Digitized  by  Google 


Digitized  by  Google 


.Digitized  by  Google 


T.  HACCI  PLAVTI 

C  0  M  0  E  D  1  A  £. 


EX  REC06N1TI0NE 

.  ALFREDI  FLECKEISENI. 

% 


lOMVS  1. 

AMPHITRTONBM  GAPTIVOS  MIUTfiM  6L0&10SYM 
RYBBNTfiM  TKINTMHYM  COWLBOTBRS. 

PRAEHIS8A  EST 
EPISTVLA  CRITICA  AO  FRIDBRICTM  RITSCHELIYM, 


Digitized  by  Google 


Digitized  by  Google 


ALFftBDYS  FUlCKBlSBVVS  FUDBKICO  BlTSCHBUO  S.    Quod  T^pil 

paUissimiimy  vir  Biiwie  idemque  a&ima  meo  cariasime,  haac  oo* 
moedianim  Piantinarum  recogmtioaem  aive  ej^^  parte  Tecenaionem 
dicere  mavis  iDscripai  nemiaam  puto  fore  qui  niretur,  quoaiam 
diu  inter  cruditos  constat  te  opera  tta  ianv  per  plus  tria  lustra 
Plauto  emendaudo  atque  inlustrando  impensa  hunc  poctam  Ita 
quasi  TWM  TiBi  vhidicasse  ut  qiucUjuid  a  sanioris  quidem  doclii- 
iiae  rationibus  ^rofi^ctum  ad  iiistauranda  poetae  verba  excogilatum 
sit  ad  T«  potibsiiuuni  .lurtorem  refciciiiluni  inre  vidcatur.  iiUid 
contra  cum  quibusduiu  alu?  turn  tlbi  nm  um  videri  pobbil  quud 
ego,  dum  tt  Plautum  tvym  pridem  enixissime  hoipinuin  docto- 
ram  ¥oUs  «eflagitaittm  nuper  la  lacdm  edere  ooepiali  et  ia  ab- 
aolTCBdo  lata  uigaiui  tti  ao  noimnia  aempiianio  meniimenlo 
naviter  elaboras,  eicadem  poetae  fobulaa  ad  artb  ooormaoi  oorreo- 
tas  ia  pnblicum  emUtere  ioatitui.  itaque  ne  temeritatia  a  pnt- 
dentibna  vel  iuhonestae  lucri  cupidltatia  a  malevolia  axgiias,  nar- 
randum  milii  esse  intellego  qui  factum  sit  ut  banc  ego  editionem 
nuno  parare  animum  induccrem.  delulit  enim  librarius  lionesiis- 
simus  uhro  mllii  munus  recoguoscendi  Plautinas  comoedias  quas 
in  bibliotheca  sna  scriptomm  Grat-corum  et  Laiiaorum  desiderari 
oefas  esset:  ditbius  primo  haerebam  nec  dubitationes  meas  dis- 
simulaham:  scd  cinu  edo€tus.csi>em  viri  Lonestissimi  firnuim  ac 
stabile  consilium  e&^e  ut  hae  comoediae  ia  ilia  quam  dixi  biblio- 
tbeca  foras  emitierentiir  antequam  tta  receusio  ad  finem,  eBaei 
perducta,  qua  in  negotio  vau  ego  uperam  polUoerer  aiteii  cuiU* 
bet  bomini  doeto  eaadem  conditionem  obiatum  iri»  turn  omnibua 
remotia  aonipulia  et  mibi  et  hnic  poetae  debere  viaua  aum  ut 
pravinclam  Ulan  ne  recusarem:  pro  aua  enim  cuique  parte  acii- 
ter  enitendum  asae  arbitcabar  ui  eacempla  haram  fabularum  eaque 
parvo  parabilia  in  cemmunem  usum  venirent  quae  ita  essent  com- 
parata  m  liomiiies  literanim  Latinarum  amnntes  tandem  aliquando 
falsissiniani  lilam  scd  plufimonim  etiaiii  niLuuibus  insitam  de  in- 
fiiiiiks  iieciitiis  mctrids  ac  prosodiacis  quibus  numeri  Plautiiii  re- 
pleti  essent  opinlotK  rn  abicere  et  summam  eonim  elegauuaai  per- 
spicere  aiquc  adiiiirari  poascnt.  ratio  auteiu  qua  inuiiere  suscepto 
iu  hoc  quidem  primo  tomo  j( quern  ut  secuodus  paucorum  men- 
aiom  intervaUo  eoLcipiat  curabo)  perf^ngl  atudai  neoeaaario  di- 
Tcvaa  fait  in  ela  fabnlls  quarum  tyai  in  manibua  habebam  te- 
eeDflionea,  quae  atint  MUea  gloiioaua  et  Trinumnuay  atqne  in  ela 
in  quibus  meo  pefi<^o  rea  erat  gereada,  quae  si^it  trea  reliooae* 
atqn^jn  UUa  quidem  me  tantum  nan  in  omnibus  rebus  a  Tvo 


Digitized  by  Google 


Ua  EPISTVLA  CRITICA 

exemplari  pendere  ipse  non  miraberc,  cum  bene  scias  ens  ra- 
tiones  emendationU  Plautinae  qnas  tv  in  Prolegomenis  Triuummi 
eximia  arte  exposuisti  adeo  mihi  probatas  esse  ut  exceptis  sin- 
gulis quLbusdam  locis  plane  tibi  adseutiar.  hos  autem  iocob  de 
qiiibus  mihi  aliter  sentiendum  videtar  aberius  aut  traetaTi  auft 
propedim  tractabo  partim  in  oensnra  Planti  TVt  qoam  me  Anna- 
libns  phtlologicis  a  Rrinh.  Klotzio  et  Rtd.  Birtschio  edltis 
inwrtarum  esse  promisi,  partim  in  Aaaleetis  Plantinis  quorum 
aliquot  nova  capita  in  Frid.  Gtu..  nostii  ScimHiDBwiMi  Philologo 
brevi  nt  spevo  tempore  foras  daho:  ex  quibns  loris  qui  omnino  < 
panel  sunt  si  mihi  fortasse  coTitij^prit  nt  de  nno  et  allero  TIBI 
meam  qnalemcumque  sententiani  persuadeam  vehementer  laetabor. 
praeterea  amem  iu  Trinummo  recojjnoscenda  non  niediocriter  ad- 
iutus  sum  eis  quae  post  tvam  operam  Th ri  d.  Bergkivs  et  FRA^'c.V. 
Fritzschivs  in  commentationibus  quas  iudicibiis  scholanim  Mar- 
burgensium  et  Rosto^ensiam  prozimi  semeatria  hibei*ni  piae- 
mJaeninty  ille  etiam  in  Diarnis  antiquariis  a  se  et  Cab8AUI> 
ecKtia  ai|iii  MBccoxxxxrin  p.  1124  aqq.  de  multia  Tenibns  eiaa 
fabulae  praedare  dispntarunt. 

Longe  igitur  alia  ratione  mihi  in  ezpoliendis  Amphltnione 
Captivis  Rudeute  utendum  fuit:  haec  enim  comoediae,  quamquam 
priores  editorcs  miiha  in  eis  ?enptnrae  tralaticiae  vltia  felielter 
sustulerant  et  aut  tv  ant  God.  Hbrmannts  ant  Ric.  Brntzrivs  ^ 
aut  alii  hand  paiici.s  versibus  veterem  nitorem  reddideratis ,  tamen 
sordibus  depravafionis  quas  per  saeculorum  decursum  verba  poe- 
tae  traxerant  noiidum  ita  eiant  perpurgatae  qnin  milii  satis  largA 
emendationum  messis  peragenda  restaret:   qua  mea  opelJa  nuin 
effeetum  sit  at  eas  comoedias  ita  instaurarem  ut  sine  graviore 
saHem  offensione  iegi  posaent ,  peoee  tb,  Fmdbrmb  RiTacmt^ 
ceterosque  paueos  hanim  rcrum  peritoa  existimatoies  iudiolum 
esto.  snpell^  autem  critica  ex  libris  scriptis  petila  mihi  praeter 
earn  euiua  aditus  omnibus  patet^  h.  e. .  diaerepantes  scrlpturaa  li* 
bronim  Palatinorum  a  Phil.  Parbo  in  editione  sua  altera  enota- 
tas  et  adparatum  a  Frid.  Lindrmanno  ad  Amphitnionem  et  Cap- 
tivos,  a  C.  K.  CiiR.  ScHNRiDKRo  ad  Rudentem  con^estum  nulla 
erat  praesto  turn  quidem  cum  in  negotio  verba  pooine  corrigendi 
vcrsabar.  editionum  vetenim  praeter  Lambinianam  nuliam  ad  ma- 
nus  habui  neque  ex  recenti(»iil)iis  quasdam  quas  aegre  desideravi, 
velut  GvYBTi  et  primam  BoTiiu,  ullis  machinis  nancisci  potui: 
Captivorum  edltionea  ab  ATBLLnro  et  a  Bosscsa  ouratas  mihi 
benigne  cemmodaTit  ¥m»  OaAimi  Uberalitaa*  ilUs  igltnr  quae 
habebam  eubsidiis  eritida  ea  qua  par  erat  dllii^ntia  iu  uaum  vo- 
catis  id  potlaeimum  egi  ut  perpetuo  respeetu  habito  eanim  quat- 
tuer  lerom  quarum  observationl  tt  in  praefatione  Militia  giwioal 
p.  Ttxi  Bummo  inre  plurimum  in  orisi  Plautina  tribuisti ,  quae  sunt 
Hntegritaa  linguae  lAtinae  eoneimiitaa  numerornm  aententiae  aanius 


Digitized  by  Google 


AD  FRID.  RlTSOffiUVM.  ,  V 


rnnsuetud^j  PlafUina',  aut  raaniim  Plautiuani  aut  certe  Piauto  noii 
iiidi^nam  i  esiitiierem.  ubi  vero  librorum  scripturae  adeo  eraut 
depiavatae  ul  quid  a  poeta  profectum  essel  ncque  priore»  edi- 
lores  myenUse  viderentur  neque  ego  extricare  possem ,  ibi  si2:no 
eomipteiae  «Mta  monitm  (qptimi  Ukri  serrare  satius  putavi  quam 
▼erbis  poetae  aliipiid  inunitem  ijnod  iptm  tcripsisse  <mmi  pro* 
iMiWiUitU  Bpeele  cmret:  has  igitar  mteulas  eam  eelcrit  qm 
meM  Miolos  fogenint  rfo  daendas  fnflrnHpirninini  quod 
quam  iogentes  ac  prope  inexpllcabiles  visas  difficaitates  expedira 
aciret  cum  alibi  tarn  maxime  niiper  in  Milite  gloikiao  Miila  in- 
credibiliter  cormpta  hiciilcnlcr  declarasti. 

Ah<?o!vpram  autem  qninqne  hanim  comoodinmm  emenflatio- 
nem  et  Amphitruo  cum  Captiris  literanim  fonnis  iani  (  rant  de- 
scriptae,  cnm  novum  iusiiumeutum  criticum  idiiue  maximi  mo- 
roenti  ex  insperato  dono  accepi.    CAaoLvs  enim  liALMfvs  noster, 
cuius  quud  fj^o  quoque  ia  aiiiorem  amicitiafnqne  ptiveiu  setuper 
inter  prosperrimos  vitae  meae  casus  duxi,  cum  fata  accrbo  (mihi 
sdUcet  aoorbOy  UU  qnidem  havcle  exoptstlnfano  «o  paeae  iavi- 
dfittdo)  ex  bac  terra  itemqae  vidi^  mea  aTeotus  in  itinera  Mo- 
naohiBo  inrta  tetmMi  Anvono  ficHWAmuHiro  Tatari  amleo  oo- 
oonkaet,  quern  oHm  de  adendo  Piauto  oogitasM  at  Vhtes  eina 
aoffptos  eontoilue  sciebat,  simul  atque  ilium  boo  oonailiam  du- 
dnm  abiecisse  eomperit,  ilico  meorum  studio  rum  memor  precibus 
ab  arnica  impetravit  lit  is  quidquid  adparatus  critici  conlegisset 
sesc  mihi  concessunmi  esse  prnmitteret.   quod  qnidom  promis- 
sum  vir  praestantissimus  rmpcr  exnlvit:   dono  enim  mihi  \  ran?*- 
lavia  ubi  ninic  degit  tramisit  exempium  suum  edilionL^  Amsteio- 
damensis  aiuii  mdccxxi,  aiius  margini  non  Sfdvnn  in  nrnriibus  fa- 
bulis  Veteris  Codicis  Camrrariani  sed  etiam  in  Trinumirio  i^scudulo 
MoateUaria  iibri  Ambrosiani  discrepantes  scriptutas  admirabili  dili- 
gentia  anno  noconxr  a  ta  Romaa  at  Mamaniaxeerptaa  nitidis* 
ilme  asoripsaral:  pro  qua  singalari  Vanarolmitla  vtro  optima 
tantas  quantas  maximas  animus  mens  capere  potest  gratias  ago 
eoqaa  inbentitts  quo  hodia  rariora  eius  modi  testimonlapropensaa 
in  aliarvm  aludia  roluntatia  eesa  iolant.  huao  igtiur  adpeoatum, 
ut  supra  dixi,  turn  demum  accepi  cum  duae  illae  fabulae  iam 
literarum  formis  descriptae  crant,  quo  factum  est  nt  in  his  pau- 
cas  tantuni  emendationes  quas  nnya  ilia  opt i mi  llbri  conlatio  sup- 
peditarct,    qnantuni  sine  maiore  opcrarum  niolestia  fieri  posset, 
postca  insereudas  curai^e  mihi  liecret  (velut  egregium  illud  con- 
flal  Amph.  v.  %U  pi  »>  eo  quud  iclicui  Iibri  exbibent  con*teO  alias 
infra  addituro.  in  Hudcnlc  autcm  (nam  ad  Militem  et  ad  Trinum* 
mum  WA  iam  editio  scriptnras  Veteris  Godieis  aeoufattssima 
excerptaa  eid^bebat)  ut  plana  iUom  adparatum  et  iuste  ad  expo- 
lianda  Texba  poetae  adbibere  possam  eo  efliBctom  est  quod  sin- 
gnlaa  huius  aditionis  plagulaa  Lipsia  oomgmdae  hue  mihi  ita^ 


Digitized  by  Google 


V 


YI  EPISTVLA  CRITICA 

missae  sunt.  1iaec  eadem  res  in  causa  Mt  cur  et  Car.  Fbid.  HeU^ 
MANNi  correcturas  vei-suum  Trinumnii  191  sqq.  et  679  TVAMquc 
versub  426  quas  ia  praefatione  Stidiii  p.  xix  nuperrime  prodi- 
disti  et  HUtr.  Baystu  emendationes  eiusdnm  fabnlae  quAB,  dam 
nuper  iucandissimo  tto  hospitio  Bonnensi  ttlar»  buoui  eitts  florip- 
tas  iaspicere  licuit*  ia  eoniin  Teisuum  quos  veote  eoirexiaBe  ti- 
dereiiir  perpetuitatem  recipiendi  copla  esset.  doleo  quod  idem 
fieri  non  potalt  emenditionibus  ttis  MUitit  glorioBi  quas  in  eadem 
praefatione  p.  xrn  sq.  palam  fecisti,  quaruin  me  aliquot  occu- 
passc  non  sine  mag:im  laetitia  intcllexi,  paucas  fabuiae  iHcris 
iam  descriptae  postea  insereuda^  cwravi^  reliouas  quas  quidem 
veras  esse  mihi  persuasisti  infra  adieci. 

Duae  autem  polissimurn  ie->  sunt  quibus  verba  poetae  nt  ia 
hac  editione  lepruntnr  ab  eo  habiiu  quo  a  tb  aut  iudiUii  sunt  aut 
ex  proposito  tvo  olim  induentur  differuut:  quarum  uua  huec  est 
quod  omaia  ea  Toeabula  quae  in  libria  seriptia  noa  exIaBft  imcia 
indiisi  aitora  qnod  orthographiemn  gwu  ad  certam  quaadani 
normam  dirigere  atadtd.  el  iliud  quidem  fadeadnm  puiavi  noa 
qaO  eos  qui  hac  editione  utereatur  quasi  admonerem  ui  eia  q«aa 
aiYe  ego  sive  alii  supplevimna  ^obabiiiorA  substitaerent  (qaim* 
quam  si  hoc  factum  videro  magao  opere  laetabor):  nam  qui  ar- 
tern  criticam  in  his  fabulis  rite  exercere  volet  plena  snpellectile 
critica  carere  nou  polerit :  sed  ut  uno  quasi  oculorum  obtutu 
conspici  posset  quam  rnultne  in  libris  casu  eiapsae  essent  voces 
ac  voculae  quae  sine  maxim  )  aut  sententiae  aut  serraonis  aut 
Lxploratanim  atque  indubitatarutn  legum  metricarum  damno  de« 
.  biderari  uou  posseat,  et  hinc  simul  iutellegeretur  quam  ratioui 
oonvenienter  ei  liuerent  qui  etiam  ob  subtilkHss  leges  metricas 
aed  aas  acUfldose  indagalas  alngolaa  vooes  sapplere  non  vere- 
rentar:  qoae  qnidem  artia  criticae  pan  eo  minus  dnbilatioals 
habet  qno  certiua  illnd  est  quod  tt  ex  excussis  membranis  Am~ 
brosianis  effeoisli  ^omnittm  idiemmum  in  Plantinia  &biitis  cor- 


*)  venia  mlhi  petendn  est  qnod  hanf  mea  ^ponte  mihi  Impotitam 

per  Ampbitruunem  non  constaoter  fiervarln;  illic  quae  praetensisi  infra 
addenda  curavi,  nam  haec  Toeolae  vocis  tficlndeiidae  ertntt  arg.  I  v.  9  ilia^ 
fpsius  Tabulae  v.  34  e(/o.  5*)  hurc,  60  Piam,  81  ille,  fi!>  id,  105  et,  114  ci/m, 
125  una,  143  A/c,  149  hue,  161  hue,  l(i2  eifo ,  164  med,  166  magiM,  170  fe, 
171  eiy  172  irf,  ISOfHMt,  193  Qa/,  230  turn,  231  prius  c^  i42meM«,  345  raon^. 
233  wt,  260  his,  284  tn,  321  mihiy  344  tu,  347  mei,  374  At,  384  illut^ 
404  hue,  40S  mi,  420  Est,  520  poly  523  ego,  524  prius  uf,  533  est,  555  tu, 
575  Tu  en,  577  Ei,  578  ego,  3S4  ex,  588  ea,  593  prius  et,  623  te^  651  Et, 
m  m9,  770  i,  818  Mmf,  841  i»rfiia  et,  STS  «f»  M4       948  «^ 

965  At,  968  is,  976  mi,  1003  id,  1013  mea,  1032  in,  1034  nunc,  1040  ugn, 
1075  aUerum  est,  1131  ego,  item  in  Captivia  aliguotieiis  in  bac  re  erratum 
eat :  nam  449  non  aolum  tu,  sed  /am  tu  includere  debebam  (quod  tamen 
supplementuin  inconsiderate  a  me  additan  OtM  loffa  aiOBiilt^  T«  488  la, 
488  dt,  847  in,  806  4fO»  868  Utm. 


Digitized  by  Google 


4 


vu 


ruptelarum  fontem  nou  fuisse  alium  nisi  quod,  cum  in  faniiliari 
sermoue  phiriiiiae  vuces  vei  abesse  vtl  aLccdere  vel  variu  >cst; 
ovdiue  excipere  uuUo  seoteaiiae  aique  adeo  elegantiae  detrimeuto 
pM«eQt»  h4Mnim  nihil  whil  -Ubrarionun  quuque  levitate  impruden- 
Icr  admitteretnr  M^lMime*  qaod  autem  vamium  quibua  uncos 
dreumdedi  alios  nl  ralicaos  omftea  apicibus^insigaivi  alios  noa 
ioaignivi ,  hoc  ea  dc  catisa  factum  esse  echo  ut  iUos  me  antiquae 
dittographiae  reliquias ,  hos  aut  paunos  a  scioiis  explicandi  causa 
constttos  aut  versus  Plautinos  quidem  sed  aliunde  petitos  et  ia 
marginc  primiim  ;^<^pM^itos  post  aittem  in  versuum  gciuiinornm 
continnitaiem  casu  iiiiapsos  iudicare  si^niiicareiii.  et  in  hor  ire- 
uere  sero  vidi  nic  Rud.  66  (cll.  v.  541)  nou  recie  apicibiijs  iii- 
siguivisse  quos  deietos  v  elini  ut  recte  eos  delevi  ('apt.  324  (cll. 
Aul.  11  1  44)  et  Hud.  594  (oil.  Merc.  H  1  2  et  in  uiiiveraum  eia 
quae  TV  in  Philologi  torn.  1  p.  306  i>qq.  exposuisti):  item  apices 
Gi^t.  48  deletes  ▼dim.  praetefea  ne  alii  in  errovem  impella&tur 
hie  ladieaDdam  arbitror  Militia  yersam  1181  unols  iadusum  ad 
nulfaiiii  honm  generam  pertinere  sed  supplemenliim  esse  a  TS 
eeDfietuni  (ct  Moa.  philol.  VU  p»  dl7  sq.)  quod,  cum  alibi  totoa 
versus  a  TB  ad  explendaa  lacunas  factos,  quamvis  Ingeniose  et 
Plautipae  consuetudini  convenienter  procusi  'esseat,  nusquam  re* 
cipere  fas  habuissem,  illo  tamen  loco  temperare  mihl  non  potui 
qoin  inter  versus  Plautinos  asciscerem. 

In  genere  ort1iop:ra{)l)ieo  ad  certani  conslantiam  revocando 
ultro  easdem  fere  raiiones  socutus  cram  (pias  tv  in  praefatioue 
Slichi  p.  XVI  eis  qui  post  tb  Plauluni  edituri  essent  commenda- 
visti.  debere  autem  vLsub  sum  eis  qui  liac  opera  usuri  essent  ut  . 
poiiures  eas  res  quibus  orthograpliia  ia  hac  ediiione  ex  optimia 
ubris  el  grammaticorani  veteram  testimoniiB  revocata  a  vulgar! 
reeederet  itic  sammatim  complecterer,  quo  in  negotio  ea  quae 
VT  Prolegomenon  Trinuinmi  capita  none  egregic  exposnisti  sta- 
ndna  esse  volui  quibus  quae  et  tv  ipse  in  relieuis  fobulis  post 
Trinummum  instauratis  ad  hoc  genus  spectantia  nova  protulisti 
et  quae  alii  probabiliter  iuvestigarunt  et  quae  ipse  observavi  ita 
subtexerem  ut  nihil  reconditius  quidem  praptermissnm  pntem  quod 
non  in  hoc  couspeetn  explanalum  reperiatur.  prnetcrea  subiunxi 
quae  dum  plagulas  liarum  fubularum  retracto  me  invito  non  recte 
scripta  animadverti  et  corrccta  velim.  ut  a  vocalibus  ordiar,  pro 
a  suasu  Bbrg&u  scripsi  e  in  antcperta  Trin.  643  quud  ;ib  onte- 
pariendo  dictum  est  ui  anieceptus  ab  antecapiendo  ^  candemqne 
antistoechiam  ampleacus  sum  in  dUpenno  et  dispeswa  Mil.  1407 
et  360  pro  ditpando  et  ^9pa$tm»  et  In  aequipero  et  ^eli(^  ver- 
bis quorum  vicariaa  seriptuxas  aequiparo  et  defaiigo  viz  usquam 
bonl  libri  sine  discrepantia  agnoscnnt:  o  autem  pro  a  posui  in 
uociuos  Trin.  11  pro  uotmts  de  qua  forma  post  eundem  Hrrokivm 
piura  alibi  dixi:  i  pro  e  in  opstUrix  Capt.629  et  Mil.  695  pro 


Digitized  by  Google 


Vm  EPISTVLA  CRITICA 

obsteirix  suadente  illo  versu  V.  C.  aucioniaie  et  analogia  reAYiVrte 
et  instUor  noniiimm,  et  in  dilecius  Rnd.  1279  pro  delectits  (cf. 
Fest.  Pauli  p.  73  cum  Mtkllrhi  adnotatione) :  o  pro  e  prHecedeate 
«  coB9onante  io  uorro  wrto  uoster  uoto  oiim  sua  subok  ut  euorro 
eomorro  mtorto  remriar  aduonum  pmmr^e  witonw  et  quae 
aunt  similla,  quo  in  geaere  sero  animadvertl  lev  em  Incett^antiam 
quam  TB  praeeunte  admtsi:  nam  Trin,  707  norsili  pro  uerma 
etiam  sine  Ubrie  scribendum  Aiisse  mdii  eo^icedea  al  vele^eris 
QuinctU.I  7  25*):  praeterea  controvorsiust  mihi  reponendum 
crat  Hud.  826,  Amph.  326  interualli:  oe  scripsl  pro  e  in  ohoe^ 
dio:  contra  faemis  pro  fenus  vel  foenus:  at  iniuria  praelium 
scrip.si  pro  proclium  quod  reslUutum  velim  Ainph.22j  2jj  4l6 
744  Cap(.  60  Uud.  ll'Ki-k:  u  pro  e  couaiaiiter  servavi  ia  omnibus 
gerundiis  et  gcrundiYiB  tevtiae  quam  voeant  el  qnarlae  eooiufa^ 
tlooU  ui  i^mukte  etbmdi  diamdum  quaermdmn  fugimdi  coame* 
mtmdus  (mintme  aotem  gentium  In  ttidwidf  quam  fprmam  ab 
eecitanti  librario  Amph.  w8  fictam  fuit  qui  non  aapefnaretur  s 
ceterum  Mil.  34  perliuiirliuidllllisl  aeribeddum  erat  el  Tirltt.8$T 

ilstmidae:  eontira  non  ausim  Mil.  1276  metmndus  restltnere): 
e  pro  t'  in  inteUego  et  neglego  quae  formae  non  tantuih  apud 
Plauium  eed  apud  omnes  Latinos  scriptores  solae  (Idem  liabent» 
in  Aleus  pro  Alius  (quod  ex  *Al^Q£  fictum  est  ut  PhtHppeus  ex 
^iUfcnstog^  plaiea  ex  nUttBSa^  ffynaecetm  ex  ywnttnBi^oP  y  ha- 
lincwn  ex  ^ctluvBtov^  chorea  ex  xoqbCo)^  in  semid  prp  simid 
(notanda  etiam  scriptnra  V.  C.  adsemulaho  Stich.  84),  deniqne  in 
laheac  pro  lahine  Stich.  721  (cf.  Non.  p. 210,  iindc  fortassc  Mil.  93 
luheis  restituend'im  est,  prrirscrtim  cum  Charisius  I  p.  79  InhriM 
in  hoc  versu  lo^a^rit  quod  metro  respuitur):  ti  pro  i  in  Miporla- 
tivis  et  numcrnlibus  ut  decimms  iticcnsurmis  centensiiuius  eL  siini- 
libus  ut  tegiUiiniui  mariitmus  lacrumi  uictuma  acsiumo  cxiatumo 
omuibus  (at  uon  in  exwmus  quam  formam  Stich.  381  errori  U- 
biaiiorum  trlbnendam  puto),  praeterea  In  Itibei  eum  conJMium 
et  IMdo  et  relicna  progenie ,  in  clupeus  duens  et  duenia  (unde 

etiam  dnentelim  scribendum  «rat  Rud«  arg.  4)  mancupium  (me 
invito  Rud.  930  mmdpia  relictum  est)  eamufcx  cum  earmfieina 
WMtrnfesUti  saenifieo  magnuficus  (unde  ponUifex  Rud.  1377,  fu^ 
nmfieem  MiL412,  apuficma  Mil.  980,  gpureuficum  Trin.  826,  mu* 
mtfica  Amph.  842,  signuficcm  Rud.  896*  paauficari  Stich.  617  ct 
quod  sesoentlens  legitur  luduficare  reponcnda  videntur)  subn^ia 
vel  turnip  oca^  vmdio  prondio  deauUo  (quas  scriptuioa  ra- 


*)  e*dcai  •€ri|»tur4  uorsus  nam- etiam  Amph.  55  et  Cupt.  36  repoieixUi 
sit  dabliare  licet  propter  temuis  qoo  bos  prologos  compostlos  esse  TV 
edocatstt  Psfergon  vol.  1  p.SSS  sq.:  sed  ego  iHie  qeoqae  pradoleriM. 


Digitized  by  Google 


AD  FEID.  ailSCHmVM.  Vliil 

tione  non  cnrere  alibi  probav'i  et  sn^pirr^tns  %\im  hoc  genns  rtiam 
latins  pat  ere),  item  in  surpiculis  (apt.  816  pro  ,'^hj)irulis  (cf. 
L\ici\.  ap.  Non.  p.  490):  u  pro  o  hi  adulescens  et  cpistula  (qua^ 
formae  itidem  apud  ceteros  scriptores  ilia  sola  haec  praeter  vi- 
can'am  fidem  habenl),  in  iriobidum  tjlaucuma  AcJici^ns:  au  pro 
0  in  mtsctdum  et  amculari  (cf.  Fest.  Pauli  p.  28  et  Priscian^.  I 
p.  562) :  o  pro  u  semper  post  alteram  ti  sive  consonaiitem  sive 
▼ocalem ,  ut  aeripserim  non  solum  uoU  uoltU  uoHUu  utrigus  uolpes 
F^camts  seruos  ntmom  uiuoni  aed  etiam  morim»  tmitumn  mUuom 
mgemum  prmec^mos  triduam  fiueiuom  rumt  abnuont  et  quae  aunt 
aimiUa  ean^tis  tuus  tuum  suns  stum,  item  praecedente  qu  ut  in 
guoCict  gud  qttor  quom  (tibi  eoniunctlo  est)  quaequomque  utquom^ 
que  fnon  quomplures  sed  covphires  qnoniaiTi  in  hoc  vocabulo 
prat'positin  est)  aerjuom  pt  iniquom,  cu  posui  ut  in  mendad" 
locus  faUilociLs  namlocus  conlocuniur  pediseciis  cxecuntur:  anti- 
qiiitiis  Tidelicet  iitnimque  genus  eodem  modo  S(  rijihnn  esse  vi- 
deiur  qvivs  qvm  AHi^vw  prdisbqts  sicnt  pb^vnia  qvni  ct  quae 
sunt  similia:  denique  oe  pio  u  in  moenia  inmoenis  moenio  udmoC" 
mo  cornnoenio  (sed  non  ausus  sum  conmoenis  scribere  pro  connm- 
ni.i)  rii  ru/nmoemo  (quarc  etiam  Mil. 223  liioeni  soribeiulntn  eral): 
sero  inteliexi  Rud.  998  et  1000  poeniceo  et  poeniceum  resti- 
tuendum  fuisse  oil.  Pseud.  I  2  92.  de  Graeca  vocnli  y  ex  Plantinis 
fabulis  prorsus  expellenda  in  eiusque  locum  ubiqno  ;f  reponeiula  tv 
in  Proleg.  Tria.  p.  xcvi  nimis  caute  iudicosse  vidcre,  confldentius 
ibid.  p.  cccxxy:  e^o  in  quattuor  primis  comoediis  hoc  tomo  com* 
preheosla  oisi  In  Amphitmo  et  meophania  et  magudaris  Rud.  633 
et  trugonus  Capt.  851  (qui  Giaeee  dicitur  XQvymp  quo  de  para- 
schematlsmo  cf.  Lobbckii  Paralip.  gramm.  Gr.  p*  138)  submo* 
vera  uon  eram  ausus ,  sed  in  Trinummo  hac  In  re  constans  esse 
coepi,  scripsi  ^;li^u  Lttsiieles  muropola  Olttmpiekm  Sums  Uluricus 
(▼•  852  scriptiuam  Anibrosiani  Hilurlca  intactam  debebamus 
reiinquere  cll.  Men.  II  1  10),  neque  in  relicuis  fabulis  literam  illam 
tolerabo  quam  ne  Ennium  quidem  et  Attium  adhibuisse  Ciceronem 
et  Marin m  Yictorinnm  testes  habemus.  cena  ct  paenitet  et  ne 
adfirniaiidi  particniam  me  sic  semper  seripsisse  pro  coena  et  pot' 
nitet  et  nae  sileiiiio  praeterireni  nisi  mullos  liomines  docios  vi- 
derem  novicias  illas  uc  dicani  barbaras  formas  etiamnuuc  am- 
plecti.  simplici  i  duce  Ambrosiano  (Trin.  17)  scriptus  est  nomi- 
nativns  ille  prouominis  pro  ii:  'geminatum  enim  x  ut  tva  verba 
faciam  mea  in  pronomine  non  maiorem  iidem  liabet  quam  in  dU 
dUs  pro  ^uibus  txA  di  dis  ut  i  i$  aut  dei  deU  ut  el  eis  veterea 
proliurnnt  t  Item  semper  scripsi  Meh  iiUch  eamdo  deieio  adicio 
earn  similibus  in  quibus  geminam  f  in  nnllo  bono  libro  lepetitnTy 
contra  Tcin.  644  non  obex  qnod  tt  coniectnra  alioqtd  praedara 
adsecutns  es  sed  obieat  de  qua  scriptnra  alio  loco  aceoratius  dia- 


Digitized  by  Google 


X  EPISTS  LA  CRITICA 

senii.  extrilas  vocales  iuvt^uies  iu  coH<juistor  Am  ph.  65  et  82  pro 
conquisilor,  in  fensirm  Mil*  379  ei  Rud.  88  pro  fenestra  r  in  uUor 
Rud,  990.  pro  vieior,  in  sarsus  Rud.  I3i4  et  sorsum  Capt.  710  pro 
eewre^  et  seorwm  (unde  ne9cio  en  Amph.  1108  et  RiuL  179 
sum  pro  dSeomiffi  i>e8titueqdiim  sit),  aspuntio  aut  iateEasplratio  addita 
est  Mu9  et  Ac»2ijtor  et  hanmdo  (Baccli.  51  iioa  diibito  quia  tb  ipsnm 
paeniteat  spretae  V*  C.  aucUuitatis^  cf.  Stich.289  347  Rud*  122  294> 
et  caniherius  vocibus,  dempta  crus  et  ellehorus  ct  armtpex  et  cno- 
Itis  ut  ius  nominibns  et  pro  exclamationi  (denienda  ui  fallor  etiam 
ah  et  oh  et  uah  exclanuitiuuiUus);  iiou  iusto  loco  iiiteraspiratio- 
iiem  iiisertara  esse  Amph.  868  et  Triu.  132  iu  vivkoatam  voca- 
bulo  scro  intcllexi  quod  incohatam  scribcndnm  esse  post  Wag- 
PfKRT  disputationem  iu  Orthogr.  Vergil,  p.  440  ct  Osanni  adnola* 
tiouem  ad  Cic.  de  re  p.  p.  Ill  sq.  cerium  videiur,  pra<  sertim  cum 
iu  Amph.  versa  V.  C.  incoatani  exliUK' it.  \\i  ad  consonantes  pro- 
greUiar,  aole  *  et  ^  nusquam  tolcravi  b  sed  ub*que  p  reduxi  vc* 
lat  in  ape  apeum  apsoluo  apscedo  apettdi  apedneo  <^secro  opser0 
opseguor  opeeruo  apsigno  opeieto  apeonhm  opsirictue  ettpsequer 
eupuMo  wp8,  optemperfi  opteeior  opiineo  optigil  optamm  ifptnm» 
ei^^ierdiiieo  euplerfuffh^  et  nemper  eeripei  puplkae  et  pf^cUu^f 
item  set  apui  UhU  Uiui  aUnU:  .contra  molliorem  cum  duriore  sono 
mutare  quod  librorum  auctoritas  fere  ezigebat  non  ausus  sum  in 
ad  id  quid  quod  quas  acriptnw  propter  usum  cui  liaec  editio 
destinata  est  *popu!o  concessi,  sciciitiam  mihi  reservavi':  hatU 
dedi  ante  vomlos  et  h  liicram  et  cons  on  antes  guilurales,  ante 
labiales  et  deutales  ubique  hau  (itaque  eiiani  hauscio  et  hoc  qui- 
dem  vcp  W  ut  nescio)^  de  quo  discrimiue  artificiose  invesligato 
alibi  dixi:  pro  quatriduo  Asiii.  Ull  1  19  eat  V.  C.  scripsi  qua- 
di^iduo  quae  scriptura  raiioui  sola  couveniens  ubique  revocauda 
est  (cf.  Tbbgdbbi  praef.  Gc  Tusc.  p.xxu):  illud  autem  me  nunc 
paenitet  quod  Trin.  1016  tb  praeeunte  cum  libris  gurguUost 
aeripsi  pro  dircilUosty  ilia  eidm  reeentior  est  forma  apud  Ver- 
gilium  quoque  Georg.  I  186  in  multis  libris  eztans  sed  neque  in 
Romano  neque  in  Mediceo^  haeo  Yarronis  auctoritate  stabilita 
apud  Servium  in  versum  ilium  Vergiliannm^  quo  ajcoedit  quod 
Rud.  1325  uterque  liber  Palatinus  tuetur  cureuUtmcutos ,  ut  taceam 
nomen  CurcuUonis  in  fabula  cognomine.  geminatas  consonantea 
T8  duce  probavi  in  mucddua  (at  eucidus)  futUUe  mustella,  item 
in  esstnn  ct  comeftsim  et  ewwno  cum  similibus  (me  invito  Capt.  912 
esunenSf  ibid.  4()8  esurUUis  relictum  est}  *):  praeterea  semper 


*)  liuc  pertlnet  etirnn  qaod  none  inteliext  •criptur*  librorimi  uiMte 
Mil.  30*2  pro  vise  ♦'t  Anhrfjsinni  ussurae  Tnn.  181,  eod«ra  Bcrlpturie  cnssua 
et  Uiui»*ione*  apud  Uuinctil.  I  7  20,  in  quibut  omuibiu  sicut  in  essum 
aat  i  BUt  4  itlera  est  ^uae  nt  exirita  eompeassretar  Tldetar  f  genlaataai 
esse. 


Digitized  by  Google 


AD  FRID.  KnS€H£UY>L  XI 

scripsi  redduca  (at  reduXy  cf.  Schnridkrvs       olcni.  lini;.  Lat. 
p.  587  sqq.  cuius  de  diiohns  versibus  Capt.923  et  Riif!.9()9  iudicio 
i\on  sum  obsecutus)  repperh  reituli:  Mil.  26  27  30  UbO  bwn  iutel- 
loxi   non   fuisse  8oUicita!i(i:im  scriptui^m   optimoriuu   librorum  ^ 
bracchium  (cf.  Wagm.iu  Ortlu^gr.  Verg.  p.  419),  itemRud.547 

t(  1313  marsuppiam  sive  marsippium  quod  in  libris  Plaminis 
eadeni  iiK  onstnnha  scriptum  reperilur  qua  in  librys  (Jraecis  fiag^ 
9^7tLOv  uagavmov  ^kaqGimtiov :  coutra  impr(»1»aiulum  arbilroi' 
nollo  quod  TV  nuper  in  Sticho  ubi  tibri  pracbebaiu  iu  cohtinui- 
tatem  vei  boruin  recepisli  et  in  praeiatione  p.  xv  sq.  ita  defen> 
disti  ut  quam  scripluram  antiquos  aiietores  habere  ex  Diomede 
gnutnmatieo  disceremns  earn  ab  edilore  Pktmi  obsctmii  par  hob 
esse  conteiideres.  eni  sententiae  lubeater  subscriberem  si  rationem 
isiiii8'«iitiqiiornm  doctrinae  pevspicerem :  vr  quidem  *saU8  ay«- 
tayoBg  nanuoto  transire  in  noUa  potatsse'  profiteris»  sed  aptequam 
quae  Aierit  ista  anaiogia  argumentis  eviceris  non  possum  non 
doetrlnam  illam  pravam  iudicarc  ortam  fortasse  ut  Schnbidbxts 
1.  s.  s.p.  418  scite  siTspicatur  inde  quod  rnalo  a  ficiXXov  desccn- 
dere  opinabantur:  ilaque  me  ipse  reprcliendo  quod  praeposteru 
usus  iudicio  ct  tva  ipsius  spreta  admouitione  per  totam  Trinum- 
mum  vitiosas  scripluras  noHo  et  maHo  induxi:  rostitutiini  igitur 

velim  V.  634  685  688  945  979  1060  1157  1170  nolo,  762 
malim:  ceterum  idem  ScuNEruiiRvs  docet  cinu  Diomede  etiam 
Comutum  apud  Cassiod.  p.  22b3  sq.  Papiriunum  apud  cundem 
p.  2290  Bedam  p.  2339  in  damnandis  scrlpturis  m/iHo  et  noUo 
coiispirare.  dixi  do  freminatis  consonantibus.  in  coiiipluriims  vo- 
cab tills  suadeiuibus  liln'is  eae  consonantes  quas  posterior  actas 
extriverat  restiluiae  sunt,  velut  iu  quincUis  pro  quintus,  ?ianctus 
pro  nacUis  (non  autem  pereuncior  vcl  perconetor  scripsi  sod  per- 
eanior),  eamaiphM  el  terrwnptor  pro  corrupku  at  cmrvptOTf 
$em^  pedetemptim  eoniempito  pro  teiUo  pedetenUm  eoniemnot 
Uem  d^ens'  eenUens  toHent  quoHens  oum  similibus  at  esn^iutt- 
mus  meenmmm  et  Aewaurus  quod  etiam  nentro  genm  ihm" 
uturwn  a  Plamto  dictum  est  (veloi  per  totam  Trinummom)  pro 
ikesmiruSf  gnatM  pro  natus  ut  tamen  bano  soripturani  noa  om- 
nino  rcpudiarem  sed  id  discnnoen  servarem  qiiod  Nakkivs  in 
Opusc.  pbiiol.  vol.!  p.  187  sqq.  *siBe  libris  ipsnrum  locornm  inter 
se  comparatione'  etiecit,  constanfer  aiUfm  ignatus  pro  innaius 
scribei-em.  simplices  const>iiaii(e«  TV  rcbtiluisti  in  bis  vocabulis 
qnae  vulgo  geminatis  scribi  solent:  hiee  huice  hivine  hncinc  sicine 
com  similibus,  ilico  *pro  reiectaueo  illico\  ocuUiis  ubi  numeri 
primam  syllabam  brevem  flagitant  pro  occultusy  sario  ^vo  sarrio ; 
^  addidi  -  Wera  quam  scriptitram  ahera  poiiorem  esse  alibi  de»oii- 
strayi,  pelex  Ead.  1M7  pro  peUex,  pintUa  Amph.  «t  priore 
na&n  in  V.  C.  exaratum  est,  hoo  enim  ad  pummn  eandem 


Digitized  by  Google 


Xil 


rationem  habet  quam  mmdtis  ad  amtaon,  uiUcus  ad  uUUm,  milia 
BA  mUle^  quod  geans  eliam  ItiShia  patere  arbitror:  nuum  sugum 
promm  qwM  fomuui  vy  Plautino  aermoiii  evidantcr  vlndicasU 
eonstanter  rodiau»  nisi  quod  Ampli*  1112  rurmm  reliqui  propier 
iitzta  positum  vorwm^  qua  da  oauna  etiam  Capt«  656  waatWOk 
WtfSVBk  iatactnu  debobani  relinquere.  It  pro  ci  servavi  In  indw- 
Iftfe  infitior  et  infldat  nuntm  eontio  ea»diiio  tuapHio  conm^um 
Tocabolia  quorum  de  plurimis  alio  loco  accuralina  dlaserQi,  ilem 
in  ieiutf  ouina  Tteariam  foimam  sccHus  Vacronis  teslimonio  fir- 
matam  tv  palmari  emendationc  Trio.  130  reaiiluisli.  pro  gtf  scrip - 
turn  est  c  ill  cotidie  et  cotitUmius  et  relicuos  de  quibus  scnptu-^ 
ria  in  Tulgos  constat >  et  ia  casao  pro  quasso,  s  pro  x  leposui 
in  $escentiy  repon^dum  fiilsse  sero  vidi  in  paafiiUmii  et  per> 

puosillam  Capt.  175  et  177,  in  pamUidaiii  et  pansUluU 
Rnd.  729  et  997,  in  pausOIfttflll  Rud.  929:  pro  e  scriptnm  eat 

in  9Uscenseo.  pronomiuuni  formas'jutr^e  et  ^{iu^m  scripsi  per 
qtddquid  per  d,  sed  eonstanter  nequiquam  postiilante  ratione 
et  consentientibus  libris  tantum  non  omnibus,  dispenno  forniae 
Mil.  1407  pro  dispando  iam  siipr  i  nuMitio  facta  est:  eodem  versa 
distennite  scriptum  est  pro  disttndiic.  format  pi*  niores  quam  quas 
politior  netas  probavit  sunt  iuuenix  Mil.  304  pro  innix  et  prae- 
hiheo  pri)  pracbeo:  semel  (Trin.  4*26)  libri  testantur  dehiheo  pra 
debeOf  bed  quia  constantcm  scribendL  rationem  exequi  volebam, 
hoc  autem  ubique  reponere  mibi  nimiae  audaciae  videbatur  (qua 
in  re  nunc  tb  adsentientem  habeo  in  praefatione  Stidii  p.  xtii), 
lllo  versu  vnlgarem  formam  restitnis  quod  fortasse  fkeere  non 
debui  sed  potius  ubique  dehibeo  ponere,  nt  nnnc  me  fere  paeni- 
tet  quod  -non  ubique  dueUnm  duellator  Jhi^hna  duelHffero  rc- 
stitui  pro  belhm  hellator  Bellona  belligero,  sed  diligendus  toto 
hoc  iooo  per\'estigato  multa  etiam  Titia  et  ineiegantiae  aperient tir 
quas  aequi  Icctores  facile  excnsabunt,  pracscrtim  cum,  ill  vcris- 
sinie  TV  nnper  docuisti*  *suapte  iintnra  iioii  tani  certis  linibus 
hie  locus  univer^us  circiimscripius  sii  quin  senip  r  <piaedam  va- 
^^1lura  sint  liberins  quae  unius  norma©  severitaiu  i  xaequari  aiit 
ratio  vetet  aui  dis>auadeat  cumin oditas'.  sed  uoii  loiilo  liunc  lo* 
cum  antequam  de  altera  litera  Graeca  z  quam  scptimo  demum 
a.  u.  c.  aaeculo  eoque  exeunte  Teliculs  denuo  adieetam  esse  scunus 
sententiam  meam  mi  proposuero,  onm  aliquot  in  hoc  geneie 
peceata  admisisse  videar  quae  corredione  indigeant«  illam  igitur 
Uteram  ab  ipso  Plauto  non  esse  adiiibitam  certiim  est:  extat 
autem  in  nostris  libris  in  zona  cum  tonarixis  xama  Zeuxis  Za- 
eynthtts  hadizo  trapezita  vocabulis  quae  quidem,  cum  Priscianus  I 
p.  561  referat  *voteros  pro  ^  s  vel  d  posnisse  SagwUhum  [an  5/1- 
i'Wifhu^.  \\{  •^raiiHiiaticMis  ipsos  vereus  Mercaloris  Piautinae  III 
4  62  V  2  99  102  in  menie  habueiil?]  nia^a  pro  Zdnvv^oi 


Digitized  by  Google 


AD  FRID.  aiTSCHEUVM.  XIU 

(AaScCy  odor  quoque  dno  zov  o^Biv,  Sct/ius  pro  Zrjd^og  [spectal 
hoc  ui  fallor  ad  Pacuvii  Antiopam]  diceules  et  Mtdentius  pro 
MezeniiuSf  nan  dubito  qohi  ita  •cribenda  sint  ut  omnia  exceptis 
duolm  qoae  ulcino  looo  posul  ab  9  lit«ra  incipiant,  qtiae  mea 
aententia  «o  aoa  mcdiocriter  confirmatar  quod  Mere.  V  3  8i  uter^ 
que  JIber  Paktlaue  tonam  coddbel  pro  xmum  (corrigeDdnm  Igitnr 
Trui«802  aonarlna);  badixas  autem  Asia.  Ill  3  116  mntaadum 
est  in  ha^^as  ad  sfmltitttdlnein  yerbonim  Plantinorum  nittU(cis90 
AiHchso  comssor  cwMsso  aliomm:  trapeziia  denique  nomiai 
ntnim  irapedifa  an  trapemta  (nam  Mezentiwn  antiquitus  eiiam 
MestenUum  dictam  esse  tradaut  Diomedes  ci  Veiius  Longu8  alio- 
rnmqiin  niibpm  exemplonim  gpmtnnti  pro  f  positi  congessit 
ScHNEiDKRTf;  1.  s.  s.  p.  384  ^<\-)  siihstitiHMi(lum  Sit  OX  pFOSodla 
liiiius  nominis  rectc  detinita  pendet:  atque  hac  in  re  TR,  vir  doo- 
ti'isirne,  «>pinio  graviter  fefellisse  videturqui  Proleg.  Triu.  p.cxxwii 
coniisiis  intogritate  scriptmac  librorum  in  versii  Triii.  425  adse- 
Teraris  liteiam  in  irapciUu  vi  posiiiouis  cxutam  esse',  quo  ego 
dlcto  bona  fide  nsns  de  duobus  versibns  Captlvorum  prave  iudi- 
cavi.  evolve  enim  qnaeso  hos  versus  Plautinos  qnorum  vul^ata 
scriptura  recte  se  habet:  Asin.  11 4  33  Cure.  ni50ini43Y320 
Pseud,  n  4  67  et  adde  Capt.  449  qui  yersus  restincto  meo  sup- 
plemento  (illud  *niea  interpolatione'  volai  dioere)  Ita  restitnendus 

est  Se(][iiere  me  iiidticm&  ut  dem  A  trapeaaiti  tibi  et 
eiosdem  fabulae  y.  193  qui  in  buno  modum  aplcibus  coDsLgaan-> 
dtts  est  QuantiUmn  argenii  mi  aput  trapesaitdm  siet 
et  Cure.  V  3  43  eui  ope  V.  C.  baee  fonaa  reddenda  est  TA  me 

sequere:  Quo  seqaar  te?  Ad  trapessitdm  meum  et 
eiusdem  fabulae  II  3  66  cuius  correcturam  in  Prolog.  Trin. 
p.  cxxTi  propositam  9V  mibi  probasli  praeter  apices  sic  polius 
dispertieudos  [Ibl] 'dedistlii  to  drgentum?*  inqaam:  Mmmo 

aput  trapessitdm  situnist'  (nisi  fortas.se  sic  inslanrandns  est 

*Dedistin  tu  arf^entnm?'  iiiquaiu:  *imrao'  [inquit]  ^aput 

trapessitani  situmst')  :  illos  Inqnam  versus  si  consideraveris, 
ne  TV  opinor  mihi  astipulal)ere  non  solum  Triu.  425  in  quo  versu 
mc  Tv\M  correcUiram  nuper  piopusitam  rccepissc  supra  proi'es- 

sus  sum  nunc  sic  conigonti  Trap^ssitae  di^acliuniaruiu  rnille 
Oliirapicho  vol  Oluiiipico  sed  etiam  hos  versus  Cure.  II  3  62 
III  36  V  3  34  Kpid.  I  2  40  lenibus  transpositionibus  in  hunc  mo- 
dum rediutegranii 

£equem  in  Bpidaurd  trapesaiMm  LncoDcm  nduerim. 

Trap^ssitam  [hie]  Lucdiiem  qnaero:  Bfe  mihf. 

Me  ipso  praeseute  ct  trapessitd  Lucane :  Non  taccs  ? 


Digitized  by  Google 


xmi 


EPISTVLA  CRITICA 


Die  modo  J  unde  aufdrre  nls  me  i  a  qad  trapessiti 

petam? 

lolo  enim  oaelo  a  rero  abemvit  KAMFMAHim  qui  de  praep.  or 
ustt  Plaut.  p«  11  sq.  primam  huius  yooabuU  sjUabam  prodooi 
poBse  opiaatur.  sed  redeo  imda  abcipi  me  passiis  sum  ioagius  et 

verbo  dico  de  adsimilatione  praepositionum  cum  verbis  ct  nomi- 
nibus  composit^rum.  in  quo  quidem  genere  idem  ego  iiislitutum 
tenui  (certe  tenerc  volm)  ([uod  Phil.  Wagivervs  in  VergUio  suo 
ad  pristinam  orthograpliiam  revocalo  se  leuuisse  piofessus  est 
Orthogr.  Vergil,  p.  406  sq. :  libros  igitur  bonos,  Ambrosiauum 
potissinmiii  et  Veterem  Codicem,  duces  ita  seculus  sum  ut  ia  eis 
verbis  ia  quibus  coostanter  iuHexa  esset  praeposiUo  retinuerim 
adsimilatioaem,  respoerim  eandem  in  eto  In  quibns  praeposltionaa 
iatecpraa  a  Phtuto  servatas  esse  vel  ploribus  eaemplis  vel  etiam 
ano  satis  probabili  dedaratum  Tlderetnr^  doq  opus  est.  at  omnia 
nomina  ac  verba  cum  praepositiombus  composiia  hie  enameren^ 
nam  si  lotus  hie  locus  ad  liquidum  perduei  omaiao  umquam  po- 
test,  hoc  tum  demum  fieri  poterit  cum  omnes  eomoediae  a  tb 
supellectile  crltica  instructae  in  publicum  prodicrinl:  scd  panca 
quaedam  quae  line  pertinent  promiscue  atliugo.  ad  praepositio  , 
semper  mutata  est  ante  f  et  r  literas  velut  in  allineo  atlondeo 
arrideo  arrigo  arripio  (Rud.  tamen  1532  ducibus  libiis  scripsi 
odr(iii('f)y  item  in  accedo  accipio  accuso  appello :  ikiu  debebam 
auieiu  apparto  servare  Amph.  793  794  Capi.  -^67,  quia  Triu.  218 
in  Ambrosiano  teste  Scrwarzhanno  scriptnm  extat  adparrat, 
neque  aocmbo  vel  ace^  Amph.  802  8M  MIL.  653  753  IVia.  473^ 
•quia  idem  liber  antiqaissimua  Stidi.  488  anciWBBaB  tuetur:  ean- 
dem Tocidam  ooQstanter  tnmcavi  ante  a  literam  nbi  hane  una  vel 
duae  consonantes  eadpinnt,  ut  in  a$to  a^eenda  agptda  et  a^cfo 
aspemoT  Mir^go:  cm  praepesitionem  semper  iategram  servavi 
practer  commodits  et  corrumpo  et  eonecto  conifar  eoniveo  cum  si- 
milibus  de  quibus  Tvnuper  disscrnisti  inMus.  philol.  VTl  p.  318  sq.: 
p  r  ante  f  ubique  miitavi  in  ec :  eadem  praepositio  \ibi  euui  verbo 
ab  s  iitera  incipienti  composita  est,  banc  cxtrivi  velut  in  exequor 
exigno  cxoluo  exitrgo  exupero  excribo  expecio:  in  semper  In- 
tegra relicta  est  praeter  impeio  imperiim  impetro  (sed  in  his 
quoque,  ut  sero  vidi,  integra  servanda  erat);  ub  et  oh  ct  sub 
praepositiones  ut  ante  /  consonant  em  constanter  inflecterem  sedulo 
curavi  propter  rationem  Philologi  torn.  VJl  p.  323  a  me  sigoiftca- 
tam:  scripsi  igitur  Amph.  322  afv^  (ubi  V.  C.  affuii  babet)^ 
646  oflbrmaio^  893  offuie,  1002  mfferei.  Capt.  755  offrenatum 
(V.C.  oferenafum).  Mil.  209  5m/5^^//,  Rud*  688  ^sj/Tm ,  1013  o/"- 
fleetam^  J059  su/frinii  (V.  C.  fubfringi  rare  CKemplo),  Trin.  1092 
offusam  et  sic  quidem  semper  nisi  contrarium  ascripsi  conspiran- 
tibns  optimis  Hbrts.  absolvero  hunc  orlhographtae  in  hao  editione 


Digitized  by  Google 


AD  FBID.  RITSCHEUVM.  XV 

»i 

receptae  conspectumy  si  pauca  addidero  de  eis  verbis  quae  cou- 
M  vMin  viilgtrm  'diTisim  scribMidA  dosl:  tvnt  polksimum  haec 
ImIto       vitro  iiA<o  i[pciel»,  "iMro  rumpo,  in  viem^  dum 

w»dOf  md  MoAflBt  tt  0t«ii  md  modms  qt^  nrndo^  MdUi  modi  oma 

almilibnsy  res  pupiieaf  iM  iurandmn  (h'mc  corrigcBfdin  venui  ^ 
RvA.         f<  9uiifeM"(Bie  roitiitteiidiim  MihdaO)  et  quando  ^vf- 
diem,         eft^liKm  et  dudumy  prius  quam,  M  ubi,  ne  trf^ 

qieam,  (am  etsi:  quorum  tantnm  de  hoc  quod  postremo  loco  po- 
sui  habeo  quod  dicam.  rncte  tv  in  Proleg.  Trin.  p.  cxLirr  dacuisti 
tameisi  compositiim  esse  ex  iam  vicaria  forma  tamen  paiticiilae, 
ciiius*  cum  TV  adtirmasses  praeler  illud  compositwm  nulla  in 
PlauUnis  Uhris  exempla  superesge,  nnper  ipse  tr  correxisti  in  ad- 
notatioae  ad  Stich.  41  iu  quo  verbu  iiber  Ambi  o&iauus  illam  ipsaui 
*  formam  tarn  pro  iamem  teatatur,  nimo  vero  quid  tandem  obstat 
i|tio  ndmu  nott  ftolrnn  iamen  particn&e  bane  breviatam  Idrmam 
•ttbadtnammi  ubl  nmAefi'  tUam  monoBTUabilin  flagicant  (duod  IM 
Mil.  530  1365  Riid.884  1347  1350,  factum  vellem  Gapt.297 
Ifil.  66^)9  sed  etiam  tarn  etsi  sic  divisim  Bcribamus  ubi  disylla- 
buni  est  (qnod  itidem  Trin.  679  feci,  neglexi  Amph.  21  977 
Capt.32l  Mil.  744)?  ubl  aiitem  fawietoi  bacchiiim  efGcit  ut  Pseud.  T 
3  16  vcp*  W  scribendnm  est  ut  qnamobrem  scripsi  Amph.  552 
Mil.  360,  quemadmodum  fortasse  cum  libris  scribere  debebam 
Trin.  236  pro  quemnam  ad  modum  qnod  de  coniectura  dedi.  con- 
tra atque  in  illis  factum  est  vcp'  'iv  scripsi  numquh  neqids  siqui^ 
(peccatum  est  hoc  in  genere  Mil.  19Q)  cuiu  siiiiiiibu^  et  enum- 
quant. 

Be  nummnim  ii«(«doiie  qttalem  tto  ezempla  inatiiiii  tup 
iffahu  V9Mb  vUm  hoc  adSo  ^'singularl  nota  velut  in  iuo  malwn 
•igniftcari  binaram  ayllabarum  pron\intiatioiiem  ittonosyUaban), 
aire  ea  fit  dnarum  TOQaUnm  seaa  excipientium  ayblzesi  aWe  unius 
Tocalia  edblipsi*. 

Aeitst  Hi  duobiis  perfnngar  munerlbns  quorum  alterum  ae- 
i{Qilcs  'ex%lt»  altemm  mea  apogfte  iiulii  inlnnxi:  prianim  iitpro- 
ilMr  qnas  emendatioftea  in  tersnnm  aeriem  a  me  receptas  quibus 
viris  doctis  privatim  acceptas  referam  (nam  qiias  publi cp  ab  aliis 
proditas  recepi  non  est  hie  locus  ut  enumerentnr) ,  delude  ut 
quae  curis  secundis  iaiellexerim  in  singulis  fabulis  corrigenda 
esse  quam  bicvissime  potuerira  persequar.  accepcram  autom  ab 
KvD.  Khbbsio  conleg:a  meo  doctissimo  eas  coiiiecluras  quas  Frid. 
VoLG.  Rbizivs  margini  exempli  sui  editiouis  Gronovianab  in  Cap- 
thrls  WBte  glorioso  Trinummo  ascripserat ,  ab  ae  anno  MSMJceJXun 
ten  Bcrolini  In  .stndlft  bMoltuiitaaa  laamiiint  ox  eKempIo  illo  qnod 
mie  F^wu,M9m  Wiaitm*  poaaidabat  ^ligemisaiine  transoriptaa. 
de.oniftnp  c£nVec(uxla  B^i^Kiifia  nosti^qnaa  Gob.  Hbiuiannvs  in 
pikentione  TOniunmi  p.  tui  aq/naTravit»  Rbizivm  eas  *dum  le- 
geret  Plautum  aacripsiase  at  aUquando  retraotaret*  ^uarequieaa 

r  ' 

Digitized  by  Google 


p 

XVI  msmA  dtmcA. 

'QwaMB  in  ItMsem  edere'Tdkt  iidiuiam  faiplunmi  <fM  maidbiis  ' 
modestlsaimf :  hoiuB  «go  admoalti<Hfti8  menor  (vdim  eiudem 
memQieiii  esse  Puv.  Osaiiiitm  cum  imtetaliil  quod  in  oommen- 
tatione  Bua  de  .pron.  la  ba  id  formii  p«  29  poU&oitiis  est)  infm 
fm  eaa  taatam  commemoravi.  quas  ipse  mapi  exclij»ls  etiam 
qiias  iam  Ubbjuhiitb  ,  aut  in  praefaiione  'Mnnittnii  .tmt  aliM 
.  public!  iiiris  fecerat,  fas  tamen  esse  putavi  me  eas  non  reticere 
(cxceptis  rebus  miauiissimis)  quas  ante  alios  Ule  occupaverat. 
pr?\eterlmc  nliqiiot  emendationes  quas  infm  suis  locis  memoravi 
debeo  ainichiac  Fhidbrici  m€!  Ottonis  ,  discij>linae  tvak  alumni, 
quas  diini  pioxima  liieme  has  coinoedias  una  legimuB  mecum 
cuuiinuuicuvit  aliquando  ut  spero  uberiores  £ructua  .studiortm 
Buorum  Plauliiioi  liin  etUturus.  ,  . 

Amphitruonis  igitur  primum  m^.  paenitet  versus  46 
ita  ut  in  hac  editione  legitur  instaurati>  quoniam  are  Plautina» 
quod  TV  in  Proleg.  Triri.  p.  ccx  verissime  obsen^asti,  in  fine  sc- 
narionim  iambicomm  numquam  tria  sese  iambica  vocabula  cx- 
eipere  passa  est :  in  libris  autem  sic  scriptus  extat  Sed  mo9 
numquani  illi  fuit  patri  meo  (in  libris  Langianis  meo  patri)  ia 
qua  scriptura  quam  mancam  esse  adpaict  tanium  abest  ut  mihi 
.  cum  LiNDKMANNO  (qvii  cuiu  aliis  illir  srilpr>it )  dativns  illi  frigere 
videatur  ut  nunc  nihil  aptius  iudicem:  uuin  bicut  Ule  luppiter 
saepe  9H%%tmm^  et  a  Plauto  (velut  Amph.26  461  Curd  1  27 
Most,  n  1  61  Pa^iid*  IIH  1  16)  et  ah  aliis  acriptoribus  (velut  Go^ 
iu  CatiLm  12  29  Cora.  Nep.  eplst.  Com.  $.4)  didtnr  Cadd.lK^ 
JHetpiier  apud  Liv.I  24  8,  Hbtm  «ilm  PlauU  3aeoli.699),  afo 
lioo  versu  daiivus  iUi  conlnnctus  cum  meo  patri  qui  ipse  luppiter 
^  est  opiime  se  habet,  quern  datlYum  etiam  si  alius  quia  ac.  deo- 
rum  snmmns  si^ificareinr  non  mntassem,  si  mihi  o^pportune  in 
mentem  veuisset  versus  huius  fabulae  858  sq.  his  de  causis  huno 
vmum  sic  restituendum  esse  censeo  Set  [la]  mos  ilU  BIUH- 
qnam  fail  meo  patri  ^  ui  fuU  mensuram  spondel  exaequat.  — 
V.  69  Gonstruotionis  ratio  (of.  y.  74  amMm/tfii)  postulal  ut  scrl- 
^atur  ambfaaily  quam  enndem  singularem  v.  71  tt  In  Proleg. 
Trin.'p.  i.xxxv  ex  vestigiia  V.  C  ifu  ambitteiU  Teriasime  reatU 
tuiati :  eelemm  v.  74  inhium  nuno  malim  aio  transposltum  M n- 
^atrdtmn  qaast.  V.  Ill  ravocaada  eat  Hbrormn  scriptura 
et      uiro  et  ex  sniiiniid  lone  (quod  arti  prosodiaoae  Plan- 

tiuae  non  repuguarc  alibi  probabo):  item  v.  130  Haut  quis- 
qnam  qnaeret  qui  aicm  aut  quid  u^nerfm  (cll.  Bacch.  762 
Mil.  685  ):  V.  353  Time  enim  mihi  dextr^  uox  auris:  v.  339 
V^ram  certuiust  c<5nfidenter  hdminem  contra  cdnloqni 
(quern  Tocaum  deceptus  CaUo  Pabbi  de  V.  C.  teatimonio  mutaveram): 


Digitized  by  Google 


I 

AD  FilD.  RUSCBEUVM.  XVU 


T.374  Qa{  ego  mf  SO.Perif:  ]|IE.nmBi6tlM;  t.506 

qai  quidem  mens  sit  pater :  v.  950  qui  in  met  nmuf  fait : 
r.  1054  Ncque  iillast  confid^ntia  iara  in  cdrde.  —  V.  269 

additanieiuo  his  facile  c.ireas  verbis  sic  Iranspositis  Atque  telo 
siio  sibi  Imuc  malitia  a  foribus  p^llere.  —  V.  !293  pro  li- 
brorum  scriptura  quom  (ant  qucin)  in  meniem  uenit  quod  iaeptum 
{jlossema  esse  nnhi  concedes  reposui  quom  recogito:  eptius  for- 
tasse  quom  considero  (cll.  Trin.  404),  nisi  recouditins  quid  a 
poeta  scripliini  fiiit  quod  pnsteaqiiani  glossemati  illi  orif^'nicm 
dedit  expulsum  est.  —  V.  ^2  reotiua  pnto  quam  certo  scrihainr 
C^rte.  — —  V.  384  vides  earn  correctinnein  qnam  olim  Philolo^i 
torn.  IT  p.  94  propostirram  me  abiecisse  et  aliam  temptasse  quam 
nescio  an  ipsani  ilidem  reiceie  et  haiic  Car.  LACHMVNwr  am- 
plecti  debeam  quam  tt  qnoque  nuper  adsensu  Tvo  compiobasti 

Nam  ^Amplutraonifl  Sdsiai'  me  <Ssse.  —  V.  396  non  red* 
fecisse  ¥ideor  quod  OttoVW  met  coniecturam  fo^dut  ici  repti- 
aivri.  V.  ^  tfiiiupoiieBdm  mt  Mihi  quod,  t«M6  acri* 
besdan  eicdtricofimul.  — •  Y.  W%  reeepl  Lihsb  coaieetmtm 
itt  Qtiaest.  Plant,  p.  52  propositam  qaahtatom  in  tuTe^  admiai: 
fled  nnne  inteUexi  tb  in  Proleg;  Trin.  p.  ccm  sq.  hoc  hiatuum 
jeans' iure  eondemnasso  itaque  nuno  vertom  aio  oorrectum  malim 

yt  ego  ras^  cdpite  ealaoo  Mdie  capi^m  pfleom,  coi 

oorrecturae  cert^  non  adFenatur  teslltnoaiam  Servii  in  Verg. 
Aen.'VIII  664  qui  ex  ttiemoiia  ul  adpartt  baM  landat  quod  ud* 
nam  ille  faxit  Juppiter  tit  ram  ^apUe  poriem  pUmm  ^  unde  tameii 
non  dubitavi  v,  461  faxii  asciscero  pro  librorum  Plautinorum 
facial,  eadem  de  causa  Rud.  762  iiiitinm  cormptnm  esse  censeo, 
nbi  ant^  iraoaponendum  videttir  Tuae  auut  iatae?  aut  cum 
CftiOMiaMo  scribaodttni  Tumene  i»te€  wmaif  qoamqiuun  etiam 
BoTHrAHT»  Tua  sunt  isiaee^  babei  quo  se  commendet.  —  I>e 
t.  487  non  ifA^idebo  ceUris  qui  banc  epistulam  legent  tvam 
seutentiani  comiter  mpcum  a  tr  ooramunicatara.  cmisultus  eiiiui 
de  fieret  vocabulu  quo  quid  facerem  nescieljam  posteuquam  seu- 
teutia  ilagitante  cuvahii  restltiii  pro  eo  quod  iu  libris  est  c^rflwiV, 
TT  mihi '  rescripsisli  tr  quoiiue  ipbiua  iam  diu  cur^f6// correxisse, 
sed  verba  %mo  ut  fctit  fieret  Tim  vidcri  ab  inlerprete  addita 
(cll.  V.  878)  Piutitinum  hemistichium  expulisse  quod  hoc  fere, 
fttisse  posset  htpjdter  nanmus  mew,  turn  vero  cum  me  moniiisaes 
ne  rersas  quidem  4S§  et  400  Ha  nt  in  Ubrb  scripti  assent  a 
Ptanto  possa  p^ofeotos  Me  imaqtie  pfora  ad  eos  perpoliendes 
a  TB  temptata  mocuni  ita  et^mmnnlcasses  ut  certum  iudiclnm  non 
pfoloqntptre^^  denuo  pensitatis  rationibns  ego  ne  bddie  qnidem 
,BoT»t  flcntentiae  accedere  pomn  .qai  toHim  v.469eieeit:  n»ni 

b  * 


Digitized  by  Google 


XVfll  EPISTVLA  CBITICU. 

qtlAnaqtiftm  eftdem  fere  utroque  fersu  ex^rittiUuf  sfententia,  la- 
men  id  non  satis  causae  esse  arbitror  ut  altenim  eat  interpalf^ 
tioue  irrepsisse  statuamiis  pmesertini  in  hac  fabuiae .  parte  quae 
uaa  est  ex  istis  scenis  de  quibus  tv  Parergon  vol.  I  p.237bre- 
vitcr  eglsii,  quae  aut  prolog!  vice  fiinguntur  (ut  Mil.  ll  1  Cist.1 3) 
uut  lit  haco  (v.  463  ad  498)  ea  quae  prologo  enarrata  sunt  sup- 
plent.  in  his  autem  scenis  ut  in  ipsis  prologis  poeta  sive  PkrtrtM 
fuii  «lv«  alius  quis  PiMitlnae  quidem  tvUt  soieMiMtiniiir  pro1b(a 
quadam  oraiioiiie  veriiosHole  utiltir  q\iae  bm  qMmL  ApibHu-  a 
xeUena  setttlote  Pkvtnio  «UeM  ail.  sed  Ulad  vm  qaldflmfftMile 
lai^lor  Jpttk  tndaUoiae  hofiim*  ¥et9UUin^Beriptnfa6iiialuiBata.«Mtt* 
ap  versum  quidem.  4^0  .  qiU/  In  UMb  Plaikuila  sic  sccipttiiB  est 
JEJ/  demdestina  ut  csietn^  wspido  corruptum  esse  ipsins  antiqui- 
talis  testimoniodaceinur:  a  Donate  enim  in  Ter.  Adelph.IIIl  5  32 
sio  scriptus  in  editioiie  pvincipe  adfertnr        clandestine  et  cele- 
ifir  consuetudOy   inuii  iaui  Scioppivs  arcessitis  his  verbis  Pauli 
brefiaforis  Festl  p.  61  'c  on  sue  lion  em  Plaiuus  pro  consiietu- 
dine  dixit*  eum  iia  restiluit  nt  in  hae  editione  dedi :  sed  arlius 
etiaiii  premendi  erant  ductus  literanim  in  Donati  editione  prin- 
cipe  extantium,  unde  liaiic  versurii  noii  dubito  sic  conigere  Vt 
ciandesiina  haec  (an  ea?)  celetur  consuetio,  turn  vero  v. 490, 
quod  TV  quoque  praposuistiy  et  vro  suasu  paalo  immulatus  iUi 
posiponendtts  est.  en  igiliir  versus  487  ad  490  ut  nune  soraptos 
.veliia     .  '    .  .    .    ^    .  »  <  , 

Pat^'  civabit  [Itippiter  rammAs  mens] 
Vno  lit  labare  apsdlaat  aeruniDds  daas,  * 
Vt  cldndcstina  haec  celetnr  consuetio^ 
V    Ne  [ilia]  in  snspitidne  ponatur  stupri. 
V,  507  ex  coniunctis  testimoniis  libi  onim  Piautinonim  qui  habent 
Obsentatote  qxtam  blande  mulieri  palpahitttr  et  Donaii.  in  Ter. 
A  del  ph.  prol.  "2  Obseniai  or  arc  ut  blande  palpetur  mtdieri  H  Scr- 
vii  iii  Aen.  XI  7*25  Obserualo  quani  blande  suppa/paittr  mulieri  sic 
I'ecoTicinnandiis  est  Opseruatote  eani  qnam  Maude  siippal- 
patnr  mi'ilierf.  —  V.  514  secundum  ca  quae  TV  nuper  ad 
Stich.516  de  prosodia  et  scriptura^en'adverbii  docuisti  verba  bicesse 
transponenda  videntur  Media  nocte  hen  uciilsti ,  niinc 
abls.  —  V.  520  non  persuasisti  milii  correcturam  tvam  in  Proleg. 
Trin.  p.  cLxxir  piopositam  sed  praetuli  quod  Camkrahivs  posue- 
rat:  aegre  enim  pol  particulam  <iesiderarim  quam        BoUun  de- 
"  pravata  scriptura  V.  C.  Quo  lego  sed  etiam  couaueiudo  Plaulina 
(cf,  modu  Anipli.  [iVM}  1043  Mil.  371:  hinc  etiam  Men.  V  5  5 
sic  redintegraudus  videiui  Queui  [pol]  ego  homnan..)  coaunen- 
dat:  tamen  nunc  etiam  propius  optimi  libri  memoriae  malim 

Qaoi  [pol]  ego  hoc  iam  sdpione..  (bc\i, ma^numm4diim dubo 


Digitized  by  Google 


I 


AD  mD,  Mimmixm.  x\m 

oil.  P^.  Y  3  45),      y.  MS  pro  tertio  baccblo  palimlMMcltott 

(fum  saluos)  posui  quern  propter  intffrp^ac^oaein  excusari  poese 
putaveram:  nunc  ver«  vide  niim  hie  versus  non  incommode  s'^^ 

perpoHator  £qaiddm  mJjeo  r^cte  «tqac  silaQa.iiaiii)^  Am* 
pUtrM,       V.  U»      ]^  $1  leguntur  wiMNimv* 

Boadafl  iiiTestig^averaiiL  MiMI  legein  proftodiae  Piautinae  •»  q«fk 
tertia  sing^laris  persona  perfecti  aciivi  syllabam  ultimam  pro- 

ducit ,  lit  tn'rii  eodem  lure  spoiideum  efficiat  quo  fiuit  et  nelit 
iambos,  audict  eveticum,  adflictat  molossum  et  quae  sunt  sinii- 
Ha,  quam  quiJem  rem  adhuc  occultfim  tt  primus  in  Proleg.  Trin. 
p.  cLxxxn  sqq.  aperuisti:  sed  ut  de  isiius  observationis  veriiiite 
nemo  sanus  dubiinbit,  sic  h&c  quod  ego  obscrvasse  videor  quod- 
quc  in  ceusura  Plauti  tvi  de  qua  supra  dixi  rationibus  stabilivk 
iddefti  -oerittm  est  atque  exploratum.  propter  banc  aatem  legem 
M  cis  qaoft.  diad  Tmibm  Utetmiii  Bcriptnra  quam  HBUtimt  . 
^uoqua  iA  Eleffu  doctr.  meir*  p«998  b<{.  (aed  dmblUnter  ilW 
ex  ioteipuiietioBB  ^uae  noUa  est  excMsaliQiie  haiid  probabill  pe-» 
lifta)  retlauit  .revoepiiida  . 

me  be«t  nltem,  qadntam  petiiellia 

Yicit  et  dQmiUn  laudis  cdnpos  rcuenit 
V*  678  nunc  non  dubito  quin  quod  Nonius  p«  167  servavU 
nuniffrint  praeferendum  sit  scriptiiraa  librorum  PlatttmomQi 
twHffiemti,  V.  714  id  ^w»d  priore  manu  in  V.  C.  exaratum  est 
fuidem  reccpi  pro  eqmdem  qnod  altera  manns  correxit,  lU  inten- 
tionein  syllabae  ultimae  vocis  palimbacchiacae  ecastor  refngereni, 
quam  arti  Piautinae  repugiiare  tv  in  Prolf»g.  Ti*ln.  p.  ccxxix 
evicisti:  sed  erravi  quod  ecustor  vocem  paiimbacchiacara  estffl 
opinatus  sum,  est  enim  molosbica,  lU  ex  Mil.  lOil  adparet  (cf. 
Varro  de  ling.  Lai,  X  70  cum  Broleg.  Trin.  p.  cLXXivsq.):  cum 

vero  semioai  Plautiao  (cf.  v.  698  et  730)  Ecastor  equid(fm 
magis  conreniat,  sine  mora  iUud  restitueadum  est.  —  V,  736 
sero  Intellexi  rev«candum  fuisse  ordinem  verborum  quern  libri 
exbibent  V^ra  dico.  AM.  Ndn  de  hae  quidem  hcrcle  r€i 
de  aliis  n^scio.  alibi  autem  demonstrabo  in  hiatti  de  oliis  non 
esse  ofTcndcndTim.  —  V.  755  optimonim  librorum  scriptura 
<jl|i,|iunc  ,  milUer  ?  retincnda  erat :  cf.  Pseud.  1  2  22  Baccli.  5dS 
Mil,  472  (ubi  reilcul  libri  praeter  Y.  a  tusntur  Qai  iam?  quod 
eliam  ehisdem  fabtdae  v.  834  et  .1203  s^tentia  i^hgltare  videtur: 
praeterea  Mil.  645  ,Palatinonim  librorum  scriptura  nwwc  magis 
qui  particnlae  faverc  videtur  quum  pronomiiii  quid,  sicut  MU.  431 
ex  librorum  scriptura  quispiam  non  quidpiam  sed  quod  TV  in 
adnotatione  proposuisli  quipiatn  conftdenter  recepi  oil.  Gflpt.  127). — 
V.        me  iaviio  scrjptura  aliquot  librorum  pe&simarum  concer 


Digitized  by  Google 


XX  EPlSXViA  CRITICA  l 

muH  'T^tHM  est  pro  ea  ^uae  sola  Meitt  kabet  c^aaktiv 
V.  917  immeritb  id  qaod  la  fibris  (BSt  iotA  hmp  r6g«tO  nnitav)* 
nam  quamquam  Sosia  in  proMMsenlo  iion  adeirt  tamen  hie  Soti& 
dici  potest  q^k  hi  aeAlras  est,  qust  sigAiflcatione  proodmen  de- 
monstSratiTom'sesce&fleBS  a  Plauto  positam  «st;  de  prosodia  au^ 
tern  vide  qiiae  ^dpra  ad  111  prof^ssus  sum.  ^  V.  924  iiunc 
sic  maliin  corrtictom  Hftnc  nifhi  da  nenfam:  v.  926  autem 
sententia  flagiiare  Tidetur'  ut  sctibatar  factlB  ^fjoi]  inpudtcli^ 
ipstineniy  nam  quodJibri  habeiit /ael»  me  impuMds  is&stmet^ 
non  minus  nibili  est  quam  quae  edUi>res  nogat(  sum.  -77  ^.V.  930 
ex  emendatione  HaaMAiiin  dedi:  cam  vero  m  Y.  C.  sic  scriptufi 
exijei  Ibo  f garnet  comiiem  ndM  pudicUiM  duxerOf  nunc  ilUid  iOo 
'Ut  glossema  ddere  et  relicna  sic  transponere  malim  Padlcilitni 
egomel  dilxero  condtte  milii)  nisi  praestat  PudfciliAnt 
egomet  ift^emn  comitem  dAxeco:  qaamqaam  ne  sic  qiudeihi 
hone  locum  persanatnm  esse  mihi  persaadeo,  sed  totdm  vecsumr 
ante  excldisse  puto.  —  V.  939  aegre  fer6  quod  tdlctn  est' 

accusativi'  fonvw  KoA^iM^a  .pro  ea  qnam  scxaio  Blaiitinnapottelal 
aolnptotis:  item  Capt,  769  opimUMss  pro  ppfodtatfy.  siejtfil.- 
13  32  65d  lifff  TB  piaeemite  trarteftV  scrips!,  itidem  Mil.  93  non 
spemendam  pntavi  meretricis  qaod  librl  exbibent  et  ad  liuina 
analogiam  Mil.  722  ceruicis  vel  sine  libris  restitui:  contra  rqpu- 
diavi  iibrorum  iwbricU  Mil.  504  et  mopis  Rnd.  257  quae  non  ma« 
gis  rationem  habeut  quam  v.  c.  legionis  Mil.  17  et  224  aut  morie 
ibid.  40  aut  hominis  ibid.  660  aut  jyiscntoriff  ibid.  1183  aut  mc- 
&*omTnn.707  et  qui  sunt  similes  librariomm  crrores. -—  V.  953 
Hbrmanni  snasu  scripsi  Dum  ego,  sed  defcjibione  non  caret  quod 
libri  habent  Quom  ego,  - — »  V.  960  cum  V.  0.  item  ipstc  habeat, 
forsitan  haec  sit  vera  scriptura  Proinde  eri  ut  sint,  itidem  - 
i^snt  sit.  —  V.  1020  et  Capt.  830  (item  Bacch.  582)  corrigen* 
diun  est  iScqiii  hoc  aperil  dtttiimi  — *  V.  1128 et  1144 quam 
V.  Cpraebet  forma  TorefliaQI  pro  ^nfrestam  non  Ti^etur  sper* 
nenda  esse. 

Captivorum  versus  11  quern  ex  tva  emendatione 
(Parerg.  I  p.  222)  dedi  ncscio  an  ieniiis  sic  instaiiratnr  Negdt 
herdemic  lUlnniiii.  <—  V.  28  po48it  pro  libronim  j^oeeet  ab 
Rbizio  sumpsi ,  ab  eodem  y.  34  de  praeda  hosce  pro  hosee  de 

praeda.  nee  quod  v.  31  dedi  equiiem  ex  AUde  ^voWhr or \\mh\mX\ 
scriptnra  equitem  aiium  (V.  C.  reel  ins  ahum  ut  solet)  meum  est 
sed  debetnr  Ottoni  qui  apte  contiilit  liuius  fabulae  v.  511,  — 
V.  51  me  graviter  ipse  reprehendo  quod  non  si^uificavi  ex  inter- 
poiatioue  ^edissima  irrepsisse:  primam  enim  quid  laoguidius  ao 


Digitized  by  Google 


iO)  tm.  RrrscHEUVM*  xxi 

frlgldins  excog^tart  potest  ilia  sententia  et  ilio  qiudem  loeo?  delude 
mumeii  daniiuittt  hvoc  ▼eniiiii  noACssePlaolliia  Brte  eomposituin: 
'  Bam  ^ft^ndiMam*  «l  wwk  Teiba  (Prolcg.  Ma.  p.  cexrin)  am 
teeiam  pro  tamUea  Tace  lerthia  pes  (aeoarii  iambici)  son  ad- 
siiait':  eonsutus  autem  esl  hie  lalaaHvs  veniculus  ex  els  verbis 
qvaa.Rnd*  166-  aptissiaiB  ieginaiar  et  loeutione  in  hia  Miiiks  usi- 
taiissima.  — ^  y«  71  tiaoaponendum  eat  dictum  apavrde* 
V.  206  aq.  JOsMMkmrnrm  (Elem.  daotr.  metr.  p.-3JL0)  secutus  nisi 
quod  paiica  quaadam  mntan  duaa  tcochaicos  octonarioi^  dedi :  sed 
nescio  an  Hmzio  pothis  obtemperandum  ruerit(cf.  idem  Hbrmannvs 
de  metris  poet.  Gr.  rt  Rom.  p.  127)  qui  in  quattnor  versus  aii.i- 
pacslicos  er>s  diviseiat ,  nisi  qnnd  prii>u>  vrrsn  ,  tit  lex  illn  tpn'Vi- 
tur  de  varialione  aooeiiius  eiusdeni  lierum  posit!  vocabiiU  qmim 
Lachmannts  in  Propertio  su^  p.  11 1  ^«iq.  ei  Hkkmannvs  (^usc.  ii 
p.  283  sqq.  cxplanaverunt,  qunm  qiudem  legem  ia  omiubus  vo- 
cabulis  Lyperdisyllabis  exceptis  mils  ampbimacris  eisque  longio- 
ribus  quorum  una  amnino  voculatio  est  religiosissime  a  poelis 
floenlda  ^hservatam  esse  contenderim , ,  hulus  igitur  legis  gratia 
Fugiamui  aotf  eenlocandum  eat  pro  librorum  No9  fugianmf  et 
quod  ultimo  verau  utiqiie  Tooiiia  agenda  eat ,  quia  wsetuio  ante 
Adwf  Idare  non  pefast,  sed  ayidxeain  in  hoe  quidem  ^ere  me* 
frorum  admtttil  ut  molbaai  mensuram  exaequet,  dehorior  autem 
■an  disylkbum  esse  non  poteat,  quibua  da  rebua  odeantur  tta 
Piroleg.  Trin.  p.  euL  aq*: 

GA.  Fngldiiiiii  noif  quo  fugiimiiif 

LO.  In  pdtriam.  CA.  Apage ,  han  not  id  defeat 

Fagitiaos  imitart  LO.  Immo  cdepol, 
Si  erit  dccasio,  hant  [id]  dehortor. 
ant  siquis  ultimum  horum  veriiuum  pro  paroemiaco  acatbleclum 
malit 

Si  €iit  decaaio  y  hant  [iatiic]  dehortor. 

T,  M6  trattiponendum  eat  [mthi]  (jaod.  —  V.  256  aero  intef-' 
lezi  .et  ex  analogia  formae  frndtor  quae  Ampb.6T  78  79  ex  bonis 
fibria  pcidem  reatltuta  eat  quamque  Noniua  p.  110  ex  LncHii  aa- 
tofia  adferty  et  propter -adliterati«iieiii  vodabliU  taxtapesHleiqMto 
vel  aiiie  llbria  pn6  MUftm  aeiibeiidfim  Mlaae  Ctnilor,  pMaaertim 
earn  Patdua  breviator  Festi  p.  61  baec  babeat  *eauitioAem  di- 
oebant  quad  modo  diciitma  caution^m',  uuda  neado  an  ctlam 
r*^&8  et  Trin.  416  emtitm  pro  ctfuftnnreponendum  sit.  «— <  V.  316 
transpos&a  veiim  verba  ine  in^llB  (ftter^  T.SIS  fdteor  eatie.  --^  ^ 
V.  369  ex'  aeriptnra  iHrroram  dice  dm/mtira  dace  DiaaALrao*  po- 
tina,  dtf C^' ^^monstrt  eruc^tdum  erat  quam  quod  cinn  Tamb- 
xufo  p6M  'dTcb  mtmOfk:  Tidlft  infra  ad  Mil.  256.  —  Y.  d98  quod 


Digitized  by  Google 


XXn  .  EPISTVLA  CBITICA 

posui  poterii:  in  rem  pro  librorura  poteris  isiuc  in  rem  prftme^ 
rat  Reizivs.  —  Y.  413  hoc  loco  iibi  in  libris  extat  mirifiop  !an- 
^nei  el  tamquam  clamiicat ,  qua  de  causa  vide  nam  nnn  incom- 
mode inter  v.  407  et  408  coulocetiir,  ut  personams  Philocrates 
ludat  in  loculionibus  cmsisii  e  ui/icUs  et  manu  emittat.  ceternm 
V.  408  verba  sic  conlocarfe  debebam  nnin  inanii  te  emittat 
grdtiis.  — ^  V.  418  aUquiescere  debebam  in  Botiiuno  0p86- 
(jniosus  mihi  fiiisti  semper ^  ui  Rbtztvs  qttoqwecorrexerat.— 
V.  conrigendum  est  liuie  opns,  H^gio,  'str  673  De* 
Ucemaisti  (pro  qua.  y^ris&ioiA  librorum  scriptnra  neaeia  quQ 
esrore  MacerttuUti  in  bamo  editionem  ,irr^«it);  t«  696  Qaid 
M  hoe  negoU  Cqnod  est  in  libris:  «f.  supra  ad  Amph.  Ill): 
T.  700  Nec  quisquamst  ml  [alius]  a^que  melius  quoi 
iielim.  —  V.  729  sq.  quotiens  legi  offendi  in  neglecta  figura 
chiasmi,  non  tamen  aiisus  sum  corrigere:  hie  tamen  non  diilUe-, 
bor  (cf.  Rud.  6  sq.)  poetam  sic  mihi  videri  scripsisse 

Nam  ndctu  nenio  ui'nctus  custodi'bitur, 

Sab  tdrra  lapides  eidmet  int^rdius. 
V.  777  ipms  pro  librorum  ipse  sumpsi  a  Rmzio,  iiem  v.  783 
7711  hodie  pro  hudie  mihi,  — •  V.  798  mirum  ni  poeta  scripserit 
omnts  mo  r talis  ficiam  nt  quemqae,  sicut  omnes  {miUeres) 
ut  quaeque  Mil.  1264,  omnia  tit  quicque  Bacch.  1097  et  Pseud.  V 
2  15  libri  testantur,  hoc  Rud.  1369  Ukizivs  resiUuit  et  Amph.  599 
ego  de  couieciura  dedi  pro  Vihiomm  osmie  ut  quicque:  quamquam 
Kud.  1139  sq.  dictum  est  onada  quidquid  insit  (uUl  ibi  quoque 
ut  qideque  reponendtttti  eat)?  Md  - totes  hlo  lodae  de  prDaomiauiii 
quisque  et  quis^idi  van  Ptalilio|^aoeiitotiore  indigeb'fesvGrala^ 

est  ne  iitera  quidem  mutaada  erat  Eugepae:  edictioiies  4^ 
djlfcias  hie  qvidem  liiati»  .eaelaiiMlioiita^  imttna 

est.  —  V.  831  sic  maiira  transponi  Hic  homo  recipit  se  ad 
me  ad  cenam:  versu  aulem  sequenii  uoUiiui  Noiiii  scripturam 
eccitium  dabo  iu  oraliouis  ordinem  recepii>semy  praestat  euim  li- 
broiiiin  Plautinoiuia  cxitinm  ddfero.  —  V.  886,  si  vere  tv 
in  Pioleg.  Trin.  p.  CLxxxix  jiu>(j05yUaba8  exclamationes  umquam 
elisas  esse  luigasii,  uaa  aelati  tunc  a  poeta  scriptum  esse  uou 
potes;;  currigenduin  igitur  videtui  VaC  uita4  tUaC^  quam  lo- 
cutioneiu  tv  in  adaoiauone  ad  Stich.  594  quern  versum  pdmari 
emendaliono  eodem  mendo  aliam  etiain  ob  caubam  perputgai»ti, 
-  huiua  ipslua  fortas^  versus  memor  log  iv  na^6Sq»  commemo-^ 
rasti.  —  Y«  69X  et  897  propter  adUteratlonem  praestat  aerlbere 
nfdeor.^  uect  si  aiitmnas  et  i)i(ctum)/uera.  ai  autamns^ 


Digitized  by  Google 


AD  FRm.  RITSCHELIYM.  XXOl 

nt  iUo  versa  in  V.  C.  altera  manu  corredum  %9i.  —  V.  975  rt- 
sdtuenda  est  genetiri  forma  Phflocmti ,  qua  sola  Plaums  nsu# 
est:  cf.  V.528,  Jind, 86  Etmpidi,  S22l/ercttH,  Bficch.  938  Ai7/t 
eadem  de  causa  Tiin.  744  correxi  Charmidi  (Bacch.  autem  284 
flominaiivus  Archidenddes  resiiuieudus  est),  —  V.  988  me  dis- 
padet  ita  ut  ki  hae  editione  legitur  non  instanrati  sed  foede  cor- 
mpti,  quMriam  owiil'ea«il«ra'de»tifirtwi' Mt:  ^^tii  f lloo' ale  eof^ 
rigas  valim  QttT  milifaiet  pecuHarla  ddtua  eat?  ST.Hoiiif 

In  Militis  gloriosi  prima  paile  ut  plara  babeam  quae 
corrigenda  esse  senserim  eo  inprimis  factum  est  quod  et  tvab 
emendationes  huitia  fabulae  quanun  BUjpia  menlioneni  feci  el 
FuTzacBn  praefatk)  iadicia  acihoUnuQ  Hjaatodiiensinm  hoins  ip- 
siua  aemeatria  aeativi  In  qua  da  aliqnoi  boU  ^eiua  Dibulae  diaae- 
rut  aeiioa  in  in^nus  meas  pervenerunt  qoani  nt  in  uanm  manm 
eonvertere  possem*  V.  d4  ?eUani  GrxnTi  emcndationem  quam 
TV  4a<u|tte  In  adnotatione  aonunendaTiaa  Perhndiiiuida  (hiiee) 
lint  M  destea  dtetiaiBi  ma^iaaami  Amacno  anlam  Imno 
xfnoak  tamptadt  paramfcttdtcraaao  iudlaioraaeaaait*^  V«89as 
Anibiroatea  iatBiin  tnvmpvo  Mm  mimm  aaribere  Mabatn.  ^ 
V.  68  soft  ftMa  aallidtandnm  ofdinem  Tertianini  qnt  in  omnibua 
dbtfaiei  libria  Amint  ted  onmes  mAlieret  neque  IniArla; 

alibi  probabo.  V.  69  non  dnbito  ^nin  Fursacaira  vera  emen- 
daTerlt  tfraiit  amliae  et  tfpaecrant  idemqne  v.84recteprae- 

ferendam  esse  iudicaverit  Pyxjjjis  correcturam  q^ain  nos  acturi 
V.  67  TV  verissime  Tidisti  interpolaiioni  ileberi 
ciusque  loco  duos  olim  lectos  esse  ipsunt  nomcn  Latinaf^  fabnlae 
prodeates ,  velul  tali  exeuiplo  Ki  Mtliii  esse  glorioso  fdhulae  \\ 
Nomen  poeta  udluit  uorsae  bdrbare .  ^  V.  117  cum  pRirasciffo 
nunc  sio  scribere  malim  in  altum^  fit  qaod  df  uoluiit:  nec 
possum  non  eidem  astipulari  v.  169  praeclare  sic  redintegraiui 

Adgrediar  hominem.  PE.  Estne  aduorsam  hie  qui 
idaemt  (Palaestrio]  ?  nisi  quod  qui  uenit  praestare  arbU 
tror  ut  Plautinae  coasuetudtni  accommodatius.  — -  Vhrnns  idem 
disseruit  de  eis  quae  v.  186  excipiuut  et  ita  quiiU'm  ut  contra 
TV  AM  dc  hoc  loco  disputatiouem  in  praefaiioue  Miiitis  p.  xxiv  sqq. 
ediiam  librorum  niemoriam  in  rebus  tantum  non  omnibus  bus- 
tentare  conatus  sit.  mihi  quidt  lu  vir  doctissimus  ncc  viodictaa 
nec  Gouiecturas  aau^  piobavit  et  ex  his  quideui  uiiam  uiunium 
inininaa  earn  qna  versui  191  sentenUam  obscenam  supposuU  de 
%na;  poala qnldem  loco  na  In  aoaooila  quld«  aagfiaml:  aa4 
itemm  iienimque  panaltatla  ratlonlbna  a  «>M  ab  mo^prolatib 
praater  dnaa  raa  ad  disputationia  ttab  anmmam  redIL  qnanun 


Digitized  by  Google 


XXim  EPISTVLA  CRmCA 

duarnm  rerum  altera  haeo  est  quod  me  non  paenitet  v.  187  ex 
Ambrosianl  acriptura.  NBum     retieaorm  HlM^nuii  ne  etlBe  eff»». 

ne  ii$  w  ^uod  FatTspainrs  quoque.pmkiU  quodque  verjouii 
cisse  ne  tt  qnld^  liodle  ppinor  negabU:  altiara  quod  nnne  niild 
non  lecte  fecisse  videor  quod  eum  versum  qui  ia  AnVcosiaiio 
inter      185^  et  186  legitar  n  praeennie  del<^t  est  antem  hie 

PBOVX<^0VTNB«VOQVABIDBIN«EVI0DBcaBDUTplllVLnmi  qn^m  &R 

q«d.  nunc.  186  est  exmpit  in  libris  sic  fere  scripHis  Earum^ite 
artem  ei  discipUnam  optineat  colerem  (aiit  colorem)  ct  quern- 
arhnorhn?!.  de  q\)lbus  dnobus  versibus  TV  ita  sensisti  *pingiussl- 
mura  iuterpretf^mtnUiim  in  vorba  poetae  iiTepsisse  idque  tale  pro-  * 
fecto  ui  ne  quoquam  de  ivgenio  nmlierum  degrediatur  earum- 
qae..,  una  constmctione  conglutinnta  scriptoris  et  interprelis  ora- 
tione*,  a  poela  autem  hunc  nuum  veisum  profectum  esse  Ne  her» 
cle  tisqnam  artem  et  discipUnam  apsiineat  eolere,  PE*  Quemad* 
moAun?  at  qnamvis  liibismissime  rar  largiar  altera  ex^Ms  dna- 
boa  sententiis  de  inaenh  deffredttdur  m^Oidni  et  W  wiuKerum 
Mtiem  ei  dteti^Ummn  wtlneei  eolere  fad^e  eksed  posse »  timaen 
versos  iUlus  in  solo  Ambrosiano  semti  (mo^o  Teite  eaendafm 
sit)  numeri  tarn  bold  snnt  ut  enm  interpoiatori  ^nunvis  Tdnsto 
tribuendom  esse  vix  adducar  ut  cre4ani.  tun^vtfo  aiiquid  iiHer 
tttramque  sententiam  iiitercedere  discriminis  ipse  non  negabis.  ac* 
cedit  qnod  in  isto  versu  qiieni  TV  posuisti  artem  et  disctplinam 
verba  nimis  nude  posita  videutur;  servus  enim  ni  falior  addere 
debebat  cuius  vel  qualis  ars  et  disciplina  Pliilocomasio  colenda 
cisset ,  qua  de  causa  illud  earum  i.  e.  nmlierum  initio  hiiiiis  ver- 
sus uecessarium  puto.  quaeriiur  igitur  hoc  solum  quo  modo  ver* 
sus  iile  ex  Aml^rosiano  erutus  aptissime  et  lenissime  corrigatur* 
atqui  bene  nooti  ^nan  aaepe  in  libiis  Plantinis  adflrmaudi  par« 
,  tienlae  inter  se  pemutatae aint  (ct  Mil.  1270  Baecb.596  StidkSia)^ 
Une  nesde  an  hnio  vmni  idem  adhibendum  oil  remediam  ^n* 
liQins  fd>)ib|e  Ter«vm  290<alitetB  ao  tt,  et  pavlo  propins  pnto  & 
librorum  scriptura  ioslanravi,  ut  pro  profedo  scribatur  hercle: 
quod  si  feeeris  nihil  profecto  desid^rabis.  altero  autem  versu  nihil 
mutandum  censeo  nisi  ut  alterum  etf  quod  lam  pridem  editorer 
viderimt ,  (leleatur  et  quod  tv  repperisti  pro  colcrem  aut  cotorcm 
reponatur  eolere,  quod  utnimque  fragminibns  h\\'m%  versus  ia 
Ambrosiano  superstitibus  conflrmaliu*.  at 'ita' inquis  op^m^Ti?  ver- 
bum  eonstriictionis  ratio  respnit*.  non  habeo  quidem  exemplum 
quo  optinere  iidiiiilivo  iuiictum  probelur,  »ed  cum  poeta  Cure.  1* 
3  2i  non  veritus  sit  dicere  mi  apstineant  inuidere,  me  non  ia- 
tellegcre  fateor  cur  eadem  coostructione  non  potuerit  nti  in  0>p* 
Idieadt  vetbe.  itlnd  autem  ui  artem  epHmeat  eolere  nibU>alind  est 
^nam  tU  pereemerei  in  eotenda  ierte.  versos  fgltur  186  loco  boa 
dnos  vellem  fti  eraHonis  eontimiitate  dedBsscin 


Digitized  by  Google 


,       AD  nUD.  RrrSCHELrV  M.  XXV 

[U^rcle]  at  lie  quof vim  de  ing^uio  d^gredkfuf 

llcbri 

Mrsmqae  wtem  H  dCscipUnam  optfnetf  colere, 

FBb  f^uem^  id  modvm? 
«iiim  est  qwid-  i*  Ms  versilMw  bm  oltadm  pottii,  ^oo  earn 
tj^ltaadii  ex  qua  atrum  dictom  tat  qtmsi  mn  muliebri  sed  muUc" 

rum  praecesserit,  quod  siquis  revor^re  volet,  ut  Fritzschivs 
fecit,  non  obstinate  ad^ersabor,  quamquani  necessariiiin  esse 
nillii  noiidiiin  p<^n5ua(ieo.  —  V.  255  sq.  tv  nunc  iia  setibi  ma- 
vis —  inlro  ahi  ergo:  vt  sisi  isli  ^  mulierem  ||  lube  cilo  dominn 
transire  ac  bene  ei  hacc  monstra  et  praecipe  et  si  rccte  verba 
TVA  iiuellexi  ea  potissimum  de  causa  ut  evUetur  ci^o  voculae  cor- 
reptio.  at  in  hac  re  nimis  mihi  fiiiiiae  videris  sererua,  de  quo 
aIH>i  Ha  dlspmtitbo'  nt  totttni  hoc  gemtt  oomplectar,  nee  propter 
|0tam  '  eorreptioacm  ea  ratioiie  qia  hi  reraw  in  lilnia  de* 
acripti  squI  feeedere  ante,  oat  Mtem  «IU  cmna  cur  hos  TeraM 
hie  Tctraccandoi  daxerim:  Boa  enlm  iam  proho  earn  correctaram 
qiiam  mota*  gemello  xA  mlhl  vldebatar  veraa  Capt.  recepe- 
ram  dice  monstrm  quod  non  solum  ilh>  ynnm  at  iam  anpra  dixi 
sed  etiam  hoc  reiciendum  est.  venim  ne  TVAa  quidein  honim 
verbomm  cmendaliones  proban*  possum  ,  nee  pvlorem  aif/ue /taec€ 
bene  ei  monstra  ct  praecipe  nee  iniperam  quam  supra  tranbcripsi, 
et  hac  quidein  de  causa  quia  bene  vwnstrare  in  Plautino  sennoue 
longe  aliam  vim  habet  atque  quae  hie  desideraUir,  vide  modo 
Bacch.  133  Cure.  I  3  43  et  recic  monstrare  Stich,  146  Pseud.  I 
3  55  Cure  11  3  20.  equideni  lac  idem  desidero  verbum  quod 
iUo  Captivonim  reran  ex  libris  resticui  iussi  demonstrare  et  cum 
Ambrosluma  habeat  HABCBaBiniHoiiaTBA»  relicui  libri  frtre  kae0 
€i  maMfra^  banc  genninam  huiua  verana  forinam  fhlaae  conicio 

Cito  donuim  tranifre:  mtque  baec  fl  btfne  demenitfa^ 

praecipe 

Vt  teneat  consflia  nostra... 

celenun  Ilmzrvs  h\inc  versum  sic  corrcxerfkt  Ciio  domum  nostrd}a 
transu'Cy  uique  hate  ei  monatrtij  praecipe  ^  sed  hoc  uou  niagis 
ad  Piautiaam  consuetudinem  quam  quod  tv  v.  484  scripaeraa 
SMlrae  iliomt ,  quern  .i^eraum  aunc  ipsio  adit^  pf  rpolivlati*  ei« 
deal  Ramo  debetur  quod  v.STd  intexai  Ut  quod  enm  etia  an- 
tecedenti  et  in  aequenti  yeran  in  librfa  abnnde  addttuM  ait  hod 
pertianisae  videtur:  idem  ▼.429  ante  Bothitm  invenerat  ne  abt 
MMMf,.T«4ar9  fiif  hone  qaod  ttm  Bhiiei.S  p.tt  ladica?!. 
8eqnitur  series^emeDdaiioaum  TT^aTM  quam  qnod  ez  tta  prae- 
fatione  Stifihl  traascripsi  noa  feres  n^oleste:  *v.  263  sese  uidiise  : 

▼,d67  Ac 'cum.  iUcnos  .T«d70  Bideritiu  .  PH.  £go  mtfra 
loom  miUtui  (ab  Bbumo):  ir.  406  plamiiliil  id  quidedls 


Digitized  by  Google 


4 


XXVI  JEPISTVI^  CRlTiCA 

* 

f.  ilO  £dris  uieini  pr($xumi  coDcrepnit:  v.  425  quid 
negdtist:  v.  426  Men  rogas  homo  qui  sim  (ab  acidalio): 
t;  cubauteni  tim  modo  offe»di  doIIlL^  —  Y-MI  4go 
nunc  malim:  Quid,  liic  in  E^heso*  tfbi  negottst?  (nisi  in 

scriptura  librorum  ne  literuUi  qnldtm  auUndt  ml,  vide  supm«  ■! 
ifcd  Amph,  111).  --7  V.  47dt  nensio  an  ik  sil^avrrlgwdns  BUglft 
p<^l  BietttD  [ttfihi]:  set  niiinqiiinii  (di.  t.  696  Bmh,  &dft%  j 
qnamqiutni  noa  sum  immemor  versnum  a  n  Iti  Prole^.  THn. 
p.  ocxxT  congestorum*  —  Y.  481  scribendam  est  il^4|iie  pro  ^ 
n^.  —  V.  485  TV  propter  caesnrae  defectum  ordinem  Terhonim  ^ 
quern  Ubri  prodideruttt  Certumst  nanc  opsemitioili  ^pe* 
Hm  dare  iu  mutasii  ut  ego  edidi:  at  Rud*  535  babes  iwui.  ! 
plane  eodem  nodo  oeaflctam,  unde  bos  d«ss  in  yfistm  ft^  inavi  -  »J 
orodiderim:  nam  bnne  quoque  ab  eanden  oansam  sic  mnlaie 
Ad  wiUUUSMmm  m  eqMm  etdreeo  proCeoto  audeoUwa  sit*  ^ 
V*d03  vedssima  TV  iniellexiali  insiticiiuii  e$9e  elnaquo  in  looon 
sabstitaendom  y.511,  item  w  600  et  601  (q^  vefsu  non  aba 
va  vidotur  raferca  Rnizivir  propc  afuisse  a  vera  emendationa: 
oomadt  enim  mi$  caute  loms)  a  Plauto  abiudicandoa  esse,  ser^  .< 
vandiim  mHem  proximi  initio  HAta  pro  Ety  deniqua  Vir666  ad  ^ 
668  transponendos  esse  post  v.  663.  — -  Y.  ^8  vellem  pro  Qmbt, 
quod  TT  de  conlectura  diedisti  scripturam  Decurtati  Quod  itef*  i 


Tassem*'      .V*  652  vide  num  AmbrosianI  scriptuira  Aqua  a^qne  ii 

flpmi  defandi  possit  talibus  exempUs  innctae  comparatlvo  aequ^  U 

vol  oif^eque  ypcds  qualia  sunt  Capt<  700'  828  Merc,  tl  i  I  (namC  ^ 
Baoeh.  6$1  nbi .  HnavANNvs  perele|;aater  aegue  invexerat  TT  el 
itt  videiur  iure  tyo  librls  obsecntus  es).  —  \ .  613  sq.  RnuiVia 

sic  confonnavU  Si  getimus  rem.    PE.  Mdgis  ad  rem  quam  ^oe  .5 

atibile  esse  non  potest.  ||  Quid  iihi,  Plcusides?  PL,  Quod  nobis  ^ 
pldccaty  dispticedt  mhi?  v.  649  Neqite  ego  autem  nrnqnam  alienum 
scoriio/i  — ;  v.  752  initio  nam  partirulam  ante  tb  delevit:  v.  865 

aole  BoTHTTM  transposuit  partem  viforttuii  mcam:  v.  918  aute  TB  ^ 

inseruit  porro  inter  Quern  et  ego,  —  V.  627  vellem  recepissem.  \\ 

quod  ex  Nonii  librorum  corrnpttia  Lindkmannvs  eruit  (praeiverat  ^. 

tamen  Mbucbrts)  Qufd  ais  tu?  tain  tibi  ego.  —  V.  629  ^ 


me  inale  habet  praeter  praepositionis  usns;  quid  si  ea  deletsk 
ordiuem  verbomm  quern  iibri  exbtbent  in  banc  modum  restituamus 

Ndm  eqnidem  }i«a  Mm  ndlai  mnM  qn£Bi|nigiBta  ^% 

•7-  V.  774  puto  oortrigendum  esse  Qaem  fnstitQi  scil.  dolum^ 
at  {nstitucr^  ds{u^am  legitur  v.  237  et  Epid.  HI  2  27:  nam  in- 
9^tuere  fwlim^' dobito  ^lutn  Plaufos-'dixariL  •-^  V;6dOTe<- 
i3Biir*M.ipcii4!lifanidnn|m  MnitiTna  em  ondsma  rii  <ef.<Ti.'flHI 


Digitized  by  Google 


AD  FRID.  RTTSCHEUVM.  XXVH 

el  Prolcg.  Trln.  p.cxm  et  ccoxxv):  malim  i^tnr  Xd 
t  tua  mfhi  fesse]  u\ore.  —  V.  b07  paeiiUet  meV.  C.  scrip- 
turam  Qucm  niSmuic^?  ^previsse,  item  v«  id22  id  quod 
«li  Oil*  N«iii»  semtum  ait  ^emais:  PlttitM  «ain  eonMMtr 
-fiit  forma  et  de  maribus  et  de  femiQis  um  M6  vUcM,  ef. 
W.  926  967  Sim.  -997  et  aiibi  ^  (unde.Mi  dubito  qTiin 
Bacc!l.47d  pro  qnae  uotaturl  corngendum  sit  quis  uactUur?  cll. 
Mil.  436),  Rtid.  !  146  Cist.  H  3  65  ffmsffuia ,  Cist.  I  1  68 
quam  ,  Mil.  iOOO  llud.  406  (/ucmqufnn  ,  lind.  813  quanpiam^ 
Pseud.  I  2  52  quemque  (\\h\  verba  sic  esse  traiupoueuda  censeo 
ut  siio  queuiqut'  appcllejn  nomhte) :  add.  Non.  p.  197  sq.  et 
RvHNKBNiVM  ad  Uuiuiiaa.  p.  268.  • —  V.  985  nescio  quo  eiTore 
factiun  sit  ut  emeudatioaem  apcriiur  forU  TBoum  olini  tamqnam 
xneum  invflntnm  oaaMDlcaNm  (et  pr«ef.  Baedw  p.m),  quam 
am  ioliim  9o«am  '•coapttrit  sed  aate  1i«m»  8lia»  Rnrm: 
Men  99B  vcsdo  itt  we  aio-cmmdavR  0Mi^  msT  tew  Ao- 
wMm  aMr  I«p6tei  tiua  «b  . modern «  bmb^*^  quod  v.  1€06  ^ 
•criput  mduHf  hoc  «nim  Boa-«alum  a  librQniia.eqffraptft:WSBli»lmt  * 
tms  propius  abest  sed  etiam  seoteatiae  iMgis  oany«i)it  qi^m  quod 
TT  posuistl  uideas:  v.  1008  piioiem  partem  Rbizuts  eodemmodo 
transposnerat  nc  tv:  v.  1088  idem  ante  BoTniVM  scripserat 
mtdin?  pro  rntdin  tuf  v.  1I24-  /brr?,?  pro  fori,'?,  v.  }  117  omamenta 
quae  illi  pro  ornameniaque  quae  iili,  v.  1217  ^cntiat  uidcre  pro 
iridere  seniiat,  v.  1252  ignmcet  auimo  pro  aninw  ignoscet.  — 
V.  1176  transpusitiuu  yelim  erit  hoc:  eodeni  versu  Kkizivm 
conexisse  ut  mtro  quod  recepi  (nisi  quod  iile  intro  ut  posuerat) 
pro  libc-unun  uhi  intro  tv  iam  iu  praefatione  Siichk  p.  xix  ret- 
tuli-^ij.  —  V.  1*203  idem  transposuit /^mY  uthnta:  v.  1221 

iic  constitiut  Placide  ipsa,  dum  lubitiimst  iiiihi,  otiose, 
meo  arbltratu  quod  vellem  ipse  recepissem,  cum  verba  ui 
uolui  ab  interprete  ascripta  esse  feri  sit  similUmua^      V.  1222 

nunc  if t^le^  ,seri|ie]id«at  easp  fpift  4dU|t  e^  ^  ]|M  J^t 
sl  ito,ai^t(^pti|  fMJIOt)  qui  hiatas  eidem  auntatqueineqnem 
SQprft  ad  i  Ambb.  736  me  alibi  defeasnmm  esse  pratosus  imB.^-^ 
]Mlqoe  ''V.  ]M9' 'Ctindiinita6  nnmerorain  ^qaam  it  ia  lArolej^. 
Trin.  p.  cex  et  cciUttfoi  duoe  Brntlbio  commendavisti  auadet 
at  traoapoaatar  aenez  atat  fn  atatit 

Rudentis  versu  194  quod  "^osvX  ins ignc  pro  librornm 
roonsiro  $ibi  igtii  debeo  Ottoni  m<  o.  qnam  coniecnirr^m  reicerc 
poterlt  qaf  meliorem  substituerlt ,  ub  eodemque  sumpsi  quod  v.  456 
dedi  scelus  hue  pro  librorum  hue  scekstus^  cui  praeelarae  enicn- 
datioai  iltdte  banc  cedere  iitssi  qtiam  ipse  pauio  audentius  ex- 
aagHartfam  uiiufnfugiamm  Me^kam  ||  SMiitm  hm'huc  whiat-^. 


Digitized  by  Google 


XXVIII  EPISTVLA.  CBiaCX 

ac  nequid  celem  quod  m  hao  opera  mea  aUis  privatim  acceptum 
referam  sdto  me  hulus'  fabnlae  315  coniedoram  praecepiorb 
mei  pie.colendi  CkiB.  Gvn*.  MmcBBimcBa  quae  oumquam  ia 
publiciim  edits  eat  in  orationiaeontmiiitatemTeeepihse:  cam  enhn 
ante  faoe  noTem  rel  decern  «naoa  inalmaniatre  Gborou' ArtfrvTA 
aedalta  seminarii  philoidgksl  de  TersibuaoemploribfaaRudentls  Id  eia- 
qoe  de  v.  312  sqq.  disputarem^  senek  ille  venerabiiis  comiier  me  dd- 
cuit  y.316  ia  scriptura  *aooaunonira  ex  libiis  veteribus'  Lasbiri 
trcis  semihomirtes  ducerei  nihil  alhid  latere  qimm  sectcm  hominetf 
cjiiod  iiiniL  nnii  dubiiavi  recipere,  cum  in  hac  potisbiiaum  fabula 
iibros  illos  Lambinianos  vel  potius  unum  librum  pcrbonum  ex 
quo  TvawKBvs  et  Lambints  hie  illic  scripturas  discrepantes  ex- 
cerpsenuit  (de  quo  tv  data  opera  egisti  in  Mas.  Rheii.  philol. 
tomo  nil  (a.  1836j  p.  529  sqq.)  iiaud  raru  PalaiiuLb  praesture  iu- 
teliexidsem.  oeterom  nttm  toium  hune  loenm  unum  ex  difftcUUmie 
aliqva  cnm  probabilitate  inetauraYerim  vttm  eoqpecto  iiidicinm. 
qaae  antem  ipse  eurit  eecnndis  In  hee  Ikbola  eorrigeada  repperl 
Haec  eaiit.  V*  $98 -safO^endnm  eat  «pi  te  pre  a  1^.*  r«  M  IM  ' 
pro  med  (?ide  enpra  !ad  Amph<  736):  t.  613  aerrare  ddiebem . 
1ibiH>rttm  hie  pro  1m  (vide  supra  ad  Amph.  Ill):  v.  TS4  vdim 
sic  tiaaspoiii  Ndn  licet:  ita  \4x  est  aput  nos:  y.  741  for- 
tasse  excidit  awn  poat  naius:  v.  1019  uou  eiat  quod  cuia  Rrizio 
Ast  scriberem  pro  At  fomia  quam  libri  lueutur  (post  yuiri? 
enim  hiatus  est):  v.  1143  vellem  sic  scnpsis!>em  Hdc  habel: 
soliitust.  peril:  v.  117d  peecavi  quod  vocis  dactyllcae /!7t<z  uU 
tinmm  ayllabam  iaieadi  passus  sum,  quod  cum  arti  repngaet  le- 
nissime  (praecedit  enim  qmeo)  corrigeadum  arbitror  [O]  mea 
ttia^  adiues.v.  1357  sic  pcrsoois  distribueadus  irldeiur  6JL  Sd- 

'qnere  hkc.  DiE.  Vbi  isliclteostf  GR^  Heiiik  ta:  nisi 

integer  versus  excidit »  nam  aegre  destdere  responsiim  servi  ad 
eri  stti  interrogatom,  yelut  ad  boe  exemplnm  ~ 

•   OR.'  SAtuere  hae;  TUB.  VU  fetic  Unost?  GR.  [Ufe 

ante  ostium  reliquerani: 

S^t  ecciUmn^  prope  4fiiat:J  hens  tu,  in  iibi,  liatK^I 

.   hie  viduknt       «  - 

De  T  r  i  n  u  m  in  o  hie  primum  eo9  indicandos  dwxi  veii^ii* 
qups  aliter  ac  xv  iustauravi  ex  eo  exemplo  haium  fabiUanim  cu- 
ius margini  ScMVfAiSMANinrs,  at  supra  narravly  seripturas  dis- 
crepantes libri  Ambrosiani  ascripsetat.  qui  vir  doetisslmue  quod 
in  aliquot  pagiois  iUiua  libri  aiiqnante  plnia  l«*git  qitam  rr  non  , 
ndrabuntur  qui  reputairerint  enm  duobis  annia  ante  n  memlwanes 
iiiaa  exciississet  ^uarum  bediema  eooditia  qnam  ty  aecwnUseiine 


Digitized  by  Google 


ADimmfSGODlTM.  x&vuu 

ia  epistttla  tta.  Mediolanensi  ad  IIbrm ahntii  data  descripsisti  ea  est 
m  UieaH  partes  quatdam  membnaamn  aliquot  aAnonm  irttrvaio  - 
tdeo  attn  camiptae  asae  potuetial  at  quod  anaa  Imiaa  saaaoH  zunr 
legl  potueiat  idem^  aaao  naiTli  iateriMet:  in  celeili  amem  reboa 
lope  omnibitB  Uiius  excenpta  cumTvis  oonapirani.  y*l86laUioda 
qao  Tf  *noa  aatk  liqnere  proileris  ille  in  Ambrosiano  edare  ad- 
aetarit  HAscnfiunam  quod  al  eun  scifpiiica  reUanarM  \h- 
broram  fascine  me  propter  comparaveris  noh  negabis  verissimum 
esse.  —  V.  351  idem  liaec  excerpsit  ktilll cqtjobwohjiakks- 
H  VBBAS  li  I  KLiMMALUM  ct  itu  (juidem  ut  ab  t  KLiMMALUM  nova 
pagina  (7)  incipicit,  iiiide  iiuii  dubitavi  illud  uelivt  asciscere,  cum 
ail[)areat  maliwt  veins  glosijoinii  rsse  quod  in  reiicuis  liliris  om- 
nibus genuinani  voccm  ueli/n  cxpuiU  (cf.  v.  361  ubi  ia  Ambros. 
simlli  inierpreiaudl  genere  mai^ahulta  pro  mulia  legUur,  quo 
glossamala  libri  relioui  maoaerunt  liberi):  oaterum  quod  in  hoc 
•man  ei  tame  ipiod  non  kuteB  acripsi  (quod  ex  Palatinonun  scrtp- 
tvra  €i  tUwl  ^nmI  name  non  kaba  aumpsi)  iraae  nollem  ftiotnm^ 
pattqiMan  flhe  mnllo  aptiua  assa  intetfexi,  quia  id  ipsum  quad 
mm  httbes  qnid  sit  non  distiaottaamoninatur.  V,449Sc«wjm^ 
siyinra  legit  ^mvBiitaAT^'Voa  qnod  Uldem  tariwikmm  aiae  oan-' 
«ades  cum  relieui  libri.  oiyinoa  babeant  Hder  «e  algva  not,  quad 
cam  aensu  caiaret  Maay^  correxit  inier  9e  aat  t  qaem 
omnes  edUores  secuti  sunt:  aed  iilud  longe  urbanius  est  in  ore 
Philtonis  contra  Lesbonicum.  —  V.  508  eadcm  auctoritatc  uixna 
delevi  ?fic  qiiofi  in  rplicnis  libris  post  ?;uh  jn-hc  scriptiim  extat.  — 
Ad  V.  860  et  duos  qui  Ininc  exeipiimt  tv  mliil  ex  Ambros.  ad- 
iiotasti,  ScHWARZMAPf Nvs  haec:  tSbO  ipslmplanbbssr  pro  r.f.^e. 
ipsia/i  plane,  861  quoMAGl.s  pro  Qiiain  mtujis  et  MIHIBAHOMIHIS 
pro  fnihi  haec  ho/niyiis  (  at  V.  C  viilii  liom'uds :  cf.  V.  852),  862 
BOMOBssET  pro  hofiiOJtif  quas  libri  Aiubrosiaui  scripturas  praeler 
ultimam  qui  menis  est  librorii  error  recipiendas  duxi  omnas 
(debabam  fbrtasse  t.  861  ^pedo  [eo]  mimu  reatllacra).  «^  Danl- 
que  T.  1€62  lUa  non  id  quod  tt  xm  lagera  viaaa  as  «0Am»- 
9ft Aun  exceipsit  sed  .toUdsm  Uteris  id  qnod  BBBMCrra'  L  s.  s. 

1146  coniectura  adsecutua  est  wmnJMVAmiBm:  sed  tttram* 
aomque  reapsa  in  libro  illo  acriptum  eztai  ego  non  dnbito  quin 
varum  sit  qnod  seripsi  occi^ias  dtummt  quaaom  dq^vateacrip-  ' 
tura  Palatinorum  cupias  duarum  unice  conyenit.  ceterum  quid 
de  hoc  versu  sentiam  explicatius  alibi  exposui.  —  Deinde  infra 
eas  emendationes  Rkizianas  exprompsi  qiias  praeter  eas  qnfie  ab 
HkhmaniiiO  in  praefalioue  Trinummi  p.  ix  sq.  editae  sunt  a  Krkbsio 
transenptas  reppeii:  ipse  quidem  vir  sumums  8e*alia  mnlta  prae- 
terire*  professu:*  est  *  in  quibus  Rmzivs  veterum  librorum  iecuoaem 
coniectura  adseculus  esset\  sed  mulla  etiam  ptaettiiit  quae  ut 
plcrumque  certissima  sunt  .its  in  nullo  yeteri  libro  reperta  sunt^ 
sunt  autem^  nisi  quae  ocuios  meos  fugerunt,  haec  emendationes 


Digitized  by  Google 


■4 


XXX  '  EPISTVLA.  CRmCA  AO  naX^RITBCHBLLm 

* 

j^nilHis  rr in  cMmMtaiio  wt^eritio^  HnKimii  soaM  ateiiptM, 
.  jJiqnMUlo  cm.  IVintimmiin  Uenim  edflr  Runs  asorilbere 
v«  iiO  pomes  pro  ^«sf  /  230 9U  pro  «tW  .*  2Si  I  mlupkttis  pi« 
htptatk  tUt  dOd  jennY  pr»  «a^tt:  '367  dptic/Air  pro  adipiscitur : 
28B iMMPi      pro  en/  /mm,*  470  ooaui  sii  pro     coena:  492  animai 
pro  ammae:  567  a6  «e  pro  /76  ^e^e;  mk/Zm  edepol  prolai 

edepol  TfTtUies:  617  Atque  si  eris  pro  Atqueeritsi:  ( v .  730  Pof <?  pro 
Potest  idem  correxit  ante  Bothivm:  v.  742  e«  iargiri  tc  iili 
quani  emendalionera  Ambrosianus  cooiiimavit :  v.  848  ^rticin  niw*- 
fwwm  pro  /riM;«  mwanonim  ante  tb:)  885  /wf^wi  si  pro  iSi 

«n/e  /ifte/rt:  922  Char.  CH.  Chares?  pro  (V^^r.  67/.  An  Chares?' 
<v.  952  Norime  pro  Nouertsne  ut  Gvyktvs;)  955  Fhiiippuin  pro 
J^hilippeum:  966  at6a/  pro  akbat:  969  46  0'M«fro 
074  srf  oftr^piM  pro  ^tvptlffftV  tortwww  iiiMi'wn  pro  omnium 
homSmamt  ll^i  rqwftwrfi  t£j  pro  id  repetwuU.  — •  PoMmo  ipse 
•Kilt*  ill  Trinninmo  emflndatl  posse  iam  jwhb  iatellmi:  y.  4iO 
veliem  sic  dedtMem  ut  tt  in  Proleg.  p.  cxi  coouiKi^aiiislI 

ttaqnt  A  earn  reili  eniite  <xp«to  earn  llbfis  praettt  V.  G.ta 
otilvs  mendon  0eripiiirft  tt  fiimiuiii  quaeftivfise  tidere  (cli;  Prtf- 
leg.  p;ct€iii8q.):  Agit  hie  mads  cam  Rbbio:  71fl 
t^em  6iim'0TTBTO  delevisseiu  766  ascivissem  quod  tt 

in  adnotatione  proposnlsti  qiue  [hfc]  non  uisitita  sit  quod  • 
plane  necossariam  esse  videtur:  v.  792  vellem  ita  dedissem  ui 
Rbiziys  eum  perpolivit  lUum  quern  habuit  perdidil,  fedt 
nOUOm:  quia  perdidiiy  ut  alibi  probavi,  in  seuario  ne  potest 
qoidem  dactyll  mensuram  exaequaie  sed  per  se  creliciim  eilicit 
(de  hiatu  autem  quem  habuit  iiiiu  e^t  quod  verearer  vide  quae 
supra  ad  Amph.  736  dixi):  turn  vero  &ero  iniellexl  post  hunc 
irmuin  I—ummbi  uains  Teimis  signitomdam  ftiisMf,  cum  credibile 
non  sH  poetam  qai  sefoentas  Kansas  oonligi  posse  adfttmaSiMt 
■ilim  ^am  adferre  aaiia  )iabiii9Se»  ^Ide  mode  Mil.  ^0  sqq. 

.  Haee-  faa  aunt  quae  n,  Rmmtti  earistiinet  ef  oelmB 
qui  hac  mea  opeUa  utebtnr  nescire  Koltti.  tv  vero  valeas  luique 
ut  facia  routuo  diligaa.  Scribebam  meiiae  luaio  aimi  mmeteh 
WeiUmifi  adXogaiiaiii. 


Digitized  by  Google 


T.  MACa  PMVIi 


A  M  P  H  I  T  B  V  0. 


GRAECA  [ARCHIPPVJ. 


Plattvs  I. 


AUGVMENTVM  I. 

Am  ore  capias  Alcumeuas  liippiter 

Mntdait  sete  tn  Hm  totm%m  etfutagis, 

Pro  pdtria  Amphitruo  dum  decernit  com  Ldstibus 

Habitu  Mercarius  ei  sapserait  S^Ssiae : 

Is  idaenientf  a  atfinem  ac  domintim  friistra  habet. 

Tarbis  axori  eM  Amphitrno :  atqne  fn  niceni 

RapUnt  pro  moecliis.  Blepliaro  eaptus  Arbiter 

y t^r  sit  non  qoit  Xmphitrao  dec^rnere. 

Omn^fii  rem  nosennt:  g^minos  Ola  enftitnr. 


ARGVMENTVAl  II. 

In  ftciem  qotsiis  XmphitraoDis  Iiippiter^ 

Qnoin  helium  gereret  cum  Telebois  lidstibus, 
Alcmcnam  uxorem  cepit  asoririam. 
MereArins  formam  Sdsiae  senif  gerit 
Apscntis :  his  Alcm^na  decipitiir  dolis. 
Postquam  redierc  ucri  Amphitruo  et  Sdsia^ 
Vt^rqne  delad^ntar  in  mirum  modnm. 
HInc  iilrginm^  tnmi^Itns  uxor!  ^t  nlro, 
Donee  cum  tonitru  uuce  missa  ex  aetliere 
AdiUtemm  se  liippiter  confiSasiu  est. 


PERSONAE 


MERCVRIVS  DEVS 
SOSiA  SERVOS 
IVPPITER  DEVS 
AJLCVMENA  VXOR 
AMPHITRVO  DVX 
THESSALA  ANCILLA 
BLEPHARO  GVBERNATOR 
BROMIA  ANCILLA 
CANTOR. 


PROLOGVS. 

Mbscveits. 

Vt  ads  in  aosiris  udltis  mercimdniia 

Emimdis  uendnndfaqne  me  laetum  lucris 

Adficere  atque  adiuudre  in  rebus  dmnibus, 

£t  isX  res  rationdsqae  nostrornm  tfmnlnm 

Bene  ^xpedlre  ndltis  peregrique    doml,  '  5 

Bondqae  atque  amplo  ancUre  perpetuo  lucro 

^aaqne  fncepiatia  r^s  qaasqiie  Inceplibitis, 

Et  ntf  bonis  nos  udstrosque  omnis  niVntiis 

Me  adlkerc  uoltis ,  ea  ddferam ,  ea  uti  nuntiem, 

Quae  m^nme  in  rem  ndstnm  conmnni^m  sient  10 

(^Nam  nds  qnidem  id  lam  seftts  eoneessnm  ^  dalom 

Mi  esse  db  dls  aliis ,  nuntiis  praesim  ct  lacro^; 

Haec  ut  me  uoltis  ddprobare ,  adni^er^ 

Luerum  At  perenne  ndbls  semper  sAppetat : 

Ita  hnfc  facietis  fibulae  sildntinm  15 

Itaque  adqui  et  iosti  liic  iritis  omnes  irbitri. 

None  qndius  iussn  n^nio  et  quam  ob  rem  n^ierim, 

DicAm  semulque  ipse  dloquar  nomdn  meum. 

louis  iussu  uenio :  ndmen  Mercuridst  nuJii. 

Pater  hAe  me  misit  dd  nos  oratum  mens,  20 

Tametsf  pro  imperio  uobis  quod  dictum  foret 

Scibdt  facturos,  quippe  qui  intell^erat 

Ver^ri  nos  se  et  m^nere ,  Ita  nt  aeqndmst  lonem : 

\  erum  profecto  hoc  peterc  mc  precdrio 


Digitized  by  Google 


PLAVTI  AMPHiTRVO.  5 

A  udbis  iassit  l^ter  dicUs  bonik  36 

Etenimflle,  qadttilmeMMaiiciiio,  Iiippiter 

Non  mfnus  qnarn  nostrum  quiuis  formldat  maloiii: 

UomAiia  malre  uitus,  kuBano  patre, 

Miriii  non  est  a^qvon ,  tShi  at  praMncI, 

Atque  ego  quo  que  etiam  ,  qui  loais  sain  fi'lius,  30 

Contdgione  mei  palris  inetu<S  malum. 

Propt^rea  pacem  adntelo  el  ad  noa  ^dfsre. 

lastdm  rem  et  facilcra  esse  oratam  a  uobis  uolo: 

Nam  iiista  ab  iustis  iustua  ram  oratdr  dataa; 

Nam  iniuata  ab  iuslia  impetrari  ntfn  decet,  95 

losta  atltem  ab  iniustfs  petere  insipi^ntiast: 

Qaippe  lUi  iniqui  iiia  ignorant  n^qae  teneuL 

Nnnc  hAc  anlmmn  oinnet  qna^  loqnar  adn^itlte. 

Deb^tfaneUe  qnatf  nelfmna:  m^lmut 

Et  ego  et  pater  de  ndbis  et  re  pi'iplica.  '  40 

Nam  qirfd  ego  memorem ,  nt  iUoa  in  tragoMtti 

Yldi,  Neptaniun,  Virtotem,  VIetdrlan, 

Mart^m,  Bellonam,  cdnmemorare  quae  bona 

Vob(a  fedaaenl?  qn(a  beneflietia  paier, 

Deon&m  regnator,  ircUtectnat  tfmnib«a»  4$ 

Set  file  namqnam  mos  faitpatri  mco, 

Vt  ^probraret  qndd  bonia  faeer^l  bwi: 

Gratom  ^bftratnr  diae  id  a  voMa  iiU 

Merituque  uobis  bdna  se  facere  qua«^  facit. 

Nanc  qndm  rem  oratum  hue  ueni,  pnmam  pnttoqaar :  50 

Poit  drgnmentnm  kaim  doqnar  trago^dii«, 

Qald  cdntraxistis  frdntem?  quia  trago^diam 

Dixf  futuram  banc  *i  deos  sum,  eonmat^oero, 

Eandem  hine ,  at  nollit^  ffteiam  ego  ex  trago^dla 

Como^dia  ut  sit  dmnibus  isdem  aersibas.  55 

Vtrum  sit  an  non  n^ltis  ?  aet  ego  stultior, 


Digitized  by  Google 


6  P  L  A  V  T  I 

Qaasi  ncsciam  nos  udle ,  qui  diads  siem : 
Tened  quid  animi  udstri  super  htc  siel* 
Faciam  ut  coBmixta  sit  hiiee  tragicoiiioMkt 
Nam      perpetno  ficere  at  sit  como^dia,  60^ 
Regtffl  quo  neniaat  6iiij  tton  par  irUtror. 
Quid  (gitnrf  qvoaiaiii  hie  s^raiMi  qnoqne  partia  habel, 
Facidmsit,  proinde  at  dfxi ,  tragicomoedia. 
Nunc  hdc  me  orare  a  iitfbift  iiuait  iappitei^  - 
Vt  cdnqvitflerea  sfngoU  ia  aapi^a  66 
Eidllt  per  totam  caueam  spectatdribas: 
Siqnoi  f auitorea  d^egatoa  niderint, 
y t  is  In  caoea  pfgnoa  ei^iatdr  tagae. 
Nam  sfqni  palmam  ambissint  histridnibos; — « 
Si  qaoiqoam  artifici  aeii  per  seriptas  literas  70 
^  Sen  qui  fpse  amblaaii  sed  per  fntemtotiiini  t  • 
Sine  Adeo  aediles  perfidiose  quoi  duint:-*- 
Sir^mpse  legem  iitssit  esse  luppiier, 
Quasi  ma^istratom  sibi  ilteriue  aodUiterit. 
Virtute  dixit  uds  uietores  ui'uere,  •  75 

INou  imbitione  neque  perfidia:  qof  nunas 
Badem  hf strioal  «tt  lex  quae  sanrnd  viro  9 
Virtute  ambire  opdrtet,  non  fauitdribus. 
Sat  habet  faaitorum  semper  qoi  rect^  facit, 
Si  ilL's  fides  est,  qvlbiis  est  ea  res  In  muni.  do 
Hoc  qvdqae  etiam  mihi  illc  in  mandatls  dedit, 
Vt  cdnqoistores  fiercnt  histridnibas  5 
Qai  slbi  mandasset  d<£legati  nl  plaMerent 
Qvfne  dter  quo  placet  feciss^  minos, 
£ius  uruamenta  et  cdriom  uti  condderent.  83 
Alirdri  BOlisi  u4Uj  quapropfer  lAppfter 
None  hfstriones  edret  nenir^ssiBi: 
Ipse  liinc  actarust  liippiter  comoddlam. 


Digitized  by  Google 


AMPHITRVO.  7 

Quid  id  ^stis  admirdti  ?  quasi  uerd  nouom 

Nunc  prdferatur  ^  Iduem  £acere  histridiiiaiii.  90 

Etiam  bfatriones  tono  q  uo«  ia  pmac^ni^  Uc  - 

loaem  inuocarTint,  uenit:  auxilio  fs  iuiu 

Praeterea  certo  pi:6dit  lu  tragoedia. 

Hanc  ftbolam  iiii|«aiii  lAppiter  lue  hodie  /pse  aget 

lit  ego  cura  illo  una.  nunc  uos  animum  aduortitc,  95 

nnm  argUJueAtam  haias  ^loqtiar  comoediae. 

Haee  6rpa  eai  Thebaer  ia  flUsce  habitot  a^bos 
Amphi  truo ,  natas  Argis  ex  Argd  patre, 
QuLcum  Alcumeuast  BMpta ,  Electri  i'ilia.  • 
la  niiiic  Amphknio  pra^feetiisi  legldaibaa :  109 
Nam  cAm  Telebois  bellnnist  Theband  poplo. 
Is  prius  quam  liinc  abiit  /psemet  in  exercitoiu^ 
Qraiddmi  Alcnmeaam       uorte  aiiaiii* 
Nam  ego  niSa  nonisae  cr4§do  iam  at  sit  m^as  pater, 
Qaam  li'ber  haram  reram  et  multariim  siet  19^ 
Qnaatuaqiie  amator ,  at  ei  quid  oattplaeitteiat  aemel. 
Is  amdre  occepit  Alcamenam  dim  oirum 
Vsuramqae  eius  cdrpork  cepit  tibi 
Et  grtoidam  feoii  Mdem  conpreaad  aao. 
None  de  Alciiniena  nt  rAn  teneatla  r^f  na^  1 10 

Vtrfmqaest  gravida ,  et  ex  airo  et  snmnio  ex  loae, 
Et  m^B  pater  none  Intna  hie  cum  OU  eubal 
Et  ha^  ob  earn  rem  ndx  eat  fSieta  Idngior, 
Dam  cum  (lla  quaeuiu  udlt  aoluptatem  capit. 
Set  ita  idsimolaiiit    qnaai  Amphitni6  aiet«  116 
Nunc  ne  htoc  omatnm  nda  menm  admir^mini, 
Quod  e^'o  luic  processi  sfc  cam  serailf  schema: 
Veterem  Atque  antiqaam  r^m  noaam  ad  uos  prtferani: 
Propt^rea'omataa  la  neaom  Inceaaf  modam. 
Nam  m^as  pater  none  intoa  eccom  Idppiter  1 20 


Digitized  by  Google 


8  PLAYTI  AHPHITRVO. 

In  Amphitrnonis  udrtit  sese  irndginem, 

Onm^qae  ewm  «tie  consent  serai  qui  oideni: 

Ita  uiSrtlpeneni    fkdt,  quuidd  Inbet. 

Ego  s^rui  samps!  Sdsiae  mi  imdglnem, 

4^14  cum  Amphitruone  una  ibiit  liiuc  in  ex^rcitum,  125 

Ytpradiendreftinfotliiieo  possum  patri  ' 

Atque  ut  ne  qui  ossem  fdmiliares  quaererentj 

Vorsiri  crebro  hie  qudm  uiderent  domi. 

Nunc  qQom  ^iae  credent  s^ruotn  et  conseradai  tmrn^ 

Haut  quisquam  qni  sim  qua  ere  t  aut  quid  ueiierlm.  130 
Pat^r  nunc  intus  siio  animo  mor^m  gerit: 
.  Cubit  conplexus,  qndlna  cuptena  iniiunieat 
Quae  illl  dd  legionem  ficta  sunt,  memorit  pater 
Meus  Alcumenae ;  censet  ilia  illnm  nimm 
Suum  ^ase,  quae  cum  mo^choat.  ibi  nunc       pater  135 
Memordt,  legiones  hdstium  nt  fbgdnerit, 
Quo  picto  donis  sit  donatus  pliirumis. 
£a  ddna  j  quae  illic  An^faitmoni  aunt  dat% 
Apstt'ilimua:  facfle  m^s  pater  quod  udlt  fadl 
Nunc  hddie  Amphitruo  ueniet  iiuc  ab  exercitu  140 
£t  a^moa,  quoiua  ^go  fero  banc  imiginem. 
Nunc  fntemoaae  ut  ndapoaaitia  ftcillua, 
Ego  lida  habebo  usque  hfc  in  petaso  ptimlas: 
Turn  meo  patri  auiem  tdrulus  inerit  aureua 
Sub  p^taao :  id  Ampbitrudni  algnum  ntfa  erit  145 
Ea  si'gna  nemo  hornnce  familiarium 
Vid^re  poteril,  uerum  uoa  uidebiUa. 
Set  Xmpliitruonia  fllic  eat  aeruoa  Sdala: 
A  portu  illic  nunc  cum  laterna  hue  aduenit. 
Abigim  jam  ego  illunc  aduenientem  ab  a^dibua.  150 
Ad^te :  erit  operae  [ndbia]  inapectintlbna 
louem  et  xMcrcurium  ficere  hie  histridnlam. 


Digitized  by  Google 


AC  TVS  I. 

SosiA.  Mbrcvrivs. 

so.    Qui  me  dlter  est  auddcior  homo  aut  qui  confi- 

dentior, 

laaentutfai  wmt$  fid  idam^  qui  hoc  mAtUa  iolvt  im- 

biilem9 

Quid  fidam,  ai  mmc  tr^uiri  me  in  c4rcerem  conpe- 

ferinl?  ,  156 

Inde  eria  e  pron^toMa  oelU  deproaunr  iA  flagrnm, 
ISec  causam  Ueeat  dfcere  mihi  n^qae  in  ero  qnicqaam 

aikifli 

Si^  nec  qiiisqiiaiii  aft  qvln  me  onmea  ^aae  dlgiram 

putent. 

lU  quiai  incudem  me  miaerom  hominea 

Od^vaUdi  IGO 

Caediint:  ita  peregre  hue  adueniens 

Paplicitas  ego  hospitio  dccipiar. 
Eri  ha^  inmed^alia  me  coegift ,  qid  hoc  n^ctk 
A  pdrtn  med  fngraUfa  exciUuit : 
Idem  nonne      mittere  hdc  loci  pdtuit  ?  X66 
Opnl^ato  homini  ddra  hoc  magia  aervili&a  eat, 
[Hoc  magis  mlaer  eal  divitia  aeraoa] 
Quo!  ndetia  didsqae  adsidnd  Satis  aop^rquest: 
Facto  aut  dicto  ad^at  opoa,  qni^tatas  no  aia. 
Dombn&adinea  dp^a  te  et  iSxpera  labdria  170 
Qaodqudmque  ei  lub^re  accidit  posse  retur : 
Aeqaom  i^aae  id  pat4t ,  non  reputit  quid  labdriat : 


« 


Digitized  by  Google 


10  P  L  A  V  T  I  11  19-42 

Nec  a^quom  anne  iniqaom  imper^t  cogitdbit. 
Ergo  in  seruitute  expetunt  mttltainiqaa: 
Hab^dum  et  ferundmn  hoc  anibt  cam  labdre.  175 
ME.  Satiust  me  queri  fllo  mudo  serultutem: 

Qui  hodi^  f iierim  liber, 
£um  Dniic  potfuit  pat^r  lenutdtia : 
^  Hie  qui  uerna  nitmt  conqa^ritnr. 
SO.  Sum  u^ro  acre  u^rbero :  nam  aumera  mi  in  meiK « 

'  t^fuit,  180 
Dia  Adtteaientem  gr^tiaa  pro  mMtia  agere  aAqv€<dIoquL 
INe  illi  cdepol,  si  merilo  meo  ref^rre  studeant  gratias, 
Aliqaem  hdminem  adlegcst,  qui  maM  adneaitett  oa 

oecillet  probe, 
Quoniiim  bene  qoae  in  me  recerunt  iiigr&ta  ea  liabui 

atque  inrita. 

ME. '  Facit  ille  quod  uolgo  haitk  solent,  ut  quid  ae  iit 

digniim  sciat.  Ig5 

SO.   Quod  uumquam  opiuatits  fui  neque  ^log  qois* 

qnam  cioinm  -  - 

Slbi  duentiinmi,  id  cdutigit,  ut  silo!  poteremur  donii; 

Victdres  uictis  hdstibus  legidnes  reueniuut  domum 

Extiucto  duello  mixumo  atqae  int^riiecatia  hMiblli. 

Qnod  mAIta  Tfadband  poplo  ac^rba  obiccii  fj&nera,    1 90 

id  ui     uiriute  luilitum  nictum  dtque  expugnatum  dp- 

pidnmst, 

ImpMo  atque  auaplcid  mei  erf  impUtruonia  nixume, 

Qui  pra^da  agroque  addreaque  adfecit  popiilaris  suos 
Regique  Tlieband  Creoni  reguum  stabiliuit  anum.  194 
Meapdrtupraemtaitdonnim,  faaecutnii&tiem  oxorlaaae: 
Vt  g^sserit  rem  piiplioam  ductu ,  imperio ,  auspicid  suo. 
Ea  nunc  meditabor  qud  modo  Uli  dicam^  quom  iilo 

adu^uerOi 


Digitized  by  Google 


I  1 43-67        AMPHITRVO.  11 

4 

Si  dixero  inendacinm,  soli^ns  inco  morefecero: 

Nam  qiK^m  pugnabant  miiLiiiaei  ego  t&m  fogiebam 


yeriim  quasi  adfuenm  tamen  simoldbo  aiqiie  audita 

^loquar.  200 
Set  qm&  mede  et  verbis  qaibas  me  d^eeat  fabnUrfer, 
Prills  ipse  rneenm  etiim  nolo  hie  meditdri:  sic  haec 

proloquar. 

PriBCipio  Hi  illo  adu^iiimiis,  abi  prim«m  terram  tdtl- 

giiiraS) 

Continao  Anipliitnia  delegit  uirds  primomm  principes. 
Eos  Ufptii  Telebois  iobetaeal^tiamaidietotsaam:  206 
Si  sine  «i  et  sine  bdld  nelint  rapta  it  raptores  tridere. 

Si  quae  dsportassiiit  r^ddere:  se  exi^citum  extempU 

doiuum 

Rediictamm,  abjtnrds  agro  Argdios,  pacem  atque  dtiun 

Daire  fllis:  sin  alitor  sient  animdtiiieque  dent  quae  petat, 
Sese  igiiar  siuuma  ui  uirisque  eojmm  juppidom  oppn- 

gvisseire.  210 
Haee  iibi  Telebois  tfrdlne  iterdrimt  qaos  praefecerat 
Amphitruo,  luaguaninii  uiri  freti  ttirtate  et  uiribua 
Sup^rbi  nimis  ier^ciler  legitos  nostros  increpant, 
Bespdndeut  bello  se  dt  sues  tatiri  posse,  proinde  oti 
Properc  dc  ilnlbiis  suls  exdrcitus  dediicereut.  215 
Haec  ubi  legati  p^rtulere,  Amphiirao  e  castris  ilico 
Proddeit  omnem-exdreitnm:  eontri  Teleboae  ex  dppido 
Legidnes  educunt  suas  nimls  piilcris  armis  pi  aeditas. 
Ptf stqnam  utrimque  ^tomst  mixama  cdpia^ 
IMspertit£  niri ,  dispertiti  drdines :  220 
[Nos  nqstras  more  uostro  et  modo  instruximas  le- 

giones: 

Item  hostes  eontra  legtones  snas  instrmmt] 


Digitized  by  Google 


12  PLAVTI  II  ^8-95 

* 

Deinde  uterqne  fmperatdr  in  medium  Exeunt, 
J^xlra  tiirbam  drdiniuii  cdnlociuitdr  iemd. 
Cdnaenit,  nfeti  ntri  s(Bt  eo  pradio,  225 
Vrhem ,  agmm ,  aras ,  focos  s^que  uti  deferent. 
Pdstqaam  idactumst,  tubac  utruuqoe  contri  canout; 
CtfDSonat  t^rra:  clamdrem  ntrirnqne  ^cfeitait 
iinperator  uterque  hfnc  et  illfnc  loui 
Vdta  ausdpere ,  turn  exercitum  hortdrier.  230 
Prd     qniaque  Id  quod  qidsque^dt  potest  dt  ualet 
Edit,  ferrdferit:  t^afrangiint:  boat 
€a^l am  fremiti!  uirum:  ex  spiritn  atqne  anh^ta 
JV^bnla  confldt :  eadmit  ndlBere  uiri  uimm. 
D^Dique  fit  udMnnis ,  ndstra  siiparit  manvi :  .  2S5 
Hdstes  crebri  caduut:  n^stri  contra  ingruont* 

t  Vicimna  qI  feroces. 
in  fiigam  a^t  tamen  n^mo  conndrtitiir 
N^c  recedit  loco  qufn  statim  r^m  gerat: 
Animam  oq|itt6]it  priiu  qudm  loco  d^igrent:  240 
Qnfaque ,  nt  ateterdt ,  iacet  dptinetqve  drdinem. 
Hdc  ubi  Amphitrno  ems  conspicatust  mens, 
tlico  equites  iubet  dextera  inuddere. 
^quite8]par6it  dti,  ab  dextera  rndxunio 
dim  clamore  muolaiit,  lupeta  alacn  ruout:  245 
Foedant  et  pr(iterant  hdstinm  cdpias 
t  lare  iniuata*. 

ME.   Num^uam  ^tiam  quicquam  adhiic  nerbommst 

prdlocutus  p^rperam. 

Namque  4go  fui  illl  in  re  praesenti  et  nt^ns  qnom  pa- 

gnatuiiist  pater. 
SO.  Perduelles  penetrant  ae  (n  fugam:  ibi  ndatria 

animiiB  ddditoat.  260 
Yort&tibva  TeUbois  telis  cdnplebantur  corpora. 


Digitized  by 


1  1 96-117        AMPHITRVO.  13 

'  maiHL 

Haec  I'lli  ui  pu^niata  pugnast  usque  a  mane  ad  uesperam : 
Hoe  ideo  hoc  conmeisiiii  magis ,  quia  Hlo  die  inpraa- 

Set  pra^llnm  id  tandem  direttdt  u6x  fnteraeiitii  suo.  255 
PoaUidie  in  castra     arbe  ad  noa  a^tmt  flentea  prCn- 

dpea, 

Velatis  manibns 4r«iit,  ignoaciiiiiia  peeehti&in  wmmz 
Deddntque  ae,  diuina  liumauaque  omnia,  urbem  et 

l£bero8  258 
hi  dftioneni  atquein  irbilratum  cuncCi  TJieban<$  poplo. 
Post  6b  uirtutem  ero  Amphitrooni  pdtera  donata  au  roasi, 
QuiPt^rela  poUtdre  rex  eat  adlitua.*  liaec  aic  dicamerae. 
Nunc  p^rgam  erf  imperium  dxequi  et     domum  cap^a- 

BIB.  Attat,  illic  Mc  iturust:  ibo  ego  ilUc  dbuiam: 
Ntfque  ego  huac  hondnem  hasce  hddie  ad  aedia  [kCne) 

sinam  uniqilam  accedere.  264 
(^uindo  imagoat  huius  inme,  c^rtumst  hominem  eliidere. 
it  enimuero  qudniam fimnamhiUua oepi  iame ^tatatum^ 
Decct  et  facta  m^reaque  hulua  habere  me  aimlKa  Hem. 
llaque  me  malum  ^ae  oportet,  cdllidum,  aatutum  ad 

modmn 

Xtque  hunc  telo  auo  aibf,  malttia,  hia  a  foribua  p^lere. 
S^t  quid  iUuc  est?  eaelum  aspectat.  dpa^ui^o  qua  in 

remagat.  270 
SO.  C^rte  edepol,  at  qufcquftmat  aliut  q«<d  aredam 

'    aut  c^rtd  sciara^ 
Grtio  ego  hac  noctu  Moetornum  dbdormiuisse  ^brium. 
Nim  neque  ae  aeptAalrfooea  qudquam  in  caelo  ctfn- 

moueiiL 


4 


Digitized  by  Google 


14 


P  L  A  V  T  1 


I  X  118—140 


^^ue  se  luna  qa<^^aam  mutat  itqae  ati  exo^rUst  semel^ 
Ndc  iagulae  neque  ii^§perago  n^qne  uergiliae  iSccidvnt. 

Ita  statim  staiit  si'gna  neque  noxquoquara  couccdi'tdie.276 
ME.  Ferge ,  nox ,  ut  <kcepisti :  gere  p atri  mor^m  meo : 
6ptDmo  optBme  tfptiimam  operam  dda,  datam  pnlcr^ 

locas. 

