  Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 
Pater  nofter  ,  &c. 

y.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem  : 
Hi.  Sed  libera  nos  a  malo. 
y.  Salvam  fac  ancillam  tuam: 
H.  Deus  meus  fperantem  in  te. 
f.  Mitte  ei  Domine  auxilium  de  fan&o  i 
iC.  Et  de  Sion  tuere  earn. 
jr.  Nihil  proficiat  inimicus  in  ea  : 
W.  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  ei. 
y.  Domine  exaudi  orationem  meam : 
H'  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
f.  Dominus  vobifcum  : 
vf. .  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O    R    E    M    U  S. 

OMnipotens  fempiterne  Deus ,  Pater  Domini  noftri 
Jefu  Chrifti ,  benedicere  ^  digneris  hanc  famulam 
tuam  ,  quae  ad  imitationem  fanctiffimae  Virginis  Maria:, 
cum  gratiarum  a  ft  i  one ,  in  templo  fuo  fe  exhibet  :  & 
concede  propitius ,  ut  ficut  earn  in  templum  iftud  ter- 
renum  inducimus  ;  fic  poll  finem  vitas  prafentis,  regni 
coeleftis  mereatur  introitum.  Per  Chriitum  Dominum 
noftrum.   vl.  Amen. 

Turn  monebit  earn ,  ut  gratias  Deo  pro  Jud  incolumitate 
referat ,  juamque  proUm  ,  Ji  Jupervivat ,  ei  commendet , 
&  ad  Divina  MajejlatU  obfequium  pmfenteu 

X  x      Pars  J  I. 


34i       De  Benediction i 8 u sr 

Quod  fi  Mijfa  non  celebretur ,  Sacerdos  pramiffb  Do- 
minus  vobifcum ,  immediate  fubjunget  Oratiomm  qua 
mox  fiquitur  : 

Si  verb  Mijfa  celebranda  fit  \  aptijfime  congruet  MUpL. 
de  Purificatione  Beata  Maria  Virginis ,  qua  eft  in  Mif 
fali  Z.  Februarii  ,  omiffb  in  ColleSd  Hodierna  die.  In 
Ojfertorio  mulier  acce.dit  oblatura  quod  fibi  placuerit. 

In  fine  Mijfa ,  &  lecio ,  ut  filet  ad  Atia're  ;  Evangelio 
Sancli  Joannis  ,  mulier  rursus  accedit  ad  gradus  Altaris; 
&  Sacerdos  adhuc  planetd  indutus ,  ad  earn  genufleQen- 
tem  converfus ,  fubjungit  fiquentem  Orationem. 

O  R  E  M  U  S. 

OMnipotens  fempiterne  Deus ,  qui  abundant! a  pie- 
tatis  tuse  merita  fupplicum  excedis  &  vota  :  fuper 
hanc  famulam  tuam  ,  benedi&ionis  >j<  tuae  gratiam  cle- 
menter  infunde ;  &  quam  Eccle(ia?  tuae  incolumem  mi- 
fericorditer  reftituifti  ,  earn  facias  ita  bonis  operibus 
abundare ,  ut  in  omni  domo  fua  ,  fan&arum  virtutum 
exemplo  praeluceat,  atque  finito  tandem  hujus  morta- 
lis  vita;  termino ,  cum  Sanctis  tuis  in  coelefti  regno  tibt 
prsefentari  mereatur.  Per  Chriftum  Dominum  noftruni. 
1$.  Amen. 

Poftea ,  fi  vixerit  infans  quern  peperit  mulier ,  earn 
Sacerdos  commonebit,  ut  non  patiatur,  infamem  una  cum 
parentibus ,  five  nutrice  ,  Jive  quibujlibet  aliis ,  in  eodem 
lecio  detumbere ,  propter  periculum  opprejfion'is  ,  quag  eft 
cajus  D.  Epifcopo  refervatus. 

Quo  ptra&o  9  illam  ajpergit  iterum  aqua  bmcdiBa  i* 
modum  Crucis  ,  dicem: 


DE    BfiNED  I  CTIONIBUS. 

Pax  &  Benedi&io  Dei  omnipotentis ,  Patris ,  >J«  & 
Filiij,  »^&Spiritus»|<San&i,  defcendat  fuperte  &  ma- 
neat  Temper.  Amen. 

Et  mulier ,  ofculato  Altari ,  reced.it  in  pace. 


Benediclio  Pueroram  *  cum  in  Ecclejia  ad 
hunc  effectum  prafentantur. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini: 
vl.  Qui  fecit  coelum  &  terram. 
f.  Dominus  vobHcum : 
itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  v  s. 

DOmine  Jefu  Chrifte  ,  Fili  Dei  vivi ,  qui  dixifti : 
Sinite  parvulos  venire  ad  me  ,  talium  eft  enim 
regnum  ccelorum  ;  fuper  hunc  puerum,  tu*  virtutem 
bene  *j«  di£Honis  infunde ,  &  ad  Ecclefise ,  ac  parentum 
illius  fidem  &  devotionem  refpice  :  ut  state  &  fapien- 
tia ,  apud  Deum  &  homines  proficiens ,  ad  optatam 
perveniat  fene&utem ,  &  falutem  confequatur  aeternam. 
Qui  vivis  &  regnas  in  faecula  fsculorum.  vl.  Amen. 

P  s  A  l  M  u  s  III. 

LiAudate  pueri  Dominum  :  laudate  nomen  Domini. 

Sk  nomen  Domini  beiiediSum  :  ex  hoc  nunc  t  & 
tifque  in  faeculufn. 

A  folis  ortu  ufque  ad  occafum  :  laudabile  nomen 
Domini. 

Xxij 


$44       De  Bened  ictionibus. 

Excelfus  fuper  omnes  gentes  Dominus  :  &  fuper 
ccelos  gloria  ejus. 

Quis  ficut  Dominus  Deus  nofter,  qui  in  altis  habitat: 
&  humilia  refpicit  in  coelo  &  in  terra  ? 

Sufcitans  a  terra  inopem  :  &  de  ftercore  erigens 
pauperem. 

Ut  collocet  eum  cum  principibus  :  cum  principibus 
populi  fui. 

Qui  habitare  facit  fterilem  in  domo  :  matrem  filio- 
rum  laetantem. 

Gloria  Patri ,  &c. 

Kyrie  eleifon.     Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 
Pater  nofter ,  &c. 

t.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem  : 
itf.  Sed  libera  nos  a  malo. 

O  r  e  m  u  s. 

BEnedi&io  Dei  omnipotentis  Patris  ,     &  Filii ,  ij« 
6c  Spiritus  San&i  *jj< ,  defcendat  fuper  te ,  &  ma- 
neat  Temper.  nZ.  Amen. 

Et  afpergatur  aqua,  benedictd  ,  dicendo : 

Afpergat  te  Deus  rore  gratis  fuse  in  vitam  seternam. 
vl.  Amen. 

Quod  Ji  paremes  voluerint  Miffam  pro  folate  pueri 
celebrari ,  convenienter  legetur  ilia  qua  habetur  2.  Febr. 
in  Purificatione  Beam  Virginis  Maria,  omijffb  in  Collc&d 
Hodierna  die.  Qua  Jinitd  ,  adducetur  puer  ad  gradu* 
Altar  is  ,  a  Sacerdote  benedicendus ,  rim  Jiipradicfo. 


De  Benediction  i  bus. 


345 


Benediclio  Ca  ride /a  rum  ,  extra  diem 
Purificationh  B.  Maria  Virginis. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini: 
H>  Qui  fecit  caelum  &  terra m. 
jr.  Dominus  vobifcum : 
K.  Et  cum  fpiritu  tuo. 


O    R    E   M    U  S. 


DOmine  Jefu  Chrifte ,  Fili  Dei  vivi ,  benedic  »J« 
candelas  iftas  fupplicationibus  noftris  :  infunde 
i\s  Domine  per  virtutem  fanGae  Crucis  ►{«  benediGio- 
lem  coeleftem  ,  qui  eas  ad  repellendas  tenebras  hu- 
nano  generi  tribuifti  :  talemque  benediGionem  figna- 
rulo  fan£bs  Crucis  >J*  accipiant ,  ut  quibufcumque  locis 
ccenfas ,  five  pofitae  fuerint  ,  difcedant  principes  tene- 
trarum  ,  &  contremifcant ,  &  fugiant  pavidi  cum  om- 
tibus  miniftris  fuis ,  ab  babitationibus  illis  ;  nec  prsefu- 
tiant  amplius  inquietare  ,  aut  mole/iare  fervientes  tibi 
>mnipotenti  Deo.  Qui  vivis  &  regnas  in  faecula  fs- 
ulorum.  itf.  Amen. 

AJpergantur  aqua  bertcdicld. 

Alia  Oraiio  ad  libitum, 

O  R  E  M  V  S. 
\CZ>mine  Jefu  Chrifte,  qui  es  lux  vera  illuminans 
*  o  jnnem  hominem  venientem  in  hunc  mundum, 
ui^^rionis  >J<  tuae  virtutem  fuper  hos  cereos  infunde ; 


J  46  I>  B  B  E  NED  I  C  T  I  O  Hf  %  B  V  5 

ut  ubicumque  accenfi  ruerint ,  difcedant  principes  tene- 
brarum ;  &  praefta  ,  ut  ardentibus  bonorum  operum  lam- 
padibus,  advennim  tuum  digno  prjeftatemur  occurfu. 
Qui  vivw  . $e  xcg»a$  in  fecufe  f^ulorw;  H*  Amen. 

AJpergantur  aqua  btncdiMd. 

JJla  Benediclio  convenienter  adhiberi  poterit  ad  bene- 
dicendos  cereos ,  qui  in  anhi  curriculo  neceffarii  funt  ad 
celebrationem  divinorum  Officiorum\  &  eos  quibus  Jideles 
uti  folent  in  EccUJiis  ,  vel  domi  circa  res  Jacras  ,  ut  ad 
Jufceptionem  Sacramemorum  ,  vel  in  agonid  infirmorum, 
&c. 


Benediclio  Domtls* 

jTrAcerdos  Superpelliceo  &  Staid  ihdutus  r  cum  Mi- 
<J  niftro  deferente  vas  aqua  benedi&a  ,  domum  ingre- 
diens ,  dicit  : 

ir:  Pax  huk  domui  : 
•   itf.  Et  omnibus  habitamibus  in  ea.  • 
f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 

Qui  fecit  coelum  &  terram. 
f.  Dominus  vobifcum : 
itf.  Et  cum.  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  17  S, 

T;E  Deum  Patrem  omnipotentem  fuppKeiter  e^ora- 
mus  pro  hac  domo  ,  &  Habitatoribtrs  ejus  ,  ac 
rebus :  ut  earn  benedicere,  >$«  &  fan&ifkare  >{*  ac  be- 


nis  omnibus  ampliare  digneris.  Tribue  eis  Domine  de 
rofe  cdeli  'abundantiam  ,  8t'de  pinguedihe  terra;  vitae 
fubftantiam ,  &.defkjeria  voti  eorum  adr<effe£him  tuas 
miferationis  perdu<&£  Ad^t/o^rdm^gd'noftrumbe- 
nedicere-,  >$<&tl  fcuffiiijcayp  ^  dtg^epis  Jiajic  domum , 
ficut  benedicere  dignatus  es  domum  Abraham ,  Ifaac  > 
&  Jacob  :  &  intra  parietes  doimis ,  iftiys ,  Aogeli  tuae 
lucis  inhabitent,  eamque  &  ejus  habitalpr^  cvftodiant. 
Per  Chriftum  Dominum  no  ft  rum.  Amen. 

D.einde9  loca  afpergendo  versus  quatuor  latera  in  mo- 
dum  Cruris  >  .dicu  Antipk. 

Afperges  me,  Domine,  hyflbpo,  &  mundabor: 
lavabis  me,  &  fuper  nivem  dealbabor. 
Gloria  Patri  ,  &c. 

Et  repetitur  Antipkona  Afperges  me.  ' 
Fa&d  afptrfione  y  dicit : 

jr.  Domine  exaudi  orationem  meam, :  '  :  . 

bJ.  Et  clamor  ffleus  ad  te  veniat.  , 
jr.  Dominus  vobifcum: 
i£.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  U  S. 

EXaudi  nos  Domine  fan&e ,  Pater  omnipotens,  Ster- 
ne I^us  i  &jmkte re  digneris  fan£him  Angelum 
tuum  de  ccelis  ,  qui  cuftodiat ,  foveat ,  protegat ,  vi- 
fitet,  atque  defeiidat.omnes  habi tastes  in  hoc  habitacu> 
lo.  Per  ChrHlum  Damkujn  nouxum,  Amen, 


De  Benedict! okib us. 


Benedictio  nov<t  Nayis. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 
itf.  Qui  fecit  coelum  &  terram. 
f.  Dominus  vobifcum  : 
it.  Et  cum  fpiritu  mo. 

O  R  E  M  U  S. 

PRopitiare  ,  Domine  ,  fupplicationibus  noftris ,  & 
benedic  >J<  navem  iftam  dexter  a  tua  fan&a,  &om- 
nes  qui  in  ea  vehentur  ,  ficut  benedicere  dignatus  es 
arcam  Noe  ambulantem  in  diluvio.  Porrige'  eis  Do- 
mine dexteram  tuam,  ficut  porrexifti  Beato  Petro  am- 
bulanti  fupra  mare  :  &  mine  fari&um  Angelum  tuum 
de  ccelis ,  qui  liberet  &  cuftodiat  earn  Temper  a  peri- 
culis  univerfis  ,  cum  omnibus  quae  in  ea  erunt  :  & 
famulos  tuos  repulfis  adverfitatibus ,  portu  Temper  op- 
tabili,  curfuque  tranquillo  tuearis :  tranfa&ifque  ac  refie 
perfe&is  negotiis  omnibus ,  iterato  tempore  ad  pro- 
pria cum  omni  gaudio  revocare  digneris.  Qui  vivis 
6c  regnas ,  &c.  vl.  Amen. 

AJpergat  Navem  aqua  benediSd. 


Benedictio  Loci  feu  CubiculL 

f.  Adjuftorium  noftrum  in  nomine  Domini : 
*L  Qui  fecit  coelum  &  terram. 

f.  Dominus 


t.  Dominus  vobifcum  : 
g.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  V  S. 

BEnedic ,  >J«  Domine  Deus  omnipotens ,  locum  iftum 
ut  fit  in  eo  fanitas  ,  caftttas ,  victoria ,  virtus  ,  hu- 
militas ,  bonitas  6c  manfuetudo  ,  plenitudo  legis ,  6c 
gratiarum  a&io  DeoPatri,  &  Filio,  &  Spiritui  San&o : 
6c  haec  benedi&io  maneat  fuper  hunc  locum  ,  &  fuper 
habitantes  in  eo ,  nunc  6c  in  omnia  fxcula  faeculorum. 
9i.  Amen. 

Et  afpergat  Locum  aqua  benedict d. 


Benediclio  Thalamic 

f.  Adjurorium  no  ft  rum  in  nomine  Domini : 
v}.  Qui  fecit  caelum  &  terram. 
f.  Dominus  vobifcum  : 
'4.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  £  M   U  S. 

BEnedic  Domine  Thalamum  hunc  ;  ut  omnes  ha- 
bitantes  in  eo ,  in  tua  pace  confirtant,  6c  in  tua  vo- 
luntate  permaneant ,  6c  fenefcant ,  ac  multiplicentur  in 
longitudinem  dierum,  6c  ad  regna  ccelorum  perveniant. 
Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  vl.  Amen. 

Et  afpergat  Thalamum  aqua  benediftd. 


5  5 1        D  E  B  t  *  1 1>  I C  *  r  a  W  I  s  uii 


Benedictio  Agri. 

t.  Adjittorium"^ilr^t%')xK^B&  Domini; 
i£.  Qui  fecit  cesium  &  terram. 
t.  Dorainus  Vbbifcum :  :  •■  .  ■ 

J*.  Et  cum  fpiritu 'too.'  J  J    "  ;  ! 

REfpice,  qusfumus  Domine,  fuper  agrum  iftum; 
falutaris  roris  abundantiam ,  &  opportunum  i  Lit 
tribue  pluviae  fufficientk  auxrliirm.  Non  mala;  beftiae, 
non  grando  ,  non  fulgura  &  tempeftas  illi  noceant ,  nec 
aere»  pbteftates  r"aut  mVos  alia?  creature aliqupd  iUi 

fru&um  adferat  -centeiimum.  Per.  Dominum  noftrum 
Jefum  Chriftum  &c.  i£.  Amen. :  ; 

Benedictio  Seminis. 

:        Adj*rtoriuni  noftnim  in :  nomine  Domini : :.;  ■:  . 
<:  Qui  feck  coelon^  6c :  terrain., 
t.  Oominus  vobifcom. 
■I.  Et  cumipjrio*  tua.  -  . 

f::;»-iiOfi  iM^;.::o(J  ir'i  .:-!^:v2-i.:i  rr:; ■:>.  ••• 

fine©  Hie  Domme^  cVearu&m  u4arn  'femiriis  ";'rkne- 
>i&  die  &  terram  in^,^ft«ik|»r0^t^  fuffbee- 


I  I '  !  i  L1 1  )  I 


B 


De  Benedict,  ionibus.  353 
tur  a  fpinis  aut  zizaniis ,  non  comedatur  a  vermibus , 
non  v  arte  tur  a  gliribus ,  aut  aliis  nocivis  animal  ibus  ; 
non  imhrium  abundantia  putre feat ,  non  arefcat  lice itate, 
noh  gran di tie  percutia tur  ,  non  ventorum  turbine  con* 
fringatur  :  non  illi  noceat,  vel  aeris  injuria,  vel  malo- 
rum  maligmtas  fpiritunm  ,  vel  inimicorum  imprecatio , 
vel  ulla  alia  creatura  :  tu  illi ,  Domine  ,  Kilaritarem 
vultus  tut  ac  ubertatem  impertire.  Moriatur  in  terra, 
ne  folum  maneat ;  feliciter  pulluiet  ,  feliciter  crefcat , 
multiplicetur  &  maturefcat  ,*  truthimque  centefimum 
Domino  fuo  reddat  ;  per  Jefum  Chriftum  Filium 
tuum  ,  qui  eft  frumentum  ele&orum  ,  6V  tecum  vivit 
&  fegnat  in  unitate  Spiritus  San&i  Deus  ,  per  omnia 
faecula  faeculorum.  vi.  Amen. 

Deinde  afpervat  Mud  aqua  benedicla.  - 


Benedictio  Juper  Fmges  terra. 

O/  quis  fiugum  terra  fiat  benediclionem  ab  Ecclefid 
<J  petere  voluerit ,  quatenits  eas  Deus  ad  debiram  ma- 
turitatem  perducat ,  earum  portionem  aliquant  adjeret  ad 
Sacerdotem  in  Ecclejiam  in  vafi  aliquo  :  fuper  quam ,  ad 
reliquas  fruges  intentionem  dirt gens  ,  dicil  :        \*    n.t  rr 

y.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini  : 
iV-  Qui  fecit  coelum  &  terram. 
y.  Domine  exaudi  orationem  meam : 
.  Et  clamor  metis  ad  te  veniar.  i(  ^  " 

I  ir.  Dctminus  vobi&uro  iu     i  Gmi  «oyon  «od 
itf.  Et  cum  fpiritu  tuo.  j  t  smsTsq-oioi*!  ni 


$34         DE   BEKEBlCTIOtfi  B  V<§L 

0  R  ■  JT  M  V  S  . 

"T\  Ogamus  pietatem  warn ,  omnipotens  Dens  ,1  mt  lns 
XV  priwkj«cre6€Ur*  tuie  s  qu«  aeiw  *  oo  ptarfae  tern* 
per^mftirt<>'Au»ire  dig»a*as^8 ,  benedi&ionis  taa&  knbre 
j&fftutftes  $  *&.  ffu&us  teirr*  fu&  ufqtie  ad  maturitatcni 
pfcfducas.  tTribtfe  quoque  populo  tuo  de  tmi^mnneri* 
bus  tibi  fempfer  gratias  agefe,  ut  a  fettihtate  terr*  > 
efuri<frtium  mifms  bonis  affitiemibttsnpteas  ,:&  ageJnn 
&  pamper  iftutidnt  ntentoti  glorias  tux.  Per  Ghiwum 
Dominum  noftmm.  •     Amen.  "     '  /:    -         »: : 

Afiergat  ilias  atfitd  fantdvctA.  '■    J  !   .    .  *' 

Benediclio  novorutn  FruHiittthi 

f.  Adjutorium  ho  Arum  irk  nomine  €)6mihi :" 
-9lt  Qui-  fecit. coelum  £c  terrain.     _      .    .  . 
t.  Dominus  vobifcum : 
tf.  Et  <ttffi  fpiriru  tuo.  ;  • 

\.'.  :\  k  ' j0  *  e  m  u>. *.<■,..  ,>>  v 

BEnedic  3$  Domine  bos.  novos  fru&us  N..  &  pne&t? 
.ut  tjtti  ex  eis  in  tuo  fan&o  nomine  vefcentur  9  cor* 
poris  &  anima?  falute  potiantur.  Per  Chriftum  Domi* 
num.  itf.  Amem-v  .  .'\  . 

Afperaantur.  aqua  benedicld.  . 

jr  ©.  .  .    .  3>:.  j  •     .  ;  :T  ......  ..  ... 

Vel  dicatur  Or  alio,  fiqucni :  " 
-•:  >.>&  iR-'E  ?M.-  -IT- '$■*>•/ ~>  ■.<•:.'«.:..: 

TE  deprecamunomnipotehs  Dots  ,-oc  bbie&catflB 
hos  novos  fru&us  :  ut  qui  itttierdia»aii>6<is.efu, 
in  Proto-parente ,  jufti  r^erisfeatentia  nitti^a-fuxttus, 


per  Spiritus  San£H  benedi&ionem  fan&ificati ,  depulfo 
primi  facinoris  inventore  ,*  falubriter  ex  terras  germi- 
^bys  &gianius.;  Rer  Qw#um  J^iimjm  nQftrjum.*. 

.     •      •        '•'  '  il'  •::         .    ■  •. .  *  .  '      .  .  ' 

BtttfcUclio  ad  fuodeumjue  £Qmefiiii&4 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Pomjni : 
1$.  Qui  fecit  coelum  &  terrain. 
jr.  Dominus  vobiteumz  4  ■  '■ 
K.  Et  cum  jpiritu  tuo. 

BEnedip  ©  Pqmjne  creaturam  jn\am .  :  ut  fit  re- 
medium  falutare  generi  humano . ;  &  "prafcfta  per 
jtivocatipnem  fanftrnominis  tui  ;  ut  xjuicumque  ex  ea 
rumpfetrot ,  corporis  fanitatem\&  animas  tutelam.per- 
cijpiarity  Per  Chrlftum  Dbmiriuiri  noftrum.  itf.  Amen/ 

AJpergat  Mas  aqud  bencdicid. 

Benedictio  Vexilli  facri. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini :  ' 
%.^.fc\iQM  ietif  ccelum  &  terrajnV  '  5  ' 
t.  Dominus 'vobifcuni : '  •  \ 

4,  :£t  ciim  -jjpirirn  sttfp. 


}*6  Dt   BENfcDietIO  K*B 

Ore  m  v  s,  • 

DOmine  Jefu  Chrifte  cu/us  Ecclefia  eft  veluti  cat 
trorum  acies  ordinata ,  benedic  hoc  vexiUom ,  ut 
omnes  tibi  Deo  fub  invocatione  B.  N.  Patroni  (  yd 
Patrons )  militantes ,  inimicos  fuos  vifibiles  &  invifi- 
biles  in  hoc  faeculo  fuperare  ,  &  poft  vi&oriam  in  cce- 
lis  triumphare  mereantur.  Per  te  Jefu»  x2nrifte  4  -qui 
vivis  &  regnas  Deus  cum  Patre  &  Spiritu  San&o  in 
fecula  feculorum.  v}.  Amen. 

Turn  afpergatur  aqua  bcnedicla. 


Benediciio  Teregrinorum  ad  /oca  fancla 
pwfici/centium. 

*T\Eregrini  ad  loca  Jan3a  profecluri ,  Jl  bencdiSione 
JL     Saccrdotali  muniri  voluerint  ,  ad  Ecclcfiam  dece- 
dent ,  &  facia  peccatorum  fuorum  ConfeJJione ,  6 
audita*  Miffa ,  in  qua  dicitur  Oraiio  pro  Peregrinantihus, 
devote  Euchariftiam  jiifcipient :  expletd  MiJJd ,  Sacerdos 
Juper  eos  genuflexos  orabit  hoc  modo, 

Andph.  In  viam  pacis  &  profperitatis  dirigat  vos 
omnipotens  &  mifericors  Dominus.  Et  Angelus  Ra- 
phael comitetur  vobifcum  in  via  :  ut  cum  pace ,  falute, 
&  gaudio  revertamini  ad  propria. 

Canticum.  Benedi&us  Dominus  Deus  Ifrael.  ut  Juprk 
pag.  191.    Et  repetitur  Ant,  In  viam. 

Kyrie  ele'ifon.  Chrifte  ele'ifon.  Kyrie  ele'ifon. 

Pater 


J 


DeBenedictionibus,  557 
Pater  nofter  ,  &c. 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem  : 
itf.  Sed  libera  nos  a  male 
ir.  Salvos  faq  fervos  tuos : 

Deus  meus  fperantes  in  te. 
f.  Mitte  eis  Domine  auxilium  de  San&O : 
!$.  Et  de  Sion  tuere  eos. 

jr.  Efto  eis  Domine  turris  fortitudinisijsii      w  1 
H.  A  facie  inimici. 
tK  Nihil  proficiat  inimicus  in  eis : 
itf.  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  eis. 
f.  Angelis  fuis  Deus  mandavit  de  te  : 

Ut  cuftodiant  te  in  omnibus  viis  tuis. 
f  .  Domine  exaudi  orationem  meam  : 
,  nJU  Et  clamor  meus  ad  te  veniat.  JVMSL 
f.  Dominus  vobiicum:   .    i  mi/ioiuinA 
itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

jp  O  R  E  M  U  $. 

DEus ,  qui  filios  Ifrael  per  maris  medium  ficco  vefti. 
gio  ire  fee idi ,  quique  tribus  Magis  iter  ad  te,  ftella 
duce,  pandifti ;  tribue  famulis  tuis ,  quasfumus,  iter  prof- 
perum  ,  tempufque  tranquillum ,  ut  Angelo  tuo  lanQo 
comhe  ,  ad  cum  quo  pergunt  locum ,  ac  demum  ad 
aeterns  falutis  portum  focliciter  valeant  pervenire.  Per 
Chr ilium  Dominum  noftrum.  itf.  Amen. 

O  R  E  M  U  S. 

DEus ,  qui  Abraham  puerum  tuum  de  Ur  Chalda:o- 
rum  edu£tum,  per  omnes  fuas  peregrinationis  vias 
illasfum  cuftodifti  :  quaefumus ,  ut  hqs  famulos  tuos* cut" 

Z  z     Pars  II. 


$5$  De  Be  ned  ictio  Niiui. 
todire  digneris.  Eftoeis,  Domine ,  in  procin&u  fufta- 
gium,  in  via  folatium,  in  aeftu  umbraculunv;  in  jftuyia 
&  frigore  tegumentum ,  in  laflitudine  vehiculunv,  inad- 
verfitate  prsfidium,  in  lubrico  baculus  ,  in  naufragio 
portus  :  ut,te  duce,  quotenduntprofpere  pcrveniaht, 
6c  demum  incolumes  ad  propria  revertantur.  Per  Chrif- 
tum  Dominum  noftrum.  vl.  Amem 

Pax  &  Benedi&io  ®  Dei  6irinipotentis>  Patris  ,  •& 
Filii ,  &  Spiritus  San&i ,  defcendat  fuper  vos ,  6c  ma- 
neat  Temper,  itf.  Amen. 

Deinde  djpergantur  a$u.d  bcnedictd.  Qubdjiunus  foe- 
rit  Peregrinaturus  ,  omnia  dicuntur  m  numero  Jingulari. 

Benedictio  Peregrinbrum  pojl  reditum** 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini  : 
bJ.  Qui  fecit  coelum  6c  terram. 

Ant.  Ecce  fic  benedicetur  homo  :  qui  timet  Dominum. 

P  S  A  L  M  V  S  II7. 

BEati  omnes  qui  timent  Dominum  :  qui  ambulanl 
in  viis  ejus. 

Labores  mariuum  tuarum  quia  manducabts  :  l>eatus 
es ,  &  bene  tibi  erit. 

Uxor  tua  ficut  vitis  abundans :  in  lateribus  domus  tua?. 

Filii  tui,ficut  novellas  olivarum :  in  circuiru  menfas  tu«. 

Ecce  fic  benedicetur  homo  :  qui  timet  Dominum. 

Benedicat  tibi  Dominus  ex  Sion  :  6c  videas  bona  Je- 
Tttfalem  omnibus  diebus  vita?  tuse. 

Et  videas  filios  filiorum  tuorum  :  pacem  fuper  Ifrael. 

Gloria  Patri ,  6cc. 


i 


DE    BeNEDICTIONIBUs.  $59 

Am.  Ecce  fic  benedicetur  homo :  qui  timet Domi num. 
Kyrie  eleifon.     Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 
Pater  nofter,  &c. 

jr.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem : 
itf.  Sed  libera  nos  a  malo. 
f.  Benedi&i  vos  a  Domino : 
tf.  Qui  fecit  coelum  &  terram. 
t.  Domine  ex  audi  oration  em  meam  : 

Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
jr.  Dominus  vobifcum  : 
i$.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  U  S. 

OMnipotens  fempiterne  Deus  ,  noftrorum  tempo- 
rum  ,  vitaeque  difpofitor  ;  famulis  tuis  ,  continuae 
tranquillitatis  largire  fubfidium  :  ut  quos  incolumes  pro- 
mis  laboribus  reddidifti ,  tua  facias  prote&ione  fecuros. 
*er  Chriftum  Dominum  noftrum.  vl.  Amen. 

Pax  &  Benedi&io  >sB  Dei  omnipotentis ,  Patris  & 
'ilii ,  &  Spiritus  San£H ,  defcendat  fuper  vos  ,  &  ma- 
neat  femper.  itf.  Amen. 

Afpergantur  aqua  benedicid. 


Benediclio  Fontzs  Baptifmi,  extra  Sabbatwn 
Pafcha.  &  Pentecojles  ,  cum  aqua 
confecrata  non  ha&etur. 

O/  aqua  Baptijmalis  corrupta  fucrit,  aut  ejjluxcrit,  out 
<J  quovis  modo  defecerit.  :  Parockus  in  Foment  bene 
tun  datum  ,  recentem  aquam  infundat  ,  eamque  benedicat, 
ajjifteme  fibi  Miniftro  ,  ut  fequuur. 

Z  zij 


j&>     /  Di-'-BEtfiDf  fc'riOKiB-tr*. 

•  'Pritnfi tft'c.ir  Litatrids  ordihanas 1 ,  hahentur 
paftfipttm  Vfimos  Pariiientiales. 5  Et  ante  t*erjfakf\Jt 
nos  exaudire  digneris,  dicat ,  #  ficundo  repetai  Jequen- 
tern  Verjum.      ■'■   •       "  !  :  * 

Ut  Fontem  iftum  ad  regsnerandam  tibi noyam  pro- 
lem  benedicere  *}< ,  6c  confecrare  >J<  digneris,  jtf.  Te 
rogamus  audi  nos,,....  r    .  s 

Deinde  ditto  Kyrie  eleifbn,  Pater  nqfter,  Credo 
in  Deum  ,  &c.  omnia  clard  voce'.  '  Quibus  finitis  ditit: 

f.  Apud  te,  Domine,  eft  fons  vita; : 

*l.  Et  in  nomine  tuo  videbimite1  lumen. 

:f.  Ddniine :  exaudi'  bratibnem  imeami  "'  -v  ••   f  ^. 

ty.  Et  clamor  meiis  ad  te  veniat;  •* .  -  :      .    '  ' 

ir.  Doriiinus  vobifcum : 

•  Et  cunr  fpiritu  «*>.  ■■'■'•  •  '•'  ■  '     '  " 

O  R  E  M>  U  S. 

OMnipOtens  fempiterne  Deus ,  adefto  magnse  pie- 
tatis  tuse  myfteriis ,  adefto  Sacramentis  ;  &  afare- 
creandos  novos  populos quos  tibi  FonsBaptifmatis 
parturit ,  fpiritum  adoptibnis  emitte  :  ut  quod  noftrs 
humilitatis  gerendum  eft  minifterio ,  virtutis  tuae  tmplea* 
tur^  AfHj&u,  -PerDominum  noftrum,  lefum  Chriftum.  Fx- 
lim  tuum,  cpn  tecum  vivif^  ;regj*at  m  unitatje  Spintus 
San&i  I)eus ,  per'  omoiaf  fecufa'  fajcul6rinh.  M V Amen. 

■    .  -  :  .  .■»•»•■  .  .  j  :  .    .  : 

Exorcifmus  Aqua. 

EXorcizcf  te  c&atursr  aqua; ,  per-  Deum  vlviim 
per  Deum  veftim  *|« j$r  Deum  \fenSuih  ij« ,  per 
Deum,  qui  te  in  principle  ,  veit'6  feparavir  abaridl, 


i 


De  Benedictionibus.  3^1 
cujus  fuperte  fpiritus  ferebatur,  qui  te  tfe  paradifo  ma- 
nare  juffit. 

.  Hie  ,  manu  aquam  dividat ,  &  deinde  dc  ed  effundat 
txtra  marginem  Foniis  ,  versus  quaiuor  orbis  partes ,  pro- 
Jequens. 

Et  in  quatuor  fluminibus  totam  terram  rigare  praece- 
ptt':'  qui  te  in  deferto  amaram,  per  lignum  dulcem  fe- 
cit atque  potabilem  :  qui  te  de  petra  produxit ,  ut  po- 
pulum,  quern  ex  Egypto  liberaverat,  fiti  fatigatum  re- 
crearet.  Exorcizo  te  ,  &  per  Jefum  Chriftum  Filium 
ejus  unicum ,  Dominum  noftrum  ,  qui  te  in  Cana  Gali- 
lea? ,  figno  admirabili ,  fua  potentia ,  convertit  in  vinum : 
qui  fuper  te  pedibus  ambulavit ,  &  a  Joanne  in  Jordane 
in  te  baptizatus  eft  :  qui  te  una  cum  fanguine  de  latere 
fuo  produxit ,  &  difcipulis  fuis  juffit ,  ut  credentes  bap- 
tizarent  in  te,dicens  :  Ite,  docete  omnesgentes,  bapti- 
zantes  eos  in  nomine  Patris ,  &  Filii ,  &  Spiritus  Sanfla : 
ut  efficiaris  aqua  fan£ta  ,  aqua  benedi&a,  aqua  ,  quae  la- 
vat  fordes ,  &  mundat  peccata.  Tibi  igitur  praecipio  , 
omnis  fpiritus  immunde ,  omne  phantafma ,  omne  men- 
dacium  :  eradicare  &  effugare  ab  hac  creatura  aquae , 
ut  qui  in  ipfa  baptizandi  erunt ,  fiat  eis  fons  aquae  fa- 
lientis  in  vitam  aeternam  ,  regenerans  eos  Deo  Patri , 
&  Filio,  &  Spiritui  San&o  :  In  nomine  ejufdem  Do- 
mini noftri  Jefu  Chrifti ,  qui  venturus  eft  judicare  vivos 
&  mortuos,  &  fsculum  per  ignem.  tf.  Amen. 

O  R  E  M  v  s. 

DOmine,  fanfte ,  Pater  omnipotens ,  aeterne  Deus  » 
aquarum  fpiritualiurh  fanctificator*    te  fuppiices 


}6z  De  Benedictionibus. 
deprecamur ,  ut  ad  hoc  minifterium  humilitatis  noftrae 
refpicere  digneris ,  &  fuper  has  aquas  abluendis  &  pu- 
rificandis  hominibus  prxparatas  ,  Angelum  fan&itatif 
emittas ,  quo  peccatis  vitas  prioris  abtutis  ,  reatuque 
deterfo ,  purum  San&o  Spiritui  habitaculum  regeneratr 
effici  mereantur.  Per  Dominum  noftrum  Jefum'Chri£. 
turn  Filium  tuum ,  qui  tecum  vivit  &  regnat  in  unitate 
ejufdem  Spiritus  San&i  Deus ,  per  omnia,  fscula  faecu- 
lorum.  H>  Amen. 

Tunc ,  fujftet  terin  aquam  versus  tres  partes ,  juxta  hanc 
figurant  Y  •'  Deinde  imponit  incenpim  in  thuribulo ,  & 
Fontern  incenfat.  Poftea  infundens  de  Oleo  Catechumeno- 
rum  in  aquam ,  in  modum  Crucis ,  clard  voce  dicit : 

San&ificetur ,  &  foecundetur  Fens  ifte  Oleo  falutis, 
renafcentibus  ex  eo  in  vitam  anernam ,  in  nomine  Pa- 
tris  © ,  &  Filii  ®  ,  &  Spiritus  ®  San&i.  itf.  Amen. 

Dcinde,  infundit  de  Chri/mate,  modo  quo  fupra,dicens: 

Infufio  Chrifmatis  Domini  Jefu  Chrifti,  &  Spiritus 
San&i  Paracleti ,  fiat  in  nomine  fan&ae  Trinitatis.  tf. 
Amen. 

Poftea ,  accipit  ambasampullas  Olei  JancU  &  Chri/ma- 
tis,  &  deutroque  Jzmul,  in  modum  Crucis  infundendo,  dicit: 

* 

Commixtio  Chrifmatis  fan£Hficationis,  &  Olei  un&io- 
nis ,  &  aquaj  Baptifmatis  ,  pariter  -fiat  in  nomine  Patrit- 
* ,  &  Filii  * ,  &  Spiritus  *  San&i;      Amen.  \ 


DE  B  EN  E  D  I  C  T~I  O  N  IB  V  5.  )6} 
Turn ,  depofitd  ampulla  ,  dextrd  manu  Oleum  fan&um 
&  Chrifma  mifcel  cum  aqua  ,  &  Jpargit  per  totum 
Foment.  Deindi  jrtedulld  panis  manus  ter^it ,  &  Ji  qui* 
bapti^andus  ejl ,  eum  bapti^at ,  ut  fupra.  Si  neminem  bap- 
ti^at ,  fiatim  manus  abluat  t  &  ablatio  effundatur  in  Sa- 
crarium. 


Benediclio  genera/is  cujusliiet  reu 

f.  Adjutorium  noftrum.  in  nomine  Domini : 

Qui' fecit  ccelum  &  terram. 
f.  Dominus  vobifcum : 
1$.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  if  s. 

DEus ,  cujus  verbo  fan&ificantur ,  quae ,  vel  facimus, 
vel  percipimus ,  efFunde ,  quxfumus,  tuam  bene- 
di&ionem  )J(  fuper  hanc  creaturam  N. :  ut  per  invo- 
cationem  fan&i  nominis  tui ,  quaecumque  preientis  vitas 
neceffitas  pie  poftulat  ,  mifericorditer  cum  gratianim 
a&ione  confequamur.  Per  Chrifhim  Dominum  noftrum. 
bJ.  Amen. 

Afpergat  aqua  benedictd. 

Bcnedi&iones  Candelarum  in  fefto  Purifications  y 
Cinerum  ,  Cerei  Pafchalis ,  &  Fontis  Baptifmalis  in 
S abb  aw  Pafcha  &  Pemecofies ,  £aht  ut  habentur  in  Mif 
fali  Romano. 


DR  Behediciiomib vi« 

BENEDICTIONES  EPISCOPALES. 

SEquentes  Benedi&iones  a  fimplici  Sacerdote  non 
poflunt fieri,  nifi  obtenta  prius  a  DD.  Epiicopo, 
aut  Vicariis  Generalibus,  fpeciali  facultate. 


Benedictio  Pontificalium  >  ac  Sacerdotalium 
indumtntorum  in  genere. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 
itf.  Qui  fecit  coelum  &  terrain. 
f.  Dominus  vobifcum: 
Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  V  S. 

OMnipotens  fempiternc  Deus ,  qui  per  Moyfen  h- 
mulum  tuum  Pontificalia  &  Sacerdotalia,  feu  Le- 
vitica  veftimenta  ,  ad  explendum  in  confpe&u  tuo  mi- 
nifterium  eorum  ,  ad  honorem  &  decorem  nominis  tui 
fieri  deqrevifti,  adefto  propitius-invocationibus  noftre, 
&  haec  indumenta  ^acetdotalia  ,  defuper  irrigarlte  gra- 
tia tua,  ingenti  benedidlione  per  noftrse  humilitatis  fer- 
vitium  purificare  ,  benedicere ,  ►£«  &  confecrare  >f« 
digneris  -,  ut  divinis  cqltibus  &  facris  nvyfteriis  apta  & 
l)enedi£ta  exiftant  •  bis  qufcque  facris  ve.ftibus  Poetifi- 
ces,  &  Sacerdotes  feu  Levitt  tui  induti,  ab  omnibus 
impulfionibus  feu  tentationibus  malignorum  fpirituuin, 
muniti  &  defenfi  efTe  mercantur ,  tuifque  my fteriis  apti 

& 


E    B  E  K  E  D  I  C  T  I  O  N  I  B  U  I. 

&  condigne  fervire  &  inhasrere  ,  atque  in  his  tibi  placite 
&  devote  perfeverare  tribue.  Per  Chriftum  Dominum 
nodrura.  vl.  Amen. 

O  R  E  M  U  S.  . 


DEus  ,  invi&ze  virtutis  triumphator ,  &  omnium  re- 
rum  creator  ac  fanftificator  :  intende  propitius 
preces  noftras ,  &  haec  indumenta  Levities  ,  Sacer- 
dotalis  &  Pontificalis  gloria  ,  miniftris  mis  fruenda  tuo 
ore  proprio  benedicere ,  ij« ,  fan&ificare  *J< ,  &  confe- 
crare  *J<  digneris :  omnefqueeis  utentes,  tuis  myfteriis 
aptos ,  &  tibi  in  eis  devote  ac  laudabiliter  fervientes , 
gratos  efficere  digneris.  Per  Dominum  noftrura  Jefum 
Chriftum,  &c. 


Or  emus. 


DO  mine  Deus  omnipotens ,  qui  veftimenta  Ponti- 
hcibus  t  Sacerdotibus  ,  &  Levitis  in  ufum  taberna- 
culi  foederis  neceflaria  Moyfen  famulum  tuum  agere 
j  uflifti ,  eumque  fpiritu  fapiemiae  ad  id  peragendum  re- 
plevifti  :  haec  veftimenta  in  ufum  &  cultum  myfterii 
tui  benedicere  *{«  ,  fan&incare ,  >f*  &  confecrare  *{« 
digneris  :  atque  miniftros  altaris  tui,  qui  ea  induerint, 
feptiformis  Spiritus  gratia  dignanter  repleri  atque  cafti- 
tatis  ftola  ,  beata  facias  cum  bonorum  fruftu  operum 
minifterii  congruentis  immortalitate  veftiri.  Per  Chrif- 
tum Dominum  noftrum.  W-  Amen. 


Delndc  afpergit  ipfa  indumenta  aqua  benedicta. 

A  a  a        Pars  IL 


i£6       Db  Bemidictionibu s; 

r 


Benedictio  pro  quoHiet  Pontificali  ,  ant 
Sacerdotali  indumento  in  particulari. 

t.  A^jtttorium  sio&mm  finn  nomine  •  Dwnmt » *  ..J 
tf. -Qui  feck  fccdura  &  terram.      .     V  i 

.    ■  ••'     ©       $  %  #  r:  :  . 

•  ■  * 

DEus  omnipotens,  bonarum  virtutum  (Jatoi; ,  8c  qtai 
nium  Benedi&iohum  largus  infufor,  fupplices  tc 
rogamus ,  ut  manibus  noffris  opem  tua;  BenediGionis 
infundas  ,  &  has  Caligas  &  fandalia  ,  (  vel  hunc 
Ami&u**,  ye£  b*ne  Alb*©. ,  yet  bpp  Cingfcium  ?  vjl 
kmc  Mampulflin.*      fca^q  ,  v</ha**cTvni£$l- 

lam  ,  vd  banc  J^toatifi^w  ,  vel,  banc.  plan#a#i  divitw 
cultui  p*£pa*a;tajH)  fc  vc/  pr$?parafti9i  ,  prepapatos  , 
vel  praeparata  ,  victim  Spintus  S*#ftj  bene  *J«  dfcere , 
fcn&iijifoare,  &  ^nfe^fiwi! fli^«ik:jPanii]iBI 
eft  (  r<5  ea  „virf eis ).  utsaflfeus .  graflajn  fa^i&caiioQtf 
fecri  mwtoj*  wi  bwgpvt  coiw;W*  ut  in  cqnfpe&Q 
tuo  fan£&  6c  ktvpoacuAaw ,  atque  jr^pfehetifibiles  appa- 
teant,  &  au*jJi*m  «iiferie<irdi«.  *uae  acquire*  Per 
Chriftum  Dominuoa^oftrum.  fti.  Afne% 

7V//n  afpergatur  indumentum  aqua  kenediBd*. 


I 


De   B  eveojctio 


:  n 


•OUI  u 


Benediclio  Mapparum  feu  Linteaminum 

Aitaris. 

f.  Adjutorhim  noftrum  in  nomine  Domini  j 
H.  Qui  fecit  caelum  &  terram. 
t.  Domtnus  vobifcum: 
jv'.  £t  cum  fpirira  mo. 

U  /t  £  >f  v  s. 

EX  audi  Doniine ,  preces  noftras,  &  haec  linteamina, 
facri  alcaris  ufui  prxparata,  benedicere  &  fan&i- 
ficare  digneris.  Per  Chriflum  Dominum  noftrum.  itf. 
Amen. 

Or  emus. 
"T'VOmine  Deus  oriinipotens ,  qui  Moyfen  famulum 
1  J  tuum  ,  ornamenta  &  linteamina  facere  per  qua- 
draginta  dies  docuifti ,  qua;  etiam  Maria  texuit ,  &  fe- 
cit in  ufum  minirterii ,  &  tabernaculi  foederis  :  bene  *}< 
dicere  ,  fanGi  >J<  ficare  &  confe  >{<  crare  digneris  h«c 
linteamina ,  ad  tegendum  involvendumque  altare  glorio- 
fiflimi  Filii  tui  Domini  noftri  Jefu  Chrifti.  Qui  tecum 
vivit  &  regnat  in  unitate  Spiritus  San&i  Deus,  per 
omnia  face ula  feculo^m.  1$.  Amen,  11 
Deinde  *f per  gat  aqua  benediSd. 


Benediclio  PaMarum  feu  Corporalhim. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 
pi.  Qui  fecit  ccelum  &jgMfen»» .  "... *~ 

Aaaij 


*  |$8       .  '  D  E   B<EN£D?IC  T  tO  U I  B*f±. 

f.  Dominus  vobifcum  :       _  

lg.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

•         \      .  /'.".''''       •  • 

O        M  u  s. 

CLementiflime  Bomioe ,  cujus  inenarrabilis  eft'  vir- 
tus ,  cujus  myftena  arcanis  mirabitibus  celebranrur. 
tribue,  qusfumus,  ut  hoc  ImKamentuae  propitaatronis 
bene®di&ione  fan£iificetur/adconfB^aft<kimJ^Uper  il- 
lud  Corpus  &  Sanguinem  Dei  &  Domini  noftri  Jefu 
Chrifti  Filii  tui.  Qui  tecum  vivit  &  regnat ,  &c.  tf. 
Amen.  ... 

a:0  r  '£'  ~M  "'i/  s. 

OMnipotens.  fempiterne  Deus ,  bene  dicere ,.  fan- 
ftifi  ®  care  8c  corife,  ®  crare  digneris  linteamen 
iftud,  ad  tegendum  involvendurhque  Corpus  &  Sangui- 
nem Domini,  noftri  Jefu  Chrifti  Filii  tui.  Qui  tecum 
vivit  $c  regnat ,  &c.  itf.  Amen. 

OMnipotens  Deus,  majiibus  noftrk  opem  tuae  bene- 
di&ionis  infunde  ;  ut  pervno^m  bene  di&io- 
uem  hoc  linteamen  fan&ificetur ,  &  Corporis  ,  ac  San- 
guinis' Redemptoris  ribftri  novum  fudarium ,  Spiritus 
San^-gr^jhc^iajuj*  i^er\oumdejn  &c  in  mutate 
eiufdem  Spiritus  San&i .  &c.  i£.  Amen. 

Et  e/pergit  aqua  bmtMUi.  ' 


)69 


Benedictio  Tabernaculi  >  item  Vafculi  pro, 
facro-fancta  Eucharifiid  affervanda. 

Adjutorium  noftrunr  in  nomine  Domini : 
Hf.  Qui  fecit  ccelunt  6c  terram. 
f.  t)ominus  vobifcum  : 

Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  r  e  m  y  s. 

QMnipotens  fempiterne  Deus,  majeftatem  ruam  fup- 
plices  deprecamur  ,  ut  tabernaculum  (  vel  vafcu- 
lum  )  hoc ,  pro  Corpore  Filii  tui  Domini  hoftri  Jefii 
Chrifti  in  eo  condendo  fabricatum  ,  benedi&iohis  >J< 
tuas  gratia  dicare  digneris.  Per  eumdem  Chriftum  Do- 
minura  noftrum.    .  Amen. 

Deinde  afptrgat  illud  aqud  benediUd. 


Benedictio  Vajbrum  >  in  quibiU  affhrvantur 

Oka  fancta. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini  : 
H.  Qui  fecit  coelum  &  terram.. 
jr.  Dominus  vobifcum  : 
«L  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  U  S. 

EXaudi  Domine  preces  noftras ,  6c.  hasc  vafa  *  quag 
tibi  offerimus ,  fan&ificare  ^  digneris ,  ut  ab  its  om- 
rfis  fpiritus  immundus  abfeedat ,  6c  per  tuam  bene- 


\yo       De  Benediction ib us. 
di&ipnem     ad  ufum  &  minifterium  Ecclefiae  tax  con- 
fecrata  permaneant.  Per  Chriftum  Dominum,  &c.  H* 
Aaien.  .  i..  U 


Benediclio  fokmnh  nov*  Cruch. 

T^Enediclio  magna  Cruris ,  in  Ccemeterio ,  nut  in. loco 
JLJvel  via  publicis  collocanda  ,  fit  in  ipjb  loco  ad 
ereclionem  Cruris  defiinato, 

Sacerdos ,  obtcntd  facultate  ah  IIP".  D"6*  Epifcopo 
hanc  benediclionem  peragendi ,  indutus  Juperpellicco  6 
Jiold  rubri  colons ,  de  Sacrario  ad  gradus  Attaris ,  coml* 
tamu  Clero  9progreditur ,  ibique  genuflexus  intonat  Hym- 
num  Jequentem.  Drinde  procejjionaliter ,  ad  locum  ubi 
Crux  erigitur ,  procedit ,  uno  e  Miniflris  vas  aquas  bene- 
dicta ,  altero  thuribulum  cum  naviculd  ,  defereruibus. 

H   Y   M   N   U  S. 

TTEailta  ftegis/pro<feunt,      ...  ;-\ .  . 

V  Fulget  Crucis  niyftertum , 
Quo  carne  carnis  conditor , 
Sufpenfus  eft  patibulo. 

Quo  vulneratus  infuper , 
Mucrone  diro  lanceae  ,  .  ' 

Ut  nos  lavaret  crimine  , 
Manavit  unda  &  fanguine.  ■ 

Impleta  fum  quae  concinit  \ 
David  fidelt  carmine  ,  '.  h:  .; ,  i  ? ;:  . .  «  i  .  ■ /m\ 
Dicens  in  nationibus,    *  [...  .^j 


J 


De  Benedictionibus. 

Regnavit  a  ligno  Deus. 

Arbor  decora ,  &  fulgida , 
Ornata  Regis  purpura , 
Ele&a  digno  ftipite  , 
Tarn  fan&am  membra  tangere. 

Beata  cujos  brachiis 
Sxch  pependit  pretium ; 
Starera  fa&a  corporis  , 
Prsdamque  tulit  tartari. 

O  Crux,  ave,  fpes  unica, 
Hoc  Paflionis  tempore , 


1  ■  ^ 1  p  H  f  ■ 

uge  piis  juftitiam , 
Reifque  dona  venlam. 

Te  fumma »  Deus ,  Trinitas , 
Collaudet  omnis  Spiritus  , 
Quos  per  Crucis  myfterium  , 
Salvas  ,  rege  per  fscula.  Amen. 

'Sacerdos ,  cum  pervenerh  ad  Locum, ,  versus  Crucem 
bcnedicendam  pojttus ,  crucifero  juxta  eamdem  &  Clero 
hinc  &  inde  collocatis  y  Jeipfum  fignabit,  cantando  in  tono 
feriali. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 
tf.  Qui  fecit  coelum  &  terram. 
t.  Dominus  vobifcum  : 
Et  cum  fpintu  tuo. 

O  A  E  M  U  S. 

T"YEus  qui  crucis  patibulum  ,  quod  prius  erat  fce- 
1  3  leftis  ad  poenam ,  converting  redemptis  ad  vitam ; 
concede  plebi  tux  ejus  vallari  prsefidio ,  cujus  eft  ar- 


$7*  De  Bvwft  D  iCT  i  OKi  b  us:! 
mata  vexillo.  Sit  ci  crux  fidei  fundamentum',  (pei  fuf- 
fragium,  charitatis  incitamentum :  fit  in  hoftes  vi&oria, 
in  campis  prote&io ,  in  civitate  cuftodia ,  in  domo  fttf- 
tura  ;  ut ,  per  earn  paftor  in  futuro  gregem  confervet 
incolumem  ,  qua;  nobis ,  Agno  vinccnte ,  converfa  eft  in 
falutem.  Per  eumdem  Chriftum  Dominum  noftrum. 
Amen. 

Deinde  Saccrdos  intonat  Antiphoham- fequcntim ,  6 
Chorus  cantat  Pfalmum, 


Cur-ra-  mus.      £  u  o  u     a  e.  5. 
Pf.  Deus  mifereatur  noftri  &c.  pag,  %%6. 


if 


Cur- ra- mus     ad    pro-po-fitum   cer-  ta-  men, 


af-  pi-ci-en-tes    in     au-  to- rem    &    con- Aim- 


ma- to- rem    Je-fum  qui  pro-po-    fi-  to  fi-bi 

gaudio 


J 


gau-  di-  o     fuf-  ti-         nu-  it  Cru-cem. 

i  Pofiea  Sacerdos  dicit  in  tono  firialu        :      m0  t 

f\  Sicut  Moyfes  fxaltavit  ferpentem  in  deferto  : 
itf.  Ita  exaltari  oportet  Filium  hominis. 
f.  Domine  exaudi  orationem  meam : 
i#.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
ir.  Dominus  vobifcum  :  i_  :?'A>\  .cbiiiuf  ill 

itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  U  S.  tfo 

DEus,  qui  nos  vetitse  arboris  attaftu  juftae  morti 
addi&os ,  coaeternse  tibi  fapientiae  Dei  &  Domini 
noftri  Jefu  Chrifti  innoxia,,niprte  ad  vitam  mifericor- 
diter  revocafti  ,  te  fupplices  exoramus ,  ut  hoc  fignum 
Crucis  quod  ad  illius  exemplum  qua  Filius  tuus  trium- 
phavit ,  fidelium  tuorum  devotione  compa&um ,  erec- 
tumque  eft  ,  ccelefti  tua  benedi&ione  )J<  ,  fanSificajc 
digneris  ,  ut  omnibus  hie  genua  fle&entibus ,  ac  tux 
Majeftati  fupplicantibus ,  largior  &  cordis  compun&io, 
&  admiflbrum  indulgentia  concedatur ,  ac  intercedente 
Unigeniti  tui  paflione ,  &  tibi  placita  poftulare ,  &  ci- 
tius  valeant  poftulata  percipere.  Per  eumdem  Chriftom 

Dominum  noftrum.  f*.  Amen.       1 ;     ;  u^n;,**/r? 
' .  .  ,  .        boup.  iioni  ; 

Qua  per  acid  Oratione ,  Sacerdos  ter  a/per  git  Cruceni 

aqua  bene  dicta,  &  ter  earn  incenfat  ;  deinde  dicit. 

Bbb      Pars  It. 


574       Dt  Behedictionib  vs. 

O  R  E  M  V  J. 

SAn&ificetur  figmim  iftud  in  nomine  Patris  ,  & 
Filii  »{<  ,  &  Spiritus  >Ji  San£H ;  &  bcnedi&io  illius 
Iigni ,  in  quo  membra  iancfca  Sal  vatoris  fufpenfa  funt , 
fit  in  ea  Cruce ,  ut  orantes ,  inclinantefque  fe  propter 
Deum  ante  ipfam ,  inveniant  corporis  6c  animas  fani- 
tatera.  Per  euradem  Ckriftum  Dominum  noftrum. 
tf.  Amen. 

Deinde  Sacerdos  genuflexus  ,  Crucem  devote  adorai 
&  deofiulaturt  dicens:  fienedi&um  eft  Lignum  per  quod 
fit  juftitia.  Idem  faciunt  Clerus  &  quicumque  voluerint. 

Pojiea  cantando  Hymtium  Te  Deum  procejjtonaliter 
redeunt  in  EccUJiam  ,  6t  ibi  cantamur  Antiphona  &  O ratio 
de  Patrono  EccUJia. 


Benediclio  Crucis  JuperAltare  coflocandx. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 

Qui  fecit  coelum  &  terram. 
f.  Dominus  vobifcum  : 
H.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  tr  s. 

BEnedic  fi&  &  fanQifica,  Domine  Deus,  hoc  fignu 
Redemptionis  noftra  >  quod  in  altari  collocand 
eft ,  ut  nobis  annuntiet  Filii  tui  mortem  ,  in  oblation 
facrificii  quod  in  fui  memoriam  fieri  praecepit  Jefus 
Chriftus  Dominus  nofter ,  qui  vivit  &  regnat  Deus. 
^.  Amen. 


DE  8  ENEDICTIONIBUS.  J75 

Deinde  Sacerdos  ajpergit  Crucem  aqua  bencdictd  ,  & 
cam  ofculatur  dicens:  Benedi&um  eft  Lignum  per  quod 
fit  jufKtia. 


Benediciio  Cap/arum  pro  Reliquiu 
Sanctorum. 

Z I  chum  non  eft  Sanctorum  Re  liquids  fiddibus  pubticl 
colcndas  propo/iere  ,  nifi  ab  Epifiopo  fucrim  prius 
comprobatn.  Capftz  in  quibus  reconduntur  fint  decenter 
ornata ,  bene  claufk ,  &  infuper  benedi&a  ;  Sacerdos  qui 
ad  iftam  Benedictionem  peragendam  Jpecialem  obtinuerit 
poteftatem  ,  ordinem  fequentem  fcrvabit* 

t.  Adjutorium  noftrum  In  nomine  Domini : 
itf.  Qui  fecit  ccelum  &  terram. 
t.  Dominus  vobifcum : 
W.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  US. 

OMnipotens  Deus  ,  Pater  Domini  noftri  Jefu  Chrtftj, 
ex  quo  omnis  paternitas  in  ccelo  &  in  terra  ftomi- 
natur  ,  te  fupplices  exoramus  ,  ut  haic  Vafcula  San&o- 
rum  tuorum  pignoribus  prseparata ,  eifdem  San£Hj  tuis 
mtercedentibus  ccelefti  benedi&ione  >J«  perfundere  dig^ 
neris ,  quatenus  qui  eorum  Patrocinia  requirunt  ,  ipfo 
intercedentibus ,  cun&a  fibi  adverfantia ,  te  adjuvant* , 
fuperare,  &  omnia  profutura ,  abundantia  largitatis  tua?, 
mereantur  invemre.  Per  Chnftum  Dominum  uoftrum, 
W.  Amen. 

Turn  afpergat  aqua  benedict  J. 

Bbbij 


\%-f 6  D  Ei  B  E>  I  C  T  I  Cr:N  I  B  U  S. 

'■  -  .      .'     '.v."\  »•/..•'■•.  «•:«•}./••  .1  •        •.'  .:• 


Benediclio  Imaginum>  qua  in  Ecclejiis 
collocand<z  /iint. 

"TjiXpreJsl  prohibitum  eft  exponirt ,  inufitatas  ac  infbli- 
JL-j  tas  Imagines  in  EttlefiU ,  etiam  exemptU  ,  abjque 
approbation^  MpiJcopL  Nullus  ergbParochus  patiatur,  pic- 
tas'aut  fiulpias  effigits  in  Ecdejid  Jitd  exponi,  nifi  qua 
ad  pietatem  niovent ;  fedulb  etiam  ipfi  invigilandum  ,  ut 
arceantur  ea  omnes ,  quae  aliquid  ridiculi,  inhonefti ,  am 
a  Ckriftiand  modeftid  alienum  in  fi  kaberent.  Quandb  ergo 
aliqua  erit  benedicenda  Imago ,  Jervabitur  fequens  riots. 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 
itf.  Qui  fecit  caelum  &  terram. 
jr.  Dominus  vobifcum : 
itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  U  S. 

OMnipotens"  fempiterne  Deus  ,  qui  San&orumtuo- 
rum  imagines  (aut  effigies)  fculpi  (  am  pingi )  ndn 
reprobas ,  ut  quoties  illas  oculis  corporeis  intuemur,  to- 
ties  eorum  a£his  &  fan&itatem  ad  imitandum  memorise 
oculfc  meditemur  :  hanc  quaefumus  irrtaginem  (aut  fcirip- 
turam )  in  honorem  &  memoriam  Unigeniti  Fiiii  tui 
Domini  noftri  Jefu  Chrifti  (  aut  Beatifiims  Virginis 
Maris  Matris  Domini  noftri  Jefu  Chrifti  {aut  Beari  N. 
exprimatur  nomen  Sancti  aut  Sancla ,  Apoftoli  aut  Mar- 
tyris  aut  Pontificis  ,  aut  Do&oris  ,  aut  Virginis  ,  adap- 
tatam  benedicere  ®  &  fan&ificare      .  digneris  ;  & 


♦De  Benedjctio  nib  u  s.  377 
praefta/iit  qukumque  Jc6rant  ilii  uriigeniturfi  Filium 
tuum  (  vel  Beatjflimam  Virginem ,  vel  gloriofum  Apo£ 
tolum,  vel  Martyrem,.  vf/ Pontificfem ,  r*/Do9»reni, 
Vf/ ^lorioram.ykgbejm.  JV^|}rJt^icitet.^ofe^6^ho^ 
ii6rare  fluduerit  r  iltyuV  mieritrs'  ocTlftehtTr  tte  ^ratiafti. 
in  praefenti  &  aeternam  gloriam  oBtineat  in  futurum.  Per 
Chriftum  Dominum  noftrum.  Sti  fit  Imago  Domini 
noflri  \JtJh  Chrifli ,  dui  Beam ] Maria  Virginis  dic'itur: 
Per  eumdenj  j  &cv#,.  Anifija.  .  ..  _ 

Ultimb  ajpergitur  Imago  Aqud 


Rhus  bcnedicendi  >  &  impomndi  primarium 
Lapidempro  Ecclejid  dtdificahaa  ,  /ervan* 
dus  a  Sacerdote facultatem  habtnte  a  D. 
Epifiopo. 

#  'Ccle/ia,  exEpifcopi  authoritate  tantiim  ,'juxta  facro- 
JlZi  rum  Canomim  Decreta ,  adificari  potejl.  Si  verb  Sa- 
cerdos  ejus,  (edificaiioms.  primarium.  lapidem  bcnedicendi 
poteftatem  habens,  ejufmodifunctionem  peragat,  hunc  ritum 
fervabit  : 

Pridie  quam  primarius  Lapis  benedicatur  ,  ligneam  \ 
Crucem  in  Loco  ubi  debet  ejfe  altare ,  figat  ipfe  ,  vel  alius 
SaCefdosl  Seq&enti'Verb'  die'lapis  in  Bcclefim  futidationt 
ponendus  :(  qui  debet  effe  quadrat  us ,  &  angular  is  )  bene- 
dicam? 'hoc  modoi-  ■•  ■  ■><  '■  ••'  ■ 

Sacerdas  indutiis  >24fhi&a  /  MM  ,  -Ciftgulo  I  S told  & 
Cuppa  albi  coloris ,  adhibitisa^i^ubiSacerdotibus  $ Cle- 
ric* ,/al  & '  "Aquam  benedick ,'  ut  'Japra  pag.  332.  niji 


yj$       D  £  Benedict  i  onibus. 

priiis  in  promptu  hob  eat  jam  benediciam  aquam  or di nas id 
kenedicUone  ,  &  dum  dicitur  a  CUricis  Pfilmus  fcqucns , 
ajpergu  locum  uhi  Crux  pqfita  ejl9  aqua  benediSd* 


-^4/7r,  Sig-  num    fa-  lu-  tis    po-  ne      Do-  mi-  ne 


Je-  fu    Chrifte      in    lo-  co 


ifto,  & 


1 


non   permittas    in-troi-        re     An-  ge-lum 


per-cu-   ti-  en-  tern.     £  u  o  u   a  e. 

P  s a  t  m  u  s  8j. 

Uam  dile&a  tabernacula  tua ,  Domine  virtutum  : 
concupifcit  &  deficit  anima  mea  in  atria  Domini. 
Cormeum  &  caro  mea :  exultaverunt  in  Deura  vivum. 
Etenim  pafler  invenit  fibi  domum  :  &  turtur  nidum 
fibi ,  ubi  ponat  pullos  fuos. 

A 1  tana  tua  ,  Domine  virtutum  :  Rex  me  us  6c  D?u! 
meus. 


Q 


D e  Benedictionibus.         3 79 
Beati  qui  habitant  in  domo  tua ,  Domine  :  in  fascula 
fjeculorum  laudabunt  te. 

Beams  vir  cujus  <eft  auxilium  abs  te  j  afcenfiones  in 
corde  fuo  difpofuit  in  valle  lacrymarum ,  in  loco  quera 
pofuit. 

Etenim  benedi£Uonem  dabit  legiflator ,  ibunt  de  vir- 
tute  in  virtutem  :  videbitur  Deus  Deorum  in  Sion. 

Domine  Deus  virtutum,  exaudi  orationem  meam: 
auribus  percipe  Deus  Jacob. 

Prote&or  nofter  afpice  Deus  :  &  refpice  in  faciem 
Chrifti  tui. 

Quia  melior  eft  dies  una  in  atriis  tuis  :  fuper  millia. 

Elegi  abje&us  efle  in  <lomo  Dei  mei  :  magis  quam 
habitare  in  tabernaculis  peccatorum. 

Quia  mirericordiam  &  veritatem  diligit  Deus  :  gra- 
tiam  &  gloriam  dabit  Dom'mus. 

Non  privabit  bonis  eos  qui  ambulant  in  innocentia : 
Domine  virtutum ,  beatus  homo  qui  fperat  in  te. 

Gloria  Patri ,  &c. 
Et  repethur  Am,  Signum. 

Finitd  Antipkona  ,  Saccrdos  Jians  vcrfiis  ad  locum 
afpcrfum  ,  dicit  : 

O  Jt  B  M  V  S, 

DOmine  Deus ,  qui  licet  in  coelo  &  terra  non  capia- 
ris ,  domum  tamen  dignaris  habere  in  terris  ,  ubi 
nomen  tuum  jugiter  invoeetur  ;  locum  fcunc  quxfumus 
Beats  Marie  femper  Virginis ,  6t  Beati  (yd  Beataz)  N, 
{nominando  Snn&um  vel  San&am  ,  in  a/ jus  honorcrn  ,  ac 
nomen 

terccdemibus  meritis  ,  iereno  pictaris  tua;  i 


3 80        D e  Benedictionibus. 

per  infufionem  gratis  tuas  ab  omni  inquinamento  pu- 
rifica ,  purificatumque  conferva  ,  &  qui  dile&i  tui  Da- 
vid devotionem ,  in  filii  fui  Salomonis  opere  comple- 
vifti ,  in  hoc  opere  defideria  noftra  perficere  digneris, 
effugiantque  omnes  hinc  nequitiae  fpirituales.  Per  Do- 
minum  noftrum  Jefum  Chriftum  Filium  tuum ,  qui  tecum 
vivit  &  regnat  in  unitate  Spiritus  San&i  Qeus  ,  per  om- 
nia, faecula  fsculorum.  ml.  Amen. 

Poflea,  flans ,  bene  die  It  priniarium  Lapidem  ^  dicem: 

•jr.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini  : 

itf.  Qui  fecit  coelum  &  terram. 

f.  Sit  nomen  Domini  benedi&um  : 

Ex  hoc  nunc  &  ufque  in  fsculum. 
jr.  Lapidem ,  quern  reprobaverunt  sdificantes  : 

.  Hie  fa&us  eft  in  caput  anguli. 
t.  Tu  es  Petrus : 

vl.  £t  fuper  hanc  Petram  xdificabo  Ecclefiam  meam. 
f.  Gloria  Patri ,  &  Filio ,  &  Spiritui  San&o  : 
it.  Sicut  erat  in  principio  ,  &  mine ,  &  femper;  & 
in  faecula  faecuiorum.  Amen. 

O  R  E  M  V  S. 

DOmine  Jefu  Chrifte  ,  Fili  Dei  vivi,  qui  es.verus 
omnipotens  Deus,  fplendor  &  imago  aeterni  Patris, 
&'  vita  sterna ,  qui  es  lapis  angularis  ,  de  monterfine 
iriatiLbus  abfeiflus ,  &  immutabile  fundamentum  ;  hunc 
lapidem  collocandum  in  tuo  nomine  confirma  .:  &  tu, 
qui  es  pfjncipium  &  finis  ,  in  quo  prinqipio  Deus  Pa- 
ter ab  initio  cun&a  creavit,  fis  qusfuf&us,  principiua, 
&  incrementum ,  &  confummatio  ipfius  operis,  quod 
debet  adlaudem,  &  gloria;n  tuj  nomiiu>  mchpari.  Qui 

cum 


De  Benedictionibus.  3 Sx 
cum  Patre  &  Spiritu  San&o  vivis  &  regnas  Deus ,  per 
omnia  fascula  fteculorum.  itf.  Amen. 


O  R  e  m  U  s. 


Omine  fan&e  ,  Pater  omnipotens ,  asterne  Deus  ; 
bene  >}«  dicere  dignare  mine  Iapidem  in  funda- 
mentum  Eccleiiae ,  in  honorem  SanQi  [yd  San&se )  N. 
Per  Dominum  noftrum  Jefum  Chriftum _  Filium  tuum  , 
Iapidem  probatum  ,  angularem,  pretiofum ,  in  funda- 
men  to  fundatum  ,  de  quo  dicit  Apostolus ,  Petra  a  u  tern 
erat  Chriftus.  Qui  tecum ,  &  cum  Spiritu  San&o  ,  vi- 
vit  &  regnat  Deus ,  per  omnia  faecula  faecutorum.  vl. 
Amen. 

T  ^  ■  .  —  "  ~  ~  

Tunc  ajpergit  Lapidem  ipjiim  aqua,  benedicld  ,  &  ac- 
cepto  cultro ,  per  fingulas  partes  fculpit  in  eo  Jignum  Cru- 
ris ,  dicens  : 

In  nomine  Patris  >J< ,  &  Filii ,  &  Spiritus  >J« 
Sancti.  itf.  Amen.  .    -    g  Z 

Quo  facto  dicit : 


"D  Enedic  ,  *{<  Domine  ,  creaturam  iftam  lapidis ,  & 
J3praefta  per  invocationem  fan£H  nomims  tui ,  ut  qui- 
cumque  ad  hanc  Ecclefiam  ajdificandam  ,  pura  mente  au- 
xilium  dederint ,  corporis  fanitatem  ,  &  animae  medelam 
percipiant.  Per  Chriftum  Domiuum  noftrum.  vl.  Amen. 