SO.  Neque  ego  hac  nocte  Idngiorem      nidissc  c^nseo 
Niai  iddem  nnam,  n^rberatus  qnim  pependip^rpetem: 
Earn  quoqae  ed^pol  itiam  mnlto  haec  vfdt  longitddiiie. 
Cr^do  edepol  equid^m  dormire  Sdlem ,  atqae  adpotiim 

probe:  ^ 
BKra  snnt  nisi  firaitatiit  a^e  In  cena  pldsculiini. 
ME.  Aln  ta  uero,  uerbero?  deojs  ^se  tui  similis 

putaa? 

£go  pol  te  iatifl  i&ia  pro  dletts  6i  malefactts,  ftrcifer,  386 

Accipiam:  raodo  sfs  iieni  hue,  iuu^nies  inlorluiiiam. 
SO*  l^bi  aant  isti  aodrtatorea,  qui  soli  inuiti  cobant? 
Hate  nox  adtast  '^xercendo  acdrto  condacld  male. 

ME.   M^as  pater  nunc  pro  liiiius  uerbis  reete  et  sa- 

pienter  facit, 

Qui  conplexns  cum  Alciuneiia  etibat  amass  ^  aiitmo  dp* 

sequens.  *  290 
SO.  ibo  ut  erus  quod  imperaoit  Akumenae  nuntiem. 
S^t  quia  hie  eat  liomd^  queni  ante  aedis  nideo  hoe  no- 

ctis?  ndn  placet. 
ME.     Ntillust  hoc  meticulosus  aeque.    SO.  Quom 

[recdgito,] 

tllle  homo  hoc  [mevm]  d^o  aolt  ptilimn  det^xere. 
ME.  Timet  homo:  deludam  ego  ilium.    SO.  Peril, 

denteaprikrhiQta  3d5 
Cdrte  adnenientem  hfc  me  hoapltio  piigneo  aeee* 

.  pturus  est. 


Digitized  by 


I'l  141^161      AMFUITRVO.  15 

CrMo  miflciierfn  est:  nvnc  propMret  qaod  me  mim 

ems 

F^t  «t  nlgilirem,  hie  pi^nis  fdciet  liodie  at  d^rmiam. 
6ppIdo  interti:  &pneetQ  bercle  quintas  et  qnam  uili* 

dus  est. 

ME,   CUre  adaursam  fubulabor,  hie  auscultet  qaa^ 

loquar;  300 

ij^tar  denmffl  m^t  maiorem  in  s6ae  concipiet  metiim. 

Agite  pugni:  iam  dinst  quoin  uontri  uictam  nou  datis. 

Um  pridem  md^tar  faetnm,  heW  quod  boodnea  qnittaor 

f n  geporem  edolocaatis  nAdoa.    80.  Formidd  male 
ego  hie  nomen  meani  conmutem  et  <^u^nctus  fiam  e 

Sdsia.  305 

Qvittaor  idrds  aopori  ad'dedisse  hie  adtnniat;  ^ 

Metao  ne  uumcrum  aiigcam  ilium.    M£.  Hem,  nAnc 

'iam  ergo :  afe  nolo. ' 

SO.  Cfiagltinr:  eerte  dipedit  ae.  lUS.  1Mb  feret  qnbi 

uaj)ijlet. 

SO.  Qu^ahomo?    ME.  Qaiaqsk  homo  hie  profeeto 

udnerit ,  pagnda  edet 
80.  Apage,  uou  placet  mc  hoc  iioctis  ^sse:  cenaui 

mo  do :  310 
Proin  ta  iatam  eenim  largire^  ai  aapia,  eaaiuri6itibaa. 
ME.  Had  malum  hulc  est  pdndus  pugno.    SO.  P^rii, 

pugnos  pdnderat. 
M£.  Qmd,  81  ego  ilhmi  trdctim  tangam,  ni  ddrmiatl^ 

SO.  SenidiieTia: 
Ndm  continuas  Ma  tris  noctis  p<^ruigilaui  pessame. 
MJK*  t  Facimiiia  iieqait  ferire  malam  male  dladt  manoa. 
Alia  forma  opdrtet  ^e  qucm  in  pugiiia  feeria.         3 1 6 
SO.  illic  homo  me  inteipolabit  meumque  os  finget 

di^nuo. 


Digitized  by  Google 


16  i^LAV.TI  ill6a— 179 

MK.  j^xomtmn  os  ^sae  oportet,  qmim  probe- per- 

cdaaeris. 

SO.   Mir  am  ni  hie  me  quasi   muraeuam  ^Ohnanc 

cdgiUt.  319 

^Itro  istonc  qui  exdssithemiiies.  p^rii,  si  me  asp^xerit. 

ME.  Olet  liomo  qui  dim  malo  soo.    SO.  Hei  mihi, 

numnam  ego  dbolui  Y 

ME.  Atqne  haa  longo  abtee  oportel^  a^ram  longe 

60.  iUk  homo  sap^ratitiosnst.   M£.  Geatiiiiit  pugiii 


SO.  Si  in  me  exercittkm'a,  quaeso  in  pirietem  nt 

primiim  domes. 

HE.  \6%  mi  ad  anria  Adaolauit.    SO.  Me  ego  liomo 

infelix  fdl,         ^  335 

Qa(  non  alas  interuelll :  udlucrem  uocem  gestito. 

ME.  iUic  liomo  a  me  aibi  malam  rem  arc^saillmneiitd 

aao. 

SO.  I^tou  equidem  ullum  liabed  iumentam.    M£.  6iie- 

randnst  puguit  probe. 
80.  lAmm  amn  herele  e  nAai,  nt  veetna  Me  amn: 

etiam  nunc  nauseo. 
Yix  incedo  ininia,  ne  ire  pdaae  cum  onere  existomes.  aso 
ME.  Cdrte  exdm  hie  neaeio  quia  loquitur.  SO.  Silnoa 

sum,  non  md  uldet: 
^Ndscio  quem'  loqui  autamat :  milii  c^rtonomenSdsiaeat. 
ME.  Hine  enim  dextra  mihi  aox  anria ,  i&t  nidetnr, 

nMierat. 

SO.  Mdtuo  uocia  ne  uicem  hodie  hie  nipnlem,  qnae 

hone  n^rberat 
MS.  6ptume  eeenm  ine^t  ad  me.    SO.  Thne^, 

lotus  tdrpeo.  Sio 


Digitized  by  Google 


H  180-199       AMPHITRVO.  17 

N<Sn  edc^l  mmc  ubi  terrarum      scio ,  siqui's  rogety 
N^qiie  mlier  me  ctfmoiiere  pdssmn  pr«e  formfdine. 
iliMt :  mandlia  eri  peri^hrvst  una  et  SMt. 

Verum  certomst  cdnfidenter  [liiinc]  homiaem  coutra 

Qal  pfMMim  uid^ri  fame  fbrtte ,  i  me  at  epitiiaeAt  mtnn. 

ME.  Quo  imbulas  tu,  quf  Volcannm  in  ci^rna  coii- 

clusi'im  geris? 

S0«  Quid  id  exqairk  tii ,  qui  pugnls  tfs  eiotias  hdml- 

nibus?  , 

ME.  Seruosue  e«  im  liber?    SO.  Vtqaomqiic  dnimtn, 

.  cenlabitilmst  meo. 

ME.  Aintuuero?   SO.  Aio  eiiiiuuero.   ME.  Verbero* 

SO.  Mcuiire  nunc. 

ME.  At  iam  fadem  vt  n^rom  dieat  dicere.   80,  9^d 

cost  opus?  H45 

ME.  FdAiom  scire,  qudprolectus,  qaoiw  fii«  aut  quid 

ii6ieria9 

SO.  Hue  ee,  mei  erI  sum  seruos.  numquid  nunc  cs  « 

c^rtfor? 

ME.  Kgo  tibi  iatam  hodi^  acelestam  ednprimam  lin- 

guam.    SO.  Hail  potcs : 

Bene  pndlceque  idseruatar.    ME.  Pergin  arguUricr? 

4aM  apat  haaeeaedfs  [ubc]  tibi  negdiiat?   SO.  Jbrnne 

qnfd  tibiat?  •  350 

ME.  Rex  Creo  uigilds  nocturnos  aiugulos  semper  loeat. 

SO.  Bdne  faeit:  qaia  ada  eramna  pdregri,  tutatiiat 

domi. 

At  unite  abi  sane ,  ^duenisse  fdmiliaris  dicito. 
ME.  Ndacio  qaam^ta  ftmiliaria  sis:  xiiai  aetatum  hioc 

abisy 

Fimiliaris  dccipiere  fixo  hau  familidritcr.  355 
Plavtvs  L  2  * 


Digitized  by  Google 


18  PLAVTI  I J  200  -  218 

SO.  Hie  inquam  ^abito  ego  itque  horanc  sum  seruos. 

ME«  Aisdnqadniodol 
Fief  am  ego  hddte  M  mq^rbm,  ni  Mie  Ml  SO. 

ndminodof 

BfE.  Ailferere,  n6n  abibis,  ai  ego  foatem  aiinipaei;o. 
SO.  Quia  me  eaae  h^fua  Himaiai  fdrnfliarem  praMteo. 

ME.  Yfde  sis,  quam  mox  udpulare  uis,  nisi  actutiim 

bhkc  abia.  360 ' 

SO.  Tin  Aodio  proUb^re  peregre  me  'Adnenlentem 

pdstulas? 

M£.  Ua^ine  taa  d^naiist?  SO.  Ita  inqaam.  ME.  Quia 

eniaeatigltur  tibi? 
80.  Amphitnio,  qui  mine  Thebanis  pra^fectust  le- 

gidnibus, 

^{afeiim  mplaat  AlevmeJia.  ME.  ^nidaia?  quidiiomte 

tibistf  364 
SO.  Sdsiam  QOciDt  Thebani ,  Ddao  prognatdm  patre. 
ME.      ta  iatic  bodt^  malo  tao  e6nposilta  mendiciia 
Adneniatt ,  vudMal  cdlvnen ,  eoftantfe  dolla. 
SO.  Immo  equidem  tonida  consutis  hue  adaenio,  non 

ME.  Xt  mottllrui  idmi  eerto  pMibiu^  non  tunlefa 

uenis. 

SO.  Ita  profeeto.    ME.  Nunc  profeelo  nipnla  ob 

mendieinm.  370 

SO.  Ndn  edepol  nolo  profeeto.    ME.  At  pdl  profeeto 

ingvitlia: 

Jide  qoidem  profifeto  tev^nmiy  ndn  eat  arbitrdriam. 

SO.  Tuam  fldem  opaecrd.   ME.  Tun  tc  audes  Sdsiam 

esse  dioere^ 

Qui  ego  aoml  SO.  Peril  ME.  At  parvm  etiam,  praint 

futurumst^  praedieas.  374 


Digitized  by  Google 


IlUt-^SJ  AlPHITRVO. 

♦ 


19 


Qodivs nunc  tu ?  SO.  Tuus :  nam  pugnis  I'lsu  feciflti  taum. 
Prd  fidem,  Thebini  ci aes.  M  K  Etitm  damas,  cimnlcx? 
LifMre,  ^iM  B»nUaf  SO.  VI  eiwl,  qiite  te  pvgidi 

ca^deres. 

M£.  Qawafi  ea)    80«  Amphitrvdnis  inqwi 

UE.  £rgo  Isttfc  niigii, 
wuIoeiiV,  aip«l«U«:  dge  auniy  md  Is  ,  Sdsla. 
SO.  lU  di  faciant,  ut  ta  potiua  afs  atqae  ego  te  at 

a^rbereiiL  (HO 
BIB.  £t»m  mittlist  SO.  Mmtacebo.   ME.  Qii(ttiM 

eruat'l    SO.  Quem  ttt  iiolea. 
MS.  qtdi  Igltiirt  ^nuncQ^eife?    SO.  Ntepirfil 

qnem  Imerli. 
ME.  ijiq^traonifl  te  esse  aiebas  Suaiam.    SO.  Pec- 

ciaeriMi: 

Nim  flint  ^Anj^indttfe  BMaun'  me  tee  nohd  Ulcere. 

M£.  Sci'bam  equidem  uullum  chsq  nabit  n^i  meaeinooi 

SdaiasL  m 
F4git  ratio  t^.   80.  VHnan  Istnc  piigni  feeitt^nt  toi. 

Al£.  Ego  sum  Sosia  flle ,  quciu  ta  dudoia  ennG  within  * 

SO*  <ipee€ro  at  per  picem  Iteeit  te  idlsqiii,  «t  ne 

udpulem. 

ME.  immo  indatiae  parnmper  flant,  siquid  uls  loqui. 
SO.  BWn,  lofiuur  iiisi  pice  faeta,  qvindo  f«g«is  plAb 

«alea.  390 
M£.  Die  aifiiid  oia^  ndn  nocebo.    fiO.    Tnae  fide 

mAif  MR  Meae. 
SO.  ^nCd,  ai  fOleef    MB.  Tim  Mevenriiii  Sdike 

iratus  siet. 

SO.  Aaiama  aduarte:  nunfi  licet  mi  libere  quidola 

loqnl. 

2* 


Digitized  by 


20  PLAYTI  II  238—  259 

Amphitruonis  ^go  sum sernos  S6siia.  ME.  £tiam  deimo  1^ 
SO.  Vicejm  fed,  to6dnu  feci,  ui^a  dico.   ME*  Yipula. 
SO*  l^tlttbet,  qaod  libi  Ivbet  ftc,  qnArfam  pigab 

plus  uales.  396 
V4ram  iiltttfactiura'«,  lioc  quidem  h^rcle  liaat  reiicebo 

ttoien* 

ME.  Tii  me  uiuos  liddle  nurnqudm  fdcies  qulii  aim 

Sdsia. 

SO.  C^rte  edepol  tn  me  dlienabb  niimquam  quin 

nost^r  stem: 

Nec  nobis  praetor  me  qnisqaamst  Alius  seruos  Sdsia.  40O 
(Qui  cum  Ampliitnione  hine  nnaiertm  in^ereitem,].  - 
ME*  HIc  koma  Mima  n&n  est.   SO.  Qnod  mihi  pra^- 

dicas  uitimn,  fd  tibist. 
Qufd,  malum,  non  adm  ego  aernoli  Amphitrnonia  Sdaia? 
Ndnae  hae  noctv  ndalra  naula  h4e  ex  porta  Pdraico 
V<5nit,  quae  me  adaexit  ?  nonue  me  hue  erusmisftmeus? 
Ndnne  ego  nuc  alo  anie  addia  nostras  ?  ndn  mist  latema 

In  maim?  40f 
Ndn  loquor  V  uon  oi^ilo  ?  non  hie  liomo  me  pugnis  cdu- 

tttdit? 

Fdcit  herele :  ndm  mi  miaero  dtiam  nunc  malad  dident. 

Quid  igitur  ego  diibilo  ?  aut  qnor  non  (ntro  eo  innoatrim 

domum? 

UK  Quid,  domnm  vostram?    -SO^  iia  ettimnetfo. 

ME.  Qum  quae  dixistf  modo 
Omnia ementUn's:  equidem  sum  AmphUrQanisSdsia.iU 
Ntoi  noctu  bsc  soldtast  nauiandstra  e  porta  Pdraieo, 
RtuM  Pterebirdx  regnauil  dppidura  expugniuimus, 
Et  legiones  lYleboarom  ni  pugnando  edpimus, 
Kt  Ip^as  Ampliltriio  ilptnincaalt  rdgem  Herelam  In 

pradllo.  416 


Digitized  by  Google 


XiaM-98«      AMPUITRVO.  21 

I 

SO*  ^gonial  mlM  non  crMo,  qmm  fllteo  lAlUMrt 

ilium  audio: 

Hie  quidem  eerie  quae  illi  simt  res  gestae  memorat 

qui!  aitf  quid  Amphitrvoni  [d^no]  a  TdleUfa 

datumst? 

ME.  Pt^rela  rex  qid  pdiitare  s^Uliia  est  patera  ailrea* 
80»  &oe«tiist.  nbl(ea]  patera  nAse  eatf  BIB.  Bet  fm 

cistnia,  420 
Amphteaonia  dpaignata  a(gno«  SO.  Sign!  die  quid  ei^? 
ME*  CAm  quadrigta  8dl  exorieas;   quid  me  eaptaa, 

cdrnufex? 

SO.  Argmnentia  olcit.    aliat  iidinea  qaaerujuliUDSt 

'  mJM. 

N^eio  UAde  haee  hie  spectauit    idm  ego  liuuc  decipiaiii 

probe : 

Nim  qaod  egometadliia  feeing  quiaqiiam  alinsidfait  426 

In  taliernaclo,  id  quidem  hodie  ntimqoani  poterlt  dieere. 
Sf  la  Sosid's,  legiones  qadm  pugnabant  jnixume, 
Quidiiilabeniaeldfecaalll  ofetiiaaviiiy  aidixeria. 
ME.  diim  met  viol:  fade  inplenl  hfrneain.   SO.  In- 

gressust  aiam. 

ME.  Jj^am  egovbilyiitfliitreiiatiiiiijMeratyediai  neri.  IdO 
SO.  HUra  aunt  nfal  Utait  fntoa  (Of  e  In  fflae  hfrnea. 

Factamst  ill  at,  i&t  ego  illic  oini  luriieain  ebiberim  meri. 
ME.  Quid?  none  uineone  drgnmeiitia,  ti  non  ease 

Sdaiam? 

SO.  Tun  negas  med  esse?   ME.  Quid  ego  m'negem, 

qni  egomet  siem  1 
SO.  Pdr  lemem  inrd  med  ease  n^qne  me  f alaom  dfeere. 

M£.   At  ego  per  Mercurium  iiiro,  tibi  loaem  non 


1 


Digitized  by 


22  P  L  A  V  T  I  II  a&i«.301 

Nm  iaiorsto  tdo  plw  eredel  inihi  qMm  Imli  likL 
SO.  Quls  ego  muB  saltdm^  d  non  aam  Sdsia?  te  in- 

t^rrogo. 

ME.  i^hi  ego  Soste  tew  noUm,  ta  ^sto  sane  Stftb: 
NAftc  quando  ego  (mm,  ndpultblt,  ui  kfec  iHi ,  Igiitfbflttf. 
SO.  Certe  edepol)  qaom  iUiim  contemplo  et  fdrmam 

cognoied  metm,  441 
^nen  id  modjOM  eg*  timi (^oa^e Ib  flpeedum  iaq^ii): 

nhnis  similist  roei. 
itidem  habel  pelaaum      uestiliiiii}  Um  ooniiiiuUal 

itque  ego. 

Sura,  pes,  stati'ira,  tonsns,  dculi,  nasum,  u^l  labra^ 
M^ae,  menlttm,  birba,  collua:  Idtua*    quid  uerbia 

cpxmt^  445 
Si'  tergum  cicdtricosum,  afliil  hoc  similist  sfmilius* 
S^t  qaom  cogito ,  ^quidem  certo  idem  sum  qui  semper 

tai. 

Ndixi  ernm ,  noui  addis  nostras :  sine  sapio  et  sdntio. 
Nun  ei!;o  illi  optdmpero  qnod  Idqultur:  pnltabd  foris. 
MB.  qnA  «gia  tef  SO.  Domdnu  MB.  <^drigas  tf 

nunc  inscendds  louis  450 
Xtqne  hinc  fngias,  ita  nix  poteris  dcfagere  infortiininm. 
'    SO.  Nto  erae  neae  nibitiarey  qadd  eras  mem  lossll, 

Meet? 

ME.  Tuae  siqoid  ois  uuntiare:  banc  ndstram  adire 

ndn  sinam. 

N<m  rf  me  fnrltissls,  hodle  lAmbifraginm  hine  afiferes. 
SO.   Abeo  potins»   di  fnmortales,  dpsecro  nostrum 

fidem^  466 
l^bl  0go  perlif  ttbl  fumutatni  stimf  dM  ego  forrnhn 

pdrdidi? 

An  egomet  me  UUc  reUqnl ,  tk  forte  oblitds  foi  t 


Digitized  by  Google 


1 1  dOi-J  »  AMPHITRVO. 


88 


Nam  Mc  quidem  oiiuiaiLii»igui€in  meam ,  qiiM  toli^eluc 

fbmt,  p^arideL 

Vino  fit,  qnod  numquam  qiiisqnam  m<(rtuo  fad^t  milii. 

il>o  ad  portum  atqae  iiaec  tttisuiil  facta ,  ero  dicdm  meo : 

Nkl  ttfam  is  qnoqme  me  IgnorabU,  qiuid  ilie  faxit 

luppiler,  461 

VU  ego  hodic  riaa  capile  ciluoa  capiam  pflemn. 
ME.  9tM  prtfapereqne  Im^  dperia  proceaatt  mihi: 
Amdai  a  foribus  mixomam  mol^stiam^ 
Patri  lit  liceret  tuto  Ulam  amplexdrier,  466 
lam  ille  fllac  ad  er«m  qo9m  Anphitmoiiem  adn^ril, 
Narribit  aeraom  hinc  s^se  a  foHbns  Sdaiam 
Amduisse:  iUe  adeo  fllam  mentiri  sibi 
Gred^  aeqae  credet  hue  profeetam)  vtii'iaaerat. 
Errdria  amb#  ego  fllos  et  dcm^ntiae  470 
Conpl^bo  atqne  Amphitradais  onmem  fdmiliam, 
Adeo  daqae  aalietttam  dnm  captdt  pater 
nUaa  qwam  amat:  Igltmr  demam  onm^  adent,  < 
(jaae  iacta.  deuique  Xlcumenaia  Iiippiier 
Redigdt  aatiqaam  la  eibiiagia  caacdrdiam.  476 
Nam  AaqiU tvao  actatem  axdri  tarbaa  cdadet, 
Atque  fusimalabit  eain  probri :  torn  m^ns  pater 
Earn  a^ditioaem  fiU  im  Iraaqaillaja  cdaferel* 
Naac  de  Aleameaa  dadam  qaod  dixf  adaaa, 
Hodie  flla  parfct  fdios  goininos  duos :  4dD 
Altdr  decomo  paat  mdaae  oaacetur  paer 
Qaaai  adadaalaat^  liter  oMaaa  a^taaw. 

[  Eorum  Amphitmoms  dlter  est,  alter  Ipala*  • 
Vert'im  minori  piiero  maior  ^st  pater, 
Miadr  maiori*  iimae  hoc  adtia  qa(d  aietf .  485 
Set  Aleumenae  hondris  huius  gratia 
Pat^r  carabit  uao  at  fetu  t  ft^ret. 


Digitized  by 


24  P  L  A  V  T  I  12  26-3  13 

Vbo  uI  labore  apsdlafti  aennnaAs  duas^  < 
£t  ne  In  suapitidne  ponatfir  atapri, 

Et  clandestina  ut  celctur  consuetio.  490 
Qaamquain,  ut  iam  dudom  dfxi ,  resciacet  tamen 
Amphltnio  l*em  ornneni.  qiifd  IgHiir?  nemo  Idpmlm 

Profecto  ducet'Alcumenae :  ndm  deum 

jN  on  pdr  uidetnr  fiLeere ,  delictum  suum 

Suimqne  Ut  cidpam  exp  Aere  in  mortal^m  atnat*  495 

Orationem  cdnprimam :  crcpuit  foria.  ^  *  •  : 

Amphitruo  aubditiaoa  cecum  exit  foraa 

[ AtqveJ  Alcnmena  [una]  teor  nanriria. 

IvppiTBB.   Alcvmbna.  MR&Gvaiva« 

ly.  B6ne  uale,   Alcum^na,  cura  rem  conmnncm. 

quddfacis,  499 
Atqlie  inperce  qna^o :  menala  iim  tibi  eaae  actda  itidea. 
Mflif  neceaaestfre  hine:  venim  qvdd  erit  nattmi  tullito. 
AL.  Quid  istuc, eat)  miuir,  negoti,  qudd  tu  tamaubito 

domo^ 

Abeaa?    IV.  Edepal  haAt  quod  tni  me  n^qne  domi 

dista^deat: 

Set  ubi  aummus  imperator  ndn  adeat  ad  ex^citamy-  504 
CiUnM  quod  non  ffoloat  nauaift  qnam  qood  faetdal  opva. 

MK.  Nfmis  hie  seitust  sucophanta,  qui  quidem  ait 

meus  pater. 

dpaentatote  ernii ,  qnam  blando  miUierl  palpdbitnr* 

AL.  Ecastor  te  exp^rior  quauti  fdcias  u\oi  em  tuam. 
•  IV.  Sitiu  babes,  ai  fiSmftiamm  nitUaat  qoam  aeque 

diligamf  509 
ME.  l^depol  ne  ilia  al  latta  rebus  td  aciat  operam  dare, 
Ego  fajdiu  ted  Ampliitraonem  mdlia  eaae  qu^  loaem. 


Digitized  by  Google 


I  a  i4-3i        A  M  P  H  I  T  R  Y  0.  S5 

Ah.  Ezperiri  iatde  maaeUem  m6  qtmm  nMmorarf  nihL 
Prfvs  aUs  qvam  l^ctl  uM  eolinfflti  eonetlnft  locus. 

Here  uenisti  m^ia  nocte,  nimc  abis.  hodn  placet? 
M£.  Accedam  atqve  haac  ippc&ato  ci  a^ppamltaMr 

patrl.  615 

Numqaam  edepolqnemqa^m  mortalem  credo  ego  oxor^m 

anani 

Sfc  ecilietf m  wmkre ,  prohid#  «t  Uc  te  eeHetliii  td^erft. 

IV.  Cdrnnfex,  non  ^^o  te  noui  ?  abin  e  conspectii  meof 
Quid tibi  banc  caritioat  rem,  uerbero,  ant  mattdio ? 
Qirfm  pol  ego  hoc  lain  aelliione  . . .    AL.  Ah  ndli. 

fV.  ]Muttit(;  rnodo.  520 
ME.  N^qniter  paene  ^xpediuit  prima  parasiUltio. 
IV.  V<^r«mq«od indicia,  meanxor,  ndn  to  mi  iraacf 

docet. 

Cl&nciiliim  abii  ego  dlegione :  hauc  tfperamaubrupiif  tibi, 
ix  me  primo  ut  prima  aoirct,  rem  dt  genrisaem  pitpUcam. 
£a  tflii  omnia  daarraoL  nM  ie  amarem  pldruram,  ftSS* 
Non  facerera.    ME*  Facttne  ut  dud?  timidam  palpo 

pdrcmHt. 

IV.  NAnc  ne  legio  pdraentiicat,  cUm  lUiic  redemi- 

dtimst  m\hU 

h6  me  uorem  pra^aorliaae  dlcant  prae  re  puplica. 
All.  Ldermiaiitem  or  ahitd  conetamaa  td  taam  «xovdm. 

IV.  Tace: 

Ndcorrampeocoloa:  redibo  actutmn.   AL.  Uacttttum 

dioat.  530 

IV.  Ndnego  tehic  lub^ns  relinquo  nei^ue  abeoapste. 

AL.  Seotio : 

Ndm  qua  nocte  ad  md  uenisti,  eddemabis.   IV.  Qaor 

teiies? 

Tempas  eat;  exire  ex  arbe  prias  quam  lacescdt  nolo. 


Digitized  by  Google 


26  FIAVH 

NAac  tiU  Imm  fatarim^  qmt  done  mi  flU  ob  uirtutte 

Pt^rela  rex  qui  potitauit,  quern  ^go  mea  occidt  manu,  535 
Akaiiifiiu^  tibi  coadrao.  AL.  Fid«  at  «U«fl  res  uolei^t 
EcMtor  condfgnimi  donmn,  qudist  qui  donAm  dedit 
]M£.  Immo  sic  coudiguum  donum,  qu4lifit  quoi  doii4 

dAtumsl^  ' 
IV.  P^rgia  tatem?  ndwe  ego  poMom^  fiorcifer,  ie 

p^rdere^ 

AU  aottbo^  Ampliilimoy  irwd  S&«ia«  causd 

IV.  Ficiam  ita  ut  nia.   ME.       amore  hie  ii  modmn 

quamaaeuoft  est* 
IV   NSmqiiid  «bf  AL.  Vt  qmodiipaiaiiiieaM^  m6 

tmm  apsent^m  tamen. 
ME,  £amiia,  Amplutnut:  lacescit  hue  iaiOQ.   IV.  Abi 

prac,  Sdabu 

lam  ^go  aequar.  somqirfd  «b?  AL.  Etfain:  at  dcMom 

adaeniis.    iV.  Licet: 
PWusfeaimJ  tua  opiaioaelilc  idero :  (eoj  bonuia  toimnm 

Nunc  te,  nox,  quae  me  mansisti,  mitto  ut  concedes  die, 
Vt  martalia  inlacescas  liice  ciara  et  ciadidA. 
Atqae  qaaaid,  adz^  Idtati  Uaglor  hao  prdouuna^  • 
Tiuto  breaior  dies  ut  fiat  ficiam ,  dispar  ut  dies 
Aeque  aoctea  accddat.  ibo  '^t  Mer cariam  aupaeqaar.  ^ 


m  * 

Digitized  by  Google 


1 


I 


n  1 1— M         AMFUiTRVO.  27 


ACTYS  11 

Adiphitrto.  Sosia. 

AM.  Age  i  tu  seci^ndmiL  SO.  Seqadr,  sapseqndr  te. 
,  AM*  Sc«U«U&suaium  te  arbitrdr.    SO.  Nun  qinni- 

AM*  Quia  fd  quod  Aeqve  ^  neqoe  fUt  neque  fu- 

turnnist 

MUil  prtedida   SO.  fiocei^^  Um  taAUm 
Faebtv,«lt«(tftvIkapiUtelid<tttt  555 

AM.  Quid  ^9t?  quo  mado  ^  iam  quidem  b^de  ego 

SceUstmi,  seeliWyliagiiainapscfdtiii.  80.  Tm'issiun: 

Proinde  i\t  commodiirast  et  lnb^t,  quicque  facias. 
Tun^M  quMf  loquir  liaee  wU  facta  tdnt  Jdc, 
NumqiiaBi  lUlo  nodd  ine  poMs  detarrdre.  ,  5tt 

AM.    Scel^stissume ,  aiides  inihf  praedieire  id, 
Doini  te  esse  niine,  qui  hie  ades.   SO*  Vera  dieo. 
AM*  Maldm  quodtibididabdntatqiiejei^liddte 

Dabo.    SO.  Istuc  tibist  in  mana:  nam  tuiis  sum. 

AM.  Tunme^tterhera^audeseruiiiladifiGiri?  565 
Tone  Id  dieere  aAdea^  quod  lufmo  umqaam  hoaio 

diiteliac 

Vidi't  nec  potest  fieri,  tempore  uno 

Homo  idem  dadbiu  loda  nl  semtil  sitf 

SO.  Prof^cto,  ut  loqudr,  res  itist.    AM.  luppit^r  te 

Perdit  80.  Quid  mall  ram,  ere^  toa  ix  re  prom^ritua 


Digitized  by  Google 


26 


P  L  A  V  T  I 


U  1  21-.  47 


'AM,  Rogtoie,  Inprobe^  ^tiam  qui  Iddot  ftdt  mef  571 

SO.  Meritd  maledicds  mi ,  si  [ndn]  id  ita  fiictumiit. 

Vernm  hai^  mentidr  resque  uti  factast  dfco. 

AM.  Homo  lifo  ebiii&at  y  at  [ego]  opfno.   SO.  Egone  ? 

AM.  Tufstic. 
SO*  Vtmam  eaaein  ita.   AM.  Taea  dptasqaaefdcta: 

ubibiMitt?  &7a 
SO.  Nntqaam  ^qvldeni*    AM.  ^vid  hoc  hdministt 

SO.  £quid^m  deciens  dfxi: 
£t  domi  (ttunc] aom  ego,  fnqvam,  ecquid  atidia?  et 

aput  te 

Adsiim  Sosia  idem,  satin  plane  ego  hdc  nunc, 
Satin  diaerte  ^aae ,  ere ,  nidetfr  tibi  lociHiia  ?  579 
AM.  Yahi,  apage  te  A  me.  SO.  Quid  (iatde}  eat  neg^tif 
AM.  Pestfs  te  ten^t.    SO.  Nam  qnor  fstnc  [ini|  di'cis? 
Eqaid<^  ualeo  recte  et  aom  dULuoa,  Ampkitrao. 
AM.  At  ego  faciam  te  htfdie,  proinde  nt  m4ritii*a,  at 

naleas  minus 
Et  miaer  ai^a  ex  aaluo  iim ,  domiun  si  rediero. 
.  S^qnere ,  ernrn  qui  afc  IndiScaa  dietia  deliriirtifciia :  585 
Quf  quoniam  erus  quod  imperauit  u^glexisti  p^rseqni, 
iNiuic  uenia  etiam  ultro  inrisom  ddminum:  quae  neque 

fieri 

Ptfaaimt  neque  fando  umquam  accepit  quisquam,  ea 

»  prefers,  cirnufex: 
Quoioa  ego  hodle  in  t^gmn  fajco  UrtaibLpetantmendAeia. 
SO.  Xmphttmo,  mis^rrama  istaec  mfaeriast  serutf  bono, 

r 

A  put  erufii  qui  u^ra  loquitur,  si  id  ui  uernm  uincitur.  591 
AM.  Quo  id,  malum,  pa«td  potcat  nam  (m^cnm  ar* 

gumentfii 

Ffcri ,  nunc  uti  tu  et  hie  sis  6t  domi ,  id  did  uolo. 

SO.  SiVm  profeoto  et  bk  et  UU:  hoc'quofiiia  mirarl  licet. 


Digitized  by 


ai48--66        AHPHITJIVO.  S» 

N^fiie  tibi,  [Amphttrtto,]  Mae  minun  migis  uidetiir 

qn-Am  mihi.  595 

A9L  Qatf  modo?   90.  NUulo^  InqiMiiiy  minunat  uAnfa 

tibt  btac  qnim  mOii : 

Neqoe,  ita  di  me  ament,  creddNun  prAno  mihimet 

Mnee  8oti«  ^gomet  file  ftctt  sibi  nti  crMerem. 

Oi  dinc  omnia^  At  qoicque  Bctnmst,  c|uum  aput  hosUi 

£dissertaa{i :  tam  fomam  ua  Apataltt  emn  iidiiifaie.  6C6 

Neqae  lac  lacti  migk  c^t  simile  ([uam  ille  e^o  si^ilis 

meL 

Nam  lit  dadttin  aateliicemaportomepraemlaiatf  domiun, 

AM.  (^md  igiturV    SO.  Trius  multo  ante  aedis  stabam 

qnaiD  illo  adueDeram. 
AAL  (^lUte,  malimi ,  nngdt?  aatin  ta  atooi  ea?  SO.  Sic 

sum  ut  uides. 

AM*  Umc  jUominl  neecio  quid  eat  mali  mala  obiectum 

manii,  605 
Pustquam  a  me  abiit.    SO.  FAteor:  nam  sum  optusua 

pugnis  pesaome. 
AM.  i^ia  te  aerberiitit?  SO.  £gomet  m6nel,  qui 

miic  at^m  domL 
ABL  Caue  qaicqaam,  nlai  quod  rogabo  t^,  [iam]  milu 

reapdnderia. 
Oniiuii  pvimiim  fate  qal  ait  Sdaia,  boc  dief  volo. 
SO.  Tuua  eat  aeruos.    AM.  Mfhi  quiilem  uqo  te  plus 

etiamat  qaim  nelo,  6lU 
N<q«e,  postquam  aum  ndtiia,  babul  nM  te  aeruom  Sdaiam. 
SO.  At  ego  nunc,  Aniphftruo,  dico :  Sdsiam  serudiu  tunm 
Pra^r  me  alterum,  iuquam ,  adueniena  fiU^iam  ut  of^ 

fendiadomi, 


so  P  i  A  V  T  I  •       a  1  67-8i 

Diao  progn&tum  pati:e  eodem  qa«  ^go  siim,  forma,  aeUte 

item, 

Qua  ^go  sun.  quM  opiitt  «^rbii?'  g^mtliwi  Sdda  Ue 

f act  list  tibi.  615 
AM.  Nimia  memoras  mfra.  set  uidistine  uxer^m  moam 
SO.   %ii(n  intro  ire  In  atMls  nnmqiiam  lidtamst. 

AM.  Quis  te  prdhibuit? 
.  SO.  S(lsia  iUe,  qu,<6m  iam  dndom  dico,  is  qui  me 

edntndit 

AM.  Qiifs  istic  Sosidstf    80.  Ego.,  inquam.  qiKitlens 

^  diciuidumst  tibi? 

AM.  quid  aisf    nun  obddrmioisti  d&dum? 

SO.  Nnsqaan  ^tetiimi.  <M 
AM.  ibi  forte  istum  si  uidisses  qi^^ndam  in  somnis 

Sdsiam. 

SO.  Nin  ftifleo  ego  somnleiilose  eri  [mei]  imperia  p<r- 

seqni. 

Vigilans  nidi ,  nigilans  nnne  te  nfdeo ,  nigflans  ftbnlor, 
Yfgilantem  iUe  m4  iam  dndon  nfgUans  pugnis  cdntndlt. 
AM.    Qds  liomo?     80.  Sosia,  fnqnam,  ego  ille. 

qua^o,  nouintellegis?  625 
ABf.  Qa(,  malnm,  InlelMgere  qnisqnam  pdtis  estf 

ita  nugis  blatis. 
SO.'  Vemm  aetutnm  ndsces.   AM.  Qnem  i   80.  Qlnm 

ndsees  sernom  Sdsiam. 
AM.  S^f^uere  Iiac  me  igitur :  nim  mihi  istac  prunom 

exqnlsitdst  opus. 
Si^t  nide  ex  na»i  Mterantnr  qnae  ftnperani  iam  dmnia. 
SO.  £t  memor  sum  et  diligens ,  ut  quae  imperes  con- 

p&reant:  630 
N<ki  «ge  enm  nind  «indtn  dbfbi  imperf dm  tonm. 
AM.  Vtiiidiii  dl  faxfnt.  iafecta  dicla  ic  eucuiant  tua. 


Digitized  by  Google 


naiwSl         AHPHITRVO.  81 

4 

Alcthrha.   (Thbisala.)  AwHinTO.  Sosu. 

AL.  Sttlto  pmt^  €it  u^U^Ulm  ip  mfta  •^1le  tai 

adtate  agihida, 

Praequim  qaod  mol^siumst?  ita  qaoiqaest  in  aeUte 

hoipAniliii  i}oapAril«m: 

lU  dto  est  conpUdlvm,  veldptaAeni  «l  Matfror  com^ 

consequdtar:  6^)5 

i^aiii  mcommodi  plus  malique  ilico  idait^  beni  ai  optigit 

quid. 

Nam  ego  id  none  exp&ior  domo  dtqiie  ipsa  de  me  scid^ 

quoittolupiaa 

Partimper  datiat,  dun  nIH  mei  tail  nd  potdatai  nfddndi 

Noctem  unam  modo:  atque    rcpente  abiit  i  me  [uanc] 

hmc  ante  liicem. 

SolaUcmlnnncnldeor,  qniaiUehlncabdat,  qoem  egt 

amo  praeter  (imnis.  640 

Plna  adgri  ex  abitu  {melj  uiri  qaam  ex  adu^u  uoluptatia 

Set  hoc  me  be&t  saltern ,  qu<iniam  (ille]  ui'cit 
Perduellia  et  domum  laudis  cdnpos  reudnit. 
*    Apail,  dam  modd  lande  pdrU  donnAm  ae  ^ 

Recfpiat   lerm  dt  perferam  iViqne  abitnm  etna 

dnimo  6r^> 
ForU  Atqne  oCfirmdto:  id  modd  ai  mercddia 
DatArnui ,  ni  raeiW  nictar  nfr  belli  eldest, 
Satis  mi  esse  dikam.  opiumumst  praemium  alrtua: 
Virtii  a  onnib^B  j^aa  inteit  pr<rfeeto  t 
Libdrtaa,  aalus,  nita,  rds  et  pardnten  650 
£t  pdtria  et  proguaii  tutautur ,  semdntur : 
Ykrfete  «nmia  in  ime  habdl:  amnia  Adamt 
Boiia ,  qn^m  praea  eat  nirtuA. 


Digitized  by  Google 


82  PLAVTI  n3  3S~4l 

\ 

AM.  Edepo]  me  uxori  exoptatum  credo  aduentunim 

dommiiy 

^aa^  me  anal^,  qwutn  ctetra  amo  ?  praei^rtfm  re  geaU 

V  icUs  hostibitS)  quos  nemo  p<(sse  saperarf  ratiist: 
£o8  ampiclo  mee  dtque        primo  coeta  nfcimiui. 
C^rte  enim  me  illi  ^xpectatntn  optito  netitoriim  aeto. 
SO,  Quid?  me  nourere  expectatom  amicae  uenturiun 

meaef 

AL.  Meas  ulr  hie  qaidemift.    AM.  S^qnere  hac  tu  me. 

AL.  Ndm  quid  illereudrtitur, 
Qui  dudmn  properdre  ae  aibat?  ia  ille  me  tempUt 

'  aciens  d6i 

Atqne  id  se  uolt  ^xperiri ,  suum  abitum  ut  desiderem? 
£G.aator  med  haiit  imiita  a^  domnmreeipit  auam. 
SO.   Xmphitrno,  redfre   ad*  naiiem  m^iial  Boa/ 

AM.  IJua  gratia? 
SO;  Qufa  domi  datdma  nemost  prindium  adaeni^n- 

tibiia.  665 
AM.  Qui  tibi  mine  iatuc  in  mentemstt    SO.  (^uia 

enim  aero  ada^nimna. 
AM.  Qui?    SO.  Qvia  Alenm^nam  ante  aedia  atire 

sataram  intdllego. 
AM.  OHLvidam  ego  illanc  hie  reliqui^  qnom  ibeo. 

SO:  Hei,  peril mfaer. 
AM.  Quid  tibial?    SO.  Ad  aqnlm  praehibendam  c(Sm- 

modom  adueni  domnm, 
D^Qmopoatmenae,4tratioiiemt^d«etarehit^Uego.  670 
AM.  JBdno  animoes.    SO.  Scin  qnim  bono  auimo  si'm? 

si  situlam  c^pero, 
Numquam  edepol  ta  mfhi  dioini  er^dnia  poal  hi^ne  diem, 
Nf  ego  illi  pute6,  si  occepso,  ilnimam  omnem  intertrixero. 


Digitized  by  Google 


I 


U  a  42-61        AMPHITKVO.  83 

« 

AH.       cere  hte  mt  Mado.  Uton  ego  isli  rd  idle- 

gtbo;  time. 
AL.  Migis  mmc  mo  meam  ofQciam  lacere,  si  hoic 

eanadaorsom^irbitror.  675 
AM.  Xmphitrao  nvfHa  wiliitot  h^tat  tperctto  raant, 
Quatii  omnium  Thebfs  uir  uuam  esse  dptnmam  diiudicat^ 
QQAmf «e  ad«o  €ia^  Thebaai  w6r»  ranificAiil  probMk 
yilQi8^ineiuq«ef  ^xpeetititiddneiiiof   80.  Hanuldf 

magis: 

(Nam  ha^c  maritun  aamii)  aalatat  migis  hant  qaiqaam 

qvdHi  CttBMI  060 

AM.  tt  qaom  grauidam  et  qiKim  te  pulcre  pl^am 

aapicio,  gatidco. 
AL.  6paecro«ca»tdr,  quid  to  me  dMdicoli  grdtia 

Sfc  salutas  atqne  appellas,  q;i;'isi  dndnm  non  uMeris, 
(^mUL  qai  nunc  primnm  recipias  4e  domuu  line  tx  h^kiU 

baa? 

[Atque  me  jxme  proinde  appellas,  quasi  muUo  post 

uideris.]  m 
AM.  iaimo  equfdem  te  ii{al  nsne  hodie  ikbq«am  nidi 

gentium. 

AL.  Qadr  ^tegasf    AM.  Quia  n^ra  didici  dieere. 

AL.  Hmt  aeqndmfiicit,, 
Qui  quod  didiclt  id  dediscit.  in  periclitdmini 
Qoid  animi  habeam  ?  s^t  quid  hue  iios  cdBuortimini  Um 

dtot 

Qui  non  abiisti  ad  legionea ,  fta  uti  dudum  dixeras  1 
AM.  Diidant?  qliuit  Mttm  fatac  fiietmuitf  AL.  T^- 

|rttaa:  lamd«lAiii,  modOe 
AM.  Qui  istac  potis  est  fieri ,  quaeso ,  ut  dicis :  iam 

dudiVm,  modof 
Plattts  t.  -     3  > 


I 


34  PLAVTI  n2  62-81 

Ah^  Quid  .enim  cense/i?  te  iit  d^ludam  ctfntra^  lusor^m 

Qaf  nunc  primmn  te  iduenisse  dfcas,  modo  qui  hine 

ibieris?  '  695 

AM.  Ha^e  qntdem  delframenta  loqaitv* .  SO*  Pan- 

lispermanev  - 

Dam  edormUcat  imnm  sanumai.    AM.  (^uaene  uigUans 

itfnmlat.9 

AL.  £qntdem  ecaator  nigilo  et  nigilan^  id  quod  fa- 

ctmnst  fdbnlor : 

Nim  dadom  ante  lucem  et  istnnc  6t  te  nidi*   AM.  Quo 

iialoee? 

AL.  Hie  in  aedtbus ,  ttbi  tate  habltas.    AM.  Niimquam 

factomst.  SO.  N6ntace8?700 
Qnfd)  ai  e  portn  ninia  bnc  noa  ddraijentia  d^olit  ? 

AM*  il^tiam  tu  quoque  ad&entaiis  huiiC?    SO.  Quid  uii> 

fieri? 

Ndn  ta  ada^  Baccha^  bacehanti  ui  oia  adnoradfler, 
l^x  Inaana  inadnf orem  fi&cies ,  feriet  sa^pina : 
Si  dpseqaare,  uni.reaolaas  pl^a?   AM«  At  pol  qui 

fs^la  rea  705 
Hinc  eat  oMurgdre,  qnae  me  h^df  e  adn^ientte  domom 
Ndluerit  saliitare.^  SO..  Inritibis  crab  roues.  AM,  Tace. 
AIcnmena,,uii|&mTOgaret^Qolo.    AJL.  Qvldnlarogm. 
A9L  jNAm  tibi  ant  atultftia  aceeasit  ^t  anperat  anp&r- 

bia? 

AL.  Qui  iatuc  in  ment^vat  tibi  ex  me.,  ml  air,  peret n- 

tirier?  710 

AM  Quia  salatare  dduenieiitem  ra^  solebas  intidhac^ 
Appeliare  itidem  ut  pudicae  auoa  niroa|  quae  aunt, 

aolent 

£o  more  expert<^m  te  factam  adneniens  olTeudf  domi. 


Digitized  by  Google 


n  2  to—ios 


AMPHITRVO 


35 


AL.  Ecastor  quid  em  te  certo  dduenientem  heri  ilico 
£t  salataoi    ualoissesne  usque  exquisiui  semul,  715 
]ffiiili',etmaniilmpreheiidietftii8€^iimteted^  . 

SO.  Tune  heri  hone  salutauisti?    AL.  Et  te  quoque 

etiam,  Sdsia. 

SO.  Amphltrao,  speriid  ego  isUm  Ubi  pirturapi  fi- 

Kum: 

Verom  non  est  puer^^  grauida.    AM,  Quid  igitar'l 

SO.  Inadnia. 

AL.  ^qiridem  itnt  ram  it  decs  ipiaeao^  «l'fldim  pariam 

ffliom:  .*  7iO 

V^nun  ta  malum  mdgnom  habebia,  ai  hie  ranm  offlcMm 

fadt:  ' 

6b  istuc  omen,  dminator,  eipies  quod  te  cdndecet. 
SO.  finimaero  praegndti  oportet  (mulierij  malilm  dari, 
quod  obroddt  ait,  animo  ai  male  ease  occ^perit. 

AM.  Tun  me  lierl  liic  uidfsti?  AL.  Ego,  iuqaato,  si  uls 

deciens  dicier.  726 
AM.  in  Bomnla  fbrtii^Iat  AL.  fame  ufgilaiia  idgilaii- 

'   •  •  tern.    A3L  IIo/  mihi. 
SO.  Quid  tibial?   AM.  Delirai  uxor.   SO.  Atra  bill 
^  '  pArcitaat: 

'  Nulla  res  tam  deliraiilis  homines  concinnat  cito. 
AM.  t^bi  tu  primamtibiseusisti,  miilier,  inplieiscier  *^ 
AL.  J^qaidem  ilcaator  aina  et  aalua  ai'im.   AM.  Qoor 

Igftnr  ]^rtf^di«aa^  •       .  '7m 
T€  heri  me  uidisse,  qui  hac  noctu  in  portum  aduecti 

•    •       amnu^?  < 
fU  ceuaul  atque  ibi  quieni  fn  niui  noctem  pdrpetem 
N^que  pedem  meum  hue  intuli  etiam  in  aedia,  ut  cum 

eiC4^rcitn 

HfAcpibfeetua  auibddTeleboaahdatlaeoaqiieutuieimiift. 

3* 


Digitized  by 


P  L  A  V  T  I 


AM.  Quid  est?  7^5 
AL«  Vdndico.   AM*  Ntfaqaidem  iierole  do  hike  m: 

it  diis  ikteio. 

AL.  Frimulo  diluculo  abiisti  id  legiones.    AM.  ^uu 

.  modo? 

80«^  R^cle  dlcit,  at  comnemiiiit:  siiiniiiiim  narr^t 

tibi. 

S^t,  mulier,  postqaam  ^xperrecta's,    prodigiali  loui 
Aili  mtda  mIm  b^dierat  tore  ednprecaUm  opdrteU.  7^ 
AL.  Ya^  capiti  tad.    SO.  Taa  istuc  i^fert,  si  cari- 

WTIM. 

AL.  iternm  iam  hie  in  ipe  inclementer  dicit^  atqae  id 

sfnemalo. 

AH.  Ti«e  ti%.  to  die:  dgone  aps  te  aUi  biocliddlje  cum 

diluculo? 

AL.  Qiii«  igitiur  nisi  «d«  miraolt  ml  ilU  ol  ftierit  pra<- 

Ifimi? 

ABL  Aa  etiam id taAciat   AL.  Q^Hifijpe  ex^te  aftdiui^  iit 

uvbeiii  mixnmam  7^ 

Expiij^nanissds  regeinqae  Pt^relam  tale  occfderis. 
AM.  Kgoue  iatttc  djai*i   AL.  Tuteiatic^  ^tiam aalante 

hoc  Sdaia. 

A3L  Audiui&tin  tu  me  narrare  hodie  hacc?   SQ.  Vbi 

egoaudXocirim? 
AM*  BUncrog^   SO.  J)ic  f  nldem  praeaente  mimqiiam 

factonist  qndd  aciam. 
AL.  Miruiu  quin  te  adodrau*  dicat.  AM.  S^aia,  age  nie 

Imc  iapice.  7^0 
80.  Sp^to.  AM.  Vera  adlo  loqui  to,  ndlo  adientart 

mihi. 

AMMtliB  tft  hddifl  net  ilU  dlc«rc  ea  quae  ilk  oOtaniat  % 


Digitized  by 


IIS  121-138     AMPHITftVO.  97 

SO.  Qaadso  edcpol,  nam  tii  quo  que  etiam  insiaia^ 

qn»m  id  me  int^rrogas, 
Qui  iptof    tltaii  m&nc  primm  bttMttaui  ctwpicid 


AM.  Quid  nunc,  nmlior?  addin  ilium?    AL.  E^o 

Q^^acliliiinidiccve.  7^4 
AM.  N^qae  tn  iitt  neqae  mflit  iiiro  fpsi  cr^dlsl 

AL.  Eofil,  quia  mUii 
Pldrnmui  credo  ^laeioiateecflftctaproinde  atprdloqaor. 
AM.  Tdn  mm  hmi  adiuflillae  diciif    AL.  Ti'm  im 

ablise  hodie  hfnc  negas  ? 
AM.  M^go  enimaei^  et  me  Aduenire  nunc  primam  aia 

adt^dmnwn. 

AL.  6psecro.,  etiamne  h6c  negabis ,  tc  auream  pate- 
rim  mihi  769 
Dedisse  dono  hodi^,  fwi  to  iUi  ddaatimi  ease  dfxeraa? 

AM.  N^que  edepol  dedi  neque  dixl;  ucrom  ita  anima* 

tua  fui 

Itaque  nuc  am ,  iit  ea  to  patora  ddMto«  att  qiia  iatiic 

tibi 

Dkit  '^    AL.  Equidem  ego  ^  te  audio!  et     tua  accepi 


Piteram.   AH.  Mne^  nuie,  c^psecro  to.  ndnia  de- 

miror,  S<(sia,  7(fc> 
Qui  illaec  iUi  mi  doBatmn  aaae  aurea  patori  aciat, 
NIfl  to  dadmn  banc  ednncniatt  el  ainMM  haee 

SO.  Neque  edepol  ego  dL\i  neque  istamuidi  nisi  tecum 

sernul. 

AM.  Quid  hoc      hoiUttit?  AL.  Via  proferri  pito« 

ram?    AM.  Proferrf nolo. 

AL.  Fiat  i  to,  TMaaala,  iiUiia  p4ter»m  pirotcrio  fo. 

ran,  ?70 


Digitized  by 


% 


38  PLAVTI  ns  139^167 

« 

Qva  Mdfo  mens  «b  m<,  dunanH.  AM.  Secede  ]|D€  ts^ 

t  '  Sdsit. 
foiimwro  Ukit  alia  mirm  mirov  mtoun^ 

Si  hate  habet  pateram  iKam*.  SO.  An  etiam  id  er^s, 

'  quae  in  hac  cfstula  ' 
Tiio  aigna  opaigndta  feriar?   AM.  Siluom  aignumat? 

AM.  Rtete:  itast  at  (Spsignaui.    SO.  Quaeso,  quinta 

'    i  istanc  iubes  776 

Frdcerritaefrcnilkfmi?  AM*  J^^olqidfrotdtftapnae 
IVam  liaec  quidem  edepol  Mruarum  pleuast.    AL.  Quid 
»  ^  ncrbis  opufit?  ; ' 

En  pateram  tibi:  tfo^am,   AM.  Cedo  mi.   AL.  Age 

dspice  hue  sis  ngjic  lam  *  ; 
Til,  qui  quae  facta  infitiare ,  quern  ^go  iam  hie  conuin- 

cAmpa^m. 

£alM  haec  pstera,  qui  donata'a^illiY  •  ;  AM.  Smmne 

•  liippiter,  780 
Qnldega  nideolthaieceaatptvfeetopitenu  peiii,  Sdaia. 
80.  AAt  pal  haec  praestfgiatrix  miUto  mdier  md- 

'  ramast 
AAt  hie  pateram  iuteae  oportet   AM.  Agedum,  earn 

0olve  ciatolam. 
SO.  Qufd  ego  istam  exoluam?  dpsignatast  reete.  res 

geaUatbene: 

Tn  [dfom]  peperiatl'XmpliitnHMBem,  egoilitam  peperi 
*  ^  Susiam:  '  '  786 

IVunc  si  pateram  pdtera  peperit,  dmnea  cougeminauimus. 
AM.  C^rtmnat  aperire  itqne  tnapieerei   SO.  Vide  aia 

signi  quid  sict, 
NfSposterius  in  me  eolpam  cdnferes.   AM.  Aperf  modo. 
Nam  hate  qaidem  noa  ddiraatia  fteere  dictis  pdstnJat 


Digitized  by  Google 


113158-174     AMPHITRVO.  8» 

AL.  Vude  haec  igltar     nisi  aps  tc ,  qua^  mihist  donii 

data?  790 

ABL  dpna  mbl  istac  ^qniiito.   SO.  Mppilcr,  pio 

Iitppiter. 

AM.  ^dUUfit?    SO.  Hie  pdtera  nulla  in  cfstula&l. 

AM.  Quid  ego  audio? 
SO.  id  quod  ttenunat    AM.  At  crvciaAu  Um,  nltl 

appardt,  tao. 

AL.  Hi^e  q«id€m  •ppvr^t   AM.  ^  igtter  Uki  do- 

die?   AL.  Qui  regit 

SO.  M^  captas,  quia  tutc  ab  uaui  cUnculum  iiue  alid 

«U  795 

Pra^cncarrlitt  dtqae  Um  patenun  tAte  exemlifl  dtqne 

cam 

Hoic  dedlsd ,  pdilliie  ramn  opaigninitli  cltocnlimi. 
AM.  Hcf  mUA^  eikm  M  quoq«e  haini  idLIaim  inH- 

aiain  ? 

Ain  hcri  jiot4d««iiiAe  hucl   AL.  Aio^  idsealenaqiie 

Qlco 

salntauisti  et  ego  te  et  auscnlum  tetuh'  tibi.  800 
SO.  iim  iilac  non  placet  principiam  de  auaculo. 

AM*  Perg€i<xofaL       •  . 
AL.  LiuisU.    AM.  Quid,  pdstquam laui ?    AL.  Accu- 

buisa.  SO.  Eugc^iptemo.  - 

■ 

Nino  eiqnire.    AM.  Ne  interpeUa.  p^i^o  pojm 

dfcere. 

AL.  Cena  adpoaitast:  cdncenasti  meciun:  ego  accubui 

•emnL 

AM.  inoodomneldctof  AL.  Ineodem.  SO.  Hti^nda 

placet  conuiuiiini.  805 
AM.  Sine  nodo  argum^ta  dieat.  qiUd,  poatquam 

conAaimnB? 


Digitized  by  Google 


40    '  .  PLAV.Ti  u^m^m 

AJL.  T4  dornrftare  ilbtti:  memm  abUfasI:  ooUtnm  hinc 

abiimus. 

AM.  '^bl  tu  cttbauti  ?   A{i.  in  eodem  tecum  naa  i«cto 

lA'Ciibiciilo. 

AM.  Feididisti.    SO.  Quid  tibist?    AM.  Haec  me 

niodo  ad  mortem  dedit. 

AL.  Qiifdiftm,«mtbot  AM.  N^meappcUa.  SQ;  Quid 

Ubist?  AM.  Peril  miser,  810 

Qafa  piidiciUae  hikius  uitium  me  iiinc  apaentest  4ddiiura. 

AL.  Opsecro  ^caaltfr,  qitor  Istiic,  mi  nir,  ex  ted 

audio  ^ 

AM.  Vir  ego  tuns  aim?  ii6  me  appella,  filsa,  falao 

ndnliie* 

BO.  Hadrethaec  rea,  ai  qvidem  haec  lam  mAlier  fa- 

ctaat  6x  niro. 

AL.  Quid  ego  fed ,  4|«d  istaec  propter  d<cta  dicanttir 

mihil  815 
AN.  edictas  f^cta  taa:  exmequaeris^  quidde- 

Ifqneria? 

AL.  Quid  ego  tlM'delfqiii ,  ai  qmol  mtfU  aom  ttenitt 

fui? 

AM.  Tim  mecam  fueWa?  quid  iliac  inpadenti  wadi- 

dnatf 

Sdltem.,  tnipte  si  pudoris  egeas,  suraas  mutnom. 

AL.  iatttc  faclniia,  qudd  tn  insimalaa,  iMlatro  generi 

ndn  decet.  B30 
Tii  si  me  inpndfcitiai  cdptas ,  capere  ndn  potcs. 
AM.  Di  mmortalea:  cdgnosci'siic  tu  me  saltern,  Sdsia? 
SO.  Pntpemodom.   AM.  Ceniiiiiiie  ego  heri  in  Hint  ia 

porta  P^raleo^ 
AL.  Mflu  qaoqve  adavnt  testes,  qui  illut  qudd  ego  di- 

cam  adadntiant. 


Digitized  by  Google 


II  2  Ida— 215      A  M  P  H  1  T  K  V  0. 


41 


piftintt  635 

Ampliitrao  alius,  [qni  forte  te  hie  absentc  tamen 
Taaiu  rem  caret]  te  qui  apsente  hie  munuAfangatiur  tuam. 
MEmque  de  flk  sAMitiso  Sdiia  miriiaMt  Miiiis. 
Certe  de  istoc  Ampl\itruoiie  iam  dltcniin  miriimst  magis. 
AH.  N^cio  quis  praestigiator  lianc  £rasiralar  mii- 

Herem.  €90, 
AL.       saprend  r^gis  regnmn  f tiro  et matrem  ftmllias 
lunonein,  quant      uercri  et  m^tuerest  par  nubnuney 
Vt  mi  esrtra  nimiii  t<  mortaHt  n^mo  coTpvt  cdrpore 
Ctotigit,  quo  me  fnpvdicaiii  ftceret*   AM.  Yeraiata^c 

uelim. 

AL.  V^radico,  s^lnequiqaam,  qndniam  non  ida  cr^ 

flere.  835 

AM.  MiUier  es,  auddcter  iuras.    AL.  Qua^  non  dc> 

liqutty  deeet 

Addacem  esse ,  ednfldenter  prd  se  et  preternd  loqvi. 

AM.  Satis  audactcr.  AL.  Vtdecetpudfcam.  AM.  Ain? 

in  uerbfsprobas. 
AL«  Nun  ego  lllam  mihi  dotem  esse  ddco ,  quae  dos 

dicitur, 

Sdt  pudicitiam  ^t  pudorem  et  s^datum  capidinem^  840 
Beam  metnm  et  pardntom  amorem  et  cdgnatnm  con- 

'  cdrdiam, 

Ttbi  morigeraatque  utnmniflcasmi  bonis,  prosimprobis. 
SO.  Ne  fsta  edepol,  si  adra  haec  loqnitnr,  dxamossimst 

dptnma. 

AM.  Ddenitus  sum  profecto  ita,  ut  roe  qui  sim  nd- 

seiam. 

SO.  Imphitrno^s  proftcto:  cane  sis  nd  tn  te  nsn 

pdrduis:  815 


42.  r  L  A  V  T  I  II  2  216  330 

r 

iU  niiBc  homiMS  imniitaiitar,  p<Sstqaaiii  peregre  ad- 

AM.  BMto,  lelneMm  fnqiriritam  cMimift  Bta  m 

tere. 

AL.  Edepol  me  lab^nte  facies.   AM.  Quid  aia?  ife- 

spond^niilii: 

Qufd ,  si  addncD  tamn  cognatnm  hAe  ab  nani  NaAcnratemv 
Qui  mecam  nna  udctust  una  ndnf :  atque  is  si  denegat  850 
FAcU,  qnaeittftcUdicig^  quidttbiafqQomallieri? 
NiVmquid  «miu|in  dicl%  qniii  te  hoc  miilteni  matrimdnlo  ? 

AL.       deliqui,  nulla  caasast.    AM.  Cooaenit  tu, 

Soaia, 

Due  hos  intro.  ego  hde  ab.  naui  m^eimi  addaeam  Naii- 

cratem. 

SO.  Nunc  quidem  praetor  nos  nemost:  die  milii  aeram 

a^rio,  .  *  80S 

j^cqnis  alius  Stfsia  latiist ,  qui  mei  similis  siet? 
AL.  Abin  bine  a  me,  diguus  domino  s^raos?  SO,  Abeo^ 

.  ai  inbes. 

'  AL.  Nfmia  ec«ator  fidiras  miromst,  qui  Uli  conlabitiim 

siet 

Meo  niro,  sic  me  iusimulare  ^so  facinustim  malum.  859 
Qafdquid  eat,  iam  ex  NaAerate  Id  cognUo  eognoactai  meo. 


Digitized  by  Google 


m  11-21         AMPHITHVO.  43 

t 


A  c  T  Y  s  nr. 

Ego  mm  flle  Aipphitmo,  quoins  eat  seruos  Sitria, 

Idem  Merturius  qa(  fit  quando  commodiUQSty 

In  stiperiore  qai  littbita  eeii4eiUo, 

Qui  iBt^dam  Am  Inppitcr ,  quuidiS  Inb^t.  864 

Hue  aiitem  qaom  extemplo  adiientura  adportu,  ilica 

Ainphitrno  fio  et  udstitiun  iiimutd  memnu 

Nunc  hilc  lionoria  xiitM  neuio  griti«, 

\e  hanc  fnchoatam  traasigam  coiuocdiam.  . 

Semul  Alcnm^p^e ,  qaim  uir  insaut^m  probri 

Auqihitr^o  acciiaaA  y  uioi  nt  apxiUiuii  term :  870 

Nam  m^a  ait  culpa ,  qudd  egomet  contrdxerim, 

id  inuoccnti  [inmdrito  danmosunij  expetat 
Nimc  m^iii^t  An^liilnidneiii)  n%  u^cepi  semel, , 
[Itenun]  ^ae  adaimidalio  iiqoe  in  honinc  fimiliam 
flodi^  frnstratidnem  iniciam  mdxumam.  875 
Ppat  %itiir  demaju  £idam  at  m  flit  palam  / 
Atqne  Alciimeiia«  in  tempore  anxUiiim  feram 
Facidmque  ut  uno  fdtu  et  quod  graniddst  uiro 
Kt  me  qaod  graaidaat  pdriat  aine  doldribaa. 
Mercdiiiim  iiiaat,ja4  continno  ctfnaeqni, 
Sifjuld  uellem  imperdre.  nunc  hanc  ddloqaar. 


Digitized  by  Google 


44  PLAVTI  ma  1-28 

Alcvmema.  Ivpfitkr. 

AL.  Darire  nequeo  in  a^dibus.  ita  me  probri, 
Stapn,  dedecoris  A  mro  argatdm  meo: 
£a  qua^^Muit  faeU  inf^ta  re  ease  occUmitat:  884 
Quae  n^qiie  rant  facta  n^iie  ego  In  me  admlsi ,  drguit 
Atque  id  me  susqtie  deque  esse  hablturdm  patat. 
Nan  Mepol  faciam  n^ne     peipetidr  probri 
Falao  fnsimnlatam ,  qnfn  ego  ilium  aut  d^eram 
Aut  facial  satis  ille  dtque  adiuret  insuper, 
Nolle  dsae  dielt  quae  fn  me  tnaontem  priStulit.  89^ 
IV.  FacidndumatndOlut,  fieri  quod  fflheepdstulati 
Si  me  fllara  amantem  ad  s^se  studeam  r^cipere : 
Quando  ^go  quod  feci  id  fictum  Amphitruoni'dffuit 
Atque  mi  dndum  mto  anmr  negdtimn 
Insdnti  exhibait:  mine  antem  insontf  mihi  895 
lllius  ira  in  hdnc  et  maledicta  ^xpetent. 
AL.  Bt^cumuideo^  [mddo]menilleramqQlirguit 
Stuprf,  dedeeorfs.    W.  T^uoU,  uxor,  cdnloqui. 
Quor  t^d  auortisti  ?   AL.  Est  ita  ingeniiun  meum : 
loimCcos  semper  dsa  ram  optu^rier.  900 
IV.  Heta  adtem  Inimieoaf  AL.  Sic  est,  uera  pra^<- 

dico:  ' 

Nisi  ^tiam  hoc  falso  dici  insimulatdrus  ea/ 

iV.  Nlmia  iracundaV.  AL.  Pdtin  nt  apitlnedt  ma- 

Nam  c^rto  si  sis  aanua  aut  sapiis  satis, 

Quam  tu  fnpudlcam  ease  drbltrere  et  prmWces^  905 

Cum  ea  tii  sermonem  n^c  ioco  nec  s^rio 

Tibi  habeas  ^  nisi  sis  stiiltior  stultlasumo. 

IV.  Si  dixi,  nihilo  mAgfa  es  neque  ego  ease  Arbltror^ 

Et  Id  hue  renorti  ulf  me  purgar^  tibi. 


Digitized  by  Google 


AHPHITK V  0 


Wim  miuiqaam  quicfiaam  m^o  anuno  fuit  aegriut  910 
Qaam  pdstqaam awUiu,  M.€mt  kMm 
^aordiiiMi?  inqui*.  ^ciptdUiatibi. 

Nan  Mepol  q no  le  esse  fupudicam  cx^rem; 
Veriim  perkliUtus 

Q«id  fte«re«  «t  qn  pM#  U  Am  luddrnm.  915 

Kqoldteioco  ilk  dixeram  dudttm  tibi, 
Ridicali  cauca.  uel  hoc  rogaia  ffifmi, 
AL.  Qolu  li •ddmift  Biiiim  eogaalra 
TegUm  quern  dnduin  te  ddducturam  dfxeras,  919 
Te  hue  ndn  uenisae  ?   IV.  liquid  diciuaist per io^wii, 
Non  a^tmntt  jd  lo  sMo  priMtfrlter. 
AL.  EgoflluAi  tiaioqitttBd^Iiieritcordi  meo. 
lY.  Per  ddxteram  tuam  te,  AloMieiia,  oro,  dpaecf a 
Te,  di milMuic ttMiam,  igiidiWi  iMte m6 tim. 
AL.  Ego  fstaec  fed  «Mni  qMhIc  inrlU.  925 
Nunc  quHiuIo  factis  sam  fnpudicis  api^tiiieiia, 
Ab  (upudicis  dictia  aaorti Qolo. 
Vale^  y  Uhi  habeas  rea  tnaa ,  reddia  meat. 
hb«9  mihi  comites  ?   IV,  Sdnan'  es?   AL,  Si  adn 

iubes, 

Sinitd:  Pndicttiam  ^nst  comitem  diixero.  930 
IV.'  Mane,  ^rbitratu  tno  ius  iurandiim  dabo. 
Me  meam  pndicam  esae  tuiorem  arbitririer. 
Id  6gQ  si  fallo |  ium  te,  aumine luppitfr, 
Qiiaeao  imphltraonl  nt  semper  iratiis  sies. 
AL.  Ah ,  prdplttns  sit  pdtius.   IV.  Confidd  fore:  »ii 
Namius  iaraudwa  venun  te  aduoraum  dedi. 
lam  nunc  Irata  ndn  ea9  AL.  Nea  wm.   TV.  Bene 

facts. 

Nam  in  hdm^iam  iietate  multa  eueniunt  buaina  modi : 
Ci^inntiiolnptatea,  cdpiuiitrusiimi|i(Ksriaa} 


46 


PLATTI  m2  59—3  8 


Irae  {ntera^mit,  redennt  rasmn  in  fiT^tiam.  910 

Vemm  irac  eiiime  lirle  etteniiuii  kim  mx^^i 

brt^eot:  momtfraeiituiifiigritians^ 

Bis  tanto  amici  sunt  inter  se  qnim  prius, 

AL.  Primuin  caiiisse<^ortaitiie  diceres:  944 

Yenun  ^adeB  8i4d«  nUIA  porgas ,  patttnda  rant. 

IV.  labe  uero  uasa  pur  a  adornari  mihl, 

Vt  qme  apat  legiouem  udU  nooi,  si  domum 

Reddsem  aaluoi,  ^  ego  «t  exidiiaiii  dMnia. 

AL.  Ego  istiic  curabo.    W.  Euocate  hue  Sosiam: 

Gabernatorem,  qai  mea  in  naui  fait,  950 

Blephardnem  aroeaaat,  qui  nobiacoiiipidiideat 

Is  ildeo  inpranaiiB  (hddie)  MUftciUtar, 

Dam  ego  Amphilxaoneni  cailo  hinc  opstrictd  traham. 

AL.  Mirdiii  qirid  aolns  a^cnm  aecreto  flle  agtt. 

Atque  AperiaAlnr  a^dess  ezitfiMa.  966 

■        '  I 

r  I 
■ 

SO.  Amphltrao,  adsmn:  sfquldopiueat  impera,  Impo- 

rtimi  ^etpiar. 

iV .  Op  tome  aduenis.    SO.  lam  pax  est  [facta]  uos  inter 

dttos? 

fiim  quia  uoa  tranqiifllos  tiideo,  gaddeo  et  nofaip  dst 

inffif.  ' 
Atqae  ita  seruom  pir  uidetur  fri'igi  sese  institaere : 
Proinde  eri  ut  Sint,  ipse  item  aft:  iidlttimieiioltocdn* 

paret:   "  960 
Tnstis  sit,  si  erf  sint  tristes:  hilaras  sit,  si  ^audeant. 
S^t  age  respondd :  iam  uok  redfstia  fn  lioncdrdiam  ? 

lY.  Derides,  <][ui  nda  liaec  duduin  me  duisse  per  locum. 


Digitized  by  Google 


iad9^28        AMPHITRVO.  47 

SO.  An  illut  ioculo  dMsti  1^  e^oiclem  seria  ac  uerd 

ratoft. 

IV.    Li  habui  cxpargidonem :   facta  pax  est.  SO. 

Optameat,  %o 
IV.  Jl^go  ran  divinam  Intiia  faciam^  ndta  quae  timt. 

SO.  C^nseo. 

IV.  Tu  gobernatdrem  ab  naoi  hue  ^aoca  aerbfs  mels 
Bl^phaioaem^  it  nti    dinina  fiela mecam  prtMaat.  - 
SO.  lam  Uo  ero,  qvoin  fflf  cenaeUa  ^te  me.  IV. 

Actntom  hue  redi. 
AL.  Numqnidnla^  qnin  4b«am  km  Intro,  vtMparaw 
'  tnr  qnfbns  opnst  f  970 

IV.  i  sane  et  quantum  potest  parata  fac  sint  dmnia. 
AL.  Qnin  nenia  qnandd  ak  intro:  ftxo  haat  qaicqnam 

altmorae. 

i V,  Reete  loquere  et  proinde  dillgdntem  ut  oxorem  de- 

cel.    ■  ■ 

lamhiaee  imbo,  et  aerneB  4k  era,  fimatra  itafdno,  974 

Qui  me  Amphitrnoneni  rdiitur  esse:  err^t probe. 

NuiG  tu  diaine  mi  hilc  fac  adab  Sdaia. 

Andfa  quae  dice,  tametai  praesens  ndn  ades. 

Fac  Amphitmonem  iam  ^diienientem  ab  addibus 

Vt  abigas  quouis  picio  comnenttif  aiea. 

Volo  ddlndi  illim,  diim  com  liac  naaHrfa  960 

Vxdre  mihi  nunc  morigero.   haec  rurdta  sint 

Fac  SIS ,  proinde  adeo  ut  udlie  med  iutellegia, 

Atqneiitministreamaii,  quom  aacmfic^m  mihi. 

'  r 

I 


Digitized  by  Google 


48  P  L  A  V  T  I  ni  4  1—20 

Mercvrivs. 

Concedite  atqae  apsceditc  omnes,  de  uia  dec^ite. 
Mec  qu/squam  [nuncj  Um  aaddx  f uat  homo  qui  dboiam 

Of«t«tii  mliii  966 
Nam  mfhi  qnidem  herdt  qnfmlniis  licedt  deo  minitirier 
Populo ,  ai  decedit  mihi ,  quam  seruolo  in  cmo^is 
lUe  iiteeai  JMlmm  mintial  a«t  irati  adaeulAm  Mvla : 
j^go  SttUi  b«l  dieto  mAdiens,  eiw  idtsn  mmc  hue  ikie 

Adfero. 

Qmm  ♦b  nSm  mibi         par  M  ida  daoMcra  eC  coa^  ^ 

oAAere.  990 

Pater  liocat  me,  ei&m  seqnor,  eins  iUsU^  imperio  sum 

addiena. 

Vt  filiimi  bondm  patri  «m  opdrtet ,  item  ego  ailm  patri : 
Aminti  svpparaaCtor ,  hortor,  isto,  admoneo ,  gaiideo. 
Siqntd  patri  uolup  ^st,  noluptas  ^a  mi  mnlto  mtaimaat. 
Amill  aapUs  rocMitcU,  animd  qimd#  ^pseqipfti'ir 

sno:  995 
(^aod  dmnia  lionunea  fieere  opartct,  dum  mode  id  fidt 

bono. 

Nunc  Aroplutruonem  uolt  delud!  m^us  pater:  f«x6  probe 
Iambic  ddudetor,  ap^lalorea,  ucibis  inspecUalibaa. 
Capiim  coromm  mi      caput,  adatenlabo  me  e^se 

ebriuin. 

Atque  lilac  suaum  eae^dero:  inde  dptume  aapeU^n 

virom  10OO 

De  ai'ipero ,  qnom  hue  accdaserit :  faciam  ut  sit  madidus 

adbrina. 

Deinde  iUi  actutiim  ai'ifferet  raoa  atfruoa  poenaa  Sdaiai 
Eun  f^cisse ille  liodie  drguet ,  quae  ego  ffeero  hie:  quid 

idmeaf 


Digitized  by  Google 


r 


m  4  21— mi  1 12  A  M  P  H  I  T  a  V  0.  49 

Meo  me  a^nomst  morigerum  patrl  [essej:  eius  tlildio 

■ernire  dddecet 

Set  ^ccam  Amphitruonem:  dduenit.  iam  illehicdela- 

deti'ir  probe,  1006 
8i  qnidem  uos  noIUs  attflcultando  operfoi  dtre. 

Ibo  mtro,  ornatum  capiam  qui  potis  dccct: 
Dein  s&Bum  esccndam  in  tectmn,  ut  iUam  bine  pri^- 

hiberau 


Amphitato. 

Naueritem  %iiem  ednaepire  u6hd  in  naiii  n6a  eral, 
N^fiie  dMd  Beqae  in  drlie  Inacnio  qudmqatm  qui  fllnm 

nfderit:  1010 
Nam  dmnii  plateatpdrrepUni,  f^miiMia  et  myropdUa, 
Xput  em^oriimi  atque  InmMena,  (npaheitra  atqne  in 

foro, 

in  medieinia)  in  tonatrinis,  4pat  onmis  acdis  sacraa. 
Sum  defeaana  qnadritftndo,  nitsqaaminnenioNmdcratem. 

Nunc  domum  ibo  atqne  ex  u\oro  mea  hiac  rempergam 

exquurerei  1016 
Quia  fberit,  quern  prdpter  eorpua  aiinm  atiipri  eoi^ 

pleucrit. 

Nim  me  qnam  illun  qua^stionem  inqniaitam  hodia 

imfttere 

M<5rtnora  satiust.  set  aedis  occlusernnt.  ciigepae: 
Piriter  hoc  fit  dtqae  nt  alia  fdcta  sunt:  feridm  foris. 
Aperfte  hoes  hena^  teqnia  Me  eat?  ^qnia hoe  nperit 

fSstiara?  1090 

  I 


PLAVTta  t. 


50  PLAVTI  mia  1-14 

M£.  qjdiat  adforis?  AM.  Bgo  tAuL   Bl£.  Qiiis  'ego 
sum  ^?  ABL  Italoqnor.  MB.  Tibi  Iiippiter 

Bfquc  omnes  iriti  certo  sunt,  qui  sic  frangas  foris. 
AM,  Qad  modo?  ME.  £o  modo,  ut  profecto  uiaai 

aetat^m  miser. 
AM.  Sdsia«   ME.  Ita:  sum  Sosia^  nist  [mei]  m6  esse 

oblitam  exisiumas. 
Quid  Bane  via?  AM.  Scel^ste^atetiam  qa{d  iieliiii,id 

tu  mc  rogas?  '  1025 

ME.  itarogo:  paene  ^cfregisti,  fdtue^Xoribascdrdmea. 
An  fori  a  cens^baa  nobis  pAplieitna  praeMbMer  f 
Quid  me  aq^ectas,  stdlide?  quid  nunc  nte  tiln  ami  quia 

t&'aliomo? 

AM.  VMbero,  ettam  quia  ego  aim  me  rdgita%  nfaaomi 

A^eronaf 

Qadm  pol  ego  hodie  ob  istaec  dicta  fdciam  feruent^m 

llagria.  1030 
ME.  Prddtgirm  te  Hifaae  oportel  ^im  In  adnkoetetio; 

AM.  Quidum?   ME.  Qaiaseuectaiu  aetate  4  me  men- 

dldto  malam. 

ABL  Ctai  eradata  tno  istaec  hodiey  n^ma,  nerba 

fiinditas. 

ME.  Stonfico  egomme  tfti.  AM.  Qui?  MS.  Qtdaenim 

M  macto  inforttoio. 


♦  ♦        ♦        ♦        ♦        t  * 


Digitized  by  Google 


m  i  1—11        AMPUIiaVO.  51 


AGTV8  UIL 


Blbfhaeo.  Amfhjteto.  Itpfitbr* 


BL.  Yds  [bto]  Inter  udt  pwtfte:  ega  ibeo,  mlhiiiegit* 

tinmst:  1035 
N^qae  ego  amqaam  iuM|auii  Unta  mira  m6  uidisM 

c^naeo. 

AM.  Blepharo,  (|uacso  ut  dduocatus  mi  4dsis  neue 

abeis.   BL.  Vale. 
%ald  op«a  ttt  med  idnocato ,  qnl  me  ntrl  aim  n^cio  I 

IV.  iutro  ego  hinc  eo :  Xlcnmena  pirtarit.  AM.  Perif 

miser : 

Nim  quid  ego  ago,  qitem  idaoeaU  iam  itqite  amici 

d^emiit?  1040 

Ndmquam  edepol  me  imiltiis  istic  liidificabit,  qafsquis  est. 
Urn  me  ad  regem  r^cta  dncam  rdique  ut  factast  ^oqw. 
l^ga  pol  fllum  uleitear  hodie  Th&salom  nen^eoHiy 
Qui  pemorse  perturb anit  familiae  ment^  meae. 
Sit  «bi  iUeat?  intfo  ^epol  abiit,  crddo  ad  uzor^ 

neam.  1016 
Qui  me  Thebis  titer  ninit  roiserior?  quid  nniic  agam? 

4* 


Digitized  by 


5S. 


P  L  A  V  T;I 


un  5 


Qnem  omiics  mortales  ignorant  6t  ladificaiit  iit  label. 
C^rtomsty  intro  rumpam  in  aedis:  ubi  qaemque  homi- 

nem  tsp^ero,  . 
Slae  ancillam,  sine  seruom,  si  uxorem,  si  adulternm, 
Si  patreni)  al  audm  uidebo,  [eumj  uptroncabo  in 

a^ltns:  1060 
N^qiie  meliqppit^  neqiie  dl  omnetfdprohlbelHuit,  aC 

Qolent, 

Quin  aic  fadim  iit(  conatiiiii:  p^rgim  in  tedls  n&ae  lam. 


Digitized  by 


T  1  1—15 


AlPHITRTO 


51 


ACIVS  V. 

BmOHIA.  AMFHITftTO. 

BR.  Spet  itque  «f  ea  oiU^  mete  lactet  aepvltte  im 

pMore 

Neqae  lillast  coDfidentia  in  meo  c<irde,  qain  amlterim. 
Ill  mOd  uidentnr  tfmnia  ^  mnaty  ttera,  caefauactfaietttl, 
lam  ut  tfpptimur^  lit  Meet*  me  miteram:  quid  agtm 

n^scio.  10^6 
ItotiBtamlsaint^biitiiiiitfAcU:  nae  miaert^  miliL 
Aaim4  mdeat^  aqaimuelim;  €Orr«mpte.aiimalqiiea^ 

siimpta  sum. 

C^di  dolet  neqme  audie  neqae  dcoUa^proapidtf  ailla. 
Nee  m^  miaerior  ftmlnaat  neqne  lUh  nideat  Ar  magla. 

lU  era^  meae  hodie  contigit :  nam  ubi  plrtois  de<^s  sfbi 

inaocat,  1061 
Str^ttAayOrepltaa^fOBittta^toiiIlnia:  aiibilo.Mpffe- 

pere,  at  ualide  tonuit. 

Ybi  qniaqne  inatileraty  c^ncidit  crepita:  ibi  ncacio  quia 

\6ee  exclamat:  ^iQcnmena,  ad^st  aoxilium, 

time: 

it  Hhi  et  toia  proptttna  eadi  enltor  idnenit  1065 
Kidxf^te'  Inqntt  ^qn&  terrore  aaeo  tfeddMia'  pm^ 

metn*. 

'  Tt  Ucnii  eanrgo:  ardte  eMiul  aMfa:  iUtuncdiKi 

folgebant. 

« 

Digitized  by 


54  P  L  A  V  T  I  T  1 16^98 

me  inclamat  Xldunena :  i«ni    res  me  horrore 

ddficit. 

£rilia  praevottft  metat;  adcdrro  at  seiscam  qii£d  oelil: 
Atqve  illam  geminoa  fflloa  pverds  peperiase  ctfnapicor : 

Neque  nc^stromquis^uamsenfiimus,  quompdperit,  uequc 

proufduniia.  107  i 

S^qvidhocf  quia  hie  aenex. 

Qui  ante  aedis  nostras  sic  iacet  ?  numnam  himc  percna- 

attUppiterf 

Credo  Mepol:  nan^  pro  Uppiter,  sepdltnal  qnaai  alt 

mdrtuos. 

IkQ  Mi  cognoacam,  qoiaquis  est.   est  ianptiitrao  Mc 

qfiddemdmameiia^  Wib 
Amphftruo.    AM.  Perlf.    BR.  Surge.    AM.  Interii. 

BR»  C^domanum.    AM.  Quia m^  tenet? 
■a.  Tua  BnSnda  anailhu  AM.  Timao  lolw,  Ita  ate 

increpuit  Iiippiter. 
Mee  a^aa  eat  qnaai  ai  ab  Achernnte  ndniam.  set  quid 

tiifona 

Bgr^aa'at  B&,  Eadem  tida  formldo  tfnidaa  terrore 

fnpolit:  1079 

laaiMlliiia,  iibiltttaliibtlo,aiiidam(fiaiiidL  na^fldhi, 

Amphltmo;  Ita  animaa  [m^]  mihi  etiam  niine  abeat. 

AM.  Agednm  expedi: 

Sctn      tnnm  eaae  emm  Amphitmonem?  BR.  Sefo. 

AM.  Vf de  edam  nAiic.  BR.  Seio. 

AM.  Haec  atfla  aanam  mentem  geatat  meornm  familid^ 

ilnni« 

tBL  Immo  dmnea  mil  adnt  profecto.  AM.  At  me 

i\xor  insaniim  facft 

Snia  lo^dia  faetia.   ML  At  ego  lactam  tu  idem  nt  aliter 

praddieea^  lOW 


Digitized  by 


T  1  M-Sl       AMPUITRVO.  55 

r 

XapUtiw :  pkn    pndicam  tuun  esse  iixorem  uti 

De  ea  re  ifgnm  mtqmt  irgnmenta  pftAcIt  verbis 

Oiunitun  primiun  Alcumena  geminos  pepcrit  lilios. 
AAL  AiB  ta,  gemlim?   BIL  G^ioos.   AM.  Di 
^  tnet^rvml   BR.  Sine  Die  dfcere, 

Vt  scias  tibi  tuaeque  uxori  dcoa  esse  oomis  pro- 

pitios.  1090 
AM.  Ldfuere.    BR.  Pottquam  pirtarlre  hodie 

uxor  occepft  tua, 
Vbi  utero  exorti  dolores ,  ut  solent  puerperme : 
hvocai  deot  iiUMrtaUs,  ^  «ibi  ftuiUuiii  ferant, 
SUnlbna  purls,  cipUe  operto.  ibi  conttnao  edn- 

tonat  1094 
Sdnita  mazumo.  addls  primo  rdere  rebamAr  taas : 
Addea  tolae  etefldgebaiit  tiae,  ^pmA  cssent 

adreae. 

AAL  Qoadao^apsofaiitohiitciBeeKleiiipk^qmAiido 

satis  deldserls. 

Quid  fit  delude?    BR.  Dam  haec  aguatur,  interea 

uor^  taam 
Ndqm  gemniUm  iidque  ploraBlem  adstran  qais- 

qaam  audlaimns : 
tta  profecto  sine  dol(Mre  peperit.   AM.  lam  htuv 

gaddeo,  1100 
fiat  crga  me  mMtast.  BR.  Mitite  ista  itque  haec 

quae  dicam  accipe. 
PMqiwBi  peperil,  pderoa  kuere  idssit  bos.  oc- 

edpimus. 

S^t  puer  ille  quern  ego  laui,  ut  m^QUSt,  ut  mult  urn 

ualet 


■ 

Digitized  by  Google 


P  L  A  V  T  I 


V  1  62—70 


N^qae  cam  qais^uain  cduligare  quiuit  incaiiibiilis* 
AM.  Nimia  mira  mtooraa:  ji  Ittaec  vera  iunt, 

dinfnitna  110i> 
Non  inetuo  meae  qufn  uxori  latae  snppetiae  sient. 
BR.  Migb  iam  faxo  mira  dioea.  pi^atqaam  iu 

eunaa  cdndttvat, 
Dthiolant  anga^s  inbati  deorsum  in  inplnulum  duo 
Mdxiimi:eoiiti]iuoexiolluntimbo  capita.  AM.  Hei 

mihi. 

BR.  Ne  paue.   set  dngues  oculis  damis  circom- 

uisere.  1110 
Pdatqaam  pueroa  cdnaipicaii ,  p^gont  ad  cimda  citi : 
j^go  canaa  recdaaim  rnraimi  udrsiun  inhere  ' ei 

diicere 

Bidtaenapnerla,  mfliiformidana,  tdntoqne  angnea 

icriua 

Peraequi.    postqaam  conspexit  iogak  ille  alter 

pner,  1114 

C^tna  e  eania  dxilit ,  facft  recta  in  [eos]  fnpetiim : 

Xltemra  alterd  prehendit  eos  manu  pcmiciter. 

AM.  BUra  memoraa:  nimia  formidoldaiiia  faciaua 

praddicaa: 

Nim  mihi  horror  mc^mbra  misero  p^rcipit  dictia 

tuis. 

Quid  ft  dcinde?  pdrro  loqaere.   BR.  Filer  ambo 

anguis  ciii cut. 
Bum  hade  agantar,  udce  dara  inclimat  uxordm 

taam  1190 
AM.  Qq{s  homo?    BR.  Summus  iiiiperator  diuom 

atque  hominom  luppiter : 
fa  ae  dixit  earn  Alenmena  ddm  conauetmn  cdbi- 

tibna, 


Digitized  by  Google 


V  1  71-2  11  AMFHITftVO. 


57 


£«Biq«e  iili4m  raiim  tm^  9  qui  lUoi  aagiiii  niceiii: 
AUcrum  tamn  ^sae  dixit  puemin.    AM.  Pol  me 

hau  pa^nit^t,  Uii 
Sf  Ueei  boni  HimUinm  mihi  diaidere  cAm  lone. 
Abi  djomoiiij  l«be  mUm  pm  tctAtam  admari 

mihi, 

Vt  Ionia  saprdmi  mnltia  hdaUia  pacem  ^etan. 
]&go  Tiresiam  cdniectorem  idnocabo  et  cdntidtiii, 

Quid  faciandam  c^nseat ,  senml  hinc  rem  ut  factast 

floqtiar. 

S^t  quid  hoc?  qaam  vWde  tonidt.  di,  dpaecro 

uostrdm  fidem,  *  1130 


Itppi^be.  Amphitrto. 

IV.  Bono  iuimo  es:  adsum  ego  auxilio,  AmphiinKt^ 

tibi: 

Nihil  <8t  qaod timeas :  iriolos,  ardsplcet 

Mitte  oinnis:  quae  futiira  et  quae  facta  ^oquar, 

Malto  ideo  melius  quarn  iiU,  quorn  simi  Iiippiter« 

Primam  dmnivm  Alcamdnae  usnram  cdrporia  1135 

Cepi  6t  coucubitu  ^jrduidam  feci  filio. 

Tu  grioldam  item  fecisti,  quom  in  exercitom 

Proftcta*fl :  ano  pirtu  dito§  peperit  aemnl 

Eoruni  dlter,  nostro  qui'st  susccptus  semlne^ 

Sais  fictis  te  imnortdli  adficiet  gloria.  •  il4Q 

To  com  Alcmnena  udre  antiqium  in  gritiam 


Digitized 


58  PLAVTI  AMPHITRVO.  9 


Redi :  h%&  promenrfl  qmm  6b  rem  «ttf«  v^rteret: 

Mea  ni  snbactast  fdcere.  ego  in  caelirm  migro. 
AM,  F4eiam  ita  at  iuh4$  et  te  oro  promissa  at  ser- 

atetaa. 

tbo  ad  uxurem  intro:  missum  ficio  Tireslim  se- 

sem. 

CANTOB.  E^Matorea,  nine  lovifs  summl  causa 

dare  plaiidite.  1146 


Digitized  by  Google 


I 

I 

METRA  mm  FABTU£  flAEC  SYNT 

V.  1  ad  152  iambici  senarii 

153  ad  158  iambici  octonarii 

-  159  anapaesticus  dimeter  acataiectus 

-  160  anapaesiiciu  monometflr  acataieeUis 

-  161  et  162  aaapaeBtiel  dUnetii  aialaleeti 

-  163  ad  176  baeebiaei  tetrametri  acalaleeti  (167  inalticiiia) 

-  177  baechiaeiia  dimeter  acatalectus 

-  178  baeehiacua  tetrameier  aeataleciaa 

-  179  baocbiaena  trimeter  acatalectus 
180  ad  218  iambici  octonarii 

-  219  ad  236  creticl  tetrametri  acataleai 

-  237  lit  yidetar  comipliis 

-  238  ad  246  cretici  tetrametri  acatalecti 

-  247  ut  videtur  comiptiia 

•  248  ad  262  iambici  oetonarU 

-  263  ad  462  trocfaaid  aeptmrU 

-  463  ad  4m  iambici  aenaiU 

-  499  ad  550  trocbaid  aeptcoaril 

-  551  ad  583  baeehiad  tetrametri  icatalecti 

-  583  ad  632  trochaici  septenarii 

-  633  ad  641  bacchiaci  hexametri  acatalecti 

-  6i2  ad  652  bacchiaci  tetrametri  acatalecti 

-  653  bacchiacus  dimeter  acataleotna 

-  654  ad  860  trochaici  septenarii 

-  861  ad  955  iambid  aenarll 

•  956  ad  973  trodiald  aeptenarii 

-  974  ad  965  iambid  aeoarii 

-  984  ad  1006  iambici  octonarii 


Digitized  by  Google 


1006  «d  1008  iamhiri  seoarii 
1009  ad  1052  trochaici  septenarU 
1053  ad  1061  Umbici  octonarii 

1062  anapaestioiis  octonarins 

1063  lambieat  oetonarlnt 

1064  et  1065  trochaid  aeptenarii 

1066  iamliiciis  octonarim 

1067  iambicas  oetonarins  hypcmietcr^ 

1068  trochdcna  septeoarina 

1069  ad  1071  iambici  octonaiii 

1072  irochaicus  dimeter  catalecticut 

1073  ad  1085  iambici  octonarii 
1086  ad  n30  trochaici  eeptenani 
1131  ad  1142  iambici  senarU 
1143  ad  1146  troobaiel  aeptduaiL 


T.  Mm  mm 

A  P  T  I  V 


fiRAECA  lANAXANDRIDIl. 


ARGVMENTYM. 

■ 

Captiist  In  pugna  H^gionis  filins. 

Aliiim  quadrimam  fiigiens  seraos  o^ndidit. 

Pat^r  captfnos  cdnmercatiir  Xleos 

Tantum  studens  ut  gnaturn  recuperet  [suum} 

Et  in  ibus  emit  61iin.ami»mini  fOimn. 

Is  8110  cum  domino  tiste  noraa  ac  ii<(miiie 

Vt  [is]  amittatnr  f^cit:  ipsiis  plcctitur. 

Fit  is  redaxit  cdptuiti  et  fugitindm  somuly 

Indido  qaoina  ilimn  agnoacit  fiUiun. 


PERSONA  E. 


ERGASILVS  PARASirVS 

HEGIO  SENEX 
LOKAIUI 

PHILOCRATES  CAPTIVOS 

TYNDARVS  CAPTIVOS 
AHlSTOPHOiVXES  CAPTIVOS 
PVER 

PHILOPOLEMVS  ADVLESCENS 
STALAGMVS  SERVOS 
CATERVA. 


Digitized 


63 


* 


PROLOGVS. 

Vlnctf  quia  astant,  hi  stent  ambo,  ndn  sedent 
Hoc  lids  milii  testes  estis  ine  aeriim  ioquL 
ISeuejL  qui  hie  habitat,  Hcglo,  'at  hvii&a  p«t«r. 
Set  fa  que  |iaeta  a^poiat  aiio  s/bi  patri,  5 
Id  ego  lu'c  aput  nos  prtiloqiiar ,  ai  ojierim  datia. 
,  Scni  hnic  faecwt iOii  aati  doo : 
Alidm  q«adiiiimi  pAenn  aenioa  surpnf  t 
Eamque  hfnc  profas^iens  ueiididit  in  Aiide 
[OomiA^J  patri  hoiiiaee.  ian  hdc  tenettaf  ^tii- 

moitt.  ]0 
Negat  h^rcle  [uero]  ille  ultumua.  atcedito. 
Si  mm  ubi  sedeaa  locua  eat^  est  mU  ioOMk*, 
Qnando  hiatiiaMn  et^  wtemOMer. 
Ego  m4  taa  causa ,  nc  ^rres,  non  raptuma  aam. 
Vos  qui  potestia  dpe  nostra  oenadfier  15 
Acc/pite  reiicBain:  tifeno  ntl  nil  mror. 
Fagit/uoaille,  ntdfxeram  aiue,  huidspatri 
■  Damo  qadm  pr©fiigiens  ddmmujii  apatderat,  uen- 

diiit 

la pdatqmmhne  emit,  dedit  cum  Imic  guato  suo 
PeciUiarem,  quia  quasi  uju  aetis  erat.  20 
Ue  siae  dond  aend  t  aio  patri  nac  aett  pater  r 
EnfaMi^ro  dt  mb  qiilai  pilas  homin^is  habent. 
Kattouem  liabetia^  qud  modo  uniUB  am/aerit. 


r  L  A  V  T  I 


r 

Postquim  beUigerant  [autemj  Aetoli  cum  Aleky 

Vt  fit  in  bello ,  cdpitnr  alter  fiUiu.  25 

Mediciis  Menarchus  emit  ibidem  in  Alide. 

Coepft  captiaoa  cdnmercari  liic  Aleos, 

8iqa^reperirepd88it>  quimat^tamim; 

[lUam  captinom:  hunc  smmiesae  oescit  qvl  demist] 

Et  qadniam  heri  indaudioit,  de  aammd  loco  dO 

Smnindqiie  genere  ciptmn  esse  eqiiitemer  Alide, 

NO  pr^tte  parsit,  filio  dttm  pireeret: 

liecdnciliare  ut  fdcilias  posset  domnm, 

£mit  de  praeda  boace  imboa  a  qaaeatdribua. 

Hiace  mdtem  inter  aeae  hdne  cenfinzerAnt  delmn,  85 

Quo  pdcto  hie  seruos  sunm  erum  hinc  amitUt  domum. 

Itaque  inter  se  conmiitant  aestem  et  udmina: 

nUe  uoettur  Phfloeratea ,  liic  T^dama : 

Huius  flle ,  hie  illius  hddic  fert  imiginem. 

£t  hie  hddie  docte  cxp^diet  hanc  faUddam  40 

Et  aiiom  emm  faeiet  libertatia  eonpotem: 

EodAuqse  paeto  Mtrem  aemabft  saimi 

Redae^mqae  faciet  Ifberum  iu  patriam  id  patrem 

InprudeiMi:  itidem  ut  aa^e  iam  in  nmltla  loeis  , 

PIiiB  teclens  quia  tMX  qQam  pnid^  InniL  4^ 

Set  fnseientes  [hf]  sua  sibi  lallacia 

Ita  ednparamut    confinxen'mt  dolimi, 

fltaqoe  hi  CMimenti  dd  ana  aentdntia] 

Vt  in  SCI  uitutc  hie  aput  suum  mancit  patrem : 

Ita  mine  iguorans  [domij  aao  aibi  seroit  patrL  dO 

Uemuneiili  quant!  annt,  qnorn  recdgite. 

Haec  rds  agetur  ndbis,  nobis  fibula. 

Set  i^tiamat  paaeis  uds  quod  monitos  udliierim, 

Prefdcto  eipediet  libiilae  hole  operdm  dire: 

Nob  pdrtradate  f ietaat  neque  item  at  c^^terae,  56 


Digitized  by  Google 


P  A  P  T  1  V  L  65 

Neqiie  spiireidici  Uuimt  u^rsiis  Inmeinoribilei : 
Hie  n^que  peHttnn  UnwKi  nec  meretrfx  mah 

Neque  mile^  gloridsus.  ne  ucredmini, 

Quia  b^mn  AetoUa  ^sse  dixi  cum  Aleis: 

Fori*  fliic  extra  sc^nam  fient  pra^llt.  60 

Nam  hoc  pa^ne  iniquornst ,  comico  chorigio 

Condri  desabito  4g«re  noa  iragoediam, 

Proin  alqais  pugnam  exp^ctat,  Uda  citiitrahat:  i 

Viilentiorcm  uuiictus  adnorsariuiii 

Si  crit,  ego  I'aciam  at  puguam  inspectet  ncSn  bonam, 

Adeo  at  spectare  pdstea  omnia  dderit  66 

Abeu.  aaletc,  indices  lustfssumi, 

Domi  dueUiqae  duellatores  optumi. 


PtATTTt  h  S 


Digitized  by  Google 


P  L  A  V  T  I  II 


AGI  VS  L 

lanentiis  nomen  Indidit  Scortd  miliL 
Quia  iniiocatiu  ttfleo  esse  In  cmndiio.  70 
Scio  apsurdc  dictum  hoc  d^risores  d(ccre, 
At  ego  iio  recte.  nam  in  coBoiuio  aibi 
Amitor ,  tales  qntfm  iacit^  acertum  Innecal. 
Estne  (kmoeatmn  an  ndn  feat?  eat)  planlssnme. 
Yerum  hercle  aero  nos  paraaiti  pldniaa,  75 
Qnoa  atotqnam  qnlsqnam  n^ne  noeat  neqve  in* 

nocat:  . 

Quasi  mures  semper  edimns  alienum  cibom. 
Vbi  rds  prolatae  siint,  qnom  ms  homines  emit: 
Semiil  prolatae      sunt  nostrfs  d^ntibiis. 

Quasi  qudm  caletur  cochleae  in  uccultd  latent^  80 
Sod  sibi  snco  uiaont,  rossi  ndn  cadit: 
Itte  parasiti  r^bns  prolatfs  latent 
In  oculto .  miseri  ufctitant  sued  sno, 
Dum  ruri  ruraut  homines  quos  ligurriaut. 
ProMUs  rebns  pirasit!  nenitld  85 
Can^s  sunius:  rjuando  r^dierunt,  Molossici 
Odf(5sicique  ct  iniiltum  incommodestici. 
£t  hie  qnidem  herde^  nisi  qnl  colaphos  p^rpetl 
Potfs  parasitns  fringique  aulas  in  caput, 
,  Vel  extra  portam  trfgeminam  ad  saccum  Hicet.  90 
Qnod  mihi  ne  enenlat  ndn  nnllnmst  p^rlenlnm 


Digitized  by  Google 


1  24—2  7 


C  A  P  T  I  V  I. 


67 


Nam  postquam  meus  est  rex  potitus  lidaUiyB, 
(Ua  [eiiim]  bdUeennt  siBe  AeteU  crai  Aleto: 
Nam  AetdUa  liaec  est :  fllist  captua  in  .ilide 
Philopdiemos  huias  IlegioAia  filiua  95 
Seufs  qui  hie  haUtal:  quae  a^ea  lamentiiiae 
Mihi  sunt,  quas  quoiiensqadmqoe  conspicid,  fleo^ 
None  hfc  occepit  quaestum  imnc  fill  gr4tia 
InhojiMui^  naiMne  iUeimni  ingenitf  mo : 
RndaiB  c«ptfttM  ednaercatiir,  a(  qveat  100 
Allqnem  inuenire,  auum  qui  mntet  filiutn. 
%a#d  quiden  cya  pfaaia  qmum  eipio  laneij  «t  im- 

pttret: 

Nam  ni  fllnm  recipit ,  nihil  est  quo  me  r^dpiam. 

NuIId  iuaentniia  apea  eat:  sese  omn^  amaut 

me  dtewB  aatiqnta     advleacena  mdrlbna,  105 

Quoius  uuiuquain  noUum  trdnqnillaui  iZi  fitUs. 

Condigne  pater  eal  eiua  naratua  nuiribua. 
Nncddeampergaiiu  adi  apeIltllr6ailan^ 

Vnde  adturitate  aaepe  ego  cxiiii  dbrioa. 


■ 

'  HE.  Adndrte  aQimwi  hue  a! a  t  fitoa  eaptlvdft  dvot 

Hen'  quos  erai  d^  praeda  a  qaaeatdriboa^  111 

Hia  ijidito  cit;diw  aiaguUriM, 

latda  matiorea  q«lii«i  sunt  vinetl  ddmittv 

SInfto  imbulare^  si  foris,  si  iutus  lu^Ii^ot:^ 

Set  liti  ddaerueiilv  ja^giia  diHgi^niin.  115 

Libdr  eipttaM  daift  ferae  coaaflniUa  cati 


Digitized 


PL  A  V  T  I 


I  2  8—41 


Semel  fugiuiidi  s(  datast  occiiio, 

Satis  M :  pott;  tiHan  mlmqaim  p(»88{t  pr^niere. 

LO.  Omnes  profecto  liberi  lub^tius 

Sumus  qudm  seruiiiias.    H£.  Ndn  aidere  ita  tii 

qnidern.  120 
LO.  Si  ndn  est  quod  dem,  m^oe  ris  dem  ipse  fa 

pedes? 

HK  Si  dedeiis,  eiit  extteplo  milii  quod^^n  tibi. 
LO.  Anfsm^feraeoonsifldlemfaciaiii,  utpraMicas. 

HE.  Ita  ut  di'cis:  nam  si  ia^is,  te  in  caneim  dabo. 
Set  sdtisaerboriimst :  c6ra  qaae  iussi  ^tqae  aU.  126 
Ego  fbo  ad  fratrem  ad  ilios  captiatfa  meos : 
Yisam  ne  no  etc  hac  qufpiam  turbduerint. 
Inde      continuo  recipiam  rusum  domam. 
EH.  AegrMnd  hune&cereqvaMiuii  career irinm 
Propter  sui  gnati  miseriurn  miseriim  senem.  160 
Set  si  alio  pacto  iUe  hue  concilian  potest^ 
Vel  €4nMificiiiam  hone  f ^ere^ossiun  p^rpetl. 
HE.  Quihicldquitiir?    ER.  Ego,  qui  tuo  maerore 

mdceror, 

Macdico,  eonsen&eo  et  tabescd  ndser. 
Ossa  itque  pellls  siUn  miser  aegritudine.  135 
Neqne  iimquam  quicqoam  me  iuuat  quod  edd  domi : 
Foris  aliqnawtiHqm  ^tiam  qvod  gnsto  id  beat. 
HE.  Ergdslle,  salne.  ER.  Df  te  bene  ament,  H^gio . 
HE.  ISciie.  ER.  Egone  ilium  ndn  fleam?  ego  non 

d^fleam 

Talem  ddnleseeBtem?  PtB.  Samper  sensi  Alio  I-IO 

Meo  te  esse  amirnm  et  iHura  intellcxi  tibi. 

ER.  Tomdeniqueliomines  ndstrainteUegimiksboDa, 

Qnom  qnae  in  potestate  h^bnlmiis  ea  amisimns. 

Ego ,  pdstquam  gnatus  tuns  potitast  hostiom, 


Digitized  by  Google 


3  42—68  GAFTIVI.  60 

« 

HB«  AlMmi  qntm  eins  fMdnuMdtn  Urn  aegr<§ 

ferftS) 

Quid  m6  pttrem  par  f&cerett,  qnoi  iUett  taieo*? 
ER.  Ego  tileniM?  alifonafllef  ah,  Hegio, 
Nomqaain  I'stac  dbas  n^qae  animmii  induxis  tuum : 
Tibi  ilie  ilnkus,  mildctiaiiilbiico  magisl^niciut.  160 
HS.  La«dd,  malmqiimaiiifcitinmdiiciiiiialiiiii. 
Nunc  habe  bonum  aninmm.    £R.  Oiei:  hoic  illiU 

dolet, 

%ttia  ndiic  rendms'  M  ednndl  ex^rcitns. 

HE.  rsulhimne  interea  nanctu's,  qui  posset  tibi 
Kemfssam  quem  dixti  imperare  et^citam?  155 
ER.  Quid  ct^Hb  f  Aigttant  dmnea  hanc  pronlneiaiii, 

Quoi  opti'gerat ,  post  Philopoleinas  quam  captiist 

tuus. 

HE.  Nbnpdlmirandimist  ftgitarebaiicproidiieiaiii. 
Mnltffl  6t  nniUf  g<^tteribiis  opm  dtt  HM 

Milttibas:  primumdam  dpus  Pistorieuiiibust:  160 
Eonun  lOiqiiot  genera  aiiut  Pistori^hnn: 
Panfceia  op«a  est,  6pag  Placenttnia  quoque, 
Opus  Turdetanis,  opus  est  FireduMnslbns : 
Turn  miritnmi  omnes  militcs  opus  sunt  tibi. 
ER.  Vt  aa^  flQinma  ing^nia  in  occoltd  latent:  165 

Hie  quAlis  linp(  i  iltor  nunc  priuatus  est, 

HE.  Habe  mcido  bouum  animmn.  namflluineonfidd 

domnm 

In  hfs  diebns  reconcilidmere. 

Nam  eccum  captiaom  hunc  adaleacentem  [emi] 

Alenm 

Prognitom  genere  iAnuno  et  anmniia  ditiit :  170 
Hoc  illom  me  mntire  confidd  fore. 


P  L  A  T  T  I 

1 


I  2  69—91 


ER.  Ita  di  deaeque  fa\Iiil.  H£.  Set  nnmqud  foras 
Vocitiit^0}a4ci^iM«i?  £li.  Nnaqfiumi^igiiddsciaai. 
Set  qofd  ta  id  qnaeris  9  HS.  0ii(t  mist  natalfa  dies : 

Propt^rea  te  uocfiri  [ad  me]  ad  cendm  nolo.  175 
ER.  Facile  dietam.    HE.      u  pauxillum  potes 
,  ^Cont^titos ease.   £R.  Ne perpavxiUteiinodo: 

Nam  istoc  me  adsiduo  ufctu  dolectd  domi. 
H£.  Age  JAsroga.  £R.  Emptuoi}  nisi  qui  meliorem 

idferet 

Quae  mi  itqne  amicls  pldceat  condftf d  magis :  180 
^uasi  fiindom  uendam,  meis  me  addicam  legibus. 
HB.  Profl&iidiiiii]iieiidis  tu  quidem^  liaii  fand(iliii  mUii, 
Set  al  aentiira'si  tdmperf.    BS^  Hem,  vtl  iam^ 

dtiumst. 

JiE*  I  mddoy  aenare  ieporem:  nunc  ictim  tenes. 
Nam  m^QS  scrnposam  ufctiis  conmetit  afam.  185 
ER.  Nuraquam  I'stoc  uinces  me,  Ilegio;  neptjstuleii ; 
Cum  cdlceatis  deutibus  uenUm  tamen. 
HSL  >ksp^rmeitsiiictiiss4nest.ElLSeiiilaiie  teitasf 
HE.  Terr^tris  cenast.  Eft  Siis  terrestrfs  b^Aast. 
H£,  Moltis  lioleribns.  ER.  Ciirato  aegrotds  domi. 
Nomqiiidius?  HK  Veaiast^mperi.  £lt  Alemor^ 

mones.  191 
HE.  Ibo  I'ntro  atque  intus  subducam.ratiiinculam, 
Q  u  cin  tilllua  ar^^nti  miiii  apul  trapeaitim  siet 
Ad  tVAtrem  y  quo  ire  dixeram ,  mox  iiero. 


Digitized  by  Google 


u  1  1—17 


C  A  P  T  I  V  I. 


71 


AGIVS  U. 

LOEAEU.     CaPTI?!  (FttUiOCBjLTBS.  TtNBARTS). 

LO.  Si  dt  inmortalei  Iduolnere,  u6u  hane 

^eqai,  195 
Dec^t  pati  auimo  id  aequo:  si  id  faci^tis^leuior  Ubor 

erit 

Oomi  Kiath  credo  Ifberi; 
Nanc  s^ruitus  si  en^nit,  ei  aos  mdrigerari  rods  bonoat 
fSamqae  .^tiam  erili  impMo  higenUa  adatris  lenem 

i*Mdere. 

Tndigna  digna  hab^nda  sunt ,  ems  qua^  facit.  200 
CA«    Oh.    LO.    £iiilatidiie  haat  opus  eat:  dcnlia 

t  mnlta  miraclltia. 
In     mala  animo  sf  bono  utare,  ddiuuat. 
CA.  At  nda  padet  quia  cum  cateaia  aumus.    LO.  At 

pigeat  pdatea 
Nostrum  cram,  [nunc]  si  uos  cximat  ufnculia 
Aiit  solutds  ainat  quds  argento  ^merit.  906 
CA.  Quid  [flle]  a  nobis  m^tait?  acimns  nds  nostrum 

officiilm  qnod  est. 
LO.  At  fugam  fmgitls:  sentio  quam  r^m  agitia. 
CA.  Fugiamiis  nos?  qud  fagiamvs?  LO.  In  patrlam. 

CA.  Apage,  han  nds  id  deceat 
Fiigitiaos  imitirl.  LO.  Immo  edepol,  si  ^rit  occasio, 
'  haiit  (idj  dehortor. 

CA*  "^niun  exordre  nos  sinite  noa.  LO.^dnam 

id  eat  1  210 


Digitized 


72  PLAVTI  Di  17-38 

r 

CA.  Vt  sine  hisce  drbitris  dtque  uoliis  locum 

Ueiia  nobis  loqui. 
LO.  Fitt«  apac^te  hinc  nda  concedinms  hac. 
S^t  breuem  ordtionem  Incipisse.    PH.  Hem  mi 

.  istnc 

C^mn  er«t:  ctfnce^e  hue.   LO.  AM  ta  iatiiii* 

TY.  Obndxii  215 

Ambo  uojiis  samus  propter  banc  r^m,  quom 

quae 

Vdlnmiia  nos  €<{piae  fteitis  nos  conpotet. 

PH.  Secede  hue  mine  Tarn,  sf  tiidetiir,  procul, 
Ne  drbitri  dicta  nostra  drbitrari  qaeant 
Neu  p  erman^t  palam  haec  ndstra  falUda.  220 
Ndm  doli  ndn  doli  sunt,  nisi  astii  colas, 
Set  malum  mdxumum ,  si  id  palam  prduenit. 
Nto  %\  i^nia  id  mUii^s  itque  ego  esse  md  tmim 
Sdmom  adsimnld,  tamen  Qiao  opust,  cauto 

opust, 

Vt  adbrie  hoc  sineque  Arbitris^  225 
Adciirate  agdtar ,  docte  dt  diligenter. 

Taiita  fncepta  res  est:  hau  sdmnicnldse  hoc 
Agundamst.   TV.  JBro  I'lt  me  uolea  esse.  PH. 

Sp^ro. 

TY.  Nam  tu  nunc  uides  pro  tud  care  capite 
Carum  dtterre  [m^J  meum  caput  uilitdti.  230 
PH.  Scio.    TY.  At  memento  scire,,  quando  idqudd 

uoles  hab^bis. 
Nam  maxoma  pirs  fere  mdrem  hone  homines 

habent: 
Qndd  uolnnt,  dnmfmpe^ant 
Sfbi,  boni  sunt:  set  ubi  iam  penes  sese  habent^ 
£x  bonis  pessumi  et  fraudulentissomi  236 


Digitized  by  Google 


fl  139-63  C  APT  IV  I.  73 

Fiant.  iiiiii€  ut  miiii  ie  uolq  esse  autumo. 

^        ^        4t-       41       '«       -«  4c 

m        ^        *        *       ^       *  * 
♦  ♦♦♦♦♦♦♦ 

PH.  961  ego  te,  n  mudcuii,  meom  patrem 

ndminein : 

iHim  weemiim  patrem  tik'a  pater  prdxnmua* 
TY.  Addio.   PR  Et  propMrea.  aaeptda  ted  nt  menf- 

neris  moneo :  240 
Ndn  ego  eras,  set  tibi  consenma  sum.  nimc  opaecrd  te 

hoeimiim: 

Qadniam  nobis  di  iumortales  didmum  ostenderiint 

aaam, 

ft  qui  enun  me  tCM  fahae  alque  tee  none  eonaerwim 

Qdfnt: 

Qttom  iatehac  pro  iure  imperitabam  meo,  nunc  te  oro 

p^preoem, 

F^r  fortoaam  Inc^rtam  et  per  mei  te  ^rga  bonltat^m 

patris  •  245 

P^que  constfroiUom,  quod  [mM]  hdsticaeuenit  man  a, 
me  aeena  hmutre  honeatea,  qadm  quom  aendbia 

roihi, 

Atque  ut  qui  fder la  el  qui  nunc  sis  memlaiase  ut  m^- 

•miiieria. 

TY.  Seio  qnidem  me  %i  ease  nune  et  t^  ease  me. 

PH.  Hem  istuc  si  poles  2^9 
Alteoriter  meminiaae,  eat  nobia  ap^  in  hae  aatutia. 


Digitized  by  Google 


74  r  L  A  V  T  I  112  i-i8 

HUOIO.    PfllLOCBATBS.  TyN^ARV. 

HE.  lam      reaortar  Intro,  d  ex  hia  qvrn^ nolo ex« 

quisiuero. 

y  bi  sunt  isti ,  qnds  ante  aedis  iiisai  kuc  prodnci  foras  ^ 
PH.  ]^depoi  iihi  He  In  qva^atione  eaa^mu  cantiun 

tetdlego: 

ita  uinclis  castddiisque  cfrcummeeniti  sunuia. 

HE.  Qui  eanetne  dMpiatnr^  nix  canet,  qnom  etUm 

canet.  255 
Etiam  qaom  catiisse  rains  est,  sa^pe  is  caviar  ciptos 

eat 

An  nero  mom  ttsta  caaaast  it  noa  aeraem  aMnlo, 

Quds  tarn  grandi  aiai  mercatus  praeseDti  pecuuia? 
FH.  N^ue  poi  tibi  nos,  quia  nuaaemas,  a^uomat 

.  nitio  ndrtere, 
N^qne  te  nobis ,  si  hfnc  abeamus ,  ni  faat  oeeiaio.  260  - 
H£.  Vi  uos  hie  9  iiidem  fill  aput  uos  mens  seruator 

rdim. 

PH.  tdptuatf   HE.  Ita.   PH.  Non  fgitor  aoli  nda 

Ignaui  fiiimus. 
HE.  Secede  hae:  nam  anat  quae  [ego]  exteadloaekarf 

aolO) 

Qadmm  remm  t^  falsilocam  mihi  esse  nolo.  PH.  Ndn 

ero,  264 
Qadd  aeiam:  siqnfd  aeacibo ,  id  n^elnm  traddm  tibi. 

TY.  Nunc  senex  cat  mtonstrina:  nunc  lam  cultrum 

dttinet 

Ne  ti  qnidem  Innoldcri  inieere  udlnit)  aeatem  at  ne 

fnqalnet. 

S^t  nirmn  atriciinme  dttonsurom  dicam  esse  an  per 

p^ctinem 


Digitized  by  Google 


n  2  19-38  c  A  r  T  I  V  1.  75 

Ndscio:  aerum  si  frugist,  usqae  admutilabit  probe* 
HK.  Quid  to?  aeraome  tee  an  liber  minelit,  me- 

nwH  nllil.-  970 

PH.  Pruiummn  quod  sit  bono  quodque  i  malo  longfs- 

some, 

id  Mle :  qnamqniai  nen  miltiim  fiit  Mkito  t^mltas 

Nec  mihi  secus  crdt  quam  ^1  esscni  fdmillarlh  iilias. 
T Y.  Eugepac :  Tlialem  talento  nou  emam  Mildsium : 
Nim  [pel]  id  Mpitetittn  hidiii  Mfmiot  iiiigftli$r  Ml.  S7d 
'^t  faeete  arMoBem  wi  94amlMcm  ediitiilit. 
Uiii.  (^uu  de  genere  gndtust  iUi  Pbfloerates?  PH. 

Poiypludo, 

Qsdd  geiiin  flUil  tom  poUens  itque  heiHmitfMiuiiuii. 

HE.  Qaid  ipsua  bic?  quo  honorest  illi  ?  PH.  SdniBio 

aique  ab  samiuift  uirLi, 

HB.  Tom  fgiter  el  faom  in  ikis  estghttUtantoy  Qt 

praddicas,  280 

QaiddiiiiUae,tuiilaeopimae9   PH.  Viide  ^Lcoquat 

HE.  Quid  pater  I  oiiiftiieY  PH.  ViQem,  quom  Inde 

abimos,  liqaimas: 
Nitec  ulttatne  n^Be,  id  Orcom  scire  eportet  scilicet 
TY.  Silua  ret  eat:  pUbsopbatiir  qadqaeiami  non 

mendix  modost. 
U£*  Qoiderateinomeu  V  PH.  Tbensaiirocbr^soiii- 

coebryaidee.  286 

HE.  Videlicet  propter  diaitiAS^mditum  id  nomdii 

quasiitf 

PR  imme  edepol  propter  tiuiritiam  tpei«i  atfve  an- 

diciam. 

[iSaiii  illic  qnid^  Tiieodoromedea  fait  germauo  no- 
mine.] 


Digitized  by  Google 


76  P  L  A  V  T  I  U  2  39 -59 

HK  QvM UiuM'i  ieuixne  paler  est  eittsi  PH.  Immo 

edepol  p^rtinaz: 
Quia  etiam  ut  magis  ndscas ,  geniu  &uo  sibi  quando 

sicruficat,  290 
Ad  rem  dinindm  qnibvt  opus  est  SimilB  ntait  Atitar, 

ipse  genhit  siVbrapitt :  prolnde  ilik  at  credit  vide. 
HJBj.  S^quere  hac  me  igitar.  eadem  ego  ex  hoc  quae 

aolo  exqakiuera. 
Phfflocratei,  Mc  ttelt  homiiieiii  frigl  ut  twotre 

opdrtoit. 

ego  ex  hoc  quo  g^aere  gnatua  aisscio:  hkfasaiiat 

mOii.  295 
I  lace  tu  eadem  81  cdnfiteri  ufs,  tua  f  e]  re  Mceris, 
Qua^  tamen  scito  scire  me  ex  hoc,  T  Y.  F^t  officiom 

hie  Buam, 

Qadm  tibist  confi^asua  venim,  qftirnqran  noM  sMido 
Meam  nobilitatem  dccultare  et  g^nus  et  diuiti^s  meas, 
H^gio:  none  quindo  paMametlibertatemp^rdidi,dOO 
Ndn  ego  me  iatnnc  pdtiiia  qnam  te  m^tnere  aequom 

c^nseo. 

•    Vis  hostilis  com  iaioc  fecit  meas  opes  aequibilis. 
M^mini  qnom  dkto  haAt  aadebat:  ftcto  none  kedit 

licet. 

Set  aiden  ?  fortuna  humaua  fmgit  artatque  ut  lubet* 

qui  liber  Alteram  seruom  fMtj  e  simmo  infamui; 
Qui  imperare  insu^ram,    nunc  alt^rius  impedo 

^        opsequor.  606 
£t  qnidem  si  proinde  at  ipse  fui  imperator  ftmiUae 
Hibeam  dotailnam ,  ndn  aerear  ne  lalAate  ant  gnndter 

mi  imperet, 

Hegio ,  hoc  te  mdnitom,  nisi  forte  ^se  non  ate,  nd- 

laeram. 


Digitized  by  Google 


0  2  60—80 


C  A  P  T  I  V  1. 


77 


llE.  Ldqaere  audacter.   TY.  Tain  <^go  fui  ante  liber 

quam  gnatus  tuu$.  BiO 
Tim  mihi  qvam  lUI  Ubertetem  faottilb  eripidt  minus. 
Tarn  ille  apat  nos  fi^rult,  qnam  ego  nunc  hie  aput  te 

£it  profeeto         q«l  qvte  not  g^rimoi  anditqne 

is,  uti  tu  me  hie  h4bueris,  proiiHle  fllum  illi  curauerit. 
Mme  merenii  bdae  prolaerit,  mile  merenH  j4r  exit. 
Quim  ta  flUAm  tmnn,  tampaMrmemeiialieifderat.  316 
HE.  Memini  ego  istaec.  s^t  faterin  eadcin  quae  hic 

fiMsuatmihiV 

TY.  Ego  patri  meo  dtse  fateor  nbnmaa  diidttts  domi 

M^que  sumino  g^nere  ^atum.  s6t  te  optci^toi ,  ll^io, 
Ne  tttum  animnm  auiriorem  f ixint  dioitia^  meae,  320 
tametal  vnMa  anm,  maglt  deo^re  nideaiAr 

patrl, 

Me  baturum  serufrc  aput  te  admptn  et  nealltii  tao 
Pi&tins  qnam  UK,  nbiminunehonestomst,  m^ndican- 

tem  nfnere. 

HE.  [Ego  uirtate  deum  et  maloruju  nostrum  diues 

•nmaatia,] 

Ndn  ego  omnind  htcrnm  omne  ease  dtlle  homfnl 

exfstumo.  325 
Sdo  ego^  mnltoa  idm  lucrum  hominea  lAcnleutos 

rMdidit: 

Est  etiam  ubi  profeeto  daiimum  praestet  facere  quaia 

lucrum. 

6di  ego  anmm:  mAlta  mnlda  aadpe  anaatt  p^eram. 

Nunc  hoc  animum  adudrte,  iii  ca  (^[uac  sentio  paj  iitr 

scias. 

Filinamenaflliapntnoaa^rnit  captii8[inj  Alide:  330 


I 


78  PLAVTI  112  81-100 

£um  fii  reddiA  miiu,  praeterea  [tu]  uniim  Bmnmujii  ne 

dais: 

£t  te  et  hme  amfttam  hfaic.  dio  picto  abirc  n^n  potet. 

TY.  (^ptiimum  fttque,  aeqaissainiijii  oras  dptumuaqae 

liominom  is  homo. 

&Mt  b  prinatam  t^niitateni  i^nift  illi  an  pupliounf 

HE.  Priaatammedici Monarch!.   TY.  Pdl la quidein 

huiua  est  claena:  Ii36 

Tain  hie  qiddem  tibl  inprodiiiiat,  qvamfmbcr  tst^ 

quando  pluit. 

HE.  F4c  la  iiomo  at  redimatur.  TY.  Faciam.  a^ted 

oro  [hoc],  H^gio, 
HE.  Quid  aisfaciam?  dam  ih  reneqnid  dreu,  TV. 

Aoficulta,  seies. 
£go  me  anittl^  ddnlcnra  iUehacr^dieiit,iionptfatido: 
Y^ram^te  qaaeso,  a^atamatam  hmemflii  diea,  qaem 

mlttam     patrem,       :  34Q 
ifl  bono  redimitor  illi.   HE.  Immo  iUimi  potloa 

mlicro 

Hinc,  abi  eraat iudtttiae,  iliac,  tuam  qoi  conaeniit 

patrem^ 

Qa(  taa  quae  inaadi  mandata  fta  dt  aella  [ei]  p^rferat 
TY.  At  nihil  e^t  igndtura  ad  ilium  mfttere :  operam 

luaeria. 

Uttiie  mitte,  hie  itmmMma  reddet  dmne,  ai  ffliie 

H^nerit.  346 
Nec  qaemqaam  fid^iorem  ncqae  quoi  plas  orediit  potea 
Mittere  ad  ems,  nde  q«i  magia  ait  a^oa  ex  aent^ntia^ 
N^ae  adeo  q«oi  imxoB  coneredat  fiSkun  hodie  aodicias. 
]Ve  uereare :  meo  perido  ego  huloa  experi^r  Mem 
Fr^tna  ingenio  eios,  qvod  me  eaae  adt  ergt  ae  b^e- 

uolom..  360 


Digitized  by  Google 


a  9  101-8  13       C  A  F  T  I  V  I 


HB.  Hfttan  e^BMim  lntoM  ft^traiataini  tin  fide,  ii 

uiH.    TY.  Volo: 
Quim  dtiMnattf  polMty  tut  lioe  cMere  ad  focliim 

nolo* 

HE.  Nteiqmae  causa^t  qnfD,  si  ille  hue  nan  r^deat, 
MOridMiproaiol  TY.  ^pteDwinMM.  HE.  Stfhlte 


Qadn  Me  ttnte  homitt  honeiUe  qvtoque  ex  Hindis 

^ximis. 

U4e  qaidem  liaa  mri^toinatiaiii,  i|«od  edOiis  oollarC 

caret. 

IIE.   ilixod,  bonis  benefit  beDeficinm,  gratia  ea  gra- 

uidaai  imus. 

Nilnc  ta  fflmn  at  illd*a  mimras,  dice,  monttra, 

praecipe, 

Quae  4d  patrem  uia  nuntiar!.  nin  uocem  bac  ad  t<^? 


HE.  Quae     bene  Qortat  mflii  meoque  fOto 

Vobfsque:  nolt  te  n<Sao8  ems  opeHm  dare 

Tao  a^teri domino,  qadd  isoelit,  fideliter. 

Nam  ego  a^tmnatom  bnic  d^di  te  oiginti  minifl : 

Ilic  autcm  te  ait  mittcre  hinc  uolle  ad  patrem,  365 

Menm  at  iUi  redimat  filium ,  mutdtio 

Int^  me  atqne  fflom  nt  ndstrii  fiat  filiia. 

PH.  Ytrdqnenorsam  r^ctumst  ingeniitm  meain, 

Ad  te  dtque  [adj  ilium:  pro  rota  me  ati  licet. 

Vel  ego  hue  nel  iliac  udrtar ,  quo  impehlbiiia.  370 

HE.  Tq  tfbi  taopte  ing^nio  prodes  plunimain, 

Quoro  s^ruitutem  fdrjs  ita  nit  fevrt  decet. 


TY.  Voea. 


360 


Digitized  by  Google 


80  PLAVTl  ns  M— 86 

Sequere:  ^ntfbihomlnera.  TY.  H'dbeo  gratiam  tibi, 
Quom  copiam  istam  mi  et  potestatem  facts, 
Vt  ego  id  parentis  Mno  readttam  ntbitiiiiii,  87& 
Qui      quid  remm  htc  dgitem  et  quid  fieri  uelim, 
Patrf  meo  ordine  dranem  rem  illuc  p  erf e rat. 
Nunc  iUL  coBneuit  inter  me  atqae  hone,  T^dare, 
Tt  te  a^tnmatiinrfai  Alidem  mittam  id  palrem: 
Si  n^u  rebitas,  huic  ut  uigiiiU  iniiias  380 
I>empr<Ste.   PH.  Recte  cdnuenisse  a^ntio. 
Nam  pdter  expeetat«dt  me  ant  aliqnem  nAntinm, 
Qui  hinc  ad  se  ueuiat.   T  Y.  Ergo  animum  aduortas 

uolo, 

Qvae  ni&ntiare  hlac    nolo  in  patriam  id  patran. 

PH.  PWlocrates,  ut  adhuc  locorum  feci,  faeiani 

sedolo,  a85 
Vt  potisanmum  qnod  in  rem  r^cte  condncit  tnam 
id  peteaaam  id  p^raeqnarqne  cdrde  atqne  animo  et 

ufribus. 

TY.  'Fieia  ita  nt  te  fileere  oportet:  uAnc  animum 

adnortda  nolo. 

Omnium  priinum  salutem  dfcito  inatri  et  patri 

£t  cognatis  ^t  aiquemalinmlr^ueaolentemnideria;  390 

Me  hlc  nalere  et  a^mitntem  admire  hnic  homini 

6ptumo, 

Qui  me  honore  hon^stiorem  semper  fecit  ^t  facit. 
PH.  iatnc  ne  praecfpfasy  facile  mdmorla  memini 

tamen. 

TY.  Nam  equidem  nisi  quod  cikstodem  liabeoliliemm 

me  ease  irbitror.  dM 
DIeito  patrf,  quo  pactb  mfhifnunc]  cumhocconn^erit 
De  huios  filid.    PH.  Quae  memini,  mora  mera«t 

mondrter. 


Digitized  by  Google 


03  37.-66  CAPTIVI.  81 

'T¥.  Vt  earn redteat^tremittetniSitriim  hue  tmborii^ 

nlcera. 

FH.  M^minero.   HE.  At  quam  primum  poterU:  la 

rem  atriqaest  mtoime* 

PH.  Ndn  tmm  tn  migii  videre  qvam  flle  mm  gnatdm 

cupit. 

Hfi.  M^mihi^  suns  quafqnest  cams.  PH.  Mdrnquid 

aliut  nfs  patri  400 
Ni'intiari  ?  TY.  [Me  hie  nalere  et  tote  audacter  dieitc, 
Tyndure,  inter]  Nda  fsiase  ing^iiio  haa  discordAbili, 
N^qu^  te  conmenifMe  cnlpam  n^qae  me  aduoraatiim 

tibi, 

Bteeqve  ero  geea<ase  moremintiiitisaermuiiatameiii 
Neque  med  mttquam  d^aemiaae    neqne  fiurtia  B^oe 

iide  405 
K^buB  in  dnbiis^  egenia.  ha^c  pater  quaadd  adet, 
T;^dare,  at  fuerfa  anlmatas  ^rga  anum  gnatnm 

^tqne  se, 

Numqaam  erit  tarn  aairus,  quin  te  emittat  gratiis 


r 

Et  mea  opera,  si  hfiic  rebito ,  fiiciam  ut  facial  fiicilius : 
Ndm  ttia  opera  et  cdmitate  et  ulrtate  et  sapi^ntia  410 
F^elali  nt  redire  lieeat  iA  parentis  d^no, 
Qadm  apnt  hone  conftsaus  es  et  genua  et  diuitiiis 

meaa: 

Qnd  paeto  emisiati  e  nindia  tdum  emm  taa  aapi^ntia. 
PH.  F<d  ego  ita  nt  conm^moraa ,  et  te  mdminiaae  id 

gratumjit  milii. 
M^rito{^oJ  tibiea^eiiemntdme.  nam  nune,  Pb Ao- 

f^atea,  415 

Si  ego  item  memorem  quae  me  erga  multa  fecisti 

bene, 

Plattvs  I.  6 


Digitized 


82  ,PLAVTI  ud  57^75 

Ndx  diem  adimai:  ii4m  quasi  mrnoA  mens  ais,  nihilo 

actios 

,  Opsequlobujs  Itu]  luihL  semper  fuisti.  IIE.  Di  uostram 

lUminiiai  Ingenliim  Uberale.  at  Uentinat  excati&nt 

mihi. 

Videas  eorde  amire  inter  se:  qu^tia  [hie  modo] 

laiidibaa  420 

Sdurn  emm  aeraoa  ednlandaait.   TY.  Pdl  iatfc  me 

haut  ceutensamam 

Pirtem  laudat,  quam  Ipse  meritnat  di  laudetiir  lau- 

dlbns. 

HE.  Ergo  quom  optum^  fecisti ,  mine  adesi  occisio 
B^e&eta  emnaUre,  ni  erga  hone  r4m  geraa  ftd^tpr. 
PH.  BUgia  non  fachun  pdssmn  nelle  qnam  dpera 

experittr  persequi:  425 
id  uti  sciaa,  londm  aupremam  t^stem  do  t^biji  Hegio^ 
Me  fofidelem  ndn  fatanun  Philoerati.   HE.  Probva 

^8  homo. 

PH.  N6c  me  aecoa  omquam  ei  factunim  quicquam 

quam  memdt  mihi. 

TY.  Utaec  dicta  te  expedire  et  operis  et  factfs  nolo, 

i!^t  quom  miaua  disLi  quam  uolui  d^  te,  animum  ad- 

aorlia  aola  430 

Xtque  hanmc  uerbdrom  causa  cdue  tu  ml  iratda 

iiias. 

S6ty  teqnaeao,  cdgilalohincm^afideraittfdomnm 
Te  a^atomatam  el  m^Sam  ease  uitam  hie  prrf  te  poaitam 

pigneri, 

ti6  in  me  ignores,  quom  extemplo  meo  ^ eoB^eetn 

apae^aaeriS) 

[Quoui  me  seruom  in  semitute  pro  te  hie  reliqaeris] 


Digitized  by  Google 


■U  3  76—94 


C  A  P  T  I  V  I. 


83 

r 


Tuque  te  pro  Ubero  ease  ducts ,  p  i  gnus  d^er«S|  ^ 
N^que  des  opefam  prd  me  at  haias  r^dvcem  ftclas 

Scito  te  hinc  mlnfs  uiginti  aestumatum  mittier. 

FAelidele  tit  idelit,  cdne  fidem  fliaim  gens. 

Nim  pater )  Scia,  ficiet  quae  ilium  facere  oportct 

dmnia.  440 
Stm  Hhi  In  peTpdtaom  smteam  ane  dtfae  hue  In- 

uentum  inueni, 
Ha^c  per  dexteram  tuam  te  d^tera  returns  mann 
6psecro ,  infiddier  mi  n6  fats  qmun  ege  sdm  tibi. 
H(k  age  [sis] :  tu  mlhi  nunc  erus  es,  tu  patronus ,  tu 

pater: 

Tibi  eomeude  spds  opesque  meis.  PH.  Mandsidst/ 

satis.  446 

Satin  habes,  mandata  quae  sunt  fdcta  si  referu? 

TY.  Satis. 

PIL  it  tmt  et  tat  hde  omstiis  r^oeniam  ex  sen* 

t^ntia. 

Niimquidaliut?  TY.  Vt  quam  primum  possis  redeas* 

PR  Rdsmonet 

HE.  lim  [luj  sequere  me,  uiaticum  ut  dem  a  trapeziti 

tibi; 

iladem  opera  a  prmetdre  sumam  s;^iigraphom.  TY« 

Quem  s^graphumlP  450 
HE.  Quem  liie  ferat  secum  id  legionem,  iiinc  ire  Imie 

Qt  Ueeit  domiim. 
Tnintroabt  TY.  Bene  4mbidato.  PH.  Bteeuale* 

HE.  Edepol  r^m  meam 
Cdnstabiliiii,  quom  fllos  emi  dd  praeda  a  qoaestd- 

rlbns. 

eiiui  ex  seruitute  filium,  si  dfs  placet. 

.6* 


Digitized 


Si  PLAVTI  U3  95—100 


At  etiun.  dabitaai  hos  homines  emerem  au  non 

emer^m  din.  455 

Seruate  istoin  suliis  intus,    s^rui,   ne  quoquam 

pedem 

^cferst  flOMe  eilstodela.  [iim]  ego  apptrebtf  domi, 
X.d  fratrem  modo  [dd]  captiiunt  i&lios  IniiM  meoi. 
Eadem  percoiitab<^r,  ecqai  liuuc  ddulesceutem  nouerit. 
Severe  ta:  te  nt  imiltam,  ei  rei  prfmiun  praenortf 

nolo.  460 


r 


Digitized  by  Google 


m  1 1—17 


C  A  P  T  I  V  I 


85 


Acivs  m. 

EE6ASXLT8. 

Miser  homost,  qui  ipsus  sibi  quod  edit  qaidrit  etid 

aegre  inuenit. 
Ulest  miseridr,  qui  et  Mgre  qm^rii  el  nihil  (n- 

iienit. 

ille  miserrnmus  est,  qoi,  quom  esse  ciipiit,  quod  edit 

ndn  limbet. 

Ntm  Mrele  ego  huic  di^,  si  liceat,  dcvlot  ecfoditoi 

lubcus: 

f ta  maligntUte  oneranit  dnmla  mortalis  milii«  465 
N^ue  leivnidsiorem  n^c  magls  ecfertdm  fame 
Vidi  nec  quoi  mfaas  procedat  quidquid  facere  oc> 

c^eiit: 

fta  neuter  gattdrqne  reaident  ^rlalia  fdrfaa. 

llicet  parasfticae  artl  m^xumam  in  maldm  crueem : 
tta  iuaeatua  iim  ridiculoa  in<^es  ab  ae  a^gregat.  470 
Nfl  morantar  lim  Lacoiiei  fmf  sapselU  niroa, 

Pligipatidas,  qufbus  suBt  uerba  sine  penu  et  pecunia. 
Eos  requiront,  qui,  labenter  quom  ^erint,  reddaut 

domi. 

# 

Ipsi  opsonant,  qiiao  parasitorum  dnte  erat  prouincia. 
ipsi  de  ford  tarn  aperto  cipite  ad  leuoues  eunt,  475 
Qaam  £n  tribu  sontia  aperto  cipite  condenuiAnt  reoa, 
Neque  ridicalos  iim  terunci  fdciunt.    aeae  omB^a 

amaiit. 


Digitized 


86  P  L  A  V  T  I  mi  i8-37 

Nim  nti  dudum  hinc  ibU^  acceaai  ad  idnletcenlis  ia 

faro: 

^Silnete'  inqatm:  *qao  fmns  una  ad  prdndium?' 

atqae  illf  tacent. 
^Qute  alt  ^*hoc"  ant  qufaprofitetiir?'  inqnam:  qnatl 

nmtf  flflent,  480 

N^que  me  rident.    ^  ubi  ceDamns  [htfdie]  1 '  inqaam 

atque  ilii  ibnitoBt. 
DIco  mram  Tidlraliim  dletnni  U  dictia  meltdribu, 

Qui  bus  solcbam  monstrualis  c])n]fis  ante  apfscier: 
N^me  ridet.  scini  extexnpio  r^m  de  coapecld  geii. 
.       canem  qnidein  fnritataM  ndlvit  qviiqaam  imltlrier, 
Sdltem^  si  non  arridereiit,  dcntis  ut  restn'ngerent.  486 
Abeo  ab  illis,  pdstqaam  uideo      sic  ludificdrier. 
P^go  ad  alios,  u^oadalioa,  deiadeadfllioas  6na 

rest. 

dmnes  de  conp^eto  rem  agunt^  qsial  in  Yelabro 

oleirii. 

fIVaiic  redeo  lade ,  qnoniam  me  Ibf  video  Ivdiflcarier.] 
Item  alii  parasi'ti  frustra  obimbulabant  id  foro.  491 
NuBC  barbarica  l^e  certamat  iiks  meom  onne  p^r- 

seqiii. 

Cdnsilinm  qni  infere,  quo  nos  nictu  etuita  prdlilheant^ 
7s  diem  dicam,  inrogabo  mullam^  utmihi  cenAs  decern 
Meo  Arbitral!!  dtet,  quom  eara  ttmdu  sit.  sic  dgero. 
Nunc  ibo  ad  portum  hinc.    est  illi  mi  uiid  &pefi  ce- 

ndtica:  496 
Si  ^  decolabit)  redibo  hoc  id  senem  ad  oenam  i^eram. 


Digitized  by 


m2  1  —  3  2 


C  A  P  T  1  V  I. 


87 


Hboio.  (Akistophontbs.) 

Quid  ^t^ui^aiiis  (|uaiii 
Bene  r4m  gercre  bono  puplico ,  slcnt  tM 
Ego  heri ,  c|uoin  emi  liobce  homines,  nhi  f}uii$(|ue 

uidont  [me  iiodiej,  ^ 
Etint  obuUm  gratultotnrqae  edm  rem. 
Ita  [nunc]  me  misenim  restiUndo ,  retineudo 

LajBSi'im  reddiderunt: 
Vli  6c  gratnUndo  mMr  iim  emin^bam. 
Tandem  Mi  ad  praetorem.  fbi  nix  reqnienf ,  rogo 
Miiii  syugraphum:  datar:  ilico  506 
Bedi  Tyndaro:  iUe  abiit  domom: 
Inde  ilico  praendrtor 
Domura,  postquam  id  ictumst. 
Eo  prdtinoa  ad  frair^ ,  mei  ubi  Oh  aunt  isaptloi:  610 
Uogo  Philocratem  ex  Xlide  ecqnia  hdminnm  noril: 

[dtquej  hie 

Exclimat)  esse  earn  sibi  sodalem:  dico  earn  esse 

apdt  me. 

Hie  extempio  orat  dpsecratque,  eum  sibi  uidere  ut 

Ifceat. 

latti  dice  hone  exdlnier.  indeibIL  nnnc  to  i^qoere, 
Vt  qvdd  me  oraaistt  fmfietret,  ema  hdmluem  uti 

conu^nias.  51^ 


T  V  JK  O  A  E  .V  8. 

Nunc  illut  est,  qnoui  mc  fuisse  quam  6ne  nimlo  m<* 

uelim: 

Nanc  npin  opea  anxfliaque  a  me  i^gregant  tpermlni- 

qne  se. 


Digitized  by  Google 


88  P  L  A  V  T  I  III  3  3  ^  5 


[Hie  iiiest  dies,  quom  nulla  uitae  meae  salus  speribilist : 
Neqae  aiiziliam  mist  neqae  adeo  spea,  qna^  mi  hone 

aapeOdt  metom:  519 

Ncc  siibdolis  menddclis  mihi  usquammantelliimstmeis.J 
Nec  siicophantiis  nec  fncis  ullum  maBtellum  dbuiamat* 
Neque  d^precatid  perfidiia  meifl  nec  malefiictla  fiigast 

[Nec  coniideutiae  uhcjuaju  hospitluiniit  nec  deuorticalum 

dolis.] 

Op^rta  quae  fa^e  aperta  annt,  patent  praeatlgiae. 

Omnfs  palamst  res :  n^qae  de  hac  re  negdtiamst,  525 
Qafn  male  occidam  dppetainqae  pdstem  eri  uic^m  malam. 
P^rdidit  me  Aristophontes  hie,  qui  intro  adnenil 

mode: 

Is  me  nouit,  is  sodalis  Phflocrati  et  coguatus  est. 
Ndqne  Salas  seraire,  si  nolt,  md  potest:  nec  cdpiast 
[Me  dipedinndi],  nfsi  si  astntlam  dUqnam  carde 

michiuor* 

Qaim,  malam?  quid  mdchiner)  quid  cdnminlsear, 

hadreo:  5S1 
[Nisi]  nugas  indptiasque  iam  iucipisso  mdxamas. 


Hboio.  Abistophohtbs.   Ttvbabts.  Lobaeil 

HE*  Qao  illdm  none  hominem  prdrlpnisse  loras  se  dicam 

ex  addibnst 

TY.  Eoimudro  nunc  ego  dccidi;  eunt  ad  te  hostes^ 

TVndare. 

I^uid  fdbolaborf  quid  BC|;abo9  ant  quid  latebor  ?  [ndm] 

mihi  5^5 
Res  dmnis  in  ineertd  sitast:  quid  rdbos  confidim  meis? 
Vtindm  te  di  privs  pdrdefent,  qnam  pdriisti  e  patrld  tva^ 


Digitized  by  Google 


in  4  6-25         c  A  r  T  I  V  L  89  . 

♦ 

Aristophoiitea,  qui  6x  parata  re  inparatam  ojnnem  facis.  , 
OecfMSt  hmec  xes^  niii  reperio  aftrtfcem  mi  aUqvam 

Mtt'itiaiii. 

HE.  Sequere:      tibi  homineni ,  adi  dtqae  a41oqaere. 

T  Y«  Quia  homost  me  faominiini  miaerior  ? 
•  AR.  Qa(i  lalnc  est,  qaod  mcet  te  dicam  f&gitare 

oculos,  Tyndare,  541 
Pirdqae  ignoto  me  ^peraari,  qiUUl  me  mmqiiim 

ndueriel 

Equidem  tarn  sum  s^uos  quam  to,  etai  dgo  doiui  liber 

Tu  dsqne  a  puero  a^mitiitem  t^mliiiall  in  Allde. 

HE.  Edepol  miname  miror,  si  te  fugitat  aatocnlds 

tuos  546 
Ait  A  te  edit,  qui  fstnm  appeUea  T^ndtrom  pro  • 

Plii'locrate. 

]  TY.  H^o ,  hie  homd  rabiosus  lidbitos  eat  in  Alide: 
N6  ta  quod  istic  ftbidetar  a&ria  inmittda  tiiaa. 
Nam  istic  hastis  fnsectatus  est  domi  matrcm  ^t  patrem, 
;   Et  illic  isti  qui  aputatur  mdrboa  iuterdiiin  uenit.  550 
Proin  ta  ab  iatoe  prdcid  apacedaa.  Hfi.  Vltroiatoma 

me.    AR.  Ain,  u^rbero, 
rabiosum  atqaeiBaectatame8£ieh4sti9meuinine- 

moria  patrem? 
t,t  earn  mild  ease  mtfrbnm,  at  qui  med  dpoa  alt  In- 

sputdrier? 

HE.  aerere,  multos  iate  mdrbaa  hominea  mAcmt, 
Qii(biu  inapvtarf  aalutl  fiUt  atqne  la  prdfait  555 

AR.  Quid,  tu  autcm  etiam  huic  cr^dis  ?  HE.  Quid  ego 

cr^dam huic?  AR.  Inaanimi  ^e  me. 
TY.  Vfden  ta  hone,  quam  Inimfco  aoUa  intditar? 

concedi  optumumst. 


Digitized  by  Google 


t 


90  PLAVTI  1114  26-42 

Heo:io:  fit  qudd  ego  dixi :  gli'scit  rabies:  c4ue  tibi. 
UK  Cr^di  esse  insiBmn  exlemplo,  ubi  te  dppel- 

laiiit  T^damm. 
TY.  Qui'n  mum  ipse  int^rdnm  ignorat  ndmen  neque 

scitqoisiet*  560 
liB.  At  etiam  te  mum  sodalem  esse  aibat  TY.  Hau 

nidf  magis : 

£t  qaidemAlcmaeuB  Atqoe  Orestes  etLycurgus  pdstea 
'^na  opera  mihi  sAntlsodales  quaiste.  AR.  At  etiam^ 

fiircifer, 

M£le  loqui  mi  aud^s?  uon  ego  te  ndui?    1I£.  Pol 

plaimm  {d!^qiiMenist: 

(Non  nouisse,  qui  istum  appeUes  Tyndarum  pro 

Plillo  crate.]  565 

Qndmuides,  enmigndras:  ilium  ntfioiiias,  quern  ndn 

Hides. 

AK.  immo  iste  earn  sese  ait  qai  non  est  ^sse  et  qui 

aerdst  negal 

TY.  Tv  eilim  rtifeMn^  Phflocratem  qui  tAperes 

ueriuerbio. 

AR.  Pdl,  egoutremuided,  ta  iimeDtu's,  ueranaiii* 

tt)dine 

Qui  conuincas.  s^t  qaaeso  hercle  agedam  ^spicc  ad  me. 

TY.  En.  AR.  Die  modo,  570 
Tdn  negas  Tynddnmi  esse  I  TY.  Nego  ego.  AR.  Tiin 

tc  Fiiilocratem  esse  ais  ? 
T Y.  ^go  [aero]  inquam.  All.  Tune huiccredis?  H£. 

Plds  qaldem  qvam  tibi  aAt  mihi : 
Nam  ffle  quidem,  quem  tA  esse  hmie  memora^,  hddie 

liinc  abiit  Aiidem 
Ad  patrcm  huins.  AR.  Qadm  patrem,  qui  sdmos  est? 

T Y.  Et  td  qnidem 


Digitized  by  Google 


Ill  4  4d-60  C  A  P  T  I  V  I.  91 

Seruas  es,  hb€r  £muii :  et  ego  me  coafidii  fore^  676 
Si  iiAiiii  hme  ree^eilittso  in  Ifbertttem  ftUmii. 
AR.  Qaid  aia,  fnrcif^r?  tun  Datom     esse  mcmoras 

Uberam? 

TV.  N^^n  eqaldem  ine  Llbervm,  set  Phfloeratem  este 

M.   AR.  Qaideatf 

i^i  scelestus,  H^gio,  nuue  isle  [te]  ladda  fndt 
Nim  ii  e»i  aeraos  fpte  neque  praet^  se  mnqaim  ei 

■enids  fiiil.  660 
T¥.  Quia  tyie  ipse  eg^s  in  patria  uec  tibi  qui  iiiads 

domisti 

6aadm  InwnM  •imOis  to!  ids:  nm  mlrt&iii  fiich: 
£si  miserorum ,  ut  maleuoleotes  Bint  alque  iuiiideiBt 

bonis. 

AR.  EMgio ,  aide  sb  nequid  ta  hole  Hmere  instttts 

credere: 

A4q«e  al  perspicid,  profecio  Urn  aliquld  pugnae 

dedit:  &8o 

Ffliuin  tuuiu  quud  reditnere  se  ait,  id  ne  utiquani  rafhl 

placet. 