Poflea  dicumur  Jlexis  genibus  Litania  ordinaries  ,  at 
habentur  in  fine  fept.  P Jalm,  Poenit.  fine  Oration 

C  c  C     Pars  } 


yi%       D  » '  B  e  n  eidtc  r  1 6  » i  b  u 

quihus  4icks  r  patato  came  mo ,  &  camemario  ajjifiemey 
Sacerdos  inchoat ,  Cleruis  profequemibus ,  Amiphoaam  • 


3 


Marne  .  fuf- g$i?s    Ja-cob     e- ri- gefcat,  Ja- 


si 


pfr- deln    in     ti-  tu-lum  fundens    q-  le-um 


53 


de-  fu-per     votum    vovit  Domino  : 


re    locus      if-    te     fan&us  eft, 


& 


e-go     nef-  ci-  e-  bam.     En  o  u  ae.  i. 


N 


PvALMtrs  lit. 

Ifi  Dominus  aedifkaverit  domum  :  'in  vanum  labo- 
raverunt  qui  aedificant  earn. 


De    B  ENEDICTIONI  BU  S.  J$j 
Nifi  Dominus  cu&odierit  oivkatem  t  fruftra  vigilat , 
qui  cuftodit  earn. 

Vanum  eft  vobis  ante  lucem  Airgere  :  furgite  poft- 
quam  federitis ,  qui  manducatis  panem  dolor  is. 

Cum  dederit  dile&is  fuis  fomnum  :  ecce  haereditas 
Domini ,  filii ;  merces ,  fru£his  veneris. 

Sieut  fagittse  in  manu  potentis  :  ita  filii  excuflbrum. 
Beatus  vir  qui  implevk  defiderium  fuum  ex  ipfis: 
non  confundetur ,  cum  loquetur  inimicisjftiis  hi  porta. 
Gloria  Patri,  &c. 

Et  repethur  Ant.  Mane  furgens  Jacob. 


-  N 


Finitd  Antiphond  Sacerdos  flans ,  tangit  &  pon'u  ipjum 
primarium  Lapidem  in  fundamcnto  ,  dicens  : 

In  fide  Jefu  Cbrifti  collocamus  lapidem  iftum  in  hop 
fundamento  ,  in  nomine  Patri*  ©  ,  &  Filii  fjfc  Spi- 
ritus  )5&  Sanfti ,  ut  vigeat  vera  fides  hie  ,  8f  timor  Dei , 
fraternaque  dile&io  ;  &  fit  hie  locus  deftinatus  ad  ora- 
tionem,  &  ad  invocandum  &  laudandum  nomen  ejuf- 
dem  Domini  noftri  Jefu  Chfifti  ,  qui  cum  Patre ,  Sf. 
Spiritu  San&o  vivit  &  regnat  Deus ,  pe*  omnia  fecula 
faeculorum.  Amen. 

Interim  coementarius  heat  ipfiim  Lapidem  cutk  atmen- 
to  :  poflea  Sacerdos  Jp&rgit  fuper  Lapidem  aquarn  bene- 
dictam  ,  dicens '*  v. 

Ant.  Afperges  me.  Pf.  Mifcrere  mei  Cku^:  feo- 
dum Jfcc.  tpqfa  j$$.fi  dicuur^ftuSf&fc  fitaripaFfttfii. 

Ant.  Afperges  meDomine  hyllbpo,  &  wuridairor  r 
lavabisime.&fupsr  Jiifvem  tfeajbaboc.-  on  locat 

C  c  c  i  j 


384  Benedictionjbus. 

Finitd  Atuiphond ,  Sdcerdos  Jpargit  aquam  benediBam 
per  omnia  fundamenta  ,  Ji  Jim  aperta  :  Ji  verb  non  Jim 
aperta,  circuit  afpergendo  fundamenta  Ecclejice  dcjignata  ; 
6f  incipiem  afpergere  inchoat  ,  Clero  profequeme. 


♦  h  ■ 


Ant,  O 

quam    me-tu-endus      eft      lo-  cus 

JLdL — M   T?*  mm  jl.  

IT" - 

ifte  : 

ve-  re      non    eft  hie    a-     li-  ud , 
*  ■"■   ■  ■ 

ni-  fi 

domus      De-  i 

ii»  g*-B — n 

OB 

i ,       &       por-  ta 

 B"  P|  - 

cae-li.    £  u  o  u    a  e.  6. 

P  S  A  L  M  U  S 


86. 


FUndamenta  ejus  in  montibus  fanQis  :  diligir  Domi- 
nus  portas  Sion  ,  fuper  omnia  tabernacula  Jacob. 
f  -Gloriofa  di£U  funt  de  te  :  ci  vitas  Def. .  .j.  A  .**K 
Memor  ero  Rahab ,  &  Babylonis  :  kientium  me. 


De   Benedict  i  onibus,  585 
Ecce  alienigenac ,  &  Tyrus  ,  &  populus  jEthiopum : 
hi  fuerunt  illic. 

Numquid  Sion  dicet  ;  homo  ,  &  homo  natus  eft  in 
ea  :  &  ipfe  fundavit  earn  altiflimus  ? 

Dominus  narrabit  in  fcripturis  populorum  9  &  prin- 
cipum  :  horum  ,  qui  fuerunt  in  ea. 

Sicut  laetantium  omnium  :  habitatio  eft  in  te. 
Gloria  Patri ,  &c. 

Ei  repetitur  Am.  O  quam. 

Interim  afpergendo  procedic  ujque  ad  fundamcma 
aperta  ,/eu  defignata  ,  ubi  fubjijlit  :  &  finitd  Antiphond , 
flans  dic'u  Oremus.  Fle&amus  genua.  1^.  Levate. 

OMnipotens  &  mifericors  Deus  ,  qui  Sacerdotibus 
tuis  tantam  prse  cceteris  gratiam  contulifti  ,  ut 
quidquid  in  tuo  nomine  digne  perfe&eque  ab  eis  agitur, 
a  te  fieri  credatur  ,  quxfumus  immenfam  clementiam 
tuam  ,  ut  quidquid  benedi&uri  fumus ,  benedicas  ;  fit- 
que  ad  noftrae  humilitatis  introitum  ,  San&orum  tuo- 
rum  mentis  ,  fuga  dsemonum  ,  Angeli  pads  ingreflus. 
Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  Amen. 

DEus,qui  ex  omnium  cohabitatione  San&orum  aster- 
num  majeftati  tus  condis  habitaculum ,  da  ajdifi- 
cationi  tuas  incrementa  coeleftia  ;  ut  quod  te  jubente 
fundatur,  te  largiente  perficiatur.  Per  Chriftum  Do- 
minum noftrum.  Amen. 


< 3 Dtf  BfeNEl>ICTIOKIB0te. 


RftVS  bene&cendi  n&vam  Ecc(ejtam^  Jiu 
.  . :  Ofaeorium  publicum  *  ubifdn&jjimim  3 
Miffa  facrificium  cekbrari  pojfftf. 

CfAcerdos  novam  Ecclefiam  ,  feu  Oratorium  publicum 
ij  de  licentid  Epifcopi  benedichirus ,  ut  ihi  Miffk  fa- 
crificium rite  celebretur  ,  fold  ac  pluviali  albi  colons 
indutus ,  Cleric  is  adhibitis  ,pralatd  Cruce  media  inter  duos 
Clericos  deferentes  cereos  accenfos ,  proceditad  primariam 
'  "Eeclefiavel  Oratorii  januam  ;  ubi  flans  capite  difcoaperto, 
k  converjus  ad  earn ,  dicit  abfblute  Orationem. 

ACtiones  noftras  ,  quaefumus  Domine  ,  afpirando 
pftevem  ,  &  a^uvando  prcfieqratre ,  ut  ctitffta 
-Moftra <6raftio  &  operatic  a  te  femper  incipiat ,  iflt  per 
-W  e$ept&  finiaftut.  Per  Chriftum ,  &c.  *k  Amen. 

47  Pf  feq.  decantemr  ,  derreus  imponit  Ant.  Afpe*- 

JCSS.  t$*^  non  camatur ,  inchoatur  abfblute  PfiJ&ifetere.  JSi 
"dicltur  Gloria  Patri.    Interim  circumdant  exttrius 
Ecclefiam  (  -vacua ,  &  nuda,  £  po- 

liter altar ia  nuda ,  exclufo  populp9  donee  abjbluta  Jii  bene- 
dictio  )  &  Sacerdos ,  accepto  afpergillo  ex  hcrbd  hyfbpi, 
ad  ejus  dexter  am  fe  convertens  ,  parietes  Erclefiat  itfju- 
periori  parte ,  &  in  fundamentis  ,  cum  aqua  benediBA 
dfpergit  ,  dicens  :  Alperges  me  Domine  Kyflbpo  ,  & 
mundabor  :  lavabis  me,  &  fuper  nivemJ  tfe'albabor. 
Quibus  reverfis  ad  locum  ubi  procejfio  initium  habuit , 
repetitd  Antiph.  a  Clero  ut  flip,  Sacerdos  flans  y  ut  prius, 


De  Benedictionibus. 


)*7 


&  Diaconus  fiadfity 
Leyate. 


ersus  Ecclefiam ,  dicit  ;  Oremus 
vel  ipfemet  Fle&amus  genua.  itf. 

T^vOmine  Deus ,  qui  licet  in  coelo  &  terra  non  capia- 
ris ,  domum  tamen  dignaris  habere  in  terris  ,  ubi 
nomen  tuum  jugiter  invocetur  \  locum  hunc  quaefumus 
Beats  Maria3  Temper  Virginis ,  &  Beati  (yel  Beatse)  TV. 
( Hie  nominat  Sanctum  velSanctam  Titularern)  Omnjum- 
que  Sanftorum  intercedentibus  meritis ,  fereno  pictatis 
tuae  intuitu  vifita ,  &  per  infufionem  gratia  tuse  abomni 
inquinamento  purifica  ,  purificatumque  conferva  ,  & 
qui  dilefti  tui  David  devotionem ,  in  filii  fui  Salomo- 
nis  opere  complevifti ,  in  hoc  opere  defideria  no/lra  per- 
ficere  digneris ,  efFugiantque  omnes  hinc  nequitia?  fpi- 
rituales.  Per  Dominum  noftrum  Jefum  Chriftum  Filium 
tuum ,  qui  tecum  vivit  &  regnat  in  unitate  Spiritus 
San&i  Deus ,  per  omnia  facula  fseculorum.    .  Amen, 

Finhd  Orationet  uicipiuntur  Litanite  ordinance  SS.  ut 
infra,  in  fine  fept.  Pfalt.  Pcenit.  interim  omnes  bini  in  Ec~ 
clejiam  intrantes ,  ad  A/tare  majus  procedunt ,  coram  quo 
genufiexi  Litanias  profequuntur.  In  Us  bis  nominatur 
Sanclus  five  Sancla  Titular  is  nova  Ecctefia ,  fiio  ordine  , 
id  efi  inter  Marty  res  fi  fit  Martyr,  inter  Confeffbres  fi 
fit  ConfeJfor>  &  fie  de  a/iis  Ordinibus. 

Ubi  dictum  fuit  Ut  omnibus  fi  deli  bus  defun&is  re- 
quiem acternam  donare  digneris.  itf.  Te  rogamus  audi 
nos.   


Surgii  Sacerdos ,  &  intelligibili  voce  dicit : 

Ut  banc  Ecclefiam ,  vel  hop  Oratorium )  &  At- 


588  DE   Be  NED  ICTIOHIBUS. 

tare  ad  honorem  tuum  fub  nomine  San&i  tui  (velSanQx 
tux  )  N.  purgare  &  benedicere  8&  digneris.  .  Te 
rogamus  audi  nos.  Cum  dicit  benedicere  ,  manu  dextrd 
henedicit  locum  &  A/tare  ,  deindk  ut  prius  genufteSit , 
donee  perficiantur  Litania ,  &  Cantons  projequumur, 
'.    Ut  nos  exaudire  digneris.      Te  rogamus  audi  nos. 

Fili  Dei.       Te  rogamus  audi  nos. 
.  Agnus  Dei  qui  tollis ,  &c. 

Di&o  ultimo  Kyrie  ele'ifon ,  Sacerdos  flans  dicit : 
Oremus.  Minifter  Ji  Jit  Diaconus  vel  ipjemet  Sacerdos 
Fle&amus  genua.  H-  Levate. 

PRseveniat  nos  ,  quasfumus  Domine ,  mifericordia 
tua  ,  &  intercedentibus  omnibus  San£Hs  tuis ,  voces 
noftras  dementia  tuae  propitiationis  anticipes.  Per  Chrif- 
tum  Dominum  noftrum.  H>  Amen. 

Turn  diflans  ab  Altari  congruenti  /patio ,  genuflexus  , 
&  fe  Jignans  dicit  :  Deus  in  adjutorium  meum  intende: 
ftatim  Jurgit ,  Clero  refpondente  Domine  ad  adjuvan- 
dilm  me  feftina.  Ipfc  vero  flans  dicit  :  Gloria  Patri, 
&  Filio ,  &  Spiritui  San&o  :  Chorus  profequitur :  Sicut 
erat  in  principio  ,  &c. 

Poftea  Sacerdos  dicit  Oremus.  Minifter  Ji  Jit  Dia- 
conus y  vel  ipjemet  Sacerdos  Fle&amus  genua,  itf .  Levate. 

OMnipotens  &  mifericors  Deus ,  qui  Sacerdotibus 
tuis  tantum  pras  coeteris  gratiam  contulifti ,  ut  quid- 
quid  in  fuo  nomine  digne  perfedeque  ab  lis  igitur ,  a 
te  fieri  credatur,  qusfumus  immenlam  clementiam  tuam, 
ut  quod  modo  vifitaturi  fumus ,  vifites  ,  &  quidquid 

benedi&uri 

i 


De  Benedictionibus. 


389 


nedi&uri  fumus  ,  bene  )$(  dicas  ;  fitque  ad  noftrae  hu- 
ilitatis  introitum  San&orum  tuorum  raeritis ,  fuga  da;- 
onum  ,  Angeli  pacis  ingreffus.    Per  Chriftum  Domi- 
um  no  Arum.  vl.  Amen. 

His  diclis,  Sacerdos  inckoat  Antiphonam  Benedic  ;  & 
dum  canuntur  Pfalmi  Jequentes  ,  of  per  git  interius  parit- 
ies in  parte  fuperiori  ,  &  in  parte  inferiori ,  inchoans 
a  parte  Evangelii  ,  dicens  fubmijjd  voce  :  Afperges  me. 
us  Jupra  pag.  583. 


_  "     ...  ■ 

Be-ne-dic    Do-     mi-ne   do- mum    if-  tam 


nomini      tuo    se- di-    fi-ca-tam.  £  u  o  u  a  e.  5. 

Pfal.  119.  Ad  Dominum.  pag.  234. 
PJal.  120.  Levavi.  pag.  235. 

P  S  A  L  M  U  S  121. 

LjEtatus  fum  in  his  ,  quae  di&a  funt  mihi :  in  domum 
Domini  ibimus. 
Stantes  erant  pedes  noftri  :  in  atriis  tuis  Jerufalem. 
Jerufalem,  quae  aedificatur  ut  civitas  :  cujus  parti- 
cipatio  ejus  in  idipfum. 

Illuc  enim  afcenderunt  tribus  ,  tribus  Domini  :  tefti- 
monium  Ifrael  ad  confitendum  nomini  Domini. 

D  d  d  Pars  IL 


BZKUBtCVtOXiBV*. 

*  Qui*  itlie  federmnt  fedes  in  judicio  :  fetter  Aiper 
domum  David 

Rogate  qu»  ad  pacem  Aim  Jerusalem  :  6c  abtUKfen- 
tia  diligentibus  te. 

Fiat  pax  in  virtute  tua :  &  abundantia  in  turribus  tuis. 

Propter  fratres  meos ,  &  proximos  meos  :  loquebar 
pacem  de  te. 

.  Propter  domum  Domini  Dei  noftri  :  quaefivi  bona 
tibi. 

Gloria  Patri ,  &c. 
Repetitur  Ant.  Benedic  &c. 

Tumreverjits  adaltare,  dicit :  Oremus.  Diaconus,  yd 
ipfemet:  Fle&amus  genua.  Levate. 

DEus  ,  qui  loca  nomini  tuo  dicanda  fan&ficas, 
efiunde  fuper  hanc  orationis  domum  gratiam  tuam, 
lit  ab omnibus,  hie  nomen  ruum  invocantibus,  auxilium 
tuas  mifericordiae  fentiatur.  Per  Dominum  noftrum 
Jefum  Chridum  Filium  tuum ,  &c.  H .  Amen. 

His  pera3is,  dicitur  Miffa  de  tempore  occurrenti,  velde 
Sanclo  ;  mutatd  Jiold  >  Ji  alium  colorem  ab  albo  requirat 
officium. 

Si  ex  Rcentid  D.  Epifiopi ,  bene  die  endum  Jit  OratS- 
TLum  privatum  ,ut  in  eo  Miffa  celebrari  poflit ,  Benedi3io 
jit  hoc  modo.  Sacerdos ,  Juperpelliceo  &  flold  alba  indu- 
tus ,  detecjo  capite ,  ante  Oratorii  januam ,  abjolute  dicit : 

A&iones  noftras ,  quajfumus  Domine ,  afpirando  &c. 
ut  fitprh  pag.  j  86. 


De  Benedictionibus. 

nibus .  Li 


39* 

ss. 

vel 


Ingrejfus  Oratorium,  dicit  ,flexis  gemims ,  L,uanias 
Minlftro  rejpondenu :  in  ed  nominal  bis  Sanclum , 
San  clam  Titularem  novi  Oratorii  ,  Juo  or  dine. 

Pofi  hcec  verba  :  Ut  omnibus  fidelibu6  defun&is ,  &c. 

furgit  &  dicit : 

,  Ut  hoc  S  ace  Hum  &  Aitare  ad  honorem  tuum ,  fub 
nomine  San&i  tui  (  vel  Sanftae  tuae  )  N.  purgare  &  be- 
nedicere  *j*  digneris.  itf.  Te  rogamus  audi  nos. 

Genufleclit  &  projequ  'uur. 

Ut  nos  exaudire  digneris.  itf.  Te  rogamus  audi  nos. 
Fili  Dei.  itf.  Te  rogamus  audi  nos. 
Agnus  Dei  ,  &c. 

Surgit  &  dicit  :  Oremus.  Ipfemet ,  vel  Diaconus  tfi 
adjit  :  Fle&amus  genua.  Levate. 

PRaeveniat  nos  ,  qusefumus  Domine ,  mifericordia 
tua  ,  &  intercedente  San&o  N.  (  vel  San&a  jV, ) 
voces  noftras  dementia  tuas  propitiationis  anticipet.  Per 
Chriftum  Dominum  noftrum.  itf.  Amen. 

Turn  afper^it  parietes  intra  Sacellum ,  &  Aitare  dicens : 

Ant.  Afperges  me  Domine  hyflbpo,  &c.  t.  Miferere 
mei ,  &c.  Gloria  Patri ,  &c.  Ant.  Afperges  me  ,  &c. 

Deinde  abfolutc  dicit : 

O    R    E   M    V  S. 

Ffunde  ,  quasfumus  Domine  ,  benediQionem  tuam 

fuper  hunc  Orationis  locum ;  ut  ab  iis  qui  i'  * 

Ddd 


De  Benedictionibus; 
nomen  tuura ,  mifericordis  tux  auxilium  fentiatur.  Per 
Chriftum  Dominum  noftrum.  vl.  Amen. 

Turn  ififitr  hora  competens ,  celebratur  Mijfa  de  die , 
mutata  floid,fi  alium  color  em  ab  alba  Ojficium  requirat. 

 * 


JUtus  reconciliandi  Ecclejiam  violatam. 


Altare  Ecclejia  omninb  nudetur  ;  provideaturque  ut 
Ecclejia pojffit  libere  circumiri,  tarn  exterius  quam  interius, 
fi  fieri  potefl.  Paretur  vafcuLum  cum  aqua  benedicld ,  & 
ajpergillum  de  hyjfopo  factum.  Sacerdos  indutus  amichi , 
alba ,  cingulo ,  ftold  &  cappd  alba  ,  adhibitis  aliquot  So- 
cerdotibus  &  Clericis ,  aquam  benedicat  in  Sacriftid ,  ut 
Jupra  notatur  in  ordine  ad  faciendam  aquam  benediBam 
diebus  Dominic  is.  Deinde  procedit  ad  primariam  Eccle- 
jia portam  yubl  flam ,  Antiphonam  incipit:  Afperges  me. 
Chorijla  inchoat  PJalm,  Miferere  mei  Deus.  Quern  Clerus 
alternatim  profequitur  ut  Jupra  9  cum  Glorit  Patri.  Quo 
finito ,  Antiphona  repetltur.  Interim ,  dum  Antiphona  & 
PJalmus  canuntur  ,  Sacerdos  aqua  benedi3d>  in  circuim 
Ecclejiam  extrinjecus  afpergit ,  &  Ccemeterium  fimut  9  fi 
Ecclejice  Jit  contiguum  ,  ajpergendo  alternatim  ad  parie- 
tes  Ecclejia  ,  &  ad  terrain  Cozmeterii ,  prafertim  ad  /oca 
contaminata.  Quo  facto  9redit  ad  locum ,  ubi  incoepit  of 
pergere  9  &  flans  die  it : 


De  Benedictionibus.  XQ\ 

iff 

0  R  E  M  V  S, 

OMnipotens  &  mifericors  Deus ,  qui  Sacerdotibus 
tuis  tantam  pra  coereris  gratiam  contulifti ,  ut  quid- 
quid  in  tuo  nomine  rite  ab  eis  agitur  ,  a  te  fieri  cre- 
datur  ;  quaefumus  immenfam  clementiam  tuam ,  ut  quod 
modo  vifitaturi  fumus ,  vifites ,  &  quidquid  benedicturi 
fumus,  benei{«dicas  :  fitque  ad  noitraj  humilitatis  in- 
troitum  San&orum  tuorum  meritis  ,  fuga  daemonum , 
angeli  pacis  ingreflus.  Per  Chnftum  Dominum  noftr ura. 
vl.  Amen. 

Deinde  incipitintur  Litania  ,  &  omnes  ingrediuntur 
Ecclefiam  ;  acceditque  Sacerdos  ante  a/tare  majus ,  ub 
gcnufieBit  :  cumque  di&um  fuerit  Ut  omnibus  fidelibus 
defun&is  requiem  aeternam  donare  digneris.  ltf .  Te  ro~ 
gamus  audi  nos.  Sacerdos  furgit  ,  &  dicit :  Ut  hanc  Ec- 
clefiam (vel  hoc  Oratorium)  Altare  hoc}(&  Cceme- 
terium  Ji  Ecclefim  fit  contiguum  )  purgare  &  >J«  recon- 
ciliare  digneris.  fJ.  Te  rogamus  audi  nos, 

Rurfus  genufleHit  ,  &  Litania  perficiuntur.  Quibus 
finitis  f  Sacerdos  dicit :  Oremus.  Diaconus ,  vel  ipfemet 
Sacerdos :  Fleftamus  genua,  itf .  Levate. 

PRseveniat  nos,  quaefumus,  Domine,  mifericordia  tua, 
&  intercedentibus  omnibus  Sanctis  tuis ,  voces  nof- 
tras  dementia  tuae  propitiationis  anticipet.  Per  Chrif- 
tum  Dominum  noftrum.  itf.  Amen. 

Deinde ,  Sacerdos  genujletlit  ante  altare  ,  &  Je  fegnans 
dicit :  Deus  in  adjutorium  meUm  intende.  Turn  firgit , 
&  Chorus  feu  aflantes  Clerici  refpondent  :  Domine  ad 


)94         De    B  ENEOICTIdMIB  VS. 
adjuvandum  me  feftina.  Gloria  Patri ,  &c.  Quo  di3o, 
Sacerdos  inchoat ,  Clero  profequemt ,  Anriphonam. 


Exurgat    Dc    us,    &    diffi- pea-tur      i-  ni 


mi-  ci     c-  jus :  &  fu-  giant   qui    o-  de-runt 


■  ■  h  u  ~  . . 

e-  urn    a    fa-  ci-  e     ejus.     £  u  o  u  a  e.  7. 


Psalmus  67. 

IN  Ecclefiis  benedicite  Deo  Domino  :  de  fontibus 
Ifrael.  Repetitur  Ant.  Exurgat ,  ut  Jup. 
jr.  Ibi  Benjamin  adolefcentulus ,  in  mentis  exceffu. 

Repetitur  Ant.  Exurgat.  ut  /up. 
jr.  Principes  Juda ,  duces  eorum  :  principes  Zabu- 
lon ,  principes  Nephtali.  Repetitur  Ant.  Exurgat. 

f.  Manda  virtuti  tua?  :  confirma  hoc  Deus  ,  quod 
operants  es  in  nobis.  Repetitur  Ant.  Exurgat. 

•jr.  A  templo  fan&o  tuo  in  Jerufaiem  :  tibi  offerent 
Reges  munera.   Repetitur  Ant.  Exurgat. 

t.  Increpa  feras  arundinis ,  congregatio  taurorum 


DE  BlREDlCTIOKIBtS.  795 
m  vaccis  populorem  :  ut  excludant  eos  qui  probati 
funt  argento.   Repetitur  Ant.  Exurgat. 

f  .  Difllpa  gentes ,  qua  bella  volant :  venient  legatt 
ex  JEgypto  :  ./Ethiopia  praevemet  mamis  ejus  Deo. 
Repetitur  Ant.  Exurgat. 
jr.  Regna  terra  cantate  Deo  :  pfallite  Domino. 

Repetitur  Ant.  Exurgat. 
t.  Pfallite  Deo  ,  qui  afcendit  fuper  coelum  coeli: 
ad  orientem.  Repetitur  Ant.  Exurgat. 

f.  Ecee  dabit  voci  fuae  vocem  virtutis  ;  date  glo- 
riam  Deo  fuper  Ilrael  :  magnificentia  ejus  &  virtus  ejus 
in  nubibus.  Repetitur  Ant.  Exurgat. 

jr.  Mirabilis  Deus  in  Sanftis  fuis ,  Deus  Ifrael ;  ipfe 
dabit  virtutem  ;  &  fortitudinem  plebi  fuas  ;  benedi&us 
Deus.  Et  non  dicitur  Gloria  Patri ,  fed  Antiphona  re* 
petitur.  ..■>.'.>'<■ 

Interim  diim  Antiphona ,  &  PJalmus  dicuntur ,  Sacer* 
dos  circuit  Ecclefiam  intrinficus  ajpergendo  :  afpergit 
etiam  jpecialiter  loca  contaminata.  Quo  faclo  ,  Jlans  in 
Prestyterio ,  conver/its  ad  altare ,  dicit : 

O  R  E  M  V  S. 
lH\Eus,  qui  in  omni  loco  dominatioms  tuaj,  clemens 
I  J  &  benignus  purificator  affiftis  ,  exaudi  nos ,  'quae- 
fumus ,  &  concede  ,  ut  in  pofterum  inviolabilis  hujus 
loci  permaneat  benedi&io  ,  &  tui  numeris  beneficia  , 
univerfitas  fidelium  ,  quae  fupplicat  percipere  mereatur. 
Per  Chriltum  Dominum  noftrum.  itf.  Amen. 

Deinde  dicitur  MiJJa  de  die  occurrenti.      UJ\*  /  J 
Si  verb  Ecclejia  po/Tuta ,  jam  erat  ab  Epifiopo  con- 
fecrata  ,  per  folum  Epifcopum  nconciliari  deherct  ,  id- 


I 


59^       De  Be  he  diction!  bus. 

que  aqua  Gragoriand ,  id  efi,  aqua  cum  fide  ,yiho  &  ci- 
nere  benediSd  :  juxta.  Dccrctalem*  Aqua,  de  confecrationt 
Ecclejia ,  libro  3.  titulo  40.  c.  9. 

Sed  nunc  ufiis  obtinuit ,  ut  etiam  a  Jimplici  Sacerdote 
ex  Epifcopi  commijjione  ,  ea  fieri  pojjju  reconcilUtio. 
Tumque  delegatus  adhibere  debet  mum  in  Pontificali  prctf 
criptum  ,  &  uti  aqua  quae,  dicitur  Graegoriana. 


Rhus  benedicendi  novum  Cameterium. 

PRidih  quam  fiat  Bcnedictio  ,  ponitur  in  medio  Co- 
meterii  lignea  Crux,  aha  ad  fiaturam  hominis,  in  qui 
tres  fint  cujpides  ,  una  in  Jummitate  ,  dua  in  brachiis; 
&  ante  ipjam  Crucem  ,  in  terra  figitur  paxillus  ligneus, 
alms  ad  cubitum  unum  ,  in  cujus  Jummitate  tres  fat 
etiam  cujpides. 

Sequenti  die  mane ,  Sacerdos  in  Sacrifiid  paratus, 
amiatt ,  alba  ,  cingulo ,  ftold  &  cappd  albi  colons  ;  ad- 
hibitis  Clericis  Juperpelliceo  indutis ,  e  quibus  Jim  qui  de- 
ferant  vajculum  aqua  bene  dicta  cum  aJpergiUo ,  thuribu- 
lum  cum  naviculd  ,  Rituale ,  &  tres  cereos ,  procedit  ad 
Cozmeterium  benedicendum,  fiftitque  ante  Crucem  in  medio 
pojitam  :  tunc  affiguntur  tres  cerei  accenfi  in  paxillo 
ligneo  :  $  Sacerdos  ante  Crucem  fians  difcooperto  capite, 
die  it ; 

O  R  E  M  U  S. 

OMnipotens  Deus ,  qui  cs  cuftos  ammaram ,  tutela 
falutis ,  5c  fides  credentium ,  refpice  propitius  ad 
aoftrg  fervitutis  officium  :  6c  ad  introitum  noftrum 

purgetur 


De  Benedictionibu 

*. 


*$<  hoc 


purgetur  »J«,  benedicatur      ,  &  fan&ihcetur 

rium  ;  ut  humana  corpora  hie  port  v its  cur ( 
quiefcentia,  in  magno  judicii  die  fimul  cum  felicibus 
animabus  mereantur  adipifci  vitae  perennis  gaudia.  Per 
Chriftum  Dominum  noilrum.  itf.  Amen. 

Afox,  ante  ipjam  Crucem ,  otnnes,  genibus  jlexis ,  dicunt 
Litanias  SancJorum ,  incipiente  Cantor e  ,  ceteris  rejpon* 
dentibus ;  &  cum  diclum  fuerity  Ut  omnibus  fidelibus  de- 
fun&is  ,  &c.  Sacerdos  furgit  &  dicit :  Ut  hoc  Ccemete- 
rium  purgare  &  benedicere  >J<  digneris.  vl.  Te  rogamus 
audi  nos. 

Deinde  ,  Sacerdos  genuflcciit  ,  &  Litania  SS.  per- 
Jiciuniur.   Quibus  finitis  ,  furgunt  omnes ,  &  Sacerdos 
Crucem  a/pergit  aqua  benedicld ,  inchoans  Antipkonam 
Afperges  me.  Pf.  Miferere.  ut  jupra.  Quo  diclo  repeti- 
tur  Antiphona,  Afperges  me. 

Dum  dicitur  Pfalmus ,  Sacerdos  circuit  &  perambulat 
totum  Coemeterium ,  incipiens  a  Jinijiid  ,  &  <*jptrgit  ubi- 
que  aqua  benedi&d. 

Quo  faclo  ,  n  Jit  ante  Crucem  ,  &  dicit : 


0  R  E  M  U  S. 


DEus ,  qui  es  totius  orbis  conditor ,  &  humani  ge- 
neris Redemptor,  cun£brumque  creaturarum  v  i- 
fibilium  ,  &  invifibilium  perfe&us  difpofitor ,  te  fupplict' 
voce  ac  puro  corde  expofcimus ,  uthoc  Ccemeterium, 
in  quo  famulorum  famularumque  tuarum  corpora 
quieicere  debent  ,  poft  curricula  hujus  vita;  tabentia, 
pur  »J«  gare  ,  bene  >J<  dicere  ,  &  fantti.,*^?  ficare 
digneris  ;  quique  remiflionem  omnium  peccatornm  , 

E  e  e   Pars  I  f, 


59$      V*  HztfEni'clv&ii i;b  VS; 
per  tuam  magttatn:  prifefi^diairi1  in  '  tc  «d9hfidentibus 
preftitifti ,  corforibiis  cpibqtic ;  coriim  in  nbc  Cceniete- 
rio  quiefcentibus ,  &r  tubam  primi  Archangeli  hie  ex- 

?'  e&antibus  confotetionem  pfcrpfctoam  largiter impertire. 
er  Chriftum  Doitrinum  noirrum:;iC.  Amen. 

Turn  ft git  in  fiimmiiate  Cruets  unum  e  tribus  cereisar- 
dentibus ,  6r  alios  duos  fimiliter  ardentes  in  duobus  Irachiis 
ejufdem  Cruris. 

Deifide  incenfat  ipfam  Cructin ,  S'  ajpergens  aqua  be- 
tiedictdy  redit  cum  Miniftfis  in  Sacriftiam; 


Ordo  rtconciliandl  Cameterium  yiolatum* 
Jiyl  Ecclejiat  contiguum Jit,  Jivl Jeparatum* 
ubi  Ecclejia  non  ejl  pollute. 

Tk/fdne  diti  quo  facienda  ejl  reconciliatio ,  Sacerdos, 
J.VJL  ft  ab  Ep  ifcopo  facultaum  habeat ,  adhibitis  ,Ji Jun 
poteft9aliis  Sacerdotibus  &  Clericis  fuperpelliceo  indutis, 
in  Sacrijlidy  aut  alio  decenti  loco  vejl'uus  amicfu ,  alba, 
cingulo ,  Jlola  &  cappd  albi  coloris ,  acccdit  ad  medium 
Ccemeterii ,  Clerico  vafculum  aqua  benedicla ,  6f  a/per- 
gilhim  deferente  ,  &  ibi  fuper  tapete  genua  fleclit  cum 
omnibus.  Tunc  Cantores  dicunt  Litanias  SS.  in  quibus 
cum  dictum  fuerit  :  Ut  omnibus  fidelibus  defun&is  re- 
quiem aeternam  donare  digneris.  itf.  Te  rogamus  audi 
nos  :  Sacerdos  fur  git ,  &  manu  dextrd  producens  fignum 
Cruris  per  Cameterium ,  clard  voce  dicit  :  Ut  hoc  Cos- 
meterium  reconciliare  *fe ,  &  fan&ificare  *fc  digneris. 
it.  Te  jogajnus  audi  nos. 


De  Benedicti 

Quibus  di&is ,  genufle&u ,  Cantor ibus  Litanias  per- 
ficientibus. 

His  fin'uis  ,  furgunt  omnest&  Sacerdos  accepio.afper- 
cum  aqua  bcnedicld ,  inchoat  Amiphonam  Afperges 
me.  Pfal.  Miferere  mei  Deus,  ut  fupra  pag.  181,  Quo 
integre  finito  fine  Gloria  Patri,  repetitur  Afperges  me. 

Dum  hcec  dicuntur ,  Sacerdos  circuit  toium  Coemete- 
riunt  y  incipiens  a  finiflrd ,  &  afpergit  ubujue  aqua  bene- 
dicld>  prcejertim  in  loco  ubi  violatio  commiffa  efl. 

Quo  peraclo  ,  redit  ad  locum  ubi  Litanite  dicta  fu&- 

Drum  ,  &  ibi  flans  ,  finito  Pfalmo  &  Antiphond  repetied, 
dicit  ;  Oremus.  Et  Diaconus  9fi  adfii  ,  vet  ipfimet Sa- 
cerdos :  Fle&amus  genua,  v}.  Levate. 
Omine  Jefu  Chrifte  ,  qui  agrum  figuli  pretio:  fan- 
guinis  tui ,  in  fepulturam  peregrinorum  comparari 
voluifti  ,  hoc  Coemeterium  peregrinorum  tuorum  fu- 
turae  patriae  habitarionem  expeflantium,  tua  benediftio- 
ne  purifiea  ,  ut  fibi  depofita  &  deponenda  digne  cufto- 
diat  corpora  ,  &  ad  sternum  coelorum habitaculum , 
tuo  fanguine  emptum ,  port:  refurre&ionem  dedueenda 
fideliter  reddat ,  cum  veneris  judicare  vivos  &  mortuos 
&  facculura  per  ignem.  ti.  Amen.  - 


De  Benedielione  Campari*. 


/^Ampanas  lunt  figna  6c  inftrumema  ,  quibus  iiwtur 
V^Ecclefia  ad  Chriftt  fideles  in;#nuiri;fcoiivocandOs , 
ut  divinis  interfint  officiis,  ut  cor  ad  Deuov  dirigere 
oneantur ,  ut  ad  laudes  Dei  (Jecantandas  ,  fanSbsw 

£  ce  ij 


400  P  E    B 't-    ED  I'd  T  fI  6  K  I  B  t/4. 

nomen  ejus  benedicendum  ,  auxilium  ab  eo  impetran- 

dum ,  &  pro  vivis  &  defun&is  orandum ,.  excitenrur. 

Ne  rudiores ,  occafione  Beitedidionis-  Campanarum, 
erroneam  &  religioni  minus  confonam concipiant  ideam, 
eos  edocebunt  Paftores  banc  Behedi&dnem  proprium 
non  effe  Baptifmum  ,  fed  fimplicem  coeremoniam  ,  be- 
nedt&ionr  Ecclefiarum  ,  vaforam  fecrorum  &  indumen- 
•torum  Sacerdotal  ium  bmnino  parem  ':  abufum  efle  po 
pularem  &  non  ferendum  nomina  San&orum,  aut  Sane- 
-tarum  imponi  Campanis ,  quafi  proprie  baptifentur  & 
rfionuneiitar  ficiit  Chriftiani ,  fed  nomina  San&orum  eo 
fine  tantum  ipfis  imponi  ,  ut  fub  eorum  invocatione 
Campanae  Deo  offerantur ,  &  per  eorum  interceflionem 
obtineantur  gratiae ,  quas  per  preces  in  hujufmodi  be- 
nedi&ione  adhiberi  folitas ,  poftulat  Mater  Ecclefia. 

Eas  vero  preces  adhibet  Ecclefia ut  velit  Deus  fu- 
per  Campanas  cceleftem  &  divinam  infundere  virtutem, 
qux  eo  inftanti  quo  fonitus  earum  fidelium  aures  pul- 
laverit,  in  cordibus  eorum  fpiritum  orationis  excitet; 
qua;  fideles  alliciat  ad  parendum  Ecclefiae  ,  filios  fuos 
in  Templum  per  hasc  figna  fenfibilia  ,  ut  cos  pabulo 
ccelefti  nurriat ,  vocanti  ;  &  quae  malignos  fpiritus ,  ful- 
gura  ab  tempeftates ,  ne  fervis  Dei  noceant ,  removeat. 

Caeremonis  &  un&iones  qua;  in  hac  benedi&ione 
adhibentur,  fatis  oftendunt  Campanas  ,  fpecialiter  fer- 
vitio  divino  confecratas ,  cum  reverentia  efle  tradan- 
das  ;  ideo  invigilabunt  Part  ores  ne  circa  eas ,  cum  fue- 
rint  benedi&ae ,  &  antequam  in  campanile  attollantur  , 
infantes  aut  alii  jocentur  :  &  cum  fuerint  in  campanili 
fufpenfse,  ne  in  eo  aliquid  indecens ,  aut  minus  honeftum 
agatur,  curabum  ut  diligenter  claudatur. 


De  Benedictionibus.  401 
Licet  benedi&io  metalli  ad  conflandam  Campanam, 
fieri  pofiit  a  quolibet  Sacerdote ,  abfque  fpeciali  licen- 
"tia,  vifum  eft  tamen  ,  ad  fervandum  rerum  ordinem, 
hanc  benedi£tionem  hie  apponere. 


RDO  Benediclionh  Aletalli  ad  conflandam 

Campanam. 

~T\Ecurreme  Metallo ,  Saeerdos  fuperpelliceo  &  ftold 
albi  colons  ornatus  ,  Cruce  ac  vaje  aqua  benedict® f 
una  cum  Clero  &  popuLo  pwcedeme ,  dicit-  ; 

f.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini  : 
itf.  Qui  fecit  coelum  &  terram. 

O  R  E  M  U  S. 

ACtiones  noftras ,  qusefumus  ,  Domine ,  afpirando 
prxveni ,  &  adjuvando  profeguere  ,  ut  cun&a  nof- 
tra  oratio  &  operatio  k  te  Temper  incipiat ,  &  per  te 
ccepta  liniatur.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  v}. 
Amen. 


"■mi  mm 

mi 

Ant.  E-xul-ta-te        De-  o      ad-    ju-   to-ri  nof- 


tro ,    fu-  mi-  te      pfalmum  &      da-  te 


43*  Dl  BENED  ICTIONIB  V  S. 


tym-  panum.        E  u  o  u  a  e.  5. 

Turn  rtcitatur    P  s  A  L  M  U  S  97. 

CAntate  Dominum  canticum  novum  :  quia  mirabi* 
lia  fecit. 

Salvabit  (ibi  dextera  ejus :  &  brachium  fandum  ejus. 

Notum  fecit  Dominus  falutare  fuum  :  in  confpedu 
gentium  revelavit  juftitiam  fuam. 

Recordatus  eft  mifericordiae  fus  :  &  veritatis  fus 
domui  Ifrael. 

Viderunt  omnes  termini  terrae :  falutare  Dei  noftri. 

Jubilate  Deo  omnis  terra  :  cantate ,  &  exultate  & 
pfallite. 

Pfallite  Domino  in  cithara  ,  in  cithara  &  voce  pfaJ- 
mi  :  in  tubis  du&ilibus  ,  &  voce  tubas  corneas. 

Jubilate  in  confpe£hi  Regis  Domini ;  moveatur  mare 
&  plenitudo  ejus  :  orbis  terrarum ,  &  qui  habitant  in  eo. 

Flumina  plaudent  manu ,  fimul  montes  exultabunt  a 
confpe&u  Domini  :  quoniam  venit  judicare  terram. 
t,  Judicabit  orbem  terrarum  in  juftitia  :  &  populosin 
aequitate. 

Gloria  Patri,  &c. 

y&epetitur  Am.  Exultate. 

f.  Refpice  m  iervos  tuos  &  in  opera  tua  : 
ifc.'  Et  opus  manuum  noftrarum  dirige. 


DE     B  TE  fttt)  \  C  t  I  O  N  I  B  U  S,  40$ 
■Jr.  Gdnfiteantur  tibi  Domine  omnia  opera  tUa  t 
W.  Et  San£H  tui  benedicant  tibi. 

O  #  e  m  u  s. 
Et  interceffionem  beatas  Marias  Virginis,  &  omnium 
San&orum,  effundc ,  quaefumus  ,  Domine  ,  bene- 
i&ionem  »{«  tuam  fuper  opu^  cultui  tuo  pneparatum  -7 
:  praefta  ,  ut  ftguum  fiat  ad  congregandos  fidcles  in 
audem  &  gloriam  nomiuis  tui.  Per  Chrilhim  Domi- 
um  no  ft  rum.   k;.  Amen. 

Turn  afpergit  Metaltum  aqua  benediHa ,  in  modum 
rucis.  Conjlaid  autem  felicitcr  Campand  dicitur  Te 
eum  laudamus  ,  &c.  Dtinde 

jr.  Sit  nomen  Domini  benedi&um  : 
iv".  Ex  hoc  nunc  &  uique  in  ixculum. 

O  R  E  m  U  S. 

QUaefumus ,  omnipotens  &  mifericors  Deus  ,  ut  per 
id  quod  de  tua  benedicTione  percipimus ,  ad  gra- 
tias  majeftati  tu«  jugiter  referendas  excitemur.  Per 
Chriftum  Dominum  noftrum.   vl.  Amen. 


Ordo  Benediclionh  Campana. 

lignum  vel  Campana  debet  benediei  antequam  pona' 
<J  tur  in  campanlLL  Inprimis  ita  Jufpendatur  &  po- 
namr ,  ut commode  poffh  intus  &  extra  tangi  zra&ari ,  & 
circumiri.  Delnde  juxtd  Campanam  paretur  faldlflorium^ 
hoc  >efi  ornata  aliqtta  Jedcs  ;  vas  aqua  benediccnda  }  vas 
ija/e  ;  ajperfbrium  ex  ramis  buxi,  hyfjopi  t  out  Jalvia, 


D ?  iBenedkti on j b y s; 

aliarumye  frondium  ;  ftupa  vel  lintea  munda  r,ad  abflcr- 
gendam  Campanam  y  quandb  opus  criu  Si  plures  fuerint 
Campana  benedicenda ,  plura  afperforia  parentur, 

Pmterea  fternatiir  men/a  ,  fiper  guam  ponaniur,  yas 
'Olei  fanSi  irifirmorum ,  &  Chrifmatis ,  ftupa  vel  linieuki 
mundum  ad  deter genda  loca  unclionum ,  exinde  combu- 
rendum;  mica  panis  cum  fale  ,  ad  pollicem  confecrantis 
defricandum  ,  ft  eo  ad  untliones  ,  &  non  virguld  utatur. 
Deinde  hcec  permifta  ,  videlicet  thus ,  mirrha  ,  6f  thy- 
miama,  vel  aliqua  eorum,  ft  omnia  habeti  non  pojjint. 
Item  linteum  aliud  ma  jus ,  unum  vel  plura ,  pro  numero 
'  Campanarum  ,  ad  invplvendas  eas ,  peracld  bencdiclione. 
Prmerea  thuribulum  cum  prunis ,  unum  vel  plura  fuppo- 
nenda  ftngulis  Campanis ,  vel  ft  thuribula  deftnt ,  kabean- 
tur  arula  qucedam  ,  diclis  Campanis,  eorum  loco  Jubjicicn- 
da.  Adejfe  etiam  debent  Patrini  ,  qui  Campanis  in  pro- 
grejjit  Officii  nomen  imponant ,  ac  manum  admoveanu 

His  prceparatis ,  confecrans  indutus  amichi ,  albd ,  cin- 
gulo  yjlold ,  &  pluviali  albi  coloris ,  procedit  de  Sacrijlid, 
cum  Clero,  &  Miniftris  portantibus  Crucem  ,  &  candela- 
bra cum  cereis  accenfis  ad  locum  praparata  Jedis  apud 
Campanam ,  &  geftat  ipfi  Sacerdos  vafa  Olei  fanBi  in- 
firmorum ,  &  Chrifmatis :  depofitifque  illis  fuptr  men/am, 
eoque  fidente ,  ac  cozteris  Jlanubus  ordinate  ,  inchoatur 
folemniter  Antiphona  fequens. 


Ad- efto     u-nus     De-  us  >  om-nii  po-tens, 

Patfflf, 


De  Benedictionibus 


a 


4°  \ 


ut 


Pater ,    &  Fi-  li-  us ,    &  Spi-ri-tus 


San&us.  jr.  Salvos    fac    nos   Domine     De-  us 


nofter  :   ut      con-  fi-  te-  a-  mur  no-mi-  ni 


fan&o     tu-  o.  -jr.  GIo-  ri-a.   E  u  o       u  a  e,  1. 


1  ■  "  ztt 


Ad  efto. 


Finita  Antiphona  ,  omnibus  genujlexis  ,  canuntur  Je- 
quentes  Litanice  breves  ;  in  quibus  Juo  loco  nomine utr  bis 
Sanclus  Me  ,  in  cujus  honorc  &  nominal  Campana  kenc- 

dicitur.  :    :    Cl  tiltwZ  iOtutiG 

F  f  f       Pars  II 


D/E  B  E.NE &ICTIO  NI  B  U  S. 

L  I  T  A  N  I  AL. 

KYrie  ele'ifon.  Chrifte  ele'ifon.  Kyrie  ele'ifon. 
Chrifte  audi-  nos.    Chrifte  exaudi  nos. 
Pater  de ;  ccelis  Deus ,  Miferere  nobis. 

Fili  Redemptor  mundi  Deus  ,  Miferere  nobis* 

Spiritus  San&e  Deus,  Miferere  nobis. 

$an&a  Trinitas  unus  Deus ,  Miferere  nobis. 

San&a  Maria ,  Ora  pro  nobis. 

San&e  Michael,  .  Ora. 

San&e  Gabriel ,  Ora. 
Omnes  San&i  Angeli  &  Arebangeli ,  Orate  pro  nobis. 
Omnes  San&t  beatorum  Spirituum  Ordines,  Orate. 
San&e  Joannes  Baptifta  ,  Ora. 
Omnes  San&i  Patriarcha;  &  Propheta;,  Orate. 
San&e  Petre,  Ora. 
San&e  Paule,  Ora. 
San&e  Joannes ,  Ora. 
Omnes  San&i  Apoftoli  &  Evangelifta; ,  Orate. 
Omnes  San&i  Difcipuli  Domini ,  Orate. 
Omnes  San&i  Innocentes,  Orate. 
San&e  Stephane ,  Ora. 
San&e  Laurenti,  Ora. 
Omnes  San&i  Marty  res,  Orate. 
San&e  Silvefter ,  Ora. 
San&e  Gregori,  Ora. 
San&e  Vedafte ,  Ora. 
San&e  Gaugerice,  Ora. 
San&e  Auberte ,  Ora. 
Omnes  San&i  Pontifices  &  Confeflbres ,  Orate. 
Omnes  San&i  Do&ores ,  Orate. 


San&e  Benedi&e  , 
San&e  Francifce, 

Omnes  San&i  Saccr dotes  &  Levitt 
San&a  Anna  , 
San&a  Maria  Magdalena  , 
San&a  Agatha , 
San£ta  Catharina  , 
Omnes  San£be  Virgines  &  Viduse , 


Ora. 
Orate. 
Ora. 
Ora, 
Ora. 
Ora. 
Orate. 


Parce  nobis  Domine. 
Exaudi  nos  Domine. 
Libera  nos  Domine, 

Libera. 

Libera. 

Libera. 

Libera, 

Te  rogamus  audi  nos. 
Te  rogamus. 


Omnes  San£H  &  San&as  Dei ,   Intercedite  pro  nobis. 
Propitius  efto , 
Propitius  eilo  , 
Ab  omni  malo , 
Ab  infidiis  diaboli  , 
A  fulgure  &  tempeftate, 
A  morte  perpetua, 
In  die  Judicii , 
Peccatores , 

Ut  pacem  nobis  dones  , 

Hie,  conjecrans  Jurglt,  &  jlans  conver/us  ad  Campanam, 
cantat  Jblus  tono  Litaniarum: 

i .  Ut  hanc  Campanam  bene  >|«  dicere  digneris  .  itf.  Te 

rogamus  audi  nos. 
%.  Ut  banc  Campanam  bene>J<dicere  &  Gm£ti ficare 

digneris.  *l.  Te  rogamus  audi  nos. 
;.  Ut  hanc  Campanam  benoj^  dicere  ,  fanfli  vj*  ficare 
&  confe  >J<  crarc  digneris.  f£.  Te  rogamus  audi  nos. 

Turn  perficiunutr  ab  aids  Litania. 


Ut  fruftus  terrae  dare  ,  &  confervare  digneris ,  Te  fog. 


Ft  nos  exaudire  digneris 


Te  rogamus. 

Fffij 


408       De  Benediction  ib  us. 
Fili  Dei  ,  Te  rogamus  audi  nos. 

Agnus  Dei ,  qui  tollis  peccata  mundi Parce  nobis  Dne. 
Agnus  Dei ,  qui  tollis  peccata  mundi ,  Exaudi  nos  Dne. 
Agnus  Dei ,  qui  tollis  peccata  mundi ,   Miferere  nobis. 
Chrifte  audi  nos.       Chrifte  exaudi  nos.  / 
Kyrie  eleifon.  Chrifte  eleifon.    Kyrie  eleifon.. 
Pater  nofter  ,  &c.      Et  ne  nos ,  &c. 

O  R  E  M  U  S. 

ACtiones  noftras,  qusefumus  Domine  ,  afpirando 
prasveni  ,  &  adjuvando  profequere  :  ut  cun&a 
rioftra  oratio  &  operatio  a  te  femper  incipiat ,  &  per  te 
coepta  finiatur.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum  itf. 
Amen; 

Poftea  confecrans  exorci^at  &  benedipit  fal ,  ut  fuprk 
pag.  }  3  $ .  Deinde  Jimiliter  exorci^at  aquam  ,  &  benedi- 
cit ,  ut  ibidem,  hdc foliim  differentia,  quod pojl  Oratio- 
nem  ,  Deus  qui  ad  falutem  humani  generis ,  antequam 
fiat  commixtio falis  &  aqua^fubjicienda  ejl fequens  Oratio. 

O  R  E  M  U  S. 

BEne  *J«  die ,  Domine  ,  hanc  aquam  benedi&ione 
coelefti ,  &  afliftat  fuper  earn  virtus  Spiritus  San&i, 
ut  cum  hoc  vafculum ,  adinvitandos  filios/an&ae  Eccle- 
fiae  preparatum ,  ea  fuerit  tin&um ,  ubicuraque  poftea 
fonuerit  ejus  tinnitus  ,  procul  recedat  virtus  inimico- 
rum  ,  umbra  phantafmatum ,  incurfio  turbinum  ,  per- 
cuflio  fulminum,  laefio  tonitruum  ,  calamitas  tempefta- 
tum ,  omnifque  fpiritus  procellarum :  6c  cum  clangored 
ejus  audierint  filii  Chriftianorum  ,  crefcat  in  eis  devo* 
lionis  augmentum;  ut  feftinantes  ad  piae  MatrisEccle- 


De  B  enedictionibus. 


40* 


fise  gremium  ,  cantent  tibi  in  Ecclefia  Sanftorum  ,  de- 
ferentes  in  fono  praeconium  tubse  ,  modulationem  pfat 
terii ,  exultationem  organi  ,  fuavitatem  tympani  1  ju- 
cunditatcm  cymbali  ;  quatenus  in vi tare  valeant  in  tem- 
plo  fanfto  tuo,  fuis  obfequiis  &  precibus  exercitus 
Angelorum.  Per  Dominum  noftrum  Jefum  Chriftum, 
Filium  tuum,  qui  tecum  vivit  &  regnat  in  unitate  Spi- 
ritus  San&i  Deus  ,  per  omnia  fascula  fasculorum.  itf. 
Amen. 

Poji  hac  9  confecrans  mittit  fal  ter  in  aquam  in  modurn 
Cruris  ,  dicens  femel :  Commixtio  Talis  &  aquas  pariter 
fiat  :  In  nomine  Patris  *J<  ,  &  Filii  *|< ,  &  Spiritus 
San£H.  H.  Amen. 

ir.  Dominus  vobifcum  : 

itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  U  S, 

"PV  Eus  invifl:®  virtutis  au&or ,  &  infuperabilis  im- 
I   *  perii  Rex  ,  ut  fitpra  pag.  535. 

His  peraclis ,  confecrans  accepto  afperjbrio  aqua  bene- 
dicta  immerfb ,  lay  at  Campanam  :  &  fi  plures  Jim ,  lavat 
Jigillatitn  Jingulas  ,  &  Miniflri  profequumur  lotionem  la- 
vantes  earn  totaluer  intus  &  extra  :  deinde  cum  linteo 
mundo  extergunt  :  confccrantc  interim  fedente ,  &  cum 
aliis  Minijiris  legente  PJalmos  Jubjequentes. 


L 


P  S  A  L  M  V  S  145. 
Auda  anima  mea  Dominum  ,  laudabo  Dominum 
in  vita  mea  :  p fal  lam  Deo  meo  quamdiu  fuero. 
Nolite  confidere  in  principibus :  in  filiis  hominum, 


in  quibus  non  eft  falus. 


^.10       D  e  B  e  nediction  IB  us. 

,  Exibit  ipiritus  ejus  ,  &  revertetur  in  terram  fuam : 
lp  illi  .die  peribun*  omnes  cogitationes  eorum. 

:Beatus  cujus  Deus  Jacob  adjutor  ejus  ,  £pts  ejus 
in  Domino  Deo  ipfius  :  qui  fecit  coelum  6c  terram ; 
mare  6c  omnia  qua?  in  eis  funt. 
. .  Qui  cuftodit  yeritatem  in  .faecuium  ,  facit  judicium 
injuriam  patient ibus  :  dat  efcam  eijurientibus.  ...  <  . 

Dominus  folvit  compeditos  Dominus  illominat 
coecos. 

Dominus  erigit  elifos  :  Dominus  diligit  judos. 
-  Dominus  cuftodit  advenas  ,  piipMlum  "  & 1  viduam 
fufcipiet  :  &  vias  peccatorum  dirpe^^*./ 

Regnabit  Dominus  in  fsecula  ,  Deus  tuus  Sion  :  in 
generationem  &  generationem. 

Gloria  Patri ,  &c.  - 


PSALMUS  146. 

LAudate  Dominum  ,  quoniam  bonus  eft  pfalraus : 
Deo  noftro  (it  jugunda  ,  decpraque  laudation 
^Edificans  Jerufalem  Dominus  :  difperupnes  Ifraelis 
congregabit.  . 

-  Qui  fanat  contritos  corde  :  &  alligat  contritiones 
•orum. 

Qui  numerat  multitudinem  ftellarum  :  &  omnibus 
dis  nomina  voeat. 

Magnus  Dominus  nofter,  &  magna  virtus  ejus  : 
&  fapientias  ejus  non  eft  numerus. 

Sufcipiens  manfuetos  Dominus  :  humilians  autea 
peccatores  ufque  ad  terram.  . 

Praecinite  Domino  in  confetfione  :  pfallite  Deo 
noftro  in  cithara. 


De  Bined  ic  t i  o  n  i  b  u  s.       41  r 

Qui  operit  caelum  nubibus :  &  parat  terra;  pluvkm. 
Qui  producit  in  montibus  foenum  :  &  herbam  fer- 
ituti  hominum. 

Qui  dat  jumentis  efcara  ipforum  :  &  pullis  corvo- 
um  invocantibus  eum. 

Non  in  fortitudine  equi  voluntatem  habebit  :  nec 
in  tibiis  viri  beneplacitum  crit  ei. 

Beneplacitum  eft  Domino  fuper  timentes  eum  :  & 
in  eis  qui  fperant  luper  mifericordia  ejus. 
Gloria  Patri  ,  &c. 


L 


P  S  A  L  M  U  S  147. 

Auda  Jerufalem  Dominum  :  Iauda  Deum  tuum  Sion. 
Quoniam  confortavit  feras  portarum  tuarum  :  be- 
nedixit  filiis  tuis  in  te. 

Qui  pofuit  fines  tuos  pacera  :  &  adipe  frumenti 
fatiat  te. 

Qui  emittit  eloquium  fuum  terra?  :  velociter  cur- 
rit  fermo  ejus. 

Qui  dat  nivem  ficut  lanam  :  nebulam  ficut  cinerem 
fpargit. 

Mittit  cryftallum  fuam  ficut  buccellas  :  ante  faciem 
frigoris  ejus  quis  fuftinebit? 

Emittet  verbum  fuum  ,  &  iiquefaciet  ea  :  flabit  fpi- 
ritus  ejus  ,  &  fluent  aqua?. 

Qui  annuntiat  verbum  fuum  Jacob  :  juftitias  & 
judicia  fua  IfraeL 

Non  fecit  taliter  omni  nationi  :  &  judicia  fua 
non  manifeftavit  eis. 
Gloria  Patri,  &c. 


41*  Pfi   BENED  ICTI0K1BUS. 

P  3  A  L  M  IT  S  148, 

T  Audate  Dominum  de  ccetis  :  laudate  eum  in  ex* 
Jj^icelfis.  . 

Laudate  eum  omnes  Angeli  ejus  :  laudate  eum  om- 
nes  virtutes  ejus. 

Laudate  eum  fol  &  luna  :  laudate  eum  omnes  dells 
&  lumen. 

Laudate  eum  cceli  coelorum  :  &  aquae  omnes  quae 
fuper  coelos  funt ,  laudent  nomen  Domini.  > 

Quia  ipfe  dixit ,  &  fa&a  funt  :  ipfe  manda'vit  ,  & 
crcata  funt. 

Statuit  ea  in  asterhuift ,  &  in  fsculum  fasculi  :  prV 
ceptum  pofuit ,  &  non  praneribit. 

Laudate  Dominum  de  terra  :  dracones ,  &  omnes 
abyfli. 

Ignis ,  grando,  nix  ,  glacies,  fpiritus  procellarum: 
qua;  raciunt  verbum  ejus. 

Montes  &  omnes  colles  :  ligna  fhi&ifera  &  om- 
nes cedri. 

Beftise,  &  univerfa  pecora  :  ferpentes ,  &  volu- 
cres  pennatas. 

Reges  terra? ,  &  omnes  populi  :  principes  &  om- 
nes judices  terrae. 

Juvenes  &  virgines  ,  fenes  cum  junior ibus  ,  lau- 
dent nomen  Domini  :  quia  exaltatum  eft  nomen  ejus 
folius, 

Confeflio  ejus  fuper  ccelum  &  terram  :  &  exaltavit 
cornu  populi  fuL 

Hymnus  omnibus  San&is  ejus  Ifrael ,  popvlo 
appropinquanti  fibi. 

PSALMUt 


D  E    B  <E    E  D, I,  Q ,T,  I  X>T  N '  I  B  V  S.         41  J 


P  S  A   L  M  V  S  I 


49- 


Antate  Domino  canticum  novum  : 
V_J  clena  San&qrum. 

Laetetur  Ifrael  in  eo ,  qui  fecit  eum  :  &  filii  Sion 
exultent  in  Rege  fuo. 

:  Laudent  nomen  ejus  in  choro  :  in  tympano  &  pfal- 
terio  pfallant  ei. 

Quia  beneplacitum  eft  Domino  in  populo  fuo  :  & 
exaltabit  manfuetos  in  fa  lute  m. 

Exultabunt  San&i  in  gloria  :  lsetabuntur  in  cubili- 
bus  luis.  1  v- 

Exaltationes  Dei  in  gutture  eorum  :  &  gladii  anci- 
■»  pites  in  manibus  eorum. 

Ad  faciendam  vindiSam  in  nationibus  :  increpatip- 

nes  in  populis,.,     ,nOT9snc|3  j;^;       yl0am9i  y;uVyJ 
Ad  alligandos  Reges  eorum  in  compedibus  :  &  no- 
biles  eorum  in  manicis  ferreis. 

Ut  faciant  in  eis  judicium  conferiptum  :  gloria  haec 
eir  omnibus  Sandis  ejus. 


_ 


Psalm  us  150. 


LAudate  Dominum  in  San&is  ejus  :  laudate  eum  in 
firmamento  virtutis  ej,us. 
Laudate  eum  in  virtutitus  ejus  :  laudate  eum  fecuri- 
dum  multitude nem  magnitudinis  ejus. 

Laudate  eum  in  fono  tubae  :  laudate  eum  in  pfalte- 

rio  &  cithara.  ,  }  : :       \[      .  ^    JLLt^Z  * 
Laudate  eum  in  tympanp  oc  choro  :  laudate  eum  in 

chordis  &  organo.  Mxab 

Laudate  euro  in  cymbalis  bene  fonantibus  ,  laudate 
"  G  g  g       Pars  II, 


4*4     w  Vf#€#*&et&ft  b¥1 

turn  in  cymbalis  jubilationis  :  omnis  fpiritus  laudet 
Dominum. 

■  PcrteSis  PfifynU.  r  confecrans  Jurgpt. &  inunctd  yir- 
guld,  vel  doW.cc  dextrtz  mantis  'uvOleum  fanctum  infir- 
j&ntTX,  format  mm  coz  txscfiia  Ju^k.CampanatiiJfffium 
Cruets ,  dicchs : '  '       ;t  .:n  .. 

j^.  Amen. 

Quo facto '  ,  licit ':      *  - 

-  •     O  k  js  "jwr  v  x.  ' 

,Eus,  qui  per  beatum  Moyfen  legrferum  famulus' 
tuUm,  tufts  argenteas  fieri  precepiili  :  quaseum 
Levitae  tempore  facrificii  clangerent  ,  fohitu  dulcedtms 
populiis  monkus,  aid  te  adorandum  fieret  praeparatus ,  & 
ad  facrificia  celebranda  conveniret  :  quarum  clangore 
lidrtatus  ad  bellum  ,  molimina  profterneiet  advenaft- 
tium  :  praefta  quaefumus ,  ut  hoc  vafculum  fanlhe  Ec- 
clefiae  tuas  praeparatum ,  a  tuo  San&o  Spiritu  per  noftrs 
humilitatis  miniflerium  fan£H  >J<  ficetur  ,  ut  per  illius 
pulfum  Bdeles  invitentur  ad  fan&am  Matrem  Ecclefiam, 
&ad  premium  fupernum ,  ut  cum  melodia  illius  aun- 
bus  infonuerit  populorum,  crefcat'in  eis  devotio  fidei, 
&  amor  fpiritualis  :  procul  pellantur  omnes  infidias  ini- 
mici  ,  fragor  grandinum,  procella  turbinum,  impetus 
tempeftatem  :  temperentur  infefta  tonirrua ,  ventoruffl 
flabra  fiant  falubriter  &  moderate*  fufpenfa  :  profter- 
nat  aereas  potentates  dextera  tuas  yirtiitis  ,  &  hoc  an* 
(femes  tktinna^uium,  tremifcant,  &  fugiant  ante  Cm 


DE  BE  ViED  I.CTjIO.N  I  B  us.  41.5 
cis  in  eo  depiftum  yeKilhuju  Pep  GJiwftMm  Daniinura 
noftrum,  H~  Amen. 


Hie  conjecrans,  cumjlupd  yvtlllnteolo  extergit  Cructtn 
it  Oho  fan3o  infirmorum  i  fe  fa&am  .  &  flupam  ytl 
linteolum  combunt, 

I)cindk  inchoat  Antiphonam, 

! 


1  .Yi 


Vox    Do-  mi-  ni     fu  per    a-  guas  mul-tas, 


m 


1 

Jnchoatd  Aniiphond ,  Cantor  incip  'u  PJalmum  fequemcm* 

P  S  A  L  M  U  S  t8. 


De-  us       ma*   jefta-    tis       in-   to-  nui^. 

mm  um 


E  u  o  u  ae,  6. 


A' 


Fferte  Domino  filii  Dei  :  afferte  Domino  filios 
arietum. 

Afferte  Domino  gloriam  &  honorem,  afferje  Domi- 
no  gloriam  nomini  ejus  :  ad  orate  Dominum  in  arrio 
fan£k>  ejus.  \  \.  ; 

Cggij 


Dominus  fuper  aquas  multas.     J--r"  —  • ;!    *r  : 
Vox  Domini  invirtute.:  vox  DoxmVriinmagoifkentia. 
Vox  v©omini  cionrrmgentft  Cedros.    &t  confringet 

Dominurcedfos  Libani.  \  v ;  ....  ,  .;.  • «  •'. 

Et  comminuet  eas  tamqu^m- vitulum  LLBani  :  ^  di- 

le&us  quemadmodum  filius  uriicormum. 


Vox  Domini  praparantis  qervos  ,•&  revetabit  con- 
denfa  V  6c  in  templo  ejus  omnes  .dicent  gloriam. 
l^-Domk^^||^tmlli|h^ta^  ^ttj  ,6c  ^deHt  Po- 

~  Deminus  virtutem  populo  fuo  dabit  r  Dominus  be- 
nedicet  populo  fuo  in  pace. 

tSdria  Patri ,  &c.  v 

repetitur-  AntiphtmaVvx  Domini. 
~"  Interim  confecrahs  juhet  eos  qui  requijiti  Jluit  ,  Ctw- 
^wue  nomen  imponere  ,  <£  «  manum  admovere  :  deindi 
flans  facit  cum  pollice  dextera  manus  f  de  Olco  -JanBo 
infirmorum ,  feptem  Cruets  extenus  Jiiper  Campanam ,  £ 
dcintus  cum  Chrifmatequatuor,paridiflantid}  dicens,  dun 
quamlibet  Crucem  facit :. 

Confecrare ,  &  fan&jficare  dignare  Domine ,  Cam- 
panam iftam ,  per  hanc  un&ionem ,  &  noftram  bene- 
diQionem.  In  nomine  Patris  >j« ,  &  Filii ,  &  Spiritui 
San&i  ;  in  honorem  San&i  N.  (  exprimit  nomen  Cam- 
parue)  pax  tibi. 

Sifuerim- plures  Campana ,  idem  Jigillatim  -ex  ordt# 
facit  ad  omnes  ;  quoad  Patrinos  &  Cruces  pradiSau  ■ 


Df  iB  ENB  D  I  CTlO;K  I  B  US.  417 
Factis  his  unclionibus  >  ,'extergh  &  defricat  pollicemy 
{ji  eo  Jit  ufus  )  mica  pants  ,  vel  fait  :  poftea  flans  dicit : 


0   R    E-  M  IT 


(n  w  0  uiutmin 


OMnipotens  fempiterne  Deus ,  qui  ante  Arcam  foe- 
deris ,  per  clangorem  tubarum  ,  muros  lapideos , 
quibus  adverfantium  cingebatur  excrcirus  ,  cadere .  fe- 
cifti  :  tu  hoc  tintitinabulum  coelefti  bene  »J<  di&ione 
perfunde,ut  ante  fonimm  ejus  Iongius  effugcntur  ignita 
jacula  inimici ,  percu/no  fulminum  ,  impetus  lapidum, 
befio  tempeftatum  :  ut  ad  interrogationem  Propheticam, 
Quid  eft  tibi  mare  quod  fugifti  ?  fuis  motibus  cum  Jor- 
danico  retroattis  fluento,  refpondeant,  a  facie  ^Domini 
mota  eft  terra ,  a  facie  Dei  Jacob.  Qui  convertu  petram 
in  flagna  aquarum  ,  &  rupem  in  Jontes  aquarum.  Non 
ergo  nobis  Domine ,  non  nobis  :  fed  nomini  tuo  da  glo- 
riam  fuper  mifericordid  tud.  Ut  cum  praefens  vafculum, 
ficut  reliqua  altaris  vafa  ,  iacro  Chrifmate  tangitur  , 
&  Oleo  fan  So  ungitur ,  quicumque  ad  fonitum  ejus 
convenerint  ,  ab  omnibus  inimici  tentationibus  liberi, 
femper  fidei  Catholica;  documenta  feSentur.  Per  Chrif- 
tum  Dominum  noftrum.  Amen. 

Deinde ,  confecrans  benedicit  thus  ,  myrrham  &  thy- 
miama  fimul  permixta  &  comminuta  ,  dicens  :  f,  Adju- 
torium  noftrum ,  &c.  itf.  Qui  fecit ,  &c. 

O  R  E  M  U  S. 

DEus,  qui  Moyfi  famulo  tuo  per  Spiritum  San&um 
revelare  dignatus  es  ,  qua;  ad  cultum  Sanftuarii 
neceflaria  efle  decrevifti  ;  ex  quibus  thymiama  boni 
odoris ,  ad  opus  ejufdem  ob  cauiam  religionis  jugitcr 


\ift$      Dr  Be^nedictiokibus. 

i  permanere  juflifti ,  ut  my  ft  ica.  nobis  fignificatione ,  fpt- 
rirualium  virtutum  fragans  odor  oftenderet  fuavitatem : 
tua,  quacfumus,  majeftatis  dextera,  bene®dicere  diverfa- 
rum  harum  rerumteommixtionem  dlgnare ;  ut  ubicumque 
furrras  ejus  oefflaverit ,  per  invocationera  fan&itui  nomi- 
nis,  omnes  immundorum  fpirituum  phantaftici  efFugentur 
incurliis.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum .  W.  Amen, 


AJpergat  commixtionem  aqua  benedicld. 


Tunc  imponitur  de  confecratis  his  in  thuribu/um9  &  con- 
ficrans  incenfat  Campanam  fubtiis  ,  ac  intra  earn  ,  dicens: 

DIrigatur ,  Domine ,  oratio  mea ,  ficut  incenfum  in 
confpe&u  tuo  ,  &  efFugiant  a  facie  incenfi  hujus, 
omnes  daemonum  incurlus  ,  ficut  pulvis  ante  faciem 
venti,  &  ficut  fumus  a  facie  ignis,  tf.  Amen. 

Incenjfatd  Campand ,  thuribulum  ,  vel  ejus  loco ,  arul 
quadam  Jiipponitur  Cam  pan  it ,  ut  fumum  totum  recipiat. 
Idem  Jit  in  reliquis  Campanis  ,  Ji  fuerint  p lures. 


Interim  incipitur  Jequens  Antiphona. 


i 


De*   us    in   San&o  vi- 


X 


a     tu-    a : 

■ ,  ■•  - — n 


i  ■ 


quis  Deus      magnus     fi-    cux    De-  us 


naffer  ?•  E  u  o  n  z  e.  $ . 

Inchoatd  Atuiphond t  Cantor  Inclplt  ftqiiauc*  Per/us, 

P  S-A  L  M  U  S  76. 

"1  Tlderunt  te  aqu»  Deus ,  viderunt  te  aquae  :  &  tl- 
V  muerunt ,  &  turbatae  funt  abyffi. 

Multitude  fonitus  aquarum  :  vocem  dederunt  nubes. 

Etenim  fagittae  tua;  tranfeunt  :  vex  tonitrui  in  rota. 

Illuxerunt  corufcationes  tua;  orbi  terrae  :  commota 
eft  ,  &  contremuit  terra. 

In  mart  via  tua ,  &  femitaj  ruse  in  aquis  multis  :  & 
veltigia  tua  non  cognofcentur.  5hl 

Deduxifti  iicut  oves  populum  tuum  :  in  manu  Moyfi 
&  Aaron. 

Gloria  Patri  ,  &c. 

Deinde  rcpetitur  Antiphona  Deus  in  fan&o. 


Refp. 


m  mi      ^       [     !■      m  M 

fj\fm\  jym 

^)    Uis   Deus    mag-  nus ,  fi«  cut  De- 


us 


no- 


fter.?  *Tu 


es 


De  Benedictionibus. 

Finito  Refponfbrio  ,  confecrans  dicit: 

O  R  E  M  U  S. 


4** 


OMnipotens  dominator  Ch  rifle  ,  quo  fecundum  af- 
fumptionem  carnis  dormiente  ,  in  navi ,  dum  ob- 
;rta  tempeftas  mare  conturbaflet ',  te  protinus  excitato 
&  imperante,  difliluit  :  tu  neceflitatibus  populi  tui  be- 
nignus  fuccurre  :  tu  hoc  tintinnabulum  Spiritus  San&i 
rore  perfunde  ,  ut  ante  illius  fonitum  femper  fugiat  ini- 
micus,  invitetur  ad  fidem  populus  Chriftianus,  hoftilis 
terreatur  exercitus ,  conforretur  in  Domino  per  illud 
populus  tuus  convocatus  ;  atque  ficut  Davidica  cithara 
delegatus  ,  defcendat  defuper  Spiritus  Sanclus.  Et  ficut 
Samuele  agnum  ma&ante  in  holocaufhim  Regis  asterni 
imperii ,  fragor  aurarum  turbam  repulit  adverfantem  : 
ita  dutn  hujus  vafculi  fonitus  tranfierit  per  nubila  ,  Ec^ 
clefiae  tute  conventum  manus  fervet  Angelica  ;  fruges 
kborantium  ,  credentium  mentes  &  corpora  falvettua 
prote&io  (empiterna.  Qui  vivis  &  regnas  cum  Deo 
Patre  ,  in  unitate ,  &c.  *£.  Amen. 

Hlc  ,  removetur  de  Campand  ignis  ei  Juppojims  >  & 
confecrans  Jlupd ,  vel  lintcolo  extergit  in  Campand  unde- 
cim  loca  pvadiBa  %  uncttone  Chrifmatis  ddibuta ,  eamdcm- 
que  jhipam  vel  Unteolum  comburit. 

His  aclis,  alligatur  funis  ad  imam  extremitatem  batilli : 
&  interim  conjecrans  atque  ajfijlentes  funem  trahentes  , 
tribus  iUibus  Campanam  puljant ,  ante  Jingulos  iclus  no- 
minantes  i/lam.  1  dem  figillatim  jit  ad  fingulas  Gampa*- 
nas  ,  fi  plures  fuerint,  Bxpletis  his  omnibus ,  conjecrans 
liclo  flentio,  dicit: 

Hhh  ParsIL 


4&%         I>&  BBKBUICTCOUfFB  Vl> 

O  R.  £  M  I?  S, 

OMnipotens  fempiterne  Deus ,  parce  metuentibus  ; 
propitiare  fuppficibus  :  ut  poft  noxios  ignes,  inun- 
dastttm  nubfam  &  iflibfium  r  ac  vim  procelkrum,  ad 
htipi*  MftfcuU:  fprntum ,  i»  materiflTO  lawdia  tran&at  Con* 
rakatto  wmpeftam.  Per  Chriftum  ^  &c.  i£  Amen* 

Tunc  coti/eerans ,.  ///tfea  mdgno  ob\'otvit  &  tegit  Cam- 
pdnarri  r  pro  reverentid  Jacrarum.  unctionum  ;  ,  &  ajjifientes 
luueum  iltud  fiorihus  ,  ac  frondibus ,  fi velint  , exornant. 
fnterim  regrediendo  in  Chorum ,  canitur  aliqua  Antipho- 
m  de.  $1  mar  id  ,velPatrono  ;  &  fic  dimittitur  populus. 
*"lixactb  iriduo ,  nudatur  Camp  ana  (  niji  id  ante  fieri 
jejtivitas  am  necejjiias  requirat )  &  fufpenditur  in  Cam' 
paniU.  , 

>  i  i  i  'I  '  '  « 

Jkncdictio  Dom&s  qua  a  Jpiritibw  iqfefLatur. 

TkfOn  fiat  hac  benedictio  ,  niji  re  maturius  perpenfa, 
JiS  caveaturque ,  ne  fib  infefiationis  fpecie>  Ecclefia  U- 
Jkdatw. 

.  MoneantuT'domeftici  omnes ,  ut  praviis  jt  junto  ,  elee- 
mofinis  &  ConftJJLone  peccatorumy  ad  facram  Eucharijliam 
accedant, 

Ipfi  itiam  Sacerdos  ad  hoc  officium  exequendum  jeju- 
jito  ,  Jacrifici* ,  aliifque  piis  operibus  fi  pmparet. 

Statu td  igitur  ad  benediclionem  die ,  Sacerdos  Juperpd- 
liceo&  jiold  indutus  y  fiet  fitper  limina  interioris  domus, 
&  pracedente  Crucifero&  duobus- Cleric  is  cereo's  bcncdi&n 
tccenfes  gefiantibus,  incipiat ; 


D  e   Bekedictionibus.  41$ 

+.  Adjutorium  no  drum  in  nomine  Domini  : 

Qui  fecit  ccelum  &  terrain. 
f.  Dominus  vobifcum : 
Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R   E  M  U  S. 

OMnipotens  fempiterne  Deus ,  qui  Sacerdotibus  tuis 
rantam  gratiam  contulifti,  ut  quidquid  in  nomine 
tuo  digne  ,  perfe&eque  ab  eis  agitur ,  a  te  fieri  creda- 
tur  ;  quasfumus  immenfam  clementiam  tuam ,  ut  quod 
modo  vifitaturi  fumus ,  vifites  :  quidquid  benediwuri  f 
bene  »J<  dicas":  &  ad  ea  quae  a&uri  fumus ,  dexteram 
tuae  potential  extendas  :  .fintque  ad  noftra?  huraUitatri 
i ntroi turn  (San&or urn  tuorum  meritis )  fuga  dasmonum, 
&  Angeli  pacis  ingreflus.  Per  Chri{tum#  &c- 

O  R  E  M  U  S. 

DEus  Angelorum,  Deus  Archangelorum ,  DeusPro- 
phetarum  ,  Deus  Apoftolorum,  Dews  Martyrum„ 
Deus  Confeflbrum  ,  Deus  Virginum  &  omnium  bene 
vivenrium  :  Deus  &  Pater  Domini  noftri  Jefu  Chrifti , 
te  invoco  ,  &  nomen  fan&um  tuum ac  praEclara;  mi- 
jedatis  tuae  clementiam  fupplex  depofco,  ut  mihi  aojxi- 
lium  prseilare  digneris ,  adversus  nequiUimum  fpintum  ; 
ut  ubicumque  fit ,  audito  nomine  tuo  ,  velociter  exeat 
&recedat.  Per  Chriftum  Dominum  noilrum.  jtf.  Amenc 

Deinde,  Sacerdos  a  (per git  loca  domus  aqud  f>enedic7&t 

D interim  recitans  cum  Miniflro  qulnqut  JPJa/mos  Jequejites  : 
P  s"a  l  m  u  $    6.  ' 
Omine ,  ne  in  furore  tuo  arguas  me  :  «e*jue  in  ira 
tua  corripias  me. 

Hhhij 


414  D  B  £  E  N  E  D  I  C  T  t  O  N  r  B  U  S. 

Miferere  mei  Domine /quoniam  infirmus  fum. :  fana 
me  Domine ,  quoniam  conturbata  fum  ofla  mea.  . 

Et  anima  mea  turbata  eft  valde ;  fed  tu  Domine  ufque- 
quo? 

Convertere  Domine  ,  &  eripe  animam  meara  :  fal- 
yum  me  fac  propter  mifericordiam  tuam. 
/  .  Quoniam  non  eft  in  raorte  qui  memor  fit  tui  :  in 
Inferno  autem  quis  confitebitur  tibi  ? 
;   Labprayi  in  gemitu  meo  ,  lavabo  per  fingulas  nodes 
ledum  meum  :  lacrymis  meis  ftratum  meum  rigabo. 
'   Turbatus  eft  a  furore  oculus'meus  :  inveteravi  inter 
Omnes  ihimicos  meos. 

Difcedite  a  me  omnes  qui  operamini  iniquitatera : 
quoniam  exaudivit  Dominus  vocem  fletus  mei. 

Exaudivit  Dominus  deprecationem  meam  :  Dominus 
orationem  meam  fufcepir. 

'  Erubefcant  &  conturbentur  vehementer  omnes  ini- 
mici  mei  :  convertantur  &  erubefcant  valde  velociter. 
Gloria  Patri  ,  &c. 

Psalmusj. 

DOmine  Deus  meus,  in  te  fperavi :  falvum  me  fee 
ex  omnibus  perfequentibus  me ,  &  libera  me. 
Ne  quando  rapiat  ut  leo  animam  meam  :  dum  noa 
eft  qui  redimat ,  neque  qui  falvum  faciat. 

Domine  Deus  meus,  fi  feci  iftud  :  fi  eft  iniquitas  in 
manibus  meis. 

Si  reddidi  retribuentibus  mihi  mala  :  decidam  merito 
ab  inimicis  meis«inanis. 

Perfequatur  inimicus  animam  meam ,  &  comprehen- 
dat,  &  conculcet  in  terra  vitam  meam :  &  gloriam  meam 
in  pulverem  deducat. 


De  Benedictionibvs. 


Exurge  Domine  in  ira  tua  :  &  exaltare  in  finibus 
inimicorum  meorum. 

Et  exurge  Domine  Deus  meus,  in  prxcepto  quod 
mandafti  :  &  fynagoga  populorum  circumdabit  te. 

Et  propter  hanc  in  altum  regredere  :  Dominus  ju» 
dicat  populos. 

Judica  me  Domine  fecundum  juftitiam  meam  :  & 
fecundum  innocentiam  meam  fuper  me. 

Confumetur  nequitia  peccatorum,  &  diriges  juftum: 
fcrutans  corda  &  renes  Deus. 

Juftum  adjutorium  meum  a  Domino  :  qui  falvos  fa- 
cit  re£tos  corde. 

Deus  judex  juftus ,  fortis  &  patiens  :  numquidiraf- 
citur  per  fingulos  dies  ? 

Nifi  convert  fueritis  ,  gladium  fuum  vibrabit :  arcum 
fuum  tetendit,  &  paravit  ilium. 

Et  in  eo  paravit  vafa  mortis  :  fagittas  fuas  ardenti- 
bus  effecit. 

Ecce  parturiit  injuftitiam ,  concepit  dolorem  :  &  pe- 
perit  iniquitatem. 

Lacum  aperuit ,  &  effodit  eum :  &  incidit  in  fo veam 
quam  fecit. 

Convertetur  dolor  ejus  in  caput  ejus  :  &  in  verti- 
cem  ipfius  iniquitas  ejus  defcendet. 

Confitebor  Domino  fecundum  juftitiam  ejus  :  &  pfal* 
lam  nomini  Domini  altiffimi. 

Gloria  Patri,  &c. 

P  S  A  L  M  U  S  21. 

DEus,  Deus  meus,  refpice  in  me,  quare  me  dere- 
liquifti  ?  longe  a  falute  mea  verba  deliSorum 
meorum. 


4*6         JDs  B fi M ED ICTION IS V ir 

.  Dcitt meus  damaljo  per  diem,  &  ncm  exaaidies;  & 

node ,  &  non  ad  infipientiam  mihi. 

-  Tu  autem  in  4an£o  habitas  :  laus  Hrael. 

In  te  fperaverunt  patres  jioftri  :  fperaverunt,  6c  li> 
feerafti  eos.- ' 

Ad  te  clamaverunt ,  6c  falvi  fa£H  funt  :  in  te  fpe- 
laverunt,  &  non  funt  confufi. 

Ego  autem  fum  vermis ,  6c  non  homo  :  opprobrium 
hominum ,  &  abje&io  plebis. 

Omnes  videntes  me  ,  deriferunt  me  :  locuti  funt 
kbiis ,  &  moverunt  caput. 

Speravit  in  Domino  ,  eripiat  eum  :  falvum  faciat 
eum ,  quoniam  vult  eum. 

Quoniam  tu  es  qui  extraxifti  me  de  ventre  :  fpes  mea 
ab ■  uberibus  matris  meae. 

In  te  proje&us  Aim  ex  utero  :  de  ventre  matris  meae 
Pens  meus  es  tu ,  ne  difcefleris  a  me. 

Quoniam  tribulatio  proxima  eft  :  quoniam  non  eft 
•qui  adjuvet, 

Circumdederunt  me  vituli  multi  :  tauri  pingues  ob- 
lefkrunt  me. 

Aperueruut  fuper  me  os  fuum  :  ftcut  leo  rapiens  & 
cagxens.  :'\  . 

Sicut  aqua  efFufus  fum  :  &  difperfa  funt  omnia  ofla 
tea. 

FaGum  eft  cor  meum  tamquam  cera  Uquefcens  :  in 
medio  ventris  mei. 

Aruit  tamquam  tefta  virtus  mea ,  &c  lingua  mea  ad- 
ha&t  faacibus  meis  :  &in  ptdverem  mortis  dediutifli  me. 

Quoniam  ciccum^ederuat  me  canes  multi  :  coac** 
lium  malignantium  obfedit  me.  . 


D  E   B  ENED1CTIORIB0S.  417 

Faderant  maaus  meas  6t  pedes  meos  ;  dinumera- 

verunt  omnia  ofla  mea. 

Tpfi  veto  confnleraverunt »  fit  infpexerunt  me  :  divi- 
ferunt  fibi  veftimenta  mea ,  &  fiaper  veftem>  meant  mi- 
ferunt  fortem.. 

Tu  autem  Domine,  ne  elongaveris  aax  ilium  tuum-a 
me  :  ad  defenfionem  me  am  conlpice. 

Erue  a  framed  Deus  animam  meats  :  &  de  manu 
canis  unicam  meam. 

Salva  me  ex  ore  leonis  :  &  a  cornibus  unicornium 
humilitatem  meam. 

Narrabo  nomen  tuum  fratribus  meis  :  in  medio  Ec- 
clefise  laudabo  tc. 

Qui  timetis  Dominum  ,  laudate  eum  :  univerfum 
femen  Jacob  glorificate  eum. 

Timeat  eum  omne  femen  Ifrael  :  quoniam  non  fpre- 
vit ,  neque  dcfpexit  deprecation  em  pauperis. 

Nec  avertit  faciem  fuam  a  me  :  &  cum  clamarem 
ad  eum  ,  exaudivit  me. 

Apud  te  bus  mea  in  Ecclefia  magna  :  vota  mea 
reddam  in  confpedu  timentium  eum. 

Edent  pauperes,  &  faturabuntur,  &  laudabunt  Do- 
minum qui  requirunt  eum  :  vivent  cor  da  eorum  irt 
faeculum  faecult. 

Reraintfcentur ,  &  convertentur  ad  Dominum  :  um- 
verfi  tines  terras. 

Et  adorabunt  in  confpe&u  ejus  r  univerfse  families 
gentium. 

Quoniam  Domini  eil  regnum  :  &  ipfe  dominabitur 
gentium. 

Manducaverunt ,  &  adoraverunt  omnes  pingues  ter- 


4*8        De  Benedictioiibus. 
ra;  :.in  conlpe&u  ejus  cadent  onraes  ,  qui 
in  terrain.  • 

Et  anima  mea  illi  vivet :  &  femen  meum  fcrviet  rpfi. 
.  Anirontiabitur  Domino  generatio  venima :  6c  annua* 
tiabunt  cceli  juftiriain  ejus,  populo  qui  nkexar^pat 
fecit  Dominus. 

Gloria  Patri  ,  &c. 

P  s  a  L  m  v  s  z6. 

DOminus  illuminaiio  mea ,  &  lalus  mea  :  quern  ri- 
mebo? 

Dominus  prote&or  vita;  mea;  :  a  quo  trepidabo  ? 
Dum  appropiant  fuper  me  nocentes  :  ut  edant  car- 
nes  meas. 

Qui  tribulant  me  inimici  mei  :  ipfi  innrmati  funt, 
&  ceciderunt. 

Si  confiftant  adversum  me  caftra  :  non  timebit  cor 
meum. 

Si  exurgat  adversum  me  pradium :  in  hoc  ego  fperabo. 

Unam  petii  a  Domino ,  hanc  requiram  :  ut  inhabi- 
tem  in  domo  Domini  omnibus  diebus  vitas  meas. 

Ut  videam  voluptatem  Domini  :  &  vultem  templum 
ejus,  * 

Quoniam  abfcondit  me  in  tabernaculo  fuo,  in  die 
malorum  :  protexit  me  in  abicondito  tabernaculi  fui. 

In  petra  exaltavit  me :  &  nunc  exaltavit  caput  meum 
fuper  inimicos  meos. 

Circuivi ,  &  immolavi  in  tabernaculo  ejus- horliam 
vociferationis  :  cantabo  ,  &  pfalmum  dicam  Domino. 

Exaudi  Domine  vocem  meam ,  qua  clamavt  adte  : 
miferere  mei,  &  exaudi  me. 

Tibi 


De  Benedictionibus.  419 
Tibi  dixit  cor  meum ,  exquifivit  te  facies  mea  :  fa- 
ciem  tuam  Domine  requiram. 

Ne  avertas  faciem  tuam  a  me  :  ne  declines  in  ira  a 
fervo  tuo. 

Adjutor  meus  efto  :  ne  derelinquas  me ,  neque  de£ 
picias  me  Deus  falutaris  meus. 

Quoniam  pater  meus  &  mater  mea  dereliquerunt 
me  :  Dominus  autem  aflumpfit  me. 

Legem  pone  mihi  Domine  in  via  tua  :  &  dirige  me 
in  lemitam  re&am  propter  inimicos  meos. 

Ne  tradideris  me  in  animas  tribulantium  me  :  quo- 
niam infurrexerunt  in  me  teftes  iniqui ,  &  mentita  eft 
iniquitas  fibi. 

Credo  videre  bona  Domini  :  in  terra  viventium. 
Expe&a  Dominum  ,  viriliter  age  :  &  confortetur  cor 
tuum,  &  fuftine  Dominum. 
Gloria  Patri  ,  &c. 


P  S  A  L  M  V  S  41. 


B 


Eati  quorum  remuTs  lunt  iniqiiitates  :  &  quorum 
te&a  lunt  peccata. 
Beams  vir  ,  cui  non  imputavit  Dominus  peccatum : 
nec  eft  in  fpiritu  ejus  dolus. 

Quoniam  tacui ,  inveteraverunt  ofla  mea  :  dum  cla- 
marem  tota  die.    .ifiinov  i>j  bi>  ^ 10m 

Quoniam  die  ac  no&e  gravata  eft  fuper  me  manus 
tua  :  converfus  fum  in  srumna  mea,  dum  configitur  fptna. 

Deli&um  meum  cognitum  tibi,  feci  :  &  injuftitiam 
meam  non  abfcondi. 

Dixi ,  comitebor  adversum  me  injuftitiam  meanvDo- 
mino  :  &  tu  remififti  impietatem  peccati  myei*.  j  V_jL 

I  i  i         Pars  II. 


De  Benediction  ib  usi 
-  Pro  hac  orabit  ad  te  omnis  fan£his  :  in  tempore  op- 
portuao., 

'  Verumtarrien  in  dilavk)  aquanim  multariim :  adeum 
non  approximabunt. 

.  Tu  es  rerugium  meum  a  tribulatione ,  qua;  circum- 

dedit  me  :  exultatio  me  a,  erue  me  a  circumdantibus  me. 

t. .  Intelle&um  tibi  daba  ,  &-  inftruam  te  in  via  hac  qua 

gradieris  :  firmabo  fuper.  te,  oculos  meos.  .'. 

:  Nolitc  fieri  ficut  equus  &  mulus  :  quibus  non  eft 

intelle&us. 

'  In  chamo  &.fr«no  ma  xi lias  eorum  conftringe  :  qui 
»onr  approximant  ad  te. 

Multa  flagella  peccatoris  :  fperantem  autem  in  Do- 
mino mifericordia  circumdabit. 

:  Laetamini  in  Domino ,  &  exultate  jufti  :  &  gloriami- 
ni  omnes  re£H  corde. 
Gloria  Patri ,  &c. 

Quibus  finids  ,  fiibjangitur  :  \ 

■■  -Kyrie  eleifon.  Cfirifte  eleifon.  Kyrie  eleifon; 
Pater  nofter ,  &c.  •  •  • »    1     v  I 

'  ir,  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem : 

Sed  libera  nos  a  malo. 
■     Domine  exaudi  orationem  meam : 

Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
~  t,  Dominus  vbbifcum  :    r  «  • 

>  if,  Et  cum  fpiritu  tuo. 

Or  emus: 

Omum  tuam  Domine ,  clementer  ingredere ,  &SiJ 
'  tuorum  cordibus  fidelium  perperuam  tibi  conifer* 


D 


De  Benedictionibus. 


45' 


manfioncm  :  &  praefla  t  ut  in  hue  domo  nulla  malig- 
norum  fpirituum  dominetur  nequitia.  Per  Chriftum  Do- 
minum  noitrum.  itf.  Amen. 


Rursum  ajperglt  loca  domus  aqua  benedi&d ,  &  interim 
rec  'uantur  Jequentes  P/almi, 


P  S  A  L  M  V  S  34. 

TUdica  Domine  nocentes  me  :  expugna  impugnames 
J  me. 

Aoprehende  arma  &  fcutum  :  &  exurge  in  adjuto- 
rium  mihi. 

EtFunde  framcam ,  &  conclude  adversus  eos  qui  per- 
fequuntur  me  :  die  animae  mes  ;  falus  rua  ego  fum. 

Confundantur  &  revereantur  :  quserentes  animam 
meam. 

Avertantur  retrorsum ,  &  confundantur  :  cogitantes 
mihi  mala. 

Fiant  tamquam  pulvis  ante  faciem  venti  :  &  Ange- 
lus  Domini  coar&ans  eos. 

Fiat  via  illorum  tenebrae  &  lubricum  :  &  Angelus 
Domini  periequens  eos. 

Quoniam  gratis  abfeonderunt  mihi  interitum  laquei 
fui  :  fupervacue  exprobraverunt  animam  meam. 

Veniat  illi  laqueus ,  quern  ignorat ;  &  captio,  quam  abf- 
condit,  apprehendat  eum  :  &  inlaqueum  cadat  in  ipfum. 

Anima  autem  mea  exultabit  in  Domino  :  &  dele&a- 
bitur  fuper  falutari  fuo. 

Omnia  ofla  mea  dicent  :  Domine ,  quis  fimilis  tibi  ? 
Eripiens  inopem  de  manu  fortiorum  ejus  :  egenum 
pauperem  a  diripientibus  eum. 
Surgentes  teftes  iniqui  :  quae  ignorabam ,  imerroga- 
>ant  me.  I  i  i    i  j 


^2,         .   £)  E   BfiNEDS  IX.TI  ONIB  tKs. 

{Retribuebant  mM;mala;;pr!on  bonis  :  fterititatem  ani- 

Ego  autem  cum  mihi  moicfti  effent :  induebar  cilicio. 
Humiliabam  in  jejunio  animam  me-am  :• .  $c  oratio  mea 
*iri  finu  iheo  convertetur. 

Quafi  proximum  ,  6c  quafi  fratrem  noirrum,  fie  com- 
placebam  :  quafi  lugens  6c  contriftatus  fic  humiliabar. 

Et  adversum  me  lastati  funt ,  &  iconvenerunt  :  con- 
gregata  funt  fuper  me  flagella ,  &  ignoravi. 
..-  Diffipgti  funt.,  riec  compun&i  ,  tentaveruritme  ,  fub- 
fannaverunt  me  fubfannatione  :  frenduerunt  fuper  me 
.deotibus  fuis, 

.Dpjmine. ,  quando  refpicies  ?  reftitue  animam  meam  a 
fmalignitate  ^omm  ::a  Iconibus  unicam  meam; 

Confitebor  tibi  in  Ecclefia  magna  :  in  populo  gravi 
laudabo  te, 

Non  fupergaudeant  mihi  qui  adverfantur  mihi  ini- 
jquhf.  qui  oderunt.  me  gratis ,  &  annuunt  oculis. 

Quoniam  mihi  quidem  pacifice  loquebantur  :  6c  in 
iracundia  terra;  loquentes  ,  dolos  cogitabant. 

Et  dilataverunt  fuper  me  os  fuum  :  dixerunt;  euge, 
leuge  ;  viderunt  oculi  noftri. 

Vidifti  Domine ,  ne  fileas :  Domine  ne  difcedas  a  me. 

Exurge ,  6c*intende  judicio  meo  :  Deus  meus,  6c  Do- 
minus  meus  in  caufam  meam. 

Judica.  me  fecundum  juftitiam  tuam  Domine  Deus 
jneus  :  6c  non  fupergaudeant  mihi. 

Non  dicant  in  cordibus  fuis ,  euge  ,  euge  ,  animas 
noftrse  :  nec  dicant ,  devpravimus  eum. 

Erubefcant  6c  revereantur  fimul :  qui  gratulantur  ma- 
lts meis. 


De    Benedictionibus.  433 
Induantur  confufione  &  reverentia  :  qui  magna  lo- 
quuntur  fuper  me. 

Exultent  &  Iastentur  qui  volunt  juftitiam  meam  :  6c 
dicant  Temper ;  Magnificetur  Dominus ,  qui  volunt  pa- 
<em,  fervi  ejus. 

Et  lingua  mea  meditabitur  juftitiam  tuam  ;  tota  die 
laudem  tuam. 

Gloria  Patri ,  &c. 

P  s  a  l  m  u  s  50. 

MIferere  mei  Deus  :  fecundum  magnam  mifericor- 
diam  tuam. 

Et  fecundum  multitudinem  miferationum  tuarum  : 
dele  iniquitatem  meam. 

Amplius  lava  me  ab  iniquitate  mea  :  &  a  peccato 
meo  munda  me. 

Quoiiiam  iniquitatem  meam  ego  cognofco  :  &  pec- 
catum  meum  contra  me  eft  femper. 

Tibi  foli  peccavi ,  &  malum  coram  te  feci  :  ut  juf- 
tificeris  in  fermonibus  tuis  ,  &  vincas  cum  judicaris. 

Ecce  enim  in  iniquitatibus  conceptus  fum  :  &  in  pec- 
catis  concepit  me  mater  mea. 

Ecce  enim  veritatem  dilexifti  :  incerta  &  occulta 
fapientias  tux  manifeftafti  mihi. 

Afperges  me  hyflbpo  &  mundabor  :  lavabis  me,  & 
fuper  nivem  dealbabor. 

Auditui  meo  dabis  gaudium  &  Istitiam  :  &  exul- 
tabunt  ofTa  humiliata, 

Averte  faciem  tuam  a  peccatis  meis  :  &  omnes  tni 
quitates  meas  dele. 


454        De  Benedictioni  jt.v  s. 

Cor  mundum  crea  in  meDeus  :  &  ipiritum  return 
innova  in  vifceribus  meis. 

Ne  projicias  me  a  facie  tua  :  &  (piritum  fan&um 
tuum  ne  auferas  a  me. 

Redde  mihi  laetitiam  falutaris  tui  :  &  fpiritu  prio* 
cipali  eonfirma  me. 

Docebo  iniquos  vias  tuas :  &  impii  ad  te  convertentuc 

Libera  me  de  fanguinibus  Deus ,  Deus  falutis  meas : 
&  exultabit  lingua  mea  juftitiam  tuam. 

Domine  labia  mea  aperies  :  &  os  meum  annuntiabit 
laudem  tuam. 

*  Quoniam  fi  voluiffes  facrificium  ,  dediffem  utiqu& : 
holocauftis  non  dele&aberis.  •  '  '■■ 

Sacrificium  Deo  fpiritus  contribulatus  :  cor  cohtri- 
tum  &  humiliatum  Deus  non  defpicies. 
f    Benigne  fac  Domine  in,  bona  voluntate  tua  Sion  : 
ut  asdificentur  muri  Jerufalem. 

*'  Tunc  acceptabis  facrificium  juftitiae ,  oblationes*  & 
holocaufta  :  tunc  imponent  fuper  alrare  tuum  vitulos. 
Gloria  Patri ,  &c. 

«  •  * 

P  SALMUS  43. 

DEus  auribus  noftris  audivimus  :  patres  noftri  an- 
nuntiaverunt  nobis. 
1  Opus ,  quod  operatus  es  in  diebus  eorum  :  &  in  die* 
bus  antiquis. 

Manus  tua  gentes  difperdidit ,  &  plantaili  eos  :  af- 
flixifti  populos ,  &  expulifti  eos* 
'  Nec  enim  in  gladio  fuo  pofledenint  terram :  &  bra- 
chium  eorum  non  falvabit  eos.      •  . 


De  Benedictionibus.  455 
Sed  dcxtera  tua  ,  &  brachium  tuum  ,  &  illuminatio 
vultus  tui  :  quoniain  complacuifti  in  eis. 

Til  es  ipfe  Rex  meus  &  Deus  meus  :  qui  mandas 
falutes  Jacob. 

In  te  inimicos  noftros  ventilabimus  cornu  :  &  in 
nomine  tuo  fpernemus  infurgentes  in  nobis. 

Non  enim  in  arcu  meo  fperabo  :  &  gladius  meus 
non  falvabit  me. 

Salvafti  enim  nos  de  affligentibus  nos  :  &  odientes 
nos  confudifti. 

In  Deo  laudabimur  tota  die :  &  in  nomine  tuo  con- 
fitefoimur  in  faeculum. 

Nunc  autem  repulifti  &  confudifti  nos :  &  non  egre- 
dieris  Deus  in  virtutibus  noftris. 
.;  Avertifti  nos  retrorsum  poft  inimicos  noftros  :  &  qui 
oderunt  nos  ,  diripiebant  fibi. 

Dedifti  nos  tamquam  oves  efcarum  :  &  in  Gentibus 
difperfifti  nos. 

Vendidifti  populum  tuum  fine  pretio  :  &  non  fuit 
multitude)  in  commutationibus  eorum. 

Pofuifti  nos  opprobrium  vicinis  noftris  :  fubfanna- 
tionem  &  derifum  his  ,  qui  funt  in  circuitu  noftro. 

Pofuifli  nos  in  fimilitudinem  Gentibus  :  commotio- 
nem  capitis  in  populis. 

Tota  die  verecundia  mea  contra  me  eft  :  &  confufio 
faciei  meae  cooperuit  me. 

A  voce  exprobrantis ,  &  obloquentis  :  a  facie  ini- 
mici ,  &  perfequentis. 

Haec  omnia  venerunt  fuper  nos  ,  nec  obliti  fumus  te  I 
&  inique  non  egimus  in  teftamento  tuo. 

Et  non  receflit  retro  cor  noftrum  :  &  declinafti  fe- 
mitas  noftras  a  via  tua. 


4*6  De  BeNEDICTIONIBUS.' 

Quoniam  humiliafti  nos  in  loco  affli&ionis  :  &  coo- 
peruit  no  $  umbra  mortis. 

Si  ctbliti  fumus  nomen  Dei  noftri-: •.&  fiexpandimus 
manus  noftras  ad  Deum  alienum. 

Nonne  Deus  requiret  ifta?  ipfe  enini  novit  abfcon- 
dita  cordis. 

Quoniam  propter  te  mortificamur  tota  die  :  seftimati 
fumus  ficut  oves  occifionis. 

Exiirge  ,  <juare  obdormis  Domine  ?  exurge  ,  &  ne 
repellas  in  finem. 

Quare  faciem  tuam  avertis ,  oblivifceris  inopias  nof- 
trx  &  tribulationis  noftras  ? 

Quoniam  humiliata  eft  in  pulvere  anima  noftra  :  con- 
glutinatus  eft  in.  terra  venter  nofter. 

Exurge ,  Domine ,  adjuva  nos  :  &  redime  nos  prop- 
ter nomen  tuum. 

Gloria  Patri ,  &c» 

P  s  A  L  M  u  s  119. 

DE  profundis  clamavi  ad  te  Domine  :  Domine  exau- 
di  vocem  meam. 
Fiant  aures  tuae  intendentes  :  in  vocem  deprecatio- 
ni$  mea?. 

Si  iniquitates  obfervaveris  Domine  :  Domine  quo 
fuftinebit  ? 

Quia  apud  te  propitiatio  eft  :  &  propter  legem  tuam 
fuftinui  te  Domine. 

Suftinuit  anima  mea  in  verbo  ejus  :  fperavit  anima 
mea  in  Domino. 

A  cuftodia  matutina  ufque  ad  no&em  :  fpexet  Ifrael 
in  Domino. 


v 


De  Benedictionibus.  457 
Quia  apud  Dominum  mifericordia  :  &  copiofa  apud 
cum  redemptio. 

Et  ipfe  red i met  Ifrael  j  ex  omnibus  iniquitatibus  ejus. 
Gloria  Patri ,  &c. 

_ 


P  S  A    L   M   V   S  141. 


DOmine  exaudi  orationem  meam ,  auribus  percipe 
obfecrationem  meam  :  in  veritate  tua  exaudi  me, 
in  tua  juftitia. 

Et  non  intres  in  judicium  cum  fervo  tuo  :  quia  non 
juftificabitur  in  confpe&u  tuo  omnis  vivens. 

Quia  perfecutus  eft  inimicus  animam  meam  :  humi- 
liavit  in  terra  vitam  meam. 

Collocavit  me  in  obfcuris  ficut  mortuos  fseculi  :  & 
anxiatus  eft  fuper  me  fpiritus  meus  ,  in  me  turbatum 
eft  cor  meum. 

Memor  fui  dierum  antiquorum ,  meditatus  fum  in  om- 
nibus operibus  tuis  :  in  fa&is  manuum  tuarum  meditabar. 

Expandi  manus  meas  ad  te  :  anima  mea  ficut  terra 
fine  aqua  tibi. 

Velociter  exaudi  me  Domine  :  defecit  fpiritus  meus.' 
Non  avertas  faciem  tuam  a  me  :  &  fimilis  ero  def- 
cendentibus  in  lacum. 

Auditam  fac  mihi  mane  milericordiam  tuam  :  quia 
in  te  fperavi. 

Notam  fac  mihi  viam  ,  in  qua  ambulem  :  quia  ad  te 
levavi  animam  meam. 

Eripe  me  de  inimicis  meis  Domine  ,  ad  te  confugi : 
doce  me  facere  voluntatem  tuam  ,  quia  Deus  meus  es  tu. 

Spiritus  tuus  bonus  deducet  me  in  terram  re£hm :  pro- 
pter nomen  tuum  Domine  vivificabis  me,  in  rcquitate  tua, 

Kkk       Pars  IL 


Dl     B  E  KB  BICTIONIBUS. 

Educes  de  trtbalaaooe  snimam  steam  :  &  in  miferi- 

cordia  tua  difperdes  omnes  inimicos  rneos* 
,  --fit  pewfes  ooincs  qui  trib&knt  ammsm  meant  :  quo. 
niam  ego  fervus  tuus  fum. 
Gloria  Patri,  &c. 

Pafiea  dim. :. 

Kyrie  efeHbn,  Chrifte  deifon.   Kyrie  eieifan. 
Pater  nofter,  &c. 

•jr.  Et  ne  nos  indtjcas  in  tenrationem  : 

itf.  Sed  libera  nos  a  malo. 
'  tK  Domine  exandl  ofationem  meam  : 

jtf.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

tK  Domimts  vobHcum  : 
:  jfc.  Et  cum  fpirim  tuo. 

O  R  £ M  U  $. 

OMnipaten*  fempiterne  Deus ,  qui  in  omni  loco  do- 
miHationk  tux  totus  affiftis ,  totus  operaris  ;  adefto 
fupplicationibus  noftris  :  ut  hujus  domus  fis  prote&or, 
&  nulla  hie  nequitia  contrarian  poteftatis  obMat ,  fed 
virtute  Spiritus  San&i ,  &  operatione  fiat  tibi  hie  pu- 
rum  fervitium ,  &  devota  libertas  exiftat.  Per  Chrif- 
tum  Dominum  noftrum.  Amen. 

Terub  afptrgit  loca  domus.  Interim  recitamur  quirt' 
qpe  fequemes.  Pfilmu 

P  s  A  l  M  zr  s.  no- 

LEvavt  ocuTos  meos  in  raontes  :  unde  veniet  auxi- 
lium  mihi. 

Aitxilium  meum  a,  Domino :  qui  feck  c*buK&  terrain. 


De  Benedictionibus,  439 
Non  det  in  commotionem  pedem  tuum  :  neque  dor- 
mitet  qui  cuftodit  te. 

Ecce  non  dormitabit ,  neque  dormiet  :  qui  cuftodit 
Ifrael. 

Dominus  cuftodit  te ,  Dominus  prote£Uo  tua  :  fuper 
manum  dexteram  tuam. 

Per  diem  fol  non  uret  te  :  neque  1  una  per  no&em; 

Dominus  cuftodit  te  ab  omni  raalo  :  cuftodiat  ani- 
mam  tuam  Dominus. 

Dominus  cuftodiat  introitum  tuum,  &  exitum  tuum : 
ex  hoc  nunc  &  ufque  in  faeculum. 

Gloria  Patri ,  &c. 

A P  S  A  L  M  U  S  III. 
D  te  levavi  oculos  meos  :  qui  habitas  in  ccelis. 
Ecce  ficut  oculi  fervorum  :  in  manibus  dominorum 
fuorum. 

Sicut  oculi  ancilla?  in  manibus  domina?  fuas :  ita  oculi 
noftri  ad  Dominum  Deum  noftrum ,  donee  mifereatur 
noftri. 

Miferere  noftri  Domine ,  miferere  noftri  :  quia  mul- 
tum  repleti  fumus  defpe&ione. 

Quia  multum  repleta  eft  anima  noftra :  opprobrium 
abundantibus ,  &  defpe£Uo  fuperbis. 

Gloria  Patri ,  &c. 

Psalm  us  115. 

Nifi  quia  Dominus  erat  in  nobis  ,  dicat  none  Ifrael  : 
nifi  quia  Dominus  erat  in  nobis. 
Cum  exurgerent  homines  in  nos  :  forte  vivos  de- 
glutiffent  nos. 

Cum  irafceretur  furor  eorum  in  nos  :  foriitan  aqua 
abforboiftet  nos, 

Kkkij 


J440       D £  Benediction i bus. 

-j<  Toifrentew  pertranfivit  anima  noftra :  fbrfitan  permn- 

fiflet  anima  noftra  aquam  intolerabilem. 

Benedi&us  Dominus  :  qui  non  dedit  nos  in  captio- 
nem  dentibus  eorum. 

Anima  noftra  ficut paffer  erepta  eft  :  de  laqueo  ve- 
nantium. 

Laqueus  contriftus  eft  :  &  nos  liberati  fumus. 
-   Adjutoriunr  noftrum  in  nomine  Domini  :  qui  fecit 
ccelum  &  terram. 

Gloria  Patri ,  &c. 

P  s  A  l  M  u  s   :  14. 

QUi  confidant  in  Domino,  ficut  mons  Sion  :  non 
comniovebitur  in  sternum,  qui  habitat  in  Jerufalem, 
Montes  in  circuitu  ejus :  &  Dominus  in  circuitu 
populi  fui ,  ex  hoc  nunc  &  ufque  in  fseculum. 
'■■  -  Quia  nori  rejinquet  Dominus  virgam  peccatorum  fu- 
per  fortem  juftorum  :ut  non  extendant  jufti  ad  iniqut- 
tatem  manus  fuas. 

Benefac  Domine  bonis  :  &  re£is  corde. 
Declinantes  autem  in  obligationes  adducet  Dominus 
cum  bperantibus  iniquitatem  :  pax  fuper  Ifrael. 
Gloria  Patri ,  &c, 

P  s.  a  l  M  u  s  126. 

NIft  Dominus  aedificaverit  domum  :  in  vanum  labo 
raverunt  qui  aedificant  earn. 
Nifi  Dominus  cuftodierit  civitatem :  fruftra  vigilat, 
qui  cuftodit  earn. 

Vanum  eft  vobis  ante  kcem  furgere :  furgite  poft- 
quam  federitis,  qui  manducatis  panem  doloris. 


De  Benedictionib us.  441 
Cum  dederit  dile&is  iuis  fomnum  :  ecce  hasreditas 
Domini ,  filii  ;  merces ,  fru£lus  ventris. 

Sicut  fagittae  in  manu  potentis  :  ita  filii  excuflbrum. 
Beatus  vir  qui  implevit  defiderium  fuum  ex  ipfis  ; 
non  confundetur  cum  loquetur  inimicis  fuis  in  porta. 
Gloria  Patri ,  &c. 

PoJI  afperjionem  ,  <$•  finitis  Pfalmis  ,  rediens  Sacer- 
dos  ad  locum  wide  exierat ,  dicit : 

Kyrie  eleifon.  Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 
Pater  nofler,  &c. 

jr.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem : 
vl.  Sed  libera  nos  a  malo. 
f.  Domine  exaudi  orationem  meam : 
itf.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
f,  Dominus  vobifcum  : 
itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O    R    E   M   U  S. 

DEus ,  qui  in  omrti  loco  dominationis  tuas ,  cuftos 
&  prote&or  afliftis  ,  exaudi  nos  quaefumus  ;  ut 
inviolabilis  hujus  domus  permaneat  bene  >}<  di&io  ,  & 
beneficia  tui  muneris  ,  univerfitas  quae  fupplicat  ,  me- 
reatur.  Per  Chriflum  Dominum  noil  rum.   tf.  Amen. 

Poftea ,  in  principali  loco  domus  ,  legat  fequens  Evan- 
gelium. 

jr.  Dominus  vobifcum  r 
■pl.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

f.  Sequentia  fan&i  Evangelii  fecundum  Lucam  : 
vi.,  Gloria  tibi  Domine. 


I 


441.       D e  Benediction! bus. 

I ft  iHto  'feifif>6re  :  irigredus  Jefus  perairitulabat  Jeri- 
cho. Et  ecce  vir  nomine  Zachseus :  &  hie  princeps 
erat'Publicanoruin,  &  ipfe  dives.  Et  qu&rebat  videre 
jefum  ,  quis  eflet :  6c  non  poterat  pras  hirba ,  quia  fta- 
tura  pufillus  erat.  Et  prsecurrens  afcendit  in  arborem 
Sycomorum ,  ut  videret  eum  :  quia  inde  erat  tramitu- 
rus.  Et  cum  veniffet  ad  locum ,  fufpiciens  Jefus  vidit 
ilium,  &  dixit  ad  eum :  Zachxe  feftinans  defcende :  quia 
hodie  in  domo  tua  oportet  me  manere.  Et  feftinans 
defcendit  ,  &  excepit  ilium  gaudens.  Et  cum  viderent 
emnes ,  murmurabant  dicentes  ,  quod  ad  hominem  pec- 
catorem  divertiflet.  Stans  autem  Zachseus ,  dixit  ad  Je- 
fum :  Ecce  dimidium  bonorum  meorum ,  Domine  ,  do 
pauperibus :  &  Ci  quid  ali quern  defraudavi ,  reddo  qua- 
druplum.  Ait  Jefus  ad  eum  :  Quia  hodie  falus  domui 
huic  fa&a  eft  :  eo  quod  &  ipfe  filius  fit  Abrahae.  Ve- 
nit  enim  filius  hominis  quaerere ,  &  falvum  facere  quod 
perierat.  tf.  Laus  tibi  Chrifte. 

Gcinde  ,  benedicitur  incenjum  hoc  modo  : 

jrjEr  integceflionem  beati  Michaelis  Archangeli ,  ftan- 
XTm  ardextris  altaris  incenfi,  &  omnium  Ele&orum 
fuoriim  ,  incenfum  iftud  dignetur  Dominus  bene^di- 
cere  ,  &  in  odorem  fuavitatis  accipere.  Per  Chriftum 
•pominum  noftrum.  Amen. 

Pojlea  Sacerdos  ,  ponat  incenjum  in  thuribulum  ,  # 
incenfet  prctcipua  loca  domus ,  dicens : 

•Incenfum  iftud  a  te  benedi&um  ,  afcendat  ad  teDo- 
mine,  &  defcendat  fuper  nos  mifericordiattta* ' 


4 


De  Benedictionibus.  44J 

jr.  Dominus  vobiicum: 
j£.  Et  cum  fpurttu  tuo, 

O  &  E  M  U  S. 

Vlfita  ,  quacfumus  Doming  habitationem  ifiara,  & 
omnes  inftdias  iniraici  ab  ea  Ionge  repelle  :  Angeli 
tui  San&i  habitent  in  ea ,  qui  nos  in  pace  cuftodiant , 
&  benedi£Ho  tuafit  fuper  nos  femper.  Per  Pominum 
noftrum  ,  &c.   tf.  Amen* 


DE  EXORCISMIS. 


5 

NUllatenus  dubitandum  eft ,  quin  Chriftus  Eccleftas 
luae  reliquerit  poteftatem ,  diaboli  fuperbiam  caer- 
cendi :  juxta  illud  ,  Ecce  dedi  vobis  poteflatem  calcandi  '  *  '* 
fiipra  Jerpentes  &  Jcorpiones  ,  &  fuper  omnem  virtutem 
inimici.  In  quern  ufum  etiam  hodie  folemniter  ordinan- 
tur  Exorciftas,  quibus  tribuitur  poteftas  ejiciendi  daemo- 
nes  de  corporibus  obfeflis. 

Quod  autem  hujus  poteftatis  ufus  non  femper  fuum 
habcat  effe&um ,  id  mirum  efle  non  debet ,  nequc  prop- 
terea  poteftas  ilia  in  dubium  eft  revocanda.  Primo  , 
quia  ex  parte  exorcizantis  poteft  efle  defe&us  :  ut  ft  of- 
ficium  illud  aggrediatur  ,  non  divina  fed  veluti  pro- 
pria virtute  fretus ,  aut  abfque  praeparatione  ,  intentione 
&  Aducia  requifttis.  Nam.  &  Chriftus  Apoftolis  rogan- 
tibus ,  quare  daemonium  ejicere  non  potuiflent  f  refpore- 
dit,  propter  inarcduluau/HYnJiram^SecvLndd  idem* poteft  watt6. 


IT  I 


444  D£  Exorcismis. 

contingere  ex  parte  illius  qui  exorcizatur  :  puta  quia 
vel  Dei  providentiae  non  fatis  fe  committit ,  vel  con- 
fcientiam  habet  gravatam  aliquo  peccato  mortali.  Tertid, 
licet  ex  parte  utriufque  omnia  rede  fe  habeant,  non  nun- 
quam  tamen  expedit  ,  faluti  illius  qui  affligitur  ,  ut  in 
tentatione  feu  affli&ione  permaneat ,  6c  manum  omni- 
potentis  patienter  ferat ,  ficut  expediens  erat  Apoftolo, 
ab  angelo  fatanae  non  liberari. 

Denique  fieri  poteft ,  ut  malum  quod  quis  patirur 
non  ex  incantationibus  &  maleficiis  feu  arte  daemonura, 
fed  ex  complexione  naturali ,  aut  veneni  intoxicatione, 
aut  alia  fimili ,  etfi  acutiffima  caufa ,  nature  tamen  ordi- 
nem  non  excedente ,  contra&um  fit. 

Proptereaque  fummopere  folliciti  fint 'Paftores ,  ut 
populum  ,  ad  faciliorem  de  maleficiis  opinionem ,  feu 
Stat,  piece,  credulitatem  pronum,  fubinde  moneant ,  ne  morbos  ho- 
minum ,  aut  animalium ,  vel  damna  pofleffionibus ,  feu 
bonis  fuis  obvenientia ,  ftatim  incantationibus  &  malefi- 
ciis imputet ,  fimulque  edoceant  graviter  eos  delinquere 
qui  homines  praefertim  rudiores  id  paifim  exiftimantes, 
in  ifta  opinione  vel  relinquunt ,  vel  quod  deterius  eft, 
confirmant. 

De  ii$  qua  ab  Exorcifla  obferyan  detent. 

UT  tollatur  omnis  cujuflibet  exorcifmi  fuper  ener- 
gumenos  temere  ufurpandi locus,  nullus  etiam  Paf- 
tor ,  ilium  cuiquam  adhibeat ,  nifi  confulto  prius  Epif- 
copo ,  aut  Vicario  Generali ,  ab  ipfifque  ad  id  fpeciali 
fecultate  obtenta. 
Cum  Exorcifbe  munus  grave  omnino  fit  ac  pericu- 

lofum, 


D  E  EXORCISMIS, 


445 


lofum  ,  ut  pote  cui  cum  daemone  callidiffimo 
natiflimo  hominis  hofte,  negotium  intercedat:  Sacerdos, 
feu  quivls  alius  legitimus  Ecclefiae  Minifter  ,  vexatos  a 
daemone  exorcizaturus,  ea  qua  par  eft  pietate  ,  ac  vitas 
integritate  praeditus  efie  debet  ;  qui  non  fua  ,  fed  divina 
frctus  virtute  ,  ab  omni  rerura  humanarum  cupiditate 
alienus,  tarn  pium  opus  ex  charitate,  container  &  hu- 
militer  exequatur.  Hunc  praeterea  mature  aetatis  effe 
debet, &  nonfolum  officio,  fe^tiam  morum  gravitate 
reverendum  ;  talem  denique  qui  daemonem  e  corde  fuo 
prius  ejecerit ,  quam  eura  ab  alieno  corpore  expellere 
conetur. 

Quare  ante  omnia  confcientiam  fuam  ab  omni  pror- 
sus  peccati  inquinamento  emundare  ftudeat  ;  Spiritus 
Sanfti  imploret  auxitium  ferventi  prece  ,  memor  genus 
efie  damoniorum ,  quod  non  ejicitur  nifi  per  orationem  &  ^  fc 
jejunium.  Haec  duo  potiflimum  remedia  ad  impetrandum 
divinum  auxilium  ,  daemonefque  pellendos  exemplo 
San&orum  Patrum  ,  quantum  fieri  poterit ,  turn  per  fe , 
turn  per  alios  curet  adhiberi  :  intentionem  habeat  re&am 
&  fan£hm ,  ut  opus  iftud ,  non  ex  quaeftus  aut  gloria; 
cupiditate ,  fed  ex  charitate  ad  levandum  proximum ,  & 
ex  Religione  ad  illuftrandam  Dei  gloriam ,  aggrediatur. 
Ante  quam  ad  exorcifmum  fe  accingat ,  de  obfeffi  ho- 
rn inis  vita  ,  coiiditione  ,  tentationibus  ,  aliifque  ,  five 
animi ,  five  corporis  afte&ionibus  inquirat  ,  ut  tanto 
melius  ei  confulere  poflit. 

Coeterum  non  facile  credat  aliquem  a  daemone  ob- 
feflum  eife  ,  fed  prius  cum  medicis  ac  prudentibus  con- 
fulat ,  num  infirmitas  non  fit  naturalis.  in  quem  ufum 
none  convenit  figna  quibus  obfeflus  dignofcitur  ab  iis 

L  1  1         Pars  II. 


44$  De  Exor€I$mi$, 

qui  vel  atra  bile ,  vel  morbo  aliquo  ex  complexion* 

nararali ,  aut  veneni  intoxicatione  laborant. 

Signa  autem  tlaemonis  obfidentis  fant  ,  igfiotd  iin- 
|pia  loqui ,  vel  loquentem  intellrger-c  ;  diftantia  &  00 
trtrlta .  pate  facer  e  ;  vires  fupra  statu  ,  feu  conditionis 
oftendere  ,  &  id  genus  alia.  Hue  juvabtt ,  fi 
infirmo  applicentur  facrae  Reliquiae ,  fan&orurn  Imagi- 
nes r  fi  in  ejus  cibo  &potu  mifceatur  aqua  benedifib, 
veKal  confecratum ,  ipfo  praefertim-flefciente.  Frequen- 
ter enim  compertum  eft ,  daemones  exhorrere  prafen- 
tiam  earum  rerum,  qua;  per  verbum  Dei,  &  orationera 
fan&ificatas ,  energumenorum  corporibus  applicantur. 

Obfervandum  etiam ,  quibus  artibus  utantur  daemo 
nes,  adExorciftam  decipiendum.  Solent  enim  ambigue 
xelpondere  ,  6c  difficile  fe  manifeftare ,  ut  Exorcifta 
y.  diu  defatigatus  defiftat,  aut  infirmus  videatur  non  effe 

a  daemonibus  vexatus.  Interdum  poftquam  funt  mani- 
lefti ,  abfeondunt  fe  ,  &  relinquunt  infirmum  quafi  ab 
omni  moleftia  liberum.  Interdum  etiam  ponunt  qu»- 
cumque  poiTunt  impedimenta  ,  ne  infirmus  fubjiciat  fe 
exorcifmis.  Aliquando  vero  oftendunt  factum  malefi- 
cium  ,  &  a  quibus  fit  fa&um ,  &  modum  ad  illud  dtf 
fipandum;  fed  caveat  infirmus  ,  ne  ob  hoc  ad  magos, 
vel  ad  fagas ,  aut  ad  alios ,  quam  Ecclefiae  Miniftros 
confugiat,  vel  ulla  fuperftitione,  aut  modo  illicito  utatur. 
-  Caveat  infuper  Exorcifta  ne  medicinam  ullam  infir- 
mo feu  obfeiTo  praebeat ,  aut  fuadeat :  fed  hanc  curaffl 
medicis  relinquat. 

In  Ecclefia ,  feu  alio  rellgiofo  loco ,  feclufa  curiofo- 
rum  multitudine  ,  advocatis  autem ,  feu  introdu&is  pro- 
•  dentibus  ac  devotis  perfonis ,  prscfertim  vero  Eccleual- 


D e  Exorcism  is.  447 
ticis,  ex  licentia  fpeciali  DD.  Epifcopi ,  aut  Vicarii  ejus 
Generalis,  exorcizetur  energumenus.  Mulierem  exorci- 
zans ,  Temper  Tecum  habeat  honefks  mulieres ,  a  DD; 
Epifcopo  aut  Vicario  ejus  General i ,  etiam  facultatem 
habentes ,  energumenaz  ,  fi  fieri  poteft  ,  cognatione 
proximas,  quae  ipfam  teneant  dum  exagttatur  a  dsmo- 
ne;  atque  honeftatis  memor  exorcifta,  caveat  ne  quid 
dicat,  vel  faciat,  quod  fibi,  vel  aliis  occafio  eile  point 
prava;  cogitationis. 

Inter  exorcizandum  nihil  dicat  aut  faciat ,  a  pietate , 
gravitate  aut  honeftate  quoquo  modo  alienum  ;  ab  oro- 
nique  curiofa  interrogatione  abftineat  :  neceflaria;  vero 
interrogationes  funt ,  ut  de  numero  &  nomine  fpirituum 
vexantium  ,  de  tempore  quo  ingreffi  funt ,  de  caufa  & 
aliis  hujufmodi  inquirat.  Jubeat  daeraonem  dicere ,  an 
detineatur  in  illo  corpore  ob  aliquam  operam  magicam, 
aut  malefica  figna ,  vel  infirumenta  :  quae  fi  energume- 
nus ore  fumpferit,  evomat;  vel  fi  alibi  extra  corpus 
fuerint ,  ea  revelet ,  &  inventa  comburantur. 

Imm  unci  urn  fphitum  nimis  loquacem  tacere  jubeat , 
&  ad  interrogata  tantum  refpondere  ;  ejufque  nugas  , 
rifus  ,  ineptias ,  futurorum  prajdifttones  ,  revelationes 
occultorum  ,  coeteraque  hujufmodi  cohibeat,  vel  con- 
temn at  ,  nihil  interrumpens  eorum  quae  a  git  ;  fed  cum 
imperio ,  autoritate  ,  &  magna  cum  fiducia  opus  incoep- 
tum  peragat ,  juxta  prefcriptam  in  exorcifmo  formulam. 

Sed  neque  fides  illi  adhibenda  ,  quidquid  fortafsis 
garrire  voluerit ,  de  ftatu  praefentis  aut  futura:  E  clefiae, 
de  virtutibus  ,  de  vitiis  ,  &c.  quidquid  prseterea  de 
remediis  etiam  bonis  &  falutaribus  fuggerat,  nequaquam 
credatur  ,  aut  pareatur  tali  admonitori ,  qui  in  angelum 

Lll  ij 


44&  De  Exorcismis. 

lucis  transformare  fe  folet ,  ut  occulte  decipiat  :  ade6 
ut  nulla  illius  five  promittentis,  five  comminantis ,  five 
nocentis  ratio  haberi  debeat.  Et  hie  quidem  contemp- 
tus  did  non  poteft  quam  vehementer  fpiritum  fuper- 
bum  torqueat  ,  quando  fuerit  cum  magna  &  vera  in 
Deum  fiducia.  conjun&us.  Denique  nihil  cum  daemone 
loquatur,  vel  agat  exorcifta  ,  nifi  per  vim  &  imperium, 
ficut  exorcifmus  poftulat ,  &  de  his  tantum  rebus  ,  qua 
ad  eje&ionem  illius  utiles  fuerint ,  feu  neceflarise. 

Cum  viderit  fpiritum  valde  torqueri ,  tunc  magis  inftet 
&  premat ;  &  quoties  viderit  obfeflum  in  aliqua  parte 
corporis  commoveri ,  aut  tumorem  alicubi  apparere  , 
ibi  (  nifi  honeftas  impediat)  pollice  fignum  Crucis  im- 
primat,  &  aquam  benedi&am  afpergat. 

Obfervet  etiam ,  ad  qua;  verba  daemones  magis  con- 
tremifcant ,  eaque  iterum  ac  faepius  repetat  :  non  qui- 
dem  materialiter ,  velut  in  ipfis  verbis  aut  fignrs ,  eorum- 
que  multiplicatione  ,  praecipuam  vim  conftituendo ,  fed 
ita  ut  ad  rem  fignificatam  cogitatio  transferatur. 

Crucis  figno  ubique  &  femper  licebit  uti ,  fed  reve- 
renter  6c  cum  attentione  rei  fignatse ,  hoc  eft ,  paffionis 
&  mortis  Chrifti.  Cujus  quidem  paffionis  tanta  virtus 
eft,ut  vel  umbra  ,  &  quaslibet  ejus  imago  (quae  tamer* 
cum  attentione  &  reverentia  ad  Chrifti  mortem  reprs- 
fentandam  legitime  adhibetur  )  magnam  vim  habeat ,  ut 
afferat  homini  fiduciam  &  proteftionem  ,  diabolo  au- 
tem  terrorem  incutiat ,  eumque  in  fugam  agat. 

Habeat  ergo  obfeflus  pras  manibus,  vel  in  confpe£ur 
imaginem  Crucifixi ,  ad  quern ,  dum  exorcizatur,  fe  coa- 
vertat  r  falutem  firma  fide  depofcens ,  atque  ipfe  faepe 
%naculo  Crucis  fe  muniat. 


De  Exorcism  is.  449 
Licet  autem  &  aquam  benedi&am  ,  aut  cereos  bene-? 
dittos  6c  fimilia ,  quae  ad  fugandos  daemones  eorumque 
malitiam  cohibendam  ab  Ecclefia  confecrantur  ,  reli- 
giose &  confidenter  adhibere  ,  vel  etiam  inde  afpergere 
pecora  ,  vel  ftabulum  aut  pabulum  ,  arbores  ,  vineas , 
agros ,  6c  fimilia  ;  nam  in  confecratione  aquae  ,  hoc  ab 
Ecclefia  petitur  ,  ut  ubi  afperfa  fuerit  ,  daemones  & 
morbos  expellar.  Dum  enim  Ecclefia  ifta  parat ,  fimul 
in  ifto  ritu  confecrationis  ,  exponit  ufum ,  ad  quern  ad- 
hiberi  poflint  vel  debeant  :  efficaciam  autem  a  Deo  fuis 
impetrat  precibus. 

Reliquiae  quoque  San&orum  ,  ubi  haberi  poflunt , 
convenienter  admovebuntur  ad  pectus  vel  caput  obfeflt  » 
decenter  ac  tuto  colligatae  6c  coopertae ,  ne  aliqua  fiat 
eis  injuria.  Sanctiffima  vero  Euchariftia ,  re&e  quidem 
oftendetur  energameno  ;  fed  fuper  ejus  caput ,  nec  ali- 
ter  ejus  corpori  admovebitur  ,  ob  irreverentiae  pericU' 
rum. 

Formulas  exorcifmorum  non  fibi  temerarie  fingat  , 
nec  peregrinas  accerfat  Exorcilta  :  fed  iis  utatur  ,  quae 
ab  Ecclefia  in  ufum  receptae  lunt  ,  &  a  veteribus  ufi- 
tatae.  Quod  quidem  merito  obfervatur,  propter  for- 
mularios  illos ,  qui  diver  fas  exorcizandi  formulas  hinc 
inde  conquirunt :  6c  fi  per  unam  non  fuccedunt,  fub- 
inde  aliam  atque  t  aliam  adhibent  ,  ac  fi  in  forma  ipfa 
principalis  virtus  confifteret ;  cum  multo  major  follici- 
tudo  eiTe  debeat ,  de  pietate  6c  preparation?  animi  ad 
orandum  ,  quam  de  verbis  quibus  orari  debeat. 

Unde  rejiciendi  funt  illi  exorcifmi ,  in  quibus  vel  funt 
infcripti  cara&eres  ignoti ,  6c  nomina  barbara ,  vel  im- 
mifcentur  vanae  caeremoniae  6c  ritus  ,  ab  Ecclefiaftici 


45a  De   Exorcism  i  $. 

confuetudine  alieni ;  tametfi  (  quae  eft  diaboti  fratidu- 
lenta  illufio)  etiam  iftis  daemon  cedere  videatur.  Proind& 
non  eft  titulis  illis  confidendum ,  qui  exorcifmis  quibuf- 
dam  prasfiguntur  ,  probatum  vel  expertum  eft  9  &c.  Nam 
in  hifce  rebus  non  tarn  ab  experientia,  quam  a  regulis 
fidei ,  &  confuetudine  Ecclefia;  fumendum  eft  judicium. 

Quod  autem  prolixae  preces  in  exorcifmorum  for- 
mulis  congeruntur  r  id  eo  fine  fa&um  eft ,  ut  vel  omni- 
bus, vel  earum  aliquibus  quas  maluerit  exorcifta,  utatur, 
juxta  temporis  &  aliarum  circumftantiarum  rationem. 

Si  ad  primos  conatus  liberatio  non  obtineatur ,  a&io 
iteranda  eft  ,  ac  pluribus  diebus  conftanti  animo  repe- 
tenda.  Quod  Ci,  tentatis  omnibus,  effe&us  non  obtineatur, 
fecretis  Dei  judiciis  caufa  ejus  rei  adfcribenda  ,  qui  no- 
vit  quando  &  quomodo  utile  fit  homini  a  tentationi- 
bus  inimici  liberari ,  vel  in  iifdem  permaaere.  Nec  enim 
necefle  eft  exorcifmis  fuam  femper  adefle  virtutem  in  dav 
monibus  ejiciendis,  quos,  ut  antedi&um eft,  ne  Apoftoli 
quidem  perpetuo  ejecerunt.  Matth.  17.  &  Marci  *p. 
*  Quodfi  tandem  Exorcifta  liberationem  obfefti  fuerit 
confecutus ,  caveat  ne  de  felici  fucceflu  infletur  ad  glo- 
riam  ,  fed  liberatum  Deo  foli ,  non  fibi  referre  gratiam 
doceat,  moneatque  ut  diligentius  fibi  caveat  a  peccatis , 
eorumque  occafiones  devitet ,  ne  daemoni  regreffum 
aperiat ,  fiantque  noviftima  illius  pejora  prioribus* 

~  De  iis  quorum  admonendi  fiint  >  qui  a  (Lemone 

affliguntur. 

MOneantur  imprimis  ,  qui  dsemonum  arte  &  male* 
ficiis  vexantur,ut  fefe  ad  patientiam  componant, 


De  Exorcismis.  45* 
6c  di  vinac  voluntati  fe  £4eliter  fubdant ,  etiara  ad  graviora 
ferenda,  fifuae  faluti  ita  expediat,  fitbenignitfimo  Domt- 
r,o  ita  videatur ,  nihil  interim  de  ejus  auxilio  diffidentes. 

Moneantur  ut  de  peccatis  fuis  (  propter  quas  homi- 
nes ,  diaboli  fervituti  mil  ere  fubjiciuntur)  ferio  doleant, 
plene  confiteantur ,  atque  ita  rite  prajparari,  facram  Eu- 
chariftiam  religiose  frequentent ,  cum  tota  fua  familia. 
Ad  hsec  i  eleemofmis jejuniis  &  orationibus  diligenter 
infiftanr. 

Ut  detnmenta  qua;  five  in  fe ,  five  in  fuis  rebus  pa- 
tiuntur  ,  non  rejiciant  in  fuos  proximos ,  nunc  ilium, 
nunc  alium  in  fufpicionem  malefic ii  trahendo  ;  nec  au- 
res  praebeant  vanis  hominibus ,  qui  nefcio  quibus  fu- 
perftitiofis  indiciis  nituntur  ad  notitiam  au&oris  ,  per- 
petrati  maleficii  pervenire  :  per  hoc  enim ,  daemonis  il- 
lufionibus  magis  exponuntur ,  qui  talibus  fidunt  indiciis, 
&  iniquis  fufpicionibus  capiuntur  erga  homines  plerum« 
que  innoxios  ,  cum  gravi  injuria  proximi,  &  fuarum 
animarum  detrimento  ;  led  peccatis  fuis  imputent,  prop- 
ter quae  fibi  perfuadeant  a  Deo  hanc  afflitHonem  fibi  int- 
mitti ,  juxta  illud  Prophetae  :  Omnia  qute  fecifti  nobis 
Domine ,  in  vera  judicio  JecijHy  quia  peccavimus  tibi.  Et 
fan&us  Job  fuarum  poUefiionum  detrimenta,  non  Sabaeo- 
rum  malitix'  adferipfit ,  qui  eas  abftulerant ,  fed  divinae 
providential ,  quae  juftis  de  caufis  illam  afflict  ion  em  in 
fan£him  virum  direxerat.  .Unde  dicebat  ;  Dominus  dedit, 
Dominm  abflulit ;  fit  aomm  Domini  bmedicliim. 

Cum  autem  ho  die  multi  occultU  erroribus ,  lucre  lib  us 
aut  ctiani  luperftitionibus  contra  iidel  veritatem implici- 
ti  teneantur  ,  &  his  dc  caufis  dssmonum  ilhtfionibu6  ma- 
gis reddantur  obnoxii ,  examineatur  diligenter,  hi  qui 


4  5  R  i  t  u  s 

ejufmodi  moleftiis  in  fe  vel  in  fuis  rebus  afHiguntuf*  de 
rebus  fidei ;  &  fi  fimpliciores  fint  &  do&rinas  minus  ca- 
paces ,  faltem  inftruantur  pracipuis  Religionis  Chriilub 
nx  rudimentis. 

RITUS  EXORCIZANDI  DjEMONIACOS. 

CtAcerdos ,  Jiiperpelliceo ,  vel  fi  eeUbraturus Jit ,  alba  & 
(J  Jlold  ornatus  ;  pofl  humilem  ad  Deum  orationcm  , 
prafiolabitur  energumenum  ad  vefiibulum  templi  ,  eumqut 
aqua  benediSd  ajpergens  introducet ,  die  ens : 

Dominus  cuftodiat  introitum  mum ,  &  exitum  tuum, 
ex  hoc  nunc  &  ufque  in  fsculum. 

Deinde  ducat  eum  coram  Altari  :  ubi  omnibus  genu- 
flectentibus  ,  dick  Sacerdos  alternatim  cum  Minifiro. 

H  r  m  n  u  s. 

VEni  Creator  Spiritus  :  mentes  tuorum  vifita  :  im- 
ple  fuperna  gratia ,  quae  tu  creafti  pe&ora. 
Qui  Paracletus  diceris ,  donum  Dei  altiilimi  :  fons 
vivus ,  ignis  ,  charitas ,  &  fpiritalis  un&io. 

Tu  feptiformis  munere  :  dextrae  Dei  tu  digitus  :  tu 
rite  promiflum  Patris  ,  fermone  ditans  guttura. 

Accende  lumen  fenfibus  :  infunde  amorem  cordi- 
bus  :  infirma  noftri  corporis ,  virtute  firmans  perpeti. 

Hoftem  repellas  longiiis  :  pacemque  dones  protinus: 
du&ore  fic  te  prssvio  ,  vitemus  omne  noxium. 

Per  te  fciamus  da  Patrem  :  nofcamus  atque  Filium: 
te  utriufque  Spiritum  ,  credamus  omni  tempore. 

Sit 


EXORCIZANDI  DvEMONIACOS.  45  5 

Sit  laus  Patri  cum  Filio,  San&o  fimul  Paracleto ,  no- 
bifque  mittat  Filius  ,  charifma  San&i  Spiritus.  Amen, 
jr.  Emitte  Spiritum  mum  &  creabuntur  : 
vl.  Et  renovabis  faciem  terras. 

O  R  e  M  u  s. 

DEus ,  qui  corda  ficlelium  San&i  Spiritus  illuft  rati  one 
docuifti  ,  da  nobis  in  eodem  Spiritu  recta  fapere , 
&  de  ejus  Temper  confolatione  gaudere.  Per  Dominum 
noftrum  Jefum  Chriftum  Filium  tuum ,  qui  tecum  vivit 
&  regnat  in  unitate  ejufdem  Spiritus  San&i  Deus  >  per 
omnia  faecula  fasculorum.  itf.  Amen. 

O  R  E  M  V  S. 

Oncede  nos  famulos  tuos  quaefumus  Domine  Deus, 
V^.j  perpetua  mentis  6c  corporis  fanitate  gaudere.,  & 
gloriofa  beats  Marias  temper  Virginis  interceflione  a 
praefenti  liberari  triftitia ,  &  asterna  perfrui  lanitia.  Per 
Chriftum  Dominum  noftrum.  Amen. 