TV.  Scio  te  id  noHe  fieri:  ecitdtm  Umen  ego  id,  si 

di  ddiiiuaut. 

illam  restilnain  hnic,  bic  an  tern  in  Alidem  me  meo 

pairi: 

Prdpteret  adpttrcm  bine  amis!  T^^ndaram.  AR.  Quia 

tiite  is  es : 

N^qae  prteter  te  in  AUde  alius  s^rnos  istoe  nd- 

minest*  590 

TY*  F^rgin  semom  me. dxprobrare  esse,  id  quod  ui 

hestilidptigit? 

AR«  £nim  iun  ntqneo  cdntinerl.  TY.  Hens,  aAdin 

quid  ait  ?  quin  fugls? 


Digitized  by  Google 


92       \'  P  L  A  V  T  1     '       ra  4  61-79 

lim  illic  hie  nos  insectabit  Idpldibus ,  nisi  illiinc  lubes  . 
C^nprehendi.    AR.  Gnicior.    TY.  Ard«t  ^coU: 

fline  opnst,  H^g!o : 
Viden  tu  illi  maculiri  corpus  totum  maculis  lurldis  ? 
Atra  bUia  ifiUt  homlnem.   AB.  At  pdl  te,  d  hie 

sapttt  senex,  596 
Vix  ali  a  agitet  aput  camaficem  taoqae  capiti inluccat. 
TY.  lim  delirtm^ta  loquitur,  Uroae  atinniliDt 

uthun. 

HE.  Qufd,  si  [ego]  hunc  [none]  cdnprehendi  iusserim? 

TY.  Sapids  magifl* 
AR.  Criicior  laptdem  n6n  habere  m^,  ut  fllimaatlgiae 
Cerebrum  excutiam,  qui  jiie  insanom  uerbis  cuncinndt 

suis.  601 
TY.  AAdin  lapidem  quaMtare?    AJL  Stflns  te 

solum  uulo, 

H^o«    HEI.  Istiuc  Idquere,  siquid  ufa,  procul: 

tamen  addiam. ' 
TY.  Ndmque  edepol  si  adbftes  propius,<  da  denaaabit 

tibi 

Mdrdieua.  A&.  Nequep6lmeiiiianuiD,H^o,  esae 

crMuis  605 

Neque  fuisse  umquim  neque  esse  mtfrbum,  quern  istic 

autumat. 

V^rum  siquid  indtuis  a  me ,  Idbe  me  uindrf :  uolo, 

Dum  istic  itidem  oinciatur.    TY.  imiuo  enimaero, 

Hegio, 

istic  qui  uolt  ninciatur.   AR.  Tioe  mode :  ego  te, 

Pli/locrates 

F^e,  faciara'ut  uerus  hodie  reperiare  Tyndarns.  610 
Qttidmiabnutas?  TY.  Tibi  ego  abnuto?  ****** 
:it«4<ii<4i>it««  quid  agat,  si  apsis  Mngiua? 


Digitized  by  Google 


lU  4  80-  96  C  A  P  T  I  V  I.  ,  93 

HE.  Quid  abf  qvid,  timdeam  Mnc  insftnmii?  TY. 

Nugas :  ludificibitiir, 
Garriet  quoi  n^que  pes  umqaam  n^qae  caput  Gon- 

,  pAreat. 

drnamenta  apstint :  Alaeem ,  hunc  qutfm  iddes ,  ipaitm 

uides.  615 

HE.  Nihtti  facio,  Umen  adibo.   TY.  Nunc  ego  om- 

nino  tfeddl, 

Nunc  ego  inter  sacrum  sa\umque  aid  nec  quid  facidm 

acio, 

HE.  Ddtibioperam,  Arfatophontea)  afquld  eat  quod 

ra^  uelis 

Aft.  j^x  me  audibia  a^ra  quae  nunc  fi&laa  opinare, 

H^gio. 

Set  primum  hoc  med  ^xpurgare  tfbi  nolo,  me  in- 

adniam  620 
N^ae  tenere  n^ue  ml  eaae  ullum  mdrbum  niai  quod 

s^ruio. 

At  ita  me  rex  deorum  atque  iiominum  fixit  patriae 

ednpotem, 

\t  iaiic  Fhilocrates  non  magis  est  quain  aut  ego  aut 

tu.    HE.  £ho,  dicmihi, 
%ula  ilUc  igitnr  ^at  f  AR.  Quem  dudom  d(xi  a  prln- 

cipio  tibi. 

Hdc  ai  secus  repdries,  nuilam  catisam  dico  quia  mihi 
it  parentum  et  Ubertatia  aput  te  deliquid  aiet.  626 
HE.Quidtuais?  T Y.  Me  tiium  esse  seruora  cttdmeum 

erum.  HE.  Haut  istuc  rogo. 
FuiaUn  liber?   TY.  Fui.   AR.  Enimuero  ndn  fuit, 

mgin  agit. 

TY.  ^Ui  tu  scisV  an  tu  fortasse  fuisti  meae  inatri 

dpstitriXf 


Digitized  by  Google 


9 


94  ,    P  L  A  V  T  I  ui  4  97-114 

Qui  id  Urn  aadacter  dicejre  audes)    AJbL  Fuerom 

te  iiidf  puer.  €30 

■   TY,  At  ego  te  maidrem  uideo  miior ;  en  rusiim  tibi. 
Metm  rem  non  cur^  si  recte  fUciaa :  nam  ego  cui6 

tutnf 

ILE.   Fuitne  huic  pat^r  Thensaurochr^sonicocbr^- 

Mdes? 

AR.  Ndn  fiu4:  aeque  ego  istac  nomen  dmqnam  av- 

diol  ante  hAnc  dIeA. 
Phaocrati  Theoddromedes  fmt  pater.   TY.  Pereo 

probe.  6a5 
Qn&i  qnieacia  9  [f]  diereGlan^  edr  meum,  ac  suspdnde  te : 
Tii  snpsultas,  ^go  miser  uix  Asio  prae  form(dlne. 
HE*  S4tin  iatac  milii  djLqaiaitamst  fuisae  hiinc  aer- 

nom  in  AUde 
N^que  esse  hunc  Philacrat^m?  AR.  Tarn  satis  qnam 

numqaam  hoc  inueni^  seeoa. 
Sdt  nbi  la  nnne  eatf  HE.      ego  minnrae  atque  fpsna 

se  uolt  mdxume.  640 
^   Tarn  igitur  ego  deriincinatas,  deartuatus  sum  miser 
Hniiia  aeeleati  Idcfania,  qui  me  ni  Idbttamit  dmctanfi 

dolis. 

Set  aide  sU*  Alt  Quiii  exploratum  dico  et  proui- 

sum  hdc  tibL 
H£.  Carton?  AR.  Qain  nihil,  (aquam,  inaenies  mi- 

gia  hoc  certo  c^rtias: 
Phflocratea  lam  inde  daqne  ^ena  fait  mihi  a  pnerd 

paer.  -  646 

HJEL  S€t  qua  faciest  ttias  sodalis  Philocratea?  AIL 

Dicdm  tibi: 

Mddlcnto  ore  J  ndto  acnto,  cdrpore  albo^  oedfa 

nigris, 


Digitized  by  Google 


I 


m  4  115-^5  12       C  A  P  T  1  V  I.  05 

Subnifiist,  aliqutotum  crispus,  ciAciimatiiA.  HE. 

Cdniieiiit 

T  Y.  Vt  quidem  herde  in  medium  ego  hodie  p^srame 

proc^serim : 

Va^  illis  «irgi«  miteria,  quae  hodie  la  t^rge  marien- 

ti&r  meo.  650 

IIE-  Verba  milu  data  esse  uideo.    TY.  Quid  cessa- 

'  lb,  etfnpedea, 
Ctirrere  ad  me  nuteqne  ampledi  crdra,  «t  voa  cn- 

stddiam? 

H£.  Sitin  ilU  me  liodii^  aceleali  eiptl  ceperunt  dole  i 
filie  aernom  ae  ddatmnlabat,  hfc  aeae  aatem  Ubernm. 

iSticuleum  amisi,  retinui  pf^neri  putdinina.  655 
ita  mi  atolido  aiiaimi  aoraom  os  sitblcuere  offdciia* 
Hfe  quidem  me  nomquam  inridebtt.  Cdlaphe,  Corda- 

lit),  Corax, 

ite  istiac,  ecfcrtelora.  LO*  Niim  lignatura  ini'ttiiuar'/ 
HE.  Infdte  manleaa  [ictntam]  biiic  maatigiae. 
TY.  Quid  lioe  cat  iitgoti?  quid  ego . deliqui  V  IIK. 

Kogas?  660 
Saltfr  aartorqne  acdersm  et  meaaor  m<xune* 
TY.  i\on  dccatorem  pn'us  audebas  dicere? 
Nam  semper  occant  prias  quam  sariuut  nistici. 
HE.  AUtj  ut  confid^nter  mihi  contra  Aatitit 
TY.  Decet  Imiocentem  seruom  [hominemj  atque 

inndxium  665 
Conffdentem  eaae,  anom  iput  eram  potiaaommn. 
HB.  Astrlngite  iati  adltia  nehement^r  mamis.  " 
TYf  Taus  sum,  in  has  qaidem  [mikij  uel  prae- 

ddi  iabe* 

Set  qafd  negotist  quam  4h  rem  anaceiia^a  mihif 

UE.  (^uiain^  meamquer^m,  quod  in  te  und  fait,  670 


Digitized  by  Google 


P  L  A  V  T  I 


m  5  13-42 


Tuifi  scelestis  faikidicis  fallAciii  . 
DQdceraiil«ti  detrtfiaulfltfque  opes, 
CoiiferistI  omnis  res  ac  ration^s  mcas. 
Ita  mi  exemisti  Philocratem  falliciis. 
niam  tee  seraom  er^didi,  te  libenmi:  675 
Ita  udsmet  aiebitis  itaque  ndmina  -  ' 

Inter  uos  permutdstis.    TY.  Fateor  dmnia 
Facte  tee  ite  ut  ta  dicis  et  falUdis 
Abfme  emi  aps  te  m^a  opera  atqiie  astdtia: 
All,  opi^ecro  hercle  te,  id  nunc  suscens^s  mihi?  680 
H£,  At  cum  cnidatu  miXQino  id  factumst  too. 
TY.  Diuii  ne  6h  maleflM^ta,  p^ream:  p^ral  [id] 

aestumo. 

Si  ego  liic  peribo,  ast  file,  vt  dixit,  ndn  redit: 
'  At  erit  ml  hoc  factum  mdrtno  raeraordbfle, 
[Me]  m^am  cram  captum  ex  seruitute  atque  hd- 

attboa  686 
RedHc^m  fedsse  Ifberom  in  putrlam  id  patrem, 
Meiimque  potius       caput  periculo 
(Hie]  praeoptenisae  qaam  fa  periret  pdnere. 
HE;  Factto  ^rgo  vt  Acfaerdnti  dneas  gldrfa. 
TY.  Qui  per  uirtntem  perit,  at  non  [is]  fnterit.  690 
HE,  Quando  ^go  te  exemplii  ptemuis  craciduero 
Atque  db  antelaa  toas  te  morfi  mfsero, 
Vel  te  fnterisse  u^l  perisse  praedicent, 
Dum  pereas,  nihil  int^rdao  aiant  ufaere. 
TY.  Folaifstacfaxia,  haA  afaie  poena  A^erls,  695 
Si  ille  hue  rebitet,  sicut  confido  ddfore. 
AR.  Pro  di  imnortales :  nunc  ego  teneo,  nunc  ado 
Qnid  hdc  negotist.  m^ns  aodalia  Phllocrates 
In  L'bertatest  aput  patrem  in  patri^.  benest: 
Nec^^stmihi  quiaquam,  meliasaeqac  qnoi  uclim.  700 


Digitized  by  Google 


m  5  43^68  C  A  P  T I  V  I.  97 

Set  hoc  mihi  aegrest,  me  hafc  dedisse  operim 

malajn, 

Ijnl  miaac  propter  me  nerbm  vIbcIiii  eit. 

HE.  Votvfn  te  qulcqunn  mi  MAefidivm  prdloqnlf 

TY.  Votaisti.  H£.  Qaor  es  ausniineBtiri  mihi ? 

TY.  Quia  ii^ni  obeMst  flli,  qtioi  operiai  da- 
bam:  705 

Nunc  fika  prosant    HE.  At  tibi  obenmt.  TY. 

6ptiime8t: 

At  erdm  aemavf,  qiite  tenialvm  gaitdeo, 

Quo!      castodem  addiderat  erus  maldr  meat. 
Set  mileae  id  factam  ituj  irbitrarel   HE.  P^s* 


T Y.  At  ego  (lio  recte,  qui  dps  tc  sorsum  sdntio :  710 
Nam  cdgitato,  aiqnia  hoc  gnatd  tiio 
Tuna  a^oa  teel,  qirflem  haliereagritiamf 
Emitteresne  ndcne  eum  serudm  mana? 
Esa^tne  aput  te  is  s^moa  acceptfssnmntt 
Beapdode.  HE.  Opliior*  TY.  Qadr  ergo  IratiU 

Mhl'af  716 
HE.  Qaia  illi  fuisti  [tu]  qaam  mihi  fiddlier. 
TY.  Quid?  ta  tea  soete  pdatalariatf  A  die 
Beete  e^tnm  homteem^  ntpemm  el  neiif dam, 
Te  pdrdocere,  ut  mdllas  consulerdm  tibl 
t^oam  illi  qolcom  ana  |a]  paero  aetatem  exe- 

«eramf  7ao 

HE.  Ergo  ab  eo  petito  gratiam  istam.  ducite 

Ybi  pdnderoaas,  crtoas  capiat  cdnpedia: 

Inde  Ibia  porro  in  Utomlaa  lapMiriaa. 

Dbi  qnom  ilii  octonos  Upides  ecfodiunt,  nisi 

Cotidiano  adsquiopoa  confdceria,  72d 

Seecdntoplago  nteen  indette  tibL 

PLAVTYa  L  7 


Digitized  by  Google 


f 


98  riiAVTi  ]a&68--06 

AR.  Per  Ahm  alqne  Imnbies  4go  te.  ojplestor, 

Hegio, 

Ne  taiAioiiehoiiiiiieup^rdiiik  HE.  Cuiribitiir: 
Nam  ii4ctii  aetw  vincliis  e«it»dfliiliir^ 

Interdius  sub  t^rra  lapides  ^ximet.  *  730 

Ala      hune  cruciabo,  noauno  apsoludm  die. 
AB.  CertAnmest  tibi  Mac?    HE*  Ndn  moriri 

c^rtiost. 

Abducite  Utum  actatODi  ad  Hippoly  turn  fabrom, 
lab^to  lialo  en«(na  €tepedi»  iopiii^er. 
Indc  extra  portam  ad  mkum  UbertQjn  Cdrdalom  735 
In  UpicidiDjM  f^cUe  deductus  sict: 
Atqae  htoc  me  aelle  lUdte  ila  caririer, 
Neqof  detorloa  hole  ait  guam  qa#i  fimnmnt 
TY.  Qaor  ^go  te  inuito      eaae  aalaompciatalcm? 
P^dim  oitae  miae  too  atat  pericola.         .  740 
Poat  mttrtoai  fai  morte  nflifl  CNrt  qaod  metoim  malL 
Etaf  peraiao  usque  ad  summam  aetat^m ,  tamen 
Breae  apitiamst  pjerfenindi^qaaie  miuilia  aiibL. 
Vale  itque  aalae,  etai  iliter  at  dletoi  merea. 
Tu,  Arfstophontes,  de  me  nt  meruisti  ita  uale :  745 
Nam  mihi  propter  te  hoo  f^ft^il.    Ii£.  Abducite. 
TY.  At  4imm.kee  qaaeao^  ai  Me  reblAei  Pbtto- 

crates, 

•   Yt  mi  dios  facias  c($naeniandi  ctfpiam. 

HS.  Periatia,  BiaUamhanc  deonapecta  abdddtia. 
TY.  Vis  ha^c  qotden  lierdeal,  H  iraU  H  Inidf 

semoL  750 
HE.  ni^t  abduetoa  r4cla  in  phykeaoiy  aid(giioa  eat 
Ego  ilUa  mtptf oia  iliia  doeamratAm  dabo, 
Ne  tde  qoisquam  ficinus  iucipere  audeat. 
Qaod  ipaqae  hoc  eaaet^  qoi  wUd  bee  f ec£t  palam, 


Digitized  by  Google 


in  o  97—109 


C  A  P  T  I  V  L 


99 


Vsqiie  difrenatom  sms  me  ductar^nt  dolis.  765 
Nnc  G^rlamst  niilll  pdtthac  qnicqiiaiii  cr^ere. 
Sfttft  ram  Mmel  dec^ptvi :  speranf  miser 
Ex  sdraitutc  me  dxemisse  fflinm . 
£a  spes  elapsast  p^rdidi  unum  fOiiim, 
Paerdm  qnmdrimvm  qvite  mihi  aerao«  t Arpnit,  760 
Neqne  eum  sernora  umquam  reppcri  neqnc  f ilium: 
Maior  potitus  hdstiomst.  quod  hoc  6st  scelus: 
%a«ii  fn  <krMtalcm  HberM  prodtoerin. 
Sequere  hies  reddveiai  te  AM  fUrti.  ndrntnii 
Miser^ri  certomst,  quia  mei  miseret  neminem.  765 
Aft.  fiiaAipktni  ex  Qteelk:  aniie  inMlkgo 
BedaAtplcadui  ene  in  eetaMi  Hmo. 


Digitized  by  Google 


100 


F  L  A  V  T  I 


im  1  1— a  2 


ACTVS  lOL 

EftOABILYS. 

Iiippiter  tnprtea,  wmam  mi  meas^foe  tug^s  opes : 

Mdxumas  opi'mitates  dpiparasque  offers  niihi: 
Laad^m^  lacnmi,  ludum,  iocmn,  f estiiiitatei%  Uriwi^  770 
Pomptoi,  pemun,  potttionei,  litiiiiUteiii,  guldlnm. 
[Salads  sum]  nec  quoiqnam  hdmiiii  snpplicare  nunc 

certumat  mihi: 
Nam  nA  prodeaae  amico  potanmiid  inindeniiip^rdere. 
Ita  hie  me  amoenitite  amoena  amo Aiiia  oneranft  dies : 
[Ita]  sine  sacris  hereditatem  sum  iptns  ecfertfasumain. 
Niuicddaenem  cmradm  capeasam  huic  H^gionem,  qmi 

hmA  776 
Tantom  idfero,  quantom  fpsus  a  dia  dptat^  atqae  etiam 

impliw. 

None  c^rta  rea  est,  eodem  paeto  ut  edmfei  seraf  solent, 

Coniciam  in  collum  pailium,  primo  ex  me  [illej  banc  at 

remaiidiat: 

Sperdqne  me  ob  hrnic  nAnttmo  (esse]  aettoimn  adep* 

turum  cibam.  780 


HBaiO.  BftCIASILTS. 

HS.  Qiumto  tii  pectore  bine  rem  med  magis 

Qoldto, 

Tantd  mi  aegritudo  auctidr  eat  in  linimo, 


Digitized  by  Google 


lui  2  3-a#  C  A  P  T  I  V  I.  101 

*Ad  /llam  raoddm  snblitom  6b  esse  mi  bddie : 

Neqae  id  perspicere  qiiiiii. 
<liiod  jfvdv  idUtdr,  [taml  per  drbem  furl- 

d^bor.  785 
Qnan  ext&n^a  ad  forum  idoenero,  dmnes  lo-. 

f  .       'Hie  illest  sen^x  doctus,  quo/  uerba  ddta  sunt/ 

SetErgasilus  estuc  hie,  procul  quem  {irej  uideof 
Ottl^eto  qvid^mt  ]p«llid:  qiddiiam  icttawl? 
E&  Bbne  ip»  te  moHLm  [nine],  Erg^ile,  atque 

tgehtocrem.  790  ' 

Minor  interadiMSrqw,  Mqiiis  mi  [hddie]  opiltterit 

dlmian, 

Nisi  qui  satis  diu  uixisse  s^se  homo  arbitrdbitur : 
Mim  q«i  opstiterii  <^ve  sktet  HS.  Hie  Ikomo  pngi- 

litmii  iiidpit 

ER.  Ficere  certumst.  prolnde  ita  omues  itinera  in- 

sisUnt  sua, 

N^ote  fai  hac  plalei  negotLodafeittl  qnicqiiim  sol :  795 

Nam  meus  est  balllstapugnus,  cubitus  catapultist  mihi, 
Uumemsaries;  tum^geaa  at  quemque  icero,  adter- 

rim  dabo. 

D^ntilegos  omnfs  raortalis  fticiain,quemqueofKndero. 
HE.  Qua^  illaec  est  mindtio  ?  nam  n^queo  mirari  satis. 
£IL  Fief  am  at  hoioi  di^  lociqae  melque  semper  m^ 

minerit:  800 
Qui  mi  in  cursu  opstiterit,  faxo  uitae  is  opstiterit  suae. 
HB.  Qaidbiehomotaiilamiaeipisait  fteere  earn  tan- 

tis  mMsf 

Wl  Prios  edico ,  n^ais  propter  culpam  capiatur 

snam: 

Gdntinete  nda  dondy  pr<dilli^  a  nobis  aim  meam. 


Digitized  by  Google 


I 

VOi  PLATTI  101  2  25-*i9 

HE.  Mi'ra  edepol  sunt  ni  hi'c  in  nentrem  siunpsit 

€Oiifiddiitiaiii«  805 
y«4S  mlaero  flli ,  qii6tiM  clb»  iite  iMul  Imperidtior* 
ER.  Turn  pistores  scrdfipasci,  qui  alunt  furfuri  sues, 
Qu4rum  odore  pra^terire  n^mo  pistrliiiliii  p«test: 
Eorom  si  quolitbqiuttli  icroluii  in  pAplico  consp&ero, 
ix  ipsis  dominfs  meis  pugvte  4ic«dctfc»  fttrAiret.  810 
HE.  Basilicas  edfctiunes  dtqae  imperiosis  habet. 
84liir  bomott,  Inb^i  profecto  Ib  u^tre  covifidtotitin. 
BR.  Tim  pbcil^rA,  qui  prMUbent  popdo  piacis 

fo^tidos, 

Qui  idaehautar  quddmpedanti  crucianti  cantherio^ 
QadnmodoanibbMUeiaiiidiiiiiiaabigitinforiim:  815 
Ei8  ego  ora  u^rberabo  surpiculis  piscariis, 
'  i^t  sciant,  ali^n*  naso  qaam  dxhibeani  iiiol<^iaiii. 
TdmluuiauteM^  qnC  eMicinniiit  Uberia  orbis  ouia, 
Qui  locant  caedimdos  agnos    dupla  agnindm  danmit, 
Qal  petroni  ndraen  indunt  a^rueci  secUrio :  820 
&aa  ego  li  in  oMpetronM  p6|^lDn  eoBapteero^ 
tt  pelronem  «t  ddmlMni  reddan  nrffiilit  nMr- 

nimoa. 

HE.  E4ge:  edk^ts  aedUfdas  [pol]  babel  hie 

qnidenis 

Mimmqne  adeoal  nl  biinc  Aetoli  aibi  fecere  agori* 

namnau 

EB.  Ndn  ego  nnne  pamllna  tuni,  act  rdgmnrexire* 

gilioT :  826 
'IMnlva  nentri  cdnmeatna  m6Q  mdmt  in  parin  ciboa. 
S6i  ego  ceMO  bnne  HMgioaem  onerdre  hetitid  aenem? 

Qafhomine  [hominum]  ada^queuemo  ui'iiitfortunatior. 
HE.  Quae  iliaec  eat  laetilia ,  qiiam  illic  la^lua  largi- 

tdr  mibi? 


Digitized  by  Google 


mi  3  60-67  CAPTIVL  lOS 

BR.  [PttUilie  teite:]  ha&fe,  uU  ettiaf  ^cqvb  hac 

apeHti(stfiini9  830 

IlE.  Hie  bomo  ad  eeaam  recipft  se  ad  me.  EB.  Ape* 

'    rtle  huc#  ambdt  lorit 
'  Print  qtttm  p^tuida  itftilatlni  fMbmt  exUitei  dabo. 

HE.    F^rlabet  hone  cfSnloqui  hominem:  Ergdsile. 

ER.  Qui  ilrgaaiiuBi  a^cat  9 

HB«  B^spice  [me].  BR.  FortAna  tibi  quod  faciei 

nee  [mine]  facit, 

H6c  me  iiibea.  aet  qaist*^  HE.  Eespicednm  ad  me: 

H^omn.  mOhmlMi  8S5 

(^uaiitamst  hominiim  [tu]  optumc  optamorum^  in  tem- 
pore idueais. 

HE.  N^cio  qvem  ad  ptfrtnm  nanctii^a,  Abi  cenea: 

eo  fastidis. 

Eflt.C<Sdomanmii.  HE.  Manuml  EU.  Manum,  inquam, 

eMo  tuam  actatiUn.  HE.Tene. 
ER.  GaiMe.  HE.  Quid  ego  gaiideaml  ER.  Quia  ego 

impero.  age  gaud^  roodo. 
HfiL  Pdl  lAaerorea  mi  iBtevertmil  gaMiia.  SR.  ^  ^  ^  * 
lim  ego  ex  corpore  dxigam  omnia  mAcvha  maerordm 

tibi:  m 
.  Omt&de  andacter.    HB.  6audeo,  etai  nil  acio  quod 

gaAdeam* 

ER. B^ne facia : inb^. .  HE. Quid iabeam?  £R.ignem 

ingentem  fieri. 
HB.  ignem  IngeiKlemf  BR.  Itadlco^  nt-ailniijgliiia. 

HE.  Quid?  me,  ndlturi, 
Ydan  canaa  aedia  iacensnrum  c^naea?    Eii.  Noli 

triaeier.  8^ 
idben  an  non  inb^a  aatitui  aulas ,  paHnaa  , 
Ldridom  atque  epnUa  foneri  fiScnlla  in  feruentibus, 


Digitized  by  Google 


104  PLAVTl'  ma  68-84 


AUmii  piflck  pva^ttinatBfli  «bire  *i   HS.  •  UiQ  nigUuu 

Btfniiiimt* 

£IL  AUam  porcinam  dtque  agnmam  et  pullos  galli- 

ndceos? 

HS.  fids  bene^iM^  d  attimde^  SB.  Mtoaenam  tt- 

qae  ophthilmiam,         -  860 
Hdraenniy  acombmrn  et  trugonum  et  c^tam  et  moUem 

;  edseomf 

HS.  Ntfmbiaiidl  UUrm  tibi  erlt  migb  qumi  edmli 

c4p!a 

* 

Hie  aput  me,  ErfAaile.  £IL  Mean  me  eaiiaa  hoc  ce&* 

aeadleeret 

HE.  N^c  nihil  hodie  n^c  malto  plus  tn  hie  edes,  ne 

frustraaia: 

Proin  ta  toi  eoHdianl  viett  nentrem  ad  me  idferat.  895 

KIL  (jum  iia  faciam  ut  lute  cupias  fdcere  fiuruptum, 

etai  6^0  uotem. 
HE.  Jslgonef  SR.  Tune.  HE.  Tto  ta  ad  igf tor  Ami 

ea.  ER.  Immo  b^neuolens. 
Vin  te  faciam  fdrtmiatam?  HE.  ilUllm  qnam  niiae- 

r  Am  qnidem. 

.  SR.  CiAo  mannm.  HE.  En  manAm.  ER.  Bl  te  om- 

.  nes  ddiaaaat  H£.  i>41  aentio. 
ER.  Ntfn  enim  ea  In  a^nticete,  ti  non  aentia.  a^t 

iihe  860 
Vdsa  tibi  pura  adparari  id  rem  diuinim  cito 
•  Atque  agnnm  [Imc]  adfirri  prepere  piqgnem.  ^  HE. 

Qnort  ER.  Vtiicroflcea. 
ILE.  Quoi  deum?  £K.  Mihi  [quidem]  li^rcle:  nam  ego 

nanc  tibi  aum  summas  Iiippiter : 
idem  ege  anm  Saiua^  Foftnna,  LAjc»  Laetitia,  Oau* 

diam. 


Digitized  by  Google 


11112  86^101         CAPTIVI.  105 

PrQtede.ta4ea»  iiii9C  «iliurtl«te  fidM  tcaaiiilIMm 

tibi.  866 
HE.  ^Issurire  nul4  uidere.  ER.  AUhi  qoidem^ssorio, 

;   a4ii  tibi. 

HE.  Tuoirbitratii:  flett^  P^^^nr*^  ER.  CMdo:  con- 

suetu  s  paer. 

I|B.  li^piter     difue  perdut.  .SB.  Te  b^rde  mi 

,  ««equonist  gritlit 

Agere  ob  mmtUuii;  taDtnm  ego  nunc  pdrto  a  portu 

.  tiM  boni. 

Ndnc  ta  nipii  pli«dik  HE.  AJU  ttnltat^  adro  poet 

tempiis  uenis.  870 
BE.  igttw  «Up  ii  4doeiiiM^,  nigu  ta  tam  iitac 

dlceres. 

Nt^^c  h^G  Ueititiam  4ccipe  a  me  qudm  fero;  nm 
-      >  filiom 
Tiam  modo  in  porUt,Pl|ilopoleaiiiiii  iifiiom,  talnom 

et  scjspitem 

Vidi  in  puplici  celoce  ibid^mque  illiun  adiile«c^n- 

tninin 

Aleam  una  et  tuoin  Stalaj^mom  s^raom,  qui  anfngft 

domO)    .         '  676 
tibi  iiibrnpiift  qaadrinmm  pdenun  lllioldiii  team. 
HE.  Ahi  in  malam  rem^  ludis  me.  ER.  Ita  me  aiudbit 

aanoU  Situritat^ 
•Hdgio^  itoqvio  irto  nie.  acniper  edndecoret  cogndmhie, 
ft  ego  nidi.  EM.  Miitmne  gnatnm?  BR.  Tiam  gna- 

tom  et  geniiim  meum.  b79 
HE.  :^t  eaptinom  iUwn  ilidenaemf  BR.  Ma  tov 

^AjUIXok   he.  Et  aj^rnolnm 
Meiini  Stalagmum>  m^um  qui  gnatum  subrapuit?  ER 

JViq  zip.  Kiiifav. 


Digitized 


106  FLAVTI         Hits  102-119 

V 

HE.  fltmAiif  WLNfi^dsmllqnmifm^.  HB. 

Dit?  ER.  Nri  zav  2lLyvlav. 
Hfi.  Carton?  JiUi.       xav  ^Qovacvmva.  HE.  Vide 

' '  trft.  SiR.  iVi}  Tirv  'Aldtifgov. 
WE.  Qttfd  ta  per  barb&rfeas  urbis  iuras  ?  £11.  Quia 

•  euirn  item  isperae 
Sunt,  ttl  tiiui  uicliuiimtitaiiilibai  ^8«e.  HB.  Vae  aetotf 

*     tuae.  885 
£K,  Q«(ppe  quaudo  mfhi  nil  credia,  qadd  ego  dico 

i^dnlo. 

tUi  Stalagmos  quiina  erat  time  ttAtibnia,  quom  blue 

abit? 

HE.  Siculiia.   BR.  At  nunc  Sieufats  Ma  eat:  Bdins 

est:  boiimterit: 

Lfberoram  qnai^inudorimi  caiisa  ei  credo  uxdr  datast. 
HE.  Die,  bonanfid^tit  iiii  iataee  u^rba  dixiati?  EH. 

)i^na;'^  890 
HE.  Oi  inmortales,  ftemrn  nataa  uideor,  ai  uera  au* 

tuiuaa. 

ER.  Aintnf  dubiuntaaMbiaetlain,  ainete  qmm  ego 

iurem  tibi? 

Pdstremo,  Hegid,  si  paraa  iuri  iuranddst  fidea, 
Viaeadportok  H& 'FWve  eerloiiiat:  tttintneura 

qudd  opiia  eat? 
Si'ime,  posce^prdme  qaiduis:  te  facio  celUriom.  895 
BR.  Nam  Mrde,  niai  ego  mteticiiiatvi  prtflie  ero, 

ftiati  p<etito. 

HE.  A^terDiuB  tibi  dipinabo  uictnm,  ai  aera  au- 

toinaa* 

ER.  i^udit  Mi  HB>  A  ne  meoque  gnato.  ER.  Spdiu 

dentaistut?  HE.  Spdndeo. 
ER.  At  ego  taam  tibi  idoeniaae  filiimi  reapdndeo. 


Digitized  by 


mi  s  lao— 4  9  CAPTIVL 


107 


HB.  CAlrt  qQam  optttm^potei.  VBL  Beat  imbdaet 

reddmbula.  900 
lllic  hinc  abiit:  milii  rem  Munmam  cr^didit  cibiriam, 
Bl  fom^rtaki,  fanidteg^  edlM  praMnmcibo  Mg«- 

ribns. 

«  Qainta  pernit  pfcfis  veniet,  quinta  iabes  Idrido, 
Quinto  smrini  iptoaiedii,  qninto  callo  cilaiaitas, 
Qntota  ludb  liMttado,  quanta  perdnirtta :  905 

Nam  alia  si  memor^m,  quae  ad  aentria  aktam  condu- 
,  Clint,  moraat 

N^lnc  Ibo  [ia  ueam]  pra^fectnram,  dt  ina  dicam  liiido 

£t  quae  pendent  mdemnatae  pernae,  eia  aaiuliomut 

feram. 


PVBB. 

lli^spiter  te  dfqne,  Ergaafle,  p^rdant  et  nedtrte  tmim 
Paraaitosqae  omnis       qm  posthac  c^nam  parasitfs 

dabiC  910 
dad^  calamitaaqne^  intemperlea  mddo  In  noatnm  ad- 

uenit  domiim. 

Quaai  [si  sit]  lapits  esuriras,  metal  ne  in  me  faceret  in- 

petun. 

NunbqmMrde  ego  jOImn  mile  fomddabam:  Ht  fren* 

debat  d^nttbus. 
Adn^ena  detarbinit  totma  cdm  carni  carBiriuii. 
Arrfpott  gladiiui,  d^tnmcavit  trfbns  tegorOnia  glto- 

dia.  915 
Aulia  calicesque  omnia  confregit,  nisi  quae  modial^s 

erant: 

Cocum  percontabdtar,  possent  striae  feruescere. 


Digitized  by  Google 


108  PLAVTI  nn4 1»-IS 

Cellit  sef regit  dmnia  intm  rediiiltqii^  (onuie)  miiritiii. 

Adscraate  istunc  sultis,  serui:  ego  iho  at  cona^niiin 

senemi  % 

Dicam  [fllij  at  albi  pniun  iiini  ame^  •<  fvUem  leie  nU 

volet:  920 

Nam  (in  hdc],  at  hie  quidem  addrnat,  aat  iam  lAil  eat 

RQt  lam  nflril  ark. 


Digitized  by  Google 


V  1  1-17  C  A  P  T  I  V  I.  109 


ACTVS  Y. 

HE.  Ion/  disqne  agd  gratids  merito  m^gnas, 
l^aom  t/6  redncem  [ftdncj  iao  patri  reddid^rimt 
QaMique    nlietlft  phrttift  ne  6X«»<riiiity 
Qqu,  Mm  te  car^ndnm  hie  fu(t,  sustentibain,  925 
Qnmnqae  hiinc  [ego]  couspicioin  pot^state  adatra 
qiiomq«e  hdiiu  rqnirtasl  ilddi  Ihtmn.  ndUs. 

Philop.  Sdtis  iam  dolni  ex  toimo  et  cora  adtis  me  et 

kemmiamiceraai: 

SitUi  iam  ««diiii  tilt  aenunnai,  dd  portnm  mihi  qvia 

memoraatl. 

Hdc  agamiu.   Fhi&oob.  Qaid  nnne ,  quoniam  tecum 

•ernaui  fidem  930 
TfUqve  hmie  reditcem  in  Iflierlaleiii  fdcif  HE.  Fe- 

cisti  lit  tibi, 

Phi'locratesy  mimqiulin  referre  gritiam  possim  8ali% 
Proinde  ut  ta  promdrita'a  de  me  et  filio.  PmLOP. 

Immo  potes, 

Filer ,  et  poteris  ^t  ego  potero  et  di  poteatatto 

dabunty 

^t  beneflciom  b^ne  merenti  ndatro  merito  rniineres, 
S(ciit  ta  haic  pot^s,  pater  mi,  ficere  merito  mixome. 
HB.  ({ttid  opoit  uerbiif  lingiia  nollaat  q«d  Begem 

qiidqnld  rogea. 


Digitized  by  Google 


110  PLAVT.I  vtlS-SS 

« 

PuiLoca.  Postulo  aps  te  ut  mi  fllam  reddais  seruom, 

qaem  hie  reliqneram 
Pigniis  pro  me ,  mflri  qui  raelior  qaim  siblmet  semper 

fait, 

Prd  benefactis  ^ius  ut  ei  pr^tium  possim  r^ddere.  940 
HE.  Q116111  bene  fecisti|  referetur  gritia  id  qmd 

pdfltidM: 

£t  id  et  aliut  qadd  me  orabis  impetrabis.  itque  te 
Nolim  fiuceiii^re,  quod  ego  iritiu  ei  feci  mile. 
Philocb*  Quid  fecbttf  HEL  In  Upicliiau  cdnpedl- 

tnm  cdndidi, 

y  bi  retcini  mOu  daU  e««e  ii^rba.  Philoou  Vae  mi- 

eefd  mSbit  945 

Propter  meum  cx^dt  laborer  liomini  euenisse  dp- 

tomo. 

IIE«  At  ob  eim  rem  miiil  UbeUtmprri  eo  ugeBttn^ 

duis : 

Griliia  a  me^  ut  ui  liber,  ducito*  PoiLOcm.  Edepol, 

H^o, 

Fiicis  liemgne:  adt  quaeto  homfaiem  ul  iAbeaa  ar- 

cessl.  HE.  Licet. 

t^bi  net  ertii?  lie  actntom,  I^jndmrn  tee  ar- 

ednite.  960 

Yds  lie  iatro:  int^ribi  ego  ex  iiac  stataa  oerberei 

nolo 

^rogitare,  meo  mtnore  quM  alt  factum  filio. 

Yds  lauaie  int^ribi.  Phuop.  Seqnere  hac,  Phflocratea, 

meintrd*  PuiLoca.  Sequor. 
H&  Age  ttt  fflue  pmeMeiy  baaa  irfr,  Up  Mam  mancu- 

piiim  menm. 

ST.  42aid  me  laeere  opdrtet,  ubi  tn  tilia  uir  f alaom 

aitamaaY  956 


Digitized  by  Google 


Fui  ego  beUiui^  Hpidvs,  bonvt  mr  numqatm  neqae 

.  Irugi  bonae 

Njtqime  era  wniim  s  mliu  (n)  «t^m  poiuia  fcoaae 

Inigl  fore. 

HE,  Frdpeinoduia  abi  locf  fortunjie  tu«e  sint  doile 

iaUllegis. 

[Si  erb  neraxy  tm  ex  re  <Miee,  ex  Mk  mell- 

Qscalain.  ] 

iiecta et Hera  Idqaer^ ;  aet  nequet  o^e  [tojueqiie  r6ete 

adhuc  960 

FecUti  umquani.  ST.  Quod  e^o  fatear,  credin  pudeat 

quom  autamea? 
HE.  At  ege  faciam  at  pi&deat:  nam  In  mbdrem  te 

totum  dabo. 

ST.  ;^ia,  credjQ  ego,  inpcurUo  pldgas  minitarfs  miki: 

Tindem  lata  ente*  Alee  qiid  fera,  lU  feraa  hinc  qadd 

petia. 

HEu  Siih  &ciindiis:        iani  fi^  dfcta  conpendf 

uelo.  965 
ST.     via  flat  UK.  B^ne  morigemji  fait  pmr :  mnc 

ndn  (lecet. 

Hdc  agamoa.,  ianiuifliajn  aduorte  a^  mHu  quae  dicam 

editaere* 

Si  eris  uerax,     tuis  rebus  feceris  meliiisculas. 
ST.  Nu§ae  iataec  aunt:  ndn  me  censea  adre  qoid 

digniia  aiem? 

HE:  Ai  ea  aupterfugere  potia  es  ps^i'ica^^ai  nen 

tfmnia.  970 

ST.  Pwifia  ecfiigjami  ado:  nam  ttnlta  eo^ient,  et 

merits  meo, 

Quia  [ego]  et  fagi  et  tibi  subrupui  ffliam  et  emn  u^n- 

didi. 


Digitized  by  Google 


112  *LAirtl  V  3  20--dlI 

HE.  Quoi  hamini?    ST.  Polypluaio  Theoddromedi 

in  AUde 

Ste  ndnte.  ffil*  Pro  di  ^^Hnortdeti  ft  tiiidem  huiiis 

^st  pater 

Phflomtb.   ST.  Quin  melius  noui  qu^  te  et  uidi 

HE.  S^rna,  lappit^r  sapreme,  et  niAl  et  meom  giia* 

tim  mihi. 

Phflocratet;  per  tfaun  te  gratmll  dpeecro,  exi:  t^ 

'  uolo. 


'  5 


Philooutbs.  Hjsoio*  STALAejiva. 

PH.  U^O)  adaun:  aiquid  me  via,  impera.  U£.  Hie 

Unaiiiiii  memii 

Tuo  patri  ait  se  n^ndldisse  sex  minis  iu  Alide. 

PH.  Quim  diu  id  factiimst  ?  ST.  Hie  aiinus  incipit 

nie^Bfliimilt.  980 
PH.  Fdaa  memorat.  ST.  Autego  auttu:  ntoqna- 

drimolimi  tibi 
Tttot  pater  pecdliarem  pimolo  puerd  dedlt 
PR  Quid  erat  ei  nomtef  ai  nera  dfcia,  memoradAm 

mihf.  ' 

ST.  Pa^gfiimn  aodtitoat:  post  aoa  indidiatia  T^n- 

daro. 

PH.  Quor  ego  te  non  ndui?  ST.  Quia  iam  m6s  est 

obliuisci  lidmiiiibas  9d^ 
N^ae  noUaae,  qadliuiilhfliiBit  ftdandla  gritia. 

ni.  Die  milii,  isae  istic  fuit  quern  u^ndidisti  meo 

patri, 

Qui  mihi  [paerojditiiipeealkrist?  ST.  Haiaa  fiUu. 


Digitized  by  Google 


Vd'l2^4  8  CAPTIVL  113 

HE.  Yfaitiie  is  homo?  ST.  Arg^ntam  accepi,  nil  cu-: 

raui  c^tenun. 

HE.  quid  ta  ilif  Ptt.  Qilii  Ittte  IfMt  T^danu 

tuus  fill  us,  990 
Yt  qvidem  hie  argom^nU  loqaitiir.  nim  ia  mecnm  m 

pnertf  pwer 

Bene  pudiceque  Macatust  usque  ad  adulesc^ntiam. 
HE.  £i  miser  som  et  fdrtnnatus,  si  uos  nera  d/oiUs. 
&o  miser  snm,  qnf a  male  illi  f^ci,  ai  gnatika  meuat. 
Eheu,  quom  ego  plus  minusqae  f^i  [illij  qnarn  aeqitdm 

fait.  996 
Qadd  male  feci^  cn&eiors  modo  at  tnCfetam  fieri 

pdsalet. 

Sel  eccam  incedit  hue  ornatas  haiit  ex  aula  uirtutibos. 


Tthdakts.  Hbqio.  PHXLOcRATBa.  STALAeura* 

TY.  Vfdi  ego  multa  sa^pe  picta  quae  Xcheronti 

fierent 

Cr^ciameirtat  udmm  enimitero  s&Ua  adaequest 

Aeherana 

Atqae  ubi  ego  fiai  in  lipicidinis.  fflic  ibi  demunist 

locoa,  1000 

^bl  labore  Maaihidoat  Uganda  ex  etf  rpore. 

Mam  ilbiillo  adueni,  qadsi  patriciis  pueris  aut  mo- 

'  niSdidae 

AM  anatea  aot  eittutnieea  dintar  qoiemn  lAaitent : 

ftidem  mi  adaenieuti  haec  upapa  qui  me  dclcctcm 

dataat. 

Sdtema  eccam  ante  ^tirnn,  etem^  dlter  eecaih  ex 

iUde  1006 

Plavtvs  L     '  8  ■ 


Digitized  by  Google 


m  PL  ATT  I  V  4  9-26 


R^diit.  HE.  Salueta,  exoptate  gnite  ml.  TY. 

quid,  gnite  mi? 
AUMij  wto  quMt  U  pitreiB  diie  ad^l&llde■  €t  me 

fiUum: 

Quia  mi  item  nt  par^ntes  lucis  dds  tttendi  e^fiun* 
PH.  Silae^  Tjfiidwe.  T¥.  tt  to,  qoolat  ca^  htnc 

aemmnam  ^igo. 
PIL  At  nwm  liber  in  diuitifts  Ulkq  iieaiet:  nbn 

tfU  1010 
Piter  Ue  eit:  Ue  einml  qui  te  hole  lAie  ^tdri* 

mttm  surpnit, 
V^ndidiipatriiiieotes^iiiiiiit.  itt^nya 
Pirnolum  peedllarem  pdraola  puertf  dedit. 
«IIIic  indicium  fecit:  nam  hone  ex  AUdehucreducimus. 
qjala  liuios  filimn  intiis  ecconi,  fritrem  germuiikiii 

fmun.  1015 
TY.  Quid  iu  als?  adduxtine  illam  cdptiaom  hoiiu 

fmam? 

PH«  qnln^  ioqwm^  Intiit  life  eet  TY.  FecbU  <depol 

et  recte  bene. 
PH.  tiuMkc  tUii  pater  hie  ^1;  Mc  fur  eat  tuos,  qui 

pamom  hinc  te  dpstolit. 
T  Y.  At  ego  hunc  grandis  grandem  Datu  ob  fiirtum  ad 

carnatie^m  dabo. 
PH.  M^rltaa  eat.  TY.  Srgo  idepoi  (merito]  mMtam 

mercedem  dabo.  1020 
S^t  die,  oro[t^J,  pater  mens  tiin'  ea?  HE.  £goauiii, 

gnite  mL 

r.  NAne  demiini  in  memdHam  redeo,  qudm  mecvm 

recd^ito 

edepel  domnm  in  menmeiaM  regiedior  aa- 

dlaae  me] 


Digitized  by  Google 


V  4  37-5  8  CAPTIVL  U5 

Qaisi  per  neliiiltt  Hi^UMn  nenm  palrm  wtWer. 

HE.  £go  suiiL  FH«  Conpedibi'is  [tej  quaeso  ut  iibi  sit 

leoior  tOXm  1025 

Atque  Uc  graidor  s^nm.  HE.  Certuut  prfae^nm 

id  praeu<5rtier. 

£tiiuift  intro,  at  irceaiatug  £dber,  at  ialos  cdapedis 

Tlbl  adlnnniy  hole  dem.  fiTT.  Qaof  pecnU  nihil  ett, 

rectc  fecerii. 


Sp^ctatores,  dd  padfco«  mdres  facta  haec  fibalaat. 
N^ae  in  hac  aubigititiones  aunt  neqae  alia 

amitto  1030 
N^c  paeri  aappdtttio  aat  arg^ntt  cfreamddctf 
N^qae  abi  amaaa  adulcacens  acartom  liberet  dam 

aftompatrem. 
Hiiiiit  nodi  pancia  poetae  r^eripat  comoAUaa, 
Vbi  boni  melidres  fiant.  ninic  uos,  si  uobfs  placet 
^t  ai  placaimda  neqoe  odio  fuimat,  aignom  boc 

mittile:  10S5 
Qoipndicitiae  ^se  aoltis  pra^mioni)  plausum^date. 


MBTRA  HmrS  FABVUK  BABC  SVNT 

V.  1  ad  194  iambi ci  senarii 

-  195  et  196  iambici  octonarii 

-  197  lambfcus  dimeter  acaialectus 

-  198  et  199  iambici  octonarii 

-  200  et  202  iambici  senarii 

'   201  el  203  iambici  octonarii 

<.  20^  et  205  cretioi  tetrametri  aeatalecti 

-  206  iambieuB  octonariat 

'  207  oreUeua  tetrameter  aeataleetus 

8* 


Digitized  by  Google 


208  ei  209  trochaici  octonarii      -  " 
210  et  211  ciietic^  teira,metri  ac«italee4 

212  oretieos  ^ftmeter  Acatalectus 

213  ad  224  oretici  tdtrametri  acataleeli 

225  iMbim  .dloieter  acfttale<M 

226  ad  230  bacchiAcI  tetrametri  acatalecti 

231  iambicus  seplenaziufl 

232  creticus  tetrameter  acatalectui  • 

233  creticus  dimeter  acatalectus 

234  ad  239  cretici  tetrametri  acatalecti 
24<)  et  241  trochaici  octonarii 

242  !ul  660  trochaici  septenarii 
361  ad  384  iambici  senarli 
385  ad  497  trochaici  septeoarli^ 

498  bacobiacus  dimeter  acatalecUu 

499  ad  603  baeeUaei  tetametri  aeataiecd 

503  bacchiacns  dimeter  acatalectus 

504  bacchiaeds  letrtimciter  acataleettti 

505  iambicus  senarius 

506  et  507  iambici  dimetri  acatalecti 

508  iaiTiliicns  dimeter  catalecticus 

509  bacchiacus  dimeter  acatalectus 

510  ad  515  iambici  septenarii 
516  ad  524  iambici  octuiiaiii 

525  iambicus  senarius  *  ' 

526  ad  532  trochaici  septenarii 
633  ad  640  iambid  octonarii 

641  ad  658  trochaici  septenarii  • 

659  ad  767  iambici  seaaril 

768  et  769  trochaici  septenarii 

770  ad  780  iambici  octonarii 

781  ad  783  bacchiaci  tetrametri  acatalecti 

784  iambicus  dimeter  catalecticus 

785  ad  790  bacchiaci  tetrametri  acatalecti 
791  ad        trochaici  septenarii 

909  ad  921  iambici  octonarii 

922  ad  927  baccldaci  tetrametri  acatalecti 

928  et  929  trochaici  oetonarji 

930  ad  1086  trochaici  o^tenarli. 


MILES  GLORIOSVS. 


GftAISCA 


118 


ARGVM£NTVM  It 

Merelricein  Athenis  J^phesnm  mflet  Aaehit 
Id  A&m  ero  anantl  uimon  nnntttre  noli 

Legdto  peregre,  ciptust  ipsus  iii  marl 

£t  iiiem  illi  mOiti  4md  datust* 

Snmn  arc^ssit  [sernos  dtfmlniini]  Atihenis  H  forat 

Oeminis  conmnnem  [scite]  parietem  a^diboa, 

Lic^ret  «t  clam  cilniieidro  amtntibiia.  . 

Ob^k'aiis  coatoa  Ma  uldet  de  t^gulis, 

Ridiculls  aatem,  qnisi  sit  alia^  luditar. 

It^mque  iupellii  militem  Pala^strio 

Omfsaam  facial  ctf ndtbinam,  quindo  ei 

Seni's  uiciiii  ci'ipiatuxor  mibere. 

\  Itro  dbeat  oral,  danat  multa.  ipse  (n  domo 

Senla  prehenrafe  po&iaa  pro  maechd  hill. 


ARGVMENTVM  U. 

MeretrCcem  iBgemam  d^eribat  mdtao 
AthMeoaia  Idnenia.  Nanpactiini  ta  domo 

Legatus  abift:  miles  in  eandcm  incidit, 
Bepdrtat  £phe8imi  iBoitam*  aeraoa  Auici 
yt  ndntiarel  domino  fiictuD  nAidgat: 

Capitur,  donatur  lUi  captus  militi. 

Ad  eram  ut  ueniret  ^pheaam  scribit.  ddaolat 
Adnl^coiB  atqne  in  prdxmo  devdrtitiir 

Aput  hdspitem  pat^rimm.  mediam  pArietem 
Per£ddit  aeruoa,  cdnmeatoa  cldnGulam 


I 


lid 

Qm  ftfrel  amaiitiiiii:  gtelaanflngltniAlierte 

Sordrem  adesse.  mdx  ei  dominus  aedium 

Saim  claentam  ad  sdlliciUndain  mflitem 

Sabdnial,€apitiirflle:  •perat  nAptlta, 

Dimlttit  concabliiaiii  el  moechos  uipulat.  15 


P  B  K  S  0  N  A  E. 


PYRGOPOUNIC£S  MIL£S 
ARTOTROGVS  PARASITVS 

'    PALAESTRIO  SERVOS 
PERIPLECOMENVS  SENEX 
8CfiLfi»RV8  S£RV06 
PHILOCOMASIVM  MVLIER 
PLEVSICLES  ADVLESCENS 
LVCRIO  PV£a 
BULPHIDIPPA  ANCILLA 
ACROTELEVXiVM  MERETRDC 
SERVi 
PVER 

CARIO  COCVS 

LOAAAU 

CAMTOiL 


Digitized  by  Google 


120  PLAVTI  111-22 


ACTVS  I. 

PiRGOPOLINICBS  (CVM  SATELLITIBTS).  ABTOTROGTS. 

PY.  Cnrate  ut  splendor  meo  sit  clapeo  cldrior, 
Quam  sdlis  radii  e«fte  diim  ^xkom  tuduniat  solent: 
Vt,  nbi  Am  aentat,  centra  coiiterU  mann 
Pracstrfn^at  oculorum  dciemfacri]  in  acie  hdstibns. 
Nam  ego  hdnc  machaeram  milu  consolarf  aolo^  5 
Ne  Umentetor  n^e  aniiniim  detpitatdeat^ 
Quia     iam  pridem  fMatam  gMitem, 
Quae  mfscre  gestit  strdgem  facere  ex  hdstibns. 
Set  abi  Artotrognatf  -AR.  Jlic  eat^  ttat  propter 

utrani  ^  • 

Fortem  dtqne  fortandtuni  et  forma'  regia.  10 
Tarn  b^llatorem  Mirs  ae  liaut  ansit  dicere 
Neque  a^quiperalre  siwu  aJHntlt  dd  tiias. 
PY.  Qaemne  ego  seriiani  in  campis  Gorgoniddniis, 
Vbi  Biimbomachides  Clutomestoridyaircbldea 
Erat  imperatOT  a&inmiia,  Neptmil  nepos  f    *  15 
All.  31eminf :  nempe  ilium  dfds  cam  armiis  aureis, 
Qaoius  til  legiones  dffflauisti  splritu 
^    Qnaai  u^niiia  folia  ant  piaicaltiiL  tectdriam. 

PY,  Istuc  qaidem  edepol  nfhil  est.  AR.  Niliil  her- 

cle  hue  quidemst, 
*  Praeat  dlia  dicam,  td  quae  nninqiiani  fdceria.  20 
Perfririorem  hoc  hdminem  aiquf^ufdorit 
Aut  gluriarum  pleniorem,  [herde  is  qaidem] 


A 


Digitized  by  Google 


na»-46    .    MILES  GLORIOSVS.  121 


Me  uibi  habeto,  ego  me  (eij  liimiriiO  dtbd  t  nisi 
Vnnm  ^pitynun  estitr  [jhMniiiii]  imni  bene* 
FY.  Ybitus?  AR.  Becmii.  edepol  elephtnto 

r 

in  India  25 
<tao  pieto  pttgno  pratf fegM  brfcUaaL 
PY.  Quid,  bricUul   AIL  Olttt  YAdbutt*  voki 

'  dicere. 
P  Y.  At  iadfligeater  Usewm.   AR.  Pol  ni  qtMtm 
(Jamhnm  cttes,  p6r  eosfmn,  per  «teera 

Perque  us  elephanti  triastineret  brdchium. '  30 
PY.  Nolo  istoce^hio  hubc.   AR*      kircU  operte 

pretldm  qnidemst 
Mihi  i6  narrare,  tuas  qui  uirtiitfs  sciam. 
Venter. crest  omds  his  mmaammi'  aikibns 
FerliaiAileiidiiiDit,     f miM]  deoitee  d^nthoil, 
Et  idsentandnmst  qufdquld  hie  mentibitur.  35 
PY.  Quid  iUyc  qaod  dico  ?   AIL  Heqi,  sdo  iim 

quidufsdCcere: 
Factum  Ii^rdest:  memini  fieri.    PY.  Quid  id  est? 

AR.  Qiddquidest* 
PY.  Hab^Ubelksf  AR.  Vterogiref  babeo,  et 

stilum. 

PY.  Fac^  adnortls  t^un  animuiii  ad  animum 

nemn. 

AR.  Noufsse  mores  tooa  me  meditate  deeet  40 

Cur^mque  adhibere  ut  pra^olat  mihi  qnod  tu 

PY.  Ecqoidmemiiiltttf  AR.  HMni:  centum  In 

COicia 

Et  quinquaglatft,  e^ntmn  in  OrypUdithronia, 

Trlgtnta  Sardi,  s^xaginia  Mioedones 

Sunt  hdmines,  quoa  tu  occidisti  [una]  unci  die.  45 


Digitized  by  Google 


122 


P  L  A  V  T  I  II  46—72 


.  FY.  <2ittBU  UlUtt  itominiim  tuaunaBl?  AIL  Septem 

PY.  Tantum  ^sse  oportet:  r^cte  rationi^ni  tenes. 
AH.  At  nullos  habeo  scriptoa;  aic  raemim'  tamen. 
PY*  Edep<(l  aeiimi«*«  dptnift.  ABL  Olb^immeiit 
P Y.  9m  tde  Atdei  qnile  adhve,  tdtfdiio  elei :  50 
Conmuiiicabo  semper  te  mensa  mea. 
'   ABL  Quid  in  Cappad^da)  ubi  la  qdagentiSs  tcinii], 
M  heMs  midMerA  fdret,  imo  ictii  ocefderaaf 
PY.  Satietas  belli  quia  erat,  aiui  ulaereiit. 
AR.  Qoid  tibi  ego  dioun,  q«M  omiies  mortal^ 

Minnt,  65 
Pyrgdpolinkem  te  unum  in  terra  nfuere 
Virtdtte  ei  torn  ei  ficlk  iiiiiktfsfaiiHimf 
Te  omii^g  anuoit  mvlleres,  neqae  [id]  inlMe, 
Qui  sis  tam  pulcer.  uel  lllae  quae  heri  pdllio 
Me  r^preheadenuit  •  .    F¥*  <^aid  eae  dixerunt 

tibi?  ISO 
AR.  Roglt^bant:  ^hicine  AchfUes  est?'  inquft  milii. 
^Iinnio  tiua  Iraler'  (nqaam  ^est'.  ibi  illarom  Altera 
*JBrgd  meeattor  puloer  eal^  InqiiU  nulil 
*Et  Ifberdia:  nide  caesariea  qnim  deeet: 
Ne  illa^  aant  fortuniiae  quae  cam  istd  cnbaiil'  66 
P  Y.  Itane  itbanl  tandem  f  AR.  Quad  me  ambae  op* 

•eerduerlnt 

Vt  te  hddie  qaasi  pompam  ilia  praeterdncerem. 
PY«  Nindiat  miaerle  Bteia  pnlcram  ease  homindm. 

AR.[lMlhi] 
Mol^stiae  sunt:  drant,  ambinnt,  dpsecrant 
Vid^re  at  liceat :  id  aeae  arceaai  iabent :  70 
y t  tao  non  Ueeait  dperam  dare  negtflio* 
PY.  Vid^tar  tempos  esse  ut  eamas  id  fonimt 


Digitized  by  Google 


I »— 7S      MILES  GLOAIUSYS.  123 

Vt  1m  labelUi  qmA^  coarignvi  [teteffin] 

Latrdnes,  hibas  dfnmnerein  stipendiam. 

Nam  rex  Seleaciu  me  dpere  oranit  mixomo  75 

VI  tfbi  latronet  ctf  gcfcai  H  cmcrlbemt 

fl^]  rei  hdne  diem  milil  6pertm  decretAmit  dire. 

AA.  Age  eimiu  ergo,  P\  .  beqaimiiu,  satdlitea. 


Digitized 


124 


PLA V  TI 


n  1 


•  4 


AC  T  V  s  n. 

J 

PALABSTaiO. 

Mihi  ad  ^narrandum  hoc  irgomentiuiist  ctfmitaf^ 

Si  ad  auacultandmii  ndstra  erit  benf gnf  las.  80 

Qoi  alitem  auscnltare  ndlet,  exurgdt  foras, 

Vt  sit  abi  sedeat  flle  qui  auscultdre  uolt 

Nunc  qna  ddaedistis  causa  in  festintf  loco, 

Coino^diai  qnim  modo  actnrf  suraus 

Et  irgumentum  et  ndmen  nobis  ^loquar.  86 

Alison  Oraece  hnic  ndmen  eat  comoddiae : 

Id  nds  Latfne  gldrlosnm  dfcimiis. 

Hoc  dppidum  Epbtesust :  fndc  miles  mdus  eras, 

Qoi  liinc  id  fornm  abiit,  gldriosos,  fnpndens, 

Stercdrens,  plenns  pdrinri  atqne  adAlterl,  90 

Ait  s^se  ultro  oranis  mulieres  secUrier. 

Is  d^ridicnlost,  qaiqna  incedit,  dmnibos: 

Itaqne  blc  meretrfcis,  Ubils  dom  dncUnt  enm, 

Mai (5 rem  partem  ufdeas  nalgis  sduiis. 

Id  ncilo  uos  scire,  qud  modo  ad  banc  deu^nerim  96 

In  sdroitntem  ab  eo  qnoi  semini  prins : 

Nam  ego  haii  dia  aput  hunc  s^ruitutem  s^ruio. 

Date  dperam :  nam  nunc  drgomentom  exdrdiar. 

Brat  ^ros  Athenis  mflii  adalescens  dptnmns. 

Is  amibat  meretricem  [iltam]  Athenis  Atticis  lOo 

Et  ilia  illom  contra :  qui'st  amor  cnlin  dptnmus. 


Digitized  by  Google 


II 1 2i-54    mtEs  GLORiosvs.  ists 

Is  pupliee  legdtus  iSaupactum  Mt 

bMrVkl  Uc  maet  fdrte  AHwrn  idneait 

Insfnaat  sese  ad  lllam  amicam  eri  [mei] :  105 

Vino,  4nammUB  dpiparisqac  opitoiis: 

Itaque  intumum  ibi  se  miles  aput  Icuam  CkcU. 

Vbi  primom  euenit  miUU  kiiie  oecuMo^ 

Sablteit  os  ilU  l^ue,  mstri  milieris,  110 

Quam  crus  incus  araabat.  nini  is  illius  filiam 
Conicit  in  nauem  miles  clam  matrem  suam 
fiftiiM|iie  hAc  inidtam  imllierem  infiphoiQiiildaehit. 
Vt  amicam  erilem  Athcnis  auccUm  scio, 
Ego  [UntiimJ  quinlum  [p4tis  sum]  mila  uauem 

para :  116 
InMihida,  vtem  rem  Nti^pactimi  wi  erom  niintiem. 
Vbi  sdmos  proaecti  in  iltum^  sicut  udluerunt  . 
•Capidnt  pracd^Ms  ntUiem  illam  M  ueeltia  loL 
PrioB  p^rii  quam  ad  enuB  vAii  quo  ire  occ^peram. 
Illo  [qn^  me  cepit  dat  me  haic  dono  militi.  120 
Hie  pdstqaam  in  aedia  mad  ad  ae  addnxit  domum^ 
Video  illaitt  amleaiii  erfleni,  Athenla^qna^  fiiit.^  ^ 
Vbi  €(5ntra  aspexit  me,  uculis  mihi  signum  dcdit, 
Me  ae  dppeliarem.  deindc,  postqnam  occ^iost, 
Conqa^ritur  mecnm  mdlier  fortnnAa  anas.  125 
Ait  s^se  Athenas  fugerc  cuperc  ex  hie  domu :  , 
Seae  ilium  amare,  meam  erom,  Atlienis  qui  fuit, 
Neque  pdioa  qaemqpam  od^aae  quam  iatom  aniUteni; 
Ego  qndniam  hiapexi  mtilieris  sent^Dtiamy 
Cepi  tabellas,  cdnsignaui  ciaiic  ulum,  .  130  ' 

Qedi  miSrcatort  quoidaiQ,  qui  ad  ilium  d^ferat^ 
[Henm  emm,  qni  Athenia  faerat,  qui  hane  amanera  i  J 


Digitized  by  Google 


P  t  A  VTI     .      n  165.  3  3 


Yt  is  hi'ic  veniret  itMiLapvtviin&BliMi: 

'  Nam  et  uenit  et  hie  in  prdxumo  dea<Srtit«r 
Apdtpilevsiimtiinhdapilci%k(pid^  136 
Atqiie  [fs]  iHi  amntl  •no.MqiitliiiwAD  gerii 
Mosque  opera  cousilidque  adhortatur,  iuuat. 
Itique  6go  pMTwd  Aifl  into  aaagnaa  mirhims,  ^ 
Qai  aniinti*  um  laMr  M  fuer€m  miiBiiin  . 
Nam  uiu'im  conclaue  cdncubinae  quod  dedit  140 
Mil^  quo  nemo  Bisi  eapse  inferri^t  p^deniy  . 
In  etf  condMi  ego  pModM  pdrietem^ 
Qua  cdnmeatus  clam  esset  hinc  hue  miilieri, 
Et  s^e  seieste  hoc  fi^ci :  is  cons  ilium  dedit^^ 
Nam  m^<NmienioaM  homo  liMiiiagnfpieetl)  146 
Quern  cdncabinae  mdes  cmlDdem  Addldtt* 
£i  nds  facetis  fibrids  etdoctis  doUt 
Olattctaiam  oh  oguIm  <b!demni  e«mqiie  ita  * 
Faci^mus  ut  quod  utferlt  ne  viderit. 
£t  mdx  ne  erretis,liaec  duarum  hodie{/n]  uicem  150 
Bt  Me  et  ilUe  mi&lier  ferct  imiginem 
Atque  ^edem  erit,  uermm  ilia  ease  addmnUbfMr. 
Ita  sublinetur  ds  custodi  mdlieris.  ' 
Set  fdria  eoBerepait  hisc  »  oiciad  aeiie. 
Ipse  Mil  hie  lUeat  Idpidna  qaam  disf  aenex.  •  156 


PE.  Ni  h^e  defregMtia  taloa  pdatfiac,  quemqae  in 

t^[iiMa 

Videritis  alienura,  ego  nostra  fidam  latera  lorea. 
Milii  quidem  iam  arbitH  uicini  aAnt,  meae  quid  fiat 

domi: 


Digitized  by  Google 


■ 


n  3  4-32  HUBS  6L0RI OSVS.  127 
iuper  inpIttBimin  tetr^  apectuit.  ndnc  adeo  edico  dm* 

Quemque  ft  mlllte  htfe  vidorltis  hdminem  In  noairit  td* 

gdtf,    '  160 
£xtrft  anilm  PaUdftUioiiefli^  hmc  ddlurbttale  in  uitin. 
Qu<Sd  iUe  gallinm  idt  coImnbaM  96  lefiterf  Ml  ttelam 

DIcat:  disperisiis,  m  usque  ad  mtfiiem  male  mulcis- 

•itifi. 

Xtqve  tideo,  mC  ne  Idgi  frwndeni  fidaat  ftlt<riaff» 

Adcuratote  ut  sine  talis  ddmi  agitent  conafainm.  16S 
FA.  JMwio  quid  ouleli&ciuiii  [aj  laottra  huic  I^Uniliaal, 

quaatam  addio: 
Tta  hie  senex  talda  elidi  iiiaait  con&crufg  mcls. 
Set  me  excepit:  nihili  facio  quid  iUis  faciat  ceteris. 
Adgredhur  lumdiim.  PS«  tine  adiimmm  Iric  qui  ddiie- 

nit  [recti  uia]  ? 
PA.  Qu^d  agia,  PeripleadjMnef   PE.  Hau  multos  hd- 

■duct)  ii  opiHid&m  farct,  170 
Ntee  iddeve  el  cdauenire  qudm  le  maueUdm*  PA. 

Quid  est  ? 

(^ddtnmidtUftmttBMlMfindlk  Pfi.  Oociaf  Mnua.  ' 
PA.       negotlBll  PjB.       palamat.  PA.  Quae  r€&  pa- 

^  lamat?  PE.  Det^gulis 
Mddo  neado  quia  inapectauU  udatrum  familiirium  ' 
Pdr  noilniiii  inpluobai  fntaa  uput  noa  PMocomftalum 

atque  hdapitem  176 
Auaeukulia.  PA.  Q«klM«o  Iduidii?  P£.  Tdua  conaer- 

voa.  PA.  Quia  ia  homoatf 
?£.  Ndacio:  .iU  abripuit  repcnte  sdae  subito.  PA. 

Sdapieer  • 

periaae.  PE.  Ybl  abil,  eonclamo :  *heus,  qu(d  agis 

tn'  iaquani  'in  tdgulis?' 


Digitized  by  Google 


m  PL*A¥TI    «:  U2»-^4a 

PA.        mlhi  misero  quo!  pereandmiuit  propter  niliill 

Mstiuii/* '  160 
Phflocomuiiim  hfebie  etUun  nunc  est?  PB.  C^noin 

exibam,  hfc  erat. 
PA,  Sitt^  ivbe  hac  trantire  quantum  p^atit,  «e  ut  «l- 

Faiiiiliares :  nisi  quidem  ilia  nos  uolt,  qui  seruf  snmns, 
Propter  anwrem  aiuuBi  dmnis  craciboa  cdutaberuUs 

...     '    [  (jAaH*'- 
PE.  Dixi  ego  ibtuc ;  iiiiii  quid  aliut  uis.   PA.  Volo.  hoc 

«i.dicito:  186 
[Ne  h^rde  aaquam]  artem  et  di^oi^inamapBtfiifial  eolfere. 

PE.  Qnem  id  modom  ? 
PA*  Vt  eiuu  qui  ae  liic  n^dit  uerbia  mncat  ne  ia  se 

.niderit 

■ 

Qui  drgnal-se,  ems  etfntra  nlneat  lAre  iitrandd  sno. 

Si  quidem  ccntiens  hie  utsa  alt,  tamen  infitids  eat. 
Him  mnlier  holiutari  .BavLqnam  s  ailpjj^al)'  «i  qw/M 

'   nala:  190 
Doml  habet  borlum  et  condimenta  ad  iininia  f  molia  ma- 

lefi£i% 

.  [Ddnd]  iMibet  08^  liB^odm,  perfidlam,  mfllliam  atqae  an* 

"  diciani,  •>   -  - 

[Confidentiam,  eetnfirmitateiiiy  fraudakntiam]  « 
Qomidoloa,  dmi  ddeaiAeaftcta,  domf  falUdaa. 
PK.  j£go  i&taee,  ai  erit  hic,  nuntiabo.  set  quid  eat,  Pa* 

laestrio,  195 
QqM  nolntta  t&te  tecnm  im  ctf ide  ?  PA.  Pa«Uap4t  tae^ 
Dum  ego  mihi  eonsfUa  in  animum  cdnuoco  et  dnm  cdn* 

Bulo 

Quid  agani)  quem  Mum  doloao  cdntra  conaerHd  (irem^ 


Digitized  by  Google 


U2  44-66      MILES  GLOHIOSVS. 


Qniillaiiiliiciiidiiauftciilaiiiein;  id nisiifliiie oImIdi sM; 
PE.  QvaAre:  ^go  biac  lyac^sero  ap«  le  hue  iateriniL 

illuc  SIS  uide, 

Quem  ad  inodum  MiiUi  s^aero  iroute  ciurans,  cdgilaiM. 
¥6etuM  digiHa  piiyitsfr:  cor  credo  ^catvAatlbm. 

£ccc  aaortit:  rusas  laeao  in  femine  habet  laeiUai 

maiium. 

D^xterailigMtratfonemednputat:  ferftfemw. 
Dextera  micit  uehementer:    quod  agat  aegre  siip^ 

petit.  m 
Cdncrepnit  digitte:  laborst,  cr^ro  conmuttt  status. 
Eccere  avtem  cdpite  nutat :  n6n  placet  quod  repperlt. 
Quidqoid  est,  incdctom  Don  exprdmet,  bene  coctte 

%  daUt. 

Eece  autem  aedifieit;  colnnmani  m^nto  sailigft  sno. 
Apage,  uou  placet  profecto  mihi  illaec  aedificitio :  M.0 
Nam  ds  colnmnatdm  poetae  esse  indaudini  birbaro, 
Qqoi  blni  enstddes  semper  tdtis  horis  dccnbant. 
Euge,  euscheiue  hercle  dstitit  et  dulice  et  como^dice. 
Ndmqatm  hodie  qui^scet  prins  qnam  id  qadd  petit  per- 

fdeerit. 

Hibet,  opinor.    age  siquid  agis:  uigila,  ne  sonind 

stnde :  215 
NM  qaidem  Uc  agltire  maids  ndrins  nlrgis  ai^ilias. 

TfU  ego  dico:  an,  heiireta,  me  hauseis  te  ddioqoi?  Pa- 

la^rio, 

Vigflainqaam^  expergiscereinqnam:  Idcethocinqaam. 

PA.  Audio. 

P£.  \iden  hostis  tibi  adesse  taoqoe  t^rgo  opsidiumf 

cdnsnle, 

Arripe  opem  anxiliumqne  ad  hanc  rem:  prdpere  hoc 

non  placide  decet.  290 
Plavtts  I.  9 


190  PLAVTI  112  66-86 

Anteseni  aliquafatqacj  Aliqiio«ctiitaiiiclrcii]iiidiiceex^* 

cttmii. 

edge  in  opsidium  perduellis,  nostrls  praesidium  para, 
fnlerclade  etfnmeatiiiii  inimicis,  libi  mmi  aiani) 
Qad  ciliatiis  c6iimeatitsqne  M  te  et  legion^  inas 
Tuto  possit  p^raenire.    Jianc  rem  age:  res  subitd- 

riaat  ^5 
Rdperi,  conmbifscere,  cedodnm  cdltdnni  coiisflidm  dto: 
Qnae  hfc  sunt  aisa  ut  uisa  ne  sint,  fdcta  infeeta  uti  sieut. 
Afignam  ilUc,  homo,  rem  incipissi^,  migna  moenis 

modnia. 

Ti\te  hoc  si  iiiuis  r^cipere  ad  te  dfcis,  confid^ntiast 
Nds  inimicoaprddigare  pdsse.  PA.  Dico  et  reciplo.  230 
PE.  tx  ego  te  impeMre  dico  id  qudd  pelia.  PA.  At  te 

Wppiter 

B^iie  amet.  PK.  At  ta  inp^rti,  amice,      quod  conmen- 

tiVs.  PA.  Tace, 

Dura  in  regionem  astiUiaruin  niearum  te  induco :  ut  scias 

luxta  mecum  m^a  consilia.  PK.  Silaa  somes  Indid^m. 

PA.  i^nur  mens  elepMntl  corio  ei'remntentiist,  ndn 

sno,  235 

N^ve  habet  plus  sapidntiae  quam  lapis.  PK.  Istuc  ego- 

m^  scio. 

PA.  Nunc  sic  rationem  mcipissam,   hinc  instituain 

astutiam: 

Ad  Philocomaslimi  htic  sororem  g^minam  germanam 

alteram 

Dfcam  Atlienis  iduenisse  cum  aniatore  aliqud  sao, 
Tin  afmUem  qvam  Ucte  lactist:  apiit  te  eot  Me  de* 

udrtfer  240 
Dfeam  boapitio.    P£.  Kuge,  euge,  lepide :  Jaudo  con- 

mentibn  toom. 


Digitized  by  Google 


JI2  87— 106     MILES  GLOlllOSVS.  131 

PA.  Vt,  fti  iUaac  concrlminatus  sit  adooinum  miliieiB 
M^fl  conseinoi,  [ae]  wn  uidiMe  hie  cvm  Alieno  mseo- 

Urien 

Argim  {kane}  uicUsse  apot  te  eoutra  cooseradm  mexm 
Cim  8M  amalove  implexantem  iilqae  waaevluitein.  P£. 

Immo  dptame.  245 
idem  ego  diciai,  lAiex]  me  exquiret  miles.  PA«  jSelsi- 

Dfdto  esse:  et  Phflocomudo  id  praiciplmidiiiiut  M 

sciat: 

tiiabet,  si  ei^vlrel  ex  ea  miles.  P£.  Nimis  doddm 

dolom. 

si  ambais  uidere  in  uno  miles  coucilid  nolet, 
^dufjkakmiif   PA.  FaeilM.  trecentae pdstOBt causae 

e<(iiligi:  250 
^Ndndomist:  abiit aiiilmlHtum:  ddrmit:  urnatiir:  lauat: 
Prindet:  potat;  dccupatast:  dperae  aon  est;  ndn 

potest'. 

Quantum  irs  prolationumst :  dum  modo  hiinc  prima  uia 

Tndacamus,  uera  at  esse  credat  quae  mentibimar. 

P£.  PUcel  nt  dlds.  PA.  fntro  abi  ergo  et  si  Mist  mu- 

lier,  eam  iube 
Clio  domom  traasire   atque  liacc  ei  [dice)]  moustra^ 

praecipe, 

Vt  teneat  consilia  nostra,  quern  ad  raodum  exorsf  sumns, 
De  gemina  sordre.    P£.  Docie  tibi  illam  perdoct&m 

dabo. 

Ni&mqiiidaliat?  PA.  Intro  ntabeas.  PE.  Abeo.  PA.  Et 

qoidem  ego  ibd  domum 

Atqae  homim  iniiestlgando  operam  huic  dissimolabo  [m^ 

dare],  S«0 

Qui  faent  construes,  qui  liodie  sit  sectatus  is>imiam. 


Digitized  by  Google 


132  FLAVTI  U2  107—3  7 

'   Nun  flle  iam  potnit  qniii  iermone  amo  dlqiim  faml- 

liAiiiifii 

Pdrticipauerit  de  arnica  eri,  uidisse  sese  earn 
Hie  in  proxnmo  adicolantem  eom  iliene  tdvlescentolo* 
Ndnl  raorem  egom^t:   ^ttcere  nequeo  solin  qndd 

cdo*.  265 
Si  innenio  qui  .nidit,  ad  earn  uineam  piote^aque  agam. 
paratast:   nf  pugnandoque  hdminem  capereat 

certa  res. 

Siita  non  reperio,  ibo  odorans  qoisi  canis  uen&ticiifl 

i^aque  donee  p^raeentna  ndlpem  ero  neatigiia. 

Set  fores  crepucrmit  nostrae:  ego  udci  moderabdr 

meae :  270 
Nam  dlic  eat  Philocomiaio  cnatoa^  tx4m  eonaernoa^  qvi 

it  f oraa. 


ScBLJBIiaTa.  PALABSXaiO. 

SG.^Niai  qnidem  ego  liodie  Hinbiilaui  dcSrniiena  in  i6- 

giilia, 

Certo  edepol  acio  inc  uidisse  liic  proxume  uiciniae 
Phflocoicaslain  erilem  amicaiu  sibimalam  rem  quaerere. 
PA.  H{e  iUamnidlt  auaeolantem,  qntotnm  hnnc  andtof 

loqui.  27b 
SC.  ^uis  iiic  eat'i  PA.  Taus  coiiseruost.  quid  agis,^c^ 

ledre?  SO.  Te,  Pala^trio, 
Vdlnp  est  conaem'sse.  PA.  Quid  iam?  aut  quid  [hoc]  ue- 

gotist?  fac  sciam. 

SC.  Atano . .  PA.  Qoidmetoia?  SC.  Ne  herele  hodie, 

quintamst  familiiriiun. 


Digitized  by  Google 


MILES  GliORlOSYS.  133 

Mtaumunin  rnal^m  erndatiimlilc  thraliainiis.  sdi 
8d«i:  nam  ego  istam  fnsnltarani  et  ddraltnram  nil 

moror.  280 
SC.  Ntecis  In  forttfifle^  aput  noa  fiftciniia  quod  natumal 

PA.  Quddid  est  iacinos?  SC.  tnpndicum.  PA.  Tute 

aeifiolitibi: 

HOii  ne  dixia:  acfre  nolo.  SC.  H6n  enim  faciam  qjota 

scias. 

Simiain  hodie  aum  aectatas  ndstram  in  horum  tcgolis. 
PA.  ]l&depol,  SceledrOi  homd  aeetatu'a  nfhili  naqnam 

b^stiam.  285 
SC.  Di  te  perdant.    PA.       isiuc  acquomst,  quoniam 

occepiati  doqui. 

SC.  Forte  fortuiia  ^ar  inpliniimn  hue  despexi  in  prd- 

xomnm: 

Xtque  ego  iUi  aapicio  aAseulantem  Phdocomaaiiim  cum 

iiltcro 

Mscio  quo  adulesc^te.  PA.  Quod  ego,  Scdedre,  ace- 

lua  ex  te  ai&dio? 

SC.  [HercleJ  nidi.  PA.  I  ntiiu  ?  SC.  Egomet,  diobua 

his  oculi's  meis.  290 

PA.  Am,  non  ueriaimne  dicia  n^qae  uidiati.  SC.  Niim 

tibi 

Lippua  oideor?  PA.  Medicumistnc  tibi  meliujst  per- 

contMer. 

Tdrum  enim  tn  iatam,  ui  te  dS  ament,  Mmere  han  tollha 

fdbulam. 

Tida  nunc  crorlbda  capitiqne  firaddem  eapitalem  hinc 

ereaa: 

Nim  tibi  iam  at  pereis  paratumst  dupliciter ,  nisi  sup- 

primia  296 


Digitized  by  Google 


184 


P  L  A  V  T  i 


II  6  25—43 


TimiistuitUoquiuiii.  SC.  Qui  uero  diq^citer  ?  PA.  Di- 

cim  tibi . 

PrftDiifiidiim,  si  filso  iDsimulM  Phflocomasiom,  hoe 

•  rieris : 

ftemm,  si  id  est  u^nun,  tu  ei  custos  additos  p^rieris. 
SC.  (^(d  fliat  me  n^io :  hoc  me  vidisse  ego  certd  scio. 

PA.  Pergin,  infeli'x?    SC.  Quid  tibi  uis  dicam,  nisi 

quod  uiderioL*/  30Q 
Qm'n  etitm  nmic  fntus  hie  in  prdxnmiDst  PA.  Gho,  ndn 

do  mist? 

SC.  Yi^e,  aM  intro  idtez  nam  ego  iaiu  miiii  nil  credi 

pdstuio. 

PA.  C^rtnmst  fteere.  SC.  Hfcteopperiar:  eademilli 

insidias  dabo, 

Qiiim  mox  hormm  ad  stibnlom  iattenix  r^eiplat  se  (a] 

pibnlo.  304 

Quid  ego  nuncfaciiim?  custodciu  me  i Hi  miles  ^ddidit: 
Niinc  si  indicium  f&cio,  interii:  si  taceo^  [interii]  tamen, 
Si  h6c  palam  fnerft.   quid  peinst  mnliere  ant  audi- 

cius? 

Dilm  ego  in  tegulis  sum,  ilia  (ex  sue]  se  hospitio  eduCt 

foras. 

!l^depol  facinus  fecit  audax.  h6c  nunc  si  mil^s  sciat, 
Cr^do  hercle  hasce  aedis  sustoUat  totas  atque  hunc  in 

erneem.  3iO 
Hdrcle,  qnidqaid  est,  miissf tabo  pdtins  quam  intereim 

mi^e. 

ti6n  ego  possnm  quae  (psa  sese  n^nditat  tut&rier. 

PA.  Sefledre,  Sceledre,  qufs  homo  in  terrfs  flter  [test] 

auddcior  ? 

Qnis  magis  dia  inimieis  natust  qaim  ta  atque  iratlsl 

Quid  est? 


Digitized  by 


fi3M-eo      MILES  GLOKIOSVS.  13S 

PA«  Iiiben  tibl  ociilo«  ecfodiri,  quflMii  id  quod  not* 

quirasl  aides?  3 IS 

SC.  Quid,  Bosquam?  FA.  Nonego  tuam  empsim  u(Um 

vitios^  nnce. 

SC.  Qtttd  Begotisti   PA.  Quid  negotf  uH  rogas?  SC. 

Quor  ndn  i  ogcm  ? 
PA.  Ndn  to  tibl  istam  pra^troneari  Ungnrnm  UrgHoquim 

inbea  9 

S€.  (^uaiu  6b  rem  iubeain?  PA.  Philocomasiiim  ^cara 

domi,  quam  in  prtfxnmo 
Yidisae  aibaa  te  aiitcalantem  atqne  inplezantem  cam 

dltero.  320 
SC.  JMUtomst  lolio  afetilare     tarn  alii  tritico. 
PA.  Qnfd  lamf   SC.  Quia  InaeMoaaV  PA.  Vfrbero 

edepol  tu  qaidetu 
Ca^u'a,   non  laseiiioaus:   nam  l<Sc€illam]  qnidte 

domi. 

SC.  Quid,  domi?    PA.  Domi  li^rcle  nero.    SC.  Abl, 

liidia  me,  Faiaestrio. 
PA.  Itaimihi  auntmaana  teqnfnatae.  SC.  I^nldmn?  PA. 

Quia  lijd()  luto.  a» 
SC.  Va^  capili  tad.  PA.  (Tuojiatuc,  Sc^ledre,  promittd 

fore, 

Nfsi  ocnlos  ordtionemqne  dlla  conmutis  tibi. 
Sdt  forea  crepuerunt  nostrae.  SC.  At  ^go  ilii  opser- 

naaad'fofia: 

Ndm  nihil  eat  qua  Mne  hde  tranaire  ea  pdaatt  niai  recto 

dstio. 

PA.  Qnfndoaiieocam:  ndacioqnae      Sc^ledre,  aee- 

lera  a^adtant.  990 

SC.  Mfhi  ego  uideo,  roibi  ego  aapio,  [milii]  ego  o-edo 

plurvmnm: 


Digitized  by  Google 


4 

196 


P.L  A  V  T  I 


n  3  61— ao 


4 

Mi  hmno  nemo  d^terraerit  qafn  ea  alt  in  Usee  ftMibiu. 

Hie  opsfstam,  ne  (npradenti  hue  ea  se  snbrepsit  luihi. 
PA,  M^as  illic  Komost:  d^tnrbabo  iam  6go  film  de 

pugndcolia. 

Vio  iam  iaciam  uti  stultiuidum  t<^  [e&^^ej  iateare  ?  SC.  Age 

face.  335 
PA*  N^qne  te  qiiicqnam  aipere  corde  n^qne  ocnlis  aU? 

SC.  Volo. 

PA.  N^nq^e  in  iatic  aia  ^sse  eriiem  c^ncubinani?  SC. 

Atqne  irgao 

im  me  nidlase  anscalantem  hie  fntoa  com  alieiKi  iiiro. 
PA.  Scin  ta  nallom  cdnmeatuni  [hac]  hinc  esse  a  nobis  ? 

SC.  Sdo. 

PA.  N^qae  aolirlAmneque Iiorlmn  niaiperinpluniunif 

SC.  Scio.  540 

PA.  Quid  ?  nunc  ai  ea  doniiai :  ai  earn  facio  at  ^xire  Idnc 

nideia  domo, 

Diguun  es  aerb^ribus  moltis  ?  SC.  Dignos.  PA.  Serua 

iaUa  foris, 

tibi  clam  ae  siipterdncat  Mtne  atqne  hno  trinaeal 

SC.  CoDsiliumst  ita  f^cere.  PA.  Pedc  e^o  iam  illam  hue 

tibi  siatam  in  uiam. 
^8C.  Agednm  ergo  face,  ntflo  adre,  ntrnm  egone  id  qnod 

ufdi  ui'derim  3i5 

An  illic  faciat  qu<>d  facturum  dicit,  nt  eaait  domi. 

Nam  ^go  qnidem  meea  deoloa  habeo  n^  rogo  ntendiia 

foiia. 

Set  liit  illi  sappirasitatar  semper:  liic  eae  prdxomnat: 
Primus  ad  cib to  WNsatnry  prime  [eij  pnlmenMm  di^lnr. 
Ittm  illic  neater  ^t  fortaaae  elrdter  tri^nninm :  350. 

quoiquam  [aliij  quani  illi  in  nostra  meliust  famnla 

fimiiia. 


Digitized  by  Google 


n3  81  — 4  12  MILES  GLOiaOSVS.  137 

S^t  ego  hoc  quod  ago,  id  me  igere  oportet:  h6c  opier- 

uare  datiam. 

Si  hie  opstttam,  hftc  qvidem  pol  eerlo  u^rba  mfhi  Bum- 

quim  dabunt. 


PALABiTElO*  PHlLOCOMAStVN.  ScBLBDEVS. 


PA.  Praec^la  faeilo  nt  memiiierfB.   PH.  Toti^i 

moDcre  nuramst. 
PA.  At  m^tao  ut  satis  sis  siibdola.  PH.  Cedoudde- 

cem,  Mocebo  356 
Minimi^  malas  at  sintmalae:  mihi  sdlaest  quod  su- 

perfit. 

Age  nine  'iam  insiste  in  doles:  ego  [liiie]  procul  re- 

eMam. 

PA.  Quid  ais  tu,  Sceledre  ?  SC.  Hauc  rem  gero :  lia- 

beo  aitris,  loqaere  quiduis. 
PA.  Credo  igo  istoc  exempld  tibi  esse  p^renndui 

extra  pui  tam, 

Disp^ssis  manibus  pdtibalain  quom  hab^bis.  SC.  Nam 

quamdbrem?  3€D 

PA.  Respicedum  ad  laeuam:  illa^e  qnis  est  mailer? 

SC.  Pro  di  iiimortdles, 

£ri  cdncablnast  ha^e  quidem.   PA.  Milii  qudque  pol 

ita  nid^tiir. 

Age  nunc  lam,  quaudd  lubet.  SC.  Quid  ag^m?  PA. 

Peri  praeprdpere.  / 
FH.  Vbi  latdtl  bonus  seruos,  quf  probri  me  wi^^mi 

innoG^ntem 

False  insimulauiti  PA.  En  tibi\  hie  mi  id  diilt,  [uti- 

quest].  PH.  Dfxtin  m 


Digitized  by  Google 


m  PbAVTI         .11 4 13-» 

Ttt     mdkse  in  prtfxumo  hie,  sedate,  me  anscu- 

l&ntem  ? 

PA.  Alque  euin  dlieno  adolesc^niuio  dixit.  SC.  Dili 

hercle  e^ro. 

PH.  Tunmdisti?  SC.  Atque  Iiis  qiudom  ocuUh.  PH. 

Oculis  carebis  credo, 
Qui  plus  uident  qaam  qudd  uident  SC.  Numqnam 

hercle  d^terr^bor 
^uin  uiderini  id  quod  uiderim.  PH.  [Set  suuinej  ego 

mora  multum,  a70 
Quae  enm  hdc  inaano  fibuler ,  quem  pdl  ego  G^ida 

p^rdam  V 

SC.  Noli  miiiitari:  scio  crucem  futiiram  miiii  se- 

piUcrnm: 

Ibi  mei  sunt  ma i ores  siti,  patt  i .  auos,  proauos,  libauos. 
Non  pussunt  tuis  ^  minaciis  liisce  oculi  mi  ecfo- 

diri. 

Set  paueis  nerbis  te  uolo :  Palaestrio,  opsecrd  te,  375 
V  iide  exit  liaec  ?  PA.  Vnde  nisi  domo  ?  SC.  Domo? 

PA.  Me  uiden?  SC.  Te  uldeo : 
Niai  ndrumat  facinus  quo  modo  haec  Unc  hAc  trans- 
ire  pdtuit. 

Nam  c^rto  neque  aolAriumst  aput  nda  neque  hortua 

mns 

Neque  feustra  nisi  clatrata.  nam  certe  ego  te  hie  in- 

tus  uidi. 

PA.  Pergin,  aceleate,  int^ndere  haoc  arguere?  PH. 

Ecastor  ergo  380 
Mi  hauialaum  euenit  sdmnium  quod  uoetu  liac  aom- 

niiiii. 

PA.  Quid  admniauiati  ?  PH.  lllloquar:  aetamiboad- 

uortito  4nimum. 


Digitized  by  Google 


fl  4  30*48      MILES  6L0RI0SVS.  139 

Hac  ndcte  in  somnis  mea  soror  ^ciniuast  gei  aiana  uisa 
Yeni'sse  Athenis  iliEphesuiii  cum  suoamatore  quodam. 
£i  ml»  hdipitfo  bac  m  prdxiunimi  dM^rtt  mlhi 

•ant  u(8i.  385 
PA.  Palaestrionis  fi4«iiiaiii  nanritur.  pergepdrro. 
PH.  figo  Ift^tft  iiiat)         soror  uenfMOt,  propter 

Suspitiouem  miliinimm  sum  uisa  sustinere. 

Nam  argAere  tniOBDii*  mi  mens  n^i  ftaiiHarii  aftusti 

Me  coin  flieno  aduleso^ntnlo,  quasi  nAnc  tn,  esse 

ausculataiD,  390 
<^om  Ilia  auscnlata       soror  genlna  ^aset  smu^te 

amfenni. 

Ita  me  insiinnlatam  p^rperarti  [probri]  ^8C  somiiidiii. 
PA.  Satin  ^adem  in  nigilanii  expetunt,  quae  in  sdmnis 

nisamteorasf 
Eu,  lierclc  jpraetienN  soiniiluinst:  abi  intro  ct  con- 

precirc. 

Narr4ndui  ego  istnc  mfliti  eens^.   PH.  Facere 

e^tumst :  995 
Meque      quidem  patiar  probri  inpune  lease]  insioMi- 

litam* 

SC«  Tim^  quid  reram  gdsserim:  Ita  ddrsns  tolas 

priirit. 

PA.  Scant^perisse?  SC.  Niinc  quidem  domi  oertost: 

ceria  r^s  est 

None  ndstrnm  opseruare  dstlum^  |ul)i|  nhiai,  PA.  At, 

Seeledre,  quaeso, 

ViMideKempIunisdmnlanioonslMllesoinBttait)  400 

Atque  ut  tu  suspicdtus  es  [tej  earn  uidissc  ausculantem. 

•  • .  < .  qn   egontet  sam  • « •  quod  ui- 

diase  po . . 


Digitized  by  Google 


140  PLAVTI  04  4»-5  ft 

SC,  Mene  eamuou  uidisso  arbitrasV  PA.  Ne  tuhercie 

fiero,  opinor, 

VLetiflmm.   d  ad  emm  uteerit  haee  rda^  perfbfa 

pticre. 

SC.  None  d^mam  experior  mi  db  ocuios  caligineni 

opalitisae*  405 

PA.  Dvdimi  Mepol  planiimst  hdc  qvldem:  quae  hie 

iisqae  faerit  intus. 

SC«  Niliil  Mbeo  certi  quid  loqnar :  non  nidi  earn,  etai 

QfdL 

PA.  Ne  tu  ^depol  stultitia  lua  nos  paene  perdidisti : 
Dam     fidek  ni  idcere  ero  uoloiati,  apaamptu'a  paene. 
Set  forea  nieini  prdxami  crepn^ront :  eonticfaeam.  410 


PtiiLOCOMiklii  VM.    PaLABSTRIO.  ScBLEDRVS. 

Pil.  Inde  ignem  in  aram,  ut  ^phesiae  Didnae  laeia 

laiides 

Gratiaqiie  agam  eique  ut  .Arabic  fvunfficem  cdore 

amoene: 

Quae  me  in  locis  Neptuniis  templfsqne  tarbul^ntia 
Semiiiity^saeiiia  Metibna  nbi  sum  Adilictata  miidtom. 
SC.  PalaMriO)  ehc  Pala^strio.    PA.  Eho  Scdedre, 

Sceledre,  quid  nis  ?  415 
SC.  Haee  mflier  quae  liine  exit  mode  eatne  erflia 

ecncub&a 

Philocdmasium  an  non  ^st  ea  V  PA.  Hercle  opinor,  ea 

uid^tur. 

Set  fidnua  ndrumat,  qud  mode  haee  hine  fai&c  liranalre 

putuit : 

Si  quidem  c^urt.  SC.  An  dnbium  id  tibist  earn  ^aae 

hanef  P A.  Ea  uid^tur. 


Digitized  by  Google 


U  5  10-26      MILES  GLORIOSVS.    '  141 

SC.  Adeiiiiii%  app^Uemus.  licus,  quid  isiuc  eat,  Philo- 

comAsiuiii?  490 

Quid  tfbl  istie  hisce  in  acdibus  debctur':?  quid  ne- 

gdtist? 

Quidnunc  teces?  teci'tmloqnor.   PA,  Iinm^  Mepol 

tnte  t^cum : 

Nam  haec  ml  respondet.  SC.  Te  ^dloquor,  aiti  pro- 

briqnepMna^ 

Qvae  drcwn  nkinda  nagas.  PH.  Qaiedm  in  fabal^  ? 
SC.  Qoicuiu  nisi  tecum?  PH.  Qui's  tu  homos?  aut 

m^com  quid  est  neg<^ti  f  496 
SC.  M<inrogas,  hem,  qui  aim?   Pli.  Quln  ego  htf e  ro- 

gem  quud  ii^sriam? 
PA.  Quis  ego  somigitor,  siMnc  iguoras?   PH«  Mihi 

odloau^e,  quiaquis  eft, 
tt  tn  et  blc.   SC.  Non  nds  nouisti  ?   PH.  Neutrum. 

SC.  Metao  maxume  . . 
PA.  Quidmetuia?  SC.  finim  n^  [noa]  noamet  pdrdlde- 

rimua^piam: 
Ndm  nee  te  neque      nouisse  ait  liadc.   PA.  Perscru- 

tari  lidc  nolo,  430 
Scdedre,  noa  noatri  in  alleni  afmua:  ae  clam  qui- 

pi  am 

Nos  uicinorum  I'nprudentis  iliquia  iumutduerit. 

SC.  C^rte  equidem  noat^r  aum.   PA.  Etpolego.  SC. 

Qua^ris  tu,  mnlidr,  malum. 
Xibi  ego  dico:  heus,  Philocomaaiom.   PU.  Qua^  te 

intemperiad  tenent, 
Qui  me  perperim  perplexo  nomine  appelles?  SC. 

Eho,  .  435 

Quis  igititr  noeiref   PII.  Gljoerae  ndmen  eat.  SC. 

Iniuria 


Digitized  by 


142  P  L  A  V  T  I  11  5  27^45 

Fdlsnm  noinen  pitesUere,  Fhilocomaniam,  postulas. 
[Abi  scelesta:  mun  Inrfgiiite)       ero  &cis  ini^riam. 
PH.6gone?  SC.  Tu  fne].  PH.  Quae  heri  Athenistphe- 

sum  adoeni  ucsperi 
CAin  meo  unatare,  Mvlescente  Ath^ensi?   SC.  Die 

milii,  440 
Qiiidtibiiii£phesohicest  aegoU?  PH.  G^niinain  ger- 

manim  meam 

IIi€  sororem  esse  I'ndaudlai':  earn        qnaefliMm.  SC. 

Malas. 

PH.  Immo  ecastor  it61ta  mnltitiii,  qua^  uobiscum  fd- 

hviem. 

Aheo.  SC.  Abire  noii  siiH;iiii  te.  PH.  Mitte.  SC.  Manu- 

festiria^a: 

Ti6n  omiito.  PH.  At  iim  erepabunt  mfhl  manus,  mala^ 

tibi,  445 
Nisi  me  OBiillk.    SC.  Quid,  malam,  asias?  quinretines 

aUHnaeeaat 

PA.   iSil  raoror  iiegiitiosuin  milii  esse  tergura.  qui 

scio 

An  lata  Mn  ait  Phflocemasium  atque  dlia  sunilia  eiua 

siet? 

PH.  Mittin  me  an  non  mittis?  SC.  Immo  ui  dtque  inoi- 

tarn  ingrittia, 

Nisiuoluntatefbts,  rapiam  t^  domui.   PH.  Hoaticam 

hdc  mihi  450 

1^6nUQiumMy  AtfeMa  domna  est.  SC.  At  eriia  [bkj.  FH. 

Bg«  iatim  domoin 

N^que  moror  neque  ads  qui  sitis  homines  iioul  ue- 

qiie  scio. 

SC.         agito:  te  an^squam  mtttam,  nfa!  daaHmailim 

fidem, 


Digitized  by  Google 


11  5  44-61      MILES  GLORIOSVS, 


143 


Te  h^kCj  si  ombero,  fntro  itaram.   PH.  Yi  me  cogia^ 

qufaquia  ea. 

ftdem,    si  omiliis,   Isto  me  Intro  ituram  qud 

iabea«  455 
SC.  l^cee  omHto.  PH.  At  ego  Aeo  onrfaaii.  SC.  MtiHe^ 

hri  fecft  fide. 

PA.  Scdedre,  [ej  manibus  toiaiati  praedam:  tameaat 

quim  potia 

Nostra  erflis  cdncubina.  oin  in  facere  hoi»  strenue? 
SC.  Qafdfaciam?  FA.  £cfer  nn'hi  inachaeram  hue  fotaa. 

SC.  Qoidfaci^eaf 
PA.  Intro  rampam  r^cta  in  aedis:  qa^mqoe  Mc  intas 

ufdero  46a 
C^mPhfloeomaaio  aiiacalantem^eoiii  ego  dptnmcabo  ex- 

tompulo. 

SC.  Yiaaneat  ea  ^aae?  PA.  Immo  edepol  pUne  east.  SC. 

Set'qufSmodo 

Dfaafaniilabat.  PA.  Xbi,  machaeram  hue  ^cfer.  SC.  lam 

faxo  life  erit. 

PA.  N^ne  eqnea  neqne  ped^  profectoat  quiaqaam 

tanta  andieia, 

^id  a^que  faciat  cdufidenter  qnfcquam  quam  [quae]  mu- 

lierea.  465 
ntrobiqne  ordtionem  ddele  [atque  aatnte]  ^dldU: 

Vt  sublinitur  us  cnstodi  canto,  conserud  meo. 

i\  i'mi»  beat,  quod  cdnmeatus  triustinet  trans  p^irietem. 

SC.  He6a,  Palaeatrid,  ^chaera  mfhU  opttat  PA.  Qoid 

iam?  ai'it  quid  est*? 

SC.  Ddmi  eccam  erilem  cdncubinam.  PA.  <^uid,  domi? 

SC.  In  leeM  cabal.  470 
PA.  Midepol  ne  tn  tibl  malam  rem  r^pperisti,  ut  pra^ 

dicaa. 


Digitized 


.144  •     P  L  A  V  T  I  ,11  5  62-6  10 

SC.  Quidiam?  PA.  Qui  hanc  attin^ere  ausu's  mulicrem 

hiiic  e  prdxnlno. 

SC.  M&gifi  hercle  metud.  set  numqaam  qnisqnam  faciei 

qnfn  soror 

iataaaigemiinahiiiiis.  FA.  fiam  pol  tu  aAaeidanfteiii  hie 

nfderas: 

£t  quidem  pal4mst  earn  esse  ut  dicis.    8C.  Quid  pro- 

piaaMt  475 

Quam  lut  perireni,  si  locutnf  ^sem  erof  PA.  Ergo  sC 

sapis^ 

Mnssitabia.  plua  oportet  scire  seraom  qaiin  loqui. 
igo  abeo  a  te,  n^quid  tecmii  cdnsili  comnfseeam, 

Atque  ad  hunc  [iboj  uicinuni:  tuae  inihi  tarbae  ndn 

placent. 

il^riissi  ueniet,  ui  me  qnaeret,  hfc  ero:  liinc  me  arcAi- 

sito.  48a 


SCBLSDRVS.    P  6  EI  PL  SCO  MB  NTS. 

SC.  Satin  Abiitille      erile  [hie]  negdtiom 

Plus  rnrat  f|uasi  iion  sernitotem  seruiat*? 
Certo  ilia  quidera  hie  nunc  intus  est  in  aedibns : 
Nam  egon^  cnbantem  earn  mddo  [matrme]  offmdl 

domi 

Cerium  opseniatiduist  imuG  operim  dare.  485 
P£v  Nan  Mrdehlsce  homines  m^  mavem,  setM- 

minam 

Vicini  reiitar  esse  serui  militis : 
Ita  m^  faidificaat.  meamne  hie  in  nia  lidsj^tam, 
Quae  heri  hAe  Athenis  eom  hdspite  adnenlt  meo^  * 
Tractdtaiu  et  ludificdtam,  ingenaam  etliberam?  490 


Digitized  by  Google 


B  6  11-36      MILKS  GiiORlOSVS.  145 
SC.  Peril  h^rde:  1A€  «d  me  rieU  habet  rectdm 

Metao  illaec  odM  ret     male  magnd  finl, 
^antm  hdnc  tvdini  fieere  iierbor6iii  teMiii. 

P£.  Accddam  ad  homiiiein.  tun  Sceledre  bic,  sce- 

lerum  caput, 
Meam  lAdlficanitti  h^tpitam  ante  aedfs  mode  ?  495 

SC.  Yicine,  anaculta  qoa^so.    P£.  Ego  auscultto 

tibi? 

SC.  Volo  me  Acpurgare.   PB.  Tdne  te  expurg^t 

mihi, 

Qui  tteuiaa  taatnm  timque  indigavm  fteerit  f 
Am  «|ii(a  latrodnimini,  arbitrlmiiii 

Quidufs  licere  fAcere  nobis,  uer bero  ?  500 
SC.  Lic^tae?  P£.  At  ita  me  di  deaeque  omn^ 

ameat, 

Nisi  mihi  supj)lif  ium  uirgenm  de  te  datur 
LoDgum  diatinumque  a  maue  ad  u^perum: 
.  Quod  meaaeonlregiflti  imbrices  ett^gidaa, 
Ibi  dum  condignam     gectaris  simiam:  605 
Qaodque  inde  inapectaiiiati  meam  aput  me  bd- 

apitem, 

Amplexum  amicam  qnom  aiisculabatur  saam: 
[Qoin]  cdncnbinam  erilem  insimnlare  ausoa  es 
Probri  padicam  m6qiie  aommi  fligiti : 
Tom  qvddtractaulstibdspitam ante aedia meat:  510 
Nisi  lui'hi  supplicium  stimuleum  de  [t^J  datur, 
Dedteorid  plenidrem  ervm  fad^.tamn, 
Quam  migno  neiito  pldnmnat  imdaritm  mare. 
SC.  Ita  sum  coactas,  P^riplecomeoe,  at  n^sciam, 
Vtn&m  me  expoatnUre  tecmn  aequdmat  pnaa,  515 
An,  fli  lataec  Bon  eat  ba^k;  neqae  baoc  uiaM  mibi, 

PiAVTva  1.  10 


Digitized  by  Google 


146  PLAVTI  u  6  57-58 


Med  expurijare  tibi  uidetur  a^quius: 

Sicut  etiam  uunc  n^scio  quid  uiderim: 

Ita  MiiB^t  huins  sia^s  nostrai  laa, 

Siqiidem HOB eademst.  PE.  Vi^c  admeintro:  i  lm 

sties.  520 
SC.  Lic^tne?   PS.  Qain  te  iubeo:  pladde 

ii<(scita. 

SC.  Ita  ftcere  certumst.    PE.  Heufl,  Philocoma- 

aittm,  cito 

TranscAnre  enrrleiilo  id  nes :  ita  negdUoinst. 
Post,  qudndo  exierit  Sceledru)»  a  nobis,  cito 
Tranacurrito  ad  nos  riamn  wricul^^  dtwiiim.  526 
Nunc  pdl  ego  metno  neqaod  ixfiiacdiiertt. 

Si  hie  u()ii  uidebit  muliereni       *     ♦  ♦ 

******  aperiturfaris. 
SC.  Pro  di  fnmortalea,  similioreiii  mulierem 
Magisque  eandem,  [taiii]  quae  ndn  sit  eadem,  udii 

rear  530 
DeoB  fiieere  poase.  PB.  Quid  nnncf  8C«  Conme- 

Tia  inalum. 

P£.  ({lud  IgUorV.  eaaieat?   SC.  J^tsi  eaat,  non 

^tea. 

PB.  Vidfstine  istam?  SC.  Vidi  et  illam  et  hdspitcm 
Conplexum  atqua  ausculdutem.   PB.  Eaiiest?  SC. 

PK.  Yin  scire  plane  V  SC.  Ciipio.    PE.  Abi  iuiro 

ad  ttds  domam  635 

Continao :  nide  aitne  iitaee uoatraintds.  SO.  Licet: 

Pulcre  idmonuisti.  iam  ei^o  ad  te  exibd  fo'^as. 

PEL  Numquam  edepol  homioeiii  qaeaiquaia  ludi* 

Aeirier 

Magis  iacete  nidi  et  magis  min's  modis. 


Digitized  by  Google 


H  6  59-80      MILES  6L0RI0SVS.  147 

Set^ccum  egreditur.  SC.  Pdriplecomeoe,  te  op- 

secro  540 
Per  deoft  atqne  homines  fi^rqve  fltvltitita  meftm  " 

Perqu^  tua  genua . .  PE.  Qufd  [iam]  ?  SC.  Meae  [utj 

insciUae 

fit  meae  fltultitiae  Igndscaa.  mmc  demAm  ado 
Me  filMre  excordem,  ea^eum^taeogitiMeni: 
Nam  Pliiiocomasiuiii  eccam  (utua.    P£.  Quid  Banc, 

f6rctferf  646 
YidMliieamhtaf  6C.  VMH.  PE.  Erm^mMbeiM 

nolo, 

SC.  Meridaae  ne  eqiddem  minnsm  flite<hr  aidiim 
Bt  taae  fecisae  me  hdapitae  ale  ii^Mam. 

Set  m^am  esse  erilem  toiicubiiiaui  consul, 

Qa^      e«8todem  eras  iddidit  mU^  meua.  650 

Nam  ex  imo  putco  atafllor  mraqiiim  patia 

Aqus  aqn^i  suini ,  (juam  ha^  est  atqae  ista  hdspita. 

£t  me  deapexe  ad  te  per  iuplmiium  tuam 

FatAor.  FE.  Qnldnt  fltleare  ego  quod  vMerimf 

SC.  Fit  ibi  ausculantem  [me  aput  te  hanc  uidisse 

hikpitam].  555 
PS.  VidfatI?  SC.  VidI:  qudrnegem  quod ufderim? 
Set  riiilocomasiiiin  ine  uidisse  censui. 
PE.  Katu'sne  ease  hominem  me  omnium  minumi 

preti. 

Si  ego  ine  sciente  patc.cr  uicind  meo 

Earn  fieri  aput  me  tarn  fnsignite  iniuriam?  560 

SC.  Nunc  dteum  a  me  inaipidnter  feetom  eaae 

bitror,  • 

Quom  rem  cognosco.  at  ndn  malitios^  tamen 
Feci.  PS,  Immo  indigne :  ntm  hominem  aerurfm 

SUDS 

10* 


Digitized  by  Google 


P  L  A  V  T  I  n  6  8l~  W 

Domitos  habere  opdrtet  oculos  dt  manus 
Oritionemque.  SC.  £go  nuiic  si  post  hunc  diem  ^ 
Hattiaero,  etimi  qaiSd  egomet  certi&  sdam, 
Dsto  Arcraeiuidiim  me:  Egomet  me  deddm  tibi. 
Nmoic  hdc  mi  ignosce  qua^o.  P£.  Vincam  animnm 

memO) 

Ne  Biilttlote  ftctnm  id  aps  te  esse  irbitrer. 
Igndscam  tibi  istac.  SC.  Attibi  di  faciint  bene.  570 
PB.  Ne  ta  h^de,  si  te  di  ament,  lingaam  ctfnprimes 
Postbie:  etiam  ill«t  qndd  sdes  neseioeris 
Nec  uideris  quod  uideris.  SC.  Bene  m^  mones : 
Ita  f Acere  oertomst  sitta  exoratA's  9  P£.  AM. 
SC.  Nmnqnid  nniie  alivt  m^  uis?    PE*  Ne  me 

ndueris.  675 
SC.  Dedithicmihiuerba.  quim  benigne  gritiam 
Fedt,  ne  Iratns  teet.  sdo  qmam  rte  gerat: 
Yt  miles,  qaom  extemplo  k  I'oro  adueniit  domnm, 
[Me]  edi^rehendat.  una  hie  et  Palaestrio 
Me  liab^t  uenalem:  stesi  et  iam  dudiim  ado.  580 
Numquam  hercle  ex  ista  udssa  ego  hodie  escdm 

petam. 

Nam  tim  tittquo  mufugiam  el  me  deeuUabo  aliqudt 

dies, 

Dum  haec  cdnsilescunt  turbae  atque  irae  leniunt. 
Nam  ntee  satis  pipulo  inprobo  merul  malL 
Tem&m  tames ^  4e  me  quldquid  est,  ibo  liiiie 

domum.  585 
PE.  lUe  hine  apseessit.  sUt  edepol  certd  sdo 
Oeefsam  saepe  sAper  e  plus  multd  suem : 
Qui  adeo  idmiitiletiir  ne  fd  quod  uidit  iifderit. 
Nam  illios  oculi  atque  aures  atque  opinio  689 
Tra2isfiigere  ad  nos.  ^que  adhue  aetunurt  probe: 


Digitized  by  Google 


B  6  10^112    MILES  GLOEIOSVS. 


140 


Nimiuin  festiuiuu  miUier  opera  m  praehiboii. 
Eedeo  in  ienatwii  riitiiiD.  nam  Pala^ttrio 

Doim  nanc  aput  meat,  Sc^ledrus  nunc  auiemst 

for  is: 

Freqa^  aenatas  pdterit  nunc  habihrier. 

Ibo  intro :  ne,  dum  apanm,  fflia  aortitua  ftiat.  595 


l&O  P  L  A  V  T  I  01  1  1—17 


AC  TVS  III. 

PaLAESTRIO.    PlRVSICLES.  PKRIPLECOMEiWij. 

FA.  Cdhibete  intra  limeu  etiam  ads  parumper,  Pleu- 

dcles. 

Sinite  me  pi  ins  prc^spcctare,  ne  uspiam  insidiae  sient. 
Consilium  qaod  habere  uolumus.  nam  dpus  est  nunc 

tntd  laeo, 

l^nde  inimiens  n^qiiis  nostri  spdHa  capiat  cdnaili. 
Ntoi  bene  [consultum]  consilium  siibrupitur  saepiV 

fiume,  ^  GOD 

Si  minus  earn  cnra  nM  cantela  Idcos  loquendi  l^ctns  est: 

[ElJ  bene  consultam  /nconsultunist,  si  id  inimicis  usuist, 
N^que  potest  quin,  si  inimicis  iisuist,  opsit  tibi. 
Qoippe  si  rescinerint  inimici  consilium  tuum, 
Tuopte  tibi  consflio  ocdudunt  Ifnguam  et  constringi'int 

manus,  605 

Atque  e«dem  quae  fllls  uoluisli  f dcere  [iUi]  faciunt  tibi. 
Sit  speculabor,  ndquis  aut  hinc  6  laeua  aut  a  d^xtera 

jVdstro  consilio  ueiiator  ddsit  cum  auriti's  plagis. 
St^ilis  iiinc  prospectus  usque  ad  ultumam  plateimst 

probe. 

l^uocabo.  hcus,  Periplceomene  et  Pleusicles,  progr^ 

dimini.  610 

PE.  j^cce  nos  tibi  obo^entis.  PA.  F^ilest  imperium 

In  bonos. 


Digitized  by  Google 


mil8-36      MILES  GLORlObVS.  151 

nolo  scire,  eod^m  coiiffUio  qaM  huttm  medittti 

siinios 

Si  gerimm  rem.  P£.  [linino  |  ma^is  esse  ad  rem  atibil6 

non  potest. 

iamia  qiddtibi?  PL.  Qaddne  nobis  plieeat,  displice^t 

inihi 

Qois  homo  sit  magismeus  quam  tute's?  PK.  Lequere 

lepide  et  cdmmode.  615 
PA.  P<Sl  ita  decet  Iranc  fieere,  PL.  At  hoc  me  facinus 

misere  mace  rat 
Meamque  cor  corpisque  cmcfit.  Pfi.  (^uM  id  est  qood 

crocldtl^  cedo. 
PL.  Mr  tihi  htnc  nctatis  homiiii  iacinora  pncn'lia 
Obicere  (et]  neque  t^  decors  B^ae  tuts  iiirtittib«s 
A  te  eipetere:  ex  dpibns  snmiiiis  met  [te]  honoris 

jrratia  620 
Hihiqae  amanti  ire  dpitulatuin  atqae  ca  te  iacere 

cfaiors. 

Quae  istaec  actas  fufjcre  facta  magis  quain  sectari  solet. 
Earn  pudct  me  tibi  in  senecta  obfeere  soil  kit  udiaeiii. 
Pfi.  None  modo  ta  amis,  siqoidem  te  qnicquam  qaod 

ikicft  pudet, 

Nihil  amas,  umbra  s  amaiitum  magis  quaiu  amator,  Pleii- 

sides.  6^ 
PL.  Hineine  setstem  ^lereere  fmti)  ne  tmo/is  grdtlst 

P£.  Quid  ais  ta?  itaue  tihi  ego  iiideor  dppido  Ache- 

riUiticvs? 

Tfo  capnlsrfsf  iinmetfMdhiiildeoriiitamiiliieref 

iNam  ^qaidem  hau  sum  amios  natu^  praeter  qufnquagiiita 

et  qudttuor: 

Clire  ocqBs  ulded,  som  peri^  Mliiibos,  pedftns  md^ 

bUis.  630 


Digitized  by  Google 


152  PLAVTI  mi  37-60 

FA.  Si  ilbicapfllas  hfc  nidetur,  ne  Atiquam  ab  ingeillitot 

senex: 

Inest  in  hoc  amussitata  sua  sibi  ingenaa  indoles. 

PL.  Pdl  id  ezperior  ^qnidem  ita  ease  nt  pra^dicas,  Pan 

la^strio : 

N^m  benignitis  quidem  huius  dppido  adulcsccntulist. 
PS.  fmmo^  hoapes^  magia  qudm  periclimi  f iclea,  magifl 

nosers  meam  635 
Cdmitatein  erg4  te  amantem.    PL.  Quid  opost  nota 

ndscere? 

PB.  Plus  dabo  quam  pra Wcabo  ex     aenustatis  tibL 

♦       *       ♦        *       *       ♦       ♦        *  ^ 

aput  te  exempium  experiundi  Ubeaa  ueu  roges  f oria. 
Nim  siai  qui  ipse  amiult,  aegre  amtotia  ingeniniDL 

inspicit.  6iO 
^S^t  ego  amorifi  dliquautum  habeo  homorisque  etiam  in 

cdrpore 

jV<^qiiedimi  exarui  dx  amoenis  r^bos  et  uolnptirila. 
Vel  cauiUatdr  facetna      conuina  cdmmodus 
ttidMi  ero:  neque  ego  dblocntor  aom  flteri  in  con- 

vfuio. 

Incommoditate  dpstinere  me  aput  conuiuas  cdmmodo  645 
Cdflimeauii:  et  meae  oritionia  iuatam  partem  p^rseqni 
it  meam  partem  itiddm  tacere,  quom  dienaat  oritf  o. 

Bfinume  fe^putatdC)  screator  sum,  itidem  minumemuo- 

cidiia: 

N^qM  alienmn  ego  dmquam  aeortum  aAbigito  in  con- 

uiuio : 

N^que  praeripio  pulpamentnm  ndque  praenorto  pd- 

culmn:  660 

Ndqne  per  oinum  omquam  ^x  me  exoritur  discidium  in 

Gonoioio. 


Digitized  by  Google 


ffl  1  61—78      MILES  GLURiOSVS.  153 

Siquia  ibiat  odidmis,  abeo  domain,  sermoneiii  s^grego. 
y^erem,  mmorem  amoMtatemqite  dccvbuui  ex^ceo: 

Pdst,  £phesi  snun  uitos,  non  sum  inApulis,  non  Xni- 

mulae. 

PL.  6  lepidiMmndm  aenem,  ai  qaag  m^morat  nlrtiitla 

habet:  655 
Atque  quidem  [polj  pl4ne  cductum  in  nutricatu  V^nerio, 
PA.  At  qvldm  illuc  aetilis  qui  ail,  ndn  inueniea  il. 

terum 

Lepidiorem  ad  omnia  res  nec  qui  amico  ait  amiciia 

magia. 

PL.  Tui  quidem  edepol  dmnea  mores  ii  uenustai^m 

ualent. 

CMo  tria  mi  hominea  ai&richaleo  cdntra  com  iatia  md- 

ribos.  660 

PBi.  Tute  me  ut  fatedrc  iaciam  esse  ddulescentem  m<S- 

ribaa: 

fta  [ego]  ad  omsia  cdnparebo  tibl  res  benefactfa  freqnens. 

nsne  erit  tibi  iiduocato  trisd,  iracmido  ?  ecce  me, 
i^pasne  leuiV  leuiorem  dicea  quam  muiiimat  mare, 
Llqnidinieiili&aqne  ero  quam  n^taa  eat  :fovdniiia.  665 

Yel  hilar issuiu urn  conuiuam  iiinc  indidem  ei^promim 

tibi 

VA  primarium  paraattmn  atqne  dpaonatorem  dptommn. 
Tarn  dd  aaltandum  ndn  cinaedus  mdlacua  aeqaest 

que  ego. 

PA.  Qoid  ad  illaa  artto  eptaaaia,  ai  dptio  emeniit  tibit 
PL.  finlc  pro  meritia  At  referri  ptiriter  poaait  grdtia  670 
Tibique,  quibus  iiunc  m6  esse  experior  summae  solli* 

dtddini. 

£t  tIM  tanto  aitmptnl  eaae  mflii  moleatnnat.  PB.  Bfit- 

rus  es« 


Digiiized 


154  P  L  A  V  T  1  ui  1  79-99 

Nam  in  mala  uxore  itque  inimico  siqiiid  sumas,  saa^ 

In  bono  liospite  itqve  amico  qiiadstus  est  quod  siimitur, 
quod  In  dininis  rebus  siimptumst  sapienti  Incrost.  675 
Dim  uirtute  [aitiB]  eat  unde  acd^am  {tej  apat  me  cd* 

miter. 

Esy  bibe,  animo  ops^qnere  meeum  atque  dnera  te  hilari* 

tiidine: 

Liberae  smit  a^es,  litemm  aiitem  [esse]  egometmtf 

uolo. 

N4m  mUii  deum  uirtiUe  dicam  propter  diaitiAs  meas 

Lf evit  oxor^m  dotaiam  gdnere  aunno  d6cere :  680 

Set  uolo  mi  ohlatratricem  In  ac'dis  intro  mi'ttcre. 
PL.^  Qftdr  uon  ui&  i  nam  prdcreare  liberos  lepidumat 

opiu* 

PE.  Hercle  uero  liberum  esse,  id  [nimioj  mdtost  1^* 

pidius. 

NAm  bona  uxor,  ai  ea  dad  [pdtia]  eat  naquam  g^ntiimi, 
fbi  earn  poaaiem  inaiciiire?  n^ram  egone  eam  ducam 

domom,  685 
Qaa^  mihi  nnmqnam  lioe  dicat:  ^eme^  idr,  Unam^  tiM 

made  ptiUnm 

Malacum  et  calidam  cdnfidatur  tunicaeque  hibernae 

bomte, 

Ne  tigeaa  hae  bieme^s  koc  Amnqnam  viSrbmnexiiiore 

audias: 

y^ram  prioa  qnarn  g/tiXi  cantent,  qnai^  me  [ej  somne  au»- 

cltei) 

Dica^:  ^da  mihi,  air,  kalendis  meain  qui  matrem  inii- 

ncrem:  690 
D4  qui  fadam  cdadimaata :  di  qnod  dm  qidnqii^tiibim 
Prateaatrid,  cdniectrici,  Ariolae  atque  aruaplcae: 


Digitized  by  Google 


Ifl  1  100—121  MILES  GLOHIOSV  S. 


Turn  piatric^m  ciementer  non  potest  quia  muBerem :  ' 
ttm  pridem,  quia  nfiitt  apstslerit,  suscenset  turif  ia:  694 

Tom  dpstitrix  expcSstulaait  m^cnm,  parom  missum  sibi: 
Quid'^  nntrki  n6n  nmuarn  s  qoicquam,  quae  uerais 

Fligitinmst  si  nd  mittetar:  qn6  snpercilid  spicit.^ 
Haee  atque  liorum  similia  alia  damna  multa  mulierum 
prohibent  uxdre,  q«ae  mi  haias  similis  sermon^ 

aerit 

PA.  Df  tibi  propitif  amii  liercle:  uim  si  istam  amissi's 

LOiertftteiii,  bm  Udie  evadem  r&wm  rettftn^s  lociro« 

PL.  Tii  homo  el  aileii  sapienter  potis  es  coublilere 

Ubi: 

At  ilia  laua  est,  migm  In  f  enere  et  in  diuitiia  mixands 

Liberos  hominem  educare,  geiier i  monumeiituin  et  sibi. 
P£.  ^uando  habeo  maltds  cogiiatos,  quid  milii  opus  est 

Uberia?  70^ 
Nunc  keiie  Bino  et  ftrhmate  vtque  At  laole  atque  asum 

ut  lubet. 

[Nta]  nea  hem  eogaatk  dicai%  inter  eee  pArtiam: 
[ideo  nt  liberi]  me  cnrant.  nfsiuit  quid  agam,  ecqufd 

uelim: 

Prius  quam  lacet  Adsant,  rog^tant  ndctu  at  somniun 

c^perim. 

[Kos  pro  liheris  habelx),  qui  mihi  niittunt  munera.]  710 
Sacruiicaiit:  daat  indie  partem  mihi  maiorem  qu^m  fiibiy 
Abdiwontme-ad       me  ad  ae  ad  prindinm^  ad  centa 

uocaiit. 

llle  miserxumilm  se  retar,  ininumam.  qui  misit  miU. 
iili  mter  ae  extant  donia:  ^gomet  mecnm  mdsatto:  714 
^Bdna  mea  inhiant :  [dt]  certatim  nutricant  et  munerant.' 


Digitized 


156  PLAVTI       'mi  123->141 

PA.  INiiius  bona  rationc  nimiumque  dd  te  et  t«a  nud** 

turn  aides, 

]6t  tiM  flirnl  geadoL  dt  trigeminl,  al  te  bene  habea,  fflii. 
F£.  Pdl  si  habuissem,  s&tis  cepissem  mberiarum  [e] 

liberis. 

♦  »  ♦***** 
Cdntinuo  excruciircp  animt:   ate  forte  [ei]  foisadt 

^         febris,  720 
Cdnaerem  emorf:  cecidissetae  dbrias    de  equoae 

dspiam, 

M^tuerem  ne  ibi  defregisset  crura  aut  ceruicis  sibi, 
PA.  Hiiic  homiiti  dignumst  diaitiaa  dsse  et  dia  altani 

dari) 

Qui  et  rem  seruat  6%  se  bene  habet  suii>(|ue  amicis 

udlt  (bene]. 

PL.  O  lepidum  caput.  Ita  me  di  deadque  ament,  aeqndm 

fuit  725 
Deos  parauisse,  uito  exemplo  ne  dmnes  uitam  ninerent. 
Sfcut  merd  pretium  statuit  qufstprobus  agorinomua: 

Qua^  probast  [aut  lucalentaj,  pro  uii  tulc  ut  n^neat, 
Quae  inprobast,  pro  mdrcis  uitio  ddminnm  pretio  pad- 

peret: 

itidem   dims   dii»j[>ertisse   uftam  humanam  aequdm 

Mt:  730 
Qui  lepide  ingenUtna  esaet,  uitam  ei  longinquam  [ut] 

darent, 

Qui  inprobi  esseut  et  scelesti,  is  ddimerent  animam  cito. 
Stt  hdc  paraulMdnt,  [et]  homines  dssent  minua  multC  mali 
£t  minus  andactdr  scelesta  fdcerent  facta:  et  pdstea. 
Qui  homines  probi  ^sent,  esset  is  annona  nflior.  735 
P£.  Qui  deorum  consflla  culpet,  atAltua  inicitus* 

que  ait. 


Digitized  by  Google 


Ifl  11^-160  MILES  GLORIOSVS.  ^  157 

*      *      nuuG  iam  istis  reboA  desisti  decet: 
tUm  nolo  [lam]  opaouire  ut,  hospes,  toa  te  ex  nirtate 

mca 

Meae  domi  accipiiim  beuigne,  iepide  ct  lepidis  afctibus. 
PL.  Nd  me  paenltdt  iam  qvaato  atimptiii  fserfm  tiM.  710 
Nam  hdspes  niillaa  Um  In  amid  hospftium  deaortf 

potest, 

%oiii,  nbi  triduom  [IbiJ  continuom  fderit,  iam  odioaua 

siet: 

Y^ram  abi  dies  decern  eontinaos  [r^stans  odio  fiimi- 

liaeatj, 

'Tametai  domlmia  ndn  inuitna  pititur,  aenii  mir- . 

murant. 

P£.  Seraientia  seruitutem  ego  aeruos  inatruzi  mihi,  74^ 
Hdapea,  son  qui  mi  imperarent  qnfbiiaiie  ego  eaaem  ob- 

.  iidxius. 

8i  fllia  aegreat  u^ihi  quod  uoiup  eat,  meo  rem  remi- 

gtd  gero: 

Tdmen  id  quod  odidst  faeiandumst  cum  malo  atque 

ingritiia. 

Nikne  quod  occepi  dpaonatam  p^gam.   IfL.  Si  eer* 

tdroattlbl^ 

C<$mmodiilQm  opsoiUL,  ue  magno  sumptu:  miluquidais 

aat  eat.  750 

PS.  Quin  til  iatane  orittonem  hinc  u^terem  atque  anti* 

quam  dmouea? 

Prdletarid  aemone  iiAne  qvidem,  hoapea^  (itere. 

Nam  i  aolent,  qaando  iccnbuere,  nbi  cina  adpoaltaat^ 

dicere : 

'Qoid  opna  fait  iutoe  amnptu  tdnto  noatra  gritia? 
tnaaniiriatt  h^cle:  nam  idem  hoe  hdndnlbiur  aat  erii 

decern/  755 


158  P  L  A  V  T  I  mi  161—178 

Quddeonim  cwisa  dpsonaUunst,  e«lpaiit  et  comeduQt 

PA.  Fit  pol  illuc  ad  illut  exemplum :  ut  docte  et  per- 

specte  Mpit. 

P£.       eiden  Juuniiies  ntoqmn  dicnut,  qnimqnam 

adpositmnst  implitor : 
*Iube  illut  demi:  tdlleiianc  patmam:  r^inoue  pernam, 

AAter  fllam  oflUnn  porciDuii:  prdbus  hie  conger  M- 

gidust:  760 

R^moae,  abi  aufer*:  n^uaem  eornm  haec  idseuerare 

addlas, 

S^t  proeellunt  sese  in  mensaiu,  dum  inhiant  [quae  fa- 

atidUiiii]« 

PA.  Bdims  bene  nl  maltfs  deaeriprit  m^s.  PB.  Ht«t 

centeiiNuaiam 

Partem  dixi  atque,  otium  rei  ai  sit,  peasuiii  expr^mere. 
PA.  Igitar  id  quod  ^tnr  huiee  prfmnm  praenortf 

decet.  766 
Munc  hoc  animuin  adaortlte  am  bo.    opus  est  mihi 

Of  eri  tva,  , 

Periplecomene:  nim  e^o  inneui  l^pidam  sueophintiani, 
Qui  idmutiietur  miles  usque  caesariatua,  atque  uti 
Huic  amanti  ac  Philocomaaio  banc  ^cficiamoa  ctfpiam, 
Vt  Mc  eaii  abd«c«t  babeaiqne.   PB.  Wan  iatue  ra- 

tionem  uolo.  770 
PA.  At  ego  «i  analxUii  dan  telone  tinm        P£.  I^wn 

ad  rem  naniatf 
PA.  Qududo  liabebo,  igtMr  rationem  mearum  labrica- 

rum  dabo. 

PB.  "^tere,  aceipe.  PA.  Xceipe  a  me  riaam  ratti»* 

indiii  doli 


Digitized  by  Google 


m  1  l79--m  MILES  6L0RI0SVS* 


150 


QuAm  mhtiioL  PE.  ribi  perpurgatis  qperam  dabimm 

Aiiribu$. 

JfA.  Enu  mcuB  ita  m^us  moednui  miilienuiuil,  at 

minem  775 
l  ime  adae%ae  aeque  fiuurum  credam.  F£«  Credo  ego 

latacitem. 

PA.  Itqne  [  is  ]  Alexandri  praestare  pimMicat  fonna^ 

suam: 

iuqae  omnte  se  ultrd  «ecUri  in  Kplteao  memorat  md- 

Ueres. 

PEL  Edcpol  (|ui  te  dc  isto  raulti  cuj^iimt  uuuc  iiieu* 

ti'rier: 

S4ii  ego  ita  cise  at  dicis  teneo  pukre.  proiH,  Par- 

la^trlo,  780 

Qadm  potis  tarn  uerba  confer  inaxuiue  ad  cojipciidiiun. 

PA.  Ecqaam  ta  potfs  reperire  fdrma  lepida  multereiUv 

Qaolfaceti^rom  [cor]  corpiisqae  iitplenam  ^doU? 

P£.  Ingenoamue  an  libertinam?  FA.  Ai^qui  i^tuc  faciam^ 

diim  modo 

fism  des  quae  sit  qua^taosa,  qua^  alat  corpus  cdrpure 
Qaoique  saplat  pectus :  uam  cor  aou  potest,  quod  nulla 

liabet,  786 
Pfi.  La&tam  oia  an  stedom  lauta  qua^  ttt?  PA.  Siecan^ 

fat]  siieidam : 

Qaim  lepidisaunuim  potia  quanmue  idiUesfienteiii  mik' 

xorne. 

F£.  Habeo  eccillam  meam  clueutdin,  meretricem  ada- 

leacentulam. 

SiSt  qold  ea  vaaa  ^t?  PA.  Vt  ad  ted  earn  iam  dedudbi 

donium  790 
Itaquc  eamkttc  oruitam  adducas,  (utjinatrouanuaiaodo 
Cdpite  compto  crfiiia  aittaaqne  hdbeat  adsimoi^tqae  ae 


Digitized 


f' 

160     '  P  L  A  V  T  I  mi  19&-21& 

Tuam  esse  uxorem:  ita  pra^piundomst.    P]B.  J^rro 

qvam  insistis  uiain* 
PA.  Itscies.  set^qnaeaiicillast  flii?  P£.  Estpriin^ 

'  cata. 

PA.  £a  qvoque  opus  est.  Ita  praecipito  mulieri  atque 

ancfflulae,  795 

Vt  simulet  se  tuam  esse  axorem  et  dcperire  huuc  mi- 

litem: 

Qnisiqiie  hnnc  annlurn  suae  faneae  d^erit,  ea  porrd 

miM, 

Mditl  Qt  dar^m:  quasique  [eij  ege  reiaiminterpres.  PS. 

Alidio: 

mint  surdo  iierhei  a  auris.  PA.  Egoniet  recta  [seinita 
earn  ibo :  aj  tad  mi  oxore  dicam  delatnm  et  datum,  800 
sese  ad  eum  cdnciliarem.   flle  eiua  domi  capiat 

miser: 

Quf  nisi  adulterid  studiosus  rei  nulli  aliaest  inprobus. 
P£.  Ndn  potait  reperfre,  ai  ipsi  Sdii  qoaenmdds  dares, 

L^pidiores  duus  ad  hanc  rem  quam  egomet.  habe  ani- 

miun  bonum. 

PA.  ^rgo  adeores:  prdperato  opus  est  niUic  tu  auscnlta^ 

Pledsteles.  80S 
PL*  Tibi  sum  oboedi^s.   FA.  Hoc  facito:  miles  do- 
mum  uM  adu^erit, 
MAninerla  ne  Phdocmuurfum  ndmlnes.  PL.'  Quam  no- 

minem  ? 

PA.  Ql^ceram.  PL.  Nempe  eand^  quae  dudum  cdn- 

stltuUat.  PA.  P4x,aM. 

PL.  Mdminero:  set  qm'd  memlnissc  id  r^fert,  ego  [ne- 

BcioJ  tamen. 

PA.  jftgoenlm  dfcam  tdm,  quandouaus^ptfseet  Interei 

tace :  810 


Digitized  by  Google 


4 


m  1  Sie— 3  17  MILES  6L0RI0SVS.  161 

Vt  ItamJ  qaom  etiam  hie  iget  actatam  p&rtis  defends 

PL.      ego  Intro  igltiir.   PA.  f ,  prftecepta  sArie  ad* 

cor^s  face. 


Falabstbio.  Ltcbio, 

'  PA.  QnuitAs  res  turbo,  qudntaa  moneo  BiAchinafltf , 
Erfptam  ego  hodle  eifnoabinam  mfliti, 
Si  conturiati  b^ne  sunt  maiiuplar^s  mei,  815 
Set  ilium  uocabo.  bens  Sc^ledre,  nisi  negdtfainut, 
Progr^dere  anteaedis:  t^noeoPala^strio.  ' 
LV.  Non  (Speraest  Sceledro.  PA.  Quidiaini  LV. 

Sorbet  ddrmiens. 
PA.  Quid,  adrbet?  LV.  fflut  «8tdrtif  uolal  dfcere : 
Set  quia  consimilest  qaom  stertas  quasi  sdrbeas,  820 

******  PA.Bho, 
An  ddrmit  Sceledrua  intna?  LV.  Non  nasd  qnfdem : 
Nam  eo  mdgnum  clamat.    PA.  T^tigit  calicem 

cUnculum: 
Deprdmpsit  nardfid  imphoram  eeBirtua. 
Eho  tu,  scoleste,  i^wi  ilJi  4suppAomiVs:  elio.     •  825 
LV.  Quid  oia?   PA.  Qui  lubitumst  illi  condor- 

mlacere? 

LV.  Oculfs,  opinoi.    PA.  N6n  te  istuc  rogitd, 

scelos. 

ProcMehuc:  iam  perlsti  nial  nerdm  ado. 

Prompsfsti  tu  illi  umuia  */  LV.  Non  prompaf.  PA. 

Negaa? 

LV*  -Nego  Urde  nero :  nam  ffle  me  niHnit  df- 
cere. 830 
Plattts  I.  11 


Digitized  by  Google 


PL  AYTI  ma  18-41 

Neqae  eqnidem  hemtnas  dcto  exprompal  in  uircenra, 
JVequei'lle  calidum  Mc  Exhibit  in  prandium. 
PA.  Nequetubibifiti?  LV.  Di  me  perdant  Mbi, 
Si  bftere  potoL  PA.  Qufdiamf  LY.  Quiaenim 

op9<Srbui : 

Nam  nimis  calebaty  dmburebat  giitturem,  835 
PA.  Alii  ^rii  amit,  flii  poscam  pdtitant: 

Bond  suppromo  et  promo  cellam  creditam. 
LY.  Taidem  hercle  faceres,  si  tibi  csset  crediU: 
Qaoniam  a^nlari  ndn  licet,  nimc  finiidea. 
VA,  Eho,  840 
An  iimquam  prompsit  dntehac?  respond^  scelus* 
Atqne  ut  ta  aeire  pdsais,  edlc<$tibie 
Si  fdsa  dices  [s^rio],  excrncidbere. 
LV.  Itan  uero  ?  at  tu  ipse  me  dixisse  delices: 
Poat  [6]  aagina  ego  6iciar  celUria,  -  485 

Yt  tibi  qui  promptet  ilimi  anpprpmdm  pares. 
PA.  Non  edepol  faciam:  age  eioquere  aadact^ 

mihi. 

LY.  Nvmquam  Edepol  nidi  prdmere.  nenmi  hie 

erat: 

Mihiln^penibaty  ^opr#mdbanpdatea. 

PA.  Hem,  860 

Ebi  cr^bro,  [credo,]  cApite  sistebint  cadi. 
LV.  Non  hercle  tarn  istic  uilide  cassabant  cadL 
Set  in  c^lla  panlvm  Ucoli  erat  nlmia  Iitbriet: 
Ibi  erdt  bilibris  aula  sic  propter  cados : 
Ea  saepe  decieas  cdnplebatur  [m]  die :  865 
Yhi  bicehabatar  atia,  eaaaabint  eadi 
PA.  AM  £ntro.  [neuipe]  in  cella  uos  uindria 
Bacchanal  facitia:  iam  hercle  ego  eriim  addncam 

i  foro« 


Digitized  by  GoogI* 


la  2  4&-d  4     MILES  GLORIOSVS.  16} 


LV.  Perii:  ^xcnicitbil       cms,  demwii  si 

nerit, 

Qaom  baec  iicU  scibit,  quia  [e^o}  ftibi  non  di- 

xerim.  860 

Fngiam  h^rde  aliqao  atque  hoc  in  diem  cj^tollam 

nialam. 

Ne  d(xerilla  dpsecro  hide  fideoL 

PA.  Quo  td  agisi  LY.  Mimiu  mimflio:  iunhac 

reuenero. 

PA.  Qais  midt?  LV.  Phflocomdifimi.  PA.  Abi: 

actntdm  redL 

LV.  Qaaesd  tamen,  in  partem  infortnnf  meam,  865 

Si  diuidetnr,  me  dpsente  accipitd  tamen. 

PA.  M odo  Intellexi  qodm  r^m  mulier  gdsaerit: 

Quia  Sc^ledrns  dormit,  hiinc  subeustod^m  suum 
Fora&  ^blegauil,  dam  ib  se  hue  transirdt.  placet. 
SetPdriplecomeaw  qQam  el  mandaid  mdlierem  870 

Niinis  l^pidd  forma  diicli.    di  hcrcle  iiauc  rem 

ddiuuant, 

l^oam  iig^  omala  ineddit^  fca«  meretrleie. 

Lepide  hdc  aucciedit  aub  manas  negdUum. 


PsiIPLfiCOHBOTS.    AcmonLBTTIYH.  (lIlLrailllPFA.) 

PattaBSYuo. 

P£.  Rem  omnem^  Aeroteleutinm,  tibi  tibiqae  una, 

MUphidi^ 

Ihmi  doBMiHiiwi  drdin^^.  banc  fcbriedm  faDaeiiaqite 

Hinua  si  tenetis,  ddnuo  uolo  pdrcipiatis  pi  aue :  876 
fiatia  ai  inteUegMa,  dlfart  eat  qaod  pdtius  fabal^mur. 

n* 


Digitized  by 


1«4  P  L  A  V  T  I  m  3  5^22 

'  AC.  Stultitia  atque  iusipientla  [insdlsitaaque  herclej 

ba^c  sit, 

Me  ire  £ft  .ep«i  aliemim  wkt  tibf  meam  tfpenun  poIIt<* 

citiri, 

SI  in.  diplileliia  ea  n^ciam  aut  mala  ^aae  aut  firaii* 

diil^ta.  880 
PE.  At  m^nst  [te]  monger.  AG.  Meretrkem  con- 

*  mondri 
Qaam  sine  magni  rtferat,  milii  cUmst.  quid?  egone 

firuatra, 

Postquam  idbibere  anr^s  meae  taae  Idream  or»- 

tldnia, 

TOA  ddi  mUes  quem  dd  modma  peMnel  deascidri  ? 
P£.  At  a^mo  solos  sdtis  sapit:  nam  ego  miiltoa  aaepe 

nidi  885 
Begidnem  Hagere  cdnaili  prlna  qnim  repertam  ha- 

b^rent. 

AC.  Slqnid  faciandunst  mulieri  male  itqite  mali* 

tidae, 

Ibieifnmortalis  mdmoriast  meminfsse  id  sempit^rno; 
Sin  bdne  quid  aut  fid^ter  faciunduuat,  eaedem 

endniet 

ObVnioaa  ezt^plo  nti  fiit,  meraiDissc  ndqueat.  890 
PE.  Ergo  istuc  metno  qadd  aenit  aobia|Mliuidiun 

tttrumqne;  - 
Nam  id  prdderit  miht,  mfliti  mile  qndd  facietis  dmbae. 
AC.  D  lun  u6  ficientes  quid  bonum  faci^mna^  ne  for* 

mida. 

MalawUlamnlleardat      *      *      *  * 

^      ^      ik6  pane,  pcidribns  eonn^nimit. 
PE.  Ua  nda  deeet  cona^quiminL  PA.  Ceaao  dgo  HUa 

obiriam  fref  896 


Digitized  by  Google 


IB  3  23-39      MILES  GLORIOS VS.  '  165 


JPE.  Bene  dppwtaneqiie  dbniam  es,  Palaestrio..  en  UtA 

Adtant 

Quas      iatdsti  mddicere  et  quo  ornitn.   PA.  En, 

naster  esto : 

Venfre  Balaam  gaiideo*  lepide  h^rcle  ornataa  ducia. 
PalaMario  AcroteleAtinm  aalAtat.    AC.  Quit  hie 

am^bost^  900 
Qui  Um  pro  noU ndmiDat  me?   F£.  Hie  ndater  ar- 

AC.  Salae,  archiiectc.  PA.  Silua  sis.  set  die  mild, 

ecqaid  hie  te 

Oneriiiit  praeceptis?  PB.  Probe  medltftim  ntran^ 

que  diico. 

PA.  Audire  eupio  qaem  id  modum:  neqidd  peeeetia 

*  pAueo. 

PB.  Ad  tua  praecepta  df?  meo  nihil  nauom  adpnsiui.  905 
AC.  JKempe  ludificari  miiitem  tuom  erum  iiial  PA. 

£loetita*a.  • 

AC.  Lepide  et  sapieutcr,  cdmmode  et  i'ae^te  res  pa- 

ritast. 

PA.  Atqae  hifais  norem  M  nolo  (eaaej  Maimulare* 

AC.  Fiet. 

PA.  Qniai  miUti  Animiim  adieeeris  simulire.  AC.  Sip 

liitdrmnBt. 

PA.  Qnasique  ^a  res  per  me  interpretem  et  tuam  in- 

cillam  adcor^tnr.  910 

AG.  Bomiaiitileapoteras^Bse:  namqiae  w&ut  falnift 

diets. 

PA.  Qaamque  dnulom  hiinc  aneillula  tua  apa  detu- 

lerit  id  me, 

Quern  [pdrro]  ego  milftf  darem  tola  nMiB,  AC.  Vera 

dfcis. 


Digitized  by  Google 


166  PLAVTI  1113  40-59 


Pfi.  Quid  istis  uirnc  memoratfs  opnst,  quae  comne- 

minere?  AC.  M^ast. 
Nam,  mi  patroue,  Iioc  cdgitato :  nbi  prdbas  est  archi- 
tect us,  916 
Bene  Uueatun  sf  semel  carfnam  conloeiiiit, 
Facile  tsse  nauem  fdcere,  abi.     ♦      *      ♦  * 
Nunc  ha^c  carina  sHia  probe  funddta  et  bene  sla- 

tutaat: 

Adsunt  fabri  arcMttfctonesqae  ad  eim  [rem]  hant  in* 

pen'ti. 

8H  n6n  nos  materiArina  remor^ior,  quod  opnst  qui  det, 
Noul  fndolem  nostri  ingeni,  cito  erit  parata  niois.  921 
PA.  Nempe  tii  noaisti  mflitem,  meom  erum?  AC.  Ro- 

gare  miromst : 
Popnll  ddinm  qiddnl  ntfnerim,  magnidiciun,  cincin- 

natum , 

Moechuii  ungnentatuin  i  PA.  ISvm  ille  te  nam  nduit 

AC.  Nnmqnamnfdit: 
Qni  ndnerit  me  quis  ego  sim  ?   PA.  Nimis  l^pf de  fa- 

En  pdtaerlt  [rem]  l^idina  j^ol  fieri.  AC.  Potin  at  hd- 

minem 

Mihi  des,  qoiescas  cetera  ^  ni  ludilicaia  ero  hdminem, 
Cnlpam  dninem  in  med  inpdnito.   PA.  Age  ^tor  In- 
tro abite: 

hiii'stite  hoc  negdtium  sapienter.  AC.  Alia  cura. 
PA.  Age,P^riplecomene,ius  mhie  iamdncintro.  ego 

f  eo]  ad  formn,  fllnm  990 
Conu^niam  atqae  hunc  ei  aiiuluiu  dabo  4tqne  prce^ 

dicibo 

A  tAa  esse  more  mihi  datom  eamqne  fllnm  d^perire. 

Banc  ad  iiob,  quom  extemplo  i  foro  ueniAnns^mittitdte^ 


Digitized  by  Google 


m  3  dO-71     MILES  GLORIOSVS.  167 


Quasi  claueolam  ad  [earn]  mfssa  sit.    FE.  Faciciiius: 

alia  ciira, 

PA.  Voa  mddo  ewrate :  ego  ilium  probe  iam  oneritiun 

mncinilio.  935 

P£.  Bene  ambnla,  bene  rem  gere.  at  ego  nunc  si  ec- 

fidam  hoc  pUne, 
Vt  cdncubinam  mflitiA  mens  hdspes  habeat  htf  die 

Atque  bine  Atiieuatj  daehat;  [^ij  iiudic  iiunc  dolum  do- 

Umns, 

QnidtibtegoiiiittammibieiiB?  AC.      ^       *  * 

*     *     *     *     dat  nunc  <ib  se  mulier  op  cram,  940 
Lepidissume  et  compttasume  conjQdo  ronfuturum. 
Ybi  fdcta  erit  eonUtio  nosMrnm  maliddroni, 

Hau  uereor  ne  uos  subdola  pcrtuliii  pei  uincamur. 
Abedmus  ergo  intro,  haec  uti  medit^ur  eo« 

giUtc, 

Vt  ddcorate  et  edmmode  boc  quod  agundumat  exe- 

qudmur :  945 

Neqiiid,  nbi  mflea  n^nerit^  titnb^tur.  AC.  'tu  morire. 


Digiiized 


« 


\ 


m  P  L  A  V  T  I  on  1 1-14 


AGIVS  lUL 

Pyboo^oliu ic£s.  Falabst&io. 

P¥.  Vdlnp  est  quod  agas  si  id  procedit  l^pide  [atque  ex] 

aentfotia. 

Nam  ego  hodie  ad  Selcucum  regem  misi  parasitiim 

memii) 

"^t  latFonea.qiute  condui  hinc  id,  Seleacnm  duceret: 

Qui  ^ias  regnmn  tutarentnr,  mfhi  dam  iieret  dtiom.  950 
FA.  Qam  tn  taam  rem  ciira  potius  qudm  Seleaci.  qua^ 

tibl 

Cdndiilo  nou  Ucoleiita  t6vtvT  per  me  tnt^retem. 

FY.  tmmo  omnis  res  pdstcriores  pdno  atque  operam 

dd  Uhl 

Ldqvere :  aurfa  meia  profecto  d^do  in  dltfonAn  toim. 

FA.  Cfrcmnflpicedmii,  n^qnis  nostro  hie  auceps  ser- 

moni  siet;  955 
Nam  hdc  negoti  eUndesdno  ut  ^erem  mandatfimstmihL 

FY.  N^mo  adest.  PA.  Hunc  ^rrabonem  amuris  primura 

a  me  dccipe. 

FY.  Quid  hie  f  vndeat  ?  FA.  A  luealenta  atque  [A]  ieuAm 

f^mina, 

Qua^  te  amat  tuamque  expetessit  pulcram  pulcritu- 

dinem. 

&1UI  nimc  ml  audnm  id  te  anellla  pdiro  «t  deferr^ 

dedit  960 


Digitized  by  Google 


nn  1 16-31     HILES  GLORIOSVS*  169 

PY.  Quid?  ea ingenaaiie  an  fcstuca  ficta  [e]  serua  li- 

berast? 

FA.  Vah, 

Kgonc  ut  ad  te  ab  Kbertina  esse  ai'iderem  internuntius, 
Qoi  ingeniiii  aatis  r^ponsare  n^qaeas,    quae  cu- 

>  piuat  tat? 

PY.  Nuptauest  an  Uidua  ?  PA.  Et  iiapla  et  uiduajst.  1*Y. 

Qao  pactd  potis  966 
Nikpta  et  vidua  ease  ^dem?  PA.  Quia  adul<§8ceiia  nup- 

last  cum  sene. 

PY.  £uge.  PA.  Lepida  et  liberali  fdrmaat.  PY.  Gaue 

mendiciuiii, 

PA.  Ai  taam  fonutm  ilia  una  dignast.  PY.  Hcrcle  pul- 

cram  pra^it  as. 
quia  eaalf  PA.  Senis  hdiua  uxor  PMpleeomeui  in 

prdxumost. 

£a  demoritur  tc  Atque  ab  illo  ciipit  abire :  odit  seuem.  970 

NiDUic  te  orare  atque  dptecrare  iilsait  ut  tui  cdpiam 

8iU  potestattfmqne  facias.  PY.  Cdpto  herde  equtdem, 

si  I'Ua  nolt. 

PA.  Quato  cupiat?  PY.  Quid  iU4  faciemua  ctfncubina 

quad  domiatf 

PA.  Quin  tu  ill  am  iube  aps  te  abire  quo  lubet:  sicdt 

soror 

faqa  hue  gemina  udnit  BSpheanm  et  mdter  areeaadnt- 

qne  earn.  975 
PY.  Ehotu,  aduenitue  Epliesum  mater  <Uu8?  PA.  Aiunt 

qui  aeiunt. 

PY.  Hcrcle  occasionem  lepidam  ut  inulierem  excladdm 

lor  as. 

PA.  fauno  uin  tu  Idpide  faeere?  PY.  Ldquere  et  eou- 

silium  cedo. 

Digitized  by  Google 


170  P  L  A  V  T  I  un  1 32-2  4 

PA.  Viu  tu  iilam  actutuni  amouere,  a  te  ut  abeat  per 

X  grdtiam? 
FY.  CAplo.  PA.  Turn  te  hocficere  oportet  tibi  diui-* 

tiarurn  adt'atimst:  980 
lube  sibi  aaram  atque  drnainenta  quae  flU  instruxU 

mdUeri 

[6mnia]  dono  habere  auferreqae  dps  te  quo  labedt  sibi. 
FY.  FUcetut  dicis.  sel  [eniiD]  ne  istam  amittam  et  baec 

matdt  fidem 

Vfdemodo,  PA.  Yah  ddicata's:  qua^  te  tamquam  ocn* 

Ids  amet 

FY.  V^iis  me  Binat.  FA.  St^tice:  aperitorfdris:  con- 
cede hac  «diiicidm.  96& 

iliicc  celoxillfost  quae  liinc  egri^dftur  interuiaitia. 
FY.  ^oae  hade  celox?  FA.  AudUula  illiua  dat  quae 

hine  egreditdr  foraa: 
Quae  4nulum  istunc  dttulit  quem  tfbi  dedi.  FY.  £depol 

haec  quidem 

Bdlluhflt  PA.  Pithddmiiluec  eat  prad  ilheltpfntvr- 

nfciiim. 

Viden  tu  iilam  oculis  uenaturam  fdcere  atque  aucijpiuiii 

auribus?  990 


MXLFUIDIPPA.    PVMOPOLINICBS.  FaLABSTEIO. 

MI.  14mst  ante  aedis  circus  ubi  sunt  ludi  faciundi  mihi. 
Djfifliaiulabo  hoa  qudai  noD  uideam  ndgue  esae  bic 

etiamddn  aeiain.- 
FY.  Tace :  subauscult^mus,  ecqui  de  mc  fiat  nicntio. 
HI.  Numqui  bic  prope  adeat  qui  rem  alieuam  pdtius 

evrtt  quim  iaam? 


Digitized  by  Google 


uii2  5*.20     MILES  6L0R10SVS.  17i 

Qui  aucQpet  me  quid  agam  qui  de  ueNperi  uiiUtsuo? 
Eos  nunc  homines  m^tao  ne  opaint  mihi  neae  opstent 

itspiam,  996 

[Dumiiiaj  dumo  si  clam  hue  tran^ibit,  quae  hiiius  cupicns 

corporist, 

Quae  dmat  hue  hominem  nfmiom  lepidam  et  nfmia  pal- 
er itudi  no, 

MiHtem  Pyrgopullnieem.    PY.  Satin  haec  quoqae  me 

Laudat  spedm  metm«  PA.  £depol  hnlns  s^rmo  hant 

cinerera  quaeriiat.  1000 
PY.  Qno  Argamen^?  PA.  Qai'a  enim  loquitur  laute  el 

mlnnma  stf  rdide. 

[Quidquid  i^taec  d^  te  loquitur,  nihil  attrcctat  sdr- 

didi.  J 

Turn  autem  ilia  i[)sast  nfminm  lepida  nCmisque  nitida 

femina. 

P¥.  Herde  uero  ^haecj  lam  adlubeacit  primulum,  Pa- 

la^trio.  • 

PA.  Priusne  quam  iUam  ocuKs  uidisti  ?  PY.  Qudd  uideo, 

.  idcreddmilii:  1U06 
Nam  hai^  laeerta  mAllo  apaente  me  ddigit  se  at  amem« 

PA.  Herde  himc  quidem 
Nil  tu  amassis:  mihi  desponsast,   tibi  si  ilia  hodie 

nApaerit, 

£go  oontlBao  udremhincdacam.  PY.  Bhrgo  hinc  quid 

dubitas  cdnloqui  ? 
PA.  Scqoere  hac  me  ergo*  PY.  P^disecua  tibi  sum.  MI. 

"^tinam,  qaoina  eantA  foraa 

[HucJ  sum  ei,^ressa,  cunueniundi  nii'lii  potestas  euciiat.  1010 
PA.  Erit  et  tihi  exoptatom  dptinget :  bonum  habe  ini- 

*  mom,  neformida. 


Digitized  by 


172  P  L  A  V  T  I  ou  2  ai-36 

Homo  quidamst  qui  scit  qudd  quaeris  ubi  sit.  MI.  Quem 

ego  liic  aadioi? 
PA.  Soeium  tnonun  cmsfliomm  et  partf dpem  [eek- 

tdram]. 

MI.  Tain  pdl  ego  id  quod  eelo  haut  celo.   PA.  launo 

^tiam  sic  non  odaa. 
IIL  Quo  argumento?  FA.  bifid6acelaa:  ego  aim  tibi 

firine  fidus. 

BIL  Cedo  fllgnum,  aiharimclUcchariim  ea.  PA.  Amat 

mAller  qnaedam  qn^dam. 

BU.  Pol  istuc  qnidem  maltae.   PA.  At  ndn  multae  dc 

digito  donum  nuttant. 
HI.  Enim  cdgnoni  niuic:  f^dati  modo  ml  ^  procliao 

planum,  * 
Set  hie  numquis  adeat*/    PA.  Vel  ad^st  ael  non.  ML 

Oedo    miJii  aolae  adlam. 
PA.  Jiieuin  an  longinquo  sermon!?  MI.  Tribus  u^rbis. 

PA.  lam  ad  te  redeo.  1020 
FT.  Quid?  ego  irtabo  Ue  tantlaper^ciini  hac  forma  41 

faetfaaieMatraf 
PA.  Patere  atque  asta:  tibi  ego  hdnc  do  operam.  PY. 

Propera:  [^zpectando]  ezcr6dor. 
FA.  Fedet^mptim  to  sda  trictari  aolltii  esse  huliia  modi 

mercis. 

FY.  Age  age^  ut  tibi  mazmne  cdneinnomat.  PA.  Nal* 

ItAntat  hoc  atolidina  atoun. 

Adeo  ad  te.  quid  me  uoluisti?  MI.  Quopdctohoc  da- 
dam  accepiy  1026 

[Calidte]  refero  ad  te  cdsaiUam,  himc  qvaai  d^pe^eat. 

PA.  IVneo  I'stuc. 
Conlaudato  formam  6t  ladem  et  uirtulia  cowne- 

marlto. 


Digitized  by 


m  2  37-  62    MILES  GLORIOSVS.  I73 

ML  Ad  eim  rem  habeo  onmem  ad^,  tibi  nti  dvddm 

iim  demonsMul. 
Til  edntrt  em  et  cdntempk  et  de  meis  nenator 

uerbis. 

r\.  Aliquim  ddU  partem  hodie  dperae  des  denfqne: 

tandem  ilieo  addsdum.  1030 
PA.  Adsam:  impera,  siqmdufs.    PY.  Quid  fllaec  Bar- 
rel tibi  9  PA.  LamentM 
Ait  fllam  mfaeram,  erdefari  et  lacrumintem  se  ad- 

flietire^ 

^oia  tis  egeat,  qoia  t^careat:  bb  eim  rem  hue  ad  te 

mfssaat.  ^ 

PY.  lube  adire.  PA.  At  scin  quid  tii  facias    iuce  te  fa- 

8tidi  pUniui, 

<)«aai  n&a  lubeits  me  hieltoiato,  quia  afe  te  uolgo 

uolgem.  1035 
PY.  Memmi  ^t  praeceptis  p^rebo.  PA.  Voca  {ego]  ^rgo 

bane  quae  te  qiiaMt? 
FY.  Adeit,  siqiiid  uoIt  PA.  Sfqnid  uis,  adi,  rnuiier. 

MI.  Polcer,  sllae. 
PY.  Me«m  c<»giiomeBtiim  ednmemorat.   di  tfti  dent 

quaequomque  6ptes. 
ML  Tecmnaetatemexigerei'itlioeat.  PY.  Nimimndp. 

tas.  Ml.  Non  me  dice, 
Set  erin  meam  quae  te  ddmorftmr.  PY.  Midtae  fdem 

istuc  aliae  cupiuat,  1040 
Qoibos  cdpia  non  eat    MI.  Ecastor  baa  miramat: 

teliabeaeirmn, 
Homing  tam  pnlcrmn  et  pradclarum  uirtute  et  fortem 

li&ctia. 

Ue«a,  dignior  fidt  qniaq nam  hdmo  qui  eaaetl  PA.  Noa 

k^rdelnmannat  [spurcui]:  - 


Digitized  by  Google 


174    ^  P  L  A  V  T  1  im  2  6d~68 

Mam  u(^ltiirio  plas  hitmani  cred<kit.    FY.  Magnttm  me 

Nanc,  qnitm  illaec  me  sk  cdnlmudat.  PA*  Yidea  tu  Igat^ 

Bom,  lU  scscinfcrt?  10^5 
Qain  ta  hnic  reaposde:  haec  illaec  eal  ab  illie  qvam 

dudnm  fdfxi]. 

FY.  Qitauamab  iUarum?  nam  ita  me  occufsant  multae: 

ft 

meminisse  hau  pdasom. 
MI.  Ab  SU  quae  digiios  dd«pol!at  saoa  tt,  tiiM  dlgttot 

dccorat : 

Nam  himc  tottlujtt  lego]  ab  tui  cupienti  hmc  detail)  Mc 

[ad  te]  pdrro. 

PY.  Quid  nunc  tibi  uis,  inulier,  memora.   MI.  Vt  quae 

tis  cupit  earn  ne  sperHas :  1050 
Quae  p^  turn  nimc  mUm  aiuit:  ait  in  te  tpei 

iinost. 

FY,.  Quiduunc  uolt?  MI.  Te  coi^^llare  et  conplecti 

et  contrect^e. 
Nam  hM  tu  iUi  fen  tiippetias ,  iam  ilia  iirimmu  deipoii<- 

debit. 

Age,  mi  Achillea,  fiat  qnddte  eros  aeiu  fllam,  pnleer, 

pdlcre.  > 
Exprdme  beuignum  ex  te  ingeniom,  nrbieape,  occisor 

rdgmiL  1065 

PY:  He1^ 

Hercle  ddioaas  res:  qudtiens  hoc  tibi,  a^rbero,  ego 

interdixi, 

Meam  nd  ate  solgo  pdlSeitere  operim.  PA.  Avdln  to, 

^  mnller? 
Dixi  hdc  tibi  dudnm  et  nunc  dieo :  ni  hnic  adrri  adfertnr 

mdroee,  lOM 
Non  hie  auo  aeminid  quemqnam  porcdllam  inpertitumat. 


Digitized  by  Google 


im2  6d^83     MILES  GLORIOSVS.  i7i> 

MI.  Dabitur  quantum  ipsus  preti  poscet.  PA.  Taientiioi 

Philippimi  haic  opus  aurist. 

Wanst      nwiuie  accipidt.    MI.  Heu,  ecastor  nimis 

uilist  tandeni. 

FY.  Non  milL\  aaaritia  nmqaain  ignataat:  satis  hibeo 

dluititfrain. 

Pla&(polJ  mi  auri  millest  modium  Pliilippi.  PA,  Praeter 

thensaurumst; 
Tam  arg^Dti  niontia,  ndn  massaa  habet:  A^taa  aeqve 

non  altast.  1065 

MI.  Hen,  , 

Ec^tor  periuraii.  PA.  ttliido?  MI.  Quid  ego  9  At  sub- 

lecto?  PA.  Sdtc. 
ML  Set  amdbo  me  mltte  ictutum.   PA.  Quin  ta  imfe 

reapondea  dliqoid, 
Avt  fdctarnm  ant  non  fietnnunf  quid  lllim  miser  am 

animi  excrucias, 
^naenumqaammaledet^meritaat?  PY.  labeetoipae 

exirehue  Adnoa: 
Die  me  omnia  quae  uoit  fdcturum.  MI.  Facisnunc  ut  [tej 

facere  a^nomaly  107^ 
<taom  qnw6  llUaee]  nolt  ead&n  ta  nia.  PA.  Non  fnanknm 

huic  ing^nlumst. 
Ml«  Quomqiie  dratrieem  hau  spr^uisti  siatiqne  exorare 

6c  te. 

Quid  est,  ut  ludo?  PA.  Nequeo  jiercle  equidem  risu  id- 

moderarier.  MI.  {^rgoj 
Ob  elm  cansam  hue  aps  te  inorti.  PY.  Non  ^depol  tn 

iicis,  niulier, 

Quantum  dgo  iionorem  nunc  flli  habeo.  MI.  Scio  et  Istuc  ' 

Uli  dlcaoL  1075 


Digiiized 


176  P  L  A  V  T  I  mi  2  84-99 

PA.  Contra  fturo  alii  hanc  uend^  potnit  opertm.  ML 

Pol  iatnc  tiM  erOo. 
PA.  Meri  b<^llatores  gignnntar,  qiias  hie  praegnatis 

Bt  pieri  annos  octtngentos  vioihit.  Mf<  Vae  tibi,  na- 

g^tor. 

FY.  Qaiii  uulle  annoram  p^rpetuo  uiadnt  ab  saedo  ad 

aa^diun. 

PA.  fio  iiiiiiui!>  dixly  ne  haec  cdnseret  me  aduorsum  §6 

mentfri.  1080 

:1!Q.  Periiy  quot  Mc  ipse  ann^Sa  niiiet,  qaoiiW'fflil  tam  dia 

ufaont  ? 

PY.  Postridno  uatas  sum  ^go,  mulier,  quam  Iiippiter  ex 

Ope  n&tiifit. 

PA.  Sihlcprldle  natiu  for^t  quam  illest,  hie  liab<ret 

regnum  in  caelo. 

ML  lam  iim  aat  amaboat:  ainite  abeam^  ai  pdasora,  aiaa 

a  udbla. 

PA.  Quia  ^rgo  abis,  quando  rdsponsnmst  ?  MI.  Ibo  at- 

que  illam  hac  addiicam,  1085 
Propter  [quam]  openatmiM.  ntoqmdiiis?  PY.Ne  mi- 

sim  pulcer  quYirn  sum: 
Ita  me  mea  ibrma  habet  adlUcitum.  PA.  (^uid  uimc  staa  ? 

qidnabiBl  MI.  ikeo. 
PA.  Atque  ddeo,  aadin?  diclto  docte  et  corddte.  dU. 

\t  cor  ei  aiiiat. 
PA.  Pbiloedmaaio  die,  aC  eaat  hie,  domam  at  tr^naeat: 

liunc  liic  ^sse. 

ML  Hie  cum  mea  eraat:  [nam]  dim  nostrum  hunc  aer- 

mtf  nem  anbleg^ront  1090 

PA.  Lepid^factomat:  iam  cx  sc^rmone  hv.c  gubemdbont 

doctiofi  pdrro. 


Digitized  by  Google 


UBS  24  MILKS  (JfLORIdSVS. 


MI.  Remorire:  abeo.    PA  Neque  te  remoror  neque 

FY.  bkM  Mtttitoe  fllte        Hmot  lam  fM  rei  prae- 

•    h   *    uort^nrar.  '  '  i 
Qaid  nunc  mfs  auctor  ut  faciaiD)  Pala^strio, 
'I^  tciSiiciibiM  f  Mm  wMUi^  htec  paeld  polesl  1096 
Prins  [d  me|!ii!ftdRi'rMpi,  qaam  illun  •mlaerim. 

PA.  Quid  me  coiiiGliiltas  quid  agas?  dixi  .eqoi- 

• QHop^tti^M fieri  ■p(toiM€teii«9«riim 

A'nriKnltfiue  iiestem  miiliebi'emofnfneinliabeiUsibi, 
'\  Cjuae  iBi>in&tr«xisli:  admat,  abeat,  aiJi^rat:  ■  «  1100 

Dicdaque  tempiia'aifiiuBie  esae  ut  edt  domiim : 
'    '  Soriirein  g^minara  ad  esse  et  matr^m  dkito,  i' 
<  '  Qnibns  cdncomHala  r^cte  d^eni^t  domum. 
:i  PY;»([|i«ti'gdt«ia«d4Mae?'  P&iri4^^ 

VidI  aororem  Mc  eias.  PY.  Condenialfne  earn?  1105 

PA.  Conu^,  P.Y.  Beqni  [tibij  Ut^m  iikaat?  PA. 

Vis  dptiiiefe.  P¥;  VbfmimiMneiw  aiiMI  aortirf 

PA.  GiMMlf e  in  nani  li^pam  atque  acalia  tiirgidia 
Naud^roa  dixit  qui  illaa  ad«eiit  miM. 

J    ,Is  ad  Ms  nauclcfvs^hdspit^o^  dei^^ftitiur.  111^ 
PY.  Quid  is,  ecqui  fortisir?  PA.  Abisishinc:  nam 

,   Ad  eqvda  fiiiatl  aeftHH  ii^finlaairiiu, 

Q«i  ednsectare  qti^ maris  qua  f^inas.  '  ' 

Hoc  4ge  none.  PY.  Miuc  qudd  das  consiliiim  mihi. 

Nam  ciim  ilia  sane  cdngruost  sermo  tlM. 
*     PA,  QUd  pdtiuat  qiiam  Ut^liile'  ddeaa,  toam 
\  *'''  '  tAleagaaf 

Plaftvb  I.  IS 


Digitized 


Cognatos  persuadere,  amicus  c()^ere. 
PY.  Itan  tucensefi^  PA.  .ftuid  ego  ni  ita  censeam? 
P¥.  Ibo  igitar  b|fr4A...  ta  hie  ante  aedit  interim  1121 
Specolire,  at  ubi  Ulaec  prddeat me  prouoces, 
>  .  PA.^  Tam<^iia^i;cttrA  qu<^d  agis.  .PX«»  CHratum 

: . .  T.--iA;qiiideiiiat,,  ■  ♦  r 

. .  ^ .  jQaiH  8f  noluntale  nol^  iniextrmd^m  feras.  i  v 

FA.  Istiic  caue  iaxisi  qufn  potios  per  gratiam  1125 
fionam  AiMMit  :apa4e^  alqiift  fllae«  ^ai9  di]ci{iij  date. 
'  (A«nni  OTwmata.'  qvae.  flH*iiitftnuditf  lef«tfc] 
PY.  Capio  b^^e«    PA.  Creda  ttcik  ie  Jmpe- 

'  '<     '  ^  •tfftawire.i        .  •  w.  ^.ti 
Set.aUIMwt!iMliitiM.  S¥.  Tlbi«iiiii-#b«Mien«. 
PA.  Noniqufd nidetnr  d^mutare  atqne  nt  quidera 
'  «.DixiiMeiiflbiB4udiimbiuiciii«e«l^^  llSl 
•  .  r  lineidMvtiwlrfatllraalAeifiifcdeAliiH^ 

\       •     Ancillula  eius  ac  Pleusicles.  pro  iuppiter, 

Satin  ut  commodita*  uaquequaque  me  idiauat? 
.  :Nftm4ttda«fal6rt«iie*4K(i|ltabaitt  mte        .  / 1135 
'  ¥na  ^xevntis  iif^eo  [ia^]  liinc  e  pr4xamo^  . ,  , 

AdaOTBLBTTITM.  MlLPHIDIFPA.  PlBTSICLB^.  PaLABST&IO. 

AG.  S^quimini:  aemd  circumspicite  n^qois  adait  ir- 

MI.  NAninempeliiMM^iitoi  f«WMi41mwfei>|iii^Btiim* 

.   ' '  i  PA.  !6tcgo  U08. 

ML  Quid  agia,M9tQnird»te«^  ?  i'A«  Eg(»iie  4rdtutf  etna  % 

PA/  Qtt(a  e^iiu  noa  ^um^dfgiiBa  prae  te  ^  fj^  palum 

tin.pirietem.  1140 


Digitized  by  Google 


m4  S-«-aa      MIL£S;  &LO«aOSVS.  179 

•    ^  ikialast: 

Vt  lepidedeiuncmauit  vifliteoi.  ML  Ai  etUm  paraia. 
PA.  Bdno  antmo  ea:  negMom  omne  iim  auccedit  adb 

"  naniia. 

Vda  modo  pprro,  ut  occepiatia,  diiie  operam  adiuti- 

MdAfi  ipse  mlea^dileobMiani  lntffO-<biifcorartBia«aa>,  1145 
Xb  se  ut  abeat  cuu^aorore  et  mitre  Athenaa.   PL.  £u, 

9 A.  ^mht'eilkm  wnm         dflwurieiila,  quae  (pst  liN 

atruxit  mulieri, 
^Mlk  dai  dmd  Ahi  -ui  lnbe«t:  ita  eg»  oraaUUkift 

d«di«  ... 
PL.  Facile  iatoe  quld^mal,  si  ei  ^ia  iidlt  ct  ille  autem 

PA.  Ndn  ta  acta ,  qtom  et  iUo  puteo  adaum  ad  aunuiiiiiii 

'  '   ■         esc^nderis,  1150 
IHbyiitiiiiim  peridain  indfl  ^csse  ab  aumjno  ne  rusum 

Nunc  liaec  res  aput  sdmmum  puteum  geriiur:  &i  prae- 

Milea,  nihil  ecfdrri  potetU  JMiiiiia.  none  quom  mtoime 

Opus  dolis  G$i*  PL.  Ddiiii  esse  ad  earn  rem  ui4c<K^uif 

satis : 

Mtifimi  tMf  r  ^nutatt*a,  i|i[tiiiitaa*iiibi^teg^MxlAlft 

'  abnex.  1155 
PA.  Qiidd  aput  noa  falkciarana  t^ridtanki^  (efoj.cerU 

6ppidm  qyUhb  llidjbtl[^lpda6^^pagilaH  (eis}  dolft. :  : 
Aite  ntedo'  oparanir  AG.  id  nos  aA  te,  s%uid  dalle^ 

iiiiiimaB. 

-  12* 


Digitized  by 


180  P  L  A  V  T  I  inL4>-4a 

ul&ciam. 

AC.  impetrabi»,  imperator,  qfuaad  ego  poteto,  ^dd 

PA.  Mflltem  lepMe  6ttut^  [et]  k^te  Indiflcirfer 
Ydlo.  A€.  •Voluptatem  fmperas  mi  ecdstor.  PA.  At  scia 

>  quern  id  modoin? 
ACv  VUmpe^  addartMi^me  Mwlrc>fallai4EHfei»i,  SA* 
.   '    i'  ■  '-■  Ei'r,  tenes.       •  •  .      •  .  " 

AC.  QuAaique  ialius  cauaa  aqioris  ^  hoc  matrimdiiio 
iUerlm  Monvltei  littw  mlpttatmn.  ^  FA:  .Oiilie  .tfn- 

dine,  1165 
IHim  aiodo  vamuuhoc :  hisce  esse  aedis  dicas  do  talis  tuasi 
Hinc  senem  aps  te  ablase,  postqaam  ftcefia  diudrtinm: 
ille  mox  vereitur  [hucj  intro  (re  in  alien^m  domoitt. 
AC.  B^ne  mones.   PA.  ^et^ubiille  exierit  iniaa^  iatic 

ifoa^QoIo  adatinnlire,  pvae  eiaa  fdima  quasi  spernto 

Qnidque  eioaopnUntltiiltai'r^erearifl:  aemiil 
Fdmaeaiiu»eidtAteminiQ%  fMapidflrftA  -  .  / 

Cdnlaudato.  sdtiapraeceptiunst?  AC.  T^neo.  satinest, 
>  '  -"altiU'  -t  ..'.i' 

BMiHii*  opus  lite  dabe.  <aipelilMl^  .M  fi^QlMe...«<ii 

qiieaa? 

FA.  S4I  babeo.  iiiinq  tCbii^iiotiafani.  qiit#«  tep^r^ 

'  (dfacito.  UTS 

Qaom  ext^mplo  hoe  eril  Dictuin ,  ut  intro,  haec  ibie^it, 

ibitaflico 

Fiofto  nil  iieiiU»(M|afti4  mtitni^lteo  Aaiicl^ipko.   j . 

Cau&iam  habeas  £6rnigineain ,  ciiUltam.ob.  ocolos  14- 

.  .neam: 


Digitized  by 


1014  4^-60    MiLfiS  6L0R10SVS.  181 

Pilli^ui.  Jhibeai.  fi^vmgiBeiuiy  ate  If  cohm 

sicast: 

fd  conenam  in  humero  lueuo,  ^xpapillaio  br&chio  1180 
(Cdnideni  in  cdUniii)  tnmaiitemliimblifttUigiciilo] 
Prm^dnctb,  aliqui  ddsimiikto  qaisi  giibeniat<(r  afea. 
Atqae  aput hone  senem  tfmnia  haec  sunt:  nim  is  pisca- 

tor^a  habet. 

PL.  Qafdt  ubi  ero  exomitua,  qoin  ta  dfcb  quid  factd- 

russum? 

VA^  Hue  uenito  et  initria  uerbia  f  hilocomaaium  ar* 

  ^teHo,  1185 

Vt,  si  itura  sft  Atheoas,  eat  tecum  ad  portum  cito 
*  Atque  ut  iubeat  f^rri  in  nauein,.  alqailinpani  UielU: 
Niai  eat,  te  aoUtafom  etae  ninem:  nentiml  operte 

dare. 

PL.  Sitia  placet  ficlikrt:  perge.   PA  lUe  ^xtemplo  il> 

ItmhorUUitiir, 
eat  propere^  ni  ^oim  ait  mitd,  PL.  MidUniodie 

.  .        sapis.  H9a 
SA«  igo  iUi  dicnip  at*  we^  idiatorem  qui  dnua  feram  ad 

portdmraget: 

ille  iabebit       ire  cum  ilia  ad  pdrtum:  ega  adeo,  ut  tu< 

sciaa,      ,  ' 

Prdflum  Athenaa  prittinaai  ib^io  t^cnm.  PL.  Atque  ubl 
»   -  ,      \ ,  illo  ueneris,  • 

Triduom  serufre  numqui^a.ti^  quin  liber  SiS  siuam. 

PA/i(bi^itoa^it^onM(;te/  PI^,  Nufuq^^  PA. 

Httec  ut  ra^ndneria.  1195 

Pli.^  i^bef[«^ .  PA,  Gt  i^o;!  ablie  tunc  iutro  actiitum;  naqt 

Jpuni  bine  adt  ado 

I|un£Kj||(i^ili^^  Gek^eitipiUnoaiinpe- 

,..]r^m  tunm. 


Digitized 


t 

ritiir  foris. 

HAirus-exit^  CmpetriiiH:  ivMut  quod  nuBqiUniftt,  miser. 


I 


PV.  Qudd  uoloi,  at  uolui,  fmpetraui:  p^r  amicitiam  et 

[A  me  ut  abeat.]  PA.  QaCdnam  te  intus  fuUse  tain  di- 

'  ^    ■        '     cim  din?   *  *  '       '  ' 
PY.  NAmquam  eg^  me  tsm's^nsl  «mari  qnim  mmo  al^ 

•  flla^mAIIere. 
PA.  Qaidiam?  PY.  Yt  muita  ucrba  fecit,  leutautma- 

»       •  '         teri^afoit.    '      '  ' 
y^min  poatremo'lfttpetiratef  ut  ntflni :  donanfqne  ei 
Quad  aolnft,  quae  pdstalaait.  [16]  qao'que  [ei]  dond  dedi. 
PA.  Etiamme?  quo  mddo  ego  niaam  sine  te?  PY.  Age, 

*  anim^boiilieil:  *  1204 
ftem  illinc  e^o  te  Ifberabo,  ndin  si  posscm  ulld  modo 
impetrare  at  abiret  nee  te  abduceret,  operim  dedi :  . 
Y^nun  oppreatil   PA.  Bim  sperabo  ttfqne.  poitremd 

»  '         '  '  "  tamen  '  ' 

£tsi  iatac  mihi  ac^rbomst,  qoia  ero  t^  carendamst 

•  dptomo,  mir 
Silteni  id  aolnp  eat,  qaom  6x  xiirtate  fitrmae  [id]  eaenf t 

tlbi 

IMa  opeirm  irapei^  bie  idctlka,  l|aam'  ^o  'smic  eond-' 

IM  tlbi. 

PY.  Quid  opoat  uerbis?  libertatem  tibi  ego  etdiuitiia 

4abo,  ^ 


4 


Digitized  by  Google 


IHI  5.15^6  12   M1LE.S  GLOIUOjSVS.  '  1^ 

Si  im^sstrvL .  FA* . Jteddam  fnipetraluif).  FY.  $$  gij$t^o. 

F4«  At  modic^  decet. 
31oderare  aniiDjD :  ndjiAcnpidvft.  «^€«cwtpai|lii,  egre- 

.  4tturforas.  1215 


^  LAKSTRIO. 


ML  Era,  ^ccum  prae;itQ  mi'litein.    AC.  Vbfst?  MI. 

• -i^t  ^J,   A^laeiiam  ufdeiwiin 

Agplclto  limis,     fflfrnM.*e  A^ntiat  uid^re. 

AQ.  .Video,  idi^pol  juuac .  noa  t(^mp««  «iit,«H|li|  pf lo- 

•  .      t  .     '     «8  fieri.       J ,  ; 

Placid^  dam  li|l4M*i»t       ^Af^  MM  ^itM^tPi^^ 

. /.  udlui. 
^FV»  And^RiMel^qiitar?  FAtAiMiiQ.  ^amJU^aat, 

qnktedidiit 
.,AC.  0  ttftmiAU  miOier  es.    FY.  Vt  am4ri  lade^r. 

FA.  Pigna's. 

AC.  mmSxm  Mlitwr  pfuMlcM,  t6  ftdtaM  AMpie 

•  ^  exorisse : 
Per  ^fglwlim  >nl  fgr  wtntipw  qaaai  r^m  vUmeum 

■  lOL  ^Maumne^dep^l  nix  fuit  cdpia  adeuadi  alfueim- 
.v;  petrdndi. 

PA*  «i»toi]idvte'«!ip«tili^<ort^  »PV.  SiilttlVVMd^ 


Digitized  by  Google 


f8*  '■  ••  fix  r  T'l  .  • .mi  6  13 -W 

AC.  Yeneri  pol  habeo  grdtiam  eandi^mqae  et  oro  ei 
Tt  'Attr  liiillt'ill'  iHtplft  quern  mi  ^gvcnqse  coq^- 

'  ^-  •  tesso, 

Benigjiasqiie  erga  me  ut  «iet:  quoid  cupiam  ne  gra- 

u^tar.  1230 

J|[^.  S{ieipo,(ta.futumiii.  qudmquam  ilium  multaesi^i 

nie  iUas  tpernit  a^egatque  ab  ae  dnmia  extra  te 

'         -  •      't.f    Anaiit.  -  *.  "  <j  '» 
AC,  Ergo  istus  metits  me  mdcerat,  quod  iliic  fasti- 


•  r 


Atque  dins  elegdntia  meam  ext^plo  apedem  sp^rnat. 
ML  Non  fd€iet:  liabe  animum  bonmii-  '  PV.  Vt^ipM 

•  ^  '>'  'a^;aaiit<mpiill  1S36 
AG.  Metud  ne  ^rdi^Aicdtio  tua  nunc  nieam  il^rmam 

exilperet. 

^  mj  bCdc^uf aid  vt^Apiiaoiie  ffllib^etMr  sb. 

AC.  Si  pdl  me  nolet  ducere  uxdrem,  genua  ampl^ctar 

-  Atqac'dpaecrabo.  ili6  modo,i  8l  a4|i  qidbo  impe- 

-  Mare,  1340 

'iChtotfciiMam  letum:  uiucre  sme  illd  scio  me  non 

pdilBe. 

'  '1»¥^  Vnihft^datt^  moHMi  mtikaA  {eaaef  viaeo. 

•  »fcon?  PA.  Mfnume. 
•  Nam  tii  te  uilem  f^eris^  ai  te  liltro  lapgi4re :  ,  ■ 
<  Sine  ultro  ueniat,  quaMteli  desfderet,  ezp^ctet. 
- '  (RM  ^flete  litam  gldHam  x&$  -qiiim  haliei^  cau)e  'aif 

fids.  1246 

-  Nam  ntilli  mortali  aeio^iiptiglMe  ]iooiiLi|tdil4b^  i  M 
TIM  ^t  Pliaodi  iiMUs^  Urn  [u^ane]  ut  amartfntiir. 


Digitized  by  Google 


im  6  a3-49    MILES  GLORIOSV&  m 

•  AC»  J&o  inlro  wttu  iHam  hue  eu^cafoiis,  Bie»Milplii« 

•  dfppa. 

MI.  Inaao  dppeiiunar,  dum  ^\eat  aliquls,  AC«  Da* 

J*  rarenequeo 
Qifai  fittr#  ^Bam.  BO;  OcdutM  forte*  AO.  Bcfrfngaia 

•  ^  *  •*  MI.  Sana  noii  es.  1250 
AC.  &i  amiiut  umqllaia  aat  si  parem  liic  Mpi^Uain 

iMbet  «c  fdrmun, 
Per  amdreni  siquid  f^cero,  dementi  Ignoscet  dnimo. 
'  PA.  y t  qua^o  anore  p^rditast  [haec]  miaera.  P Y.  Mu- 
'  '    *  '  tttdifrill  ' 

'  PA.  Tace,  neaddlat.    MI.  Qaid  istitisti  opstiipida? 

'quor  nonpdtift?  ' 
AC.  Q«ia  iM^n  est  iatst  •qu^m  4go  nolo.  PA.  Qui  scia  T 

•  -     '  '  AG.  CMoodo^fldle: 'Ass 
Nam  oddre  nasum  a^niiat,  si  inti'is  sit.  P Y.  ArioHtar. 

n'Qoia  M^^aat,  propter«A^YoiMw;foctt^  emimt  dhit- 

AC.  Neado  ul^ihiQ  prqpe  adest  qaem^peto  uidi&re: 

FY.  Naad  pol  iam  haee^qnld^  uidet  plva 

>         .  .f    <  Us.  PA.  Caeca  amdrest.  '  ' 
AC.  Tcneme,  dpaooro:  'ML  Qaor?  AC.  cadam. 

Ita  dnimus  per  oculds  mens  [mi hi]  defit.   MI.  Biili- 
ti   I  f     .      M    ■'  I       ti^m  .   ..        f  1261 

Tiaaiffatattf  AC.  Ittl  BIl.(Noiiiifdeo,  nbiat?  AC.  Yl- 

'  '?  •  •  di^res  pol,  si  amdres.   '» '  ' 

'^ML'  MpH'MepdFtailliim  inigia  anaaiqiuuiiAegom^t,  ai 
.".I        ./.MtiPt;        .       te lieeat. 
.  /PA.  Onm^s  prolecta  miUlerea  te  amftnt)  ut^uaeque 


Digitized 


IBft  f  li  A  y  T  I    i  '     liil  6  oOr-aj^ 

'PYiMeftsi^  la  ex  me  hoc  audiaeru  ui>]w^O£  oiepoftiiini 

.  V4Deiii.  1365 

»         AC.  Me»  jVllUphidippa,  adl  dpsecro  et  cougrcdere. 

.       PY.  Vtraeuer^tur. 
jPA.'  Alu; ^q»08  f^vgiUt  All.  Vd«  iA>lih..BA^ fil mitkU. 
<>.  M  ^  ID.  [Eecam,]  ntiussfstf, 

.iBrim^loeam  ediugLforas.  FY.  Yidfio«  iJUL,  tab^  erga 

!  I  .  .  qaaadooriiti.  .  i 

ML  Verbam  MepolffiMieri^'liaapdtis  erit,  aiacc^e- 

Dam  te  dptofitar  >  lutei  Iju  liiigaam  deal!  praeci- 
^  -  »     ..I  ■  ^r,     /         d^runt.  •  •  ' 

. ,  FY.  LfiotoianmovlinBi  millleri  [eite]  aideo.  ML  Vide 

'      :  '       '  .    nt  exti'muit,  "     -  - 

.  f  Dslqmitt  tQd.«ip«j(j(t  CY.  Viri  yuoqafrtoMtiU^oi 

•Micftdoiit: 

.  Ncftumirere  mulierem.  set  quid  [illaj  uolt  me  fdccre? 
Mi.  Ad  se  utMBMi  tecam  oiaere  aolt  itqae  aeUtcm 

PY.  jblguue  ud  illam  earn  quae  uiiptasit?  uir^iusest 

•       .meta^iviafi.       '  ' 

'  .  '  qaildlM>erepdtuit*^ 

BO.  Aed^  dotales  buf u»  sunt.   PY.  Itane?   MI.  lu 

*   V  '  1.        .  '  '  pid;  |l¥«  Iib#dMM«i4set 
lam  ego  iUi«ro.  ML  Vide     ties  illi  ^xpeetatidni : 
i  Ne.dH^         rcxcniciaft.    PY.  Ndi|  era.  pirofecto. 

aM^.  MI.  AbOnoa. 
iffV^fiii  qtdAiego  oMeof * '  PA«         vUm^  ^FY. 

Neacio  qaia  eccam  iac^diti 


Digitized  by  Google 


HD'CCr— 7.31  MILES  6L0RI0SVS. 


187 


'  ^hnftto  qAfiiem'flialissieo. '  PA.  lamnrfsaoh'is  pro* 

*         ■•  fdcto: 
Nti&cMiilij  hfc'iiaideiiist  FY.  Videlicet  vc^it  hane. 
'    ■  i  PA.  lUcrMo. '    '    ■  = 

I  »  r 

PlBVSICLBS,   i^ALAli&TlllO.  PYRfiOPOUMGES. 

PL.  Aliam  ilio  pacto  prdpter  amorem  ni  sciam 
Fecfflse  nmlto  n^qniter,  vereir  ma^s  12d6 

Me  amdris  caui5a[cunij  litic  oruatu  iiicedere.       ,  * 
Yerum  qaom  m«lV>»  QHilta  ^dmisse  acceperim 
luhon^sta  propter  amdrem  atque  allena  d  lioiiis : 

Mitto  ^nim  at  occidi  Achilles  ciuis  pdssus  est  ... 

Oritio  alio  niOii  jenmtsnddat  mea. 

'     Muli^r  profecto  ndtast  ex  ipsi  mora : 
Mam  qaa^uis  alia  qita<§  liioraat  aeqii^  mora 
nni^i'    tMetnr  "qnim  quae  proptihr  mdUisremtt. ' 
Hoc  adeo  fieri  credo  consuetiidine.  1295 
iNam  ego  h4nc  arcessam  Pliflocomasium.  set  foris 
Poltdbo.  MnMy  ee^uia  kfc  est?   PA.  Adnieac^iis, 
*     •  i  '       quid  est?  "  ^ 

^id  ais  ?  quid pnltas  ?  FL.  Phi'loeomashmi  qua^riio : 
A  mitre  iUiiu  viSnio;  ^itiirM,eat* 
Oulitfft  llNTtftiir  t  'ndiMtai'  cttpbnua  idlMre. '  1000 
PY.  lam  dddom  res  pardtaat  [heus^J  Pala^strio^ 
Ammm^  mamenta^-  «d«leiii,  pretioaa  dmnia 

*  >  -'IhM-Mliit^tcrtteinii  tltittmmem 4pa feraiMi  > 
Omnia  conposita  (iim]  sunt  quae  donioi  ei. 


Digitized  by  LiOO^lc 


188  .  .    P  L  A  y  T  I     .     lui  7  21-8 10 

PA.  £d,   EL.  Qu^eso  berclegr^perfu.  .PX' 

Quid  isMf!  [eit]  quaw»  qndd  oisiilo  fu^AoMita^f 
PL.  Habe9  ^quidiQiii  hercle  ocolam.    PY.  Atla^- 

uomdico.  PL.  Eloquar. 
Marft  cftiua  hercle  istdc.  ego.ocido  ntdr  minus : 
Nam  si  ipstinaissem  a  mire ,  eo  tamquam  hoc 

uterer. 

Set  B&nis  morantur  md  dia.  FY.  Eccos  dkemit^  1310 


Palabsmio.  PAi&oeoKAsivii.  PtbmcLBtJ  PnMHMPOLIin- 

S  CBS.  (SfiRVI.}  *' 

PA  (^aid modi  fleAdd  quaeso  hodie  ficies?  PH..  Qud 

fh\  pQlcermnje.^gi  ^etateni)  fade  db«D,. ...PA  Jb  iam 

,    ,  ,    hominein  tibi 
Quidmatreelaardre  neiiiL  :  Ptt.  P^.^Audliiy 

.  Baladstris^.M.  . , 

PA.  ^^id  uU  ?  FX'Q^i^^  tuecferf^4<5B*l«w^Icgol 

uui^m  ,   r 

PL.  Pl|llacomjik|liii9,  sflae.  PH.  Sttntilne^  .PI/.  Ma^ 

tcrque  H  soror  1315 
Tibi  saiutem  m^  iussef Buidifsere.  PH.  Saliia^  sieat. 
P]^,  0raiif.le,a1^Mi:  wf^pm  openm4!^*d«|;,*  BtsBehm 

explicent.      f  * 
Nam  malrLociitt«i  nalerent,  m^iDiim  ueiupfvtt^flBQL 
PH.  if^,  gB»pqBaaiBv(lafiici«»  pMM^IlQlim46^  PL. 

.        *♦  Sapis.  ' 

P Y.  Si  BOB  s^ldtem  egiss«tf  MLk .  stitlU 

*       .    ^BtfVl  •  1390 


Digitized  by  Google 


mi  8  11-28    MILES  CLORtOSTS.  189 

PH.  f stnc  crnciar,  i  ulro  me  tlli  abaliendrfer: 
]^im  ta  qiiamms  pcHis  es  f aeere  «t  4dll««l  IfieMit, 
£t  quit  teealr  erj|tn,pi«#]^lef>e«'iilnlo  enM  flnrMwp 
£lam  nobilitatcm  toittondam  uideo.  FY.  Ne  fle.  Flli 

'  '  '      Ndn  queo, 
te  ulMtee.  PV.*  fiilne  b^^nniauiMui.  ni.;tScA» 
'*  • '  ^  "  .  '  eg«  quid  doledt  niihi.  1325 

PA.  ^Nim  nil  n^rer^  i{  hibe^jter,  Bkflacamasiny  [ta}liic 

*  '     .  •  diiungiiimr. 

llta]  feniM  kahifl, '  Mhrei^'  ^iilrtiis^  ^ftiiniiiiittliiiifltiM  .Hit 

PH.  Opsecro,  lic^t  conplecti  prius  quam  proficisctf? 
•  -      •  PY.'  Lieet   -  '  ;  •      .  •  » -  - 

ff-fierem,  1330 
JNe  idftigttur.  PY.  quid  hine'i  PAi.  Quia,  post^i^ 

1  ipii  te  abit,  animd  mtle 
FiLctiini^  htic  i*^pijiite  miserae.    PY.  Ourritc  intro, 
"  ♦  *      '    > atf ^ple  aqaam.  -  ^' 

PA/NSiili^indii  lboiA(ir:  qiitu'malo  [aptedda*]:  neinter- 

Qaft^o,  dnm  resipfidt.  FY.  Capita  int^r  se  nimia  nexa 

Ntn  plaea:'^liHM^  kMtf  «mMiiiiit.  ifild  agti^tlii^ 

PL.  T^il^MMiihi  gptl^^ 

PL.  Si  magis  uis,  earn  om/ttam.  PY.  Nolo:  retine. 
PY.  ixite  fttqne  eMrk^hwiiBtaa  tfrnniaiatiquaddedi. 


Digitized 


190  •  *  Uik  y  ;T  il»  t :  »     Uti  6  a9-4ft 

PA.  Etiam  nunc  saliUo  te,  [LurJ  fdmiliftiisi|^98»qiuimfn 
^  Cdiifier«ioo»»eBttiiequeQjnnes,beiieualete«t  ui'uite; 

PY^  Age,  Taidcstrid^  bwo  «mim>m.  PA,,,HW^iM4l 

nequeo  qui'n  fleam, 

^MiiL  ipfe  teidbeun.    Y.  ▲toqtd  let  PH.  Set 

:     iq^idhocT  qnaer^t?  quid  est? 

Oho,  laiw.  Ft-  lam  resipisti?  PH.  6ff3fi^rp,  .q«W 

vnplexa.  sum 

11  ol lipids  m6s.  1S45 
P¥.  quid.hi^t0LMg6m  PA.  AiMiuq^  Uni^ no^o  kip 

rdiquerat 

M^tuoque  et  timeo,  ne  hoc  ttudem  propalam  fiat  nimis. 

.  mfeem  hsec  dmnia, 

PA.  Tua  ego  koCjCSttsa  dico.   PY.  Credo.  PA.  lim 

PA.  Ite  cito;  iam  ego  AJiftquar  hos:  €*m  cro  pauea 

quimquam  alios  flMtonet  s^per  habuisti  tibi 

SR^V  tain  iiUiUlm;iMMi«m  glMMn.^^  ^ 

•  ninra:  13W 
]^«IK»4^}  scnt^ntiiLmeli  tibi  seruir^ awiueUii^  :  ' 
Mdlto  qnam  alii  lltaiM^*  tee.  FY.  Habe  animum  bo- 

,'>n  >  'T        '  •'••»  num.  ..'t  ^  .>{•  -*  •  T.  tf*  ^"j 

PA.  Hei  miluy  qnam  a^itiM  in  raentem,  ut  mores  mu- 


Digitized  by  Google 


mi  8  49-67     MILES  ffLiOHIOSV&  .  191 


Miillebrcs  mores  discendi,  oblmisceadi  strattotici. 
PY.  Fdc  sis  fimgl/  '^A.  Mm^MOfonui^l  omisi  omnem 

Ittbidliiem.  Id60 

B¥.  <i,^sequere  iilos;  aemorere.  PA.  Ben^  oale.  PY. 
:>c  .  ' ^Et bene  uale.    •    •  \ 

rim,  '  • 

MitUmtwotiiiiii  id  ie:  ne  me  iie^emfL  FY.  Kim  ^st 

PA.  Cdgiteto  Id^ntidem,  tfbi  qnte  fidelit  fuerim.. 
Si  id  faciei,  tmn  d^mum  ccibis,  tibi  qui  bonoa  sit,  qui' 
•  *  >  *    '  "mdnMif'-.x  >f.  :  .  1366 

FYw  Soio:  perspexi  saepe,  Mran  qvoni  intehac  [tiim] 

hodie  tniiLiune^ 
PA.  Sdf t  iiMio  lifdle^iiMiii^  faiilm  flitjiM'dic^ 

PY.  Yix  reprimor  (|uia  )t<§  manere  iiibeam.  BA«  Caue 

Blcant  te'aiMdiceBi.MciUHm4tee,  tdtrmlla  tee  te; 

Dfcant  s#rua#uiii  praeter  med  ^sse  JGidelem  ndminei^  1370 
Mm  si  boDeato  vtaaeaatte  dEiterefWyWiidnai 
y^nuD  non  potM:  eaite  faaia.  PY.  Abi:  lam  patiar, 

qafdqfiid  est. 

PA.  Bene  uale  .igitar.  PY.  Ire  meliust  strenue.  PA. 

Etiam  niine  nale. 
PY.  Ante  hoc  factum  huuc  sum  arbitratuii  semper  ser- 

nom  pteomum :  ^ 
Em  fidelem  miM  ease  iniienio*  qnom  ^omet  mecom 

cdgito,  1876 
Stulte  feci,  qpi  hiinc  amisi.  fbo  hinc  Intro  nunc  lam 
amoret  metfa.  et,  aenai,  hinc  adnitom  fecerAnt  fores. 


Digitized 


>   -P-IixA'TTL  11119  1-16 

PV.  Ne  me  moneatis;  memini  e^o  officitim  meuiu, 
£go  iimlam  ooiiQeiiiiit  flliuic.  ubi  ubist  geuttum^ 

PY.  Me  qua^rit  illic:  rfbo  [ego]  huic  puero  dbuiara^ 
PV.  Eh^m,  te  qiMiera :  silue^  nir  lepidfomne^.  i# 
CumiiUte  commodlMe^'praeter  e^teros 
Dm ^  Hi  4«€bii<t»^  FY.  QqI         P Vu  Mari  ft 

'  .>  i«  .'      Venus.  »  ^  , 

PY.  Fac^tmn  pneniik*  'PV.  fntro  te  at  eta  itpse* 

Te  udlt,  te  quaerit  tcqne  expectant  deperit. 

PV.  IpaAa  fllic  aeae^iaiiftfiipediiiit  In  plagaa. 

Pardtaelmidiae  sunt: 'stat  Is  statu  senex,  /  .     ^  : 
Vt  idoriatarnoeckaHy  qui  formist  ferox,  1390 
'  l^iiiiliinifaM  auMmrcrMit,  qnaeqae  aspextiiU 
Quem  onm^  oderunt  quiuiri  qua  mulieres.  '<<  • 
Kmc  in  tmnwkwfi  iba:  'intmciamoreaiaudiQ,  ^ 

ft 

,  .  «*  '     .1*!  f'l    'ill  :  .K'*'  'J  i.  >il  t*\  •  ' 

•♦•^11    I'  i     I"  I    I '4     Tul.^!    '      *■  'if    ;  *J 

!•   r  •.  'ntvti"i 

"•  I.  .  #'".♦1  il  .'M 


Digitized  by  Google 


V1-I3         MILES  GLORIOSVS.  IM 


I  * 


ACTVS  V. 

PSBIPIfEOOMBllVfl.   PtBGOPOLIMICBI.  CaEIO. 

Lo&ARII.  SCBLBDETS. 

P£.  Ducite  istnni:  tf  bob  aequitlur,  ripite  rablimte 

foras. 

Fieite  iater  temm  Mqiie  eaelum  uii  aiet:  diaciadite* 
PY«  6pfecro  herde,  PMplecomeae,  t^.  PB.  Neqal- 

quam  hercle  dpsecras.  1396 
Vide  ut  iatic  tibi  bU  acatas,  Cirio,  colter  probe. 
GA.  Qnln  iam  dndflni  gMt  moecho  [Kvle]  hie  abdomeB 

ddimere. 

F4ciam  uti  quasi  piiero  in  colio  p^deant  crepundia. 
PY.  PML  PB.  HtBt  ettam:  nilmero  hoc  dida.  OA. 

lamiic  [egoj  in  homineiu  aiuolo? 
imrno  etiam  prias  u^rberetur  filstibua,  CA.  Mul- 

ttUn  qBidem.  1401 
PE.  Qndr  es  anmia  ai&bigitare  dienam  uxorem,  fnpa- 

dens  ^ 

P¥.  lu  flie  di  ament,  dliro  BeBtmat  Ai.  me.  PB.  Men- 

at&Tt  ferf. 

PY.  Mine  dum  narro.   PE.  quid  cessatis?  PY.  Ndn 

licetmihi  d(cerel 

FB.  IMc.  PY.  Orataa  sum  Mt  nenlre.  PE.  Qdir^v 

aasns?  dntibi.  1405 

PY.  Oiei,  aatia  aiun  B^beratoac  dpaecro.  HA.  ^am 

mdxaecol 

Plavtts  I.  13 


Digitized  by  Google 


IM  PL  A  V  T  I  Vi4^aS 

PB.  '^l  label:  diap^iiiilte  hombiem  dfaomm  et  diiMn- 

nite. 

P  Y.  6paecro  herde     mea  ucrba  at  a^dias  prioa  qntm 

secat. 

PE.  Ldqacre^dumuoji  nihili  factu's.  PY.  Vidaam  [illaiii] 

CAsecensoi: 

ltaqaea3icina,cdnciUalrixqaa^erat,dicebAtniihi.  1410 

P£.  Iiira  te  nocitdnun  non  esse  hdmini  de  hac  re 

mini, 

^odd  ta  tie  hodle  a^rbenta's  mitt  qaod  aerberibere, 

Sf  te  salaom  hine  imittemas  Y^nerinm  nepdtulam. 
PY.  luro  per  Di^nam  et  Mar  tern       aocltanim  ii4* 

mini, 

Qodd  ego  Uc  hodle  ofpolarlm :  Ureque  id  factum  irbi- 

tror: 

']^t  ai  bine  non  abee  ioAeatatoi,  b^o  ^tnr  pre  niUhu 
^  PJB.  i^afd,  ai  Idnonrufaf  PY.  Vtolaamtteper  into-. 

stdbilis. 

GA.  Y^beretnr  ^tlam:  postibi  teiiitondom  c^naee. 
PY*  W  tfbi  bene  ftdanl  aemper,  qaom  idaocatoa  b&ie 

ml  ades. 

CA*  ^rgo  dea  minaoi  auri  nobis.  PY.  Qoam  6b  rem? 

CA.  Salnia  ttetiiras  IttO 

■'^t  hodie  te  hinc  amittamus  Venerium  uepotulum. 
Aliterhinc  non  ibis;  ne  sis  f rustra.  PY*  Dabitor.  GA. 

Mdgis  sapia. 

Vii  tnnica  et  cblam;de  ^t  maehaera  n^uid  speres:  ndm 

feres. 

LO.  y^rberone  etiam  in  earn  amittiaf  PY.  Mitia  aom 

eqnidem  f Aatibna : 

6pjMCT0  aos.  F£.  Sdluite  i&tanc.  FY.  Hibeo  gratiim 

tibi.  im 


Digitized  by  Google 


MILES  6LOR10SVS*  lt5 
F£.  S(  posthac  preh^dero  ego  te  hie,  s^ptrabo  a 

BtibUB. 

PY.  Ca&itDi  hin  dleo.  FB.  tmuM  intro,  C4rlo.  FY. 

£cco8  uideo.  Pliilocomasiam  lAm  profectast?  dfc  milii. 
SC.  Umdndiim.  FY.  Heimihi.  SC.  Migis  [id]  dicM, 

■I  ftdaa  quod  ^o  ado : 

Nimque  iliic  qui  linam  ob  oculum  babA^it  uauta  n6n 

erat.  1430 

FY.  quia  erat  igiturf  SC.  Fhllscotttdo  amAtar.  FY. 

Quitu  schs?  SC.  Scio: 
Ndm  pustquam  porta  exiermit,  nil  ceasaront  flico 
AAaealarl  atque  in^lexari  inlfr  ae.  FY.  Yae  ndaerd 

mihi: 

V^rba  milii  data  esse  uideo.  sc^ua  oiri  Pala^trioi 

la  me  in  bane  inl^t  fraadeaa.  8G.  lAre  fattm  14- 

dleo!  im 
&l  sic  aliis  mo^chis  fiat,  minus  hie  moechori^m  siet: 
llUgia  metiiaiil}  minna  liia  rea  atiideant.  FY*  fianiiia  ad 

me.  CANTOR.  Flaudite. 


18*  . 


Uigiiized  by  Google 


METM  infI¥S  FABTLiE  HAEG  Sm 

V*  1  ad  155  iambic!  senarii  i  ' 

-  156  ad  353  trochaici  septenarii 

-  354  ad  425  iambid  septenarii 

-  436  ad  480  tiochaici  septenarii 

-  481  ad  595  iambiei  senarii 
596  ad  81d  troehidei  septenarii 

-  813  ad  873  iambici  senarii 

-  874  ad  946  iambici  septenarii 

-  9^7  ad  1010  trochaici  septenarii 

-  1011  ad  1093  anapacstici  septenarii 

-  1094  ad  1136  iambici  seaarii 

*  1137  ad  1215  trochaiel  septanarii 

-  1316  ad  1385  iamblfil  septenaitl  ' 

-  1384  ad  ISIO  iambid  senarii 

->  Idll  ad  1377  trodiaid  septenarii 

-  1378  ad  1393  iambici  senarii 

"  1394  ad  1437  trocliaici  septenarii. 


T.  Mm  puvn 

V  D   £  N 


V 

r 

GRAECA  DIPHILV. 


f 


ARGVMENTVMt 

Betf  flkatar  vldalam  extr  vdt  marl, 

Vbi  erint  erilis  ffliae  crepiiiidia) 

Dominuni  id  lenonem  qua^  subrepU  a^nerai 

BSi  aUpte  Inpradew  to  cUcnIeUm  fttlrte 

N&nfrigio  electa  d^eiilt:  cogndaettor  S 

Smdqae  amico  Fl^idippo  iungitur. 


PERSONA  B. 


ARCTVRVS  PROLOGVS 
SCEPABIiiO  SERVOS 
PLESIDIPPVS  ABVLBSGSaiB 
DAEMONES  SENEX 
PALAESTRA  MVLIER 
AMPELI8CA  MVLEBR 
PTOLEMOCRATiA  SACERDOS 
PISCAXORES 
TRACHALIO  SERVOS 
LABRAX  LEND 
CHARMIDES  S£N£X 
LORARR 

GRIPVS  PSCATOR 

CAWTOR. 


Digitized  by  Google 


109 


PROLOGVS, 

4 

^  gAiUi  ffiddf  miriaqtie  6t  tetWfai  ttMet, 

Eius  siini  cfnii  cfmtate  ca^iitmii. 

lift  Mm  a  iiidetit  tpM&denf  itellt  dUidUi, 

Signdm  quod  Mmper  MmpbreexotlMt  iuo 

Hie  dtque  in  caelo.  ndmeii  Arctnrdst  mihL  5 
Noctd  tiini  tn  cado  dim  ttqne  Int^r  deos, 


fm 

T 

m 

£t  dlia  signa  df^  caelo  ad  terrain  dccidunt : 

QiiUt  imperator  dfuom  atque  h<mi!iiiiin  Idppiter, 

Is  ndi  per  gentts  [Mc]  aUmii  «Ua  dfaparity  10 

Hominum  qui  facta,  mores,  pletatem  6t  UdMl 

Noscimas,  nt  qnemqne  ddiunet  opul^tia. 

Unl  ttkas  Utii  Miiii  testbndnilt 

Pctiint  quique  in  iare^  iblurant  peeMin, 

Eorum  referimns  ndmina  excripta  dd  loaem.  15 

CoHdie  iUe  aeit  qiiii  hie  q utarit  malitiD. 

Qui  hie  litem  aplsel  pditdttit  peiMrlo 

H al(,  res  falaas  qni  fmpetrant  apnt  indteem, 

Itemm  ffle  earn  rem  iAdicattm  iddicat: 

Haidre  muNa  mdhtl  qiiam  litem  cAferuikt.  30 

Bonds  in  aliis  t^bulis  excriptds  habet. 

Atqne  bdc  sceleati  [illi]  in  animnm  indttcdnt  aiiuni, 

leiiem    plaeare  ptSase  doiiis,  lidsttla: 

£t  dperam  et  siunptum  p^rdont.  id  co  fit,  quia 


Digitized  by  ^oo^lc 


•MX)  P  L  A  V  T  I 

Nihil     acceptnmst  A  perinris  8iippU€i.        "  25 
Facflins  siqui  pfus  est  a  dis  supplicans 
Qnam  qui  scelestust  iuaeniet  neuiam  sibi. 
Idc/rco  moneo  uda  ego  hoc,  qui  estfs  boBi 
Quiqne  a^ateii^  agitis  ctim  pietate  0  cum  fide : 
Retinete  porro,  p<{st  factum  ut  laet^miiii.  9& 
Nunc,  hue  qua  caasa  n^ni,  argamentam  ^loqnar. 

Primtiindiiiii  Imlc  esse  ndmen  nrbi  DfphHiis 
Cyrenas  uoluit.  I'llic  habitat  Daeraones  -  • 
In  agro  atque  uilla  prdxuma  propter  marie,  ' 
Senex  4pd  Mc  Athenia  ^xol  waitj  hau  malps^  *  35 
Neqiic  is  iidco  propter  malitiam  patrid  caret,  . 
Set  dum  alios  seruat,  se  inpediuit  interim:  . 
Reia  b^oe  paratam  c^Smitate  p^didijt* 
Huie  fflia  olim  ulrgo  peritt  pdruola:  .  . 
Earn  de  praedoue  ui'r  mercatur  p^ssumus :  40 
.  Is  eam  hue  Cyrenas  l^no  aduexit  uirgiueni. 
Aduf^scens  quidam  dois  huius  Atticus 
Eam  m'dit  ire  e  li'ido  iidicind  doraura. 
'        Amare  occepit:  ad  leuouem  deueuit, 

Minis  triginta  s£bi  puellam  d^tinai  45 

Batque  drrabonem  et  iureiurando  ddli^at. 

la  leuo,  ut  se  aequomst,  fldcci  non  fecit  fidem  . 

Neque  qudd  iuratus  ddulescenti  dixe?  ^t. 

EMt  ei  hospes  p6r  soi,  jSieoIiis  senex 

Scelestus  Agrigentfnos,  urbis  prdditor :  50 

Is  tllius  landare  inftt  f ormam  uirginis 

Et  ilianun  itidem  quae  eiiu  erant  mnli^renliew 

Inflft  lenoni  suidere,  ut  secum  semul 

EatinSiciliam;  ibi  4tese  homines  uoluplArloa 

Sidt:  ibi  enm  pot^se  fieri  dfoltem.  55 

[Ibi  esse  quaestom  m4xumum  meretricibus.] 


Digitized  by  Google 


R  V  D  E  N  S  9D1 

Persuddet.  iiauis  claiiculum  couducitar. 
Quidquid  erat,  noctu  in  niaem  conportit  domo 
Leno :  ddalescenti,  qui'  paeUaiii  ab  eo  ^merat, 
Ait  sese  Veneri  u^lle  uotum  soluere  60 
(id  hie  est  fanam  Y^Deris^  prdndiimi 
Yocdnft  adolesc^tem  hue.  ipse  hinc  dico 
Naa^m  conscendit,  auehit  meretriculas. 
Adol^ceuti  alii  udrraut  ut  res  ^esta  ait : 
Lendnem  ablaae.  ad  pdrtnm  [qaom)  advleae^ 

nenit,  * 

Dloriun  nauis  Iduge  in  altum  apse^sserat*  66 
Ego  qudmam  nideo  uir^ginem  asporUrier, 
Teinli  4i  [ei]  aaxiliam  et  I^noni  exitiiim  semul: 
inercpui  liiberuum  et  Hiictus  moui  inarUaiiioa^ 
Nam  aignom  Aretarua  dBmiam  tsapi  ae^rromiiai :  70 
Yehem^na  aoinexoriens,  quomdceido  aehem^tior. 
Naiic  iinhi)  ill  NUYo,  Icno  atqoe  [eius]  hoapeti^ fiemol 
Sed^t  eiecti;  Ja4uia  confractdat  eia« 
Dla  adteia  uirgo  atque  Altera  itidem  anedlula 

De  iiiiui  tiiiiidae  dt'isuliicnuit  I'li  scaphain.   *     ,  75 
Nunc  eas  ab  saxo  fluctas  ad  terrain  i'erimt, 
Ad  nfllam  iUiaSi  ixul  qui  ibi  babitAt  aenei, 
Quoins  deturbanit  u^ntns  tectum  et  tegulas. 
£t  seruos  illic  est  eias  qui  egreditur  foras. 
Adol^scena  hue  lam  adu^niet,  quem  uid^bitis, 
Qui  illdm  mercatust     lenone  uirginem. 
Yal^tC)  ul  iiostea  udstri  dimddnt  aibi. 


Digitized 


A V  T I 


1 1  L—i  13 


ACTVS  1. 

SCSPAENIO.   Pl.£ilI>lPP^S   (CVH  TEIS¥8 
ADTLBSCBKtlSVl).  DABHaMBfi. 

&C.  Pro  di  inmortal^  ttopestotem  quoiiiB  modi 
Nepti&niu  nobtt  ntfete  hao  midl  prdxvma.  ^ 

Det^xit  uentus  ufllam :  quid  nerbfs  opust  ?  85 
Nmi  B^ntaa  fait)  uenuu  Aicumena  Earipidi: 
Ita  onmls  do  tecto  d^tarbauit  t^gulaa : 
Inlustriores  ftcit  fenstrasque  mdidit. 
PL.  £t  uds  a  aostrifi  ibduxi  negiStiis 
Neque  (d  processit,  qui  bos  doxi  gritta  z  /  90 

Nequfui  adportumlenonem  preh^ndere. 
Set  mea  desidia  spem  deserere  ndlui: 
Eo  Bds,  amici,  d^tinui  dldtiua. 
Nunc  hue  ad  Veneris  finum  BOnio  Uiiere, 
Ybi  rem  diuinam  se  factaram  dixerat.  95 
SC.  Si  aipiaai)  hoc  (Bod  me  miBtat  eonciBB^  1b- 

tum. 

PL*  Prope  me  hie  nescio  qnis  Idquitar.  DM, 

HoBi,  Scepirnlo. 

SC.  Qni  ndmlBat  mef  DJL  ^uf  pro  to  argentim 

dedit 

8G.  Qaasi  m^  tBBm  etae  a^mom  dicaa,  Da^monea. 
DiB.  LBto  BaBst  mBlto,  milltam  terram  cdBlbde. 

Yillam  integundam  iBtellego  totim  milii :  101 


Digitized  by  Google 


13  14-37  RyO£NS.  SOS 

Nam  bAhc  perlnoet    %mmi^  erIlNniiii  «rAvl«i. 
PL.  P)«k^,  talueto  [to]  dmboque  ade^.  DJB.  UIium 

sit. 

SC.  Sel  vIcAni  t«  amuim  u  ftobia*i,  q«i  flUm  pt^ 

Yoc^l   PL.  Vir         equidera.    DiE.  Qua^r«7 

idr,  porrd  patrem :  ]  05 

HHoltBi  (olbnf  mMMi  MM,  earn  wuai  p^rdidl. 

Virile  secas  munqaam  ullum  [egoj  habui.  PL.  At  di 

dalMuit. 

SC.  (Hem,]  tfl>i  quiden  Merde,  quiaqiiia  ea,  magndm 

malam, 

Qui  ordtioae  hie  docupatoa  ((ceapet. 
PL.  iitfefM  Mi  liabMtiaf  SC.  4t«M  te  id  quad- 

ftoif  110 

An  quo  furatimi  u^fas  mestigis  locaf 

PL.  PectiilMMi  €iia  dddtcet  aeraaai  Uprote, 

Qnem  erd  praaMsta  |1m«]  pradtmateHtbi, 

Aut  qui  Inclementer  divM  homfni  Ifbero. 

SO;  fil  fopodlcaoi  et  iapadentam  kmmmm  idde- 

eel,  116 
Molestum  ultro  adueiiire  ad  alienim  domum, 
Quoi  d^beatar  nil.  Dif!.  Tace,  Scepdrnio. 
Qiddop^iti,  adnleMemt  PL.  tatfeiaforlteteiii, 
Qui  pra^eatinet  ubi  eras  adslt  pradoqni. 
Set  niai  molestnmst,  pai'icis  percontirier  120 
VoloegedKte.  9M.  DaUterc^eMi^  atqmeiii&e- 

gdtle. 

SC.  Qain  iu  in  paludem  ia  ^caaque  hanindinem, 
Qui  pdrtegamna  aittam,  dam  anddmat.  DM,  Tace. 
Titif(fiildepiiaealdfee.  PL.  lMai|Mdi<rogo: 

Ecqudm  ta  hie  hominem  criapum,  iacanum  uideria, 


Digitized  by  Google 


t  2  38—65 


Malum^  perinrum,  pAlpatorera.  jyJEl.  Plurumos:  126 
Nam  prupteir  eii^,i|iAdi  ^go  u^ros  uia4  ini^er.  1 
PL.  liic  d(co,  in  fanmn  Veneris  qui  nmli^rcnlas 
;  J)uas  secum  udduxit  qui'que  Jidomarit  sibi  '\- 
Yt  rem  diuinam  fdcial,  ant  hodie  ailt  heri.  IdQ 
,0^.  iKott  hi^eol0y  adol^a^wsj  im      dkv  con- 

Qaemquam  iBtlc  uldi  sicruficare ]|44li0  p<^tC8t 
r  CM|iiai^j»iaie,  8iqiiij0^€i;iiftcfl(  wevipitepftiuil 
Aquam  lifiic  ant  igaen  aut  n^acola  ant  cultnim  adt 

ueru 

Aut  aitlam  extarcuu  wt.dliquid:  quid  uerbis  opiut? 
Venerf  paravi  niaa  etpntovm,  utamitiL    . . « #  136 
Nunc  fnteroallum  iani  lius  dies  inult<5s  fuit.  :  • 
PL.  y t  aerba  praetiibe%  me  perisse  pracdicas. 
nM.  Me4qiddenliiml«ca\toa>fla}mNii»li€fi^ 

Hens  til,  qui  fana  ucntris  causa  circujuis,  140 
1  u  bere  oaeiiiiat  prtodiiiDa  ornar i  domi.  » 
ForUaae  ta  hiiic  uociliui  es  ad  pntedhua: 
ille  ^lu  uocauit,  niiUus  uenit?  PL.  Ad  modam. 
SC.  NoUumst  peridam  te  hinc  ire  inpranflum  do- 

nnmu  -  - 

Cer^Hm  te  aieli«H  quim  Yetunem  •eetfflir.s  145 
Amdri  haec  curat,  tritico  curit  Geres.  ^ 
PL.  Deludificanitm^iUeliotaoiiidyi^ 
DiB.  Pro  41  innmiales ,  qufd-illuecst,  Scepindo,  * 
Hominum  secundum  litus  ?  SC. .  Yt  mea  opiniost, 
Propter  niam  iUi  aiknt  uocati  ad  prindinm.  160 
DA  %iif  8G^  %irfapMtceiiMi^€rMo,  Umrtat 

heri : 

Confrdcta  naait  ffl  marlst  illia.  DM>  Itast.  . 
SC.  At  h^cle  noUa  uflh  tn  t«rrm«t  t^guke. 


Digitized  by  Google 


12  65— 92  R  V  D  E     S.  205 

BM.  Uui, 

'   HrauHncoli  qtaiiii  ^itis ;  eieoti  M  natant.  155 

PL.  \bi  sunt  ei  luHmnes,  opsecro?  DiE.  Hac  ad 

d^xterani: 

Tid&iaecimdiimKtiia?  PL.  Video:  s^qniouiii. 
Vtinam  fs  sit  qaem  ego  qua^ro,  nir  sac^mnniia. 
Yal^te.  SC.  Si  non  mrJneas,  nosmet  memiuiiiius. 
Set  &  PaheiiMMiy  ainoie  N^uni  cornea,  160 
[Qui  Hereidia  aoehis  case  diceris]  * 
Quod  ficinua  video?  DJFs.  ijuiduidcs?  SC.  Mu- 

li^rcttlaa 

YideiS  aedentifl  in  acapha  soUs  daaa.  ^ 

Vt  Adflictantnr  mfserae.  eu^e,  ensfc,  perbene, 
Ab  saxo  auortitiluctus  ad  litiia  scapham.  165 
Neqii^  li^lieniatoir  dmqiiam  potnit  fr^etina]. 

Noil  uidisse  nndas  me  inaiores  conseo, 
Salnae  aust,  ai  illos  fluctos  deuitioerint. 
[Nnncnuioperieiiliiinat:  eiecit  altenm.] 
Viden  flteram  iHam  nt  il^Vetaa  eiecft  foras  ?  170 
Atfnuadost:  iam  lUcile  eiiabit.  engcpae: 
Salaiat:  euaah^a^iia:  iam  in  lltoreat. 
Deailliiil  liaee  intern  4hera  ad  terram  4  aeaplia. 
Vt  pra^  timore  in  genua  in  undas  cdncidit. 
Sonr^xit:  horaniHaleapeaaitjailna  rest:  175 
Set  d#xtironeira«ni  and raa  It  in  maldm  eraeem* 
•  Hem, 

£rribit  iUaec  hodie.  DM.  Qmdidre£6rttaa? 
SC.       ad  atemn,  qno  caip^aalt,  ea  deoradm  ca^- 

dit, 

Err^tionis  iecerii  conp  indium.  ^  180 

T^M.  Si  td  de  lllartni  dhiatama  n^erra, 
UUb  rarandnm  o^eo,  Scepirnio : 


Digitized  by  Google 


I 


206  PtAVTI  12  9a— a  21 

Si  aput  m^d  cftsuru's,  infhi  dlcurf  opeHm  nolo. 
SC.  Boniim  t^qnomque  orat.  JML  fi^acre  me 

lute  ergi*  SC«  Sequor. 


Palabstra. 

NiBiio  [polj  homiiiujii  fartonae  jbuhiui  [nudW]  misera^ 
*  meoimailar  185 

♦  ♦   ♦  *   ^xperiiiiido  Is  d^lnr  aeerliiiili   ♦   ♦   ♦  ♦ 

Hdc  deo  conpldcitom&t,  uied  hoc  ornata  onialam  m  re- 

giouefi 

fl^flse]  ineerftas  tfnidam  eiectem?  hiaid&e  ego  witem 

BaUm  iniseram 
[MeJ  memarabo  ?  bancine  ego  partem  difdo  ob  pieiat^ 

pyaediHwimf 

Nam  hoc  mi  haii  sit  labdri  laborem  hunc  potiri,  190 
Si  me  ^rga  par^iis  aut  deos  inpUirim: 
Set  id  si  parite  coriui  ut  eaa^em, 
Tnm  mf  Me  ludeedre,  iBmod^ate  dtUt  di. 
ISaju  quid  habebuut  pui»lhac  [iiUiigae]  inpU, 
Si  ad  iiuac  modomit  hon^a  apni  no*  luoziia  ?  195 
Nam  m^  li  fecfsae  aut  par^b  aciina 
Seel^ste,  minus  [nunc]  me  mi'serer. 
Set  eri  me  sollidt4t  acelii%  eiaa  me  liabet  inpieUa  male : 
la  dmfiia  perdidit  in  mari:  haee  eina  sdnt  bonorm  rdi- 

quiac. 

Etiam  quae  uecta  mecmuia  scapbast  semal,  200 
[Fluetnom  iii]  ^cidit :  dgo  mine  sola  smn. 
Quae  mi  si  i»dlua  iialtein  foret.  labos 
L^or  fSsaet  bic  eim  opera  oiilu. 
None  qnim  spem  ant  opem  a6t  consiU  quid  capdssam 


Digitized  by  Google 


l«»-4  4         RTDBN8.  907 


Itahi'c  [sola]  sdlis  locis  conpotita?  206 

Hie  fiixa  MUdty  hie  mire  Mnaty  nec  mi  6biiiaiii  homo  quit* 

qiiimiMiiil 
Htfc  quod  induta  sum  suinmae  opes  oppido : 
N^c  cibo  nee  loco  t^kita  %uo  mm  bcio. 

niUi4  ipfte  fM  M  i!fu€Fe  aelim  9 
N4e  loci  gnira  sum  ii4cdw  hie  [mnqaim]  fui.  210 
Saltern  [egoj  aliqu^m  oelim  qui  mihi  ex  his  loeia 

AMvIaaavftateitammdBttrei:  itomiao 
ffie  an  iUie  ean,  hicMa  [amn]  cdnaOi: 
N^c  prope  aaqum  hie  qaidem  eulturn  agram  con- 

apicor. 

Algor,  errdr,  panor  [mMbra]  ml  onuifa  tenent.  315 

&a^c  hanscitia,  mei  parentes,  me  nunc  miaeram  iu  esse 

uti  aom: 

libera  ego  prognifta  fid  aaiume^  Mf  vlqiam  fid. 

Nam^ui  minus  [nimc]  s^ruio,  qaam  si  forcm  ^ierua 

nita? 

Neqne  qnfcqnam  nraqnam  ia  [id]  prtffidt,  qni  [m^J  aibi 

ednxArant 


Ahpblisca.  PALABaTaA* 

AM.  Quid  Bdhl  maUnal)  qaid  magia  hi  ranat,  qidm  cor- 

pOFO  nitim  M  aodndamf  390 

ita  male  oiuo  atque  ita  mi  multae  iu  pectore  aunt  eurae 

dxaninaloa: 

Ita  f es  [sordeni]:  uftae  hau  parco :  p^rdidi  ifem  qna  me 

dblectabam. 

6ouua  iam  ^cdmcmraani  alqne  dmnia  lalebraa  p  torep- 

tani 


Digitized  by  Google 


208  tLATiTl  r4S-» 

Qaaerere  conserudm  uoce,  oculis,  auribus,  nt  peraMi- 

garem.  ' 

N^qne  earn  nsqnam  innenid  iieque  quo  earn  n^qite  qua 

qnaeipani  {eAm]  emsAtmnst,  925 

N^que  quem  rogitem  r^sponsorem  quemqaam  iuterea 

I    [hie  h^mineiii]  iiroeiiie. 

Nec  magis  solae  Urrw  salae  suni;  quamliftecaantleca 

atqne  ha^  re^iones. 

N^qne  si  Qiaii;  edm  uiu  iiinqiiam  quin  [oiuainj  iuueniam 

desistam.  ■ 

PA.  Qadia  prope  me  hie  udx  soiint  ?  AM.  Pertimui, 

quis  loquitur  prope  ? 
PA.  Bode  Sp^a,  opseerd,  ^  SSO 

Subuenta  mihi.  * 
AM.  Miilicr  est,  muliebris  udx  ad  auris  mihi 
Y^nit:  [time]  ^linea  mfseram  [me]  ex  h6e  meta? 
PA.  O^rtonoxnjdlielyriat^dgit  anHsmeaa: 
Nam  Ampeliaca  i^secrost?  AM«  T^n,  Palaestra, 

aildio?  2^6 
PA.  Quin  uoco,  ut  me  aAiiat,  ntfmine  \llim  aao  9 
Ampeliaca.  AM.  H^m,  quisest?  PA.  Ego.  AM. 

Palaestrae?  PA.  Sum. 
AM.  Dfeubfa?  PA.  Pdlegommeinmaliapldrwiiii* 
AM.  S()cia  sum  n^c  minor  ]);ii  s  raeast  qndm  tua.  • 
Set  uidere.  ^eto  te.  PA.  Mibl's  acmola.  240 
'AM.  GdnMqmtmar  gredundeem:  ubi'a?  PA.  ]&cee 

me: 

Accede  ad  me  itquc  adi  edntra.  AM.  Fit  sednlo. 
PA.  CMomamim.  AM.  i^dpe.  PA.  Viuiii?  die 

dpaecro. 

AM.  Til  facis  md  qnidem  uiuere  at  nunc  uelim, 
Qttdmmiliitdlieetttogere.  ul  viz  mihi  246 


Digitized  by  Google 


I  4  26-5  10 


R  V  D  E  S 


209 


Credo  ego  hoc,  te  teoere.  dpsecro,  ampleclare,. 
Sp^  met :  ni  me  ^nmiiuii  iim  lAborum  le vm. 
^  PA.  ^cci^MpTtAoqiii,  quft^mlilofitio. 
Nunc  abire  luuc  decet  u6s,  AM.  Quo  amabo  fbimas  ? 
PA.  I^ftus  hooptomqim^.  AAL  Seqaoripidlaiiet. 
PA.  SIcinekicouDdsUmiiAilegrattibliiiiir?  251 
AM.  Hoc  quod  est  id  iiecessarinmst  p^rpeti. 
8«t  quid  hoc  opsocnSsi*^  PA.  Quid  [est]?  AM.  Vi* 

i4me  uiimbo  hoc  iiliiMiil  PA.  Vbiit? 
AM.  Ad  dexteram.  PA.  Videor  decorum  dis  lociuii  toe- 

rier. 

AM.  Htu  Mnge  AeMe  opdrlet  homines  hinc:  ila  hie 

Ic  pi  dust  locos.  255 
[Qnisqiiifi]  deot  eat,  oeneror  ot  not     hac  aeranuia 

^ximet, 

Mfseros,  Inopes,  a^nmniosas  illqoo  ot  aoziUo  idinael. 


Sacbbdoi.  Palabsyba.  AiirBLiiCA. 

8A.  Qui  sunt,  qui  a  patrdna  prec^  mea  expetes- 

Nam  udx  me  precintnm  hoe  foria  exelttuit. 
Bonam  dtque  opsequeiitem  deam  diqoe  haul  gra- 

odtam  260 
PatrdnSm  ezec^ntor  benfguamqoe  miUtom. 
PA.  lub^mus  te  sdlaerc,  mater.  SA.  »SaIa^te, . 
Pndlae.  set  linde  [hue] 
fre  uoe  com  Auida  u^ste  dlcam,  dpsecro, 

Tam  ma^stiter  oesti'tas  ?  266 
PA.  ilico  hinc  imos  hau  Idngule  ex  hdc  loco : 
y^mm  longe  hinc  obest,  i&nde  adaeetae  hde  somas. 
SA.  N^rape  equo  L'gueo  per  uias  ca^rolas 

Pl^VTVS  1.  14k 


Digitized  by 


BW  P  L  A  V  T  I  15  11^ 

isAn  uecitftef  PA.  ki,  mi^diini.  SA.  Brgo  a^niet 

uos  crat 

OdndidalisiieiiirehdBtUtisqae:  ad  hoc  270 
Fimtm  ad  iatdnc  mednin  ndn  ueniri  solet 

FA.  Qua^ne  eiectae  e  mari  simus  ambae,  dpsecro^ 

y nde  not  bdatiaa  dgere  uolufatt  hue  ? 
Niine  tiM  ampldcttmar  g^nita  egeittds  opmii, 
Qaac  fn  locfs  ndscUs  nescia  sp6  snmus,  -  276 

Vt  tuo  recipias  t^to  aerudaque  nos, 
JIf aeriardmqiie  te  ambdmin  nti  mf  aereat, 

Quibus  net:  locust  ullus  ncc  spcs  parata, 
Nequc  hoc  quod  uid^s  amplius  nobis  quicquuiust* 
8A.  MaouaiDihldate,  dxargUeigenlbua  Ambae: 
Bfiadrlcordldr  nidla  mdat  fendndmiii.  281 
Set  hacc  pauperes  auut,  inop^s  res,  puellae : 
£goiiidt  uix  [meam]  uilani  coU :  Yeneri  eibo 
Med  aeniid.  AM.  Veneris  fdniini,  opaecro,  hdceatf 
SA.  Fatebor :  ego  huiiis  claeo  fdni  sacerdoa.  285 
^Verdm  qEidqnId  dat  eomitdr  fiet  d  me, 

Qooad  cdpia  naldbit. 
Ite  hie  mecum.  PA.  Anaice  bem'gneque  hondrem, 

Miter,  nostrmn  habda.  SA.  Oportet.  , 


Uigiiized  by 


H  1  1—16 


R  V  D  E  N  S. 


A  C  T  Y  S  U. 

PiSCATORKS. 

Omaibva  media  qui  pauperes.  mint  lidmines  miteri 

ttlaoiit,  290 

Fraesertijii  quibus  uec  f|uacstus  est  nec  irtem  di4i- 

cere  lillain. 

Ne^^Mtale  qufdqoid  est  domi  id  sat  est  hab^dum. 

Nos  iain  de  ui  iidlu  prdpemodnm  at  locupletcs  simus 

SCI  lis. 

Hisee  himi  attiae  haec  hsrundioes  sunt  ndbis  qaaestu 

et  cultu. 

Cotidie  ex  urbe  4d  mare  hue  prodlmus  pabulatuiu.  295 
Pro  ex^rcitu  gymnAstico  et  pala^strico  hoc  hab^mus: 
Echinos^  lopadas,  dstreas,  balands  captamns,  cdnchas, 

Marfnam  urticam,  musculos,  plagusias  strisitas. 

Post  id  piscatom  iiamdtilem  et  sax4tilem  adgredimuTy 

Cibiim  captamus  6  mari.  si  eu^ntus  non  eu^nit  300 

Ncque  (juicquaai  captumst  pisciuin,  salbi  lautique 

pure 

Domiim  redimus  cUneulum,  dormimus  incendti. 

Atque  lit  liuuc  ualLde  iluetiiat  marc,  nulla  nobis  spcs 

est: 

Nisi  quid  concliarum  cApsimus,  cenitisumiisprof^to. 
N^unc  Venerem  banc  ueneremur  bonam,  ut  nos  l^pide 

adiuerit  hi^die*  305 


Digitized  by  Google 


212 


'  P  L  A  V  T  I 


U  2  1—18 


TftACttALtO.  PiaCATOkBS.  ■ 

TR.  Awtmwm  dduorsani  sMnlo,  ne  erani  Asqnam 

praeterfyem : 

Nam  qatfui  modo  oxibdt  foras,  ad  pdrtam  se  aibat  ke: 
Me  hue  dbuiam  inssf t  sibi  nenlre  ad  Veneris  f initm. 
Set  quds  perconter  cdmmode  eccos  nfdeo  astare: 

adibo. 

Salntf  te  flirea  miritomi,  eonchf  tae  atqne  hamidtae,  310 

Famelica  hominum  nAtio.  quid  dgitisf  ntperltis? 
PL  yt  pfscatorem  aeqadmst,  fame  sitfque  speque. 

TR.  Ecqudmnam 
[Hodie]  ddulescentem  str^niia  fael^  nibieimdiuii,  fttr- 

tem, 

[Ing^naom)]  dam  hie  aatitis  (uosj,  iiidfstis  hue  neiiire, 
^1  trfa  aecnm,  homines  diiceret  cldamyddtos  cum 

machaeris?  315 
Pi.  NuUam  iatac  facie,  at  pra^dicas,  aem'sse  hac  sci- 

mas.  TR.  Micqaem 
Rec^laom  ac  silon^m  sencm,  statittam^  uentridsam, 
Tortis  superciliis,  contracta  frdnte,  fraadal^ntam, 
Oeorum  tf diom  atqne  hominnm,  malam,  mail  nitf  pro- 

briqo^  pl^nm, 
(^ui  diiceret  inuiierculas  duas  secum  satis  aeni'istas? 
PL  Cam  istius  modi  nirtiitibas  operisqae  natas  qa£ 

sit,  331 
Eum  quidem  dd  carnuficemst  a^qniiis  quara  ad  V  ene- 

rem  conmeire. 
TR.  At  sf  nldisCis,  di'dte.  PL  Hnc  prof^cto  maSas 

u^nit. 

Val^.   m  Valete.  cr^didi:  factiimst  qaod  auspi- 

cftar: 


Digitized  by  Google 


« 


II  2 19-3  10         R.YD  ENS.  213 

Data  uerba  vro  sunt:  l^no  abit  scelestus exuldtum.  335 
In  nauem  asceudlt,  miilieres  aucxit:  arioluv  sum. 
U  hue  enun  etiam  ad  ^priitdlnm  aoedtdt^  •eelerin 

s^men. 

Nunc  quid  mihi  meliust,  quam  dico  hie  [ut]  erom^ppe- 

riar  dumii^iiiat? 
.  Eadein  [dpera],  Yeneria  ha^c  aacerdos  alqnid  ampliua 

Si  aidero,  exqaiaiaero :  faciei  me  certBrem*  330 


AM.  Int^Uego:  banc  quae  prdxuma  [hie]  est  uflla  Ve- 
neris fiuo 

Pnlaire  inaaiati  itqae  aqvam  rogire.  TK.  Quoia  md 

aiiris 

Vox  mi  dduolauit  ?  AM.  Opsecro,  hie  quis  Idqaitur  ? 

quern  ego  iifdeof 
TR.  Batue  Ampeliaea  haec,  qua^  foraa  e  ftiio  egredl- 

turl   AM.  Estne  hie 
TracUlio,  qaem  ednapicor,  caldtor  Pleaidlppi  ?  335 
TR.  Eiat.  AM«  beat:  Traehilio, aaliuf .  TR.  Salae, 

•  Ampelisca: 
^aid  tu  agia?  AM,  Aetatem  hau  malammale.  TR. 

M^ina  omUiire. 

AM.  Verum  dmnis  sapient  is  decet  conferre  et  fa- 

buliri. 

Set  Pleaidippva  Moa  enia  ubi  amdboall  TR.  Heia 

n^ro, 

Quasi  nou  sit  intaa.  AM.  Ndque  pel  est  neque  liiic 

qvidem  aUaa  a^nil.  3M 


Digitized  by  Google 


•     214  PLAVTI  u  3  11-30 


TR.  jVon  ucnit?    AM-  Vera  praedicas.   TR.  Auu 

m 

est  tneum,  Ampelisca. 
.  Seiquimipioxcoctiimiiprindiaiii?  ASL  Qoodprdn- 

diam,  opsecrd  te? 
TR.  Nempe  rem  diuinam  fdcitis  hie?   AM.  <{aid 

sonmias,  amibo? 
TJft.  Certe  biic  Labrax  ad  prdndimn  uoc&nit  Pleaf- 

dippuiii, 

Eram  meam  erus  uoster.  AM.  Edepol  haa  mirinda 

facta  dicis:  345 

Si  deos  decepit  ^  homines,  lendnum  more  fecit. 

TR.  Non  rem  diuiiiam  fdcitis  Iiic  uos  n^que  ema? 

AM*  Arioldre. 

TR.  Qmd  til  agis  igitnr?  AM.  tx  malis  multfs  me- 

tnque  siimmo 

Capitilique  ex  pcriculo  orbas  auxilique  opumqae  hue 
Rec^it  ad  ae  V^nerfa  haec  sac^rdoa  me  et  Palae- 

strani.  350 

Til.  An  hie  i?alaefi(trast,dpsecro,erlmei  arnica?  AM. 

C^rto. 

TR.  Inest  lepos  iu  nimtio  tao  indgnus,  mea  Ampe- 

lisca. 

Set  iatiic  peridum  p^rlabet  quod  fderit  nobis  scire. 
AM.  Confrdctast,  mi  Traciiilio,  liac  ndcte  nauis  n(5bis. 
TU.  (iuid,  niiys  V  quae  istaec  fdbulast?  AM.  Non 

audinisti,  amdbo,  355 
Quo  picto  leno  cUncnlnm  nos  hinc  auehere  udluit 
In  Si'ciliam  et  quidquid  domi  fuit  fn  nanem  inposfuft? 
£a  nunc  perieruat  dmnia.  TR.  0  NeptAne  lepide, 

stiue : 

>e  to  aleator  nullus  est  sapientior.  prof^cto 
.  iNlmis  lepide  ieci^ti  bolum:  periurum  perdidisti.  360 


Digitized  by  Google 


H  3  di— dO 


R  V  D  E  N  8 


215 


Set  nunc  abist  lend  Labrax?  AM.  Periit  poUndo^^ 

opfnor: 

jNeptunus  inai^ais  poculis  hac  nocte  cum  inuitaiiit. 
TR.  Credo  h^cle,  anancaed  datum  quod  biberet.  at 

ego  tm6  te, 

,  Mea  ^tnpelisca :  utdnleises:  ut  miilsa  dicta  d/cis. 
Set  tu  ^t  Palaestra  quo  modo  saluae  esti»  i  AM.  Sci- 

bisfixo.  dd& 
[I>e]  ndai  timidae  ambae  In  seapham  intniriimns,  quia 

uidenius 

Ad  a^a  nanem  fi^nier :  properins  eioloi  rt^stem, 
Dam  ilU  timent.  noa  e^m  acapha  temp^laa  deitro- 

U($rsum 

Diifert  ab  illia.  itaque  noa  uentiaque  flaetibuaque  ^ 
laetitae  exemplia  plAromia  miaera^  perpetaam  nd- 

ctem  370 

'   Vix  hddie  ad  litaa  p^rtolit  noa  a^ntoa  exanimitaa. 

TR.  Noaf,  Neptunns  fta  solet:  qnamufs  fastididsns 
Aedilis  est;  siquae  mprobae  sunt  mereea,  iactat^ 

dnmia. 

AM.  Yae  eipiti  atqae  aetati  taae.  TR.  Tad,  mea 

Ampelfsca.  375 
Sciui  ienonem  ficere  iatac  qaod  f^clt:  aaepe  dfxi. 
Capfllom  promittam  dptttmamat,  oeeApiamqoe  arioUri. 

AM.  Cduistia  ergo  tu  atqiie  erua  ne  abiret,  quum 

scibitis  ? 

TR.  Quid  fdceret?  AM.  Siamab^  rogas  qoldftee- 

ret?  adseruiirct 
Dies  nuciisque:  in  custddia  eaaet  aemper.  uerum 

eeiator  daa 
Vt  mfflti  fecit:  fta  probe  eardaitPleaidi'ppoi.  ' 


Digitized  by 


1 


216  PLAYTI  lid  5i-^9 

.  T&.  Qaortaffitacdicis?  AM.  IMi  palamst  TR.8ci]i 

till  Mtm  qui  it  lauitom 

In  b&lineas,  quomibi  s^dulo  sua  uestiraenta  seruat, 
Tam  sttbrapioiiiur;  qiiij^e  qui  qaem  illoraia  op- 

«eraatfilraat: 
Fur  facile  quern  oj)serudt  uidet:  custus  qui  fur  sit 

ii^scit.  385 
Set  d^ce  me  ad  illam:  nbfat  ?  AM.  I  sane  in  V^neria 

faiium  hue  Jiitro : 

Sed^ntem  flentemque  dpprimes.  Tli.  Vt  iam  istuc 

milii  molestiunat: 
Set  quid  flet?  AM.  Ego  dicim  tibi:  lioc  adae  excru- 

ciat  dnimi, 

Quia  1^  udemk  ciatolam  ei,  quam  liab^t  ubique 

hab^bat 

Qui  siios  parentis  ndscere  pot^sset :  earn  neretur  390 
Ne  pdrierit.   TR.  Vbinam  ea  fuit  cist^ula?  AM. 

Ibiden  in  ndui: 
Conclusit  ipse  in  uldulum,  ne  copia  esset  eius 
Qui  auoa  parentia  ndaceret.  TiL  0  fdciaua  inpudi- 


Quam  li'beram  esse  opdrteat,  seruire  postulare. 

AM.  Nunc  earn  cum  uaui  scilicet  abisse  peasam  in 

iltum.  d96 
Bt  aurum  et  argentto  fiiit  ibidem  lenoniv  iSwne. 
TR.  Credo  Aliqaem  ininersisse  atque  earn  excepiaae. 

AM.  Id  miaera  ma^taat, 
Sibi  edrnm  eueniaae  ikiopiam.  TR.  Iam  iatde  magia 

USQS  f&CtOSt, 

Vt  earn  intro  consol^rque  earn,  ne  aic  ae  excruoiet 

tolmi. 

^am  multa  praeter  speiu  scio  muitis  bona  euenibse.  400 


Digitized  by  Google 


n  3  70»^  3  a  V  D  £  N  S.  217 


AM.  At  ega  ^tiam ,  qui  sperfoerint  ipeai  dteepisse 

miiltos. 

T&r  Ergo  inimiui  aequos  dptuauiauit  aeruuuuie  con- 

dini^iitom. 

Ego  eo  fntro,  nisi  quid  ais.  AM.  Eas.  ego  qudd  mihi 

imperiait 

Sae^rdos  id  ftciam  4tqae  aqaam  hijic  de  prdxumo  ro- 

gAbo. 

Nam  extemplo ,  si  nerbis  suis  peter^m,  daturos  dixit, 
Neqne  digniorem  e^naeo  nidfii^e  innm  me  qn^m- 

qnam,. 

(^uoi  deos  atq^ue  homines  c^nseam  bene  £icere  magis 

deo^re. 

Tt  l^pide,  ul  liberillter,  at  hon^ate  atque  hant  gra- 

ndte 

TImidia,  egentis,  uuidaa,  ei^ctas,  exanimAtaa 
Aec^lt  ad  aeae:  ha  A  aeciia  qaam  ai  dx  ae  afaniia  ni- 

tte.  410 
y t  eipae  [modo]  succincta  aquam  caleHctat,  ut  latt^- 


Nimc,  nc  morac  illi  him ,  pctam  hinc  aquam ,  unde  mi 

imperauit. 

Heiia,  ^qni  hi  nilhuitf  ^c^ahoc  redudit?  ecquia 

prddit? 


SCEPAENIO.    AmFBLISCA.  . 

SC.  Quiat  qui  noatria  iim  proterae  fdiibua  facit  in- 

iiiiiam? 

AM.  ^Igo  sum.   SC.  Hem,  quid  lioc  bonist?  eu, 

edepol  specie  lepida  mtiiierem*  415 


Digitized  by 


PL  A  V  T  I  U  4  3-17 

AM.  Silue,  adolcscens.  8C.  t,t  tu  multHm  silaeto, 

•dulesc^lala. 
AM.  AdoMueiifo.  SC.  Acclplftm  hotpitla,  if  mox 

ucnies  u^speri, 
item  ut  adfeetam:  Bim  nunc  nihil  esiqui  te  mane 

miilierem 

Set  quid  ais,  mea  liilara,  lepida?  AM.  Ah,  nimium 

familiiriter  430 

Me  ittrectas.  SC.  Pro  di  inmortales,  Veneriii  ecfi- 

gia  haec  quidemst. 

Vt  in  ocellis  hflaritndttst :  h^ia,  corpos  qnoina  modi : 
^Subnoltnrinmat,  flint  quidem  ^anbAqnilnm'  uoloi 

dice  re. 

Yd  papillae  qnoioB  modi:  tarn  quae  indoles  in  air- 

n!o0t. 

AM.  Ndn  ego  sum  pollucta  pago :  pdtiu  at  me  aps- 

tineds  mannm  *4  436 
SC.  Ndn  licet  te  uie  placidnle  bellam  belle  ttogcre  ? 

♦  *  ♦  ♦  ♦  ♦  ♦  4i  * 

AM.  6t{nm  nbi  erit,  ti)m  tibi  operam  lAdo  et  deli* 

•   c!a^  dabo. 

Nunc,  qnam  ob  rem  hue  sum  mi'ssa,  amabo  uei  la 

nod  aias  n4tl  neges.  430 
SC.  Qa(d  nunc  uis?  AM.  Sapienti  ornatus  quid 

uelim  indicium  facit. 
SC.  M^as  qnoqne  hie  sapienti  ornatna  quid  neUm 

iBdleium  fiieit. 
AM.  llacc  sacerdas  Veneris  petere  hinc  iiissit  me 

auoblsaqnam: 


Digitized  by  Google 


114  18-36  RVDENS.  ^219 


SC.  At  ego  basjlicit8  nam:  queruuisi  uras,  guttam 

non  feres.  4d5 
N<(stro  illiiRi  puteiim  peridoetf^irameatiffMiiiiiis. 

[Ni'si  multis  hlaiiditiis  Ji  nie  gi'itta  non  fern'  potest.] 
AM,  QiH&r  tu  aquam  grauare  aiiuii>o,  (j[iMm  Jiustis 

hoaticdniiiiodat? 

SC.  Quur  la  operam  grauare  mi  hi,  quam  ciuis  ciui 

cdimtiodat  1  440 

AM.  immo  etiam  tibi,  m^a  uolnptas,  qaa^  uoles  fa- 

ciam  omnia. 

SC.  filigepte,  salads  sum :  haec  iam  me  siiara  aolup- 

tatdm  iiocat. 

Babitui:  tibi  aqua,  nd  nequiquam  mc  ames.  cedo  ml 

arndm.  AM.  Cape:  • 
Prdpera  amtko  ecfdrre.  SC.  Mantt:  iamhicero, 

uolupt^s  mea. 
♦       ♦       ♦       ♦       ♦       *       *  445 

A3t.  i^uul  sacerdoti  iiic  tiicaai  [essej  lu'c  moratam 

UmdiaV 

Vt  ctiam  nuucmisera  timeo,  nhl  (iciilis  Intucdr  mare. 
Set  quid  ego  misera  uideo  {)ra€ui  iu  litore '(  450 
Meimi  ernmlenonem  Sicttiensemque  hdspitem, 
Qnos  periisse  ambos  m/sera  censebam  iu  mari. 
iam  phis  mali  illut  nobis  uiuit  tmim  ratae. 
Set  quid  ego  cesso  fdgere  in  fannm  aedicerehaec 
Paladstrae,  in  aram  ittf  confugiamiVa  prius  455 
Quam  serins  huelenoueoiatnosque  hie  cipprirnat? 
Confugiam  hinc:  ita  res  sAppetitsubitd  [mihi]. 


Digitized  by  Google 


220  PLAY  T  I  .  n  5  1-27 


ScBPAEirfO. 

Pra  ik  iaamfUitB,  fu  aqua  numquam  cr^di 

Yoluptdtem  inesse  tintara:  ut  lianc  traxi  lubens. 
Nimid  mlnnu  altus  puteus  uisnat  quim  prias.  460 
Vt  afnelaboreliaiio&lraxi:  praefiacine. 
Satin  n^quam  sum ,  utpote  qui  htfdie  amare  ine^ 

perim? 

Bn  tf bt  aqnanii  meatabellula:  hem,  [eamj  ai'c  nolo 
Ta  f6ne  liomKte,  at  4g9  fero :  nt  placeia  ailhi. 

Set  ubi  tu's  delicdta'^  cape  aquam  hanc  sis.  ubfs? 
Amath^cleiiie,QtegQ.apfia9r:  delitnft  mala.  466 
Vbl  ttVa?  etiamne  hancurnamacceptiird**?  abi't? 
Commddule  ludis.  tandem  uero  s^rio. 
£  tiam  doceptnra'a  unuun  banc  ?  ubi  ta's  gentium  ? 
Nuaqaam.  Mrde  eqafden  Ukm  iildeo;  liidaa  md 

facit.  470 
Adptfnam  bercle  uruam  iam  ego  iianc  in  medii  nia. 
Set  adtem  quid  si  bane  b/ne  apatnlerit  quf  spiam 
.  Sacram  urnam  Veneris?  rat  dxhibeat  nej^othim. 
Metuo  hercle  ue  iUamulier  mi  insidids  lacet, 
Yt  odnprebendar  eum  aacra  nrna  Ydneria.  476 
Nempe  6pt«mo  {me}  idre  In  ninelta  dnieet 
Magifitritus,  siquia  me  binc.habere  ulderit. 
Nam  haee  literatast:  eapae  eantat  qndia  dt. 
Iam  herele  dneeabo  bine  bine  iaeerdotte  foraa, 
Yt  bine  accipiat  iirnam.  accedam  hue  id  foris.  480 
Hens,  Ptdlemocraiia,  eipe  aia  bane  vrn4m  tibi: 
MnUdrcnla  banc  nesdo  qmae  hue  ad  me  ddtnlit 
Intrd  ferundast.  rapper!  neg(jtiuin, 
Si  qaidem  mihi  ultro  bia  ddgerunda  eiiimat  aqua. 


Digilizea  by  LiOOgle 


n  C  1— «  H  V  D  E  N  S.  22i 

LA.  Qui  homo  [esse]  sesc  mfserum  et  mendicum  uolet, 
Nepti^no  credat  s^e  atque  aetat<§m  mm :  486 
Nun  sfqnis  cum  eo  q^ii  ret  conmfBCiift, 
[Enin]  ad  hcic  exeraplnm  amfttit  oniatum  domom. 
£depdl  Libertis  Ij^pida's^  qsae  2iiuni|ttiiii  pedem 
Yolultti  in  nanem  m^cnm  bercle  una  inpdnere.  490 
Set  iibi  ille  incus  est  Iidspes  qui  ine  p^rdidit  ? 
Atqne  ^ccnm  incedii.  GH.  Qad  malQm  properia,  La* 

brax? 

Nam  cquid^m  te  neqneo  crfnsequl  tarn  strenue. 
LA.  Vtinim  [to]  prius  quani  te  dculis  aidias^m meis 
Maid  crndatn  in  Sfeilia  perbitercs,  49S 
Qaem  prdpter  hoc  miU  dptigit  mfacrd  malf . 
CH.  Vtinam  [dgo] ,  quom  in  aedis  me  4d  te  addoxiatf 

(tnaa), 

In  eircere  fllo  pdttna  cnbniaa^m  dfe: 

Deosqoe  fnmortalis  qnadso,  dum  uiuas,  uti 

Omnia  tui  similia  lidapitea  habeia  tlbL  500* 

LA«  M al4m  Fortanam  in  addia  te  addnxl  meaa« 

Quid  raihi  scelesto  tibi  erat  aus(  ultatio? 

Qoidue  hfiic  abitio  ?  qufdue  in  nauem  insc^naio  ? 

Vbi  p^rdldi  etiam  plds  bon!  quam  mfhi  Mt 

CII  Pol  mfnome  miror,  iiduis  si  frartdst  tibI,  506 

Seelas  te  et  sceleste  pirta  quae  nexi't  bona. 

LA.  Peaaiim  dediati  bUndimentia  m6  taia. 

CH.  SceWstiorem  cdnam  cenaui  tuam 

Quaro  quad  Thyestaest  ^nteposita  et  Tdreo. 

LA.  Peril,  inimo  male  fit.  cdntine  qnaead  caput.  510 

CH.  Pnlmdnevm  edepol  nfmia  nelim  nomttAm  nomaa. 

LA.  £heu,  Palaestra  atqne  Ampelisca,  nbi  datis  nunc ? 


Digitized  by  Google 


S22  PI  AVT^l-     -  "II  6  29  -  5B; 

_  _  _  y 

CH.  Piscfbus  in  alto  credo  pruehibont  pdbulum. 
LA.  Mendiciiatem  mi  dptalisti  operd  tua, 
^  Dnm  tais  absctdto  inAgnidids  mendieiiB.  &16 
CH.  Bonamst  quod  li?ibe;iii  gratiam  meritd  mihi, 
Qui  tc  tx  insolso  salsum  ieci  opera  laea. 
LA..  Qnin  tu  hloc  is  a  me  in  m^amam  maldm  craeem. 
CII.  KAs  :  easquc  res  agebam  coimiiodura. 
LA.  Eheu,  quis  uiuit  mc  mortalifi  miserior?  5^ 
CHr  Ego  multo  taiito  miserior  quam  tu,  Labrax. 
LA.  Qui?  CH.  Quia  ego  indignns  sdm,  tu  digim'a 

qui  sies. 

LA  O  adrpe,  scirpe,  laiido  fortonda  taaa, 
Qtti  semper  seruas  gldriam  aritddinis. 

CII.  Kqnidem  me  ad  uelitdtioncm  everceo :  525 

IN  am  omnfa  coru&caprae  tremore  i'abulor. 

LA.  Edepdl,  Neptone,  ea  bilineator  frigidus : 

Cum  uestiraentis  pdstquara  a  ted  abii,  dlgeo. 

Ne  thermopoliiim  quidem  ulliun  [illej  instruit: 

Ua  sdlsam  praeliibet  pdtfonem  et  firigidam.  5i6 

CH.  Vt  fdrtnnati  aAnt  fabri  ferrArii, 

Cjui  aput  carboaes  ddaident:  semper  cuient. 

LA.  Vtinim  fortanam  nunc  [ego}  anaiinam  uterery 

Ytf,  quom  exlnissem  6x  aqua,  arer^m  tamen. 

CH.  Quid,  si  allquo  ad  ludos  ra^  pro  maudiicd  lo- 

cem?  635 
LA.-  Quaprdpter?  CH.  Quia  pol  cUre  crepito  din- 

tibus. 

[Set I  dplutno  me  iiire  elauisae  drbitror. 

LA.   QuiV  CH.  Qufne  auderem  tecum  in  nauem 

ascendere, 

Qui  a  fuiulameiito  mi  usque  mouUti  mare? 

LA  Tibiaiiacnltani:  tu  promittebds  mitii  640 


Digitized  by 


4 


U  6  67-7  5  RVDENS.  $» 

lllL  esse  quaestinn  maxuaiuin  iiieretricibufi: 
Ihl  rae  conrucrc  posse  aiebas  di'tias. 
GH.  lam  pdatolab«s  le,  tapttraU  bdoa, 
Totim  Sicilian!  d^uoratnrnni  fnsvlatn. 
LA.  Quaendm balaenamcumuoraiiit uiduluin,  54& 
Aorom  itque  argentiun  ubi  dome  coapaclikiii  Mii 
OH.  Raiem  flla  credo  qaa^  memn  maraiipfimi, 
Quod  plenaip  argeuti  fuit  in  sacciperio. 
LA.  fiheti^  redaetua  aiim  itaque  ad  mwin  banc  tdiri- 

cidani 

£t  ad  hoc  iniseliuin  pilUuin:  peril  oppido.  &60 
CH.  Vel  cdaaodare  ndbi  quidem  tecitm  licet: 
Aequia  habenma  pirif a.  LA.  Saltern  a/ naihi 
Malierculae  esseut  saluae,  spes  aliquac  foreat. 
I^anc  ul  me  adoleacena  PUaidippna  vi'derit, 
Qoo  ab  irrabonem  prd  Palaeatra  acc^peram,  555 
ib  exhibebit  hic  lam  inilii  negulium. 
CII.  Qaidt  atulte,  pleraa?  tibi  quidem  ed^ol  cd- 

piaat, 

Dam  lingua  uiuet,  qui  rem  solua:^  uiunibus. 


ScBPAftNio.  Labbax*  CHAaiaiDBa. 

SC.  Qai'd  iliac  opsecrd  ncgotist,  qa<(d  duae  malier- 
culae 

Hic  in  iano  Veneris  aignum  flentea  ampiejLa^  tenent,  560  , 
N&cio  qaem  metadntea  roiaerae?  ndcte  hac  aero 

proxniiiii  • 
iactataa  4tque  eiectas  hddic  esse  aiunt  e  mari. 
LA.  6p8ecro  hercle,  adoldacena,  nbi  iatae  aunt  quaa 

meinoras  mulierea? 

a 

y 


Digitized  by  Google 


P  L  A  V  T  I  u  7  6-26 

SC.  Hf€  in        y^ueris.  LA.  Qaot  aanU  SC.  Tdti- 

dem  quot  ego  et  t&  mmtm. 

LA,  N^mpemeae?  SC.  Nempe  n^scio  istuc.  LA.  Qui 

sunt  facie?  SC.  Scitola:  565 
Vd  ego  amare  ntrimllis  possim,  td  probe  adpotda  siem. 

LA.  Nempe  puellae  V  SC.  Nempc  molestus;     aise  [in- 

tro],  81  labet. 

<   LA.  Meas  oportet  fntna  esse  hie  mulieres,  mi  Ciiir* 

mides. 

CH.  Iiippiter  te  perdat,  et  si  siint  et  si  non  sunt  tamen. 
LA.  Intro  rionpam  iam  hue  in  Veneris  ftnom.  CH.  In 

baraAmni  mAnelim.  570 

Opsecro,  liospes*,  ii  mihi  aliquid  iibi  coudormisdUu 

loci. 

SC.  Istic  nbi  via  edndormlsce:  n^moprohlbet,  piipli- 

cumst. 

CH.  Atnidesme,  omdtus nt simu^stiinentia iloidia. 
RMpe  me  in  tectiltm ,  da  mihi  nestimenti  aliqaid  Arid!, 

Mea  dum  arescunt:  m  ali([uo  tibi  g^dtiam  referdm  loco. 
SC.  T^giUom  eccillutmihiunom^ret:  idsiuis,  dabo.  576 
ilodem  amictus,  eodem  tectns  ^sse  soleo,  s(  plait. 

Tu  i^itaec  mihi  dato:  exaresccnt  fdxo.  CH.  Eho,  ante 

pa^nitet, 

In  mari  quom  [hae  ndetn]  elaui,  ne  hfc  in  terra  iterom 

^luam? 

SC.  Eluas  tu  an  exnngare,  ciccom  non  int^rduim.  580 
Tibi  ego  nmnqmun  er^dam  qnlcqoam  nisi  si  aeeepto 

pfgnore. 

Tu  uel  suda  uel  peri  algu  uel  tu  aegrota  u^l  uale. 
Bdrbantm  hospitte  mi  in  aedia  nil  moror:  sat  If* 

tinmit 

CH.  limne  abis?  uenalis  illic  ductitaoit,  qufsquis  est: 


Digitized  by  Google 


B  73^-9*  ttYBENS.  SSi 

Nun  est  misericdrs.  set  quid  ego  hie  dsto  infelix  iini- 

das?  68& 

QiifD  ftbeo  Jiinc  in  Veneris  fanum,  ut  ^donniftcain  hue 

eripiilain, 

Qaim  potaui  [hocndctis]  praeter  dnimi  [mei]  sent^tiam? 
%a^i  Qinifl  Graecis  Meptmnia  ndMa  auffadit  marei 
f taqiie  alnom  prod!  speraiiit  iKSbia  aalsis  pdeolia. 

Qmd  opust  uerbis?  si  I'lmitare  nds  panlisper  pcrgeret, 
tbidem  obdormisa^miia:  nunc  mx  iiiaoa  anua£t  do- 

•mum.  591 

Nunc  leuonem  quid  agit  iiitus  uisam,  couuiuiuii 


Plavtvs  I.  15 


Digitized 


P  L  A  V  T  I  lU  1  J— 22 


Acivs  in. 

Dabmonbs. 

Mirfs  modis  di  liidos  faciunt  hdmlnifous : 

[Mirisque  exemplis  soniiiia  in  somnia  danunt.] 

Ne  ddrmientis  quidem  sinmit  qui^scere.  595 

Velut  ego  hac  nocte  qua^  prdeessit  prtfxiimt  , 

Mirum  itque  inscitum  somniaai  somDium. 

Ad  hiriUidiBiniiin  nidnm  uisast  ^iadit 

Asc^nsionem  ut  fdceret  admoUrier : 

Neque  eds  eripere  qui'bat  inde.  pdstibi  600 

Vid^tur  ad  me  simia  adgredlrier, 

Rogire  scalas  lU  darem  ntendis  sibi. 

Ego  ad  hoc  exemplura  simiae  resjidndeo, 

NaUs  ex  PMlomela  itque  ex  Progue  esse  hirundmes. 

Ago  eimi  ffla,  nequid  ndceat  meis  popnliilbiia.  605 

Atque  flla  nimio  iiiin  fieri  fertJcior:  ^ 

Yid^tar  ultro  mihi  malum  miniiarier. 

in  iiU  Bocat  med.  ibi  ego  nescio  qad  mode 

Iratus  uideor  raediam  a  r  rip  ere  siiniam  : 

CoBcludo  in  uincla  b^stiam  nequissomaiu.  610 

Niinc  qBam  id  rem  dieam  hoc  ittinere  admniBOi, 

Nnmquam  hddie  quiui  ad  cdmectoram  eB&dere. 

Set  quid  liuc  in  Veneris  fino  meae  uiciniae 

Clamdrisorilor?  inimQS  miratikr  mCBS. 


Digitized  by  Google 


m  2  1-20  R  V  D  E  I\  S. 


Trachalio.  .Dagmomes. 

TR.  Pro  Cyrenens^s  populares,  udstram  ego  inplord 

fid  em,  615 
Agricolaey  ticdki^pinipiMiiii  qui  ^9  reglMbm^ 
FMe  €|»em  inopiae  ttqiie  exemplui  p^immmt  pesitai 

date. 

ViBdi«tle)  ne  iMfiowwm  plotter  sit  poD^ntla 

%«ani  Innocentiufl,  qui  le  acdere  fieri  nolmit  ndbllls. 

Stituite  exemplum  fnpudenti,  ditepudori  pra^raluiii :  620 
F4€ite  hie  lege  poUoB  lice«t  quim  m  uiclo  oiuere. 
C6nrite  hue  in  V^iie  fiuimm,  luMram  ftemiiaplortf 

fidem, 

Qai  propc  hie  adestis  quique  aadi'tis  clamorem  memii. 
F^rte  eiipf«tM«  qui  Veiierl  V^eriaeqne  aKtfMltM 

M<ire  Jintiquo  in  custodelam  suam  conmisernnt  caput. 
Pra^torqucte  iuhiiiae  prius  e^Uoni  qaam  ad  not  per- 

Miiat.  626 
hM.  Quid  iatae  est  negdti*^  TR.  Per  ego  haec  genua 

te  oplestdr,  senex, 
4{iif8qiii»«t...  BM,  QmB t« ^go omitle gi^vft et q«iA 

sit  nri  ^ip6A^ 

[Q«dr]  tomultaes.  TR.  Teqne  ore  et  quaeso^  si  speria 

libi 

Hdc  anM  mltAiii  fWhrnnn  sfrpe  et  laserpf  dm  680 

Eamque  euenturam  ^xagogam  Capuaiu  saluam  et  sd- 

flpitem, 

Atque  ab  lipptttdine  usque  sfceftas  lit  bH  tibf . . . 

DM.  Sinan  es?   TR.  Seu  tfbi  confidis  fdre  multam 

magiidarim, 

te  ne  pigedt  dare  operam  nflii  qm4te  erabd)  se« 

nex. 

16* 


> 


Digitized 


9 


22a  PLAVTJ  m'i2i-« 

-DjE,  At  ega  te  per  criira  et  talus  iergiui|iqiie  <gptcstor 

taum,  635 
Si  tM  idmeim  fiitiirftiii  spereg  virgidteiuii 
iti  tibi  euenturam  hoc  anna  liberem  niessem  mali, 
^^t  mi  istac.dicift  oegoti  quid  ftit,  qaor  tamiiltaeA.'  . 
TR.  Qui  labet  m«leiUceref  eqiiMem  tfti  hoM  opteid 

dmnia. 

D^.  B^e  equidem  liM  dico,  qui  te  d%iii.iit  eueniint 

preeor.  640 
TiL  Opsecro,  hoc  praendrtere.  DjE.  Ergo  quid  tte- 

gotist?  Tli.  Mulieres 
Dnae  iomoenteg  iatiig  hicmmty  toi  iiidigeDteg  albdU^ 
Qnfbiis  adnorsmn  ills  legesqne  hie  indgnite  intdria 
F&ctast  fitque  in  Veneris  fano.  turn  sacerdos  Veneria 
i]idig]ie.adfliclit«r.  Di£.  Q«iihomo8iti]it4.G«iifid^4ia9 
Qaf  saeerdgleiiiaadeatiiioliret  set  eae  mdliereg  M 
>  Quae  sant?  aut  quid  i&  iniqni  f(t?  TR.  Si  daa  operam> 

eloquar. 

'  Vteerls  signom  ttet  gmplexfte :  aduc  huoit  aadiecigsa- 

£]as  deripere  udlt.  eas  ambas  esse  opoiiet  Ifberas*  ' 
D^.  Qafo  istie  et(y  qui  de^a  tampami  pandit?  ptiieis 

^xpedi.  650 
TR.  Fraudis,  sceleris,  pircicidi,  periuri  plenissnmas, 
L^mpa,  inpnd^kia,  inpuroa,  iaaereemidtoiiiniu: 
"^00  nerbo  apsdliumi,  lenotl;  qm'd  iUmn  psmo  pra<^ 

dicem? 

Di£.  Edepol  inforluiiio  homiaeni  pra^eaa  doni* 

Mlem. 

TR.  Qaf  sacerdotf  scelestuh  faucis  interpresserit.  665 
DiB«  ii  nalo  oui.iiiAgM  m  liefde  thd%.  il#  iftfne 


Digitized  by  Google 


m24d-dl5  RVDENS. 


229 


TdrbaUo,  Sparix:  ubi  estia  ?  Tit  I  i^searo  intrQ,  sub* 

Illis.  DJE.  Iterum  autem  I'mperabo?  s^quimini  Lac. 

TR.  Age  nunc  im^ 
l&he  ocvlofl  elldere,  itidemvt  nifiU  facidnt  eoqdi. 
Di£.  Pr<Sripite  hominem  p^dibns  hue  itid^m  quasi  occi- 

saem.  660 
TR.  AtHdfotumiiltam:  opinor,  l^o  pugnis  p^etttnr. 
Nfmfs  uelim  inprobfssmno  homini  milas  edentiaerint. 
S^t  eccas  ipsae  hue  ^grediuntur  tunidae  e  fano  mil- 

.  lieres. 


Palabi^taa.  Amfis;lisc a.  TaACHAiiio.. 

PA.  NAnc  Id  est,  qaom  dmnium  cdpianim  itque 

opum, 

Ailodli,  praMdi  ufdnitas  nds  tenet  666 
'  [NtUIa  spes]  niic  nlast  qiia\&  sklntem  idferat,  ^ 

[Nec  sci'mas  qaam  in]  pirtem  ingredi  persequi- 

mar. 

(Nimfs  magnomfseraelinmetdniiiicsviiiiiBtoibae. 

[Tiintal  i iiportunilais  tantn(|iie  iniuria 
[Facta  inj  nos  est  modo  hie  iutiis  ab  udstro  ero^  670 
(Qal)  fttelestAs  sacerddtem  anam  praecipet 
Reppi^Iit,  prdpulit  perquam  indigni's  modis 
Ndsqae  ab  sIgDo  intuino  ui  deripuft  sua. 

Set  mine  se  at  fertot  res  fortAnaeque  ndstrie^ 
Morf fist  par  n^c  meliast  mdrte  In  mls^^riis.  675 
TR.  Quid  ^st'^  quae  illaec  oritiost?  cesso  ego  iilas 

eonaoldrl? 

Reds,  Palaettra:'  hens,  Ampdisca.  PA.  dpsecro,  qolat 

qui  uocat? 


Digitized  by 


« 


230    -  P  L  A  V  T  I  ma  16^ 

AM.  Qafotis  quindmiiiat?  TA.  Si  re9pexk,  acicf. 
FA.  d  salatfs  meae  ap^.  TR.  Taee  ac  bduo  ani- 

910  6a  8 

Me  aide.  PA.  Si  modo  id  liceat,  uis  ne  dpprimat. 
TIL  Qvaeuis?  PA.  Vimfai^ilgiiAdfaraiaigM.  TtL 

Ak  d^ine:  nimiafa^ptoV  681 

PA.  Desiste  dietis  nunc  lam  me  mi'seram  consoldri. 
AM.'  NiA  qaid  ra  praeaidi  4dpara«,  Tracbiiio,  acta 

haeci^eal. 

PA.  Certumst  moriri  qnam  hiinc  pati  [grassdri]  leuo- 

nem  in  me. 

Set  mioliebri  animo  adm  tamen :  miaera^  [qaom  uenit) 

in  m^ntem  68  j 

Mibi  mdriis,  metns  membra  dccupat.  TR.  £2depul 

[qnamqnamj  hoc  aedrbomat, 

Banm  Airimnm  liibete.  PA.  Nam  dpseero  nnde  [ani- 
mus bonus]  mi  inuenitor  ? 

TIL  Ne,  inqnim,  timete:  adsidite  hie  Inira.  AM. 

Qaid  iitaee  in 

Frodesse  nobis  [plus]  potest  quam  signom  in  fano  bic 

intet 

Veneris,  qaod  amplei«i  modo,  nnde  abreptae  per  nim 

mfserae?  690 
TR.  8adet€  iiic  modo:  ego  bine  uds  tamen  tnUbor. 

arambab^hane 

\  obis  pro  ca&triis ;  nioenia  [IiaecJ :  iunc  ego  uos  defen- 

sdbo. 

Praeatdlo  Veoferis  mtfHtiae  lendnia  contra  ineMam. 
PA.  Tibi  adacnltamas  ^t  Venus  alma  imbae  te  opse- 

Aram  inq^xantea  bine  tnam  laernminte%  fenibnt 

nixae,  696 


Digitized  by  Google 


IK  3  84^4  7 


R  V  I>  6  N  S. 


hk  Guatodelam  nds  tuam  at  recipias  et  future : 
lUds  seelestos,  qoi  taaiii  f eceiwit  fftiMun  p^Uriu^ 
{Vi  lOcfaieure)  atftqve  «t  Imbo  i«t  pice  mm^pdld^re 
[Sinis,qaae]  elantae  amba^  tiimus  operi  Neptuni  ndcta : 
[Ne  iBUi'aas]  habeas  neue  idclrca  n^biB  nitio  acSrtaa,  70^ 
Bi  4«id]^tiiii4  mmns  qaM  beae  eite  Iwltom  [t« j 

Mtr^re. 

T&.  Haj»  a^uom  pelere  int^Uego:  de€el  ips  te  id 

imifettiri: 

{Igmscefe  bii  le  comenil:  metas  hw  id  ut  fodaiii 

snbigit.) 

Te  n  €oii€ba  aatuo  erne  autooMuit:  caae  tubAruiia 

conehM  sp^rnas. 

Set  uptmne  eccom  exit  senex,  patrdjiu^  mihique  et 

«6bia.  706 


Dabmonbs.    Labrax.    Lorarii.  Trachalio*, 

Palaestra  et  Ampelisca, 

DJii.  £xi  e  iano,  naioiii  qaautumat  hdtumum  iacrUegfo-^ 

Rome. 

VdR  in  RTia  aUte  rqmriii.      «U  autl  TB.  Hne 

spice. 

DM.  Optame:  ialoo  ndlneramiu.  i&be  modo  accedii 

pr^pe. 

t  Tiin  legirupidnem  hie  nobiseum  dis  facere  pdstulas? 
Pugnum  ia  o«  iaptog«.  LA.  bff«R  li^e  pitior  cam 

prettd  Iw.  7ia 

Di£.  At  etiam  miniUitiur  audax.  LA.  lim  meum  erep- 

tumst  mihi : 

MeumlhiRndlURiiiiiUoM^ripiR.  TE.  [BrgddRtoJ 


Digitized  by 


-SS2  T  L  A  V  T'  r    '        ui  4  8-26 

seuatu  C;frenensi  quemuis  opalentaiii  [drbitrum], 
81  taas  esMf  optfrtiei  niiie  ets  ^sse  op^rtet  libcris^ 
Nine  In  carcer^m  conpingi  te  adfnovuit  aetit^que 

iM  ^  716 

usque  habitare,  ddaee  t0tiim  cArcerem  conMueris. 
LA.  Ntfn  hodie  bit  ret  aiaspicaui,  at  efin  fareifierefi- 

buler. 

Ti  ego  appdUo.  HM,  Com  istoe  primiim  qui  te  aoait 

dfsputa. 

LA.  T^cam  ago.  TR.  Atqui  m^cum  agnndnmst.  suntae 

illae  aucillae  toae  ? 
LA.  Sttiit.^  TB.  Agedwn  ergo,  tinge  ntoumiia  digitnlo 

niijiurad  modo.  720 
LA.  Quid,  si  attigero?  TR.  li^xt^plo  tiercle  ego  te 

f 6Hem  pagilatdrinm 
Fdclam  et  pendentem  /ncursabo  pugnls,  perian'ssame. 
LA.  Mihi  non  liceat  meas  ancillas  Veneris  de  ara  ab- 

dieere? 

D^.  Ndn  lieet:  itast  lix  ap&t  nos.  LA.  Mflii  cum  uo- 

stris  legibus 

fNihil  estj  eonmerd:  ^quidem  Imu  Istas  tobas  educim 

fo>Tas.  725  - 

senejic  si  istis  amas,  hue  drido  argentdst  opus. 
DM*  Y^eri  baec  autem  cdnplacuerunt,  LA«  Hibeat, 

«i  argMtdm  dablt  ^ 

DJE.  Dea  tibi  argeutumV  iiuuc  adeo  ut  scias  meam  sen- 

^  t^ntiain^ 

.  6eeupitoniodollltoadferreiiiinlocalopauxahiIani: 
fta  ego  te  btne  orndtum  ami t lam,  tu  ipsus  te  ut  uon  116- 

ueris. 

Yds  adeo,  nbi  ego  Innuero  nobis,  ai  ei  eaputezoeu* 

.  MssMs, 


Digitized  by  Google 


m  4  37-48  ft  V  D  £. «  S.  jm 

iiiMis  imsMU  Item  €g*  m«t  «lf  ^^kcanniMini. 

LA.  Yi  agis  mecmn.  TJA.  Etiam  dpprobras  nlm,  fligiti 

flagrdutia? 


1 

MY 

It 

TR.  Pileor,  ego ttUircifer.  ram:  tUnhvm  aiprim< 

probas:  735 

Nimqni  nfafm  liaseo  tee  oportet  Uberaal  LA^ 

Bberaa^ 

TR.  Ati|ue  ^as  tuis  quidem  hercle  atque  €x  germana 

Graecia : 

Nun  iker»  luec  eit       Atheais  [  i  n^ennis  partetibu). 

DM.  Quid  ego  ex  te  audio?  TH.  Ilaiic  Athenis  esse 

mtamiibosam. 
hM.         po^bria  ^racro  haec  est?  TR.  Ndn  ta 

Cyrenensis  es?  -WO 
1>  Ji].  immo  Athenis  natas  altusque  ^dueatusque  Xtticis. 
TR.  6pMera^  dc£tede  einio  Im,  fleiicz.  DiB.  Ot<^ 
Qudm  ego  banc  uideo,  mearam  me  apsena  mte^riajrom 

ednmones: 

Trima  quae  perUt  nii:  i«m  (ea]  t&ntast,  ai  mjk%  aeio. 
LA.  Irgentom  ego  pro  iatiaee  amkabvt,  qudiaef  emit, 

domino  dedi.  745 
me«  Tefprt,  ha^  Athenia  aitacaie  an.Tbebla  aimi, 
Ddmmibireetea^ndliitema^niiaiitf  TR.  Itane,  fnpu- 

dens? 

T6De  hie  felia  uirginalia  Uberoa  par^tibua 
Mlileetoa  liabAi»>atqiie  iadigno  quaeattt  eiMteres % 

Nimqne  hnic  altera^  quae  patrlasit,  profectoncscio :  750 
Niaiacia  f  lobMrem  hanc  eaae  q«im  te^  jiiparatia«aixie« 
LA.  Ttfae  iata«  anit?  TR.  Gdstenie  etfga^  otte  alt 

ter^fo  udrior : 
Mid^riimeiitishabebiaplurlaiatergdliia  .  * 


Digitized  by 


^  PLATTI       'm4  «r 

^mm  dlk  Molt  ItegftckHM,  tm^-miMsAiidin- 

mus. 

P6stea  [ta]  aspicit^  meuia,  quaudo  ego  iaam  inspecU- 

vero:  7$5 
Ni  erit  tani  sincerum,  ut  quiuls  dicat  ampullirius, 
Optunnun  esse  operi  facinndo  cdriam  et  sinccrissamiiiiiy 
Q«id  eausaest  qnin  nlrgia  te  «aqm  ad  aiteitotem  aa^- 

ciem? 

Quid  iUas  apeeiaa?         si  aUigens,  ikaiaia  eripiim 

LA.  At  qaiii,  quia  uotas,  utramque  iim  mecum  abdacim 

semnl.  760 
Difi.  Quid  fteietf  LA.  Volcimun  addueam:  ia  Vtee- 

rktadnmirlM 
TIL  Qad  illkU^   LA.  Ileus,  Acquis  hie  est?  heua. 

BM.  8i  aMgeria  tfatbmi^ 
lira  tlM  herein  hi  6re  fi«t  m^saia  mergis  pugnaia. 
LA.  IViiUom habemos ignem:  ficia nictitamus aridis. 
DJB.  Ego  dabo  igBem^*  af  qvidem  in  capite  loo  conflaudi 

A^piaat  «5 
LA.  ibo  herele  aliqao  qaa^ritatam  igneaa.  Quid, 

fooni  inii^iieria  9 
LA.  tgnem  magmun  kdc  fteiam.         QqIm  vIUm- 

num  exurds  tibi? 
LA,  Immo  basce  ambaa  bic  in  ara  ut  uiuaa  combaranL 

Nam  h^rcIe  ego  te  contluuo  arripiam  barba  et  in  ignem 

cdnlciam 

Tiiw  anbnatiditaaiaiagBia  iftbidamraiiNttpMlHPic  770 
(^iHfan  aaadectaraoi  ^met  nirriim  C&cio,  baae  iUaat 

Simla) 

Quae  hia  Jiirandin^  ex  side  iidk  eiipera  ingriiilap 


Digitized  by  Google 


m4  6&-«ld         &VD£^S.  235 

seruesy  uim  defendts,  dum  ego  eram  addac6 

mem. 

D^.  Qttft^e  ennii  atqme  aidnoe.   TR.  At  hie  ne . . . 

Dy£.  Mixomo  malu  suo,  775 
81  iUigeiil  tiM  dcc^tassit.  Tit  Cura.  DiK.  C«r«- 

tunwt:  mbi. 

TR.  Hiine  quoque  adserua  ipsum,  nequu  abiUt.  uam 

Cinmfld  «»t  talintum  mng»wn  wM  hmc  bodie  afttere. 

D^.  Abimodo:  ego,  duin  abes,  at  abeat  non  sinam. 

TR.  Hucreu^nero, 

DM.  VirtetttkMeilmmiaolttbiliiliiui  780 
'  Qui^teia  an  aic  aine  malo,  si  cdpiast  ? 

LA.  Ego  qua^  in  loqaere  fldcci  non  iaci<^,  senex. 

Meaa  qnidem  tei  invito  ^t  Veacre  et  awnDid  lone  . 

Be  ari  capfllo  ite  deripiam.  DiB.  Ttogedmn. 

LA.  Tangam  li^de  aero.  Di£.  Agedain  ergo,  accede 

liiicmo4p*  7d5 
LA.  ihAtddiiirecadiereiatoaaniboiUdciiiado. 

J}JE.  Immo  4d  ie  aecedent.  LA.  Non  hercle  equidem 

cenaeo. 

DM.  %aid  agd%  ai  aceedent  prdpina?  LA.  £go  re^ 

-  V«ri^  aenex,  si  te  I'lmqaam  ia  urhe  offendero, 
'  Numnaaw  lii^reie  qoiaqiuuia  m4  lenonem  d(zarit,  790 
Si     non  lados  pes  sum  os  dimfsero. 
DM.  Facito  fstoc  quod  minitiris.  set  nnne  interim 
8iillia«tftig#tla,'diUt«urtiU]iia«uaaiim  . 
LA.  Quam  mifpmm  nero  ?  DM.  Qviatiun  leno^  aat 

eat 


Digitized 


PLATTI  ia5  06—43 


LA.  Minas  ego  istas  flcScci  non  facid  teas:  796 
Btquideiii  eas  te  muito  i«ra  imbu  rapkm*  DJB.  Tan* 

LA.  Tangam  JUertlc  uero.  DiE.  Tanges,  at  scin 

modo  V 

Iddm  TorbaUe  otkntGiilo,  adfer  [hdc  domo] 
Daas  cUuas.  LA.  ClaaaaY  Dj£.  S^t  probas:  pro- 

p«r&  cito. 

iigo  te  hddie  ftxo  r^te  acceptom.  Hi  digna  ei.  .  600 
LA.  Eheu,  sceleatas  gdleam  Is  naiit  p^rdidl : 

Nunc  mi  dpportana  hie  ^sset,  salua  sf  foret. 
Lic^t  saltern  iataa  mi  dppellare^  UM.  NdnHeet* 
Ehem, 

Eccum  dptnme  edepol  (hue]  clauator  adueiiit.  805 

LA.  lUat  qiddem  edepri  tfuimeBtiaaat  auffi^^ 

DiB.  Age,  Aecipe  llhoie  fl^eram'daiiiin,  Sparax; ' 

Age,  ilter  istinc,  ilier  hinc  adsfstlte.  ,  ' 

Adaiatite  ambo.  ric.  andHendnciams 

81  hercle  flUe  fllaa  hddie  (If gito  t^tigeftt  '  810 

Inuftas,  ni  istnnc  fstis  iiiuilaissitis 

Vaqiie  ideo,  donee  qui  domom  abeat  ncadati 

PeHatifl  ambo.  si  appellalilt  qu^npian, 

_  » 

Vos  r^spondetote  fstinc  istariim  uicem. 

Sin  fpse  abitere  hinc  aolet,  qaanti'im  potis,  816 

Extdmplo  ampIeetlMfe  erora  fitstibiis. 

LA.  Etidm  mc  abirc  hinc  ndn  sinent?  DiB.  Wxi  aaiia. 

£t  ubi  ille  seruos  cum  ero  (sao]  hue  ad«^aer||j|  . 

^ai  erum  ircesaimt,  itote  exien^ld  ihi— im 

CmrAte  Iiaee  snltb  magna  dOlgdnlk.  i  * 

LA.  Ea,  h^rele  ne  istic  fdna  mutantiir  cito:.  ' 

Hoc  Hdrcnliat  tamy  Y^negfaikn— i  qaidHritf  • 

Ite  diio  deftftidt  signa  kteenm  elanls  awes. 


Digitized  by  Google 


mbU^6  6         RVtt'BWS.  237 

Non  hercle  quo  hine  nanc  gentium  aofagiam  scio;  ' ' 
Ita  Dttnc  mi  atramqae  saeait,  et  terrmi^mmwe.      •  835 
^PikMnk- 'LO.  Qidd  iilv?  liA.  Apage,  eulMHifr* 

Haec  qaidem  Palaestra  qua^  respondit  ndn  meaat. 
Hens,  impdisdu  LO.  G4a««ai«E»rtte&o. 
LA.  Yt  pdtis  est,  ignaui  hdmines  aatis  recte  monent. 
Set  nobis  dico,  hens,  udbis  nam  raolestiast  8^ 
Me  41^190  aAilUiprdpiaa?  LO.  Na  ndbla  quident. 
LA.  Nomqnfd  mskitiim  mOd  erit?  LO.  Nil,  si  cd- 

veris. 

JUA.  Quid  M  qood  cmeam^  LO.  En,  i  crasae  fai- 

LA.  ^aaeao  h^de  adire  ut  liceat.  LO,  Adeas^  si 

melia. 

LA.  SeM  h^le  faotum ;  ndUt  habeo  gFitiaiiK.  8B5 

Accddani  propins.  LO.  Illic  asta  tn  flico. 
IjA.  Edepdl  proneni  n^qniter  nmltia  modis : 
Certdnigt  httce  hirfle  miiie  dp4dlMe  iiliicere 


PlBSIOIPPVS.     T&ACHALIO.     LaBHAX.  LOBARI'. 
PaLABSTRA  BT  AmPBUSCA.  CliARVlDBa. 

PL.  MewMieflk  unieam  Idno  Bi,  inol^hilia 

De  sri  deripeve  Vdaeria  aolBit  ?  TR.  id  modBBi*  840 

PL.  Qnin  dccidisti  ext^mplo  ?  TR.  Glad  las  ndn  erat. 

MU.  GapeitfitaEBtteteBiaBtlipideiii.  T&  ^d,  c^o 

qiiisf  canem 

HomiaeBi  iioiectarer  lapidibos  nequissumam  ? 
♦  •        ♦        ♦        ♦        ♦        ♦  ♦ 

LA.  Iiiiiiie  pdl  ego  peril:  KMitdippvi'dccikm  idetti 

y 


Digitized  by  Google 


238 


P  L  A  Y  T  I 


lU  6  7— 33 


Conndrret  iun  hie  me  tdtum  cum  puluiscula.    .  .  946 
<  PL.  trm  ttec  aedobwt  milierMi, 

Qmdi  ad     profecta's  ire?  TR.  Nunc  Ibldteielmt 

PL.  Quia  iUis  nunc  iUic  si^raat?    I  H.  Nescio  quia 

Vidniu  YMeiii,  Is  itHt  ^rtm  6ptwaumj 

Im  ntinc  cum  scruis  st^ruat :  e^o  manddueram.  860 
PL.  Dnc  me     lenonem  r^cta.  «bi  ilUc  ^1  homal 
LA«  Smln4.  PL.  SalAleniiiflmoror.  optoMM^ 

Rapm  te  optorto  c611o  mauis  an  trahi : 
Vtrnmais  opta,  diim  licet.  LA.  Nentriim  uolo. 
PL.  Abi  atoe  ftd  littts  €iirii«iil«,  Trtchtiio^  855 
labe       In  nrbem  ire  dbniam  a  portii  mih!^ 
Quos  mecum  doii,  hunc  qui  ad  caruoficem  triderwt: 
Post  hdc  redito  atqne  igitaio  liic  cuattf  diam. 
Bgo  Mb€  acelealnm  ripiam  [lam]  In  ta»  4aaliitmi: 
Age,  ambula  in  iua.  LA.  Quid  ^go  d^liqui?  PL.  Bo- 

<   gat9  m 
Qnine  iftrrahaaien  a  me  Ikoeefiatiiib  ndllmm  - 
Et  earn  iiinc  auexti?  LA.  Ndu  auexi.   PL.  Qadr 

negas? 

LA.  Qttiapcil  prouexi:  au^here  iion  qninit  mlaer.  . 

Equidem  tibi  [hodie]  di'xeram  praestd  fore 
Aput  Yi^neria  fanum :  numquidmuto  ?  aumne  ibi?  866 
'  PL.  In  lure canaam  dfdte:  Uc  nerbtei  aai  eal 
Sequere.  LA.  Opsecro  te^  si'ibueui,  mi  Cliariuides: 
Optdrto  rapior  cdilo.  Cll.  (^uis  me  ndaunai  ? 
LA.  Vid^D  ne  Qt  rapier  I  CH.  VIdM  aifK  iiuipecW 

labens. 

LA.  Non  subiienire  mi  aiides  '^  CH.  Qua  kamo 

rapitf  870 
LA.  AteUaeeaa  Pleaidippua.  CH.  \tumitiL\  habt: 


Digitized  by  Google 


m  6  d4«-^  R  V  D  B  M  $.  239 

Bono  inimo  meliust  te  in  neruoin  Gonr^pere : 
TiM  4(ptigtt  quod  pltkmal  exopttetisibi. 
LA.  Quid  id  ^t?  CH.  Vt  id  quod  quadrant  inaenidnt 

Aibi. 

LA.  Sequere,  dptecro,  me,  CH.  Pdriler  snadea, 

qniliaea:  875 

Ta  in  n^ruom  rapere :  eo  me  dpsecr as  ut    sequar  ? 

PL.  £tiim  retentaa?  LA.  PdrU.  PL.  Venm  alt 

velim. 

Tu  mea  Palaestra  et  Ampelisca,  ibidem  flico 
Manete,  dam  ego  hue  r^deo.  LO.  Kqnidem  suadeo 
Vt  id noa  abeant  pdtlvs^  dnm  recipfa.  PL.  Placet: 
Bene  facitis.  LA.  Fures  mi  ^stis.  LO.  Quid,  far^s? 

PL.  Rape.  881 
LA.  Oro,  dpaecro,  Paladatra.  PL.  Seqnere,  ednmfex. 
LA.  llospes.  CH.  Non  srm  hospes:  r^pndio  hospi- 

tium  tnnm. 

LA.  Sidn  me  spernis  ?  CH.  Sic  ago:  semflbibo, 

LA.  m  te  fiaAliceiil  CH.  IstlceapMdldt^.  885 

Credo  dlium  in  aliam  bdaam  homincm  udrtier : 

BUc  in  eolnmbnni,  crMo,  leno  ndrtitar : 

Nam  In  columban  collnni  f  elns]  hmu  midto  pdit  ertt 

In  neruom  ille  hodic  m'damenta  edngeret. 

Terum  tamen  ibo,  ei  idaocalos  M  siem,  890 

Siqnf  mei  opera  dtina  addlei  poteat. 


Digitized  by  Google 


t 


240  J  K  A'  V  U  I'.  iin  1  1^2  4 


AGIVS  lUI. 

D  A  flu  O  If  B  «. 

Bene  ftetiim  et  nolap  est  hdd^e  me  his  nmli^rciilis ;  •  , 

Tetuli'sse  aux ilium  :  iam  c  lucutas  repperi, 
Atque  iuibas  ibrma  scitula  atque  aetdiula. 
Set  nxdr  scelesta  me  dmnibHS  seradt  modis,  8% 
Ne qui  si^uificcm  quidpiam  mill ierculis.  . 
Set  Gripufi  serap/si  ndster  quid  rerum  gerat, 
Blirdr,  de  nocte  qui  tfJbiii  piscaim^  mare^ 
Pol  magis  sapissct,  si  dormiuisset  domi: 
,  Nam  nuac  et  operam  ludos  C^M^it  etxelia,  960 
Vt  ^st  tenpeptas  ndac  atqne  ut  noctd  fiiit. 
In  digitis  hodie  percoquara  quod  c^perit:  -  ■ 

Ita.fluctuare  ttideo  uehement^rmare.  , 
Set  uxdr  uoeat  me  ad  pjrindinm :  rededi  domnm.  . 
Iam  oppl^bit  ^is  mcas  sum  naniloqa^tU,  906 


6  a  X  F  V  s. 

Neptiino  has  agd  gratias  meo  patrdno, 

Qui  silsis  locis  incoKt  pisenl^ntis, 

Qnom  me     auis  locfs  pulcre  onidtirai  expedfirit 

Templisque  redac^m,  plaruxna  pracda  ouustum 


Digitized  by  Google 


uu  2  5-26    '      R  V  D  E  N  S. 


Ssliite  horia^,  quae  in  man'  flactutfso  910 
Fiscita  nou4  me  mbtri  conpoUnit 
mird  mfhi  medo  iiqne  lucredfbfll  hie  placiiat 
Lepide  ^enit  n^c  piscium  iillam  unci  am  hddie 
Pondd  cepi  nki  lioc  quod  fero  hie  [meciuii]  in  r^fe. 
Nam  lit  Mttocle  mAlta  liipf  grdque  cxarrixi,  916 
,  Lucrum  praeposfui  sopori  et  quicti: 
Temp^tftte  M^ua  experiri  expetiui, 
Panp^iiicteiii  eri  qut  et  meAm  teiMltdtem 

TolerArem  opera  hau  parens  raea. 
Nimifi  homo  nihilist  qui  pi^r  est,  nimisque  id  genus  odl 

igQ  mde  hominnm.  990 
Vi^lare  addec^t  qui  sua  uolt  t^mperi  confifcere  officia : 
Mon  enim  ilium  expectire  oportet,  dum  drus  se  suscitet 

Ad  saom  officium* 
Nim  qui  doimtdnt  hibnier,  ahie  luero  et  cum  mile  qide- 

scunt. 

Nam  igo  nnnc^  qui  Inpig^r  fd,  repperf  mipigerutai 

uelim  aim. 

Hdc  ego  repperifu  mari  [hodie]:  qufdquid  inest,  graue 

gufd  inest;  aurum  925 

Hfc  ego  Ineaae  redr.  see  mi  ullus  cdnacius  eat  homo. 

nunc  tibi,  Oripe, 

Ha^c  occasio  dptigit,  at  liberet  te  ex  pdpulo  praetor. 

Nitaic  aic  fiidam,  afe  conantmat :  id  erum  uentam  ddcte, 

astute, 

Pauxillatim  pdUicitabor  prd  capite  argentum^  ut  aim 

Uber. 

Um  uM  liber  )aro,  fgitur  demum  instruam  agrum  atque 

aedis,  mancipla:  930 

Ndiilbua  magnla  m^reataram  fAclam ;  apvt  r egea  r<x  per* 

faibebor. 

Plavtvs  L  16 


Digitized 


242         X  P  L  A  V  T  I  im  2  27--3  9 

fust  auimi  caiui^  ii\ibi  auem  £ioisim.  a^^e.  imiiabdr 

Oppida  circnnm^ctitabor.  nh\  nMMUknmiA  erit  civra, 
Oppidoui  iTtfgmiuB  e«iiBi«eai)Mi£  ^iitigO'Wbi  (iiripo  in<- 

Mdnnmentiuii  meae  f4BMie  et  feotla,  fbiqveMigomindg- 

umvi  inatilaam.  93S 

MAgnas  res  hlc  Agilo  in  mbIm  iMivdwt.  muic.  hanc 

[pra^dam]  condam. 

S^t  hie  rex  cow  aeeUi  pranaamat  et  aak^  aiM  bond  pal- 


Trachalio.  Gripts.  ' 

TB.  Btoi  mipe,  GK.  Qnfd  maneam  ?  TR.  Bum  hine 

tibi  qaam  trdhia  radentem  cdnplico. 

.  QBL  MiiU  modo*  TR*  At  pal  ego  te  ddinnabo.  bonis 

quod  bene  fit,  hai'i  perit. 
GR.    *    *    *    ^   torbidateii^ejilaafiiitheri;  m 
Nil  hibeo^  adnlescens,  placium:  ne  tA  mihl  ease  pit- 

stales. 

Non  aides  .refenre  me  Huidam  reie  sine  sqaamqad 

pecnf 

TS»  Nou  cdepol  pixels  expeto  quam  tui&ermoaiis  &um 

indigeus. 

Git  IsiQ^  qniaqqis  ei^  me  odjo  ^nioas^  TB.  Nonrsfoam 

ego  abire  hinc  t6 :  mane. 
Gft.  Cane  sis  malo:  qnid  in,  malaxn,  nam{BiincJ  me 

retraUsf  TR.  AdAL  946 

GK.  Non  audio.  TR.  At  pol  qui  aiidies.  GR.  Quia 

post  eloquere  qnid  nis. 


Digitized  by 


00  B  1^26  V  D  E  N  S.  248 


TR.  Elio  [tuj,  operae  pretiiimst  modo  quud  tibiego 

ttolo  narrire. 

^        6R.  Eidqaere  qvidideftt.  Til.  Vide,  nam  qnis- 

pldm  cOnsequitur  priipe  nos, 
OIL  llcquid  est  qudd  [idj  mea  referati  TIL  Sc^ 

Itoet: 

boni  ciSnsili  ^quid  in  te  mi'lust?  950 
GR.  Quid  negotist,  modo  dic^.  TIL  Dkim,  Uce, 
SI  fidedi  modo 
.  Dds  mihi  te  n6n  f\»re  infidum. 

GR.  DoMemiibi: 
FMtti       qolsqidi  ee.  TR.  A4di.  955 
Filrtam  ego  uidi  qui  faciebat:  uoram  doiumuxu  id  (|uoi' 

fiebat. 

Pdflt  ad  fareiif  tgom^t  demeHio  l^no^fiie  ei  conditldaeiii 

hoc  pacto : 

^tigo  isiXLC  fartam  aefo  qaoi  faetumst :  nunc  mihi  si  oia 

dire  dimidiam, 

indiciiim  domiiid  non  fdciam\  is  mihi  nihil  et^&m  re- 

apondit. 

QaCd  inle  aequonvt  dsrf  mihif  dimidiam  ndlo  dkaa. 

GR.  Immo  implius  etiam:  960 
Nim  niai  dat,  domind  dicunditm  c^nseo.  TR«  Tao  con- 

aflloftciam. 

Nunc  aduorte  animum:  namque  lioc  omne  attinet  ad 

t^.  GR.  Quidfactumst? 
TR.  Yldnliim  istnrn  qnifam  eat  noai  ego  bdminem  iam 

prid^ra.  GR.  Qnidest? 
TR.  £t  quo  paete  p^riit.  GR.  At  ego  qud  pacto  in- 

oenlKtitscio: 

£t  qui  Inuenit  hdminem  noni,  et  ddminus  qu^  nunc 

^at  aeio.  965 

16* 


L^iyui^LU  uy  Google 


844  PLAVTI  im  3  27  -  45 

N 

Nfhilo  pol  pluris  tua  hoc  quam  qadnti  illnt  reUrt  mea* 
£go  ilium  noui  qudiiw  nimc  eat:  tu  illvm  qaoiuan* 

Hi'mc  homo  nemo  a  rod  feret :  ne  tu  te  speres  dcius. 
TK.  N6a  ferat,  ai  ddminua  aeniat?  GR.,  D^^nuniis 

hnic,  ne  frdstrm  sis, 
'  Nisi  ego  nemo  ni^tnst,  linnc  qui  c^pi  in  uenatii  meo. 
TB.  ituie  aero  ?  GK*  Ecquem  esse  dicfis  in  marl  pis* 

etemeamt  971 
^n6s  quom  capio,  si  quidem  cepl^  meisunt:  habeo 

prd  meis. 

Nie  maun  adaerdntmr  neqne  fflfnc  pirtem  qniaqaam 

pdstulat. 

tn  foro  palam  dmiiis  uendo  prd  meis  nejUlibns. 
AUre  quidem  comnfine  eertoat  tfmnlbiia.  TK  Ai-^ 

seutio:  975 
Qui  minus  liimc  coiununem  qaaeso  mifai  esse  oportet 

nidiilimtl 

mar}  iuuentust.  GK.  Ne  [tu  homo's]  u^udenter 

inpudeus: 

Him  silstiie  Ins  aft  quod  memoras,  {rfaeatores  p^rierint* 
Qnfppe  quom  extemplo  fn  macellum  pfsces  prolatf 

sient,. 