Tertiam  Orationem  Jubjungei  de  Patrono  Ecclefice, 
Quo  peracto,  fi  opus  fuer'u ,  audiet  Confejponem  hifirmL 
Turn  continuando  preces ,  ut  antca  ,  coram  Altari  genu- 
Jlexus  yjubjungit. 

O  R  E  M  U  S. 

OMnipotens  fempiterneDeus,  qui  Sacerdotibus  tuis 
tantam  contulifti  gratiam ,  ut  quidquid  in  nomine 
tuo  digne  ab  iis  agitur ,  a  te  fieri  credatur  :  quaefumus 
immenfam  clemenriam  tuam  ,  ut  quod  modo  pro  hac 
creatura  tua  fumus  petituri >  exaudias  ;  &  ad  ea  quae 
a&uri  fumus ,  dexteram  tuas  potential  extendas. 

Domine  Jefu  Chrifte ,  qui  San&is  Apoftolis  tuis  de- 

Mm  m        Pars  II. 


454  R  i  t  u  s 

difti  poteftatem  calcandi  Taper  ferpentes  &  fcorpiones , 
6c  fuper  omnem  virtutem  inimici  :  quique  inter  cstera 
mirabilium  tuorum  opera ,  dignatus  es  dicere ;  dsemones 
efrugate  :  cujus  virtute  vi£his ,  tanquam  rulgur.de  coelo 
fatanas  cecidit  :  tuum  nomen  tremens  fupplexque  de- 
precor  ;  ut  mihi  Indigniflimo  fervo  tuo,  data  peccato 
rum  venia ,  confjdentiam  6c  virtutem  donare  digneris, 
lit  hunc  crudelem  draconem ,  brachii  tui  munitus  po- 
tentia  fecurus  aggrediar.  Qui  vivis  6c  regnas  cum  Deo 
Patre  in  imitate  Spiritus  San&i  Deus ,  per  omnia  fxcuh 
faeculorum.  i^.  Amen. 

Surgit  Sacerdos  ,  &  ad  infirmum  genufleScntem  cott- 
verfits- ,  dicit  fe  ipjum  Jignans  : 

Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 
itf.  Qui  fecit  ccelum  6c  terram. 
f.  Sit  nomco  Domini  benedi&um  : 
nj.  Ex  hoc  nunc  6c  ufque  in  fscutum. 

O  R  E  M  V  Sr 

REfpice ,  quaefumus  Domine ,  fuper  hunc  famulura 
tuum ,  pro  quo  Dominus  nofter  Jefus  Chriftus  non 
dubitavit  manibus  tradi  nocentium  ,  6c  Crucis  fubir$ 
tormentum.  Qui  tecum  vivit  6c  regnat  in  faecula  fav 
culorum.  Amen. 

Turn  imprimit  pottice  manus  dextra  in  fronton  ener- 
gumcni  fignum  Cruets  >  dicens : 

t.  Ecce  Crucem  ►{«  Domini ,  fugite  partes  adverfa? 
if.  Vicit  leo  de  tribu  Juda ,  6c  radix  David. 
f»  Domine  exaudi  orationem  meam  : 


EXORCIZANDI    D^MONIACOS.  455 

K.  £t  clamor  meus  ad  te  veniat. 
jr.  Dominus  vobifcum  :  - 
fJ.  £t  cum  fpiritu  tuo. 

0  R  E  M  V  S. 

Eus  &  Pater  Domini  noftri  Jefu  Chrifti ,  invoco 
nomen  fanftum  tuum,  &  clementiam  mam  fupple x 
xpofco  :  ut  adversus  hunc  &  omnem  immundum  fpi- 
itum  ,  qui  vexat  hoc  plafma  tuum ,  mihi  auxilium  praf- 
re  digneris.  Per  eumdem  Dominum  noftrum  Jefum 
Chriftum  Filium  tuum ,  qui  tecum  vivit  &  regnat  in 
mutate  Spiritus  Sancti  Deus ,  per  omnia  fascula  faecu- 
lorum.  19.  Amen. 

Deinde  afpergit  eum  aqua  benedicld ,  dicens  : 

Afpergat  te  Deus  rore  gratiae  fua;  in  vitam  xternam, 
U  Amen. 

His  peratlis  ,  Ji  commode  potefl ,  ceUbrat  MiJJam  de 
fpiritu  Sanclo ,  vel  aliam  pro  fua  devotione.  Maxime  au- 
zem  huic  negotio  conveniet  Miffa  peculiar'ts  in  hunc  ufitm 
digejla.  Licet  enim  in  omni  Miffa ,  eadem  Jim  fubjldn- 
tialia  :  tamen  quoad  orationes  &  Jcriptum  letlionem  at- 
tinet  $  quadam  in  ed  magis  appofite  ad  prafens  negotium 
accommodantur ,  &  magis  movent  affectus  petentium. 

Completd  Miffa,  Sacerdos  ad gradus  Altaris  genufiexus, 
cotteris pariter  genuflexis,  recitdt  alternatim  cumMinifiro 
Litanies  Sanctorum ,  uti  infra  habentur ,  pramijja  Ami" 
phond. 

Ne  reminifcaris  Domine  deli&a  noftra  ,  vcl  parentum 

M  mm  i  j 


4^6  R  i  t  u  s 

noftrorum ,  neque  vindi&am  fumas  de  pcccatis  noftris. 
Kyrie  eleifon ,  &c. 

Dicto  Pater  nofter  ,  dicitur  Pfiltnus  fiquens. 

P  S  A   L   M   U  S  53. 

THvEus  in  nomine  tuo  falvum  me  fac  :  &  in  virtute 
jLrJ  tua.  judica  me. 

Domine  exaudi  orationem  meam  :  auribus  percipe 
verba ,  oris  mei. 

.  Quoniam  alieni  infurrexerunt  adversum  me ,  &  for- 
tes quasfierunt  animam  meam  :  &  non  propofuerimt 
Deum  ante  confpe&um  fuum. 

Ecce  enim  Deus  adjuvat  me  :  &  Dominus  fufceptor 
eft  animae  meae. 

Averte  mala  inimicis  meis  :  &  in  veritate  tua  difper- 
de  illos. 

Voluntarie  facrificabo  tibi  :  &  confitebor  nomini  tuo 
Domine  ,  quoniam  bonum  eft. 

Quoniam  ex  omni  tribulatione  eripuifti  me  :  &  fuper 
inimicos  meos  defpexit  oculus  meus, 

Gloria  Patri ,  &c. 

ir.  Salvum  fac  fervum  tuum  : 

1$.  Deus  meus  fperantem  in  te. 

ir.  Efto  ei  Domine  turris  fortitudinis  : 

*l.  A  facie  inimici. 

-jr.  Nihil  proficiat  inimicus  in  eor 

jtf.  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  ei. 

f.  Mitte  ei  Domine  auxilium  de  fan&o  : 

itf.  Et  de  Sion  mere  eum. 

f.  Domine  exaudi  orationem  meam  : 

jfc.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 


v 


i 


EXORCIZANDI   D£MONIACOS,  457 
i^.  Dominus  vobifcum: 
£t  cum  lpiritu  tuo. 

O   R   E  M   V  S, 

DEus,  cui  proprium  eft  mifereri  Temper  &  parcere: 
fufcipe  deprecationem  noftram  ;  ut  nos  &  hunc 
famulum  tuum  ,  quos  deli&orum  catena  conftringit  , 
miferatio  tuae  pietatis  clementer  abfolvat.  Per  Chrifhim 
Do minum  noftrum.  ltf.  Amen. 

Hie  fur  gum  \  &  Sacerdos  converjus  ad  infirmum , 
clt  fignando  ft  ipfum  : 

f.  Adjutorium      noftrum  in  nomine  Domini  : 
vl.  Qui  fecit  coelum  &  terram. 

Deinde  collo  infrmi  clrcumponit  Jlolam ,  dicens  : 

Qui  ut  nos  a  vinculis  diabolical  captivitatis  abfolve-^ 

ret ,  diguatus  eft  pro  nobis  alligari ,  Dominus  nofter 

Jefus  Chriftus  ;  ipfe  te  conftringat  fpiritus  immunde  , 

furoremque  cohibeat ,  ut  nihil  huic  creaturac  Dei ,  vel 

circumitantium  muhitudini  nocere  poflis.  4.  Amen, 

U  pJli-p    bl  ma-ronon  b:'oiiw4tf}« 
Stold  revolutd ,  fubjungit 

O  rem  v  s.  !  •  ototn 

Omlne  fan&e  ,  Pater  ommpotens  ,  *tfcrtie,  De'usO 

ri  Jefu  Chrifti,  qui  ilium  refu- 


D 


Pater  Domini  noft 
gam  tyrannum  &  apoftatam  gehennae  ignibus  deputafti, 
quique  Unigenitum  tuum  in  hunc  mundum  mififti  v  ut 
ilium  rugientem  contereret  :  velociter  ittertde  ,  &  acce- 
fera  ,  ut  eripias  hominem  ad  imaginem  &  (imilitudincm 
tuam  creatum ,  a  ruina  &  dxmonio  meridiano.  Da  60- 


4j$:  R  i  t  v  s 

mine  terrorem  tuum  fuper  beftiam ,  quae  exterminat  vi- 
neam  mam.  Da  fiduciam  fervis  tuts ,  contra  fcediffimum 
hunc  draconem  pugrrandi  fortiffime.  Ne  contemnat  fpe- 
rantes  in  te  :  &  ne  diicat ,  ficut  in  Pharaone  olim  dixit: 
Deum  non  novi ,  nec  Ifrael  dimitto.  Urgeat  ilium  dex- 
tera  tua  potens ,  difcedere  a  famulo  tuo  N :  Nec  diuthis 
prsefumat  tenere  captivum ,  quern  tu  ad  imagtnem  tuam 
facere  dignatus  es ,  6c  quern  in  Filio  tuo  redcmifti.  Qui 
tecum  vivit  &  regnat  in  unitate  Spiritus  San&i  Deus, 
per  omnia  fsecula  faeculorum.  f/.  Amen. 

Exorvi/mus. 

EXorcizo  te  immunde  fpiritus  ,  per  Patrem  ij« ,  & 
Filium  *J< ,  &  Spiritum  San&um  ^  :  ut  exeas  & 
recedas  ab  hoc  famulo  Dei  N.  Ipfe  enim  tibi  imperat, 
maledi&e  , damnate ,  qui  pedibus  fuis  fuper  mare  ambu* 
lavit ,  &  Petro  he  mergeretur ,  dexteram  porrexit :  qui 
cceco  nato  oculos  aperuit  ,  &  quatriduanum  Lazarum 
de  mpnumento  fufcitavit.  Ergo  maledi&e  diabole ,  re- 
cognofce  fententiam  tuam  ,  &  da  honorem  Deo  vivo 
►J*  &  vero  :  da  honorem  Jefu  Chrifto  *J«  Filio  ejus : 
da  honorem  Spiritui  San&o  >J«  ;  &  recede  ab  hoc  fa- 
mulo Dei  N.  &  hoc  lignum  fan&a?  Crucis  *J«  (facia 
Crftppq pollic*-  in  frome  infirmi)  quod  nos  front!  ejus 
damus,  tu  majedi&e  diabole  nunquam  audeas  violare. 
Per  eumdem  Dominum  noftrum  Jefum  Chriftum  ,  qui 
venous  fcft  judkare  vivos  6c.  mortuos  &  fgculum  per 
ignom^i  ^Arnen* 

f^i.  tiominus  voblfcum  : 
Et  cum  {piritu  tuo. 


EXORCIZANDI  DjEMONIACOS.  459 

f.  Sequentia  fan&i  Evangelii  fecundum  Matthsum, 


Hac  dicens  tJignat  Librum ,  deinde  frontem^  as  &  pectus 
Jiium  y  ac  poftea  frontem ,  os  &  pectus  energumene. 

jtf.  Gloria  tibi  Domine. 

TN  illo  tempore  :  Acceflit  ad  Jefum  homo  gcnibus  pro- 
Xvolutus  ante  eum  ,  dicens  :  Domine.,  miferere  filio 
meo,  quia  lunaticus  eft,  &  male  patitur.  Nam  ixpe  ca* 
dit  in  ignem ,  &  crebro  in  aquam.  £t  obtuli  eum  Dif- 
cipulis  tuis  ;  &  non  potuerunt  curare  eum  :  Refpondens 
autem  Jefus,  ait  :  O  generatio  incredula  &  pervcrfa! 
quoufque  ero  vobifcum  ?  Ufquequo  patiar  vos  ?  Afterte 
hue  ilium  ad  me.  Et  increpavit  ilium  Jefus  :  &  exiit 
ab  eo  dsemonium  :  &  curatus  eft  puer  ,  ex  ilia  hora. 
Tunc  acceflerunt  Difcipuli  ad  Jefum  fecreto ,  &  dixe- 
runt.  Quare  nos  non  potuimus  ejicere  ilium  ?  Dixit 
illis  Jefus  :  Propter  incredulitatem  veftram.  Amen 
quippe  dico  vobis  :  fi  habueritis  fidem  ficut  granum  fi- 
napis  ,  dicetis  monti  huic ,  Tranfi  hinc  illuc  ,  &  tranfi- 
bit :  &  nihil  erit  impoftibile  vobis.  Hoc  autem  genus 
non  ejicitur ,  nifi  per  orationem  &  jejuni  urn. 
vl.  Laus  tibi  Chrffte. 

Et  profequitw  Exorcifla ,  dicens : 

Per  ifta  verba  fan£H  Evangelii ,  &  per  tuam  omni- 
potentiam  ,  fan&iflime  Deus  ,  gratiam  tuam  huic  crea- 
ture ruse  largiri  digneris  :  ut  a  fpiritus  immundi  vexa- 
tione  liberata  ,  benedicat  te,  &  fan£ri  in  tuo  nomine 
glorientur ;  &  fides  noftra  Catholica  roboretur. 


RlTUS 


O  R  E  M  U  S. 

D Online  Jefu  Chrifie  Salvator  mundi ,  qui  ApoAo- 
lis  tuis  fan&is ,  &  aliis  in  te  credentibus  ,  potefla- 
tem  dedifti ,  fpiritus  immundos  ejiciendi :  curandi  lan- 
guentes ,  6c  varias  infirmitates  (anandi  :  nos  credimns 
te  Deum  efle  omnipotentem ,  Patri  confubftanrialem , 
per  quern  omnia  fa£ta  funt ,  quique  per  Crucem  tuam 
eipoliafti  Principatus  &  Potentates  inferni.  Invocamus 
igitur  nomen  fan£him  tunm  :  ut  ifhim  famulum  tuum 
N.  ab  omni  daemonum  incurfu  liberare  digneris  :  ut  ab 
omni  infirmitate  fanatus ,  tibi  gratiarum  in  Ecclena  oil 
referat  a&iones.  Qui  vivis  &  regnas  in  faecula  (aecu- 
lorum.  g.  Amen. 

ExoTvi/mus. 

EXi  fpiritus  immunde  ab  hac  creatura  Dei ;  &  hoc 
lignum  fands  Crucis  Domini  noftri  Jefu  Chrifti  ijt 
quod  nos  fronti  ejus  damus,  contremifce  ,  nec  in  earn 
praefumas  amplius  introire.  Ipfe  tibi  imperat  maledifie 
diabole ,  qui  te  de  fupernis  coelorum  fedibus,  in  infe- 
riora  demerit  ;  qui  te  per  Angelina  fuum  Raphaelem 
apprehendit ,  &  in  deferto  fuperioris  iEgypri  religavit: 
qui  ventis  &  tempeftatibus  imperavit.  Tu  ergo  nequif* 
fime  fpiritus ,  humani  generis  inimice ,  mortis  adduQor, 
vita;  raptor ,  juftitiae  declinator ,  malorum  radix ,  feduc- 
tor  hominum  ,  incitator  invidiam,  caufa  difcordiac,  pater 
mendacii :  ilium  metue ,  qui  in  Ifaac  immolatus  eft ,  in 
Jofeph  vemindatus,  inagno  occifus,  in  homine  cruci- 
fixus ,  qui  deinde  inferni  triumphator  extitit  gloriofus. 
Recede  ergo  ,  in  nomine  Patris  »{t ,  &  Filii  A  ,  & 

opiritus 


EXORCIZANDI  DjEMONIACOS*  461 
Spiritus  San&i  >j< ,  ab  hoc  famulo  Dei  N,  &  ne  am- 
plius  introeas  in  eum ,  in  virtute  Domini  noftri  Jefu 
Chrifti ,  qui  venturus  eft  judicare  vivos  &  mortuos ,  & 
fasculum  per  ignem.  vj..  Amen. 

f.  Dominus  vobifcum : 
1$.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

f.  Sequentia  fantti  Evangel ii  fecundum  Marcum : 
Gloria  tibi  Domine. 

TN  illo  tempore  :  Recumbehtibus  undecim  Difcipulis 
JL  apparuit  illis  Jefus,  6c  exprobravit  incredulitatem  eo 
rum,  &  duritiam  cordis,  quia  iis  qui  viderant  eum  re- 
furrexifl'e ,  non  crediderunt.  Et  dixit  eis :  Euntes  in  mun- 
dum  univerfum ,  predicate  Evangelium  omni  creature. 
Qui  crediderit ,  &  baptizatus  fuerit ,  falvus  erit  :  qui 
vero  non  crediderit ,  condemnabitur.  Signa  autem  eos 
qui  crediderint ,  haec  fcquentur.  In  nomine  meo  chemo- 
nia  ejicient :  linquis  loquentur  novis  :  ferpentes  tollent: 
&  fi  mortiferum  quid  biberint ,  non  eis  nocebit  :  fuper 
aegros  manus  imponent ,  &  bene  habebunt.  Et  Dominus 
quidem  Jefus ,  poftquam  locutus  eft  eis ,  affumptus  eft 
in  caelum,  &  fedet  a  dextris  Dei.  Illi  autem  profe&i, 
prasdicaverunt  ubique  .  Domino  cooperante  &  fermo- 
nem  confirmante  fcqUentibus  (ignis,  fi.  Laus  tibi  Chrifte, 


Per  ifta  verba  fanfti  Evangelii ,  &  per  tuam  omni- 
potentiam ,  fan&uTime  Deus ,  auxilii  tui  fuper  hanc  crea- 
turam  tuam  oftende  virtutem  ,  ut  a  fpiritus  immundi 
vexatione  liberata ,  benedicat  te  :  &  fan&i  in  tuo  no- 
mine glorientur ,  &  fides  noftra  Catholica  roboretur. 

N  n  n         Pars  1L 


4<5i  Rlt'ul 

-ms  on  id  .W  ijQ  c'jin^i  ooii  di 

O  M.  $  M  U  S. 

OMnipotens  fempiterne  Deus ,  Pater  Domini  notfri 
Jefu  Chrifti  :  re i pice re  dignare  iupcr  hunc  tamu- 

lum  tuum ,  &  omnem  caxitatem  cordis  ab  eo  expelle. 
Difrumpe  omnes  laqueos  fatame  ,  qtiibus  alligatur  -  & 
repelle  ab  eo  omnem  infeftationem  inimici ,  &  reftime 
eum  priftinae  fanitari ,  ob  gratiam  dementia;  tuae.  Per 
eumdcm  Chriilum  Domimim  noftrum.  H.  Ameu. 


rni 


Exorei/mus. 

A  Udt  maledifte  fatana  ,  adjuratus  per  nomen  sterol" 
Dei  &  Saivatoris  noitri  Jefu  Chriili  ,  Filii  ejus. 
Cum  tua  vi&us  invidia  ,  tremens  gemenfque  difeede. 
Nil  tibi  -fit  commune  cum  femulo  Dei ,  renuutiame  tibi 
ac  Acculo  tuo  ,  ac  be  a  tie  immortalitati  viduro.  Da  igi- 
tur  honorem ,  adveniemi  Spiritui  S^n&o :  qui  ex  fin 
coeli  arce  defcendens,  perturbatis  rraudibus  tui*  ,  hi 
famulum  fuum ,  fanctificatum  fibi  templum  &  habi 
culum  cuftodiat ,  ut  ab  omnibus  peccatorum  noxis ,  & 
ab  omnibus  infidiis  tuis  liberatus ,  gratias  perennt  Deo 
referat  feraper*  &  benedicat  nomen  ejus  fancium 
laecula  face ulor urn.  r\  Amen. 


EvANGELIUM. 

f»  Dominus  vobifcum: 
tf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

f.  Sequentia  fancti  Evangelii  fecundum  Lucam : 

if*  Gloria  tibi  Domine. 
TN  illo  tempore  :  Defcendit  Jefus  in  Capharnaum , 
A  civitatem  Galilea?  >  iblque  docebat  illos  Sabbatis.  Et 


EXORCIZANDI  D/EMONIACOS.  46$ 
flupebant  in  do&rina  ejus ,  quia  in  poteftate  erat  fermo 
ipfms.  Et  in  fynagoga  erat  homo  habeas  dsemonium 
immundum ,  &  exclamavit  voce  magna  dicens  :  Sine, 
quid  nobis  &  tibi  Jefu  Nazareqe  ?  Venifti  perdere  nos  ? 
Scio  te  ,  quis  lis  :  San&us  Dei.  Et  increpavit  ilium 
Jefus ,  dicens  :  Obmutefce ,  &  exi  ab  eo.  Et  cum  pro* 
jeciflet  ilium  daemon  ium  in  medium ,  exiit  ab  ilio ;  ni- 
hilque  ilium  nocuit.  H%  Laus  tibi  Chrifte. 

Per  ifta  verba  fancti  Evangelu ,  &  per  tuam  omfii- 
potentiam,  fan&iflime  Deus ,  auxilii  tui  fuper  hanc'crea- 
turam  oftende  virtutem  :  ut  a  fpiritus  immundi  vexa^ 
tione  liberata ,  benedicat  te  ;  &  fancti  in  tuo  nomine 
glorientur  ,  &  fides  noftra  Catholica  roboretur. 

O  R  £  M  V  S. 

DEus  immortale  praefidium  omnium  poftulantium  ; 
liberatio  fupplicum ,  pax  rogantium  ,  vita  creden- 
tium  ,  refurre&io  mortuorum  :  te  invoco  Domine  fuper 
hunc  famulum  tuum  N.  qui  auxilii  tui  donum  potens, 
corporis  &  animae  fanitatem  confequi  defiderat.  Sufcipe 
eum  Domine  :  &  quia  dignatus  es  dicere ,  petite  ,  & 
accipietis ;  q  use  rite  ,  &  invenietis ;  pulfate ,  &  aperie- 
tur  vobis  :  petenti  itaque  manum  porrige ,  &  januam 
pande  pulfanti  :  ut  priftinx  fanitati  reftitutus  ,  in  tua 
pace  permaneat.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  tf. 
Amen. 

Exorcijhuu. 

A  Djuro  te  Terpens  antique  ,  per  Judicem  vivorom 
J\<k  mortuorum  ,  per  faCtorem  tuum ,  per  fa&orefli 
mundi  ,  per  eum  qui  habet  poteftatem  mitten  di  te  in 

N  d  n  i  j 


464  R  i  f  u  s 

geheniiam  s  ut  ab  hoc  famulo  Dei  N.  qui  ad'Eccle&e 
iinum  recurrit,  feftinus  dilcedas.  Adjuro  te  iterum,non 
tmea  infirmitate  i  fed  virtute  Spiritus  San&i  :  ut  defiftas 
ab  hoc  famulo  Dei  TV.  quern  omnipotens  Deus  ,  ad 
imaginem  fuam  fecit.  Cede  igitur  ,  cede  ,  non  mihi , 
Ted  miniftro  Chrifti.  Illius  enim  te  urget  potellas  ,  qui 
te  aftixus  cruci  fubjugavit  t  illius  brachium  contremifce. 
qui  devi£Hs  gemitibus i  inform  ,•  animas  ad  lucem  per- 
duxit :  fit  tibi  terror ,  corpus  hominis  %J« ,  (in  pecfore) 
fit  tibi  formido  ,  imago  Dei  *J< ,  (in  fronte. )  Non  re* 
fiftas ,  nec  moreris  difcedere  ab  homine  ifto  :  quoniam 
placuit  Deo  ,  in  homine  habitare.  Et  ne  contemnendura 
putes,  dum  me  peccatorem  nimis  elTe  cognofcis  ;  imperat 
tibi  Deus  ►{<.  Imperat  tibi  majeftas  Chrifti  Imperat 
tibi  Deus  Pater  ,  imperat  tibi  Deus  Filius  ,  impe- 
rat tibi  ^eus  Spiritus  San&us  >J«  ;  imperat  tibi  Sacra- 
mentum  Crucis  Imperat  tibi  fides  Sanctorum  Apof 
tolorum  Petri  &  Pauli ,  &  coeterorum  San&orum 
Imperat  tibi  Marty  rum  fanguis  Imperat  tibi  conti- 
hentia  Confeflbrum  >J<.  Imperat  tibi  pia  Sanctorum  & 
San  £h  rum  omnium  interceifio  >J<.  Imperat  tibi  Chriftia- 
nx  fidei  myfteriorum  virtus  >J<.  Exi  ergo  tranfgreflbr, 
exi  fedu&or ,  plene  omni  dolo  &  fallacia ,  virturis  ini* 
mice  ,  innocentium  perfecutor.  Da  locum  diriffime ,  da 
locum  impiiflime  ;  da  locum  Chrifto ,  in  quo  nihil  in- 
venifti  de  operibus  tuis  ;  qui  te  fpoliavit ,  qui  regnura 
tuum  deftruxit ,  qui  te  victum  ligavit ,  &  vafa  tua  di- 
ripuit  :  qui  te  projecit  in  tenebras  exteriores  ,  ubitibi 
cum  miniftris  tuis  ,  aternus  praeparatus  eft  interims.  Sed 
quid  true  ul  en  re  re  niter  is  ?  Quid  temerarie  derrc£tas  ? 
Reus  es  omnipotent!  Deo,,  cujus  ftatuta  tranfgreffus  es. 


EXORCIZANDI  DjEMONIACOS.  46$ 
Reus  es  Filio  ejus  ,  Jefu  Chrifto  Domino  noftro ,  quern 
tentare  aufus  es ,  &  crucifigere  praefumpfifti.  Reus  es 
humano  generi ,  cui  tuis  peri'uafionibus  ,  mortis  vene- 
rium propinafti*  Adjuro  ergo  te  ,  draco  nequhTime 
nomine?  Agni  >j<  immaculati ,  qui  ambulavit  fuper  a£ 
pidem  &  balilifcum ,  qui  conculcavit  leonem  &  draco- 
nem  :  ut  difcedas  ab  hoc  homine,  Cruce  ejufdem  Chrifti 
fignato  {Fiat  in  fronted)  Difcedas  ab  Ecclefia  Dei  >J»-, 
(Fiatfignum  Crucis  fuper  circumflantes.}  Contremifce  & 
effuge ,  invocato  nomine  Domini  illius ,  quern  inferi 
tremunt,  cui  Virtutes  coelorum  ,  &  Poteftates ,  &  Do- 
minationes  lubje&x  iunt  ;  quern  Cherubim  &  Seraphim 
indefeifis  vocibus  laudant  dicentes ;  San&us  ,  San&us , 
San&us  Dominus  Deus  Sabaoth.  Imperat  tibi  Verbum 
caro  fa&um  >X<.  Imperat  tibi  natus  ex  Virgine  Im- 
perat tibi  Jefus  N.^arenus  >J* ,  qui  te  cum  Difcipulos 
ejus  contemneres ,  elilum  atque  proftratum  exire  prae- 
cepit  ab  homine  :  quo  praiiente  ,  cum  te  ab  homine 
feparaflfet,  nec  porcorum  gregem  ingredi  prsfumebas. 
Recede  ergo  nunc  ,  adjuratus  in  nomine  ejus  »J<  ab  ho- 
mine ,  quern  ipfe  plafmavit.  Durum  eft  tibi ,  velle  re* 
fiftere  ;  durum  eft  tibi  contra  hunc  ftimulum  >J<  ( in 
fronte  )  calcitrare  ,  quo  femel  confoflus  ,  quos  captivos 
tenebas  reddidifti.  Quia  quanto  tardius  exis,  tanto  ma- 
gis  tibi  fupplicium  crefcit  :  quia  non  homines  contenv 
nis ,  fed  ilium ,  qui  dominatur  vivorum  &  mortuorum. 
Qui  venturus  eft  judicare  faeculum  per  ignem,  p/.  Amen, 

EVANGELIUM, 

f.  Dominus  vobifcum  : 
J\U  £t  cum  fpirku  tuo. 


466  R  I  t  V  s 

ft  Sequemia  kn£ti  Evangelii  fecundum  Joanncm: 
«!.  Gloria  tibi  Do  mine. 

IN  illo  tempore  :  dixit  Jefus  turbis  Judasorum.  Nunc 
judicium  eft  mundi ;  nunc  princeps  hujus  mundi  ejt- 
cietur  fbras.  Et  ego  fi  exaltatus  fuero  k  terra  ,  omnia 
traham  ad  meipfum.  Hoc  autem  dicebat  ,  figniiicans 
qua  morte  effet  moriturus.  Refpondit  ei  turba  :  Not 
audivimus  ex  lege  ,  quia  Chriftus  manet  in  arte  mum  : 
&  quo  mo  do  tu  dicis ,  Oportet  exaltari  filium  hominis? 
Quis  eft  ifte  Alius  hominis  ?  Dixit  ergo  eis  Jefus.  Ad- 
hue  modicum  lumen  in  vobis  eft.  Ambulate  dum  lucent 
habetis ,  Ut  non  vos  tenebrae  comprehendant.  Et  qui 
ambulat  in  tenebris ,  nefcit  quo  vadat.  Dum  lucem  ha- 
betis ,  credite  in  lucem  ,  ut  filii  lucis  fttis.  H .  Laus  tibi 
Chrifte. 

Per  ifta  verba  fanfti  Evangelii ,  &  per  tuam  omni- 
potentiam,  fan&iftime  Deus ,  auxilii  tui  fuper  hanc  crea- 
turam  tuam  N.  oftende  virtutem ;  ut  a  fpiritus  immundi 
yexatione  liberata  benedicat  te ,  &  fan&i  in  tuo  nomine 
glorientur ,  &  fides  noftra  Catholica  roboretur. 

O  R  E  M  U  S. 

DEus  coeli ,  Deus  terras ,  Deus  Angelorum  t  Deus 
Archangelorum,  Deus  Prophetarum  ,  Deus  Apof- 
tolorum  i  Deus  Martyrum ,  Deus  Confeflbrum  ,  Deus 
Virginum  :  Deus  qui  poteftatem  habes  donare  vitam 
poft  mortem ,  requiem  poft  laborem  :  quia  non  eft  alius 
Deus  practer  te ,  nec  efle  poterit  verus ,  nifi  tu  creator 
coeli  &  terrae ,  qui  verus  Rex  es ,  6c  cujus  regni  non 
erit  finis  ;  humiliter  majeftati  glorias  tuas  fupplico  9  ut 


EXORCIZANDI  DJEMONIACOS.  467 
hunc  famulum  tuum  de  immundis  fpiritibus  liberare  di- 
gneris.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  tl.  Amen. 

Exorci/rnus, 

ADjuro  ergo  te ,  omnis  immundifTime  fpiritus  ,  omne 
phantafma  ,  omnis  incurfio  fatanas ,  in  nomine  Jefu 
Chrifti  ®  Nazareni  :  qui  poit  lavacrum  Jordan  is  ,  in 
defertum  duttus  eft,  &  te  in  tuis  fedibus  vicit :  ut  quern 
ille  de  Hmo  terrae  ,  ad  honorem  gloria?  fuse  formavit ,  ut 
definas  impugnare  :  6c  in  homine  miferabili  ,  non  hu- 
manam  fragilitatem  ,  fed  imaginem  omnipotentis  Dei 
contremifcas.  Cede  ergo  Deo  © ,  qui  te  &  maiitiam 
tuam  ,  in  Pharaone  &  in  exercitu  ejus,  per  Moyfen  fer« 
vum  fuum ,  in  aby flum  demerit.  Cede  Deo  SB  ,  qui  te 
per  fideliflimum  fervum  fuum  David  de  Rege  Saiilefpi- 
ritualibus  camicis  pulfum  fugavit.  Cede  Deo  ® ,  qui 
te  in  Juda  Ifcariote  proditore  damnavit.  Ille  enim  te 
divinis  )>3<t  urget  verberibus  ,  in  cujus  coiifpethi  cum  tuis 
legionibus  tremens  &  clamans  dixifH  :  Quid  nobis  & 
tibi  Jefu  hli  Dei  akiiiimi  ?  Venirti  hue  ante  tempus 
torquere  nos  j>  Ille  te  perpetuis  fiammis  urit  ,  qui  in 
fine  temporum  di£turus  eft  impiis  :  Difcedite  a  me  ma- 
ledi&i  in  ignem  sternum  ,  qui  paratus  eft  diabolo  & 
angelis  ejus.  Tibi  enim  impie  &  Angelis  tuis  vermes- 
erunt  qui  nunquam  morientur.  Tibi  &  Angelis  tuis  , 
inextinguibile  prsparatur  incendium  :  quia  tu  es  prin- 
ceps  maledi£ti  homicidii ,  tu  auttor  inceftus  ,  tu  facri- 
legiorum  caput  ,  tu  a&ionum  pefiimarum  magifter  ,  tu 
kereticorum  do&or  ,  tu  totius  obfeamitatis  inventor. 
£xi  ergo  Jj(  impie ,  exi  ojf  fceierate  ,  exi  cum  omnitfalla* 
cia  tua  :  quia  hominem -tempi um  fuum  efle  voluif  Deus* 


46  $  R  i  t  u  s 

Sed  quid  diutius  hie  moraris  ?  Da  honorem  Deo  Patri 
omnipotenti  ®  cui  omne  genu  fle&itur.  Da  locum  Do- 
mino Jefu  Chrifto  ®  i  qui  pro  homine  fanguinem  fuum 
faeratitfimum  fudit.  Da  locum  Spiritui  San£ro  )Jf ,  qui 
per  beatum  Apoftolum  fuum  Petrum  te  manifefte  ftra- 
vit  in  Simone  Mago  :  qui  fallaciam  tuam  in  Anania  & 
Saphira  condemnavit ,  qui  te  in  Herode  Rege  hono- 
rem Deo  non  dante  percuflit  ;  qui  te  in  mago  Elima , 
per  Apoftolum  fuum  Paulum  csecitatis  ealigine  perdidit, 
&  per  eundem  de  Pythonifla  verbo  imperans  exire  pr«- 
cepit.  Difcede  ergo  nunc  ®  ,  difcede  Sedu&or    .  Tibi 
eremus  fedes  eft ,  tibi  habitatio  ferpens  eft ,  humiliare 
&  profternere.  Jam  non  eft  differendi  tempus.  Ecce 
enim  Dominator  Do  minus  pro  xi  mat  cito  ;  6c  ignis  ar- 
debit  ante  ipfum  &  precedet ,  &  inflammabit  in  circuiru 
inimicos  ejus.  Si  enim  hominem  fefelleris,  Deum  non 
poteris  irridere.  Iile  te  ejicit ,  cujus  oculis  nihil  occul- 
tum  eft.  I  lie  te  expel  lit ,  cujus  virtuti  univerfa  lubje&a 
funt.  Ille  te  excludit ,  qui  tibi  &  Angelis  tuis  prspa- 
ravit  aeternam  gehennam  ;  de  cujus  ore  extbit  gladius 
acutus  ,  qui  venturus  eft  judicare  -vivos  &  mortuos  & 
feculum  per  ignem.  rJ.  Amen. 

EvANGELIUM. 

f.  Dominus  vobifcum : 
H-  Et  cum  fpiritu  tuo, 

jr.  Sequentia  fan&i  Evangelii  fecundum  Lucam  : 
vl.  Gloria  tibi  Dominc. 

IN  illo  tempore  ;  Erat  Jefus  ejiciens  daemon  turn ,  & 
illud  erat  mutum.  Et  locutus  eft  mutus :  &  admiratar 
funt  turbaj,  Quidam  autem  ex  eis  dtxerunt.  In  Beelzebub 

principe 


EXORCIZAKDI   DjEMONIACOS.  469 
principe  daemoniorum  ,  ejicit  daemonia.  Et  alii  tentan- 
tes ,  fignum  de  coelo  quaerebant  ab  eo.  Ipfe  autem ,  ut 
vidit  cogitationes  eorum ,  dixit  eis  :  Omne  regnum  in 
feipfum  divifum  defolabitur ,  &  domus  fupra  domum 
cadet.  Si  autem  &  fa  tanas  in  feipfum  divifus  eft ,  quo- 
modo  ftabit  regnum  ejus  ?  tQuia  dicitis  ,  in  Beelzebub 
me  ejicere  dxmonia.  Si  autem  ego  in  Beelzebub  ejicio 
daemonia ,  filii  veftri  in  quo  ejiciunt  ?  Ideo  ipfi  judices 
veftri  erunt.  Porro ,  fi  in  digito  Dei  ejicio  dcemonia  : 
profe&6  pervenit  in  vos  regnum  Dei.  Cum  fortis  ar- 
matus  cuflodit  atrium  fuum  ,  in  pace  funt  ea  quae  pof- 
fidet.  Si  autem  fortior  eo  fuperveniens  ,  vicerit  eum , 
univerfa  ejus  arma  auferet  ,  in  quibus  confidebat  ,  & 
fpolia  ejus  diftribuet.  fL  Laus  tibi  Chrifte. 

Per  ifta  verba  fan&i  Evangelii ,  &  per  tuam  omni- 
potentiam ,  fan&iftime  Deus ,  auxilii  tui  fuper  hanc  crea- 
turam  tuam  oftende  virtutem  ;  ut  ab  immundi  fpiritus 
vexatione  liberata  ,  benedicat  te,  &  fancti  in  tuo  no- 
mine glorientur ;  &  fides  noftra  Catholica  roboretur. 

O  R  E  M  U  S. 

DOmine  Deus  omnipotens ,  invi&ae  virtutis  au&or, 
&  infuperabilis  imperii  Rex  ,  ac  Temper  magnifi- 
cus  triumphator.  Qui  adverfae  dominationis  vires  repri- 
mis ,  qui  inimici  rugientis  faevitiam  fuperas  ,  qui  hof- 
tiles  nequitias  potenter  expugnas :  miferere  huic  crea- 
turae  tuae  ;  nec  ad  ejus  peccata ,  fed  ad  benignifiimam 
tuam  mifericordiam  refpice  :  &:  libera  earn  ab  omnibus 
laqueis  malignorum  fpirituum  ,  quibus  colligatur ,  &  ab 
omni  moletiia  qua  torquetur.  Et  /Icut  Ifcac,  Davidera, 

Oo  o       Pan  II. 


R.  I  T  U  5 

Jonam ,  Sufannam ,  t  f  es  PueroS ,  Magtfafenarn ,  &  filiam 
Chananea?  de  vanis  peficulis  Hberafti  ,  ita  hanc  crea- 
turam  tuam ,  fahguine  Filii  tui  Domini  noftfi  JeCa  Chrifti 
reclemptam ,  &  unda  Baptifittatis  regeneratam  \  ab  offitii 
malignorum  fpirituum  vexations ,  tui  dementia  liberate 
cligneris.  Per  eumdem  Chriftum  Dominum  noftrum.  if. 
Anien» 

f.  Sahftim  fac  fermm  tuum  :  ( vel  artcillam  tuam:) 

•  Deus  meus  fperarttem  in  te. 

"  f.  Mitte  ei  Domine  auxilium  de  fan&o  : 
<  i*.  Et  de  Sion  tuere  eum.  ( vel  earn.  ) 

•  f.  Efto  ei  Domine  turris  fortitudinis  : 

A  facie  inimici. 
ir.  Nihil  proficiat  inimicus  in  eo ;  (  vel  in  ea :  ) 
Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  ei. 
jr,  Domine  exaudi  orationem  meam : 
vl.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
f.  Dominus  vobifcum : 
'  jtf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O   R    E   M   U  S. 

DEus ,  qui  contritorum  non  defpicis  gemitum ,  & 
ma;rentium  non  fpernis  affe&um ,  adefto  fupplica- 
tionibus  noftris  ,  quas  tibi  pro  tribulatione  noftra  effun- 
dimus ,  eafque  clementer  exaudi  :  ut  quidquid  contra 
nos  diabolics  atque  humanas  moliuntur  adveriitates ,  ad 
nihilum  redigatur ,  &  confilio  tua?  pietatis  allidatur  : 
quatenus  nullis  adverfitatibus  \xCi9  fed  de  omni  tribula- 
tione &  anguftia  erepti ,  lasti  in  Ecclefia  tua  gratias  re- 
feramus.  Per  Dominum  noftrum  Jefum  Chriftum  Filium 


EXORCIZ^NDI  DjEMONIACOS.  47 1 
tuum ,  qui  tecum  vivit  &  regnat  in  unitate  Spiritus 
San&i  Deus ,  per  omnia  fxcula  faeculorum.  Amen. 

Non  eft  autem  dejperandus  ftatim  fttcceffus ,  etiamft 
ad  primos  concerns  non  obtineatur  ,  quod  in  voiis  erat : 
fed  iteranda  actio  >  &  acriits  inftandum  ,  majore  cum 
militate  precibus  incumbendum  ,  &  advocanda  Sanctorum, 
&  piorum  hominum  fiiffragia  :  ut  quod  unius  defiderio 
concejjum  non  eft ,  multorum  precibus  impctretur.  Nam  & 
de  S,  Antonio  legitur,  quod  aliquandb  ardentijffimis  preci- 
bus noctem  huic  negotio  infumeret. 

Etenim  quandb  Exorcijmi  (  in  quibus  prcefeftim  trium- 
phi  Chrifti ,  &  prcecipua  fidei  Catholics  myfteria ,  cum 
trophceis  qua  per  Chriftum  pii  homines  de  communi  hofte 
retulerunt  ,  recenfentur )  cum  ardore  devotionis  &  turn 
magna  fiducia  exaggerantur  ;  non  dubium  ,  quin  vehemek' 
ter  premant  Jpiritum  malignum.  Eftenim  Juperbiffimus? 
&  ob  id gravijjime  torque tur ,  quandb  ad  gloriam  Dec, 
cum  religioja  gratiarwn  actione ,  commemorantur  triumphi 
Crucis  ,  per  quam  fractal  Junt  ejus  vires.  In  quern  ujum  , 
adjecti  jiint  etiam  fequentes  Exorcijmi  quibus  uti  poterit 
Exorc  fta ,  cum  voluerit. 


ALIA  EXORCISMI  FORMULA. 


PRecibus  praparatoriis  &  Miffa  (ft  commode"  fieri 
pot eft )  cum  Litanus  uti  Jupra  pmmijjis ,  Exorcifta 
Meet  tftgnans  Jeipjum: 

f.  Adj utori urn  noltrum  ®  In  nomine  Domini : 
ttf.  Qui  fecit  ccelum  &  terrain. 

Ooo  i  j 


47i  Ri'TUi 

Deinde  collo  infirmi  circumponit  fiolam ,  die  ens  : 

Quiutnos  a  vinculis  diabolicas  captivitatis  abfolve- 
ret ,  dignatus  eft  alligari  Dominus  nofter  Jefus  Chriftus, 
ipfe  te  conftringat  fpiritus  immunde  ,  furoremque  mum 
cohibeat  ;  ut  nihil  huic  creature  Dei ,  vel  circumftan- 
dum  multitudini  nocere  poffis.  itf.  Amen. 

5 told  revolutd ,  fubjungiu 

O  R  E  M  U  S. 

DEus  Deorum ,  &  Dominus  dominantium  :  ignito- 
rvim  Ordinum  fabricator  *  &  incorporearum  vir- 
tutum  opifex  ,  cceleftium  &  terreftrium  artifex  :  quem 
nemo  hominum  vidit ,  nec  videre  poteft  ;  quem  timet 
&  tremi,t  omnis  creatura ,  qui  principem  ilium coeleftis 
mil.iti«  dura  obnitentem  cervice,  &  tuum  minifterium 
per  inobedientiam  fperneritem  ,  in  terram  projecifti ;  & 
Angelos  defertores  una  cum  illo  in  Tartareas  demerfifti 
tenebras  :  da  ,  ut  Exorcifmus  hie  in  tremendo  tuo  no- 
mine fa&us  ,  terrori  fit  ipfi  principi  omnis  nequitis ,  & 
omnibus  turmis  ipfius,  una  cum  illo  delapfis ,  ex  coe- 
lefti  illo  &  lucido  contubernio.  Et  verte  ilium  in  fugam: 
manda-ipfi  6c  dasmonibus  ipfius  prorsus  fecedere ;  ne 
quid  noxium  contra  fignatam  tui  imaginem  operetur. 
Sed  accipiaf  hie  fignatus  %  (Jiat  Crux  in  fronte  infirmi) 
robur  fortitudinis  >  calcandi  fuper  ferpentes  6c  fcorpio- 
nes ,  &  omnem  poteftatem  inimick  xAb  omni  enira  fpi- 
ritu  laudatur  &  magnifkatur ,  &  cum  timore  glorifica- 
tur  fan&iffimum  nomen  Patris  ® ,  6c  Filri  ®  ,  6c  Spi- 
ritus  ®  San£H  ,  nunc  6c  Temper. ,  6c  in  faecula  (aecu- 
loxum,  itf.  Amen.  . 


EXORCIZANDI  DJEMONIACOS. 


47> 


Exorcifmus. 

\  Djuro  te  omnis  malitiae  &  blafphemia;  primum  aue- 
x\.torem ,  rebellionis  principem ,  pravitatis  artificem. 
Adjuro  te  eje£fcum  ex  alto  lucis  contubernio ,  &  in  tene- 
brofam  abyflum ,  propter  elationcm  delapfum.  Adjuro 
te  &  omnem  poteftatem  una  tecum  dejeftam  ,  fe&atri- 
cem  tui  propofiti.  Adjuro  te  immunde  fpiritus,  perDeum 
Sabaoth  ©  ,  per  Deutn  Adonai  ®  ,  per  Deum  omnipo- 
tentem  ,  per  omnem  virtutem  Angelorum  ipfius.  Exi 
&  fecede  ab  hoc  famulo  Dei.  Adjuro  teperDeum^f, 
qui  verbo  omnia  condidit  ;  &  per  Dominum  noftrum 
Jefum  Chriftum  ,  uuicum  Filium  ipfius  ,  qui  ante  iae- 
cula  ineffabiliter  ex  eo  genitus  elt  ;  qui  invilibi  Icm  & 
vifibilem  creaturam  fabricatus  eft  :  qui  fecundim  fui 
imaginem  ,  hominem  finxit ,  eumque  lege  priiis  naturali 
ceu  paedagogo  quopiam  erudivit ,  &  Angelorum  prae- 
iidio  munivit  :  qui  olim  peccatum  cataclilino  diluir ,  & 
abyflbs  qua?  fub  coelo  erant  aperuit ,  &  gigantes  impie 
agentes  perdidit,  &  turrim  prophanorum  dejecit ,  &  So* 
domorum  Gomorrhaeorumque  terram  igne  divino  in 
cinerem  redegit  :  qui  virga  pelagum  rupit ,  &  populum 
ficcis  pedibus  traduxit  ,  &  Pharaonem  ty rannum  ,  6^ 
exercitum  ejus  Deo  repugnantem  ,  in  perpetuum  flu&i- 
bus  demerfi't ,  &  impietatis  belium  fuftulit.  Qui  in  no- 
viflimis  diebus  ex  pura  Virgine  ineffabiliter  carnem  af- 
fumpfit,  &  virginitatis  fignaculum  inviolatum  cuftodivit. 
Qui  pro  fuo  beneplacitd ,  ntaculam  vetuftam  Baptifmate 
abluere  dignatus  eft ,  quam  ex  praevaricatione  costr*- 
ximus.  Adjuro  te  per  eum  SB ,  qui  in  Jordane  baptir 


474  R,  i  t  u  s 

zatus  eft ,  &  typum  immortalitatis  in  aquis  per  gratiam 
nobis  exhibuit.  Quem  Ahgeli fitpmnes  Virtutes  coe- 
lorum  obftupuerunt  incarnatum  &  in  tanta  humilitate 
agentem quando  sternus  Pater  ,  Filii  ab  afteraoinajti- 
vitatem  revelavit,  &  defcenfus  Spiritus  Sam£b:«,:  iritft- 
viduse  Trinitatis  unionem  teftificatus  eft.  Adjuro  te  pet 
eum  >gt  qui  ventos  increpavit  ,  &  tempeftatem  maris 
fedav4t  :  qui  catervam  daemonum  expulit ,  &  oculornm 
pupillas  ad  videndum  aperuit ;  &  prifcam  hominum  con* 
ditionem  innovavit.  Mutis ,  ut  loquerentur  dedit :  lepras 
#  ftigmata  deterfit ;  &  e  fepulchris  morruos  fufcitavit.  Qui 
ufque  ad  fepulturam  cum  hominibus-  eft  converfatus,& 
refurre&ione  fua  infernum  fpoliavit ,  univerfamque  na* 
turam  humanam  ,  morce  fuperiorem  reddidit.  Adjuro  te 
per  Deum  *J«omnipotentem ,  qui  divina  voce  ,  homihb 
bus  falutaria  infpiravit  ;  &  Apoftolis  cooperatus  uni- 
verfum  terrarum  orbem  pietate  replevit  :  ut  exeas  .& 
recedas  ab  hac  imagine  Dei ,  ejus  manu  condita  &  for* 
mata.  Time  incarnati  Dei  fimilitudinem  :  nec  earn  dein- 
ceps  ulla  vexatiohe  moleftare  audeas.  Nam  virga  ferrea, 
caminus  ignis  ,  &  Tartarus ,  &  dentium  ftridor ,  ultio 
inobedientia?  te  manent  ,  in  longam  no&em ,  &  extre* 
^jmam  illam  &  metuendam  diem.  Quia  magnus  eft  timor 
^)ei ,  &  magna  gloria  Patris  >J« ,  &  Filii  »J« ,  &  Spiritus 
San£i  Amen. 

O   R   E  M  V  $. 

DEus  coelorum ,  Deus  luminum ,  Deus  Angelorum, 
qui  tuae  fubfunt  fortitudini :  Deus  Archangelorum, 
tjui  tuo  fubjiciuntur  imperio  :  Deus  gloriofgrum  Do- 


.  EXORCIZA&DI  D.EMOXIACOS.  475 

minationum ,  Deiis  Sah&orum ,  &  Pater  Domini  noftri 
Jefu  Chrifti.  Qui  animas  morte  vin&as  folvifti ;  &  ho- 
minem  tenebrts  immerfum per  Unigenitum  tuum  illu« 
miriafti.  Qui  expulifti  omnes  dolores  noftrbs  ,  &  omne 
onus  abjecifti  :  qui  omnes  aflultus  inimici  amoliris.  Fili, 
Verbum  Dei ,  qui  immortales  fecifti  nos  morte  tua ,  qui 
largitus  es  nobis  per  refurre&ionem  tuam  ,  ut  ex  huma- 
na  in  Divinam  trani camus  naturam  :  qui  omnia  pecca- 
torum  noftrorum  vincula  per  crucem  portafti  :  qui  vul- 
nera  noftra  afliimpfifti  &  fanafti  Domine  ,  &  viam  ad 
ccelos  nobis  ftravifti,  &  corruptionem  in  incorruptio- 
nem  mutafti  :  exaudi  me  cum  defiderio  &  metu  cla* 
mantem  ad  te.  Cujus  timore  montes  liquefcunt  cum  fir- 
mamento ,  quod  Tub  coelo  eft.  Cujus  virtutem  muta  ele- 
mentorum  ingenia  horrent  ,  fuos  cuftodientia  limites. 
Per  quern,  ignis  ille  ultionis  ,  non  excedit  fines  fibi  pro- 
pofitos,  fed  gemens  expe&at  nutum  tuum.  Propter  quern 
omnis  creatura  ceu  parturiens  cruciatur ,  jufla  manere 
ad  opportuna  tempora.  Quern  fugit  omnis  adverfaria 
poteftas  :  &  a  quo  hoftilis  exercitus  domitus  eft  ,  & 
diabolus  concidit  ,  Terpens  conculcatus  eft  ,  &  draco 
occifus.  Per  quern  gentes  illuminatse  &  coafortatse  funt 
in  te  Domine  :  per  quern  vita  manifeftata  eft  ,  fpes  Co-  ^* 
lidata  ,  &  fides  roborata  ,  &  Evangelium  allatum.  Quis 
enim  fimilis  tui  Deus  omnipotens  ?  Quare  oramus  te, 
Deus  Patrum  noftrorum  &  Domine  mifericordia; ,  qui 
es  ante  fsecula  ,  &  omni  creatura  fuperior  :  refpice  hunc 
tuum  famulum  ,  te  adeuntem  in  fan&o  tuo  nomine.  De- 
pelle  abejus  anima  &  corpore  omnem  languorem,  om- 
nem  infirmitatem,  &  omnem  fpiritum  immundum.  Etiam 
Domine  Deus ,  infpira  illi  fpiritum  tuum  pacificum  : 


47^  R     I     T     H7;  S: 

eo  munitus  referat  fru&um  fidei ,  virtmis,  fapienti*; 
puritatis ,  continentis ,  charitatis ,  benignitatis  ,  fpei , 
manfuetudinis ,  longanimitatis ,  patientise ,  fobrietatis,  & 
intelle&us.  Et  cum  hoc,  cuftodi  corda  6c  corpora  not 
rra  :  quia  potens  es  Domine ,  6c  tibi  gloriam  referimus, 
Patri  *J« ,  6c  Filio  >J< ,  6c  Spiritui  San&o  Amen. 

0  R  E  M  U  S, 

INvocamus  te  Domine  Deus  omnipotcns,  altitfime, 
quique  neminem  tentas :  paciHce  Rex ,  invocamus  te, 
qui  fecifti  caelum  6c  terram  (ex  te  namque  ortum  habet 
principium  6c  finis )  qui  dedifti ,  ut  hominibus  obtem* 
perarent  quadrupedia  6c  bruta  animantia ,  tu  enim  fub- 
jugafti  ea  Domine.  Extende  manum  tuam  validam ,  & 
brachium  tuum  excelfum  6c  fan&um  :  6c  viiitatione  fane* 
ta ,  vifita  hoc  figmentum  tuum ,  6c  mitte  illi  Angelum 
pacificum ,  fortem  animas  6c  corporis  cuftodem  :  qui 
wcrepet  6c  depellat  ab  eo  omne  peftilens  6c  immundura 
daemonium.  Per  Dominum  noftrum  Jefum  Chriftum  Fi- 
lium  tuum ,  qui  tecum  vivit  6c  regnat  in  unitate  Spiri- 
tus  San&i  Deus,  per  omnia  facula  feculorum.  i^.  Amen. 

Exorcifinus, 

DIvinam ,  fan&am  ,  magnam ,  atque  tremendam  in- 
vocationem  facimus  ,  ad  expellendum  te  6c  per- 
dendum  apoilata  diabole  ,  cum  omnibus  complicibus 
tuis.  Deus  fan&us ,  aeternus ,  metuendus  ,  invifibilis  Tub- 
ftantia  ,  ina?ftimabilis  potcntia  ,  incomprehenfibilis  divi* 
nitate ,  Rex  glorias ,  &  omnipotens  Deus ,  increpet  ifi 

te 


EXORCJZANDI  DjEMONIACOS.  477 
te  diabole  :  qui  ex  non  exiftentibus  ut  effent ,  per  Ver- 
bum  omnia  conftituit  :  qui  ambulat  luper  pennas  ven- 
torum.  Increpet  te  Dominus  diabole  :  qui  advocat 
aquam  maris ,  &  efFund it  earn  fuper  omnem  faciem  terrae. 
Dominus  virtutum ,  nomen  ejus.  Increpet  *J«  te  Domi- 
nus diabole  :  cut  ab  innumeris  Ordinibus  cceleftibus  & 
igneis  cum  timore  fervitur ,  &  hymnus  dicitur ;  quique 
ab  infinitis  Angelorum  &  Archangelorum  choris ,  cum 
tremore  adoratur  &  gloriHcatur.  Increpet  *J«  te  Domi- 
nus diabole  :  qui  undique  ftipatur  a  Poteftatibus  circum- 
ftantibus ,  &  caelum  implentibus  clamore  hoc  fuo  :  Sane- 
tus ,  San&us,  San&us  Dominus  Sabaoth :  pleni  funt  cceli 
&  terra  gloria  tua.  Increpet  te  *J<  Dominus  diabole  :  qui 
e  paterno  finu  defcendit  e  ccelis ,  Deus  Verbum  :  &  per 
adorandam ,  &  ineffabilem  ,  &  immaculatam  incarna- 
tionem  ex  Virgine  fan&a ,  inenarrabilitcr  apparuit  in 
mundo ,  ut  fervaret  nos  :  &  fua  potentate  auttoritatis 
plena  e  ccelis  dejeftum  te  omnibus  oftendit.  Increpet >J<  te 
Dominus  diabole :  qui  mari  dixit :  Tace  atque  obmutefce, 
ac  mandato  confeltim  acquievit.  Increpet  >{<  te  Domi- 
nus diabole  :  qui  immaculata  faliva  lutum  fecit ,  &  casci 
nati  oculos  aperuit.  Increpet  >$<  te  Dominus  diabole  : 
qui  filium  Arch ifynagogi  verbo  vivificavit,  &  viduae 
filium  e  mortis  faucibus  eripuit,  &  fuse  matri  integrum  & 
fanum  reddidit.  Increpet  >j<  te  Dominus  diabole  :  qui 
Lazarum  e  mortuis  quatriduanum,  in  ftuporem  multorum 
exhibuit.  Increpet  >{«  te  Dominus  diabole  :  qui  per  ala- 
pas  fibi  infli&as ,  maledittionem  abolevit  j  &  per  Ian- 
ceam  puriflimo  fuo  lateri  infixam  ,  flammeam  rhom- 
phseam ,  Paradifi  viam  cuAodientem  extinxit.  Increpet 
>J<  te  Dominus  diabole  :  qui  per  fputa  in  honorandam 

P  p  p  Pars  If. 


478  Rhus 
faciem  fuam  inje&a ,  omnem  lacrymam  ab  omni  facie 
deterfit.  Increpet  )Jt  te  Dominus  diabole  :  qui  crucem 
fixit ,  in  fingulare  firmamentum  noftrum  &  falutem  mua- 
*di  ;  in  ruinam  vero  tuam ,  &  omnium  qui  (ub  te  lunt 
Angelorum.  Increpet     te  Dominus  diabole :  qui  ediri 
voce  in  cruce  fua  velum  templi  fcidit ,  &  petras  rupit, 
&  monumenta  aperuit,  &  mortuos  fufcitavit.  Increpet 
)$(  te  Dominus  diabole  :  qui  morte  mortem  tuftulit,  & 
vitam  refurre&ione  fua  hominibus  donavit.  Increpet  >5 
te  Dominus  diabole  :  qui  in  infernum  defcendens  v'wQos 
liberavit ,  &  de  tenebris  eduxit.  Increpet  ®  te  Dominus 
diabole  :  qui  ex  mortuis  refurrexit  Chriftus  Deus  nofter, 
omnibus  largitus  fuam  refurre&ionem.  Increpet  l$t 
Dominus  diabole  :  qui  in  ccelos  cum  gloria  adumptus 
ad  Patrem  fuum  ,  &  a  dextris  Majeflatis,  inthronoglo- 
riae  refidct ,  &  in  cujus  nomine  omne  genu  fleclitur , 
coeleftium ,  tcrreftrium  &  infernorum.  Increpet  )J  te 
Dominus  diabole  :  qui  iterum  venturus  eft  cum  gloria 
in  nubibus  cceli ,  cum  fan&is  Angelis  fuis  ,  judicare  vi- 
vos &  mortuos.  Increpet  )J<  te  Dominus  diabole  :  qu> 
ignem  inextinguibilem ,  vermem  irrequietum,  tenebras 
exteriores ,  comminatus  eft  tibi  ,  in  fupplicium  fempi- 
ternum.  Increpet  ®  te  Dominus  diabole  :  quern  om- 
nia horrent  &  tremunt  a  facie  poteftatis  ejus  :  quontam 
ira  into lerabi lis  commtnationis  ejus  in  te.  Ejus  potential!) 
horre  &  contremifce  :  abfcede ,  perdite ,  fuge  de  ca\o 
lapfe  ,  &  tecum  omnes  fpiritus  maligni ,  omnis  fpirims 
nequam.  Velociter  fecedite  ab  hoc  plafmate  conditoris 
Chrifti  Dei  noftri :  ut  fit  fanus  hie  Dei  famulus ,  integer 
&  liber ,  agnofcens  proprium  Dominum  &  conditorem 
omnium  Deum.  Quia  ipfum  decet  omnis  gloria  ,  honor 


EXORCIZANDI  D£MONIAC05.  479 
&  adoratio  ,  &  magnificentia ,  cum  fempitorno  ejus  Pa- 
tre  ,  &  facro-ian&o  ,  bono,  &  vivifico  ipfius  Spiritu, 
nunc  &  Temper  ,  &  in  omnia  faecula  facculorum.  H. 
Amen. 

O   R   £  M   V  S. 

■  aEus  sterne ,  qui  genus  humanum  redemifti  e  cap* 
JL-/  tivitate  diaboli :  libera  &  hunc  famulum  tuum,  ab 
omni  vi  immundorum  fpirituum.  Impera  malignis  & 
immundis  fpiritibus ,  &  dxmonibus  ;  ut  difcedant  ab 
anima  &  corpore  famuli  tui  hujus ,  nec  hxreant  aut  oc- 
cultentur  in  ipfo.  EfTugentur  in  nomine  tuo  fan&o  ,  & 
unigeniti  Filii  tui ,  &  vivifici  Spiritus  tui ,  a  figmento 
manuum  tuarum  :  ut  expiatus  ab  omnibus  infidiis  dia- 
bolicis ,  fan&e  ,  jufte ,  &  pie  vivat ,  benedicens  tibi  in 
fscula  fasculorum.  vl.  Amen. 


O  R  E  M  V  S. 


DOmine  Jefu  Chrifte  ,  qui  vol ui(H  pro  mundi  rcdem- 
ptione ,  de  Virgine  nafci ,  in  carne  tua  fan&iflima 
circumcidi ,  a  Judsis  reprobari ,  a  Juda  proditore  ofculo 
tradi ,  vinculis  alligari ,  &  ficut  agnus  innocens  ad  vi&i- 
mam  duci,  atque  in  confpe£hi  Anna;  &  Caiphac  ,  Pilati 
&  Herodis  indecenter  offerri ,  a  falfis  teftibus  accufari , 
a  difcipulo  negari ,  flagellis  opprobriifque  vexari ,  fpinis 
coronari,  fputis  confpui ,  colaphis  coedi ,  palmis  percuti, 
rundine  verberari ,  clavorum  aculeis  perforari ,  in  cruce 
vari ,  inter  Iatrones  deputari ,  felle  &  aceto  potari ,  ab 
ominibus  blafphemari ,  in  cruce  mori ,  &  lancea  vul- 
erari.  Tu  Domine,  per  has  facrariflimas  poenas,  quas  nos 
indigni  recolimus ,  6c  per  fan&am  Crucem  &  mortem 

P  pp  ij 


taairtf  y' '  liberara » dignem  iianc  creaturam  tuam  ,1  mife- 
^atb^li  opprefljbne  &tanse>£c  tniniftroimitt^us , :  eamqtie 
perducere  digneris  ad  priftinam  fanitatenr,  fraGa  viffote 
maligni  inimici.  Qui  venturus  eft  judicare  vivos  &  mor- 
tuos ,  &  faeculum  .per  ignem'»r  Amen. 

Poterit  etiam  Sacerdos  Venerabile  Sacramauupi  depr* 
mere,  illudque  dextrd  manu  tenens , .&  converjus.  ad  Ener~ 
gume/ium  ,  his.  verbis1,  damqnem  premere  ;  San3^  $ernardi> 
exemplo,  :  ■  ,:,».;;  .  ,  ".  i 

ADeft,inique  fpiritus,  Judex  hius^a  deft  fumrna  poteft 
tas.  Adeft  ille,  quij>ro  falute  noftra  paflurus  :  nunc, 
inquit ,  Princeps  hujus  mundi  ejicietur  foras.  Hoc  illud 
corpus  eft  ,  quod  de  corpore  Virginis  fumptum  eft ,  quod 
in  ftipice  criicis  extenfum  eft,  quod  in  tumulo  jacuit,  quod 
de  morte  furrexit ,  quod  videntibus  Difcipulis  afcendit 
in  ccelum.  In  hujus  ergo  majeftatis  terribiti  poteftate, 
tibi  fpiritus  maligne  praecipio  ,  ut  ab  hac  creatura  egre- 
diens  ,  contingere  earn  deinceps  non  praefumas. 

PradicHa  omnia ,  vel  eorum  aliqua  juxta  devotionem 
Exorcifia,  &  quatenus  opus  fuerit ,  repeti  poffum  ,  &  per 
plures  dies  iterari  ,  donee  infirmus  jit  liber atus. 

Javabit  etiam  ,  Ji  cum  devotione  reciteatr  fitper  obfefi 
fitm ,  Japeque  repetatur  O ratio  Dominica  ,  Salutatio  An- 
gelica ,  Symbolum  Apoflolorum  ,  Canticum  B.  Mar  'ut , 
Litanies,  Lauretana,  Salve  Regina,  6t alia  Antiphomz  ad 
tandem  Virginem ,  qua  meruit  eonculcare  caput  ,  ferptntis* 
Poterunt  quoque  interferi  nonnulli  PJalmi ,  Attic  negoito 
maxime  quadrantes.  UtPfal.  Qui  habitat.  Exurgat  Deus. 
Judica  Domine  nocerites  me.  In  te  Domine  fperavi. 
Deus,  Deus  meus  /efpice  in  met  Domine  quid mulript 


EXORCIZANDI  Dj£MONI ACOS.  481 
cati  lunt.  In  Domino  confido.  UTquequo  Do  mine  obli- 
vifceris.  &  JimiUs.  tQm  , 


DE   EXORCISMO    M  ALEFI  C.I  ATI. 

f>7 quifpiam  malefic iatus  exorci^andus  fit/poierit  Exor- 
ttjfe  celebrare  Mijfiam  eandem  &  iifdem  uii  prccibus 
&  Exorcifinis  ,  y/a/r  notation  fuit  pro  Bnergumeno*  Ea 
quippe  omnia  non  incommode  adkiberi  pojfiunt  >  ad  male- 
Jtcii  cujuficumque  diabolici  depulfionem  ,  quod  in  homine 
vel  circa  kominem  fit. 

Cmteritm  f  pro  his  qui  in  ufu  Matrimonii  malefic  ium 
patiuntur  %  ctiam  hunc  Jpecialem  Exorcijmum  vifum  eji 
at 


anneBcre, 


Exorci/mus  pro  iis  ,  qui  per  maleficium 
impediuntur  in  Matrimonio. 

~T\R<zmij[u  Oraiionihus  &  Miffd pmparatorih  cum  Li- 
J.  tanid ,  ut  fupra  notatur  in  Exorcijmo  damoniacorum, 
Sacerdos  conver/us  adConjuges  genuflexos  ,  dicit; 

f.  Salvos  fac  fervos  tuos : 
itf.  Deus  meus  fperantes  in  te. 
f.  Mitte  eis  Domine  auxilium  de  San&o  : 
vl.  Et  de  Sion  tuere  eos. 
t.  Nihil  proficiat  inimicus  in  eis  : 

Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  eis, 
f.  Efto  eis  Domine  turris  fortitudinis : 
vl.  A  facie  inimici. 

ir.  Domine  exaudi  orationem  meant;  j  • 
Et  clamor  meu3  ad  te  yeniat;»,  tudlnmt\ 


hi 


111 


482.  Rif  us 

*  t.  Dominus  vobifcum  : 
ig.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R   E  M  V  S . 

DOmine  Jefu  Chrifte ,  qui  in  Paradifo  terfeftrt  Ma- 
trimonium  inftituifti  in  officium  &  confervario- 
hem ,  6c  multiplicationem  humans  nature  ;  &  ipfum 
in  adventu  tuo  ex  primordiis  miraculorum  tuorum  mi- 
rabiliter  honorafti  :  tu  per  merita ,  &  preces  Beatulim* 
Virginis  Marias  Matris  tax ,  6c  omnium  San&orum  & 
San&arum  tuarum ,  digneris  hos  ,  quos  matrimonialiter 
eonjunxifti ,  bene  >J«  dicere ,  ac  plene  liberare  ab  omni 
Kgamento ,  fafcinatione  ,  &  maleficiato  fatanae  ,  &  dare 
foecunditatem  6c  gratiam ,  ut  libere  poflint  uti  matrimo 
nio  fuo ,  ad  generandas  6c  educandas  proles ,  ad  laudem 
&  gloriam  tuam.  In  nomine  Patris     ,  &  Filii  *{* ,  & 
Spiritus  *J«  San&i.  Amen. 

.;  Jefus  Maris  Alius ,  mundi  Talus  6c  Dominus 5  fit  vo» 
bis  clemens,  6c  propitius.  Amen. 

Psalm  us  uj, 

BEati  omnes  qui  timent  Dominum  :  qui  ambulant 
in  viis  ejus. 

Labor es  manuum  tuarum  quia  manducabis  :  bettttt 
es ,  6c  bene  tibi  erit. 

Uxor  tua  ficut  vitis  abundans :  in  lateribusdomos  ruse. 

Filii  tui  ficut  novellas  olivarum  :  in  circujtu  rnenfs 
ruae. 

Ecce  fic  benedicetur  homo  :  qui  timet  Dominum. 
Benedicat  tibi  Dominus  ex  Sion  :  6c  videasbona/e* 
f  ufalem  pmnibus  diebus  vital  tua?. 


EXORCIZANDI   M AIEFICI ATOS.  48) 

Et  videas  nlios  filiorum  tuorum  :  paccm  fuper  Ifrael. 
Gloria  Patri ,  &c. 
f.  Dominus  vobifcum: 
H.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  r  emu  s.  c^jt-w 

"\Omine  Jefu  Chrifte  ,  fili  Dei  vivi,  qui  utcrum 
JL#  Beata?  Virginis  Mariae  mirabiliter  foecundafti ,  ut 
de  Spiritu  San&o  conciperet  ,  portaret ,  pareret ,  ac 
nutriret  te  Deum  ac  Domlnum  Salvatorem  noftrum  : 
fuppliciter  invocamus  clementiam  tuam  ,  ut  his  tamulis 
tuis  N.  &  N.  foecunditatem  donare  digneris ,  ut  gene- 
rare  ,  ac  nutrire  tibi  valeant  prolem  in  vitam  aeternam. 
In  nomine  Patris  *J< ,  &  Filii  ,  &  Spiritus  >J<  Sancti. 
*l .  Amen. 

P SA L M V S  U 

BEatus  vir  ,  qui  non  abiit  in  confilio  impiorum ,  & 
in  via  peccatorum  non  ftetit :  6c  in  cathedra  pelt  i- 
lentiae  non  fedit. 

Sed  in  lege  Domini  voluntas  ejus  :  &  in  lege  ejus 
meditabitur  die  ac  no£te. 

Et  erit  tamquam  lignum ,  quod  plantatum  eft  (ecus 
decurfus  aquarum  :  quod  fru&um  iuum  dabit  in  tem- 
pore fuo. 

Et  folium  ejus  non  defluct  :  &  omnia  quaecumque 
faciet,  profperabuntur. 

Non  fie  impii ,  non  lie  :.  fed  tanquam  pulvis ,  quern 
projicit  ventus  a  facie  terras. 

Ideo  non  re  1  urgent  impii  in  judicio  :  neque  pecca- 
tores  in  concilio  iuftorum. 


484  ;  ^ X ORCI SMU s 

Quoniam  novit  Dominus  viam  juftorum  j  &  iter 
impiorum  peribit. 

Gloria  Patri ,  &c.  -  "< 

O  R  E  M   V  $. 

DOminus  nofter  Jefus  Chriftus,  qui  ex  Beatiflima 
Virgine  Maria pro  falfete  generis  humani  nafci 
dignatus  eft ,:  ipfe  implcat  benedi£Honem>j«fuajn  in  vo- 
bis  :  ut  fugata  omni  diabolica;  vexationis  moleftia  ,  coo- 
.  nubii  veftri  focietas  in  bona  pace. eonfiftat ,  &  fru£him 
•  illius ,  id  eft  prolem  a  Deo  benedi&am  confequi  valea- 
tis.  Per  eundem  Dominum  noftrum  Jefum  Chriihim* 
qui  cum  Deo  Patre  &  Spiritu  San&o  vivit  &  regnat 
.  Deus,  per  omnia  (xcuh  fseculorum.  Amen. 

j    Deinde  afpergantur  Conjuges  aqua  bcnedicld  \  dicendo: 

Afpergat  vos  Deus  rore  gratia;  fuse  in  vitam  aeternam. 
'-■  vf..  Amen. 


EXORCISMUS  DOMUS  MALE FI CHS 

AFFECTS. 

j^Aretur  men/a ,  in  qua  ponatur  cereus  ardcns ,  thud- 
JL    bulum ,  cum  aqud  benedicld. 

ir,  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini: 
itf.  Qui  fecit  coelum  &  terram.  , 
ir.  Dominus  vobifcum :  .  , 

Et  cum  ipiritu  tuo.: 

O  R  E  M  If  S. 

OMnipotens  fempiterne  Deus ,  qui  Sacerdotibus  tuis 
tantam  gratiam  contulifti ,  ut  quidquid  in  nomine 

tuo 


DOMUS  MALE  FICIATiE.  485 
tuo  digne ,  perfe&eque  ab  eis  agitur ,  a  te  fieri  creda- 
tur  ;  quaefumus  immenfam  clementiam  tuam ,  ut  quod 
raodo  vifitaturi  fumus ,  vifites  :  quidquid  benedi&uri , 
bene  >Jc  dicas :  &  ad  ea  quae  a£turi  fumus ,  dexteram 
tux  potential  extendas  :  fintque  ad  noftrae  humilitatis 
introitum  (  San&orum  tuorum  meritis  )  fuga  dacmonum, 
&  Angeli  pacis  ingreflus.  Per  Chriftum,  &c. 

O  R  E  M  U  S. 

DEus  Angelorum ,  Deus  Archangelorum ,  Deus  Pro. 
phetarum  ,  Deus  Apoftolorum  ,  Deus  Martyrum , 
Deus  Confeflbrum  ,  Deus  Virginum ,  &  omnium  bene 
viventium  :  Deus  6c  Pater  Domini  noftri  Jefu  Chrifti, 
te  invoco ,  &  nomen  fan&um  tuum  »  ac  praeclaras  ma- 
jeftatis  tuae  clementiam  fupplex  depofco ,  ut  mihi  auxi- 
lium  praeftare  digneris ,  adversus  nequiflimum  fpiritum; 
ut  ubicumque  fit  K  audito  nomine  tuo  ,  velociter  exeat 
&  recedat.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.    .  Amen. 

Exorcifmus. 

ADjuro  te  Terpens  antique  ,  per  Judicem  vivorum  & 
mortuorum ,  per  fa&orem  mundi ,  qui  habet  po- 
teftatem  mittere  te  in  gehennam  :  ut  ab  hac  domo  feilt- 
nus  difcedas.  Ipfe  tibi  imperat  maledi&e  diabole  ,  qui 
ventis  ac  mari ,  &  tempeftatibus  imperavit.  Ipfe  tibi  im- 
perat, qui  te  de  fupernis  ccelorum  fedibus  in  infer iora 
terra;  demerfit.  Ipfe  tibi  imperat ,  qui  te  retrorsum  abire 
praecepit.  Audi  ergo  fatana  &  time  ,  atque  vi£hw  &  pro- 
grams recede  ,  adjuratus  in  nomine  Domini  noftri  Jefu 
Chrifti  :  qui  venturus  eft  judicare  vivos  &  mortuos , 
&  fseculum  per  ignem.  itf.  Amen. 

Qqq       Pars  II. 


Efcoacisitus 

Coetefa  proftqaetut  Sacerdos ,  ttt  fiprk  kafiexmi  . 
de  BehedlShfne  T>omus  quit  a  fpiritika  ixfHFrmr,  j^. 
413.  &  fcqUertnbui. 

•   •      -  •   . 

ALIUS  EXORCISMUS  CONTRA  DOMO&UI 
INFEST  ATIONEM. 

Cfl  domus  maligni  fpir'uus  infiftauone  rrddamr  came 
O  m  ,  Sacerdos  prater  Jupra  dicta ,  ^ro  imiv  muiey^s 
feu  fortilegiis  afield,  poterit  adjungere  Jequcnua.  Legtar 
Pfalmus  Qui  habitat ,  &c. 

f.  Dommus  vobifcum: 
i?.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

OMnipotcns  Dcus  ,  qui  es  Dominus  vuiiverfonm, 
&  rcrum  omnium  Creator  ,  cuftofque  fidelinm 
tuorum  ,  refpice  propitius,  piiflime  Pater,  ad  noftra  fra- 
gilitatis  minifterium :  ut  per  benedi&iflimi  &  tremendi 
nominis  Jcfu  invocationcm  ,  in  quo  fte&itur  omne  genu 
coclcftium ,  tcrrcftrium  ,  &  infernorum ,  mundetur ,  be- 
ncdicatur ,  &  fan&ificetur  habitatio  ifta  cum  locis  adja- 
cenfibus :  difcedat  omne  phantafma  ,  6c  nequitia  ac  ver- 
futia  diabolical  fraudis ,  omnifque  fpiritus  immundus : 
&  Ci  quid  eft  quod  incolumitati  habitantium  invidet, 
aut  quieti ,  noftrac  humilitatis  fufrragiis  elfiigiat.  Praefta, 
Domine,  ad  interceflionem  beatitiimae  Virginis  Marias, 
ac  totius  coeleftis  exercitus ,  Apoftolorum ,  Martyrum, 
&  omnium  San&orum ,  Tub  quorum  praefentia  majefbfi 
tuas ,  in  nomine  unigeniti  Filii  tui ,  fuppliciter  pieces 


DOMVS  MAIEFICI  AT£.  487 
oftras  fundimus ,  &  pauperum  tuorum  vota  ex  alt® 
refpiciens  benignus  exaudias ,  &  pietatis  tux  immenfam 
largitatem  oftendas  :  ut  ab  his  locis  hdelium  tuorum , 
omnis  infeftatio  immundi  fpiritus  abigatur ,  &  cunfta 
ejus  preftigia  &  phantafmata  eradicentur ,  terrorque 
venenofi  ferpentis  procul  pellatur.  Per  eum  qui  ven- 
turus  eft  judicare  vivos  &  mortuos ,  &  fscculum  per 
ignem.  Amen. 


Exomfmus. 


EXorcizo  te ,  immundifiime  fpiritus ,  omnifque  incur- 
fio  fatanse ,  in  nomine  *j«  Patris ,  &  >J<  Filii  unige- 
niti ,  &  Salvatoris  noftri  Jefu  Chrifti ,  &  Spiritus  >{« 
Sanfti ,  ut  recedas  ab  his  locis  habitations  ,  &  quietis 
hdelium ,  nec  deinceps  quidquam  moleftia? ,  aut  infefta- 
tionis  inferre  audeas ,  adjuratus  per  eundem  Dominum 
nodrum  Creatorem  &  Salvatorem  Jefum  Chriftum ,  qui 
venturus  eft  judicare  vivos  &  mortuos,  &  faeculum  per 
ignem.  it.  Amen. 


O  R  R  M  V  S . 


OMnipotens  fempiterne  Deus  ,  clementiam  tuam 
fupplices  deprecamur ,  pro  hac  domo ,  &  omni- 
bus in  ea  habitantibus  :  ut  iicut  mififti  Angelum  tuum 
Raphaelem ,  qui  Tobiam ,  &  Saram  ab  Afmodaej  infi- 
diis  liberaret  ;  ita  eis  Angelum  lucis ,  pads ,  &  defen- 
fionis  mittere  digneris ,  tutofque  ,  &  defenfos  reddas, 
atque  de  rore  coeli ,  &  pinguedine  terra  benedi&ionem 
concedas.  Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  vl.  Amen. 

Qavi 


4$$  GRATIARtM  ACfiO 

O.R    E  M   U  S. 

Dlmitte  nobis ,  Doraine ,  quasfumus ,  peccata  noftra, 
&  tribue  nobis  mifericordiani  tuam  ,  quam  pre- 
camur :  ut  noftram  humilitatem  attendas,  vincula  folvas, 
ddi&a  deleas ,  tribulationemque  afpicias  ,  efle&umqoe 
noftrx  petitionis  largiens ,  preces  noftras  clementer  exan- 
dias.  Per  Dominum,  &c. 

Tandem  Exorcifla  aftionenx  conclude/is  ,  dicit  : 

Benedi&io  Dei  omnipotentis  Patris  ®  ,  &  Filiifl?, 
&  Spiritus  San£H  ®  ,  defcendat  fuper  hanc  domain , 
&  fuper  omnes  habitantes  in  ea  ,  &  maneat  femper. 
Amen. 

Porrb ,  Ji  ad  primos  conatus  liberatio  non  Jequatur , 
poterum  hcec  fatpiiis  iterari. 


Gratiarum  Actio  >  pofl  impetratam  per 
Exorcijinum  liberatiomm. 

f  TB  i  per  Dei  grauam  Energumenus ,  vel  malcficiatus 
C-/  liberatus  ejje  cognofietur  ,  out  domus  incolum  'uas 
reflituta ,  in  gratiarum  aBionem  poterit  celebrari  Miffa  it 
Sonet iffimd  Trinitate :  qua  Jinitd,  Sacerdos  adhuc  pU- 
need  indittus  convertet  fe  ad  Energumenum  ,  fiu  malefi- 
datum ,  vel  ad  eos  qui  domus  face  incolum'uatem  obtinuc- 
rint ,  ad  gradus  Altaris  genufiexos  ,  dicens  : 

"f.  Dominus  vobifcum : 
J*.  Et  cum  fpiritu  tuo. 


POST    LIBER  ATIOKEM.  4S9 

O    R    E   M    U  S. 

DOmine  Deus  bmnipotens ,  Creator  &  Vivificator 
omnium  fpirituum  :  cujus  verbo  obediunt  univerfa, 
cujus  potentiam  adoraht  omnes  creaturae  ,  qui  deducis 
ad  inferos  &  reducis  ;  gratias  agimus  inefFabili  pietati 
tuse  ,  pro  liberatione  hujus  famuli  tui  N.  (vr/ancillas  tuai 
TV.  (  vel  Jl  pro  domus  incolumitate  gratiarum  aciio  injii- 
tuitur  (pro  incolumitate  habitationis  famulorum  tuorum.) 
Eft  enim  hsec  operatio  tua ,  non  humana  potentia  ;  tuae 
juffio  voluntatis ,  non  noftrae  imbecillitatis  adinventio. 
Non  nobis  igitur ,  Domine  ,  non  nobis ,  fed  nomini  tuo 
fan£o  da  gloriam.  Unde  &  in  veritate  fidei ,  cum  metu 
&  tremore  majeftatem  tuam  adoramus  &  glorificamus  ; 
cui  debetur  laus ,  virtus,  gloria  &  imperium  ,  in  faccula 
faiculorum.  vl.  Amen. 


EVANGELIUM. 


f.  Dominus  vobifcum : 
1$.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

f.  Sequentia  fan£ti  Evangelii  fecundum  Lucam  : 
*l.  Gloria  tibi  Domine. 

IN  illo  tempore  :  Reverfi  funt  feptuaginta  duo  cum 
gaudio  dicentes  :  Domine ,  etiam  daemonia  fubjiciun- 
tur  nobis  in  nomine  tuo.  Et  ait  illis  :  Videbam  fatanam 
ficut  fulgur  de  coelo  cadentem.  Ecce  dedi  vobis  po 
teftatem  calcandi  fupra  ferpentes  &  fcorpiones ,  &  fuper 
omnem  virtutem  inimici ,  &  nihil  vobis  nocebit.  Ve- 
rumtamen ,  in  hoc  nolite  gaudere ,  quia  fpiritus  vobis 
fubjiciuntur  :  gaudete  autem  quod  nomina  veftra  fcripta 
funt  in  coelis,  v}.  Laus  tibi  Chrifte. 


Graturum  actio 


Canticum  Z  ac  HA&IJ&  Luc,  it 

BEnedi&us  Dominus  Deus  Ifrael  :,  quia  vifitavit ,  fic 
fecit  redemptionem  plebis  fu#* 
Et  erexit  cornu  falutis  nobis  :  in  domo  David  pueri 
fui. 

Sicut  locutus  eft  per  os  San&orum :  qui  a  faaculo  funt, 
Prophetarum  ejus. 

Salutem  ex  inimicis  noftris  :  6c  de  manu  omnium, 
qui  oderunt  nos. 

Ad  faciendam  mifericordiam  cum  patribus  noftris : 
&  memorari  teftamenti  fui  fan&i. 

Jusjurandum  quod  juravit  ad  Abraham  Patrem  nof- 
trum  :  daturum  fe  nobis. 

Ut  fine  timore  de  manu  inimicorum  noftrorum  libe* 
rati  :  ferviamus  illi. 

In  fan&itate  6c  juftitia  coram  ipfo  :  omnibus  diebus 
noftris. 

Et  tu  puer,  Propheta  Altiftimi  vocaberis  :  preibis 
enim  ante  faciem  Domini ,  parare  vias  ejus. 

Ad  dandam  fcientiam  falutis  plebi  ejus  :  in  remiffio 
nem  peccatorum  eorum. 

Per  vifcera  mifericordias  Dei  noftri  :  in  quibus  vi- 
fitavit  nos  oriens  ex  alto. 

Illuminare  his  qui  in  tenebris  6c  in  umbra  morris  fe* 
dent  :  ad  dirigendos  pedes  noftros  in  viam  pacis. 

Gloria  Patri,  6cc. 

f.  Benedicts  es  Domine  Deus  patrum  noftrorum : 
H,  Et  laudabilis ,  6c  gloriofus  in  faecula. 

^  t.  Bmdicaxnus  Patrem  ,  6c  f  ilium  ,  cum  San&o  Spi- 

rim : 


Laudemus ,  8c  fuperexaltemus  eum  In  faecula. 
f.  Benedi&us  es  Domine  in  flrmamento  coeli  : 
r!.  Et  iaudabilis ,  5c  gloriofus ,  &  fuperexaltatus  in 
fascula. 

f.  Domine  exaudi  orationem  meam : 

Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
f.  Dominus  vobifcum : 
j^.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  E  M  U  S. 


PRote&or  in  te  fperantium  Deus ,  fine  quo  nihil  eft 
vaiidum  ,  nihil  fan&um :  multiplies  fuper  nos  mi- 
fericordiam  tuam ,  ut  omni  diabolica  fraude  dcpulfa  , 
te  folum  Deum  in  omnibus  pur  a  mente  fe&emur  ,  &  in 
gratiarum  Temper  a£Hone  vivamus.  Per  Dominum  nof- 
trum  Jefum  Chriftum ,  &c. 

Benedi&io  Dei  omnipotentis  Patris  ,  &  Filii  ® , 
&  Spiritus  ®  San&i ,  defcendat  fuper  te ,  &  maneat 
femper.  vl.  Amen. 

Deinde  afpergatur  aqua  bcnedictd ,  &  dimittatur  in 
pace. 


492-  PSALMI  P<ENITENTIAL£S.' 


P  R  E  C  E  S 

PRO  DIVERSIS  ECCLESLE  NECESSITATIBUS. 

A  C  P  RI  MO, 
SEPTEM  PSALxMI  P <E NIT ENTI ALES. 

Antiphona.    Ne  reminifcaris. 

P  S  A  L  M  U  S  6. 

DOmine ,  ne  in  furore  tuo  arguas  me  :  neque  in 
ira  tua  corripias  me. 
Miferere  mei  Domine ,  quoniam  infirmus  fum  ;  fana 
me  Domine  ,  quoniam  conturbata  funt  offa  mea. 

Et  anima  mea  turbata  eft  valde  :  fed  tu  Domine  ufque- 
quo? 

Convertere  Domine ,  &  eripe  animam  meam  :  fal- 
vum  me  fac  propter  mifericordiam  tuam. 

Quoniam  non  eft  in  morte  qui  memor  fit  tui  :  in 
inferno  autem  quis  confitebitur  tibi  ? 

Laboravi  in  gemitu  meo  ,  lavabo  per  ftngulas  nodes 
ledum  meum  :  lacrymis  meis  ftratum  meum  rigabo. 

Turbatus  eft  a  furore  oculus  meus  :  inveteravi  inter 
omnes  inimicos  meos. 

Difcedite 


PSALMI  P<ENITENTIALES.  49$ 
Difcedite  a  me  omnes  qui  operamini  iniquitatem  : 
quoniam  exaudivit  Dominus  vocem  fletus  mei. 

Exaudivit  Dominus  deprecationem  meam  :  Dominus 
orationem  meam  fufcepit. 

Erubefcant  &  conturbentur  vehementer  omnes  ini- 
mici  mei  :  convertantur  &  erubefcant  valde  velociter. 
Gloria  Patri,  &c. 


P  S  A  L   M   V  S 


31 


BEati  quorum  remiflae  funt  iniquitates  :  &  quorum 
,  teSa  funt  peccata. 

Beatus  vir ,  cui  non  imputavit  Dominus  peccatum : 
nec  eft  in  fpiritu  ejus  dolus. 

Quoniam  tacui ,  inveteraverunt  ofla  mea  :  diun  cla- 
marem  tota  die. 

Quoniam  die  ac  no&egravata  eft  fuper  memanus  tua: 
con verfus  Aim  in  srumna  mea ,  dum  configitur  fpina. 

Deli&um  meum  cognitum  tibi  feci  :  &  injuftitiam 
meam  non  abfcondi. 

Dixi  ,  conHtebor  adversum  me  injuftlam  meam  Do- 
mino :  &  tu  remififti  impietatem  peccati  mei. 

Pro  hac  orabit  adte  omnis  fan&us  :  in  tempore  op* 
portuno. 

Verumtamen  in  diluvio  aquarum  multarum  :  ad  eum 
non  appro ximabunt. 

Tu  es  rerugium  meum  a  tribulatione  ,  quse  circum- 
dedit  me  :  exultatio  mea,  erue  me  a  circumdantibus  me. 

Intelle&um  tibi  dabo ,  &  inftruam  te  in  via  hac  qua 
gradieris  s  iirmabo  fuper  te  oculos  meos. 

Nolite  fieri  ficut  equus  &  mulus  :  quibus  non  eft 
intelle&us. 

R  r  r       Pars  II. 

L  ■  n 


PSAL\M  Pd^ITEK'TlAtES. 
:   In  chajmo  &  fraeno.maxillas  eorum  conftrihge  :  qui 
non  approximant  ad  te. 

SMulta  flageUa  pe'ccatoris  r:  fperantem  ailtem  in-Do- 
mino  mifericordia  circumdabit..  :  -* 

•    Lastamini  in  Domino ,'  6c  exultate  jufti :  &  gloriami- 
ni  omnes  re&i  corde. 
Gloria  Patri,  &c. 

P  S  A  L  M  U  S     3  7. 

DOmine ,  ne  in  furore  tuo  arguas  me  :  neque  in  ira 
tua  corripias  me.  ■  ' 

Quoniam  fagittae  tua;  irifixae  furit  mihi :  &  confirmafti 
fuper  me  manum  tuam. 

Non  eft  fanitas  in  carne  mea  a  facie  ira;  tuae  :  non  eft 
pax  oflibus  meis  a  facie  peccatorum  meorum. 

Quoniam  iniquitates  mea?  fupergreffa?  funt  caput 
meum  :  &  (icut  onus  grave  graVatae  funt  fuper  me. 

Putruerunt  &  corruptee  funt  cicatrices  meae  :  a  facie 
infipientias  meas. 

Mifer  fa&us  fum  ,  &  curvatus  fum  ufque  in  finem: 
tota  die  contriftatus  ingrediebar. 

Quoniam  lumbi  mei  impleti  funt  illufionibus  :  &  non 
eft  fanitas  in  carne  mea. 

Affli&us  fum  ,  6c  humiliatus  fum  nimis  :  rugiebam  a 
gemitu  cordis  mei. 

Domine ,  ante  te  omne  defiderium  meum  :  &  gemi- 
tus  meus  a  te  non  eft  abfcohditus. 

Cor  meum  conturbatumeft,  dereliquitme  virtus  mea: 
6c  lumen  oculorum  meorum ,  6c  ipfum  lion  eft  mecum. 

Amici  mei ,  6c  proximi  mei :  advers&m  nie  appro- 
pinquaverunt ,  6c  fteterunt. 


PsALMI  PteNITENTIALES-  /fi<) 
tu  autemidem  ipfe  es,  &  anni  tui  non  deficient^' 
- :  Filii  fervorumtuorum  habitabunt  :  $c  femen  eorum 
in  fseculum  dirigetur.  .r „  r  j 

-*"  Gloria  Patri,  dfc' 

P  s  A  l  M  u  s    1 2,9. 

DE  profundis  clamavi  ad  te  Domine  :•  Domine  exaii- 
di  vocem  meam. 
Fiant  aures  tux  intendentes  :  in  vocem  deprecationis 
meae. 

Si  iniquifates  obferVaveris  Domine  :  Domine  quis 
fuftinebit? 

Quia  apud  te  propitiatio  eft  :  &  propter  legem  tuam. 
fuftinui  te  Domine. 

Suftinuit  anima  mea  in  verbo  ejus  :  fperavit  anima 
mea  in  Domino. 

A  cuftodia  matutina  ufque  ad  no&em  :  fperet  Ifrael 
in  Domino. 

Quia  apud  Dominum  mifericordia  :  &  copiofa  apud 
eum  redemptio. 

Et  ipfe  redimet  Ifrael  :  ex  omnibus  iniquitatibus  eju9. 
Gloria  Patri,  &c. 

P  s  a  l  M  u  s  141. 

DOmine  exaudi  orationem  meam ,  auribus  percipe 
obfecrationem  meam  :  in  veritate  tua  exaudi  me, 
in  tua  juftitia.  •        ■  .- 

Et  'rion  intres  in  judterani  cum  fervo  tud  :  quia  noh 
juftificabitur  in  confpe£tu  tuo  omnis  Viviens.'1       "  „ 
Quia  perfecutus  eft  inimicus  animam  meam  :  humi- 
liavit  in  terra  yitam  meam. 


5©o  PSALMI  PdENITENTIALES: 

r  Collocavit  me  in  obfcuris  ficut  mortuos  fasculi  ;  6t 
anxiatus  eft  fuper  me  fpiritus  meus  ,  in  me  turbatum 
eft  cor  meum. 

Memor  fui  dierum  antiquomm ,  meditatus  Aim  in  om- 
nibus operibus  tuis  :  in  fadis  manuum  tuarum  meditabar. 

Expandi  manus  meas  ad  te  :  anima  mea  ficut  terra 
fine  aqua  tibi. 

Velociter  exaudi  me  Domine  :  defecit fpiritus  meus. 

Non  avertas  faciem  tuam  a  me  :  6c  fimilis  ero  def- 
cendentibus  in  lacum. 

Auditam  fac  mihi  mane  mifericordiam  tuam  ;  quia 
in  te  fperavi. 

•  Notam  fac  mihi  viam ,  in  qua  ambulem  :  quia  ad  te 
levavi  animam  meam. 

Eripe  me  de  inimicis  mels  Domine ,  ad  te  confugi  * 
doce  me  facere  voluntatem  tuam ,  quia  Deus  meus  es  tu. 

Spiritus  tuus  bonus  deducet  me  in  terram  re&am: 
propter  nomen  tuum  Domine  vivificabis  me,  in  sequitate 
tua. 

Educes  de  tribulatione  animam  meam :  6c  in  miferi- 
cordia  tua  difperdes  omnes  inimicos  meos. 

Et  perdes  omnes  qui  tribulant  animam  meam  :  quo* 
niam  Qgo  fervus  tuus  (urn, 

Gloria  Patri ,  &c, 

Amiph.  Ne  reminifcaris ,  Domine,  deli&a  noftra, 
vel  parentum  noftrorum  \  neque  vindi&am  Aimas  de 
peccatis  noftris. 


it  a  Aim. 


L  I  T  A  N  I  M. 

Invocetur  fao  loco  Patronus  Ecclejia. 

Yrie  eleifon.  Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 
Chrifte  audi  nos.    Chrifte  exaudi  nos. 


Pater  de  ccelis  Deus  , 
Fili  Redemptor  mundi  Deus, 
Spiritus  San&e  Deus, 
San&a  Trinitas  unus  Deus  , 
San&a  Maria , 
San&a  Dei  Genitrix, 
San&a  Virgo  Virginum, 
San&e  Michael, 
Satire  Gabriel , 


Miferere  nobis. 
Miferere  nobis. 
Miferere  nobis. 
Miferere  nobis. 
Ora  pro  nobis. 

Ora. 
Ora. 
Ora. 
Ora. 
Ora. 


San&e  Raphael, 
Omnes  fan&i  Angeli  &  Archangeli,  Orate  pro  nobis. 
Omnes  fan&i  Beatorum  Spirituum  Ordines  >  Orate. 

San&e  Joannes  Baptifta ,  Ora. 

SanSeJofeph,  Ora. 

Omnes  fan&i  Patriarchs  &  Prophetae,  Orate. 

San&e  Petre,  Ora. 

San&e  Paule  ,  Ora. 

San&e  Andrea,  Ora. 

San&e  Jacobe ,  Ora. 

San&e  Joannes ,  Ora. 

San&e  Thoma  ,  Ora. 

San&e  Jacobe  ,  Ora. 

San&e  Philippe ,  Ora, 

San&e  Bartholomxe,  Ora. 

S  f  f  Pars  JL 


504.  L   I   T   A   N    I  jE. 

San&e  Manlike ,  Ora  pro  nobis. 

San&e  Simon V  .  I   \\_  j\   x        vJ_  On. 

San&e  Thadaee,  Ora. 

San&e  Matdira,  '  On. 

San&e  Barnaba.,  On. 

San&eLuca,.      •'"  On. 

San&e  Marce',  :  On. 
Omiies  '  fan&i  Apoftoli  &  EvangeMae  , "    -  .  Orate. 

Omnes  fan&i  Difcipuli  Domini ,  Ontc. 

Ofnries  fan&i  tnnocentes ,  Orate. 

San&e  Srephane ,  Ora. 

Safi&e  L^ferrti ,  Ora. 

San&e  Vincenti,  Ora. 

San&i  Fabiane  &  Sebaftiane,  Onte. 

San&i  Joannes  &  Paule ,  Onte. 

San&i  Cofma  &  Damiane  ,  Onte. 

San&i  Gervafi  &  Protafi ,  Onte. 

San&e  Dionyfi  cum  fociis  tuis ,  Onte. 

San&e  Maimer  cum  fociis  tuis ,  Onte. 

San&e  Nicafi  cum  fociis  tuis  ,*  Onte. 

San&e  Fufciane  cum  fociis  tuis ,  Onte. 

San&i  Crifpine  &  Crifpiniane ,  Onte. 

San&e  Quintine ,  Ora. 

San&e  Firmine ,  Ora. 

San&e  Leodegari,  Ora. 

San&e  Blafi ,  Ora. 

San&e  Adriane,  Ora. 

San&e  Thoma,  Ora. 

San&e  Lamberte,  On. 

Omnes  fan&i  Martyres ,  Onte. 

San&e  Vedafte,  Ora. 


L  i  t  a  n  i  &.  50) 

San&e  Silvefter ,  On  pro  nobis. 

San&e  Gregori ,  Ora.' 

$an&e  Ambrofi,  Ora. 

San&e  Auguftine,  Ora.' 

San&e  Hieronyme  ,  Ora. 

San&e  Martine ,  *              v  Ora. 

San&e  Nicolae,  Ora. 

San&e  Hilari,  Ora/ 

SanGeRemigi,  OraV 

San&e  Germane ,  :  Ora-', 

San&e  Gaugerice,  Ora* 

San&e  Auberte ,  .       .  Ow* 

San&e  Vindiciane ,  Ora< 

$an&e  Eligi,  Ora< 

San&e  Amande ,  Ora^ 

San&e  Amate,  .  Ora^ 

San&e  Aniane ,  •  OtfaV 

San&e  Furfaee ,  Qray 

Omnes  fan&i  Pontifices  &  Confeflbres ,  Orate* 

Omnes  fan&i  Do_&ores ,  Orate* 

San&e  Antoni ,  .  Orjtt 

San&e  Benedi&e  ,  .    :  Ora* 

San&e  Bernarde ,  Ora* 

San&e  .Dominice ,  Qra? 

San&e  Francifce ,  .  QxAt 

Sanfte  iEgidi,  [Qi# 

$an&e  Ludo vice y  {-  Qra> 

Qmnes  fan&i  Sacerdotes  &  Levity ,    .    .    /  Oratet 

.Qflinej  fan&i  Monaqhi  fc&ttftimj.  ^Orate* 
Sfrn&a[  Maria  Mag<Jakna{- J  -   ;   r; ■  yji\  Q& 

$m&ti.  Agatha ,  .n:..:::~?:  -A'  An/:.:>Qt9. 

Sffij 


594  L  .  I   T  A  N   I  ML. 

San&a  Lucia ,  ,  0a 

San&a  Agnes,  >  On. 

San&a  Caecilia ,  On. 
San&a  Catharina ,  On. 
Sa'nSa  Anaftafia,  On. 
San&a  Margareta,  On. 
San&a  Barbara ,  On. 
San&a  Anna ,  On. 
San&a  Elifabeth,  ■  On. 

Sari&a  Ri&rudis,  *  On* 

Chines  fan&ae  Virgines  &  Vidua; ,  Orate  pro  nobis. 
Omnes  fan&i  &  fan&ae  Dei,  Intercedite  pro  nobis. 
PrOpmus  efto  ,  ParCe  nobis  Domine. 

Propitius  efto ,  Exaudi  nos  Domine. 

Ab  omni  malo ,  Libera  nos  Domine. 

Ab  omni  peccato,  Libera. 
Ab  ir.a  tua  ,  -  Liben. 
A  fubitanea  &  improvifa  morte,  Liben. 
Ab  infidiis  diaboli,  Liben. 
Ab  ira  ,  6c  odio  ,  6c  omni  mala  voluntate  ,  Liben. 
A  (piritu  fornicationis  ,  Libera. 
A  fulgure  6c  tempeftate ,  Libera. 
A  morte  perpetua,  Libera. 
Per  myfterium  fan&ae  Incarnationis  tuae ,  Libera. 
Per  Adventum  tuum ,  Libera. 
Per  Nativitatem  tuam  ,  Libera. 
Per  Baptifmum  &  fan&um  Jejunium  tmim,  Libera. 
Per  Crucem  &  Paffionem  tuam ,  Libera. 
Per  Mortem  6c  Sepulturam  tuam ,  Libera. 
Per  fan&am  Refurre&ionero  tuam  ,  Libera. 
Per  admirabilera  Afcenfionem  tuam ,  ^  Libera. 


L    I    T  A  K   I    M.  50$ 

Per  Adventum  Spiritus  Sanfti  Paracleti ,  Libera, 
In  die  Judicii ,  Libera. 
Peccatores  ,  Te  rogamus  audi  nos. 

Ut  nobis  parcas  ,  Te  rogamus  audi  nos. 

Ut  nobis  indulgeas ,  Te  rogamus  audi  nos. 

Ut  ad  veram  poenitentiam  nos  perducere  digneris ,  Te 
rogamus  audi  nos. 
t  Ecclefiam  tuam  fan&am  regere  &  confervare  di- 
gneris (  te  rogamus  audi  nos. 
Ut  domnum  Apoftolicum ,  &  oranes  Ecclefiafticos  Or- 
dines  in  fan&a  Religione  confervare  digneris ,  Te 
rogamus  audi  nos. 
Ut  inimicos  fan&ae  Ecclefice  humiliare  digneris,  Te 
rogamus  audi  nos. 

t  Regibus  &  Principibus  Chrhlianis  pacem  &  veram 
concordiam  donare  digneris ,  Te  rogamus  audi  nos. 
Ut  cun&o  populo  Chriftiano  pacem  &  unitatem  Iar- 

giri  digneris  ,  Te  rogamus  audi  nos. 
Ut  nofmetipfos  in  tuo  fan&o  fervitio  confortare  &  con- 
fervare digneris ,  Te  rogamus  audi  nos. 
Ut  mentes  noftras  ad  coeleitia  deiideria  erigas ,  Te  ro- 
gamus audi  nos. 
Ut  omnibus  benefa&oribus  noftris  fempiterna  bona  re* 

tribuas  ,  Te  rogamus  audi  nos. 
Ut  animas  noftras  ,  fratrum  ,  propinquorum  ,  &  bene- 
fa&orum  noftrorum  ab  asterna  damnatione  eripias  9 
Te  rogamus  audi  nos. 
Ut  fru&us  terras  dare  &  confervare  digneris ,  Te  ro- 
gamus audi  nos. 
Ut  omnibus  fidelibus  defun&ts  requiem  seternam  dona- 
re digneris ,  Te  rogamus  audi  nos. 


506  L  I  TAN  I 

Ut  nos  exaudire ,  Te  rogamus  audi  nos. 

Fili  Dei ,  Te  rogamus  audi  nos. 

Agnus  Dei ,  qui  tollis  peccata  mundi ,  Parce  nobis  Due. 

Agnus  Dei  ,  qui  toiiis  peccata  mundi  y  Exaudi  nos  Dne. 

Agnus  Dei ,  qui  tollis  peccata  mundi ,    Miferere  nobis. 

Chrifte  audi  nos.  Chrifte  exaudi  nos. 

Kyrie  eleifon.  Chrifte  eleifon.  Kyrie  eleifon. 

Pater  nofter  fecretb. 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem : 
Sed  libera  nos  a  malo. 

P  s  A  L  mu  s  69. 

DEus  in  adjutorium  meum  intende  :  Domine  ad 
adjuvandum  me  feftina. 
•  Confundantur ,  &  revereantur  :  qui  quaerunt  ani- 
mam  meam. 

-•  Avertantur  retrorsum  ,  &  erubefcant  :  qui  volunt 
mihi  mala. 

Avertantur  ftatim  erubefcentes  :  qui  dicunt  mihi , 
-  euge ,  euge. 

Exultent  &  laetentur  in  te  omnes ,  qui  quaerunt  te: 
&  dicant  Temper  ,  MagniHcetur  Dominus ,  qui  diligunt 
&lutare  tuum. 

Ego  vero  egenus  &  pauper  Aim  :  Deus  adjuva  me. 

Adjutor  me  us ,  &  liberator  meus  es  tu :  Domine  ne 
moreris. 

Gloria  Patri ,  &c. 

ir.  Salvos  fac  feryos  tuos : 

1$.  Deus  meus  fperantes  in  te. 
-  -ir,  Efto.  nobis  Domine  turns  fortitudims : 
A  facie  inimici.  :   1  t 


P  R  £  C  £  S, 
f  .  Nihil  proficiat  inimicus  in  nobis  i 

Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  nobis. 
t.  Domine  ,  non  fecundiim  peccata  noftra  facias 
obis  : 

vl.  Neque  fecundum  iniquitates  noftras  retribuas  nobis. 
f,  Oremus  pro  Pontifice  noftro  N. 

Dominus  confervet  eum,  &  vivificet  eum  ,  & 
)eatum  faciat  eum  in  terra ,  &  non  tradat  eum  in  ani- 
nam  inimicorum  ejus. 
ir.  Oremus  pro  benefa&oribus  noftris : 
K.  Retribuere  dignare,  Domine,  omnibus  nobis  bona 
racientibus  propter  nomen  tuum,  vitam  aeternam.  Amen. 
ir.  Oremus  pro  fidelibus  defunSis : 
itf .  Requiem  aeternam  dona  eis  Domine  ,  &  lux  per- 
:>etua  luceat  eis. 
f.  Requiefcant  in  pace : 
vl.  Amen. 

ir.  Pro  fratribus  noftris  abfentibus  : 

jtf .  Salvos  fac  fervos  tuos,  Deus  meus,  fperantes  in  te. 

t.  Mine  eis  Domine  auxilium  de  fan&o  : 

Et  de  Sion  tuere  eos. 
f.  Domine  exaudi  orationem  meam  : 
Ht.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
ir.  Dominus  vobifcum : 
r,L  Et  cum  fpiritu  tuo. 

Oremus, 

DEus ,  cui  proprium  eft  mifereri  fempef ,  &  par- 
cere  :  fufcipe  dcprecationem  noftram  :  utnos,  & 
omnes  famulos  tuos ,  quos  deli&orurn  catena  conftrin- 
git  ,  miferatio  tuae  pietatis  clementer  abfolvat. 


508  P  R  E  C  E  S.  1 

EXaudi ,  quaefumus  Domine ,  fupplicum  preces ,  &  I 
confitentium  tibi  parce  peccatis  :  ut  pariter  nobis  ' 
indulgentiam  tribuas  benignus  &  pacem. 

INeffebilem  nobis ,  Domine ,  mifericordiam  tuam  cle- 
menter  oftende  :  ut  fimul  nos  &  a  peccatis  omnibus 
exuas ,  &  a  pcenis  ,  quas  pro  his  meremur ,  eripias. 

DEus ,  qui  culpa  offender  is ,  pcenitentia  placaris : 
preces  populi  tui  fupplicanm  propitius  refpice :  & 
flagella  tuse  iracundias ,  qua;  pro  peccatis  noftris  mere- 
mur ,  averte. 

OMnipotens  fempiterne  Deus ,  miferere  famulo  tuo 
Pontiiici  noftro  N.  &  dirige  eum  fecundum  tuam 
clementiam  in  viam  falutis  sterns  :  ut  te  donante  ,  tibi 
placita  cupiat ,  &  tota  virtute  perficiat. 

DEus  ,  a  quo  fan&a  defideria  ,  re&a  conillia ,  & 
jufta  lunt  opera  :  da  fervismiis  illam ,  quam  mun- 
dus  dare  non  poteft ,  pacem  :  ut  &  corda  noftra  man- 
datis  tuis  dedita ,  &  hoftium  fublata  for midine ,  tempora 
fint  tua  prote&ione  tranquilla. 

URe  igne  fan&i  Spiritus  renes  noftros ,  &  cor  not 
trum ,  Domine  :  ut  tibi  cafto  corpore  ferviamus, 
&  mundo  corde  placeamus. 

FIdefium  Deus  omnium  Conditor  &  Redemptor, 
.  animabus  famulorum  famularumque  tuarum  wmif- 
fionem  cun&orum  tribue  peccatorum :  ut  indulgentiam, 
quam  Temper  optaverunt ,  piis  fupplicationibus  confe* 
quantur. 

Agones 


P.R  E  C  E   S;  ^69 

ACtiones  noftras  ,  quxfumus  Domine  ,  afpirando 
pra;veni  ,  &  adjuvando  profequere  :  ut  cun&a 
noftra  oratio  &  ope  ratio  a  te  femper  incipiat,  &  per  te 
coepta  finiatur.        I  '■■ 

'/"YMnipotens  fempiterne  Deus  ,  qui  vivorum  domi- 
V^/  naris  fimul  &  mortuorum^  omniumque  mifereris, 
quos  tuos  fide  &  opere  futuros  eflfe  pramofcis :  te  fuppli- 
ces  exoramus,  ut  pro  qwibus  efiunderepreces  decrevi- 
mus ,  quofque  vel  prafens  {iculum  adhuc  in  carne  re- 
tinet ,  vel  futurum  jam  exutos  corpore  fufcepit ,  inter- 
cedentibus  omnibus  San&is  tuis ,  pietatis  tuas  dementia, 
omnium  deli&orum  fuorum  veniam  confequantur.  Per 
Dominum  noftrum ,  6cc, 
,  f.  Dominus  vobifcum  : 
vt.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

jr.  Exaudiat  nos  omnipotens  &  mifericors  Dominus : 
H.  Amen, 

f.  Et  fidelium  anims  per  miferkordiam  Dei  requie£ 
cant  in  pace, 
itf.  Amen. 

RITUS  PRECUM,  quae  public^  pro 
aliqua  Ecclefise  neceflltate  inftituuncur. 

CLerus  &  populus  hord  flatutd  in  EccUjid  co/igregati, 
omnes  contrito  &  humili  corde  Deum  flexis  genibus 
paulifper  preccntur  :  ac  delude  Chorus  flans  canui  Anti- 
phonam  Exurge ,  cum  Vtrfu  Deus  auribus  &  Gloria  Pa- 
tri,  ut  habetur  in  Procejjionali  in  Litaniis  majoribus , 

T  t  t        Pars  II. 


"jTo  P  K  e>  cce;is!' 

tatiiqiit  fepetdi.  Q4o  fa&d  gemfU&am  omnes  /  3  duo 
Clerici  velSacerdos  ipfe ■,  pldviaU^fi  fdcienda  fttPracejffia, 
alioqui  Juperpeiliceo.  &  ftold  violacei  coloris  ,  ft  habcri 
poteft ,  indutus ,  ante  Altare  majus  genujlexi  devote  Li* 
tanias  cantare  incipiant,  cceteris  eadem  voce  refpondentibus. 

Si  fiat  PrdCeJjio,  turn  cahtatum  fuerii  y  San&a  Maria 
bra  pro  nobis  ,  filrgunt  omnes ,  &'ordinatim  procedunt, 
Litanias  profequenles. '. 

Si  PrdceJJioftt  fohgiof,  potent  intefferi  poft  ftngulos 
SanBofum  o'rdines  aliquod  Refponjorium  conveniens  : 
qualia  jiint  :  Recordafe  .,  Praeparate ,  Nos-  alium  ,  Ad- 
kperiat,  Spem  in  alium,  Dotfline  Rex  J .  SuMmiimu* 
pacem ,  &  fimilia  ,  qua  in  ProceJJtonaVi  hdbentur.  Vote- 
runt  etiam  ,  Litaniis  abfolutis  vjque  ad preces  excfufive , 
did  aliqui  Pfalmi  ex  P  oznitentialibus  ,  feu  Graduaiibus: 
Hyrnni  verb  vel  Cantica  latitioe  ,  in  kdc  am  aliis  paid.- 
tentia  caufd  inftitutis  P  roceffionibus  non  dicantur. 

ySi  ad  unam  velplures  Ecclejias  in  via  Jit  divtrtendum, 
in  illarum  ingrejfu  intermittantur  Litanice  ,  &  canuw 
Antiphona  cum  Verjii  &  Oratione  SanBi  Patroni  illius 
loci.  Deinde  egregiendo  refumantur  Litania  ufque  ad 
preces  ;  qua  poft  regreffum  in  Ecclefiam  dicantur  cum 
Orationibus  pro  prafenti  negotio  ajfignatis* 

Atque  ifte  modus  agendi  fervetur ,  quoties  preces  feu 
Jupplicationes  pro  aliqud  Ecclefiat  4iecejju.au  inftituuntur. 


Preces  ad  petendam  pluyiam. 

rfD petendam pluviam agantur  omnia,  uti  jam  diSum 
~Zl  eft ,  ufque  adftnem  Litaniarum ,  in  quorum  pre'ci" 
bus  bis  dicitur  ;  Vt  congruentem  pluviam  fidelibus  mi* 


4' 


AD   PETENDAM  PLUVIAM.  5  1 1 

concedere  digneris.  itf.  Te  rogamus  audi  nos.  In  fine 
poftea  dicitur  ,  Pater  nofter  fecretb. 

jr.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem: 

K.  Sed  libera  nos  a  malo. 


P  S  A  L  M  U  S  146. 


LAudate  Dominum  ,  quoniam  bonus  eft  Pfalmus: 
Deo  noftro  (it  jucunda  ,  decoraque  laudatio. 
iEdificans  Jerufalem  Dominus  :  difperfiones  Ifraelis 
congregabit. 

Qui  fanat  contritos  corde  :  &  alligat  contritiones  eo- 
rum.  ^  -.t  v  a  O 

Qui  numerat  multitudinem  ftellarum  :  &  omnibus 
cis  nomina  vocat. 

Magnus  Dominus  nofter  ,  6c  magna  virtus  ejus:  & 
fapientiac  ejus  non  eft  numerus. 

Sufcipiens  manfuetos  Dominus :  humilians  autem  pec* 
catores  ufquc  ad  terram. 

Prsecinite  Domino  in  confeffione :  pfallite  Deo  noftro 
in  cithara.  J-    'i  |ytifI19    u  * 

Qui  operit  ccelum  nubibus  :  &  patat  terras  pluviam. 

Qui  producit  in  montibus  foenum  :  &  herbam  fer- 
vituti; hominum.        .     ;  i..  "!  is      n  :*  iu  3d  VJ. 

Qui  dat  jumentis  efcam  ipforum  :  •■&  pullis  corvo- 
rum  invocantibus  eum. 

Non  in  fortitudine  equi  voluntatem  habebit  i  nec  in  * 
tibiis  viri  beneplacitum  erit  ei.  I 

Beneplacitum  eft  Domino  fuper  timentes  eum  :  &  in 
:€is  qui  fperani  fuper  miiericordia  ejus. 

Gloria  Patri,  &c.  .  .'.  .1 

Ttt  ii 

H^i   i-     v  - 


1 


5ir  Prices 

Quo  finito  dicamur  Preces. 

y.  Operi  Domine  ccelum  nubibus  : 
i£.  Et.para  terrae  pluviam. 
y.  Ut  producat  in  montibus  foenum  : 
i£.  Et  herbam  fervkuti  hominum. 
y.  Riga  montes  cle  fuperioribus  tuis: 
.  vl.  Et  de  fru&u  operum  tuorum  fatiabitur  terra, 
y.  Domine  exaudi  orationem  meam  : 

Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
y.  Dominus  vobifcum  : 
itf.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  X  £       17  5.  Oratio. 

DEus ,  in  quo  vivimus ,  movemur  &  fumus ,  pluviam 
nobis  tribue  congruentem ,  ut  praefenribus  auxiliis 
fufficienter  adjuti ,  fempiterna  fiducialius  appetamus. 

Oratio. 

PRaefta ,  quxfumus  omnipotens  Deus ,  ut  qui  in  afflic- 
tione  noftr a  de  tua  pietate  confidimus  ,  contra  ad- 
verfa  omnia  tua  femper  prote&ione  muniamur. 

O  R  A  T  I  O. 

DA  nobis ,  quaefumus  Domine ,  pluviam  falutarem 
&  aridam  terras  faciem  fluentis  cceleftibus  dignan* 
ter  infunde.  Per  Dominum ,  &c 
y.  Dominus  vobifcum. 
vl.  Et  cum  fpiritu  tuo. 
y.  Benedicamus  Domino: 
Deo  gratias. 

y .  Exaudiat  nos  omnipotens  &  mifericors  Dominus : 
Amen, 


AD  POSTULANDAM  SERENITATEM.  jij 

f.  Fidelium  animse  per  mifericordiara  Dei  requief- 
cant  in  pace. 
vl.  Amen. . 


Preces  ad  poftulandam  a'erh  firenitatem. 

OMnia  fiant  ut  Jiipra  in  Litaniis  majoribus ,  &  in 
Litaniarum  precibus  bis  dicatur  :  Ut  fidelibus  tuis 
aeris  fcrenitatem  concedere  digneris ,  Te  rogamus  audi 
nos.  Ad finem  confccrationum  diciiur  Pater  nofter Jecretb. 

f.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem : 
«/.  Sed  libera  nos  a  malo. 

P  S  A  L  M  U  S  66. 

DEus  mifereatur  noftri ,  &  benedicat  nobis  :  illu mi- 
net  vultum  fuum  fuper  nos ,  &  mifereatur  noftri. 
Ut  cognofcamus  in  terra  viam  tuam  :  in  omnibus 
gentibus  falutare  tuum. 

Confiteantur  tibi  populi  Deus  ;  confiteantur  tibi  po- 
puli omnes. 

Laetentur  &  exultent  gentes  :  quoniam  judicas  po- 
pulos  in  xquitate  ,  &  gentes  in  terra  dirigis. 
r  Confiteantur  tibi  populi  Deus ,  confiteantur  tibi  po- 
puli omnes  :  terra  dedit  fru£tum  fuum. 

Benedicat  nos  Deus  ,  Deus  nofter  ,  benedicat  nos 
Deus  :  &  metuant  cum  omnes  fines  terrx. 

Gloria  Patri ,  &c. 

f,  Adduxifti  Domine  Spiritum  tuum  fuper  terrain: 
W.  Et  prohibits  funt  pluv'uc  de  coelo. 
jr..  Cum  qbcluxerO  nubibuS  coelum  : 

Apparebit  arc  us  me  us,  6c  recordabor  foederis  mci. 

—  >  fii  tun         -  ■  **. 


i?4  p  *    ;c  E  s 

illuftra  Faciem  tuam  Domine  fuper  fervos  tuos; 

Et  benedic  fperantes  in  te. 
t.  Domine  exaudi  orationem  meam  : 
W.  Et  clamor  meus  ad  te  veriiat. 
jr.  Dominus  vobifcum  ; 

Et  cum  fpiritu  tuo.  .  . 

O  R  E  M  U.S.       O ratio. 

DEus.,  qui  culpa  offenderis ,  poemtentia  placaris , 
preces  populi  tui  fupplicantis  propitius  refpice , 
&  flagella  tuae  iracundiae ,  quae  pro  peccatis  noftris  me- 
mur,  averte. 

O  R  A  T  I  O. 

AD  te  nos  Domine  clamantes  exaudi ,  &  aeris  fe* 
renitatem  nobis  tribue  fupplicantibus ,  ut  qui  jufte 
pro  peccatis  noflris  affligimur  ,  mifericordia  tua  pr«- 
yenjente ,  clementiam  fentiamus. 

O  R  A  T  I  0. 

QUasfumus  omnipotens  Deus ,  clementiam  tuam ,  ut 
inundantiam  coerceas  imbrium ,  &  hilaritatem  vul' 
Jus  tui  nobis  impertiri  digneris.  Per  Dominum  ,  &c. 

Preces  ad  repellendam  tempeftatem. 

T\ULfante  campana ,  &  qui  adeffc  poffunt,  inEcclt- 
JL   Jiam  convocatis ,  dicuntur  Litania  So.  in quibus  bis 
dicitur  :  A  fulgure  &  tempeftate ,  <9 poJlL'uanias ,  Ora- 
.tionemque  Dominicam 

LP  S  A  L  M  U  S  147. 
Auda  Jerufalem  Dominum :  lauda  Deum  tuum  Sion. 
•    Quoniam  confortavit  feras  portarum  tuarum  :  J>ene- 
dixit  filiis  tuis  in  te. 


AD   REPELLENDAM    TEMPEST  ATEM.  5IJ 
Qui  pofuit  fines  tuos  pacem  :  &  adipe  fruraenti  fa- 
tiat  te. 

Qui  emittit  eloquium  fuum  terra;  :  velociter  currit 
fermo  ejus. 

Qui  dat  nivem  flcut  lanam  :  nebulam  ficut  cinerem 
fpargit. 

Mittit  cryftallum  fuam  ficut  buccellas  :  ante  faciem 
frigoris  ejus  quis  fuftinebit  ? 

Emittet  verbum  fuum ,  &  liquefaciet  ea  :  flabit  fpi- 
ritus  ejus,  &  fluent  aquae. 

Qui  annuntiat  verbum  fuum  Jacob  :  juftitlas  &  ju- 
dicia  fua  Ifrael. 

Non  fecit  taliter  omni  nationi  :  &  judicia  fua  noil 
manifeftavit  eis. 
Gloria  Patri ,  &c. 

jr.  Adjutorium  noftrum  in  nomine  Domini : 
vt.  Qui  fecit  coelum  &  tcrram. 
f.  Oftende  nobis  Domine  mifericordiam  tuam  : 
*l.  Et  falutare  tuum  da  nobis. 
jr.  Adjuva  nos  Deus  falutaris  nofter : 
jtf .  Et  propter  gloriam  nominis  tui  Domine  libera  nos. 
f.  Nihil  proficiat  inimicus  in  nobis: 
tl.  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  nobis. 
f.  Fiat  mifericordia  tua  Domine  fuper  nos  : 
1$.  Quemadmodiim  fperavimus  in  te. 
f.  Salvum  fac  populum  tuum  Domine. 
?:.  Et  benedic  haereditati  tuae. 
jr.  Non  privabis  bonis  eos  qui  ambulant  in  innocently 
itf.  Domine  Deus  virtutum ,  beatus  homo ,  qui  fpe- 
jat  in  te. 

f,  Domine  exaudi  oratkmem  meam.? 


516  Pieces 
K.  Et  clamor  mens  ad  tc  tsbbl 
t.  Dominus  vobifcum : 
<.  Et  cum  fpiritu  tno. 

O  R  E  M  &  3.  Or^zia. 

DEus ,  qui  culpa  onendsris  ,  ptecirentia  placaris , 
preces  populi  tui  fupplicaztis-  pcopinus  re  (pice , 
&  tiagella  tuas  iracundiae  ,  quae  pro  peccatb  noftris 
meremur ,  averte. 

Oka  t  i  o. 

ADomo  tua ,  quad  um  us  Domine ,  fpiriruales  nequi- 
tia;  repeUantur ,  &  aerearum  difcedat  maiignitas 
tempeftatum. 

O  R  A  T  I  O. 

OMnipotens  fempiterne  Deu&,  parce  metuentibus , 
propitiare  fupplicibus  :  jit  poft  noxios  ignes  nu- 
bium ,  &  vim  procellarum ,  in  mifericardiam  tranfeat 
laudis  comminarlo  tempeftatum. 

O  R  A  T  I  o. 

DOmine  Jefu  ,  qui  impcrafti  tends  &  mari ,  &  h(h 
fuit  tranquillitas  magna  :  exaudi  preces  familia: 
tux ,  &  prsefta ,  ut  hoc  figno  fan&ae  Crocis  ®  omnis 
difcedat  uevitia  tempeftatum. 

O  R  A  T  I  O. 

OMnipotens  &  mifericors  Deus ,  qui  nos  &  cafti- 
gando  fanas ,  &  cognofcendo  confervas  :  prsefta 
fupplicibus  tuis  ,  ut  &  tranquiUitatibus  optatae  confola- 
tionis  Istemur ,  &  dono  tus  pietatis  femper  utamur. 
Per  Dominium  noftnim.  Jefum  Chriftum,  &c.  itf.  Amen. 
-  AJpcrgatur  aqua  betudiSd. 

/  Prece$ 


Reconciliatio  pcenitentium.  537 
ir.  Salvos  fac  fervos  tuos  : 
nl.  Deus  meus  fperantes  in  te. 
ir.  Convertere  Domine  ufquequo: 
itf.  Et  deprecabilis  efto  fuper  fervos  tuos. 
f.  Fiat  mifericordia  tua  Domine  fuper  nos ; 
itf.  Quemadmodum  fperavimus  in  te. 
ir.  Mittat  nobis  Dominus  auxilium  de  fan&o : 
bJ.  Et  de  Sion  tueatur  nos. 

f.  Vide  Domine  humilitatem  noftram ,  &  laborem 
noftrum  : 

itf.  Et  dimitte  omnia  deli&a  noftra. 

f.  Exaudi  nos  Domine ,  quoniam  benigna  eft  mife- 
ricordia tua : 

r!  .  Secundum  multitudinem  miferationum  tua  rum  rci- 
pice  in  nos. 

f.  Ne  memineris  Domine  iniquitatum  noftrarum  an- 
tiquarum  : 

vl.  Cito  anticipent  nos  mifericordia:  tua; ,  quia  pau- 
peres  fa&i  fumus  rrimis. 

ir.  Adjuva  nos  Deus  falutaris  nofter: 

H-  Et  propter  gloriam  nominis  tui  libera  nos  ,  & 
propitius  efto  peccatis  noftris  ,  propter  nomen  tuum. 

ir.  Domine  exaudi  orationem  meam  : 

vl.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

f.  Dominus  vobifcum  ; 

jtf .  Et  cum  fpiritu  tUo  : 

O  r  e  m  us. 

ADefto,  quaefumus  Domine,  fupplicationibus  noftris : 
&  mihi ,  quern  non  ele&ione  meriti ,  fed  dono  gra- 
tis tuae  conftituifti  operis  hujus  miniftrum  ,  da  fiduciam 
tui  muneris  exeqiiendi  ;  ipfeque  in  noftro  minifterio , 


$}8         R£CO¥€lUA?JO  P«NLTEHTJU*fc 

quod  tuae  pietatis  eft,  operate.  Parce  Domine  confeffis, 
ignofce  noftris  commilfis.  Sit  in  nobis  non  tantum  con- 
feilio  oris ,  fed  &  doloris  ;  non  e*cwatio  criminum , 
fed  lamenutio  peccatorum.  Et  quoniam  me  eadctn  quae 
eos  catena  peccati  conftringit,  non  obfit  eis  oratso'  fub- 
jugata  peccatis.  Per  me  eorom  offertur  votum ,  fed  per 
te  ,  meum  in  abiblutione  eorum  complaceat  officium. 
Per  Chriftura  Dominum  noftrura.  *l.  Amen. 

O  R  E  M  V  S. 

DF.us  inhnittt  mifericordiae ,  veritatifque  immenfa? , 
propitiate  iniqutatibus  noftris ,  &  omnibus  ani- 
marum  noftrarum  medere  languoribus  :  ut  miferatio- 
num  tuarum  largitione  percepta ,  in  tua  Temper  bene- 
di&ione  lastemur.  Per  Chriftum  Dominum  noftrunj. 
H.  Amen. 

O  R  e  m  v  s. 

DEus,  fu  bcujus  oculis  omne  cor  trepidat,  omnefque 
confcientiae  contremiicunt ,  propitiare  omnium  ge- 
mitibus  :  ut  ficut  nemo  noftrum  liber  eft  a  culpa ,  ita 
nemo  fit  alienus  a  venia.  Per  Chriftum  Dominum  nos- 
trum, vl.  Amen. 

Pojlea  dicit  Sacerdos  : 

ir.  Confitemini  Domino  quoniam  bonus  : 
Quoniam  in  fsculum  mifericordia  ejus. 

Debute  fit  Confeffio  generalis ,  dicente  Diacono ,  fiu 
Mlniflro  nomine  popull ,  Confiteor.  Quo  di&t  Sacerdos 
Jurgit ,  &  ad  populum  com cf Jus  ,  dim : 


Aklutio  Altariitmw  539 

O  R  £  M  V  S. 

OMnipotens  Dominus  ,  qui  beato  Petro  Apoftolo 
fuo ,  coeterifque  difcipulis  iuis  licentiam  dedit  li- 
gandi  atque  fol  vendi ,  ipfe  vos  abfolvat  ab  omnibus  pee- 
catis  veftris  quaecumque  cogitando  ,  confentiendo  ,  lo 
quendo ,  operando ,  negligendo  egiftis ,  &  quantum  fra- 
gilitati  noftrae  permittitur  ,  fitis  abfoluti  ante  tribunal 
Domini' noftri  J  eiu  Chrifti ,  habeatifque  vitam  anernam, 
&  vivatis  in  fxeula  faeculorum.  vl.  Amen. 

O  R   E  M   U  $* 

OMnipotens  lempiterne  Deus ,  confitentibus  tibi  his 
famulis  &  famulabus  tuis ,  pro  tua  pietate  peccata 
relaxa :  ut  non  plus  eis  noceat  confcientia;  reatus  ad  pce- 
nam ,  quam  inclulgentia  tuas  pietatis  profit  ad  veniam. 
Per  Chriftum  Dominum  noftrum.  si.  Amen, 


Ablutio  Altarium  Ferid  quint  a  majoris 
Hehdomada. 

T?Adcm  Ferid  quintd  Hebdomadm  majoris fieri  confue- 
*mj  vit  ablutio  Altarium  hoc  ritu.  Statim  pojl  Miffie 
celebrationem  ,  denudantur  omnia  Ecclefia  Altaria  :  & 
Sacerdos  depojitd  Cafuld  &  Manipulo  ,  benedicit  aquam 
ad  ablutionem  Altarium  pmparatam,  dicens  :  Exorcizo  te 
creatura  aquae  ,  &c.  cum  O  ratione  Deus  qui  ad  falutem 
humani  generis,  &c.  ut  fupra  pag.  333.  &  334.  Qud 
Oration*  jmit"  ,  infundit  vinum  in  aquam  in  modum  Cru- 
ris, ^ihf77Sr€ommixtio  vini  &  aqua;  par  iter  fiat  in  nomi: 
»&  Patius^^oc  Filii>f«,  &  Spiritus  San£U       vl.  Amen. 

Poftek  Sacerdos,  minijlro  aquam  fundente,  ramo  buxeo 
vdalio  Jimili,  totdm  Altar  is  fuperficiem  diligent  er  irrigate 


540  Ritus  Processionis 

&  abluit,  Ipfi  primus  Altare  Jic  ablutum  ofculatur  j  pofiek 

reliqui  de  Clero  per  ordinem ,  ac  delude  populus. 

Interim  diim  lavatur  Altare  majus  ,  ipfi  Sacer- 
dos  vel  Cantor  inchoat  Antiphonam  Circumdederunt  me 
viri  mendaces.  Et  Chorus  prosequitur,  cum  vafiado, 
Quoniam  tribulatio.  Quo  decantato ,  (ubjicitur  Antipho- 
na  cum  Verfu  &  Oratione  de  Patrono ,  in  cujus  honorem 
dedicata  eft  Ecclefia.  Deinde  proceditur  ad  reliqua  Altaria. 
per  ordinem  cantando  eandem  Antiphonam ,  Circumdede- 
runt ,  fed  abfque  Verfu.  Et  fubjicitur  fimiliter  Antiphom 
&  O ratio  de  Sanclo  vel  de  Sancld ,  in  cujus  honorem  ex- 
truclum  eft  Altare  quod  ahluitur. 


RITUS  PROCESSIONIS 

ad  fiifcipiendum  Epifcopum. 

CU  M  Epifcopus  Civitatem  aliquant  vel  Oppidum 
injigne  face  Dicecejis  primum  eft  ingreftiirus  y  Pro- 
cejjio  Cleri  ex  more  loci  ordinata ,  cum  Cruce  procedit  Mi 
obviam  extra  portam  urbis,  cum  Magijlratu  ,  &  NotcAi- 
libus  ac  pracipuis  perfonis.  Et  cum  Epifcopus  advencru% 
primus  de  Clero  illius  loci  ,  indutus  faperpelliceo  ,  ftolat 
&  pluviali  pretiofo  ,  ojfert'ei  Crucem  ofculandam  :  quam 
is  defcendens  in  terrain  ,faper  tape  tern  ftratum  genuftexui 
devote  ofculatur.  Turn  Cantores  incipiunt  fcquens. 

Responsorium. 


■E 


ce     Sa-cer-dos  ma- gnus  ;      qui  in 

diebus 


AD  SUSCIP1ENDUM  EPISCOPUM.  54^ 


di-e-bus      fu-        is  pla-cu-it 


De-       o.    *   I-   de- o      ju-re-  ju-  ran- 


r  1  y  ♦  t#s%gS 


do     fecit     il-  km     Do-  mi-  nus 


crefce-  re    in    pic-  bem 


iu-  am. 


i 


.  Be  ne  dict-  o-  nem 


onv  mum  gen- 


j\-  um     de-dit     iU    -  li V '4cwtfcf-tamentum 


54* 


Rrrvs  Pioctrttioittft 


1  _  \- 


fu- urn  con-fir-  mfeyit    ft-per-i!      erf- ptft 


e- 


jus*  jK.GIo-ri-a 


Pa-tri,  &     Fi«   li-o,   &  Spi- ri- 


tu- 


San- 


ao. 


*  I-  de-o. 


Ciim  ventum  fierit  ad  Ecclcjiam,  in  P*™* 
dignior  de  Ciero  offert  Epifhopo  afperjorium  cum  xfU 
hcnedicfJ.  Quod  ilU  accipiens,  a/pergit  prima  Jezpfum, 
dtinde  ofirentem  &  alios.  Turn  idem  dignior  ojfert  d  &f- 
vicu/am  inccnfi,  alt  que  alio  Saccrdou  JuperpeUUeo  intma 
thuribulum  porrigente*  Et  Epifeopus  incenfim  i  Je 
diSktm  impanit  tkuribulo.  Et  idem  primus  dt  Gen 
ctnfit  Epi/copum  JLuuem  cooperw  capite,  more  , 

Dcinde  precedunt  ad  A/tare  majus  *  &  Hi  fimtr  /££ 
difhrio  yJiu  fetkelfo  ante  inf 


AD  SUSCIPIENDUM  EpISCOPUM.  545 

procumbit  &  orat  Epifcvpus.  Interim  verb  pradiclus  di- 
gnior  flans  in  cornu  EpiftoU,  verfus  ad  Epifeopum  or  an- 
tern ,  die  it : 

f,  Prote&or  nofter  afpice  Deus : 

.  Er  refpice.  in  facie m  Chrifti  tui. 
f.  Salvum  fac  fervum  tuum  : 
wl.  Deus  meus  fperantem  in  te. 
t.  Mitte  el  Domine  auxilium  de  Santto : 
H.  Et  de  Sion  tuere  eum. 
y.  Nihil  proficiat  inimicus  in  eo  : 
vl.  Et  filius  krquitatis  non  apponat  nocere  ei. 
ir.  Domine  exaudi  orationem  meam  : 
ig.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
f.  Dominus  vobifcum : 
Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  r  n  m  v  s.     \*wys\  *f\ 

DEus  omnium  hdelium  Paftor  6c  re&or ,  famulum 
tuum  N.  quern  Ecclefiae  tuae  pracefle  voluifti ,  pro- 
pitius  refpice  :  da  ei  qusfumus ,  verbo  &  exemplo  qui- 
bus  praeeft  proficere,  ut  ad  vitam  una  cum  grege  fibi 
credito  perveniat  fempiternam.  Per  Chriftum  Domi- 
num  noftrum.  Amen. 

In  receptione  verb  Legau  ,  Jet*  Nuncii  Apoflolici  ,  loco 
racedentis  OrationU  dichur  fiquens. 

O  R  EMUS. 
Mnipotens  fempiterne  Deus  ,  qui  facis  mirabilia 
magna  folus ,  prastende  fuper  hunc  famulum  tuum, 
k  cunclas  Congregationes  ilii  commiflas  ,  Spiriturn  gra- 
iac  faiutaris  :  6c  ut  in  veritate  tibi  complaceat ,  perpc* 

Zz  z  i  j 


54$  RlTUS  ORDINARY 

Interim  Cantons  cantant  Antiphonam  de  Patrona  Ec- 
clefia  cum  Vcrficulo :  quibus  finitis ,  Archidiaconus  ,  cast- 
tat  Orationem  de  eodem  SanSo ,  6r  addit  fub  unicd  con- 
clujione  Orationem  :  Deus  humilium  viiitaftor,  pag.  545. 

Turn  ad  medium  Altaris  revertitur ,  fife  profundi  incli- 
nat,  defiendit,  &  genibus  flexis  ad  infimum  Altaris  gradum 
inchoat  Veni  Creator  ,  &c.  quern  profequitur  Chorus  % 
quo  abfiluto ,  Jurgens  Arckidiaconus  dicit :  Emitte  Spiri* 
{um  ,  &c.  S  Orationem  Deus  qui  corda  fide  Hum,  &c. 

Pefiea  afcendit  ad  Altare ,  &  aperto  Tabernaculo  ,  vel 
demiffd  laternuld  fufpenfd ,  facram  Pixidem  fitper  corpo- 
tali  reponit,  genua  fieSit,  pofiea  defcendit  ad  infimum  Al- 
tarisgradum ,  ubi  pojito  thure  in  thuribulo9  ter  incenfat 
Sanctiflimum  Sacramentum ,  redditoque  thuribulo  intonat 
propheam  O  falutaris  hoftia ,  &c.  v^/Tantum  ergo  Sa- 
cramentum ,  &c.  quam  omnes  profiquuntur.  Qud  fincti 
fiirgit ,  &  cantat  Verfiailum  Partem  de  ccelo  ,  &c.  cum 
Orationc  Deus  qui  nobis  fub  Sacramento ,  &c. 

AbfolutdO rationed  Archidiaconus  flexis  genibus  incen- 
fat  Sdn&iJJimum  Sacramentum.,  afcendit  ad  Altare ,  genu- 
fiectit  in  medio  &  fiimptd  ambabus  manibus  facrd  Pixide , 
ter  bene  die  it  Populum  &  Clerum  nihil  dicens,  turn  facram 
Pixidem  fuper  Corporali  repofu\ ,  cain  aperit ,  genujUSit, 
H'ofiias  ficras  afpicit  ,  &  tangens  eas  ,  fi  neceffarium 
Jit ,  dbfervat  an  fit  decern,  munda ,  argentea,  &  intiis  inatt- 
raia  ;  examinat  anTabernaculum  fit  nitidum ,  intus  firico 
panno  ornatum,  claufum  &  tutum ,  an  fit  vacuum  ab  omni 
alio  vafi. 

Statim  facra  Pixis  elevatur  in  fufpetifione  ,  vd  earn 
nponit  in  Tabernaculum ,  cum  debitis  genujUStonibus  ante 
&  pofl  elevatd  facrd  Pixide  9fiu  in  tabernaculo  ^repofiti 


ARCrflDIACONI    ViSiTATIONlS.  547 

&  clau/o  ojiio  dicit  Parocho  quod  notaverit  &  judicave- 
rit  effe  dicendum  de  fanclijjimo  Sacramento. 

Quo  faclo ,  D.  Archidiacomts  vadit  ad  Fontes  Maptif 
males  cum  Parocho  &  Clericis ,  &  vifitat  Fontes ,  facrum 
Chrifma  ,  Oleum  fantlum ,  aquam  benediclam  ,  Rituale. 
Deinde  ordinal  quod  judicaverit  ordinandum.  Et  poterit 
brevem  ad  populum  habere  fermonem. 

Deinde  accedit  ad  Men/am  fabricce  ;  &  ibifedtA$>  legit 
approbations  &  permiffiones  Vicarii ,  &  aliorum  Pres- 
byterorum  &  Clericorum  ;  audit  querimonias  omnium  tarn 
Cleri  quam  populi  ,  quibus  providet  eo  meliori  modo  quo 
potefi  fieri. 

Examinat  etiam  ibidem  ludi  magiflrum  &  magifiram 
fcholae ,  ac  etiam  Jcholajlicos  &  fcholafiicas  ,  de precibuS  , 
de  doclrind  &  de  moribus.  Interrogat  etiam  obfietricem. 

Vifitat  altar  'ta  ,  facella  ,  imagines  fianclorum ,  Jedes 
Confefpiriorum  ,  bancam ,  fcamna  ,  vexillum  ,  cathedram 
Concionatoris ,  &  libros  omnes  ad  cantandum  &  ceiebran^ 
dum  divinum  Ojjicium. 

In  vejliario  autem  vifitat  Calices ,  omnia  ornamenta  I 
Cruces ,  SS.  Reliquias ,  &  omnia  ejufinodi ,  ac  Regifira 
baptifinorum ,  matrimoniorum ,  ac  fepulturce  mortuorum. 

Redeundo  autem  in  Navi  Ecclefia ,  vel  in  Cameterio, 
pro  commoditate  locorum  ,  D.  Archidiacomts  dicit  me- 
diocrt  voce  \  De  proftmdis  clamavi ,  &c. 

-ir,  Requiefcant  in  pace : 

1$.  Amett. 