N^mo  emat:  avam  qniaqiie  partem  piaeiwn  poaeit 

sibi:  980 
Dicat  in  mari  conmoui  cAptos.  TIL  Quid  ais,  inpu- 

denat 

Aiiaa*a  etiam  ednparare  m'dulam  cum  pfscibus  ? 
J^adem  tandem  r^  nidetnr^  G&.  In  mana  non  ^st 

meftc 

fhi  denial  fdte  i^tqne  hamam,  qa^dqaid  haesit 

traho* 


L^iyui^cd  by  Google 


nu  3  46-64         R  V  D  E  N  S.  245 

Milim  ipiod  TCte  atqne  hiad  naiicti  idnt^  meQin  potf a- 

attmiiintt.  985 

TR.  iinmo  herele  hant  est,  si  quidem  quod  uas  exce- 

fUiU  GIL  Plifloaophe. 

TR.  S^ta  enumfmani  pfacatorem  ufdiatl,  uen^fiee, 

Yidulum  pisc^m  cepissc  ant  prdtulisse  uUum  m  fa- 
rum? 

Ntfn  enlm  ta  hie  q uldem  iSccupabis  6mais  quaeatuv 

quds  uoles : 

uitorem  etpwcatoremt^esse,  inpure,  postulas.  990 
y^l  te  mibi  monsMre  eportet  piada  qui  ait  ulduliia : 

Yei  quod  in  mari  non  Datumst  ii<5^ue  habet  s^uamas 

feras. 

GR.  ^d,.tu  BU«nmn  mudfuiati  antehmc  uMulumeaae 

piscera?  Ttt.  Scclus, 
JNullua  eat.    GR.  Lmndat  profecto:  ego  qui  aum 

piaeattfr  ado. 
Y^rnm  raro  cipitur:  nullus  minus  saepe  ad  terr^ 

uenit  995 
TR.  Nfl  agia:  d«re  u^rba  aperaa  mflil  te  poaae^  fdr- 

cifer. 

Qnd  coloreatf  6R.  Hdc  colore  cipimrtur  pauxUluIi : 
Sunt  alii  pnnfeeo  eoiio,  migni  item  atque  atri.  TR. 

Sdo: 

Tu  h^rde,  opino,  in  uidulum  conudrtes  piacem,  niai 

eanea: 

JFiet  tibi  punfeeim  eorium,  pdatea  ainnn  Atama.  1000 
GR.  Qudd  scelua  bodie  hdc  inneni.  TR  Verba  faci- 

nm:  ildiea. 

Tide  ais,  quolna  irbitratu  nda  uta  f aeere  f  OR.  YlduU 

irU^atu.  TR.  Ita  eaimuero?  alAltuaes.  GR.  Salu^ 

Thalea« 


L^iyuioCd  by  Google 


S46  P  L  A  V  T  I  nil  3  65^82 

Tu  iMiuEkc  kodie  ndn  feres,  nisi  aeqaestruiu 

nt  drbitnun, 

Quoius  haec  res  irbitratn  flat.  GR.  Quaeso  sdnun  es? 
TIL  Sam  dleborosus.  6R.  At  ^go  cerritos:  hiinc 

mn  uiittt  Ant  taneii.  1006 
TK.  Verbum  etiam  adde  «iii\m,  lam  in  cerebro  cola- 

phos  apstruddm  tao. 
'   1^0  Um  Ue  te,  Mdem  qvM  petticdas  ndnos  ezargerl 

solet, 

Ni  luiiic  amittis,  exurgebo  quidquid  humoris  tibist. 
&L  Ttoge:  adUlgim  ad  t^ain    kfdem  nt  piacem 

8oIeo  p<(]ypiiin.  1010 
Vis  pugnare  ?  TK.  Quid  opust  1  quin  tu  pdtios  prae- 

AanadtaUe. 

OK.  Hfnc  ta  abl  naldm  frmdsct  nfl  potes,  ne  pd- 

stales. 

Aheo  ego  hinc  TB.  At  ego  hinc  ofiflectam  niaeiii, 

uapko  ftbeii:  hmm. 

6R.  Si  tn  proreta  fsti  nani's,  ^^o  gubernat(5r  ero. 
MitlenidntenifiiAiic),i€ele8te.  TK.  Mittam:  omUte 

*  vIAqIiiiii.  1015 
6R.  Nujnqaaiii  bercle  hine  iiodi^ramentafies  forta- 

Bitior* 

TR.  Ntfn  probare  p^rnegttido  mflii  potes,  ntil  pirt 

datur 

Aut  ad  arbitrum  rcditiur  a4l  aequestro  pdnitur. 

€UEt.  4|iriiiiiie  ego  except  im  wmrit  VSL  Ast  ego  In- 

spectani  e  litore. 
GR.  M^m  opera  (et]  kb4k«  et  rete  et  hdria.  TR.Nam- 

qnfviniii,  1090 

£i  aeniat  uuiic  dominus  qnoiiut,  ^go  qui  inspectam 

procol 


L^iyui^cd  by  Google 


IinS«B^99  RVDENS.  ^7 

Telii'inc  habere,  lftir«WiiqMni  tut  CM.  Nfliileu  TH. 

Mane,  mastigia : 

'   ^uo  Arguinento  8tSei«§  um  sum  et  fur  sum,  facdom  ex 

tjadain.' 

GR.  NAido  I  iieque  ego  istas  uostras  leges  urbanis 

•do* 

Nisi  (j^uia  hunc  meum  tteie  dice.  TR.  Et  ego  item 

esse  m6  mcnni.  1025 
GB.  M&neiam:  i^pperi  quo  pact©  acc  fur  nee  iociua 

TR.  Qud  pacto?  OR.  Sine  me  lunc  abire;  td  aM 

tacitus  tuam  uiam, 
N^c  tu  me  quoiquim  Indicaaais  ndqu^  ego  tibi  qulc 

qu^in  dabo. 

Tu  toceto :  ego  mussiiabo.  hoc  dptumum  atque  ae- 

quiMominiiit 

TR.  Ecquid  conditWnis  audes  f^rre?  GR.  lam  du- 

dum  f ero :  1030 

Vt  abeas,  rudrfntem  amUtas,  mflii  moleatns  ni  aiea. 

TR.  Mine,  dum  rcfero  cdnditionem.  GR.  Te,  dpae- 

cro  hercle,  auf^r  modo. 

TR.  Ecque«tahliil«di-oui8tt»  GR.  Opdrtetuicl- 

nos  meos. 

TR.  Vbltuhichabitasf  GR.  Pdrro  illic  longe  usque 

la  eanqvis  Altumls. 

TR.  Yin  qui  in  hac  uilla  hdbitat  elos  irbttratu 

fieri?  ^'^^'^ 

GR.  PadlispcrremfttcwHrtcm,  dumconeedo  et  cdnsulo. 

TR.  Flat.  GiR.  JBiase,  salua  res  est:  praidt  hftee  per- 

peluistmea. 

Ad  meu»  €nim  irtltriim  uocnA-ielitefcilti  praesepls 

nieas. 


u^cd  by  Google 


PLAVTI         1013  100-49 

Namqaam  hercle  hodle  ibUdkabit  4b  no  tri4balam. 
N<  late  luvtdt  qvui  cdnditionem  t^tnlU:  ibo  ad<r- 

bitnun.  • 

m  Qofdlgitar?  GR.  Quiiii,M«istwe«el4i«e. 

«■  certd  scio, 
Flit  Istuc  pdtins  quam  none  pugnem  tecum;  TB. 

Ndne  phee*. 

OR.  qaimqoam  ad  t^otam  4rbitrum  me  adpellu,  si 

adbibebft  fidem, 
EtsiignotMtjiidtiMt:  «i  aon,  luttu  Igaotinumtt. 


DAnoxBs.  Palaestra  bt  Ampbusca.  (Ubaui.) 

GRIPTa.  TlACHAUO. 

HM.  Sitio  edepel,  qvirnqtmrn  nw  qaae  vdltia  (coploj, 

mrtlieres, 

M4tao  propter  u6a  mea  uxor  ai  me  cxtradat  ui- 

dibiUy 

J««4  me  pdic4e  addaxe  dfcet  ante  ocnlds  sues. 
V4«  ceaf^ite  iu  iram  pottos  qu4m  ego.  MV.  Mi- 
nxf  iS  "ewe p4riimn«. 

J*A.  Ego  no*  adma  afaUm:  ne  timae.  aetqaiduda 

foraa 

Prdaequimiai?  q.4iiUm  ego  adavm,  «det  nemo  in- 
^    .  ,  iuriam.  205^ 

Me,  inqnam,  domum  imbo  nuac  iam  4x  praeaidio  pn4. 

,  ridea. 
OH.  O  ew  adiM.  DA  84hie.  quid  fit?  TR.  Tiiun 

T»  ivn.li  *  Wcs^fruoatl  0R.Hu4pudet. 
TR.  NfldI  ago  tecum.  GR.  ^>ge  dU  Uue  aia.  TR. 

Qua^so  respondd,  aenex: 


Digitized  by  Google 


mi  4 1(^26  RVDENS.  249. 

Tiimi  hie  seraoat?  DJS.  M^asest  TK.  Heiii,istac 

fteruin  te  saliito.  hJE.  £t  ego  te.  tdn*es,  qui  hau 

multdprias  1055 
AbiiitiliineeriiiiiArceaiUuiif  TIL  Eg9  U  mmL  t^M. 

QHid  Bunc  ufs  tibi  f 
TIL  Ntepebic  tans  est?  Di£.  Measest.  TB.  btac 

dptiuney  qaandd  laouil, 
DiE.  Qafd  ]icgotitl9   TR.  Vlr  tedeslvft  fflic  est 

ByE.  Quid  iecit  tibi 
Yir  seefeirliisf  m  Hdnini  ego  isti  Ules  soffiringi 

«olo* 

DiE«  Quid  est  qua  de  re  Iftigatis  nunc  inter  uos? 

TJL  ^loqw.  1060 
GR.  finmo  ego  ekqudr.  TR.  Ego  opfnor  r^m  faces- 

so.  GR.  SI  quidem 
Sis  padieosy  hine  IkemMUi.  BM,  Qrfpe,  anliinmi  ad- 

uorte  ie  taee. 

GR..  ^tin  istic  prius  dfcat?  BM.  Audi.  Idquere  tu. 

GR.  Aliendn  prtas 
Quim  tuo  dabis  ordtionem?  TR«  [Hem,]  dt  nequitUr 

cdnprimi. 

itm  at  occqpl  dieere,  iUum  qitdm  [tn  hm  VdMrio]  1066 
Dddnm  lenonem  <Sxtrusisti,  eius  ufdulum  hie  eccfllum 

[liabetj. 

Ga  Ndn  habeo.  TR.  Mogis  quod  oculis  video  f  GR. 

At  ne  uldeis  uelim. 
IldbeO)  non  habed:  quid  tu  me  cura^  quid  rerum 

geramf 

TR  Qadmodohabeaft)  fflttrefert,  Idreneaimetiiidrla. 
GR.  Ni  istum  eepi,  nulla  causast  quin  me  condones 

crucL  1070 


3&D  PLAYTl  ilil«^-43 

Si  m  mari  rete  [ego]  pi  ehenii,  qi|(  tunm  potiu&t  qnim 

Aeum? 

IK.  V^ha.  dat:  hoc  modd      gMlli*)  »i)te§ft4i€o. 

OR.  Qufdtaais? 
TA.  Quoad  prtaiariuA  uir  dtcat^.  citopiriiiiQ^iUio  sU, 

•i  tuost. 

GIL  Quid^  ta  idem  uis  mfhimet  fieri,  <^ui>d  ei  us  con- 

sueuit  tibi  ? 

,  Si  file  Ae  oMiprfmere  o^lttM^  hto.noa.fiost^  ndn 

solet.  1075 
^         V^rho  illo  modo  ille  uklt.  quid  iiiiai}  ,tiiiud?  die 

miht 

TR.  J^quidem  ego  neqne  pdrtem  posco mfiii  isti^c  de 

ifitoc  uidulo 

N^qne.  newn  en^e  hodie  4HM|«yun  dud:  h6t  latlliiest 

eUsrt^Ilnk 

Huius  mulieris,  quam  dudum  diiUifHisse  liberam. 
DM.  N^pe  in  liaac  dieis,  quint  esse  aiebaa  dudom 

popular^mmesmf  1080 
TR.  Ad  iiiodam:  el  ea  quae  diimparoa  g&tauitcre- 

piftudia 

tail  in  ista  cfstula  iBsunt,  qua^  1  atf  Inest  in  nfdnlo.  • 
H4€  neqne .  ifltic  mmt  et  illi  mlserae  si^petiis 

Si  fd  dedeiit,  qui  aioa  pmntia  quadrat.  D^.  Faelam 

tttdet:  taoe* 

6R.  Nilia  Jieide  ego  ann  iati  dataraa.  TR.  Nfl  peto 

niai  efatnlam  1065 

crepondia.   GB.  Quid,  ea  si  sunt  ailreaV  TH. 

QatdialdiDlRaU 
'  AAwmm  anro  ei^enddliir,  argeotomlvgeiitoeKaeqiii- 

bUor. 


L^iyui^cd  by  Google 


r 

liii  ^  44-6:i  R  V  D  E  rv  S. 


GK,  Fdc  sis  aaram  ul  uideam:  post  ego  fdcitai  ut 

iddeas  cistnlam. 
DJB.  ^'Oftm  mii^  ac  ttfoe  ii& :  t«  pecge  ul  dccepisti 

TK.  Vniim  te  opsecro,  At  ted  imiiia  cdnmiaerescat 

mtiieria^  1090 

Si  quidem  hie  lenouis  eiust  uidulus,  quern  su^ipicor. 

Hie  [ego]  Biil  de  opinlo^e  edrtam  vA  4i€6  tiki. 

OR.  VIden  sceleolso  ul'a^lcqpatw?  TE.  Sine  me  ut 

occepi  loqui. 

Si  aeelesti  iUiiis  eat  hie  qtMnB  ik»  sidalni, 

Ha^e  poteruBt  noaiaae:  oatendere  hla  lube.  OR.  Ain  t 

•    '    ost^ndere?  1095 

Dilii.  Haut  ibiiqiioiB  'diatt,  Gripe,  at  datendator  ui- 

dulin« 

GR.  Immo  liercle  iusignfte  inlque.  DM,  Qoidum'/ 

OH.  Qada,  «i  oaMidero, 

Odnttimo  kme  iimifia«  dieent  aeflfeet  TR.  Seele- 

rtoi  ei^ut, 

"^t  tate*a,  item  dmii  eenaea  ^aae  ?  periuri  eaput. 
OR.  danla  ego  iitaee  jBkUe  patter,  ddm  hie  Une  a  me 

a^itiat.  1X00 
TR.  Atqui  nime  apa  td  atat:  uerum  hine  efliit  testi- 

Di£.  Gripe,  adnorte  animuiu.  tu  panels  dxpedi  t^aid 

p^stulaa. 

TV.  Dfd  eqaldemi  aetaC  panm-InteHdxti^.dietindd- 

nao. 

Hiace  ambaa,  at  dikdm  diid,  ita  daae  op^rtftt  UiMiraa : 
Hade  Atheois  piinM.fMt  ofrgo  aurpta.  OR*  Die  miJii, 
Quid  id  ad  uidulum  iUinet,  serua€  tint  istae  an  li- 

berae.  1106 


Digitized  by  Google 


252  PLAVTI  11114  6^-80 

I 

TK.  dmiiii^  iterum  xda  memorari,  sc^las,  ut  defiit 

dies. 

Ipsttne  raaledietiii  et  Hd  qiutd  rogaiit  dune* 
TR.  Cistellam  isti  in^se  oportet  caudeam  in  isto  uf- 

'  dido, 
"^bi  rant  signa  q^i  parentis  ntfscere  haec  possit 

suos,  1110 
Qnfbascnm  pani»  Ath^ois  periit,  idcuti  dixi  prins. 
QSL  luppiter  te  dfqne  perdant.  quid  als,  nir  ne- 
'  office? 
Quid,  Istae  OMitse  siint,  quae  pro  se  ftbnlari  ndn 

queantf 

TR.  £o  tacent,  quia  tieitast  [melior]  mulier  semper 

quim  loqnens. 
OB.  Tim  pol  ta  pro  oritlone  n^c  nir  nec  mnliAr 

mihi's.  1115 
TR.  Otddnm  ?  GB.  Qnia  enim  n^ae  loqnens  es  n^ 

,  Qaa^fio,  enumqnam  hodi^  lice  bit  mihi  loqui?  DJB.  Si 

.  pra^terhac 

["^nmn)  nerbnmflixishodie,  egdtfbiconminnAmcapnt. 

TR.  Vt  id  occepi  dicere,  earn,  sen^x,  teqnaeso  dsta- 

4am 

"^t  tnbeas  hone  rMdere  fflis:  db  earn  siquid  pdstidat 
Sibi  mercedis,  ddbitar:  aliut  quidqoid  ibist  habeat 

sibi.  im 
.  OR.  Ndnc  demEom  liiae  dids,  qoonhmMsmenniesse 

int^llegis : 

Dudnm  dimidiim  pelebas  pirtem.  TR.  Immo  etiam 

ninepeto. 

OR.  Yidl  petere  miluom,  etiam  qa<Sm  nihil  anferr^ 

lamen. 


1 


L^iyui^cd  by  Google 


[14  81-99  R  V  D  £  N  S.  253 

JtM.  Nte  c^tecoi^rinerepoisuiaiiieHialo?  OIL 

8i  iitle  tacet,  1125 
lilgo  tacebo :  si  iste  loquitur,  sine  me  pro  remea  loquL 
JhR,  C^do  [ate]  modo  mi  uidiiliiiii  iatmn^  Gripe.  GR. 

Ooncredifli  41U : 

At  si  ittoram  nfl  sit,  miiii  uti  rcddas.  DM.  Reddetur* 

6R.  Teae« 

JtJE.  AM!  nvM  UiBi  Palaeatra  atq«e  ijnpdlaca,  hoc 

qodd  laqnor : 

j^atne  liic  nidoliiay  ul^i  cistellam  tuam  iajease  [hie] 

aibit?  PA.  beat  1130 

P^rii  miser  ego  hercle:  ut  prius  quam  pline 

aqiexltilifio 

tineaaedliit  PA.  ndam ego baac rem  (pU^va ex 

procliud]  tibi. 
Ctotellam  iati  intee  opertet  caddeam  in  ia(o  uMalo : 
fbi  ego  dieam  qvidqnid  iiierit  ndmlnatim:  iA  mfU 
^Xliilum  o^tendeWs.  si  falsa dicam,  frnstra  dkero :  lido 
Vda  turn  nobis  iaiaec  qnidquid  inerit  isti  hab^bitis. 
JSk^t  ii  nera,  tom  dpaecro  ie  nt  mda  nri  reddanMr. 

DiK.  Placet: 

luf  memm  oraa  meo  qnidem  anfano.  GR.  At  meo 

h^rde  fanmrnam  fnidrlan]: 

^Qnfd,  si.iata  ant  anp^rstitiosa  ant  iriolast  atqne 

dnmia 

Qnfdqnidtnaliirfrmdlcttf  tuelnbdUt  Mokf  1140 
DJS*  Ndn  feret,  nisi  uera  dicet:  nAqniqnam  ario- 

Ubitnr. 

Sdloe  nidnlaoi  6*go ,  nt  qntd  dt  pAnun  qnam  primdm 

sciam.  ^ 

GBL  B6e  babet:  eataolulnm.  akptrli:  ntileo  dalel- 

lara,  D^.  Ha<dneatf 


Digitized  by  Google 


254  PLAVTI        mi4l00— 118 

PA.  istaee  e9t«  o  m^i  pftrent^s,  Me  noa*  conduits 

gero: 

Hue  opesqae  sp^sque  uosirum  .cdgnoacendmn  cdn- 

did!-  ^  1145 

6K.  TAm  tlM  hmle  demi  Iratos  ^sse  oportet ,  quis* 

quia  es,  ■  -   »*  • 

Qua^  parentis  tim  in  angnilom  iioB  locum  conp^erls. 
BM.  QHpe,  wte^t  Iroc,  tAa  resi  affftar:  ttif,  pueUa, 

isrtfnc  procul 
]>|dt6  q«ld  teiti  ct  <]iia  ftde  r  meiMrato  iSmnia; 
SI' harder' tantilliim  peeeaaais,  quod  poaterins  pd- 
•    ^  stales  '  ■  1150 

Te  id  aemin  conndrti)  aagaa,  miiUer,  magnaa  ^eria. 
QR;  Ma  boniuli  «Mi.  TR.  il&jl4!»p0lka«^Adipat:  nam 

tu  iniiiriu's. 

Difi.  Ldqmre  nme  Um^  puella.  CMpe,  anfttmi  ad- 

narte  ie'tece^. 

PA.  Sunt  x^repandia.  DJE.  teta  mdee.  6R.  P^rii 

inprimopra^lit^: 
lUna  ne  aalMdei^i.  DJB.  ^afireieadntf  rtsponde 

ex  ^rdine. '  1155 
PA*  finaieuliiat  a«rtelaa  primiim  Hteratoa;*  DM.  Df-  * 

tneoenaicaloKteraramqnfdait  FA.  Meinom^patiil. 
Pdat  altrinaecua  incipea  afeciuriciilaat,  item  adrea, 
Iilteratai;4UitiitrfailKiiiM»  VJBiVanet 
IMc^  In  ena»€ul^  quid  nomen  sit  paternam.  PA.  l>ae- 

mattea.  ll6a 
BjB.  Di  luioHaI«a)  dbl  lod  aMt  iip#s  m«aef  011 

fmmo  edepol  meae  ? 
hM.  Pdrgf,  te  opaeertf,  eanthrao.  GR.  Plicide,  ant 

'  ite  in  malam  crncem* 


Lyiyiii^cd  by 


ra  4  U$^135        R  V  D  E  N  S.  255 

D JS»  Ldqatre^  mMdn  ntfmen  hie  ^nUL  in  memriMU 

•let 

PA*  Da^dalk.  DJE.  Di  me  scruatum  cupinnt  6R. 

At  me  pdpiilien^ 
DJB..  Ffliam  nmm  eflie  Mnc  oportet,  Gripe.  6K.  Sit 

per  me  quidem.        '  1165 
Qui  te  di  ommei  pMuit,  qui  hodie  me  tfealis  aidiatl 

Meque  adeo  scel^tum,  qui  non  cfrcumspexi  centiens 
PH«t)  me-  neqtiB  in^eoliirety  qodm  rete^  extraxi  6i 

PA.  P<^fit  skfltcola  drgenteoia  et  dnae  conexae  ro^nl* 

enlae 

l^tiMAwt.  SIL^ttkidfereettlttteAmsiiciilftetemt 

porculis.  1170 

PA*  ^t  bttUft  MUreM,  paler  qnarn  dedit  mihi  natali 

dfe. 

DiB.  East  profecto :  cdntineri  quin  conplectar  ndn 

qveo« 

Fflia  mea,  silver  ego  it  aiim  qui  te  prodnxf  pater: 
l^go  sum  DaemoneS)  et  maler  tiia  eccam  hie  intus 

Da^^dalia. 

PA.  Silue,  mi  pater  fnaperate.   HM.  SOaez  ut  te 

ainplectqr  labens.  1176 

TR.  Vdlap  est  quom  iatue  ^  pietate  udatra  uobii 

edntigit. 

D^.  jlgednm,  hune,  si  pot^s,  fer  intra  ufdulimi^ 

Trachilio. 

TBL  ]£cee  Grip!  icdera:  quom  ista  r^a  male  euenft 

tibi,  . 

Gripe,  graloldr.  DuE.  Age  eamtia,  m^a  gnata^  ad  m- 

tr^m  tsam, 


lyui^cd  by  Google 


256  P  L  A  V  T  I  '  im4-ld6--146 

<{iMe  ii,  te  potcril  argamenliA  iiinc  rem  niagis  ex* 

qnirere :  1180 

Qua^  te  raagis  tractduit  ma^isfjiie  signa  pernouft  tna. 
TiL  Eamus  [UagJ  iutro  dmnes,  quando  dperam  pro- 

PA.  Scquere  me,  AmpeL'sca.  AM.  Quom  te  di  amant^ 

'    -  aoluptaitet  mihi. 

GR.  Sibmie  ego  piomo]  aeel^tiis,  qui  illonehddieex- 

eepi  ufdulura? 
Aui  qoom  .except)       non  alieubi  iu  Bolp  apstrusf 

loeoY  1186 
CrMebam  edepol  turbalentam  pra^dam  euenturim 

Qoia  ilia  mihi  tarn  t4rbiileiiU  t^nyeftite.  em^scnt 

€r^do  edepol  ego  fllfe  inease  arg^nti  et  avri  Urgiter. 
i^aCd  meliiut  quam  at  hinc  intro  abeam  et  me  aa«pe&- 

dam  eUneelimii 
Siltem  tiDtiap^r  Awn  apeeedat  hade  a  me  aegvi- 

mdnia?  1190 


Digitized  by  Google 


t 


Bn  6 1-^6  &         RV9E0IS.  963 


I 


ACIVS  V. 

D  A  B  91  9^  B  S, 

*  ^  [Pro  di  fnmortkl^s,  qnfi'ili^M'ftiitikiilfcv; 

Qui  ex  fnproniso  fi'liam  inueni  nieam?] 

Aliquo  rtlut  picto  optCttgIt  optotto  piiil 

*  '    £go  hddie^  [qnod}  neqae  sperau!  n0q^fi  cr^didi, 

[Ex}  inproiiiBO  fOfoin  Umwi  meam,  1196 
Et  eim  de  genere  flftmini^  adoletoelltf  dibi>  • 
ingenuo,  Athemeufli  et  coguatu  iiieo. 
Enm  ego  idea  treeirf  km  id  me  ^nmprfaiiliii  nolo 
lussique  exire  hue  ^iBi  seruoni,  at  id  fonun  1300 
'  * '  Ir^t.  nondam  egressum  ^sse  e^ni,  id  mirtir  tamcD. 
Accidam  opino^  id  forii.  qiiidedii«pieorl  , 
*•  Vxdr  conplexa  cdllo  rethietlBkim. 

Nimis  pa^ne  inepta  atqiie  ddiosa  eius  amdtiost. 
ABqvando  atscolindo  meHmrt,  ^or^  pMUMin  fferl : 
Atq^ie  adorna  ut  r^m  dhiiiiaiii  fidtm,  qaom  iBtro  td- 

a^nera,      '  1206 
qdomaiu^nintiioatramftiiiiliam. 
Sunt  domi  agni  et  pdrci  mcf es;  'sM'qidd istnn  remo^ 

rimini, 

HAUeres,  Tiradiittonlnn?  atqne  dptume  eccam  exit 
■  '  '  *  foraa. 


Plavtvb  I.     '  17 


Ly  Google 


9se 


F  L  A  V  T  I 


TEACBALIO.  DABMONBt. 

TR.  fhl  uU  erit,  Um  iaiiMigabo  et  m^nm  ad  te  «d», 

ducdm  semul  1210 
Pl^dippom.  BM.  jBldquere  at  baec  res  iSpligit  de 

£}um  roga  at  relinqaat  alias  res  et  hue  ueniit.  TR. 

Licet 

DJS.  Dietta  diitiizwi  mmm  IIU  fOiua  Wirtm.  TtL 

Licet. 

^t  palreai  (^m  mi  momm  et  mStd.,  ^sie  co- 

gBiMok  TR«  Iik«t 
DJB.       propert.  TR.  Licet.  DJE.  laai  tiic  fac  sit, 

at  curetur.  TR.  Lkei. 
DjB.  dttudn  IMlf  Tft.  Ueat  aet  acbi  qM  eat 

qaod  te  aolo  ? 
^a4d  j^euusiati  ut  ttemineris  ,  luUUe  at  liber  ainu 

TR.  F4c  at  exores  Plesldjppam,  at      [mauu]  emittit» 

licet. 

TR.BItaafiUafiiai«a{at)eralt  liMli evorabit  DJE.. 

Licet. 

XR.  Atqofi  utmiAnipelisca  uahat|  ubi^ainQiRb^. 

Licet  UM 

TR,  Atqae  at  mihi  gratum  beneiicimu  fictis  experiar. 

DM.  Licet. 

TR.  Oniiian  llc^tf  UM.  Licet  libi  n&am  refero 

grdtiam. 

S^t  propera  ire  la  urbem  aptatum  et  r^cl^e  te  hue 

ma&m.  TR.  Licet 

lam  bic  ere,  ta  IntAribi  adorna  c^teram  qaod  opust 

DJQ.  Licet 


Lyiyill, 


;d  by  Goc 


J]]Z6  2i-7S4       B  V  D  E  N  8.  2S9 


Hercules  istam  iufelicet  ctlm  sua  lie^ntia:  1225 


GR.  Qaam  m6x  licet  te  cdnpellare,  Da^mones  t 
DM.  (^«id  ealJiegoii,  Gripe?  G&  »e  ilk  «fdiilo, 
Si  (i«fii%«ipiMt  MheM^wd di dim Wni. 

D.iii.  Aet^udm  uidetur  ti'bi  mi  ego  alieniim  quod 

est  1230* 

Sfeiui  imt  dkanf  OA.  ^ddM  ego  laneiii  la 

DJi:.  Tantoilli  melius  optig^  qui  perdidit: 
Tuum  iue  nihife  Miigit  opovM  iilMtn. 

GR.  Isto  tu  s  pauper,  quuin  nimls  sanctc  piu  s. 
D  E.  0  Gripe  Gripe,  iu  aetate  honunuin pldrumae 
Fiimi  traiiieimae,  (ilU]  ubi  decipiuntiir  dolis.  1S36 
Atque  edepol  in  eas  pleruinque  csca  inprhiitur, 
Quain  sfquis  auidua  piSacii  escam  aairilcr, 
Dedpitur  in  trmnnAwa  uiarltii  aua. 

lUe  qui  consulte,  ddcte  atque  astute  cauel^  1240 
Diiiiiiie  uii  [eij  him  Uoet  partum  bene.  ^ 
Hi  iata^  uidetur.  ptudia  praedatum  frier, 

Maidre  ut  cum  dote  ibeat  [hincj  quain  adu^nerit. 
£gone  lit  quod  ad  me  adlatum  ease  alienuia  sciam 
GelAn?  minMM  f«luc  fkiet  noeter Da^nmies.  12I& 

Semper  cauere  hoc  siipientis  aequih&uuiuijahtj 

He  cdoscti  tdui  ipsi  maiefici  suis. 

jggo  nisi  quon  hu&m  nil  Merer  ullum  lucrunou 

Gil.  .Spectiiui  ego  pridem  edrnieos  ad  islam  mod ujii 
Sapienler  dicta  dicere  atque  is  plaildier,  1250 

17* 


Digitized  by  Google 


900  PliAVTb  im735-^7 

Quom  illds  sapientisimtfriM  ilMIMtmMilt'poplo. 
Set  qttom  inde  saam  quisque  fbaut  diuorn  damimiy 
Nullus  erat  iUo  picto  ut  ilU  iuMerint. 
BM.  Abi  intro,  ne  mol^n's,  linguae  t^perm. 
£go  tibi  daturas  nil  ai^^  ue  tu  frustra  sis.  1255 
GK.  At  ^go  deoB  qaaeso,  ut  ^luidquid  in  illo  vd^ 

*   ddoat,  • 
81  iiunnn^  si  argentmnat,  dmiie  id  ut  fiit  ciuis. 
DiE.  lUue.eat  qo»d  not  n<q«am  awu»  Atteiir; 
Warn  iUfc  cum  aerno  afqmo  coogreaMia  faret, 
£t  ipaom  sese  et  lUom  furti  astringeret.  I960 
Dnin  pra^dam  babiere  'b6  cenaevet)  interiiB 
Praed&  fpsna  eaaet:.  pra^a  praedun  dAceret. 
Nunc  hfnc  intro  ibo  et  sAcruficabo:  p^Sstibi 
lub^bo  nobiacenam  contina4>  eaqui. 


Plbsiuippvs.  Traghalio. 
PL,  fteruu  mi  istaec  omnia  itcra,  mi  di|ime,  mi  Tra- 

Mi  libeite,  mi  patrone,  fmmo  potiaimf  pater: 
B^pperit  patr^  Palaestra  snum  itqaematremf  TH. 

R^pperit.  W 
PL.  tt  populada^tf   TtL  Opiiaa.  PL.  Bt.  mllii 

nupturast  ?  TR.  Suspicor. 
PL.  C^naeu  hodie  d^i^ndebit  earn  mihi,  qnaeaof 

TR.  Cteeo. 

PL.  Quid,  patri  etiam  grdtulabor  quom  iUaminnenit  ? 

TE.  C^naeiK  1270 
FL.  Qu£d,  matri  efattt  TR.  C4me^.  PL.  QnM  «rg<i 

cenaea?  TR.  QuiSdrogaa, 


Digitized  by  Google 


Ifli  8  8--V  16       RVDENS.  <  261 
•  » 

c^nseo. 

PIf.  Adram  equidem,  ne  c^nsion^  uimfei  facias. 

TR.  C^naeo. 

PL.  Qaid,  sicuri  dm?  TR.  Censeo.  PL.  An  sic  p<i- 

tiusplacide?  TR.  Censeo. 
*PL.  MStfimiie  aain  aalutem  adveiiiaiia  9  TJL  Cteaep. 

PL.  Etidm  patrem  ?  1275 
TCU  Censeo..  PL.  PMt  eius  matrem?  TR.  C4»aeo. 

PL.  Qoidptfatea? 
Etiaiuue  adueni^ns  conplectar  eiospatrem?  TR.  Non 

e^nseo. 

PL.  QaM,  mitrem?  TR.  Nan  cteaed.  PL.  Quid, 

eampse  illam  ?  TR.  Non  censeo. 
PL.  P^rii)  dilectum  dimisit:  nunc  non  ceuset,  qudm 

TR.  SdniiB  BODes:  s^quere.  PL.  Due  me,  mi  patrone, 

qud  label.  1280 


Labeax.  (jrEiPva. 

LA.  Quia  m^t  mortally  miserior  qui  uiuat  alter 

hddie, 

•  ^vem  a^nt  r^caperator^s  modo  damnduit  Plesi- 
.  dfppns? 
Abiddkatm  a     modoat  Pala^atri :  pertttdi  anin. 
'Nm  Mnoma  ex  gaudio  credo  ^sse  procreitos: 
Ita  omn^s  mortales,  aiquid  est  malf  lenoni,  gaudent. 
N«Dc  ilterain  fflam  qua^  metst  ubanli  Me  in  Ve- 
*    '  neriafibiiim  1386 


262  PLAVTI  VI 7— a  16 

Skk&m  At  Mm  didncin,  d6  b^nlt  qwd  refill  reU* 

QiBL,  Nomquaai  ^pdL  Ikodie  ad  «4ftper«m  Gripum 

iDipidetif  1U110019' 
Nlal  vidnliis  mihi  Hdditnr.  LA.  PerU:  qnomineii- 

tionem 

Fieri  aAdio  wqim  nldiiiU,  qmd  pO^  pc€C«s 

doT«  1S90 

SB.  litic  scalesttti  liber  est:  efo  qui  in  mtrif le- 

litedi 

Rete  itque  eieepi  vfdriw^  el  Ahre  n^iitii  qife- 

quam. 

JUA.  Pro  dl  innorlAteiy  e&o  niU  Ut  tttaMifnear- 

writ  tArf  8. 

QR.  Cnbitim  li^rcle  longis  Uteris  d^giUibo  iam 

wqaeqaiqae, 
Slqvb  perdMerit  iMiihna  eovi  amo  itqm  ergCBlo 

Ad  Gr^um/at  aeniat  ndnferetii  latum,  alpottn- 

Utie. 

LA.  Meum  iiercle  illic  homo  nldnlom  scitqui  lubet, 

at  ego  opinor. 
Adedndns  mi  illie  M  homo :  dL  quarto  tubiieiifte. 
GR.  Qaid  me  intro  renoras?  h6c  nolo  hie  tnte 

deliiuii  exterg^re. 
Nim  lioc  qnldempol  e  roMgiM,  mm  iai  e  Inro 

factum:  1300 

.  Ito  qitelo  magis  ext^geo,  xatilom  itque  lenniue  fil. 
(Nim  koe  qnidcm  MMnaMmat  vervM:  lla  to  mi- 

LA.  Adid^sceudf  ealue.  6R.  IM  te  ament  rum  in- 

riiocipite.  LA.  <^iidfilf 


L^iyuioCd  by  Google 


V3  17-35  RVDENS.  363 

rmnmiaH9r§f^.  LA.  t^lulitl  OR,  Quid 

Mf  mmi  medleiii  qu^'if 
LA,  iauno  tfepol  am  lilera  plui  9i\mq]|Mimed1- 

cu.  OA.  Tumtu  1306 

digna  f<Srnia. 

Set  q«id  tiMitf  LA*  Hm  pi^miM  n^elf  in  miri 

(hmbJeUiil: 

Oonfractatt  naiiii)  p^rdidl  qnidquid  erat  miaer  ibi 

dame. 

GR.  qnUl  pMHIattf  LA«  VUidmm  c§m  mro 

itqae  argento  iniilto. 

an.  KcquM  meaiiikli  ia  mSdmim  qwi  p^iH  quid 

M  infiieTltY  1310 

LA.  Qaid  r^fert,  qui  perii  t  tainen,  ai  none  toe  fab  u- 

Umur? 

Cn.  <{ttid,  4  dg»  «elMi  qvi  ImuiMiilt  Mto  €x  te 

scire  afgna. 

LA.  OetiBgettliiamarsiipiomuamiaiireiiiifii^riuit, 
PraeMrea  centim  Pliflippete  ndnM  in  paceolo 

a4(rms. 

GR.  MagBA  h^rde  praedaat;  lirgiter  merc^dia  in- 

dipiacart  1315 

[Di  hominea  reapidaDl:  bene  ergo  hinc  praedfitna 

ibo-l 

Pfottctttil  Wu  iridalaa.  perge  ilia  eipedire. 
LA.  Takntua  argmti  edimiKidani  raagnnm  (nerat 

in  cramina, 

4HL  Papa4$  diaiiiaa  tii  qvidem  liaWati  lacu- 

Mntat.  ^1390 


Digitized  by  Google 


►  "   et  nihil  habere', 
m  i^d  Urt  mx»k^qiAdMU^miUm0uUt,^ 

,f  V  ■■  clique? 

iBldqiiereiii^epere  e^leriter.  LA.  NamsiM^s^recen- 

•  '     4e«.  OR.  Tricas* 
'  '  tA*  QaadrigtetDS.'   Om.^  TtmMi  piitfd«is  LA. 

Quing^ntos.  GR.  Cassam  ^Hndem. 
'  LA.  Sefletetoa;  03L  CwrcnlittiiGiikia  juinuios  fm^ 

'  LA.  Babu  s^ptingentos.  OR.  6s  calft  tibi:  nunc 

id  frigefdctas. 

'»••-'     •   iddo;  abi.  GR.  Igitur  audi; 

&i  herde  ibievo  hiac^  hie  non  ero.  LA.  Yin  oentnm 

'      limine?  GR.  Ddrmta. 
LA.  Eloquere  qnantam  pds tales.  GR.  Quo  nihil 

'    innitns  liddas, 
TcMatam  ■Mgnnms  aiifa  potMl  ttUMma  hioe 

'       '   •    '         abessc:  -  1330 
Proin  tu  uel  aia»      neges.  LA.  Quid  iatic?  ne- 

DaUMr  tdaitnoi**  flR.  Aec^ednm  hue:  Veiiui 

;    •  ha^c  nolo  a^og^t  te. 

LA.  Qnod  tfbi  Inbet^  id  mi  impcra^  GR.  Tange 

*    dnwhatoe  Venevk.-  LA»^Tiiig<». 
OSi,  Per  V^^Mu  hanc  iarandumat  tibi.  LA.  Quid 

Uremf  GR.  Qnodinb^. 
LA.:pKafll<^iMiMiqnidiAi:  qaddUlo»iity  WttiiqQm 

•  i&lli  snpplicdbo. 
GR.  TMe^rin^Jiaw.  LA.  TeMi|«>sGR^  JMiera 

.-M  argtetum  nribi  ditAran 


L^iyui^cd  by  Google 


t 

V  2  50-3  2       R  V  D  E  N 

Eodern  [illoj  die  ubi  ui'dali  ri^s  paMti|i.  LA.  F/at. 

81  uidniam  illimij  quern  ego  in  naui  p^rdidi^ 
<  €^iiiBfft«r»-4C4iie  itg«nto  sdnoiii  iniiestigiiiero 
Isqne  In  potestat^m  meim  pers^nerit :  1341 
GR.  Tuin  ego  haice  Gripo,  fnquito  et  me  tingito 
LA;  Tott^eg^  haioe  ttwipo^'  /Um^  At  .tn 

aiidki  '  ' 

GR.  LA.  Tal^nlmn  argenti  mignam  continad 

6R.  Si  dcfraudasfifft,  dfc  at  in  qnaestu  tuo  ldl6 
'  .   Yenut  <^radicet  cipot  atqne  metat^m  tQam.  ' 
Tecdni  tun  [tate]  hib^o  hoe,  obi  Inriaerit. 
LA.  niiit  ego  adnorsam  sfqnid  peccasso,  Veniis, 
Veneror  te  ut  omnes  mfseri  lenon^s  stent. 
'  ^     OR.  T«m  fiet,  eld    Men  tmllimrii. '  1350 
Tu  hie  dpperire :  iam  ^go  faxo  exibft  senex : 
Sum  id  continuo  nfdnlom  tepdscito.  '  . 

LA.'  8i  minne  ilhun  mflii  reddiderit  aidQlnm, 
Non  ^o  {Dio'hbdie  d^beo  trtdbnlmn.    *  ^ 
Meui  fobitratast,  lingua  qnod  iuret  mea.  .  1366 
Set  «4M|eiMMin  t  eeemn  i^etdiieitieifeiiii  ' 


*   i  •! 

GRIIPTI.    DABMONBi.  LaBEAX. 

€81.  MfMre  hMti  nUirtie Mttoa^9  bmim  i6B  dbi, 

' '  >irie  habet  nldiihini. 

Di£«  HAbeo  et  fateor  ^sse  aput  mes  et,  si  tuna  est, 

'  iMbeAatibi. 


Digitized  by  Google 


266  PJLAVTl  vd 

«(dole.  1360 
DM.  Tim  City         Adgitasf  M  ^videm  iierde 

Uvls  ftrft^  SIMt  Art  tflOMB. 

Di£.  OmiiiamAaiitsilaii:  unaiaimccutelUexcepUst 

nittdo 

*  Gilni  crcfimdlfi,  qaBiwh«dlefiU«iiiiMeii£  mtm. 

LA.  QadmT  HJE.  Tujn  quae  fuit  Palae&tra,  ea  filia 

LA.  BteemelierdeCMiiDit:  quom  bteee     libi  ez 

scnientia  IdBS 
Pulore  tmMs^  fltudea.  DM.  IsUc  lictte  aon  credd 

liM. 

LA.  immo  hercle^  «l  scida  fender c  me,  [tuj  mihi  tri<(- 
6b  eim  M  dffiis  coildoM      BJB.  Benigae  edepdl 

fttcis. 

LA.  inino  ta  qwdeoi  liirele  aero.   Gli.  Ueut  In, 

im  kibM  vidflfaun  f 

LA.  Hdbeo.   6R.  Propcn.   LA.  Qu(d  propersbo? 

6R.  A4ddejr€  wrgMtum  nihi.  im 
LA*  Ndf «e  odaptl  tiU  dd  iiofM  ^ftitugtmrn  ddbeo. 

OR.  Quaehaecfictiost? 
Ndndebes?  LA.  Non  hercle  nero.  GB.  Ndn  ta  iura- 

Idamihia? 

LA.  Idratoa  aam,  et  ndne  larabo,  afraid  aolapUtial 

mihi: 

Ida  iorondMi  rH  aernaaiM,  nda  ygrd—dati  tdadi- 

tamst. 

iiH*  Cddo  ail  ouhi  ialeutum  magmim  argdnii,  per- 

•iwteiiiiie.  1^75 


L^iyuioCd  by  Google 


V  3  lO-af  R  Y  D  E  N  S,       *  2fi7 

ttiiSb  Or^€^  qmd  ta  ialuin  talen turn  p4ftcifi  f  GK.  lu- 


Dire.  LA,  Lnbet  iwAre :  tun  mco  p<kitifex  periurlo'it 
DM.  ^mk  proure  arfenliim  pronu^  ]ik  tiki?  OR.  Si 

Hunc  redegissem  in  potesUtem  ^int,  iimtiitt  dare 
talentui  pM^gMw  argeDti.  LA.  C^do  quicum 

hftbeam  i&diceni,  1380 
Nf  dolo  malo  fnttipiilfttiii  alMetiMndwii  |h«4)Meiii 
Quinque  et  oigiati  innos  natus.  GH.  Hdbe  cum  hoc. 

Difi.  Urn  ab  lito  aiifom  hft^  tiiiam  [te])  id  lita 

demn^fiero. 

Pr4Smiaistbieh«liD«tPgflBtw1  LA.  Fiteor.  Di£.Qaod 


Frdmitifiti,  m^om  esse  oportet.  n6  tu,  leno,  pdstu- 

kt  1185 
Te  lilcid«leBM«iitit  sdn  potia.  OR.  lain  ii  rata'a 
NiEctajn  htminen  quem  d^fraudarcs  '.^  dinduxn  hue 

argenttimat  probum : 

U  tt^  mvUmm  lni(c  dako,  adM  mt  Hi  hktmkUt 

mtna. 

UM.  ilt«teda  ergo  arfa  U  iteiOgiHia  l^o|  loiiHae 

operi  mea 

Ha^c  tibi  mi  seruaU:  (^GK.  Immo  herde  mea,  ne 

indicia  ma.  1190 
DiE.  Si  aaptea^  kaAia :)  turn  te  mM  benigiie  Mdem 

iddecet 

prtfmeo 

lure.ofia?  J)JE.  Mifiim  quin  tuum  i«8  meo  periflo 

.  a|^  te  ^xpetam. 


Digitized  by  Google 


268  P  t  A  V  T  I.  V  3  38^5* 

GtL^  SAmum  %nmi  lend  Isliatfeite  Kbivtas;p«irl^ndiinr. 
Difi.  VidnltBUD  U0imi1B»  Imtenlt:  illitt  maneapldm 

'laeunist.  *      '  »  '  1395 
^    r0ft  tIM  liniir  pirr<  ■rmimt  n'lm  migiii  f  i^^^f^ 
LA.  Gritiam  biben  -M^d^  tileiito  iiAIla  camitBt  qufn 

]>j$.  Tdcen  an  nonf  6R.  To  meam  rem  simulas 
Ntfn  herele'lflitM'iile  fBtemortes,  si  iliam  praedn 

•  •  perdidi.  '     .  - '  1400 

D JB.  Yipnlabifl,  m^bom  si  addes  unuiii.  QR.  Vel  [ta] 

fterde6doai  '  .  i 

NiSn  tacebo  amquaiii  ilio  pacto ,  Disi  taleato  cunpri- 

•   •    .  mor.       ^      » -  > 

LA.  TiUquldemoperaBildedit:  taceto.  DM.  Cdn- 

cedehncleno.  LA.  Licet. 

6R.  PAlam  age,  nolo  ego  inuTiiiiiiriltaiii ti^ae  avsnr- 

nm  fieri. 

J>JE1.  Die  nuhi,  qnanti  [tu]  illam  endali  taam  ilteram 

midi^rcnlam  1406 
ijBpdiicion?^  liA.  MffleMnmiimdiiMnMitaL  1MB. 

»     -  Vfn  tibi 

Cdndltioneoi  Idcnleutam  £erre  me  ?  LA.  Sane  uolo. 
*  Di£i.  Dfoldnom  taMMim  faciam.  LA*  B6ie  facia. 

'     '    ■   '  DJE/Ih^  ffla  Altera^ 

Libera  ut  sit,  tibi  dimiditim  siime,  dimidium  haic  cedo. 
LA.  Bfixtune.  BJB.  Vh»  IHd  dimidl^^^  flii^pMi  ^tgo 

•(  ^mitUm  mann,  1410 
qnim  propter  tu  ,iidi*un  et  ego  guilt-n  Wai.  LA. 

'  '  -  '  Mnefaeis: 


L.iyu loCd  by  Google 


V  3*56-^7 


R  V  D  E  N  S 


Gritiam  habeo  mignam.  6R.  Quam  mox  mi  arjgentuin 

ergo  rcdditar? 
DJS.  Res  solatMt,  Gripe,  ego  habeo.  GR.  (Tq]  Mr- 

cle :  at  ego  me  mauolo. 
DM*  Miliil  lierde  hie  tibi,     tu  aperea :  iuris  iiiraiid{ 

nolo 

Gritiam  facias.  Gil.  Pei  iihercle:  nisi  me  i»uspeudo, 

dccidi.  Ui5 
Numqaajn  herde  itenun  d^fraudmbit  mi  f videm  poet 

hunt  di^ui. 

DM.  Hie  hodie  ceniio^  leno.  LA.  l^  iai:  conditio 

placet 

DM.  Sequimini  intro.  sp^ctatores,  ads  quoque  ad 

cenim  uocem, 
Ni  datunu  nfl  iim  neque  sit  qulcquam  poUncti  domi, 
Niae  adeo  nocitos  credam  uds  esse  ad  cenim  foras.  1420 
Verom  si  uol^is  plausam  fibidae  huic  clanun  dare, 
Cdmiaeatnni  omn^  nesitate  id  me  ad  annoa  a^decim. 
Vda  hodie  hte  ecnitote  ambo.  OR.  Flat.  CANTOR. 

[iamj  plaasum  date. 


« 

« 


270 


MBTRA  mriTS  rABVLAE  HABG  STNI 

V.  1  ad  184  iambid  senarli 
»  185  a4  181^  irochaici  oecoaarii 

-  190  ad  1^  bMMshiaci  tetiametri  acataleoti 

-  Id4  ad  196  bacchiaci  tetrametri  catalecdcl 

-  19?  bacchiacus  trimeter  acatalectua 

-  198  et  J  99  iambici  oclonarii  " 

-  ^00  ad  dOiS^  oratiai  dimetii  acaialeeti  cum  trocbaicb  mononie* 

tris  bypercatakoHa 

-  M  el  a06  baoBhUKd  ietraiMri  aaatakcoii 

-  906  lambioita  oetenaiiaa 

•  M  et  208  oretid  tecianetri  acatalecd 

•  909  oretlous  tetrameter  catalectiens  in  tyllabam 

-  210  et  211  cretici  tetrametri  acatalecti 

-  212  creiicus  tetrameter  catalecticus  in  syllabam 

-  213  ad  215  cretici  tetrametri  acatalecti 

•  216  et  217  trochaici  ootonarii 

-  218  et  219  iambid  septenaril  ' 

-  290  ad  238  trodiald  OGtonarii 

•  229  trodiaictts  septanarius 

-  230  et  231  bacdiiad  dimetii  eatalectid  (sive  dodimlaei  mo- 

nometri) 

-  232  ad  252  cretici  tetrametri  acatalecti 

-  253  trochaicus  septenarius 

-  264  et  255  iambic!  octouarii  . 


Digitized  by  Gopgle 


I 


256  til  257  trochaicl  Beptenaril 
268  aii  262  bacobiaci  tetrametri  acaialtdi 
263  bacchiacus  dimeter  acaialcctns 
364  creticus  tetrameter  acataleotus 

iambicnt  dimeter 
966  ad  97S  oreUoi  tctraaralii  mmdkmfi 
37d  mtlcuB  letfameter  oat^lMliMB 
274  ad  S77  eredci  t«tranwtri  aeataMI 
278  ad  286  bacchiaci  tetrametri  acataleoti 

287  bacebiacus  dimeter  acatalectus 

288  bacchiacus  tetrameter 'acatalectus 

389  trochaicus  diiueter  acataleotua 

390  ad  413  iambici  septaaarii 
414  ad  449  troehaiei  aefMiarii 
460  ad  658  iambioi  senarii 
559  ad  693  trociiaici  aeptenarli 
693  ad  614  Iambici  seoarii 
615  ad  663  troehaiei  septenarii 

664  ad  666  cretici  tetrametri  acataletli 
667  et  668  bacchiaci  tetrametri  acatalecti 
669  ad  673  cretici  tetrametri  acatalecti 
674  ei  676  bacobiaci  tetrametri  acatalecti 
Ii76  iambicua  septenarius 

677  troiliaieiia  aeptenariiiB 

678  ad  680  ciiitici  tetrametri  acatalecti 
681  ad  705  iambici  septenarii 

706  ad  779  troehaiei  septeuarii 

780  ad  905  Iambici  senarii 

906  ad  918  baochiaci  tetrametri  acatalecti 

919  iambicns  dimeter  aeataleotua 

930  ad  937  troehaiei  octonarii 

938  ad  944  iambici  octonarii 

945  ad  948  iambici  septenarii 

949  ad  951  cretici  tetrametri  acatalecu 

952  et  954  troehaiei  monometri  hypercatalecii 

953  et  955  cretid  trimetri  catalectid 
956  ad  ^963  trochaid  octonarii 


V,  963  ad  1190  trocliaia  septeuarii, 

-  1191  ad  1204  iambici  senarii 

-  1205  ad  1226  trochaici  septenahl 

-  13^  .ad  1264  iambici  etenani 

-  1966  ftd  138D  troobaid  leplciuiii 

-  1281  ad  1337  laoiMd  aqpAeoam 

-  1338  ad  1366  iambid  aaoaifi  ' 

-  1357  ad  li23  troehaM  sq^teMiit 


T.  1I4€€I  FLAVIl 


T  R  1.  N  V  M  M  V  S, 


G&AECA  TH£NSAVKV3  FHlLfiMOMlS 
(ACTA  LVDIS  MEOAIiENSIBVS). 


Plattts  L  M 


J" 

Digitized  by  Google 


AHGVM£NTYM. 

T]ieiiia|inim[clamJ  apstrusum  dbiens  peregre  Chdrinidea 
Remqve  iSiiineni  andco  CilUett  mandit  avo. 

Istoc  apsente  mAle  rem  perdit  films. 

Nam  et  a^dis  uejuUt:  jbiU  maxcatar  CiUlicles. 

Virgo  Indatata  adror  iatiiia  pdacitnr.  5 

Minus  quo  earn  iriuidia  d4t  ei  dotera  Cfilliclea) 

Manddt  qui  dicat  aurmn  ferre  se  d  patre. 

Vt  nissdi  ad  aeffia,  hiinc  delndit  ChArmidea 

SeiieX)  ut  redlit :  quuius  uubunt  Ifberi. 


?£RSONA£. 


LVXVRIA  cum  INOPIA  PROLOGVS 

MEGARONIDES  SENEX 
CALUCLES  SENEX 
LVSITELES  ABYLESCENS 
PHILTO  SENEX 
LfiSBONICYS  ADVLESCENS 
8TA8IMVS  SERVOS 
CHARMIDES  SENEX 
SVCOPHANTA 
CAIfrOR. 


Digitized  by 


275 


PROLOGVS. 

Ltxv&xa.  1aopia« 

LV.  Seqnere  hdc  me^  gnata,  at  mdiiiis  ftmgaris  tuoin. 
IN.  Seqndr:  Mtfinemftre  qvenfdieaiiiii^clo. 

LV.  Adest:  nam  illaec  sunt  a^des :  i  intro  nunc  lam. 
Nunc,  n^uiserret  utfstriun,  paucis  in  uiam 
DedAcam,  «f  qnfdem  rfperam  dare  promfttitis.  5 
^unc  fgitnr  priiuum  quae  cv[o  sim  et  qnae  illa^c  siet 
Hue  quae  ibiit  intro^  dfcam  si  animuni  adndrtitis. 
Primdm  mthi  Flautiw  ndmen  Lnxnriae  Indidit: 
Tuni  illdnc  niihi  esse  piataiii  uolait  tnopiam. 
Set  ^  quid  imc  intro  ierit  inpidsu  meo,  10 
Aecfpite  et  date  uodnat  auris  dum  ^Sloquor. 
Adulescens  quidamst,  qnf  in  hisce  habitat  a^dibns: 
Is  rem  paternam  me  idlntrice  p^rdidit. 
Qaoniam  ei  qui  me  alat  nfl  video  ease  r6Hciii, 
Dedi  ci  meam  gnatam,  qnfcmn  egeatatem  4xigat.  16 
Set  de  irgmnento  ne  ^xpectetis  fabulae: 
Sen^  qvi  hue  neoieat  i  rem  nobis  Aperient 
Iluic  Gra^ce  nomen  M  Tbensanro  ftlndae: 
Pliil<^mo  scripsit:  Plaidtns  nortit  barbare, 
Nom^n  Trimmiino  tMt.  nmc  iios  lidc  rogat  20 
Vt  Ifceat  possid^  hanc  noineii  ftbnlani. 
Tautumst.  aalete :  ad^ste  com  sil^ntio. 


18* 


* 

< 

Digitized  by  Google 


•  J7«  P  L  A  V  T  I  >     I  i  1-3  2 


A  C  T  V  S  I. 

Meoaeonidbs. 

Amfciini  jcaBtigire  ob  meritam  ndxiaiii 

buno^Mil  factwii)H<rmiiiii  Mtete  .utile 

Bt  etediurfbfle.i  rim  ego  smicQin  Jiodl^  memn  25 

Concistigabo  pr6  conmerita  ndxia : 

Invitiuiy  jil  id  me  imittet  nt  facUm  fides.  , 

Nam  htetnfmiimrmorbiumitrefl  JnnaffibenM: 

Iti  pl^rique  omncs  iim  sant  iniermdrtui. 

Set  dam  flllaegroialit^liiteruDmorAi  m«U  30 

4{»Mi*hMba  ikirigafr  ■iccImere^llb6rvlra 

Neque  qakqaam  hio  Qile  nunc  est.nisi.inocda  mail. 

Eorihnlieet  iam  m^4i!ye  meanmi  fiwumam? 

Nhnl4f ve  hie  piviis  paiotoffom  grMam 

Faciunt  pars  Jiominiun  qaam  id.qiia;pvosintpluribii8. 

lUnineimtfllvteibiiiicibilegKihe,  .    .  :d6 

Qvae  fit  r4biia«i]liS'i^Mrt8lit'odiom<qnem 
Remorimque  fadmil  rei  pvinatae  et  p  jijplicae. 


CaLI.ICI.B8.  MBeAEOHIJ»BS. 

OA.  Lar^m  corona  ndstmni  dccorari  nolo; 

Yxtf venenre  nt  ntfbis  haee  habitf tie  10 


Digitized  by  Google 


4 

l^^^lB  TRINVMMVS.  277 

Bona  fausUidUl^liuiatftqae  euenat 
TeqM  AtMgm^if^iBaBam'^i^i^  iddoiai  eatfrtwuiu 
ME.  Hie  illM  ■enectaaaCite  qui  faetdflt  puer, 
*  Qui  admfsit  In  se  ciUpam  casti^ibilem. 
Adgr^ar  henunem^  OA^  Qadia  hie  prope  me  udz 

ME.  Toi  Bdnenolentis,  si  ita  ut  egQ  ti  nolo: 
Sin  iliter  e%  l»bni«Latqu  iralf  tiU. 
CA.  OainioeyMlM.  [atqne  aeqofttb.  viiiika, 
Megaronidet  ?]  ME.  Et  tu  ddeppl  salue,  Cdlicles. 
Val^n?  oaliiLitiiij  CA.  Vileo^eiulnLnietitt.  *  50 
ME.  Quid  tda  agfl  oiNrt  dt.wOetf .  GA..  HaftiittiBi 

^go  nolo. 

GA«  Credaliircie^o^^ddre^aiqiddBifliLiiiittit.. 

ME.  Onmibna  amieis  qutfd  mUiist  cupio  ^ae  item, 
CA.  Eho  td,  tna^joer  quid  agit*l  ME.  InmorUUi 

ei^:  55 
Vinft  uictnraqn^st.  CA.  Bene  liercle  nuntias, 
Deoaque  dro  ntnitoe  tdae  aap^stea  Aupp^tat*. 
BIB.  Dim  qiddaiiifhdrdt^eeiimiidpto  tit,  sand  neUm. 
CA.  Yin  cdnmntemus  ?  tiiam  ego  ducain  et  tu  meam? 
Faxo  hau  taaUllnm  dddesis  aerberumnuhL .  60 
ME*  NenpjB  enim  tn^  credo,  me  li9radenteu..ob- 

repseris.. . 

CA.  Ne  in  h^rde  Cuio  liaa  n^ciaa  qoamrem^geslt* 
MEL  Habeds  nt  nanctn^a:  ndia  mak  rea  dpfwuul.. 

Nam  ego  nunc  si  ignotam  cdpiam,  quid  agam  n^sciam. 
CA.  Edepdl  proinde  ui  diu  afuitar^  bene  niuitor. .  65 
MB.  Set  hoc4iiimgm>adtterte  atqae  adiier  ridicwMria: 
Nam  ego  d^dita  opera  hue  4d  te  aenio.  CA.  Q^id 

aenia? 


L^iyui^cd  by  Google 


S78 


P  L  A  V  T  I 


Maliste«tiiier1ii»«rflfttott«km«lMu^^ 

OA.  MeA?  M£*  JMHtt%iUs^  e^t  hie  aUttfi  j^xaeier  me 

gitem? 

Nifli  tik  me  mfhimet  c4mMm  dictnrtfuD  male. 

Nam  siteteMgn4i]il4Mas«iitii|M^i^ 

Aut  81  demutantm^res  ingenidm  tuuni,  73 

[Nam  M  luMlaM^rft  jngeatmn  mMbiui 

Neqne  tiot  mrtiqitot  «^a«,  set  ctpttt  novee,]  74 

Omnibus  amiois  mdrbam  tu  incutl^  grauem, 

Vt  4^  oidere  audivefae  «egiott  ifanH. 

OA.  Qui  {nm^iit«tt<Mttll4(lifl>t«ec  dicta  dfeeref 

ME.  Qnia  oimiis  boaos  bonanque «d>oiirare  idldecet, 

Saafttioncmct*etfpm  ml^  «e  a<|niyMidL 

OA.  NbB*p««i  iitimgw  ilML  ^ifB.»atm^«sf*fr? 

j  CA.  RogM  ?  80 
Ne  admittam  culpam,  egemeo  amn  promaa  ptetori: 
Sii8plti«0t4n  plMaM  draMita. 
Nam  mine      si  te  snbmpaisse  suapieer 
hnd  oef«Bte44wpllett€apMllD9 
<tri  fateflWMhie^ilatwhMietf  ftf'td*iWAttei^ila  85 
Atque  id  tamen  mihi  lifbeat  fiuspkurkr : 
Qui  Ul  id  ini^iioie  (m<  f«tai  iie««apieel'9 
Set  lat&c  negoti  ciiplMAre  quid  aiet. 
ME .  Hab  en  tu  ainicmii  «a t  famUiai^m  q  iv^mpiam, 
Qaoip^aa  aapiait'OA.  SAe^tM^dicim^ele.  90 
8nt  qmte^Mlemfieea  rfB•e^  mmt  4«ea  etej^leer, 
Set  qnornm  iiigema  atque  Mntes  ueqfieo  Hdscev^  s 
{Ad  unici  p«rlem  ma  ad  iaimidypi^^laut:) 
Set  ta  <K  anieiae6!tteml'a  eerHmrnoa. 
liquid  scis  me  fecfase  inacite  aat  inprobe,  95 


Digitized  by 


>  2  59-87       trinViimts.  fn» 

'  SI  id  ndmne  fieevsas,  tute  obiuri^anflu  s.   ]\1E.  Scio 
Bt  islie  hue  causa  ad  te  4dueni :  aequom  pdalnla*. 

Male  dfc^intiir  tfb!  nolga  in  sermdnibiia. 
Tvipfliiork»i^M«m  te  weuskt^mia  l^ii  100 

Hostfsne  an  «inl»  cdmediftpara!  pigndere. 
qttom  a4di#4»4^dl€i,  Hiarriiakii  aiaer^ 

Quin  dicantyBon  est :  merito  nt  iie  dirant,  id  est.  105 
ME.  Fuitiie  hie  tibi  amicus  Chdrmides?  CA.  Est  lit 

ML 

Id  ita  esse  ut  credas,  r4m  tibi  nuctorem  daho. 
iN  am  pdstquam  hie  ^us  r^m  cmifregit  fiitus 
Vid^M  Ipse  «d  paap^rfgiu  ftreilt'awtiiM  tee 

Sut4mqne  filiam  esse  adultam  ui'rginem,  HO 
Semui  eius  matrem  suamque  uxorem  mdrtuam: 
Quoniani  iifol^MNHMM|iM§*i]i^*firil6ilQiii&9 

Mihi  c(5nraendauit  ui'rgiuem  snatdm  suain 

Et  r^m  suam  omnem  ciilhiin  cormmptiini  flium. 

M£.  Quid  til?'  idulescentem  qu^m  esse  corrumptum 

nldes, 

tiue  mudfttotf  M  4de  «l  Adnrciae) 

Quin  eum  restitnis?  qufn  ad  fmgem  cdmrigist 

Bi  rei  dperam  dare  te  fuerat  aliquanto  a^qutus^ 

Slqni  pT^idran  ttcere  ]M>Bsei,  nda  mti  lao 

h  indent  tttte  aecMeves  tnMiiitani 

Malumque  nt  eius  cum  tuo  misceres  n^o. 

CA.  QmdfMf  ME.  Qaod  horn*  ioi^itiiii.  CA.  Nob 

Istrie  meimist. 
ME.  Emfstin  de  adule^c^nte  hasce  aedbf  quidtacesf 


I 


L^iyui^LU  Ly  Google 


dcdi,  ,  125 
HE.  Edepdl  fide  adalesc^ntem  mandfttum  mala^ : 

Arg^BtQQi  amaiiti  homini  ^dolescenti^  animi  uip^ti,. 

CA.  JUm  ^go  iUi^  ai-geirtiim  x^ddwm    MS*  Nob 

redderes 

Neque  de  illo  quicqaam  n^qaeemereg  neque  u^nderes 
Nee  qni  detartor  teist  f «Mm  cdpiMi;^ .  m 
bednelllMtiiie  enm  qui  mandatust  tihi  ? 
IQe  qui  mauodauU  eoin  ^xtjurj^^ttisti  addibus  ?  . 

Sdepdl  mandatump^Gsre  et  W9tim  p^be. 
Grede  hute  tateltm:  fioam  rem  melius  g^sserlt 
CA.  SuMgig  maljediptU     tuia^ JMLegardmdes, .  ^  140 
Noiid  mode  adeo  nlqudd  meae  cqner^^itiima^ 
TaettdniitatI  cIto^  ftde  etfidAdae, 
Ne  enuntiarem  qnolqnam  neu  facer6ii  palam^ 
Yt  mflii  neectase  ait  iam  id  tibi  comcr^dere* . 
MB;  Ifflii  qndd  erediderlfl,  aAmea  uM  poafaeris*  146 
CA.  Circtimspicediim  te,  ndquis  ads  it  drbiter 
Nobfs,  et  qaae^o  iddntidom  circumspjic^e. 
MB.  Avaculto  alqnld  dfcaa.  CA.  &  tace^,  loqiiar» 
Quoniam  hfnc  profectust  [I're]  peregre  CUdrmides, 
Thenaaumm  demonstriuit  miiii  in  liisce  a^dilUiai  ISfi 
Hie  in  eonelaiii  quddam,  aet  eircdmspice. 
ME.  Nmo  [hfcj  est.  CA.  Nammaitt  Philip^peum  ad 

triamilia. 

.  Id  adfaia  aolqin  p^r  amieitiam  et  fidem 


19117-^47  TRINVMMVS. 


281 


Nea  qnofqnam,  ii]iAe:aifeimidptfiMA^pe«aii<8oere. 

Nunc  si  flie  hnc  salnos  r^nenit,  reddam  suiun  nihi  l  156 
gli|iiid'eO'£iieiityC^te  iUius  ffliae 
QiiaeinflifciiitiiililBrtiliibeo  dotom  [eiJ.tede^deiB^ 

Vt  cam  in  se  digram  cdnditionem  cdnlocem. 

HilC- '  Pr»  di  inmoriales,  u^rbis  panda  qmim  cito  160 


if 

It 

Set  nt  dccepiisti,  p^rge  porro  prdloqai. 

CA;-  Qaid  tibi  ego  dIcamS  qui  iUiuB  aapi^tiiMif 

Et  mcam  fidelltttem  el>cclata  dmnU 

Paene  flle  ignauos  flinditus  pessum  dedit.  165 
ME.  QnidAml  '  CkLi  Qinia)  ruri  dum  sum  ego  uuos 

■4idlea^'. 

Me  aps^nte  atque  Insclente,  incQQsnljbu  meo^ 
Aedift  nesalifl  hisee  luseriliit  literia^ 
BIB.  Ad^Qriuit  ^  inhiiMH  ierlvm 

Lupus:  dpscruauit  dum  dormitar^t  canes:  •  170 

Oregem  uniuoraum  udluit  tohuBiaiuirtere. 

GAI  Fecfiaet  edepol,  oiiha^  praeaensias^t  canea. 

Set  ni'mc  rogare  Ihoc]  ego  uicissim  te  nolo: 
Quid  fiiit  offtoiun  menm  me  faoereS  f4c  sclam: 
Ytram  fndittureaae  ei  thenMUKCiwDaeqiidni  lis^' ,  175 

Adudrsuin  quam  eius  me  dpsecrauiss^t  pater?  *  • 
An  ego  ilittin  dominum  pilerer  ifieri  hlscft  aedibufi  ? 
Qui  emfsaet,  eMft  ^Mtee  eapecAnirif  ^ 
Emi  ^gomet  potius  a^dis ;  argentuiu  dedi 
Theiiaaari  causa,  ut  ailuom  amico  tr^dereav  180 
Neque  <deo  liiaee«iiit  fnffld  naqve  vanvatf  mewe?  ' * 

nil  redenii  i  usum,  a  me  argentum  dedi; 
Haec  sunt,  si  re  etc  seu  peruorse  ftcta  sunt,  . 

[Quae]  «go  mi  fedaae  ediifl«m,mbga»(nid€Wif 


282 


P  L  A  V  T  I 


I  2  148— 175 


En  niea        malcubcia,  m  lueam  auariiidm  Ubt  185 

ME.  Pausd:  vktoli  «Mlg«tor4m  twHii. 

Ocelli sti  lingaam:  nihil  est  quodrespdndeam. 

CA.  JNimc  ($go  te  qiuieBQ  al«e.  dfer^  et  coii8ili<& 

Conmiiiiicesqueiiaiic  m^com  meam  protifnciam.  1 90 
BIS.  PolUcMr  f^eriin.  -  GA.  £rgo  ubi  {oiulo 

wfMtaif  MB^JIaiiii; 
Nomqufd        t.ClA  Cores  tiuuu.fidevi.  M£.  Fit 

Set  qaU  di Y  €IA/iQ«U.«to9  ^MS* . tUnimc  aflde- 

se^Bs  habet? 
CA.  Poflticiiliuii  h»cx^i^fity  quom  aedis  u^didit« 
ME.  bl^mid«h«ai  setpe:.  ImMt  nAiieiML  195 
Set  quid  ais,  quid  luuic  ui'rgo  t,  u^§^^ui  t^t  ?  CA. 

Iteat. 

Inttique^eaiB  em  06m  mea.  a  MJB^  JBedt4  faeb. 

CA.  Numquid  prius  quam  abeo  me  rogatani's?  ME. 

Nihil  M  profeeto  At&ltiiui  ueqae  (tiUidiiu 

Neque  meiidacilocuin  ncqtie  adco  argutum  mikgiB  200 
NeqM  fitofid0latk^plMa  i&fq^9  pfirUiriliH 
Quam  nrhfari  aduMgi  idaiea»  quiw  ««iinriA.miimt 

Atque  ^goraet  me  adeo  cum  illii^  una  ibidtoJjTiho: 

Qni  iUdrum  uerbis  £U«jU  accepti^r  foit 

Qui  omnia  ae  alnmlaiit  adreBeque  qnlcqiito  tdimt  206 

Qaod  quisquc  ia  auimo  hab^t  aut  habitnrust,  ^cioilt: 

Scinnt  quid  in  aorem  rex  reginae  di'xi&rit : 

Sciunt  quod  luna  filbulataat  cum  loue : 

Quae  neque  fnemnt  n^que  sunt,  tameu  flli  sduni. 

Falsdue  an  uero  laudent,  culpent  qn^m  uelint,  210 


Digitized  by  Google 


I  2  174—185         T  R I  N  V  xM  M  V  8.  283 

'Nouiidccifaciuut,  diim  illut  quod  labeil  sciant. 
OmB^s  mortoles  hunc  aiebanl  CilUdem 
Indignum  ciuitite  ac  Bene  nfuere, 
Bonia  qui  hone  aduk  >€€ateiii  euortissct  suis. 
Ego  de  aomm  mrUt  ftoigeralomm  inaciena  215 
Prosulni  anaicnm  c^stigatnin  inndxium. 
Qnod  si  c^xquiratur  usque  ab  stirpe  auctdritaa, 
Vnd^qiiidauditomdicaiit:  niai  id  adpdreat| 
Famf  geratoH  r^a  ait  cm'  danm  H  mwlo  i 
Hoc  itM  at  fiat,  ^pUco  fiii  bono.  2a0 
P»iicl4ilftlflutoyilaaiiPitqiMJ  iidwiiiaii 
0<M:lMoreraqae>Ubeiiit«tidtiloqiL(hitiaiii. 


Digitized  by  Google 


P  L  A  .V  T  I' 


U  11—15 


A  C  T  V  S  It 

L>SITBLKS. 

Mai  ids  res  simita  in  med  corde  ndrso, 
Mnltum  in  cogiJUUida  doUittm,  indipj(icoiA 

Magister  mihi  exercitdr  animas  nunc  e«t... 
Set  hoc  non  liquet  nec  satis  cogit^timist) 
Vtrim  potins  himm  ndtd  Mem  expetteam, 
Vtram  aetati  a^undae  arbitr^r  firmidrem: 
Amdrin  me  an  T6i  opseqni  potias  p4r  sit.  230 
[V tf a  in  parte  plus  sit  uoliiptatis  idtae 
Ad  adtatem  agundam.] 
De  iiac  rd  mihi  satis  hau  liquet:  nisi  hdc  sic  &€iaiiiy 

opfnor, 

Vt  utrimquc  rem  semul  exputem,  iadex  sim  reosqae  ad 

eam  rem. 

Sicfadam:  sic  placet,  dnudum  prfmnm  S3& 
Amdris  arils  dloqnar,  qnemuam  idmodnm  se  expediaat. 
Numqnam  amor  qnemqiULm  nisi  cupidum  pdstolat  se  ho* 

minem  in  plagis 
Cdnicere;  eos  petit,  eos  sectatur,  subdole  ab  recdn* 

snlit: 

Blandiloqnentiildit,  hatpagd,  niendax,  c4ppes, 
Despdliator^  l4t€brIeoIamm  hdminum  corrum- 

ptor,  2^ 
CeUtnm  indagitor. 


L.iyu u-cd  by  Google 


n  1  15-^33  TRlNVxMMVS.  286 
JVAm  .fQl  iUnat.iqaQdiaDiAt.qiiom  extempla  {eiusj  ^niu 

1  iHcoT^ffma  Ubltoir,  Uquitur.  ^ 

DA  nodhi  hoc,  m^l  meam,  si  me  amas,  si  audes'. 
{i4«ii^]ibiiUe€iics&bu;  «o>oo«leiBl,fiat:  345 
.it  tetne  el«i  dmplics  ufs  dari  dabitur'. 
fbi  ilia  pendente  feiit 
lamimpliiiiorat:  ndn  satis 
fd  est  mali,  ui  eiiani  ainpllnst, 
Qndd  bibit,  qutfd  comest,  qufidfadtsumpti.  250 
Ndx  datur :  di&dtmr  fimilia  [ei]  tdta, 
V^pUca,  unctor,  auri  custos,  il&belliferae,  sandali- 

geralae, 

'  Gtotric«%  tttaiidUailricety  jidnlU^  raldnffi^ 
Raptdret  panfa  dt  peni.i  fit  fpse,  dum  illis  cdmis  est,  255 
Amitoc  Jndps.  haee  qaom  ago  cum  meo  dnimo 
£trd€olofiibitqiitegdt,.qmampretfaitparki,  dpage 
•Amdr^inon  plac^,  te  nil  utor. 
Qa&mqoam  fUat  dulce^^;  ^^.etbibc^e,  amdr  amari  dit 

•tamen 

Qood  adgreat  aaiia :  f agi t  forum,  260 
Fugdt  tuoa  eqgiiAtosy  fagit  temet  i  tuo 
CoDiti&ta:  v'ttf^qneanoi  aibbuoUntidiiBi^ttitifinmi. 
Mfflotinodia  amoit  ignorsndnbt^nprdeali  abdendauit^  *  dpsti- 

nendnst: 

Nim  qui  in  amorem  pra^^^pttanit,  pdrlit  quaai  [de]  i<zo 

laalfet. 

Apige  sis  amdr :  tuas  tibi  res  hab^to. 
imor)>Mi4eiiamUiia%d  Caaa  dmqani:  ^ 
Sdnt  timoiiiiqada  [simis]  misere  maleqae  hi- 

» beas,  '       ■  . 

I  Qads  tibi  obiMbda^'tttcUe]  feciati. 


Digitized  by  Google 


286 


PLAVTI  HI  34-2  12 


CArto  ire«  ^  ad  fmgem  MpUcare  <ntmwm :  270 

Quamqnam  ibi  grdiidis  animd  labos  cipitiir; 

Bdiil  sibi  haec  ^ii^etunt,         fidem  [eij  ho- 

mSrem,' 

GUriun  et  gritiam :  hdc  probis  prdtiumst. 

Eo  mihi  mAgis  labet  cnm  probis  [iina] 

P6tiiu  quam  cmii^liiproMniiiiere  uanldieit.  275 


9 

PH.  Quo  iUic  homo  Idm  ae  penetrdnlt  ex  a^bus  % 
LV.  Pcter^  idtftmr  tMp6i*<  girtdiifa,  n^que  erit 

mora  in  me 

Nee  Utefctoienie  Apetilo  eeaap^etii  occuMbo. 
PH.  F^eeeiepif  teieflMfsfid]  e^terie 
Pdrque  pietili)  taum  sf  patrem  percoles.  280 
N61e  ege  eem  iiqpmbia    iifrfsy  girtte  mi^ 
Neqve  &  via  neque  In  fem  fmalmn]  ADiiiii  ■ermonem 

^xequi. 

Ndai  ego  hOe  Mrfeahm^  nutrii^^pifbiis  siet: 
Mdev  bemni  inilta*e0M'iioM^"8finlRsf  vt  aft  aoi : 
Tiirb4iit|  laiaeeiit  mor6i  mall,  rapix,  anams,  fniiidus : 
Sacrum  profanmo,  pdpMtan  ^Haitam  habent,  hiulca 

'  %txm.'*  285 
Ha^c  ego  doleo,  haec  stmt  quae  excruciant,  hade  dies 

uoetfsqiie  canto 
Tflil  atl  eiMee.  q«M%mni  neqnamttingere,  tea- 

turn  fds  habent^ 
Qud  manna  apsUneant:  cetera  ripe,  trahe^  [tenC)] 

ftgei'iale; 


uiyui^cd  by  Google 


n  2 12-31  TRINVMMViS.  287 

Licrumas  imc  milii,  qadnfea]  oideo,  cUdoMt^  qida 

ego  aAhAo  gmn* .  290 

H<(iii{]iiim  perduriui.  qmn  me  ad  pliirls  penetraof 

prHia? 

Nam  hi  morea  maidruwiaNrfint,  eoadem  ktitaat  qnds 

conlaudiiut. 

His  ego  de  dr ti  bus  grdliau 

€olftf,iie<liibiim  fitoteni^liig^iiiuii. 

Mio  mefc^  et  mdribius  ufuito  antf quia :  90& 
Quae  ego  tibi  pra^c^&o,  ea  [m^mmeria]  ttdto. 
Nil  egd<kMi-UD!rorMeeo»«iMim^ . 
TMMdoB,  qnftnia  boni  dedecorant  se»e. 
Ha^c  tibi  sf  capess^  meaimp^na,' 
Multa  bonain  p^€tive<(praee^pta]  eonsMent.  300 
LV*  Simfer  egovaque  ad  hdnc  aetatem  ab  iaeuau  ado- 

lesceutia 

Tiiia  senM-s^taUtai  laipMia  pra«oi^«^paler. 
PwP  imgcalm^§^  aMrtttemm  esse  r'Atm  sum,  pro  impe- 

ri6  tno 

M^wantnwM  tlM  s^lMeiniaMM  •Mqram  cdnmil. 
HI;  Qui  homo  cum  aidmo  inde  Ah  ineonti  aeUte  de- 

F^tstto,  30& 
Vtrom  itane  eaae  mAiiettI  vl^^mn  Animiii  aeqaom  c^n- 

Xir1W*potftos  lit  parentes  ^um«aw«t  togmaii  aellm;  * 
Si  inimoa  hominem  p^Hlk,  aetunst,  inimo  aeruit,  ndn 

Sfn  Ipse  animTim  p^nlit,  uiuit,  uictor  uiciorum  cluet. 
Tu  al  amimwtt^ati  peliwqiMn  Mmai  te,  'at^uod 

gaudois^  3ia 

(Qui 

biotdtclMrt. 


Digitized  by  Google 


«8 


F  L^  A  TT  I 


Ndnio  Batittst'AlfOpos  est  ita  esse  quam  ut  anirnt^  Itibet.] 
LV,  litaec  ego 'nd  (i^iiH»er  haboi  aetiti  mteffumentum 


'      noctn  Irem  obtfmbiilitiDii  n€&  mam  adimerem  ilterL 

Ne  a^gritudin^m,  pater,  tibf  pirerem,  parsi  s^dnlo :  316 
Sdrta  tecta  tda  praecej^ta  uaqne  hdbaf  mea  mod^ttia. 
m  ^xprobrasi'beiie  qaiSd  ISefriilif  tlM-feetalt,  n6n 

mihi: 

M^hi  qoidem  aetas  dctast  ferme,  tiiaurtaerefertniixiuiie. 
BteefactalwiiellliEltif  aUir  p^rtegHojue  p^rplcttit :  320 


.  boMe. 

<^^i  ipras  iiU  M  j»la€4^t,  nee  prtfbw  mt  nte^  fr^gl 

bonae : 

Qui  ipsus  se  conti^iiipiiit,  in  eo^t  indoles  industme. 


B^ner  wlo>  flU  ftcm  ego,  nMM  Miiis*  ML'  «lfempe  M 

tuo? 

LY.  D<  meo:  nam  qa^SA^mmst  me^mst,  onmeanteai 

PH.  Quidis  ?  egetnel  LV.  £g(6t.  PH.  Habulinerem? 

LV.  Hibi^.>^PH.  Qui  earn  p^rdidit?  aaa 
PApUdneidflBkPMl  la  inMtaniinegiMtif 

M^rcaturamne  in  uenalis  hibuit,  ubi  rem  p^rdilit? 


.01.2  62-71        TRINVMMVS.  289-, 

I.V.  fiOOl  iftorom.  PH.  Qai'd  igitarf  LV.  citoil- 

litem  edepdl^  inter: 
Prft^terea  aliqiiaiitim  i&iMrf  etim  in  MHclii  dlsp^rdidli 
PH.  ^depol  hominem  pra^dicatnm  flrme  et  famllU- 

rtler, 

Qoi  quidem  nusquam  p^r  nirtutem  r^m  confregit  itque 

•  eget. 

HA  moror  ettm  tfbi*  erne  inideiiiii  evm  ifaui  modi  iiirl6- 

tibns. 

LV«  Quia        omm  militiast,  tolerire  egestatem  eiua 

uelo. 

PH.       mendico  mdle  meretur  qui  ei  dat  quod  edit  aut 

bibat: 

Mam  ^  fflvt  qmod  dat  pfrdit  et  All  prddit  uitam  ad  ndae^ 

riam.  iiO 
Ndn  eo  liaec  di;:o,  quiu  quae  ta  uis  ego  uelim  et  faci^ 

hibena; 

Set  ego  hoc  uerbiuu  qadm  illi  qaoidam  dfco ,  praeipon- 

stro  tibi, 

^tito  te  aliorto  miaerescit^    tfa  allot  mberest 

LV.  D^serere  ilium  et  d^innare  in  r^bns  adaors(8  pudet 
PH.  Pdl  pudere  qndm  pigere  pra^stat  totidem  Ifteris. 
LY*  ^depol  dernn  ufrtdte  dicau,  piter,  etmaiorom^ 

tua  546 
Malta  bona  bene  piirta  habemus :  bene  si  amico  f^eris^ 
N^'pigeait  fecfgad :  nt  patina  pMed,  si  bob  £6eerli. 
PH.  De  inaguiii  diultiis  siquid  dcinas,  plus  fit  in  minus  ? 
LV.  Minna,  pater:  aet  cinl  inmoeni  scin  qnidcantari 

aoletl  350 
Qndd  habes  ne  habeds  et  nunc  quod  ndn  habes  habeis ' 

nelim,        '  • 
<liiiBdo  qnidem  nee  tibi  beneeme  pdtepatlBeqneilteri. 
Platvts  L  '19 


Ly  Google 


MO  r  L  A  V  T  I  n  9  73^98 

,  PH.  SdQ  equidem  iatnc  Haiolettlleiti  n^ruti,  gaite  nd, 
tfii  est  inmof nf/B)  ^^^i  nibil  est  qui  mdnus  fungati^r  vmm. 

]|^t  aliis  qui  cdmitali  sirnu^  beneuol^ntibns. 

Quo!  [tu]  egeftlatem  lolerareuis?  loqnareaadacMrpatoL 

LV.  L^bonieo  bine  idukwenti,  CUrmidai  iOio, 

qui  iOWliaUtat  HL  Q^ia  cwpedil  qudd  ftiH,  quo! 

LV.  JHe  ixfot^lmf  paMr;  iviMil  1uii»M4  M^i»iwl  «IM 

malt,  qiia<  neaoll 

PH.  Mi^^tire  edeipol,  gnite,  atque  id  niuif;  |ida 

4C»]i8iietudiiie« 
N<m  tajplfm  qiiidto  pol  ipaof  fiiigil  for^ 

£o  non  multa  qua^  nenolt  eu^ninnt,  uki  fictdr  malust. 
LV.  Mftlta^jili  4>pef)ae        4«:twriS.  qiU  ae  fictorftia  pro^ 

Imm  a66 
Vitae  agwd^e  efi«^  f^jKp^tit :  tiet  hiicid  maduoi  advleac^n* 

fSapienti  aetas  coadimeatnm,  aapiens  aetati  cibuit.] 
Agedoni  eioqaere^  quid  dfire  ilii  nunc  oia?   LY.  Nil 

/qnikqnin^  pater « 

Tu  modo  ne  me  prohibcas  accipere,  siquid  det  mibi.  37^ 

peiiif 

)LiV.       pater.  PH.  Pol  ^go  islam  nolo  me  ritionem 

ednceif^  1*V.  JMcet. 
Sdn  tn  fflnm  quo  g^ntre  ^aatna  aftf  P&  Scio,  adptimtf 

probo. 


Lyiyui^cd  by 


na  98*8  1       TmNVMIIVS.  891 

LY.  Sdror  illist  adulta  uirgo  grindis :  earn  ciipU,  pater, 
Dfice^e  ^JLowim       d^t^.  f  H.  Sine  dol«  (wtenj  «nS- 

nmi  LV.  ttft,  m 
Tua  re  salua:  hoc  picto  ab  illo  siunmain  inibis  gritiai]% 
N^que  cQnunodiiia  iiUa  jpaoto    ^eorto  •wdUMer* 
PK  J^goneindQtaMmtett^renvipMar?  LV.  Pattni- 

dumst,  pater  : 

£t  eo  pacto  addMeriA  nostrae  l^pidam  imtm  fimiliae. 
PH.  Malta  ego  poaamn  dicta  dioate  at  qotaiiia  fiicud^ 

loqui:  380 

Uiatoriam  ueterem  itque  antiquam  haejc  m^a  aenectua 

auatfaiet. 

yA*um  ego  quaiido  te    amicitiam  et  gritlam  in  nostrim 

.domnm 

Video  adlicera^  etal  Adnoraatna  Uhi  pd^  iatac  iildico : 

Tibi  permittaiU)  piSsce,  dace.  LY.  Di  te  ^eruassint 

miJbif 

.  S^adialaniddeghltlapiiiipm*  PQ.  f^idcatfateifi 

unum?  LY.  Eloquar:  B8S 
Tute  ad  eom  adip^ia^  itiile  co^M^li^a^  tu)te  JMf^cM- 

LV,  Nimio  citiiia  triJ^gea:  firm^i^  <^mp«  eritgnod  tu 

^gerig. 

Grtetna  twm  aril  dm|n  wriHio  ad  qnap  caii- 

tdsi  Biea. 

PH.  ]^cce  autem  in  benignitate  hac  r^pperi  negdtiam ; 
Dibttiur  operfu.  JLY.  l^^idna  viiiia.  jlMMt^  f^ede^ 

blc  habet:  890 
L^abonicoat  ndmen.  ag;^  rem  .c^ra^  ego  t^  /^eriir 

PH.  Non  tfptliiia  iiM$e  awt  ii<qii9  ^  e|[o  aej^om 

c^naeot 

19* 


L^iyui^LU  Ly  Google 


a»  .  P  L  A  V  T  r  n  3  2^  17 

Yerum  melior a  sunt  quam  quae  det^rruma. 
Set  hoe 

Quia  quf  nil  alint  niai  quod  dbl  aolf  placet  895 

Consulit  aduorsfum  ffliura,  nugis  agit: 
Fit  miaer  ex  aBimo,  fiktios  nihil^  factl.  > 
49kia^  senectae  b  ioriorem  Memte  parat,  • 
*    Quom  illam  fnportunara  tempestatem  cdnciet. 

Set  dperiuntiir  a^es  quo  ihmi:  e^mmodiim  40(K 
'  Ipie  <Sxtt  Le«fconicii]i  ewn  Mrio  foras. 


LK.  iMUiiasqaiiidecimdi^saaiityqaomprobiacea^biis 
Minds  quadragtlita^ccepiiitl  a  Ctflllcle: 
Estnc  hdc  quod  dico,  Stisime?  ST.  Quom  con^idero, 
M^minisfie  uideor  fieri.  LE.  Qaid  factumat  eo  ?  406 
ST.  Com^snn^  eip6toB^  exAiietin,  elntutt  ift1b^ 

Piscdtor,  pistor  apstulit,  lanif,  coqui, 

Holitdres^muropolae^  aucupea:  confiti^to; 

Non  hirele  minus  [endrsi  sitnl  nummf  ]  clto^ 

Quam  si  forinicis  tu  dbicias  papiuerem.  -ilO 

LE.  Minus  h^rcle  in  istis  r^bus  sumptomsl  s^x  minis. 

ST.  Qoid,  qndd  dedistiscdrtis?  UB.  Ibidem  unAteidio. 

ST.  Quod  ego  defrdudaui?  LE.  H^m,  istaec  ratio  mdxu- 

mast  ' 
ST.  Non  tfbi  iHut  adpar^re,  si  smills,  p^tesi, 
iSi&i  tu  iiunortale  r6re  esse  argentiini  tibi.  416 


IP 

ml 

■ 

Postquim  comedit  r^m,  post  rati ondm  putat. 

LE.  Nequdquam  argenti  rdtio  conpar^t  tamen. 

ST.  Ratid  quidem  liercie  adpAret:  argentum  oixazai. 


Digitized  by  Google 


I 


TRIJiVMMVS.  StSS 

IfiBis  ifiiadNgiiite  AeceptftfM  •  4aO 

Bt  ffle  a^dlt  niMicvpfo  ipi  te  aecepft?  LE.  Xd  modnm. 

PH.  Pol  opfno  ad&Bis  ndater  aedis  uendldit 

Pst^  quoin  peregre  vteiet,  In  portfaft  loeiUv: 

NIil  HMe  in  nMrtrom  fflto  conr^erit- 

ST.  Trapezitae  milie  drichnmarmn,  [oliai]  Olumpiclia 

^naa  d<  raltone  d^bniati,  rMdita«.  . 

[Pro  «pdnilone  wkfet  qnun  In  oxictna 

LK.  Neaqpe  quis  apopondi?  ST.  Immi  ^qoas  depends 

teqnito  427 
Pro  illo  iMeatCHte,  qn^ni  tii  etae  alkaa  dlniten. 
LB.  Factum.  ST.  V t  qnidem  illut  p^rierit.  L£.  Factum 

Id  qnoqnest: 

Nim  nAne  earn  iddl  ndtoemoi  et  me  einf  nrfmitamit.  430 

ST.  Miser^t  te  alionim)  tfii  nee  nuseret  n^c  padet. 
PH.  TempAat  adenndi.  LS.         hie  Pldtto  qui  id* 

nenttf 

Is  hardest  iptm.  ST.  l^depol  ne  ego  latum  uelim  . 
M earn  fieri  aeruom  ciuaaao  peculio. 
PR  Brain  Alqwaernen^drinnimPlilllttfaVel  4» 
Salu^re,  Leabonfenm  et  Stasimam.  LE.  Dfduiiit 
Tibi^  PMtOy  qaaeqaoamne  dptea.  quid  agit  fiiiua  1 
PH.  Benendlttfbl.  LB.  Bdepol  mdlaain  aMMsdm  ikell. 
ST.  Neqaam  illat  aearbamst  ^b^ne  aolt%  nisi  qai  b^ne 

Ego  qudqae^nolacaaellbers  nequiqaim  nolo.  440 

Hie  pdstnlet  frugi  ^sse :  nujSfas  postulet. 

PH.  Meaa  gnitaa  me  ad  te  miait,  inter  te  itqae  noa 

Adfinltatem  vl  edneDiarem  el  gritlani* 

Taamudlt  sororem  diicere  nxorcm:  e^t  inihi 

Scnldntia  eademst  et  uolo.  LE.  Hau  noacd  l^am:  44^ 

Benfa  Ints  rebna  nma  rea 


Digitized  by  Google 


4 

294  PLAVTI       -       H  4^-71 " 

PiL  Homo  «go  (mn^ttt  bottom  t  ftamciiandMMHiiiM) 

Ncque  te  derisura  u^ni  neque  df giiAm  p^o; 

Yerum  h6c  q«i^  dki  m^s  me  orauM  fiH«i^-  .   ^  ^ 

Yt  toam  8ororttii  pAleerMi  ittonte  «tU^  •  i  456 

LE.  Mcariim  me  rerum  ndnlsse  aieqiioil»('l(l4biBiL 

Cum  udstris  nostra  n6n  est  aeqma  fidio  ^    •  * 

Adfinitatem  lidbb  aliaM  qkiMte: 

ST.  Satin  tu  8  sanus  mentis  ant  imkuCM, 

Qui  edndltioiiem  hanc  repudies  ?  nam  iih'im  tU>i  466 

Ferentirimn  ease  amfettm  innentiim  int^Uego. 

LE.  Abin  hfiic  diet^<rt»?  ST.  St  ibewMf Mm, 

;  notes.     "  ■ 

LE.  NIat  me  iliiit  qvii  iria^  PhUto,  reapondi  tiM. 

PH.  Bienf gidoff^m^  bMNiiff ee^  t<  mUv  * 

Quam  ntinc  experior  ^se,  confidd  fore:  *  4M 

Nam  el  rt61te  faeeire  et  vtiUte  f abnlAHer^ 
Ytrdmqne,  Leabonfee,  In  telate  haA  bonmnst. 
ST.  Yerum  h^rcle  hte  dldt.  LE.  6cnliim  ego  eefo- 

diimtlb^ 

St  tt^butt  adfiOtvla  ST.  lMf«Wipit«ciiDlnMhi: 

Nam  SI  sic  non  lic^Bit,  hiseiia  dfxero.  Mil 
PH.  Ita  aAne  tn  dkia  n<>  eaat  amf  tipeiiMBa- 
YoaMa  em  HoaMaiMMe*  it^te  oftebY 

LE.  Died.  PH.  Qoid?  ilnne  si  in  aedem  ad  cenam  ue- 

Mria 

Aique  (bt  opidtiiltta  tfH  par  fottb  obvteealt: 

Adpdsita  cena  sft^  popnlarem  qndm  nocant:  470 

Si  illf  eongestae  aint  epolae  a  elft^nlibas^ 

8iqa(d  tfbi  plaeeat  q«M  AH  coBgeiMm  sM^ 

Ed(sne  an  inccnitns  com  opulento  iccabes? 

LE.  Edte,  nisi  si  iile  udtet  ST.  At  pel  ego,  etttl  Miet, 

£dim  itqne  ambabna  milk  eipMla  wrea  «n 


Digitized  by  Google 


0  4  75-^09 


TRINVHMVS. 


m  qa<Sd  illi  piMMly  fMMptem  potfittmite: 

Neque  iili  concedam  quicquam  de  uiti  raea. 

Yer^cimdari  n^mmeni  aput  mensdm  deoet: 

N«m  ibi    divtirfi  imm*  hvmod*  ^Mm. 

PH.  Rem  fabulare.  ST.  Ndn  dolo  dic^  tibi:  '481 

Dec^dam  ego  ilii  de  ida^  de  s^mita, 

De  hoatfi^  po^vBt  mtSram  ^mA  *d  Mnlrmi  MtMl^ 

Non  h^rcle  hoc  longe,  nisi  me  pugtiis  ufcerit. 
Oena  hie  umonast  sine  sacrls  her^ilas. 

Id  dptniRtun  esse  tute  utl  sis  rf}^ttin!itis : 

Si  id  n^queas,  Mltem  at  dptttinii  sis  pifdxitiiiiis. 

Nime  etedMetieili  Anc,  qnam  6go  fera  ei  ifttm  iptf  ii 

peto, 

Dare  itqae  acdpere,  L^bonice,  t€  nolo. 

Dl  iMatu  Sttiit,       deeMt  opuI^nUfee  490 

Et  fdctiones :  uerum  nos  homiincidi 

aeinlfllttla  auimae,  qmim  quom  ^itletnpld  ettlMam, 
Aequd  ttwilleitt  Atqner  Hie  ep«l«MlMiiliM 

Ceiisetur  cenBu  ad  Aclieruntem  mdrtuos. 
ST.  Au, 

MirdmqldiitiiilloMemHdieMiilMui:  496 

Vbi  radrtuos  sis,  I'ta  sis  ut  itom^n  cluet. 
PH.  Nunc  ut  scias  Mc  f^cdones  itque  opes  ^ 
Non  tee  neque  uoi  tiaiailegleger^  glrttlaili: 

Sine  dote  posro  tuam  sororem  fflio. 

Quae  res  bene  aortat.  liibeon  pactam?  quid  tamest  600 

ST.  Pro  di  inmortalea,  ednditloiieiii  qaoiua  moAI. 

PH.  Qainfdbulare'dibeneuortailt:  spdndeO't 
ST.  Eheu, 

Vbi  ^ns  nlUl  erit  (ei)  dietoy  ^spdnd^D' 

Dicebat :  nunc  bic,  quom  dpus  est,  non  qalt  iieCM. 


I 

£90  PLATTI.  |0*^13» 

I 

LE.  Quom  adfinitate  udstra  me  arbitrimmi  "        .  505 

Bignum,  hibeo  nobis,  Plulto,  magnam  grilUAi* 

Set  si  ha^  rei  gmlter  a^ddit  ■tiiUltii  Ma^ . 

Philtuj  'si  agcr  sub  urbe  nobis;  eum  dabo 

Dot^m  sorori:  nim  is  de  diuitifs  nneis 

Solus  snperflt  pra^ter  Bltam  r^cMs.  510 

PH.  Prof^cto  dotem  nfl  Aioror.  LB.  Certiimsl  dare. 

ST.  No^trimne,  ere,  nisautricem,  quae  nos  ^acat| 

AbilieQareantfbis?  cane  sis  l^eris: 

Quid  ed^mus  nosmet  pdstea?  LE.  Etiam  tu  taces? 

Tibi  egdn  rationem  r^ddsjii  ?  ST.  Plane  p^riio^, 

Nisi  quid  ego  coii]iiin(scor»  Phillo,  wlo* 

PR  Siqnid  vis,  Stasime*  ST.  Hue  cdncede  aliquaa*^ 

tAm.  PH.  Licet. 
ST,  Arcino  tibi  ego  boc  dfco,  m  ille  ex  serial 
Nene  iliiis  qaisquam.  PH.  GrMeaadac^  qvldlvbet  ' 
ST.  Per  deos  atque  homines  dico,  ne  ta  lUunc.agmiii 
TnnmiMaiuiiqiiam  fieri  neqnegaatttiii: 
Ei  rei  irgmneiiU  dieaOL  PH.  Audireedepdlliibel. 
"  ST.  Primum  dmninm  olim  terra  quom  proscinditor. 
In  qnineto  quoque  siUco  moriuntikr  boaes. 
PH.  Apage.  ST.  Aekemutb  dstinm  in  uostrdst  agro. 
Turn  ufnnin  prlus  qaam  cdctumst  peudet  piitidam.  596 
L£«  Coiisiiideilioiiiiiiiycr^do.  etsi  scel^sius  esly. 
At  mi  iiifldeUs  ndn  est  ST.  Audi  eAeva.  - 
Post  id,  fmmenti  quom  ilibi  messis  mixmnast, 
Tribas  tintia  iUi  mtous  redil  qaara  ops^e/ia»  ^ 
PH.  Hem, 

Istic  oportet  dpseri  mor^s  males, 

Si  in  opserendo  possint  interfieri. 

ST.  Neqne  dmqnam  quisqiiamsty  qmdins  iUe  agdi:  fUt, 

Quin  j^difiome  ei  res  adrterit,  qaorum  fait. 


I 

04)34-162       TRIiNVMMVS.  297 


Alii  exaUtmu  abi^ronl,  alii  emdrtiiy  685 
Alii  ie  inspead^rei^  tii,  »uc  Ue  qadint  6il 

Vt  ad  I'ncitast  redactus.   PII.  Apage  a  me  istum  agram. 
ST.  Magis  dpage  dicas,  si  dnmia  [ezj  me  amdiueris. 
Nam  fyUgsiitae  aAnt  [ibi]  dtemae  ArterMi: 
8n6s  moriuntiir  ingina  [acri]  ac^mutte:  540 
Ou.6s  acabrae  sant,  Um  glabrae^  en^  qoan  baec,^al 

Tun  aiiMiii  Snromni,  g^nva  qwi  (att^BUaniDiiUMal 
Hominuin,  nemo  extat  qui  fbi  sex  meuaia  uixerii: 
Ha  iHhieli  ioktiliili  moii>o.  d^Miml*  - 
PH.  Credo  igo  iatuc,  Starilme,  fta  iuez  aetCamptea 

genoa  546 
HbaiU  Saronmi  km  ittcMH  paMnHain. 
Set  ialM  ager  proffieto^  «t  ie  avdiiif  loqui, 
Maids  in  qnem  omnia  puplice  miUi  decet^ 
Sicih  fortuMMm'meiMraiit  innilM) 
-Qim  cdacti  fid  aMalMi  <^g6rint  caaK  anam         '  650 
Cona^uiant:  contra  istue  detrudi  mdleficoa 
Aequdm  nidetnr,  tqirf  qnideaa  lattoa    modi.  ^ 
ST.  HoapftfttlaiealaiiiiMtIf:  qnid  nerbfa  opnatf 
Qnamii/s  malam  rem  quaeras,  illic  r^perias. 
PR  Attub^rdeeiaUetiUbL  ST.  Caneriadiveria 
Me  tfbi^dMaae  lioc.  PH.  Wxii  [in]  arcaad  aatia.  656 
ST.  Qnin  hfc  quidem  cupit  ill  urn  jib  se  abalienirier, 
Siqueni  r^p^rice  pdssit,  oa  qiiioi  aublinai. 
PH.  Mena  qnidem  h^de  anmqnam  fiet.  ST.  Si  aaplda 

quidem. 

Lepide  h^rde  de  agro  ego.hunc  aenem  del^rroi:  560 
N«m  lini^iMWna  niUl  eat,  ai  fllmn  amfaerft* 
9H[.  Redeo  id  te,  Lesbom'cc.  LE.  Die  sodes  mihi, 
^oidhic^tlocatuat^ciim?  PH.  Qoidcena^a?  bomoat: 


Digitized  by  Google 


298  P  L  A  F  T  I  '    ^    II  4  les— 188 

t 

Volt  fieri  liber,  uerum  quod  det  ndn  habet. 

ST.  LtdMnit,  il  vdto:  Mne,  qucm  nilitil  nte 

Meet. 

LE.  Qiddt^ctui,8toniiief  ST.  I^MocqiiodduiUaiodo: 
Si       uolulises,  ^les  ?  Bune  nbH  twfiB.i 

PH.  De  ddte  meemn  cdmeiiiri  ml  potis :    .  , 
'  Quod  tibi  lubet,  tate  igito  cviu  guato  meo.       '  670 
Nunc  taam  mHnrem  fSflM  fmtd  meai 
Quae  res  bene  uortat.  quidnunc?  etiara  cdnsuUs ? 
LG.  Quid  ifitie?  qointdft  tUvii,  dtbeaeiMvlanl;  spiiBr 

deo.- 

PH.  Numquam  edepol  quoiquam  tarn  ^xpectatus  filius 
.  Matuit,  qaantti  illut  ^^^odeo'  Mtum  aiiiu.  .6(75 
ST.  Dl  fdrtuMtamt  idsln^eMrillik  PH.  U  afttei 
I  liac,  Lesboniee^  m^cum,  ut  coram  niiptiis 
Dietcdnatitaatiir)  MeiiiliMceaBfiiaiibiniv. 
LE.  Set,  StiMne,  M  hve  ad  tamm  mtmmi  mk  CMIU- 

clem: 

Die  Mc  negotl  ttod^  AdaiMt  ST.  fiMtar.  68D 
LE.  Et  grdtulator  mSae  tofrofi.  ST.  SafllMt 

LE.  Die  CaUicli  med  lit  conueniat.  ST.  Tui'modo. 
LE.  De  ddte  nt  nideat  quid  &cto  opus  sit.  ST.  I  modo. 
LE.  Nam  c^rtuuit  tine  dole  hai  daM.  ST.        It  i 

modo. 

LE.  Neque  enlm  flH  daiwo  umquam  teepatiar..  8T. 

Am  modo.  M5 
LE.  Meam  n<Sglegentiam.    ST.  t  modo.  LE.  [NuUd 
,  modo)  * 

Aequdm  iddMur  qmbi  qvod  peccarim . .  ST.  1  mid#» 
LE.  Potisaumum  mUii  id  dpsit.  ST.  I  modo.  LB.  6 

pater, 


L^iyui^cd  by  Google 


n  4  J89  -  200       TRINV MMTS. 


Enumqaamaspiciuatef  ST.  1  modo,  i  niodo,  i  modo. 
LE.  [Eo :]  ta  litnc  cim  qvM  [te]  tniil:  ego  iani  Uc  m. 

ST.  Tandem  Impetrani  abi ret.  di,  uostrim  fidem,  691 

£depdl  re  gesta  p^iune  gesUm  probe, 

Sf  qaldem  ager  nobii  siluoi  est:  etd  id  moduo 

In  imbiguo  etiam  iiudc  est  quid  ea  fuat. 

Set  si  ilienatur,  ictumst  de  colld  meo :  596 

Oeatindvat  peregre  clupeus,  galea,  sircint. 

Ecfdgict  ex  urbe,  ubi  eruiit  factae  niiptiae: 

Ibft  t  istac  aliquo  in  mixomam  malam  crucem 

Latrtf  einatam,  aat  in  Aaiaili  aut  In  Cdiciam. 

« 

Ibo  hue  quo  mi  imper^tumst,  eU\  odi  hdnc  domum,  600 
Postquam  ^xturbaoit  hic  nos  nosiris  aedibus. 


Digitized  by  Google 


300  PLATTI         ■    liii  i~U 


iCIVS  HL 

CaLLIGLBS.  S^AIIHTI, 

CA.  Quo  modo  tu  istuc,  Slisiine,  dixti?  ST.  Ndstrani 

erilemjEQiam 

Jj^bonieum  raani  tororem  d^opondiase :  hdc  moda. 

CA.  Quoi  homini  despdndit?   ST.  Lueitelf,  Philtoiiij» 

Sine  dot^.  CA«  Sine  A6iit  ffle  Ohm  iD  tintu  dteilife 

dabit?  605 

Ndn  credibile  dicu.  ST«  At  tate  ^epol  nolliii  ere* 

dms: 

Si  hoc  non  credis,  ^go  credidero  . .  CA.  Quid?  ST.  Me 

nihili  pander  e. 
CA*  Qnim  dadom  irtnc  adl  nbi  actnmrt?  ST.  iUco,  hie 

ante  ostium : 

T^Unmodo,  inquit  Fra^estiniu.    CA.  Tintone  in  jre 

p^rditft 

Qaam  in  re  salua  L^sbonicus  fdctns  est  frngiilior?  610 
ST.  Xtqne  qaidem  ipsas  liltra  uenit  Phflto  oratum  fOio. 
C  A.  FlAgttini  qntdem  h^de  Itet,  nid  doa  dabitnr  nirginL 
Pdttremo  edepol  ^go  istanc  ad  me  rem  ittinere  in- 

tdlego: 

ibo  ad  mem  eaftlgatorem  atqne  ib  ee  eonailiAm  petom. 
ST.  Prdpemedoi  .qnid  illlc  fettinel  atetto  et  aubolA 

mibi: 


L^iyuioCd  by  Google 


inilfr-2  8        TRINVMMVS.  Ml 

i 

mgnr  euortot  L^bonieiini,  qoAiiio  euortft  arfifibiui. 

6  ere  Chumid^s,  quom  apsenti  hie  tua  res  distrahitur 

^tinim  te  rediaae  talttom  vMeaiii,  Hi  ialiiiieiis  t«oa 
'^et0ett6  et  infld,  vt  erga  te  Jh!  6t  sum,  refer  as  gratiam. 
Nimiam  difiBcil^t  reperiri  ami'cum  iU  at  nomeu  cluet, 
Hfioi  toflm  fM«i  rte  eredldfifii,  sine  omid  evra 

mias.  621 
S^t  genemm  nouitnun  ire  ecelUam  oideo  cum  adfini  sao. 
Mtcia  quid  aoii  wMm  inter  eoa  cdniieiiit:  eeleri  gradu 
Sunt  uterque :  ilW  reprehendit  Jiiinc  priorem  pallio : 
Haul  ei  euacheme  iterant  Mc  aUqaantom  afao^ 

•ore:  615 
]^8t  labido  oritionem  audire  duoruia  adfiiiiuui. 


LtsivbIiBS.   LBSBOirieva.  SvAaiHvs. 

LV.  Staflieo:  nolidnorsariiieqiieteoceiiltassiamilii. 
LE.  Pdtiii  ut  me  ire  qud  proiectus  aum  siaaa?  LV.  Si 

-J  ta  T^n  tnani^ 
L^boidee,  w^iiMeatur^gldriae  atitYaina^riBant.  * 
L£.  Qodd  eatfocflliiii^facis.  LY.  Quid  id  iatf  LB. 

"  '  Aailco  iniiriaok  630 
LV.  NdqM  meiuitti>MqiiefKeer«Tdldld.  US.  ladtfctut 

quam  docte  fads. 

^aM  ftforei^  ilqaia  doeiiaMit  telit  alo  odto  wniB  mihi t 
%ai  niUline'quoih  abiinliftfi^are^  loiile  Ibds,  male* 

ci5iisuiis. 

<LV.  Egwef  LE.  Tune.  LV.  Quid  male  lado  ?  LB. 

Qudd  ego  iiollo  Id  qttdm  facis. 


3Q2  P  L  A  V  T  I  III  2  <»— 30 

LY.  T«i«  r^i  bene  i^oa&ulere  cupio.  hE.  TuBioi'fliiie^ 

Sit  sapio,  ^atif  in  rem  quae  sfait  m^am  ego  conspicid 

■  ~ 

r^piidiea?  -r 

L£.  NuUmtt  iHeneficiuiia  /^as^  4ii^%^        gpoi  facian 

IM^  placet 

Scfo  ego  e(  «eiitiio  ^jie  quid  aga^  mm 

LY.  Qttfd  all?  nani  retineri  nequeo  qi^^icam  ea  foae 

pr<Smeres: 

ttan  tandeiA  JMMiaaMiwiamiiaM^ 

virtate  eonim  inteperta  p^r  flagitium  perderes 
Atque  honor!  ptfateromm  tuornm  ut  [tu  obiex]  £(erea  t 
Tibi  paterque  antftqu  iacflem  ftdt  et  planim  viain  646 
A.i  qnaenuadnm  hondrem :  tu  fedsti  ut  difficilfs  foret, 
Culpa  maxume     desidia  tuisque  stnltis  mdribua. 
Praioplaiiiati  mofyt^^mm  [4u]  uJMQti  ut  |ti9(qKMcret; 
Nine  te  bioc  p^iiC^o  er^dia  poase  opt^c^^  e^r^ta?  aba^ 

nim  itaat 

CApe  aid  iMMtmi  Mmo    eprje  nt4H9  ^Wii  im^ 

fn  foro  opemi  wiicif  da^  ne  In  li^nto  awca^i  at  sd- 

titos  es.  651 

itque  i0tm  f go  Hffn  «M  DiMii%nl  ob  itmmilVp«i«I 

epixe^xpeto, 

Tt  tlbi  tit  qui44i  coarigere  pdcaia:  ne  onmino  insfiBm 
Ctfuea  eMaelive  pMiiAt  tflii^  qUM  InteipifoAiJiftlkAi^ 
!£.  6iiiiiia  ego  fataec  quaiS  tu  dixti  scio,  uel  exigni- 

ueros  '  6&6 

f%  ran  polriam  «t  gldijana  UMldmm  foedarfm  meuiii. 


Digitized  by  Google 


111331-53         TKUWMMVS.  309 

Scibarn  utwe^se  mi  deceret,  fiisere  dob  quiUm  mi$%r  z  > 
tto  vi  Venerii  viRctu,  otte  ^^tte  in  fraodem  Inddi: 

l^t  tibi  nunc  proiade  ut  mereris  hibeo  gummain  gr^tiam. 

*  Mire  660 
Perpet!  nequed:  semul  me  paruin  pudere  ti  piget. 
£t  fi^Utm^^nki  me  auscallas  itqae  hoc  at  djycoiM:ia» 
TAte  pone  t<  lalebit  ftdle,  ne  innenlit  te  honos ; 
In  ocaho  iac^bis,  quom  te  mdxiime  clariim  uoles. 
P^rnooi  equidem,  L<^bomce,  ing^nium  tuttin  ingenaom 

4diMNlnBi<  665 
Scfo  te  sponte  non  iuapte  err^sse,  set  amor^m  iSbi 
VMsm  opic«ir4i«ei  Mqiie  ipse  aoAgh  lene^  oiiuUt  vUi. 
ftiit^nmor,  bilUtU  «l  locttar:  nil  isle  cdereit  n^me 

nelsl: 

Xtqiie  it  mores  li4miMMi  nmrot    morosos  ^ficit. 
Hfnnt  plmot  ^oA^rfMnodetnr:  qutf4  diHPiiirtto  pUr^ 

'  cet.  670 
QnoBi'^DOflatty  cnpitei  fnaado  eim  ctfptotlj  Inm  niUi 

wlio. 

[file  qmi  aapellit,  in  conpellit:  die  q«l  oonauad^t,  notat.] 

8<l  It  inoBgylioc<ikni  otfio  oihni    y^piteo  q[idd  Ul- 
cere ^xpetas, 

81  IMnc  oomme ill  (mw)  fnoii  ipidMMi,  tam inoend^i 

f/umm  67S 
Turn  if|tk^x  oqnae  erit  tftt  enpidoi.  g^wjg  qui  f ertipgn^i 

lOHtti 

Atqui  ii  erit  ntactat,  proinde  mt  ctfrde  tmanteo  idiit 

coliy 

MoeintiBani  qnifan  ToUnqiiOi,  gdnno  qni  eongllKit 


L>iyuioLLi  Ly  Google 


804  PLAVTI         ma  sa-i^ 

^  JLG.  Ficile  inuentust;  dibitur  igii^  Um  ^lai  4b  iiiimicd 

peiii. 

S^t  tQ  obiurgans  me  i  peccatis  rapis  deteriorem  (n  uiam. 
Meam  Aororem  Uhi  dem  saades  sine  dole.        ara  edn- 

UMit  681 
qui  abusas  Untam  rem  sum  pitriam  porro  in  di'tii^ 
J^e  agminqiie  habdre^  egere  iUam  auteia,  at  Hmko  me 

Meilt. 

*  Miimqaam  erit  alienis  grants  q^i  aois  se  coacinnit 

leaem. 

Sfeiit  dixi  ftelani:  noHo  tdtaetari dliitiu  685 

LV.  Tinton  melinst     sororis  causa  egestatem  dxeqni 
Xtqae  evm  me  agraiB  habdre  qoaoi  ta,  tda  q«l  toleies 

LE.  Ndllo  ego  inUii  te  Um  prospicere  qui  meam  egesta- 

timlewa, 

mut*B6vnbdiadMntamt  nd nd hade difl^ 

Me  germanam  meam  sororem  in  edncubinatum  tibi  690 
.  Sk  sine  dote  dddidtsae  migia  qoam  in,  matrimdninm. 
Qqfa  me  Inprobior  p^hibeatar  daief  haee  fimdgeidlio 
'ti  honestet,  me  aut^m  conlutitet,  sf  sine  dote  duxeris. 
Tfldsitemoltta^tmnkenoria:  miliiqaodehieGtdii^aiai. 
LV.  Qafdt  te  4fataldmii  eMpfle&fdMi  «l  apft  te  agrwr 

acc^perim?  .  696 

LE.  Ndqne  nolo  Mqne  pdatalo  neque  cdnaeo:  mnm 

'  tamen 

Is  est  lionos  iipmini  pudico  meminisae  officidm  aaom. 
LV.  Sdo  eqnidem  te  antnitas  ut  ait:  nideo,  subolet, 

adntie.  ... 

id  agis  ut,  ubi  adflnitatem  inter  uos  nostram  astrinxeris 
/i^joni  turn  agrom  dederia  iieeq«lcfiiam.Mrtaiait4«l. 

.  aiMm  eolas,  700 


L.iyu loCd  by  Google 


m27^^        TRINVUHVS.  305 

£cfagia8  n  Arfce  istnit^  pr4fiig«  patrlm  d^eras, 

Cdgnatos,  adfiQitatem)  amicois  factis  niiptus, 

opera  Udc  proliirritiini     meai|ae  mtiitia  «6tii- 

meiit: 

Id  me  conmisjiiurttiii  ut  patiar  fieri  ne  animuin  indfixerls. 
&T.  Ndn  enina  peasmii  quia  exckmem:  eage,  €ilge,  La- 

ttteldi,  ndUv.  W 
Facile  paliuam  hab^s :  hie  uictust :  uicit  tua  coraoMia. 
Hie  agit  magit  m  ^gomenW  ei  u^raua  meUor^a  f aolt. 
J^tiamobsiidtllUiiitiiaiiitetderia?  nmltabi^  mina. 
LE.  Quid  iibi  iuierpelUtio  aut  in  consilium  liae  acces- 

aiost? 

ST.  Modern  paeto  quo  lidc  accesai  apscteero«  LE.  I 

hac  mec  I'lm  domiim,  710 

Luaitelea : .  ibi  de  ii^Us  rebus  pluxa  fabulabimar* 

LY.  NOiil  ego  la  oodto  igere  aoko:  Was  at  ammast 

elotj  liar : 

Si  mihi  taa-sordr,,  ui  ego  aequom  censeo,  ilanaptum 

datar 

Sine  dote  neijae  tu  hfne  abituru    quod  erii  meum  id 

erittaajn: 

Sfn  alitor  animitas  os,  bene  qn6i  agas  ooeniit  tibl :  715 

£go  amicus  munquam  tibi  ero  alio  pido:  sic  sent^n- 

,  tiast. 

ST.  ibiit  heRolo  JUew  ^nid  andis,  Ldstteles?  ego  U 

uolo.  ^ 

Hie  quoqae  biao  abiit.  Stisioie)  restas  solas;  quid  ego 

wSncagua  . 

NLai  uti  i»4rciuuLm  constringam  et  cliipeum  ad  dorsom  ad« 

'    .   •  .i  eilnuuodeni) 
FiUmenta#  iabeioiiSiippingi  sdcds?  ma  ibAt  potoot.  720 

Video  caculam  joilitareiii  mi  faimum  iiau  Idngius. 
Plattts  I.  20 


L.iyu loCd  by  Google 


306  PLAVTI         lU  2  96-3  16 

At^tte  ftliquem  ad  regem  in  saginaiu  i^uraij    ttsw  c^ii- 

iezftmciu, 

Cr^do  ad  sammos  b^llatoi  es  acrem  —  fugitorem  fore, 
it  captarom  ibi  spolia  ilium  qui     m^Q  ero  aduorsus 

JSgomet  qnom  extemplo  arcum  et  pliaretram  mi  sa- 

gittas  sumpsero,     '  736 
Gissideiii  in  caput,  ~  dwmibo  pMeidide  In  tabernrfcido* 

Ad  forum  ibo:  nudius  sextus  qaoi  talentum  miituom 
Dedi  reposcam,  ut  iidbeam  mecam  qui&d  feram  uiiliciiaL 


MbG  AEON  IDES.     C  ALLICLBS. 

3JE.  Vt  mihi  rem  narras,  Callicles,  nullo  modo 
Pole  fieri  pro&us  (imn  dos  detur  ufrgioi*  73# 
CA.  Namque  h^rde  honeste  fieri  ferme  ndn  potest 

Vt  earn  perpetiar  ire  in  matrimdninm 

Sine  dote,  quom  eios  r^m  penes  me  habe^  demi. 
*      ♦      ♦      ♦      ♦      ♦      ♦  ^ 
Tlff^    *       ♦       *       ♦       ♦  ^ 

Pardta  dos  domist:  nisi  ei^ctAre  nls 

Vt  eim  sine  dote  friter  nuptm  otokcei:  735 

Post  ideas  tute  Fbiltonera  et  dot  em  dare 

Te  ei  dfcas:  facere  id  eias  ob  amicitidm  patris, 

Venum  hdc  ego  nereor  ae  istaee  polUeitdtIo 

Te  in  cr(meu  populo  pdnat  atque  infdmiam. 
Non  t^mere  dicant  te  benignmn  ufrgini :  740 
Datdm  t&bidoteiiieiq«taidareieiiis4patre: 
Ex  ea  largiri  te  flli,  neque  ita  nt  sft  data 
Incdlumem  sistere  illi.  et  detraxe  aiitument. 
Nunc  ai  4^criri  vte  admentui  CMmMii 


Digitized  by 


m  3  17—43  TK1.\  VMM  VS 


807 


Perldngumst :  httic  diicendi  interea  apsc^aerit  745 
Lubfdo:  fttqui  ea  condi^  hnie  ael  prfanMast. 
CA.  Eadem  dnrnia  istaec  ueniimt  in  meiitem  iiiiJii. 
M£.  Vide  si  hdc  utibile  m^gis  atqae  ia  rem  d^ataa : 
Ipsam  Adt  [aduleaeeHtem],  Moee  emn  nU  res  ne  habet. 

CA.  Vt  ^go  none  adalesc^nti  then sEiurudi  mdicem  750 

Iiidamito,  pleno  amoris  ac  lascioiae  'i 

Minam^,  miniune  herde  Q^ro :  nam  certd  scio, 

L«€i\m  ijuo^He  illom  omnem  nhi  situmst  comdderit. 

<^uem  iadere  metuo,  sdnitum  i^e  ille  exaudiat: 

Ne  rem  fpaam  indaget,  ddtem  dare  ai  dfxerlm.      '  755 

MB.  Quo  picto  ergo  igitar  cldm  dos  deproim  potest? 

CA.  Dum  occdsio  ei  [reij  reperiatur,  fnterim 

Ab  amfco  alicande  m^tnom  argentiniii  rog^m. 

HE.  Potfn^t  abamicoalieiiiideexorarf?  (J A.  Potest. 

ME.  (jrerra^:  ne  tu  illat  udrbum  actutnm  inu^ueria:  760 

^[Hem,]  mihi  qutdein  herde  n6n  eat  quod  dera  rndtaom/ 

CA.  Mallim  h^rde  nt  Qemm  dfcant  qQam  ut  dent  mA- 

tuoin.  ^ 
ME.  Set  niie  comnliiim  ai  placet  OA.  Qirid  ednaOtatl 
ME.  8dtiilB,tttegoopiBor,1$dn8lltiimiiiiieiif.  CA.  Qaid 

est? 

ME.  Homo  cdndacatur  hLm  aliqnia  qnantthn  potta  766 
Igndta  facie)  qua^nottufsitita  aft:  ' 

Is  homo  ^xorrietur  grdphice  in  peregrinum  modum, 
Quasi  ait  peregrknia.  CA.  QoidiaadtfteerepMeaf 
ME.  Mendi«floeimi  aKquem  [esse  hdminem  oportet  d^ 

foro,] 

Falsfdicun^  eoiifid^ntem.  CA.  Qnfdtmiipdatea?  770 
MB.  Qitaai  id  adoleaeeivtem  i  patre  ex  Seleucta 
Vcnidt,  salutem  ei  nuutiet  uerbfs  patris: 
IDiim  bene  gerere  rem  4i  nalere  et  uiuere 

20* 


306  PiAVTI  013  44—74 

* 

Et  eum  reditnrum  actiitum.  ferat  epistulas 
Doas:  ems  nos  €Oii»igneiuiis,  quasi  suU  i  patre.  775 
nif  del  alteram,  flteram  dleit  tiU 
^  Dare  s^se  ueDe.  CA.  Pergc  porro  dicere. 
ME.  Seque  aiurum  ferre  lurgini  dotem  4  patre 
Dicit  patremqne  id  idause  aariun  tfbi  dare. 
Ten^s  iam?    CA.  Propcmodo,  atque  au&cullo  per- 

labens.  780 
ME.  Tiim  ta  igitnr  demra  td  idnleaceiitt  aurdiii  dabia, 

Vbi  erit  locata  in'rgo  in  matrimdniuui. 

CA.  Sciie  liercle  sane.  ME.  Hoc,  uM  thieiisaaram  ec- 

ftfderia, 

Suspitiouem  ab  idulescente  amdneris. 

Censebit  aorom  esse  a  patre  adlatiim  tibi :  785 

Tu  d^  theBaanro  siliiiiea.  CA.  Satnaeite  i^tprobe: 

Qnamqnaiii  htfe  me  aetatis  sucophantarf  pudet. 

Set  epistulas  quando  dpsignatas.ddfefet, 

Noime  Arbitraria  turn  a^eacentem  tevU 

Pat^rni  signiiiiin<$iii8se?  ME.  Etiam  tu  tacea?  790 

Sesc^tae  ad  earn  rem  causae  possuit  cdnligi: 

jBom  quern  faibnit  perdtdit^iliiim  poat  feeit  aonom. 

Iam  sf  ^psignatas  ntfn  feret,  dici  hdc  poteat 

Aput  pdrtitores  eas  resignat^  aibi 

Inap^ctaaque  eaae.  inUinamodinegtftio.  7d& 

Dite  aermone  t^rere  aegniti^  meraat: 

Qmamuis  senuoiiefi  pdaaunt  longi  t^uer. 

Abi  4d  thenaanrom  Um  con^atim  d^p^vn* 

Semtfa^ancillaatoone:  atqneandfnt  CA.  Quid  eat? 

ME.  Vxdrcm  quoqi^e,  eampae  hi!^  irem  uti  teles  face : 

Nam  pdl  taceire  mimqnam  qnicquamat  qiMSd  qoieaiit.  del 

Quid  nine  ataa  ?  qidn  tu  Une  [te]  toouea  et  iii  mosea  ? 

Aperf,  deprome  ijude  auri  ad  kauc  rem  qujdd  sat  est: 


L^iyui^LU  uy  Google 


m379-90         TRINVMMVS.  30» 

Cont/nno  operta  d^nno :  set  cldncnlum,  ' 
Sicut  praecepi:  cunctos  extarba  a^dibus.  805 
CA«  Ita  ftciam.  MS.  At  enim  nimia  Idngo  Bennone 

Diem  coniicimus,  qudm  iam  pruperatdst  opus. 

Nihil  4ut  de  signo  qntfd  uereare :  nide* 

Lepldist  ilia  causa,  ut  cdnmemoraiii,  dfcere 

Aput  p6rtitore»  esse  inspectas.  denique  810 

Di^i  tempiis  iidn  uides  ¥  quid  illikm  putas 

Natura  ilia  atqve  Ingdnlot  iam  diidnm  ^brf ust. 

*         *  ♦         4t  .  * 

QaidofaprobarepMeiit:  tuni)  quod  mixumiiflauBlt, 
Adftrre,  non  se  p^tere  hinG  dice!  CA«  limsateat. 

ME,  Ego  sucophantam  iam  conduco  de  ioro  815 
'  Epistolaaqiie  Mm  consignabd  duas 
Eamqiie  hAe  ad  adulesc^iiteiii  meditatiiiii  prolie 
Mittam.  CA.  £o  ego  [ergo]  igitar  fntro  ad  officiiim 

meam: 

Tn  istdic  age.  ME.  Actum  r^ddam  nugacisavme. 


Digitized  by  Google 


3i0  PLAVTI      ^  miij-ia 


A  c  T  V  s  m 

Charmides. 

^alipotentt  et  muUipotentiI(SuisfrakietNerei[^tPor- 

tunuio]  820 
La^tns  labens  land^  ago  grataBgrMaquehabeoetflu* 

ctibns  sal&is, 

Quda  penes  met  [fait]  poteatas^  boxii^  mein  foret 

'  mcaemtae, 
Qutfm  suia  me  ex  locisiii  patriam  urbem  [usque  ineolu- 

memj  redacem  faciunl. 
Atqiie  tfbl  ego,  Neptdne,  ante  alios  deoa  gratia  ago  atqae 

hdbeo  summas. 
Nim  te  omnea  aaeutfrnque  seaerumqae,  iuidia  moribiltf 

conmemoraiit,  835 
Spurcaficam,  mmanem,  fntolerandum,  uesanum:  [ego] 

contra  iSpera  ei^ertna. 
Nte  pol  pladdnm  te  ^t  dementem  eo  naqn^  modo  ut 

uolui  usus  sum  in  alto. 
X.tqae  banc  tuam  [aput  bominesj  gloriam  auribna  iam 

aec^p'eram  ante: 

Paupcribus  te  parcere  solifuin ,  di'tis  damnare  dtque  do- 
mare. 

Ahij  laudo:  acis  drdlne  nt  aeqnomst  trictare  homlnea:  « 

hoc  dis  dignumst:  830 
Semper  mendic/a  modeati  sint«  (secaa]  nobilia  aput  ho- 


Lyiyui^cd  by 


imiia-.a6     tbimvmhvs.  an 

FIdui  fabtU  IniBMm  me  ttmnt.  Htm  Apsque  foret  te, 

sat  scio  in  alto 
bfttradsMnt  disqae  tuUflaMt  8AleUite»  t«i  mfienmi 

Bdnaque  item  omnia  uaa  mecum  pissim  caerule^^s  per 

campos:  - 

ila  lam  gmi  cm^  hra  fteeiii  ninem  efrcuiitelitnt  tur- 

bineveiiti:  836 

tmWes  fluctiisqiie  .itqHe  proeellie  InftiMW  [fre»ere]| 

^        flrdngere  malum, 

ftiiere  antennas,  sciudere  uela :  —  ni  pax  propiti^  foret 

praeato. 

Apage  a  me  ata:  dehlhc  ian  eertumat  rftio  date  me:  aitia 

partum  habeo, 
i^kaa  M^mimm  d^htetaui^  fllie  dam  diultlaa  quer». 
Sa  quia  hk  eat  qui  in  pliteam  t«gredlliir  eAm  kaaio  or* 

natii  specieque  ?  840 
P41  qaamqnara  domi  ctlkpie  opperiar:  quam  hic^  rem 

agat,  aemnl  toimum  adaortam. 


StcofhantA.   Char  hide  8. 

SV«  Huic  ego  die  uomen  Triiiamiiio  ficio :  aam  ego 

eperim  meam 
Trflms  nummis  hodic  locaui  ad  drtis  nngatdrias. 
Aduenio  ex  Seleucia,  Macedonia,  Asia  atque  Arabia, 
Quia  efe  aeqiie  ecdia  neqne  pedibua  Amquam  uaiir^ 

panfmeia.  846 
Yiden  egeatas  quid  negoti  dii  homini  miserd  male?  . 
Qola  ege  mmc  aublgdr  triom  nHmmmn  «£adaa  ut  has 

epfotulaa 


312  P  L  A  V  T  I  mi  a  7—27 

DIetm  ab  eo  hoHune  me  icceplme,  quern  6go  qui  ail  hani^ 

nescio 

N^que  noui  neqae  ndtus  iieeiie  is  fuerit  id  solids  scia» 
OH.  Pdl  hie  quidem  fiiogfBO  generest:  cipite  se  totiim 

tegit.  .661 
tllurica  facias  uidetur  hominis :  eo  ornata  dduenlt. 
SV.  iUe^qni  me  ebndikl^  ubi  condi&zit,  abdoxitt  domnmr 
Quae  uoluit  mihi  dixit,  docuit  et  praemonstranft  prius, 
Qa6  modo  qoicqae-ager^ui.  nunc  adeo  siquidego  addi*^ 

dero  dmplins,  866 
Eo  condnctor  m^Iina  de  mehiigas  conciliduerit. 
llle  uti  me  exorndoit,  ita  sum  orn^tus;  argentum  hdc 

facil. 

if  Be  ornamenta  A  eherago  haec  sumpsit  sno  perfcnlo : 
Nunc  ego  ai  potero  drnainentis  htfokiaem  circomdiicere^ 
DAbo  operam-  vt  me  ipailm  plane  ease  atieephantam 

tiat«  860 
GH.  Quo  magis  specto,  minus  placet  mi  ea.  lidminiir 

fades:  mira  smit 
Ni  Olie  homost  ant  ddrmitator  aiU  sector  zonArlns. 
L<5ca  contemplate  cfrcumspeetat  s^se  atque  aedis  n<S- 

scitat: 

Cr^do  edepol  qno  mix  fdratnm  nonfat  speenlatdr  loca. 

Magis  labidost  dpseruare  quid  agat:  ei  rei  operdm 

dabo.  86» 

r  I 

Sy.  lUa  regioMS  d^nonslraitit  mihi  ille  condneMr 

mens: 

Apui  illas  aedia  aistendae  milaaiuit  aucophintiae. 
Forfs  pnltabo.  CH.  Ad  nostras  aedis  hfe  qiddem  habet 

rccUmuiam: 

Hercle  opinor  mi  4diienienti  hac  mU^tu-agilaadumat  uL- 

gUias. 


L^iyui^cd  by  Google 


0113  38-46  TRINVMMVS.  S13 
8V.  Xpertte  hoc^  aperfte.  heus,  ecqai  hit  frfiibiu  tate- 

Idmgciit?  •  870 
CH.  Quid,  adulescens,  qaa^ris?  quid  uis?  quid  istas 

pahas  ?  S V.  Heus,  senex^ 
Lciiboiiicuin  liic  ddnlc  seen  torn  qua^ro,  in  his  rci;i(>nibus 
Vbihabitet,  et  item  jUterum  ad  istanc  capitis  albitu- 

CdUicIem  [qoemj  aibdt  uocari  qui  his  mihi  dedlt  epf- 

stolas. 

CH.  Meom  gnatuin  hie  f|iiidem  L^abonlcom  qua^rlt  et 

amiciim  mcum  87a 
(juoi  ego  liberdftquc  bonuquc  cduniendaul  Calliclem.  ' 
8 V.  Fic  me     scis  c6rlf orem ,  hisce  hdmiiies  ubi  habf-^ 

t^iit,  pater. 

CH.  Quid  eos  qnaeris?  aut  quis  esV  aut  linde  s'^  aut 

Qnde  ddaenia? 

SV.  Census  quom  [sum],  iuratori  rectc  rationem  dedi. 
Cjj  ♦         ♦         4t         ♦         ♦         ♦         <t  ' 

SV.  MAlta  aenral  rog^a :  ueselo  quid  ^xpediam  pottesu* 

mum.  880 
Si  iummqiiidqiiid  smgiilatim  et  placide  percontibere, 
it  menm  nomen  ^t4nea  facta  et  itinera  ego  fazd  sciaa. 

CII.  Faciam  ita  ut  uis:  a^edmn.  nomeu  primum  memura 

tuum  mihi. 

Sy.  Mdgnmii  faefnna  fncipisais  p^tere.  CH.  Qoiditaf 

SV.  Quia,  pater, 
Si  dnte  lucem  ire  [h^rcle]  oceupias  d  meo  primo  ncSmine, 
GdncQbium  dt  ntfclia  prins  quam  ad  pdatremum  pern^- 

neris.  886 
CH.  6pas  factoat  uidtico  ad  tamn  numen,  ut  tu  pra^^- 

dicaa. 

SV.  £at  minusculum  dlternm  quasi  uesculum  uinarium. 


Digitized  by  Google 


314  P  L  A  V  T  I  uu  2  i7-6i 

CH.  Q,uid  [idj  est  tibi  uom^n,  adulescens  ?  S\\  Pdx,  id 

estnomenmihi: 

^  Hdc  cotiditoamst  CH.  Edepoliidmenii]igitiSriiim:d9Q 

Quasi  dicas,  siqufd  crediderim  tfbi,  pax  periisse  flico. 
Hie  homo  solide  sucophantast  qukiais  tu^adulmdnsl 

SY.  Quid  est?. 
CH,  Eloquere,  isti  tibi  quid  homines  debent  c^uos  tu 

quaeritas  ? 

8Y.  Piter  istias  ididescentis  d^t  has  dvas  mi  epista- 

las, 

Lesbonici :  is  m(at  amicus^  CH.  T^neo  hunc  manufestd- 

rium:  895 
sibi  epistnl^s  dedisse  di'cit.  ludam  hominem  probe. 
8V.  Ita  ut  occepi,  si  dnimiim  aduortas,  dicam.  CH.  Dabo 

operim  tibi. 

SV.  HAnc  me  inssit  L^sbonico  dare  suo  gnato  cpi'stolam 
£t  item  liauc  alteram  sao  amico  Caliicli  iassit  dare. 
CH.  Mihi  quoqne  edepol,  qaom  hfc  nagatar,  cdnira 

jiugari  lubet.  900 
Vbi  ipse  erat?  SV.  Bene  rem  gerebat.  CH.  Jirgo  ubi? 

SV.  bSeleucia. 
CH.        *        *        *        *        *  .     ♦  * 
Ah  ipsone  istas  iccepisti  ?  S V.  K  minibus  dedit  mi  ipsft 

In  manos. 

CH.  Qua  faciest  homo?    SV.  Sesquipede  qiifdamst 

quam  tu  l<^ngior. 

CH.  Ha^ret  haec  res,  «(  qvidem  ego  apsens  siim  quam 

piaoseiis  Idngior. 
Nduistine  hominem?  SV.  Ridicule  rugitas,  quicum  uni 

cibiim  903 
Capcre  soleo.   CH.  Quid  est  ei  nomen?   SV.  Quid 

cdepol  homiui  probo. 


L^iyuioCd  by  Google 


UU2  6^76  TRliNVUMVS. 


315 


nberd  inlhl. 

OH,  Quid  est  negoti?  SV.  Ddaor^ui  a^oieii  iaprad^ 

modo. 

€fl.  If dn  plat^et  ijpii  anfoes  iBtrm  d^is  o#ii^l««4«  habet 

SV.  Atqui  ctiam  modo  adrsabatur  mihi  in  iabris  primd- 

ribuf.  910 

CH.  T^mperi  hole  hodie  totenenf .  SV.  T Aieor  manii- 

ftwtd  raiser. 

CH.  lim  recomentito'a  aomen  ?  S V.  Deom  me  hercle 

atqne  homtiitfiii  pvdet. 

GH.  Vide  modo  homiiiem  ut  noris.  Tamquom 

[aet]  fieri  iatilc  aolet:  . 
4}iiM  in  maani  teneia  tAtpCt  oenlfaiildeaff,  id  detlderea. 

Literis  recdnminiscar :  C  est  priucipiuiu  iH>iiiiiii.  915 
CH.  Cilliaa)  SV.  ^oneai.  CH.  CaUppaa  l  1»V.  Ndn 

eat.  GH.  CaBU^Mideaf 

SV.  Ndnest.  CH.  Callim'cus  ?  SV.  Non  est.  CU.  [AnJ 

CaUmaebaa?  SV.  M^i** 
Ntfqne  adeo  edepol  flifcd  fade,  qnindo  egomet  meniini 

mi  hi. 

CH.  At  ewm  miilii  Ldaboaki  auiit  bk;  niai  uom^ 

patria 

Dices,  non  poasam  fttos  monstrare  hdmines  quos  tu 

qna^rilaa.  9S0 
4}iidd  ad  exemplniMtl  cMeetara  af  reperire  pdaaumiia. 

SV.  Adhoc  exemplamst:  (Jhar.  CH.  Cliares?  anClU- 

rieles?  namne  Cbirmidea? 

SV.  Hem, 

Istic  erit:  qui  istumdi  perdant.  CH.  Dfxl ege iam  du- 

diimtibi: 

*  ♦  «  »      .     *  »  4t 


Digitized  by 


316  PLAVTI  un  a  79-98 

Btee  te  potiiM  dfcere  «equ<Niist  hdnijii  «Biko  qQim 

male. 

8V.  Sitin  inter  labra  at(|ue  dentis  Utuit  oir  minumi 

preti?  92$ 
CH.      male  loquere  aps^nU  amico.  8y«  Qnfd  Ule  erga 

ignauissnmns 

LdUlabat  mihi?  CH.  Si  dppellasses,  r^spoudiMet  nd^ 

mini 

Set  ubi  ipsest?  SV.  Vol  ilium  re]  i qui  ad  Rhidamam  in 

Cecropia  inaula. 

CH,       *       *       *       *       ♦    -   *       ♦  . 

Qui  bomost  me  insipientior  qui  ipse  ^gomet  obi  aim 

quaeritem  ? 

S4i  nil  dlaconddett  hide  rei.  quid  aia  f  quid  lioc  qmd  i4 

rogo?  93<> 
Quds  locos  adiati?  SV.  Mmium  mirimodls  mirdbilis. 
CH.  LAbet  aiidire,  nbi  moleatamat  SV.  ^indiacapio 

dicere. 

6maittm  primum  in  Fdntnm  aduecti  ad  Arabiam  terrim 

vomva. 

CH.  Kho, 

An  etiam  in  Peato  Arabiast    SV.  £at :  jUol  iUa  ubi  toa 

gignitur, 

S^t  ubi  apsinthiiim  fit  ac  cunfla  i:;al]indt:ea,  9:^5 
GH.  jSimium  grapMcom  tiunc  iiiigatorem.  a^t  ego  anm 

insipi^ntior, 

Qui  cgomet  unde  redeam  huiic  rogitem,  quae  ^ga  sciam 

atque  liic  n^sciat : 

Niai  quia  label  ^xperiii  qno  ^aavniat  d^que* 

Set  quid  als?  quo  inde  isti  porro?  SV.  Si  dnimum 

aduortes,  eloquar: 

Ai  cftpat  amnia  qui  de  caelo  ezdritmr  anb  aoUd  louit.  940 


Digitized  by  Google 


ini2  99-il4   ,     TRINVMMVS.  817 

CU.  Sub  aolio  IqwI  SV.  Ita  dicA.  CH.  £  celo? 

SV.  Atqae  e  mediiS  qvidem. 

CH.  Eho, 

An  etiam  iii  caelum  ^cndlsti?   SV.  luimo  hdriola 

adliiacU  anniiia 

^^sque  aqua  aduorsd  per  amnem.   CH.  An  tu  ctiam  ui- 

disti  fouem? 

Dtinde  porro  • .  CH.  Delnde  porro  ndllo  qaieqaam  pra6> 

dices.  946 

SV.  [Taceo  ego]  liercle  J  si  molestumst.  CII.  Ndm  pu- 

diciun  n^minem 

[Pra^care]  optfrtet  qui  aps  terra  M-eaelum  pem^ 

iierit. 

SV.  DimiUuaxj  ut  te  ndle  uideo.  set  manatra  iioacc  ko- 

min^  milii 

Qaos  ego  qaaero,  qii(bus  nic  oportet  his  deferre  cpi- 

atiilas. 

CH.  Quid  aia  9  in  Bime  i(  forte  enmpieChAniiidem  con-^ 

sp^xciiii  950 
llIuTn  quern  tibi  istas  dedisse  cdameneraa  ep/stulas,  ^ 
Ndrisne  hominemt  SV,       ta  me  edep'ol  Arbitrire 

•  •  beluam, 
^ul  qatdem  non  nouiase  poasim  quicum  aetatem  ex^- 

gerim: 

ille  tam  esset  siuUus  mihi  qui  mille  iiummum  cre- 

•  deret 

Phfllppum,  quod  me  atirAm  deferre  lAssit  ad  gnatilm 

suum  955 
Atque  ad  andcnm  CdUiclem,  qaoi  rem  idbatmandaaae 

hfesoamf 


Digitized  by  Google 


318  i'  L  A  V  T  I          nn  J 115-131 

Mihin  conoreder^t,  ai  me  ille  et  ego  iUum  nooitsein  id^ 

probe? 

CH.  j^ninmero  ego  nunc  siicophantae  huic  ^ikophanlarl 

nolo, 

Si  biinc  posaiim  iUo  mille  mimmnm  Phfllppnm  circom- 

Quod  sibi  me  dedfsse  dixit,  quern  ^g^  qui  sit  homo  nescio 
JN^ve  oeidia  ante  hdnc  diem  nn^ma  uMi,  isbte  auntm 

er^derem?  961 
Qupi,  si  capitis  res  sit,  uummom  uiuu^uamcredampliuB- 

bomn, 

^dgredliindiiBt  lilc  homo  mi  aat«.  hens,  Fix,  tci  trihns 

u€rbis  uolo. 

SV.       Ireceniis.  Ca  JEUben  ta  idaurmn^  [tnj 

aecepsti  a  Chi^rmide  1 
SV.  Atqne  etiam  Pbilippum,  numeratom  iUius  in  mensa 

X  mano,  966 

BUlle  nmnmuHL  €H.  N&i^e  ab  ipso  Id  ^episti  CMr- 

mide  V 

SV.  Mirimifiiin  ab  aao  eittsaatproauo  acclpereiii,  qui 

sunt  mdrtoi. 

CH.  Adnlescens,  cedodum  istue  aurum  miiii.  SV.  Quod 

ego  dem  amrum  tibi? 
CH.  Qudd  te  a  me  aocqilsse  fassu*s.  SV.  •  Xps  te  acce- 

pisse?  CIL  Italoquor. 
SV.  I^uis  tu  homo's?  CH.  ^oimOlenammiin^tibi  dedi 

ego  sjun  Chimides.  97* 
SV.  N^que  edepol  tu  is  ^s  nequc  ho  die  is  iimquam  eris, 

aiiro  .huk  qnidem. 
Abi  sis,  nngatdr:  nngari  niigiatori  pdstolaa. 
CH.  Ch4rmid^s  ego  ^lum.    SV.  fseqaiquam  herein  s: 

nam  nihil  auri  fero. 


L^iyuioCd  by  Google 


Aii  2  m^X'jii     TRINVMMYS*  319 

Nimis  argute  [me]  (^brepsisti  in  eapise  occasiuncula : 
Pdslqaam  ego  me  aurum  Mrre  dixi,  pdst  tu  factu's  Chir* 

mides :  975 
PriQB  non  tu  \h  eras  quam  aiiri  i'eci  m^ntionem.  nfl  agis: 
Proiii  tute  iUdem  ut  cMmiidaia's,  rusum  [te]  dechirmida. 
CH.  Quia  ego  fom  igitur,  si  qQidemianonaiiiiiqiifaiiiiif 

SV.  Quid  id  ad  me  attiuct? 
BiHii  iUe  ne  aia  queni  ^go  ease  boIIo,  «k  mea  causa  qui 

lubet. 

Prius  noa  is  eras  qui  eras:  nunc  is  fdctu's  qui  turn  ndn 

eras.  980 

CH.  Agt  aiqvid  agis.  SV.  Quid  ego  agam9  CH.  Aurum 

rMde.  SV.  Dormitds,  senex. 

CU.  F^asa'sCharmid^mdedisse  awriim  tiM.  SV.  Scrip-  m 

tiim  quidem. 

CIL  Properas  an  qou  prdpere  abire  actiitum  ab  his  re-> 

gitoibos, 

Odrmitator^  prfos  quam  ego  hie  te  Mtheo  mvlcarf  male  ? 

SV,  Quam  ob  rem?  CJI.  Quia  ilium  quem  ementitu*s 

is  ego  sum  ij^ns  ClUrmideSy 
Qutfm  tibl  epiatuUs  dedisse  ai^bas.  SV.  £ho,  quaeso 

dntuises?  986 
CH.  is  enimuero  sum.  SV.  Ain  ta  tandem?  is  ipsus- 

ne'sf  CH.Aio.  ST.fpsusesf 
CH.  ipsus,  inquam,  CMrmides  sum.  SV.  Ergo  ipsus- 

ne's?  CH.  Ipsissomus. 
Xbia  ht&c  mb  oculist  SV*  BAimuero  s^o  quoniam  [hue] 

dduenis, 

V&pulabia  meo  irbitratn  ^t  nouorum  aedilium.  990 
CH.  At  etiam  raaledicisf  SV.  Immo,  sduos  quando^ 

Quidem  Mnenis. 
Di  me  perdant  si  te  fiocci  £&cio  an  periiss^s.pritts. 


a20  ^       PLAVTl         mis  151-3  7 

Ego  ob  banc  operam  argentum  accepi :  tc  macto  inform 

tiinio. 

C^ternm  qui  sis,  qui  hob  aite,  fltfccmn  non  int^rduinL 

Ibo  ad  ilium,  remmtiabo,  quimilii  tri&  nummos  dcdit, 
Vt  sciat  se  perdidisse.  ego  dbeou  male  uiue  et  uale: 
Qm  di  te  omim  idnenientem  p^egre  pcrdut,  Chir* 

mtdes. 

CH.  Fostquam  ille  Line  abiit,  pdst  loquendi  Ubere 
Vid^tnr  tempns  u^iUMe  atqae  oecisio. 
^    lam  diidum  meom  ille  p^taa  pimgit  Aculeos,  1000 
Quid  illi  negoti  fuerit  ante  aedis  meas. 
Nam  ^Istola^  illae  nUlii  coacentiirUiii  metam 
In  cdrde  et  illnt  mflle  mimmiim,  qu^m  rem  agat. 
Nnmqaam  ^depol  temere  iumit  lintinnibulom: 
Nisi  qui  illat  trMtatatiiiiiOttet,  motiunst,  tacet  1005 
Set  quis  hie  est  qui  hcc  in  pUteam  cursuram  in- 

cipit? 

Lvbet  <piseniire  quid  sgat4  imc  eonoAisero. 
f 

Stasimvs.  Chabmidbs. 