}.  Domine  exaudi  orationcm  meam : 
jtf.  Et  clamor  metis  ad  te  veniat. 
•jr.  Dominus  vobifcum  . 
W.  Et  cum  fpiritu  tuo. 


DEus,  qui  inter  Apoftolicbs  Sacerddtes  famulos  tiios 
Pontificali  &  Sacerdotali  Fejeifti  dignitate  vigcre, 
praefta,  quatfuthus ,  ut  eorum  tfUoque  perpetlid  aggre- 
■gWttrt'  c0rtf6rtibV  7  1  1 '  ' s    :  .      f    :  / 

DEus  venia;  lat  gitor  &  humans  falutis  amator  , 
quastumusvcJememiam  ;tuain  ,.  ut  noftra?  congre- 
gations fratres  ^propinquos  &  benefa#ore$*<juiex  hoc 
fecujo  tranfierqm ,  beata  Maria,  fempef  virginev  inter- 
cedente,  cum  omnibus  San&is  tuis ,  ad  perpetuae  bea- 
titudinis  confortium  pervenire  concedas. 

DEus  cujus  miferatipne  anima;  fideliUm  requiefcunt 
famulis  &  famulabus  tuis  omnibus'  ,  hie  &  ubique 
in  Chrifto  quiefcentibus  ,  da  propitius  veniam  peccato- 
run) ,  ut  cun&is  reatibus  abfoluti ,  tecum  fine  fine  laeten- 
fur.  Per  Chriftum,  &c.  itf.  Amen. 

t.  Requiefcant  in  pace, 
fi.  Amen, 

Denique,  facia  cpram  altari  oratione  brevi ,  flolame 
collo  demittit  ,  &  exit  ah  Ecclejia.  s  vifa  vel  audita  in 
acta  refer et ,  eaque  D.  Epifcopo  remittet  ,  aut  Vicariis 
Geheralibus ,  ut  fiiper  iisfytod  congruum  erit,ftatuat. 

Curabit  autem  A'rchidiaconus  ut  in  aflis  qua  /X  Epif- 
copo, aut  Vicariis  ejus  Generalibus  ,  remittet  ,  adjeri- 
batur  nomen  Parochi  j  turn  Diozcefeqs  ex  qua  oriundus  eft; 
deinde  Parochia  cui  pmefi  ,  num.  debhe  concipnetur  & 
cateckifet ,  item  fantti  PrimaniS '  titular  is  ^Pairpni  Ec- 
clejia Jita  ,  denique  Decanqtus  cujus  ejl  Parochial 

Exprimatur 


l 


Archidiacont  visitationis.  549 

Exprimatur  an  dedicata  fit  Ecclefia  %  &  quis  in  earn  jus 
Patronatus  haheat. 

An  Ecclefia  &  Ccemeterium  rite  claufa  fint  &  Jarta 
tccta  habeamur. 

An  conjecrata  fint  Altaria  ,  am  faltem  conjecratos  la- 
pides  habeant,  &  nam  in  kis  notabilis  frachira  fit. 

An  Ecclefia  idoneis  ornamentis  infiruHa  fit ;  Calicibus 
argenteis ,  &  vafis  aliis  facris  ;  tiim  linteis  ;  libris  denique 
ad  cantum  necejfariis  &  Dicecefis  hujus  propriis. 

An  fint  in  ed  Re/iquia  ;  an  decenter  collocate  ;  an  au* 
thenticis  confirmata  tefiimoniis. 

An  non  ibidem  fint  piclurx  ,  perifiromata ,  out  imagi- 
nes ullat  t  quae  locum  non  deceant. 

An  prajcripta  in  Rubricis  Officii  divini  how  fervemur. 

Qui  fint  annui  proventus  ;  quid  collecld  flipe  fiat  ; 
num  accepti  expenfique  reddantur  rationes  ,  &  cut  :  num 
confeHus  index  chartarum  \  num  e<e  conferventur ,  ut  par 
tfi ,  &  commode  dijpofiw  fint. 

Qua  fint  fundadones ,  an  'tis  fatisfiat. 

Qua  fint  Confraternitates  ;  an  Epifcopaii  autoritate 
infiituta ,  an  recle  adminifirentur  :  an  earum  rationes ,  & 
cui  reddantur. 

An  non  in  Ccemeteriis  nundina  ac  mercatus  inflituantur\ 
aut  alibi  ufpiam  Dominicis  diebus ,  ac  Fefiis  folcmnibus. 

An  non  divini  Officii  tempore  ,  vel  taberrm  popinxque 
aperw  fintf  vel  chords  &  faltationibus  indulgeatur. 

Quis  fit  communicamium  numerus, 

Num  aliqui  annua  Confejjtoni  &  Pafchali  Communioni 
defuerint  ,  &  a  quo  tempore.  rflrtu5\ 

Sintne  peccatores  publici  ,  blafphemid  ,  juramentis , 
impietatc ,  ebrietatc ,  concubinatu  ,  &  hujufinodi  flagitii$ 

A  a  a  a       Pars  //, 


qui  fortifegia  ,  maleficia ,  /uperfiidmus  prafiteanmi\, 

An  jceneratores.  ..  ...-..-v..;.  -".v.*. 

Aw  inYxtidfr  fnatnnmm 9  five  'quod cltmdefium  fiar^ 
fete  jpt&d ;  cmxiPipcdm&mhi  dixtmcntifats  \iifipxs  ^cqgnitis 

*  An. fine  qui  pstkm  neg&gtuk  &s  adfitfuumneceflarias 
dtfixrc ,  aut.jurqrt  ui  jsas  Jibe.ri.  fid  acdomtftcei  dacean- 
tur  ;  cum  nec  ipji  Pronais parachialihus.  6f Catechifiais 
interjmt:,.fltcjh<*s  its  intenfie  curmu 

An  cunctentur  parent.es  Hber&s  fitos  ad  EccUfiam  bap 
rifandos  deferre  :  6r  num.  fitperfint  aliqui  .,  Maptifmi 
(aremoriiis  nendum  iaitiatj.,  ■ 
•  An  fint  intra  Paf&ciG  fines  ,  aliqua  beneficia.  prater 
ipfitm  curiale  *  hefpitalia 9  &  leprojarim  :  quiham  .ea  ob+ 
tineant  aut  adminiftrent  ;  qui  fint  eorum  Sancli  Patroni 
five  Titulares ,  quis  flatus \%  qui  annul  ttdiius  ;  quis  Col- 
lator,  an  ebKum.Qfifciis.fatixfiat. 
;  Jin  ibidem  ,QapeU(t  domejlicez  fint ,  &-  quam  muluz: 
quinam  in  Us  Miffam  celebrent  ,  cujus  coneejjlt ,  &  an. 
perfinam  facultas  ifia,fiqud  conceffa  eft,  air  locum  Jpeelet: 
quis  earum  flatus ,  an  ceriis  wdditibus  dotaut  fint ,  an  fun 
datorum  voluntaiibiis  parcamr. .  i 

An  fit  in  Parochia  Vicarius,  an  Cdpcllanus  aliive 
Presbyterii  aut  EccUfiaftici  :  quod  cuique  nomen  ,  qua- 
nam  mas.  ,  queer  .DJaecefis  r  &.fi  ex'  alia  forte  fint , 
an  exeundi  poteftatem  Jcripto  accepeaat  ;  an.  ad  celcbran- 
dam  Miffkm  &'  audiendas,  Confejfiones  approbati  fint , 
am  non\  elapfum  .fit  appro&aitanum  tempus  :  an  moribiu 


Ordo  visitationis  Decanorum.  551 

pmditi  fint  cum  ipfirum  profej/ione  confentientibus. 

An  fchola  Magiflery  Magiftrave  in  Parochid  Jit,  cujus 
probati  jint  mores.  An  non  pueri  in  eddem  ac  puel/a  fchold 
doceantur. 

An  ibidem  fit  obftetrix ,  gnara  Baptifmi  :  ubl  necejfe 
fuerit ,  valide  adminiftrandi. 

Nihilne  adversus  perfbnas  Ecclefiaflicas ,  earumve  jura 
bonaque  attentari  fciant, 

Sintne  in  fuo  traclu  hare  tic  i:  niim  adversus  Reiigionem 
Catholicam  ufurpare  moliantur. 


Ordo  Vijltationh  Decanorum  Chriftianitatk* 
aut  aliontm*  a  D.  Epifiopo  Deputatomm. 

M  \E  cartas  Chrijlianitatis  Decanal  us  Jut  Parochias  $ 
JL^J  vifitaturus%  unumquemque  Parochurn  commoner e fa- 
ciei de  die  &  hord  Jul  adventus  ,  ui  de  ed  cenior  faclus 
populus  ,  Decani  vijiiationi  interjit. 

Adveniente  Decano  Chrijlianitatis  y  puljabitur pleno  Jb- 
nku  major  campana  ad populum  congregandum.  Decanus 
autem  acceptis  in  vejliario  fuperpelliceo  &  Jiold  rubra, 
pergit  ad  majus  Aliare  f  Jan&iJJimum  Sacramenium  viju 
taiurus  ,  juxta  ordinem  &  riium  pro  vifitaiione  Archie 
diaconi  fuperiiis  notatum. 

Eadem  etiam  objervabit  in  ipjd  vijitauone  9  quae  Ar- 
fhidiaconus,  vija  &  audita  in  acta  intra  menfem  referet  f 
*qucz  Dm  Epijcopo^aut  Vicariis  ejus  Generalibus  remitttt :  & 
jiad  fpecialem  vijitationem  mandatum  acceperit  in  acli$  qua 
conjiciet  y  expreffam  CommiJJionis  Jiige ,  mentiontm  agtt* 

Idem  praflabit  Sacerdos  quilibet  quern  ad  vijitationes 
hujufmodi  D>  Epifcopuf  3  aut  ejus  Vicqrii  Generates ,  de- 
putaverint*  A  a  a  a  i  j 


R  I  T  U  A  L  I  S 

ATREB  ATENSIS, 

PARS  TERTIA. 

Continens  Monitiones  Domiflicales  ,  &c. 


Monitiones  Dominicales* 

I E  bus  Dominicls  ,  populo  ad  dudiendum 
Miflk  jacrificium  congregato  ,  Paroc/iuf,  vet 
{fi  legitime  impeditus  Jit)  ejus  Vicaritts  ,  am 
alius  quilibet  Sacerdos  de  ejus  tieentid ,  depo- 
fids  Cafuld  &  Manipulo ,  Ji  Mi  flam  celebret ,  alios  fuper~ 
pelliceo  &  fiold  ornatus  ,  confcendit  pulpitum  ad  faciei* 
daS  Monitiones  feu  Mandata  ,  ///  vocant.  Ac  prima  fe~ 
ipjum  fignans ,  pfoducld  Cruce  ad  fronte  ad  pe&us ,  dicu 
clard  &  intelligibili  voce  legend  ex  Libra. 

In  nomine  Patris  ,  &  Filii ,  &  Spirltus  San£H.  Amen. 

IjEuple  Chretien  ,  tous  les  jours  de  notre  vie  appar- 
tiennent  a  Dteu,  &  doivent  itre  confacres  a  fa 
gloire  7  a,infi  au  milieu  meme  des  foins  exterieurs  qui 


££4  MONITIONES  DOMINICALES. 

ijiterets  tie  vds  &ra£ties  *  roWdeve*  t^oXitt^itWiio* 

remphr  cnaque  femaine ,  dont  Dieu  lui-meme  nous  fait 
im  Commandement  expres  ;  c'eft  la  ian&tficatioii  du 
Diraanche,  fubftjtue  au^  Sabbath  des  Juifsj  6c  Jpffcia- 
lement  devoue  au  Service  du  Seigneur.  S'il  eft  permis 
dans  les  autres  jourS  de  i'appftquehau^iideuVlesftrViJe$, 
on  ne  peut  le  faire  eii  celui-ci  Fan's  crifne.  an  fufn'tilans 
ces  jours  de  fan&ifie£  vps  tf&ions  par.  des  intentions 
pures ,  de  vbiis  renouveller  de  momens  *a  autres  dans 
Tamour  de/Pjpu^4ans>4!exepekjc.de  fa  preTence;,.  veins 
devez  etre  tout  a  lui  dans  ce  faint  jour  ,  &  le  pafler 
avec  unc  piete  que  rieh  ne  puiffe  partager  ou  diftraire. 

Pour  remplir.  anjour4'l?ui  ce^  .devoir  vous  en  ac- 
quitter  avec  fruit,  eritrez  dans'  les  difpblitions  de  la 
Vi&ime  qui  va  etre  offer te  a  Dieu  -fur  -cet  Atrtet  pour 
les  befoins  de  TEglife,  pour  la  perfeverajice  des  jufte$ 
&  ppur  la.  conversion  des  pecfaeurs.  $  ynhTez-;  vous  a 
nous  dans  roffiraftde  que  aous.  faifons  ;de  cttte  Vi£Hme 
adorable  ,  pour  recpnftphfe  le  fpuvefttin  dpiftahje;*^ 
Dieu  far  vous  ,  pour  lui  rendVe  graces  de  ce  Qull  vttw^ 
a.  doqn£  1'erte  ,ppur  ,|e^enieT<|ier  4e  yQu$  aVp/i*(flEfchi*l& 
Pftf  Je  $fog :  pr^cieu^  &e  fon  f  i\$,  i.yqw  ay^r  ^iic* 
tifie  par  fon  Efprk  x  .& .$>pur  luj,  d^i^ajlder,  toj^. 
corde  &  les  fecours  de  fa  grace  qui  vous  font  necefr 
faires  pour  it  falut  de  vos  ames  '  ■,  &  fcriant£  de  vos 

£i  St  *amroe  $e%  :fajn^ 


M.ONITIONES  DOMWICALES.  $3* 
autres  Membres  de  1 'Eglife.  4  I'efprit  d'union  &  de  cha- 
rite,  par  nn  commerce  de  prieres ,  nous  prefenterons 
a  Dieu  les  potres  pour  la  confervation  ,  I'accroiffement 
&  augmentation  de  la  Religion  Catholique  ,  Apoftoli- 
que  &  Roraaine ,  pour  l'Exaltation  de  la  fainte  Eglife 
notre  Mere  ,  afin  qu.'il  lui  plaife  lui  donner  la  paix, 
reunir  fous  fan  obeifTance  &  dans  fa  Communion  tous 
les  Schi£matiques  &  Heretiques  ,  &  conyertir  les  Juiti 
&  les  Infideles  a  la  Foi ,  fans  laquelle  il  ny  a  point 
de  falutv 

Nous  prierons  aufli  pour  notre  S.  Pere  le  Pape ,  pour 
Monfeigneur  TEveque ,  pour  tous  les  Prelate  &  pour 
tous  les  Pafteurs  de  fEglife  ,  afin  que  par  les  fecoiirs 
des  graces  du  Ciel  ils  conduifent  tous  ceux  qui  leur 
jbnt  foumis  dans  la  voye  du  falut. 

Nous  prierons  pour  la  Paix  genteraie  de  l'Etat  &  des 
particuliers  >  pour  la,  tranquillite  des  families  ,  deman- 
dant au  Seigneur  qu'il  detruife  les  guerres,  diflipe  les 
divifions ,  afin  qu'unis  par  les  liens  de  la  charite.,  nous 
n  ayons  tous ,  comma  les  premiers  Fideles  ,  qu'un  coeur 
&  qu'une  ame. 

Nous  prierons  pour  la  Perfonne  facree  du  Roi ,  pour 
Ta  Reine  ,  pour  Monfeigneur  le  Dauphin ,  Madame  la- 
Dauphine  ,  ck  pour  route  la  Famille  Roy  ale  ,  pour  tous 
les  Ordres  du  Royaume  ,  (  hie  nominathrt  appellet  Do- 
mbnum ,  vel  Dominant  laei pour  Monfieur  N.  Seigneur 
ou  pour  Madame  N.  Dame  de  ce  lieu  )  pour  les  bien- 
-£aiteurs  de  cette  Eglife  ,  pour,  tous  les  Habdtans  de  cettc 
ParouTe.  .  Eiiai  m 

-raiNoas*  prierohs  pour  no*  ennemis,  pour  la  convers- 
ion des  pecheurs ,  pour  lavaTkeraent  fpirituel  des  jufles^ 


,55.6  MONITFONES  DOMINICALES* 

-pour  ceux  qui  fouflrent  persecution  pour  la  jufUce  ; 
pour  ceux  que  Dieu  eprouve  par  les  tribulations ,  pour 
les  malades  pour  les  veuves ,  les  orphelins ,  les  captifs, 
les  pauvres  -&  autres  perfonnes  affligees. 

Nous  demauderons  auffi  la  difpofirion  du  tempsMJe- 
ceflaire  pour  la  fame  du  corps  ,  &  pour  l'abondance 
&  la  confer vation  des  fruits  de  la  terre  ,  afin  que  Dieu 
£epandant  fur  eux  fa  benedi&ion  ,  nous  puiffions  les 
recueillir  avec  a&ion  de  graces ,  &  en  lifer  a  fa  plus 
grande  gloire,  pour  nos  befoins  6c  pour,  ceux  des  pau» 
vres. 

Enfin  ,  nous  adrefferons  a  Dieu  nos  voeux  &  nos 
prieres  pour  tous  ceux  qui  font  profeflion  de  la  Foi  de 
l'Eglife  Catholique  ,  Apoflolique  &  Romaine ,  &  vow 
direz  a  cptte  intention  Pater  nofter  &  Ave  Maria , 
pendant  que  nous  reciterons  les  prieres  ordinaires. 

Sacerdps  hie  convertit  fe  ad  Altar e  9&  flans  ,  (ceteris 
genua  fletlentibus ,  die  it ,  Clero  rejpondente : 

P  S  A  L  M  tr  s. 

DEus  mifereatur  nofrri ,  &  benedicat  nobis  :  illumi- 
net  vultum  fuum  fuper  nos,  &  mifereatur  noftri. 
Ut  cognofcamus  in  terra  viam  tuam  :  in  omnibus  gen- 
tibus  falutare  tuum. 

Confiteantur  tibi  populi  J>eu$  :  confiteantur  tibi  po- 
puli  omnes. 

Laetentur ,  &  exultent  gentes  :  quoniam  judicas  po 
pules  in  aequitate  ,  &  gentes  in  terra  dirigis. 

Confiteantur  tibi  populi  Deus  ,  confiteantur  tibi  po- 
puli omnes  :  terra  dedit  fYu&um  fuum, 

Benedicat 


MONITIONES  DOMINICAIES.  559 

tine  Mefle  {  vel  un  Obit ,  vel  tin  Salut )  que  nous  cile- 
Jbrerons  Lundi ,  vel  Mardi ,  vel  alia  die. 

Si  quidam  e  Parockianis  per  hebdomadam  e  vivis  ex- 
ceflerit ,  &  Ji  nihil  Ecclejhz  per  tefiamentum  dederit ,  ni- 
hilominiis  commendabitur ,  his  verbis :  Et  vous  vous  fou- 
viendrez  de  N.  decede.  .  ♦  . 

Si  verb  aliquid  Ecclejia  teftamento  reliquiffet,  addetun 
Qui  a  fait  un  legs  a  cette  Eglife.  Vous  direz  Pater 
nofier  &  Ave  Maria ,  pendant  que  nous  dirons  les  Prieres 
ordinaires. 

Turn  Sacerdos  ad  Altare  ver/its,  dicit,  refpondcnte  Clero, 

P  S  A  L  M  U  S. 

DE  profundis  clamavi  ad  te  Domine:  Domine  exau- 
divocem  meam. 
Fiant  aures  tux  intendentes :  in  vocem  deprecationis 
mea;. 

Si  iniquitates  obfervaveris  Domine :  Domine  quis  fuf- 
tinebit  ? 

Quia  apud  te  propitiatio  eft  :  &  propter  legem  tuam 
fuftinui  te  Domine. 

Suftinuit  anima  mea  in  verbo  ejus :  fperavit  anima 
mea  in  Domino. 

A  cuftodia  matutina  ufque  ad  noftcm  :  fperet  Ifrael 
in  Domino. 

Quia  apud  Dominum  mifericordia  :  &  copiofa  apud 
eum  redemptio. 

Et  ipfe  redimet  Ifrael :  ex  omnibus  iniquitatibus  ejus. 
*.  Requiem  seternam  dona  eis  Domine : 


560       MONITIONES  DOMINICALES. 
itf,  Et  lux  perpetua  luceat  eis. 
ir.  A  porta  inferi  :     ■    ■    \  ' 
Erue  Domine  animas  eorum. 
ir.  Requieicaht  in  pace  : 
Allien.     .;  l\ 

Domine  exaudi  orationem  meam: 
Et  clamor  meus  ad'  te  veniat. 
ir.  Dominus  vobifcum  ': 
.  Et  cum  fpiritu  tuo. 

O  R  e  M  u  s. 

DEus  venias  largitor  &  humanae  falutis  a  ma  tor  r 
quagfumus  cleriientiam  mam  ,  ut  noftrse  congce- 
gationis  fratres ,  propinquos  &  benefa&ores ,  qui  ex  hoc 
faeculo  tranfierunt  ,  beata  Maria  Temper  virgine  inter- 
cedente,  cum  omnibus  San&is-  tuis  ,*ttd  perpetual  bea- 
titudinis  confortium  pervenire  concedas. 

FIdelium  Deus  omnium  Conditor  &  Redemptor ,  ami* 
mabus  famulorum  famularumque  tuarum  remiflio- 
nem  cun&orum  tribue  peccatorum  :  ut  indulgentiam 
quam  Temper  optaverunf  r  piis  fupplicationibus  confe- 
quantur.  Qui  vivis  &  regnas  In  fecula  faecutorum.  itfe 
Amen. 

*.  Divinum  auxitium  maneat  Temper  nobifcum : 
H*  Amen. 

Mox  Sacerdos  ad  populum  converjus,  proclamat  Fefta, 
jejunia ,  abjlinentias  ,  indidgentias  ;  quod  Ji  per  hcbdo- 
madam  nullum  occurrat  Feftum  imperatum  f  dicet : 

II  n'y  a  dans  cette  femaine  aucune  Fete  d'obligation, 
qui  vous  empeche  de  vaquer  a  vos  affaires ;  nous  vous 


MONITIONES  D  O  M I N I C  A  £  E  5.  561 
Cxhortons  neanmoins  de  venir  a  TEglife  ,  foit  pour  y 
faire  vos  prieres ,  foit  pour  afiifter  a  la  fainte  Mefle  , 
afin  que  Dieu  vous  accorde  fes  graces  &  benifle  vos 
travaux. 

Hie  pronuilgabit  mandaia  &  Jlatuta  D.  Eplfcopi  ;  Ban- 
na pro  ficris  Ordlnibus  &  Matrimoniis  ,  Monitoria  ,  & 
Ji  qua  alia  enuncianda  occurrunt ,  juxta  formulas  infrcL 
Juo  loco  referendas.  Pojlca  fubjunget. 

De  Fautorite  de  Dieu  Tout-puiflant ,  &  de  l'Eglife 
Catholique  ,  Apoftolique  &  Romaine ,  nous  denoncons 
pour  Excommunies  tous  Heretiques  &  Schifmatiques  , 
tous  Simoniaques/qui  vendent  &  achetent  des  Benefices, 
on  qui  donnent  comeil ,  aide  pour  les  vendre  ou  ache- 
ter  ;  tous  Confidentiaires  qui  pretent  lew  nom  ,  ou 
empruntent  le  nom  d'autres  perfonnes  pour  obtenir  des 
Benefices ,  ou  qui  les  gardent  pour  d'autres  que  pour 
eux  ;j  tous  Magiciens  &  Magiciennes,  Sorciers  &  Sor- 
cieres ,  Devins  &  Devinereffes  f  &  ceux  ou  celles  qui 
par  malefices  ou  fortileges  empechent  I'ufage  du  faint 
manage  ;  tous  ceux  ou  celles  qui  fe  marient  hors  de 
leurs  Paroifles  fans  permiffion  ;  tous  Ufuriers  &  Ufu- 
rieres  ;  tous  ceux  qui  frappent  les  Pretres  &  les  C lores, 
excepte  Ie  cas  d'une  jufte  defenfe  ftous  ceux  qui  em- 
pechent la  jurifdi&ion,  les  droits ,  privileges  &  libertes 
de  la  fainte  Eglife  ,  qui  ufurpent  les  biens ,  detournent 
ou  celent  les  titres ,  papiers  ou  enfeignemens  qui  lui  ap- 
partiennent  j  tous  ceux  qui  fe  battent  en  duel ,  ou  qui 
donnent  aide  ou  confeii  pour  fe  battre ;  auffi  tous  ceux 
qui  mettent  le  feu  expres  a  des  effets  ou  a  desbatimens 
appar tenans  a  autrui  ;  les  Comcdiens  &  Comediennes ; 


561     Monitiones  Dominic  ales. 

tputes  ces  perfonnes  demeureront  maudites  &  excom- 
muniees  de  I'Eglife ,  jufqu'a  ce  qu'elles  faflent  penitence 
de  leurs  crimes,  &  qu'elles  en  aient  recti  l'abfolution. 

Nous  vous  avertifTons  de  la  part  de  Monfeigneur 
l'Eveque ,  conformement  au  faint  Concile  de  Trente 
&  aux  Statins  de  ce  Diocefe  ,  d'aftifter  a  la  Mefle  de 
Paroifle  ,  a  moins  que  vous  n  ayez  quelque  legitime 
empechement.  Vous  devez  auffi  f^avoir  qu'outre  cette 
affiftance  a  la  Mefle  Paroiffiale  ,  vous  devez  fan&ifier 
le  refte  de  la  journee  en  affiftant  aux  Vepres  &  aux 
Inftru&ions  qui  fe  font  dans  cette  Eglhe ,  &  pour  for- 
mer vos  enfans  a  un  ft  faint  ufage ,  vous  devez  les  con- 
duire  vous-m^me  dans  le  lieu  faint ,  ou  du  moins  les 
envoyer  a  la  fainte  MefTe  &  aux  Catechifmes.  Cette 
obligation  eft  auffi  pour  les  Maitres  a  l'egard  de  leurs 
Domeftiques, 

Et  afin  que  vous  n'oubliez  pas  les  verites  de  la  Foi, 
nous  allons  vous  lire  un  Abrege  de  ce  que  vous  devez 
croire  ,  de  ce  que  vous  devez  demander ,  &  de  ce  que 
vous  devez  faire  pour  etre  fauve. 

I.  Ce  que  vous  devez  croire  eft  contenu  dans  le  Sym- 
bols des  Apotres  ,  que  nous  allons  reciter  :  pendant 
que  nous  le  reciterons ,  formez-en  de  nouveau  un  Ade 
de  Foi  dans  vos  cceurs, 

i.TE  crois  en  Dieu  le  Pere  Tout  -  puiftant ,  Createur 
J  du  Ciel  &  de  la  Terre.  i.  Et  en  Jesus-Christ 
fon  Fils  unique,  Notre-Seigneur.  3.  Qui  a  ere*  concu 
du  Saint  Efprit ,  eft  ne  de  la  Vierge  Marie.  4.  A  fouf- 
fert  fous  Ponce  Pilate,  a  ete  crucifie ,  mort  &  enfeveli. 
5.  Eft  defcendu  aux  enfers  le  troifieme  jour  eft  refluA 


Monitiones  Dominical] 
{te  de  mort  a  vie.  6.  Eft  monte  an  Ciel;  eft  affis  a 
la  droite  de  Dieu  le  Pere  Tout-puiflant.  7.  D'ou  U 
viendra  juger  les  vivans  &  Ies  morts.  &.  Je  crois  au 
Saint  Efprii.  9.  La  iainte  Eglife  Catholique  ,  la  Com- 
munion des  Saints,  ro.  La  remiffion  des  peches.  1 1.  La 
refurreftion  de  la  chair.  1 2.  La  vie  eternelle.  Ainfi 
foit-rL  t    titu  -   b!  !  :    :  (.«•  ,  u-  :  - 

Vous  etes  aufli  oblige  de  fcavoir  que  Jesus-Christ 
a  inftitue  dans  fon  Eglife  fept  Sacremens  pour  k  fanfti- 
fication  des  Fideles  :  le  Bapteme  ,  la  Confirmation , 
l'Euchariftie,  la  Penitence,  fExtreme^Onclion ,  l'Ordra 
&  le  Mariage. 

Le  Bapteme  ,  qui  nous  regenere  en  Jesus-Christ, 
en  nous  donnant  fa  vie  fpirituelle  de  la  grace,  &  qui 
nous  fait  Enfans  de  Dieu  &  de'  l'Eglife  ;  il  eft  necef- 
faire  pour  le  falut,  &  iHmprime  cara&ere ;  ce  qui  fait 
qu'ori  ne  peut  le  recevoir  plus  dune  fois. 

La  Confirmation ',  qui  nous  donne  le  S.  Efprit  avec 
Fabon dance  de  fes  graces ,  pour  nous  rendre  parfaits 
Chretiens ,  &  nous  donner  des  forces 'pour  confefler  ii 
Foi  de  Jesus-Christ  ,  meme  au  peril  de  notte  vie  ; 
ce  Sacrement  imprime  aufli  cara&ere  ;  ce  qui  fait  qu'on 
ne  pent  le  recevoir  deux  fois..         ,  ,.l 

L'Euchariftie  ,  qui  contient  veritablement  ,  reelle-' 
ment  &  fubftantiellement  le  Corps ,  le  Sang/fAme  <x 
la  Divinite  de  Notre-Seigneur  Jesus-Christ  ,  fous  les 
efpeces  ou  apparences  du  pain  &  du  vin  ;  ce  Sacrement 
inftitue  pour  la  nourriture  de  nos  ames,  eft  aufli  un  Sacri- 
fice de  propitiation  pour  les  vivans  &  'pour  les  morts. 

La  Penitence  ,  qui  remet  les  peches'  comrais  apres 
le  Bapteme^  "  , 


564     Monitiones  Dominic  ales. 

L'Extreme-On&ion ,  qui  eft  etablie  pour  le  foulage- 
ment  fpirituel  6c  corporei  des  perfonnes  dangereufe- 
ment  malades. 

L'Ordre ,  qui  donne  le  pouvoir  de  faire  les  fon&ions 
facrees ,  &  la  grace  de  les  exercer  faintement. 

Enfin,  le  Mariage  ,  qui  donne  la  grace  pour  fan&fier 
la  fociete  legitime  de  Fhomme  &  de  la  femme  ,  &  d'e- 
lever  des  Enfans  chretiennement. 

1 1.  Ce  que  vous  devez  demander  a  Dieu  eft  renfer- 
m6  dans  la  divine  Priere  que  Notre  -  Seigneur  nous  a 
appris  dans  l'Evangile  ,  &  que  l'Eglife  pour  ce  fujet 
appelle  XOraiJbn  Dominicale, 

NOtre  Pere,  qui  etes  dans  les  Cieux.  i.  Que  votre 
Norn  foit  fan&ifie.  %.  Que  votre  Regne  advienne. 
$ .  Que  votre  volonte  foit  faite  en  la  Terre  comme  au 
Cieh4.  Donnez-nous  aujourd'hui  notre  pain  quotidien. 
5 .  Et  nous  pardonnez  nos  offenfes ,  coipme  nous  par- 
donnons  a  ceux  qui  nous  ont  offenfe.  6.  Et  ne  nous 
induifez  point  en  tentation.  7.  Mais  deljvrez-nous  du 
mal.  Ainfi  foit-ilf 

Nous  joindrons  a  l'Oraifon  Dominicale ,  la  Saluta- 
tion Angel i que  ,  dont  l'Eglife  fe  fert  pour  remercier 
Dieu  4u  Myftere  de  l'lncarnation ,  pour  honorer  &  fe- 
liciter  la  Sainte  Vierge ,  dans  le  fein.de.  laquelle  ce  Myf- 
tere a  ete1  accompli ,  &  pour  demander  fon  iotercejfion 
aupres  de  fon  Fils.  * 

JE  vous  falue  ,  Marie ,  pleine  de  grace  ,'1e  Seigneur 
eft  avec  vous  ;  vous  etes  benie  entre  toutes  les  fan- 
nies,  &  beni  eft  le  fruit  de  votre  ventre  Jesus; 
Sainte  Marie  ,  Mere  de  Dieu  ,  priez  pour  nous,' 

pauvres 


Monitiones  Dominic  ales.  56$ 
>auvres  pecheurs  ,  maintenant ,  &  a  l'heure  de  notre 
mort.  Ainfi  foit-il. 

III.  Ce  que  vous  devez  faire ,  eft  d'aimer  Dieu  de 
tout  votre  coeur ,  de  tout  votre  efprit ,  de  toute  votre 
ame  &  de  toutes  vos  forces ;  &  d'aimer  votre  prochain 
comme  vous-memes.  Ces  deux  Commandemens  de  Je- 
sus-Christ renferment  les  dix  Commandemens  de  la 

Loi  que  Dieu  donna  a  Moyfe ,  dont  nous  allons  faire 

a  le&ure. 

.T  TN  feul  Dieu  tu  adoreras ,  &  aimeras  parfaitement. 
x.  V_/  Dieu  en  vain  tu  ne  jureras ,  ni  autre  chofe  pa- 
reillement. 

3 .  Les  Dimanches  tu  garderas ,  en  fervant  Dieu  devo- 

tement, 

4.  Pere  &  Mere  honoreras ,  afin  que  tu  vives  longue- 

ment. 

5 .  Homicide  point  ne  feras  ,  de  fait  ni  volontairement. 

6.  Luxurieux  point  ne  feras  ,  de  corps  ni  de  confente- 

ment, 

j.  Le  bien  d'autrui  tu  ne  prendras ,  ni  retiendras  a  ton 
efcient. 

8.  Faux  temoignage  ne  diras ,  ni  mentiras  aucunement. 

9.  L'oeuvre  de  la  chair  ne  defireras  ,  qu'en  mariage  feu- 

lement. 

10.  Le  bien  d'autrui  ne  convoiteras  ,  pour  les  avoir 

injuftement, 

Dieu  ne  veut  pas  feulement  qu'on  lui  obeuTe  ,  il  veut 
encore  qu'on  obeifie  a  fon  Eglife  ,-fuivant  ces  paroles 
de  Jesus-Christ,  qui  dit  dans  l'Evangile :  Si  qudquun 
nicoute  pas  I' Eglife ,  qu  il  foit  a  votre  c'gard  comme  un 

C  C  C  C        Pars  III. 


566  MONITIONES  DOMINICALES. 

Pay  en  &  un  Publicain.  C'eft  pourquoi  vous  apprendrez, 
&  vous  aurez  (bin  de  garder  les  Commandemens  de 
l'Eglife ,  dont  nous  allons  vousfaire  la  le&ure. 

i.T  Es  Dimanches  la~Meffe  ouiras,  &  les  Fetes  de 

I  1  commandement. 
i.  Les  Fetes  tu  fan&ifieras ,  qui  te  font  de  commande- 
ment. 

3.  Tous  tes  peches  confefteras  ,  a  tout  le  moins  une 

,  fois  fan. 

4.  Ton  Createur  recevras ,  au  moins  a  Paques  humble- 

ment. 

5.  Quatre- temps,  Vigiles ,  jeuneras ,  &  le  Careme 

entierement. 

6.  Vendredis  chair  ne  mangeras ,  ni  les  Samedis  pareil- 

lement. 

Nous  vous  avons  expofe  ,  mes  Freres ,  ce  que  vous 
devez  croire,  ce  que  vous  devez  demander  a  Dieu, 
&  la  maniere  dont  vous  devez  le  prier ;  nous  vous  avons 
rappelle  dans  la  memoire  les  principaux  Articles  de 
votre  Foi ,  &  inftruits  de  vos  devoirs  eflentiels  ;  pro- 
fitez  de  ces  inftru£lions  abregees  pour  vous ,  pour  vos 
enfans  &  domeiliques  ;  en  un  mot  ,  pour  tous  ceux 
dont  vous  etes  charges. 

.  Nous  prions  Notre-Seigneur  qu'il  vous  fafle  la  grace 
de  profiter  de  ces  inftru&ions ,  &  de  meriter  par  ce 
moyen  la  vie  eternelle ,  ou  nous  conduifent  le  Pere , 
le  Fils ,  &  le  Saint  Eforit. 
Hie  impertit  benediaionem. 

Caterum  Pajiores  vult  hie  monltos  D.  D,  Epifeopus, 
ut  quoties  Dominic  is  diebus  adfopulum  non  habebiiur 


MONITIONES  DOMINICALES.  567 

Conclo  %  legatur  integre  pmcedens  Monitio  Dominicalis, 
&  infuper  gallich  legantur  etiam  Epifiola  &  Evangelium 
dui ,  cum  brevijfimd  eorum  explanatione ,  Ji  tempus  ferat. 


Forma  brevior  Monitionum  Dominica  Hum , 
qudutipoterunt  Pajlores  die  bus,  quibm  infra 
MiJJarum  filemnia  habebitur  Concio. 

C'Eft  aujourd'hui ,  Chretiens ,  le  jour  du  Seigneur  : 
&  vous  etes  raflembles  dans  fa  Maifon  pour 
rendre  hommage  a  fa  Toute-puiflance ,  pour  le  remer- 
cier  de  tous  lesbienfaits  dont  il  vous  a  comble  jufquici, 
&  pour  lui  demander  en  meme-temps  pour  lavenir  les 
fecours  fpirituels  &  temporels  qui  vous  font  neceflaires. 
C'eft  auffi  dans  ce  faint  jour  fur  tout ,  que  felon  les  in- 
tentions de  I'Eglife  vous  devez  reiinir  vos  prieres,  pour 
demander  a  Dieu  la  confervation  ,  laccroiiTement  & 
1'augmentation  de  la  Religion  Carholique,  Apoftolique 
&  Romaine,  la  converfion  des  Infideles ,  des  Heretiques 
&  des  Pecheurs ,  &  la  perfeverance  des  Juftes ;  l'union 
entre  les  Princes  Chretiens ,  la  paix  de  TEtat ,  &  celle 
des  differens  Ordres  qui  le  compofent.  Ainfi ,  Chre- 
tiens ,  vous  reciterez  a  cette  intention  le  Pater  &  YAve% 
tandis  que  nous  ferons  les  Prieres  ordinaires ,  pour  de- 
mander a  Dieu  les  memes  graces. 

PJhl.  Deus  mifereatur ,  &c.  ut  Jupra  pag.  5  5  6, 
Finals  prccibus  fur  git  populus.  Max Sacerdos  commen- 
dat  necejfitates  pauperum ,  &  proclamat  FeJIa,  jejunia ,  In- 
dulgemias  ,  Mi  (fas  votivas,  Obltus,  Banna  ,  &  alia  quit 
denunclanda  occurrunt, 

C  c  c  c  i  j 


FORMULA  INSTRUMENTORUM 

in  Ecclefiis  Parochialibus  magis  frequentium. 


Zfe  Defiriptione  Actorum  Baptijmi, 
Matrimonii  &  Sepulture. 

AD  Parochorum  officium  pertinet  duos  habere  Li- 
bros ,  leu  Codices ,  bene  compa&os  &  coopertos, 
fabrics  fumptibus  emptos ,  Judicis  loci  nomine  ac  pe- 
culiari  nota  infignitos ,  in  quos  Ada  Baptifmorum  , 
Matrimoniorunv ,  &  Sepulture  mortuorum  referent. 

Qui  Libri  fub  cura  &  manu  Paftoris,  aut  ejus  Vica 
rii ,  &  etiam  fub  fera  cuftodiri  debent ,  ne  quilquam  eos 
curiofius  fcrutari  ,  atque  in  iis  aliquid  immutare  pnc- 
fumat. 

Omnia  A&a  Baptifmorum ,  Matrimoniorum ,  ac  Se- 
pulturac  mortuorum  in  unoquoque  Codice  defcriben- 
tur ,  &  cuilibet  chirographum  apponet  Parochus  ,  vei 
Vicarius ,  unk  cum  teftibus  aut  partibus. 

In  A&orum  Codicibus  nullum  debet  reperiri  vacuum, 
curabunt  Parochi ,  aut  Vicarii,  ut  nihil  interfcribatur. 
nullufque  formetur  numerus  nota  arithmetics ,  fed  om- 
nia cara&ere  nitido  defer ibantur  ,  abfque  ulla  litura , 
ullifque  verborum  abbreviationibus  :  verum ,  ubi  opus 
erit ,  poterunt  verba  omifTa  per  indicium  ad  Libri  mar- 
ginem  referri ,  dum  conficitur  Aftus  ,  modo  iis  fubferi- 
bant  Parochi ,  aut  Vicarii  una  cum  teftibus  aut  partibus. 


[ATRIMONII   ET   SePULTURjE.  569 
fi  in  pofteriim  aliqua  in  A&is  immutatio  facienda  fit , 
non  fiet  nifi  poft  Sententiam  Judicis. 

Parochi  unum  e  duobus  Codicibus  apud  fe  retinebunt, 
quern  D.  Epifcopo  ,  vel  Vicario  ejus  Generali ,  aut 
Archicliacono ,  vel  Decanis  in  vifitationis  decurfii,  fi 
opus  eft  ,  praefentabunt ;  alterum  verd  Judicis  loci  ma- 
nibus  committent,  accepta  ab  eo  per  fcriptum  exone- 
ratione. 

In  A6ta  Baptifmorum  referent  fexus  &  nomina  bap- 
tifatorum  infantium  ,  horam  ,  diem  ,  menfem  &  annum, 
eorum  nativitatis  ;  Patris  &  Matris ,  ac  etiam  Sufcepto- 
rum  nomina  ,  cognomina ,  qualitates  &  domicilium  : 
enunciabunt  num  Pater  aut  Mater  fint  legitimo  matri- 
monio  jun&i  ;  fi  Pater  fit  abfens,  abfentiae  illius  habea- 
tur  mentio.  Denique  chirographum  una  cum  Patre  in- 
fantis  ,  Patrino  &  Matrina  apponent ,  modo  fubfcribere 
fciant  ac  valeant;fi  autem  nefciant,  aut  renuerint- ,  fiat 
mentio  eorum  declarationis. 

In  defcriptione  Baptifmi  geminorum,  aecuratius  def- 
'cribatur  dies  natalis  umufcujufque  ;  &  licet  eodem  die 
6c  eadem  hora  nati  fint  r  tot  conficiantur  Ada  ,  quot 
funt  infantes  baptizati  :  verum  ut  omne  caveatur  erra- 
tum ,  fuumque  jus  unicuique  fervetur  ,  in  qualibet  def- 
criptione baptifmi ,  quis  natus  fit  primus  ,  fecundus,  aut 
tertius,  enunciabitur. 

Quod  fi  infans  fit  expofitus ,  defcribatur  id  omne 
quod  de  die  ,  hora  &  loco  in  quibus  repertus  eft ,  fue- 
rit  atteftatum  ;  mentio  fiat  setatis  quam  prae  fe  ferre  vi- 
detur ,  ac  etiam  perfonarum  a  quibus  praefentatur.  Si 
infans  cum  fchedula  collo  appenfa  repertus  faerit ,  in 
unoquoquc  A&orum  Codice  tranfcribatur  fchedula ,  & 


j7©  De  Descriptions  Actorum  Baptismi, 
defcriptioni  alterutrius  Codicis  alligetur ;  denique  fub- 
fcribant  in  unoquoque  Codice  perfona;  a  quibus  pra; 
fcntatur  infans ,  una  cum  Parocho  aut  Vicario.  Congruum 
erit  Ji  irifanti  detur  aliquod  cognomen  defumptum  ex  be 
in  quo  repertus  eft,  aut  ad  ipfius figuram  relationem  habens 
Ubi  omifiae  erunt  Baptifmi  caeremonias ,  ob  infantis 
periculum ,  five  ex  fpeciali  facultate  D.  Epifcopi ,  aut 
Vicarii  ejus  Generalis ,  tunc  Parochus ,  vel  Vicarius , 
in  unoquoque  Codice  faciet  defcriptionem  qua  de  dido 
periculo  ,  vel  de  poteftate  concefla ,  ncuti  &  de  die  na- 
tali  infantis  mentio  agetur.  Die  autem  quo  fupplebun- 
tur  ca?remonix  ,  nova  conficietur  defer iptio ,  in  qua 
exprimentur  omnia  quae  pro  baptifmis  praefcripta  funt , 
mentione  habita  quod  undatus  fuerit  infans. 

Quod  Ci  infans  propter  neceffitatem  ab  obftetrice  , 
vel  ab  alia  perfona  fuerit  domi  baptizatus ,  tunc  obfte- 
twx  ,  aut  quilibet  alius  a  quo  undatus  eft  infans  ,  tenen 
tur ,  haud  interpofita  mora ,  Parochum  aut  Vicarium 
monere,  qui  defcriptionem  in  unoquoque  A&orum  Co- 
dice  forma  fuperius  notata  conficiet ;  in  ea  revocabitur 
perfona  a  qua  undatus  eft  infans  ,  fimulque  cum  aliis 
fubferibet. 

Quando  Parochus ,  aut  Vicarius  judicabit  infantem 
efte  fub  conditione  baptizandum ,  propter  grave  dubium 
de  validitate  baptifmi  qui  in  cafu  neceftitatis  domi  col- 
Iatus  eft ,  id  etiam  enunciabitur  in  defcriptione. 

Quoad  infantes  illegitimos  baptizatos ,  magna  cautio 
circa  talium  baptifmorum  defcriptionem  ad  hi  ben  da  eft. 
Cum  autem  Parochi ,  aut  Vicarii  his  in  cafibus  non  me- 
diocriter  haereant  ,  ipftfque  foepius  confulendi  tempus 
non  fuppetat ,  non  abs  re  vifum  fuit  quafdam  regulas 


Matrimonii  et  Sepulture.  571 
hie  ponere  ,  ex  quibus  data  occafione  fibi  confilium  in 
promptu  repe riant. 

I.  Ciim  Perfonse  quae  infantem  illegitimum  offeruntad 
baptizandum  ,  ipfius  Matrem  declarare  pertinaeiter  recu- 
fant ,  caveant  Parochi  ne  nimis  infiftant  in  cognofcenda 
Matre,  neque  fub  hoc  prastextu  baptifmum  denegent. 

II.  Meminerint  omnia  in  his  circumftantiis  efle  alto 
tegenda  filentio,  ne  curiofis  difquifitionibus  locum  gar- 
rulitati  praebentes  ,  familiarum  privatorumque  famae  la- 
bem  injiciant. 

III.  Caveant  ne  Matris  nomen  in  defcriptionibus  po- 
nant ,  nifi  ad  id  impulfi  teftimonio  obftetricis  &  per- 
fonae  probitate  cognitae  ,  quae  una  cum  Patrino  6c  Ma- 
trina  fubferibant. 

IV.  Quod  fi  accideret ,  fidem  non  efle  habendam 
verbis  perfonae  qua;  infantem  illegitimum  ad  baptizan- 
dum praefentat  ;  tunc  Parochi ,  feu  Vicarii  in  AGorum 
Codicibus  defcribent  tantum  nomen  &  diem  natatPm 
infantis,  nomen  etiam  perfonarum  a  quibus  praefentatur , 
c  cetera  que  indicia  quae  ad  infantis  recognitionem  pofliint 
conducere. 

V.  Nunquam  habenda  eft  mentio  de  Patre  infantis 
illegitimi ,  nifi  in  duobus  cafibus. 

10.  Cum  adeft  Judicis  Sententia  ,  qua  Pater  decla- 
ratur  ,  &  infuper  eadem  Sententia  Parocho  feu  Vicario 
via  judiciaria  denunciatur,  aut  a  perfonis  fide  dignis 
praefentatur. 

z°.  Cum  praefens  eft  Pater ,  five  cum  infantem  a£hi 
authentico  ,  rite  Parocho  denunciato  recognovit ;  his  in 
cafibus,  agatur  mentio  Sententiae  Judicis ,  fi  habeatur  ; 
vel  recognitions  Patris  fi  praefens  fit ,  &  infuper  fiet 


57*  De  Descriptione  Actorum  Bapt  ismt, 
Baptifmi  defcriptio  :  quod  Ci  Pater  chirographum  appo- 
nere  nefciret ,  adfint  duo  teftes  qui  fubfcribant  ;  cum 
autem  Pater  eft  abfens,  in  de&riptione  revocetur  inftru- 
mentum  authenticum  quo  infantem  agnovit. 

VI.  Si  Mater ,  juxta  Regis  Edi&um,  retulerit  in  tabulas 
publicas  fuam  de  graviditate  declarationem  in  forma  au- 
thentica  ,  qua;  Parocho  feu  Vicario  prefentatur,  tunc 
Patris  nomen  in  ea  defignatum ,  infcribendum  non  eft , 
fed  mentio  folummodo  agatur  declarationis ,  diei ,  loci, 
&  tabuiarii  publici  in  quo  condita  fuit ,  lit  ii  quorum 
intereft ,  ad  iilud ,  ubi  opus  erit ,  confugiant.  Si  autem 
nulla  fa&a  fuerit  declaratio ,  vel  Ci  Parocho  aut  Vicario 
in  forma  authentica  non  praefentetur ,  tunc  defcribatur 
folummodo  nomen  Matris  ,  juxta  Formulam  inferius 
prefcribendam. 

VII.  Cum  infans  natus-  eft  ex  muliere  matrimonio 
conjun&a  ,  Parochi  feu  Vicarii  nomen  fponii  matris 
defcribent  in  forma  pro  infantibus  legitimis  ordinaria , 
femper  hujus  adagii  memores  :  Pater  eft  quern  nuptite  do 
monftrant  :■  a  quo  recedere  nunquam  debent ,  nili  ad/it  in 
contrarium  fubfiftens  judicium  abfque  appellatione ,  & 
rite  denunciation. 

Cum  autem  in  confcribendis  variis  inftrumentis  quae 
ad  Parochorum,  feu  Vicariorum  minifterium  pertinent, 
multi  defe&us  irrepere  poffint ,  fequemes  formula*  ful> 
junguntur. 


Formula 


Formula  pro  de/criprione  Baptimi  infantis 

legit  imi. 

L*AN  mil  .  .  . .  le . .  jour  du  mois  de . . . .  je  NN. 
Cure*  ,  vel  Vicaire  ,  de  la  Paroiffe  de  N.  en  la  Ville 
de. . .  vel  Village  de  .  .  foufligne ,  ai  baptife  AW.  nomen 
infantis  ,  ne  ,  vel  nee  ,  aujourd'hui  ou  hier  ,  vel  alia 
die  ,  enunciemur  hora,  dies ,  men/is,  en  legitime  manage 
de  NN.  nomen  ,  cognomen ,  conditio  Patris  ,  &  de  NN 
nomen  &  cognomen  Matris  ,  fes  Pere  &  Mere,  Habitans 
de  cette  ParoilTe ,  vel  de  la  Paroiffe  de  .  . . .  leParrain 
NN.  nomen ,  cognomen  ,  conditio ,  domicilium  Patrini  , 
&  cognado  Ji  ad/it  ,  la  Marraine  NN.  nomen  ,  cogno- 
men ,  domicilium  Matrina ,  &  pariter  cognado  ;  le  PerC 
prefent  a  figne  avec  eux ,  (  vel  le  Pere  abfent ,  le  Par- 
rain  &  la  Marraine  ont  figne  ,  vel  declare  ne  fcavoir 
figner ,  de  ce  intcrpelles. 

Quo  ad  geminos  infantes  ;  defcripdo  baptifmi  illius 
aui  primus  natus  eft  Jiet  in  fotmd  ordinarid ,  pojl  hac  ver- 
ba ai  baptife  l'enfant  addetur  ne  le  premier  ;  in  deftr'tp- 
done  illius  qui  natus  eft  fecundus ,  pojl  hac  verba  ai  oap- 
tife  l'enfant  addetur  ne  le  fecond. 

Quod  Ji  nomine  procuratoris  infantem  quis  e  facro  Fonte 
fufceperit ,  ipfius  procuratoris  nomen  >  cognomen ,  conditio 
&  domicilium  exprimantur. 


D  d  d  d      Pars  UL 


Formula  pro  descriptione 


Formula  pro  dejcriptione  Baptifmi  znfantk 
illegitimi  ciim  Pater  decldtatur  Judickfiih 
tentia,qu<e  Pardchoyel  Vicario  a  per/onis 
fide  dlgnis  prafentatur  >  yeleiyid  judiciaria 
denunciatur. 

1?AN  mil  -.  i  1 » le  .  .  joiir  du  mois  <le  . .  je  NN.  Cure, 
j  vel  Vicaire  de  la  Paroifle  de'  N.  eft  la  Vilie  de. . 
vel  Village  de . . . .  foufligne  ,  ai  baptife  N.  nomen  info* 
tis ,  ne  vel  nee  aujourd'hui ,  v*/hier,  vtlalid  dU ,  earn- 
cientur  hora ,  Hies  ,  menfts ,  de  NN,  nomen  j,  cognomen, 
quafitatesPatris-,  declare  Perepar  fenxznce  ,feferatur  data 
fententice&  nomen  judicis  a  quo  lata  eft;  ladite  fentence 
&  nous  prefentee  par  NN.  nomen  ,  cognomen  &  quail- 
idtes  eprum  a  quibiis  fententia  oblata  eft ,  vel  fignifiee  par 
NN.'  tiomen  Apparitoris  a  quo  fententia  fait  denunciaia, 
i&  de  NN.  nomen,  cognomen,  conditio  Matris  ,  Ha- 

bitans  de  cette  Paroifle ,  vel  de  la  Paroifle  de  

le  Parrain  NN.  nomen ,  cognomen ,  qualitates  ,  dorm- 
cilium  Patrini  la  Marraine  NN.  nomen ,  cognomen , 
qualitates,  domicilium  Matrina,  qui  ont  flgne\  vel  declare 
ne  fcavoir  figner ,  de  ce  interpelles. 


Formula  pro  dejcriptione  infanth  illegitimi 
quern  agnoy it  Pater  :  Jiyi  pr&Jens  peryerh 
de  prajenti  ,  Jivi  aijens  per  infirumcntm 
authenticum. 

L'AN  mil  ....  le . .  jour  du  mois  de  .  .  .  je  NN. 
Cure,  vel  Vicaire  de  la  Paroifle  de  N.  en  la  Ville  de.. 


Baptismi  infantis  illegitimi,  &c.  575 
vel  Village  de . . .  foufiigne ,  ai  bap  tile  N.  nomen  infantis » 
ne  vel  nee  aujourd'hui ,  velhitr,  vel  alia  die ,  enuncientur 
hora  ,  dies  &  men/is  ,  de  NN.  nomen ,  cognomen  ,  qualita- 
tes  Patris',  qui  s'eft  lui-meme  declare  Pere,  &  a  reconnu 
ledit  enfant  pour  fon  Fils,  vel  pour  fa  Fille,  fiabfins  foret9 
&  feipfum  Patrem  injirumento  authentic  o  declarajfet,  tejli- 
moniificut  &  data  illius  mentio  agenda  ejjet,  &  de  NN.  no- 
men ,  cognomen,  qualitates  Matris ,  Habitans  de  cette  Pa- 
roifle ,  vel  de  la  Paroifle  de  .  . .  .  le  Parrain  NN.  nomen , 
cognomen ,  qualitates,  domicilium  Patrini ,  &  de  NN.  no- 
men,  cognomen  ,  qualitates ,  domicilium  Matrina  ;  ledit 
NN.  qui  a  declare  etre  le  Pere  de  1'enfant ,  &  le  Par- 
rain  &  la  Marraine  ont  figne  le  prefent  A&e ,  vel  ont  de- 
clare ne  fcavoir  iigner ,  de  ce  interpelles. 

Nota  tamen  quod  Ji  Pater ,  Patrinus&  Matrina  chiro- 
grapkum  apponere  nefcirent ,  tunc  ad  tejles  qui  Jitfcrihant 
recurrendum  ejjet ;  qua  cautio  adhibenda  ejl  quoties  Bap- 
tijmus  infantis  illegitimi  de/cribitur, 

Ciim  autem  pmfens  adejl  Pater ,  congruum  eft  ut  tpfimet 
teftes  eligat. 


Formula  pro  defiriptione  Baptifmi  infantis  il- 
legitimucumMaterex  prtefcrip/o  Regisjuam 
in  Tabular  pui/icas  retulit  derfarationem  > 
qu<z  Parocho  in  forma  authentica  exhiietur. 

L'AN  mil ....  le . .  jour  du  mois  de  . ,  je  NN.  Cure, 
v<?/Vicairede  la  Paroifle  deN.  en  la  Ville  de. . .  vel 
Village  de. .  ai  baptife  N.  nomen  infantis ,  ne  vel  nee  au- 

Ddddij 


fOAMtTLA  PRO  '  DESCRIPTIONS 
jourd'hui ,  velhier  ,  veldlid  'die  ,  enuncientur  hora',  dies, 
men/is ,  de  NN.  nomen  ,  cognomen r,  qualitates  Matris  , 
de  cette  Paroifle ,  re/  de  la  Paroifle  de  .  .  .  qui  nous  a 
Fait  reprefenter  par  NN.  nomen  ?  cognomen-,  qualitates 
eorum  qui  Matris  declarationem  Parocho ,  vel  Vhedrio  ex- 
hibuerunt ,  une  declaration  quelle  a  faite  conformeraenr 
a  l'Ordonnance  ,  dejignando ,  diem ,  menfim  ,  annum , 
nomen  6r  domic  ilium  Tabular ii  publici,  qui  declarationem 
excepit;  le  Parrain  NN;  nomen ,  cognomen ,  qualitates  f 
domicilium  Patrini  ;  fa  Marraine  NN.  nomen  $  cogno- 
men ,  qualitates  ,  domicilium  Matrina  y  qui  avec  NN; 
nomen  eorum  qui  declarationem  Parocho  y  vel  Vtcario^. 
-  exkibuerum  ,ont  iigne,  v*/' declare  ne  ff  avoir  figner, 
de  ce  interpelles  &  avons  garde  Copie  -  de  ladke  d& 
claration. 


Formula  pro  de/criptione  Baptijmi  infanth 
illegitimi],  cum  Mater  Jiiam  in  tabular 
puiScas  declarationem  non  retulit* 

L'AN  mil  le .  .-Jour  du  mois  de . .  j  e  NN.  Cure, 
vel  Vicaire  de-la  Paroifle  de  N.  en  la  Ville  de . .  .  vel 
Village  de. foufligne,  aibaptife'  N.  nomen  infantis, 
ne*  ve/nee  aujourd'hut  ,  vel  hier  rvel  alia  die,  enun- 
c'uturhora ,  dies,.menfis  de  NN.  nomen  y  cognomen, 
qualitates ,  Matris-,  de  cette  Paroifle ,  vel  de  la  Paroifle: 
de  .  .  ..  „.  le  Parrain  NN.  nomen  r  cognomen,  quali- 
tatesdomicilium  Patrini  ;  la  Marraine  NN..  nomen  r 
cognomen  ,  qualitates  ,  domicilium  Matrince  x  qui-  avec 


Baptismi  infantis  exposititii.  577 

NN,  nomen  ,  cognomen  domicilium  Obfletricis ,  aut  alte~ 
rius  perfona  qua  infantem  detulit  baptiqandum ,  qui  a 
apporte  Penfant ,  ont  figne,  vel  declare  ne  fcavoir  figner, 
de  ce  interpelles. 

Obfervandum  quod  Ji  fides  non  effet  praflanda  Us  qui 
nomen  Matris  infantis  referunt ,  tunc  hoc  modo  defcribar 
tur ,  ne  ,  vel  nee  aujourcThui ,  vel  hier  ,  vel  alia  die  , 
&c.  d'un  Pere  &  d'une  Mere  inconnus ,  &  prefente ,  vel 
prefentee,  par  NN.  nomen,  cognomen,  qualitates ,  do- 
micilium illius  qui  infantem  detulit  bapti^andum  ;  le  Par- 
rain  ,  &c.  ut  in  pmcedenti  Formula. 

Notandum  quod fi  offer atur  infansnatus  ex  muliere  cort- 
jugatd  ,  quern  perjona  offerens  afferit  natum  non  effe  ex- 
mar  ito  fiujus  mulieris',  puta  quia  revera  maritus  a  longo 
tempore  ahefl,  vel  ab  uxore  Jeparatus ejl ,  tunc  in  defcrip- 
tione  Baptlfmi  pofl  nomen  infantis  enunciabitur,  prefente 
vel  prefentee  par  N.  qui  l'a  declare  ne  vel  nee  le  .  .  . » 
de  N.  Epoufe  de  N.  le  Parrain  N.  la  Marraine  N.  qui 
ont  figne  avec  ladite  N.  vel  declare  ne  fcavoir  fignerr 
de  ce  interpelles.. 


Formula  pro  defcriprione  Baptifini  infantis- 

expofititiL 

L*AN  mil". . . .  le . .  jour  dumois  de\  . .  NN.  Cure* 
vel  Vicaire  de-  la  Paroifle  de  N.  en  la  Ville  de. .  vet 
Village  de  . .  foufligne,  ai  b  apt  ill-  N.  nomen  infantis,  e\\\ 
paroit  ne  vel  nee  depuis  un  jour,  Vel  duobustaut  tribus  die- 
bus,  circiter  juxta  conjecluras  ,.a  ete  trouve  Wtrouvee-r 
dejignctur  locus  &  dies ,  par  NN.  nomen ,  cognomen- ,  qua- 


578   Formula  descript.  cum  ex  licectia 

litotes  ,  domicilium  illius  a  quo  repertus  eft.  Le  Parrain 
NN.  nomen,  cognomen,  qualitates ,  domicilium  Patrini; 
la  Marraihe  NN.  nomen  ,  cognomen ,  qualitates  ,  domi- 
cilium Matrinae ,  qui  avec  NN.  nomen ,  cognomen  illius 
qui  infantem  invenit ,  out  figne* ,  vel  declare  ne  fcavoir 
figner ,  de  ce  interpelles. 


Formula  de/criprionisjcum  Juppkta  fuerunt 
Baptijmi  cccremom*. 

L'AN  mil . . . .  le  . .  jour  du  mois  de . . .  je  N.  Cure, 
vel  Vicaire  de  la  Paroifle  de  N.  en  la  Viile  de . . . 
vel  Village  de . . . .  foufligne ,  ai  fupplee  les  ceremonies 
du  Bapteme  a  un  garcon  ,  vel  une  fille ,  a  qui  on  a  ira- 
pofe  le  nom  de  N.  vel  les  noms  de  NN.  nomen  vel  no> 
mina ,  Fils  vel  Fille  de  NN.  nomen  ,  cognomen,  conditio 
Patris ,  &  de  NN.  nomen,  cognomen  Matris ,  fonEpoufe, 
demeurans  en  cette  Paroifle ,  vel  fur  la  Paroifle  de . . . . 

ne  vel  nee  le  annotetur  hora  ,  dies ,  men/is ,  annus 

nativitatis  infantis ,  qui  a  ete  ondoye ,  vel  ondoyee  par 
NN.  nomen  Obftetricis  aut  illius  a  quo  undatus  eft  infanst 
le  ...  dejignetur  dies,  men/is, annus  quo  undatus  eft,  a  caufc 
du  danger  de  mort ,  vel  par  permiflion  de  Monfeignenr 
l'Eveque.  Le  Parrain  NN.  nomen ,  cognomen  ,  conditio, 
domicilium  Patrini,  La  Marraine  NN,  nomen ,  cognomen, 
conditio ,  domicilium  Motrins ,  qui  ont  flgne ,  vel  declare 
ne  fcavoir  figner ,  de  ce  interpelles. 


D.  Episcopi  undatus  est 


Formula  defiriptionis  >  cum  ex  licentia  D. 
Epijfcopi  undatiu  ejl  infans. 

L'A  N  mil  .  . . .  le  .  .  jour  du  mois  de  .  .  je  N. 
Cure  ,  vel  Vicaire  de  la  Paroifle  de  N.  en  la 

Ville  de  vel  Village  de  .  ,  .  .  foufligne  ,  ai  on- 

doye  dans  l'Eglife  ParoifTiale  ,  vel  dans  la  Chapelle 
de. .  . .  vel  du  Chateau  de  .  . . .  fuivant  la  permiflion  de 
Monfeigneur  l'Eveque  en  datte  du  . . . .  dies ,  menjis  , 
annus  Ucentia  D.  Epijcopi ,  un  garcon ,  vel  une  fille ,  ne 
vel  nee  aujourd'hui  ,  vel  hier  ,  dies  ,  menjis ,  annus 
nativitatis  ,  du  legitime  mariage  de  NN.  nomen  ,  cogno- 
men y  conditio  Patris  ,  &  de  NN.  nomen ,  cognomen  Ma- 
tris ,  demeurans  en  cette  Paroifle ,  vel  fur  la  Paroifle  de 
...  en  prefence  du  Pere  &  de  NN.  &  NN.  nomina , 
cognomina,  quaihates  &  domicilium  tejlium  ,  qui  ont 
figne ,  vel  declare  ne  fcavoir  figner  ,  de  ce  interpelles. 


Forma  juramenti  Objlarick. 

JE  N.  promets  a  Dieu  le  Createur  Tout-puiflant ,  & 
a  vous,  Monfieur,  que  je  m  acquitterai  avec  le  plus 
de  fidelite  &  de  diligence  qu  il  me  fera  poflible  de  la 
charge  que  j'entreprends ,  daflifter  les  femmes  dans leurs 
couches  :  que  je  ne  rev^lerai  jamais  les  fecrets  des  fa- 
milies ,  ni  des  perfonnes  que  jaflifterai  :  que  j'apporte- 
rai  tous  mes  foins  pour  empecher  qu'il  n'arrive  aucurt 
accident  a  la  mere  ni  a  l'enfant ;  &  que  fi  je  vois  quef- 
que  danger,  j'appellerai  des  Medecins,  des  Chirurgieni, 


5$o  Formula  pro  descript.  jur.  Obstet* 
ou  des  femmes  experimentees  en  cette  fon&ion ,  pour 
ne  rien  faire  que  par  leurs  avis  &  avec  leurs  fecours. 

Je promets  que  je  n'uferai  point  de  fuperftition , (bit 
par  parole ,  foit  par  figne  ,  foit  par  quelqu  autre  ma- 
niere  que  ce  foit,  &  que  j'empecherai  de  tout  mon  pou- 
voir  que  Ton  en  ufe  :  &  que  je  ne  ferai  rien  par  vea- 
geance  ou  par  mauvaife  affe&ion $  mais  que  comme  une 
remme  de  bien ,  vraie  Chretienne  &  Catholique  ,  je 
procurerai  autant  qu'il  me  fera  poffible ,  en  tout  &  pas 
tout ,  ie  falut  corporel  &  fpirituel ,  tant  de  la  mere  , 
que  de  1'enfant ,  ainfi  Dieu  me  foit  en  aide. 

Archidiaconus  ,  vel  Decanus ,  aliujve  recipient  fib- 
jungat  :  \ 

Vous  le  jurez  &  promettez  ainfi  ? 

Obfietrix  refpondeat:  Oiii,  Monfieur,  je  le  jure  & 
promets. 

Tunc  proferat  Decanus  ,  vel  Parochus  ,  aliujve  red- 
piens  finfhim  Evangelium  ;  illique  Obfietrix  manum  op 
ponat,  idque  deofiuletur. 

His  peraclis  reclpiens  juramentum  ,  mulieris  nomen  6t 
diem  prafiiti  ab  ed  juramenti ,  dejcribet  feorjim  in  aliqua 
parte  Libri  Baptijmalis ,  vel  in  Regifiris  Fabricarum ,  de 
.quo  fient  Littem. 


Formula  pro  de/criptione  juramenti 

Obftetricis, 

L'AN  mil . . . .  le  . .  du  mois  de  NN.  nomen, 
cognomen  Obfietricis ,  Femme  de  NN.  nomen , 
cognomen  ,  conditio  Mariti ,  vel  Veuve  de  NN.  nomen ^ 
cognomen ,  conditio  defuncti  Mariti  ,  de  cette  ParouTe , 

9 


Formula  pro  inscrib.  qui  confirm,  sunt.  <8i 
a  ete  recue  pour  exercer  1'OfKce  de  Sage-femme ,  &  a 
fait  ferment  entre  les  mains  de  N.  fuivant  la  forme  pre£ 
cnte  dans  Ie  Rituel ,  en  foi  de  quoi ,  j'ai  figne  le  prefent 
A6ie  les  jour  &  an  que  deflus. 


Formula  pro  infctibendh  nominiius  eorum 
qui  conjirmati  Junt. 
AN  mil . . . .  le .  .  jour  du  mois  de  .  .  .  .  ont  ete 
confirmed  dans  l'Eglife  de  N.  Diocefe  de  N.  par 
Monfeigneur  l'llluftriffime  &  Reverendiffime  Eveque 
d' Arras ,  vel  Monfeigneur  N.  Eveque  de  NN.  hie  def 
cribamur  nomina  ,  cognomina,  cctas  Confirmatorum  ,  etiam 
nomina  &  cognomina  eorum  Patrum  &  Matrum. 


D Formula  denunciationis  Bannorum  in  ordine 
adfuturum  Matrimonium. 
E  Tautorite  de  Notre-Mere  la  fainte  Eglife  ,  nous 
proclamons  les  Bans  de  Manage  entre  AW.  de- 
clarando  nomen  ,  cognomen  ,  qualitates  ,  feu  genus  pro- 
Jcfjionis  ,  Parochiam  tJeu  domicilium  faBifuturi  Sponfi, 
Fils  de  AW.  &  de  AW.  exprimantur  nomen ,  cognomen , 
qualitates  Patris  &  Matris  futuri  Sponji  ajpdati ,  de  cette 
ParoifTe  ,  vel  de  la  ParouTe  de  N.  d'une  part  :  &  AW. 
declarando  nomen ,  cognomen ,  Parochiam  ,Jeu  domicilium 
fa&i  futuw  Sponfr  affidatat ,  Fille  de  AW.  &  de  AW. 
exprimantur  nomina ,  cognomina ,  qualitates  Patris  &  Ma- 
tris future  Sponfa  affidata  ,  de  cette  Paroifle  ,  v^/de  N, 
d'autre  part ;  afin  que  s'il  y  a  quelque  Perfonne  qui  y 

E  e  e  e         Pars  III. 


5&l  :FsoiRMTCJi,A  ©cNuuciiiinxDWs  BywsramM^ 
aix  >intei& ,  <ou  sjui  ait  ranmoiibice  qu'il  y  ait  parentev 
*ffinite,  ou  qneiqu^autre  lerapSchettieat  -legitime ,  pour 
feqmel  fe  Manage  ne  ie  jput  &  ne  fe  4ot  aocomplir ,  it 
ait  a  nous  le  declarer,  fous  peine  dkxoommimcsaion^ 

'Quod  fi  partes  Jbem  hx&erentfuper  uno ,  out  atterv  Banner 
d&ertfmiortvm  JtrmienM  ,  mnc  <ck  to  monebk  popthim 
Parochus  ,fubjungendo  :  -ctA  pour  la  premiere ,  vel  la 
feconde  &  derniere  publication ,  attendu  que  les  Parties 
efperem  ©btenir  4ifpenfe  des  deux  autres  %  vel  de  Is 
iroiiieme* 


Farmufa  teJKmomi  pro  demtneiatione 
Sannorum  Matrimonii.. 