ST.  SMsime,  fac  te  prtfpere  celerem,  recipe  te^ddo-' 

minuiii  Jo  mom, 
Ne  aabito  jnetus  ^oriaiur  scipnlis  stnllitii  [tiia]. 
AiAe  gradjuo,  adproperi:  iun^ndonittctvmat  qoott 

ikhisii  domo.  1010 
Ciii9  sis  tibi  ne  bubuli  in  te  c4tlabt  crebri  crepent) 
Si  iberfs  ab  eri  qnaMioBe':      destiteris  cArrere. 
£cce  bomiaen  te,  ^t4^e,  nibili:  sdiin  iji  thermo- 

Cdndalliim  es  oUftus,  po&tquam  thdrmopotasti  gdifo* 

rem* 


Digitized  by  Google 


I 


nudS-aS         TRINVMMVS.  321 

RiMpe  teet  recurrepetere[r<]recenti.  CH.  Huic,  qui's- 

quis  est,  1015 
GurgnUoBl  ex^rcitor ,  is  hdminem  hnnc  cariurim  docet 
ST.  Quid,  homo  niUIl,  ndn  pudet  te?  trfbusne  te  po- 

teriis 

M6iioriae  esse  oblftmn?  an  nero,  quia  [ta]  camfmgihd- 

mlnibtis 

Ibi  bibisti,  qui  ab  alieuo  i'acile  coliiberent  manus, 

inter  eosne  homing  condalium    redipisci  pdstnlas? 

CUmchns  ibit,  C^rconicits,  Crfmnas,  CricoUbus,  GtfDa* 

bus,  1021 

Cdllicrepidae,  cr6ricrepidae,  f^rriteri,  mastigiae: 

Qnttrnm  [faercle]  nnns  surpnerit  cnrr^ntl  cnrsorl  solum. 

CH.  ita  mediament,  grdphicum  furem.  ST.  Qofdego 

quod  periit  petam  ? 

Nisi  etiam  labdrem'  ad  damnum  ddponam  eplthecam  in- 
super.  1026 

QiM  ta  quod  periit  perisse  dikis?  cape  uorsdriam: 

Recipe  te  ad  enun.  CH.  Ntfn  fagitfnost  hfc  homo :  con- 

memiuit  domi. 

ST.  ttinamueteres[u^teriim mores],  uiHeres parsimd- 

nlae 

Pdtius  [in]  maidre  honore  hie  (fssent  quam  mor^s  raali. 
CH.  Di  inmortales,  b4siUca  liic  quidem  ficinora  in« 

C€ptitIoqni:  103^ 

Vetera  quaerit,  uetera  amare  hunc  mdre  maiorirm  scias. 
ST.  Nim  nunc  mores  niiiili  faciont  qudd  licet  nisi  qatfd 

Inbet. 

Ambitio  iam  m6re  sanctast,  li'bcrast  a  l^gibus: 
Sciita  iacere  fdgereque  hostis  m6re  Iiabent  lic^ntiam: 
P^tere  hoimrev  pr^  flagttio  mdre  fit.  CH.  Morem  fn- 

probnm.  1035 
Pl4VTts  I.  21 


Ly  Google 


» 


322  P  L  A  V  T  I  iiu  3  29--50 

ST.  Strenuos  [nuncj  praeterire  more  tit.  CH.  NeqiUm 

qnideni. 

ST.  Mores  leges  perdaxcrunt  idm  in  potestatem  suam, 
Magis  qais  sunt  obndxiosae  qui&iii  parentes  liberis. 
£:ae  miaere  etiam  ad  pirietem  sunt  fixae  dauis  fdrreia, 
Vbi  malos  mores  adfigi  in'mio  fuerat  aequius.  10-iO 
CH.  Liibet  adire  atque  dppellare  hunc:  uerum  auaculto 

p^rlttbena 

metuo,  si  f  iJnpellaho,  iie  dliam  rem  occupidt  loqui. 
ST.  N^que  istis  quipquam  lege  aanctuiost:  li^gep  mwA 

s^niiant, 

Mores  autem  rdpereproperant  qud  sacrum  quapuplicura. 
CU.  Hercle  istia  maUm  rem  magnam  miiribaa/dUgAumst 

darjL  .1(^6 
ST.  Ndn  hoc  pujlice  animum  aduorti:  nam  I'd  genus 

homiaom  homiiubtts 
l^niuorsis      adnorsnm  atque  dmni  populo  mfle  facit 

Mdle  fidem  soruaiido  illis  quoque  abrogaiit  otidm  fidem, 
Qui  nil  merit! ;  quippe  eorum  .ex  iageiui}  ijigamimiho- 

rfim  probant.  1049 
Si'quoi  mutudm  quid  dederis,  fit  pro  proprio  perditum: 
Qttdm  repetaa^  mimicom  amicum  inu^mas  benefactd  tuo. 

Md§e  si  exigere  occiipias,  duarum  reruju  exoritur 

dptio: 

y^l  iUat  quod  credideria  perdaa  u&  lUqp  pmkum  ami- 

scris.] 

Hoc  qui  uenerft  mi  in  mentem,  re  coumonitossum  modo, 
ClI.         eat  hie  ^uidem  Stteimqa  aemoa.  SHU.  Nan 

ego  talontum  rautuom  1065 
Quofdederam,  tal^ntoinumcumml^miy  arait  uin  ueacUdi, 
S^t  ego  aom  inaipi^ntior  qui  r^bua  eurem  piiplicia 


L.iyu loCd  by  Google 


lin  3  51—68        TRINVM31VS.  323 

Patios  quain,  id  quodprdxamomst,  meo  l^go  tuteUm 

geram: 

Eo  domum.  CII.  Ileus  tu,  asta  ilico:  audi,  hens  tu.  ST. 

Nonsto.  CH.  T^uolo. 
ST.  Qttfd,  si  egomet  te  n^e  nolIo?  CH.  All  Bimimii, 

Stasime,  saeuiter.  1060 
ST.  ^niere  meliust  quoi  imperes.  €li.  Pol  ego.^mi 

atqae  argentiim  dedi: 
S^t  si  non  dfcto  audiens  est,  quid  aga?  ST.  Da  luagnum 

malum. 

CH.  B^nemones:  ita  fftcere  certomat.  ST.  Nfitqnldem 

es  obndxius. 

CH,  ;Si  bonu^t,  obnuxius  sum:  sin  aecuat)  faciam  ut 

mones. 

ST^  Qaid  id  ad  me  attin<5t  bonisne  serais  tu  utarc  lin 

malis?  lQ6o 

CH.  Qala  boiii  maliqae  in  ea  re  pdra  tibiat.  ST.  Partem 

tiieram 

Tibi  permitto  y  illam  alteram  aput  me  qadd  bonist  ad* 

pdnito. 

CH.  Sf  erla  merttns,  fiQt.  respice  liAcadme:  egoaam 

Charmides. 

ST.  H^m,  qids  eat  qui  m^ntionem  homo  hdminia  f eeit 

dptimiif 

Cli.  ipsoa  homo  optomiist.  ST.  Mare,  terra,  caelum, 

di,  uoatrAm  fidem,  1070 

Sitiii  ego  oealis  pidne  aldeo  9  ^tne  hic  an  non  ^at  f  ia  eat. 

C^rte  is  est,  is  est  profecto.  o  mi  ere  exoptatfssume, 

Sdlne.  CH.  Salne,  SUsime.  ST.  SalnomM..  CH.  Scio 

et  credd  tibi. 

Set  omitte  alia :  hoc  milii  responde :  Ifberi  quid  agiint mei 
Quoa  reliquihicmiamatqae  ffliam?  ST.  Viadnt,  ualent. 

21* 


Ly  Google 


.324  PLAVTI  IIP  3  69-85 

.CH.  N^iii^e  uterquef  ST.  Vtdrquc.  CH.  Di  me  sal- 

uom  et  serttatum  uoliint.  1076 

Cetera  fntas  6ttone  p^rcoDtabor  qawi  atlo: 

Eamus  intro:  s^cquere.    ST.  Quonam       agis?  CH. 

Q)ioiiam  nisi  domam  ? 

ST.  IVdnenoahabUire  censes  f  CH.  Vbinam  ego  alibi 

c^nseam  f 

ST.  Um,.  CH..Qaid  iam?  ST.  Nonsunt nostraeaedes 

fetaec.  CH.  Qnidegoex  temddio?  1060 

ST.  V^ndidittuusgndtus  acdis.  CH.  P^rii.  ST.  Prae- 

sentariis 

iLrgentl  minit  nnmeratis.   CH.  Qndtf  ST.  Quadra- 

^misL.  CH.  6ccidi. 
*    Quia  eas  emit?  ST.  Callicles,  quoi  tdam  rem  conmen- 

dineras: 

is  liabitatuni  hue  cdnmigrauit  iK^sqiie  exturbaui't  foras. 
CH.  Vbi  nunc  filiusmeusliabitat'i  ST.  liicinhocpo- 

stienlo.  1085 
CH.  Mdle  disperii.  ST.  €r6dUV\  aegre  Ubi  id,  uhi  au- 

diss^s,  fore.  • 

CH*  ]Bgo  miser  swnmis  periclis  nim  per  maria  mi" 

xuma 

Yectns,  capitaU  periclo  per  praedones  piurumos 
M4  seraani^  sdnos  redii :  nune  bie  disperii  miser 
Propter  cosdem  quorum  causa  fui  hdc  aetate  ex^r- 

citus:  '  i090 

Adimit  animam  mi  a^gritada:   Stisime,  tene  me. 

ST.  Vfsne  aqnam 
Tibi  petam?  CH.  Res  quom  4nimaiu  agebat^  iumesae 

offnsam  opdrtnit 


Lyiyill, 


Ly  Google 


ffllll-SS  TRIMVMHVS. 


CaLLICLRS.    CHAftlllBCB.  SXAtlHTS. 

CA.  Qaid  hoc  hie  damorifl  audio  ante  aedis  meas  f 
CH.  O  CilHcIea,  o  CflUcles,  o  Cfflidea, 

Qualine  amico  mea  coumendaui  bona?  1095 
C A.  Probo    fideli  et  f ido  et  cam  magni  fide : 
Bt  stflae  et  aalnoin  te  Aduenisse  gaiideo. 

*      ^  m        4e.  7«        It        *        i»        III  t 

CH.  Credo,  umnia  istaec  sf  ita  sunt  ut  prt^dicas. 
Setqii|s.i«|^attQa8oriiitaa?  CA.  £go  dicdm  tibl; 
Thenaadrnm  eefodiebam  intaa  dotem  ffliae  1100 
Tuae  quae  daretar.  s^t  iatus  narrabo  tibi 
Ethdceialia:  a^queire.  CH.  Staaime.  ST.  Hem. 

CIL  SMnae 
Curre  m  Piraeum  atque  uaum  curriculuiii  face, 
Vid^bis  iam  iUic  ninem  qua  aduecti  flumuB. 
lub^  Sagari4iieiii  quae  imperiuertin  1105 
Cnrire  ut  ecferdntur,  et  tu  ltd  semul. 
Solutumat  portitdri  iam  portdrium. 
ST.  Nihil  ini  morae.  CH.  Cito  Ambula:  actaMm 

rcdi. 

ST.  UUc  sum  atque  iiic  sum.  CA.  S^quere  tu  hac 

meintrd.  CH.  Sequor. 
ST.  Hie  m6o  cro  amicus  sdlus  firmus  rdstitit  1110- 
Neque  demutauitinimum  de  firmi  fide, 
Quamquim  lal^orea  miltoa  ob  rem  et  [Uberos 
Aps^ntis  mei  eri]  eum  4go  cepisse  censeo. 
Set  Me  imtt%  at  ego  auspicor,  aeruit  fidem. 


Ly  Google 


S26  PLAVTI  VI  1-2  d 


ACTVS  V. 


LvfllTBIiBS. 

Hie  homdst  omnitfni  homiiiiini  praMpvos^ 
k  Volapt&tibus  gaudiisqae  dntepoteiis. 

Ita  cdmmoda  quae  capio  ^tteniunt, 

Quod  ng6  salyit,  adaecu^  sequltar : ' 

Ita  gaudiis  gaudium  siippeditat, 
M6io  me  Staaiimui  L^sbonici  s^uea  conueait  [domi] :  1120 
ia  nuhi  diitt  aAmn  erum  peregre  hue  ddaenisae  Ch^- 

midein. 

Nunc  mi  is  propere  ctfnuenfauidiuity      quae  cum  elos 

fflfo 

£gi  ei  rei  pat^r  sit  faudas  pdtior.  eo  [ego] :  s^t  fores 
Ha^  aonitu  aud  moram  mihi  iSbictunt  incdmmode. 


CHAaMIBBS.    C^LIiICtBS.  LvsiTBLBt* 

CH.  N^que  tait  neque  erit  neque  esae  uaquam  iM^ml- 

nem  terrarum  Arbitror,  1125 
Quoias  fides  iid^litasque  amkom  erga  aequiper^t  tuam: 
Nam  ^xaedificauisaet  me  ex  Usee  a^bus,  apaque  U 

foret. 


Digitized  by  Google 


V24-19    .       TRlNVlttMYS.  327' 

CA.  Siqaid  amicnm  ergi  bene  feci  aat  cdn^oloi  fid^- 

liter, 

N6n  Tjideor  merai'sse  laud  cm,  culpa  caruisse  Arbltror. 
Nam  beneficiam  hdmini  propriam  qutfddatiir)  prosiim 

peril:  1130 

Quud  datum  utendumi^t,  rcpelandi  idcopiast,  quaiido 

aelis. 

CH.  Ikit  ita  ut  tn  dfcb.  set  eg^^'hee  B^qowiiitrarf 

satis 

Eum  sororem  d^spondissc  suam  m  tarn  fortem  filmiUam. 
CA.  LAsiteli  qnid^m  Phihonia  fiUo.  LV.  Enini  me  nd- 

minat. 

CH.  Fimiliam  optaoiaiii  dccopanft.  LV.  Quid  ego  cesao 

hoa  e^aloqnl?  Iias 

S^t  maneam  etiam,  opfnor :  namque  hoc  cdmrnodum  or- 

ditur  loqui. 


CH.  YiK  CA.  Qoid  eat?  CH.  OMftaa  Intas  dAdum 

tibi  sum  dicere: 

Mtfdo  mi  adoenlenti  [hie]  imgator  qiifdmi  ec^eaait  db- 

nfam, 

Nfmis  pergraphicas  aucophanta.  is  n^le  Aamroam  se 

adrenm 

Meo  data  ttbt  ftrre  et  gnato  L^bonieo  albit  meo :  1140 

Qaem  dgo  nec  qai  esset  ndram  neqae  eum  ante  usqnam 

eonspexi  prlna. 
Sdtqnidrideat  CA.  Meo  ^dlegatn  a^ntt,  quasi  qa!  an- 

rum  mi  hi 

Pdrret  aps  te  qndd  darem  taae  gnitae  dotem :  nt  f (lina 


328  r  LAV  T  I  V  2  90-36 

Tuiui,  qaando  ilU  a  me  darem,  esse  adlitum  id  aps  te 

crederet 

Neu  qtit  rem  ifum  pdwetiiutelUgere,  theiifaiirHiii  tium 
M^^iie#:€a«e^  atque  4  me  kge  ptfpuli  patrium  pdsce- 

ret.  1146 

OIL  Sctte  ed^L.  CX  Alegartfvidea  coiiiiittms  hoc 

*  mens  tans 

B4aei|ok/»s  cania^iistr  CfiL  .Quii^  coypUudo  eonatliaja  j 

it  probo. 

LV,  Quid  ego  ineptus,  dVim  aennonem  u^reor  interriuii' 

pere^ 

Sdlus  ato  nec  qudd  eoBilitt  sum  igere  agof  hominei 

C($iiloquar.  »  1150 

CII.  Quis  hie  est  qui  hue  ad  nds  incedit?  LV.  CMr- 

midem  aoceribi  suom 
Liiaiteles  saliitat.  CH.  Di  dent  tibi,  Lusiteles,  qua^  I 

•nelis.  I 
CA*  Ntfn  ego  aum  aalute  digniu?  LV.  tmmo  salae, 

Cdllieles. 

Hune  priorem  aeqadmst  me  habere:  tunica  propior 

pAllioat. . 

CA.  l>eo8  [deaaqm]  v^lo  tsoniOii  ndatrm  reete  ndrtere. 

CU.  Filiam  meam  tibi  desponsam  esse  audio.  LV. 

f  II  neuis. 

'  OH.  *iamao  han  noUo.  LV.  Spdnden  in  ergo  tuam  gnt- 

taiii  u \  orem  mihi 
CU.  fipdndeo  ei  miUe  auri  Phitippum  dtftia.  LV.  00* 

temnamoror.. 
CH,  Si  jOUa  tibi  placet,  placenda  dos  quoquest  quam  dat 

Pdatremo  quod  ub  non  duces,  nisi  illut  quod  hob  «<i 

ferea.  UoO  . 


L^iyuioCd  by  Googlt 


V  2  37-61  TRIN  VMMVS.  329 

CA.  Um  hie  oral.  LV.  Impetr^it  le  iduocftto  atque  ^r* 

bitro. 

btac  lege  Aliam  taam  tpdnden  mi  uxor^m  dari  ? 

OH.  Spdndeo,  CA.  Et  eg9  spdndeo  itidem.  hV.  0 

sdluete  adtiiies  met. 
GH.  Atqae  edepoi  sont  r^s  qaas  propter  tibi  tamea 

LV,  Quid  ego  feci?   CH.  Meum  cur^umpi  quia  per- 

pes^a'fl  f aiam.  '  1166 

LY.  SI  (d  mea  nolmitdte  factumst,  ^st  quod  miM  ausc^- 

seaa« 

m 

S^t  slue  me  hoc  apa  te  (mpetrare  qudd  uolo.  CH.  Quid 

id^st?  LV.  Scies: 
Siqaid  atulte  fS^cil,  at  ea  miaaa  facias  dmnia.    ,  . 
Quid  caasas  caput?  CH.  Crociatur  cdr  mi  et  metuo. 

LV.  Quidnamld  est? 
CH.  Qudm  ille  itaat  at  [earn]  ^se  nollo,  id  crdcior:  me- 

tuo^sitibl  1170 
D^negem  quod  me  uras,  ne  me  Wuiorera  erga  te  putes. 
Ndn  graaabor:  ficiam  ita  at  uis.  LV.  Frobus  es:  eo  at 

illara  ^aocem. 

CH.  Miserumst  male  promcrita  ut  merita  smt  i»i  iddsci 

u6u  licet. 

LV.  iLpertte  hoc^  aperlte  propere  et  L^sbonieum,  ai 

domist, 

£aocate:  ita  adbitamst  propere  qudd  eum  conuentum 

aolo,  1175 


L>iyui^LLi  Ly  Google 


330 


PLAVTI  TRINVMMVS.^  v  i2  52-65 


Lbsbokicvs.    Lt8[ti:lks.  Chaemibks. 

I 

LE.  Qaifi  homo  tarn  tmnultaoBO  sdnita  me  exciuit  fbras? 
LV.  B^nenolenii  tniu  dtque  amtcnst.  LE.  Sitine  salnae  ? 

die  raihi. 

LV.  R^cte;  tuumpatr^mredissesilaomperegregaiideo. 
LE.  Quia  Id  attf  LT.  Ego.  LR  tifn  uidiatlT  LV.  Et 

tiite  item  u ideas  licet. 
LE.  6  pater,  pat^r  mi,  aalae.   CH.  Sflae  multum, 

gnite  mi.  1180 
/    LE.  Siquid  tibi,  pater^  kboris  . .  CH.  Nihil  euenit,  ne 

time: 

Bine  re  geata  ailuoa  redeo.  a(  ta  mode  firagi  ^sae  uis, 
Ha^c  tibi  pactast  CdUicletis  fflia.  LE.  Ego  ducam> 

pater, 

tt  eam  et  siqnam  alMm  inbebis.  CH.  Qnimqiiam  ttbl 

susc^nsui, 

Mi'seria  {onaj  oni  quidem  hominiat  ddfatim.  CA.  Imma 

hnfcpammst:  1186 

Ndra  HI  pro  peccdtis  eentam  ducat  uvort  s,  paruinst. 

LE.  At  iamposthact^mperabo.  CH.Dicis,  si  fades  modo. 

LV.  Numquidcansaeat  qufniixorem  erda  domutedvcaimf 

€11.  6ptumamst. 

Til  in  perendiniim  paratos  sis  ut  ducaa.  CANTOlt  • 

PkAdtte. 


METRA  HVIVS  FAB^E  MEC  SYNT 

1  ad  222  iambiei  senarii 

223  ad  231  bacchiaoi  tetrametri  acatalccti 

232  bacchiacus  dimeter  acatalectus 

233  et  234  iambici  septeuarii 

235  creticus  tetrameter  catalecUcus 

236  iambi  cus  scptenarius 

237  ei  238  trochaic!  septenaru 

239  et  240  bacchiad  tetrametri  acatalectl 

241  bacchiacus  dimeter  acatalecttis 

242  troehaieus  septenarius 

243  creticus  teliaiiietcr  acalalectiis 

244  ad  246  cretici  tetrametri  catalectLci 
247  ad  249  trochaici  dimetri  catalectici 
250  et  251  cretici  tetrametii  catalectici 
252  trochaicos  oetonarius 

2dS  trochaicus  septenarius 

265  iambicus  octonarius 

256  et  257  bacchiaci  tetrametri  aciualecti 

258  bacchiacus  trimeter  acatalectus 

259  iambicus  octonarius 

260  iam"hicus  dimeter  acatalectus 

261  et  262  bacchiaci  tetrametri  acatalectl 
264  ct  265  trochaici  octonaril 

266  bacchiacus  tetrameter  acatalectus 

267  ad  275  cretici  tetrametri  catalectici 

276  creticus  tetrameter  acatalectus 

277  ct  278  bacchiaci  tetrametri  acatalecti 
279  ad  281  cretici  tetrametri  acatalecti 
282  iambicus  octonarius 


Y.  283  et  284  oretici  tetramefvi  ficataleeti 

-  ^  et  286  iambioi  octonaru 

-  287  trodiaicQS  ootonarius 

-  288  ad  291  trodiaiei  Beptenarii 

-  292  trochaicus  octonarius 

-  293  ad  300  eretici  tetrametri  catalecUci 

-  301  ad  391  trocliabi  sepleaarii         .  s 

-  392  ad  60  L  iambici  aenaru 

.  -  602  ad  728  trochaid  aeptenarii 

-  729  ad  819  iambici  senarii 

"  820  ad  841  trochaiei  octonarii 

-  842  ad  997  trochaiei  Beptenarii 

-  998  ad  1007  iambici  senarii 

-  1008  ad  1092  trochaiei  sepienarii 

-  1093  ad  1114  iambici  senarii 

-  1115  ad  1119  anapaestici  dimetri  aeataleeti 

-  1120  ad  4189  troofaaiot  aeptenarii. 


■ 


T.  MACCl  PLAYTI 

COMOEVIAE. 


<  ■ 

EX  RECOGMTIONE 

ALFREDI  FLECKEISEHI. 

*   

* 

IOMV&  n. 

AIIHASIAM  BAOOHnBS  OTROVLIOHBH  TSBV^TLyM 

ATIGHYM  GOMPLBOTfiMS. 


LIPSIAE 
8VHPTIBVS  ET  TYPIS  B.  6.  ISVBNERL 

MDCCCU. 


Ly  Google 


Ly  GoogU: 


I  mm  mm 

8   I  N   A   R  I  A. 


GRAECA  ONAGVS  DEMOPHILV. 


1* 


Digitized  by  Google 


ARGVMENTYM. 

Amdoti  argento  filio  auxiiidrier 
Sab  inp^rio  uiuens  u61t  aenex  uxtfrio : 
Itaque  6h  arinos  TeUtum  pretfttm  S^drfilie 
Numerari  iassit  8^u«lo  Lednidae. 
Ad  ami'cam  id  fertnr :  c^dit  noctem  fOloB. 
Rtafmis  aniens  6h  praereptam  mdHerem 
Is  rem  dmnem  uxoH  p^r  parasituio  nuntlat. 
AdcurrU  uxor  4€  uirum  e  lofitria  rapit 


PERSONA  £. 


LIBANVS  SERVOS 

DEMAENETVS  SENEX 

ARGVRIPPVS  ADVLESCENS 
CLEAERETA  LENA 
LEONIDA  SERVOS 
MERGATOR  (GHLAMVDATVS) 
PHILENIVM  MERETRIX 
DIABVLVS  ADVLESCENS 
PARASIIVS 
ARTEMONA  YXOR 
CATERVA. 


PROLOGVS 


Hoc  igite  siiltis,  sp^ctatores,  nunc  lam : 
Quae  quidem  jnihi  atque  adbis  res  uorUt  bene 
Gregfque  huic  et  donsfno  itque  conductdribus. 
Face  nunc  lam  ta  pradeo  onmem  auritiim  poplom. 
AgendncTeiMe:  eAue  mode  ne  g]:Alli0.  5 
Nunc  quid  proceMeflfli  Me  et  quid  mlhi  udlaerim 
Dicam:  iit  sciretla  ndtnen  hoius  fibulae. 

Nam  qndd  ad  afgvineiitain  AMnet^  aan^  breneat 
None  qndd  me  Mti  nffle  nobis  dicere 

Dicam:  hu(c  est  nomen  Gra^e  Onago  fabniae:  10 

Oaintfj^ns  sci^iU,  Hicdns  oarttl  birbare: 

AdMfiam  nolt  ^se^  si  per  nds  licet 

Indst  Icpos  Indusquc  in  hac  como^dla: 

lUdicula  res  est:  ddte  benigne  operim  mibL 

Vt  ndsmet  alias,  p&riter  mme  Bius  idlnet.  IS 


Digitized 


PL  A  V  T I 


1 1  1— SS 


A  CIVS  I. 

LL  SicAt  taQm  nfa  dntemii  gnatdm  taae 

Supcresse  aitae  sdi^item  et  superstitem, 
Ita  t^d  opteator      aenectaldm  toam 
Perque  fflam  qQam  tmn^tub  tizorte  tuam: 
Siqnfd  med  erga  [tu]  hddie  falsum  dixeris, .  20 
Vt  Ubi  superstea  uxor  aetata  aiet 
AtqaefllaniiiaiiiBoaiit  peatemdnpetaa.  • 
DE.  [Per  Dium  Fidium  qnaeris :  iurato  mihi 
.  Video  necease  ease  eloqai  quidquid  rogeaj 
Ita  me  dpstinate  adgrten'a,  lit  non  afideam  95 
Profdcto  percoiitanti  quiii  proniam  omuia. 
Proiude  ictuiuni  iatttc  quid  sit  quod  scire  expetis 
SUqwIre^  tt  ^pae  adbo,  te  fiadiuii  lil  aciaa. 
LI.  Dice  dpsecro  hercle  s^rio  qnod  rogem: 
Caue  mihi  meiida4  qufcquam.  0£.  Qointaergd 

rogaa?  30 
LI.  Nom  me  flluc  dada,  tihl  lapia  lapid^m  terit? 
BE.  Quid  i^tuc  est  aut  ubi  t^rrarum  istuc  est 

loci? 

LI.  Aput  fdatttndlnaa  ftiriereplnaa  iiaaiilaa, 
Vbi  uiaos  homines  mdrtui  iocursdnt  boues. 
DfL  Quid  iat&c  aut  ubi  ait  iatac  nequeo  odacere. 
LL  Ybl  fldnt  neqnam  hombiea  qui  polentam  pbi- 

sitant.  tt 


Digitized  by  Gopgle 


I  1  33-44  ASliNARIA.  7 

« 

DE.  Modo^  ptfl  percepf,  Lflbane,  quid  istae  sll 

loci: 

Vbi  fit  polenta,  t^  fortasse  dicere.  LL  Ah, 
Neque  h^rcle  ego  btne  dfco  nee  dictum  nolo 

Teque  dpsecro  herclc  ut  quae  locutu's  despuas. 
,  D£.  Fidt:  geratur  mds  tibi.  LL  Age  age,  naqne 

&erea.  41 
D£,  EiUame?   LI.  A  s^e  qnaeso  herclc  usque  ex 

penitis  faucibus: 
Etiant  impIIoB.  DE.  Nam  quo  iisque?  LL  Va* 

que  ad  mortem  nolo. 
D£.  Caue  sis  malam  rem.  LL  \x6ri&  dico,  nou 

tnam. 

■ 

DE.  Dond  te  ob  istuc  dictum  ut  cxpers  sis  raetu. 
U.  Di  tflii  dent  quaequomque  dptes.  Kedde 

operdm  miM.  46 

(^uor  Luc  ego  ex  te  quatram  aul  quor  miuiter 

tibi, 

Propt^rea  quod  me  ndn  seientem  f<6cerisf 

.  Aut  qudr  postrerao  filio  suscenseamj 
^      Patres  ut  faciunt  ceteri?  LL  Quid  Istuc  nouist? 
Demiror  quid  ait  ^t  quo  euadat  sum  In  metu.   61  - 
DE.  E^uiddra  scio  iam  filius  quod  amdt  meus 
Istanc  meretricem  e  prdxumo  Phildnium. 
ISstne  hdc  nt  dico,  Libane?  LL  Rectaminstis 

uiam: 

Ea  rds  est:  set  eum  mdrbus  inuasit  grauis.  55 
DU.  (Qnidmdrbist?  LL  Quia  non  sdppetnnt  die- 

tfs  data. 

DE.  Tune  es  adiutor  nunc  amanti  filio? 
LL  Somndro^etalter  ndster  estLednida. 
^  DE.  Beneh^rclefacitia:  i  me  initia  grittam. 

Digitized  by  Google 


,      P  L  A  V  T  I  II  46^74 

TerAm  metm  uzoreiii,  Libuie)  mis  qjntHk  det.  60 
LI.  Ta  prfmiis  sentis :  ntfs  tamen  f n  pretid  somns. 
D£.  Fatedr  earn  esse  inpdrtuBam  atque  incdm- 

noiaiii* 

LL  PosWrlvs  istilc  diets  qmm  credd  tIM. 
DE.  Omnds  parentes,  Libane,  libens  suis, 
^ui  mi  a^seultabunt,  ficient  opsequdntiani :  66 
[Quippe  qui  mage  amico  utantnr  gnatoetbene- 

nolo :] 

Atque  {go  me Iclfaee^  t^tudeo:  nolo amari dmd% 
Yolo  md|iatrts  m^i  sfmilem,  qui  eaiissi  met 

Nauclerico  ipse  orndta  per  falldciam 
Qaam  amibam  abdoxit  ib  lenone  mulierem.  70 
Nequc  piidult  ktikk  id  aeUtls  sacophlntias 
Struere  et  bcneficiis  me  dmere  gnatum  svum  sibL 
Eos      decretomst  pdrsequi  mor^s  patris* 
Nam  me  hddie  orauit  Argurippus  tOlub^ 
Vtf  sibi  amanti  fdcerem  argenti  cdpiam:  75 
Et  f(l  ego  percupio  dpsequi  gnatd  meo. 
[Yolo  iiiiiorl  obi^eeuttaiii  illiiis,  vdlo  amet  me  par 

trem.] 

Quamqaam  ilium  mater  irte  cont^tdque  hdiety 
Patrds  ut  ednsiteiidraiit :  ego  mltto  dmnia  haee. 
Praesdrtim  quom  is  me  di'gnum  quoi  concrcderet 
Habult,  me  habere  liondrem  eios  ingemd  decel; 
Qaom  me  idiit,  nt  puddntem  gnatom  aeqvdmst 

patrem,  83 
Cupio  esse  amicae  qadd  det  argentum  suae. 
LL  Capis  id  quod  enpere  td neqaiqnamiDtdlkgo: 
Dotdlem  sernom  Scii'iream  [ncj  uxor  tua  85 
Addiixit,  quoi  plus  in  manu  sit  quam  tibi. 
DE.  Argdntom  aceepi,  ddteinperiom  ndndidL 


Digitized  by  GoogI 


I  1 7£^101         ASINARIA.  0 


Nunc  nerba  in  panca  cdnferam  quid  te  aelim. 
Yigrnii  iam  nsnst  filio  argentf  minis : 
Face  id  dt  paratttm  iim  ait  LL  Viide  g^timii? 
DB.  life  d^randato.  U.  Mdxumas  nngis  agis :  91 
Nndd  detrahere  n^stimeuta  me  iubes. 
[Defnideitl  te  egof  age  ais,  in  ufne  pemia  nola.] 
Teiie  6go  fiiSfriiiiden],  qnof  ipsi  nihil  eat  in 
Nisi  quj'd  tu  porro  ujidrera  defraudaucrisf  95 
D£,  Quam^qaauorem^qndtQaeraomSa^eaHi 
Pot/a,  eircttbidiiee,  atfer:  promittd  tlH 
Non  dffuturum  [m^],  si  id  hodie  ecftfceria, 
LI.  Ittbeda  una  opera     piacari  in  dere 
[Ei]  n^liatl  antem  r^ticttlo  In  medid  marl.  100 
DB.  Tibi  dptionem  sumito  Lcdnidam : 
Fabric4re  quidaia,  quidnia  conminiacere: 
Perfldto  [id]  argentmn  liddie  iit  habeat  ffllus, 
Amicae  rjuod  (let,  LL  Quid  ais  tu,  Dema^nete? 
[Qnid  si  forte  in  insidiaa  denenero  VJ  106 
Tun  r^dlmea  me,  ai  me  hdatea  intercdpertnt? 
DB.  Redimdm.  LI.  Turn  ta  igitur  dliut  cura 

qudd  lubet. 

DE.  Ego  eo     forum,  iiiai  quid  uia.  LL  I,  bene 

dmbnla. 

DE.  Atqne  aiidin  etiam  ?  LL  £cce.  BE.  Siquid 

t^  uolani) 

^Tbl  eriiif  LI.  Ybiqaomque  Ubitumerft  animd 

meo.  110 
Profi^cto  nemoH  qu^m  iam  dehinc  metudmmilii, 
Nequfd  nocere  pdasft,  quom  tu  mflil  tua 
Ordtione  onmem  ammum  ostendisti  tuam/ 
Quia  t^  quoque  Ipanm.  ftdo  hau  magni,  at  hio 

patro. 


Digitized  by  Google 


10  PLAVTI  11  102-2  U 

* 

Pergim  qua  occepi  atqne  ibi  consiBa  ezdrdiar. 

DE.  Audiii  tu?  aput  Arcliibulam  egu  ero  argen- 

tarium.       '  •lie 
LL  Nempeinforo?  DR  Ibij,siqiiidopiufaerlt. 

LI.  M^mfneit). 
]>£.  Nob  ^sse  seruos  p^ior  hoc  quisqadm  potest 
Nec  inigii  nomtas  nie  quo  ab  caueat  a^griua. 
Eidem  hiSmini,  siquid  rdcte  corat^m  uelia,  120 
Mandeii ;  moriri  s^se  misere  mduolet, 
Qiiam  ndu  perfectom  r^ddat  qviod  promiaaerit 
Nam  illiit  ego  argeiiifcum  Um  paratum  fiUo 
Scio  ^sse  quam  me  Imnc  sc/pionem  cdntui. 
Set  quid  t  ego  cesso  ire  dd  forom  quo  mceperam? 
[Nuncibo]  atqueibiman^boaputargenttolam.  126 


Argvbippvs. 

^(cine  hoc  fit?,  foraa  a^dibus  me  ^derl 
Prtfmerenti  dptume  hocfn  preti  r^dditur ? 

Bdne  merenti  mala's,  radle  mcrcnti  bona's. 

r 

At  maio  cum  tao :  nam  [ictatomj  ex  bdc  loco  IdO 
fbo  ego  ad  trfouiroa  udatraque  ibi  ndmfaia 
Fdxo  erunt:  capitis  tc  perdam  ogo  etffliam, 
Pell^cebrae,  perniciea,  adulescentom  exitiom. 
.  Ndm mare  hautiSst mare:  wSs  mare  acdrrowom: 
Nam  fn  marl  rdpperi,  luc  elam  bonis.  136 
ingrata  atqne  inrita  esse  dmnia  int^Uego 
Qua^'dedi  et  qii4d  bene  £^ci:  at  poathic  tibi 
Mile  ^od  potero  fteere  faciam  mAdtoqne  Idfaeiim  too : 
]^o  pol  tc  rcdigam  eodem  unde  orta'a^  id  egeatatis  ter- 

mtnoa: 


Digitized  by  Google 


1 9        4         ASINAKIA.  U 

£go  edepol  te  fdciam  ut  quae  sis  nunc  et  quae  fuen'^ 

scias.  140 
Qaa<  piiiw  qmm  efo  idttistam  atqiie  aminsmeuiiiaiii- 

mum  isti  dedi, 
S4rdido  uitai^  dUectabas  pane  in  pannis  fnopia: 
i^tque  ea  al  erast,  mAgnam  habebas  dnmibua  dia  gritiam.* 
J^adem  nunc ,  quomat  mdius,  me  quoiiu  dperaat  ignores, 

mala. 

JELMdam  ego  te  ex  feri  fame  manaaidtem:  me  apectA 

modo.  145 

Kim  isti  quod  susc^eam  ipsi  nihil  est,  nil  qoicqu^ 

meret: 

Too  facit  iuaad,  tao  inperio  piret :  mater  in  ^dem  era'a* 

ego  ulciscar,  te  ego  vt  digna  s  ji^rdamatqueut  de 

me  meres. 

At  aeeleata  uiden  ut  ne  id  quidem  mi  dlgnimi  eaae  exf* 

stum  at 

2a&n  adeat,  quern  conloquatur  quo(qae  irato  supplicet*^ 
tqw  eeeam  inlecebra  ^xit  tandem:  oplnor  ^e  apte 

datimn  151 
Bleo  lequar  mode  qoa^  uolam,  quoniam  intua  nonlici- 

tdmat  milii. 


CL*  ^Bum  quodque  iatdrum  uerbunnummiaPIiilippis 

aureia 

Ndn  poteat  anfdrre  hine  a  me,  sfqaia  emptor  nd&erit: 
Kic  recte  quae  td  in  nos  dlcis,  aurum.  atque  argeutiim 

meramat,  156 
Fixoa  hie  apitt  nda  eat  aidmna  t&ua  daao  Gnpldlnia: 


Digitized  by  Google 


12  FLAVTI  Id  6—24 

R^migio  aeldque  quantum  pdtis  es  festlna    fuge : 
^nim  Buigis  te  In  altiint  cqpessis,  tarn  a^ua  te  in  por- 

AR.  ^ go  pol  istnm  pdrtitorem  priuabo  portdrio : 

£go  te  dehin<:,  at  m^rita'a  de     et  Bid«  re,  ttactare  ^e- 

Qadniam  tu  me  ut  meritus  sum  non  trdctas,  quae  [me] 

eicis  domo. 

CL.  Migia  iatnc  percfpimoa  lingtta  did  qnam  &etla  fere. 

AR.  Solus  solitiidine  ego  ted  dtque  ab  egcstate  ApstuK: 
Sdlus  si  ductem,  referrc  gr^tiam  nnmqadm  potes. 
CL.  Sdlofl  dnctatd,  ai  jiifniper  adlna  qnae  poacdm  dabia: 
Samper  tibi  promfssmn  liabeto  hac  lege ,  dam  superes 

datis.  166 
AR.  Quid  modlat  dandd?  nam  nnmquam  id  qnidem  ex- 

pleHpoteib. 

Mddo  qaom  accepiati,  hau  multo  post  dllqoid  quod  po- 

acjaparaa. 

di.  Quid  modlat  duetindo ,  amando  f  nAmqaamBt  ex* 

plerf  potes? 

Mddo  rcmissisti,  continiio  iim  at  remittam  ad  te  rogma, 
AR.  D6ii  eqnldem  qaod  m^cam  egiatl.  CL.  Et  tibi  ege 

miss!  miilierem.  Ill 
Fir  pari  datam  lidatimentumst,  opera  pro  pecuuia. 
AR.  Mile  agia  mecom.  CL.  Qai'd  me  aecoaaaa,  ni  ftdo 

officium  meum? 
him  neque  Actum  oaqaimst  nequepictamn^que  acrip- 

tuminpo^matia, 
'^bl  iMft  bene  agdt  cum  quiquam  aminte,  quae  frugi  esse 

nolt.  175 
AR.  Mifai  quidem  te  pireere  aeqnomat  tAndem^  nt  tibi 

dtfrtedlc  < 


Digitized  by  Google 


1536-^  *      ASIM  ABIA 


OL.  MdstuifAif  q|M0  witetf  p9VM% iiU ipMsA 

Qudsi  pisda  itid^mfit  amator  Unae :  neqaamst nisi  recens. 

patbtmrMm  iiel  mutm  vimm  ^no  paettf  Inl^jet*  IdO 
is  dare  aolt,  ifl  m  aliqiiid  po&d ;  paw  ibi  de  pleno  prdmiiur^ 
Ni6qae  ille  acit  quid  d^t^  qnfiddaiiiiii  ftciat :  illi  rei  sladet : 
TdU  placer*  a^e  onlm,  mSttmet  iiolt»  uelt  p^seq^ae, 
V(ilt  famolis,  anciHis  uolt,  et  qudque  etiara  catulo  meo 
SAbhianditBr  nouoa  amator,  ««.ut  quon  fid^at 
V^ra  dico:  ad  aunm  qaemqne  homiiieiii  quadatnm  eaae 

aequouast  callidum. 
AR.  P^rdidici  iaiaec  ^sse  ucyra  dimno  cum  magnd  meo. 
GL.  Si  ^ctttor  nnc  liikeaa  quod  doi^  4Ua]«(evbapra^ 

hibeas: 

ISitec  quia  nihil  hab^  male  dictia  le  eaipi  dPAtiM^e  f(Mnr 

laa? 

AB.  Nun  meamst.  CL.  Nec  memn  qnidem  edepol  dd  te 

ut  mittam  grdtiis.  i9i> 
V^mm  aetatia  ^me  lioimrto  gtMU  jhoc     tai : 
%rfa  nobis  lacrd  fiiisti  pdtias  qaam  decoi^  tibi, 
Si  mihi  dantur  duo  taleuta  ^g^nti  numerata  in  manom, 
Bim  Hhi  nootem  hoiidria  .oaoaaa  grttib  doiM(  d^bo. 
AB.  Quid,  aiBOtteitf  CL.  Tfbi  iioa eaae  orMam:  flit 

alio  ibit  tamen,  196 

AR.  i^UiUaec quae dedi tele?  CL.  Abuaaat  iiimatea 

dnrar^nt  mihi, 

Mdlier  ndtter^tiur  ad  te  uec  te  quicquam  pdscerem. 

aqaam  aolem  IdaAiii  noelem,  hate  argento  nda 

cmo: 

Cetera  quae  [nos]  udlumus  uti  Ora^ca  mercamdr  flde. 
Quom  4  piatcnre  ptoem  potimiu,  iijoim  ex  oeii^^  aoo 


Digitized  by  Gopgle 


f 


14  P  L  A  Y  T  I  13  49^70 

Si m^habeiit,  itoAmfyteemi  eaAem nds  difdpvlbia  i&tf- 

•  mur: 

Samper  oculata^^  manns  sunt  ndstrae,crediint  qxidd  nideat. 
V^tm  eat  ^nihili  c^ctioBt%  ada  oAiaa :  hob  dko  ifl^lliia. 
AR.  i^IiamiiimciiiiiiritfiNiemd^spoItalopraMcaa, 
[Longe  aliam^  inqaam,  praebes  nimc  atque  olim  qaom 

dabam]  20& 
Alhiii  atqne  olim  qaom  fidlctebaa  mi  ad  te  Uambe  ac 

b^nedice. 

Tum  mi  aedes  quoqne  inidebant,  qndm  ad  te  ueiiiebte, 

'  tnae. 

Mc  unice  tmiim  ex  dmnibns  te  atque  fllam  amare  aibas 

milii. 

quid  dederam,  qutfst  colombae  pAIU  inore  ambat 

meo 

"^sqiie  eratis:  meo  de  studio  atudiaerant  nostra  dmnia. 
'^sque  adbaerebitis :  quod  ego  i&sseram ,  quod  n6lue- 

ram,  *  211 
Fdciebatis:  qudd  nolebam  ac  udtueram,  de  industria 
F^giebatia  ntf  que  conari  id  fteere  audebatia  prius* 
Nunc  ne^ae  ^uid  uelfmnequc  nolim  facitis  magni,  pes- 

sumae. 

CL.  Ndn  tu  ada  ?  hie  ndater  quaestns  aiicapi  aimflliimait 

Adceps  quando  cdncinnauit  dream,  offundft  ctbum :  )I6 
*        ♦       ♦       *       iit  m       m  anes 

j^daueaeont:  nec^aaeat  fkeere  aAmptnm  quiqua^ith* 

efum. 

Saepe  odant:  sem^l  si  captae  sunt,  rem  soluont  a^cu^. 
tUiem  hie  aput  nos :  a^a  nobia  dreaat^  aue^pa  aum  egOi 
£acaat  meretrix,  I^ctua  inloK  ^st,  amator^  auea.  SSI 
B^ne  salntandd  consuescunt,  cdnpellando  bUnditer^ 
Ausoulaado,  oritloae  ufnnwla,  uen^atuk. 


Digitized  by  Googl 


I  3  71-90  A  S  I  N  A«  I  A.  15 

Si  papflhin  p^rtmtiiiH,  Iwdit  [id]  eit  cb  te  wtei^it.  * 

'  Sduium  si  sumpsit,  samere  ewn  licet  sine  r^tibus.  225 
Ha^cine  te  esse  obUiam,  in  lado  qa(  faisti  tim  dii^'^ 
AR.  Tua  ista  cnlpul,  qua^  discipnliim  i^idoctom  aps 

te  imoues. 

CL.  &^nieatoaudacter,merGedemsieriitt«ii€tos:  nuBC 

aU. 

AR.  Mine,  mane,,  audi;  dfe,  quid  me  aeqnom  c^ea  pro 

ilia  tlbi  dare, 

Annum  hnnc  ne  sit  ciim  qniqaam  alio  %  CL.  Tune  %  ni- 

gintfminas:  330 

Xtque  ea  lege:  si  dlius  ad  me  prfus  attulerit,  tu  nale. 
AR.  Al  ego  est  etiam  prios  quam  abis,  quod  a<{lo  loqni. 

CL.  Die  qndd  Inbet 
AR.  Nun  omnino  idm  peril :  est  relicuom  quo  pereim 

magis. 

Hibeo  nnde  istae  tlbi  ipiorl  poscis  d6n:  set  in  leg^s 

mcas 

Dibo,  uti  seire  pdssis,  perpetuom  4nuiun  lionc  milii  nti 

s^rniat  235 

N^c  qaemquam  intcrca  dlium  admittat  prossus  quam  me 

ad  se  uirum. 

CL,  Qttin,  si  tn  uol^s,  domi  send  qui  sunt  castrabtf 

niros. 

Pustremo,  nt  nol^s  nos  esse,  siiugraphum  facito  ddferas. 
Vt  noles,  ut  tibi  Inbebit,  ndbis  legem  inpdnito: 
Mddo  tecum  una  arg&itum  adferto,  ficOe  patiar  ce- 
tera. 240 
Pdrtitorum  simillumae  sunt  iinuae  lendniae : 
Si  infers,  turn  pat^t:  si  non  estqutfddes,  aedetndn 

patent. 

AR.  interii,  sindninuenioegoillasuigintiniinas:  ^ 


Digitized  by  Google 


16  PUAVIi  i9  9i-» 

Nunc  pergun  ad  forwa  itque  expeiiar  iSpibitt,  omni 

cd|ua:  Ms 
86ppUembo,  exdpsecrmbo,  nt  qadmqne  anieiiiii  nfdero. 
DignojK,  indignaB  adke  at^ae  ^xperlri  [sUtj  milii : 
Nim  ti  nmlii^  Hon  potero,  c^iiiiiiwtsiiiiiamfa^ore. 


Digitized  by  Googl 


U  1  1-18  A  S  I  N  A  H  I  A.  17 


AGTVS  IL 

L  I  B  A  M  ¥  8. 

H^rcle  uero,  Llbane,  nunc  te  m^liust  expergiscier. 
[Atqtie  argento  comparando  iingere  fallaeiam.]  250 
Urn  diusl  factiliii,  qvom  disceati  ih  ero  atqve  aUtill  id 

forum, 

Igitur  inueniundo  argento  ut  fin^eres  fallddanL 

ibi  ta  «d  hoc  di^  tempos  ddrmiUstt  in  dtio. 

Qu(n  ta  aps  te  Mctfrdiam  omnem  rcicis,  segnltiem 

Atqne  ad  ingeDium  netoa  uorfldtaiii  tfi  redpte  tumii? 
SArUA  emm:  caue  tu  idem  faxis  Hii  quod  aeruf  so- 

lent,  256 
Qui  ad  eri  fraaditionem  cilUdum  ingenliim  gerunt 
"^nde  aamamf  qv^minteniortomf  qudhancedocem 

cdnferam? 

inpetritom,  inauguraiamat:  qndois  admiUAnt  amea. 
Plena  et  cornix  ab  laena,  cdrnos,  parra  ab  d^xtera 

Consuadent :  ccrtum  hardest  nostram  cdusequi  sen- 

tentiam.  ^  261 

S^t  quid  hoc,  quod  pfcna  nlmnm  tAnditf  hantemerd- 

rluiTist. 

C^rte  herde  ego  quantum  ex  augurio  auapicioque  in- 

tfflego, 

AAtmihiin  mundo  sunt  uirgae  aut  atriciisi  Saiireae. 
S^t  quid  iliac,  quod  exanimatus  ciirrit  line  Lednida? 
Mdtuo  quod  iUic  dpacaeuauit  meaefalaaefallidae.  266 

PitAVTva  II.  3 


Digitized  by  Gopgle 


18  PLAVTI'  n2 1-21 


LbONIOA.  LiBAlfTS. 

LE.  Vbi  ego  Libanum  nunc  reqairam  aut  farailiarem  fi- 

liuin, 

Vt  ego  illos  InbcQtiores  ficiam  quam Tubentiast? 
Mdxumam  pracdam  6t  trinmpham  eia  idfero  adaeBtu 

meo, 

Qudndo  meclun  pdriier  potant,  piriter  aeortari  solent, 
H^nc  qaid»i  qaam  niiictas  praedam  pirlter  CQm  fHis 

pdrtiain.  271 
LI.  tUie  lioino  aedis  cdnpilauit^  mi^re  si  fedt  sud : 
Va^  illi  qni  tain  Indfligenter  dpsernantt  ttmam. 

LK.  A^tatemueiimseruire,Libanuni  utconueniamraodo. 
LI.  I^ea  qnidem  hercle  operd  [tuj  liber  niimqaam  fies 

LE.  £t!am  de  tergd  dncentas  p!4^^s  prae^iiatfs  dabo. 
LI.  Lirgitur  peculium :  omncm  in  tergo  Uiensaarum 

gerit. 

LE.  N^m  si  occassiiJni  huic  tempns  sese  snpterduxerit, 
Numquain  edepol  quadn'gis  albis  indipiscet  postea. 
j^rnm  [ille]  in  opslditfnelinqaet,  fnimicnm  animosaAxepit 
Set  si  mecuin  occassianeai  oppn'mere  lianc  quae  obueiut 

stndet,        <  281 
Mtounas  opfmitatia  gaudio  eefertfssiimas 
S4t»  eris  ille  una  mecum  pdrict,  ^natoqne  patri, 
Adeo  ut  aetatem  ainbo  ambobus  nobis  sint  obnuxii, 
NdatrQ  deuinetf  beneScio.  LI.  Vtectos  neacio  qnda  ait. 
Ndn  placet :  metno  in  conmune  n^quam  £randem  fraussos 

sit.  286 
LE.  PiSrli  ego  oppidd,  nisiLlbauam  inn^nio  iam,  nbi 

vblst  g^ntinm. 


Digitized  by  Google 


n  2  22*41  ASINARIA.  19 

LL  illic  Ikudo  aodmn  id  malim  rem  quiMt  qmm  id- 

iiingit  libl. 

Ndn  placet:  pro  mdnstro  extemplost,  qoindo  qui  audit 

tremit. 

LE.  S^t  quid  ego  Uc  properint  coneeno  p^dflbm  Ungaa 

Urgior?  .  290 
({uCn  ego  hinc  ivibed  tacere,  qua^  loquena  lacerAt  diem  ? 
LI.  [Hed]  edepol  homlnem  infeUcm,  qu(  patremmsi  edii- 

primat : 

Ndm  siquid  aeelesie  fecit,  lingua  pro  illo  p^ierat. 

LB.  AdproperabO)      post  tempw  praMae  praeaidiiim 

parem. 

LL  (^uae  iUaec  praedast'i  ibo  aduoraum  aique  ^ectabo 

quidqidd  est  2^ 

luheo  te  salucro  uoce  summa,  quoad  uirds  ualcnt. 
LE.  Guumaaiom  flagri,  salueto.  LI.  Quid  agis,  custos 

circeris? 

LE.  6  catenan'im  colone.  LI.  0  ufrgarum  lascfula. 
LE.  Quot  pondo  ted  ^sse  censes  nudum?  LI.  Non  ede- 

pdl  seio. 

LE.  Selbam  ego  te  nescire:  atpol  ego  qui  tedexpendi 

scio.  800 

Nudus  maetase^ntumpoBdo's,  quAndopendespirpedes* 

LL  Quo  drgumento  isMie?  LE.  Ego  dicam,  quo  Argu- 

mento  et  quo  modo. 

Ad  pedes  quando  ddligatnmst  a^qnom  centumpi^ndium, 
manm  manieai^  conplexae  s^t  atqueadductaedd 

trabciD, 

Nec  depends  ii^  propendes,  quia  malus  nequimque 

sis.  305 

LI.  Vae  tibi.  LE.  Istoc  tcstamento  Serultus  legit  tibi. 
U.  V^rbiuelititionem  fieri  conpendi  uolo: 


Digitized  by  Google 


I 


20  F  L  A  V  T  I  11243-61 

Qu(d  litnc  [tflii]  negdtifltt  LE.  Certamst  erMerel  U 

Audact^r  licet^ 
LB.  Sb  amuili  tikbiieiiire  f Amiliari  fiUo, 
Tiniimi  adest  boni  Ihproutto,  nimm  conmlxtAinnialo: 

Omnes  de  nobfs  carnuficum  cdncelebrabuntur  dies.  M 
Libane,  noac  aud^cia  usaust  iH^bis  inaenta  dolis. 
Tdntnm  faeimn  nddo  ego  inMni,  dt  dm  dicanKir  dao 
OmDiam  digm'ssurai  esse  quo  crnciatus  cdnffnant. 
LI.  £rgo  mirabir  quod  dadmn  scipulae  gestibini  milUy 
Hiriolarl  quae  dccepemnt  ^se  iibi  iBmmidd  malum.  316 
(^uid(|uid  est  eloc^uere.     LE.  Maguast  praeda  cum 

magnd  malo. 

JUL  8i  qaidefli  omnes  cdBinrattm  crdciamenta  cdnfermt: 
Hibeo  opinor  fimiliarem  t^rgom,  ne  qnaeriro  foris. 
LE.  S(  istanc  auimi  iirmitndinem  dpttnes^  salai  suiuas. 
LL  Qain  ai  tergo     soluondast,  ripere  enpio  pdpHcmii: 
Pdrnegabo  atqne  dbdurabo,  pdriarabo  d^niqne.  W 
LE.  H^m,  ista  uirtua  ^st,  quando  ussust,  qui  malam  fert 

fdrtiter. 

Fiirtiter  malAm  qui  palltiir,  fdem  post  potitAr  bonum. 
LI.  Qaln  rem  actatqm  edisseris'^  capU  malum  iiaii- 

eCacier.  336 
LB.  Plicide  ergo  anmn  qoldqnld  rogita,  nt  ddqniesciv'  | 

ndn  aides  I 
ex  curavra  auhdilum  etiam  ducere  9  LL  Age 

minsero 

Tuo  4rbitrattt,  u^l  a^eo  usque  diim  peris.   LE.  VM- 

Dimstenis? 

LL  MUior  apat  for&mat,  minor  hie  eat  tetu.  LB.  bm 

satis  est  niihi. 

LL  Turn  igitur  ta  diaes  faetu  a?  LE.  Mitte  rldica- 

Uria.  330 


Digitized  by  Google 


9 

% 

112^-86         A  S  I  N  A  R  I  A.  21 


U.  SUUo:  [selj  iniac  [niiae]  qupd  adfers  wires  eq^ec- 

Mat  mete. 

US.  ijiiiiiiiiii  adnorte,  nt  t^que  mecam  Iiaec  scias.  LL 

Taced.  LE.  Beas. 
M^ministiBe  asiiKi*  Arcadicos  mercaiorl  «6[idere 
Pdheo  nostniiii  itrienBeml  LL  BUmiai;  quid  turn 

ptfatea? 

LE.  Hem:  d3S 
firgo  is  argentam  hdc  remissit,  qadd  daretnr  Sa^reae 

Prd  asiuis :  adol^cens  ueuit  mddo,  qui  id  argentum  dt- 

tulit 

U.       Is  hoiMSt?  LE«  lam  dtfaorandom  c^es^  si 

GpDspexeris? 

ttaenimuero:  wti  tamen  ta  nAnpe  cos  aslnos  pra^ 

dicas 

VctuioSy  claudos,  quibus  suptritae  adf&ninaiain  erant 

^gnlaef  a40 
LE.  f psos,  qui  tibi  suboectabant  ritre  hue  uirgas  dimeas. 
LL  Tdneo :  alqae  idem      liinc  uexenmt  ui'nctum  rus. 

LE.  Memor  probe. 
V^rum  in  tODStrtna  liit  sedebara,  me  infit  percoutdrier, 
Ecquem  filiiim  Stratonis  nduerim  Demaenetuni. 
Dico  me  noulsse  extemplo et me  ^ias  seruom  pra^ico  ^ 
&se  et  aedis  dteonstraui  nostras.  LL  Quid  turn  ptfstea  % 
LE.  Ait  se  ob  asinos  f6rre  argentum  atriensi  Saureae, 
Viginti  minis;  set  se  eum  nou  nduisse  hominem  qui  siet : 
ipsnm  uero  s^  Bouisse  eillide  Dema^netum. 
Qudniam  ille  elocutust  haec  sit  .  .  LI.  Qufdtum?  LE. 

AusGulta  ergd :  scieis.  350 
Gxtemplo  fadd  fiicotum  me  Alque  magnuflcilim  ^irom, 
Dfeo  med  esse  itriensem.  si'c  hoc  respondft  mlM 
^Ego  pol  Sauredm  nou  nooi  u^que  qua  facie  sit  scio  \ 


Digitized  by  Google 


22  PLAVTI  ii2 

IM  non  aeqwHnsI  uiMcemm  i  sf  emm  vis  Demt^neUmi) 
Qu^m  ego  noiii,  aUAee;  argentom  ndn  morabor  qofn 

feras/  556 
£go  me  dM  enim  iddactonun  et     domi  praestd  fore, 
file  ill  Mlneifl  ilnnnit :  fndehiiciieiiietpdstea. 
.  Quid  uuuc  consili  captaudam  censes?  dice.   Li.  liem 

latuc  ago, 

Qnd  modo  argento  fntentortam  et  ddneiitorem  et  SaA* 

ream. 

lam  hdc  opua  est  ejLdsciato:  nam  si  iUe  argeutum  prius 
Hdspea  hue  adf^rt,  contimio  nds  ambo  exdnaal  anmos.  361 

ISim  rae  liodie  sen^x  sedaxit  soluiii  sorsnm  ab  aedibus: 
Mihi  tibique  interminatiist  nds  fuiuros  ulmeos, 
Ni  hodie  Argarfppo  argenti  6m&kt  nigintf  minae. 
lussit  uel  nos  dtriensem  uel  nos  uxorem  suam  S6j 
D^fraudare :  dfxit  sese  gperam  promiseim  dare. 
Ndnc  ta  abi  ad  forum  ii,  enun  et  narra  haec  At  noa  acto- 

ri  sumus : 

Te  ex  Leonidd  ftitarnm  esse  dtriensem  Sauream^ 

Dam  drgentum  adfer^t  mercator  prd  asinia.  L£.  Factam 

ut  lubes. 

LI.  £go  ilium  interea  hie  obiectabo,  prioa  si  forte  ad- 

uteerit  370 

LB.  Quidais?  LI.  Quid  ma?  LE«  Pdgso  mabm  al  ttt 

percussero 

Mdx  qilom  imitabor  SaAream,  cau^to  ne  aoaeAiaeaa. 

LI.  H^rcle  Hero  tA  cavebia     me  attisgas,  sf  sapis, 

Nc  hodie  malu  cum  auspicio  ndmen  conmutdueris. 

LE.  Qua^o  aequo  animo  pititor.  LL  Patitor  tA  iteoh 

quom  ego  te  r^eriam.  876 
L£.  Dico  ut  ussust  lieri.  LI.  Dico  hercle  ^go  qaoqneat 

facturus  sum. 


Digitized  by  Google 


I 


II  a  llO-a  13      A  S  I  N  A  R  I  A.  23 

LB.  Meui^a.  LL  Qakiprdjiiitio,  mquftoi,  h(»stire  con- 
tra ut  m^roeris. 

JLE.  iigo  abeo:  tu  iam,  seio,  paticrc.  set  quis  hie  est? 

*  .  is  est, 

illest  ifHtsm.  iun^goreeorroliiie:  tdtebiinciiitereahfc 

tene : 

Yolo  seni  narrire.  UL  Qain  tuum  officium  facia  ergo  ic 

fagia?  380 


ME.  Vt  ddmonatratae,  sunt  milii,  liasce  aedia  esae  opor- 

Dema^netas  ubi  dfcitar  habMre.     pnere,  pulta 
At  que  dtriensem  Saiiream,  sist  iiitus,  cuocato  hue. 
LL  Qoia  iMtotraa  ale  frangll  fooria?  ohe,  inquam,  aU 

quid  aiidis. 

IVJLE.  iNemo  ctiam  tetu;it:  sdnunes?  LI.  At  censebain 

attigisae  385 
PropMrea  hue  quia  habebis  iter:  nolo  ^go  foria  con- 

sdruas 

Meaa  i  te  nerberarier :  aane  ^go  sum  amicus  ndstris. 
MIL  Pol  bad  peridumat  c&rdinea  ne  fdribns  ecfirin- 

gdntur, 

Si  iatdc  emnplo  {iuj  dnmibua  qui  qua^mnt  reapon- 

d^bis. 

LI.  Ita  haec  raoratast  iinua :  ext^mplo  ianitdrcm  390 
ClaiB&t,  procul  siquem  uidet  ire  ad  se  calcitrdnem. 
Set  quid  uenia?  quid  qua^ritas?  M£.  Dema^netum 

uolebam. 

LI.  Si  ait  domi,  dicdm  tibl.  ME.  Quid?  eiusatriensis? 


Digitized  by  Google 


I 

24  PLAVTI  n3  14-4  5 

LI.  NihUd  mage  iiilo».e8t  ME.  VbisI?  LI.  Adtdn- 

sorem  Ire  dixit* 

MB.  Quid?  post  non  rediit?  LI.  Ndn  pol  [hue]  uenit: 

set  quid  uolebas?  396 
ME.  Arg^tl  mgintl  mints,  ti  ad^sset,  accepteet. 

LI.  Qui  pro  istuc?    ME.  Asinos  uendidit  Pella^o 

mercatori 

MereAtu.  LI«  Scio:  ta  id  mine  refers  9  iamiiicerMo 

eum  adftttiirum. 
ME.  Qua  ficie  uoster  baureast  l^  si  is  ^t,  iam  sdre 

pdtero.. 

LI.  Macil^ntis  malis,  riifulust,  aliqudntnm  ucntridsus, 
Truculentis  oculis,  commoda  statura,  tristi  fronte.  iOl 
^  ME.  Non  p6tait  pictor  r^etlns  describere  eius  fdrmam, 
LL  Atqne  fa^rcle  ipaom  adeo  ctfntnor :  cassinti  capite 

iucedit. 

Qnisipie  dbniam  hole  oce^serit  irito^  napidibi^ 
Si  quidem  h^rele  AeaeUUnfs  minis  anlmfsqne  expletna 

cddit.  405 
[Set]  sf  me  iratas  t^Ugedt,  irdtns  napnlibit. 


LeOMIDA.     MeRCATOB.  LliiA^VS. 

LE.  Quid  hoe  ^t  negetl,  ndmiaemmeimi  dfctmnmagni 

ftcere? 

Libanom  in  tonstrlnam  utiiisseramnenixe,  isnoUos 

udnit 

Ne  ille  ^depol  tergo  et  cruribns  consulnit  liau  decdre. 
SIE.  Nimis  inperiosast.  LL  Ya^  milii.  Hediesal- 

nere  lAssi  410 
Libanum  libertum?  idm  manust  cmissus  ?  LL  Opse- 

crd  te. 


Digitized  by  Google 


n4  6—26 


25 


LEL,  No  to  kiMb^  cm  mkga6  milo  [too]  mi  tfbiiiaiiioccea- 

si'sti.  ' 

Q««r  nun  oeaMi,  ill  iufiseram,  in  toasUiiiam?  LL  Hie 

me  mordtiiBt. 

LE.  Si  qiddem  h^rde  pimc  summum  louem  to  dicas  de- 
tin  uisse 

Aftqae  ii  precitar  idsiel,  malto  rem  ecf agles  ndinquam. 
Tua^rbero.inperiunimeiiiB  GonMmpsisti?  U.  Hospes, 

peril,  416 
MB,  l|iueso  h^de  noli,  Saurea,  mea  eaum  hnnc/iier- 

LE.  VtiniLm  nunc  stimulus  iu  maau  milii  sit . .  M£.  Qui- 

LB.  Qui  Utera  coaterim  tua,  quae  occdlnere  pUgis. 
Apsc^e  ac  sine  me  hunc  perdere,  qui  semper  me  ira  in- 

c^nditi  420 
Qaoi  numqvaiB  rem  me  vnim  licet  sem^lpraeciperefAri^ 
Quia  e^ntiens  eadem  iiipercm  atque  oggdnniam:  itaque 

,       -  iamb^rcle 
damtfre  ac  atomacbo  ntfn  queo  labdri  suppedit^re* 
lussiu,  scclcste,  ;ib  idnua  hoc  stdrcus  hinc  aulerri  V 
lussia  columnis  deicier  operds  araneurum?  425 
lassfoe^n  aplendor^m  dari  i»8  biillas  foribas  ntfstiisf 
Nihil  ^st:  tamquam  si  claudus  sim,  cum  fiistist  ambu- 

l4ndam. 

Quia  tridoom  hoe  unfim  modo  ford  dedi  operam  adsi- 

♦  duam, 
Dum  r^periam  qui  qua^ritet  arg^tum  in  &enus :  life  uos 
Bormitia  interei  domi  atque  eras  in  hara,  haul  aedibas 

habitat.  430 
Hem  ergo  hdc  tibi.  LL  Ilospes,  te  dpsecro,  def^de. 

ME.  Saurea,dro 


Digitized 


26 


P  L  A  V  T  I 


U  4  26—^6 


Mea  cauAsa  at  nuttas,  L£.  Eiio ,  [CariAcusJ  prd  aectsra 

Rem  mtlaii?  LL  Solnit  LE.  Qaof  datumst  ?  LI.  Sti- 

chd  uicaria  iy&i 
Tuo.  LE.  Vih,  delenlre  idparas:  9do  mihi  mcarimn 

INeque  eo  ^sseseraomina^dibuseriquifiitplorisqaain 

fllest  435 
Set  nfna  qnae  heri  u^ndidi  nindrio  Exaerdmbo, 
lam  pro  is  satis  fecit  8ticho?  U.  Fecisse  satis  opiDor: 
Nam  nidi  hue  ipsiim  adddcere  trap^sitam  fixaerdmbiim* 
LE.  Sle  d^dere:  prfns  quae  cr^didl,  ufx  irnto  post  exegi : 
Nunc  sit  agit:  adducit  domom  etiam  ultro  et  scribit 

nAmmos.  440 
Dromrfn  mercedem  r^ttnlit?  LL  Dfmfdio  minm,  opfnor. 
LE.  Quid  relicaom'^  LL  Aibat  rcddere,  quom  extern- 

plo  redditom  ^aset: 
Nam  r^tinerl,  at  qaod  sit  mbl  oper I'a  loeatam  eeffceret. 
LE.  Scuphos  qnos  ntendds  dedi  Pliilodaino,  rettulitne? 
LI.  Non^tiam.  LE.  Non?  hem,  siaeliadare,  ednmoda 

homiiii  amfeo.  445 
AlE.  Peril  h^rcle :  iam  hie  me  abegerit  sno  ddio.  Li. 

Heas,  iam  satfs  ta : 
Aadfn  qaae  loqaitarf  LE.  Andto  et  qoldaeo.'  MB.  Tuh 

dem  opinor 

Conti'cait:  nanc  adeam  dptomamat  prios  qoam  ineipk 

ttanire.  • 

Quam  mdx  mihi  operam?  LE.  Ehem,  (iptnme:  quaxii 

dudam  ta  aduenisd  ? 
Nonhdrdete  pronfderam:  quaesd  ne  oitio  adrtas.  4&0 
Ita  fracundia  opstitit  oculfs.  ME.  Non  mimm  fictnmst 
Set  Si  demist  Dema^netom  aolebam.  LE.  i\egat  esse  intua: 


Digitized  by  Google 


n  4  47^7         ASINARIA.  .  87 

Veram  Mine  ngent&m  tamM  mihi  if  vk  deuMMiire, 
Reprtfniiltaiii  tttoc  Bdmine  solutam  rem  fatdram. 

MK.  Sic  p<itiu8  ut  Demaencto  tibi  eru  praesenie  r^d- 

dam.  455 
LI.  Eros  (stimc  mvlt  itque  emm  hie.  Mfi,  Ere  hate 

pracsente  rcddam. 
LL  Da  m6do  meo  pericolo:  rem  adluam  ego  exhibebo. 
Nam  al  eciat  nost^r  aenez  fld^  non  eaae  hole  Ubttam, 

Susceaseat,  qui  [liukj  omnium  rerum  i^^ma  semper  cre- 
dit. 

LE.  Non  mdgni  peado,    doit :  at  ndn  uolty  aie  aine  Aitet. 

LI.  Da,  inqaim:  uah,  formidd  raiser  nc  Iiic  me  tibi  arbi- 
trator "  461 

Snaaafaae  albi  ne  er^derea.  da  qiia^o,  ne  formida : 

Salaom  Mrele  erit  MB.  Creddm  fore,  dnm  quidemte 

mauu  ipse  liabebo. 

Peregrfana  ege  asm:  Saiiream  bod  ndai.  U.  At  noaee 

aine. 

ME.  Sit,  non  sit,  non  edepol  scio:  aiiaeat,  earn  esse 

optfrtet.  465 
Ego  dtie  me  inoertd  acio  hoe  datiiram  aeminl  hdndal. 

JuE.  Hercle  istom  di  omnes  pdrduint.  nerbo  caae  sup- 

pUc^aia: 

Ferdx  eat,  uiginftf  minas  meia  traetare  adae. 

Nemo  iccipit;  aufer  te  domum  ,  apscedebinc,  molestus 

n^  sis. 

BtE.  Nimla  fraeunde:  mtn  decet  aapifirbun  eaae  ho- 

roiuem  seruom.  470 
LK.  Malo  hercle  iam  magnd  tao,  ni  isti  nec  recte  dicia. 
LL  lB|>dre,Bihilf,BdiiirideBirtoei?  LB.  Per^epdrro. 

LI.  Flagitium  liominis,  da  opsecro  argeutum  huic,  HC 

male  loquatur« 


Digitized  by 


28  PLAVTI  H4  68-66 

ME.  Malum  h^de  uobia  qaa^ritis.  Lfi.  Criira  JUrcle 

'  Ni  ifitam  inpadicum  p^rdes.  LL  Peril  h^rcle:  age  in- 

.  piidice,  ^  475 

Scel^le^  non  aad^a  miht  scel^ato  anbiieniref 
LE.  Pergfn  precari  p^aanmo?  ME.  Quae  r6a^  tun  li- 

bero  hdmini 

Male  admoa  loquere?  LE.  Yipsia.  ME.  Id  tibi  qui- 

den  hercle  fiel, 

Yt  uipules,  Dema^netum  semul  dc  conspexero  hddie. 

In  iua  weo  te.  LE»  N6r  eo.  ME.  Non  iaf  nraento* 

LE.  M^inL  480 

ME.  Dabitur  pal  ^upplicii'im  milii  4e  t^rg'o  nostro.  LE. 

.   •  Ya^  te: 

* 

Tibi  quidem  de  nobia,  cdLrmfex,  detAr  suppUeiom?  ME. 

Atque  etiam 

Pro  dietia  noatria  mitledieia  poenae  pendentar  mi  liddie: 

LE.  Quid,  uirbero ?  iVIE.  Aintu?  LE  Ftircifer,  nos- 

metfugitare  censosV  486 
I  ndnc  lam  ad  erom,  qud  uocaa,  iam  diidom  qm  no* 

lebas. 

ME.  Nunc  d^um?  tarn  numquam  lu'nc  ferea  argentl 

niraimittii,  nlai  me 

Dare  idsserit  Dema^netus.  LE.  Ita  fdcito:  age  ambula 

ergo. 

Tn  ciintomeliam  flteri  faeiia,  tibi  non  dieilnrf 

Tani  ego  hdmo  sum  quam  tu.  ME.  Scflleet  ita  r^  eat 

LE.  Sequere  hac  ^rgo.  490 
Praefiacini  lioc  none  d^xerim:  nemo  ^Uam  me  acenaaAsit 
Meritd  meo ,  neque  me  ilter  eat  AdijSttia  hodle  qni^ 

Quanu 


Digitized  by  Google 


n  4  86—96  ASINARIA.  29 
Qaoi  cr^di  recte  aequ^  putenl.  M£.  Fort^se :  set  ta- 

Nnmquam  Mdle  Indacai  ttt  fibf  credam  hdc  argentmn 

Lnpus  ^at  homo  honuai,  non  homO)  igaom  qoilia  alt  bod 

ntfnit  495 

LE.  lam  nunc  secuuda  mihi  facis:  scibam  liuic  te  capi- 

tulo  hodie 

Faeturom  aatia  pro  inidria:  q^uunqvam  ^o  wm  aordi- 

ditus, 

Fragi  tamen  sum  h^c  potest  pecullam  enumerari. 
StE.  Fortiaae.   JUS.  Btiam  biibc  P^riphaaea  Bhodd 

mercatdr  diuea 

Apsentc  cro  solus  mihi  taleiituiii  argenti  soli  500 
Adnumerauit  et  cr^didit  mihi  n^que  deceptust  fn  eo. 
MB.  .Fortiaae.  LE.  Atque  etiam  til  qnoqiie  ipae  ai  ^ea 

pereontitaa 

Me  ex  iliis,  scio  pol  erMeres  nunc  qadd  fers.  ME.  Han 

BegAaaim. 


Digitized 


m  PLAVTI  mi  i-u 


ACTVS  m, 

Clbabebta.'  Philbhith. 

CL.  N^queone  ego  tcS  fhterdlctis  Clcere  mmmaeUm 

meus?  504 
An  ita  tntn  ftnimita  nt  qvA  expert  mitrl*  InperrlBi  siea  ? 
PH.  fh\  piem  Ptetiteni,-«i  istoc  mdre  monUm  tibt 

Pdstulem  plact^re,  mater,  mfhi  quo  pacto  praecipis  ? 
CL.  Hdcinest  pieUtem  eolere,  inpMnm  nt&lrit  mf- 

nnere? 

An  decorumst  dduorsari  meis  te  praecepti's?  PH. 

Quid  est? 

N^qve  qme  r^cte  ftdont  cvlpo  n^qiie  quae  ieHn** 

qnont  amo.  510 
CL.  Silia  dicacnld's  tmatrhc.  PH,  Miter,  is  quae- 

atdstmfht: 

Lingua  poscit,  c<Srpus  qaacrit,  inimus  hortat,  res  mo- 
net. 

Qnin  pol  si  repoaioi  remiun,  adia  ego  in  eaatMa 

fbi  quiesco,  omnis  familiae  caiissa  consistft  llbi. 
CL.  Ego  te  uoiui  cistigare :  tu  mi  accussatrix  ades. 
PH.  N^ne  edepol  te  aeeuaso  neqne  id  me  ftcere  fas 

exfstumo.  516 
Verum  ego  meas  qaerdr  fortunas,  qudm  iUo  quern  amo 

prdiiibeor. 

CL.  l^cqna  para  ordlfonis  dd  die  daMti^r  mtMf 

PH.  £t  meam  partem  locundi  ^t  tuam  tradd  tibi : 


Digitized  by  Google 


Ill  1  ia~^iO        A  S  I  N  A  R  I  A.  31 

Ad  locundaai  atque  4d  tacendum  tute  habeas  por- 

Uscoliun.  520 

CL.  Quid  ais  tu,  quam  ego  iinam  aidi  muliercm  auda- 

cissumam  ? 

Qiidtiens  tc  notiti  Argnrippnm  f ilimn  Dema^etl 
ddnpellare  mt  cdntrectare  cduloqniae  aut  c6ntui  ? 
Quid  dedit  V  quid  deportari  iiissit  ad  nos  ?  ikn  tibi  524 
V^rba  blaada  esse  aArnm  r^e,  dicta  docta  pr<S  datis? 
yUre  amas,  nltro  ^zpetessis,  ultro  adie  arceaal  iabea: 
illos  qui  daut  COS  derides:  qui  deludunt  deperis. 
An  te  id  expeetire  aportet,  aiquis  pr««itUt  Ubi 

factvram  dlviteni,  si  nMatnr  mat^r  aval 
Ecastor  iiubis  pei  iclura  et  Idoiiliae  poi^tenditur,  530 
Dam  ^ius  expecUmas  mortem,     nos  moriamiir  fame. 
Nunc  adeo  nisi  mi  hnc  argenti  idfertnigintfminas, 
Ne  ille  ecastor  h/nc  trudetur  larsfuslacrumarumforas. 
Haec  dies  summ^st  apat  me  inopiae  excuss4tio. 
PH.  PAIiar,  si  eib^S  carere  m^  inbea,  maMr  mea.  535 
CL.  rSon  uoto  ted  amare  qui  dajuuiit,  qua  anieutur 

gratia. 

PH.  S^t  si  hie  animus  ^tcenpatiiBty  miiter,  qnid&cidm? 

mone. 

CL.  Hem, 

Meum  caput  cont^mples,  si  qnidem  ix  re  consnltis  taa. 

PH.  Etiam  opilid  qui  pascit,  m^ter^  aliends  oois,  540 
Aliqaam  iiabet  peciUiarem,  qui  speni  soletur  suam. 
8(ne  me  amare  unnm  Argnrippom  ^ninii  eanssa,  qn^m 

nolo. 

CL.  Intro  abi:  nam  t^  quidem  edepol  nihil  est  inpu- 

dentins. 

PH,  Aildientemvdfeto,  mater,  pri^dnxiaflflUam, 


Digitized  by  Gopgle 


P  L  A  V  T  I  m%  1-21 

LlBAHTB.  LsONtllA. 

LI.  Feriidiae  laudes  gr^iilasque  habeuiujs  meriio 

inignas,  545 
Qaont  ii4ftrii  racophdntUa  dolfo  tstetfltqne, 
Scapuldraiu  coiiildeiitia,  tiiriute  vknomin  ir^ 
«        ♦        *  ♦        ♦  ♦ 

Qui  aditfiBiun  stimuos  lindiuui  tmiUmpe  eoape- 

dfsqiie 

Nerads  catenas  circeres  nmnellas  p^dicas  bdias  550 
Ind&ctoretim  ae^rranm  gnartftfve  WMitri  t^gi 
[Qui  saepe  ante  in  nostria  seapiihi  dc^tricet  Indi- 

^  deront] 

♦  ^  4t     -      «  «  *  4t 

Eae  nAnc  legionea  edpfae  »<rdtn»qiieednini 
Puguindo  oi  periuriis  nostris,  enge,  potitL  555 
VirlAte  id  c^niegae  hoiiit  [mei]  meiqae  comitite 
FaclAwBt:  f«l  meat  nfr  ftf rtior  td  atfenoidta  pUn 

gas? 

liE,  Sd^l  idvtatiaqiii  tnaanuiicpdaaiteonlaadire, 
Siciit  ego  posanm,  qm^domidnelUqne  malefeeiati: 

]Ne  ille  edepol  pro  meritd  tuo  memordre  mnlta 

pdaaH:  560 
VM  fidenten  finiidiiieria,  nb!  ero  tofldelta  fterfs, 
Vbi  u^rbisconceptis  sciens  lubeuter  periardris, 
VU  pirietea  perf ^derii^  In  f orto  nbi  ria  j^iehdnanai 
Vbi  aa^pe  eanaaam  dfxeria  pend^na  adnoraoa  dcto 
Artutos  audacfs  wiros,  aalentis  uirgatdres.  565 
LL  Fatedr  profecto  atpra^dicaa^Lednida,  ease  uin^i 
Venn  Mepol  ettam  tia  qnoque  mde  ftcit  Itemi 

mdlU 


Digitized  by  Google 


1 


lU  2  22-~M   '     A8IHARIA*  33 

Et  u^ro  possunt:  ubi  sciens  fid^li  infidus  fiicris, 
Ybl  pra^nsmi,  in  furid  sies  majuif ^lo  el  aerberitoi, 
Vbl  pMorurlt,  AM  aacro  manAi  ala  admolCtna,  570 
Vbi  er/s  danmo  niol^stiae  ct  dedecori  saepe  fiieris, 
Vbi  cr^ditom  quod  sit  tibi  datum  ^sse  perneg&ria^ 
Ybi  amlcae  quam  anikd  tii0  firarfa  mgia  fidd^ 
Vbi  saepe  ad  languor^m  tua  darftia  dederis  octo 
Yalid^  lictores  ulmek  adfectos  lentis  airgis.  576 
Nam  infle  relatast  griHa,  ut  eonl^gam  conlaudiai  ? 
L£.  Vt  ni^qae  teque  m^ume  atque  ingemo  nostro 

decuit. 

LL  lam  omitte  lata  atque  hoc  qndd  vogo  Feapdnde, 

LE.  Rogita  quM  nit. 

LL  Arg^nti  uiginti  minas  habesne  ?  L£.  Harioldre. 
Edepdl  aenem  Dema^etopi  lepidom  faiaae  n4biMt 
VtidalnmlakalSaAreammed  tee,  qaamfMte:  681 
Yt  m^moriter  me  Sauream  uocdbat  atricnsem. 
Nimia  a^gre  liaaa  m^  centinai,  ubi  luSapUem  iAcla- 

miuit, 

Qaod  s^se  apsente  mfhi  fidem  habere  noluisset 
LL  Maiiediun«  L£.  Quid  est  *i  LL  Phil^nium^eaUie 

haee  quae  fntita'exit  itque  585 

Vna Argurippus ?  LK.  Opprime  os:  is  est;  subau- 

* 

scultemus. 

U.  Lacromintem  lacinii  tenet  laeram^na:  quid* 

nam  esse  dfcam  ? 
Tacite  auicultemaa.  L£«  Attatae:  modo  li^rck  iu 

mentem  u^t: 
Himla  afllem  babere  p^rdeam.  LL  Quoireif  LE. 

Qui  uerber&rem  589 
Adnda,  ai  forte  oce^periiit  clamife  Idneexcranllna. 

Plavtvs  U.  '  ^  3  '  Jf 


Digitized  by  Google 


34 


P  L  A  V  T  I  m  3  1-18 


Argvrippvs.  Phil£nivm.  LxBAi^Ts.  Lbonida. 

AR*  ^uor     retenias  ?  PH.  Quia  tai  am^  abeuntfa 

<geo. 

AR.  VM.  PH.  fPol]  aliquanto  foiplfus  ual^rem ,  si 

hie  maneres, 

AR*  Salii^.  PH«  Saluere       iabes,  qnoi  ta  ibieDs 

adfersiiH^biiiii? 

AR.  Mat^r  supremam  tua  mihi dixit:  domumireiussit. 
PH.  Acerbum  fuDus  jQliaefaci^t,  si  te  car^dooist.  595 
U.  Homo  h^de  falnc  exehuadst  f oraa^  LE.  Ita  riu 

est.  All.  IMitte  quadso. 
PH.  Quo  niinc  abia  ?  quin  tu  iuc  manes?  AR.  JNox  si 

uolea  man^bo*. 
'  LI.  Audin  hunc  opera  ut  lArgas  est  nectdrna?  nunc 

enim  [hfc]  est 
>  IntdrdiiiBnegdtlosiifl;  videUcetSoldnem 
Leg^s  vtconseiibit,  qmbm  ae  pdpnlna  teneat.  gdrrae; 
Qui  sese  parere  adparent  hnins  li^ibus^ prof^cto  601 
MninqiiAm  bonae  frngl  aieni,  di^s  noctlsqiie  pdtent 
LE.  Ne  iato  hdrcle  ab  fata ndn  pedent  cUacddat,  alii* 

cessit, 

Qui  ndnc  featinat  dtqme  ab  hac  mindtor  aeae  ablre. 
LI:  Benndni  iam  findm  tao flice:  liiihiB  aermonem ae- 

cfpfam.  606 
AR.  Vald.  PH.  Q«o  properaa?  AR.  Bene  nale: 

apot  Orcnm  te  ulddlio: 

Nam  eqoid^m  me  iam  quantum  polls  a  m'ta  abiadi- 

PH.  Qaor  ta  dpaecro  inneritd  men  me  mdrti  dedere 

dptaaf 


Digitized  by  Google 


Ifl  3  19-^7         A  S  I  N  A  R  I  A..  85 

AIL  Egon    }  quuD  li  [ego]  intdlegam  deficere  nila, 

lam  ipse 

Yitdm  meam  tibi  largiar  et  mea  ad  tnam  dddam.  610 
FIL  Quor  ^rgo  minitaria  mihi  te  uftam  ease  amiaad- 

mm? 

Nam  quid  me  facturam  putas,  si  istuc  quod  dicis  faxis  ? 
Mihi  c^rtumat  ecfieere  omnia  in  me  ead^m  quae  ta  in 

tefibda. 

AU.  0  raelle  dulci  dulcior  tu  s.   PIl.  Certe  cnim  tu 

mihiuita's: 

Conpl^etere.  AR.  Facitf  lubena.  PIL  VtinAm  aic 

ecferamur.  615 
LE.  0  Libane,  at  miser  [is]  ^st  homo  qui  amdi  LL  Im- 

mohercleu^ro 
Qai  p^ndet  mnltost  mfaerior :  scio  qui  perldam  f^ci. 
LE.  Circumsistamos:  dlter  Mnc,  hinc  dlter  appell^- 

mos. 

U.  Ere,  fldve:  set  niim  fttrons  eat haee mdBer  qaam 

amplexdre  ? 

AR.  Qoiddmf  LI.  Quia  ocnli  adnt  tibi  lacmmAiiteai 

-  eorogiai.  630 
AR.  PatriSnos  qui  nobis  fuit  futilrus,  perdidfstis. 
LL  Equidemh^cle  nuUam  p^didi,  ided  qnia  nmnqvam 

ulliun  hlbaL 

LE.  Pldl^niom,  sala^.  PH.  Dabont  di  qua^  uelitis 

udbia* 

LB.  NoetAn  tnam  et  niiif  eadmn  neKm,  at  optata  flant. 

^R.  Verbum  caae  faxis ,  uerbero.  LE.  Tibi  equidem, 

nonmibi,  (5pto.  625 

AR  Tom  tu  fgitar  loquere  qiidd  labet  LB.  Ilime 

h^rclc  uerberdrc. 

LL  Qnianam  isluc  adcred4t  tibi,  cina^de  calamistrite  ? 

3* 


Digitized 


» 


Tun  aer beret  qui  prd  cibo  habeas  te  nerberiii? 

Hodi^  ^oi  nojnqaam  ad  a^spenun  niuam.  LL  9**' 

propter  quaes©  f  630 
Aft.  (ipn  i%o  little  amo  et  (itideM}  te^  m  «Hi: 

hvic  qmoA  den  MmiM  firfrqwt; 
IBbc  med  amantem  ex  aedibus  erecit  httlos  miler. 
Arg^att  iiigMiti  «iiuie  ad  Mdrlem  ne  «d{«lernt» 
l}iias  bddie  adideaeeBa  Dfobnliia  ipsf  datem  didt, 
Vi  h4ac  ne  quoqaam  mitteret  nUi  ad  se  koiic  annum 

totmiL  636 
YidMB  idiM  ndnae  ^idd  pdHeiilf iddaepdMnmtf 
Jlle  qui  iUas  perdit  ^alaos  est:  ego  qui  non  pcrdo 

p^reo. 

IX  famdMItaigCDftuif  AR  N^sdedit  U.  Bono 

dnimo  es :  ae  formida. 
LEL  Sec^  liBCy  Libane:      ualo*  LL  Siquid  vim. 

ML  Opaecrd  noa, 

Eadem  ktac  opera  suauiust  coopl^xos  fabuliri.  640 
LL  Non  dmnia  eadem  aeqiie  dmuibiia,  ere,  aoioia  ease 

adto. 

Vobfa  est  suaue  amdntibns  conplexos  fabuUri: 

Ego  cdnplexum  luuaa  uU  moror,  meum  autem  bic 

,  aapemitnr; 
Proinde  fatal  facias  ipse,  quod  faeilnraa  Bobf a  aiiidet. 
AR,  Ego  aero  et  qoidem  edepoi  Inbeiia:  iuterea,  si 

vid^tir,  646 
CoDc^te  iatiic.  LB.  Yin  emm  delAdlt  LL  Dtgnwt 

sine. 

LE.  Via  fidam  at  te  Pbil^am  praeaibite  boc  an- 


* 


Digitized  by  Google 


m  8  69-79        ASINARIA.  87 

LL  Cupio  liercle.  LE.  Sequerehac.  AR.  Ecqnid  est 

fiaiutis?  satis  lociitL 

LB.  Auicilltate  at^ne  <»perdm  date  et  mea  dicta  de- 

uorite. 

Prfmnm  dmnium  serads  taos  nos  ^ssc  non  negtons : 
SetllMsiiiiginliiidiiaearg^iitiprofer^ntiir,    •  661 
nda  nocabia  ndmlnef  AR.  LibArtoa.  LE.  Non 

patrdnoat 

AB.  Id  ptftina.  LE.  Viginti  mlnae  Ue  fnannt  in  crn- 

mina: 

Haa  ^go  si  uis  [none]  tfbi  dabo.  AR.  Di  te  seruassint 

a^mper,  ^ 
Cnatda  erilis,  d^cns  popli,  thenaadrna  €Opttninii|  655 

Sains  interioris  corporis  arndrfsqne  inpordtOTJ 

Hir  pone,  hie  istam  cdnloca  crunoUnam  in  collo  pUne. 

Lfi.  JNolo  4go  te  qui  erna  afo  miU  onna  iatac  auatbidre. ' 

AR.  Quin  tu  labore  li'beras  to  atque  is  tam  inponis  in  me  ? 
LE.  Ego  biinlabO)  iu  nt  decet  dominnm  ^te  me  ito 

iirtnia.  660 
AB.  Qnld  nunc?  LE.  Qaidest?  AR.  Quin  trddis 

hue  crommam  erum  pressilom  ? 
LS.  Hanc  qnoi  datnrn'a  hknc  inbe  petere  dtqne  orare 

Nam  istiic  proclluest  qndd  iubes  me  pUne  conlocare. 
PIL  Dam^oaocdlna,  m^aroia,  miinime,  meano- 

Idptaa,  ' 

^   Lednida,  argentdm  mOii :  ne  nds  dilunge  amintis.  665 
LE.  Dice  igitnr  me  paas^rcnlnm  gallinam  coinrnlceniy 
Agnfflmn  haedOlnm      tanm  dice  tee  nel  nitdlnm : 
Praeh^nde  anriculis,  cdnparalab^Ilaenmlab^lls. 
AB.  Teneadacnletor,  n^rbero?  LE.  Qnamn^roin- 

dignumviMiuiiitl 


Digitized  by  Google 


38  PL  A  V  T  i  10880-96 

Atquf  pel  hodie  ntfn  feres,  ni  g^noi  confrlctotiir.  670 
AR.  Quidois  egestas  iuperat:  fric^ntur^  dane  quod 

6ro. 

PH.  Age,  ml  Leontda,  tfpseero,  fer  amintl  ero  sildtem : 

Kedime  iatoc  beneficio  te  ab  hoc  et  iibi  erne  iiuac  i&to 

arg^nto. 

LEL  Nimis  belt's  atqae  amibilifl:  ei  si  htfc  meoiii 

esset,  hddie 

Nomqaim  mprarem  quin  darem.  ilium  te  orareit  me- 
lius: '  676 

nie  hdnc  mihi  seriiamldm  dedit:  1  sdnebella belle. 
Cape  lidc  ai%  libaue.  AK.  Furcifer,  etiiUu  me  delus- 

stetil 

LE.  Numquam  h^rcle  facerem^  g^nua  ni  tarn  u^quiter 

fricires. 

Af  e  uiM  tatm  partem  n&nc  'iam  hune  del&de  atque  im- 

plexihw  banc. 
LI.  Taceds,  me  spectes,  AR.  Quinadimnc,  FhU^am, 

adgredlmur)  680. 
VirAm  quidem  pol  dptmnum  et  non  aiimilem  flnrlt 

huius? 

LL  IiULmbttlaudumst:  nunc  mihi  uicissim  aupplici- 

bunt. 

ASL  Quaeso  liercle ,  Libane ,  sis  erom  tuis  fdctis  so- 

apitiri, 

Da  mOil  iataa  uiginti  ndnat ;  uidds  me  amantem  eg6e. 

LI.  Viddbitur:  factum  uolo:  redito  hue  conticmio. 
Nunc  ifitanc  tantisp^r  iube  petere  itque  orare  m^- 

cum*  686 
PH.  Amindone  exordrier  te  nfs  an  auscnlindo  ? 
U.  Enimudro  utrumque.  FII.  £go  dpsecro  te,  utrum- 

que  nottrum  adnuL 


Digitized  by  Google 


Ill  3  d9-X17       ASINARiA.  39 

AR.  0  Uhmey  mi  patr^iie,  nulu  trade  isti&c:  magis . 

decdnmut 

Lib^rtmm  potins  qudm  patroimm  onus  in  uia  port&re. 
FH.  Mi  Libaney  oeellus  aureus ,  doBum  deouiqae 

•ndris,  691 

Amdbo,  faciam  quod  uolcs :  da  istuc  argentuin  ndbls. 
LI.  Dice  igitur  me  [taam]  andticulam  columbam  uel 

Hfrtindinem  monMalampass^rcalimiputfllmn: 
Face  prdserpentem  b^stiam  me ,  diiplicem  at  habeam 

Ungiiim,  695 
CIredmdato  me  Meefaila,  meun  e<(Ilimi  dreamplMe. 
AR.  Ten  cdnplectator,  caruufex?  LI.  Quam  uero 

indigimsiildeor? 
Ne  isMc  neqniqnam  dlxerts  in  md  tam  Indignmn 

dictum^ 

Veh^  pol  me  hodie,  ai  qiiidemlioe  arg^ntom  ferre 

Bpdrefl. 

AR.  Tene  ego  aeham?  LI.  Tune  hdc  feras  argdntam 

{liincjaliterime?  700 
AR.  Peril  li^cle:  nerun  ai  qnidemat  deedrmnerom 

nehere  ser uom, 
Insc^nde.  LI.  Sic  iati  aoient  sop^rbi  subdorolrl. 
Aita Alitor, Qtconandtoseapnerdlim:  •einntdfctm? 
Hem,  sic:  abl  hado:  n^  te  eqne  magis  6si  eqnoa 

nidlaa  adpiens. 
AR.  Inae^nde  actuiiui.  LL  Egoftcero:  hem,  quid 

iatdeestf  nttalne^f  705 
Demam  hdrde  iam  [tibi]  dehdrdeo,  toliitim  ni  ba- 

lUMiaii* 

AIL  Amiho^  Idbane,  iim  sat  est  LI.  Nnmquamlifr- 

cle  hodie  exurabis : 


Digitized  by  Google 


40  P  L  A  V  T  1  m  3  118— 

Nam  Um  calcari  quidmpedem  agitibo  adaorsuni  di- 

aom, 

Postfdea  ad  pistores  dabo,  ut  fbi  cruciere  currens. 
Aata  ut  descendam  nunc  iam  in  procUui^  quamquam 

B^quam  ea.  710 
AR.  Quid?  ntkuc  quoniam  ambo  nds  ut  est  conlubitum 

delassfstis, 

Datfmc  argentomf  LL      quidem  mihi  Aram  et 

statuam  atituia 
Atque  tit  deo  mi  hie  inmolaa  bou^m:  nam  ego  tibi  Sa- 

lilaaum. 

LB.  BtMm  tu,  ere^  fitoiie  imouea  ap«  te  iique  me  ipse 

adgredere 

Atque  ilia  sibi  quae  hie  idaterat  mihi  atituia  auppli- 

cisque?  715 
AR.  Quern  t^  deumautemndminem?  LE.  Fortunam 

atque  Opaequdntem. 
AR.  Iam  iattf c  ea  melier.  LI.  Anquidolimhondiiial 

Salute  melius? 
.AR.  Licdt  Fortunam  laiidem^  tamen  ut  ndSalutem 

jcAlpem. 

PH.  £ci8tor  ambae  sunt  bonae.  AR.  S<?ian],  ubi  boal 

quid  dederint. 
UQ.  Opta  Id  quod  ut  contingit  Ubi  uia.  AR.  Quid, 

si  optaro  ?  L£.  Eudniet.  720 
AR.  Opto  Annum  biunc  perpetudm  mihi  huius  dperas. 

LE.  Inpetriati. 
AR.  Aln  ntfrof  LE.  Certe  inquam.  LL  Ai  me  adi 

uicissim  atque  experire. 
Exdpta  id  quod  uia  m4xume  tibi  duenire:  fiet. 
AR.  Quid  ego  tiHut  exoptem  Ampliua  nial  flht  quotva 

indpiast? 


Digitized  by  Google 


m  3  as^lhS  ASINARIA. 


41 


'  Vlg/nti  argenti  cdmmodas  minis ,  liuius  quas  dem 

mdtri.  725 
LI.Dabd]itiir:  animo  sis  bono  face:  ^xoptata  optlng^t« 
AR.  Vt  ctinsueucre,  liomines  Salus  irustratur  et  Far- 

ti'tna. 

LE.  Ego  cdpnt  hole  wtgeiM  tm  [tibi]  htf  die  reperiAndo. 
LI.  Ego      foi.  AR.  Qain  n^c  cipnt  n^c  p^s  aer- 

monam  adpdret: 
.  Nee  quid  dioatia  scire  nee  me  qadrlndaliapdsfam. 
LE*  Satis  Mm  delnssiw  e^naeo :  none  rim  nt  eat  elo- 

qn^mur.  731 
Animum)  Argurippe,  adnorle  sis :  paMr  nos ferreiusait 
Hoe  irgentom  ad  te.  AR.  Vt  tempore  opporttoeqtie 

attulfstis. 

LE.  Hicinenmtuiginti'  miiiac  bonad  mala  opera  partac : 
Haa  tflii  nes  paetia  l^bns  dare  ittaait.  AR.  I^iiid  id 

estquaeso?  735 
LE.  Noctem  huius  et  cenam  ut  sibi  dares.  Aii.  lube 

aduenire:  * " 

Meritfssnmo  etas  qna^  nolet  facf  ^mos^qnl  hosce  amdrea 
Nostrdsdispulsoscdupulit.  LI.  [Patidrin,  Argarfppe,] 
Patremtbtoe  amplexari  iawn?  AR.  Haee  fieiet  facile 

nt  pitiar. 

Lednida,  curre  opsecro :  patrcm  hue  orato  at  n^niat. 
LB.  lam  dttdnroat  intna.  AR.  Hdc  qnidem  non  n^nit. 

LE.  Angipdrto  741 
nidc  per  hortum  trdnsiit  clam,  n^quis  se  uiddret 
Hac  ire  familiirinm,  LI«  Ne  oxdr  resdsoat  m^toit. 
Deargdntoairoat^rtvaaeiit,  ntsitfketam . .  AR.  H^Ia: 
Benedi'cite.  LI.  Iteintrd  cite.  AR.  Val^te.  L£.  Et 

noa  amite..  745 


Digitized 


P  L  A  V  T  I 


un  1 1—19 


A  G  I  V  s  nil. 

DiABVLTS.  PaEASITVS. 

DL  AgedomfstoiiiostendeqiiAiieoiifleripBtisAiigrft- 

pham 

Int^  me  et  amieun  et  l^am;  leges  p<£Dege: 
Nam  to.  poetalft  pritBsm  ad  eami  rem  teteni. 

FA.  Horr^scet  faxo  l^iia,  leges  qnom  audiet. 

DL  Age  qoa^AO  mi  hercle  trdnsiege.-  PA.  Audiii? 

DI.  Audio*  750 
PA.  ^Diabulus  Glauci  fi'lius  Cleaeretae 
Lenad  dedit  arg^nti  uiginti  miuas, 
PM^om  at  aecom.teet  iiectia  dies 
Himc  injiiim  totam.'  DL  N^que  cam  quiquam  alid 

qutdem. 

PA*  Adddne?  DL  Adde  et  aeribaaidde  plane  ^ 

pro1»e.  7S5 
PA.  ^Ali^Bum  homiaem  intro  mittat  [ad  sej 

win* 

Quod  ilia  adt  amieum  [suum]  aitt  patrommi  luknSaet 

Ant  qudd  ilia  amicae  [siiacj  aiiiatorem  praedicet, 
For^  oeeluasae  [eiiia]  dmnibns  aint  niai  tibi: 
In  fSribns  seiibat  dccupatam  [iam]  tee  ae.  760 
Aut  qudd  ilia  dicat  p^regre  adlatam  epistulamj 
Ne  epistala  quidem  ulla  sit  in  aedibns 
Nec  c^ta  adeo  tibida:  et  aiqnaindtilia 
Flctura  sit,  earn  ueiidat :  ni  in  quadriduo 


Digitized  by  Google 


mi  1  90-46 


ASINAHIA. 


4S 


AUlimEit^  quit  €z  trgentiim  icciSp^t,  765 

Tuus  drbitratus  sit :  conbaras,  si  uelis, 
JNe  illi  Bit  cera,  ubi  fdcere  posAit  literas. 
Yodt  eoniiiiiim  ii^mSmm  llh:  td  nocet. 
Ad  edram  ne  quemqaam  dcvlos  tdiciit  sqos  : 
Siqaem  ilium  aspexit,  ca^ca  continuo  siet.  770 
Teeam  Ana  poatea  a^qne  poda  pdtitet, 
Aps  t4i  aocipiat,  tfbi  propinet,  tu  bfbaa, 
Ne  minus  ilia  aut  plus  quim  tu  sapiat,'  Sitis 

placet. 

PA.  ^Snspftionea  dmnb  ab  se  a^greget, 
Neque  illaec  ulU  p^de  pedem  [usquam]  homini 

premat,  776 
Qaom  sitrgat,  neque  [ilia]  in  Mctnm  Inscendat 

pro  xu  mum, 

Neque  qudm  descendat  inde,  det  quoiquim  ma- 

num. 

Special) dum  ne  quoiquam  Anulum  det  n^qne  roget. 
Talds  II e  quoiquam  admdueat  homini  nfsi  tibi. 
Quom  iidat,  ^He"  ne  dicat,  nomen  ntfminei.  780 
Beam  fnuocet  sibi  qnim  Inbeblt  prdpitiam, 
Deum  nullum:  si  magis  religiosa  iuerlt, 
Tibi  dieat :  ta  pro  ilia  drea  at  ait  prdpitioa. 
Neque  dlli  iUa  homini  ni&tet  nietet  idjmat. 
Post  sf  lucerna  extfncta  sit,  nequfd  sul  785 
Membri  conmoueat  qolcqnam  in  tenebria.'  DL  6p- 

tnnnunat: 

Ita  scilicet  facturara:  uernm  in  cubiculo 
Deme  istuc :  equidem  illim  moueri  ^eatio. 
Nolo  fllam  habere  eauaaam  et  notitam  dicere. 

PA.  Scio,  caf  tioncs  mctuis.  DI.  Yerum.  FA.  Ergo, 

utinbea,  '  790 

Digitized  by  Google 


44 


P  L  A  V  T  I 


m  i  46-64 


ToIUm*  BL  Qoidnif  P A*  Aadi raicm.  DL 

PA.  *Neqae  ullnm  uerbum  ficiat  perplexibile 
Neque  uUa  lingoi  seiat  lofui  niai  Atttou 
Fon  tl  tvstfre  oce^psit,  ne  dc  tdsstmt 
yt  qnofqnam  lingnam  in  tiissfando  pr^serat :  796 
Quod  ilia  adtem  aimnlet  qu^i  granedo  pn&fliiat, 
Hoc     sic  faelat :  td  labelliim  apst^geaa 
Potius  qnam  qnoiqnam  sduiam  facldt  palam. 
Nec  mdter  lena  ad  ainum  accedat  interim 
Neqne  ulU  nerbo  mtite  dicat :  ai  dixerit,  800 
Ilacc  miilta  ci  esto,  uino  uigintf  dies 
Vt  cireat.'  DL  Fulcre  scrlpsti:  scitum  sungra- 

plmiD* ' 

PA.  ^Tvin  af  coronas  d^rta  iingnenta  f iisserit 
Anciiiam  Vcneri  d^ierre  aut  Cupidinl, 
Tuns  a^oi  aernct,  Y Serine  eaa  det  iu  nlro.  805 
I  Si  ftfite  pure  ndle  habere  dixefit, 
'  Tot  ndctis  reddat  spurcas,  qnot  pure  Mbaerit/ 
HaecaintBonniigae:  ndu  enim  mortuilia. 
DL  Plac^  profeeto  Mgea :  aeqaere  iiitrd.  PA,  Se- 
*  qaor. 


^        4(         >k         ♦         ♦        ♦  ♦ 


Digitized  by  Google 


S  1-18 


A  S  I  N  A  R  I  A. 


46 


« 

DI.  Sequere  Uc:  egone  hiee  [at]  p&tlar  mnt  to- 

ceam?  ^mori  810 
Me  mfliin,  qvam  hftec  noB  ^ns  uxor!  indiecnt 
AfntQ?  ApntamicamiiiAniisadiiletctetiilt 
FungAre,  uxori  excusses  te  et  dicis  senem? 
Pi^aeripitt  acortwi  amiati  alqua  argentun  tfblcus 
Lena^l  supplies  dim  doml  mmtim  tnamf  815 

Suspondam  potius  m^,  quam  tacita  liaectu  auferas. 
Urn  quidem  h/irele  ad  illam  bine  ibo,  quam  ta  prdpe 

diem, 

Nisi  qaidem  (11a  ante  occupdssit  te,  ecflig^s  acio^ 

Luxuriae  samptus  siippeditare  ut  pdssiea. 

PA.  Bgo  sic  f acinndom  c^naeo :  me  hon^ni  890 

Quam    palam  hanc  rem  ficereat,  ne  ffla  exMomefc 

Aindris  eausaa  p^citom  id  fecisse  te 

Magia  qnim  ana  cauaaa.  DI.  At  pdl  qui  dixti  retina. 

Tn  ergtf  face  flli  t  Arbaa,  litia  ednciaa, 

Cum  suo  sibi  gnato  [una]  imam  ad  amicam  die 

Pot4re,  illam  expilire  clam.  PA.  Ne     mone:  826 

Ego  laMc  cvrabo.  DI.  At  ego  te  opperUr  doml. 


Digitized  by  Google 


46  PLAVTI  VI 1— M 


ACIVS  V. 

Ab«vbipfts.  DsiiABVBTTa.  (Philbbitii.) 

AR.  Age  d^cnmbuiiiis  tia^  ptter.  DE.  Yt  libseriSy 

Mi  gndte.  ita  fiet.  AR.  Pueri,  mensam  adpdnite. 
D£.  Nmnqiudnaai  tibi  mol^tumst,  gnate  mi,  si  haec 

nmc  mecom  Adeobat  ?  830 
AR.  Pietds,  pater^  oguUs  dolorem  prdhibet :  ego  (^uam- 

qaam  istam  amO) 
PoBaiuii  ^uidem  indacere  inlmiimy  ne  aegre  pdtiar,  qoia 

tecum  ddenbat. 
DE.  Decet  aerecundimi  ^sse  adnlescentem,  Argurippe. 

AR.  Edepdl,  pater, 
Meritd  tuo  facere  prfsaiini.  DE.  Age  ergo  hoe  <gf temos 

conufuium 

Vino  ^t  sermone  auiiii :  nolo  ego  m^tol,  amari  miiiolo. 
Mi  gnite,  me  apste.  AR.  PdlegoutmmquelStdo,  Bt 

aeqnomst  fiOinm.  836 
DE.  Credamiatac,  ai  te  eaae  Manun  iiidero«  AR.  Am 

tu  me  tifstte  pfltasf 

DE.  Putem  ego  qnem  uideam  aeqne  ^nae  maesium,  qnisi 

dies  si  dicta  fiit  ? 
AR»  Ne  dixia  iatae.  DB»      lie  fneria:  flico  ego  bob 

dixero. 

AR.  Hem,  m 
AapMa,  rideo.  DS.  ^tinam  male  qnl  mflii  nolsBt  aic 

rfdeant. 


Digitized  by  Google 


V 1  14-3  7        ASINARIA.  '47 

JJL  Sdo^qvldflHi  qpwttobrenin^,  pater ,  tutrfHem 

*  credas  nunc  tibi : 

%iiift  kitMLie  eit tecmii:  atqve      quidem  herde,  ut 

mm  tibi  dicim,  pater, 
Ea  r^  me  male  Iiabet,  it  non  eo  quia  tibi  non  capiam 

qua^uelis: 

Vernmlitam^mo:  aUsmttoimeBaeequidjemficQepos- 

•  sum  perpeti.  845 

D£.  At  ego  hinc  uolo.  All.  Krgo  aunt  qaaeexoptaa: 

mihi  qaae  ego  exoptdm  wolo. 

DE.  Vnum  hunc  diemperpctere,  quoniam  tibi  potesta- 

t^iu  dedi 

Com  hae  faum  ul  eases  itque  anantl  arg^ti  fed  ed- 

•  piam. 

AR.  Hem, 

latdc  me  facto  tfbl  deuinxti.  OE.  Qdn  te  ergo  hilarom 

d<amiUf  850 


AETSH0HA»    PAEAaiTTa.  OBHABIIBTTa. 

AE0?mippT8.  Philbvith, 

ART.  Aintii,  meum  Qirdm  potare  liic  dpsecro  cum 

lilio 

^  ad  amicam  d^tuliaae  arg^ti  dgintl  ndnaa, 
Meoque  fliid  teiente  id  ftcere  flaglthim  patremf 
PA.  N^que  diuini  neque  mi  hnmani  posthac  quicqaam 

adcr^duaa, 

Jtrt^mona,  d  hAioa  rei  me  mtedacem  ease  lirad&erft. 
ART.  At  sceleata  ego  praeter  alios  meam  uirom  fai 

ntta  856 
Sf ecmii  f rn  gi  cdntineBlem  amintem  uoris  nrfimne. 

r 

Digitized  by 


48  PLAVTI  .  V  a  6-28 

PA.  it  nunc  dehinc  scito  fllnm  ante  omnU  minomi 

mmrtal^  preti, 
iWdMam.  nihlli  InotfatiBesCent  aAqne  6mmm  worb 

suae. 

AIIT.  Pdl  ni  uera  ista  ^eni,  nnmquim  tteeret  ea 

qaiendBcfacit,  860 
PA.  :^go  qttoqite  hetde  fllim  isiiehte  homlMm  t^na* 

per  sum  frugi  ratus : 

V^rom  1m>€  facto  idie  ostendit)  qoi  quidtm  emu  £ai# 
P4lel  maatqm  A&amamlcamdfietet  decrepit^  aeno. 

ART.  H<^c  ecastor      qnod  IIUg  id  eenam  cotidic 
Ail  aeae  Ire  adXrchidemum  Cha&eam  CbaerMratom 
CUniam  Chremte  Oraltnwn  Dfirfam  Dendathenem: 
Is  apnt  scortnm  cdrmniptelaest  liberis,  lustrfs  stndet. 
PA.  (^iila  tu  iiloin  inbes  ancillas  ripere  anbUmte  do- 

nNUnl  868 
AIIT.  Tace  modo;  ne  [ego]  ilium  ecastor  mfserum 

babebo.  PA.  Egoistucscio 
tUt  fore  ill! ,  dum  qiddem  cnyi  illo  n^l^  eria.  ART, 

Ego  c^nseo  870 
]£am  etiam  hominem  [aut]  in  senatu  dire  operant 

antdu^tibna: 
lbilab<mddaaaatnmii4eteiiitotaniatditare.  . 
6pere  illic  foria  facinndo  liasns  noetu  [ad  me]  idnenit: 
F^ndnm  allfeinm  ari^  iiicidtin  ftm^ 
la  etiam  corrAmplna  porro  iaipn  eoinpil  fflinm/  875 
PA.  S^quere  bac  me  modd:  iam  faxo  ip&um  hdminem 

manufeato  dpprimaa. 
.ABT.  Nhil  ecaalo?  M  qnod  faeere  Biinelim.  PA. 

Manedum.   ART.  Quid  estt 
PA.  Pdaiia,  ai  forte  ideubantem  tivm  air  am  con- 

apitieria 


Digitized  by  Google 


A  i  1  N  A  B  I-  A.  49 

AiiT.  Fdfisiim  ecistor*  PA.       tlhi  Jiominem.  ART. 

'     •  P^iL  BA.  PavUtp^r  mtne: 

AAcQpeniiii  Atffiridlift  dteculam  qmn  rim  gerant. 
'  ABO.  ^uid  modi)  paler,  iUnplexando  iacies?  I>£.  Fa- 

teov,  gnite  mi .  •  883 
ABO.  Quid  laftertf  DB.       w  aMOre  Imiiur  [tee] 

corrumptum  dppido. 
PA.  Aftdiaqiiidaitl  AST.  Addio.  OB.  Bgonent 

ndn  dcvM  warf  iMa€. 
Stibmpiam  in  deliciis,  palkm  quam  hdbet  atqaead  te 

d^eram?  886 
'  Ndh  «dep«l  eoaddci  posmn  vita  «oi4i  Innaa. 
-  •  PA.  C^Dsen  tn  lIlnnG  h^die  primnm  ire  ddsactam  esse 

in  gineora? 

AB.T.  ftle  eeaitov'ftdppOaliat  m^,  quod  aftellliLs  meas 

Sdspicabar  dtque  insantis  mfseras  cruciabam.  ARC. 

Pater, 

lube  dart  nindm:  iam-dndiim  ftetomst  qnom  primdm 

»     •  *         bibi.  890 
DJbl.  Diy  puere,  ab  suinmo:  ige,  ta  interibi  ab  infumo 

dasMuii. 

•ART.  f6ni  misera:  ut  ausculatur  c^ruufcx,  capuU 
'   '     •    *  decus. 
'  0]fi.  inlmna  avdoievem  aliqatalo  ilxo- 

■  '  rfameae. 
Uiee  amaboy  an  inima  foetet  uxoriilaae?  BE. 
tih  .       t:.  "Nadteam  . 

MiMia  Mdin,  d-VMettmnnait,  qnam  IIIaiD  amiiUrfer. 
'  ART.       ille  eeastor  faenerato  [haec]  funditat:  nam 
V '  •     al'denmm-  896 

Rddierit  hit^  niiseidaiida  eg<r  dletN«  potiMmumi. 
Plavtvs  11.  4 


Digitized  by  Google 


50  B  t  A  y  T  I  A  ^2 

PR  Mk^v  ecaalor.i^    ARIV  Eeaator  dtgnoA  est 

'  ^^cqoid  aialrein.a]iiA8f  •  DS  Egoneillini?  nAncamo, 

quia  nun  ade^t. 
Qoid^  qaom  ad^st^.  OK.  Fiaite(»<jc)ipi«|.|>JfA. 

ioai  homo  Uc  te,  ut  pra^dieat. 

'  AR1\  Aia  taudem'^  edepul  ne  tu  istac  cujqiiiiialo 

.  .  ■  magno  tuo  90i 
.  Bfxiatt  ia  me.  afne  jaiod|>ibfiiiii48  dofttmi; .  ihgc^  uem^ 

'  Quid  pericli  sit  dotatae  \ix6ri  uitium  dicere. 

T^,  Phileniuni,  naihi  atque  uxdri  mortem,  lioc  V^e- 

riumtt.  .  •  906 

Pderiy  plaudite  ^  mi  ob  iactam  cdntharo  nvlsdm  date. 


mam, 


Ndn  mlraidnmst:  fii  oqidos  [caeiUo]  inuadiat  dpia- 


ART.  Ego  pel  uiuam  et  U\  istaec  hodie  cum  tuo  magnd 

miUht.r  '  •  .      r    'i  :\ 
imioeaati.  PA.  Boqidi490rrltpd]lictoremarctearef 
ARa  JII^tar^  aalae.  ART.  S^t^aalntirt.  P4#  Upr- 

'  tHast  Demadnetna,  911 
piUiMt  lU^  Solicit 

pro^liura. 

.Uio.adWabiiliim:  mwdata4i'MmftiBtA«t:pApiej|VFj 
Atqve  Intereant  d^cwbailliia  auidebo,  hi  dnmllMgaiii 

.  V^»i  cum  demum  hiaccr^s  addncam  ^AUmmy  utnl- 

Et  det,  in  partem  liAe  aMMtf  vt  liceat  el  polfrter. 

i^r^wppui  6iiowl ap^jro potpril At ii  ii 


Digitized  by  Google 


Rcgcm  perdidi :  ex  amore Untumst  homini  incendiurn. 
AAT.'  Quid.  tibi  Jumc  sec^piio  ad  tefiitjneiim  niruii*! 

BKseram  [istic]  odio  enlcauit.   AliT.  Surge  amator, 
•     '     '  idojnaoi^ 
•  fiS«<:KiUm  itau  '  AET»*'lmmo  e«,      nega,  omnium 

'  [hdmfniim]  piol  nequissumiu. 
At  etiam  cabdt  ^iculus :  surge  amator,  i  domam. 
D£.  Va^  mihi«  AUT.  Vera  hdriolare ;  afirge  amator, 

f  domom. 

DE.  i^pscede  ergo  paululum  istuc.  ART.  Surge  ama- 

^  tor, t dpinijni*  9^ 
DE,  lam  tfpsecro,  nor. .  AliT.  Nunc  uxorem  esae 

pne^iinisti  tuam  ? 
Modo,  (jvoRi  dicta  |n  me  fo^erebas,  ^^diom^jDij^niuyfr 

eram. 

pjB.  Tdt^s  peril.   ART.  Qnid  tandem?  anUna  foe- 

DE.  Murram^Iet.   ART«  lam  aj&|iriipiil$ti.  pd]E(a|ii 

^  *   '    ♦  quam  SCO rtd  dares? 

FH.  Ecastor  qui  subrepturum  pdllam  promissit  tibi. 

DE.  N6a  taceaf,  ASO.  Bgo  dtenaiebaiir,  m^ter. 

ARl.  EellLimfiliuai.  931, 
fstoscin  patreiu  a^qnomst  mores  liberis  largirier? 
NOne  te  piid^  ?  DE.  Pol  ai  aliat  ntt  alj^  ^      jfi^tf r, 

pudet  : 
ART.  Cdno  capite    cacalam  uxor  ex  lastrfs  rapit. 
DE.  N<Sn  licet  manure  (t^n  ptfquitmr}  4iim  cwbn. 

roodof  '9^  , 

ART.  ^castor  cenibia  bodie,  utdigmiaefi}  Qjiagnum 

malum. 

4* 


Digitized  by  Google 


58  PLAVTLASIK'AAU.  .    V>a  «9^7 

.'BK  JfilecibaiidiiiilrtrdddlcafQm']iie 

•!    '  domum. 

ARG.  Dicebam,  p&tdr,^  tibi  ne  mitri  consiilerds  male. 
CH.  D^ipaUa  mkmikktbj  tinibo.  DB.  I&ben  hme  hiiie 

•    '  apscedere? 
ART.  i  domiuiL  Ffi.  Da  s&uium  etiam  prias  qaam 

ibia«  D£*  AM  In  cfiio6m«  940« 
PH.  Immo  potias  intro:  seqnere  hac,  mi  anime. 

ARG.  £gd  uwtf  ieqaor. 


C  A  T  £  E  V  A . 


Hi'c  scnex  siqufd  clam  uxorera  siio  animo  feeftnolnp, 
M^que  noaom  neque  luirom  fecit  nee  secus  quam  HU 

sotent.  , 

Nec  qui&^uamst  tarn  ingeuio  doro  nec  tain  firmo 

p^ctore, 

^jadny  nbi  qnicqn^  oeeAAsiouis  sit,  libi  faeiit  bene.  945 

Nunc  si  noltis  ddprecari  huic  seni  ne  udpulet, 

R^ur  inpetriri  posse,  plau^sum  si  clarum  datis. 

•  »  *»  • 

METRA  HVIYS  FABTUE  HAEC  SVKT 

V.  1  ad  126  iambici  seuarii 

-  127  ad  132  cretici  tetrametri  acatalectii 

-  133  Ijitcchiacus  tetrameter  acalalecius  , 

-  134  ad  137  cretici  tetrametri  acataleoti 

-  138  ad  380  trochaici  septenarii 

•  381  ad  50S  iambipi,  septenarii  ,   -  , 

-  504  ad  544  txachaicii  septenarU 

-  545  ad  745  iambid  set»te&aril 

-  746  ad  829  iambici  senfliit'  . 

-  830  ad  850  iambici  oetoaarii  « 

-  851  ad  9^  trocbaiei  s^ptenarlt 


Digitized  by  Google 


6  A  C  C  H  I  JD  Q 


'     . .-         /      '  * 


I  •    I    «        v  < 


6RABCA  pISEXAPATON  HENAHPHT], 


Digitized 


P£RSONAE 


PlSTOCtlRYSr  ADVUfiClKNS 

BACCHIDES  SORORES  MERETRICES 
CLEOMACHVS  MILES  '  ^ 
SPVW      ?     l-  ^3 
tVDVS  SER-^OS  '         '  . 
CHRVSALVS  SERVOS 
NICOBVLYS  SENEX 
MNESILOCHVS  ABVLESCENS 
PHILOXENVS  SENEX 
PARASiIVS 

ARTAMO  LOBARIVS 

CATERVA, 


t 


55 


Quflnui  ImiBltHffB     'f utibilesly  miidiciuii  et  sine 

uernilitate 


YiMk  uii^iai  ORdie: '  isa^akttdi;^  adi 


Fitpiior     ♦      •  •      •  '  • 

♦  *  •! 

*  ♦ 

*. 

BaCCUIS  I.  PiSTOCLKaVS. 

BA.  audiui  ffiisse  tteriinf»<i^9inv^  ^ 

u%iiiU  amufl^ccTftQB  a  patria  ^fuit; 


.        .        »        .      4i  I 

BA.  CoBu<krUe  [aedisj  scdpis,  agite  strenue  10 


Digitized  by  Google 


S§  P  L  A  Y  T  I 

Clhoaiachv  s.    Baccuis  II.  Sfiavos. 


CL.  •  • 

Sin  l^iociuimii  fdrle  conlnbitiliiiat  tibl, 
Videis  mercedla  qufdiibist  ptetAm  darl, 

Ne  isUc  me  aet^te  s^cUrere  jraJtiis.  15 

Ne  a  qnitqaam  mutferen  Alio  jmrcedem  AnimiiB 

Nisi  ab  se  nee  cam  quiqaam  limares  caput, 

♦  *  ^ 

♦  '  ♦ 

PL  •   .  •     •     •  • 

S(€ot)tct«Ueli  «iiii!lM^  qvld^nid^slniMililitliii, 

* 

S£.  Latrduem  saam^ui  i^uro  oitdm  jiendiUt.  20 

Quam  Mies  taurfni  lialiUnt,  qnom  liqn^scimt 
Petoft^  f erram  qM  1^  PL  4^itiB  itiM«te«stJ  f 
SB.  PraeiMitiMittJilfiD^ 

PL  oppidum     >     .     .     •     .  US 

Neqne  (id}lHi«fttiibdM^liA«rbhr(ir  gloria  (te^ 

BAGCHIJIBS:(BjiO,qHI8,  SoEOk),  t^liTOCLBBYl- 


meum,  suduitudo,  cibos,  gaudium. 


Digitized  by  Gopgle 


1 1 1-^11 


B  A  C  C  H  IJ)£  S. 


67 


Sine  te  amem  « 


■  • 


mqddoii  M  confedt  inne  unoT? 

* 

.  '  k./*  arg^ntum  hinc  facito.  ♦ 

♦         ..^^  ♦  - 

SO.    .    .    .    .    /   V    .    •    •     .  . 
BA«  Q«ldstbo<i]M»ti8estutta  taceas,  ^^oloqi^iirt  SQt 

:     '  .  hepidiz  licet.  35 
BAfi  l^qUim^fi^gicl^iiiAiieiia)  iUtii.fldtp  idM^fiii|i« 

V  •  '  soror. 
SOi  Pdl  ]iia|;is  metao  mifalininoiiQado     defuerit  ((pttot 
BA.  Pdl  ego  metao  lusdnioke     defuerit  edatio: 
S^ueiblMe.  VL  ^oldaguiiftidfiaiegmiiQM^n&retistffei 

*•    cogndmines?  •  • 

BA.  AUseriss  nihil  6aJ^  qnamumiilier.  PL  Quid  esse  di- 

'dsdfgmosf  . ,  \¥k 
Quid  iu  consilio  consuluistis  Y  BA.  B^ne.  PI.  Pol  hau 

merftlori^iiffifti .  .  ...^ 
BA.  Ernie  iu  me  orat  afti  qui  eaueat  iUqnemnt  hominem 
«•  F^peiimn 
Xd  istonc  mOitem:  ut,  nbi  emeritum  sfbi  sit,  se  reaeMt 


fi,  amatote,  hiiic  ciiidaa;  PL^^ditileitfeaM? 

Vt  rcuehatur  domum,  44 

^bi  ei  dedeitt  dpenui|  ne  liaaciUeliibfiftpxi^  ancUUAbL 


Digitized 


58  PLAVTl    ;i  llii^29 

Aam  si  liaec  habeat  aiinun  qwoA  ttH  r^iunerel,  facUl 

PI.  ybinimcishomotlf  BA.  km  hfc  credo  aderit.  s^t 

iMcMem  »put  nos  re^q^ 
Piilcrii  agere:  alqiie  is  duii  wahi  «6dMs  ibi  oigierl- 

Eadem  biberis,  eadem  dedero  tibi  ubi  biberis  siuimii. 
PL  VImw  MTWiibaMsl  blaliditia.  QA.  Quid  iamf 

PL  Quia  efittai  int^Uego,  50 
i>uae  (mej  imam  ezpMitfa  palombm:  tp<^i^U  liai:imdo 

*  aUa^^rberat. 

drbitror. ... 
Ha:  Qai,  amato?*  PL  l^iiia^  BAeoUay^MM^Mtao^ 
^  ilaftchaiiil  toum. 

BA.  Quid  est  quod  metuis  '/      tiM  lectna  lailitUm  a|^ 

.  Buesa^deatl^ 

'  •  • '     bestia.     '    '     .  *     *  165 

Nam  httf^a6tati  ndn  condacit,  miUier,  latebcoa^iocua. 
BA.  ^gomet  apui  iM  iaifMatolte  ftc«re  om^iaa  pr<(* 

•    •  ■      hibeara.  .  '  '  • '  * 

S^t  ego  apat  me    eaaa  ob  earn  rem^  mflea  qaom  ueniat^ 

lubi  .  . 

Qirfa,  quom  ia  adetla,  biife  arfbiqae  ban  fidet  qnisqiiam 

•       *  •  .  ^"^HT^ih' 

Tii  prohibebia  €t  oafcm-  apara  tao  aodaU  opcrim 

£t  ille  adueniens  timm  mcd  esse  am/cam  suspicabitur. 
<{iild,  amba^  ^pticaMil  PL  %tfa  iMaeo  aiuil 

•ttemofitid: 

Eadem  in  usu  atque  ubipieridam  fimim  ftcaleaia  suatj 


Digitized  by  Google 


f  l  dSk^-m        B  A  C  C^a  i.D  E  S.  69 

SO.  Qaid  ii»  bo  tecMtf  PL  QuCd  ego  tiiettfati|j^dg|t«s^ 
:  .  i>  ii  i' t'  €diile8c^ bomo  45 
Pteetme  in  fflkeftna,  «U  dtamit  dcsa- 

Ybi  pro  disco  damnum  capiam,  pro  carsura  dedecus.]  ^ 
aOii^iaeipMi0M  PL  Vhl      r  i|hw^pHtjpji^fli»Kfc 

^Uqiie  Mponat  in  munun  alliti  mOsL  pro  fieain  «anita- 

SMfgateiMiVkUiii,  f  r^lMgirfUfei^Mlllri^Ittty  X .  70 

Pro  Msta  talas :  prd  lorica  miltcmn  capiam  pdlliom ;  ' 
mi  pro  equo  i^ua  delar,  acdrtum  pro  scato  idcii- 

Apage  a  me,  apagc.  SO..'  Ah,  nfmlum  fcrus  es.  PI.  Mi'hi 
MiHvA-K'ti  >  -mm.  SO.  Malaci^itediis  jt&z 

J^quidem  ttbi  do  haae  ipanm.  PL  At  nlmliim  pr^ioaa** 
-'l:  .  •     '  •)     1  <>p€rdria.         »         '   .  ' 

BA.  Sin|ilBlO  me-am&rio. .  PL  Ytrom  ego  istnc  idcon  ad- 
v: '  \  J-    jiBi«]ieiii>iDiidite?.r    :  15 

BA.  H^ia^hfricagerest  m^Qs:  miles  quomlificadiieidat, 

Me  implcmri;.  <  PL  %iid  to  ttit       tti?  <  BAu  «tt  Utt 

Scid  {efi»}iq^d;iigo»  .PL.£l^go  pol  scio  quid  Aidtao.  s# 
L^:-  \  .  .    ':qvid.ilfi9  flA*  (^piA'^f  vi:: 

PL  Quid  b1  apntle  ettenUt^detaMto  prindtiiDi  antpo- 

r  :^  .or:!-:         .:•  -    Utb     •        '  '  A  .T' 

Fdrte  ant  cetiijfiitatflciittiaiiB  fieri  condlUbiilifl,  80 
idtetrega  tomMvidHMiV        i^tllle,al«HiM^-  i^^ 
.V  J  ,   >pida8ciim  lepidaidciibet 

« 

Digitized  by 


60  .  •   P  L  A  V  T I '    J  h^r^^l 

■«■*. 

\^bi  tu  lepfde  udles  esseiibi,  *iii^a  rosa*  mihi  di'clla'  <  •  * 
^Dito  qui  bene«il'«'  ^o«Uikeiie  ait  tibi  locmn  lepidum 

•  ^  s  .       -^^Jifea.'  ■»      vsr-fi  'fii.t; -li'VI 

PI.  Rapidus  flaoiuft       hie:  non  hac  t^ere  trtusiri 
-  •  ^»  potest.         '  '  ,  :u96 

Mbuinidaetteqaere.  PL  Ahmfnam^.  BA.  Qoiditftl 

.  -PL  Qoiaifltocinlecebrtfiiiu 
Fieri  dDpot^t,  aw  midlMr  MMw|ieHWftM«MiM«. 

BA  Age  igitnr^  eqaidte  pel  iialiiU  .ficio  jmi.  cauasi 

lUe  quidem  bene  abdAMti'iiiilhtt  ta  HtmiMy  ai  luta 

t  •         !'  Inbet.  •   •     .     •  90 

PL  ^dbue  aiitem  irfhlU  qui  nequeam  ing^o  moderari 

BA^  Quid  est  qnod  metaaaf  PL  Nfliilest:  nagae.  mu- 

'    lier^  tibi  me  eminciyar  . 
Vixm  wutky  tM  dedo  d^ww.  BA.  Lepidu'a.  ndnc  ego 

•  *tefacere  hdcnolo:  / 

Ego  gorori  meae  cenam  hodie  ddre  uolo  uiiticam: 
^tlMii^Seufdmiidpeboiialnttaflt^c^^  i  »B5 

Tii  facito  opsondtmn  nobis  sit  opulentura  opsdnium. 
PL  £go  opaoimbo :  nim  id  flagitiam  ait,  mea^te^ipc^tia 
I^t  (ipeimi  dire^ni  dl  id  tea  operw 

BA,  Ai  ego  nolo  dire  te  quieqnam.  PL  Sine.  BA  Sino 

<^     I      '  - -'eqiddMi^'aflliihetu''  -rn    -  "  ' 
f  rifetu'wmh^  PL  Prfna-lilc  'aderb  qiiim  te  juiiare 
'         ' '  ddainam,  100 


Digitized  by  Google 


Xl£&-r7&        BA£  CHIDES.  fll 

■ 

SO.  B^e  med  «cdpifl  iduenientem,  mea  soror.  BA. 

^dlta,diweierof 
80.  Qufe  pbeitiii  meo  qiddem  ttttmo  Ue  tlU  hodie  ene- 

nft  bonus. 

BA,  M4m  ille  qutdenist  tM  mmc^op^am  dibo  de  Mne- 

•Mochd^torer, 

Vt  hie  acciplas  pdtius  aamm  quam  hlnc  eas  cvm  milite. 
SO.  Cupio.  BA.  Dabitor  dperi.  calet  aqaa:  etmiu  hine 

intra  At  IpiQB;  it>& 

Kim  ut  in  nani  u^^Ws,  credo  timida's.  SO.  Ali^iiaatuni,, 

aoror: 

8teolhtcneacioqiItiirbaTe(co^pit]:  deaed4ii»8(liliic()« 

B A.  Sequere  hac  igitur  uie  intro  lotum,  ut  sedeti  la^itiii- 

i  dincm. 


Digitized  by 


:  [\         •  '  -  •    •{ 'i'*  ^A"-'i  •!{  ;  »•*;; /j:  til      ul  .''-i 

A,  h  Jl  .1  O  ll» 

 : '         "  ' .  **';«« 

LV.  lam  duduiri,  Pistocl^re,  tacitus  te  sequor 
iBip^eltBS^Wtiir^ilioeonifttdgeratf.     -  >     ^  110 
Nainqne  Ita  me  di  amenl^  4t  Lvciirgns  mlhl  qnidem 
Vldetur  posse  h\c  dd  nequitiatn  adducier.  '  "*  ^  * 
Quo  n^BC  ctpemis      hinc  ada<^rs4  uia  ' 
Com  tinta  pompa?  PL  Htte.  LV.  Quid,  hue?  qiiis 

istic  liahet? 

PI.  Amdr  Volaptas  Vdnus  Yenustas  Gaudinm  115 
locus  Liidiis  Sermo  Snduiiaiildtio. 
LV.  Quid  ti'bi  conraercist  cum  dis  damnosissumls? 
PI.  Mall  aunt  liojuiAea  qui  boBia  dicunt  male. 
Tu  dis  nee  recte  dfcia :  non  aeqndni  facia. 
LV.  An  ddas  est  ullas  Sudi^isaaiitio  ?  120 
PI.  An  ndn  patasti  esse?  h^m  quam,  o  Lude,  es  bar- 

baras, 

Quern  ego  sipere  ntnif o  e^navi  plus  qmim  Thalem. 

1 ,  stultior  es  birbaro  Potfcio, 

Qui  Untiia  natu  deorom  neacia  ndmina. 

LV.  Non  hfc  placet  mi  ornitiia.  PI.  NemoergdtlM  125 

Hoc  ddparauit:  mfhi  paratumst  quof  placet. 

LV.  EtUmmedaduorsiimeiordireargdtiaa? 

Qui  al  decern  habeas  Ifngnaa,  mntnm  ease  dddecet. 

PI.  Non  dmnis  actas,  Lnde,  Indo  cdnuenit. 

Magia  unum  in  meutemat  milii  nunc|  aatia  at  cdmmode 


Digitized  by  Gopgle 


12  23-61        BACCfl/IPES.  6^ 

Pro  dignitate  opsdni  haec  coiiciir^t  coquos.  131, 
LV.  lam  p^rdidiati  iiatqM  vntt  fttqiue  lof^im  vmnh-  >  ( 
Qui  tfbt  neqniqoaiiiMjlpe  tmuMmd'heaa^ : ' . 
PI.  Ibid(5m  meam  operam  perdidi  ci^o,  ubi  iu  iixwi:  ) 
Tua  disciplina  nacfluiii  prodest  nec  iibi.  USi 
LT.  Opra^gstnifidisttt.  PI  Odioate  nlUir^) 
Tace  dtqne  sequerc,  Lude,  rae.  LV .  Uluc  aia  uide:   . .  . 
IVon  paedagognm  i4nDU]iie,  aet  Ln^Hin  uocat.  \ 
PL  Non  pir  videtar  n^qne  ait  coiiaenUneiini, 
Quom  hie  intus  sit  et  [una]  cnfti  amica  ^dciibet  140 
Quonaquc  ausculetur  et  conuiuae  alii  ddcubent, 
•  Praea^nte  ibaa  una  pa^Aagogaa  At  aitt.  * 
L V.  An  hde  ad  eaa  re^  dpsanatmnst,  dpaearo  %  .  • 

PI.  Spcrat  quidem  anlmufi:  quo  duenat  dis  in  manust.  ; 
LV.  Tu  amteam  habebifl  3  11%  Qiitfiii«idebia^tiiin  aoiea« 
LV.  Immd  Deque  Jbabebia  n^q«e  fiinam ;  i  rqaaAm  d(H 

mum.  H(i 
PL  Omftte,  Lade,,«i:  cine  malo^  LV,  Qaidyciaemalo'l 
O  birathrniii,  yUbXn  aniiQ  ?  dt  ego  te  nssorp^  lubena, . 

[Viud  iam  nimio  multo  plu;^  quam  udlueraji^j 

Viiiaae  nimio  adtinat  iam  quam  oiaere.  160 

Magistron  qnemquam  dfacipnlnm  minitiiierf 

PI.  Iam  excdssit  mi  aetas  d\  mafiisterid  tuo. 

LV.  Nil  mdro  diacipuioa  milii  ease  plenoa  sdngainia: 

Val^na  adflictei  m€  nodnom  nirinm. 

PI.  Fiam,  iitego  opinor^  Hercules,  tu  autom  Linus.  16^ 
LV.  Pol  m^tuq  Jjia^jifi  ne  Pit^LO^uj^  tuis  iadm  iwfi^  . 
Teqneidpal^m»e9semdrt^omrenluUie      <  «. 

PI.  Satis  hfstoriarnmst.  LV.  IIic  uereri  perdidi^: 
Occfaans  hie  hoipost.  ecquid  in  ment^st  tibi 
PatrAntibieaae?  PL  Tibiego«ntiiiniUa«^oa^^^^  , 
LV.  Conp^dijipi  ^dejgo^haut  ibf tati  optibUe      ,  1^ 


Digitized  by  Google 


64  '  .  P  L  A  V  T  I     i     I2&a-U2  8 

Fecisti,  quom  klanc  nincta's  inpud^ntmi.       .  ^  ^ 

Pei4i»  mtgiiiter  1^  itteec  dooolty  ndn  ege. 

Nimid's  ta  ad  isttts      diMl{mIiiff  dddlior 

Quam  ad  ilia  quae  le  ddcui,  ubi  open^n  p^rdidL  1C& 

Sdepdl  fecisti  f urtimi  ia  uUiUm  mtlma^  ; 

Quom  isteA  fligttia  m£  i^aidtttit  pffimii, 

PI.  Istdctenas  tibi,  Liide,  libertds  datast 

4 

'  ♦     .      .  . 

.  1 

Brills  patria  sdlue,  quam  ego  bi^nnio  170 
Pofitquam  hiae  in  Ephesam  ibii  conspicid  lubens. 
Saliito  te,  uicfne  Apollo,  qui  aedibus 
Propinquos  no&trls  idcolis,  tienerdqae  te 
Ne  Nicobnlimi     sinu  nosthtan  seneni 
Prius  cdnnenire  quim  sodalem  nfderim  175 
Mnesilochi  Pistocl^rutn,  qnem  ad  epistalam 
Bfnesflocfaiui  miath  super  amicft  BiccUde. 


» 

PL  Minimst  me  nt  redeara  te  dpere  tanto  qua^sere^ 

Qui  abire  hinc  niillo  pActo  poadm,  af  Mlimt  ' 

Ita  m6  mdatiini  lantfi^idiictiiniqiie  iMnei '         *  180 

CH.  Pro  di  fnmortales,  Pistoclernm  cdnspicor. 

O  Pistoclere,  sdlue.  PI.  Salue,  Chriisale.    '  •* ' 

CH.  ConpdiidltoerbamdltataiiiftditfiliH. 

Venire  tu  me  gaildes :  ego  credo  tibi. 

Uospitittm  et  ceBam  pdllicere^  ut  cdnueiiit  IBB 


Digitized  by  Google 


n  3  9-416 


BACCBIDBS 


65 


Peregre  ddueiiienti :  ego  ailtem  aenturum  idnuo. 
Salutem  iibi  ab  iod^  aolidsm  nuntio. 

I 

Rogdbl8ineiiM«It:  n4mt  PI.  Nempe  vect<  mktf 

CH.  Istuc  uolebam  cc;o  ex  te  percontirier. 
PL  Qui  scire  poMum  *i  CH.  Nullas  plus.  PL  Qaenmam 

ddmodomf  190 
CIL  Quia,  si  ilia  inuentast  quam  amat,  uiuit  6i  ualet. 
I^i  non  inuenta  est,  minus  ualet  moribundiuqae  est.) 
AnifliAtt  amieft  aBiAiitl;  si  abest,  BilUua  eat. 
[Si  adest,  res  nulla  est,  Ipsus  est,  ucquiim  et  miser.] 
Set  til  quid  factitdsti  maudatis  super  ?  195 
PL  Bgone  Aty  quod  ab  illo  [me]  illigiaaet  ntatliit, 
Non  f npetratrai  Id  idnenieiitl  el  r  Mderem  ? 
Regidues  colere  miuellem  Acheninticas. 
CH.  Eboy 

An  unienisti  AkeUdenif  PI.  [Et]  Samldm  f|ntdem.  900 

CH.  Vide  qua^so  nequls  trdctet  illara  indiligens: 

Scis  ta  ut  con£ringi  uis  cito  Samium  solet 

PL  lamne  At  solea?  CH.  Dlee  libl  ea  nunc  est,  <$p- 

secro. 

PL  Hie,  ^xeontem  mc^  unde  aspexisti  mode. 

CH.  Vt  iitt&eeatlepidnm:  prtf xnme  niefniae  905 

Habitdt.  ecquidnam  merainit  Mnesilochf?  PL  Rogas? 
Immo  imice  nmun  pluromi  pendit.  CH.  Papae. 
PL  Immo  At  earn  eredis?  misere  amana  desiderat. 

CIL  Scitum  istuc.  PI.  Immo,  Clirusale,  en,  uoiildn- 

tolum 

Vmqnam  intermittit  t^pns  qnin  enm  ndminet.  910 
CH.  Tanto  li6rcle  melior.  PL  fmmo . .  CH.  Immm  hor- 
de dbiero 

Potltit.  PL  Nom  innitna  r^m  bene  geatam  andia  ori9  . 
CH.  Non  T^s,  aet  actor  mflil  cor  odio  aaucial  v 

Plavtts  11.       '  5 


Digitized  by 


06  PLAVTl  ua3(»~S4 

* 

Btiam  J^pidicnni)  qnam  ego  ttbulam  aeqne  airiiie  ipanm 


amo, 


Nullam  acqae  inuitus  specto,  si  agit  Pdllio.  215 
SetBdcehisetiamfdrtiistibiiiiBfidst?  Aogaa) 
Ni  ninctas  Yenerem  essem,  hinc  lanonen  dneerein. 
CH.  Edepdl,  Mnesiloche,  ut  rem  lianc  natam  esse  in- 

tellcgo, 

Qaod  am^  paratmnst :  qa6i  dea  Inueioitdst  opna.  ^ 

Nam  istdc  fo^tasse  aurost  opus.  PI.  PliOippeo  quidem. 
CU«  Atqne  eo  fortasse  iim  opiitt.   PL  Imino  etUm 

prina:  921 
Nam  iam  hiic  adueniet  miles  .  .  CH.  Et  mil^s  quidem. 
PL  Qui  de  dmittimda  Bdcchide  aurum  hie  jBjdgit. 
CH.  Adn^niat  quando  udlt  atque  ita  ne  aft  morae. 
Domfst:  lion  metuo  mfhi  nec  quoiqiiam  supplico,  225 
Dum  quidem  hoc  ualebit  pectus  periidia  me  am. 
Abifntro:  ego  hie  cnribo.  ta  tntns  dfcito 
Mnesilochum  adesse  Bacchidi.  PL  Faciam  ut  iubes. 
CTI.  Negdtium  ad  me  hoc  dttinet  aurdrium. 
Mille  6t  ducentos  Philippos  talimus  aAreos  230 . 

Ephesd,  qvos  hospes  d^hibnit  nostrd  aeni: 
Inde  ^go  hodie  aliquam  machinabor  machiiiam, 
Vt  aAmm  eefieiam  amiati  erilifUio. 
Set  fdiria  eoncrepult  ndatra :  quinam  eiit  feraa  9 


NicoBYi«ys.  Chrtsalts. 

NL  IboinPfraenm:  nfaaam  eeqnaenim  adiH^nerit  935 
Inpdrtiim  ex  Epheso  ndiiis  mereatdria. 

Nam  m^us  formfdat  dnimus,  nostrom  t4m  diu 
Ibi  d^idere  n^qae  redire  filiank 


Digitized  by  Gopgl 


BACCHIDEfS.  67 


,  CH.  Extexam  ego  illnm  pulcre  iam,  si  di  uolant. 
Haaddrmitandaauil:  dpiu  est  chniao  ChriLialo.  !M0 
Adiboliunc,  qucin  quidem  cuo  luhVic  faciam  hie  drieteni 
PbrUi:  ita  detondebu  aiiro  usque  ad  uiudm  ciiteni* 
Serada  aalutat  Nfoobvlam  Chrdaalua. 
NL  Pro  di  fnraortales,  Chrusale,  nbi  mist  fflias? 
CH.  Quin  tu  salutem  pn'mum  reddis  qudm  dedi?  245 
NL  Salu^.  setubinamstMiii^sUochiisI  CH.  Vinft,  valet , 
NL  Venftne?  CH.  Venit.  NI.  Edax,  as])er8f8tl  aquam. 
Benene  usque  uaiuit?  CH.  Pancratice  atque  alldetice. 
NL  Quid  bdc  qua  eavssa  earn  [hfnc]  in  Epheaam  misse- 

ramf 

Acc^pitne  auruni  ab  liospite  Archid^mide?  250. 

CH.  Hen,  cdr  mi  et  cerebrum,  Nicobole,  fmditor, 

Istiufl  hominis  ^bi  fit  qnomque  m&llo. 

Time  hdspitem  illnm  luJminas  hostcm  tuuin? 

NI.  Quldita,dps(  ( 10 licrclc?  CH.  (^ulaedepolcertoscio, 

Volcdniia  Lima  Sdl  Dies,  di  qudttaor,  255 

SccWstiorem  nullum  inluxere  alteram. 

NL  Quamne  Arcliidemidem?  [ii^m.]    CH.  Qaam,  in* 

qnam,  Archidteidem. 
NI.  Quid  f^cit?  CH.  Quid  non  f^citf  quin  tu  fd  mi 

rogas? 

Primtimdam  infitias  (re  coeplt  filio : 
Negire  se  dehlb^re  tibi  tiidbnlum  960 
Contfnuo  [ibi]  antiquom  hdspitem  nostrum  sibi 
Mnesilochas  adiKK^t,  Pelagon^n  aenem :  ^ 
Eo  praesente  homini  estteplo  ostendit  sAmbduni, 
Quern  tiUe  dcderas  dd  eum  ut  ferret  filio. 
NL  quid,  ubi  ei  ostendit  sumbulmn?  CH.  Infit  di- 

eere  26S 
Adulter inuui,  u6n  aerom  esse  sumbulum: 

Digitized  by  Google 


68 


F  L  A  Y  T  I 


U  3  a^r-^i 


AdiUterare  emu  iibat  rebus  ceteris: 
Qnotque  innoceilti  ei  diiit  contomdlM. 

NI.  Hab^tin  aunim?  id  [prfmuin]  mihi  dici  nolo. 

CH.  Postquim  quidem  praetor  r^copentor^s  dedit,  370 

Damnitiis  denram,  nl  eoactns  rMdIdit 

Mille     ducentos  Phflippos.  NI.  Tantuin  deJiibuit. 
€H.  Porro  etiam  aasculta  pugnam  qaam  uolaft  dare. 
NL  Stlirnqnid  porro?  hem,  Accipitrina  baee  nine  erft. 

Deceptus  sum :  Autoluco  huspiti  aurum  credidi.  275 
CH.  Quiu  tu  audi.  JNI.  Hem,  auidi  ingdniom hau per- 

noram  hdapitft. 

CH.  Foiilquain  aiirum  apstulimus,  in  naaem  conscen- 

dimus 

Domi  cnpientea.  fdrte  at  adsedi  in  stega, 
Dam  [m^]  cirenmspeeto,  dtqne  ego  lembvm  cdnapieor 
Longura  ^ps  tricone  radlefico  exornarier.  2b0 
ML  Periih^rcle:  lembnaiUemihilaeditktoa. 
Cllk  b  erdt  conmimifl  eom  hdspite  et  praeddnibm. 
NI.  Adedn  me  faisse.  fungnm  ut  qui  llli  crcderem, 
Qaom  mi  ipsum  nomen  ^ias  Archid^midea 
Clamdret  demptnmm  dsae  aiqiiid  erederem  ?  285 
CH.  Is  ndstrae  naui  1  embu  s  insidids  da  bat. 
Occcpi  ego  opserodre  eos  quamnam  r^m  gerant. 
Int^ea  e  porta  ndstra  oaais  adloitar. 
Vbi  pdrtu  eximus,  homines  remigid  sequi, 
Neque  aues  neque  aenti  citias.  qaoniam  senUo  290 
Qaae  r^s  gereretor^  niaem  extemplo  alAtalmni. 
Qaoniim  oident  not  Mre^  occeperunt  ratem 
Seruare  in  portu.   NL  Edepoi  mortali's  malos. 
Qoid  d^que  agitia  ?  CH.  Kdnram  in  portom  rfeipi- 

moo. 

NI.  SapicDier  factum  a  uobis.  quid  ilii  posteal  29a 


Digitized  by  Googl 


m  62-91 


B  A  C  C  H  I  D  E  S. 


CH.  Readrsionein  ad  terrain  faciuut  uesgeri. 
NL  Awiffi  h^rde  auferre  udluere:  ei  rei  operim  da- 

bant. 