JE"  fouffigne'  Pr&re  ,  Cure  r  vet  Vicaire ,  de  la  ParonTe- 
de  N.  Diocefe  d'  Arras,  certifie  avoir  publie  au  Prone 
fie:  laMefle  Paroiifiale  rpar  rrois  Dhnanches ,  vel¥itesr 
confecutifs  ,  figavoh*  le  . . .  le  - . . le  . .  »les  Bans  du  futur 
JVfariage  entre  NN.  qualuates  ,  Sc.  de  cette  Paroifle  r 
vel  de  la  Paroifle  de  N.  &  NN.  de  cette  Paroifle ,  vel 
de  la  Paroifle  de  N.  fans  qu'il  fe  foit  trouve  aucun  em- 
yechement ,  ni  fait  aucun  oppofition^  Fait  a . . .  le . . 
jpur  du  mois  de  .  .  de  Tan  mil &c- 

Si  partes,  out  una  ex  us  matem  a  Uge  pro  majoritaxi 
rzquifuam.  non  attigermt  $  poft  nomen  &  qualitates  ad- 
dendum eft  Fils  mineur,  vel  Fille  mineure  ,  de  NR  & 
«le  NN.  txprimenda  qualitates  6t  domicUiurm 

Si  verb  hanc  atatem  auigennt  ,  &  infuper  Kabeamt 
Fatrxm  &  Matrem  ;  tunc  cxprimemur  nomina ,.  cognomina, 


Formula  Test,  pro  denunc.  Ban.  Matr.  58  j 

qualitates  &  domicilium  Patris  &  Matris  ;  addeturque 
Jimpliciter,  Fils  majeur ,  ve/FiUe  majeure,  de  NN.  & 
de  NN. 

Si  partes  parentibus  orbata  Jint,  addetur¥iisfvelFillef 
de  defunt ,  vel  definite ,  NN. 

Si  una  e  partibus  vidua  Jit,  pojl  nomcn  ipjius  addetur 
Veuf,  vel  Veuve,  de  NN. 

Denique  nullum  concedendum  denunciationis  Banno- 
rum  teftimonium ,  niji  elapjis  viginti  quatuor  horis  ,  ah 
ultima  Bannorum  denunciations. 


Formula  Tejlimonii  denunciationis  Bannorum 
cum  licentid  nubendiin  Parochid  extrantcL 

JE  fouffigne  Pretre  ,  Cure  de  la  Paroiffe  de  N.  Dto- 
cefe  d' Arras ,  donne  par  ces  Prefentes  pouvoir  a  Mr. 
le  Cure  de  N.  de  fiancer  &  marier  NN.  de  cette  Pa- 
rouTe  ,  vel  de  la  Paroifle  N.  avec  NN.  de  la  Paroifle  de 
N.  vel  de  ma  Paroifle  ,  declarant  que  les  Bans  de  leur 
futur  mariage  ont  ete  publies  au  Prone  de  la  MeflePa- 
roitiiale  par  trois  Dimanches ,  vel  Fetes,  fcavoir  le  . . . 
le  . .  .  Ie  . . ,  fans  qu  11  fe  foit  decouvert  aucun  empe- 
chement ,  ni  fait  aucune  oppofnion ;  declarons  en  outre 
quils  n'ont  pas  encore  ete  maries. 

Vel  Ji  matrimonio  juncli fuerunt ,  quils  font  Iibres  par 
le  deces  de  N.  &  quils  ont  lage  requis  &  le  confen- 
tement  de  leurs  Parens ,  Tuteurs  ou  Curateurs,  vel  quils 
ont  eu  difpenfe  dun  vel  plufieurs  Bans ,  &  Ji  aliquod 

Ecc  cij 


584       Formula  pro  descriptions 

effet  affnitatis ,  aut  confanguinitatis  impedimentum,  qtrifs 
en  ont  ete  valablement  difpenfes.  En  foi  de  quoi,  j'ti 
figne  ces  Prefentes  a . . . .  ce  .  .  jour  du  mois  de  . . . . 
Tan  rail  .... 

Nota  quod  pmcedens  Tefiimonium ,  in  aliquo  peculiari 
Regifiro  feu  Codice  penes  Parochum  depojito  defcribi,  & 
a  Patocho  fubjcribi  debeat ,  tarn  in  Parochid  extranea  f 
quam  in  propria. 


Formula  pro  de/criptione  facultatis  quam 
Parochus  concejjit  alicui  Sacerdoti  ad 
Matrimonium  in  Jiid  Parochid  ceUbran- 
dum. 

CUm  Parochus  commiferit  Sacerdotem  a  Vicario  dif 
linctum,  ad  celeb randum  Matrimonium  cui  adeffe  non 
poterit ,  hanc  licentiam  in  Regifiro  forma  fiquenti  def 
cribeu 

JE  foufligne  Pretre  ,  Cure  de  N.  donne  pouvoir  i 
Maitre  N.  Pretre  ,  ipfius  qualitates ,  de  celebrer  1c 
fiitur  Manage  enrre  NN.  &  NN.  En  foi  de  quoi ,  j  ai 
figne*  le  preTent  A&e  Ie .  ♦  de  Tannee  mil  


Formula  pro  de/criptione  Matrimoniorum. 

L'An  mil  '.  Ie . . . .  du  mois  de  .  .  apres  la  pu- 
blication des-Bans  du  futur  Mariage  fake  en  cette 
Eglife  au  Prone  de  k  Meffe  Paroifliale  k..Ie..le.. 


Matri  moniorum.  585 
fans  qu'il  fe  foit  trouve  aucun  empechement ,  ou  fait 
aucune  opposition  ,  entre  NN.  age  de  . .  dejignanda  am- 
tern ,  qualitates  &  domiciliumSponfi^  Fils  de  NN.  &  de 
NN.  annotentur  nomlna ,  qualitates  Patris  &  Mains  una 
cum  domicilio,  &  NN.  agee  de . .  Fille  de  NN.  &  de  NN. 
defiribantur  nomina  &  qualitates  Patris  &  Matris  Sponfee, 
de  cette  Paroiffe  ,  je  foufligne  Cure,  vel  Vicaire,  de  N. 
ai  recii  en  cette  Eglife  leurs  proraefles  &  confentement 
mutuel  de  Manage  ,  &  Ieur  ai  donne  la  Benediction 
nuptiale  avec  les  ceremonies  prefcrites  par  la  fainte  Egli- 
fe ,  fi  P aires  out  Matres,  Tutores ,  am  Curatores ,  preefen- 
tes  effent,  defcribentur  eorum  nomina  ,  qualitates  &  domi- 
cilium ,  incipiendo  a  nomuubus  parentum ,  Tutorum  aut 
Curatorum  Sponji,  hoc  modo :  prefent  &  confentant  NN. 
&  encore  en  prefence  de  NN.  temoins  ,  addendo  eorum 
qualitates  &  domicilium  ,  lefquels  nous  out  attefte  ce 
que  deflus  fur  le  domicile  ,  lage  6c  la  qualite  defdites 
Parties ,  &  ont  figne  avec  l'Epoux  &  TEpoule  ,  vel 
ont  declare  ne  fcavoir  (igner ,  de  ce  interpelles. 

Si  una  e  partibus  contrahentibus  vidua  fit  ,  pofi  ipjius 
nomen,  addatur  Veuf  de  NN.  vel  Veuve  de  NN.  expri- 
mendo  pro  Sponfo  nomen ,  cognomen ,  qualitates  Uxoris 
de/undi  ,  &  pro  Sponfd  nomen  ,  cognomen  ,  qualitates 
Mariti  defuncli* 

Si  Pat  res  aut  Matres  >  Tutores  vel  Curatores  parti  urn 
cbjentes  forent ,  in  dejcriptione  agatur  meruit)  de  confenfa 
fcripto  ab  Us  conceffb  t  hoc  modo  :  Vu  le  confentement 
par  ecrit  de  NN.  Pere  &  Mere ,  Tuteur  ,  vel  Curateur, 
de  TEpoux  ,  vel  de  TEpoufe  ,  palTe  pardevant  Notaires 


Formula  pro  descripYtone  Matrim. 
k  . » .  .  en  datte  du . . . .  du  mois  de . . .  de  la  preTente 
annee. 

Si  una  k  partibus ,  eParochid  out  Dioecefi  extraned$ 
oriunda  fit  9  mentio  de  eo  agatur  fdrmd  fiquenti. 

L'an  mil ......  le ...  du  mois  de  . .  •  apres  la  pu- 
blication des  Bans  du  futur  Manage  fatte  au  Prone  de 
la  Mefle  Paroifliale  le  . .  le . .  le  . . .  tant  en  cette  Eglife , 
qu'en  celle  de  N.  fans  qu'il  fe  foit  trouve  aucun  empe- 
chement ,  ou  fait  oppofition ,  ainfi  qu'il  m'a  paru  par  le 
Certificat  du  Sieur  Cure  ,  vel  Vicaire ,  de  N  en  datte 
du . .  de . .  figne  AW.  (  Si  hac  Parochia  aliena  foret 
Diceeefis}  addatur  &  duement  legalife par  Monfeigneur 
l'Eveque ,  vel  l'Archeveque  de  N.  vel  par  Mr.  iV.  Vi- 
caire-General  de  Monfeigneur  l'Eveque ,  v^/TArcheve- 
que ,  de  N  entre  AW.  age  de . . .  &c.  ut  fuperiits ,  Fils 
de  AW»  &  de  AW.  hie  conditio  eorum ficut  &  domic  ilium, 
de  la  Paroiffe  de  N.  Diocefe  de  iV.  d'urie  part ;  &  AW 
agee  de . . .  Fille  de  AW.  &  de  AW.  &c.  ut  fiiperiits , 
de  cette  ParouTe ,  je  fouffigne  Cure ,  vel  Vicaire  ,  de  AT. 
ai  recu . . .  ccetera  ut  fuperius. 

Si  obtenta  fuerit  dijpenfatio  fuper  uno  out  altero  Ban' 
no ,  utendum  forma  fiquenti. 

L'an  mil . . .  le . .  du  mois  de  . .  apres  la  publication 
d'un  vel  deux  Bans  de  futur  Manage  faite  &c.  entre  &c. 
Monfeigneur  l'Eveque  d' Arras  les  ayant  difpenfe'  des 
deux  autres  Bans  ,  vel  du  troifie^ne  ,  comme  il  paroit 
par  l'A&e  de  difpenfe  du . . .  du  mois  de . . .  figne'  NN. 
&  qui  eft  refte"  entire  mes  mains ,  je  fouffigne'  Cure' ,  6cc. 
Wjupcriuf. 


Formula  pro  descriptione  Matrim.  587 

Si  difpenfatum  fuerit  fuper  aliquo  impedimemo ,  meri- 
no agatur  de  difpenfatione ,  hoc  modo. 

L'an  mil . . . .  Ie .  .  &c.  uii  Juperius  ,  fans  qu'il  fe  foit 
trouve  d'autre  empechement  que ,  defignetur  impedimen- 
turn ,  v.  g.  confanguinitatis ,  ajfinitatis  in  2°,  30.  vel  40. 
gradu  ;  duquel  empechement  lis  ont  ete  difpenfes  par 
un  Bref  de  Notre  Saint  Pere  le  Pape ,  fulmine  a  TOffi- 
cialite  d 'Arras  par  Sentence  du . . . . du  mois  de  . .  .  . 
vel  fi  difpenfatio  fuerit  a  D.  Epijcopo  concefj'a ,  dont  les 
Parties  ont  ete  difpenfees  par  Monfeigueur  TEveque 
d'Arras  ,  comme  il  appert  par  fes  Lettres  du .  .  .  .  du 
mois  de . ,  fignees  NN.  fcellees  de  fon  fceau  ,  contre- 
fignees  par  fon  Secretaire ,  qui  eft  demeuree  ,  vel  (ont 
demeurees  entre  mes  mains  ,  je  foufligne  Cure  ,  &c.  ut 
Juperius. 

Cum  Sacerdos  alius  a  Parocho ,  aut  Vicario  ,  Matn- 
monium  celeirraverit ,  defcripiionem  condet  modo  fiquenti. 

L'an  .  .  .  Ie  .  .  apres  la  publication  &c ,  je  foufligne' 
Pretre ,  avec  la  permiffion  de  Me.  NN.  Cure  de  cette 
Paroifle  ,  ai  recu  ,  &c.  uti  Juperius. 

Cum  celebratur  Matrimonium  virtute  CommiJJionis  fp& 
c  talis  D.  Epifcopi  ,  cum  difpenfatione  fuper-  domicilio 
mem  10  agenda  de  eo  ejl ,  hoc  modo, 

L'an. .  Ie  . .  &c.  apres  la  publication  &c.  je  foufligne 
Pretre ,  Cure  ,  vel  Vicaire ,  en  vertu  dune  Comnutfioir 
par  ecrit ,  &  difpenfe  de  domicile  accordee  aux  Parties> 
par  Monfeigneur  TEveque  d'Arras ,  en  datte  du.  , 
qui  eft  demeuree'  entre  mes  mains ,.  ai  recju  &c.  ut  Ju- 
perius*. 


5 88  Formula  inscribendi 

Si  panes  ante  Matrimonii  celebrationem  illegitimas 
habuijjent  liberos ,  qui  legitimi  per  jubfequens  Matrimo- 
nium  redderentur ,  nulla  pro  eorum  legitimatione  peculia- 
ris  agetur  cxremonia ,  fed  fold  Pair  is  &  Mavis  recogni- 
tion legitimabumur ,  &  ad  calcem  dejcriptionis  Matri- 
monii addetur  quod  Jequitur. 

Et  lefdits  AW.  &  NN*  ont  reconnu  pour  lenr  en- 
fant 2V.  nomen  baptifini  ,  ne  vel  nee  le  . . . .  du  mob 

de  Tan  mil ....  &  baptife  vel  baptifee  le  —  .  da 

mob  de  .  .  Tan  mil ....  en  la  Paroifle  de  N.  dom  3s 
ont  requis  A&e. 

Infintmenatm  illud  Jubfiribet  Parockus  una.  cam  par- 
titas fi  Jcribere  fiienu 


Formula  in/crifcadi  fipukums  mortuorwfL 

L*AN  mil .  le . .  dn  mob  de  le  Corps  deNN. 
{MtmXitmL* nnxat  9cvgmcmen  6"  comdetzonem p&fcmt) 
decide  vel  decedee  aujounFmri       kier  ,  ea  cent 

Puoide ,  J^e  rsr/  agee  de  ans  (JESasrzmem&r  Eccb- 

fit  r*xp*nt)  muni  >  *e£ onooe  des  Sacreaaens  de lEgEfe 
a.  etc  uhuaK  dam  le  Cirwtipfe  ,  *?£  ea  cetee  Egfac. 
par  mo*  Care ,  »ef  Yicaire .  fecffigK  ,  es  pttitflcc  di 
NK*  &  NN.  <nri  oat  ogne  ,  *t£  declare  ae  %aVoar  %B3 
df  ce  nRrpeues*. 


Jtifimc&ts  Jorec  txzi  mmhsb  t  conficutwr 

VAbl  attl  k  . .  ~ .  <&t  acts  «e . k  Cerp» 

dtat  butane >  v«f  <f«ae  asanas,  **£  cTm  gazoos,  id 


SEPVLTURAS  MORTUORUM.  589 
dune  fille  ,  qui  a  declare  avant fa  mort s'appeller  NN. 

defcribatur  nomen  9  &c.  ni  vel  nee,  a  dejignetur 

locus  nativitatU  ac  Dicecefes  ,  atas  &  conditio  ft '  Jciatur  , 
a  ete  inhume  &c.  ut  fiperius. 

Si  ignoretur  nomen  hujus  extranet ,  velutl  fi  repertus 
fuiffct  mortuus ,  Actus  conficiatur  modo  quo  fequitur. 

L  an  f ...  fey. .  &c.  a  ete  inhume  dans  le  Cimetiere  t 
vel  dans  I'Eglife  de  cette  Paroiffe ,  un  horn  me ,  vel  une 
femme ,  vel  un  garcon ,  vel  une  fille  ,  inconnu ,  vel  in- 
connue  ,  qu'on  a  trouve  mort ,  vel  morte  ,  ayant  fur 
foi  telles  marques  de  Chretien-Catholique,  v.  g.  facrum 
numifma ,  Liber  devotionis  ,  Rofarium ,  &c.  vetu  de . . . 
qui  paroiffoit  ayoir  environ  1'age  de. . .  ans ,  de  ilature 
ou  grandeur  d'environ. .  pieds,  ayant  les  cheveux  noirs, 
vel  blonds ,  &c. 

V zritm  antequam  Parochus  ad  Jepulturam  cadaverum 
repertorum  procedat ,  accurate  ab  eo  ferventur  qua  dicta 
funt  pag,  1 5  o.  &  1 3 1 . 


Formula  pro  translation*  Corporis  ex  una 
Parochid  in  aliam. 

L'AN  ...  le  . .  &c.  le  Corps  de  NN.  nomen ,  cogno- 
men ac  qualitates  defuncli »  vel  dejunda ,  mort  vel 
morte  en  cette  Paroiffe  le . »  age ,  vel  agee ,  de .  .  ans  , 
muni,  Wmunie,  des Sacremens  de  I'Eglife ,  a  ete  tranf- 
porte  de  cette  Paroiffe  en  I'Eglife  de . . . .  pour  y  etre 
inhume  ,  en  prefence  de  NN.  &  de  NN.  nomina ,  co- 
gnomina  &  qualitates  tejlium ,  qui  ont  figne,  vet  declare 
ne  fcavoir  ftgner ,  de  ce  interpelles. 

Ffff       Pars  III. 


Alije  Formula 


Formula  pro  rectptiom  translati  Corporis* 

L'AN  .  .  le  . .  &c.  Ie  Corps  de  NN.  nomina ,  cogno- 
mina ,  qualitates  defuncli,  vel  defwiQa,  age  re/agee 
de  . .  ans  ,  mort  vel  morte  le  ...  a  ete  apporte  de  la 
Paroifle  de . . .  &  enterre  au  Cimetiere ,  vel  en  l'Eglife 
de  cette  Paroifle, par  moi  Cure ,  vel  Vicaire ,  WPretre, 
foufligne  ,  en  prefence  de  NN.  &  NN.  nomina  ,  cogno- 
mina ,  qualitates  teftium  ,  qui  ont  figne  ,  vel  declare  ne 
fcavoir  figner  >  de  ce  interpelles* 


Formula  pro  de/criptione  fepultunz 
Parvulorum* 

L'AN  .  ► .  Ie .  ►  &c.  Ie  Corps  de  N.  nomen  y  Fils  vei 
Fille  de  NN.  nomina ,  cognomina,  qualitates  Patrisr 
&  de  NN.  nomina ,  cognomina  Matris,  de  cette  Paroifle, 
decede  vel  decedee  le . .  a  ete  inhume  dans  le  Cimetiere 
vel  en  l'Eglife  de  cette  Paroifle  ,  par  moi  Cure ,  vel 
Vicaire  ,  vel  Pretre,  foufligne  ,  en  prefence  de  NN* 
nomina ,  cognomina  ,  qualitates  teftium ,  qui  ont  figne  > 
vel  declare  ne  fcavoir  figner  >  de  ce  interpelles. 

Cum  infans  lacleus  extra  domum  paternam  apud  man- 
tern  dcfunctus  fuerit , poft  nomina ,  cognomina,  qualitates 
#  domicilium  Patris  &  Matris  dejcribetur ,  deeede  vel 
dec^dee  le . .  chez  NN.  fa  nourrice ,  Epoufe  vel  Veuve 
de  NN.  de  cette  Paroifle ,  &c» 


AhlM    FORMULiB,  591 

Si  infans  Jit  Jpurius ,  extracfum  Baptijmi  illius  a  Pa- 
rocho  Jedulb  quarendum ,  ut  hide  in  defcriptione  fcpultur<z 
fe  fe  conformed  Si  verb  reperiri  non  pojjit,  caute  vitandum 
eft  9  ne  illius  Jama  lakes  afpergatur ;  idebque  dejcribetur 
nomen  Baptijmi  &  cognomen  infantis ,  abfque  uUd  enun- 
ciation illius  cujus  eft  Films  ,  niji  Pater  &  Mater  cum 
tanquam  propriam  prolem  in  fcriptis  agnoverinu 

Quod  Ji  fola  Mater  prajens  ejfet ,  nulla  de  Patris 
nomine  mentio  habenda  eft  ,  niji  adjit  Judicis  fentemia 
qua  Pater  declaratur ,  uti  diclum  eft  ubi  de  defcriptione 
Baptifmi  fpurii  De  ccetero  prafens  fervabitur  Formula, 
addendo  ,  in  quantum  fieri  poterit  rejpeclu  parvuli  inco- 
gnito, a  quibus  &  a  quo  tempore  alendum  eum  nutrix  Jufi 
ceperit. 


Formula  pro  Extracto  Baptijmi,  Matrimonii 
aut  Sepulture  mortuorum. 

EXtrait  du  Regiftre  des  Baptemes ,  Mariages  &  Se- 
pultures de  l'Eglife  Paroifliale  de  N.  Diocefe 
d'Arras : 

Deinde  de  verbo  ad  verbum  dejcribetur  ABus  9prout 
jacet  in  Regiftro, 

L  an  . .  .  &c.  ut  infra  ,  jc  foufligne*  Cure  ,  vel  Vi- 
caire ,  de  l'Eglife  Paroifliale  de  N.  certifie  que  le  prefent 
Extrait  eft  veritable  ,  &  tire  mot  a  mot  dudit  Regiftre , 
fans  y  avoir  rien  ajoute  ni  diminue  ,  en  foi  de  quoi 
j'ai  figne  le  . .  jour  du  mois  de  . .  Tan  mil  &c. 

Ff  ffi  j 


591 


Ali,e  Formuu. 


Formula  litterarum  tefiimonialium  pro  its  qui 
ad  primam  Tonjuram  promoveri  cupiunt. 

ILluftriffimo  &  Reverendiflimo  in  Chrifto  Patri  & 
Domino  D.  NN.Epifcopo  Atrebatenfi ,  NN.  Re&or 

Ecclefis  Parochial! s  N.  de  N.  veftrae  Dioecefis ,  obedien- 
tiam  6c  reverentiam.  Fidem  facio  dile&um  in  Chrilto 
NN.  e  Parochia  mea ,  qui  ut  in  Clerum  coaptetur  hu- 
militer  Matris  Ecclefia;  gratiam ,  ac  Reverential  veftrae 
indulgentiara  follicitat  ,  e  legitimo  matrimonio  NN. 
(nomina  ,  cognomina  Patris  &  Matris  defcribei)  prodiuTe, 
(Confirmationis  Sacramento  confignatum  fuiffe)  astatis 
annum. . . ut  excerptum  Regiftri  Baptifmalis prajfentibus 
annexum  docet ,  attigifle ,  Catholica;  fidei  rudimenta  me- 
moria  tenere  ,  legendi  6c  fcribendi  peritiam  habere, 
praedi&am  Ecclefiam  Scholas  6c  Catechifmum  frequen- 
tare  ,  facrum  Poenitentiae  tribunal  faepe  fsepius  adire, 
fan&iflimum  Euchariftias  Sacramentum  identidem  reci- 
pere,  pium ,  modeftum ,  docilem  (  6c  parentibus  obedien- 
tem  )  efle ,  nulloque  canonico  impedimento  aftringi  quo- 
minus  Clericali  militias  adfcribatur ,  in  quorum  teftimo- 
nium  prsfentibus  litteris  dignitati  veftra;  pro  primo 
examine  afFerendis  fubfcripfi,  anno . .  .  die  .  .  menfis. 

Nota  quod  Ji  prima  Tonjurd  donandus,  jam  parentibus 
effet  orbatus  ,  out  Confirmationis  Sacramento  nonditm  con- 
fignatus ,  lute  omittenda  ejpnt  qua;  intra  parenthefim  re- 

periuntur. 


Alije  Formula 


593 


Formula  denuntiationk  in  Ordine  ad 
Subdiaconatum. 

VOus  etes  avertis  que  Maitre  NN.  Fils  de  NN.  &  de 
NN.  fon  Epoufe ,  doit  fe  prefenter  a  Monfeigneur 
I'Eveque  d'Arras,  pour  e*tre  ordonne  Soudiacre;  fiona 
connoiflance  qu'il  fe  foit  oblige  par  promefie  de  manage, 
qu'il  foit  charge  de  grandes  dettes ,  qu'il  foit  engage  a 
rendre  compte  du  maniment  de  grandes  fommes  d'argem, 
ou  qu'il  y  ait  quelquc  defaut  confiderable  dans  fa  vie 
&  dans  fes  moeurs  qui  ne  convienne  pas ,  ou  qui  foit 
contraire  a  la  faintcte  de  1'Etat  EccleTiaftique  >  qu'on 
ait  a  nous  le  faire  fcavoir  ;  &  qu'on  prenne  garde  de 
ne  point  agir  en  cela  parprevention ,  par  haine  ou  par 
quelqu  autre  paflion  ;  mais  par  vue  de  plaire  a  Dieu ,  & 
de  contribuer  a  Phonneurde  FEglife.  C'eftle  premier, 
vel  le  fecond ,  vel  le  troifieme  Ban. 

Quod  ji  fpurtus  effet  is  qui  ad Subdiaconatum  promo- 
veri  contendit ,  omittantur  Lv.c  verba  (  fon  Epoufe  )  &  ad 
promulgationem  Bannorum  ipjius  non  procedetur  ,  niji 
obtema  prius  fuper  defeclu  natalium  dijpenjatione.. 

Si  autem  promoveri  deb  cat  ^  non  fub  Titulo  EccleJiafiicor 
fed  fub  TituLo  patrimonii ,  qui  fit  promulgandus,  addentur 
qua  fequuntur. 

On  prefentepour  fonTitre  une  donation  a  lui  faite, 
vel  un  A&e  de  partage  de  fes  biens  patri monian x ,  vet 
on  Contrat  de  constitution  de  rente ,  vel  une  acquifitionr 
dont  je  vais  vous  faire  la  lc&ure, 
Turn  legit* 


Alim  Formula. 
Je  vous  avcrtis  que  s  il  y  a  quelqu'un  qui  ait  con- 

noifTance  que  la  donation  f  vel  rente ,  vel  heritage ,  vel 
acquifition  ,  ne  foient  point  a  lui ,  ou  a  ceux  qui  lui  en 
ont  fait  la  donation ,  ou  que  les  heritages ,  acquifitions, 
donation ,  vel  rente ,  foient  hypotheques  ou  autrement 
engages ,  enforte  que  le  Titre  ne  puiffe  valoir  franc  & 
quitte  de  toutes  charges  cent  livres  de  rente  ,  il  ait 


a  nous^  en  donner  avis. 


Formula  litterarum  pro  facia  denunciatione 
Bannorum  in  Ordine  ad  Subdiaconatum. 

jLluftriflimo  ac  Reverendiffimo  &c.  ut  fiperius. 

Fidem  facio  me  tribus  diebus  Dominicis ,  aut  fefti- 
vis ,  juxta  Dicecefeos  Regulas,  videlicet .  Idefignabit  ires 
dies  Dominicales ,  aut  Fejlivos  in  quibus  Banna  promul- 
gavit ,  infra  MilTarum  folemnia  Clero ,  popultfque  de- 
nuntiafle  dileftum  in  Chrifto  Magiftrum  NN.  Acoly- 
thum  veftrje  Dicecefis ,  Ecclefia?  noftras  follicitudini  ad- 
fcriptum,  fub  beneplacito  veftro  ad  facrum  Subdiaco- 
natus  Ordinem  humiliter  poftulare  promoveri ,  litteraf- 
que  obligatorias  ejus  Tituli ,  prima  praediSarum  Domi- 
nicarum  publicaiTe  ,  nemine  reclamante  aut  impediente. 
Praeterea  teftor  ipfum,  ex  quo  in  Acolythorum  numerum 
relatus  eft  t  canonice  vixiiTe ,  Dominicis  &  Feftivis 
diebus  in  Ghoro  ejufdem  EccleHs  noftrs  Divinis  Offi- 
ces interefle ,  ac  fun&iones  fuas  obire ,  facramque  Com- 
munionem  ,  faltem  in  pnecipuis  anni  feftivitatibus,  in 
ordine  fuo  Ecclefiaftico  infra  MuTarum  folemnia  fumere 
confuevuTe ,  nulloque  canonico  impediment©  innodari 


AlIjE  Formuh.  595 
quominus  prxdidum  Subdiaconatus  Ordinem  recipiat, 
in  quorum  teftimonium  ,  &c.  ui  fiperius. 

Curabunt  Parochi  ut  prcefatas  litteras  teflimoniales  non 
tradant ,  nifi  claufas  &  elapjis  a  publicatione  viginti  qua- 
tuor  horis :  &  Ji  quadam  facia  fuiffet  oppojitio  ,  cith  cuius 
D.  Epifcopum ,  cut  Vicarios  ejus  Generates  de  ed  mo- 
neant. 


Formula  de/criptionis  Litterarum  Vicarii. 


TT  TT  tollatur  omnls  dubitandi  locus  de  validitate  Ma- 
C-/  tnmoniorum  qua  a  Vicario  celebraniur  ,  Litteras 
ipji  a  D.  Epifcopo  concejfas  ,  accurate  Parochus  dejcri- 
bet  in  fpcciali  aliquo  Regijlro  ;  idem  etiam  obfervabit 
ipfe  Parochus  rejpeclu  CommiJJionis  fpccialis  celebrandi 
NLatrlmonia  ,  quam  Vicario  fuo  concejferit.  In  majoribus 
Parochiis  ubi  plures  fum  Sacer dotes  habituati,  eodem 
modo  Je  gerent  Parochi  rejpcclu  eorum  quos  admunus  illud 
obeundiun  dcputaverint. 

L'an  .  , .  le  . .  du  mois  de  . .  .  vu  les  Lettres  donnecs 
par  Monfeigneur  l'Eveque  d' Arras  en  datte  du . . .  .  » 
fignees  NN.  &  plus  bas  AW.  Secretaire  ,  par  lef- 
quelles  il  donne  pouvoir  a  Maitre  AW.  Pretre  du 
Diocefe  de  N.  dadminiftrer  les  Sacremens  ,  entendre 
les  Confeffions  des  fideles  &  fa  ire  les  autres  fon&ions 
de  Vicaire  en  la  Paroifle  de  N.  je  foufligne  ,  Cure- 
de  ladite  Paroifle  ,  ai  donne  &  donne  en  mon  particu- 
Her  audit  Maitre  AW.  commiflion  &  pouvoir  de  cele- 
brer ,  en  mon  abfence  &  a  mon  defoliates.  Manages  qui. 


59^  Alia  Formvll 

&  feroot  dans  ma  Paroifle.  £n  foi  de  qnoi  j'aifigne'  le 

prefent  Afte  les  jour,  mois  &  an  que  defibs. 


Formula  Bcentut  peccata  Jua  confitendi 
alteri,  quam propria  Poncho,  out 

Vicario. 

JE  permets  a  JVW.  mon  ParoifCen,  de  fe  confefler 
pour  cette  Paque  a  tout  Pretre  approuve  dans  le 
Diocefe  par  Monfeigneur  l'Eveque.  Fait  a . . .  ce .  .du 
mois  de  . . .  Tan  mil  &c. 


Formula  Litterarum  tejtimomalium  de 
Caiholicitate. 

JE  fouffigne'  Pretre ,  Core  de  la  ParouTe  de  N.  certine 
que  N.  addendo  qualitazes  ipfius ,  de  cette  Paroifle , 
fait  profeffion  de  la  Religion  Catholique ,  Apoftolique 
&  Romaine ,  ainfi  qu'il  paroit  par  les  a&es  exterieurs 
qu'il  en  fait ,  &  fpecialement  par  (on  affiflance  a  la  (aim* 
Mefle  ,-  &  par  le  foin  qu'il  a  de  s'approcber  des  Sacre- 
snens  de  Penitence  &  d'Eucharifiie.  Donne'  a . .  ce  &c 


Formula  Litterarum  teflimonialium  de  yita 

&  moriius. 

JE  foiiffigne* Pretre,  Cure*  deiV.  certine  que  2V.  ad- 
dendo ipfius  qualitates  ,  de  cette  ParouTe  ,  eft  de 
bonne  reputation,  de  convention  honne'te  6c  de  bonnes 

moeurs, 


DE  INQUISITIONE  PRO  D  IS  PENS  ATI  ONE  ,  &C.  597 

moeurs ,  &  fait  profeflion  de  la  Religion  Catholique  ♦ 
Apoftolique  &  Romaine.  Fait  k  .  .  .  le  &c. 

Z>£  IjVQl/ISlTJONE  PRO  DISPENSATIONS 

fuper  impedimento  Matrimonii  ex 
cognatione  prwenienre. 

C^UM  perfonas  quae  Matrimonio  jungi  volunt,  fe  mu- 
J  tuo  cognatione  attingunt  in  uno  e  gradibus  prohi- 
bits ,  fuper  quibus  difpenfare  poteft  DD.  Epifcopus , 
ipfi  porrigendus  eft  fupplex  libellus  in  quo  exponantur 
cognationis  gradus ,  qui  inter  eas  funt ;  rationes  quibus 
nituntur  ad  difpenfationem  poftulandam ,  earum  condi- 
tio &  flatus  ,  id  eft  num  divites,  aut  pauperes,  ut  de 
fa&is  in  libello  fupplice  contentis  adhibeatur  inquifitio, 
ficque  eorum  Veritas  dignofcatur. 

Hsc  autem  inquifitio  fieri  debet  a  Decano  Chriftia- 
nitatis,  vel  alio  Presbytero  ,  cui  hanc  curam  demanda- 
verit  D.  Epifcopus ,  aut  Vicarius  Generalis,  per  manda- 
tum  in  libello  fupplice  defcriptum.  Atque  ut  ii ,  quibus 
inquifitionis  faciendae  munus  injungetur  ,  in  requifitis 
form u lis  non  peccent ,  regulas  fequentes  obfervabunt. 

i°.  CommifTarius ,  die  &  hora  ad  inquifitionem  exe- 
quendam  conftitutis ,  duas  perfonas  fupplices  audiet  6c 
ad  minus  duos  teftes ,  qui  certviri.de  cognationis  gradu 
inter  fupplices  exiftente  teftimonium  praeftent;  omnes 
jurejurando  adiget  ad  fidele  teftimonium  veritati  praef- 
(andum,ut  infra. rJft(/ibjtyjiiL^i(..  ,1^w 

G  g  g  g    Pars  III- 


5?£  D%  Ikquijitt<xne:  pro  dispensations,  &c. 

i°.  Si  iupplices  fkerentur  in  libello  fupplice  fe  fimul 
carnale  commetciura  haboiffe ,  Commiflarius  ab  utro- 
que  pofcet ,  num  cognofcerent ,  aut  ignorarent  impedi- 
xnentum  quod  inter  eos  reperitur ,  &  an  non  canialem 
copulam  inter  fe  habueriht ,  ut  facilius  difpenfationem 
obtinerent. 

5°.  Legendus  dt  (apphu  Kbelrufr  uhicttique  e  fupplr- 
cibus  ac  teftibus ,  &  furama  coram  depofitioflftm  cadere 
debet  ad  capita  in  libello  fupplice  enunciata  ,  prxcipue 
ad  paupertatem ,  aetatem,  religionem  fupplicum,  &ad 
rationes  quas  habent  Matrimonium  fimul  contrahendi  , 
denique  ad  gradum  cognationis  qui  inter  eos  reperitur, 
&  eorum  Genealogia  forma  fequenti  conficietur. 

P  I  E  R  R  E. 
r*    11   »A. .  , 


i.  Jacques.  i.  Matthieu. 

i.  Catherine.  i.  Jean. 

3.  Jean.  3.  Marie. 

4.  Therefe.  4.  Francois. 

40.  Commiflarius  attente  recipiet  depofitiones  teftium, 
de  rationibus  difpenfationis  obtinendae  ,  &  motivis  ca- 
nonicis  in  libello  fupplice  enunciatis ;  eafque  fideliter 
abfque  ulla  immutatione  defcribet. 

50.  Recipiends  non  funt  depofitiones  quae  a  tefiibus 
fcripto  aflerrentur ,  fed  fieri  debent  proprio  ore  ,  junta 
Legum  Statuta. 

6°.  Cum  recepta  fuerit  depofitio ,  legenda  eft  tefli, 
ad  fciendum  an  in  ea  perftet,  &  num  aliquid  immutare, 
addere  ,  aut  minuere  velit. 

70.  Teftes  &  Commiflarius  ,  unicuique  depofitioni 


Formula  Inquisitionis.  599 

chirographum  apponere  debent ;  quod  fi  teftis  fcribere 
nefciat ,  de  eo  mentio  habeatur. 

8°.  CommuTarius ,  inquifitione  faGa ,  earn  fub  invo- 
lucre) via  fideli  ad  Epifcopum ,  aut  Vicarium  ejus  Gene- 
ralem  remittet. 


Formula  Inquijitionis. 

T  E  .  .  du  mois  de . .  mil , . .  dans  notre  Maifon  Pres- 
-L  biterale  (  vel  in  alio  loco  Ji  id  ferat  occajio )  avant , 
vel  apres  midi ,  Nous  Pretre >  Cure  de  . . . .  Doyen  de 
Chretiente  de . . .  Commiflaire  depute  par  Monfeigneur 
l'llluftrifiime  &  Reverendiilime  Eveque  d' Arras ,  &c. 
vel  par  Monfieur . . .  Vicaire  General  de  Monfeigneur 
niluftriflime  &  Reverendiffime  Eveque  d 'Arras,  fuivant 
Ton  Ordonnance  du . . .  rendue  fur  la  Requete  prefentee 
par  NN.  NN.  aux  fins  d'obtenir  difpenfe  de  l'empeche- 
ment  canonique  qui  fe  trouve  entre-eux,  du  trois  au.... 
vel  du  quatre  au....  &  nonobftant  icelui ,  leur  e"tre  per- 
mis  de  contra&er  manage  enfemble ,  les  ceremonies  de 
PEglife  obfervees  fuivant  les  faints  Canons ,  avons  pour 
l'execution  de  ladite  Ordonnance  procede  a  entendre 
les  Supplians  &  Temoins  ci-apres  nommes  ,  ainfi  qu'il 
fuit. 

Eft  comparu  N.  hie  mentio  agetur  de  nomine ,  cogno- 
mine  ,  profejfionis  genere  ,  atate  ,  domicilio  fipplieis , 
lequel  apres  ferment  par  lui  fait  de  dire  verite  ,  &  lec- 
ture a  lui  faite  de  la  Requete  qu'il  a  prefente  a  Mon- 
feigneur PEveque  d'Arras ,  &  de  TOrdonnance  couchee 
en  marge  d'icelle  ,  a  dit . . .  .  Hie  interrogationibus  de- 


Ggg 


gM 


boo         Formula  Inqui$itionis. 

pqfitionem  fatisfacit  Jupplex.  Le&ure  a  lui  faite  de  fes 
interrogatoires  &  reponfes,  il  a  dit  que  fes  reponfes  con- 
tiennent  verite* ,  y  a  perfifte  &  a  figne' ,  vel  declare  ne 
fcavoir  figner^  de  ce  interpelle.  Deinde  ipfi  Commifi 
farius  fubjcribet. 

Eadem  firvabuntur  formalitates  rejpeclu  Jupplicis  alte- 
rius. 

Enfuite  nous  avons  procede  a  l'audition  des  Temoins, 
ainfi  qu'il  fuit. 

Eft  comparu  NN.  premier  Te'moin  prqduit  par  les 
Supplians  ( nomen ,  cognomen,  profejfionis  genus ,  atas, 
domic'dium  tefiis  )  lequel  apres  ferment  par  lui  fait  de 
dire  verite* ,  &  fa  declaration  de  n'etre  parent ,  allie , 
ferviteur ,  ni  domeftique  des  Parties ,  (fi  tefiis  fit  con- 
fanguineus  out  affinis  Partium  ,  exprimatur  &  in  quo 
gradu')  a  dit  &  depof<£  fur  le  contenu  en  la  Requete 
defdits  Supplians  &  en  TOrdonnance  de  mondit  Sei- 
gneur Eveque  (  vel )  de  mondit  Sieur  Vicaire-General, 
du . .  du  mois  de . . .  dont  lui  avons  fait  le&ure ,  que  &c. 
Hie  Commijjarius  recipit  tefiis  depojitionem ,  &  Jingula 
qua  ad  Genealogiam  jpectant. 

Le&ure  a  lui  faite  de  fa  depofition ,  il  a  dit  que  fa  de- 
pofition  eft  veritable  en  tout  fon contenu ,  ya perfifte 
&  a  figne ,  vel  declare  ne  fcavoir  ftgner ,  de  ce  inter- 
pelle. 

Eadem  etiam  firvabuntur  formalitates  pro  alio  vel  alia 
tefiibus, 

Advertendum  eft  Commiffarium  non  teneri  in  fita  difi 
quifitione  ad  audiendos  tefies  a  Jupplicibus  pra/entatos  ; 
verum  alios  eligere  potefi  ac  etiam  debet  ,  cum  legitim 


Formula  Inquisitionis.  601 

ipfi  fubeft fufpicio  eos  fuiffe  corruptos>ue  verltati  tefti- 

monium  denegarent. 

Denique  Commiffarius,  omnibus  interrogationibus  Jup- 
plicum ,  ac  tejiium  depojitionibus  fcripto  mandatis,  &  fib- 
Jignatis,  Genealogiam  fupplicum  delineabit ,  quam  cum 

ipfe  Jupplices  &  tejles  fubfcribent.  Quo  faclo Juam  inqui- 
fitionem  claudet ,  eo  quo  fequitur  modo  :  A  in Ci  fait  Jes 

jour,  mois,  an,  &  pardevant,que  deffus,  Deindk  ipfe 
fubfcribet. ' 


Formula  pro  denunciandh  Monitorih. 

CUm  Parochus  acceperit  a  Domino  Epifcopo ,  aut  ah 
Officially  vel  Vices-gerente  Officialis  Monitorium  in 
JudParochia  denunciandum ,  illudtribus  fequentibus  dom't- 
nicis  leget  in  Pronao  ,  pojlquam  populum  de  Fejlis  agen* 
dis ,  vel  non  agendis  commonuerit ,  &  dicet prima  die. 

Nous  avons  recu  de  Monfeigneur  1'Eveque  d' Arras, 
vel  de  Monfieur  l'Official  d' Arras ,  vel  de  Monfieur  le 
Vice-gerent  de  TOfficialite  d*  Arras,  un Monitoire,  dont 
voici  la  teneur. 

Tunc  leget  Monitorium  integre ,  &  addet : 

C'eft  pourquoi  j'avertis  ceux  contre  Iefquels  a  ete 
obtenu  le  Monitoire  ,  tant  les  coupables ,  ou  les  com- 
plices ,  s'il  y  en  a  ,  que  ceux  qui  par  conleil  ou  autre- 
ment  ont  connive  a  ce  dont  ell  coraplainte  ,  qu'ils  aient 
a  venir  a  fatisfa&ion ;  &  ceux  ou  celles  qui  des  faits 
ci-defliis  e nonces ,  ou  partie  d'iceux  >  circonftances  & 
dependances ,  ont  connoiuance  certaine  &  veritable ,  en 


6o*       Formula  pro  denunciandis 
quelque  facon  que  ce  foit ,  qu'ils  aient  a  le  dire  & 
reveler  dansle  temps  porte*  audit  Monitoire,  autrement 
&  a  fame  de  ce  faire  ,  ils  encourreront  la  peine  de 
FExcommumcation. 

Pofiea  Pronao  Juiem  imponet, 
Dominica  fequenu  dicet : 

Je  vais  aujourd'hui  vous  lire  pour  la  feconde  fois  un 
Monitoire  a  nous  adrefle  par  Monfeigneur  l'Eveque 
d' Arras ,  vel  par  Monfieur  l'Official  d' Arras  ,  vel  par 
Monfieur  le  Vice-gerent  de  l'Officialite  d' Arras. 

Mox  leget  Monitorium ,  cujus  leclione  perfe3d9  adiet 
ta  qua  Juperius  pro  prima  denunciatione  fuerunt  annotata. 

Tenia  die  Dominicd  deidque  ,  dicet : 

C'eft  pour  la  troifieme  &  derniere  fois  que  je  vais  vous 
lire  le  Monitoire  qui  nous  a  ete  adrefle  par  Monfeigneur 
l'Eveque  d' Arras ,  vel  par  Monfieur  l'Official  d' Arras , 
vel  par  Monfieur  le  Vice-gerent  de  l'Officialite'  d'Arras. 

Deinde  Monitorium  leget  pro  tenia  vice ,  &  fibjunget. 

J'avertis  pour  la  derniere  fois  ceux  contre  lefquels  a 
ete  obtenu  le  Monitoire ,  tant  les  coupables  ,  que  les 
complices,  s'il  y  en  a  ,  que  ceux  qui  par  confeil  ou  au- 
trement ont  connive  a  ce  dont  eft  complainte ,  qu'ils 
aient  a  venir  a  fatisfa&ion  en  dedans  huit  jours  pour  tout 
delai ;  6c  ceux  &  celles  qui  des  faits  ci-defliis  enonces, 
ou  partie  d'iceux  ,  circonftances  &  dependences ,  ont 
connoiflance  certaine  &  veritable ,  en  quelque  facon 
que  ce  foit,  qu'ils  aient  a  le  dire  6c  reveler  en  dedans 


MONITORIIS  £o; 
les  memes  hutt  jours  pour  tout  delai ,  6c  leur  declarons 
qu  a  fame  de  ce  faire ,  Monfeigneur  FEveque  ,  vel  M. 
rOfficial  ,  vel  M.  le  Vice-gerent  de  i'Officialite  , 
apres  avoir  fait  faire  par  notre  mini  lie  re  les  monitions 
canoniqucs  ,  ainfi  qu'elles  ont  ete  faites  ,  proccdera 
contre  eux  par  les  cenfures  ecclefiafttques ,  &  fe  fervira 
fuivant  la  forme  de  Droit  de  la  peine  de  FExcommu- 
nication. 

C'eft  la  plus  grande  des  peines  que  FEglife  puiiTe 
porter  contre  fes  enfans ,  puifque  celui  qui  eft  excom- 
munie  ,  eft  retranche  de  la  fociete  des  fideles ,  6c  re* 
garde  comme  un  membre  gangrene  6c  pourri ,  qui  n'ap- 
partient  plus  au  Corps  myftique  de  Jesus  -  Christ  ; 
c'eft-a-dire  ,  a  FEglife  Chretienne,  Cette  feparation 
n'eft  pas  feulementexterieure,  lorfque  la  Sentence  d'Ex- 
communication  eft  portee  contre  un  homme  vraiment 
coupable ,  ou  rebelle  a  FEglife.  Ce  que  les  Miniftres 
de  Jesus-Christ  Kent  ici-bas  juftement,  eft  en  meme- 
temps  lie  au  Ciel  ,  comme  ce  Dieu  Sauveur  nous  en 
aflure  dans  FEvangile ;  6c  un  excommunie  n  eft  pas  moins 
exclus  de  la  gloire  celefte  &  condamne  a  Fenfer ,  tant 
qu'il  ne  vient  point  a  reftpifcence ,  que  prive  des  biens 
fpirituels  communs  a  tous  les  enfans  de  FEglife.  C'eft 
ce  qui  doit  faire  craindre  a  tous  vrais  fideles  les  cenfures 
eccleftaftiques  ,  6c  les  engager  ,  quand  on  en  publie 
quelqu'une  ,  a  rentrer  en  eux-memes  ,  pour  examiner 
s'ils  font  les  coupables  que  FEglife  veut  punir,  ou  s'ils 
ne  manquent  point  d'obeiflance  pour  elle  ,  en  celant 
injuftement  ce  qu'ils  fcavent  des  faits ,  dont  elle  a  droit 
la  revelation. 


6o4      Formula  ad  testificandam 


Formula  ad  tefiificandam  Monitorii 
pwmulgaiioncm* 

JE  foufligne  Cure* ,  vel  Vicaire ,  de  la  Paroifle  de  N. 
certifie  que  j'ai  publie  par  trois  Dimanches  confecu- 
tifs ;  fcavoir  ,  le  .  .  le  .  . .  le  . .  au  Prone  de  la  Mefle 
Paroiffiale,  &  lu  mot  a  mot ,  a  haute  &  intelligible  voix, 
le  Monitoire  obtenu  a  la  Requete  de  N.  complaignant 
que  (hie  Jummatim  exponet  Monitorii  objectum)  En  foi  de 
quoi  j'ai  figne  le  prefent  Certificat  a...  (dejignatur  nomcn 
Parochia )  le  .  .  du  mois  de  . .  mil  &c. 

Nota  quod  Ji  pojl  primam  aut  fccundam  promulgatio- 
em  juridice  denunciaretur oppojitio ,  eo  fincut  a  Monitorii 
promulgation  abjiineretur,  tunc  effet fequemi  formula  men- 
dum, 

Je  foufligne1  Cure ,  vel  Vicaire ,  de  la  Paroifle  de  N. 
certifie  que  j'ai  publie  une  fois  (  tali  die  Dominicd ,  vel 
deux  fois  le  Dimanche  de  . . .  &  le  Dimanche  de  .  . . 
enfuivant ,  &  lu  mot  a  mot ,  a  voix  intelligible  ,  le  Mo- 
nitoire obtenu  a  la  Requete  de  N.  complaignant  que . . 
(Jummatim  exponet  Monitorii  caufam...)  a  laquelle  pu- 
blication s'eft  oppofe  par  ecrit  a  moi  fignifie  felon  les 
formes  de  la  Juliice  N.  (  defignabuntur  nomen  &  quali- 
tates  Interceffbris ,  data  intercejfionis  ,  una  cum  nomine 
Apparitoris)  ce  qui  m'a  empeche  de  patter  a  la  feconde, 
vel  a  la  troifieme  publication.  En  foi  de  quoi  j'ai  figne 
le  prefent  AQe  a . .  (nomen  Parochia )  ce . . .  jour  dn 
mois  de . . .  Tan  mil ...  &c.  &  injlrumentum  intercejjtonk 
apud  Je  retinebie,  ut  ed  ubi  opus  erit ,  uti  pojjit. 


MONITORII  PROMULGATIOVEM.  60$ 

Quod  Jielapjis  octo  diebus  pojl  uLtimam  Monitorii  pro* 
mulgationem  concejffis  ,  peteretur  Sentential  Excommuni- 
cationis  emiffio ,  eaque  a  D.  Epifcopo  ,  aut  Officiali  tjiv& 
Vicesgerente  Officialis ,  Parocko  fulminanda  mittcretur, 
tunc  inPronao  Dominica Jequenti  promulgabitur  his  verbis* 

Nous  vous  avons  fait  leflure ,  par  trois  Dimanches 
confecutifs,  d'un  Monitoire  a  nous  adrefle  par  Monfei- 
gneur  l'Eveque  d' Arras  \  vel  M.  rOfficial  d'Arras ,  vel 
M.  le  Vice-gerent  de  l'Officialite  d'Arras ,  obtenu  a  la 
requete  de  N.  en  complainte  de  (Jiimmatim  exponet 
fatlum  in  Monitorio  enunciatum  )  huit ,  vel  qui  rue  ,  vel 
. . . .  jours  fe  font  ecoules  depuis  la  derniere  publica- 
tion ,  &  perfonne  n'eft  venu  a  fatisfaftion ,  ni  a  reve- 
lation ( explorabit  in  Sententid ,  niim  conceffa  fuerit  Jive 
quia  integra  non  fuit  fatisfaclio ,  jive  quia  Jufficientes  non 
adfuerunt  revelationes ,  &c.  omniaque  eloquetur  juxta  Sen* 
tentia  tenorem)  N. .  {appellabit  nomen  illius  cujus  rogatu 
obtenta  fuit  Sententia  )  ayant  fupplie  Monfeigneur  l'E- 
veque ,  vel  M.  1'Official ,  vel  M.  le  Vice-gerent  de  l'Of- 
ficialite, de  prononcer  Sentence  d'Excommunication 
contre  les  coupables ,  &  ceux  qui  par  un  filence  obftine 
ont  prive  le  Complaignant  des  connouTances  neceflaires 
au  fait,  vel  aux  faits  dont  eft  complainte ,  ladite  Sentence 
nous  a  ete  envoyee  ;  &  c'eftavec  laplus  vive  douleur 
que  nous  allons ,  en  la  fulminant,  feparer  &  retrancher 
de  la  Communion  des  Fideles ,  ceux  qui  Tont  merite 
ar  leurs  crimes  ,  ou  par  leur  defobeiflance  aux  or- 
es reiteres  de  Notre  -  Mere  la  fainte  Eglife. 

Hie  leget  de  verbo  ad  verbum  Sententiam  Excommu* 
icationis  ,  ad  cujus  finem  addeu 

H  h  h  h     Pars  III. 


6o6  Formula  denunciandi 

v  Nous  vous  declarons  de  la  part  de  DIeu  &  de  h 
fainte  Eglife  ,  que  les  coupablcs  donteft  complainte,  & 
qui  ont  refufe  par  leur  opiniatrete  &  endurciflement ,  de 
venir  a  refipifcencepaf  refus^e  fatisfaQion,  reparation, 
ou  reftirution  envers  les  Complaignans ,  &ceux  qui  des 
faits  expofes  au  Monitoire,  ou  partied'iceux,circonftan- 
ces  &  dependences,  fcavent  &  ont  connoiflance  certaine 
&  veritable  ,  en  quelque  facon  que  ce  foit,  ou  qui  en 
font  fauteurs  par  confeit ,  fupport  ou  aide ,  fontexcom- 
munies.  &  livres  a  fatan ;  &  en  confequence ,  font  prive's 
des  droits  qu'ils  avoient  comme  Chretiens  fur  les  biens 
communs  de  TEglife  ;  c'eft-a-dire ,  les  Sacremens ,  les  Sa- 
crifices, les  Prieres  &  Suffrages,  publics  &  la  fepulture 
fainte  ,  jufqu'a  ce  qu'ils  aient  nitrite  d'etre  reconcilies 
par  une  fincere  penitence  ;  &  quoique  nous  ne  les  de- 
noncions  pas  aujourd'hui  par  noms  &  par  furnoms,  nous 
les  avertiflbns  que  fi,  prives  qu'ils  font  devant  Dieu 
de  ces  droits  fi  precieux  a  tous  vrais  fideles,  ils  font 
aflez  temeraires  pour  ofer  en  jouir  aux  yeux  des  hom- 
ines ,  ils  feront  coupables  de  facrilege. 

Et  fi  in  Litteris  exprefsk  mandatum  fuerh  ut  Excom- 
municato majori  cum  fblemnitate  publicetur ,  v.  g.  cum 
extinxtione  candda  &  putfu  campasuz  ,  tunc  Saccrdos  ad- 
det :  Et  comme  ils  permlent  dans  leur  obftination  &  de- 
fobeiflance ,  nous  allons  en  temoignage  de  l'horreurque 
nous  concevons  de  leur  crime ,  &  de  l'extreme  triftefle 
que  nous  caufe  leur  impenitence  &  leur  rebellion ,  ajou-  i 
ter  a  l'anatheme  la  lugubre  ceremonie  ufitee  dans  VE- 
glife  de  l'extin&ion  du  cierge  &  du  fon  entrecoupe  de  I 
la  cloche  ,  qui  nous  eft  la  figure  de  la  mort  ipirituelk  1 
decesprevaricateurs*  I 


Excommunicato  nem.  607 

Turn  Sacerdos,  cum  magno  cordis  marore  &  manifeftd 
vultus  triflitidy  cereumjufta  magnitudinis  accenfum  fibi- 
que  a  miniftro  traditum  in  terram  projicie  ,  pedibujque 
cxiinguit  9  majore  campand  Ecclefm  interim  finjim  & 
lugubriter  tinniente  :  poftea  fideles  admonet ,  ut  Deum 
pro  fratribus Excommunicato humiliter  deprecentur $ut  cor 
eorum  aperire  &  ad  v cram poeniuntiam perducere  dignctur. 


Formula  denunciandi  nominatim 
Excommunicatum. 

CUm  Parochus  acceperit  mandatum  quempiam  nomi- 
natim Excommunicatum  denunciandi  ,  antequam  il- 
lud  exequatur ,  conabitur  omni  quo  poterit  modo,per  pri- 
vatas  &  paternas  admonitiones  cor  illius  ad  obedientiam 
fteclere.  Verumtamen  Ji  nihil  ab  eo  potuerit  obtinere ,  eum 
publice  &  nominatim  Excommunicatum  denunciabit  modo 
fequenti. 

Nous  avons  recu  commandement  de  Monfeigneur 
rilluftriffime  &  Reverendifllme  Eveque  d 'Arras  ,  de 
declarer  que  N,  (exprimantur  nomen  f  cognomen  &  domi- 
c'dium  ejus  qui  denunciandus  eft)  eft  excommunie  par 
Sentence  de  Notre-Mere  la  fainte  Eglife ,  a  caufe  &c. 
{eXprimatur  crimen  propter  quod  Excommunicatione  mul- 
clatus  eft. )  Deinde  fubjunget  :  Et  quoiquc  nous  1'ayons 
avertis  charitablement  plufieurs  fois  de  fatisfaire  a  Ton 
devoir ,  il  demeure  toujours  obftine  &  opiniatre  en  fes 
fentimens ;  pourquoi  nous  nous  voyons  contraints  a  re- 
gret d executer  le  commandement  de  notre  Supcncur 

Hhhhi  j 


-go8  Formula  denunciandi 

Hie  potent  Sacerdos  ,  fi  mceffarium  out  mile  judicet, 
'exponere  vim  &  ejfetlum  Excommunicationis  ,  ut  mox  ex- 
planatum  efi ;  dcinde  dicet : 

De  la  part  &  autorite  dudit  Seigneur  IHu/lriffime  & 
Reverendiffime  Eveque  d'Arras ,  nous  declarons  ledit 
N.  excornmunie  &  retranche  de  la  fainte  EgKfe  ,  prive 
de  fes  merites ,  prieres  &  fufirages ,  &  des  Sacremens ; 
&  par  confequent  abandonne  entierement  a  la  puiflance 
cfe  lennemi  de  notre  falut.  En  outre ,  &  de  la  meme 
autorite ,  nous  defendons  fous  peine  d'excommunicatioii 
a  tous  les  Fideles  de  le  frequenter ,  de  le  faluer ,  de  con- 
verfer  avec  lui ,  (bit  dans  1'Eglife  ou  ailleurs,  en  public 
ou  en  particulier  ,  ou  en  toute  autre  maniere  que  ce 
puifle  etre ,  fauf  dans  les  cas  permis  par  la  Loi ;  &  cefc 
jufqu'a  ce  qu'il  vienne  a  refipifcence ,  &  fefoit  faitaJ> 
foudre  en  la  maniere  accoutumee. 

Si  mandatum  ferat  denunciandi ,  etiam  cum  Jblemni- 
tate  fonitus  campanot  &  extinSionis  candela  ,  obfervemr 
eodem  rim  quo  fiipra* 


Formula  publicandi  reconciliationem  Ex~ 
communicati  nominatim  >  quando  fuerit 
legitiml  abfolutus* 

NOus  avons  declare  excommunie  ft  y  a  . . .  ( expri- 
matur  tempus  )  N.  (  exprimantur  nomen ,  cognomen 
&  domicilium  Excommunicati, )  Mars  Dieu  par  fa  mi- 
fericorde  ayant  touche'  fon  coeur,  il  s'eft  foumis  a  i'o»- 
b&flance  de  Notre-Mere  la  fainte  Eglife  ,  &  s'eft  fait 
abibudre  de  la  Sentence  juftement  portee  contre  to 


EXCOMMUNICATIONEM.'  6o£ 
Par  cette  abfolution  ,  il  eft  retabli  en  la  Communion 
des  Fideles ,  &  il  leur  eft  maintenant  permis  de  le  fre- 
quenter ,  &  de  converfer  avec  lui  comme  auparavant; 
Prions  Ie  Seigneur  que  ce  foit  pour  le  falut  de  fon  ame, 
&  pour  le  bien  de  l'Eglife. 


De  excipiendo  agroti  Teftamento. 

CUm  Parochus ,  feu  Sacerdos  Deferviens  nominatim 
inftitutus ,  vocabitur  ad  recipiendum  Teftamentum 
unius  e  fuis  Parochianis  ,  eum  eximie  adhortabitur  utin 
condendo  Teftamento ,  erga  liberos  &  parentes  juris 
aequalitatem  exerceat ;  ne  forte  brevi  morkurus ,  inju« 
riae  ipfis  fa&s  ,  ac  diflidiorum  quae  ex  tali  Lefione  in 
familia  orirentur,  Deo  rationem  reddat.  Teftamentum 
charta  in  locis  ubi  degit  ufitata  recipiet ,  nihilque  inter- 
fcribet.  Curabitque  ut  datae  ,  &  fummae  legatee  abfque 
»ota  arithmetica ,  &  abfque  ullis  verborum  abbrevia- 
tionibus  defcribantur. 

Quod  ft  per  accidens  in  Teftamento  quaedam  obre- 
pat  litura  ,  tune  fignatura  Parochi  &  teftium  appro- 
banda  efit  :  quod  idem  fervandum  eft  t  cum  verba  quae- 
dam per  indicium  ad  libri  marginem  referuntur. 

Defignabuntur  etiam  domus  &  cubic  ulum  in  qui  bus 
conditum  eft  Teftamentum  ,  una  cum  Parochia  in  cit jus 
territorio  fita  eft  domus ;  mentio  habebitur  de  nomine , 
cognomine ,  aetate ,  qualitate ,  profeffione  &  domicilio 
uniufcujufque  teftis.  Annotabitur  denique  dies ,  men- 
lis ,  annus  &  hora ,  in  quibus  fufceptum  eft  Teftamen- 
tum ,  exprimendo  an  ante  vel  poft  meridiem*  Mortuo 


Sib         DE  RECEPTIOtfE  TfiSTAMENTI. 
teftatore  ,  Parochus  fine  mora  remittet  Teftamentum 
authographum  in  manus  viclnioris  Notarii ,  ab  eo  ac- 
cepta  exoneratione. 

Caveat  imprimis  ne  in  hacce  minifterii  fui  parte 
obeunda ,  propria;  utilitatis  fuas  Audio  impeUatur  ;  ac 
etiam  ne  ut  turpis  lucri  ftudiofus ,  res  fuas  magis  quam 
teftatoris  &  hsredum  egiffe  videatur ,  fuadens  sgroto, 
fibi  vel  fuse  Ecclefia;  plura  dare ,  quam  ipfe  fua  fponte 
daturus  fuiflet. 

Extrachim  ex  Edicto  Regio  menjis  AuguJH 
anni  17jj.de  modo  recipiendi  Teftamenta, 

Article  XXV. 

LEs  Cures  feculiers  &  reguliers  pourront  recevoir 
des  Teftamens ,  ou  autres  difpofitions  a  caufe  de 
mort,  dans  l'etendue  de  leurs Paroifles ,  & ce  feulement 
dans  les  lieux  ou  les  Coutumes  ou  Statuts  les  autorifent 
expreflement ,  en  y  appellant  avec  eux  deux  te'moins ; 
ce  qui  fera  pareillement  permis  aux  Pretres  feculiers 
prepofes  par  l'Eveque  a  la  deuerte  des  Cures  pendant 
qu'ils  les  deflerviront ,  fans  que  les  Vicaires  ou  aucunes 
autres  perfonnes  puiflent  recevoir  des  Teftamens ,  ou 
autres  difpofitions.  N'entendons  rien  innover  aux  Re- 
glemens  &  Ufages  obferves  dans  quelques  H6pitaux , 
par  rapport  a  ceux  qui  peuvent  y  recevoir  des  Tefta- 
mens ,  ou  autres  difpofitions  a  caufe  de  mort. 

Article    XX  V  L 
l-es  Cures  ou  Defleryans  feront  terius  incontinent  apres 


De  receptiohe  Testamenti.  611 
fa  mort  du  Teftateur ,  s'ils  ne  Pont  fait  auparavant ,  de 
depofer  le  Teftament,  ou  autre  derniere  difpofition  qu'ils 
auront  recu ,  chez  le  Notaire  ou  le  Tabellion  du  lieu ;  & 
s'il  n'y  en  a  point ,  chez  le  plus  prochain  Notaire  Royal 
dans  letendue  du  Bailliage,  ou  Senechauflee  dans  Iaquel- 
le  la  ParohTe  eft  (ituee ,  fans  que  lefdits  Cures  ou  Def- 
fervans  puifTent  en  delivrer  aucunes  expeditions  ,  a 
peine  de  nullite  defdites  difpofitions ,  &  des  dommages 
&  interets  des  Notaires  ou  Tabellions ,  &  des  Parries 
qui  pourroient  en  pretendre.  J 

Article  XXXIII. 
En  temps  de  pefte ,  les  Teftamens ,  Codiciles  ,  ou 
autres  difpofitions  a  caufe  de  mort ,  pourront  etre  faits 
en  quelque  Pays  que  ce  foit  en  pretence  de  deux  No- 
taires ou  Tabellions ,  ou  de  deux  Officiers  de  Juftice 
Royale  ,  Seigneuriale  ou  Municipale  ,  jufqu'aux  Gref- 
fiers  inclufivement ,  ou  pardevant  un  des  Officiers  ci- 
deflus  nommes  auffi  avec  deux  temoins ,  ou  en  prefence 
d'un  Cure  ou  Deflervant ,  ou  Vicaire ,  ou  autre  Pretre 
charge  d'adminiftrer  les  Sacremens  aux  malades ,  quand 
meme  ils  feroient  reguliers  ,  &  deux  temoins. 
Article  XL. 
Les  temoins  feront  males ,  regnicoles ,  &  capables 
es  effets  civils ,  a  Texception  feulement  du  Teftament 
militaire  ,  dans  lequel  les  etrangers  non  notes  d'infamie 
pourront  fervir  de  temoins. 

^  Not*.  Que  les  Notaires  d'Artois  n'etant  point  Gardes-notes ,  &  &anr 
«ux-memes  obliges  de  rcmcttre  leiirs  Minutes  au  Greffe  du  Cros  de  la  Pro- 
vince, il  taut  que  les  Cures  ou  Deffervans  remcttent  le  plutot  quefairefc 
pourra  ,  apres  la  mort  des  Teftateurs  ,  les  Minutes  des  Teftamens  qu'ils  re- 
eevront  ,au  Grefficr  du  Gros  le  plus  proche  de  lew  demcure ,  &  qu'ils  tircnP 
des  Aftes  de  depot  &  de  decharge.  •  _ 


?li         DE  RECEPTIONE  TESTAMENT!? 

Article    XL  I. 

Les  lUguliers  novices  ou  profes ,  de  quelqu'Ordrt 
que  ce  foit,  ne  pourront  etre  temoins  dans  aucun  A&e 
de  deraiere  volonte. 

Article  XLII. 

Ne  pourront  pareillement  etre  pris  pour  t&noins 

les  Clercs  ,  Serviteurs  ou  Domeftiques  du  Notaire  ou 
Tabellion ,  ou  autre  perfonne  publique ,  qui  recevra  le 
Teftament  ,  Codicile ,  ou  autre  derniere  dupofition , 
ou  l'A&e  de  foufcription. 


Forma  Tejlamenti. 

f\U<z  ad  Tejlamentorum  &  Codicillorum  formam  /pec- 
tarn,  gallico  idiomate  hie  txplanantur  ad  JacUio* 
rem  intelligemiam  ,  utque  tutius  vitemur  dcfechis ,  out 
errores  qui  in  re  tanti  momenti  pojjent  obrepere. 

In  nomine  Domini.  Amen.  Pardevant  moi  iV.  (noms 
&  Jurnom  )  Pretre  ,  Cure*  de . . . .  (<w)  Deflervant  la 
Paroifle  de . . . .  Diocefe  d'Arras ,  prefens  N. . . . .  & 
iV. ; . .  (  noms ,  Jurnoms ,  qualites  &  domicile  )  temoins 
requis  $c  appelUfs ,  fut  preient  N. . . . .  noms ,  Jurnom, 
qualitis  &  domicile  du  Teftateur ,  lequel  e^ant  en  bonne 
fame ,  ou ,  au  lit  malade ,  fain  d'efprit ,  memoire  ,  ju- 
gement  &  entendement ,  ainfi.qu'il  m'eft  apparu  &  aux- 
dits  temoins ,  a  fait  &  di&e ,  prefens  lefdits  temoins , 
fon  Teftament  &  Ordonnance  de  derniere  volonte* ,  qot 
a  ete*  ecrit  par  moi  ainfi  qu'il  fuit. 

Je 


Je  rccommande  mon  ame  a  Dieu ,  &C.' 

Je  donnc  &  legue ,  dec  //  faut  mettre  ici  tomes 

les  difpofitions  du  Teflateur  ,/bit  a  titre  de  legs  univer/elt 
ou  particulier ,  /bit  pour  le  partage  de  fa  fuccejflon  cntre 
fes  hinders. 

Le&ure  faite  au  Teftateur ,  prefens  lefdits  temoins; 
par  moi  Cure  ( ou  Deuervant )  fufdit ,  du  prefent  Tef- 
tament ,  il  m'a  declare ,  iceux  temoins  prefens ,  1'avoir 
bien  entendu  ;  qu'il  contient  fes  dernieres  intentions , 
&  qu'il  y  perfifte ,  &  a  figne  avec  moi  &  lefdits  temoins 
fon  prefent  Teftament ,  qui  fut  ainfi  fait  &  difte  a  * . . 

\q  «  •  *  * 

Si  le  Teflateur  ne  ffait  point  ecrire  ni  figners  ou  s*il 
ne  peut  le  faire  a,  caufe  de  fa  maladie  ,  ou  autres  em- 
pichemens  ,  apres  ces  mots  qu'il  y  perfifte  ,  il  /era  mis : 
Et  fur  1'interpellation  faite  au  Teftateur  par  moi  Cure 
(ou  Deffervant)  fufdit ,  de  declarer  s'il  fcait  ecrire  & 
figner ,  il  m'a  declare  ne  le  point  fcavoir ,  ou  ne  le  pou- 
voir  faire  a  caufe  de  fa  maladie,  (ou  autres  empichemens 
qui  feront  fpicifics^)  pourquoi  j'ai  figne  avec  lefdits  te- 
moins le  prefent  Teftament ,  qui  fut  ainfi  fait  &  di&e 

<!♦*.»  lc  •  •  »  ft  * 

Dans  les  cas  ou  le  Teflateur  ne fcait ,  ou  ne  peut  figner 
il  fujflt  qu'il  en  /bit  fait  mention  ,  fans  qui/  /bit  nicefi 
faire  de  lui  faire  faire  fa  marque. 

Le  Teftament  d*une  Veuve ,  ou  Fille ,  doit  etre  dans 
la  meme  forme  ,Jauf7a  difference  du  mafculin  au  fiminin 
dans  la  diction  ,  &  quon  employ  era  le  mot  de  Teftatrice , 
au  lieu  de  celui  Teftateur. 

L'ufage  des  Teftamens  conjontlifs  par  Mart  &  Femmef 
ou  autres  perfbnnes  ,  a  ete  abroge  par  I'Ordonnance  de 

I  i  i  i        Pars  HI. 


6i4  Forma  TestameUti. 

*735>  art'  77  >  HUL  l*s  dfclare  mils  :  ainfi  lorfque  les 
Peres  &  Meres  voudront  rigler  leur  fuccejjion  entre  leurs 
Enfant ,  il  fdut quih  fijftat  chacun  leur  Tefiament  par- 
ticulier, 

Une  Femme  qui  veut  tefter  dans  les  lieux  rigis  par  la 
Coutume  generale  dtArtois  ,  doit  etre  autorifle  de  fin 
Atari ,  dans  le  Tefiament  meme  ,  ou  ,  ce  qui  eft  encore 
mieux  ,  par  un  A&e  particulier  dans  la  forme  ci-apres : 

Pardevant  moi . . . .  ( nom  &  furnom  )  Pretre  ,  Cure 
de  . .  (  ou  Deffervant  la  ParohTe  de  . .)  Diocefe  d' Arras, 
prefens  N. . .  &  N. . .  (  noms  ,furnoms ,  quatitis  &  do- 
micile )  Temoins  requis ,  fut  prefent  N. . .  (  nom  ,  fiir- 

nom ,  qualiti  &  domicile}  lequel  a  autorife  N  fa 

Femme  a  difpofer  des  biens  quelle  delaiflera ,  par  Tef- 
tament  ou  Ordonnance  de  derniere  volonte  ,•  ainfi  & 
comme  elle  trouvera  convenir.  Fait  a .  * . .  le  

Si  le  Mori  ne  fialt9  ou  ne  peut  Jigner  9  il  en  fira  fait 
mention  comme  ci-devant. 