GH.  Non  me  fefellit,  sdnsi :  eo  exauimatus  f oL 
QaonUm  uidenms  aAro  inaidias  fieri, 
Capimda  eonailiiuii  edntiiiiio  [hoc] :  poatridle  300 
Auferimns  aurum  omne  [ilIiFn]  illis  praescntibaa 
Palam  itque  aperte,  ut  lUi  id  factum  sciscerent. 
KI.  Scitehdrde:  cedo,  qaidilli?  CH.  Triatetfllco, 
Quoiiiam  ^xteraplo  a  portu  I're  nos  cum  aur6  uident, 
Subducunt  lembum  cipitibus  cajisdotibus.  305 
Nofl  apQl  Theotinntin  omne  adnun  depo8foimii«) 
Qui  illlc  sacerdos  ^st  Diaiiae  Ephesiae. 
NI.  Quiistfc  Theoiixnast?  CH.  MegalobuAi  miiia, 
Qui  nunc  in  Epheaoat  Eplieaiia  cariaaiuttiia. 
NI.  Ne  ille  herclc  mihi  sit  multo  tanto  c&rior^  310 
Si  med  illo  aoro  tdnto  circamduxoriU 
CU.  Quin  in  eapae  aede  [deae]  Diai^ae  cdnditiunat : 
Ibidem  pnplicitna  sdrnant.  NL  Oecidiatiame: 
Nimio  hic  priuatim  seruaretur  rdctias. 
Set  ndne  [liac]  attaliatia  inde  anri  domomf  316 
CH.  Immoetiam:  nemni  qaintom  attulerit  A^io. 
NL  Quid  I  nctfcis?  CH.  (^uia  Mnesilocliiis  noctu  cUn- 

culain 

Den^nitad  Theotiiniun;  nec  milil  erddere 

Nec  quoiquani  in  naul  udluit.  eo  ego  ndsclo 
Quantum  illim  attalerit:  ndrum  hau  permultum  dttnlit. 
NL  Etidm  dimidiam  c^naea  ?  CH.  Non  edepdl  aeio :  331 
'    Verum  liaut  opinor.  INI.  Fertne  partem  tertiara? 
CH.  Non  iiercie  oj)iuor :  uerum  ucrom  neacio:  ' 
Prof^to  de  anro  nil  aeio  niai  n^aeio. 
None  tibimet  illuc  naul  eapiundum&t  iter,  326 


Digitized  by  Google 


70  PLAVTI'       U3  92—121 

Vtillut  reportes  aiirum  ab  Theotimd  domoiiL 
Atqueheuuta,  NL  QaidmB?  C¥L  Annlmn  gaatf  tid 
Facito  lit  memineris  f^rre.  NI.  Quid  opust  anulo  ? 
CIL  Quia  id  siguomst  cum  Theotimo,  qui  earn  illi 

idferel, 

Ei  admin  Qt  reddat  NI.  M dminero,  et  rect^  moaes. 
Set  istic  Theotimas  dfaesnest?  CH.  Ktiam  rogaa?  a31 
Quine  bibeat  aoro  n6eeiB  aiippact&iii  solara? 
NI.  Qnorftafaatiditi  CH.  TAntaa  dinttiis  habet: 
Nescit  quid  faciat  aiiro.  iNI.  Mihi  dolt  nelim. 
Set  qui  praesente  id  adnun  Tbeotimd  datmnat?  335 
GH.  Popnld  praesente:  ndOnst  Ephesi  qidii  sdal 
M.  Istuc  sapieuter  sdltem  fecit  fiiius, 
Qaom  diniti  bomini  id  aunun  fleraandum  dedit: 
Ab  ei  Ucebit  qnimnf  a  snbite  sAmere* 
CH.  Immo,  ^n,  tantisper  numqaam  te  mordbitur,  ^ 
Qain  bdbeas  illat  qnd  die  iliac  u^neria. 
NL  Cens^bam  me  ecfingiise  a  nita  mdritiuna,  ^ 
Ne  ninigarem  tindera  hoc  aetatfs  soiu  x. 
Id  [i&m]  mi  atrnm  nelim  bau  licere  inteilego; 
Ita  b^Ilna  boapea  f^cit  Arcbid^midea.  3#5 
Vbi  nunc  est  ergo  mcus  Mnesilochus  filius? 
CH.  Deoa  dtque  amicos  iit  salatatum  4d  forum. 
NI.  At  ego  bine  abeo  lUnm  nt  cdnneniam  quantum 

potis. 

Cn.  Illest  oncratus  recte  et  plas  inatd  uehit. 

Exdraa  baec  tela  ndn  male  omnind  mibiat,  350 

Ttamintem  erflem  topera  facerein'filiura. 

Ita  f^ci,  at  auri  qnintum  uellet  siimeret^ 

Qaantom  aiUem  labeat  rMdere^  at  reddAt  patri. 

Sen^in  Epbeaom  [bine]  fbit  aarum  arc^aaere: 

Ilic  nostra  agetur  a^taa  in  malacum  modum^  35d 


Digitized  by  Gopgle 


U  3m-mi  10  BACCHIDES 


&  qniieni  hie  rellnq  vet  n^qite  seeum  abduct  aenex 
Med    Mnesilodminl  qii4s  ego  hie  tiirlMa  dabo. 

Set  qnid  faturamst,  qudm  hoc  senex  rescfaerit? 

Qiiom  Be  ^xcacarriase  fllac  firuatra  acfaerit 

Noaqne  adnmi  abmaos,  quid  mflii  fiet  p6atea?  36D 

Credo  hercle  adueniens  nomen  mntabit  inihi 
Faci^lque  extemplo  Cruciaalum  me  ex  Cbruaalo. 
Auffigero  herele,  af  magis  vaaiia  ii^rit. 

Si  ero  repraensus,  mdcto  c^^o  ilium  infortunio: 

Si  illi  aunt  airgac  ruri,  at  mihi  tergilm  domiat.  365 

None  Ibd:  erill  fOio  hane  fabrieim  dabo 

Super  aiiro  amicaque  cius  iiiueuta  Bdcchide. 


L  T  9  T  a. 

Pdndite  at  que  aperfte  propere  Mnuam  hane  Ord^  dp* 

secro : 

Nam  equidem  haat  aliter  esse  duco :  qoippe  quo  nemo 

A^nenit 

Nisi  quern  spes  rcliqucrc  omnes  esse  ut  frugi  pdssict.  370 
B^cchides  non  Bdcchidea,  set  Bdcchae  sunt  ac^rrumae. 
Apage  iataa  a  mi  aororea,  quae  hdminnm  aorbent  ain* 

guinem. 

Omnia  ad  pernieiem  iustructa  ddmus  opime  atque  dpi* 

pareat: 

Qna^  nt  aapexi,     continno  cdntnli  protinun  In  pedea. 

Kgoue  ut  ha^c  conclusaa  gestem  cldnculum  V  ut  celcm 

patrem,  375 
Platodere,  tik  flagitia  ant  dinnia  ant  deaidiibnk? 

[Quibos  patrem  et  me  teque  amicoaque  omnia  adfecUs 

tuoa 

!• 


♦ 


Digitized  by  Google 


72  PLAVTI  uil  11-17 

Ad  probnna  damnAm  flagitium  adp^ere  «i 

dere.] 

Neqae  mei  neqne  taitedintuspuditumstfactis  quaefacis: 
Qaibas  tamn  jiatrdiii  meqiie  una  amicoa  adfinia  laoa  380 
Tia  [tu]  infaniU  feetati  g^rnUfignIoa  f  igiti. 
[Nunc  prius  quam  nuilum  istoc  addis  c^omst  iam  dicim 

patri*] 

1M  me  hanc  cdpam  d^molibor  Um  et  aeni  f adftn  palam, 

emn  ex  lutolento  coeno  prdpere  hinc  eUcidt 

foras. 


Digitized  by  Googl 


m  2 1—16 


BACCIIIDES 


AGTVS  IIL 

MlfBSJLOCHYS   (CVM   PRU  IS  fi  ^Vis). 

Multimodii^  meditdtus  egomet  m(5cum  sum  ct  ita  esse  dr- 

bitror:  385 
Hdndiii-uiiico  qnist  aniicas  Ita  utl  iionien  pdssidet 

Ni'si  deos  ei  nil  praestare :  id  opera  cxpertns  sum  ^sse  ita. 
Mim  ut  mEphesom  hinc  ibii  (iioc  factumst  f^rme  abhiuc 

bl^imiiiin}, 

Ex  Epheso  hnc  ad  Pfstoelernm  meum  sodalem  Iiteras 
Missi,  amioam  at  mi  inneniret  li liccliideni.  ilium  int^U 

lego  390 
Inaeiiitae,  nt  m^t  mi  aenios  nAntiaiif  t  Chrdsaliia. 
Ctfndigne  is  quam  t^chnam  de  auro  aduorsom  meum  fer 

eft  patrem, 

"^t  ndhi  amantt  cdplm  easel,  [a^qnoni  video  Id  r^ddere. 

Nam  pol  mco  quidem  dniino  ingrato  hdmiue  nihil  Inpcn- 

siust. 

liUelkctorem  amftll  aatiiiat  quian  relinqiii  b^eflcam.  S96 

Nfmio  inpendit^sum  praestat  to  quam  ins^ratum  di'cier. 
Ilium  laudabimt  boni:  Ixuuc  eiiam  ipsi  culpabi!iiit  malt. 
Qnd  me  caiisaa  migis  eum  cura  ease  a^quomat:  obuigi- 

Uto  opust. 

Niine,  Mneailoche,  specimen  specitur,  niiuc  certamen 

c^niitar, 

Sfane  necoe  at  ^sae  oportet:  mfloiy  boms  qaoiqaoC 

modi:  400 


Digitized  by  Google 


« 


74  PLAVTl  m  8 17— 315 

iiistus,  iniustus:  malignus,  Mrgas :  [trfstiB,]  cummodiis. 
Caue  sis  te  supcrarc  seruom  sferis  faciundtS  bene. 
'   y  tut  eris,  moneo,  hant  celabii.]  irii  eccos  «ideo  inc^dere 
[Mei]  patrem  sodilui  et  ma^strnm:  aAscidtalHi  bine 

quam  rem  agant. 


Ltdvs.   Fhiloxbnts.  Mbtbbilochvs 
(cth  pediseqvis). 

LV.  Nunc  experiar  sitne  aceto  tibi  cor  acre  in  p^ctorc : 
S^uere.  PH.  Quo  sequdr?  quo  docte  nAncme?  LV* 

Ad  illant  q«a^  tmun  406 
Perdidit,  pessiim  dedit  tibi  ffliuni  uiiice  luiicuni. 
PH.  Heia,  Lade :  leniter  qui  aa^iunt  aapiunt  magia. 
Minus  mirandinntt  fllaec  aetaa  afquid  flloram  facit  409 
Qudm  si  non  facidt:  feci  ego  istaec  itideminadulescentia. 
LV.  Hei  mibi,  jbeimiln',  perdidft  ilium  istaec  adsentitio 
Nam  Opaque  te  esaet,  ^go  ilium  h^berem  rectum  ad  Inge- 

niiim  bonum  : 
IN  line  propter  te  tiiamque  prauos  fdctufi  est  fidiiciam 
Pistoeler,na.  MIS,  Diinmortales^meumaodalemhicnd* 

minat: 

Qu{d  hoc  negotist  Pisteclerum  Ludos  quod  erum  Um 

ciet?  415 
PH.  PadUaper^  Lude,  ^atlubidohrfmtm  ntoaninH^rfp- 

sequi: 

lam  iderit  tempua  qudm  aeae  etiam  ipse  dderit.  morto 

geras: 

Dum  caucatur  pra^ter  aequom  ncquid  delinquit,  sine. 
LV.  Aon  fiino  neque  ^quidem  me  uiuo  ilium  conrumpi 

sinam. 


Digitized  by  Google 


m  3  16-41       BACCHIDES.  75 

Sit  ta  qui  pro  ttm  c^Qrnmpto  dids  cnufMnii  ffllo,  ^ 
j&ademne  erat  liaec  dkefplina  t(M,  qnom  te  tdnletcAit 

eras  ? 

N4^go  tibi  hoc  amiis  oigiiiU  foiise  primiB  edpiae, 
Dlgftam  longe  a  paMagogo  p^em  nt  ecferrea  a^bna. 

id  quoni  optigerat,  hoc  etiam  ad  malum  ircessebatdr 

malum; 

itt  dladpiiliis  4t  maglster  p^rhibebantnr  iDprobi.  435 

Ante  solem  nfsi  [tu]  exorientem  fn  palaestram  ucneras, 
Hau  mediocris  giimnasi  praefecto  poenas  peuderea. 
f  bi  cnran  hctindo  disco  hiata  pngllatu  pila 
Sdliundo  scse  cxercebant  md^is  qiiam  scorto  aut  sduiis. 
[Ibi  suam  aetatem  ^tendebant^  ndn  in  latebrosis  locis.J 
inde  de  hippodrome  it  palaestra  AM  reiieiiiaa^  domam, 
CiBcticulo  praecmctus  in  sella  aput  magistram  adsi- 

deres:  432 
Qadm  libmni  leger^^  ai  [in]  una  p^caviaaea  aAIlaba, 
Fleret  corinm  Urn  macaloaiim  qnimat  nntricfa  pdllnm. 
MN.  Frdpter  me  haec  nunc  meo  sodall  Jici  discrucidr 

miaer:  435 
innocena  aospfUoiietii  hanc  at&atinet  canaai  mea. ' 
PH.  Alii,  Lude,  nunc  sunt  mores.  LV.  Id  eqaidem  ego 

certd  acio. 

Nam  dlim  populi  prfaa  honorem  cdpiebat  anffrigio, 

Qndm  magistro  desinebat  <5sse  dicto  obo^diens. 
At  nunc,  priua  quam  aeptuennis  ^st,  ai  atdngas  eum 

manu,  440 
Extemplo  puer  paedagogo  tdbala  disrnrapft  caput.  * 
Qadm  patrem  adeas  pdstulRtiim,  piiero  sic  dicit  pater: 
^Ndater  eato,  dum  te  poteria  d^f enaare  iniuria/ 
Prduoeatar  pa^dagogns:  *^ho  senex  minunii  prcli,  444 
Ne  ittigas  puerum  ifitac  caussa,  qu4ndo  fecit  atr^ue.' 


r 


Digitized  by  Google 


9 


76  PLAVTI  UJ3  42-^ 

jnagister  qudsilucerua  uocto  expretus  liuteo* 
itnrilUnclikredielo.  hdciae  bic  pactil  poteai 
inhibere  inperitim  magiater,  sf  ipsas  primttfl  ntpnlet? 
MN,  Acris  postoldtio  liaec  est:  quom  iiuitts  dicta  in- 

M Ira  aoBt  dI  Ffatoelenui  LAdum  pugnia  ctetodit  450 

LV.  Set  quia  Iiic  ei^l  qaem  aat^Btem  uldeo  ante  dstium? 

o  Piiildxene^ 

Deoa  propitio*      uidere  quim  ilium  [ban]  mavelldni 

mi  hi. 

PH.  Quia  illic  eat?  LV.  Mnesilocbua  gnaU  tuiaodalia 

{blcquidemat]: 

Ilaut  coBsimili  ing<5nio  atque  illci^t  qui  in  lupanaii  ad- 

cubat* 

Fi&rliiiialiim  Nicobolani,  qui  iUmn  prodoxU  aiM.  455 

PH.  Stiuoa  sis,  Mneailocbe:  aaluom  te  dduenire  gau- 

deo. 

HN.  Oi  te  arnent,  Pbili(xene«  LV«  Hie  enim  lite  pro* 

dnetilatpatri: 

in  mare  it,  rem  familiarem  curat,  custodit  domum : 
6paeqaeDa  obo^dienaqueat  mdri  atque  inperiia  palris, 
tSLm  meum  maldm  promptare  mdim  quampeedllum.  460 

PH.  Quidum?  LV.  (^uia,  malum  si  promptet,  indies 

iaciit  minus. 

Hie  sodalis  Pi'stoclcro  iam  puer  puero  fiiit: 
Trfduom  non  interest  aetatis  ut  maior  siet: 
Y<hnim  Ingeniom  pUa  triginta  [buicj  innia  maioa  quam 

dlterist. 

PH.  Cine  malum  et  conpcscc  in  ilium  dicere  iniuste. 

LV.  Tace:  466 
StAItua  es  qui  ilK  male  aegre  pitere  did  qui  facit. 


Digitized  by  Google 


m  i  63-86  BACCHIDES.  77 
MN.  Quid  sodalem  meum  castigas,  Liide,  diacifolum 

LY.  P^t  ttU  BodiUi.  MN.  Ne  di  •ferint  LV.  Site 

estutloquor: 
Qilin  ego  qaom  peribat  nidi,  u6n  ex  audito  irguo. 
MN.  Qnldfactemat?  LV.  MereMeem  indigne  d^perit 

MN.  Nontiitaccs?  4T0' 
LV.  Ac  quae  acerrume  adstuosa  apadrbet,  ubi  qaemque 

3L\.  Vbieamulierhdbitat?  LV.  Hie.  MN.  Ynde  esse 

eamaiunt*^  LV.  !^xSamo. 

MN.  Quia  i^ocator?  LV.  B4cchis.  MN.  Erraa,  Lude: 

eg0  omneiii  r6m  ado 

Quern  id  modumst:  ta  Pistoclerum  fiisa  atque  insontem 

Arguia. 

Vim  ille  tinieo  et  b^nmiolentl  mo  aodali  sddulo  475 
Kdm  mandatam  exequitar:  ipsas  n^que  amat  nee  tu 

er^dnaa. 

LV.  itase  oportet  r^m  mandatam  g^rere  amid  aMulo, 

Vt  ipsus  in  gremio  aiisculantem  mulieremtenedtsedenaf 
NiiUon  pacto  r^s  mandata  pdteal  agi,  niai  iddatidem 
Ad  papillaa  mattua  ferat,  kbra  4  labria  nusquam  a6ferat7 
Nam  alia  memorare  quae  ilium  ficere  nidi  dispudet :  -4^81 
Qu<$m  maaum  sub  ueatunenta  ad  corpus  tetulit  Bdcchidi 
M^  praeaente  ndque  pudere  qnfcquam  *   *  *  *  * 
Mflii  discipulus,  ti'bi  sodalis^peiiit,  huice  fi'Iius :  484 
Ndm  ego  illam  perisse  dice,  qnoi  quidem  pcriit  pudor. 
Quid  opust  uerbia  ?  ai  dpperiri  a^m  panUap^  mode, 

[OH]  illiaa  fnspeetendi  nd  ^sset  maior  cdpia, 
Plus  uidissem  [iniserj  opinor  quim  me  atque  illo  aequdm 

foret 

MN.  P^rdidiiti  m^  aodalia.  ^gone  [utj  iUam  mOlterem 


Digitized  by  Google 


78 


PL  A VTF 


.  m  3  86—4  13 


Cdpitis  non  perddm?  perire  m6  malis  malfm  modis.  490 
Sitin  at  quern  ta  babe^  fideiem  Ubi  aut  quoi  credas 

LV.  Yiden  ut  aegre  patitar  esse  gndtum  conramptum 

tamn, 

Sum  aodalem,  vt  fptna  aete  erAdat  aegriCddiiiel 

PH.  JVlncsiloche ,  hoc  tecum  dro  utillins  inimum  atque 

ingenium  regaa. 
S^a  tlbi  aadtflem  et  mi  [autem]  filiimi.  MN.  Factum 

uolo.  495 
LV.  Mdiufi  molto  me  quoque  una  cum  illoc  hie  relin- 

querea. 

PH.  Idfatim  BiiieaOodio  entaeal.  LV.  Cdncaatiga  bo- 

minem  probe, 
Qui  dedecorat  md  te  amicum  atque  dUoa  flagitifa  aula. 
PH.  iu  ie  ego  hoc  onua  dmne  Inpouo.  Ldde,  sequere  hac 

me.  LV.  Sequor. 
MN.  Inhnidoremniineutrnmcredimmagia  500 
Sodflemne  etae  an  BiceMdem  incertum  dd  mo* 

dumst. 

lUam  ^xoptauitpdtiua?  babeat:  dptumest. 
Ne  iUa  fflut  herde  cdm  malo  fedt  auo: 
Nam  raihi  diuini  nnraquain  qiiisqnam  cr^duat, 
Ni  ego  illam  exemplia  plurumis  planeque  amo. 
Ego  fixo  hau  dicet  ninetam  quern  deluaserit :  506 
Nam  iara  domum  ibo  atcjiic  aliqiiid  subrupiam  patrL 
[Id  isti  dabo.  ego  istauc  miiltis  ulciscar  modis.] 
Adeo  dgo  tilam  eogam  uaque  dt  mendieet  mdua 

ter.  508 
Set  sitin  ego  animum  m^nte  sincere  gero, 
Qui  ad  bdnc  modnm  baec  bic  quad  fntura  fibulor  f 
Amo  hdrde  opinor,  ut  quod  pro  certd  sdmn: 


Digitized  by  Google 


Ill  4  14-30  BACCHIDES. 


TO 


Verum  quam  ilia  umqaam  de  mea  pecunia 
Ram^nU  fiat  plumea  prop^mr, 
Mendfcmnnialiniiii^iidlcandoiiiiicere.  514  ' 

[Sed  autem  (|uam  ilia  umquani  meis  opuleotiis 

'Ramenta  fiat  grauior  aut  propcDsior, 

Moxi  me  malim  ezcntciatimi  iiiopia«] 

NmnqQam  Mepol  uluoiii  me  fnridebit ;  nim  milii  515 

Decri^tamst  renamerdre  iam  omne  anrum  patri. 

Igiftur  mi  inani  atqne  inopi  aobblandibitiir 

Tmn  qn&m  niliilo  plus  [Ad  raam  rem  flint]  r^feret, 

Quam  sf  ad  sepulcrnm  mdrtno  dixit  los^os. 

Prof^cta  stabiles t  me  patri  auram  reddere.  520 

« 

Badem  ^orabo  CbrdiMlo  caius4  mea 

Patdr  ne  noceat  neu  qaid  ei  sasc^iiseat, 
Mea  caussa  de  auro  qadd  eum  ludiiicatus  est. 
Nam  ilU  a^aomat  me  consdlere,  qui  cauasA  mea 
MendAdmn  [illut]  dMt.  vos  me  a^qaiminL  525 


80 


P  L  A  V  T  I 


UI  5  1—6  11 


ACTVS  Ull. 

PiSTOCLBRVS.     MnESILOCUTS.  . 

PI.  lie  bus  aliis  dnteuortar,  Bdcchis,  quae  raandds  raihi: 
Mnesilochum  ui  reqniram  atque  at  eam  m^cam  ad  tc  ad- 

dacim  srand* 
N&m  fflnt  anlnms  m4n9  miratiir,  •!  <  me  tetiftt  nftnthu, 
Quid  remoretur.  ibo  at  uissam  hue  ddeum,  sifort^st 

domi. 

MN.  .RMdIdi  patri  [meo]  onme  aanmi.  nAnc  ego  ffliin 

uelitn  630 
Cdnuenire,  pdstqaam  iuakiis  sum,  contemptriete  memt 
S^t  neniarn  mlhi  qnim  graaate  dedft  pater  de  Chruaab; 

V^rum  postremo  fnpetraui,  ut  nequid  ei  suscenseat. 
FX.  Eatne  hi€  meus  sodilisl^  MN.  £atiie  hie  hdatia  quern 

aspieidmeaaf 

PI.  Certe  is  est.  MN.  Is  ^st.  PI.  Adibo  ccSntra  et  con- 

tolldm  gradum.  Oldst 

^ilaoa  ais,  Mneafloche.  MN.  Salae.  Pi.  SAluoaqnofli 

peregre  ddnenis, 
Ccna  detar.  MN.  iSon  placet  mi  cena  quae  bll^m  mooet 
PI.  Mdmqvae  adaenieDtia^gritadoobi^ctaat?  MN.  At- 
que ae^inuia. 
Pi.  Vnde?  MN.  Ab  homine  quern  mi  amicum  esse  arbi- 

trataa  sum  totidhac. 
PL  Multi  more  iato,  Itqae  eiemplo  iilaoiit,  quof  qaov 

c^nseaa       '  640 


Digitized  by  Googl 


m  6  12-32  BACCHIDES 


81 


Esse  amicos,  reperiuntur  fUn  falsimdniis, 
Lfngna  factidsi,  inertes  ^pers,  sublesti  fide. 

]\ulluii  e&t  quoi  non  iiiuideaiit  rem  sccundtm  optm- 

gere: 

Sfbtipet  ne  ianidedtiur  ipsi  ignAuia  recM  caueat. 

MN.  j^depol  ne  tu  ill^Sniiii  mores  perquam  meditate 

tenes.  545 
etiam  miiim  hoc  ^  ingenio  milo  maliim  InaeaidPit 

8110 : 

INulli  amici  sunt,  inimicos  ipsi  ju  sese  omnis  habent. 
Atque  i  86  qaom  fruatrant,  frnstrari  iliog  atolidi  existn- 

maal 

Sicut  est  hie  quern  esse  amieum  ritus  smn  atque  ipsus 

8um  milii: 

tile  quod  in  86;  ftdt  adcnratiuti  hibnit  quod  poas^t  mali 
Fdceret  in  me,  incdnciliaret  cdpias  omnis  iiieas.  551 
PI.  iaprobuoi  ktiiBC  ease  oportet  hdminem.  MN.  Jiigo 

Ita  ease  Arbitror. 
PI.  Opsecro  hcrclcj  eldquere  quis  is  est?  IVIN.  B6ie» 

nolens  ttiuittibi: 
Him  ni  ita  esset,  t^emn  orarem  nt  qndd  potesses  ei  mali 
Ficere  faceres.  PI.  Die  modohomlnem  qui  $it:  sinon 

iecero  555 
tA  male  aliqno  picto,  me  esse  diciio  ignaolssnmnm. 
MN.  Ndqwn  boimst,  vernm  h^ele  amicus  ^al  tibi. 

PI.  Tantu  magis 
Die  quia  eat:  neqUam  hdminis  [polj  ego  piroi  pendo 

grdtiam. 

MX.  Video  uon  potesse  quin  tibi  ^ius  nomen  doqnar: 
P  is  toeler  e,  p^didisti     sodalem  f unditw.  560 
PL  Quid  iatuc  est?  MN.  Quid       miasine  egodd  te 

enJBpIieso  epistulam 

PLAVtVS  IL  6 

y 

Digitized  by  Google 


82  PtAVTI/UlG  33—1111  1  7 

S&per  arnica,  at  mi  iaaenlres?  PL  ViUor  factual  ei 

BBK.  Q«it  tiW  nm  moretrlciim  aUarom  ^rat  Atheult 

c<5pia, 

Quibttscom  kaiberea  i^m,  niai  com  iila  qiuim  ego  mandaa* 

a&ntibl 

Occuperes  tute  [ipscj  iiniare  et  mi  ires  consultiim  male? 

FI.  SiUiwiesI  MM.  Hem  r^ppm  onmem  ex  tuo  «a- 

giatro:  B^nega.  6€6 

P^rdidisii  me.    PL  liitiamnc  ultro  ivLiH  mc  prolectis 

probris'^ 

MS.  Quid?  amaa  Bacdiiddni.  PL  Diiaa  ergo  hiclntoa 

eccas  Bdcchides. 

MN.  Quid,  duae  ?  PL  Atque  ambds  aorores.  MN.  Lo- 

fverb  Buc  BBgia  acioM. 

PL  Pdstremo,  si  p^rgis  paraam  milii  fideni  arbitrarier, 
Tt^llam  ego  ted  in  cdlliim  atque  iBtro  hiuc  auferam. 

MN.  Ifflinioib<(:  maae.  571 
PL  NdB  maBeo  Beque  t&  nieliabebis  filao  su^ectiin. 

MN.  Sequor, 


PaEASITTS  (cVM  PVBRo).  PiaTOCLBRVS. 

PA«  Pav«i(ttta  ego  ami  hdnrfBis  nequam  atqae  (n- 

probi, 

J)iilitia  qsi  aailcam  a^eom  aBcxit  ^  Saaio. 
None  me  ire  iBsaH  id  earn  et  pereoBlirier,  675 
Vtnim  aumm  reddat  innc  eat  aeciim  semBL 
Tu  dudiuB,  puere,  edm  iUac  Baqse  iaii  aeaml  r 
Qoae  hanim  ant  aedes,  pAlta :  lAf  aeitflaniidfaib^ 
Rec^din  bine  dier^te  f  ut  polaat  propadiom* 


Digitized  by  Googl 


10118-2  20     BACC  HIDES. 


88 


Comcsse  panera  iris  pedes  latum  potes,  580 
Foris  piiitare  niseis,  ecquis  in  aedibast? 
Hettt,  ^cq«ii  hie  eit  9  ^qvit  hoc  mptadt  tfttfmn  ? 

Jblcci 111  exit PL  Quid  Istuc  ?  i^mc  ititaec  est  pul- 

[Qoid?]        4e  nulla  crux  igitst^  qui  ad  irtikilc  mo- 

dmn 

Alieno  airis  tvas  extentes  dstio  i  585 
Foris  paene  eclregfoti.  qaid  mmo  vis  tibf  f 

FA.  Adul^scens,  salue.  PI.  Silae.  tetqaemqua^- 

ritas*^ 

PA.  Bacehidem.  PL  Vtramne«rgo?  PA.  Nflteio 

Bfat  Bieehidem. 
Faucis  me  missit  miles  ad  earn  CleomaciittS) 
Vel  ut  dacentos  PhUippos  reddat  adreoa  590 
Vel  vt  hfne  III  Bhtlafld  Mdle  eal  aecdm  Benal. 
PI.  INon  ft:  negat  esse  ituram.  abi  et  renuntia. 
AUam  iUa  amat,  MB  flteii.  doc  le  ab  a^diboa. 
PA.  Nimis  (racande.  PL  At  acln  quam  iracandda 

siem? 

Ne  libi  [polj  haa  longc  ds  ab  infortdniost :  596 
Ita  d^tifrangibala  ha^c  mef a  manibas  g^stiant.  ' 

PA.  Quom  ego  huins  uerba  iuterpretor,  mihi  cdui- 

tiost 

Ne  ndef  frangibala  ezcAatit  ex  malfi  meli. 

Tuo  ego  istaec  i^itur  dicam  illi  perfculo. 

PL  Quid  9^  ta  V  PA.  Ego  iatoc  iUi  dicam.  PL  Die 

iDiM,  600 
Quis  tus?    PA.  illius  sum  mtegumentum  eur- 

poria. 

Ncqaam  dase  oportet  qaof  tarn  fntegamentoai 

(Dprobamst. 

6* 


Digitized  by 


m  PLAVTI        mi  a  2i--d  10 

FA.  SnfBdtus  ille  hue  u^iiiet.   PL  DiMromptum 

velim. 

PA.  Numqm'dois?  PI.  Abeas:  e^erlterfaetdstopas. 
PA.  Vale,  d^tifraugibule.  fL  Et  to,  integameB- 

Mni^iiale,  606 
In  emn  ha^  reueBit     loemn  mt  q«ld  cdmllf 
Dem  meo  sodali  siiper  arnica  nesciam: 
Qui  iritas  remuneriiul  omne  aurdm  patri, 
Neque  ndmniiis  nllvst  qui  reddatnr  Buflitl. 
Set  hue  concedam:  ndm  concrepuenint  fores.  610 
Muesilochiis  eccum  ma^stua  progreditur  foraa. 


MnESILOCHVS.  PiSTOCLEEVS. 

0 

MN.  Fetulaus,  proteruo,  fracando  dnimo,  indomito,  in- 

-  cdgitato, 

Sine  modo  et  mod^tia  aom ,  aine  bono  tore  itque  ho- 

nore,  '  ♦ 

incredibilia  inpoaque  animiy  inamabills,  inlepidus  uiuo, 
MAlenolente  g^nio  gnatiia :  pdatrano  id  mihiat  qudd  nolo 

aUis.  615 
N^quior  nemo  quisqudiust  neqae  indignior 
Qaoi  di  bene  facUnI  nee  qnem  homo  aut  amet  ant 

ddeat 

Inimicoa  qaam  amicos  habere  aequiust  me: 
Halda  qnam  bonda  par  magiat  me  imiire. 
•  I  dmnibna  probris,  quae  fnprobia  niria  690 

Di'gna  sunt,  dignior  niillus  est  homo, 
Qui  patri  reddidi  quod  fait  pra^  mano. 
1;        Cr^bile  hoc  [qnofpiamst]?  admne  amdnt 

homo? 


Digitized  by  Google 


m  a  11—35      BACCHIDES.  85 

[Qni]  misere  p^rdidi  me  dtque  operam  ChrusalL 
PI.  Consin«]idashf€[iiiuic)iiiililtt:  ad  emn  adfbo. 
[Heiifl]  Mnesiloche,  quid  fit?  MN,  Pcrii.  PI.  Dfmc- 

lioraftxint  MN.  Perii.  626 
PL  Ndntamiyiiui^itoni?  MN.  Taeeamf  PL  Sitin  [tu] 

saniis  niinc  es?  MN.  PeriL 
Multa  mala  mi  in  p^ctore  acria  ^tque  acerba  nunc  eue- 

nivnt 

Crlmfiilii  lld^m  me  habvisvef  iimiMto  iratm  tfbl  M. 
PL  H^ia,  babe  bomim  inimom.  MN.  Yiidebabeam? 

pMrlt  quam  ego  sum  mdrtaost 
PL  Mflitis  paruftns  [hue]  mode  adrmn  petere  bine 

n^nerat :  631 
£am  ego  meia  dictia  malia  bia  fdribva  alqae  bao  [mit- 

Here] 

llcppuli  reiecique  hominem.  MN.  Quid  id  [autemj 

prodest  milii? 
Quid  faelam  miadr I  nil  babeo:  ill^  qnld|sra  banc  ab- 

dacet,  scio. 

PL  LFol]  ai  mihi  sit,  ndn  poUicear.  MN,  Scio,  dares : 

noni  [tQun],  636 
]^t,  niai  amea^  nunc  tibi  fldembabeamUntam  [qaantam 

Sit  agiftaa  tn  taarem  rarom:  egone  At  opem  ferre  pv- 

tdmmibl 

Pusseinopem  te?  PL  Ticemodo:  respiciet  noa  ali- 

quia  deua. 

MN.  Ndgae.  PL  Mane.  MN.  Qoid  M«  PL  Taam 

•         copiam  ^ccttm  uideo  Cliru&aluui. 


Digitized  by 


86     .  PLAVTI  uu4i~l5 


Cur V 8 ALT 8.   Mne8ilochv8.  Pistoclb&ts. 
CH.  Uunc  hoiaiiieiii  decet  auro  expendi:  haic  stdtaam 

Nim  dnplom  hodie  fidhiiis  feci ,  dupUdbos  apoltts  raiii 

.  adfectas. 

£iiim  maiorem  m^am  Ita  ego  hodie  lussi  lepide,  at  Udi- 

ficatnat. 

Cdllidum  seuem  callidis  dolis 
Cdnpoli  et  p4rf vU  mi  dfliiiia  nt  crMeret. 

Nfoc  amanti  ero,  filio  senii,  6i5 

Quicum  ego  bibo,  qnicum  ^do  et  amo^ 
R^aa  eif^uB  aureaaque  ^ptnli, 
"^t  dome  aumeret  neA  foris  qua^reret. 

Ndn  luilii  isti  pkcent  P^rraenon^s,  Snri, 

Qui  doas,  trfa  miaas  aui'erunt  eria.  6aO 
N^quins  nil  qnam  ^ena  cdnaiK  a^oa  eal^ 

Nfsi  [is]  habet  mnltipotens  pectus,  (ut  cdpiasj 
Vbiquomque  assus  siet,  pectore  promaiaao. 
NAllua  fnigi  tee  homo     *  poteat, 

Nisi  qui  et  bene  facere  et  male  tenet-  b55 
inprobus  sit  cum  inprobia, 
Hirpaget  feom]  MribHaj 
Qadd  qaeat.  udrsipellem  ^sse  hominem  cdnaenit,  • 
Pectus  quoi  aapit. 

Boiiua  ait  bonfa,  660 
Mains  sit  malfs : 
Yt  qua^uomque  res  est^  ita  animum  habeat  [usqaej. 
labet  aefre  quaiitnm  atlrom  ema  aibi 
Dtepsit  et  qnfd  avo  r^dJdit  patrf. 
Si  fragist,  Herculem  fecit  ex  patre :  665 


Digitized  by 


im  4 15-35      BACCHIDES.  87 

f 

D^cumara  partem  ei  dedit,  sfbi  noiiem  apstulit. 
Set  quern  quaero,  dptoiue  ecce  dliuiam  mihist. 
NAmqul  tibi  mmuni  ^xddennt,  ^e,  qw»d  ric  Ceiftei 

[tacens] 

6ptTiere  ?  quid  uos  maestos  Um  triatiaque  cdnspiqor  7 
Ndn  placet  nee  tteereal.  etiam  qtttttetp^iidelte  ndbif 
MN.  Chriisale,  occidf.  CH.  Fortaaaia  ta  auri  dempsisti 

parum?  671 
MN.  Qafd,  malum,  param?  (inmo  aero  afmia  mullo  mi* 

BUS  [quim]  parum. 
CH.  Quid  (maluDiJ  igitar,  atdltc,  qaouiam  occ^Bsio  ad 

eur^MI 

Mea  ulrtnte  pdrta  vt  qnantnm  nUlen  tantnm  aAmerei, 
Sic  hoc  digitalis  duobus  sumebas  primoribus  ?  676 
An  neadbaa,  qnam  eins  modi  iiomini  riro  tempnt  si 

daret? 

IHN.  ^rras.  CH.  At  quidemtuteerrasti,  qudm  parum 

inmerati  toipliter. 
BIN.  Pdl  tu  quam  nunc  mH  accusses  mdgis,  si  magis  rem 

ndueris. 

6cGidi.  CH,  Animus  iAm  istoc  dicto  plus  praeaagitur 

inali. 

BIN.  P^rii.  CH.  Quid  ita?  MN.  Quia  patri  omne  cum 

rameato  r^ddidi.      ^  680 
CH.  R^ddidfstl?  MN.  B^ddldi.  CH.  Omnenef  MN. 

Oppido.  CH.  Occissf  sumus. 
Qui  in  mentem  uenit  tibi  istuc  ficinus  iiacere  tdm  ma- 
lum? 

MN.  Bacchidem  atque  hunc  suspicabar  propter  crimen^ 

Ciiruaale, 

Mdle  mi  eonsdufsse :  oil  eam  rem  omne  adrom  iratua 

r^didi 


Digitized  by 


88  PLAVTI.       im  4  34-68 

Meo  patri.  GIL  Quid^  ubi  reddebas  aumm^  daisti  pa- 

ir»  685 

MN.      id  aiiriim  aeeepfoie  extenaplQ  ah  Msplte  ibrdil- 

d^mide.  OIL  Hem, 

iatoc  dicto  [tu]  dediati  lio^.in  cradatmii  Chryaaliim: 

TSwm  AU  me  aaptelet^^dd  carnvficem  ripiet  contfamtf 

senex. 

M N.  £go  patrem  exor  AiuL  CH.  Mempe  ergo  hde  at  fa- 

ceret  qadd  loqnor  t 

MN.  Immo  tibi  ne  ndceat  neu  quid  ob  earn  rem  susc^n- 

aeat  690 
Atqne  aegre  inpeMvl  nimc  hoc  tfbi  cnrandumat,  Chr&- 

sale . . 

CH.  Quid  His  corem?  MN.  Vt  dd  aenem  etiam  [ta}  Or 

teram  faeida  uiam. 

Cdnpara  fabricare  finge  quod  lubet,  congli'itina, 

Vt  senem  hodie  inddctuiu  docte  fdllas  aurumqae  auieras. 

CH.  Vic  nidetor  fieri  poaae.  MN.  P^rge,  ac  facile  ecfe^ 

ceris.  69j 
CH.  Qnim  malom  facile,  quern  meudaci  praendit  manu- 

featdmmodo? 
Quern  81  [ego]  orem  at  nil  mihi  credat,  ii  non  aussit  cr^ 

dere. 

MN.  Immo  at  avdUa  quae  dicta  dixit  me  adnora&n  tibi 
CH.  Quid  dixit?  MN.  Si  tu  illam  aolem  aft!  aokm  eaae 

dixeris, 

Sd  lUum  hmam  crddere  esae  et  ndctem  qui  mmc  ^atdiea. 
CH.  ^mimgam  herde  homiiidm  probe  hodie  ^  ni  id  ne- 

qaiquam  dixerit.  701 
PI.  Ndiic  quid  noa  via  £lcere?  CH.  £iiim  nil  niai  at 

ametia  ihpero. 
C^terum  quantum  lubet  mepdscitote  aurum:  ^go  dabo. 


Digitized  by  Google 


I 


I 


nn  4  5d-*71      BACC  HIDES.  89 

^•td  nihi  reitrt  ChrttiAlo  eise  Bomea,  lubifkct^  probo  ? 
S^t  aiinc  quantOliw  tenut  avri  tflbi,  Mnesiloehe,  die 

mihi.  705 
MN.  Militi  nummis  ducentU  iam  uscas  eit  pro  Bicchide. 
CH.  llg0dalw»  MN.  TmindbiiopwiertrtmpliL  GH. 

Ah,  placide  uolo 
Vniim  qnicque  agimus:  hoc  nbi  ^gero,  turn  istuc  agam. 
D^^  duceiiilt  ndmniii  piiiwun  inttedam  balUstun  in  ae-* 

nm. 

£a  ballista  si  pcruortam  turrim  et  propngnicnla,  710 
lUeta,  porta  imUdam  exftemplo  iii  dppidwn  aBtiq[iioiti  A 

aelaa: 

Si  id  capsO)  geritotc  amicis  adatris  aarum  curbibus, 
Sfcot  aniimia  ap^rat  PL  Apuiteatimmiiaaoater,  Cbrd* 

aale. 

CU.  Nunc  tu  abi  intro^  P/stoclere,  ad  Bdcchidem  atque 

ecf dto . . 

PL  42oid?  CH.  StUttai  corim  tabellaa  l(iiam.  PL  lam 

faxo  hi'c  erunt.  715 
MN.  Quid  aoac  ea  factuma?  id  mUii  die  CH.  Coctam 

esloprindiam: 
Vdi  duo  eritis  dtque  arnica  tua  erit  tecum  t^rtia. 
MN.         dicia.  CH.  P/atockro  nuiU  a^cast?  MM. 

Inuno  adeat: 

Alteram ille  amdt  sororcm ,  ego  alteram,  ambas  Bdcchi- 

des. 

,  CH.  %Bidluloqaei«?  MN.  Hoe,  i^tfintariailmat.  CH. 

Vbist  biclfainm  790 
Vdbia  atratam/   MN.  Quid  id  exquaeris?   CH.  B48 

itaal:  diclario. 
Ntecii  qald  ego  actdroa  rim  aeque  ttcinoa  qaantam  tt- 

drdiar. 


Digitized  by  Google 


90       '  J*L  A  V  TI  mi  4  72^90 

MN*  Cedo  raamun  ac  iup8<^qaer«  propius  me  id  foris. 

intra  iMJifice. 

OH.  Eiiax, 

Nimis  [hie]  bellus  dtque  ut  esse  m^xumeoptabdm  locust. 
PI.  Quae  iuperaakti:  Inpevatom  bene  bonis  factum  Hi- 

«08t.  726 
CH.  (^utd  parasti?   PI.  Quae  par  are  tu  [me]  iu&si&ti 
'  dmnia. 
CFI.  Cdpe  stilum  propere  ^t  tabellas  tu  hU  tibi.  MN. 

Qnidpdstea? 

CH.  Qpdd  iubebo  scribiio  istic ;  n^ra  propterea  [t^J  uolo 
Scribere,  ut  pat^r  cogiHMiisat  literaa,  quandd  legal  730 

Scribe.   MN.  Quid  scrlbam?   CH.  Salutem  tuo  patri 

uerbis  tuis.  * 

PL  Quid  si  potiiu  mdrbum,  mortem  scribatf  id  erii 

rectius. 

CH.  i\e  intertorba.  MN.  lam  /nperatum  in  ceraiuest. 

CH.  Hie  ifatm  Ad  modumf 
BIN.  *BinMlo€fanfl  saldtem  dtdt  sito  patri.'  CH.  Ascribe 

lioc  cito :  734 
^Ctirusalns  mibl  ilsque  quaque  Uquitur  nee  reet^  pater. 
Quia  tibi  aurmi  rMdidi  et  quia  ndn  te  def rauMuerlm.' 
PL  Mane  dam  scribit.  CH.  Celerem  oportet  ^se  ama> 

torfs  manum. 

PL  Hate  quldem  herclest  [iA]  perdundum  migis  quam 

ad  scribuiiduHi  cita. 
MN.  Ldquere:  hoc  soriptumst.  CH^  ^Nunc,  pater  mi, 

*  pfoin  tu  ab  eo  ut  caueAs  tibi, 

Siicophantiils  conponit,  aui  inn  ut  nps  te  [Id]  auferat:  740 
£t  profecto  se  ablaturnm  dixit.^  plane  ascribito. 
MN.  DIo  mode.  GH.  <  Atque  id  pdllicet«fr  daturon 

auniiu  milii. 


Digitized  by  Google 


I 


lUl  4  91-5  3     BACCHIDES.  91 
Qndd  dem  scortis  qnMgiie  In  hstiis  edmedlm  et  eon-  . 

Set,  pater,  uide  n6  tibi  hodie  u^rba  det :  quaesu  caue.' 
BIN.  Ldqnereporro.  CH.  Ascribednm  eiiun.  MN.Ld- 

qnere  quid  scrfMm  niodo.  745 
CH.  ^S^t,  pater,  quod  prdmissisti  mOii  te  quaeso  ut  m^- 

mineris, 

lUnm  nerber^s,  nemm  apnt  te  nfnetnm  adseruttd 

domi.' 

C^do  tn  ceram  ac  linnm  actatnm.  age  dbliga,  opaigai 

eito. 

MN.  6pseGro,  quid  intis  ad  istnnc  iissust  eonscriptis 

modam, 

Vt  tiM  neqittd  trUiBi  atqne  nt  nfnetnm  teadaern^domi  ? 

CH.  Quia  lubet  ita:  piitin  ut  cures  te  dtque  ut  ne  parcds 

mihi?  761 
Mea  fldneia  dpns  eondnxt  et  meo  perielo  r^m  gero. 
MN.  Aequom  dicis.  CII.  Cedo  tabcllas.  MN.  Iccipe. 

Cil.  Animum  adudrtite. 
Mn^iloehe  et  tn  Ptetoclere)  iim  fiieite  in  bielinio 
G^m  amica  sua nt^ne  adenMtnm  eith:  itane^dtinmst: 
Atque  ibidem  ubi  nunc  sunt  lecti  striti  potetis  cito.  756 
PL  Ndmqnid  alfnt?  CH.  Hde  atqne  etiam:  libi  erit 

adcnbitiVm  semel, 
quoquam  cxurgdtis,  donee  d  me  erit  signiim  datnm. 
FL  6  inperatorAn  probnm.  OH.  lam  bis  bibidse  opdr- 

tnlt. 

BIN.  Euge  eamus.  €11.  Yds  curate  udstrum,  ego  ecfi- 

ciim  menm,  760 
Inatenm  magnnm  mdlior  negdtfnm 
Metndqne  ut  hodie  pdssiem  emol frier. 
Set  nunc  trncolento  mi  dtqne  aaeno  nssiis  senest. 

Digitized  by  Google 


FLAVTI  m$  4-<6  1» 


Nun  n6n  condoctt  Irafee  ineopkiiitifte 

Sen^  tranquillam  esse,  iibi  me  [contra]  aspexerit. 
Vorsibo  ego  illiuic  Mdie  si  uhitf  prebe,  766 
Ttin  flrfctnm  ego  film  rMdam,  qoam  frictumst 

cicer. 

AdAmliiikbo'ad  dfiiom,  at  qaando  ^zeat 
Ez(6iipIo  adaenlenti  H  tabellas  dem  in  manvia. 


NiCOBVLVfl*     CHaVSALVS.  (LoRAEIVS.) 

NL  Nimiafllaeeresestiiiigiiaediiiidiaiaubi,  770 
Snpttfrfugisse  sic  ndU  hodie  ChniMliuii. 

CH.  Saluc^ssum:  iratns  ^st  senei.  nanc  ^st  mihi 
Adeiuidi  ad  hoflunem  tempas.  NL  QuIb  loquitilr 

prope?  ' 

Atque  hic  quidein,  opinor,  Clirusalust.  CH.  Acces- 

aero. 

NL  Bone  a^nte^saliie:  quid  fit?  qnam  mox  niuigo 

In  Ephesam,  ut  aurum  repetaiii  ab  Tlieotimo  do- 
mam?  776 
Tac^a  9  per  onmb  deoa  adioro,  ni  meam 
Gnatdm  tarn  aincm  atqoe  ei  fdcta  capiam  quae  is 

oelit, 

♦       m       3¥       nic       ^       *  m 
yt  t&i  iam  ofrg^  Utera  laeerentdr  probe  ^780 
Ferrdtusque  in  plstrino  aetaton  cdnteras. 
Omnia  readoi  se^ra  ex  Blnecyodid  toa. 
CH.  Men  erlninaiastf  dptamest:  ego  adm  mains, 
Ego  sum  sacer,  scel^stus.  specta  r6m  modo. 
Ego  adrboBi  [nnllom]  f4cism«   NL  Edon,  cir- 

Bofexy  786 


Digitized  by  Google 


im  6  16->7 17  BACCHIDES 


9S 


Minitire  ?  CFI.  Nosces  tii  ilium  actutmn  quails  sit. 

Nunc  his  tabellas  f^rre  me  iussit  tibi : 

Oribat  qaod  telle  6met  seriptiim  ut  f ieret 

NI.  Cedo.  CIL  Ncisce  8i|s:niin].  NI.  Ndui.  ubl  ip- 

sest  ^  CH.  N&eio. 
NIlttmiiieopoTtetsdre:  oblitoft  sum  dniiiUu  790 
Seio     esse  seruom:  n^clo  etiiin  id  qnM  tcio. 
Nauc  ab  transenna  hie  tiirdus  lumbricum petit: 
Pend^bit  hodie  pAlere,  ita  intendi  teniis. 
NI.  Maiiedlim  parmnper :  lam  ixeo  id  te,  Chrdsale. 
CH.  Vt  n^rba  niilu  dat:  lit  neseio  quam  gerat. 
Seniita  arcesrit  intas,  qui  me  uincUiit.  796 
Bene  naSto  agttatvr,  piUere  haee  eonfertdr  ratis. 
Set  couticiscain :  nam  audio  aperiri  foris. 
NL  Conatringe  ta  illie^  Artamo,  actatum  maims. 
CH.  Quidf^if  NI.  Inpingc  pugnum,  si  mnttliierit. 
Quid  hae  locuiitur  literae?  CH.  Quid      rogas  ?  ^ 
Vt  Ab  illo  aecepi)  ad  te  dpsigoatas  attali.  802 
NI.  Eho  tii,  [scelns,]  loqaltitnane  ea  gnatd  meo 
Male  pdr  serinonem,  quia  mi  id  aurum  reddidit^ 
Et  tc  dixisti  id  aurum  ablaturum  tamen  805 
Per  aucophantiam?  CR  JisigoiiedixiiBtike?  NL  Ita. 
CII.  Quis  Uomobt  qui  die  at  mc  dixissc  istuc?  M. 

Taee. 

Nnlltta  homo  dieit:  iia^  tabellae  te  ir|[ao]it^ 

Qnas  ta  Attnltati :  en,  ha^  te  uiiicirf  iiibent. 

CH.  Ah,  Bellerophontem  tiius  me  fecit  filiua :  810 

JBgom^t  tabellas  t^tuUutitiBcir^:  sine. 

NI.  Propt^rea  hoe  faeio,  nt  suMeas  gnatd  meo 

Vt  pergraecetur  t^cnm,  terueuefice. 

CH.  O  atillte,  atnlte,  n^cis  nimc  neiifre  te : 

Atque  in  eopse  astuUpide,  ut  praeeo  praMieat.  815 


Digitized  by  Google 


94  PLAVT.l  1IH718-40 

NL  Respcbifled  qute  me  u^ndttf  CIL  Qaeindidi- 

ligunt, 

Aduliie^iis  moritiur,  dilm  lulet  sei^tlt  aapit. 
Hone  fll  <iHan  deiu  luniret,  plus  wm(s  decf 

Plus  iam  uiginti  mdrtnom  esse  opdrtuit. 
Teme  ddlam  [wmpridem]  imbulat:  Umnil  sapit 
Mees&itit:  tantist  fniiitetfiiiigiupiltidiis*  821 
NL  Tan  t^rra^  me  odium  esse  autumas?  abdiicite 

^  hone  • 

Intro  Atque  astringite  Ad  colimmaiii  ftf  rtiter. 
Numquam  aufcres  hlnc  aurum.   CH.  Atqui  i(&m 

dabis. 

NI.  Dabo?  CH»  Aiqne  orabls      qifidem  nltro  nt 

auferani,  825 
Qaom  ilium  rescisces  cn'miuator^  meum 
Quanta  in  periclo  et  quanta  in  pernicl^  atet. 
Turn  libertatem  Cliriisalo  largi'bere: 
£go  ddeo  numquam  accipiam.  INI.  Die,  sceleriun 

caput, 

Die,  qad  in  periclost  mens  Mnesilochus  fllius  ?  830 
CH.  Sequere  bic  me:  faxo  iim  sciea.  NL  Qao 

g^tiimn? 

CH.  Trig  linos  passns.  NI.  \6[  decern.  CH.  Age- 

dum  tu  Artamo 
.    ForemliAncpaiiaOliilamiperi:  placide,  n4  erepa. 

Sat  4»t.  accede  hvc  [niinc)  tn«  uiden  connfnium? 

NL  Video  exaduorsnm  Pfstoelerom  et  iiacchideoL 

CIL  Qoi  auui  in  lecto  Ulo  titero?  NL  InterU  mi- 
ser. 836 

CH.  Nu  uistine  hominem?   NI.  Noui.   CU.  Die 

aod^mUuy 

BeUin  nidelwr  ap^de  mdlerl  IIL  Admodoik 


Digitized  by  Google 


iiii  7         17    B  A  C  C  H  I  D  E  S. 


95 


CU.  Quid?  illim  mcrctricenme  esse  ceosea? 

CHL  Fnistri'0.  KL  Qab  igitur  dpsecrostf  CH.  In- 

uenerls :  640 


Clbqkachvs,    Nicobvlvs.    C  Ha  V  sal  vs. 

CL.  Meamne  hfc  IVliiesilochus  Nicobuli  filins 

Per  aim  at  retineat  nplUierem  9  qawe  hacc  fiictlost  ? 

ML  Quis  illAtf  CK  Per  teapni  hie  neiiit  miles 

mihi. 

CL.  Non  nie  lirbitratnr  nuliteni  set  muUerem,  8^5 
Q«i  me  meoiqne  ndn  queam  def^ndere. 

xSuiu  nequc  Duellona  mi  limquam  neque  Mars  crd- 

duat, 

Mi  illmn  ^xaninalen  fizo,  si  comrfnero, 

Niue  exlicretlc  m  fecero  Ditae  suae. 
INI.  Chrusdle,  quis  illest  qui  miiiitatur  fflio  ?  850 
CH.  Vir  liie  ^t  illios  miilieris  qdeam  ddcubat. 
ML  Quid,  m'r  ?   CH.  Vir,  inquam.   NL  Nuptanest 

ilia,  dp  seer  o  ^ 
CfL  Seies  h^A  moltd  post   ML  (^ppido  interii 

mtser. 

CH.  Quid  nunc?  scelestus  tfbi  uidetur  Cliriisalus  ? 
Age  nune  idiieito  me,  ateeuluto  iilio.  855 
Dixfn  tibi  e^o  iUimi  te  fnnentimim  qndlis  sitf 
NL  Quid  uiiuc  ego  taciam  V  CH.  lube  sis  me  exolui 

cito: 

Nam  nf  ego  exolnor,  iim  manufesto  hominem  dp- 

primet. 


Digitized  by  Google 


96  *        PLAVTI.         11118  18-43 

CL.  Nihil  dst  lucri  quod  ttie  hddie  facere  miaellm 
Quam  Uldm  cabaatem  cum  ilia  opprlmere,  ambo 

dtnecem.  860 
CH.  Audin  quae  loquitur?  quln  tu  me  exolui  iubes? 
NL  £xdluite  istom.  p^ii,  pertioMii  aiisen 
CL.  Tom  ilUm  quae  corpus  puplicat  uolgd  mom 
Faxd  se  hau  dicat  ndnctara  quem  derfdeat. 
CH.  Padscicum  iliopaululapecuuia  866 
Potb.  NI.  Pacisce  ergo  dpaecro  quod  tfbi  lubet, 
•  Dura  ne  manufesto  hominem  <$pprimat  ncue  ^nicet. 
CL.  Nunc  Biai  ducenti  Plulippi  reddunldr  fnibi, 
lam  OliSrum  ego  animam  ambdrumexorbebodppido. 
NI.  Cum  illdc  pacisce,  si  potes.  perge  dpsecro :  870 
Pacisce  quidais.  CH.  Ibo  etfaciamaedula. 
Quiddimaa?  CL.  VM  ema  tduaeat?  CJBL  Noa- 

quam:  n^cio. 
Vis  tibi  ducentos  numinos  iam  promittier, 
yt     damorem  hie  lEiciaa  iieu  eonuftinmf 
CL.  Nihil  ^st  quod  malim.  CH.  Atque  ut  tibi  mala 

multa  fngeram  ?  875 
CL.  Tuo  drbitratu.  CH.  Vjt  aiibblanditur  cirnufex. 
Pater  hfe  Mneailoehiat:  a^uere,  is  promittft  tibL 
Tu  aunim  rogato.  ceterum  uerbiim  sat  est. 
NI.  quid  fit?  CH.  DttcentiaPhflippispepigL  NX 

Vfli,  Salus, 

Me  s^ruauisti.  ehem,  quam  mox  died  ^dabo'  ?  880 
CH.  BogahiuiG  tu^tupromittehttic.  NL  Promittd: 

roga: 

CL.  Ducentos  nnmmos  aiiicos  Philippos  probos 
Dabi'n?  CH.  ^Dabuntur'  inque:  respond^.  NL 

Dabou 

CH.  Quid  nunc,  inpure?  numquid  dehibetur  tibi? 


1. 


Digitized  by  Google 


nil  8  44-69  BACCHIDES 


Quid  UU  molestii  8  ?  quid  flhm  morte  t^rrhwil  885 
Et  ^go  te  et  file  iBacttfinm  f  nfort^iiio. 

Si  ti'bist  machaera,  at  nobis  uemindst  domi; 
Qaa  quidem  te  feiciaro,  si  tu  me  inntiaeris^ 
Confdmiorem  sMdna  n^nia. 
•  lam  dud  17 17 1  hercle  equidem  sentio,  suspftfo  890 
Quae  te  soilicitet:  ^um  esse  cum  ilia  miUiere. 
CL.  Immo  ^st  quoqae.  CH.  Itm  me  lAppitcr  land 

Ceres 

Miucrua  Spes  Latdna  Opis  Virtus  Venus  ' 
Caatdr  PoUaces  Alto  Mercnrias  Hercules 
'  Submdnns  Sol  Satiirnus  dique  omn^  ament,  895 
Vt  ille  Cum  ilia  neque  cubat  ueque  ttmbulat 
Neqae  aAscalainr  n^qme  illat  qaod  diel  aolet. 
NI.  Vtl^rat:  teniat  md  ille  siiia  peridrlia. 
CL.  Vbi  nunc  Mnesilochus  ^rgost?  CH.  Uus  missi't 

pater: 

nia  aiitem  in  areem  [bine]  dblit  aedem  nfaaere  900 

31ineruae.  nunc  a])CTtast:  i,  uisse  cstne  ibi. 
CL»  Abeo  id  forum  igitur.  CII.  Vel  [tuj  hercle  in 

maUm  cmcem. 

CL.  Hodie  exigam  aui  um  hoc?  CH.  Exige  ac  &us- 

pende  te : 

Ne  stipplicare,  homo  nfldU,  [tibi  not]  cdnseas. 

Jllest  amotus.  sine  nu\  per  te,  ere,  dpsecro  905 
Deos  I'nniortalis,  ire  hue  iiitro  ad  filium.  ^ 
M.  Quid      [namj  iutro  ibia?  CH.  Vtemndictia 

pill  ru  mis 

Castigem^  quom  haec  hie  ficta  ad  hunc  faciit  mo- 

dam. 

NI.  Immo  dro  ut  faciaa,  Chrdaale,  et  ted  dpsecro, 
Cane  pirsis  in  eum  dicere.  CH  Ktiam  me  monea  ? 
Platttb  II.  7 

» 

Digitized  by  Google 


P  L  A  V  T  I 


UU  8  70—83 


itst  si  plara  ex  me  aiidiet  hodie  mala  91X 
Qnim  andlnit  naqiiaiii  CUiita  et  Dem^trio  9 

NI.  Lippi  illic  oculi  scruos  est  slmfllumas: 
Si  ntfn  est,  noliB  ^sae  neque  desideres : 
Si  est,  dpstfnere  quia  attingwi  niin  qaeag.  915 
Nam  ni  illic  hodie  forte  fortuna  hi'c  foret,  * 
/fllil^  Mneulodiimi  cum  iixore  opprimer^t  soa 
Atqiae  dptmcaret  modchmn  mannfestirliim. 
Nunc  qudsi  ducentis  Phi'lippis  emi  filium, 
QaoBddrepromissimiliti:  qoosndndabo      '  9^ 
Temere  dliam  priiis  qnam  fidiuin  eomidnero. 
Numc^aam  cde^ ol  quicquam  temcrc  credam  Cliru- 
'  salo. 

VerAmliiiet  etiain  mi  lu&s  pellegere  dAmo: 

AeqmSmat  tabeUis  cdnsigiiatis  credere. 


• 


Uigiiized  by  Google 


im  9  i--i6  BACCHIDES 

* 


99 


f 


ACIVS  Y. 

CuavsALVS. 

Atridae  duo  fratr^s  clnent  fedsse  facinus  mdxamani)  926 
Qitom  Priam!  patriam  P^rganram  dinfna  moenitiiiii  maaa 
^nnis  eqnis  ex^rcitu  atqae  exfmiis  bellatoribus 
[liitj  milic  uumero  nauiumdecumo  dnno  post  sub^gerunt. 
JHon  ptfm  temieiitd  mlt,  praent  igo  eram  expnffab6 

nieiim 

Sine  cldsse  aineque  exercitu  et  Unto  unmero  militiim.  930 
Cepi,  <^xpugnaul  amdnti  erili  fflio  anmm  ab  aao  patres 

Nunc  hue  prius  quaiu  sen6x  uenit,  lubet  lamentari,  dum 

^eat, 

O  Trtfia,  opatria,  oP^gamnm:  oPrfame,  periistiaenex, 

Qui  misere  male  mulcdbere  qnadrig^ntis  Philippis  au- 

reis. 

Nam  ego  Ua  tabellas  dpsignatas,  cdnsignatas  quia fero, 
Nou  sunt  tabellae,  set  equos  quern  mlssere  Acliiui  If^- 

neum*  936 
E^nat  PiatoeUnii:  ab  eo  haec  siimpta.  Blneaflochiia 

Sinost 

Aelictua.  ellom:  ndn  In  bosto  AchOli,  aet  inlectoid* 

cnbat: 

Baccludem  habet  secum,  ille  olim  [ut]  habultignem  qu 

aignum  daret:^ 
NnCfipsimi  enrit*  ig9  mm  VUxea,  qudiua  eonallio  bate 

gerunt.  940 


Digiiized  by 


100  P  L  A  V  T  I  im  9  17-34 

Turn  qvLSLQ  hie  sunt  scriptae  literae,  hoc  fnsunt  iu  cquo 

milites 

Armiti  atque  animati  probe,  ita  ris  aaccessit  mi  usque 

adhuc. 

Atque  hie  equos  non  in  ilrcem,  uerumin  ircamfaciet 

fnpetum. 

Exitidm  excidium  exlecebra  liet  hi'c  equos  hodie  aurd 

senis* 

Noatri  aeni'huic  stolido,  ei  profecto  mtmeu  facio  ego 

ilio.  945 
Mil^s  Menelaust,  ^go  Agamemno:  Id&n  [aum]  Vlixes 

Ldrtius : 

Mnesi'lochust  Alexander,  qui  erit  exitio rei  patriae  suae; 
Is  Hdenam  abduxit,  qutfia  caussa  miinc  facIo  opsidinm 

fiio. 

iVam  ilU  itidem  VUxem  audiui,  ut  ego  sum,  fuisse  et  au- 

dacem  it  malum. 

Doll  ^go  depraensus  sum:  file  mcndicanspaene  iuucn 

tusinteriit,         •  950 

Dum  ezqua^t  ibi  facta  Iliorum.  adskniliter  mi  bodk 

dptigit: 

Yinctus  [ftu],  set  dolis  me  exemi:  item  file  se  seruauit 

doUs. 

Uio  tria  fuisse  audiui  fata,  quae  illi  fuere  exitio: 
Signum  ex  aree  si  perisset:  ^terum  autemst  Trdili 

mors; 

Tertiam ,  quom  purtae  IMn  iii;iae  limeu  isuperum  scin- 

deretur.  956 
>    P4ria  item  tria  eis  tribus  sunt  ftta  nbslro  hole  tlio. 
Nam  diidnm  ]^rimo  ut  di\ei  am  nostro  seiii  menddcium 
£t  de  hdspite  et  de  auro  et  de  lembo,  ibt  lignum  c;^^  arce 

iam  ipstuli. 


Digiiized  by  Google 


nu  9  36—54      B  A  C  C  H  I  D  £  S.  101 

lam  duo  restabant  fiUa  tunc,  nee  migis  id  eeperam  dppi- 

dam. 

Post  ubi  tabellas  ad  senem  tetuli,  ibi  (ego]  occidi  Trdilum. 
Qaom  eAurait  Mnesfloehiun  eam  uxore  ^ae  dndmn. 

mflitis,  961 
Ibi  uixme  exolai:  atqaei'dpericlumadsiiniilo,  Ylixem. 

utpra^eant 

Ab  Helena  cognitum  esse  proditom  Ilecubae.  set  ut 

oUm  iUe  se 

Blanditiia  [ab  ilia]  ex^nut  et  peravissit  ae  nt  anu'tteret, 

Item  ego  dolis  me  illo  extuli  e  per/cln  ct  doccpi  seiiem. 
Foat  cum  magnofico  nulUe,  urbia  uerbis  qoi  inermus 

capit,  966 
Conflixi  atque  Lommem  reppuli.  deiupugnam  tonserul 

seni : 

£iim  ego  iAeo  vno  mendicio.deiifei^  imo  icta  ext^mpnlo 

Cepi  [ib  eoj  spoUa.  is  uilnc  ducciUos  uummos  Philippos 

mfliti 

QiioadAresepromiMttdabit.    *  *  970 

Nunc  dlteris  ctiani  duceiitis  ussus  est,  capto  Uio 

Qai  dispeusentur,  ut  sit  mulsum  qui  triomphent  milites. 

Set  Pdamm  bic  mnlto  iUi  praestat:  nin  qninqnaginti 

'  modo, 
Qaadrig^ntos  filida  babet  atque  6mms  lectos  sfneprobro: 
£oa  ^o  hodie  omnia  edntrnncabo  duobus  aoUa.ictibus. 
Nunc  Friamo  nostro  nisi  (juis  emptor ^  cdmptionalem 

V   senem  976 
Veiidam  ^go ,  uenalem  qoembibeo  j  extemplo  ubi  dppi- 

dum  expugniuero. 

Set  Friamum  a&tantem^ccumaute  portamuideo,  adibo 

atque  4dloquar. 


Digiiized  by  Google 


102  PLAYTI  mi9  55-73 


M1COBTLT8.  CUKTSALTS. 

* 

NL  Qndiuuun  nox  prtfpe  me  tomtY  CH.  O  Nlcobnle. 

NI.  Qufdfit?  [CH.  Euge  ] 
NI.  Qoid?  quod  temiiM  ecqnidegisti?  €H.  [H^m,]  ro- 

gifl?  congr^dere.  NI.  Grmdior. 
CH.  Optomiifi  snmoritar:  hominem  ad  Itommfts  coegi 

cistigando  981 
Mileqae  dictte^  qwU  qnidein  quiai  cdnaiiiiiML  NL  4^d 

ait?  CH.  Verbom 
NiUlam  feeit:  lacramaiui  tacitua  aiiaeultabal  quae  ^go 

loquebar: 

Tdcitus  conscripsft  tabellas :  opsignatas  Ms  dedk  mi: 
Tibi  me  iu^sit  d^*  set  metuo     idem  cantent  qndd 

piiorei.  985 
.Ndsce  siguom:  estne  eius?  NI.  Noni:  liibct  pel- 

legere  haa.  CIL  P^llege. 
None  aiperam  limenteinditiir^  mme  (prtfpe]  adwt 

exitiam  Dte. 

Torbdt  eqaea  lepide  ligneus.  NI.  Chniaile,  ades  dam 

ego  liaa  pdlego. 

CH.  Qtti'd  me  tibi  adesse  up  us  est  [quae  so]?  NI.  Vt 

aeias  quae  scrip  ta  sint  hie.  d89 
CH.  Nfl  moror  neqiie  adre  «olo  [ego].  NL  Tdmen  edee. 

CH.  Quid  opus  est?  NI.  Taceas. 
CH.  Ndl0|iiiqiiam«  Ni  Atuolo,inquam.  CH.  Qaidopust^ 

NL  At  eaim  qnod  tei^beo&ciaa. 
CH.  Adero:  iustumst  tuus  tibi  seruos  tuo  arbitratu  scr- 

uiat.  INLiVaii,] 
C^rae  hiu  paratt  mique  atOo :  aet  qnldquid  eat,  pett^gere 

certumst. 


Digiiized  by  Google 


4 


JIU  9  72-96      BACCHIDES.  103 

Hi c  age  Biinc  lam.  CH.  tbi  labet  redlA  aia :  tiU  dice 

lArivm  operam. 
ML  Eiige  Uteris  minvtaa*  CH.  Qai  quidem  iude4t  param 

[oGoUa] :  996 

y^ram  qui  satis  mdeat,  grandes  sdtis  sunt.  NI.  Animum 

adadriito  igitur. 
^PatAr,  dueentot  Phflippoa  quaeao  Chrtelo 
Da,  sf  esse  saluom  nfs  me  ant  nital^m  tibi.' 
CH.  Malum  quidem  hercle  mignum:  tibi  dicii.  NL 

Qudeatf 

CH.  Mon  prfus  salutem  scrfpsit?   NI.  Nusquam 

s^ntio.  1000 
CH,  Inde  k  prindplo  iam  inpudens  epiatolaal, 

IN  on  (Idbis,  si  sapies :  ucrum  si  das  mixume, 
Ne  ille  lUium  gerulum  qua^t,  si  sapi^  sibi: 
Nam  ego  ndn  latonia  a  Am,  si  iabeaa  mixoiM. 

Sat  SIC  suspcctus  sum,  quoin  careo  noxia.  K)05 

ML  AusoiUta  porro ,  diim  hoc  quod  acriptumsl  p^- 

lego. 

^Pudet  pro  dire  me  ad  te  in  conspectum,  pater: 
Tantuni  flagiiium  t^  scire  audiui mcum, 
Qnod  cum  peregrin!  cAbui  oxore  militis*' 
Pol  liau  derides:  ndm  ducentis  aiireis  1010 
-  Pliilippfs  redemi  uitam  ex  flagitiu  tuam. 
CH.  Nihfl     fllomm,  qdii  egoiffli  dixerim. 
NI.  ^Stulte  fecissefdteor:  set  quaeso,  pater, 
^e  me,  iu  stultilia  ai  deliqui,  deseras. 
Bgo  Anlmo  cvpldo  atque  deulf  •  Indomitf a  flii :  1015 
Persu^ssumst  facere  quoius  me  nunc  facti  pudet/ 
Frius  ciuisse  ergo  quAm  padere  aequdm  fuit. 
CH.  Sadem  fttaec  nerba  dAdmn  dtri  flli  dmnia. 

« 

NL  ^Quaeso  iit  sat  habeas  id,  pater,  qi^d  Chrusalus 

Digiiized  by  Google 


104  *'        P  L  A  V  T  1  m  9  97—103 


Med  dbiorganit  plunnuis  uerbis  mails  1020 
Et     meUorem  iMt  pfmeceptis  nnia^ 

Vt  te  ci  habere  gratiam  aequoiu  sit  bouam.' 

CU.  £stiie  istac  istic  scriptum?        Eu  specU, 

CH.  Vt  qni  deliqait  supplex  est  ultro  oni»ibus. 
NI.     unc  si  me  fas  est  [orare  etiamj  aps  te,  pater, 
Da  mihi  ducentoa  nBmmos  Fhil^pos,  te  dpseero/ 
•     CH.  INe  uiium  quidera  herele,  si  sapis.  jNi.  Sine 

pellegam:  1027 
*Bgo  Hm  innndnm  n^rfais  coBceptto  dedi, 
Datiirum  id  me  liodie  inulicri  ante  ijcsperum 
Frias  quam  a  me  abiret.  nunc,  pater,  Be  p^erem 
Cinra  itqme  abdaoe  ine  hiac  ab  hac  quaaliim  polls,  ' 

Quam  propter  tiinturn  damiii  feci  et  llagiti.  10d2 
Cane  Uhi  ducenti  nummi  diuidlae  i'aaut: 
Sesc^ta  taBta  r^dam  si  niiid  tibi« 
Vale  atCj^ue  liaec  cura.'  quid  nunc  censes,  Chru- 

sale?  10a» 
CH.  Nil  4go  tibi  hodie  cdBsili  quicqoim  dabo  - 
Neque  ego  Laut  conmittam  ut,  siquld  peccatum 

aiet, 

Fedsse  dicas  d^  mea  seatdatia. 

Verum,  iit  ego  opinor,  ^go  bi  in  istoc  si'ra  loco, 
Demp<Stias  auromqn^m  iUameonrnmpi  sinam.  1040 
Ihiae  odBditloaes  siiat:  atram  acdpiis  aide: 
Vel  ut  aiirum  perdas  uel  ut  araator  peierct. 
Ego  neque  te  iabeo  acque  uoto  neqae  saideo. 
NL  Miser^  me  ilUas.  CH.  Tuas  est:  aonnunlm 

lacis. 

Si  plus  perdundum  Sit,  perisse  siitius  est  10^ 
Qaam  i^iU  flagitiam  adlgo  dispal^cere. 


Digiiized  by  Google 


im9  124-.148     B  A  C  C  a  i  D  E  S 


NI.  Ne  ille  ^depol  EplMsi  aMilte  nanelleiii  foret^ 
Dqib  fllhioB  esaet,  qoim  rememaa^i  domuin. 

Quin  ego  i^tic  quod  perdundmnst  properem  per- 

deref 

Binds  ducentos  Phflippoa  iun  iotas  ^cferam :  1050 
Et  mfliti  quos  diidmn  proinissf  miser 
£tistos.  muieisUc:  iam  ^xco  ad  te»  Chnisile. 
CEL  Fit  nista  Troia,  scibdiuit  proceres  Fdrga- 

raum. 

Sciai  ^go  iam  dadum  f dre  me  exitimn  Pdrgamo. 

Edepdl  qui  me  esse  dieat  emeiatu  malo  1055 

Dignum,  ne  cum  illo  pigiins  haut  aussim  dare: 
-  Tantds  turbellas  ficio.  seicrepnitforis:' 

Eefdrtnr  praeda  ex  Trdia.  taceamndiielam. 

NI.  Cape  hdc  tibi  anrnm,  Chriisale :    fer  f tlio. 

Ego  Ad  forum  aatem  hinc  ibo,  absoluam  militem. 

dL  Non  ^quidem  aeeiplam:  prdin  tu  quaeras  qii( 
i  ferat.  1061 

Nolo  ^go  mi  credi.  NI.  Cdpe  uero :  odlos^  facia* 

CH.  Non^quldemeapiam.  NL  Atqua^so.  CH.  Dico 
i  ut  res  se  habet. 

NI.  Mor^«  CH.  Nolo,  inqtlam,  aflrmn  eoncredl 

mihi. 

Yel  da  dliqaem  qui  me  s^raet.    NI.  Odiose  fa- 
ds. 1065 
f    '  CH.  Cedo,  sf  necessest.  NL  Cdra  hoc.  iam  ego 

hue  reu^nero. 
CH.  Cur Atumst  esse  t^  senem  mis^rromimi. 
Hoc^inceptaeeficerepiilcre:  n^lmihi 
\  i  ouans  praeda  onustus  iucedam  ^uenit. 
Salute  nostra  atque  orbe  capta  pdr  dolom  1070 
Ex^citnm  integrom  dmnem  reddncd  dommn. 

♦ 


Digiiized  by  Google 


r  L  A  V  T  1  im  9  149— 1S2 

Set,  sp^ctaiares,  u^a  nunc  ne  mir^ini 
QuodmiBtrioinpIio:  p^mrigitonitty  nfl  moror. 
Yenim  tamen  acelpi^tsr  molflo  mfliies. 
Kane  hiQC  praedam  onmem  iikm     qaaestorem  de- 

ferinu  1076 


Uigiiized  by  Google 


Iia  10 1-V  1  3  B  A  C  C  U  I  D  £  S.  107 


\ 


ACIVS  VL 

PuiLOXBXITS* 

♦ 

Qaam  migis  in  pectore  meo  foueo ,  qoas  rn^us  fillas  tur- 

bis  tarbet, 

Qaam    ad  idtam  et  qnos  iA  mores  praccfpttem  Insci- 

tns  capdssat: 

Magia  cAraeat  maglaque  adttrmido,  ne  la  p^reat  neu 

cohrumpatur. 
Scio:  fui  ego  ilia  aetate  et  feci  ilia  omnia  ^  set  more 

mod^to, 

Dnxi  hibu!  seortnm  pdtan!  edf  donan! :  at  enim  fd  raro. 
Neque  pUcitant  mores  qnfbas  uideo  gnatis  uolgo  esse 

parentis.  1081 
Ego  dire  Indam  gnato  litatttai,  anlmo  dpseqaiom  ut 

somi^re  possit: 
Aeqvom  ^ae  pvto:  set  nimis  nolo  deafdiae.  nunc 

Blneafloehiim 

Qaod  mandaai  nisso  ccquid  eum  [mi]  ad  frugem  opera 

ana  cdnpnlerit :  1085 
Sicdt  ernn,  al  conn  Aiit,  ado  feciiiae :  eo  ingenio  gnituat. 


NiCOPTLTS,  PUILOXEJNVS. 

NL  Qniqntfmque  [nbi]  nbiqne  snnt,  qni  faerant  quiqne 

jhtttri  annt  ptf  afliae 

^  Stnlti'  stoUdi  f atuf  fungi  bardi  blenni  bnccdnes, 


Digiiized  by  Google 


P  L  A  V  T  1 


V  13— la 


Soliiui  ego  onmis  longe  dntideo  sloUidA  et  moribiis  in* 

doctfs.  « 

Peril:  pudet:  hocine  me  aetatis  ludds  bis  factum  esse 

indignef  1090 
Qiiftm  migH»  Id  repvto  j  Urn  magis  uror,  qmi  mens  filiiis 

ttVrbauit. 

Perdftns  siui  stque  etfun  eridic«tiis  smn:  dmnibm  ex- 

empli's  crncior. 

Omnia  mc  mala  cod  sec  taut  ur,  omnibus  exitiis  mterii. 
Chnisiliis  me  bodie  deUcerauit,  Cbnurtlliis  me  miseram 

spdlianft: 

Ismescelus  auro  usque  attondit  dolis  ddctis  indoctnm  i1t 

lubUiimst.  1096 
Its  mfles  memorat  mdretrlcem  esse  earn  quim  flle  uxo* 

rem  esse  aiebat: 
.  Omnfaque  ul  quicque  actfimst  memoraoit :  earn  sibi  hiiac 

ansiiro  ctf  ndnctam : 
Relicuom  id  auri  factum  quod  ego  ci  stultissumus  homo 

prom(ssisBem. 
Hoe  hoc  6si  qao  [pectiis]  p^racescit,  hoe  est  d&mini 

quod  percrucior : 
[Me  boe  aetatis  ludifieaii:  immo  edepol  sic  ludos  fac- 
tum] 1100 
Cand  capite  atque  albi  barba  miserdm  me  auro  esse 

emunctom.. 

Pexfi,  hdc  seruom  meum  n6n  nanci  fiieere  tee  aussiim. 

atque  ego,  si  dlibi 
Plus  p^rdiderim,  minus  n,igre  habeam  minusqne  id 

mlhi  damno  ddeam. 
PH.  Certo  bic  prope  mie  mihi  n^scio  quis  loqui  uis* 

sost.  set  quern  uideo  f 


Digiiized  by  Google 


V  1  19—2  3      B  A  C  G  H  I  D  E  S.  109 

Hie  quidemst  pater  Mnesilocht  Nf.  Euge,  socium 

aerumiuieetmeinialiiifdeo.  1106 
Philoz^ae^  Mine* .  PH.  Etin,  mide  dgis?  NI.  Vnde  < 

homo  miser  atque  infortun^tas. 
PH.  At  jf61  ego  ibisnm,  esse  iibi  mfserom  hommem 

decet  dtqve  infortmidtiim. 
,  NL  Igitdrparifortuna^aetateatsamus,  utifflur.  PH. 

Sicest^'S^t  to, 
Quid  tlbiBt?  NL  P<(I  mihi  [aegr^st]  idem  qii'6d  tibi. 
PH.  Niimquidnam  ad  IVliuai  haee  aegritudo  dtliuet  ? 
ML  A,A  modnm.  PH.  Idem  miU  mdrbus  io  p^c- 

tore8t  llli 
INL  At  mihi  Ciirusalus  (^ptumus  homo  ^meam] 
P^rdidit  f iliom,  me  Atque  rem  omn^m  meam, 
PH.  Quid  tibi  ex  flQio  nam ,  dpsecro,  aegr&t?  M. 

Scies : 

P^iit  is  cum  tuo':  aequo  ^bo  amicus  habent.  1115 
PH.  Quisok?  NI.  Vidi.  PR  Hef  mihi  [mfsero]: 
*  disperii. 
NL  Quid  dttbitamus  pultare  atque  hue  ^oeare  ambds  , 

for  as? 

PH.  Hau  moi  or.  Ni.  ileus  Bacchis,  lube  sis  lictaiuiu 

aperiri  f oris,  , 
Nisi  mauoltis  foris  et  postis  cdmniiiui  seciiribns. 


Baochibbs  (Bacchis.   Soeoe).  Nicobtlys. 

P  M I  L  O  X  £  i\  V  S. 

B A.  Quis  sdnitu  ae  tumtftu  tantd  nominAt  me  atque  puU 

tat  hasce  a^dis?  1120  . 

NL  £go  Atque  hie*  BA.  Quid  hdc  est  negdtinam,  amibo  ? 

quis  oute  hue  ad^git  f 

e 

Digiiized  by  Google 


UO  PLA¥TI  vs  4-2S 

NI.  Ouis  nos  uocdnt  pessumad,   SO.  Pasior  hiruiii 
Dormit,  quom  cant  sic  a  pecu  palitintes. 
BA*  At  hail  pol  nit^:  sordlftie  ^bae  vid^tnr. 
SO.  Attuusae  (j[aidem  dmbae  usque  sunt.  PH.  Yt 

nid^tnr  1125 
Derfdere  nds*  NL  Sine  ano  Asqiie  arbitritn. 
BA.  Ren'n  ter  tu  in  Aimo  has  [oufs]  tonsitdiri? 
SO*  Pol  hddie  altera  [ha^cj  iam  bis  detonsa  c^rtoat* 
BA.  Yetulai  aiml  miiiae  tobae.  80.  At  bonis 

fuisse  cr^do, 

BA.  Videnlinialis,opsecrO|  ut  contactor?  1130 
SO.  ffcdstor  sine  dmnl  arbitrdr  malltia  ^se. 

PIL  Mcrito  hoc  nobis  f/t,  qui  quidem  hue  uene- 

rimot. 

BA.  Cogintur  giiideni  fatro.  SO.  Hauadd  qaid  eo 

opus  sit : 

Quae  n^  lacte  ndc  lanam  habent:  sic  sine  Astent. 
Exdluere,  quintl  taire :  omnia  fHietna  1135 
,  lam  illis  decidit :  non  uid^  at  paliintes 

{Soke  libere] 
Grasa^ntnrt  qnina^tatecrMoessemMaa: 
Ne  bilant  qoidcm,  quom  a  pecu  cetcro  apsont:  stoltae 

Ac  malae  nid^ntnr. 
BA.  Sendrtamnr  fhtro,  sordr.  NI.  nieoimbaeman^; 

hae  uoliint  nos.  1140 
SO.  Prddiginm  hoc  quiddmat:  homana  nda  noce  ap* 

pelUnt  ones. 

PH.  Hade  ones  nobis  malam  rem  magnam  quam  de- 

hibdnt  dabnnt 
BA.  Sfqnam  dehibea,  td  condono:  tfbl  habe,  nnrnqnan 

aps  td  petam. 

^t  qoid  eat  qoapn^iter  nobia  uda  malum  mlnitdminlY 


« 


Digiiized  by  Google 


V  2  26-42        B  A  C  C  m  D  B  S.  Ill 

PH.  Quia  nostrM  agnds  condmo*  IMc  ease  aitol 

dnoa.  1145 

NI.  Et  praeter  eoa  dgnos  mens  eat  £atic  dam  mord^ 

canes: 

Qaf  nisi  nobis  prddncnntnr  iam  itqae  emlitimtdr 

foras, 

Arietes  trac^  nos  erimiis:  Um  in  nos  inciursibiinns. 
BA.  Soror,  est  quod  te  nolo  s^creto.  SO.  Eho,  amibo. 

M.  Quo  iliacc  dbeunt? 
BA.  Senem  illiim  iibi  dedo  nlt^riorem,  lepideutleni- 

tninr^ddas:  1150 
Kgo  ad  liunc  [nimc)  iratum  adgrediar ,  [si]  hos  possumus 

mtro  inlicere  Imc. 
SO,  Menm  p^nsom  ego  lepide  adcArabo ,  quamqudmst 

mortem  amplexdri. 
BA.  Facitoutfadas.  SO.  Tace^.  tn  taumfacito:  ^go 

quod  dixi  [ecfidam]. 
NI.  Quid  illaec  illicin  cdnsilio  duae  secreto  consultant? 
FH.  Quid ais to,  homo?  JUL  Quid      [nunc]  da?  PH. 

Padet  d(cere  me  tibi  qufddam.  1155 
M.  Quid  est  qudd  pudeat?  PH.  Set  ami'co  homini  tibi 

qndd  nolo  credere  c^rtumst: 
Nihill  sum.  NI.  Istac  iam  prfdem  scio :  set  quf  nihili  sis 

m^mora. 

PH.  Tactus  sum  uebement^r  uisco :  cor  [pdl  mibi]  sti< 

mulo  fdditur. 

NL  Pol  tibi  multo  aequius  est  [nequam  stimoliri]  coxen- 

dicem.  / 

Set  quid  istac  estf  etsi  igo  iam  ipsas  quid  sit  prope 

scire  putd  me :  1 160 

Verum  aAdIre  etiam  ex  t^  studeo.  PH.  Yiden  htoc? 

NI.  Video.  PH.  Han  malast  miiUer. 


Digiiized  by  Google 


112 


P  L  A  V  T  I 


V  2  43—59 


NL  Pol  uero  ifita mala  el  tu  niliili.  PH.  Quid  multa y  ego 

amo.  NL  Ad  amaa?  PH.  Nai  ydg. 
KI.  Tune,  hdmo  pntide,  amatdr  istac  fieri  aetate  audes? 

PH.  Qui'non? 

NL  Qnim  fligitiiunt  PH.  Qafd^puat  verbis?  meofiOio 

non  sura  irdtus 
Neque  te  tuoat  aeqnom  esse  iratum:  ai  amdnt,  aapienter 

fitelant  1165 

BA.       ♦       ♦       ♦       seqnere  hac.  IVI.  Emit  eccas 

tdndem 

ProbripdUecebrfte  et  pemiAatrices.  quid  nunc?  iam 

re^ditis  ndbis 

Filios  et  aeruom?  an  ego  experior  teciim  uim  maiorem/ 

PH.  i^binhine? 
Non  hdmo  tu  quidem  es ,  qui  istdc  pacto  tarn  lepidam  in- 

lepide  apples. 
BA.  Senex  dptiune,  quantomat  ist  terra,  sine  [me]  Ii6c 

exorare  aps  te,  1170 
Yt  istiic  delictum  desistas  tanto  dpere  ire  oppugn^Uun. 
NL  Ni  abete ,  qnamquam  tu  bulla's,  malum  iibi  mignum 

daboiani.   BA.  Patiar: 
Non  metuo  nequid  miiii  doleat  quod  feriaa.   NX  Mi 

blandiloqiiaat. 
flei  mihi,  metiio.  BA.  UicmagistrdnquiUust:  *    *  * 
1  hac  mecum  intro :  atque  ibi  siquid  uis  filium  conca- 

atigito.  1175 
NL  Abin  ime,  scclas  V  BA.  Sine,  mea  pietas,  teexo- 

rem.  Nl.  Exorestume? 
SO.  £go  quidem  ab  hoc  certe  exdrabo.  PH.  Immo  ego 

te  oro  lit  me  intro  abdnt  as 
90.  Lepidum  te.  PH.  At  sciu  quo  p^cto  me  ad  te  intro 

Abdueaa?  SO.  Bleeiimulait. 


Digiiized  by  Google 


V  2  60-76       B  A  G  C  H  1  D  E  S.  118 

PH.  Oftmfft  qttt^  «ifptd'«dinaemom.  SO. '  ^       *  ^ 

rSl.  Vidi  ego  nequain  homines ,  u^rum  te  iieniinem  dete- 

riorem.  PH.  kasurn;  ^1180 

B  A  •  I  hac  mtfcHiii  tntro ,  ubt  tibi  tit  leplde  uictibus  nbio 

atque  nhgu^ntis. 

NI.  Satis ,  aitia  iam  noatriat  cdnoioi :  nil  pa^itet  ui  aim 

acc^ptns: 

Quadrigcatis  Flulippis  ftlius  me  et  Chrusalus  ciicuiu- 

dttt^mnt, 

Qaem  qnfdem  ego  titnon  fhodie]  ^xcraciem,  alteram 

tantum  auri  non  mcreaiit. 
BA.  Qntd  tdndem,  aidimfdiumaiirlredditar?  ianeliae 

mecnmfntro  1185 
Atque  [fnduces  animum  haec]  ut  eis  delicta  ignoscas'i^ 

PH.  Fdciet 

NI.  Mlmim^^iiolot  nllmitrtf;  ainerie.  malb  fllos  ulcisei 

dmbo. 

PH.  Etidm  ta  homo  niliilf,  qiiod  di  dant  bon!  cane  culpa 

amfsais. 

Dimidium  aari  datur:  dccipias  pot^sque  et  scortumad- 

ciimbaa. 

NI.  Egone  libi  ffllita  conriimpatiTT  mens,  Ibi  potem? 

PH.  Potindomst.  1190 
NL  Egon  qnom  liaec  cnmillo  adcubetinapectem?  BA. 

Immo  eqaid^m  pol  tecam  adcAmbam. 
NI.  Caput  prurlt:  peril,  uix  negito.  FH,  Non  tibi  in 

mentemat,  [te]amdbo, 
Si  dum  nlnas  tibi  b^ne  faciaa ,  pol  id  quidem  ^ae  haft 

perlongi'nquom,  ^ 
Neqne  ai  lidc  hodie  amissis,  id  post  mortem  ^ueutnruin 

ease  umqnam? 

^    Plavttb  U.  8 


Digiiized  by  Google 


lU  FLAVTi  BACCHIDfiS.     v  2  79-93 

Nl  Qiddq[<f  PH.  i^vidagMTOgitfietiraif  OL  hmhet 

ametm.  BA.  QuMairftiiigf 

ML  Ne  obntfiliit  filio  um  4t  serno.  BA.  Mel  m^mn, 

tiiuibo9.kteee  fiant  Ud6 

Tmut:  inde  fllom  wmire  ceiutet,  niit  qudd  tiite  fill 

d^deris? 

Huic  n&iiam  lllia  due  te  ixotem.  NL  Yt  terebrdi:  aatiii 

offlmiiAiini 

QQodmflu  erat,  [nuncjidme  ^xorat?  BA.  Teamdboel 

te  tmplex4bor. 
NL  Taa  mm  dpert  et  propter  te  teproMor«  BA.  Ne  tie 

qnam  raea  mau^llem.  1200 
NL  Age  iani)  utat  eat^  etsiat  d^decori,  patiir:  facere  in* 

dacam  ^nti^ym, 
BA.  Satin  ego  istnc  habeo  offfrmatnm    ♦    ♦    *    *  e 
NI.  i^uod  dixi  uemely  haa  mutabo.  BA.  It  diea:  ite  intra 

adeAbitmn : 

Filii  noa  e^^ecUnt  intaa.  NT.  Qnam  qoidem  dctatam 

emoriimar  ? 

BA.  Yeap<r  hlc  eat:  ite,  aeqviiiifail.  PH*  Dneite  ade 

quo  lubet  addfctos.  1205 
BA.  Lepide  ipai  lu  aunt  capti,  ania  qal  filiiafeeere  iiu 


C  A  T  B  R  T  A. 

Hi  aenea  niai  loiaaent  niliili  iam  inde  ab  advleacdntia, 

Ndn  hodie  hoc  tantiim  flagltinm  ftcerent  canis  cdpitibus; 
N^qiie  adeo  haec  facer^mus,  ni  antehac  nidiaaemoa  fieri, 
Vt  apnt  lenon^a  rinalea  filiia  fier^t  patrei.  1210 

Sp^ctatorea,  nda  ualere  ndlmnas :  clarc  adplaiidite. 


Digiiized  by  Google 


115 

■BTRA  BVIT8  FABTLIS  E4£C  STST 

V.     1  tmhiimu  oohmaiiiu 

9  ertdm  tetntmeter  aeataledus 

4  mtieoB  dimeter  aisatalectw  cam  tripodia  trochaica  caia< 

leoUea 

5  ad  18  iambici  senarii 
19  trochaicus  septenarius 

^0  bacchiaciis  tetrameter  catalecticus 
21  ad  26  bacchiaci  tetrametri  acataieoti 
27  et  28  cretici  tetrametri  acatalecti 
39  ad  108  trochaioi  sepfena^i 
109  ad  367  iambid  aesarii 

-  868  ad  499  trodiaici  sepf euarii 

•  500  ad  535  iambic!  senarii 

-  526  ad  572  trochaici  septenarii 

-  573  ad  611  iambici  senarii 

-  612  ad  615  trochaici  octonarii 

•  616  creticiis  tetrameter  acatalectus 

-  617  ad  619  bacchiaei  tetrMoetri  aisatalecti 

-  620  doae  tripodiae  trocihaicae  ^atalecUeaa 

-  631  cretioas  dimeter  acatalectus  cum  tripodia  troeliaiea  cata* 

lectica 

-  622  ad  624  cretici  tetrametri  acatalecti 

-  625  bacchiacus  tetrameter  acatalectus 

-  626  ad  628  trochaici  octonarii 

-  629  ad  639  trochaici  septeaaril 

-  640  ad  642  trochaici  octooarii 

-  643  et  646  binae  tripodiae  trochaicae  cataleelleao 
644  cretiens  tetrameter  acatalectus 

-  646  iambicns  dimeter  acatalectus 

-  647  ad  649  cretici  tetrametri  acataieoti 

-  650  creticus  dimeter  acatalectus  cum  tripodia  trochaica  cata- 

lectica 

-  651  ad  654  cretici  tetrameiri  acatalecti 

-  655  iamhicus  dimeter  acatalectus 

.   656  et  657  trochaici  dlmeth  cataleetici 

-  658  creticus  tetrameter  acatalectus 

8* 


Digitized  by  Google 


#■ 


V.  659 

*  660 

-  663 

-  665 


trochaica  tripodia  cataleetica 

et  661  bacebiaci  dimetri  cataiectici 

baechiaeiis  tetrameter  acatdectus 

ad  667  cretici  dimetri  acatalecti  emu  tripodlb  irocbai 


els  catalectids 


-  668  ad  760  irochaici  septcuarii 

-  761  ad  924  iambici  senarii 

-  925  ad  952  iambici  octonarii 

•  953  ad  955  trocliaicl  octonarii 

'  956  trochaicus  septenatius  '  . 

-  957  ad  978  iambiei  oetonarii 

*  979  ad  986  trocbaid  octonarii 

-  966  trodiaicns  aeptenarius 

-  987  et  988  iambici  octonarii 

-  989  ad  996  trochaici  octonarii 

-  997  ad  1075  iambici  seaarii 

-  1076  ad  1086  anapacstici  octonarii  et  septenarii  aiteruaatcs 

-  1087  et  1088  anapaest ici  septenarii 

-  1089  ad  1098  anapacstici  octonarii 

-  J099  ad  1106  anapaestic!  septenarii 

-  1109  ad  1115  eretid  tetrametri  acatalecti 

-  1116  creticus  tetrameter  eataleetions 

-  1117  ad  1119  trocbaid  septenarii 

-  1120  et  1121  bacrhiaci  hexametrl  acatalecti 

-  1122  ad  1138  bacebiaci  tetrametri  acatalecti 

-  1139  et  1140  bacebiaci  hexametri  acatalecti 

-  1141  ad  1148  trocbaici  septenarii  '  ' 
^-  1149  ad  1206  anapaestid  septenarii 

-  1907  ad  ISU  trocbaid  septenarii* 


Digitized  by  Google 


1  • 


T.  MAGd  PlAVIl 


C  V  R  C  V  L  I  0. 


Digitized  by  Google 


ARGVM£NTVMt 


Curculio  missn  Phi^droml  it  [in]  CMaif, 
Vt  p^Ut  argentum.  fnibi  eladit  aualo 
Bind  em,  icribit  iiqm  oprig&at  UterM« 
Cogndscit  signmn  Lyco,  itbi  uidit,  milltii: 
Yt  amicam  mittat,  pi?^tiiim  lenoni  dedit. 
Lydtnem  milea  ic  lenonem  In  U»  rapit 
Ipsiis  sororem  qnim  perfbat  r^pperit, 
Orita  qaoins  Fha^dromo  uuptum  locat 


PERSONA  E. 


PALINVRVS  SERVOS 
PHAEDROMVS  ADVLESCfiNS 
,    LEAENA  ANVS 
PLANESIVM  VIRGO 
GAPPADOX  LENO 
COQVOS 

cvrcvlio  parasitvs 
lVco  tabpessita 
choragvs 

xuerapontigonvs  miles 

CANTOR. 


111-21    PLAYTI  CTROVLIO.  119 


I 

A  C  I  V  S  I. 

Palihvrti.  Phab»eoiit9«  (Pvbb.) 

PA.  Quo  t^d  hoc  noctis  dieiin  profidtcf  ferat 

Cam  istdc  onittn  cumque  hac  pompa,  Pha^dromef 

PiL  ftuoYteiisCvpidoqiiefnperataiii^d^aeAiiior: 
'  Si  m^dia  nox  eat  tfaest  prima  Q^era, 
Si  aUtas  condictua  cum  hdate  intercedft  diea^  6 
Tamen  iat  eiindam  quo  liiperaiit  iDgr&tiia. 

PA.  At  tdiidcm  tan4em . .   PH.  Tdndem  es  odio- 

sus  mihi. 

PA,  latuc  qnidem  nec  b^Unmat  nec  memoriivne: 

Tutd  tibi  puer  es:  lautus  luces  ccreum. 

PH.  Eofonc  ^picularimi  cdngestum  opera  ndnferam, 

£x  diUd  oriimdiuii,  m^lenlo  dnlcl  meo  f  11 

PA.  Nam  quo  tc  dicain  ego  I'rc  ?  Pil.  Si  tiling  roges, 
Dicani  lit scias.  FA.  Si  riSgitem,  quid  respdndeaat 
PH.  Hoc  A^cuUpi  ftmimat  PA«  Plua  iam  anntf 

scio. 

PH.  Huic  prdxnmnm  illut  dstiuniat  ocolissumum.  15 
Salirf:  ualiiistliie  i&aque,  ocvliaamniiiii  datiiunf 
PA.  Carnftne  febris  te  herf  ucl  nudlust^rtius, 
EthfcricenauUttoe?  PH.  Derid^sneme? 
PA.  Quid  td  ergo,  inaane,  rdgitaaiialeatnedatliimf 
PH.  Belliasiimuiii  hercle  ufdi  et  taciturm'ssumurn: 
Nomquam  iillam  aerbum  muttit:  quom  aperitur, 

tacety  SI 


Digiiized  by  Google 


.    .-  B  li  A  y  T  1  «  •      II  as^7 

I 

Qaomqnc  ilia  noctu  cUncnlamadmeexft,  tacet 
PA.  ^ttioqiud  tu  quod  te  aat  geuere  indiguom  ait 

tao 

Facis  aiit  inceptas  ftcinva  facere,  PhaMronef 
Num  tu  padicae  quoipiam  insidids  locas  25 
Avt  qmim  podieam  «ptfrt0t  ease?  PH.  N^ini, 
Nec  me  file  flierit  lApplter.  PA.  Ego  Mm  nolo: 
Ita  tauin  conferto  amire  semper,  si  sapis, 
tie  UL  qfidd        popvlns  fii  Miijl,  tiki  iiit  proWo. 
Semp^  cnrato     sis  intestibilfau  30 
FII.  C^uid  istuc  est  uerbi?  PA.  Ca^te  at  inced^ 

oia: 

Quod  amis  amato  t^bas  praCM^ntibna. 

PH.  Qainleno  hie  habitat.  PA.  NemoJUiiicf  rohibet 

nee  uotat 

Qnin  qiidd  palamst  uenile,  si  a^rgentlunst)  emas.  . 

Nemo  ire  quemquam  piiplica  prohibit  uia,  35 
Dam  ne  per  fuudum  saeptam  facial  seau^am: 
Oam  t^d  apstimas  nupta  uidaa  uirgine 
luuciitute  et  pueris  liberis,  ama  qudd  Inbet. 
PH.  Lendnis  haec  sunt  aedes.  PA.  Male  istis  ^aenat. 
PH.  Qui?  PA.  Quia  scelestam  s^rmtutem  s^r- 

niont.  40 
PH.  ObWquere.   PA.  Fiat  maxume.   PH.  £tiam 

[tujtacesl 

PA.  Nempe  dbloqni  me  idsseras.  PH.  AtA<bqiciioto. 

[Set]  I'ta  ut  occepi  dfcere,  eist  ancOlola  . . 
PA.  Nempe  huiclenom  qui  hie  habet?  PH«Aect^ 

tones.  ^ 
PA.  Minus  formidabo  ne  ^xcidat.  ril.  0di<$8us  es. 
Eamnc&ltmeretricemt'icefe:  [at]  ea  me  d^perit: 
Ego  a^tein  cnm  iUa  ftcefe  nolo  miUnom. 


Digitized  by  Google 


I  1  48-7^l  C  V  R  C  V  I  I  0.  131 


FA.  Quid  U4 1  PH.  Qmapropriajiifi&eio:  tmopa^ 

rttiSr  senmL 

FA.  Mains  ddndestinus  ^st  ainor,  danmunist  me- 

ram. 

Va.  BM  h^cleito  ut  ta  dfeb.  PA«  hnme  e«  ttrt 

ingnm?  '  50 
VEu  Tarn  a  me  pudicaat  qiidsl  aoror  mea  aft,  niai 
Stat  aAacoIando  qufpiam  inpndldon 
PA.  Semp^,  ta  scito,  fldmma  fuino  prdxamaat: 
Fmnd  comburi  nil  potest,  flammA  potest. 
II  nicne  nfaadeam  qof  ^sse  itolt,  fr  an  t  miceiii :  55 
Qui  u6lt  cabare,  pdndit  saltam  siaiis. 
PH.  At  illdst  pudica  ucque  dam  cabitat  cdm  idris. 
PA.  Credim^padoralqnofquaiiilenoiiiitel  • 
PH.  Immo  ut  iilam  censes  ?  ut  qaaeqae  illi  occds- 

aioat 

Snbrtpere  ae  ad-me ;  vbl  aidiim  opp egft,  fugit.  60 

Id  ed  fit,  hie  quia  Icno  acgrotus  I'ncubat 

In  A^scalapi  faino:  is  me  excrncidt.  PA.  Qoid  est? 

PIL  Aliis  me  poscit  prd  IHa  triginti  minaay 

Alids  talcntum  magnum:  ncque  quicquiim  quco 
Aeqoi  boniqae  ab  eo  fnpetrare.  PA.  Iniuriu  s,  66 
Qai  qndd  leiioni  B^klHst  id  ab  ed  petat. 
PII.  Nunc  hinc  parasituru  in  Caiiam  missi  mciuu 
Petitam  argentum  a  meo  sodali  mutaom: 
Qaod  Bi  wm  adfert,  qnd  me  nortam  ndaelo. 
PA.  Si  decs  salutas,  dextrouorsum  ce'nseo:  70 
Nunc  ara  Veneris  haec  est  ante  horiinc  foris« 
PH.  Me  infi^rre  Veneri  ndni  iam  ientienliui. 
PA,  Quid?  an  te  pones  Veneriiamientdcalo? 
PH.  Me  te  atque  Uosce  omnia.  PA.  Tum  ta  Yene- 

rem  ndmere  via* 


Digiiized  by  Google 


PL-AVTI  1175-95 

PH.  CadO)  puere^  siumn.   PA.  Quid  factorus? 

PH.  limsciefi.  75 
Anns  Ue  solct  cabitfre  cnitot  Unitiix: 
Nom^n  Leaenae&t :  multibiba  atque  m^obibast. 
.  PA.  Qoaiii  tu  lagaenam  dicas,  obi  ninum  aolei 
Chinm  tee.  PH.  Quid  opnat  it^bis  ?  ninotittiimut : 
£aque  ^xtemplo  ubi  uino  liasce  couspersi  toris^  80 
De  oddre  adeaae     »city  aperit  flico. 
PA.        Uc  cum  idno  sbiiia  fertnr?  PH.  KUl 

nenis. 

PA*  JNolo  b&rcle:  nam  ia^  lumc  ipiii  fert  adflkium 

uelim: 

Ego  ndbis  ferri  censui.  PH.  Quintiltaces? 
Siquid  super  illl  f iierit,  id  nobi^  aat  eat  85 
PA»  <2iil8iiaiii  iatic  flniiiiist,  qute  noa  redpMl 

mare? 

PH.  Sequere  hdc,  f  alinure,  jn^  ad  toxiMz  ft  mi  dp- 

'  sequent. 

PA.  Itafaciain.   PH.  Agite  bibitc,  festiua^  fores, 
Potdte,  lite  mfhi  uolentes  prdpitiae. 
PA.  VolUane  olima  a&t  pnlmeiiiiiiii  m«t  cipparim  9 
PH.  Exuscitate  udstram  hue  custodem  mihi.  91 
PA.  Frofundia  mnum:  qmi  te  rea  agiUnt?  PH. 

Sine. 

Viden?  iperinntur  a^des  festiui'ssumae: 
Nam  muUit  cardo  ?  eat  l^pidaa.  FA.  Qiiin  das  ai- 

i^nml  9# 

PH.  Tacc:  dccultemus  lumen  et  uoc^m.  PA.  Licet. 


Digiiizea  by  Google 


C  V  tt  C  V  L  I  0. 


128 


LeaBITA.     PALIDiyAVS,  PuAJ^aOMVS. 

LE.  Fkft  u^terift  vuri  Aiabiis  meis  oM^tosI:  eiii«  amor 

'iiipidAiii 

Me  pr^dt  hue  per  Mudirat:  nbl  ubist,  prdpe  meet: 

enax,  hdbeo. 

Saine,  iabm  mi^  lepo*  Liberi:  «t  n^terlt  [^]  tiim 

eupida. 

Nam  dmniam  UDga^tmn  odos  pra^  tuo  nadteast: 
mibi  tticte,  ta  dmwivani,  td  rota,  100 
Tu  eroeimun  et  c^sia's,  tu  bd^Ulnm. 
Namubi  tu  profiuna^  ibi  ego  me  p^melim  sepultam. 
fA.  sun  hm6e  mm  qwililUm  titfl}  PH.  Modi- 

eist,  capit  qnadrintal. 
'  PA.  Pol  at  pra^dkaa,  uind^mia  haec  hole  inalnon 

satiaidliat 

LE.  Set  quom  adliuc  naso,  odos,  dpsecatu  s  meo, 
Di  qlciaafm  meo  giittari  gaudimnu  106 
Nflagottoun:  iriiist  ipsiii9  ipnmi^eto 
Tingere,  inn^rgere  in  m6  liquor^s  tuos, 
Sine,  ducUoL  set  hae  ibiit,  hac  p^rseqnar. 
PA«  GaneBi  diae  huic  qaidem  magia  pir  fliit:  tagtfx 

nasom  habet.  LE.  Amdbo« 
Qadia  nox  fionit  procul  ^  111 
PH«  C^nieo  lume  ippeUaDdam  innm  [ette]: 

adibd.  redi, 

Bespice  ad  me,  Leaena.  LE.  Inperatdr  quia  est) 

PIL  YinipoUens^l^vtUber, 
Tibf  qni  screinti  sicea^  semisdnmae  US 
Adf^rt  potidnem  et  sitim  [tuam]  seditum  it. 
LB.  4toim  longe  a  me  abeat?  PIL  Lumen 

<  hoc  idde. 


« 


Diyiiizea 


PL  A  Y  T  I    .  i%%o^7 


LE.  GMndiorAn  gradom  crgi  lace  ad  me,  tfp- 

«ecro. 

PH.  Silac.  LE.Egon  sain  a  siin^quae  siti  sicca  sumf 

PH.  Al  Urn  bibea.  IM.  0iu  fit  PH.  £ii  tibi  (hde), 

avnalepida.  LB.  Siloe,  139 

OcnUssimie  homo.  FA.  Age  ecionde  hoc  cito  in  ba- 

rattnnii  prelwpvdpeve 

Clodcam.   PH.  Tace:  Bob  hvfc mile  dfdL  PA.  Fa- 

ciam  igitnr  pdtias. 

LE*  Venuty  de  pasle  pa61«ln hoc  dabd  tibihaa lo- 
bster: 

Nam  tibi  propitiant^  amantes  omimi  daat  potdntes 
Om^:  HuU  bav  aacpe  docnnttaUs  heredilileflL  195 

PA.  Hoc  [sis]  aide  nt  aairiter  mermninaeinpiira 

ingiirgitat 

FaAeibns  plenfi^  LEL  Habahe.  PA.  Quid 

ecijriiidlaba?  LE.  Labet. 
PA*  Mihi  quoqae  eiiam  sti'mtilo  fodere  labet. 

PH.  NoU,tace. 
PA.  Ticeo  [ego]:  ecce  aatte  biblt  arcm:  hdrde 

credo,  hodiepluet. 
VBL  ViM  hercle:  hide  qvid  prftmn  dkaan  n^o. 

PA:  Hem,  istac  qntfd  mlhl  dixti.  130 
PH.  Qofdidest?  PA.  Periissc  ut  te  dicas.  PH.  Male 

tibi  ftxlDt  PA.  DiceiatL 
PH.  Umne  ego  hnic  dic6f  PA.  Quid  dices?  PR  M6 

periiise.  PA.  Age  dice.  PH.  Anas  aadL 
H(»c  nolo  scire  te:  p^ditna  aum  miaer. 
LB.  Alpolegooppiddaeraata. 

qvid  est  qadd  labet  p^ditomdicere  135 
T^eaee?  PH.  Qida'[ego].ld«addamocareo. 
LE.  Pbaddfomdu^nepldraamabo: 


Digiiized  by  Google 


I  2  47-^70  C  V  R  C  V  L  I  0.  125 

Tu  me  ne  aitUm  curato :  ego  IOh  iam  quod  amaa  hdc  ad- 

dacanL 

PH.  1S6  egOy  si  fidem  [tu]  mecum  s^raas,  aured  pro 

statua 

ViBeim  Uki  MJMm^  foae  alt  gdHwl  ta4  mmdmeiitiiBi. 

Palinure,  in  terri  qui  me  erit  a^ne  fortnuitns,  ilia  Ul 
Si  ad  me  bitet?  PA.  Edepol  qui  amat,  si  eget,  misera 

aeYmnM  adftciter. 
PH.  Ndn  ita  res  eal;  .ate emfldo  pdraaitum  kedie  [hue] 

'    .  idueutarum 
C6m  argento  ad  me.  PA.  Mignom  inceptai)  Bi  lUat  ex- 

.  peeiiis  quodmuqwamat. 
PH.  Quid  si  adeam  adioris  atque  occentem?  PA.  Si 

labet,  neqae  not6  neqne  inbeo, 
Qnfodo  egtt.te        iamv^U^  mMbna  esae,  ere,  dlqve  - 

-  ingenio.  146 
PH.  Peatiilj^  hens  p^aadiy  «d8  sahit^ 
Yds  amo,  atfa  volo)  ads  peto  atqne  dpsecro,  ^ 
Gi^rite  amanti  mihi  mdrem  amoenksumi: 
Fite  caasai  mea  ludii  birbari,  150 
Sdasalite,  dpsecro^elmftttteislAiicfoam, 
Quae  uiiiii  inisero  amaiiti  exhibit  sdnguiuem. 
Udc  aide  iil;  ddrmiAnt  pdssuli  p^smni 
N^c  mea  g/rdtia  edttnonent  se  deias. 
Fer^picio  nihili  pncam  uosiacere  gritiam.  st^  tace  tacc. 
PA.  Tieeohefdleeqnidem.  PH.  Sdntio  Ida 
SoQttdmi  teadem  edefel  siiiu.mjSiiBeri  pdssalt  [flli] 

fiuut. 


Digiiized  by  Google 


m  P  L  A  V  T  I  13  1—16 

»  J 

LfiAfiNA.   Plahesitm.  Falintrts. 

Phabdbohts.  ^ 

LE.  FUdde  egredmre  et  iteitam  prdbibe  fifolma  el  ere- 

pitum  cdrdinum, 
qimd  hie  agimosfiriis  percipiat  fieri,  mea  Plan^iimi. 
MiBe,  raffimdam  aqndUiiL  PA.  Viden  nt  anna  tr6niila 

inediciniim  facit?  160 
Eapae  merum  condidicii  bibere :  foribus  dat  aqaam  quini 

bibairt. 

PL.  Vbi  tu  8,  qui  me  cdnuadatu's  Vc^neriis  uadimdniis  ? 
Siato  ago  tibi  me  et  mihi  contra  ilidem  ((u  ie]  utaistaa 

Buideo. 

PH.  ^dsom:  nam  si  apsim  Iiaut  recussem  quin  mihi  male 

sit,  mei  rneom. 
PL«  Aaime  mi,  [me]  prdcnl  amantem  abtee  haut  coil- 

'  scntdnenmst.  165 
PH.  Pilinnre,  Palinure.  PA.  Kloqaere,  quid  eat  quod 

Palinwiam  vocaa  t 
PH.  Estlepida.  PA.  iXimis  lepida.  PH.  Siini  deus.  ¥A, 

immo  homo  bau  magni  preti. 
PK  Quid  vidistf  ant  quid  addebia  migla  dia  aequiperd- 

bile? 

PH,  Mile  oaiea,  ere,  qiidd  mibi  aegreat  PH.  Male  mi 

moiigerd'a:  tee^. 
PA.  Ipsua  se  exc^cidt  qni  homo  qaod  amat  uldet  nec 

poiitor  dumlieet  170  • 

PH.  R^cte  obinrgat:  atoe  bant  quicquamat  mdgb  qvod 

cnpiam  idm  din. 
PL.  T^e  me,  ampiectere  ^go.  PH^Uocetiamatquam 

db  rem  euplam  nfitere : 


Digiiized  by  Google 


i 


13  17-^  CVRCVLIO,     '  m 

<^lAtepfoliibei^r«i,  dull  potior.  FL.  PjriUiibetf  nec 

ppohlb^  quit 

N6c  prohibebit,  nlui  moiH  meum  anfmnm  ^pg  te  abalie- 

ninerit.  174 
ra.  Sflil  MM  habeant  r^gna  reges ,  sflU  dlidtlaB  dfvilea^ 
Sfbi  [illij  honores,  sfbi  nirtatis,  sibi  pugnas,  sibi  prodia: 
JMtm  mA  apsdneant  imiidere,  sibl  q«iaqae  habeant  qmod 

•munil. 

PA.  £niiiiaero  nequed  durare  qufn  ego  ermn  accussem 

meum: 

Nim  bonmnat  pauafllom  anoiare  aiine,  biaane  nrfn  bo- 

nninst: 

Yttm  totam  inaibiiiiii  amare  lioe  4it  qMd  meaa  enSa 

fadt  >  «  180 

Quid  tu  ?  Venerin  pdruigilare    noniati,  Pha^drome  1 
N4m  hoc  qnidein  edepol  had  nmlto  poat  luce  lacebit 

pa  Tace. 

PA.  Quid,  taceam?  qointuis  dormitam?  PH.  Dc^rmio: 

M  oeelibnitea. 
PA.  Tu  quldm  uigflai*  PH.  At  meo  more  ddrmio :  hie 

somnust  mihi.  184 
PA,  Heiatu^imilier:  milemereridafinnereiitiiDBciUaat* 
PL.  fraaeare,  af  te  edentem  hie  d  cibo  abigat.  PA.  bicet: 
P&riter  hos  penre  amando  uideo :  uterque  insdniunt. 
Viden  at  miaere  mdliimtiur  9  n^queunt  conpleeti  aatii. 
lillam  dIapertimiiiiY  PL.  lyullist  hdmini  perpetudm 

bonam : 

«  lam  huie  noluptati  hdc  adinnetimial  ddium.  PA»  ^id 

ais,  prdpndinm?  190 
Tune  etiam  cum  ii^elsiiiis  dculis  odium  m^  uocas, 
]lbi!lolae.p«fadlla,  nugaef  PH.  Tdn  meam  Venerem  iii- 

tuperas? 


V 


Digiiized  by  Google 


I 


12&  .    PLAVTI  13  37-46 

^Bdi.  qaidrai  mlhi  p«ttikiiu  oirgii  tenioBte 

•cratf' 

Xt  ne  tu  liercle  cum  cmciatii  migno  dixisti  fd  tao. 
li^m  tibi  male  dictis  pro  UMa^  iiciiB  moderari  ut  queas. 
PA.  Tiiam  fldem,  YeiiiM  uSctnviglku  PIL  Pfcgfaietiam, 

u^rbero?  196 
PU  mix  muho  ii^rbeorare  lApideo^  ae  perd^s  mmnn. 
PA.  Iildgltiumprobr6niqiiemag]iiiiii,Pha<drome,exper- 

g^facis : 

B^e  monstrantem  pttgnis  eaedis,  hinc  amaa,  aug4s 

Hocine  fieri  ut  fnmodestis  te  hie  modereris  mdribus  ?  200 
PH.  Adro  contra  o^dio  moedesliiiii  aaiAtoiMi:  a  m  as- 
'     •  Twnfadpe. 

FA.  C^do  mihi  contra  aurichalco,  quo!  ego  sano  sdr- 

mam. 

PL.  Bine  aale,  ocnle  mi:  nam  sonitiim  et  cr^pitom  clan- 

strorum  aiidJo : 
A^ditaom  fannm  Aperire  (arbitrdr*  set]  qoaeso  ad  hunc 

modmn 

Inter  iios  aindre  atemur  semper  snbrepticio  f  206 
PH.  M/nuQie :  nam  parasltmn  miaai  nddinaqoanna  Vi- 

riam 

Pet  ere  argentum:  is  hddie  hie  aderit.  FL.  Miminm  con* 

anitisdiiL 

PH.  ita  me  Venna        vl>go  te  hoe  tHdnorn  nnntqalm 

ainam 

In  dome  esse  islte>  qnip  ego  te  Ubesalttn;  Ukofem*  t 
PI4.  F^ito  nt  meNb^ecfs:  tene  etiam  pries  qnam  hinc 

abeo  siniofL  '  210 
PH.  &'  qoidem  mi  berele  rCganm  detar,  wdmfum  ii 

(otins  p^rseqnar. 


Digiiized  by  Google 


1  3  56-59  CVRCVIilO.  129 

T 

Qnindo  ego  te  uidAof.  PL.  Hem,  iitoc  ndrbo  vindieMm 

para: 

&i  amas,  eme:  ne  rdgiles.  facito  at  preiio  peruincda 

tvo. 

B^ne  uale.  FH.  lamne  ^go  relinquor pulcre,  Palmare, 

tfecidi. 

PA.  !^go  qoidem,  qal  et  aApolando  et  adnmo  pereo. 

PH.  Sequere  me.  215 

ft 


* 


*      •     •  • 


PUTTTS  II. 


9 


Digiiized  by  Google 


r  L  A  V  T  I 


0  1 1-ao 


ACTVS  11. 

CaPPAHOX.     PALlNVBVfl.  • 

CA.  Migrdre  certumst  mine  iam  ex  fantf  fora% 
Quando  A^cnlapi  ita  s^tio  sent^ntiam, 
Vt  qui  me  nihil!  fidat  nee  salutfm  iielit» 
Valc^tado  decr^scit,  adcrescit  labor. 
Nam  Urn  qnaai  aona  llene  einetiu  dmbido :  220 
Oeminds  in  nentre  habere  nldeor  fiUoa. 
Nfl  metuo  nisi  ne  medias  disrumpdr  mi^er. 
PA.  Si  r^cte  fadaa,  Pha^drome,  anacalt^  mihi 
Atque  (stara  exturbes    animo  aegritddinem. 
Faues  parasiius  quia  non  rediit  Cdria :  225 
AdC^rreargentuncrMo:  nam  si  ndn  ferat, 
Tonn^nto  non  retlnM  potnit  f&rreo, 
Qnin  r^ciperet  se  hue  ^ssam  ad  praesepdm  suam. 
CA.  Qnis  hie  4si  qui  loquitur  ?  PA*  Qadiam  nocem 

egoaddio? 

CA.  Estne  hfc  PaUiianis  Pha^romi?  PA.  QuU 

hie  dat  homo  230 

Cum  cdnlatino  u^ntre  atque  oculfa  hdrbetaf 

De  fdrma  nou! :  de  colore  n6n  queo 

NoniMo:  iandaiiindai:  lenoat  C^padox. 

Congr^diar.  CA.  Salue,  Pilinure.  PA.  0  acelordm 

caput, 

Saludto:  qnid  agiaf  CA.  Vino.  PA.  Nempe  at 

dfgnoa  eaf 


Digiiized  by 


.1 


11121-3  7        CVRCVLIO.  131 

Set  quid  tibist  ?  CA.  Lien  ^necat,  renes  dolent, 
Polmdnes  difltraMntmry  cniciatiiir  iecnr^ 
Radices  cordis  p^rennt,  hirae  omncs  doleiit. 
PA.  Tam  te  fgitar  morbus  dgitat  hepatidrius. 
CA.  Li^  dierectnat.  PA.  Ambida:  id  Uenl  dp- 

tamumst.  240 
CA.  Facilest  iDisenun  inrid^e.  PA.  Quia  tu  ali- 

qndt  diea . 

Pcrdura,  dum  intesti'na  exputescunt  tibi 
Nunc  diim  saisura  sdt  bonast.  si  id  f^eris^ 
Venire  poteris  fntettinia  nflina. 

CA.  Aufer  quaeso  i&isi  atque  hoc  respoude  qudd 

rogo: 

Potin  cdnlectnram  ficere,  a!  aarrte  tibi  . 

Ilac  nocte  quod  ego  sonmiaui  ddrmiens  ? 

FA.  Yah,  sdlus  hie  homost  qnf  aciat  diuMtuax 

Qnin  cdniectores  dme  consilium  petnnt; 

Quod  ciii  respondi,  ea  omneb  slant  jsentcntia.  250 


CoQTpa.  Pakintets.  Capfahox. 
t 

CO.  PalinAre,  quid  staa?  qa(n  depromnntur  miiii 
•  Quae  opns  stint,  parasito  ut  sit  paraivm  prindinfB, 

Quomu^niat,   PA.  Mane  sis,  dam  huic  conicio 

stfmnlnm. 

CO.  Tate  fpse  siquid  sdmniasti  ad  refers. 
FA.  Fatedr.  CO.  Abi,  deprome.  PA.  Age  tu  in- 

terea  hoic  sdmniam  256 
Narrd:  meliorem  qaam  ^go  sum  sappond  tibi : 
Nam  qudd  scio  omne  ex  hoc  scio.  CA.  Operam  at 

d^.  PA.  Dabit. 


Digiiized  by  Google 


P  L  A  V  T  I 


U  2  8—23 


CA.  Facit  hie  quod  pauci,  ut  sit  mantra  [sao] 

<(p86qii€iis* 

Da  mi  Igitiir  operam.  CO.  Tam  tel  noBnoai^  dabo. 

CA.  Uac  ndcte  in  sonuiis  uissus  sum  turner  960 

Procdl  aedere  Idnge  a  me  AeaeuUpiom: 

Neque  emu  dd  me  adire  n^que  me  magni  p^ndere 

Yissumst.  CO.  Item  alios  deoa  fact uros  scilicet: 

ISane  illi  inter  $e  odngruont  concdrditer. 

Nihil  isi  mlrandom,  m^Iina  si  nil  sft  tibL  265 

Namque  mcubare  sitius  te  fuerat  loui, 

Anzfliam  tibi  qui  in  lure  inrandd  talit. 

CA.  Si  qnidem  incnbare  qui  perinraflnt  nelint. 

Locus  non  prachiberi  pdtis  est  in  Capitdlio. 

CO.  Hoc  daimum  adaorte  ^  pacem  ab  AescoUpio 

Petis,  ne  fors  tibi  dnenat  maguAm  malum,  371 

Quod  in  quiete  tibi  portentumst.  CA.  Bdnc  facis : 

Ibo  itqae  orabo.  CO.  Qoa^  res  male  nortdt  tibi. 

i 


Digiiized  by  Googl( 


0  2  2^  4 


C  V  R  C  V  L  I  0. 


133 


ACTVS  III. 

4 

«  ^  *    '       *  *  *  *  ♦  *  ♦ 

I 

Palinvbts,  Phaedrohts/ 


PA.  Pro  di  inmortales,  qa^m  conspicio?  qui  iUlc 

est? 

Efltne  hie  ^mmtos^  mfssus  quist  in  Ciriam  1  376 
Hens  [^xi,]  iPhaedrome,       exi,  exiinqnam  <$eiii8. 
PH.  Qui  istic  clamoreiu  tdllis?  PA.  Farasitum 

tuam 

Viderf  carrentem,  ellmn  lisque  platet  In  dltomi. 

Hinc  auscultemus  quid  agat.  PH.  Sane  c^nseo. 


CyftCTLio.  Phabdeomts,  Palinvbt*. 
CV.  Site  uiammihi,  ndtt  ignoti,  dum  ego  hie  o£Bcium 

meum  -  280 

Fdcio:  fugite  omncs,  abite  et  d.6  uia  sec^te, 
M^qnem  In  cnrsn  cdpite  ant  enbit'o  ant  p^etore  offen* 

dam  aut  genu, 
ita  nunc  snbita  pnSpere  et  celere  obi^ctmnst  milii  ne- 

gdtliim. 

« 

Digiiized  by  Google 


I 


m  PLAVTl  03  6—96 

N^c  qvltqiMiii  sit  Um  opnlentns,  qui  mi  opsisttt  fn  via, 

N^c  strategus  n^c  turannus  quisquam  ueque  agorino- 

mus  285 
d^mftrclms  nic  comtrchns      cam  tanta  gidria, 
Quin  cadat,  qnin  c^pite  sis  tat  iii  uia  de  sdmita. 
Turn  isti  Graeci  pilliati  capite  operto  qui  dmbulant, 
Qui  fncedmit  siifflbreinati  cdm  librit,  cum  apdrtolti, 
Cdnstant,  conserunt  sermones  inter  sese  drapetae;  290 
6pstaiit  opsistunt  occedunt  ciim  suis  sententiis : 
Quds  semper  nide^  Inbeatis  ^se  in  thermipdlio: 
"^bi  quid  subrupuere,  operto  edpUulo  calidiim  bibunt, 
Tristes  atque  ebrioli  apscedont :  eos  ego  si  [liicj  off^ 

dero, 

£x  uuo  quoque  eoruui  excutidiii  crepitum  polen- 

tdrium.  29a 
istI  qui  laddnt  datatim  sdmi  senrranmi  fn  nia, 
Et  datores  ct  factores  dmiiis  subdam  sub  solum. 
Froinde  se  domi  contineant,  mteut  infortunio. 
FH*  Rdcte  bic  monstrat,  se  inperare  pdscit:  nam  its 

nunc  mds  uiget, 
ita  nunc  seraitiimst:  profecio  mddas  liaberi  nin 

potest  300 
CV.  Ecquis  est  qui  mfhi  conmonstret  PhacdromuiD 

genium  meum  ? 
it.  res  sabitast:  c^eriter  milii  lidniine  conuentdit 

opus. 

PA.       ille  quaerit  PH.  Qafd  si  adeamns?  lieus 

Ciirciilio,t4nolo. 

GY.  Qolfluocat?  quisndminatme?  PH.  Quite  con- 

nentum  cupit 

CV.  Bmi  (me]  magis  ci^is,  qnam  te  ego  c^o.  PflL 

O  mea  opportunitas,  306 


Digiiized  by  Google 


u  a  27-43        CVRCVLIO.  185 

CurcuUo  exoptite,  salne.  CV.  Sdlne.  PH.  Sabtoni 

gatideo 

raeae? 

Eloqaere  opsecro  b^cle.  CV.  Eloqnere^  te  tfpsecro 

[hercle],  ubl  «iliit  i»eaef 

PH.  QuidtibistV  CV.  Tenebrae  dboriuntur,  g^noa 

inediaaiiccidunt. 

P!H«  Lteltudiiie  hArcle  evedo.  CV.  B^ftive,  retfne 

me,  (jpsecro.  310 
PH.  Vide  at  e^alluii:  datiu  iiti  $£0/m  tthi  ad^idit 

dtn 

£t  aqaalem  cum  acjui'^  properatiu  ucius?  CV.Amind 

malest. 

PH.  Ytn  aquam?  CV.  81  frdBtvlentast,  da  dpaecro 

hercle,  opsorbeam, 
PH.  Va^  capiti  tao.  C V.  jpsecro  berde  fidle  uen- 

tmn  nt  gaideam. 
PH.  Maxume.   CV.  Quidftcitis  quaeso?  PA.  V^ii- 

tmn.  CV.  Nolo  equid^ioilii 
Fieri  aentolAm.  PH.  ^uidigitiir?  CV.  Jj^age^  vtnen- 

turn  gaudcam.  316 

PH.  lupplter  te  dique  perdaot.  CV.  Peril;  proapi* 

ddpanun, 

Os  amarunist,  denies  f  plenos,  lippiunt  fauccji  fame : 

tta  cibi  nocfnitate  u^nio  lassis  Idctibas. 

PH.  *  Mm  edea  aliqnld.  C V.  Ndlo  herde  aliquid,  edr- 

tam  quam  aliquid  mdnolo.  320 
1PH«  Immo  ai  ad^  reliquiae  quae  aint.   CV.  Sdre 

nimialiibet 

vbi  £ieut:  nam  illfs  cuuueiitls  s^e  opus  est  meis  d^D- 

tibua. 


Digiiized  by  Google 


13ft  PL  ATT  I  n3  44— 64 

PH.  P^rnam  suia  abdomen  snmen  gUndiom.  CV.  Ain 

in  dmniii  haec? 

in  emmU  tmeimme AidM^  PH.  iaiiiioiiiltodbiui: 

Quae  tibi  sunt  parata,  postquam  scinms  uenturiim. 

CVv  Vide  325 
tii  me  liidas.  PH.  iu  me  tmabit  quim  ego  amo,  at  ego 

hau  raentior. 

Set  quod  te  missi  nihilo  sum  c^tior,  CV.  Nihil  ittulL 
PH.  P^rdidistf  me.^  CV.  iuvenire  pdsaiuii}  «1  mi 

operdra  dabis. 
Pdstquam  tuo  iussii  profectos  sum^  peruenl  in  Curiam. 
Video  taum  soddem,  argenti  rdgo  nti  faciat  edpiam. 
Scfres  uelle  gratiam  tuam:  ndluit  frustrdrier,  S31 
Vt  decet  uelle  hdminem  amicum  amico  atque  opitu* 

lirier: 

R^spondit  mihijpaucis  uerbis  atque  adoo  fideliter, 
Qudd  tibist  it^  aibi  esse ,  mdxumam  argenii  inopiam. 
PH.  P^dte  me  tub  dfctb.  CV.  Immo  s^rao  et  oer- 

uatum  nolo.  335 
Pdatqaam  mihi  reapdnsiwist ,  abeo  ab  illo  maeatoa  id 

^  forum, 

illo  frustra  d^nenlsse.  forte  aspicio  rmlitem: 
^Adgrediorhomin^y  aalatoadu^ens:  ^fiaiue' inquit 

mihi, 

Fr adndit  dexterim,  sedncit,  rdgat  quid  ueniam  Ci- 

riam: 

Dice  me  lUo  n^laae  animi  caAua.  iU  me  tnt^- 

rogat,  340 

if 

Ecquem  in  £pidaur6  Luconem  tixpessitam  nduerim* 
Dicomenonfaae.  ^quid?  lendnemCappadoeem?'  idnao 

Vi's&itasse.  ^'set  quid  cum  uis?"  ^quiade  eo  emi  uir- 

ginem 


Digiiized  by  Google 


U  3  65-85  C  V  R  C  V  L  I  0.  137 

Trigiiitfi  nujus,  uefitem,  aurum :  et  pro  his  deoemacce- 

,   dilnt  minme.^ 
^^BMiitfai  ta  argentiiiii9"  inquam.  ^immu'  [inquit] 

^iput  tarpessitim  situmst  345 
flhm  ipm  did  loLcamcm,  utqae  ei  maoidAiiy  qui  danlo 
Meo  tebellafl  iSpsignatas  dttidiMet,  \at  davct 
Operam  vt  molierem  i  lenone  cum  auro  et  ueste  ab- 

dAcml.^ 

Pdatquam  hoc  mihi  narritait,  abeo  ab  fllo.  reaocat  me 

llico,  ^ 
Vtf cat  ad  ceiiam :  r^Iigio  fait,  d^negare  ndlai.  3&0 
^Qiifd  si  abeamnSy  d^cmnbamiu?'  fnipiit.  conailidm 

placet. 

N^qae  diem  dec^t  remorari  n^qae  nocti  noc^rier. 
bmnis  rea  paritaat  et  nos  qnibiia  paratomst  ddsmniia. 

Pdstquam  cenati  dtqae  adpoti,  tilos  poscit  sibi  in  ma- 

nam, 

Prdnoca);  me  in  fleam,  nt  ego  Iddam.  pono  pdlliom: 

file  sunm  aniiluiii  (>pposiuit,  inuocat  Plaiicsiuni.  356 
FJEL  Meoaneamores'i  CV.  Tice  parumper.  idcituol- 

torios  qndttaor. 
UlLqh  arripio,  inuoco  almam  meam  [mibi]  nntricem 

H^rcolem, 

licto  baaHIciim,  propino  m<gnnm  poclom:  iUe  Ex- 
hibit, 

Ciput  deponit,  condormiscit.  ego  ei  aubduco  dnalam, 
DMnco  ped^s  de  lecto  cUm,  ne  milea  a^ntiat.  361 

RiSgitant  scrui  (j[uu  cam:  dico  me  ire  ^uo  j»aluri  so* 

lent. 

6stiam  nbi  conap^i ,  exinde  me  flico  protintoi  dedL 

PH.  Laiidu.   CV.  Laudato,  quando  illut  quod  cupis 

ecfccero. 


Digiiized  by  Google 


138 


P  L  A  T  T  I 


n  3  86—91 


^amitf  BOBc  Intro,  ut  tabellas  cdiiaigiiemiii.  FfiL  Num 

mororf  d65 

glindium: 

HaiteMuttaentrisftUbilfaiieiite:  ptoeetaualMftlbiili, 
Ptfclam  grude  [et]  adk  magna  5  nt  aitia  cooaOia  aAp- 

petant. 

TAte  tabalaa  ctfnaigiiato:  hie  minatrabit^  [dum]  'ego 

edam. 

D/cam  quern  ad  modum  conscribas.  s^quere  me  hac 

intrd.  PH.  Sequor.  370 


Uiyiiizea  by  Googl 


m  i-2ft        cvacvLio.  139 


*  •  • 

A  G  T  V  S  HHt 

LVCO.     CvftCVLIO  (CTM  VVKAO),  CaPPAI^OX. 

LV.  Beilnsuideor:  subdud  raUuncukm, 
Qiuoitiiiii  tttin  mild  alt  qvtotamqne  alienf  alet. 

Din^s  snm^  si  non  rcddo  eis  qnlbns  d^hibeo. 

[Si  reddo  illis  qoibiiA  debeo,  plos  alieni  est.] 

Vemin  h^rde  wro  htUe  quoin  recdgito,  375 

Si  mdgis  me  instabunt,  ii  praetorem  siiiferam. 

Hab^nt  hunc  morem  pl^riqae  argentArii, 

Vt  tiiu  aUam  pdscant,  reddant  nMiii, 

Fugnfs  rem  soluant,  sfquis  poscat  cldrius. 

Qui  homd  mature  quadaiuil  pecuniam,  380 

Niil  etm  matvr  e  pinit,  mature  dsrarit . 

Cupio  ^liquem  [mij  emere  pilerum,  qui  ussuririus 

Nunc  mfhi  quaeratur:  Asaoa  eat  pecunia, 

GV.  Nil  tA  me  aatiirom  mdnueria:  membil  dt  ado. 

E  j^o  h<Sc  ecfectum  I^pide  tibi  traddm :  tace.  385 

Edepdl  ne  ego  hie  med  (ntua  expleui  probe 

Et  quidem  rellqnl  In  ndntre  cellae  vnl  iocum^ 

Vbi  rc^liquiarum  r^Iiquias  recdnderem. 

Quis  hie  ^st  operto  eipite  qui  Aeaculiipiam 

Saldtat?  attat,  qudm  quaerebam.  adqnereme.  390 

Simuldbo  quasi  non  n(^uerim.  heus  tu,  te  uolo. 

LV.  Vndcule,  salue.  CV.  Qua^ao  deriddaneme? 

LV.  DeCdelitamproidplateeiaedrbltror: 

Nam  i  siint  unoculi.  CV.  Cdtapultahocietdmst  mihi 


Digiiized  by  Google 


140 


P  L  A  V  T  I 


Apdt  Sienonem.  L V.  Nim  quid  id  re£drt  met,  396 

All  aula  quassa  cum  cinere  ecfossiis  siet? 
GV.  Soperstitio^us  hic  quideqist:  uera  praedicat: 
Namqne  illae  fail^oltae  id  me  crebro  cdnmeant. 
Adulcscens,  ob  rem  piiplicam  hoc  intus  mihl 
Quod  msignc  habeo^  qnaeso  ne  me  inconiities.  ^QO 
LV.  lacetiieinforare^fliincomitiare  had  licet? 
CV.  Non  fnforabis  m6  qiiidem,  nec  raihi  placet 
Ttium  proCecto  n^c  furam  nec  cdmitinm. 
Set  hAnc  qnem  qiiaero  cdnmonitirire  ai  poteS) 
Im'bijs  a  me  solidam  et  grandem  gratiam.  406 
Liict^nem  quaere  tirpessitam.   LV.  Dfcmihi, 
Quid  earn  niBC  qnaeria?  aatquoiali'a?  CV,  £lo- 

qiiar : 

Ab  Th^rapontigoQO  PUtagidoro  mflite« 

LV.  Noni  Mepol  nomen;  nim  mihi  iatoe  ndndne, 

Bum  senbo,  expleui  tdtas  ceras  qudttuor.  410 
Set  quid  Luconem  qua^ria?  CV.  Mandatiimst  mihi 
Vt  li^  tabellaa  ideumferrem.  LV.  (toil  tuhemo's  ? 
CV.  Lib^rtas  illius,  quemdranes  Summamimuocant 
LV.  Summdne,  salue.  qui  Sammanu  s  i  fie  sciam. 
CV.  Qoia  v^timenta  [flute],  uU  obdonniai  d>riii% 
Sammdno:  ob  earn  rem  me  dmnes  Sommanum  uo- 


LV.  AUbi  te  meUnat  quaere  hospitldiii  tibi : 

Apiit     profecto  nihil  est  Summand  loci. 

Set  istum  qaem  qoaeria  igo  smn.  CV.  Qoaeso,  tune 


iaes, 

Lucd  tavpeiiltof  IjV.  Ego  smii.  CV.  Mnllam  md 


Salutem  inarit  Th^rapentigonna  dicere 
BtUstabeUiaddremeriuilt.  LV«  BQUnet  CV.  Ila. 


cant. 


416 


tibl 


420 


Digiiized  by  Googlc 


m  53-81  C  vac  VI  10.  141 

Clnpeitus  elephantmn      mieliaera  diraidl 

CW  (^uod  istfc  scriptura  esset,  id  te  orare  iusserat 
Prof^cto  at  &cares,  suam  »i  aeUea  gritiam.  426 
LY.  Concede:  inspiclam  'quid  ait  aetiptniiL  CV. 

Mdxume 

Tuo  arbitratu,  dum  auferam  aps  te  id  qudd  peto. 
LY.  ^Mil^  Lnconi  in  Epidanro  [hospes]  hdspiti 
Suo  rherapoiitigoiius  PLltagidorus  pliiriiraani  430 
Salutem  dicU.'  CY.  Mdus  hie  est,  hamiim  uorat. 
LY.  ^Teoum  dro  et  qnaeao,  qui  hi»  taballatf  idferet 

Tibi,  ut  ei  detur  quam  istic  emi  niri;ineni, 
Quod  td  praesente  isti  egi  ieque  inidrprete, 
Et  aiinim  et  aestem.  Ito  ads  ut  eoniidnerit.  435 
Argcnturn  des  lendni  [et]  huic  des  ui'rglnem.* 
Ybiipsust?  quor  non  uenit?  CV.  Ego  dicdm  tibi; 
In  Gdriam  quia  nudinsquartns  ndnimoa 

Ex  India;  ibi  nunc  stiltuiun  uolt  d;irc  aurcain 
Soiidam  faciundam  ex  auro  Philippo,  quae  siet  440 
Septdmpedalis,  fdctis  monimentum  auia. 
LY,  Quaiu  ob  rem  iaiuc  !   C\  .  Dieain  :  quia  enim 

Peraaa  Paphlagoaas 
Sindpas  Arabea  Cdraa  Cretands  Soros 
Rhodiajii  at  que  Luciam,  Perediara  et  Ulbesiani, 
Centauromachiam  et  Olissiam  Vaom4mmiain  445 
Libuimque  totam  [et]  dmnem  Conterebrdmiain, 
Dimidiam  partem  nationum  usque  dmuium 
iSubegit  solus  intra  uiginti  dies. 
LY.  Yah.  CY.  Quidmirare?  LY.  Quia  enim  in  ca- 

uea  si  foreiit 

Cronclussi  lillij  itidem  ut  pulU  gaLLiuicei,  4^0 
Ita  ndn  potnere  nno  dnno  circnnifrier. 


Digiiizea 


142 


P  li  A  V  T  I 


m  8SI— nn  i  9 


Credo  Mrele    ette  A  (Do :  nwiite  nngis  bUtts. 
CV.  Immo  ^tiam  porro,  si  ois,  dioam.  LY.  Nil 

aoror. 

Seqnere  hie:  te  apaolatni,  qaa iduentatl  grMk 
Atqae  ^ccum  aided    ♦♦♦♦♦♦  455 
»    *    «    »    »  IfykOy  salae.  CA.  Di  te  ament 
LY.  Quid  hite  qsod  ad  te  ««alot  CA.  Dtcas  quid 

uelis. 

LY.  Argtetimh  aee^Iaa,  etkm  illo  mtttas  uirgiaeiii.  • 
0A.  Qii{dq«tfdiiiratiis8^f  LY.  Qnididrettrttua, 
Dum  arg^ntam  accipias?  €A.  Qui  monet  quasi 

idinvAl.  460 
SequfiBlid.  C Y.  Lenoy  eiue  [ne]  in  te  ait  mtf  ra  mihL 


Choeagvs. 
Edepol  l|^ga^Mrelll  lepldmn  l^pide  faanc  nanctut 

Pliaedroraus. 

Halophantanme  an  sucophantam  hunc  migia  dicam 

ease  n^do. 

Ornamenta  qna^  locani  m<5tuo  ut  possim  recipere. 
Quamquam  cum  istoc  mihi  negoti  nihil  est  (^ipsi  Fha6- 

dromo  465 
Crcdidi^j  tamen  adseruabo.  set  dum  hie  egreditur 

foraS) 

CdnmoBstrabo  qiid  in  qvemqne  hondnem  ftefle  in- 

Ticniati's  loco, 

Ne  nimio  opere  siimat  operam,  siquia  conuentiim  uelit 
Y^l  uitiosum  ad  sine  oitio  ad  probom  nel  inprobom. 

Qui  pcriurum  cunucnire  udlt  hominem,  ito  in  cd- 

mitium:  470 


Diyiiizeo  by  GoOgI 


mi  1 10-3  8      CVRCVLIO.  148 

^Bi  mendaeem  6t  gidrionim,  spiit  CbnuSmi  Mcmin. 
Dftii  damnostfs  imiritoi  tAb  baafllca  qnaMto. 

ibidem  erunt  scorta  <Sxoleta  qni'que  stipulari  aolent: 

Sambolamm  ctfnlatom  aput  fomm  piscirlQin. 

fii  fiiro  lnfimnt  boid  homines  Atqne  ditai .  dmbii- 

lant:  475 
'  in  medio  proplidr  canalem  ibi  iSatentator^  meri. 
Cdnfidentes  gdimliiiM  etmHeaoIi  snprilacom, 
Qui  alteri  de  luliilo  audacter  dicunt  contunii^liam 
£t  qui  ipd  sat  hub^t  quod  in  ae  pdaail  nere  dfcier. 
Sib  neterfbui  fbt  amt  qui  dant  qufqie  aedplnnt 

fadnore.  480 
Pdne  aedem  Caatdria  ibi  aunt  aiibfle  qnibna  credto 

male. 

in  TVuco  uico  ibi  aimt  homines  qui  ipsi  sese  u^n- 

ditanl 

in  Velabro  n6l  pistorem  ndl  laniom  nel  hartiaplcem 
Y^l  qui  ipsi  uorUnt  uel  qui  aliia  ut  uorsentor  j^rad- 

hibeant 

[Dftea  damnoaoa  maritos  apndLencadlam  Oppiam.]  486 
S6t  interim  fords  crepu^ere:  Luguae  moderandumst 

miliL 


CvttCVLIO.    CaPPADOX,    LyCO.  (PliANfiSIVm.) 

CV.  ltd  prae,  oirgo;  non  queo  quod  pdne  mest 

serndre, 

Bt  ftdrurn  et  mstem  omndm  snam  esse  aidbat  quam 

liacc  haberet* 
CA.  Memo  ft  infiOas.  C V.  it  tamea  meUdscoIiimst 

mondre. 


Digiiized  by  Google 


144  ?  i  A  V  T  I  iin  2  4^  22 


L V.  Mem^to  promiiAisse  te  ^  si  ipiisqtiaiii  hiBc  li- 

berilf  490 

€aassd  manu  adserer^t,  mihi  omne  argentuai  red- 

dUmniii, 

Minis  trigiBti.  GA.  MtuA  incro :  de  isUe  quietus 

EtnAnc  idem  died.  CV.  Setluieecoiiiii&iiliiiBseego 

noUni  te; 

CA.  Memini      mancupio  tibi  dabo.  GV.  Egone 

4h  leiiOBe*  qnicqoam 
MiBcdpl^  acdpiam,  qnftva  md  niUD  isi  idsi  vna 

Ungua,  495 
Qoiabiurantsiqnidcr^ditiunatl  ali^nfMUnaiiciipilii, 
Mann  flienos  emfttitts  aU^nisqne  iitperdtis: 
Nec  adbia  aactor  ullas  est  nec  udsmet  estk  iQl!. 
It^m  genus  est  lendninm  Inter  hdmines  nieo«quidem 

tfnuBo 

Vtrai'iscae  culicescimicesped^sqaepulicesqne :  500 
Odio  ^t  malo  et  mol^stiae :  bono  iissni  estis  nulli: 
Nec  n6bisciim  quisqaam  fn  foro  fimgf  comrfatere 

audet: 

Qui  cdn^titit,  colpint  enm,  conspuitor,  utoperitor, 
Enm  r€m  fidemque  pArdere ,  tarn  etaf  nil  fedt, 

diunt. 

LV.  Edepdl  lenones  m^o  animo  nouisti^  liisce/ 

l^pfde.  5<» 

CV.  Eodem  h^rcle  uos  pono  et  paro :  parissumi  estLs 

hflbns. 

His  siltem  in  occultis  locis  prostint,  uos  in  foro 

fpso: 

Vosfa^ore,  liiscemile  snadmdo  et  lustrls  lacerani 

hdmines. 


Diyiiizeo  by  Google 


uu  2  23^39        CVRCVLIO.  145 

Ilogitdtiones  pluruihas  propter  uos  populus  sci'uit, 
Qaas  uds  rofttaft  rfimfitis:  aliqadm  reperitis  ri- 

X  mtm:  510 
^uasi  afiuam  feruentem  f rigidam  esse  ita  ads  puta- 

tisl^ges, 

LY.  Tmifme  mauelleiB.  CA.  Had  aule  medittte 

male  dicax  es. 
GV.  Indlgnis  si  male  didtur,  male  dfctamidesae 

ddco: 

Yerum  si  dlguis  dicitur,  bene  dictomst  meo  quidem 

dnimo. 

Ego  Hitoeiipeffl  te  nil  moror  nec  I^nonem  alimn 

quemquam.  515 
iLiicd,  nnmqnid  vis?  LV.  B^ae  vale*  CV.  Vale. 

CA.  HeAs  to,  tibi  ego  dfco. 
CV.  Elofiuerej  quid  uis?  CA.  Quadso  ut  hanc  cu- 

r^s  [at]  bene  sit  fsti: 
Bene  ego  fstain  ednxi  meae  doml  et  pudfee.  CV.  Si 

huias  raiseret, 
Ecqoid  das  qni  bene  sit?  CA.  Malom.  CY.  Tibi 

opiist  qoi  te  procures. 
CA.  ^uid,  stulta,  ploras?  netirae:  bene  ego  hercle 

uendidi  te.  620 
Facesfs  bonae  friigf  sies:  seqaerefstnmbellabffle. 
LV.  Suininanej  nuinquid  nunc  Vam  me  ui's ?  C V.  Vale 

atque  s&lae. 

Nam  et  dperam  [ta]  et  peeiiniam  benfgne  praehi- 

bui'sti. 

LV.  Salutem  maltam  dfcito  patrdno.  CV.  Nan- 

tlAbo. 

L V.  Namqaid  ais ,  Icno  ?  C A.  Istds  minas  decdra, 

qui  me  procurem,  625 
Plattts  IL  10 


Digiiized  by  Google 


PLAVTI  ini2  40-46 

Dam  meliiift  sit  mihi,  d^s.   LV.  0«bimtiir:  cr^ 

peti  ioMto. 

CA.  Qaaiid<^  bene  gessir^m,  uolo  hie  in  filno  &up< 

plicdre. 

Nam  Olim  ndnia  oUm  deeem  pn^Uam  paraolam  ^mi, 

Set  cum  qjdi  milii  illam  n^ndidit  numqndm  postlUu 

nidi: 

Pertee  credo  :  quid  id  meardf^?  egaargentam 

habeo.  530 
Quoi  di  ami  liomini  prdpiiii,  lacrajii  ii  profccto 

obidnnt. 

Nunc  rei  diuiuae  operdm  dabo:  cerluin&tme  bene 


Digiiized  by  Googl 


nu8 1~-17         C  V  R  C  V  L  I  0.  147 


A  C  T  V  S  V. 

TH.  Ndn  ego  nunc  medlocri  incedo  irdtus  iracundia^ 
S^t  eapse  ilk  qua  ^eidionem  fiicere  condidid  dppidia. 

Nunc  nisi  tu  mihi  prop  ere  properas  dare  iam  trigintd 

minas,  535 
QoAs  ego  aput  te  dcposiui,  nftam  propera  pdnere. 

LV.  IS  on  edepol  ego  nunc  mediocri  micto  te  infor- 

tunioy 

S6t  eopae  illo  qnd  maetare  sdleo  quo!  nil  d^liibeo. 

,  TH.      mihi  te  fdcias  fcrocem  aut  sujjplicare  ccnseas. 
LY.  N^c  tu  me  qnidem  umqaam  sublgea  r^dditum  nt 

redd^m  tibi,  540 

Nec  daturus  sum.  TH.  Idem  ego  istuc  quomcrcdebam 

er^didi, 

niUI eaae rMdilnnmi,  LV.  Q«dr nunc ame igitur 

pctis? 

TH,  Scire  uolo  quoireddidisti.  LV.  Lnscolibertotuo: 
iaSanunaaaBis^noearididt:  eirMdidi,  544 
Qui  hds  tabcllas  dpsignatas  dttnlit.  TH.  Qnas  tu  mih! 
Tibnlas,  quos  lascds  libertos,  quds  Sammanos  sdmnias'^ 
tiie  mShi  qnidem  libdrliui  nlloa       LV.  Faeia  aa- 

pi^ntias 

Qa&m  latronum  pirs  libertos  qui  babent  et  (&os  deae- 

rant. 