On  fitivra  la  forme  fiavante ,  pour  le  Tefiament  drunc 
Femme  autorifee  de  fin  Mori  par  un  Acle  particulier, 

Pardevant  moi  &c.  fiitprefente  N. . .  (nom,  furnom, 
qualite  &  domicile  )  Femme  de  . . . . .  autorifee  de  foo 
Mari  fuivant  FA&e  ci-deflus ,  (  dans  le  cos  ou  le  Tefia- 
ment ne  pourroit  point  itre  icrit  enfitite  de  VABe  iau- 
torifation ,  on  mettra  :  )  fuivant  FA&e  pafle  par  fondit 

Mari  a . . . .  le . . . .  pardevant  lequel  A£te  de* 

meurera  annexe  aux  prefentes  ;  laquelle  &c.  .  .  .  (fc 
refie  comme  il  eft  dit  ci~de/fus  au  modele  de  Tefiament 
ordinaire. 


Forma  Testamenti.  6i$ 

Les  Codlciles  font  fojets  aux  mimes  formalites ,  mime 
preamhule  &  mime  cloture  que  les  Tejlamens ,/auf  le  chart* 
gement  ci-apres. 

Pardevant  &c. . . . .  fat  preTent  N. .  •  .  lequel  apres 
avoir  pris ,  ou  s'etre  fait  faire  le&ure  par  moi  Cure* , 
(ou  Deffervant)  fufdit ,  prefens  lefdits  Temoins ,  de  Ton 
Teftament  paffe  ,  (  mettre  le  nom  du  lieu ,  la  datte  &  le 
nom  des  Notaires ,  ou  Cur/f  qui  Vont  regu )  a  di&e  a  moi 
Cure  ( ou  Deffervant)  fufdit ,  par  forme  de  Codicile , 
les  difpofitions  fuivantes  :  Je  veux  &c...  Je  legue  &c... 
apres  quoi  fe  fait  la  leclure  &  la  cloture  telle  quaux  Tef 
tamens. 

Si  le  Codicile  s'ecrit  a  la  Juite  du  Tejlament  &  for  la 
mime  feuille  ,  il  foffira  de  mettre  :  apres  avoir  pris ,  ou 
s'etre  fait  faire  le£hire  du  Teftament  ci-deffus  ,  a  di&e 
a  moi  Cure  (  ou  Deffervant )  fufdit ,  fon  Codicile  com- 
me  senfuit  :  Je  veux  &c        Je  legue  &c... 

Si  le  Tejlateur  n'a  point  le  Tejlament  en  fa  pojfejpon, 
on  foivra  la  mime  forme  que  pour  le  Tejlament ,  fouf  ce 
qui  /hit :  Lequel ,  outre  les  difpofitions  dans  le  Tefta- 
ment  qu'il  a  paffe  tel  endroit ,  pardevant  tel)  qu'il 
entend  etre  execute  en  tout  ce  a  quoi  il  ne  fera  point 
deroge  ci-apres,  a  di&e  a  moi  Cure  (ou  Deffervant) 
fufdit ,  prefens  lefdits  Temoins,  fon  Codicile  en  la  forme 
fuivante  :  Je  veux  ike...  Je  legue  &c... 

Si  les  change  mens  etoient  trop  conjiderables ,  ilvaudroit 
mieux  faire  un  nouveau  Tejlament ,  &  rivoquer  les  pre*- 
cedens. 


mm   *    9  9  •  • 

1111  l] 


616  Edictum  Regis 

EDICTUM  RE^IS 

HENRICI  S  ECU  Mm 

•        ■  *  ■  •   •  * 

HENRI ,  par  la  grace  de  Dieu ,  Roi  de  Franct :  A 
tous  prefens  &  a  venir ,  Salut.  Comme  nos  Prede- 
cefTeurs  &  Progeniteurs  tres-Chretiens ,  Rois  de  France, 
ayant  par  des  a&es  vertueux  &  Catholiques  ,  chacun 
en  fon  droit ,  montre  par  leurs  tres-louables  effets,  qu'a 
droit  &  bonne  raifon  le  Nom  de  Tres-Chretien  comme 
a  eux  propre  &  peculier  leur  avoit  ete  attribue  :  Ea 
<juoi  les  voulant  imiter  6c  fuivre ,  &  ayant  par  plufieurs 
bons  &  falutaires  exemples  temoigne  la  devotion  qu*a« 
vons  a  conferver  &  garder  ce  tant  celefte  &  excellent 
titre  ,  duquel  les  principaux  effets  font  de  faire  initier 
les  creatures  que  Dieu  envoye  fur  terre  en  notre  Royau- 
nie ,  Pays,  Terres  &  Seigneuries  de  notre  obeuTance, 
aux  Sacremens  par  lui  ordonnes ,  &  quand  il  lui  plait 
les  rappeller  a  ioi ,  leur  procurer  curieufement  les  au- 
tres  Sacremens  pour  ce  in/limes  avec  les  derniers  hon- 
neurs  de  la  fepulture  :  Et  etant  duement  avertis  d'ua 
crime  tres-enorme  &  execrable  ,  frequent  en  notre 
Royaume ,  qui  eft ,  que  plufieurs  femmes  ayant  concu 
enfans  par  moyens  des-honnetes ,  ou  autrement ,  perfua- 
dees  par  mauvais  vouloir  &  confeil ,  deguifent ,  occut 
tent  8c  cachent  leurs  groffefles,  fans  en  rien  decouvrir 
&  declarer ;  &  advenant  le  temps  de  leur  Part  &  deli- 


Henrici  II.  617 
vrance  de  leur  fruit ,  occultement  sen  delivrent ,  puis 
les  fuffoquent,  meurtrhTent,  ou  autrement  fuppriment 
fans  leur  avoir  fait  impartir  le  faint  Sacrement  de  Bap- 
teme  ;  ce  fait  les  jettent  es  lieux  fecrets  &  immondes  , 
ou  enfouiffent  en  terre  profane  ,  les  privant  par  tels 
moyens  de  la  fepulture  coutumiere  des  Chretiens  :  De 
quoi  etant  prevenues  &  accufees  devant  nos  Juges,  s*ex- 
cufent  difant  avoir  eu  home  de  declarer  leur  vice ,  & 
que  leurs  enfans  font  fortis  de  leur  ventre  morts,  &  fans 
aucune  apparence  ni  efperance  de  vie  \  telle ment  que 
par  faute  d'autre  preuve  les  Gens  tenans,  tant  nos  Cours 
de  Parlement ,  qu'autrcs  nos  Juges  ,  voulant  proceder 
aux  jugemens  des  proces  criminels  faits  allencontre  tel- 
les  femmes ,  font  tombes  &  entres  en  divers  opinions, 
les  uns  concluant  au  fupplice  de  mort ,  les  autres  a  quef* 
tion  extraordinaire  ,  afin  de  fcavoir  &  entendre  par  leur 
bouche  fi  a  la  verite  le  fruit  iflu  de  leur  ventre  etoit 
mort  ou  vif ;  apres  laquelle  queftion  enduree,  pour  n'a- 
voir  aucune  chofe  voulu  confelTer ,  leur  font  l«s  prifons 
le  plus  fouvent  ouvertes ,  qui  a  ete  &  eft  caufe  de  les 
faire  retomber ,  recidiver  &  commettre  tels  6c  fembla- 
bles  delits  a  notre  tres-grand  regret,  &  fcandale  de  nos 
Sujets.  A  quoi  pour  l'avenir  Nous  avons  bien  voulu 
pourvoir.  S 5a voir  faifons  que  Nous ,  defirant  extirper 
&  du  tout  faire  cefler  lefdits  execrables  &  enormes  cri- 
mes 1  vices  ,  iniquites  &  delits ,  qui  fe  commettent  en 
notredit  Royaume,  &6ter  lesoccaiions  &  racines  d'i- 
ceux  dorefnaVant  commettre ,  avons  (pour  ace  obvier) 
<fit ,  ftatue  &  ordonne ,  &  par  Edit  perpetuel ,  Loi  ge- 
nerate &  irrevocable  ,  de  notre  propre  mouvemenr  , 
pleine  puuTance  &  autorite  Roy  ale,  difons ,  ilatuons , 


6i8  Edictum  Regis 

voirfons  &  ordonnons ,     Nous  plait,  que  toute  fenv 
me  qui  fe  trouvera  duement  atteinte  &  convaincre 
d'avoir  cele ,  cquvert  6c  occulte*  tant  fa  groflefle  ,  que 
foil  enfantement ,  fans  avoir  declare'  Tun  oil  l'autre,& 
d  avoir  pris  de  Tun  ou  de  l'autre  timoignage  fuffifant, 
mime  de  la  vie  ou  mort  de  fon  enfant ,  lors  de  ttflue  de 
fon  ventre ,  &  apres  fe  trouve  l'enfant  avoir  ete  privl, 
tant  du  faint  Sacrement  de  Bapteme,  que  fepulture  pu- 
blique  &  accoutumee ,  foit  telle  femme  tenue  &  reputee 
d  avoir  homicide  fon  enfant ,  &  pour  reparation  ,  punie 
de  mort  6c  dernier  fupplice ,  &  de  telle  rigueur  que  la 
qualite  particuliere  ducas  le  meritera,  afin  que  cefoit 
exemple  a  tous  ,  &  que  ci-apres  n'y  foit  aucun  doute  ni 
difficult^.  Si  donnons  en  mandement  par  ces Pre* 
fentes  a  nos  ames  &  feaux  Confeillers  lesGens  tenans  nos 
Cours  de  Parlement,  Prevot  de  Paris,  Baillifs,Senechaux 
&autres  nos  Officiers  &  Jufticiers,  ou  a  leurs  Lieute- 
nans  &  a  chacun  d'eux ,  que  cette  preTente  Ordonnance, 
Edit,  Loi  &  Statut ,  ils  faflent  chacun  en  droit  foi ,  lire , 
jpublier  &  regiftrer ;  &  incontinent  apres  la  reception 
d'icelui ,  publier  a  fon  de  trompe  &  cri  public  par  les 
carrefoUrs  &  lieux  publics,  a  faire  cris  &  proclamations; 
tant  de  notre  Ville  de  Paris  9  qu'autres  lieux  de  notre 
Royaume ,  &  auffi  par  les  Officiers  des  Seigneurs  Haut- 
Jufticiers  en  leurs  Seigneuries  &  Juftices ,  en  maniere 
que  chacun  n'en  puifTe  pretendre  caufe  d'ignorance ,  & 
ce  de  trois  mois  en  trois  mois  :  Et  outre  qu'il  foit  lu 
&  public  aux  Prones  des  Mefles  Paroiffiales  defdites 
Villes,  Pays,  Terres  &  Seigneuries  de  notre  ob&nance, 
par  les  Cures  ou  Vicaires  d'icelles ;  &  icelui  Edit  gar* 
dent  &  obfervent ,  &  faflent  garder  &  obferver  de  point 


Henri ci  II.  619 
en  point  felon  fa  forme  &  teneur ,  fans  y  contrevenir. 
Et  pour  que  de  cefdites  Prefentes  Ion  pourra  avoir  af- 
faire en  plufieurs  lieux ,  Nous  voulons  que  au  Vidimus 
d'icelles ,  fait  fous  Seel  Royal ,  foi  foit  a  jo  u  tee  comme 
au  prefent  original ;  auquei  en  temoin  de  ce  ,  arm  que 
ce  foit  chofe  ferme  &  (table  ,  Nous  avons  fait  mettre 
notre  Seel.  Donne  a  Paris ,  au  mois  de  Fevrier ,  Tan  de 
grace  mil  cinq  cent  cinquante-fix ,  &  de  notre  Regne 
le  dixieme.  Ainfi  figne  fur  le  repli :  Par  le  Roi  en  fon 
Confeil ,  Clausse, 

Lecta ,  publicata  &  rcgiflrata ,  audi  to  &  requirente  Pro* 
curatore  GeneraU  Regis.  Parijiis  in  Parlamento  quarto,  die 
Martii  anno  Domini  millcjimo  quingentejimo  quinquage- 
Jimo /ex to.  Sic  fignatum  ,  DU  TlLLET. 


DECLARATIO 

REGIS  LUDOVICI  DECIMI  QUARTL 

LOuis ,  par  la  grace  de  Dieu ,  Roi  de  France  &  de 
Navarre  :  A  tous  ceux  qui  ces  prefentes  Lettres 
verront,  Salut.  Le  Roi  Henri  fecond  ay  ant  ordonne  par 
fon  Edit  du  mois  de  Fevrier  de  Tan  1556 ,  que  tomes- 
les  femmes  qui  auroient  cele  leur  groflefle  &  leur  ac- 
couchement, &  dont  les  enfans  feroient  morts  fans  avoir 
recti  le  faint  Sacrement  de  Bapteme  ,  feroient  prelum  ces 
coupables  de  la  mort  de  leurs  enfans  ,  6c  condamnees 
au  dernier  fupplice :  ce  Prince  crut  en  meme-temps  qu'ons 
ne  pouvoit  renouveller  dans  la  fuite  avec  trop  de  foi* 
le  fouvenir  d'une  Loi  fi  jufte  &  fi  falutaire.  Ce  fut  dans 


6to      Declaratio  LuDdvici  XIV. 
cette  vue  qu'il  ordonna  qu'elle  feroit  lue  &  publiee  de 
trois  mois  en  trois  mois  par  les  Cures,  ou  leurs  Vicaires, 
aux  Prones  des  Meffes  Paroiffiales ;  mais  quoique  la  li- 
cence 6c  le  dereglement  des  moeurs ,  qui  ont  fait  de 
continuels  progres  depuis  le  temps  de  cet  Edit ,  en  ten- 
dent  tous  les  jours  la  publication  plus  neceflaire ,  &  que 
notre  Parlement  de  Paris  Fait  auifi  juge*  par  un  Arret  du 
1 9  de  Mars  de  l'annee  1 698 ,  qui  renouvelle  a  cet  egard 
l'execution  de  FEdit  de  l'annee  1556,  Nous  apprenons 
neanmoins  que  depuis  quelque-temps  plufieurs  Cures  de 
notre  Royaume  ont  fait  difficult^  de  publier  cet  Edit , 
fous  pretexte  que  par  Farticle  xxxii.  de  notre  Edit  du 
mois  d'Avril  1 69  5  concernant  la  Jurifdi&ion  Ecclefia- 
ftique,  Nous  avons  ordonne  que  les  Cures  ne  feroient 
plus  obliges  de  publier  aux  Prones ,  ni  pendant  l'Office 
Pivin  ,  les  A&es  de  Juftice  &  autres  qui  regardent  Fin- 
teret  particulier  de  nos  Sujets  ;  a  quoi  lis  ajoutent 
meme ,  que  nous  avons  bien  voulu  etendre  cette  regie 
a  nos  propres  affaires ,  en  ordonnant  par  notre  Decla- 
ration du  16  Decembre  1698  ,  que  les  publications 
qui  fe  feroient  pour  nos  interets ,  ne  fe  feroient  plus 
aux  Prones ,  &  qu'elles  feroient  faites  feulement  a  Fif- 
fue  de  la  Meffe  Paroifliale  par  les  Officiers  qui  en  font 
charges ;  &  quoiqu'il  foit  viiible  que  par-la ,  Nous  n  a- 
vons  eu  intention  d'exclure  que  les  publications ,  qui 
fe  faifant  pour  des  affaires  purement  feculieres  &  pro- 
fanes ,  ne  doivent  pas  interrompre  le  Service  Divin , 
comme  nous  Favons  afTez  marque  par  notredite  De- 
claration du  16  Decembre  1698  ;  Nous  avons  cru 
neanmoins ,  pour  faire  cefler  jufqu  aux  moindres  diffi- 
cultes  dans  une  matiere  fi  importante,  devoir  expliquer 

nos 


Declaratio  Ludovici  XIV.  6zi 
nos  intentions  fur  ce  point  dune  maniere  fi  precife,  que 
rien  ne  put  empecher  a  lavenir  une  publication  qui  re- 
garde  ,  non  Finteret  particulier  de  quelqu'uns  de  nos 
Sujets,  ou  le  notre  meme  ,  mais  le  bien  tempore!  & 
fpirituel  de  notre .  Royaume  ,  &  que  l'Eglife  devroit 
nous  demander ,  Ci  elle  n'etoit  pas  encore  ordonnee , 
puifqu'elle  tend  a  aflurer  non-feulement  la  vie  ;  mais 
le  falut  eternel  de  plufieurs  enfans  concus  dans  le  crime, 
qui  periroient  malheureufement  fans  avoir  recu  le  Bap- 
teme ,  &  que  leurs  meres  facrifieroient  a  un  faux  hon- 
neur,  par  un  crime  encore  plus  grand  que  celui  qui  leur 
a  donne  la  vie,  fielles  n'etoient  retenues  par  laconnoif- 
fance  de  la  rigueur  de  la  Loi ,  &  fi  la  crainte  ^es  cha- 
timens  ne  faifoit  en  elles  lofficc  de  la  nature.  A  CES 
causes,  &  autres  a  ce  Nous  mouvans,  de  notre  cer- 
taine  fcience  ,  pleine  puiflance  &  autorite  Royale , 
Nous  avons  par  ces  prefentes  fignees  de  notre  main , 
dit ,  declare  &  ordonne ;  difons  ,  declarons  &  ordon- 
nons ,  voulons  &  Nous  plait  :  Que  TEdit  du  Roi  Henri 
fccond  ,  du  mois  de  Fevrier  1556,  foit execute  felon  fa 
forme  &  teneur ;  ce  faifant,  que  ledit  Edit  foit  publie. 
de  trois  mois  en  trois  mois ,  par  tous  les  Cures,  ou  leurs 
Vicaires,  aux  Prones  des  Meffes  Paroifliales :  Enjoignons 
auxdits  Cures  &  Vicaires  de  faire  ladite  publication , 
&  d'en  envoy er  un  Certificat  figne  d  eux  a  nos  Procu- 
reurs  des  Bailliages  &  Senechauflees  ,  dans  l'etendue 
defquels  leurs  Paroiflfes  font  fituees.  Voulons  qu  en  cas 
de  refus  ,  ils  pui(Tent  y  etre  contraints  par  faifie  de  leur 
temporel  a  la  requete  de  nos  Procureurs-Generaux  en 
nos  Cours  de  Parlement ,  pourfuite  &  diligence  de  leurs 
Sublimits,  chacun  dans  leur  reflbrt.  Si  donnons  en 

K  k  k  k      Pars  III 


6n  Declaratio  Ludovici  XIV; 
M  andement  a  nos  ames  &  feaux  Confeillers ,  les  Gens 
tenans  notre  Confeil  Provincial  d'Artois ,  que  ces  Pre- 
fentes  Us  aient  a  faire  lire ,  publier  &  regiftrer,  &  leur 
contenu  garder  &  obferver  de  point  en  point  felon  leur 
forme  &  teneur ,  nonobftant  tous  Edits ,  Declarations, 
Arrets ,  Reglemens  &  autres  chofes  a  ce  contraires  , 
auxquels  Nous  avons  deroge  &  derogeons  par  ces  Pre- 
fentes  :  Car  tel  eft  notre  piaifir.  En  temoin  de  quoi  , 
Nous  avons  fait  mettre  notre  feel  a  cefdites  Prefentes. 
Donne  a  Verfailles  le  vingt-cinquieme  jour  de  Fevrier, 
Tan  de  grace  mil  fept  cent  huit,  &  de  notre  Regne  le 
foixante-cinquieme,  Signd ,  LOUIS.  Et  plus  bas ,  par 
le  Roi ,  Chamillart.  Et  fcelle  du  grand  fceau  en  cire 
jaune. 

Lus ,  publics  &  regiftris  au  Confeil  Provincial  d Artois, 
oui ,  &  ce  requerant  le  Procureur  Geniral  du  Roi,  pour  eve 
executes  felon  leur  forme  &  teneur ,  &  Copies  coUationnies 
envoy  ies  aux  Sieges  du  r effort ,  pour  y  hre  pareillement 
lues  ,  publiees  &  enregiftrees  :  Enjoint  aux  Subftituts  du 
Procureur  General  dy  tenir  la  main,  &  den  certifier  la  Cow 
dans  le  mo  is.  Du  z  Oclobre  1708.  Signe,  DU  PASQUIER. 


Extrachim  Decreti  Caroli  IX,  dicU 
Decretum  Aurelianenfe  ,  prv  oi/ervatione 
Fejlorum  ,  I  menfe  Januario  1 560. 

A  r  t.   X  X  1 1 1. 

DEfendons  a  tous  Juges  de  permettre  qu'es  jours  de 
Dimanches  &  Fetes  annuelles  &  folemnelles ,  au- 
cunes  Foires  6c  Marches  foient  tenus ,  ni  Danfes  pu» 


EXTR ACTUM  DECRETI  CaROLI  IX.       61  $ 

iques  taites ;  &  leur  enjoignons  de  punir  ceux  qui  y 
contreviendront. 

Nota.  On  ne  doit  entendre  ici  que  Us  Foires  nouveUes, 
quon  voudroit  imroduire  ,  &  non  celles  anciennement 
etablies. 

XXIV.  Defendons  a  tous  Joueurs  de  farces ,  Bate- 
leurs ,  &  autres  femblables ,  jouer  efdits  jours  de  Di- 
manches  &  Fetes ,  aux  heures  du  Service  Divin  ,  Ce 
vetir  d 'habits  ecclefi  ail  iques ,  jouer  chofes  diffblues  6c 
de  mauvais  exemple  ;  a  peine  de  prifon  6c  punition 
corporelle. 

XXV.  Defendons  aufli  a  tous  Cabaretiers ,  Taver- 
niers  &  Maitres  de  jeu  de  paume  ,  recevoir  efdites  heu- 
res du  Service  Divin  ,  aucunes  perfonnes  de  quelque 
qualite  qu' elles  foient ;  &  a  tous  Manans  &  Habitans 
des  Villes ,  Bourgades  6c  Villages  ,  meme  a  ceux  qui 
font  maries  6c  ont  menage ,  aller  boire  6c  manger  es 
Tavernes  6c  Cabarets ;  6c  auxdits  Taverniers  6c  Ca- 
baretiers les  y  recevoir ,  a  peine  d'amende  arbitraire 
pour  la  premiere  fois,  6c  de  prifon  pour  la  feconde. 
Enjoignons  a  tous  Juges  ne  permettre  qu'il  foit  aucune- 
ment  contrevenu  ci-deflus ,  a  peine  de  fufpenfion  de  leur 
etat ,  6c  de  privation  d'iceux  en  cas  de  longue  dillimu- 
lation  6c  connivence. 

L'obfervation  de  ces  trois  Articles  a  etc  renouvelle'e par 
VOrdonnance  de  Blois  du  mois  de  Mai  i$/C)  ,  commc  il 
Jitit. 

Art.  XXXVIII.  Enjoignons  a  tous  nos  Juges ,  de 
faire  garder  6c  obferver  etroitement  les  defenfes  portees 
par  les  Ordonnances  faites  k  Orleans,  tant  pour  les 

Kkkki j 


6z%      Declaratio  Lcdovici  xiy/x: 

MANDEMENTknosam6&ftauxr->es  publiques  ks 

tenans  notre  Confeil  Provinc^/e/eurs ,  Cabaretiersr, 

fentes  Us  aient  a  feire  fur  les  peines 

contenu  garder  9  pfygfr*^' 
c        n,  <  J- k  routes  perlonnes  de  quelque 

forme  &  r  .  r     j  r 

.    a  q^fZffi^i'elies  foient  ,  de  le  promener 

la  cd&ration  du  Service  Divin ; 

f,  j!/!?/''  ffoifters  &  Sergens ,  fur  peine  de  pn- 

/fro^tfs  etats  >  de  niettre  &  conftituer  prifon- 

•tfS*  atii  fe  trouveront  contrevenir  a  la  prefente 

nuant  aux  Danfes  publiques ,  nos Rots  trcs-Chreuens, 
pjfecleurs  des  Loix  de  I'Eglife  ,  ont  fait  plujieurs  Or- 
dnances conformes  a  celles  des  Conciles.  Francois  pre- 
pier , par  fes  Lettres  Patentes  du/  Janvier  i$  20  ,  defend 
toutes  Danfes  publiques  les  Dimanches  &  les  Fetes.  Cette 
defenfe  fe  trouve  reiteree  par  Charles  IX.  (comme  on  vient 
de  le  voir')  &  par  Henri  III.  Ce  qui  a  ete  confirme  par 
une  autre  Ordonnance  de  Louis  XIII.  en  iGlo  ,  &  par 
telle  de  Louis  XIV.  du  iG  Decembre  l6&8  >  regiftree  en 
Parlement  leji  du  mime  mots ,  qui  s'enonce  en  ces  termcs : 

L'obligation  dans  laquelle  nous  fommes  de  procurer, 
autant  qu'il  nous  eft  poflible  ,  que  le  Service  Divin  foit 
celebre  avec  toute  ladecence  &  la  dignite  convenable, 
&  que  nos  Sujets  y  affiftent  aufli  affidument  quils  le 
doivent,  Nous  ordonnons  que  les  Art.  XXIII.  XXIV. 
&  XXV.  de  l'Ordonnance  d'Orleans  ,  portant  defenfes 
de  tenirFoires  &  Marches  ,  &  des  Danfes  publiques  les 
Dimanches  &  les  Fetes,  d'ouvrir  les  jeux  de  Paumc  & 
Cabarets ,  &  aux  Bateleurs  &  gens  de  cette  forte  de 


Decretum  Regis,  &c.  6xj 
foire  aucune  representation  pendant  les  heures  du  Ser- 
vice Divin ,  tant  les  matins  que  les  apres-dines ,  foient 
executes.  Enjoignons  a  tous  nos  Juges  de  les  faire  lire 
&  publier  de  nouveau  &  d'en  certifier  la  Cour,  &  a 
tous  Juges  de  punir  les  contrevenans  par  condamnation 
d'amende  &  autres  peines  plus  grandes,  s'ily  ecKet. 


Decretum  Rests  13  menjis  Novembris  1725. 
contra  inaecora  commijja  in  Ecclejiis. 

SA  Majefte  etant  informee  que  les  Ordonnances  des 
Rois  fes  Predeceffeurs ,  meme  celles  qu  elle  a  ren- 
dues  depuis  fon  avenement  a  la  Couronne  ,  au  fujet  du 
refpeft  du  aux  Eglifes ,  ne  font  pas  obfervees  avec  toute 
l'exactitude  que  deraande  un  devoir  fi  important,  &  fur 
lequel  l'indecence  &  l'habitude  du  fcandale  femble  ne 
pas  cefler  de  prevaloir  :  Sa  Majefte  a  ordonne  &  pr- 
donne ,  que  lefd.  Ordonnances ,  Arrets  &  Reglemens , 
rendus  fur  un  point  fi  elTentiel  de  la  Religion ,  feront 
executes  a  peine  de  defobeiu'ance  &  fous  les  autres  peines 
y  contenues.  Enjoint  a  toutes  perfonnes  de  fe  compor- 
ter  dans  les  Eglifes  avec  toute  la  decence  &  la  venera- 
tion convenable  a  la  faintete  du  lieu. 

Celt e  Ordonnance  a  at  renouvcllee  par  utte  autre  don- 
rite  a  Marli  U  7  Mai  1749  »  &  Par  hiquelle  Sa  Majefli 
enjoint  exprefpmtnt  au  Lieutenant  de  Police  de  la  Ville 
de  Paris  d'y  tenir  foigneufement  la  main  \  &  mime  de' 
I'infotmer  des  contraventions  de  ceux  qui  les  auront  com 
mijes  ,  pour  y  are  poiirvu  avec  toiite  la  diligence  &  la- 
fivedtt  qu  it  convicndra,  Juivam  /'exigence  des  cas%> 


616     Extractum  Decreti  Regis  ,  &c. 


Extraclum  diver/orum  articulorum  Decreti 
Regis  eyAprilh  1736.  continent formam 
Aclorum  Baptifmi,  Matrimonii  &  Sepul- 
ture. 


Article  premier. 


ira 


DAns  chaque  Paroiffe  de  notrc  Royaume ,  il  y  aura 
deux  Regiftres  qui  feront  reputes  tous  deux  amen* 
t iq ues ,  &  feront  egalement  foi  en  Juftice ,  pour  y  inf- 
crire  les  Baptemes ,  Mariages  &  Sepultures ,  qui  fe  fe- 
ront dans  le  cours  de  chaque  annee ;  Tun  defquels  con« 
tinuera  d'etre  tenu  fur  du  papier  timbre  dans  les  Pays 
ou  lufage  en  eft  prefcrit ,  &  lautre  fera  en  papier  com- 
mun  ;  &  feront  lefdits  deux  Regiftres  fournis  aux  depens 
de  la  Fabrique  ,  un  mois  avant  le  commencement  de 
chaque  annee, 

II.  Lefdits  deux  Regiftres  feront  cottes  par  premlet 
&  dernier ,  &  paraphes  fur  chaque  feuillet ,  le  tout  fans 
frais ,  par  le  Lieutenant-General ,  ou  autre  premier  Offi- 
cier  du  Bailliage ,  Senechauflee  ou  Siege  Royal ,  reuor- 
tiflant  nuement  en  nos  Cours ,  qui  aura  la  connoiftance 
des  cas  Royaux  dans  les  lieux  ou  l'Eglife  fera  fitue'e. 
Voulons  que  lorfqu'il  y  aura  des  ParoifTes  trop  e'loign&s 
dans  letendue  dudit  Siege,  les  Cures  puiflent  s'adrelfer 
pour  faire  cotter  &  parapher  lefdits  Regiftres  au  Juge 
Royal ,  qui  fera  commis  a  cet  eftet ,  au  commencement 
de  chaque  annee  pour  lefdits  lieux,  par  ledit  Lieutenant- 
General ,  ou  autre  premier  Officier  dudit  Siege  ,  fur  la 
requifition  de  notre  Procureur ,  &  fans  frais. 

III.  Tous  les  A&es  de  Baptemes  %  Mariages  &  Sepul- 


ExTRACTUM  DECRETI  REGIS  ,  &C.  6lJ 
tures ,  feront  infcrits  fur  chacun  defdits  deux  Regiftres 
de  fuite  ,  &  fans  aucun  blanc ,  &  feront  lefdits  A&es 
fignes  fur  les  deux  Regiftres  par  ceux  qui  les  doivent 
figner ,  le  tout  en  meme-temps  qu'ils  feront  raits. 

IV.  Dans  les  A&es  de  Baptemes ,  il  fera  fait  mention 
du  jour  de  la  n alliance  ,  du  nom  qui  fera  donne  a  FEn- 
fant,  de  celui  de  fes  Pere  &  Mere ,  Parrain  &  Marraine, 
&  I'A&e  fera  figne  fur  les  deux  Regiftres ,  tant  par  celui 
qui  aura  adminiftre  le  Bapteme ,  que  par  le  Pere  ,  s'il 
eft  prefent ,  le  Parrain  &  la  Marraine ;  &  k  1'egard  de 
ceux  qui  ne  fcauront ,  ou  ne  pourront  figner,  il  fera  fait 
mention  de  la  declaration  qu'ils  en  feront. 

V.  Lorfqu  un  Enfant  aura  ete  ondoye  en  cas  de  nd- 
cemte ,  ou  par  permiflion  de  l'Eveque  ,  &  que  l'on- 
doyement  aura  ete  fait  par  le  Cure ,  Vicaire ,  ou  Def 
fervant ,  ils  feront  tenus  d'en  infcrire  l'A&e  incontinent 
fur  lefdits  deux  Regiftres  ;  &  Ci  I'Enfant  a  ete  ondoye 
par  la  Sage-femme  ou  autre ,  celui  ou  celle  qui  1  aura 
ondoye ,  feront  tenus ,  a  peine  de  dix  livres  d 'amende, 
qui  ne  pourra  etre  remife  ni  moderee,  &  de  plus  grande 
peine  en  cas  de  recidive  ,  d'en  avertir  fur  le  champ  lef- 
dits Cure  ,  Vicaire  ,  ou  DefTervant ,  a  Teffet  d 'infcrire 
I'A&e  fur  lefdits  Regiftres ,  dans  lequel  A&e  fera  fait 
mention  du  jour  de  la  nailTance  de  I'Enfant ,  du  nom 
des  Pere  &  Mere  ,  &  de  la  perfonne  qui  aura  fait  Fon- 
doyement,  &  led  it  A&e  fera  figne  fur  lefdits  deux  Re- 
giftres ,  tant  par  les  Cure  ,  Vicaire  ,  ou  Deifervant , 
que  par  le  Pere ,  s'il  eft  prefent ,  &  par  celui  ou  celle 
qui  aura  fait  l'ondoyement ;  &  a  1'egard  de  ceux  qui 
ne  pourront,  ou  ne  fcauront  figner,  il  fera  fait  men- 
tion de  la  declaration  qu'ils  en  feront. 


6z%      EXTRACTUM  DECRETI  REGIS ,  &C* 

VI.  Lorfque  les  ceremonies  du  Bapteme  ferontfup 
pleees ,  1' A&e  en  fera  drefle  ,  ainfi  qu'il  a  ete  prefcrk 
ci-deflus  pour  les  Baptemes  ,  &  il  fera  en  outre  fait  men- 
tion du  jour  de  l\A&e  d'ondoyement. 

■VII.  Dans  les  A&es  de  celebration  de  Manages ,  fe- 
ront  infcrits  les  noms ,  furnoms  ,  ages ,  qualites  &  de- 
meures  des  Contra&ans ;  &  il  y  fera  marque  s'ils  font 
Enfans  de  famille  ,  en  tutelle  ou  curatelle  ,  ou  en  la 
puhTance  d'autrui ,  &  les  confentemens  de  leurs  Peres 
&  Meres ,  Tuteurs  ou  Curateurs,  y  feront  pareillement 
f  nonces  :  affifteront  auxdits  A&es  quatre  Temoins  di- 
gnes  de  foi  &  fcachant  figner ,  s'il  peut  aifement  sen 
trouver  dans  le  lieu  qui  fcachent  figner  ;  leurs  noms , 
qualites  6c  domiciles  feront  pareillement  mentionnes 
dans  lefdits  A&es  ;  &  lorfqu'ils  feront  parens  ou  allies 
des  Contra&ans  ,  ils  declareront  de  quel  cote  &c  en 
quel  degre ,  £c  l'A&e  feraiigne  fur  les  deux  Regiftres, 
tant  par  celui  qui  celebrera  le  Manage  ,  que  par  les 
Contra&ans  ,  enfemble  par  lefdits  quatre  Temoins  au 
moins  ;  &  a  l'egard  de  ceux  des  Contra&ans  ou  defdits 
Temoins  qui  ne  pourront ,  ou  ne  fcauront  figner  ,  il 
fera  fait  mention  de  la  declaration  qu'ils  en  feront. 
Voulons  au  furplus  que  tout  ce  qui  a  ete  prefcrit  par 
les  Ordonnances ,,  Edits,  Declarations  &  Reglemens 
fur  les  formalites  qui  doivent  etre  obfervees  dans  la  ce- 
lebration des  Manages  ,  &  dans  les  A  des  qui  en  feront 
rediges ,  foit  execute  felon  fa  forme  &  teneur ,  fous  les 
peines  y  portees. 

.  VII^.  Lefdits  A&es  de  celebration  feront  infcrits  fur 
les  Regiftres  de  FEglife  Paroifiiale  du  lieu  ou  le  Ma- 
nage fera  celebrp,  $c  en  qas  que  pour  des  caufes  juftes 

& 


EXTRACTUM  DECRETI  REGIS  ,  &C. 
&  legitimes ,  il  ait  ete  per  mis  de  le  celebrer  dans  une 
autre  Eglife,  ou  Chapelle ,  les  Regiftres  de  la  Paroifle  > 
dans  Petendue  de  laquelle  ladite  Eglife  ou  Chapelle  font 
fituees ,  feront  apportes  lors  Jde  jla  celebration  du  Ma- 
nage ,  pour  y  etre  l'A&e  de  ladite  celebration  infcrit. 

IX.  Voulons  qu'en  aucun  cas  lefdits  A&es  de  cele- 
bration ne  puiflent  etre  ecrits  &  fignes  fur  des  feuilles 
volantes ,  ce  qui  fera  execute  ,  a  peine  d  etre  procede 
extraordinairement  contre  le  Cure ,  ou  autre  Pretre , 
qui  auroit  fait  lefdits  A&es ,  lefquels  feront  condamnes 
en  telle  amende  ou  autre  plus  grande  peine  qu'il  appar- 
tiendra ,  fuivant  Texigence  des  cas ,  6c  a  peine  contre 
les  Contra&ans  de  decheance  de  tous  les  avantages  & 
conventions  portes  par  le  Contrat  de  Mariage  ,  ou  au- 
tre s  A&es ,  meme  de  privation  d'eflets  civils ,  s'il  y  echor. 

X.  Dans  les  A&es  de  Sepultures ,  il  fera  fait  men- 
tion du  jour  du  deces ,  du  nom  &  qualite  de  la  perfonne 
decedee  ;  ce  qui  fera  obferve ,  meme  a  l'egard  des  En- 
fans  de  quelque  age  que  ce  foit ,  &  l'A&e  fera  figne  fur 
les  deux  Regiftres ,  tant  par  celui  qui  aura  fait  la  Se- 
pulture ,  que  par  deux  des  plus  proches  parens  ou  amis 
qui  y  auront  aflifte  ,  s'il  y  en  a  qui  fcachent  figner , 
finon  il  fera  fait  mention  de  la  declaration  qu* ils  en  feront. 

XI.  S'il  y  a  tranfport  hors  de  la  Paroifle ,  il  en  fera 
fait  un  A&e  en  la  forme  marquee  par  1'article  prece- 
dent fur  les  deux  Regiftres  de  la  Paroifle  d'ou  le  corps 
fera  tranfporte ,  &  il  fera  fait  mention  dudit  tranfport 
dans  I'A&e  de  Sepulture ,  qui  fera  mis  pareillement  fur 
les  deux  Regiftres  de  l'Eglife  ou  fe  fera  ladite  Sepul- 
ture. 

XII.  Les  corps-  de  ecu x  qui  auront  etc  trouves  morts 

LI  11     Pars  III. 


6$o     Extractum  Decreti  Regis,  &c. 
avec  des  fignes  ou  indices  de  mort  violente ,  ou  autre? 
circonftances  qui  donnent  lieu  de  le  foupconner  ,  ne 
pourront  etre  inhumes  qu'en  confequence  d*une  Or- 
donnance  du  Lieutenant-criminel ,  ou  autre  premier  Of- 
ficier  au  criminel ,  rendue  fur  les  conclusions  de  nos 
Procureurs,  ou  de  ceux  des  Haut-  Jufticiers ,  apres  avoir 
fait  les  procedures ,  &  pris  les  inftru&ions  qu'il  appar- 
tiendra  a  ce  fujet  ;  &  toutes  les  circonftances  &  obfer- 
vations  qui  pourront  fervir  a  indiquer  ou  a  designer 
l'etat  de  ceux  qui  feront  ainfi  decedes ,  &  de  celui  ou 
leurs  corps  morts  auront  ete  trouv^s  ,  feront  inferes 
dans  les  proces-verbaux  qui  en  feront  drefles ;  defquels 
proces-verbaux  ,  enfemble  de  l'Ordonnance  dont  ils  au- 
ront ete  fuivis,  la  minute  fera  depofee  au  Greffe  ,  & 
ladite  Ordonnance  fera  dattee  dans  l'A&e  de  Sepulture, 
qui  fera  ecrit  fur  les  deux  Regiftres  de  la  Earoifle  ,  ainfi 
qu'il  eft  prefcrit  ci  -  delTus  ,  a  l'effet  d'y  avoir  recours 
.  quand  befoin  fera. 

XIII.  Ne  feront  pareillement  inhumes  ceux  auxquefs 
la  Sepulture  eccleftaftique  ne  fera  pas  accordee  ,  qu'en 
vertu  d'une  Ordonnance  du  Juge  de  police  des  lieux, 
rendue  fur  les  concluftons  de  notre  Procureur ,  ou  de 
celui  des  Haut- Jufticiers,  dans  laquelle  Ordonnance  fera 
fait  mention  du  jour  du  deces ,  &  du  nom  &  qualite* 
de  la  perfonne  decedee ;  &  fera  fait  au  Greffe  un  Re- 
giftre  des  Ordonnances  qui  feront  donn&s  audit  cas , 
fur  lequel  il  fera  donne  des  Ex  traits  aux  Parties  inter* 
reflees  ,  en  payant  au  Greffier  le  falaire  porte"  par  Tar- 
ticle  xix.  ci-apres. 

XIV.  Toutes  les  difpofitions  des  articles  precedens 
feront  obfervees  dans  les  Eglifes  fuccurfales  qui  font 


EXTRACTUM  DECRETI  REGIS  ,  &C.  6$l 
a&uellement  en  pofleflion  d'avoir  des  Regiftres  de  Bap* 
temes ,  Manages  &  Sepultures  ,  ou  d'aucuns  defdits 
genres  d' A&es ,  fans  qu'on  puifle  en  ce  cas  fe  difpenfer 
de  les  inferer  dans  lefdits  Regiftres  des  Eglifes  fuccur- 
fales ,  fous  pretexte  qu'ils  auroient  etc  infcrits  fur  les 
Regiftres  des  Eglifes  matrices, 

X  V.  Toutes  les  difpofitions  defdits  articles  feront 
pareillement  executees  dans  les  Chapitres,  Communau- 
tes  feculieres  ou  regulieres ,  &  Hopitaux  ou  autres  Egli- 
fes qui  feroient  en  pofleflion  bien  6c  duement  etablie 
d'adminiftrer  les  Baptemes ,  ou  de  celebrer  les  Manages, 
ou  de  faire  des  inhumations ,  a  1'effet  dequoi  ils  feront 
tenus  d'avoir  deux  Regiftres  cottes  &  paraphes  par  le 
Juge ,  ainfi  qu'il  a  ete  ci  -  deflus  prefcrit  ;  n  entendons 
neanmoins  rien  innover  a  1'ufage  obferve  dans  les  Ho- 
pitaux de  notre  bonne  Ville  de  Paris ,  de  faire  cotter 
&  parapher  leurs  Regiftres  feulement  par  deux^Admi* 
niftrateurs ;  &  feront  les  deux  Regiftres  des  Hopitaux, 
tant  de  notredite  Ville  qu'autres ,  tenus  en  papier  com- 
mun. 

XVI.  Dans  les  Paroifles,  ou  autres  Eglifes ,  ou  il  eft 
d'ufage  de  mettre  les  A&es  de  Baptemes  ,  ceux  de  Ma- 
nages ,  &  ceux  de  Sepultures  fur  des  Regiftres  fepares, 
ledit  ufage  continuera  d'etre  obferve ,  a  la  charge  nean- 
moins qu'il  y  aura  deux  Originaux  de  chacun  defdits 
Regiftres  fepares ,  &  que  les  A£es  feront  infcrits  & 
fignes  en  meme-temps  fur  Tun  &  fur  l'autre ,  ainfi  qu'il 
a  ete  prefcrit  ci-deflus. 

XVII.  Dans  fix  femaines  au  plus  tard  apres  l'expi- 
ration  de  chaque  annee,  les  Cures ,  Vicaires ,  Defter- 
vans  ,  Chapitres ,  Superieurs  des  Communautes  ou  Ad- 

Llll  ij 


EXTRACTUM  DECRETI  REGIS,  &C. 
miniftrateurs  des  Hopitaux ,  feront  tenus  de  porter  ou 
envoyer  furement  un  defdits  deux  Regiftres  au  Grefle 
du  Bailliage ,  Senechauflee ,  ou  Siege  Royal ,  reflbrtif- 
iant  nuement  en  nos  Cours ,  qui  auront  la  connoiflance 
des  cas  Royaux  dans  le.lieu  ou  l'Eglife  fera  finite. 

XVIII.  Lors  de  rapport  du  Regiftre  au  Grefle  ,  s'il 
y  a  des  feuillets  qui  foient  reftes  vuides,  ou  s'il  s  y  trouve 
d'autre  blanc,  ils  feront  barres  par  le  Juge ,  &  fera  fait 
mention  par  le  Greffier  fur  ledit  Regiftre  du  jour  de 
l'apport ,  lequel  Greffier  en  donnera  ou  enverra  une  de- 
charge  en  papier  commun  aux  Cures  ,  Vicaires ,  Def- 
iervans  ,  Chapitres  ,  Superieurs  ou  Adminiftrateurs , 
pour  raifon  dequoi  fera  donne  pour  tous  droits  cinq 
ibis  au  Juge ,  &  la  mojtie  au  Greffier ,  fans  qu  ils  puiflent 
en  exiger  ni  recevoir  davantage  a  peine  de  concuflion, 
&  fera  ledit  honoraire  paye  aux  depens  de  la  Fabrique, 
ou  des  Eglifes  ou  Hopitaux  qui  font  en  pofleffion  d'a- 
voir  des  Regiftres. 

XIX.  II  fera  au  choix  des  Parties  interreflees  de  le* 
ver  des  Extraits  des  A&es  de  Baptemes  ,  Mariages  ou 
Sepultures ,  foit  fur  le  Regiftre  qui  fera  au  Grefle  ,-foit 
iur  celui  qui  reftera  entre  les  mains  des  Cures,  Vicaires, 
Deflervans ,  Chapitres ,  Superieurs  ou  Adminiftrateurs, 
pour  lequel  Extrait  il  ne  pourra  etre  pris  par  lefdits 
Greffiers,  ou  par  lefdits  Cur^s ,  ou  autres  ci-defliis  nom- 
m6s ,  que  dix  fols  pour  les  Extraits  des  Regiftres  des 
Paroifles  &ablies  dans  les  Villes  ou  il  y  aura  Parlemenr, 
Eveche  ou  Siege  Prefidial  ;  huit  fols  pour  les  Extraits 
des  Regiftres  des  Paroifles  des  autres  Villes ,  &  cinq  fols 
pour  les  Extraits  des  Regiftres  des  Paroifles  des  Bourgs 
&  Villages  ;  le  tout  compris  le  papier  timbre.  Defen- 


Extr actum  Decreti  Regis,  &C.  6 3  5 
3ons  d'exiger  ni  recevoir  plus  grandc  fomme ,  a  peine 
de  concuflion. 

XX.  En  cas  de  changement  de  Cure  ou  Deflervant  I 
l'ancien  Cure  ou  Deflervant  fera  tenu  de  remettre  a  ceiui 
qui  lui  fuccedera ,  les  Regiftres  qui  font  en  fa  pofleflion, 
dont  il  lui  fera  donne  une  decharge  en  papier  conimun, 
contenant  le  nombre  &  les  annees  defdits  Regiftres. 

XXI.  Lors  du  deces  des  Cures  ou  Deflervans ,  le 
Juge  du  lieu  fur  la  requifition  de  notre  Procureur  ,  ou 
de  celui  des  Haut-Jnfticiers  ,  dreflera  proces-verbal  du 
nombre  &  des  annees  des  Regiftres  qui  etoient  en  la 
pofleflion  du  defunt ,  de  Tetat  ou  il  les  aura  trouve  ,  ou 
des  defauts  qui  pourroient  s'y  rencontrer ,  chacun  def- 
quels  Regiftres  il  paraphera  au  commencement  &  a  la 
fin. . 

XXII.  Ne  pourfa  etre  pris  plus  d'une  feule  vacation 
pour  ledit  proces-verbal  ,  &  ce  fuivant  la  taxe  portee 
par  les  Reglemens  qui  s'obfervent  dans  le  reflbrt  de  cha- 
cune  de  nos  Cours  de  Parle ment  ;  &  fera  ladite  taxe 
payee  fur  les  deniers  ou  eftets  de  la  fuccetiion  du  de* 
funt ,  &  en  cas  d'infolvabilite ,  fur  les  revenus  de  la 
Fabrique  de  la  Paroifle ,  fans  qu'il  puifle  etre  taxe  au- 
cuns  droits  pour  le  voyage  &  tranfport  du  Juge  ,  fi  ce 
n'eft  a  I'egard  des  ParoifTes  eloignees  de  plus  de  deux 
lieues  du  Chef-lieu  de  la  Juftice  dont  elles  dependent, 
auquel  cas  il  fera  taxe  une  vacation  de  plus  pour  les 
frais  dudit  tranfport. 

XXIII.  En  cas  qu'il  ait  etc  appofe  un  fee  11c  fur  les 
eftets  des  Cures  .  Vicaires  ou  Deflervans  decede's  , 
leidits  Regiftres  ne  pourront  etre  hi i lies  fous  le  fcelle ; 
mais  feront  les  anciens  Regiftres  enfermes  au  Presby- 


6 54  Extractum  Decreti  Regis*  &c. 
taire ,  pu  autre  lieu  fur,  &  dans  un  cofFre  ou  armoire 
fermant  a  clef,  laquelle  fera  depofee  au  Grefle,  &  les 
Regiftres  doubles  de  l'annee  courante  feront  remis  en- 
tre  les  mains  de  l'Archidiacre  ,  ou  du  Doyen  rural , 
fuivant  les  ufages  des  lieux  ,  lequel  remettra  enfuite  lef- 
dits  Regiftres  doubles ,  au  Cure  fuccefleur ,  ou  a  celui 
qui  fera  nomme  Deflervant ,  des  mains  duquel,  ledit 
Cure  fuccefleur  les  retirera  lors  de  fa  prife  de  pofleflion, 
auquel  temps  lui  fera  pareillement  remife  la  clef  du 
cofFre  ou  de  l'armoire  ou  les  anciens  Regiftres  auront 
ete  enfermes ,  enfemble  lefdits  anciens  Regiftres ,  &  ce 
fans  aucuns  frais. 

.  XXIV.  Voulons  neanmoins  qu'en  cas  que  l'Ar- 
chidiacre ou  le  Doyen  rural  ,  fuivant  les  ufages  des 
lieux,  oflrent  de  fe  charger  de  la  clef  du  coffre  oude 
Tarmoire ,  dans  lequel  les  anciens  Regiftres  auront  ete 
enfermes ,  il  foit  ordonne  par  le  Juge  que  ladite  clef  fera 
remife  audit  Archidiacre  ou  Doyen  rural  ,  lequel  en 
donnera  decharge  auGreffier,  &  remettra  enfuite  ladite 
clef  au  Cure  fuccefleur  ,  ainfi  que  ledit  Greffier  feroit 
tenu  de  le  faire ,  fuivant  ce  qui  eft  porte  par  Particle 

XXIII. 

XXV.  Dans  les  Maifons  Religieufes ,  il  y  aura  deux 
Regiftres  en  papier  commun ,  pour  infcrire  les  A&es 
de  Vetures ,  Noviciat  &  Profeflion ,  lefquels  Regiftres 
feront  cottes  par  premier  &  dernier ,  &  paraphes  fur 
chaque  feuillet  par  le  Superieur  ou  la  Superieure ,  a 
quoi  faire  ils  feront  autorifes  par  un  A&e  Capitulaire 
qui  fera  infere  au  commencement  de  chacun  defdits 
Regiftres. 

XXVI.  Tous  les  Aftes  de  Veturc ,  Noviciat  &  Pro- 


Extractum  Decreti  Regis  ,  6cc.  6}$ 
fc  fllon  feront  infer  its  en  francois  fur  chacun  defdits  deux 
Regiftres ,  de  fuite  6c  fans  aucun  blanc ,  &  lefdits  AGes 
feront  fignes  fur  lefdits  deux  Regiftres ,  par  ceux  qui  les 
doivent  figner ,  le  tout  en  meme-temps  qu'ils  feront  faits, 
&  en  aucun  cas  lefdits  A&es  ne  pourront  etre  inferits 
fur  des  feuilles  volantes. 

XXVII.  Dans  chacun  defdits  A&es ,  il  fera  fait  men- 
tion du  nom  6c  furnom ,  6c  de  Tage  de  celui  ou  de  celle 
qui  prendra  Fhabit  ou  qui  fera  Profeffion ,  des  noms , 
qualites  6c  domiciles  de  fes  Pere  6c  Mere ,  du  lieu  de 
fon  origine  6c  du  jour  de  FA&e  ,  lequel  fera  figne  fur 
lefdits  deux  Regiftres ,  tant  par  le  Superieur  ou  la  Su- 
perieure,  que  par  celui  ou  celle  qui  prendra  I'habit  ou 
fera  Profeffion ,  enfemble  par  l'Eveque  ou  autre  Per- 
fonne  ecclefiaftique  qui  aura  fait  la  ceremonie  ,  6c  par 
deux  des  plus  proches  parens  ou  amis  qui  y  auronr 
affifte. 

XXVIII.  Lefdits  Regiftres  ferviront  pendant  cinq 
annees  confecutives ,  &  1'apport  au  Grefte  s'en  fera  ; 
fcavoir ,  pour  les  Regiftres  qui  feront  faits  en  execu- 
tion de  la  prefente  Declaration  dans  fix  femaines  apres 
la  fin  de  l'annee  1741  ,  enfuite  de  cinq  ans  en  cinq  ans; 
fera  au  furplus  obferve  tout  le  contenu  aux  articles 
xvii.  6c  xvni.  ci-deflus  fur  1'apport  des  Regiftres ,  6c 
la  decharge  qui  en  fera  donnee  au  Superieur  ou  Supe- 
rieure. 

XXIX.  II  fera  au  choix  des  Parties  rnte'reflees  de 
lever  des  Extraits  defdits  Aftes  fur  le  Regiftre  qui  fera 
au  Grefte  ,  en  pay  ant  au  Greffier  le  falaire  porte  par 
l'article  XIX.  ou  fur  le  Regiftre  qui  reftera  emre  les 
mains  du  Superieur  ou  Superieure ,  qui  feront  tenus 


6)6     Extractum  Decreti  Regis,  &c. 
de  delivrer  lefdits  Extraits  vingt-quatre  heures  apra 
qu'ils  en  feront requis ,  fans  aucun  falaire  ni  frais ,  a  la 
referve  du  papier  timbre  feulement. 

XXX.  En  cas  que  par  nos  Cours  ,  ou  par  autre 
Juges  competens ,  il  foit  ordonne*  quelque  reforme  fui 
les  A&es  qui  fe  trouveront  dans  les  Regiftres  de  Bap 
temes ,  Manages  &  Sepultures ,  Venires ,  Noviciats  ou 
Profeffions ,  ladite  reforme  fera  faite  fur  les  deux  Re- 
giftres ,  &  ce  en  marge  de  l'A&e  qu'il  s'agira  de  refor- 
mer, fur  laquelle  le  Jugement  fera  tranfcrit  en  entiei 
ou  par  extrait  :  enjoignons  a  tous  Cures  ,  Vicaires, 
Superieurs  ou  autres  Depofitaires  defdits  Regiftres  ,  de 
faire  ladite  reforme  fur  lefdits  deux  Regiftres  ,  s'ils  les 
ont  encore  en  leur  poffeffion ,  finon  fur  celui  qui  fera 
refte*  entre  Ieurs  mains ;  &  aux  Greffiers  de  la  faire  pa« 
reillement  fur  celui  qui  aura  ete  depofe  au  Greffe. 

FINIS, 


INDEX. 


DE  lis  quae  in  Sacramentorum  ad-   De  materia  figilli  Confeflionis,  8* 
miniftratione  flint  obfervanda.    Quotuplici  modo  violari  poteft  Con* 


Pag.  I 

Ritus  Sacramenta  adminiitrandi.  4 

De  Sacramento  Baptismi  rlth 

adminiftrando,  5 

De  materia  Baptifmi,  6 

De  form  a  Baptifmi,  7 

De  Miniftro  Baptifmi,  8 

De  Baptizandis  Parvulis*  9 

De  Baptifmo  Adultorum,  1  o 

Dc  baptizandis  fub  conditioner  1 1 

De  Patrinis  &  Matrinis.  14 

De  loco  &  tempore  Baptifmi,  16 

De  Baptifterio  &:  facris  Oleis.  17 


feflionis  figillum.  81 
De  manfuetudine  &  prudeiitiS  erga 
Poenitentes  neceflariiL  84 
De  rudioribus  &C  magnis  peccatoribus, 

8$ 

De  Pueris.  86 

De  Muli  cribus.  87 

De  Inhrmis.  88 

De  mutis ,  furdis  9  vagU  &  alienis.  89 

De  Scrupulofis,  90 

De  Impcenitentibus.  92, 

De  Recidivis,  95 

De  Pufillanimis*  97 


De  its  quae  ad  folemnitcr  baptizandum  De  Imparatis,  99 

praeparanda  funt,  1 8  Quando  Poenitenti  deneganda  vel  aiU 

De  Regiftro  feu  Libro  Baptifmali.  1 9  ferenda  abfolutio.  too 

De  caeremoniisqu*  in  Baptifmo  adhi-  De  modo  interrogandi  Poenitentem. 


bentur,  ibid. 
Ordo  adminiftrandi  Baptifmum.  11 
Ritus  bapttzandi  mafculos,  2  5 

Ritus  baptizandi  foeminas.  41 
De  baptifmo  pluriumftmuh  46 
De  Baptifmo  Moribund]*  47 
De  fupplendis  caeremoniis,  ibid. 
De  Sacramento  Confirmatio- 
ns, jo 
De  iis  qui  ad  Confirmationem  admit- 
tendi  funt,  ibid. 
De  effeftu  &  caeremoniis  Confirms 
tionis.  52 
De  Sacra  m  ENTo  PdNiTENTf-c.  54 


tox 

Quibus  cafibus  Confeflio  iterari  de- 
beat,  105 

De  Poenitentiis  injungendis.  106 

Ordo  adminiftrandi  Sacramcntum  Par- 
nitentis.  109 

Ordo  abfolvendi  Excommunicatum. 

Ritus  abfolvendi  Excommunication 
jam  mortuum.  1 1 6 

De  modo  abfolvendi  a  fufpenfione 
aut  interdi&o,  117 
Forma  difpenfandi  fuper  irregularis 
tate,  118 


De  fcientia  Confeflariis  necefiaria.  5  5    De  publ tea  abfolutio ne  ab  h<erefi.  1 1 9 


De  peccatorum  diftinftione.  tbUm 
De  circumftantiis  peccatorum.  57 
Pe  poteftate  Conreflarik  59 
De  cafibus  refervatis-  60 
Gafus  SS,  Domino  Papae  re fer vati.  67 
Cafus  R.R.  Domino  Epifcopo  rcfer- 
^  vati-  70 
Cafus  fpccialiter  refervati.  71 


De  Sacram.  Eucharisti^.  n8 
De  materiS  Euchariftias.  ibid* 
Dc  forma  Euchariftiae,  J19 
De  Miniftro  Euchariftiae,  1 30 

De  iis  qui  ad  facram  Euchariftiam  ad- 
mit tendi  funt.  1 31 
De  iis  auiBus  deneganda  eft  Eucha- 
riftia.  1 31 


Pe  figillo  Confeflloms  &  ejus  oblige    Dc  facra  Pixide  &  Tabernaculo,  1  34 
tionc,  77   Dc  rebus  necef&riis  ad  facram  £ucha- 


I  N  D 

rifliam  miniftrandaou  I35 
De  Communione  PafcbaB.  .  137 
Qrdo  adminift-andi  Euchariftiam  in- 
fra Miflam.  139 
Modus  adminiftrandi  Euchariftiam  ex* 
traMiffam.  141 
Dc  Commiuiioqe  Infirmorum.  143* 
Ritus  defercndi  Euchariftiam  ad  Infirm 
mos.  147 
Ordo  muniendi  facro  Viatico  Sacer- 
.   dotem ,  Diaconum ,  &c.  157 
De  Sacramento  Extreme  Uno 
tionis,  159 
De  materia  Extremae  Unftionis.  ibid. 
De  forma  Extremae  Unftionis.  160 
£e  Miniftro.  161 
De  iis  quibus  miniftranda  eft  Extrema 
Unftio. 

Ordo  Sacramenti  Extremae  Unftionis. 

i6« 

De  cura  &  vifitatione  Infirmorum.178 
Modus  juvandi  morientes.  180 
Ordo  Commendationis  animae  non- 

dumegreffae.  181 
Commendatio  animae  jam  egreflae.  188 
Benediftio  Parvulorum  penculos&  de- 

cumbentium.  189 
De  Sacramento  Matrimonii. 

191 

De  iis  qui  ad  Sponfalia  &  ad  Matri- 
monium  admittendi  fimt.  ibid. 
Dfc  Bannonim  proclamatione.  191 
De  iis  qui  ad  Matrimonium  contrahen- 
dum  admittendi  funt.  194 
Ete  impedimentis  Matrimonium  diri- 
mentibus*  ^  196 

Dfe  impediments  prohibentibus.  108 
De  Matrimonio  ipfo:  ibid. 
De  Libro  matrimoniali.  211 
Ordo  Sacramenti  Matrimonii.  113 
DeExequiis  a<:  SepulturaMor- 

TUORUM.  217 

Quibus  non  licet  dare  Sepulturam  Eo 
clefiafficam.  230 
De  Libro  mortuorum;  231 
Officium  Defvnctorum*> 
AdVefpen*.-  ijy 


E  X 

Ad  MatutinunWi  24* 

Ad  Laudes.  281 
CommendationesFidelium  Defunfto 

rum.  298 

Ordo  Sepulturae  Defimftoram.  309 

Rims  fepelicndi  Parvulos.  32$ 

De  Benedictiokibus.  33f 

Bcnedic&oncs  SactrdotaUs. 
Benediftio  aquae  diebus  Dominicis. 

Benediftio  Panis  Dominicalis  vel  al- 

terius  cujuflibet.  jj^ 
Benediftio  Mulieris  praegnantis  ,  aut 

in  partu  periclitantis.  yff 
Benediftio  Mulieris  poft  partum.  340 
Benediftio  Puerorom.  343" 
Benediftio  Candelarum  extrik  diem- 
Purificationis  B.  M.  Virginia.  345 
Benediftio  Domus.  340' 
Benediftio  novae  Navis.  348 
Benediftio  loci  feu  cubiculL  ibid. 
Benediftio  Thalami.  349 
Benediftio  Putei.  3^0 
Benediftio  Villae.-  Jjr 
Benediftio  Agri.  351 
Benediftio  Seminis.  ibid. 
Benediftio  fuper  Fnige^terrae.  3^3 
Benediftio  ncvorum  Fruftuum.  354 
Benediftio  ad  quodcumque  comeffi- 

bile.  9  ^  3T5 
Benediftio  Vexilli  facri.  ibid. 
Benediftio  Peregrinonim  ad  Ioca  fan- 

fta  proficiicentium.  3  <;  6 

Benediftio  Peregrinonim  poft  redi- 
tum.  358 
Benediftio  Fontis  Baptifmi  extra  Sab- 
batum  Pafchse  &  Pentccoftes.  359 
Benediftio  generalis  cujuflibet  rei.  363 

BcTudiHionts  Pontificates. 
Benediftio  indume/itorum  Pontifica- 
lium  &  SacerdotaUum  in  genere.  364 
Benediftio  pro  cguolibet  indumento 

in  particulars  366 
Benediftio  Mapparum  feu  Linteami- 

num  Altaris.  367 
Benediftio  Pallarum  feu  Corporalium. 

ibid. 


1  N  D 

Benediftio  Tabernaculi.  369 
Benedi&io  Vafontm  in  quibus  affer- 

vantur  Olea  fan&a.  ibid* 
fienediftio  Solcmnis  no  vat  Cruris,  370 
Benedi&io  Cruris  fuper  Altare  colfo- 

canttae.  574 
BeneJiftio  Capfarum  pro  Reliquiis 

Sanftorum.  375 
Benediftio  Imagimtm.  376 
Benedi&io  primi  Lapidis  pro  Ecclefi^ 

aedificandsi.  377 
Benediftio  novx  Ecclefiaj  feu  Orato- 

rii  publici ,  ubi  Sacrificium  Miflae 

cclebretiir*  ,386 
Ritus  rcconciliandi  Ecclefiara  viola-* 
tam.  391 
Rhus  benedicendi  novum  Coemete- 
rium.  3<ytS 
Or<do  rfccoftciliandi  Coemeterium  vio- 
iatum,  398 
De  Benedi&ione  Campanae.  399 
Benediftio  Metalli  ad  conflandam 
Campanam*  401 
Ordo  Bcnediftionis  Camplnae,  soy 
Benedi£Ho  Dbmfis  quae  k  fpiritibus 
mfeftatuf.  411 

t)E  EXORCISM'IS.  443 

De  iis  quae  ab  exorcifta  obfervari  dtf- 
bent.  444 
De  iis  quorum  admonendi  funt  qui  a 
dxmone  affliquntur.  450 
Ritus  Exorcizanrii  tUcmoniacos.  41 
Alia  Exorcifmi  formula.  471 
De  Exoreifmo  MaFeficiati.  481* 
Exorcii'mus  Domus  maieficiis  affe&x. 

Alius  Exorctfmuscorftra  Domorum  in- 
feftationem.  486 

Cratiarum  aftio  port  impetratanrper 
Exorcifmum  liberationem.  488 

Prices  pro  diversiS  Eccl^si* 

NECESSITATIS  tfS* 

Sept  em  Pfalmi  Poenitentiales.  491 
Litaniae  Sanftorum,  joi 
prcces  ad  petendam  pluviam.  f  to 
Preces  ad  poftulandam  acris  feremta- 
tem,  5l3 


EX. 

Preces  ad  repellendam  tempeftatem; 

5*4 

Preces  dicendae  tempore  penuriae  8e 
famis-  517 
Preces  tempore  mortalitatis  &  penis* 

Preces  dicencke  in  Litaniis  tempore 

belli.  519 
Preces  in  quacumcue  tribulatione.  5 14 
Preces  contra  peflem  6c  af&ftionem 

animaliiim. 
Pieces  contr'a  aVes \  vermes ,  mures  f 

locullas ,  &c.  yi8 
Preces  pro  gratianim  afttone.  529 
Reconciliatio  Poenitentium  feriS  5*. 

hebdomads  majoris.  536 
Ablutto  Altarium  tcna  5a.  majoris 

hebdomadal  ^9 
Ritus  Proceflionis  ad  fiifripietidum 

Epifcopuro.  54© 
De  rcceptione  Epifcopi  in  Ecclefiar- 

rum  viiitatione.  J44 
Ritus  ordinariae  Archidiaconi  Yifiu- 

tiohis.  54c 
Ordo  vifitationis  Dccanonim  Chrii- 

tianrtans,  fci 
Monitiones  Ddminicalcs'.  f^y 
Forma  brevior  Monitioniim  Domini- 

Galium.  567 
FORMUL'JE.DIVER'SJE  ACTORVM. 

De  "  dclcrij  tione  Aftcrum  Bnptifmi, 

Matrimonii  Sc  Scpirttura?.  ^6% 
Formula  prt>  defcripttonc  Baptifmi  in- 

fantts  legttimi.  573 
Formulae  pro  aefcriptione  Bapufhu  in- 

fentis  ittegitimi  574 ,  575  &  576 
Formula  pro  defer iptione Baptifmi  in- 

faniis  exjK>fitit«^  577 
Formula  defer iptionis,  cum  fuppleta 

fuentnt  Baptifmi  cacrcmoniae. 

Formula  defcriptioniscum  ex  licentiat 
D«  Epifcopi  unJatus  eft  infans.  579 
Formula  juranicmi  obftetricii.  ikid. 
Formula  pro  defcriptione  juraijienti 
obftctricia.  580 
Formula  pro  iirfcribendis  ntfminibu*' 


I  If  D 

Corum  qui  Confirmati  funt,  581 
Formula  dentmciationis  Bannorum  in 
ordinc  ad  Matrimonium.  ibid. 
Formulae  teftimonii  pro  denunciatione 
Bannorum  Matrimonii.  581  £583 
Formula  pro  dcfcriptione  fecultatisad 
cclcbrandum  Matrimonium.  584 
Formula  pro  dcfcriptione  Matrimo- 
niorum.  ibid. 
Formula  inferibendi  fepulturas  mor- 
tuorum.  588 
Formula  pro  tranflationc  corporis  ex 
un;1  Parochia  in  aliam.  589 
Formula  pro  rcceptione  tranflati  cor- 
poris. 590 
Formula  pro  dcfcriptione  fepulturae 
parvulorum.  ibid. 
Formula  pro  Extratto  Baptifmi ,  Ma- 
trimonii ,  &c.  591 
Formula  Litterarum  teftimonialium  ad 
primam  Tonfuram.  5  91 

Formula  denunciations  in  Ordine  ad 
Subdiaconatum.  593 
Formula  Litterarum  pro  fafta  denun- 
ciatione ad  Subdiaconatum.  594 
Formula  defcriptionis  Lkterarum  Vi- 
carii.  595 
Formula  licentix  peccata  fua  confiten- 
di  alteriquamproprioParocho.  ^96 
Formula  Linerarum  teftimonialium  de 
Catholicitatc.  ibid. 


EX. 

Formula  Litterarum  tefUmonialhim  de 
vitft  &  moribus.  ibid. 
De  inquifitione  pro  difpenfatione  fu- 
per  impedimento  Matrimonii.  597 
Formula  inquifitionis.  599 
Formula  pro  denunciandis  Monito- 
riis.  601 
Fonnula  ad  teftificandam  Monitorii 
promulgationem.  604 
Formula  denunciandi  nominatim  Ex- 
communicatum.  607 
Formula  publicandi  reconciliationem 
nominatim  Excommunicati.  608 
De  excipiendo  aegrotiTeftamcnto.609 
Extraftum  ex  Edifto  Rcgio  anni  1735. 

demodo  recipiendiTeflamenta.610 
Forma  Teftamenti.  611 
Ediflum  Regis  Henrici  II.  contri  Mu- 
lieres  graviditatcm  &  partum  ce- 
lantes.  616 
.  Declaratio  Regis  LudoviciXIV.  fuper 
eodem.  619 
Extra&um  Caroli  IX.  pro  obfervario- 
ne  Feftorum  anni  1560.  611 
Decretum  Regis  Ludovici  XV.  anni 
171 5. contra  indecora  coirjr.i'Ia 
inEccleliis.  -  62^ 

Extraftum  Deqreti  anni  1736.  de  tor- 
mi  ActonimBaptifini,  Matrimo- 
nii ,  &c.  616 
Fix  is  Is  dic  is. 


Formula ,  Jiio  loco  omijja  ,  infcrihendi  abjurationes  &  pro- 
JcJJLmes  jidei  corum  qui  ab  hairefi  redeunt  ad  Ecclefiam. 

L'An  mil . . . .  le  .  .  du  mois  de  .  .  je  A". . .  .  Pret: e  ,  Cure,  »«*'Vicaire  de  la 
Paroiffe  de . . . .  en  vertu  de  la  Commi/Hon  de  Moniei^neur  1  U"u:tr:fil^e 
&  ReverenditfimeEveque  d'Arras,  w/deM.  Ar. . .  Vicaire-General  de  Merne:- 
gneur  &c.  ai  rccu  Pabjuration  de  Therelie  de  Calvin .  >tl  Luther ,  \tl  wi/l^ 
+ltoiu$*  faitepar  V.  hlz  zxpri^ij^i:^  romtn,  ccgrtonen3 conditio,  dc-iL:lLz>T:9 
ongo  &  PwiiJa  UJlsis  x:  jidei p'ofdjientm  fucii ;  &  en  conference  Tai  abf?us 
de  rExcommunication  parlui  encourue  a  caufe  delacitehereiie.c^nnne  cor> 
traire  a  U  Religion  Catholique,  Apoftolique  &  Ronuine ,  don:  xi  a  fair  iurour- 
d'hui  protefiioiu  fie  qu'il  a  etnb-allee  &  jure  e  fur  les  faints  E  vansiles.  dins  I"E£life 
do  A\ ...  en prefence de .V,  &  >Y& phtiatfs  amres , &  om  ivec  moi9  de 
f  e  inteipeile*.  "  <  \  fc 