TH.  Quidfccisti?  LV.  Quod  man dasti,  fdcihouork 

griUa: 


4 


Digiiized  by  Google 


148  '     F  L  A  V.T  I  mi  5  18-4 9 

Taum  qui  signmn  ad  me  itUiltBset  nfintiim  neBpdnie- 

rem.  550 
TR  Slultior  Btoltd  fiiisti,  qui  Us  tabelli&  crMeres. 
LY.  Qnis  res  pupltca     prluata  g^ritur,  hod  iscrt- 

derera? 

j^goabeo:  tibi  r^s  solutast  r^te.  bellatdr,  uale. 
TH.  Qaid,iialeam9  LV.  Atta  aegrdta,  silub^t^per 

me  aetatem  quidem. 
TH.  %aid  ego  nimc  faciim?  quid  refer  I  m^  fecisse 

regibos  -  555 

Vt  mi  oboedircnt,  si  liic  me  hodie  umbrdticus  derib- 

serltf 


Cappai»ox.  Tmerapojktigonvs. 

CA.  Quoi  homini  di  sunt  propitii,  ei  ndn  esse  iratus 

pnto. 

Pdstquam  rem  dioinam  feci ,  [pdstj  milii  in  mentem 

nenit, 

tarpeasita  ^nlatora  abferit,  argentmm  At  petam^ 

Vt  ego  potius  cdmedim  quara  ille.  TH.  lusscrdui 

uere  te.  560 
CA.  TMrapontigone  FUtagidore,  s^e:  aalnos  qaon 

idnenis 

in  Kpidaumm,  bic  bddie  apnt  me  —  numquam  deliu- 

^^s  salem.  ■ 

TH.  Bene  nocas:  neruni  Jo(  at;i  res  est  nt  male  sittibi. 
Set  qnid  agit  meum  mercimoniom  apnt  te?  CA.  NU 

.  apnt  m^  quidem. 
Ne  facias  testis :  neqae  equidein  delubeu  quicquain. 

TH.  Qnidest?  565 


Diyiiizea  by  Google 


mi  4  lo-aa       C  V  R  C  V  L  I  0.  149 

CA.  Qadd  M  iuritnA ,  feci.  TU.  Iteddin  an  non  uir- 

ginem 

PHii  qvuB  te  hide  inea^  machaerae  iSbicfo,  mastfgia  ? 

C A.  Vdpulare  ego  te  ueiieinciiter  iubeo :  ne  me  tcrrites. 
Ula  abdactaat :  ta  auferere  hinc  i  me  ai  perg^a  mihi 
M fle  loqui  prof^eto,  quoi  ego  nfai  malum  nil  d^hibeo. 
TIL  JVIiliin  malum  minitdre  ?  C A.  Atque  edepol  ndu 

minitabor,  s^t  dabo,  671 
MAi  si  pergea  due  molestaa.  TH.  Leno  minitatiir  mihi 
Meaeque  pugnae  pro^liares  pliirujiiae  optritae  iacent? 
-  AI  iU  me  macha^ra  et  clapena  *  *  ^  * 
B^ne  innent  pngnintem  in  acie:  nfsi  mi  nirgo  r^dditnr, 
lam  ego  te  iaciam  ut  iu'cformicaefruaiillatimdifi'erant. 
CA.  AI  ila  meae-nola^Uae  peclen  ap^ealnm  calami- 

atrilm  menm 

B^ne  me  amaaaintm^aque  axicia  iiuteumqae  extersni, 
Vt  ego  Ina  magnfflca  uerba  n^qne  iatas  Inaa  magnia 

minaa 

N6n  pluria  iacio  quam  auciikm  meam  quae  latrinam 

lanat  580 

ISgo  illam  reddidl  [ei]  qui  argentom  a  te  dtlalit  TH. 

Quls  is  est  homo  ? 

CA.  Tunm  libertnm  a^ae  aiebal  ^sae  Sommaniim. 

TH.  Menmf 

Attat,  Carculio  hercle  uerba  mihi  dedit,  quom  cdgito: 
in  mihi  anolumanbrapuit.  CA.  P^rdidialin  In  anulmn  ? 
Slflea  pnlcre  centorf  atoa  expnncto  in  minipnlo.  585 
TH.  Vbi  none  Carculidnem  inueniam?  CA.  In  tritico 

facillome 

V^l  qningentoa  ctircallones  pro  I'mo  faxo  r^periea. " 

Ego  abeo :  naJie  atque  salae.  TH.  Male  uale ,  male  ait 

tibi. 


Digiiized  by  Google 


150  TLAVTI        mi4  33— V28 

Quid  ego  iackm    miUiettB  an  abeam  ?  aicin  mihi 

ease  oa  dblitiunl 
Ciipio  ijufi  mere^em ,  qui  fllime  dbl  att  canmonatr^t 

miliL  590 


Ctbctlio.  (Therapontigonts.) 

CV.  Antiquom  poetam  aadini  scrfpsisse  in  tragoedia, 
Mulierea  duia  peiorea  ^aae  qaam  iinam :  res  itaat. 
V^nun  mulier^m  peiovem^  qnam  ba^  amicaat  Pki^ 

dromi, 

Ndn  nidi  [ant]  audiai  neqne  pol  dici  nee  fingi  potest: 
Quae  [^atemplo]  ubl  med  htoke  habere  cdnapicitaat 

dnuluin,  595 
Etfgat  unde  babeam,  *qidd  id  tu  qnaeria?'  ^^quia  mi 

qnaeaitdat  opna/^ 
Nego  me  dicerc.  ut  cum  eriperet,  raaDum[mcamJ  arri- 

poitmdrdicns. 
Vix  f oraa  me  abripni  atqae  eefiigi*  dpage  iatane  eani- 

culam. 


Therapontigont^, 

PL.  Fliaedrome  [mi],  properd.  PH.  Quidproperemt 

PL.  Pdraaitnm  ne  amiaaeria: 

Mdgna  rea  eat,  PH.  Nitilaat  mihi:  nam  quam  bibui 

apsnmpsi  celeriter.  600 

T^Deo;  qmdnegdUat?  PL.Rogitaimdeiatim€habeat 

invimn: 


Digiiized  by  GoogI 


V  2  4-20      *     C  V  R  C  V  L  I  0. 


Pdter  istiim  mens  getUUuit  CV.  At  [polj  mea  ma- 

Mriera. 

PL.  Mdter  ilU  attodum  dederat.   CV.  Tuu^  pater 

russiim  uuiu* 

PL.  NugaagaiTU.  CV.  Sdleo:  nam  prop  Mr  eas  uiao 

ficilius. 

Quidnaiic*^  PL.  Opsecrd  pareaiis  ne  mees  mihi  pro- 

hibeas.  605 

CV.  Quid  ego  ?  sub  gemminc  apstrussos  lidbeo  tuam 

matrem  et  patrem?  * 

PL.  Lfl»era  ego  sum  nita.  C V.  Et  alii  miUti,  qui  juuic 

seruiunt. 

PL.  £iiimttero  iraacdr.  CV.  Dixi  equidem  tibi,  onde 

ad  me  hie  pemdnerll : 
QncTtieindfcnndrimst?  elassi  mi'litem^  inquam,  indlea. 
TH.  SAluoaaum:  eeciim  qa^m  qoaerebam.  quidagia,. 

bonevirl  CV.  Audio:  610 
Si  uis  iribua  bolia  uel  in  chlamudem.  I'H.  Quiu  tu  is 

in  malam  cruccm 
Ctim  bolia  y  cum  bilUa?  etiam  r^dde  argentmn  ant 

uirijinein. 

CV.  Qaod  argentum,  quas  iu  imiii  tricaa  uirraal^  quam 

ttt  nf  rginem 

Me  repo&cis ?  TH.  Qaam  ab  I cnone  abduxli [Luj hodie, 

seel  us  uiri. 

CV.  NiUlam  ab^oxi.  TH.  C^rte  ecciatam  itideo.  PH. 

Virgo  hacc  libcrust.  615 
TH.  M^e  aociUa  libera  ut  i^it,  quam  ^go  numqaam 

emiaai  mana? 

PH.  Qafs  tibi  hauc  dedit  maiicupio  aut  unde  emisti? 

fic  aciam. 

TH.  ]£go  quidem  pro  iaUc  rem  aplvi  Ab  tarpeaaitilmeo, 

i 

J' 

Digiiized  by  Google 


152 


P  L  A  V  T  I 


V  2  21-38 


Qaun  ^go  pecmuiin  qiiadniplicem  aps  t^«t{ab]  lenone 

ftMeram. 

.PH.  Qui  scis  mercari  lurtiuas  atque  ingenuas  nirgfnes, 
Ambida  In  ios.  TH.  N4n  eo.  PH.  Licet  dntestaril 

TH.  Ndn  licet.  m 
PH.  [At]  te  lappiter  male  perdat:  intestatus  m'uito. 
G V.  ki  ego  qvem  Uc^i.  PH.  Ta  accede  hue.  TH  » 

S^aomanlestarlf  Hide. 

€V.  Hem, 

y  t  scias  me  Ifberom  esse.  TH.  £rgo  dmbula  in  iiu. 

hdm  tibi.  625 
CV.  6  clues,  ciacs.  TH.  Quid  clamas  ?  PH.  Quid 

tibi  istum  tdctiost? 
TH.  Quia  mi  Inbttomst.  PH.  Accede  hue  tn:  ego 

ilium  tibi  deddm:  tace. 

* 

CV.  Plia^drome ,  opsecrtf ,  serua  me.  PH.  Ttoquam 

me  et  geniiim  meum. 
Mdes,  quaeso  tii  milii  dicas,  linde  ilium  habeas  ^alam, 
parasitos  hie*  te  elnssit.  PL.  P^  tua  genua  te 

c^psecro,  630 
.  Vt  nos  facias  certiores.  TH.  Quid  istucad  uos  attinet? 
Qna^ratis  ehlamndem  ^t  machaeram  hane,  idnde  ad  me 

peru^nerit. 

CV.  Yt  fastidit  gloriosus.   TH.  Mitte  istum:  ego 

dicam  <(mnia. 

CV.  Nihil  est  quod  ille  dkit.  PH.  Face  me  certio- 

rem,  [te]  (ipsecro. 

TH.  Ego  dicam:  surge,  hane  rem  iglte  atqne  ant- 
mum  aduortite.  635 

Pat^rmens  habuit  Periphanes.  PL.  [Hem,  P^- 

phanes^] 

TH.  Is  prfus  quam  inoritur  milii  dedit  tamquaiu  suo, 


Digiiized  by  Google 


V  2  a9-6^i 


C  V  R  C  V  L  I  0. 


Vt  a^quom  f ucrat,  filio  . .  PL.  Fro  iuppUer. 

TH.  £t  lati  me  heredcm  fMt  PL.  [O]  plette  mea« 

Scrud  mv,  ffuando  c^o  tc  seruani  s^diilo.  640 
Fratcr  mi,  salue.  TH.  (jui  ego  istac  credim?  cedo, 
Si  Q^ra  memoru,  qiia^  fait  mat^  toa  9 
PL.  Cleobula.  TH.  Nutrix  qua^  fuit  V  PL.  ArcW- 

strata. 

Ea     apectatnm  tolerat  per  Diontiiaia 

3|f  ♦  ^ff  ♦  ♦  I*  ♦ 

Poatqaam  iilo  aentomst,  lam  ut  me  coulocaaerat^ 
filtf ritar  nentna  Mrbo :  spectada  ibi  roont : 

Ego  pertiaicsco :  turn  ibi  iiescio  quis  me  urrfpft 
Timidam  diqae  pauidam,  nee  uiuam  nec  mdrtuam: 
Nec  qnd  me  pacto  apstiUerit  possom  dteere.  650 
TH.  Meniiiii  fstanc  turbaui  fieri :  set  tu  di'c  mi  hi, 
Ybi  is  ^at  liomo,  qui    aubrttpaii?  PL.  Meacio : 
Vcmm  hiinc  semani  s^per  mecam  una  innlum, 
Cam  hoc  ulim  perii.  TH.  Cedo  at  inspiciam.  C  V. 

Sdaane  es, 

Qaae  Isti  conmiUasf  PL.  Sine  mode.  Til.  Pro 

luppiler:  655 
Hie  ^st  quern  tibi  ego  miaai  natali  die : 
Tarn  fteile  noai  qnim  me.  salue,  m^a  soror. 
PL.  Fratdr  rai,  salue.  Vll,  Deos  uolo  bene  udrtcre 
Istim  rem  nobis^  CV«  Ei  ego  nobis  dmnibns: 
Ta  nt  hddie  adnentens  e^am  des  sordriam ;  660 
IDc  nuptialem  eras  dabit:  promittimus. 

PH.  Tace  t&.  CV»  Non  taceo,  qnindo  rea  uortfl 

bene. 

Ta  istanc  desponde  liuic,  miles:  ego  dotem  dabo. 
TH.  Qnidduiis?  CY.Egone?  nt  semper  dnin  ni- 

ndt  me  alat. 


Digiiizeo  by  GoOglc 


I 

154  PLAVTI  VS  66-S  4 

TH.  Vermn  h^cle  dicit:       labente  fcceris.  665 

Set  leno  hie  dehibet  nobis  triginta  minas. 

PH«  QmmobremMacf  m  QniaiilieftaTepra. 

missi't  mihi. 
Si  quisquam  haDc  liberili  adfi^uigset  maun, 
Sine  etfntrowni.  tf inne  »ge>tam  nMdere. 
CV.  Nuuc  cauius  ad  lenonem.  TH.  Lando.  PH. 

Hoc  pn'os  uolo :  670 
Meam  rem  dgere.  TR  Quid  id  est  9  PH.  Vtmihi 

haiic  dcspdndeas. 
CV.  Quid  c&sas,  miles,  lianc  hole  uxorem  dare? 
Ta  Si  liaee  vdlt  PL.  Mi  frater,  c4pio.  m  Flat 
'  CV.  Bene  facis. 

PH«  ^ponde^e,  mUes,  milii  hauc  uorem?  TH. 

SpdHdeo. 

PHL  Et  ego  [d  me]  hnic  nictum  spdndeo.  C V.  Le- 

pid^  &ei8.  67d 

[Set] 

TH.  ♦♦♦♦♦♦♦Jit  j 
Set  eccum  leuoDeiD,  incedit,  tlieiLsaurum  meam. 


CaPPADOX.  THBRAPOKTIGOlfTa. 

PHAEi^aoMvs.  Planesivm^ 

CA.  ArgeBtuilamaleeredi  qnidiant^iiagaspraedicaDt: 
bene  nee  male  er^  dieo:  id  idee  ego  liodie 

exp^rtus  sum.  600 
N6ii  male  creditor  qui  munquam  r^dunt,  set  pros- 

sdm  peril 

Vdut  decern  minds  dam  [hie J  soluit,  dmnls  meniai 

trinaiit: 


I 

Diyiiized  by  Google 


V  3  5-!B  CV^CYLIO.  155 

Pditqoam  nil  fit,  clamore  hoininempusco:  illeluins 

meuocat.  / 

Pteime  meM  ae  ml  hodie  apAt  praetoTein  ttfliif  ret : 

V^ramamici  cciDpulei  unt:  redditargentumdomo.  685 
Nunedomimi  pr^perare  certumat  TH.  Ue^  to,  leno : 

t^nolo. 

PH.  £t  ego  te  nolo.  CA.  At  ego  nos  nolo  umbos.  TH. 

Sta  aia  ilico. 

FH.  Xtqae  argentun  pr<Spere  propera  vdmere.  CA. 

Quid  tecurast  mihi? 
Aultecnm?  TH.  Quia  ftciam  ex  te  hodie  pihimcala- 

pvItAriam 

Atqae  ita  te  nerad  torqucbo,  itidem  ut  catapoltac  so- 
lent.  600 
FH.  Ddfeatotntehtfdiefaeiam,  cumeatelloutidcabea, 
F^eum  ego  dice.  CA.  At  ego  uos  ambo  in  robusto  • 

edrcere 

j^ereatia.  TH.  CtfUam  opsfringe^  abdVice  iatmB  in 

raalam  crucein. 
PH.  Qnidqnid  eat,  ipae  ibit  potlna.  CA.  Prd  denm 

atqne  homlnnm  fidem : 
H(Scin  pacto  [hinc]  mdemnatum  atque  Intestatum  ine 
'  ibripi?  695 

6paecro,  Plan^sium,  ette,  Pha^drome,  auxUiumiiit 

feras. 

PLw  Frtter5  opaeerdte,  noU  hnne  indemnatnm  per-\ 

dere: 

Bene  et  padice  md  domi  habuit.  TH.  Hau  nolontate 

id  ana: 

A^sculapio  huic  habcto,  (|u6m  j)udica\s,  gratiam: 
Ndm  ai  is  naloisa^t,  iam  pridem  quoquo  posset  raft- 

teret.  700 


Diyiiizea  by  Googlc 


156,  PLArVTI.  ys  23-39 

FIL  Animniiii  adttortUe,  [igo]  si  pofAUn^  hoc  inter  aos 

Mitte  i&iimc.  accede  hue,  leno.  dkem mesm BentAi- 

6f  qnidem  iioltis  qutf  d  decr«ro  ficere.  TIL  TiU  per- 

mittimns. 

.  CA.  Dum  quidem  hercle  lU  iudices,  ne  qaisqoam  a 

me  argentnm  auferat.  W 
TH.  Quodne  promisti?   CA.  Promlgrf?  qui?  TE 

Lingua,  CA.  £adeni  nunc  nego: 
Dicondi,  non  r^m  perdundi  gritia  haec  natiat  mihL 
TH.  Nihil  agit,  collum  dpstringe  homini.  CA.  liohm 

faciam  ut  msscris. 
TH.  Quindo  nir  bonii'a,  rcaponde  [hoc]  qndd  rogo. 

CA.  Roga  qurfd  Inbet. 
/f  U.  Prdmistin,  si  liherali  qui^qaam  hanc  adsereret 

manii^ 

Te  omne  argfntum  redditurum?  CA.  Ndn  conmcmW 

dicere.  710 

TH.  Qufd,  negas?  CA.  Nego  hercle  uero:  q1uipn^ 

s  eiitc  V  quo  in  loco  9 
/TH.  Me  ipio  praesentc  et  Lucone  tdrpesaita.  CA. 

Nfbitaces? 

TH.  Ndn  taceo.  CA.  Non  ego  te  flocci  facio :  nciae 
;  territes. 
,  TH.     ipso  praeaente  <t  Lucone  fictomst  FH* 

cred(j  tibi. 

Nunc  adeo,  nt  in  scire  ppssis,  leno,  meam  sententiam, 
Libera  haec  eat,  hie  hnins  frater,  ha^  antem  illiu&t 

soror: 

Ha^c  mihi  nubet,  in  hnic  argentnm  r^de :  hoc 

cMm  meiunat 


Diyiiizeo  by  Google 


V  8  '41—61 


CV&CVLIO 


drome. 

£t  tibi  oberit    te,  miles,  d(  deaeque  p^rdnint. 

TH.  Tn  atttem  in  nerno  \im  laeebls,  nisi  mi  argentom 

rddditur.  790 
CA.  Turn  me  seqnere.  TH.  Qud  seqnar  te  %  C A.  Ad 

tarpessitim  menm, 
Ad  praetorem:  nim  indc  rem  soluo  omuibus  quibus 

ddiibeo. 

TH.  iigo  te  in  nernom,  haut  ad  praetorem  hincrd- 

plani,  ni  ar«^entum  refers. 
CA.  £go  te  neliement^r  perire  ciipio,  ne  me  n^scias. 
TH.  Itane  uerx)?   CA.  Ita  hercle  uero.    TH.  Ndui 

e^o  hos  pugnds  meos.  725 
CA.  Qaidtnmf  TH.  Qnidtam,  rdgitaa?  hiaceego, 

sf  til  me  inritaueris, 
Placidum  te  liodie  reddam.  CA.  Age  i no  recipe  [liocj 

actntum.  TH.  Licet. 
PII.  Tw,  miles,  aj)iit  mc  cenabis:  hodie  lioiit  nuptiae. 
TH.  Quae  res  bene  uoridt  mi  et  nobis.  CANTO&. 

Sp^ctatores,  platldite. 


Diyiiizea  by  Googlc 


158 

wiii  invs  FABTUJi  am  am 

V*      1  ad  96  iambici  senarii 

96  et  97  aoapaestiei  i^eiiarii 

98  iambious  septenarins 

99  el  100  cred<a  tatrametri  aoataleett 

-  101  cretiens  trimeter  aeataleetua 

-  102  ad  104  iambici  septenarii 

-  105  ad  109  creiici  tetramctii  acatalecii 

-  110  iambicus  septenarius 

-  Ill  trocliaicus  dimeter  cataleotious 

-  112  et  lis  eretiei  tatrametri  aeatalacrtA 

-  114  tiocbaicua  dimeter  acataleetva 

-  115  et  116  bacchiaoi  tetraraetri  aeataleet! 

-  117  composiLus  ex  diiabus  trocliaicis  tripodiis  catalecticU 

-  118  et  119  cretici  tetramctri  aoatalecti  - 

-  120  ad  125  iambici  septenarii 

-  126  ad  129  trochaici  septenarii 

-  130  ad  132  trochaioi  octooarii 

-  133  et  135  eretici  tetrataietn  aoaialeeti 

-  134  136  137  troohaici  dimetri  acatateeti 

•  1S8  ad  146  trochaici  octouarii 

-  147  ad  154  cretici  tetrametri  acatalecii 

■ 

155  ifimbiciis  octoaarius 

-  156  trochaicus  dimeter  catatectkma 

-  167  iambicus  aeptenarius 

-  158  ad  215  trochaici  septenarii 

•  216  ad  279  iambici  senarii 

-  260  ad  370  trochaici  septenarii 

-  371  ad  461  iambici  senarii 

-  462  ad  486  trochaici  septenarii 

-  487  ad  532  iambici  septenarii 

-  533  ad  6M  trochaici  septenarii 

•  636  ad  678  iambici  senarii 

-  679  ad  729  troehaici  septenarii. 


*■  I 


Diyiiizea  by  Googlc 


T.  MACa  PIAVII 


PSEVDVLVS. 


M  '  lYNlO  •  M  .  FIL  •  Fft  •  VRB  • 
ACTA  •  HBGALESIIS 


/ 


Digitized  by  Google 


^ 


160 

ARGVMENTVM  I. 

Praesentis  niinierat  qni'ndecim  mil^s  minas: 

Simi'il  consignat  s;fmbolum,  ut  Plioenfcium 
I  £i  det  leno  qui  earn  Gum  relicuo  idferat. 
YeDi^ntem  cacnlaiii  fnternortit  a^mbolo 
Dic^ns  Syrurn  se  B^llionis  Pseiidolos  5 
Op^mque  [suo]  erili  ita  tuIU:  nam  Siiimiiae 
Lend  AnliereiD,  qu^m  is  supposoit,  trddidit. 
Venit  H?(rpax  uerus :  res  palam  cogndscitur 
Senexque  argentum  qudd  erat  pactus  reddidit. 


ARGYMENTVM  II.  . 

Caludorus  [meretricem  adulescens  PlioeniGium] 

Efilictim  deperibat,  nommoram  ludigus. 

Edndem  miles,  qui  uiginti  miilierem 

Minis  mercatns  dbiit,  soluit  quindecim, 

Scortum  reliquit  dd  lenonem  ac  s^mbolom,  5 

Vt,  qnt  dttulisset  signum  stmile  c^tero 

Cum  pretio,  secnm  auelieret  emptam  mulierem. 

Mox  missaB  ad  praend^ndam  scortum  a  milite 

Tenft  calator  mflltaris.  eum  [dolis] 

Adgreditur  adulescentis  seruos  Pseudulus  10 

Tamqudm  lenonis  dtriensis,  sj^mbolum 

Aufdrt  minasque  qufnqne  acceptas  miituas 

Dat  stibditluo  caculae  cum  »^iubolo. 

Lendnem  fallit  s^cophanta  cdcula:  . 

Scortd  Galadorns  ptftilur  saluo  Fseildnlo.  15 


Digiiized  by  Google 


PERSONA  E. 


PSE\T)VT.VS  SERVOS 
CALVDORVS  ADVLESCENS 
BALLIO  L£NO 
LORARIVS 
SIMO  SENEX 
GALLIPHO  SENEX 
HARPAX  CACVLA 
CHARUNTS  ADVLESCENS 
PVER 
COQVOS 

SIMMIA  SVCOPHANTA 
PHOENICIVM  MVLIEE. 


PliATTTS  II. 


•P  R  0  L  0  G  V  S. 

«         «         »         4         <K.        41  « 
i|(         «         «         4t         *  ♦ 

Expdrgi  meliast  Mmbes  alqHe  exiirgeret 
Plautlna  longa  fabula  in  sca^Mm  aenit 


A€TVS  I. 

PS.  Si  ex  1^  tacente  fieri  possem  c^rtior, 
Ere,  quae  miseriae    tam  miaere  micerent, 
DQordm  labor!  ego  hdmlmmi  partlaaAii  bibens:  & 
Mei  te  rogandi  et  ti's  respoadendi  mihi. 
Nunc  qiuSniam  id  fieri  ndii  potest,  nec^saitaa 
Me  sAbiglt  at  te  rdgitenu  reapond^  ndh! : 

Quid  est  quod  tu  exanimdlus  lam  hos  mullus  dies 
GeaUto  tab^Ilaa  tecumi  eaa  lacrumia  laais  10 
Neqve  tj|i  parttdpeni  edaaili  qaemqviiii  facia  ¥ 
Eldquere,  ut  quod  eg04i^scio  tecum  sciam. 
CA.  Miaere  miaer  ipom,  Paeudnle.        id  teiup- 

ptter 

'  Prohibesait,  CA.  Nihil  hoc  i<^Eia  ad  iudicium  aid- 
net: 

Sub  Vdneria  regno  nipnlo^  non  aAb  Ionia.  1^ 

PS.  Lic^tne  id  scire  quid  sit?  nam  tii  me  intidbi* 
Supremom  baboiati  cdmitem  conailiis  tuia. 


Digiiized  by  Google 


I  1  16:^40      PLAVTI  PSEVDVLVS. 


CA,  Idem  iaimus  uimc  est.  PS.  Fioe  me  certom 

louibo  aut  re  [te]  ant  dpera  ant  confl||id  bono. 
CA.  Cape  his  tabellas :  tute  hinc  narrate  tiU,  20 
Quae     miaeria  et  edra  conMb^faeit. 

PS.  Mos  tibi  geretar.  set  quid  hoc,  (][aaesd?  CA. 

Quid  est? 

PS.  Vt  opAnw,  qnaenult  Uterae  bae  aibl  lAeroa: 

Aliam  dlia  scandit.   CA.  Ludin  me  ludo  tuo  ? 

PS.  Has  quidempol  credo,  nisi  Siballal^rtt,  26 

Int^rpretarl  pdtia  ease  aUmn  nteinem. 

CA.  Quor  inclementer  dicis  lepidis  Uteris, 

Lepidis  tabellis^  l^pida  eonaeriptlaaiaBitf 

PS.  An  dfaeoro  hercle  habtet  qijias  galllMi^  manus  ? 

Nam  has  quidem  gallina  scripsit.    CA.  Odiosiis 

mihfa:  30 
Lege  mA  tabellas  rddde.  PS.  Inmio  eiihii  p^Degam : 
Adu4>rtito  animiim.   CA.  Ndn  adest*    PS.  At  tii 

dta. 

CA.  faimo  6go  tacebo :  id  falbie ex  oeri  dta: 

]Nara  isti'c  meus  anfmus  nunc  est,  non  in  p^ctore. 
PS.  Tiiamamtoam«ideo,C<Iwlere.  CA.  Vbieaat, 

dpaecref  35 
PS.  Eccam  j'n  tabellis  purrectam :  in  ceri  enbat. 
CA.  At  t^  di  deaeqae,  qutotemat . .  fS.  Sernaa* 

atot  qafdem. 
CA.  Quasi  sdlstitialis  h<^rba  paulisper  fni: 
Rep^nte  exortns  ailm,  repenttno  tfceidi.  * 
PS.  Tace,  ddm  tabeBaa  pfflege.  CA.  Ergo  qnfn 

legis?  40 
PS.  ThoenCdimi  Caladdro  amateri  sue 
Per  timm  et^Itoum  Kterasqqe  tetArpretes  * 

11* 


Digiiized  by  Google 


[  P  L  A  V  T  I  11  41-71 

Sal4teiii  ndtUt  et  salatem  aps  te  ibrpetit 
Lacnundns  titabaiitlfw  inimo  corde  et  p^ctore.' 
CA.  Per||:  salutem  ntisqnaiii  imieiil^,  PseMvle,  46 
«  ^am  iUi  remittani.  PS.  Quimsalutm?  CA.  Ar- 

g^ateam. 

PS.  Pro  Ifgnean  salute  vtin  arg^nlevn 
Remi'ttere  illi?  nfde  sis  quaiii  tu  r^m  geras. 
OA.  RecitAmodo:  extab^aiaBafaxdseies, 
Quani  siibito  argento  ml  iissas  innentd  siet.  50 
.  PS.  ^Lend  me  peregre  iniliU  Macedonio 
Minis  niginti)  mda  noloptaa!^  ndndidit. 
Ki  pn'as  qaam  hinc  abiit  qufndeciin  mil^  ntinaa 
Dederi^;  juanc  unae  qninque  remorantur  minae. 
Sia  usadaaa  mflea  hie  reMqnit  wlmbitlMtt,  55 

Kxpressam  in  cera  ox  dnulo  suam  imaginem, 
Yt  qui  buc  adferret  eius  similem  sumbulum 
emu  ea'  aenml  me  fleno]  mlltereir  ci  rel  dtea 

Haec  praestitutaat  prdxuma  [ad]  Dionusia.' 
CA.  Cras^a  quidemaunt:  propeadestexitiummibi) 
Nlil  qafd  mi  ki  t^desta^tiU.  P&  Sfaie  pdUegMB.  ei 
CA.  Sino:  ndm  mihi  uidcor  cum  ea  fabulirier. 
Lege :  dulce  amarumqae  una  nunc  misers  mihL 
PS.  'Nunc  ndatri  anuHret  mdrea  conaiteludinea 
locus  Iiidus  sermo  suauis  sauiatio,*  B 
Conprdssiones  drtae  amanti|m  edBpamm^ 
TeneHa  labellia  mdllea  moratAnealae^ 

Papfllarura  horrid ul arum  oppressiunculae : 
Hariim  mibi  noluptatom  dmniom  atque  itid^  libi 
SiaMctladiaftldtamiiatfHttdtiiantl,  » 
Nisi  qua^  mi  in  ted  est  aiit  tibist  in  me  salas. 
Haec  quae  ^go  ado  in  ut  acirea  curaui  dmnia : 
Nune      le  experiar  quid  ime%  qcUMmoMB.  mdt.* 


Diyiiizeo  by  Google 


1 1  7a->93  '       P  S  E  V  D  V  L  V  S.  165 
CA.  Est  mjuiere  scripiiuii)  Ffteiidiile.  Onds^r- 

CA.  QNrfa  fl&?  PS.  Pumiceos  dculashabeo:  ndn 

que©  75 

CA.         iftd?  PS.  Genus  nostrum  semper  gicco- 

caliim  fuit 

CA.  Nllne  idimare  me  aiides?  PS.  Qmd  facMm 

CA.  Ebeu.  PS.  Ehea?  id  qaidem  h^rd^  se  par- 
sis;  dabo. 

OA.  MMr  jram:  argeatiim  ausqiiaoi  inuenio  mu- 

tuom . .  80 

PS.  Ebeik.  CA«  Neque  istoa  nAmmiia  ullna  int 

PS.  Shell. 

.  CA.  nie  dbdactnms  mulierem  eras  ^st.  PS.  Eheil. 
<      CA.  IstM^dne  paoto  me  idtimaa?  PS.  Do  id  qutfd 

mihlst; 

Nam  is  milii  thcnsaurus  iugis  in  no8tri9t  domo. 
OA.  Actiyo  bc^ie  de  west,  s^t  potes  aanc  miltaam 
PHradinimtni  nUd  Qnam  dire,  qaam  eras  r64dfoi 

tibi?  86 
PS.  Yixii^rcle  opino,  etsi  me  opponaji;!  pfgneri. 
Set  quid  ea  draehmna  fiLcere  nis?.  CA.  Kestfm  nelo 
Blihi^mere.  PS.  Qaam  ob  rem?  CA.  ^lumefa- 

ciampdosileqi: 
Ceirtdmst  mihi  ante  t^iebras  tenebras  p^seqoL  90 

PS.  Qttis  mi  fgitur  drachumam  reddct,    ♦    ♦    ♦  J 
.  An  tu  ea  te  caussa  m's  sciens  suspendere, 
yt     defraodes  driehama,  si  dederim  tibi? 
CA.  Prof^cto  nuUo  picto  possiun  ui'ucre, 
.   Si  ilia  4  me  abalienitur  atque  abducitur.  95 


Digiiized  by  Google 


166  ,  P  L  A  V  T  I  II  9i-i2J 

Qaoi      puratui  nteMU  argentl  siet 

Neque  Ifbellai  spes  sit  osquam  gentium  IP 
P&  Vt  Uterarmn  eg9  h^am  ftermaaeai  audio, 
NM        lacromfa  Moeria  arfi^iiMa,  -  lOO 
Quod  ta  istis  lacrumis    probare  pustulaa, 
Non  pl6ria  refeit  qnim  «i  imbrem  ia  cribmm  io* 

'   geraa.  > 
Venun  ^go  te  amantem,  ne  pane,  non  d^eram. 
Spero  Aliconde  bodie  mia  bona  opera  herde  adi 

mala 

Ttbi  [me]  fnuenturum  esse  auxilium  argentiriam. 
Atqui  id  faliunim  nnde,  ^de  dicani  n^ado,  106 
Nlaiqnlafetnrmnat:  f ta  aapereDfum  adit. 
CA.  Ytindm  quae  dicis  dfctis  facta  sitppetant. 
PS.  Scb  td  cpiidem  berdO)  mH  ai  GQumoni  aacra, 
Qao  pieto  et  qnantaa  adkapi  twbelUa  4are.'  UO 
CA.  In  tc  nunc  omnes  spes  sunt  aetati  meae. 
PS.  Satin  ^t  aihaachodienHUkremeeiiMtUbi 

At  aft  ant  si  tAI  do  nigintf  nlnaaf 
CA.  Satis,  si  f uturumst.  PS.  Edga  me  uiginti  minas, 
Vt  me  ^ectarnm  tflii  qnod  promiattf  aciaa,  Uh 
Roga^  <$pseeroheT«]e:  g^atio  promftt%re» 
CA.  Dabfsne  argenti  mi  hddie  nigintf  minaaf 
PS.  Dabdr  molestna  irftne  Um  ne  afa  mlbL 
Atqne  hde,  ne  dletnm  tfbt  neges,  died  prias : 
Si  neminem  aliom  pdtero,  tnnm  tang^  patrem. 
CA.  Pietitia  canaaa  nd  etlam  matr^m  qnoqoe.  lil 
Dl  t^  mihf  [semper]  a^ent.  nemm  si  [ban]  poteif 
PS.  De  istdc  re  in  ocniam  ntrumuis  conqnidacUo. 
CA.  [In]  dcniomne  aninaurem?  PS.  At  hoc  per* 

nolgatiimst  nimis. 


Digiiized  by  Google 


1 1  UB~8  10    P  8  K  V  0  V  L  V  S.  167 

Pab^  praesentl  In  eintisM,  onuil  poplo, 
Omnibiu  amicii  iM^tisque  edicd  mdii 
'  In       41m  ant  «tr€taA»iil|  aci  credii^ 

CA.  St, 

T^ce^  4f«e€ro  herein  PS.  Quid  negotist?  OA. 

dstbun  130 
Lendnis  crepnit.  P8.  CrArm  manell&n  modo, 
GA.  AJU|«e      egreditar  intiu,  periiuri  capui. 


Ballio.   LoBABii.  (Servab.)  CALTBoara. 

PsBTPVIiVS. 

BA.  JBxita,  agtteaxtte,  ignaai,  mdle  babUi    m^^  con- 

^  dliati, 
Qadrum  num^uam  quicquam  qnoiqnam  n^ntt  fat  inentem 

ttt  rc^cte  iaciant, 
%iflina,iriBiadIiO€ax6i9liimexperior,  n&i  potest  luaara 

ussarpari.  135 
Naqaa  kominea  magia  isiaos  amqaam  xiidXi  ita  plagis 

etffttae  callent: 
Quua  quam  ferns,  tibi  plusnoceas.  ^oenlmingenioM 

uixki  fiagritribae, 
Qui  ha<e  habent  cQnaflla:  nbi  data  occiaaioat,  rape 

cldpetene, 
fiUrpaga  bibe  es  fuge. 
Htfe  eofun  opnat,  nt  mdaeUa  laptfa  aputouia  liaquere 
Quarahos  domlcttsMdea/  Wl 
At  b^^em  qaom  a^idaa  eorum,  liau  maii  uidentur: 

tfpera  f aUant 

Nuncadeo  banc  edictionemnlaianlmnniadiiortdttsoBmea, 


168  PLAVTI  IS 

IWfl  sonmiiiii  aoedrdiamqile  ex  fMott  ocsUsqne  into- 

netis, 

tta  ego  uofitra  Utera  loris    ciam  aalide  Qiria  uti  sf  nt, 
'^t  ne  periatromtfta  qvidem  aeqne  picta  aint  Cam- 

pinica  146 
Neque  Al^xandrina  b^laata  cdnchuliata  tapMa* 
Atqne  huM  iam  edixemi'iliiiidbiHi  dederteqve  bomb 

proQincias:  » 
Venim  ita  nou  cstia  neglegeiitea  perditi  ingeiiie  in- 

proba^ 

Off/ciom  Qostnun  nt  u6s  malo  cupUtis  conmon^ 

rier:  150 

Nempe  Ite  dnlmati  eatis,  nfncere  durftia  tergi  hoc  <t- 

que  me. 

Nmnqaam  tfdepol  uoatram  dAiina  tergmn  Mt  qun 

tergtnimi  hdc  rneumat 

Hoc  aide  ais:  alias  res  agnnt.  hocdgite^  hoc  animmii 

adntfrtite. 

Qui  ndncY  doletne?  hem  afc  datur,  aiqida  enmi 

seraos  spernit. 
Adafatfte  omnea  cdntra  me  et  quae  Idqaor  adnoitlfe 

Anfmimi.  155 
[Hac  idhibete  auris  quae  4go  loquar,  plagfgeroli 

'  genera  hdminimi.] 
Tn  qui  draam  hahea,  aquam  fngere:  ftcepldmmahe- 

nam  s(t  cito.  : 
Te  cdm  aecuri  caddicaU  pra^flcio  proufndae. 
LO.  At  hade  retanaaat.  BA.  Stoeaiei  itlAdmiioa 

quoque  estis  pUgf s : 
Nnmquf  miniia  ea  gritia  tamen  dmniiim  utor  dperat 
T(bi  hoc  praecipio  nt  nfteant  aedea:  hibea  qnod  liidaa: 

prdpera,  abi  intro.  161 


Digiiized  by  Google 


1 8  29-47        PSBTBVLTS.  m 

Tu  eaio  lectist^rniator.'  tii  argcntum  eluiio,  iUdem 

e&truito. 

Huicj  qiio»egeafiordrenritr^fi4cile«tdfeai^|pm 

Yorsa  sparsa  tersa  strata  laitta  strnctaque  omnia  nt  sint. 
Nam  mi  bodUest  nat^lit  die§:  euia.dec^t  oiiiiu«  1104  oon^ 

odebrare.  165 
P^rnam  callom  gUnUimi  mmen  fibce  iaaqoa  iaceint 

aatin  audls  ? 

MigaH^       mi  utroi  MuuBtt  iectpttref  m%  rem  .ml 

^Me  reantnr. 

Intro  abite  atque  li&ec  celerate,  ji6  mora  qjiite  aity  ctf^uofi 

fum  venial. 

Ego  eo  fitmacellimiy  «tp{i^wii^iiidi|iiiiiblttpretio 

praeatinem. 

p&ere^  prae:  crmnimoii  ne  qnisqaim  perUmdat  ci* 

nitiost.  170 
Vel  dpperire :  est  quod  domi  fui  paene  oblitns  dfcere. 
Auditin  ?  aobia,  m61iere%  baiip  hibeo  edictidiiem. 
Yds  quae  in  mmidkifamollitiisd^liciisqiie  aetdtnlam  agitis 
Yiris  cum  summis^  indotae  amicae;  nunc  ego  adbo  at- 

que  bddie  experiar^ 
Qaa4  capiti,  quae  ttdntd  operam  det,  quad  iraae  rei,  quae 

Admno  studeat;  175 
QuArn Ubertam fdre mi credam et qudm uenalem  ** 
Fdcite  mi  hodie  ut  munera  mnlta  bue  db  apatoribAi  con* . 

ueaUnt: 

Ndm  nisi  ml  annms  cdngeretur  pdmu,  eras  populo  prd- 

stituam  noi.* 

Ndtalem  mi  esse  hunc  diem  scitis :  ubi  isti  sunt  quibus 

lids  oeuli  eatis, 
QuAua  Qltae  eatis,  quAna  deliciae,  adola,  mammlllad 

mcUita^?-  180 


Digiiized  by  Google 


170  f  I.  A  V  T  I        .13  48-^ 

Mintpilirtai  Mtocriytrii  mfliiimfU  udh  ttcite  Me 

•fbiiit 

ego  aesiem  annun  itqiie  ea  quibtui  est  uabis 

VMS  pra^beo  ?  * 

modo  cupidae? 
Eo  WNI  wMtrotqiie  ideo  pvulie^  madefatilit^  qvom  4go 

■fan  hie  sieetis. 
Nbhc  ideo  hoe  &ctiifit  4ptumum ,  ut  aao  qndmque  ap- 

-    peHem  ndmine,  185 
Ne  dietttttMw  leMfaii  iihl  qvii^puiai  mtntoa  nttl 

neget. 

Advtfrtite  uAmmi  eteetae» 
Prinefpio^  Hednliiiiii,  Meam  ago,  quae  amfea'afrmiieii* 

tiriis, 

Qnibiu  eunelis  montea  aiziuiii  fimm  Aiti  tant  [atracU) 

doml: 

Face  sis  sit  delatmn  hue  mihi  framentum,  hone  annniii 

quddaalia  *  199 
Mihi  Aikiiiiliaeoiiiiif  meaeait,  ideoutfrinieiiioid* 

floam, 

Vt  eioitaa  nomte  mihl  eoam^tet  meqiia  «l  pn^eet 
Lendne  ez  BaUdiie  regem  Idaionem.   CA,  Aitdbiy 

filrcifer 

'  Qoad  kqiiltiir?    #    «    adtfn  nngiiiiein  iOi  aafe^ 

P&  Pdliate,  atqaeetlunmilificiis:  set  tiee  [nunc] 

atque  hane  r^m  gere.  Ida 

BA.  Adschrodora^  id  quae  andeoa.tibthabealeno^ 

nmn  adnralos 

Linios,  qui  item  ut  nda  iurando  iiire  male  rem  quaeruni, 

andi: 

NbA  earnarld  tria  granlda  t^ndbna  onere  dberl  hodle 


Digiiized  by  Google 


1  2  66-82        P  S  E  V  D  V  L  V  S.  171 

D^uinxere  ad  taurum,  item  hodie  cdmtfiiigam  ad 

caiiiiriiim:  2Q0 
ld4ibi  pvoCecto  taArm  A«t  CA.  fiHub  lenioiie  hnliit 

I  ^    fra  inceudor. 
Hdacine  bic  homing  pati  [nos]  ciUere  inttealiitem 

AMcanaf 

Vbi  sunt,  nbi  lat^t qnibus  aetas  iutegraai,  qui  amaut  4 

lenone? 

I^iin  eonatniiait  qiifii  mift  Mnei  ptftte  Jim  popn* 

lumllbcraiit? 
Sit  (ego]  nimifl  soiii  atiiltus,  nimiiiai  ind^tnui 

[nempe]  iUi  audeant  20& 
[ft]  id  facere,  quibus  ut  [miseri]  s^miant  suiis  amor  cugitf 
[Simul  prohibeat  faciant  aduersum  eos  quod  malint.] 
PS.  Vah^tfce.  OA.  i^eai?  P&  jaalemOiiiltorf* 

geru    qudm  sermoni  huius  opsonas. 
CA*  Tdceow  PS.  Ai  taoeas  mdlo  multo  qudm  tacere  di* 

aas.  BA.  Tuantem, 
Xiistulis,  face  ut  aiiimum  aduortas,  quoius  amatores  ollui 
Dunamiii  domi  liabent  maxamam :  211 
Si  mfiU  aM  iam  hue  edlleli 
6leuni  deportatura  erit, 
ipsam  culleo  ego  eras  faciam  vt  d^portere  in 

p^rgnlam. 

tbi  libi  adeo  lectus  dabitur,  iihi  tu  liau  somnum  cipias, 

aet  ubi  215 
'^iqw«dlfanigvor6n--*:  teiiea 

Qudssum  haec  tendant  quad  loquor. 

Aia  ta  ezcetra,  qua^  iibi  amicos  X6i  habea  tarn  proke 

deo  onoitoa? 


Digiiized  by 


17a  PLAVTI  11183^7 

fiittinqiii  qiioipMiiitl.ta9ni|ii  tmo^mthodieconseraornin 
NitidinaciiMni  cqmt?  mt  nnm  ipBe  4go  pnlmento 

Qt<(riiiiglB    .  220 
I^Bctiiucalo set  scio,  tu  oleum  hau  maguip^ndis:  qIbo 

[Ti&]te.deii]igte.  slMtt^do: 
Ego  quidcm  rep^ndam  haec  herclj^  cani^  nna  opera,  tu 

nisi  hodie . 
Fdeis  ecfecte  %ni  loquor.  • 
Ta  autem,  q^ae  pro  cd^Ae  ttcgeBlmii  iiiflil  lam  tarn  [diu] 

semper  numeras,  225 
QmA  p«ci«€i  mUa  Mia,  aetqmd  pieWs  Mnscw 

(Mtlvere, 

Piioeniciiuii,  tibi  ego  iia^c  loquor,  deliciae  Mumnatum 

nimm: 

Nisi  hodie  mi  ex  fundis  taornm  amfcorom  omne  hac 

pj^nus  adfertur, 
CrAa,  Plaoenieifim,  porakio  c^ria  inuinet  pdr- 

gulam. 

CA«  Pseudule,  non  aiidia  quae  hie  loquitar  ?  PS.  Andfd, 

are,  atqne  animimi  adndrto. 

CA.  Qaid.fldU'i  avoter  liiiic  ut  mittam,  ne  ami'cam  hie 

meam  proatituat  ?  231 

PS.  Nilciiriaaii;  Uqvidd'B«iiiiii»:^«giiprom4etprote 

•  curdbo. 

« 

lam  di'a  ego  hiiic  et  mi  hie  bene  aolamQa  et  amieitiast 

lAtiqiia: 

Mtitam  kddte  haic  sao  die  ndtali  malam  r^m  magnam  et 

maiuram,  * 
CA.  quid  opiate  PS.  PotinaUMnremilcurea?  CA.  At.. 

PS.  Bit  CA.  Crucior.  PS.  Cor  dtlira. 
CA.  Hon  ptfasom.  PS.  Faee  paaals,,  CA«  Quonam  pacto 

sincere  prfaaim?  236 


Diyiiizeo  by  Google 


I 


ia«-a4         PSEVDY.  LVS.  173 

t 

PS.  In  rim  qvod  lit  pneiiArtarti.qpiaii  i«  idrnnm  anUo 

ansciiltes. 

CA.  NugM  fataec  simi:  non  iiicundamst,  nisi  amins 

«icit  stolte.  PS.  P^ginf 

CA.  0  Pseudule  mij  sine  Sim  nihili:  sine  sis.  PS.  [Sino:] 

^         sine  modo  ego  ibeam.  239 
€A.  MiM^  fliiiiec  ten  »t  (tii)  med  tee  nolea  ita  errf.  " 

PS.  Nunc  tu  sapis  [demum]. 
BA.  It  iiev:  egonihicesso.  iprae,  pnere.  CA.  Heua 

'  fM,  ille]  abit:  qninr^nocaa? 
PS.  Qaidprdperas?  placidCi  OA.  At  prins  quam  abeat. 

BA.  Quid,  malnm,  tam  placide  is,  puerel 
PS.  Hddlenale,  kena^htfdie  nates  libif^dtes  heat, 

h(idie  nate,  ^ 
Redi  6t  respice  dd  nos.  tam  etsf s  occnpdtas, 


■ 

fteinr..  manes,  te;  conloqni  ipd  noUntte*  M 


BA.  Quid  h4c  eat?  -  qnli  te  qui  vorta  nl  oe* 

cnpdto 

Molteameptolii?  PS.  Qui  liU  aoapitilia 

Fnft,  BA.  Mortndst  qui  fWt:  gni  eat  {ki\  nfiieai 
P9.  Nin^aaperbe.  BA.  Nimismolentua.  CA.  Reprae- 
faende  iHMnineni;  ada^vere*  BA.I^piMe. 
nS.  Oc<rf^nNia  Me  ob  nUm.  BA.  lappit^r  te  9G0 
Perdit|  quisquis  ^a.  PS.  Te  uolo.  BA.  Lt  uoa  . 

ege  teboa. 

VovtoMete,  pntfr.  PS.  Nonlk^lconloqnftef 
BA.  At  mihi  non  lub^t.  PS.  Sin  tuam  quipiam 

Inieaiatl 

BA.  Usteie,  oj^ertf,  bltere  dn  non  Uc^tf  PS. 

Vahi  2W 
lUnta.  BA.  Omilte.  CA.  Bfflio,  andi.  BA.  SArdna 

anai.  GA.  Pref^  [fiaene*a]. 

4 

.  V  Digiiized  by  Google 


174  PLAVTI  ISM-M 

CA.  bedi,  dmn  Ml  BA.  Nob  petd  qaod  dedfatL 
CA.  llahd,  qnando  er/t.  BA.  Biidild,  quaiida 

CA.  He*  hen,  quam  ego  iiitlia|idrdldl  modb 

Quod  tibi  d^tiili  et  qudd  dedi.  BA.  Mdrtua  M> 

P8.  NdwM  Mkm  htec  quit  est 

BA.  lam  dia  sdo  qui  fuft:  m^nc  qui  ia  eat  sdat 

ambuldta. 

P8.  P0tiA  ilaenelmodo,  BtK^^  lnp«intlMrore- 

spfciaa? 

BA»  Bi^ciem  iitoc  pt^tio:  Bam  ai  aicrafieem  aamBid 

'   loat  ^ 

Atque  in  manibus  (5xta  teneam  ut  pdriciam,  interei  loci 
81  lucri  quid  d^tur,  potius  r^m  diuinam  dibenuB. 
mn  polia  [est]  pietiti  opslati  hBfe,  ifttoli  reaaialc^terae. 
CA.  Deoii  quidem,  quoamdxnme  aequomat  metuere,  eos 

miamiBlfiiaii.  26d 
,  BA.  Oi^npeBriib.  aihteMoHni^a^e  Athenla  ptemBe. 

•F8.  T)i  te  deaeque  ament  uel  huins  Arbitratu  udl  ineo : 
Y^i,  si  dignu  a  dlio  pacto,  Bi^ueasieBtBec  faci&Bt  beae. 
BA.  Qtrfdagltur,  Calod^ief  OA.  Antarilfleegetnr 

dcriter. 

BA.  Mfaereaty  al  filfliiltBiB  alere  pdaaim  odaeiicdrdia. 
P8.  HAa,  adinm  ada  qotdeni  te  %iiitli  ab^  Be  prU- 

dices.  275 
&6i  aclB  quid  aoa  ttdliuniia?  BA«  Pol  ego  prdpe  Biod«m: 

utwdealtmlia. 
PS.  £t  id  et  boc  quod    reuocamus  qua^so  aBtaram  ad- 

uorte.  BA*AAdio: 
Atqiie  in  pauca,  Bt  dccapatoaBteeanai^  coBfer  qsfd  Bella. 


Digiiized  by  Google 


1 845-6*  P  S  E  V  D  V  L  V  S.  175 
P&  Huac  pudety  yioA  Uhi  protiriwit      no  td  fromb» 

Qiifa  minas  uigfnti  tibi  pro  arnica  non  etidm  dedit.  280 
BA«  Nimio  id  food  padii  ftcUiiu  £6rliif  fwn  iUat  qwid 

piget 

NiJn  dedi&se  istunc  pudet:  me  quia  non  accepf  pi^et. 
PS.  At  dabit^paribit:  aUqaot  hds  dies  mant4  modo.  ^ 
IHiii  id  kie  metidt    iUani  uendM  db  itmiiltiMni  (nuun. 
BA.  Fuit  occa&isiid,  si  uellet,  iam  pridem  argentiun  lit 

daret.  385 
OA;  Q«id  ii  non  bilnii  f  BA.  8lanidiaa,(niienlresmA« 

tuora. 

Ai  daniBtaqi  deaenires,  Adderesfkenuscolam: 
StiiNrpperes  pftttL  PS«  SnbnqMmt  U«  pilrl)  inbdi** 

^Idn  periclamBt  n^oid  recie  mdnilrea.  BA.  Non  lend- 

CA.  j^gon  patrisabrupereposslmqaicqiuuD,  tamcaut^ 

scni?  290 

Alqne  adeo,  •!  fioere  pi^itini,  pfetas  prol^et  BA, 

Audio: 

Pietatem  ergo  istam  implezaior  nidu  pro  Phoenteto^ 
Stdl  fiioalam  piotitom  amoiri  ii(do#  Im  pmndrlere  i 
<3mnefl  [homlaes]  tibi  pa tres  sunt?  nullus  est  tibi  quern 

roges  I 
MntaOM  urgentiiKf  GA.  4^  nooien  qudqiie  ism  In- 

terlit  miituom.  296 
PS.  Hoot  tn^  poitqaam  iierde  iftt  »  meoM  iuifmit  {jHi- 

tentdaite], 

^  Qui  samn  [quomj  repetunt,  aliennm  reddnnt  nato  n^- 

.mini, 

Pdfttilla  oniMM  ettlltoreaatot  ne  eredant  flterl. 


Digiiized  by  Google 


176 


P  L  A  V  T  I 


I  3  66-84 


CA.  Nimis  mifer  sum:  nteuniini  Busq^um  r^perire  ar«^ 

tta  miser  et  amdre  pereo  et  ioopia  argentiria.  869 
BA.  Emito  die  caeca  h^rcle  oliaomy  id  Audita  oculaU 

die: 

lain  hercle  ucl  duc^ntae  possont  fieri  praesentes  minae. 
CA.  Pi^rii:  annornm      me  perdit  qaiuaaicen^ia: 
M^ont  credere  dmnea.  BA.  SadeoMi  mflii  lex:  nietei» 

credere. 

F8.  Cr^ere  aatem?  eho,  an  paenitette,  qointoliic 

liieiit  Aaaidl  305 

BA.  Ndn  est  ujssu  quisqnam  amator  nisi  qui  perpetnit 

data : 

« 

AM  del  neqve  [nut]  quindo  nil  ait  s^mal  aa«e  AMmL 

CA.  Nilue  te  miserdt?  BA.  Inanis  cedis:  dicta  ndn 

sonant. 

Atque  ego  te  Qiwiin  mlWBiqiie  Qdlcnu  PS.  Bho^  enlam 

mdrtuost? 

BA.  "Vtut  esty  milii  qoid^  pro£ecto  com  iatia  dictia  mdr- 

tMtt  810 
flico  nixft  amator,  ubl  IcnoDi  siipplicat. 
Samper  tu  ad  me  cnm  drgentata  acc^dito  qnerimdnia: 
Nini  latnc  qnodmae  Unteiitire^^iMlii  eaae  atfentAm  liM, 

Apnt  nouercam  qu^rere.  FS.^ho,  an  tu  umquam  liuius 

nupsisti  patri? 
BA.  Dl  meliora  fbdnt  PS.  Face  hoc  quod  ti  vegmi% 

Bdllio,  '  :  319 

Mea  fide,  ai  iati  formidas  credere,  ego  in  hoc  tridno 
Ait  terra  ant  marl  flleande  [aliqna]  endloamidargeB- 

tum  tibi. 

BA.  Tibi  ego  credam  i  PS.  Qn^rnon?  BA.  Qoia  pol 

qui  opera  eredim  ttU 


Digiiized  by  GoogI 


I  5  85-loa       P  S  E  V  D  V  L  V  S.  177 

Vna  opera  adiigdm  canem  fugiliaam  agninii  UcUbus. 
CA.  Slcin  mi  apa  te  b^e  merenti  mile  refertvr  gritia? 
BA.  Quid  nunc  uifi'^   CA.  Yt  dppcriare  lios  sex  dies 

festds  modo,  321 
Ni  Ohm  itendas  neA  me  perdaa  Mminem  amuitem,  BA, 

^  Animo  honors: 

Ycl  sexmenaisdpperibor.  CA.  Euge,  homolepidiisnme. 
BA«  immo  qIh  etMm  te  iMlam  ex  la^  laetenMm  magia  Y 
CA.  Quid  iam?  BA.  Qnia  enim  ndn  nenalem  Urn  habeo 

Phoenfciiim.  325 
GA.  Ndnhabeif  BA.  Non  h^rde  Hero.  CA.  Pseddnle, 

arcesse  hdstias 
Yictamaa  lanids,  hak  ut  ego  sdcruficem  summci  loiii: 
Nam  Ue  mihi  »me  eet  mAlte  potior  luppiter  qaim  Mp- 

piter. 

BA.  Ndlouictiuiiis:  mininis  me  ^xtia  placaH  uolo. 
CA<  Frdpert:  qutditat?  ArceMeagnoa:  aAdirnqvidall 

Iiippiter?  330 
FS.  I4m  hie  ero :  nerom  extra  portam  mi  ^am  evrron- 
^  ddmat  prliu. 

CA.  Quid  eo  ?  PS.  Lanios  inde  arcessam  duo  cum  tin- 

timidbulis: 

Eadem  dao  gregte  virgiriim  Inde  ilfaKearom  ad^gero, 

X^i  hodie  ad  litdtionem  hole  suppetat  satids  looi. 

BA.  1  in  malam  cracem.  PS.  Istuc  ibit  luppiter lendnms. 

BA.  Ex  tm  re  nds  eet  vt  ego  amdviar.  PS.  vQui  dam? 

t        ^  BA.  Sfc:  quia,  '  336 

Si  ego  emortuds  aim,  Atheaia  t^  sit  nemo  n^quior. 
l^x  tiia  reet  At  ego  emerlar.  CA.  Qa(dmn?  BA.  Ego 

dicdmtibi: 

Quia  edepol,  dom  ege  mifkou  oiiiam,  nHmqaam  eria  frugi 

bonae.  ^  • 

,  Plavtvs  II.  12 


Digiiized  by  Google 


178 


P  L  A  V  T  I 


13  106—123 


CA.  IHc  miM,  ofteero  hi&rele,  aenmi  s&to^ Jioc  quod  U 

rogo:  iM 
Nun  liabes  uendlem  amicam  tu  me  am  Phoenfciiim  ? 
BA.  NiSn  edepol  habed  profecto:  ndm  iam  pridem  luSn- 

dMI. 

CA.  Qai^  modo?  BA.  Sine  drnameaiis,  cum  mtestiiiis 

dmnibus. 

CA.  Mitm  t«  amicam  QAididiatff  9A.  ViHde:  aiginti 

minis. 

CA.  Vfginti  minis  1  BA.  Vtrum  uis,  uelqoater  quinis 

mintt:  345 

MfUti  Macddonio.  ct  iam  quijidecim  liahco  fdomil  minas. 

CA.  I^nid  ego  ex  te  aodid^  BA.  Xaam  em  amicam  £ac^ 

tarn  argteteam. 

CA.  Qofir  id  aus&us  facere'^    BA.  Lubuit:  mea  foit. 

CA.  Eho,  Pseudule, 

I,  gladfam  adfer«  PS.  Quid  opust  gladio?  CA.  Qolhtee 

occidara  [una]  dtqiie  me. 
PS.  Qain  tu  ted  ocddis  potiua?  nam  huAc  famea  iam 

occfderit  360 
CA.  Quidais,  ^uantom  [in]  terra  degit  lidminamperiarift* 

sume  ? 

Idraniftiii  t^fflam  mdli  Qtedilmnmiaiai  mUdf 

BA.  Fateor.  CA.  jXeiupe  conceplisnerbis?  BA.  £tiam 

cananltia  qaeqse. 

CA.  P^kmnbtf^  acekate.  BA.  At  ivgeatm  Intro  ed>- 

dfdi.  ^ 

£go  acdeatoa  mmc  avgentnm  pn^mere  {mildj  peaaum 

'  domofr  366 

Tu  qni  pins  cs,  I'stoc  genere  gnitus,  nnmmnm  ndn  habes. 

CA.  Pacttdok^  adaiale  iitdm  aeepa  atqie  tfaera  kanc 

male^letia.  PS.  Licet^ 


Digiiized  by  Google 


I  a  lM-141      PSBVDVLVS.  179 

NAmqwm  •dpiMtiim  t<(q9eeiiritea&i!run)  ut  emit- 
ter manv. 

CA.  ingere  Pmic]  nudt  mulu.  PS.  Iwego  ^  diiferam 

diclis  meb. 

ii^ndoe.  BA.  Uttt,  PS.  Scelctte.  BA.  Dicis  uera. 

PS,  Verbero.  560  . 

BA.  Quippini?  PS.  Bustivmpe.  BA.  Certo.  PS.  Fiir- 

dfer.  BA.  FMtnm  dptume. 
PS.  Sociofrwide.  BA*  Sunt  mea  istaee.  PS.  Pirricida. 

BA.  P^rgetu. 
CA.  Storflege.  BA.  Faterfn  CA.  Periure.  BA.  Vetera 

aaticindminL 

CA.  L^nipa.  BA.  Yalid^.  PS.  Pernkies  ^dnle^cen- 

tmi.  BA.  Ac^mmie. 

CA.  Fdr.  BA.  JBabae.  PS.  Fugitfne:   BA.  Bombax. 

CA.  Frate  ppplL  BA.  Pla&f atme. 

PS.  FraAddate.  CA.  bpure  lem.  PS>  CaAivm.  BA. 

Cantoris  probos. 

CA.  V^rbertiiktf  patrem  aiqne  miirem.  BA.  Atqne 

occidi  qnoque 

Pdtinsqiamcibumpraehiberein:  niimpeccaoiiqai^iain? 
F&  in  pertimui  ingdriama  dicia  ddlioiii:  operam  Idr 

dimoa. 

BA.  NumqiadaliaiB.[iiieJ^tiamuoltisd{cere?  CA.  £cqnid 

a  piidet?  ^70 
BA.  Tine  amatorem  daaeinnentmn  iiiinem  quasi  caaalnt 

iidccra? 

Yirum  quamgnam  BuUta  makque  dicta  diiiaKa  mifai^ 
Nisi  mihi  [bodie]  atMUesrtt  miles  qninqiae  qnas  dehlb^l 

minas^ 

Sicut  baec  est  praMtuta  iMfaama  el  aigeatd  Aies  ^  374 
SI  id  non  adfert,  ptfsfe  opiner  fteere  me  ofBddm  meuik 

12* 


Digiiized  by  Google 


180  PLAVTI  1  a  143-^3 

p«rdider(S  fidem : 
H6c  offiefam  newittl.  magis  opene  li  tit,  pl«s  teeum 

'  loqwur. 

SMstne  argento  fnlstra's  qui  me  tdl  mitereri  pdstulas. 
Ilaec  meaat  aent^ntia,  ut  ta  hinc  p<Srro  quid  agaa  cdn- 

■daa, 

CA.  Unme  tfclsf  BA.  Neg^ti  nunc  aam  planus.  PS. 

Paulo  piSat  magis.  380 
iUic  domo  mens  inty  vM  omaea  df  me  atqae  hmnlnes  d^ 

acruut. 

Exoasabo  ego  illdm  aimnlter  itidem  ul  muraenim  co- 

qiioa. 

Nunc,  Caludore,    mihi  operaro  ddre  uolo.  CA.  Ecquld 

inperas  1 

PS.  lidc  ego  oppMvm  idmoenire  nt  hddie  eapiatdr  nolo. 

Ad  earn  rem  ussust  hominc  astuto  ddcto  sclto  et  c^llido, 
Qui  inperata  ecf^cta  reddat,  ndn  qui  iiigilans  ddrmiat. 
CA.  CHq  mihi,  quid  4m  fiictunit?  P8.  Tteperl  ego 

faxd  scies.  387 
Ndlobisiteriri:  sat  aicldngaefiuui  fibulae. 
CA^  6ptiim«m  atqite  aequfsaumum  oras.  PS.  Prdpera, 

adduce  hominem  [hue]  cito. 
€  A.  Paiici  ex  mollis  sunt  amici,  bdmfni  cerU  qui  sient. 
PS.  ^go  tcio  iaiuc :  ^go  vtramque  tibi  nime  dileetto 

para  391 
Atque  exquaere  ex  illis  mnltis  nnum  qui  cerius  siel» 
CA.  Urn  hie  fasoaderlt  PS.  Pdtiiivtibeitt  tibl  mo- 
ram  dictfs  creas. 
Postquam  flle  hinc  abiit,  tu  istas  solns,  Paeudule. 
goM  iidne  actuni^s,  pdatqvam  erili  fiUo  M 
Largfta*t  dictis  ddpsilis  lub^ntias? 


Diyiiizea  by  GoogU 


144-69        FS£VDVLVS.  181 

Qaoi  n^qne  panUist  g&tU  ceiil  e&wdti 

Neque  ddeo  argcntl       *  •     *     '  *   *  * 
Neque  exordiri  ydraam  unde  occupies  habas 
Neque  ad  d^xniiduii  Mlam  certoa  t^mtoot.  400 
Set  quasi  poeta,  tibulas  quora  cepft  sibi, 
Quaen't  quod  nasqaamat  g^ntiam,  reperil  tamen: 
Faeit  iOnt  aeri  adnlle  quod  mendddmnat: 
Nunc  ego  poeta  fi'am :  niginti  ininas^ 
Qaae  ndaquam  nimc  aunt  g^ntiam,  inueuiain  tamen. 
Atqoe  <go  me  iam  prfdem  liii(cdatanimdfxer«iii  406 
[  Ac  uolui  inicere  trdgulam  in  nostrum  senem : 
Veram  is  nescio  quo  picto  praesensit  prius. 
Set  cdnprinmiida  udz  mihi  atque  oritioat: 
Erum  cecum  uideo  hue  [menm]  Simonem  uaa  seiniil 
Cum  suo  aicino  C&Uiphone  incedere.  411 
Ex  hdc  aepulcro  n^tere  uigtstl  minas 
Ecfddiam  ego  Iiodie,  qxiAs  dem  erill  fdio. 
Nunc  hue  concedani)  ut  hdrum  sermon^  legam. 


SlHO.     CaLLIPHO.  PaBTHVLYa* 


8L  Si  dd  danmoaia  adt  ai  de  aMfdrlbas  415 

Dictdtor  fiat  nt'mc  Athenis  Attida, 
Nemo  ialeseniat  fOlo  credd  meo, 
Ita  ndiic  per  urbem  mSlmn  aermonl  dnmfbtiat, 
Earn  u^Ue  ainicam  liberare  et  qna^rere 
Argdatamadeamrem:  hoc  iltt  mihi  rendntiant  420 
Atqne  fd  lam  pridemadBal  el  avholebdt  mihi, 
Set  dfasin^ulabam.  PS.  lim  illi  [suboletj  filiua: 
Occteaat  haee  rea^  hadret  hoe  negddmn. 
Qiu  in  edmneetom  ndiaeraBi  argentirtttii 


Digiiized  by  Google 


P  L  A  V  T  I 


I  5  10-^9 


Froficfsci,  ibi  nunc  dpfido  opiaept^t  oia.  436 
Pnet^niit:  nlbileftprm^epriediMribiui. 
CA.  Homines  qui  gcstantqufqneanscaltantcrmuiia, 
Si  meo  irbitratu  Ifceat,  onmes  pendeaati 
Gettdm  liiigiii%  widilom  aMbsi. 
Nam  ista^c  qaae  tibi  reniintiantar,  fQimn  430 
Te  u^Ue  amantem  arg^nto  circiimducerey 
Fors  f uat  an  iataec  d£cta  tint  nmdicia. 
Set  sf  siDt  ea  iiera,  At  nunc  moa  eat,  mixmiie, 
Quid  miriim  fecit?  quid  noaom,  adulesc^ns bomo 
Si  amit,  si  amicam  Uberat?  VS.  L^pidttm  aencn. 
SI.  Yetaa  iM^la  fiudal  CA.  At  entan  neqaiqnim 

neuis :  436 
Yel  tine faoerea  tile  in  aduleac&tta* 
PrabAm  patrem  eaae^sptfrtet,  qui  gnatAni  arauB 
Gss^  probiorem  qaam  fpsus  faerit  pdstnlet.  , 
Nam  td  qttoA  damni  et  qadd  fedatt  fl^ti  440 
Popidd  uiritim  pdtuit  dispertfrier. 
Tene  id  mirari,  si  patris&at  fUius  'I 
FS.  ^Sl  ZBVy  [Zbv^]  quam  paud  ^tia  hominei  cdoh 

modi: 

En,  flluc  eat  patrem  esse  at  aequomat  fOio. 
SL  QualiicUqvitvrf  mea»  cat  life  qvidemaenot 

PaeMdaa.  446 
Hie  mfhi  conrumpit  filiiuii|  scelerum  caput: 
HicdAxyldcilliatpkaiSdigogiia:  hiiiiccg^ 
Capio  ^xcraciari.  OA.  Urn  istaec  iDaipi^ntiast, 
[Sic]  I'ram  in  premptu  g^rere:  qaaDto  aitfau  est 
Ad^re  Uandia  xAMm  alqw  eziiwidrerey  460 
Sintne  ilia  necne  sf  nt  qaae  tibi  renimtiaiit 
SI.  Tibi  a4s€iatabo.  FS.  Itar  adte^Fae&dflla: 
Oritionem  tibi  pava  adnoradan  amenu 


Digiiized  by  Googl 


t 


I  5  37-66        P  S  E  V  I>  V  L  V  S.  183 

Bonus  iidmas  in  mali  re  dimidiumst  mail. 
BrdiiiiMl]itoprfiHam,ntaeqaonist:  p^stM  456 
Siqnid  snp^rfit  [id]  nleino  inpdrtfo. 
SL  Salii«.  qnid  agitar?  P&  SUtar  hie  ad  hiinc 

iBodiim. 

81.  Stetdmnide  hmtlnls,  Cdlipho,  qnam  biflUicum. 
OA.  Bene  ci^nfidenterqae  dstitisse  int^lego, 
PS.  Decei  ioMcealea,  qui  tit,  atque  iandzlnm  460 
Senitfm  M^crbmn  etie  ip«t  cnim  potimmam. 
CA.  Sunt  qna^  te  uolumos  percontari,  qaa^  quaai 
•  Per  n  AnlaA  noamet  acdniia  atqne  andfiiimiit. 
fiL  CoHfidet  lam  te  hie  v^bis,  vt  tn  censeas 
Non  Pseudnlam,  set  Sdcratem  tecum  loqui.  465 
PS.  Iliat:  iam  pridem  td  me  spernia,  adntio. 
(Paniam  ease  apad  te  mihl  fidem  ipse  intellegu] 
Cupis  me  esse  nequam :  timen  ero  fragf  bonae. 
SL  Face  ala  moteaa,  Paeudvle,  media  aArllmi, 
Btlfa  Atmigrare  dfeta  posaint  qnd  nolo.  470 
PS.  Age  Idquere  qnidois,  tarn  etsi  tibi  sasc^nseo. 
SI.  MMn  ddmino  aemoa  t&  anaooiaea  ?  PS.  Ntm  tibi 
Mlrmn  iduldetnr?  SI.  H^rcle  qui,  ut  tu  pracdicas, 
Cau^ndumst  mi  aps  te  irdto,  atque  hautalid  modo 
Me  adrbenre  atqne  dgo  te  aoleo  cdgitaa.  475 
Quid  c^naea^  CA.  Edepol  m^rito  esse  iratum  ar- 

bitror, 

Qnomapntt^tamparaaatei  fides.  81.  lamaCcaino 
Irdtnaait:  ego  n^quid  noceat  cduero. 
Set  quid  ais?  quid  hoc  quod  terogo?  PS.  Quid- 

nCaroga:' 

Quod aelbo  Delphis  tibi  responsum  diicito.  480 
SL  Adndrte  ergo  animum  et  fice.aia  proraissi  me- 

mat. 


Digiiized  by  Google 


184  P  L  A  V  T  I  15  67-« 

I 

Quid  ais  ^  ecquam  scis  ffliam  tibfcinam 
Mewn  amAre?  PS.  Nid  fd^  SL  Liberare  qvim 

nelit? 

PS*  Kid  wiho  vai  ydg,  SL  JScquas  mginU  jninas 
[Per  aaeophantiam  atqw  per  doctos  doloi]  486 
PariUsutanf^risame?  PS.  Aps  te  ego  auferamf 
SI.  Ita:  quas  meo  gnato  des,  qui  unicam  h'beret? 
FaMre)  die.  PS.  KelmnovtU^xAmvtowzL 
SI.  Fat^tur.  dixin,  Gillipho^  diidiim  tibif 
CA.  Memmi.   SI.  Qnor  haee,  ia  ubi  resciaisti 

iUety         f  49a 
CeUta  me  sunt?  qudrnon  resciai?  PS.  il&Ioquari 
Quia  ndlebam  ex  memdrem  progigni  maluiii, 
Emm  i&t  [amuii]  sernoa  eriminaret  4pat  emni. 
SL  luberen  [In]  hmc  praecipitem  in  prlstriniim 

traliil  491 
CA.NQiiiqiild9Siiiio,peeeitiuii«t?  Si.  Imniom<imic> 
PS.  Desfste:  recte  ego  meam  rem  sapio,  Cillipho. 
Peccaiane  eaaunt?  inimiua  adttorte  nunc  lam, 
Qnaprdpter  gnati  amdre  te  expettan  hdhoerim: 

Quia  inilii  sciebam  pristriuum  in  mundo  fore. 

SL  Mon  ame  scibas  pn'strinum  iamoadd  fore,  500 

Qiiom  em  mAsiitebaa?  PS.  SeOMni.   SI.  [Qiiin] 

dictiimst  mihi  ? 
PS.  Quia  Ulut  malum  aderat,  [istuc  aberat  loagioa: 
OlQt  erat  praeaena,]  Imie  eranl  di^colae. 
SL  Quid  nunc  agetis  ?  nam  hino  quidem  a  me  ndn 

poteat 

Argtetom  anferri,  qm'  praeaertbn  aAiierlm.  505 

Nc  qui'squam  credat  numraum,  lam  edicam  omnibus. 

PS.  Momqiiam  .^depol  quoiqiuuii  si^ippUcabO)  dum 


Uigiiized  by  Googl 


I5  9S-.U6      PSEVDVJ.VS.  185 

Tu  [ui'uos]  nines:  tii  mi  hercle  argeotiim  dabis: 
Aps  te  eqittd«Bi  aomam.    SJ.  T6  •  m  mimea? 

SI.  ExUdito  mi  hercle  dculum^  si  deder4,  PS,  Da- 

bia.  5ia 

lam  dko  «l  a  M  eAaeaa.  SL  Gertaedepdlaehl: 

Si  apstuleris,  mirum  et  mdgnnm  facinus  f^ceris. 

P&  Fadam.  8L  [At]  ai  aon  apiatdleriaf  PS.  Yir- 

gla  caMtto. 

Set  qufd  si  apstulero?  SL  Dd  louem  test^m  tibi, 
Te  aetitem  iBpane  JbabituraaL  P&  Facito  at  m6^ 

miMKla.  516 
SI.  Egone  iit  caiiere  ndqueani)  qnoi  praedicitnr? 
PS.  Praedico,  atcaveaa:  dico,  Inqsam,  ntcaueia: 

Hem,  isiis  mihi  tu  liodie  mdmbas  argentum  dabis. 
SL  Edepdl  mortalem  gr^piiieoMy    seriM  fidem. 
PS.  Sernttunt  tibi  me  abddcito,  ni  ftcero.  590 
SL.  Bene  itque  amice  dicis :  nam  nanc  ndn  men's. 
PS.  Via  ^tim  dicam  f«cML  im  magia  mur^WiU 
SL  Age  ttu:  aliideo  herole  anlfre:  te  aiacdtd 

labena. 

PS.  Prina  qnam  latam  pagnam  pilgnabe)  ego  etiim 

priaa 

Dabo  aliam  pagnam  claramet  conmemordbilem.  625 
SL  Qmapfigmmi?  PS.  Hem  5  ab  bocieiMfaie  ui* 

cindtno  • 
Per  sucophantiam  dtque  per  doctds  dolos 
TiMclnam  llkm  tiikiia  qeam  gnatoa  d^perit, 
Eacfreamdncaml^idelenonem:  ^t  qnidem 
Scfeotnm  hoc  hodie  r^ddam  atriutiqae  ad  nespe-- 

rem.  530 


'  Digiiized  by  Google 


186  P  L  A  V  T  I  16  ii7-i4i 

SL  ^  qaidem  ifiteee  opera,  ni  prmedicu,  per£^eria, 
VirtMe  [in]  regl.  AgathocllaDlccteeriit. 

Set  sf  [id]  non  faxis^  numqnid  caussaest  flico 
i^oint^  uipri<tri]iiiiiic<Sudun'l  F&  Koa  uiuiiii  ^iuj 

diem, 

Verum  liercle  in  omnis^  qudntumst.  set  si  ecftcero, 
Dabfn  mi  argentum,  qxk6d.  dem  ienoi^i,  ilico  536 
Tninolimlalef  CA.  lit  bonim  oral  Fiedddns: 
*Dabo'  inque.  SI.  At  enim  scin  quid  mihi  in  men- 

temuenitV 

Quid  ti  liface  inter  ae  c^saenaenml,  Gillipbo, 

Aut  i6  conpecto  faclant  Gonsutfs  dolls,  540 
Qui  me  irgento  intera4Srtant?  •  PS,  (^mA  me  an- 

didor 

Sit,  si  istuc  facinus  audeam  ?  immo  sic,  SImo, 

Si  i^mnS  COnpecllaeu  ftnnaiUnm  nm^pMim  faiimani^^^ 

[De  lalae  re  ani  ai  de  e*  re  nmqium  failer  not  con- 

nenlmas] 

Quasi  qnom  In  Ilbro  seiiliintiir  calamo  Uterae,  541 
Slills  me  totwn  naqne  AhDeb  conacrfliilo. 

SI.  Indice  ludos  mine  lam,  qaandd  labet. 

PS.  Da  in  hunc  diem  operam,  Cillipho,  qnaeso 

mihi, 

Neqnd  te  ad  aliut  uccupes  negdtiom. 
CA.  Qafn  rAe  nl  irem  Ito  heri  conallllBerttk ' 
PS.  At  nunc  distnrba  quia  statuisti  m^chinaa.  550 
€A.  Nancndifabirec^rtamstistacgritia: 
LuUdoat  Indoa  tioa  apeetare,  PaeAdnle: 
Et  ri  Mne  videbo  ndn  dare  argentiim  tibi 
Quod  dixit,  potius  quim  id  non  fiat  ego  dabo, 
SL  Non  ddmnlabo.  PS.  NiLmqne  ed^ol,  •!  nda 

dabis,  555 


Digiiizea  by  GoogI 


15  1^160     PSEVDVLVS,  187 

Clamdre  magno  et  multo  ilagitdbere. 

Agite  toolimini  hine  noi  Intro  nilnc  itm 

Ac  meb  nfdisiin  dite  loeam  ftllicib. 

SI.  Fidt.  CA.  Geratar  m6s  tibi.  PS.  Set  t^  aolo 

Domi  daqoe  ftdesae.  CA.  Qain  tibi  hinc  operim 

dico.  560 
SI.  At  ego  id  formn  ibo :  iam  ddero  hie.  PS.  Actu- 

tfimredi. 
Sofipitiost  mihl  ni&iic  iios  snspieirier, 
Me  idcfrco  haec  tantaficinora  [his]  promittere, 
Quo  utfo  oblectem,  hane  ftbulain  dam  trinaigan, 
Neque  sIm  faetanis  qudd  factunun  dfxeram.  565 
Non  d^mutabo,  ut  qudd  [ego  pro]  certd  aeiam:  ^ 
Quo  id  aim  f aetnnia  picto,  nil  etidm  scio, 
Nisi  qnfa  faturumst:  nim  qui  in  acaenam  prduenit 
.   Mono  mddoy  noaom  aliqiiid  iAuentam  adferre  ii^ 

decet:  ' 
Si  id  ficere  neqaeat,  d^t  loeam  illi  qui  qaeat.  570 
Concedere  aliquantfsper  hinc  mi  intrdlobet^ 
Uma  e^ncenlurio  in  cdrde  tueopfaiUitiaa. 
Tibicen  uos  int^rea  Mc  delectdaerit. 


Digiiized  by  Google 


188  PL  A  V  T  I  u  n_i4 


A€VVS  II. 

PfiBVBTLVS. 

Pro  luppiter^  ut  milii  qmdqoid  ago  lepide  domia  pro- 

ipereque  ^aenlnnt: 

Neque  qa6d  dabitem  neqae  qucSd  timeam  meo  in  peciore 

conditom  cdnsiliniiist.  576 
Nam  H  atdtlttaat,  ftd  una  magiiiun  linrfdo  cordi  cr^ 

dere: 

Nam  dnmea  rea  pcdnde  aunt, 
'^t  agaa,  eaa  vt  migni  fiiciaa.  ttm  ego  in  pectore  meo 

prias 

ita  paranf  ^piaa 
DupUcia  tripUda  doloa  p&rlldlaa,  tit  com  kdatflm  vU 

[ubi]  cdngrediar  —  580 
Mai^rom  meAm  fretaa  nirtiite  dieam 
Meaqm  (Ddoatrla    malttii  ik'avdol^ta — 

Facile  ut  uincam,  facile  ut  spoliem  meos  p^rdaellis  meis 

p^rfidiia. 

Nunc  Inlmlcuii  ego  h4ne  conmimem  m^mn  atqiie  uo- 

stroram  dmnium 
Billionem  exbilliatabo  lepide :  date  opertei  modo. 
Ad  hoc  ego  oppiddm  netos  contlmio  legion^  meaa  586 
Protinus  addacam:  hoc  ai  expogno,  fcicilcm  li4iic  rem 

doibna  meia  faciam : 
Inde  me  6%  semul  particip^s  omnia  meoa  praMa  onerako 

atque  dpplebo. 

Digiiized  by  Google 


II  1  15-2  9      P  S  E  V  D  V  L  V  S.  189 

M^twa  et  fogim  perduellibuB  meis  (iiuciuiij,  med  iit 

•dint 

Qad  sim  genere  gndtus.  magna  ecftcere  faclnora  ad- 

decet,  .  590 

QiiAA  pott  di«  JBUd  d<ra  diiMit 
Set  hie  qa^m  oideo?  qolshic  ^st  qui  oculls  meis  ob  uiam 

i^obilis  dbidlmr? 
LnMl  scire  hie  quid  menerit  eom  macht^rt: 
[Pol]  hiifc  quam  rem  agdt  lunc  dabu  [nuncj  in-  v 

tidias. 


Uarfax«  Psstdtlts. 

IIA.  Hi  Md  ■nnl  atque  hae  rdgiones  quae  mi  ib  ero  sunt 

demdiistratie,  696 

Yt  ego  dcolts  ratlon^m  capio :  nam  mi  ita  dixit  eras  ^ 

n^oanilei, 

SeptmuiB  €•■•  aedh  i  porta,  nbi  llle  Ubltetleno  qaof 

iussit 

«  Me  ateibQlni  ferre  et  hoc  irgentimu  Biiiiia(qiite}iie- 

liin  eertam  qui  Id  iidat 

Mihi  Ballio  leno  ub!  hie  hdbitat« 
PS.  St,  tiee  taee:  meiit  hie  ^ homo,  niomnead^ 

■emirt  dl  (me]  atqnehdmtMa. 
Noao  cdnsilio  nunc  mi  dpns  est:  nova  res  ailbito  mi 
I  haecoU^etaat 
Hoc  pra^uortar:  Ilia  dmala  mfaaa  habed  quae  ante 

agere  occepi. 

km  pdl  ego  adwBniMtem  hAac  atratiottcui  s4ntimn 

probe  perciiitbm. 

Digiiized  by  Google 


190  PLAVTI  U2  10-28 

IiA»  Ostium  pulUbo  atque  intns^aocdba  aliqiieiii  Tons. 
PS.  Qnisqnis  er,  conptedtaini  ego  le  fleere  paltudi 

uolo:  606 
Nam  ego  precator  et  patronas  foribus  processi  foras. 
HA*  TAneevBaDio?  P&  tmrnoiieroega^iiaaiiinSiili- 
bdllio. 

HA.  Qaidistociierbist?  Piii.  Cdndaapromua  aiuii,pro- 

%    cmtdr  pent. 

HA.  Qadsi  te  dicas  dtriensem.  PS.  Immo  atriensi  ego 

inpero. 

HA.'  Quid  ta,  aeniosne    an  liber?  PS.  Nine  qaiden 

etiara  s^rnio.  610 

HA.  Itauidere:  et  ndn  udere  dignus  qui  lib^r  siea. 

PS.  Ndn  aoles  respfcere  te,  qaorndfciainliiateflterf? 

HA.  liunc  hominem  malnm  ^sse  oportet.  PS.  Dime 

aeriiaat  4tqiie  amant: 

Nam  hate  mlhl  incpa  tet:  proeadam  ego  hiiic  hodie  mal- 

t<>9  dolos. 

HA.  Quid  Ulic  aecmn  adlnaloquitar?  PS.  Qnfdaiata, 

adidew^r  HA.  Quidailf 
PS.  t,sne  in  an  non  es  ab  illo  mflite  [e]  MacMoniaf  616 
S^rma  eiua  qui  Uuic  anobia  ^  mercaloanMUerciay 
Qui  wtgeaA  meo  erd  hnoni  qnfndecim  dederit  mlnaB^ 
Quinqae  dehibet?  HA.  Sum.  set  ubi  ta  m^  nouiati  gen- 
tium 

Ail  aldbtl  ««t  odalociita'a?  nam  ^nidem  Athenas  in- 

tidhac  aao 

Ndmqoam  adneni  n^qne  te  nidi  ante       diem  oaMinsv 

sMUfemela 

PS.  <^a  nidere  inde  tee:  nanseUaaqnom  ibitty  ai^ 

gento  hife  dies 


Digiiized  by  Google 


II  2  29-47  PSEVDVLVS 


Pra^stitotast,  quoad  referret  nobis,  neqac  dum  rettulit. 
HA.  tmmo  adeat  PS.  Yme  MaUBtli  HA.  £gomet. 

PS.  Quid  dnbitis  dare  1  625 
liA.  'fibiegodem?  PS.  MiMli^rde  uero,  qaireara^ 

tion^aqne  eri 

B^llionis  euro,  argentnm  acc^pto  et  quoi  dehib^t  dato. 

HA.  Si  qudemkensleetUm  suprelIlipraIllpteaihenaaqr 
Hfl  Ionia, 

Tfbi  libellam  argenti  niunqaam  cr^dam.  PS.  Dum  te 

alrdnuaa, 

erlt  aol&ta.  HA.  Visetaai  pdtiiia  tie  seniiMro.  6d9 

PS.  Vac  tibi:  tu  liuieutu's  uero  meam  qui  furcilles 

fidem? 

%inM  BOD  noUii  lese^nita  tanCa  aitti  adeaiit  erUiew. 

HA.  Potest  ut  dlii  ita  Arbltrcntur  et  ego  ut  ae  creddm 

« 

tibi. 

PS.  QniLsl  ta  dicat     te  mtte  arg^nto  drciimddcere. 

HA  tnu  no  uero  quasi  tu  id  nicas  qu^ique  ego  autetn 

siispicer..  6^ 
Sit  quid  eat  tibi  ndmen?  PS.  Senios  Art  hide  lenonf 

Surus: 

Emu  eaae  medic^  Saraaaaiii.  HA.  Surii?  PS.  Id 

eet  noniAi  mHil. 
HA.  Vdrba  multa  fi&cimus.  erus  si  tiioa  domiat^  qain  ^ 

prdaocaa, 

Vt  Id  again  qmd  mftiot  hne  enin ,  quldqoid  est  nomte 

tibi? 

PS.  Si  intaa  eaaet,  ^aoearem:  Q^ani  ai  dare  nia  milii, 
lUgit  aolatiim  evft  quam  silpd  dMerit.  HA.  At  enlm 

scin  quid  est?  641 
R^ddere  hoe,  non  p^dore,  emsmeniiaslt.  namcert^ 

ado 


Digiiized  by  Google 


192  .  P  L  A  y  T  I  II  a  48-68 

NAbc  febrim  tibi  esse,  quia  non  Kcct  liuc  inlcere  ungdas. 
]ggo  hM  ipii  tttiUonl  arg&ilwn  credam  a^ni. 
PS.  At  illic  Mae  mgMoaoat:  r*»  agltur  apitt  iudieem. 
HA*  pi  bene  uortant.  at  ego ,  quaudo  eujn  esse  censebd 

domi,  646 
B^dlero  tu  epistulam  ha»e  mm  dccipe  atqae  illi  dafo: 
MAm  isiic  amnbiildat  inter  ermn  m^am  et  tuum  de  mu* 

Here. 

PS.  Scio  eqttidem:  qiiiargrfiit«Biaif«iwt4tqa«€«pt€»- 

sam  im^ginem 
Ukc  mam  ad  n^s,  etaai  m  awbal  wSie  aiitti  miltereoi ; 
NAm  hie  quoque  exempldm  rdlqvit  iShia,  HA*  Omncm 

r^mtenes.   ,  651 
P&  qM  ego  ni  tenetef  HA.  I>ato  ialimc  atobalum 

ergoini.  PSi  Licet 
S^t  quid  eat  tibi  nomen?  HA.  Harpax.  PS.  Apagete, 

Hafpaxt  hmik  pbeea. 
Hi\c  qnidem  herclehautibisintro,  n^qnidharpofdceffc. 
HA.  Hdstis  niuoa  r4pere  aoleo  ex  *cie :  en  hoc  nom^n 

mihiat.  ^ 
FS.  F<51  te  raulto  magis  opinor  uAsK  ahena  ex  a^bna. 
HA.  Ndnitaat.  aet  acin  quid  te  oro,  Siire?  PS.  Sciam, 

ai  dixeris. 

HA.  Ego  deuortor  <Sxtra  portara  hinc  in  tabemm  t<r- 

Uam 

Aput  annm  illain  ddUarem'dddam  emi»ni  Chruaidem. 
PS.  Quid  nunc  uis?  HA.  ludc  utraearcea8a»,«niatiitti 

ubi  uenerit.  ^'^^ 
PS.  Tuolrbltratumtaimw.  HA.  Maamtltewuenid^ 

uia, 

fiMuoloeurtrtt.  PS.  Swea^eAeonaOiiwftplacet. 
Set  uide  sis  ne  In  qua^tlone  afa  quando  areeaatoi  miW. 


Digitized  by  Google 


11  2  69-3  20  P  S  E  V  D  Y  L  V  S.  195 
HA.  Qo&i  obi  pnuMleri^  dabo  oferm  stfmao.  P&  Sane 

IIA.  Numquid  uis?  PS,  Dorni(tara  ut  abeas.  HA.  Abeo. 

PS.  Atque  audin,  Hdrpage  ?  665 
lAbe title operirli  bettet^it^dentadiiEerit. 
Di  fnmortales,  cdiiscmaait      ille  homo  aduentu  suo: 
Sqo  oialicd  redduiit  mc  usqae  ex  error c  in  aiam. 
Mmque  ipsa  Opportvsltat  wmt  ptftiiit  mi  opportfalut 
Adueiiire,  quam  hacc  adlatast  mi  Opportune  epistala.  670 
Nam  haec  adiata  cdrna  copia^t,  ubi  inest  quidquid  nolo : 
Hie  doli,  hie  fall^eiae  oninet,  hie  tvnt  tucophintiae, 

IIi'c  argentarast,  hie  amanti  arnica  erili  fflio. 

Atqiic  ego  none  me  ut  gldriosum  fdciam:  copi  p^clore^ 

Qa<  mode  qvteqM'agerem,  AtleabiiltAbniperemmiilKi^ 

culani,  676 
lam  inslUaU)  ovniU  eajMsU  midrdine^  auimo  «t  adla- 


'5 

Certa,  deformita  habebam.  a^t  profecto  hoc  »ic  erit : 
C^niom  doetom  homiBdm  eootilia  tdla  haee  denincit 

dea^ 

Fdrtana.  atqae  hoc  u^rumst:  proinde  at  qoisque  for- 

tna  uiitiir, 

ita  praecellet  itqve  exiiide  ampere  emu  omnea  dfefanua. 
B^ne  abi  diaclmus  eoaailium  qao(  cecidiaae ,  homin^m 

eatom  681 
Eum  esse  declardmna ,  stoltimi  avtem  flkm ,  q«ol  mrtft 

male. 

StAlti  haoadmiia  frAtlraiitaimat,  qiidrnqiddeiipieiit^r 

dari 

P^timas  nobis:  qndsi  quid  in  rem  sftposaimns  ndaeere. 
C<rtaaraitiim6%dmni]ieertapMmaa.  atqne  hoe  liMBit 

in  labore  atque  in  dolorc^  ut  mors  ubrepat  Interim.  686 
Plavtvs  ii.  13 


Digitized  by  Google 


IM  P  L  A  V  T  I  u  8  21^  16 

Ska  iam  satit  cfti  fhfletoj^Hlnis  ateh  din  lengte 

loqnor. 

Di  fnnuirtales,  auriciuilco  cuntra  non  carum  fuit 
Miam  iBtBdadUbnit  nodo  hk  quod  aAbito  conmentda  foi^ 
Qm  a  lenone     ease  dlii.  wfinc  egd  hae  epiitala  690 
Tria  deladam,  erum  4^  lenonem  et  qui  hiac  deditmi 

cplalnlanL 

Eugcpae :  porro  dliat  autem  ([odd  cupiebam  cdntigit : 
V^nil  oeomaCaludtf  rus :  dacil  a^acio  quern  aecum  seauiL 


CAI.TD0ET8.    CHAEIITTa.  PaBVUTLTft. 

CA.  Dulcia  atque  am^ra  aput  te  arnnr ^oeatva  6mmm : 
Scfs  amorem,  scfs  laborem,  scls  egestat^m  meam.  695 
CU«.  OdBmeniiii  ooiBla:  id  ta  nodo  me  qild  oia  &Mrc 

fl&€8€!aill. 

CA.  Paeudukia  mi  iU  iBperauii,  ^quem  ui  houdaem 

B^neuolentem  addiicerem  ad  se.  CII.  S^ruas  iuperiiua 

probe: 

N<m  et  amicmD  et  b^mekntem  dAda.  aet  lalic  Faed> 

dolus 

JM^ttoa  mihiat.  CA.  Kimiiiuuat  mortalia  gr^pUeiia:  bes- 

ret^^a  mihiat:  700 

Is  mihi  haec  sese  ^cfecturum  dixit  quae  dixf  tibi. 

PS.  Maguifice  bominem  cdnpellabo.  CA.  Quoia  [bic] 

uexaesAtY  PS.  lo, 
Te,  io  te,  turanne,  te  uoco  qui  inperitas  Pseddulo. 
Qoa^ro  quoi  ter  trinas  trij^da  Uibm  demeriUa  artiboa 
IMniaetitiMi     tvibipa  partaa  pArmalitiametjp^de* 


Digitized  by  Google 


a  i  i6-33       PSEVDVLVS.  105 

In  libcllo  h9€  i^pttgnato  [qmia^  talipansiUiilo* 

CA*  iOiehomott:  vk  ptfrtlragoedal  ctamf ex.  PS.  Con-* 

i6r  gradam 

Cdntra  pariter :  pdrge  audader  id  aaiatem  frri^Wim, 
GA.  Woe  ulraiii  SfOBMie  i&fiUatem  Mnlatem,  PioA- 

dule. 

P&  Uano  at^mnqne,  GA.  Vk^qne,  saliie:  94i  quid 

aotoniiCf  qofdtacot?  710 

ittuli  lionc.  PS.  Quid,  attulisti ?  CA.  5Addim'  uolui 

dicere. 

P&  Qoio  ifticeatY  CA.  Charbnu;  FB.  Eage,  Ite 

XccQLv  xovxtp  novS. 
CH,  Quia  tu  quod  op«A  litl  mi  aadacter  inporaa?  PS, 

•  Tarn  gritlaat. 
Hciic  sit  tibi,  ChaWue:  nolo  tfbi  molestos  dsse  no8. 
CU.  \&$  m^ktttm  nufai?  moleiteiiiti(M]q«ld€|iik  PS. 

Tvitt  f  gittir  mane.  715 
CA.  Qdd  istuc  est?  PS.  Epfstolam  banc  nio^o  inter- 

eepi  et  atlmbidimi. 
GA.  SimMomf  quoin  adttbnkmf  P&  %ti  n  mflltd 

adlatust  modo. 
ibiB  aorno  qni  biknc  ferofaal  cum  qoinqao  argonti  mi^ 

■to, 

Tuam  qui  mnicam  bine  ireeasobat^  ei  [ego]  oa  auUeuf 

modo* 

C A.  Qud  modo  1  PS.  Harem  oaAsaa  haeeagltur  sp^ctato- 

rum  fibula:  •  720 

Hi  adnnt  qui  hie  ddterunt:  mdbia  post  narriuoro. 

CA.  Quid  nunc  agimos?  PS.  Lfl)eraflilM>diet6am  ami- 
cam  amplexibere. 

CA«Jii«nef  P&Tnao.  CA^Sgo?  P& J^an% inqvami 

&i  quidem  hoc  uiu^t  capat : 

13* 


Digitized  by  Google 


108  PLAVTI  n4U-<U 

Si  modo  hominem  mi  innenietis  pr^pere.  CH.  Qaa  f aci^  ? 

P&  Miliun 

Clllidiim  doetAm ,  qui  qvnido  pHncipium  praehtederit, 

Fdrro  sua  uirtilite  teneat  quid  se  facere  opdrteat :  726 
.  Atqne  qui  hie  ma  niawtatM  Mdp«  ttt.  CH.  Si  a^r- 

Numquid  re£ert  ?  PS.  iramo  mnlta  miaqlo  quara  libe- 

ran* 

CSH.  Pdtie  opinor  m<  dureliomliieiii  tAI  maliini  el  dee- 

tdiii,  modo 

Qnf  ad  patrem  adaentt  Canute  inm  eif  t  ex  aiMllMia 
Qadqaam  neque,  Atheiii8"adaei|it  drnquam  ante  heater* 

numdieiii.  731 
PS«  B^e  iauaa:  set  qnfaqiie  tiraentla  dpns  est  argent! 

mifila 

Mutuis,  qaas  hddie  reddam:  nam  huios  patejr  deMbet 

mihi. 

CH.  l^go  dabo:  ne  quaere  aliunde.   PS.  0  hominem 

opportunum  mihi. 
£tiam  eUanrade  opAst^  machaeraetp^taso*  CH.  Pessnm 

a  me  dare.  735 
PS*  Di  inmortales,  ndn  Charinos  mi  liic  qoidemst,  set 

C^ia. 

S^t  iste  seruos  6x  Carusto  qui  liuc  aducnit  qufd  sapit? 
CU.  Uirclun  ab  alis.  PS.  SUnoleatam  tunicam  habere 

hondnein  iddecet 
Ecqiiid  [aatem]>homo  h4bet  fireti  in  p^ctore?  CH.  At- 

que  acidissomi 
PS..  ^nMy  al  epns  sit  ddlee  nt  promat  IndMem ,  eeqntt 

habet?  CH.  Rogas?  740 
MMrrinam  passum  defrutom  m^inam  mel  ^nolqnel- 

modi: 


Digitized  by  Google 


li  i  52-73       P  S  E  V  D  V  I  V  ,S.  WI 

Qafn  in  corde  instruere  qaondftm  co^pit  thermipdliimi. 
PS.  RkgepM:  {epM^^  C^mine,  meave  ludo  l&mlimt. 
SH  quid  nomen  ^sae  dicam  egct  f ati  %eno  9  CH.  S(m- 

miae,  *  ' 

P&  Scitne  in  re  wimnA  nomrf  9  CH*  Turbo  non 
I  aeqorf  dtiwt.  745 

BS.  £cqi4d  argutust?   CH.  Maloruiu  fdcinomm  sae- 

ptssnme. 

PS,  Quid  qiiom  manofestd  tenetnrY  CH.  ingufllaflt: 

elAbitur. 

PS.  ^cqnid  is  homo  acftiifit  ?  CH.  Plebl  acftom  non  eat 

sci'tius. 

PS.  Probos  homoat,  at  pra^dicare  te  audio.  CH.  Immo 

steaeiaa: 

fbi  te  aspexerftj  narrabit  ultro  quid  sese  uelis.  750 
S^t  quid  eofactiira'a?  PS.  Dicam:  ubi  hominem  exor- 

n^nero, 

Subditiuom  fieri  ego  ilium  militis  serudin  nolo: 
Siimbulum  huuc  ferdt  lenoni  cum  quinque  argenti  minia| 
MAlierem  ab  lendne  tbdticat :  ^n  tibi  omnem  ftbnlam. 
Ceterum  quo  quicque  pacto  ficiat,  ipsi  dfxero.  755 
CA.  Quid  nunc  igitur  aUmus?  PS.  Hominem  comdr- 

namentia  dmniboa 
Exornatum  addiicite  ad  me  iam  dd  tarpessitam  A^schl- 

nam: 

S^tproperate..CH.PrfaalIlierfanvaqa<mta.  P8.Abite 

ergo  dcios. 

Qoidqoid  incerti  mi  in  animo  prfua  ant  ambigadm  fiiity 
Ni&nc  liquet  9  none  d^ecatamat:  edr  [meom]  mihinone 

peruiamst.  760 
6mnia  ordine  [dgo]  aab  aignia  ddcam  legion^  meaa 
Ane  ainiatra,  aoapieto  liqoido  atqne  ti  [mea]  aent6itia. 


Digitized  by  Google 


198 


P  t  A  V  T  I 


Cdnfidcniidst  fnimicoa  jmoa  me  poise  p^rderc* 
NilMibo  ad  fonm  Uqnt  onembo  miit  prtoeept&i  Sfn* 

•  miam, 

Quid  «gat:  neqiiid  iitab^,  docte  at  hdnc  serat  falli- 

ctaiiL    '  765 

lam  ego  lioc  ipsuin  oppidum  ^xpagnatnm  fixo  erit  lend- 

ninm.  * 


Digitized  by  Googl 


m  1  1-  33       P  S  E  V  D  V  L  V  S.  199 


A  c  1  ¥  s  in. 

P  V  8 

'  Qaoi  s^niUmteiii  df  daaunt  U&onitm 
Pnertf ,  fslndtn  qwmi]  iddnnt  tnrpitidineiii^ 

•  Ne  iUi,  quantum  ego  nanc  curde  cokispici<(  meo, 
.  MtUm  tern  magnam  mAttaaque  aenutmia  danmit 
Veliit  ha^  ml  evenit  ajSnrilw,  vM  ego  dmnibiU  771 

Farm's  magnisque  mmsteriis  praefulcior: 
Meque  ^go  amatorem  ml  imieBire  nUuaa  qneo^ 

*    Qd  am^t  me,  ut  enter  tdndem  nitididseiile. 

None  hui c  lenonist  hddie  natal  is  dies :  775 
IfittoBinatHs     a  minma  ad  miinmmii) 
Siqm's  non  hodie  miinii^  mi^sissdt  sibi, 

-  Eum  cris  craciatu  mixomo  perbftere. 
Nunc  n^do  berde  r^biis  quid  facUm  meia: 

Nam  nisi  lenoni  iniinus  hodie  mi'ssero,         *  780 
Gras  mihi  potandna  iructua  est  fnlldnias. 
Neque  ^go  Uluf  poaamn  qndd  fill  q«l  poaaunt  aoleni* 
Eheii,  quara  ill!  rei  ego  etiam  nunc  sum  paraolus. 
Atqne  ^depol  at  nunc  mile  malum  metud  miaer^ 
81  quispiam  del  qnf  manos  gravldr  det,  785 
Quamquam  fUut  aiunt  migno  gemitu  fieri,  ^ 
Conprimere  dentia  oideor  poaae  aliqnd  modo. 
Se4  ednprimiindaat  ndx  inllil  atqve  orillo : 
Krua  dccum  recipit  »6  domum  et  duci't  coquom. 


Digitized  by  Google 


900 


P  L  A  V  T  I 


DI  2  1-^28 


BA.  ForAmcoqainmnqiidiocuit^  ttiilM  aocanl: 

Nam  noil  coquinum,  n^rum  furixiiimst  forum.  791 
Nam  ego  8(  iaratns  (pi^samiun]  bomlnem  qnaiSrerejii, 
PeifSrem  [ban]  potai  qaam  hAnc  qvem  daco  duce^ 
Multflocom  gloridsum  insalsam  iniitilem. 
Qain  6h  earn  rem  Orcna  r^eipere  ad  se  Imne  ndlait) 
Vt  ^et  hie  qui  mdrtols  eenAm  ocMfiiat ;  796 
IS  am  hie  sdliis  illis  cdqaere  quod  placedt  potest. 
€0.  Si  me  irbitrabare  iiU>6  paoto  at  pra^dieaa, 
Qoor  cdndaeelma?  BA.  fnopia:  allm  nda  erat. 
Set  qn<$r  sedebas  in  foro,  si  eris  coquos,  800 
Ta  sdloa  praeter 4liosf  CO.  Sgo  dietai  tibi : 
Homison  ^go  auaritia  fiktiis  aum  inprobidr  eiM|iio% 
Non  meopte  ingenio.  BA«  Qodijiti^crajtione?  CO. 

£loqiiar« 

Qaia  enim,  qaom  extemplo  u^iuiit  condaeUbn  CO* 

qaom, 

Nemo  fllom  qnaerit  qui  dptiimiia,  cafimmnat: 

nium  conducunt  pdtius  qui  uilissuraust.  806 
Hoc  ^go  fui  hodie  sdlns  opsessur  iorL 
Ill(.sant  draehwBia  mlaeri:  me  neaid  poleat 
Minoris  quisquam  niimino  ut  surgam  siiblgere. 
Non  ^go  item  cemamcdadio  ut  alii  coqui,       .  810 
Qui  mihi  oondita  prita  in  patinia  prdferuat, 
Bones  qui  conuiuas  Idciant,  herbasque  dggemnt, 
Eas  lierbas  herbis  aliis  porro  cdndiunt: 
Indiint  coriandrom  fdnionlom  aUam  itmrn  hoha, 
Adpdnunt  rumicem  brdssicam  betdm  blitom^  815 
Ko  lasarpici  libram  poado  dilaont: 
Teritdr  ainapia  se^lera^  quae  iBis  qu(  tenml 


Digitized  by  Gopgl< 


HI  1 19-^58.      PSITDVLrS.  SDl 

«    Prius  qudm  trinertiiit  dculi  ut  extill^nt  facit. 
Ei  hdMUMs  cenM  uJbi  cociiiit,  qaom  cdadkni^  * 
liip'cdiidiattilfe  Gi^ndiimt,  set  sMglfciM  82d 
Viufs  conuluis  mtestina  qnae  ^xedint. 
Hoc  hie  qaidem  homines  Um  breuan  colant, 
^om  luMrae  Mrbas  haivs  modt  in  ramn  ilaam  ci(d- 

gernnt 

FomaMttloMui  diets,  non  eMu  mode* 

Qhm  hMbespeciidee  sda  edant,  hoiiiiiidt  edmit.  895 

BA.  Quid  tu?  dluinis  cundimenils  iitere, 
Qui  pr^regsre  uttwpostis  kdnintbns^ 
<{«teft  cAIpee  eondlmAitaf  CO.  Andidter  dicito: 
Nam      ducenos  dnnos  potenmt  ufuere 
Meat  qet  teit^bont  ^caa  quia  eosdliero.  830 
^Nam  ego  cMieiidiiim  qvindo  in  patlnaa  Midi 
Aut  c^polmdriim  aut  mdccidem  ant  sauG^ptidem, 
Ipaa<  ae  patinae  ttmeiacnint  iliee. 
Haec  id  Neptnni  p^cndes  condimdnta  annt: 
Terr^iris  pecndes  ci'cimandro  cdndio,  835 
Hapaldpaide  ant  calarielria.  BA.  Atteluppiter 
Dique  dmnes  perdant  cum  condimentis  tais 
C unique  tais  istis  dmnibus  mcnddciia. 
CO.  Sine  aia  loqni  me.  BA.  Ldqnere  atqne  [i]  in 

rnalam  crucem. 
CO.  Ybi  dmnes  patinae  fernont^  omnia  iperio;  840 
«  b  odds  diroiaata  mdnibna  In  caelAm  nelat^ 
BA.  Odos  dimissis  nulnibiis?  €0.  Peccani  {nsclena. 
BA.  Qui  dum  *i  CO.  ^Dimiaais  pediboa^  nolni  dieere ; 
Eum  oddrem  cenat  Idppiter  cotidie.  844 
BA.  Si  nusquam  cocturn  is,  qnfdnam  cenat  luppiter'^ 
CO.  ft  tncematna  ciibitam.  BA.  1  in  maiam  crncem. 
httelne  eanaaa  tiM  hodle  nnmuAm  dabof 


Digitized  by  Google 


P  L  A  V  T  1 


CO.  Fite<Sr  equidem  esse     coquom  carisamnnm: 
pro  pretio  fiteio  nt  opera  adpfeest  819 
Mea  qudcondtfctusu^nio.  BA.  Adfurandumquidem. 
CO.  An  tu  inaenire  pdstuias  qu^mqniiii  ooqaom 
Nki  mOaiBls  aAt  aqidUiik  ibignb 
BA.  An  ill  coquitatum  te  Ire  quoquam  pdfttola^ 
Quin  ibi  constrictis  ungolis  cenim  coqnas? 
Nunc  ideo  tn,  qui  mtm  e%  lamedktf  ttbi,  866 
Vt  nostra  properes  amoliri  [hinc]  omnia: 
Tom  othikiiu  oculos  in  oculis  habe^  tnia,^ 
Qaoquo  hlc  speotftUt^  eo  ta  tpeoteW  MiiiL 
Slcfno  hfc  gradictlir,  piriter  [tu]  progr^dimino. 
Manum  si  pratoUet,  pirUer  prolert^  maimiii.  860 
Saum  nUfM  tmiiet^  fd  ta  itnito  tumere: 
Si  ndstrum  sumet,  tu  teneto  altrfnsecus. 
Si  lute  ibit,  ilo :  atdbit,  aaUtd  sentaL 
SI  cdnqvinisccl)  Ustfc'conqvlniscilo. 
Item  his  discipulis  priuos  custody  dabo«  865 
CO.  Habe  niddo  boniim  animiUB,  BA.  %aad»  qai 

poaaAm  dace  - 
Bonom  animum  liabcre ,  qui  te  ad  me  adducdm  do- 
mam? 

€0.  Qaia  adrbitfoBe  fidam  ego  ho41c  M  me% 

Item  ut  Medea  Feliam  coneoxft  senem, 
Qiififli  mMieamenIo  et  aoia  aen  wia  dicilmr  870 
Fecfsae  rosaoa  i%  aene  adideae^ntolfim  s 
Item  ^0  te  fadam.  BA.  Kiio,  in  etiam  aeudfica's! 
CO.  Immo  Mapal  aero  [aom]  hdmlnw  aetoit^ 

magiflL 

BA.  Ehem, 

^aoftiiatiioaBamm^ca^aitarep^MQeeay  876 
CO.  Quid?  BA.  tttoaeraem^n^qaidaobnipiilaaiiU' 


Digitized  by  Googl 


m  3  67^114     PSETDVIVS.  203 

CO.  Si  cr^dis,  nammo :  si  non,  ne  mini  quidem. 
Set  atrum  to  amicis  hddie  tn  inimidfl  tnis 
Datini's  eenam?  BA.  P<$I  ego  amicis  scilicet 
CO.  Qaln  tu  inimieos  pdtius  qaam  amicds  uocas?' 
Nam  ego  ftm  conniuis  c^min  eondkim  dabo  881 
Hodie  itqne  Ita  raaul  auiidtate  cdndiam  : 
Vt  qa/sque  qulcque  cdnditnm  gastiaerit, 
IpsAa  aibi  facdam  ut  dittos  praerodit  saos. 
BA,  Qnaeso  Mrde^  priai  qaam  quicquam  conaiais 

dabis,  '  gg5 

Gvatito  tate  prte  et  diaeipvUft  dato, 
Tt  pn^odatis  udstras  fartificas  manus. 
CO.  V^xiiaae  baec  ta  auhc  m(M  nou  credas  qua^ 

.  loquor. 

BA.  Mol^stns  ne  sis :  nimium  tinnis:  non  places. 
B%  illic  habito  ego:  intro  abi  et  ceatoi coqae  890 
Propere.  CO.Qiikitaisadcilbitam?  i,coiiiiiatecedo: 
Conriimpitur  iam  ccna.  BA.  En,  subolem  sis  uide: 
Nam  hie  qndqae  acelestaa  eat  coqui  sablingio. 
Pnrffolo  quid  Buc  prfaiuicaiieatii  n^elos 
Ita  ill  a(^dibus  sunt  fares,  praedo  in  pruxumost.  895 
Nam  li  i  c  ni  eas  uicinna  apvt  fanun  paidd  priaa 
Pat^  Calidori  [a  me]  dpere  petSt  mdxnmo, 
Vt  mfhi  canerem  a  Pseudulo  semd  suo* 
Ne  fidem  ei  liaberem:  Mm  earn  dscam  fre  In  hiinc 

dlen, 

\t  md,  si  ])osset5  miiliere  iiiterudrteret.  900 
£iiia  prdmiafiiaae  firmiter  4iKj(taiU^ 
Seae  dbdactnram  a  mi  dolls  PhoenidunL 
Nanc  fbo  intro  atqae  edicam  fanUUribtis, 
Prdfecto  neqnia  ^cqnam  creAat  PaeAddo. 


Digitized  by  Google 


204  PLAVTI  uui  1-12 


AGIVS  Ull. 

rs&VDVLVS.  SiMMIA. 

PS,  Si  umquam  quem(iuam  fli  mmoi  tales  udluere  esse 

aaxilio  adiutam,  906 
Urn  mihl  Caladordm  nolunt  seindtom  esse  et  lendnem 

extinctnm, 

Qadm  ie  adiutorem  genuenuit  rnihi  tam  doclam  homi- 

Beiii  itqiie  a^tnlMBL 

Set  ubi  illest?  samBe  ego  homo  insipieus,  qniha^clo- 

quar  mecum  egomct  solus? 

Dedit  mihi  nerba  herdc,  ilt  [ego]  opinor:  c6m  male  ma- 
ins stulte  caoi. 

Turn  pol  ego  interii^  h6ino  si  ille  abiit:  neque  opus  quod 

QoM  Mdie  eeOdam.  910 

Set  eccillam  ulde<S  uerfoeream  stdtnam:  at  magnifice 

infert  seae. 

Him  J  te  hereleegocireilinapeetabaiii:  Biiiii»iMi«ebin 

in^le  ne  abisses. 
SL  Fuit  mcmn  officiam  utiiicerem,  fateor.  P& 

Teatlteraaf  SI.  t^bt«ll«UtaBit 

PS.  tstac  ego  satis  scio.  SI.  Quid  ergo  quod  scis 

rogaaf 

PS.  At  hdc  nolo  J  mon^re  te.  SL  Mon^dn  se 

mdneas.  .  915 

PS.  Nimia  ttodem  api  Ie  contteiMr^ 
Sf.  Quippe  ^go  te  ni  cMttenam, 

Stratidticus  homo  qui  c^iiear? 


i 

Digitized  by  Googl 


mi  1  i3~ao      PSEVDVLVS.  205  ^ 

FS..  Iim.lioe  aoio  qaod  oceeptiimst  ag!.  SI.  NfunfUid 

agere  aliat     aides  ? 

PS.  Ambula  ergo  cito.  SI.  Immo  dtios^  uolo.  920 
PS.  Haec  est  occds«io :  dmn  ille  dormit,  uolo 
,  T&  prior  fiecnpcs. 
SI.  Quid  properas?  plactde:  n^time.  ita  iUe  faxit  lup- 

piier^ 

Vt  iUe  palam  ibidon  4daiet,  qmsqaifi  iUest  qiiiat  a  mllile. 

Numquam  edepol  erit  flle  potior  qnim  ego*  habe  ani* 

mumbonnm:  925 
P&Icve  ego  banc  ^licat4m  tibi  rim  dabo. 
.  Sic  ego  ilium  dolis  atque  mcnddciis 
in  timor^m  dabo  militarem  idaenam, 
ifm  sese  At  neget  ^le  emn  qa{  aiet 

M^que  ut  Ciiise  aiUumet  qui  ipsus  est.   PS.  Qui 

potest?  930 
SL  Oecfdiame,  qaom  tstacrog^s.  PS.  >Ho- 

mincni  lepidurn. 
SL  T4  quoqoe  etiAm,  dolis  itque  mendiciis 
Qnf  malls  pir  mihi's,   »     «     *     »  * 
FS,  Kppiter  te  mihi  sdruet.    SI.  Immo  mihi. 
S^t  aide,  orndtus  liic  sdtiuc  me  cdadecet  935 
F&  <>ptiiBie.  SI.  Esto.  PS.  TintQm  tibi  bon(  dt 

iumortales  daint, 
.  QaAntom  ta  tiU  dpl^s:  nam ai ejo^plem  quantum  dlg- 

Bnses, 

Minns  sit  nihilo:  n^qae  ego  hoc  liomine  quemquam 

.  nidi  mdgis  malum. 
8L  Toneldmthif  PS.  Probus  hie  «it  homo.  SI.  Neqne 

hie  est  n^que  ego.  i!S.  At  aide  ne  tftabes. 
SL  Potii^  lit  taceaa  ?  memorem  inmemorem  facit  qai  mo^ 

net  qnod  memor  m^minft.  940 

Digitized  by  Google 


206  PLAYTI  101130-49 

* 

TeBeo  Amtft:  •  te  pectwe  etedltft  mmti  mMWi  ram 

doli  ddete. 

PS.  Taeed.  set  quid  tibi  b^ne  faciam,  si  banc  sdbrie  rem 

a^cnrAaaii? 

ita  ra^  dl  ament..  SI.  Ita  ndnfacient:  mera lim mo^ 

dacia  fimdes. 

PS.  Vt  ego  6h  taam,  Siomia^  pdrfidiam  te  amo  6t  metm 

etmagm'fico. 

SL  Ego  iatuc  alUa  dare  cdndidici:  mi  opirudere  non 

potea  pAlpam.  945 

PS.  Vt  ego  hddie  te  accipiam  lepide,  nbi  tu  ecffeeris 

hoc  opus.  SI.  Hdbahe. 

PS.  Lepiid  victtt  oino  AngiieiitiA  inter  pdeuU  polpa- 

mdntis. 

Lepida  ibidem  ima  aderit  mulier  tibi  super  sduia  saoia 

quad  det. 

SI.  Lepide  dceipis  me.  FS.  Imrao  si  ecfexis,  tumfilxo. 

magis  [idj  dicaa.  - 
SL  Ni  eeffeero,  [pel}  ednraflex  cmeUbffiter  me 

accfpito.  9a0 
Set  prdpera  mihi  monstrire  ubi  sit  ds  lenonis  ad- 

dium. 

PS.  Tertiumhocest,  SI.  St',  tace:  aedeshfscimt 

PS.  Credo  ammo  malest 
Addibus.  SI.  Quid  Mm*  PS.  Quia  edepol  Ipran 

lenonem  duomunt. 
SL  iUieinesi?  PS.  illic  [ipsus]  est  SL  MaUmdix 

est  PS,  niuestsiride: 
Ndn  prorsuS)  ueriim  transuorsos  cedit,  quasi  eauc^ 

solet  ^ 


Digitized  by  Google 


'  im  2  1-15       P  S  E  V  D  V  L  V  S.  207 


BaLLIO.    PaBVBTLTI.  SiHHIA. 

BA.  Miniiii  malum  hmo  hominem  ^se  oplnof  qudrn 

esse  ccnscbiim  coquom: 
JSim  nihil  etiam  dam  hdrpagauit  praeter  caatiiam  et 

cdntbaniBi. 

PS.  licu^  tu^  nunc  uccas&iost  et  tempus.  SL  Tecum 

s^ntio. 

PS.  ingrederein  aidmdolo:  egomet  hfc  in  inaldUs 

ero. 

SI.  Uibui  Bumerum  sedulo :  hoc  est  ai^tom  a  porta 

prrfntmimi  960 

Angiportinii :  in  id  angiportum  ra^  deuorti  iusserat. 
^uotumas  aedis  dlxent,  id  ego  id  modum  incertd 

<  Bcto. 

BA.  Quis  hie  homo  chlamuddtus  est?  aut  undest? 

aut  quem  quaeritat? 
P^egrina  facKa  vldetur  hdmlnia  atque  igndbUf  a. 
SI.  Set  cecum  qui  exinccrtofacietmiliiquodquaero 

c^rtiufl.  9d5 
BA.  Ad  me  adit  recta,  iinde  ego  homhiemhmic^se 

dicam  gentium  ? 
SL  Heaa  tu  qld  cum  hirquiha  barba  ast^s,  responde 

[hoc]  qudd  Togo. 

BA.  £ho, 

An  non  prlna  aaldtaaf  SL  NoUaat  raifai  sahis  da- 

tAria. 

BA.  Nim  pol  hinc  tantiimdem  accfpies.  PS.  lam 

Inde  a  principid  probe.  970 

SI.  l^cqvem  tai  angipdrto  hoc  hominem  tu  uouisti, 

t^  rogo. 


Digitized  by  Google 


'     r  L  A  V  T  I  IIB  1  16-41* 

BA.  ^gomet  me.  ,SI.  Panci  Itlic  faciut  hteisei 

quod  in  pracdicas : 
Nam  in  foro  six  d^uuna  quUqaeftt,  qui  ipaoii  mt 

PS.  Saluoi^  bum:  iam  philosophatar.  SI.  HomiBem 

ego  Uc  qiiaerii  malum 
L^girapain  inpidm  perinnun  atque  faprobmiL  BA. 

Mequacritat:  975 

Nim  ilia  [mea]  suiii  cdguomeuta;  nomenai memoret 

modo* 

Quid  est  ei  bomlm  udmen  ?   SI.  Leno  Ballio.  fiA. 

Scioiaeege? 

ipse  ego  iBium,  aduUicenB,  qnem  tu  qva&is.  SL 

Tune's  BdUio? 

BA.  £go  enimaero  ia  muil  SL  Vt  aeatita's,  per- 
forator pirtetom 

♦      *      t      ♦      ♦  *      ^  ^ 

BA.  CrMo,  in  tenebrla  cdntpicatos  ai  aia  me^  apiU- 

neda  maBimi. 

SI.  J^rua  meui^  tibimesalateiiimultaiiiaolaitdieerc. 

Hinc  epiatulam  dccipe  a  me:  lUac  me  tibi 

dare. 

BA.  Quia  iahomoat  qui  li'isaU  ?  PS.  Perii,  nunc  ho 

nio  in  medid  Intoat 

Ndmen  nescit:  liaeret  haee  res.  BA.  Qu^m  biac 

mississe  ad  me  auUmuu?  ^ 

SL  Ndace  iniagtndm:  tute  eioa  ndmen  mwort(<> 

mihi, 

Vt  aciam  te  B^onem  ease  ipaum.  BA.  Cedo 

epfstulam. 

SI.  Xcdipc  ct  cogQ(>$ce  si^num.    BA.  Elia,  P''"' 

machaeropligidea 


Digitized  by  Google 


im  2  32-53      P  S  E  V  D  V  L  V  S.  209 

"   Purusputiuestipftitt:  nonl  bens,  Fdlomachaero- 

pUgides 

Ntfmen  est.  SL  Scio  iim  tibi  me  rt^cte  dedisse 

epistulaniy  990 
Pdiii|uai  Polmdia^opIagideBi  Aiciitu  ndmen 

BA«  Quid  is  agit SL  Quod  homo  ^depol  fortis 

S&  propen  lianc  pell^gere  qaaeso  cpistulam:  ita 

negdtiunist: 

Xtf  ne  acdpere  atg^om  actatam  miilieremqiie 

emfttere. 

Nam  hddie  Sicuonl  necessefit  m£  eiae  aal  craa  mor* 

tem^xeqnl:  995 

Ite  eras  mens  est  fnperiosus.   BA.  Ndni :  notis 

pra^dicas, 

SL  Pnipenpellegere  frgo  epbtdanu  BA.  fd  ago, 

,  si  taccas  modo. 

*Mil^8  lenoni  Ballioni  epfstnlam 

Gonm/ptam  MitUt  Pi^faimachaeropligides, 
Imigine  opsigndtam  quae  inter  nds  duo  1000 
Conucnit  olim.'  SL  Sumbalosi  in  epislala. 
BA.  Video  ^  eognoaoo  (rfgnnm.  aetiaeptetida 
Nnlldm  salutem  mfttere  ascriptam  solet? 
SI.  ItamilitarisdiseiplinastyBdllio: 
MMi  aalntem  mfttimt  bene  «oUBtibii%  1005 
Eadtemalam  rem  mittimt  male  uol^ntibos. 
,   Set  at  dcceplsti,  p^rge  opera  experirier^ 
Quid  epMiila  isU  Mieret  BA.  AnsciiltAmodo. 
^Hnrpdz  ealator  mdas  est  ad  te  qQi  uenit .  .* 
Tune  ^8  ia  Harpax?  SI.  Ego  sum:  atqae  ipse 

HaipAx  f oldefli.  lojo 
Plavtts  IL  14 


Digitized  by  Google 


P  L  A  V  T  I  Iin  2  54-a  i' 

BA.  ^Qui  epistulam  istam  fert:  ab  eo  argenivm 

iccipi 

Kt  cum  CO  simitu  miilierem  mitti  uolo. 
Sali\tem  scriptam  dignumst  dignis  mittere: 
Te  fli  irbttrirem  dignmn,  mitanste  tibl' 
SI.  Quid  imnc*^   BA.  Argentum  dcs,  abdncas 

miiliereiii.  lOU 
81.  YMr  renmratar?  BA.  Qnfnaeqiiereergoui- 

trd.  SI.  Scquor. 
FS.  Feiorem  ego  hominem  migisqae  uomte 

Namqaam  edepol  quemquam  uidi^  quamhicett 

^  Simmia; 
Ninodsquc  ego  illiiBc  hominem  m^tao  et  fomi'^ 

male, 

Ne  mHus  item  erga  me  sit,  ut  erga  illumfuit :  10^ 

N«  in  t6  aeminda  nttne  nod  obnorlat  eitrniia^ 

Si  occdssionem  cdpsit.  quoi,  [^i]  sit  nicdus,  , 
♦        *        ♦  ♦  ^ 

Atqni  Mepol  eqnidem  lutto:^  nam  illi 

uolo. 

Nunc  in  metu  sum  maxumo  triplici  modow 
Primnm  tfmnittm  iam]ranccdnparemmel&2nMi> 

Ne  dcserat  me  atque  [hliic]  ad  hostis  trdnseai 
[Tom]  mdtno  ne  eras  r^eai  etiam  dam  i  foro: 
Ne  el^ta  pneda  edpti  praedon^  fitant  1029 
[luxtdcnm  his]  metuo  ne  ille  hue  Harpax  ddfieBi^ 
Piina  qnam  hinc  Uc  Uarpax  ibieril  com  id"' 

liere. 

Perii  harder  nimiom  tdrde  egrediuntdr  fortt. 
Cor  ednUgatia  ndaia  eipect4t  meum, 
SI  ndn  edneal  mdllerem  aecnm  aemni, 


Digitized  by  GoogI 


■ 


1013  18-4  13   PSEVDVLVS.  211 
Yt^ralatamexp^ctoreaufugiitmeo.  1035 

♦  ♦  ♦  ♦  *  4c 

Yictdr  sum:  uici  cautos  cu&tode^  meos. 


SlllHIA.     PtSTBTLTt.  (PhOHHICITII.) 

SL  NepUra:  oetcii  ut  sit  ret,  Fhoenfdiiiii^ 
Veriiiii  hau  multo  post  f&xo  scibis  ildcnbans. 
Non  ^0  te  ad  iUmn  duco  dentatum  uir  um  lOiO 
Mae^doiiieiue&i,  qof  le  nuio  flenMm  f acil : 
Qnoiam  ^sse  tc  ais  mdximie,  ad  earn  diixero: 
Caladdrum  haa  iniilto  pdst  faxo  amplexibere. 
PS.  Qoidtointaaqiiaeaodi^edistiUmdifif  - 
Mihi  cor  retnnsumst  oppugnando  p^ctore.  10^5 
SI.  Occ4ssionem  repperistl,  uerbero, 
Vbip^eonfteriam^     *     *     *  * 
*     *     *     *     iDsidiis  hostflibos. 
Quin  [bine  cito  imusj  gridibiia^miliUribiisl? 
PS.  Alqae  <depol  qaamqmiii  n^am  homo's, 

rectc  raoncs.  1050 
lie  hie,  trlmiiplie,  ad  ctothamm  recU  uia. 


14* 

Digitized  by  Google 


P  L  A  V  T  I         nn  5  1-6 10 


ACIVS  V. 

BA.  Haha^,  nunc  demum  mi  toimns  in  tnt6  locost, 
Pi58tqMn  file  hflie  tbHI  Alqw  abdozil  mulieren. 
Lubet  nunc  nenkt  PaeAMna,  acelerdBi  eapat, 
Abducere  a  me  mulierem  f  aliddia.  1053 
Conc^ptfa  herde  v^bfa  aatit  certd  acio 
Ego  p^rinrare     manellem  mftiena 
Qaam  nifhi  illom  nerba  pdr  deridicnlum  dare. 
Nime  d^ridebo  hercle  kdmiiieiii,  at  conv^nera. 
Verom  fn  pristrino  cr^do,  ut  connenft,  flirc.  1(W 
None  ^go  Simonem  mi  db  niam  neniit  uelini) 
Vt      ketilia  la^tua  promiaeim  aiet. 
SI.  Vissd  quid  rerum  m^us  Vlixcs  <5gerit, 
lamne  liabeat  signum  cx  arcc  Ballidnia. 
BA.  O  ffMvnale,       fertanaUm  manmii^ 
SI.  Quid  ^st?  BA.  lara . .  SI.  Quid  iam?  BA  Nilifl 

est  quod  raetuis.  SI.  Quid  est? 
Yenitne  homo  ad  te  ?  BA.  Ntf n.  SI.  Quid  eat  igi- 

tiir  boni  ? 

BA.  iVIinae  uiginti  sdnae  et  saluae  sunt  tibi, 
Hodi^  qvaa  apa  ted  ^at  atipvlatiu  Pae&diilaa. 
SL  YeUm  ipiidem  hercle.  BA.  Rdga  me  nigioti 

minas,  m 
nie  hddie  ai  iHa  ait  potitua  m&Uere 
Sine  cam  tno  hodie  gnito,  ut  promiasft,  dabit 


Digitized  by  Google 


lUI  6  U-da      PSEVDVLVS.  213 
Rogtitpieerolierdc:  g^illo  promfttere. 

Atqne  ^tiam  habeto  midierem  dond  tibi: 
Omnfbns  modis  tibi  ^le  rem  ut  saiiiAm  scias.  1075 
81.  N«U6m  peridiiaiity  qii6d  sduii,  stfpiiUrier, 
Vt  cdncepisti  uerba.  uigintf  minas 
Dabin  ?  BA.  Uabimtur.  SI.  Hdc  quidem  actumst 

had  male. 

Set  cuQuenistiue  hdminem?  BA.  Immo  ambds 

semal.  1079 
SL  Quid  aft?  qaidnarrat?  qua^so  quiddizft  tibl? 
BA.  Niii;as  tlieatri:  uerba  (juac  in  comoediis 
Sol^t  lenoni  did,  qaae  pueri  sciont: 
Malum  it  acelestiuii  et  p^rinniiii  aibat  dsse  me. 
SI.  Pol  hau  mentitust.  BA.  Er^o  haut  iratiis  fui. 
Nam  quanti  refed  ei  nee  recte  dicere,  1086 
Qui  Bfhfli  fadat  qnfqne  infilias  n6n  eatf 
SI.  Quid  est  quod  non  metuas  ab  eo  ?  id  audire 

expcto. 

BA,  Quia  m&mqnam  abdncet  mittierem  iam 

potest. 

[SI.  Qd  dum  */  BA*]  Memimsiin  tibi  me  dudiim 

dfeere 

Earn  ucniuisse  mfliti  Macedonio  ?  1090 
SI.  Memini.  BA*  Hem,  iUiiuaeraoaliucadme 

*      argentiom  ittulit 
Et  (epfstnlam  eias]  dpsignatam,  sumbulum 
Qui  int^r  me  et  ilium  conuenerat,  SI.  Quid 

p6itea?  109$ 
BA.  b  s^cum  abdaxit  miUierem  hau  multd  pring. 
SLBoBiufideiataedidaf  BA.  Yadeeadtmiiii? 
SL  YU»  mddo  He  illle  fit  etfnteclmatua  quipiam. 
BA.  JSpiatula  atque  im^o  me  certum  facii: 


Digitized  by  Google 


fl 


2i4  PLAVTI  '     nue  3^7  II 

Qui  flUm  qvidem  Itm  iii£Uciioiieiii  abdiudt  modo. 
SL  Btae  hdrde  faetnin.  qufdego  cetao  Pseidii- 

lam 

Facere  det  nomen  dd  jnolas  coUhIaiii  9  lioa 
Set  quia  hie  liamoat  ehlamnditiiB?   BA.  Nob 

edepol  scio : 
Miai  tfpaernemiia  qntf  eat  aat  qQam  rdm  gerat 


Habfax.   Ballio.  Simo* 

HA.  AUlos  et  nequamst  qui  homo  nihili  eri  aui  seraos 

fieitiiiperliim:  * 
Nihilist  autem  suum  qui  ofiicilun  facercst  ixmiemor  niii 

si  admonitust. 
Nam  qui  liberda  ae  flieo  ^ae  arbltrdntor,  llOS 
Bi  coiispcctu  erf  si  sui  se  abdiderunt, 
Lux4utur  lustrdntur  comediiut  qaod  habent> 

[qutfd  non:] 
Ijidmen  diu  seruitntis  ferunt. 

N^c  boui  ingeni  quicquam  in  ia  inest, 
Nbi  utl  ae  hiprobfa  auatiiieaiit  drtibua:  cun  hia  ii<e 

locus  1110 
Mihi  nec  aermo  cdmieiiitiiequeumquameiaiiobilisfai 
l^tai  abeat,  hic  adeaae  erfln  [menm]  arbitror: 
Nunc  ego  ilium  metuo  quum  hic  non  ad^st,  ne  mc- 

taam  quoin  ddaiet. 
Ego  tit  mi  Inperdtunat,  ei  rei  dperam  dabd. 
Nam  in  taberna  iisque  adhuc  sfuerat  [mej  Saras, 
Qvoi  dedi  atobulom.  mdiiaintiitoerat:  IH^ 
L^no  nbi  esa^t  domi,  me  afbat  arc^ere. 
%  erum  ubi  is  luin  uenit  n^c  [manentem]  uocat, 


Digitized  by  Google 


na  7  i7-iO  PSEVDVLVS. 


215 


Y^nio  hnc  ullro  ut  sckin  quid  rei  gU,  n6  iUic  homo  Bie 

Hdiffcetiir: 

N6c  quicquamst  [mi]  mdin^  qaam  nthocpultera  atquc 

aliqaem  hue  ettocom  tutus. 
Uao  ttrgentoiB  hdc  nolo  1121 

A  me  accipiat  dtquc  amittat  mi'ilierem  mecum  semul. 
BA.  Heus  tu.  SI.  Quid  uis'i  BA.  Hic  horno  meus  est. 

SL  Qui  dmn  ?  BA.  Quia  prieda  kt^c  maast : 

SciSrtum  qaaeritj  hdbet  argent um:  iam  idmordere 


1 

1 

SL  laiimeiUamcomteiinu^?  BA^DimireoAis 

est,  1125 
Wm  datat,  diim  calet,  d^oorari  decet. 

Boni  niri  paiiperant  me,  inprobl  [me]  almit. 

Poplo  strenui,  mihi  damnusi  ussui  sunt. 
SI.  Malum  quod  tibi  di  dabunt:  sic  scel<^stu  s. 
BA.  V^Bis  mild  litec  bona  dit,  qwm  [ea]  homines 

hue  fad  me]  adigit  lucrifugas, 
IMmai  copidos^  qni  so  suamque  aetatom  bene  curint, 

eduit  1131 
[Potitant]  scortdntur.  alio  sunt  illi  ingenio  dtque  tu, 
Qui  aec  tibi  bene  esse  patere  et  illis  qoibus  est  inoides. 
HA.  Mo  nine  cunmordr,  has  foris  qnom  non 

ferio, 

Vt  sciam  sitne  [nunc]  Biillio  domi.  11^5 
Hods,  nbi  estis  nos  ¥ 

Heus,  ubi  estis?  BA.  life  quidem  ad  me  ricta,  habet 

rectdm  uiam. 

Btee  ego  ab  hoc  praeditus  ibo:  ndnf,  bonaacaenAit 

mihi. 

HA.  EcqttishoG  aperit*/  BA.  Heus,  clilamudate^  quid 

islicdehibetOrtlbi? 


Digitized  by  Google 


ft 

'216  P  L  A  V  T  I  lui  7  41-68 

I 

HA.  Aedium  doaunum  lenoneot  Ji4llloiiem  qaatfri to.  i 
BA.  Qniiqiiia  et,  adnl^scens,  operunficecoapettdi 

HA«  Quid  iam?  BA«  Quia  ted  ipsus  coram  pra^ens 

piMteAttenidet 

taA.  Tdine iseif  SL CMamud^e,  cane  ^  tfln  acmruo 

infortunio 

AupB  m  hue  inltede  digUvm:  hicUiioat. .  BA.  At 

Ug  est  nfr  pre^bna. 
S^t  tu,  bone  uir,  fi^itare  aaepe  clamore  in  foro,  1145 
<{iidni  libeBa  ndiipuunjrt,  niai  quid  Uno  hie  mibaeiiii 

m. 

HA.  Qain  in  rneeuin  f&bulare  ?  BA.  Fibnlor.  quid 

Ufa  tibi? 

HA.  Argeolna  accipiia.  BA.  lam  dadimi,  si  des,  por- 

rexi  manuni. 

HA.  ^cdpe:  Uc  aut  qainque  argenti  l^ci«(e  nttne- 

rata^  minae.:  1149 
Hdc  tibi  eras  me  iiissit  ferre  FdlamachaeropUgldes, 
Qadd  dehlberet,  AlqoevtmecmiinilttereaPhimifeiiiiiL 
BA.  J^nutnaa?  HA.  lUdfco.  BA.  Miles?  HA.  iu 

4 

loqoor.  BA.  Mac^donins  ? 
HA.  XdQiodmi,  inqnam.  BA.  T^admenOaaftPdls* 

machaeropldgides  ? 
HA.  Vera  memoras.^  BA.  Hdc  argentom  ut  mOu  da- 

reaf  HA.  Si  i&  quidemes 
hino  BaUfo.  BA.  Xtque  ut  a  me  mulierem  iu  abdii- 

■  ceres'^  1155 
HAJta.  BA,Plioeiitdiui(ten]ea8edlxtt9  HA.B^ 

meministf.  BA.  Mane: 
lim  redeo  ad  te.  HA.  At  miiturate  prdpeca:  nam  pro* 

p«rtf:  uidea 


Digitized  by  Google 


nn  7  59-79 


PSEVDTLVS 


S17 


I4m  die  multttm  ^se?  BA.  ¥ideo:  hmc  Maocare 

eliim  aolo* 

Bttne  Md»  iMk:  Ite  reuorter  Oi  ie.  quidnunc jGft, 

Simo? 

Qiifd  aglmiui?  manmMtto  lianc  homfaieni  tiaeo^  qui 

arfetttum  dttoUi  116O 

SL  Quid  iam?  BA.  An  nescis  quae  Bit  haec  reaf 

8L  IfoU  esm  igaaiiiMUMiai 

BA.  Paeddulus  tuna  idlegauit  h&nc,  quasi  [si]  a  Mac^- 

danio 

MOite  eaitt  %  HAbm  ar«;ut«m  ab  Mminef  BA« 

Rogitas  qudd  uides? 
SL  Ueua,  memento  ergd  dimidium  nuhi  iatinc  de 

pvaedi  dare: 

Cdnmuiic  isluc  e^^se  oportct.   BA,  Qu/u  malum,  id 

totnm  tnnm.  11^ 

HA.4^iflimoiinIopenuiidis?  BA»  TMii  deefoidam. 

quid  nunc  mihi  s  auctdr,  Simo  V 
SL  Exploratorem  hiinc  faciamus  ludoa  suppeaitidumy 
Adeo  donicom  Ipiua  aeie  lidoa  fieri  a^naerit 
BA.  S^quere.  quid  ais?  ndmpc  tii  illius  seruos  ea? 

HA.  Flaniaaume. 
BA.  Quintl  te  cmil?  HA.  Suamm  In  pugna  nlrfmn 

uictdria:  1170 
JSiat  ego  eram  domi  inperator  aummua  in  patrii  mea. 
BA*  An  ettam  ille  mqnam  tfxpugnaidt  dbfcerem  pa^ 

triimtuara? 

HA.  Cdatnmeliimaidida,  andies.  BA.  l^o4umd  die 
£1  Sieoone  hue  fimaAMf  HA.  Altero  ad  merf* 

diem. 

SL  [lSage,]a4renu^inehercleiati.  qninmia  pemix  liic 

«     iMmoat.  1175 


Digitized  by  Google 


218  P  L  A  V  T  i  iin  7  80-96 

* 

MS  cdnpedifl. 

Qu{d  ais?  tune  ctidm  cubitare  sc^litas  in  canispuer? 
SL  Scilicet.  BA.  Stiinme  fiicere  8<lUtiU'eB,  scin  quid 

SL  Scilicet  sditom  ^sse.   HA.  Sanine  estls?  BA. 

Qoid  hoe  quod  t^  rogo  ? 
Ndctu  in  uigiliim  qnandoibataiilei,  qaomta  ibis  se- 

nrnl,  1160 
Cdnueniebttne  in  uaginam  ta«m  machtera  militii  ? 
HA.  i  in  malam  cracdm.  BA.  Licebit  tlbi  [quidemj 

hodie  temperi. 
HA.;  %ii(a  ta  emitliB  mihi  nraUeremMt  r^ddia  argeii- 

tdm?  BA.  Maoe. 
UA.  Quidmaneam'^  £A.  Chlamudem  Mnc  conmemo- 

rea  quinti  condactAst  HAaQuidestl 
SI.  Qnidmeret  maclia^ra?  HA.  Elleborum  hisce  hd- 

minibus  opos  est.  BA.  Eho. 
HA.  Mitte«  BA.  Quid  merc^dia  petaana  hMte  doinino 

d^meret?  1186 
HA.  Qaoi  domino  ?  SI.  Qaidsdcci    *   «  .  «  '  -k  * 
9  HA.  Quid  admniatla?  m^a  qnidem 

haec  habeo  dnmia^ 
Meo  peculio  empta.  BA.  Nempe  quod  femina  auinma 

auatinent? 

HA.  Vncti  lu  aunt  sen^s :  f ricari  s^se  ex  antiqnd  no- 

Innt.  1190 
B A.  MAiponde  opaecro  hifde  hoc  iiero  aMo  q^od 

rogo: 

Qnid  meres  ?  qaantillo  argent!  16  condaxitPseudaliiaf 
HA.  qui  iatic  PaeadalriiBt9  JUL  Fraeceptor  tiina,  qaf 

banc  [sicophdntiamj 


• 

Digitized  by  Google 


Tm  7  97-113     PSEVDVLVS.  219 

IMcnit  te,  ut  ftlUcUs  hloc  mMlerem  a  me  abdA* 

ceres. 

HA.  Qii^  tuFseadiiluin,  qiias  tumipra^dicafliaUi- 
disf  1195 

Qaem  ^go  hominem  nulli  colorls  ndui.  BA.  Non  in 

istfnc  abis? 

Nihil  est  hodie  hlc  sAcophantf*  qua^stiu.  proin  tu 

Psei'idulo 

NunUes  abduxisse  alium  pra<^dam,  qui  occurrit  prior 
ffirpax.  HA.  U  qiddem  ^depol  Harpaz     ram.  BA. 

Immo  edepol  ^sse  uis. 
Piuras  patas  hie  sdcophantast  HA.  £go  tibi  argen* 

t«m  dedi  1200 
£t  dudmn  adaeni^ns  extemplo  sumbnlmn  serud  tao, 
[MdJ  eri  imagine  dpaignatam  epiatolam,  hie  ante 

tfatlmn. 

BA.  Meo  tu  epistoldm  dedisti  sdrno?  quoi  serud? 

HA.  Sure. 

BA.  [Sitin]  confidit  ntfqnamf  nugaa  6it  meditatas 

[hduj  male. 

JEdepol  hominem  u^Srberonem  Faeudulum,  ut  doct^ 

dolnm  1905 

Cdnmentust:  tantuiudem  argenti,  qu&ntum  miles  d^* 

hibuit, 

BMit  huic  atque  hominem  Acomauit,  mdllerem  qni 

abduceret. 

nt  *       ♦       ♦       :(t       4E       m  ♦ 

N<m  fflam  epiatiilam  fprai  neroi  Hirpax  hne  ad  me 

dttuUt 

HA.  Hirpax  ego  nocdr:  ego  semoa  iiim  Maeedonia 

mflitis.    '  mo 
Ego  nec  sucophantiose  quicquam  ago  nec  mdlefice 


Digitized  by  Google 


220  .     PiA  VTI  fflI7U4^m 

SiqjBtt  istnm  P«ead«ldm'  metlalls  qu(  tit  ttoid  n^e 

*scio. 

'  SL  Tii,  niai  minunit,  Uno,  pUae  perdidi«ti  m^ercm. 
BA.  l^depol  ne  btac  migis  magisque  mdtao,  qum 

uerba  audio. 

Mihi  quoque  edepol  Urn  dadom  iile  SuniA  cor  per- 

frigdbcil,  1S15 

Sumbttlam  qui  [ab]  hdc  accepit.  SL  Iffira  sunt  [nij 

jPaeiidiliisl. 

thoMj  q«m  fadd  ftitdsdnm  qvof  dedtall  sdmbvluaf 

HA.  Rilfus  qnidam,  uentriosus,  cr^ssis  saris,  siibniger, 
Magno  capite,  acAtts  eadia,  drerabicmida,  ddiao- 

dum 

Mignia  pedibna.   BA.  P^rdidistiy  pdstquam  dixfstf 

pedes*  J22D 

Paeddolnt  fldt  fpans.  actamU  dd  me.  iam  moritfr, 

Simo. 

IIA.  Hdrde  hau  te  aiiiini  morlri,  nisi  mi  ar^entm 

rdddltur, 

Viginti  minae.   SL  Atque  etiam  mihi  aliae  uiginti  < 

minae, 

BA.  Adferetar  qatfd  prontsai  pdr  locum  a  me  pra^ 

miam? 

SL  De  inprobia  uirla  asfcrri  pra^mn  et  praedfia 

deeet.  1SS5 

BA.  Siltem  Pseudnlum  mihi  dedas.  SL  Paeudaloffl 

ego  dedim  tiUf 

%irfd  dellqiiitf  dfdse  ab  eo  tlbi  ut  canerea  cdntieiHif 

B A.  Perdidit  me.  SL  At  m^  uiginti  mddicia  muluuit 

minia. 

BA.  Quid  nuic  fadamf  HA.  8f  mi  argentum  d^eris, 

te  auapdadito. 


Digitized  by  Googlfe 


im7132«.V12    PSEVDVLVS.  221 

BA,  Di  te  perdant*  s^quere  ergo  hac  sis  me  id  forain 

lit  Minim*  HA.  Seqvor.  1230 

SI.  Quid  ego?  BA,  Peregrinos  apsoluam:  crds  again 

cum  cfoibus. 
PseMiilQ&iniM  Mrtnrlito  cipllb  Mndi  ciiiiltli, 
Hddie  qui  ilium  ad  me  ddlegauit,  mulierem  qui  ab- 

dttceret. 

S^qvereta.  mmeiie^eetetb,  dnm  }iAc  denram  re- 
deem uia: 

ita  res  geslaat:  ingiportaliaecc^rtiimat  coiBsectdrier. 
HA.  S(  gndevereKBtmi  [quttitiiift)Iiff nerei  iam  eases 

id  forum.      '  12^56 
BA  C^rtumst  mi  hone  emdrtualem  facere  ex  aatali 

die. 

SL  B^ne  ego  ilium  tetigi%  bene  autem  &eruos  inimi< 

»  cum  suum. 

Nunc  mibi  certmnel  ilio  pacto  Pseiidnlo  InsidUs  dare, 
Quam  in  allis  como^diis  fit,  libi  cum  stiinulis  aut 

flagrifl  1210 
f ntldlanto.  ^go  fan  Imllas  prdmam  niginlf  miBaii 
Qu&s  promissi,  si  ^cfecisset:  db  uiam  ei  ultro  deferam. 
N/aiia  ilUc  nortilia  doctost,  niims  uorsutos,  nimis 

mabuSr 

Siiperauit  dulum  Troianum  ^tque  Vlixem  Fseudulus. 
Niinc  ibo  intro,  arg^atui  promam^  Fseadolo  insidiis 

dabo.  .  1216 


PaBvavLTs. 

Qsid  hde?  ekfaekdefltt  petki^^  atati&innonf 

An  id  noltis  ut  me  hiitc  iacentem  aliquis  tillat? 


Digitized  by  Google 


222  -PLAVTI  VI 3-27 


Nam  h&de  tt  c^cidero,  fligitiom  udstriui  erit. 
^  PArgitin  p^geref  ah,  s^mlunddm  mihiat. 

Magnum  hoc  uitiiim  nfnost:  ISaO 

Pedes  c^tit  prlmiuii)  lucUtor  doldsust. 
ProMcto  ed^ol  igo  monc  probe  ibeo  iiia4^: 

Iti  nletn  excurdto,  ita  mundltiis  dignis 
Itaijae  in  loco  ieuUoQ  somoA  f^tiae  acceptL 
<{!ddopd8tmeiiiiilttaagere«nibAges? 
♦  Hoc  ^st  homini  quam  db  rem  amet  m'tam: 

Hie  tfimes  aolupUtes,  onm^  ueniiAUtes  «imt 
Defs  proxomini  tee  vbitrdi'  [aiiaiiitilem]: 
Vbi  amans  conplexust  amantem ,  ubi  iabra  ad  labella  ad- 

iimgit, 

Alter  ubi  alterAm  bfUngnl  minufeato  Inter  ui  praehen- 

dunt,  1260 
Vbi  mamma  mammlcnla  opprimitnr  adt  si  lubet  coip<^r* 

eondvplicant, 
Manu  candidi  canthardm  [tuiuj  dulciferum 
Propinare,  amiciasom^  [tibi  tnam]  amlcam,  * 
Neqne  ibi  4liiim  alii  ease  ddlo  necatenonibusiM^ 

rologfs  utidr: 
Yugo^ta  atque  oddrea,  lemniacoai  cordllas  ii^ 
Dari  dapaOia:  neqne  etUm  parce  prdmi  nletam  ^ 

terum. 
(None)  n^nk  reg^t  me: 
Hoe  igo  mode  atqne  eria  minor  hnne  diem  prothav^ 

sumpsimna.  j 
Poalqnam  dpna  menm  nt  nolni  fogatia  p^ipetraai  omse 

hdatibna, 

Illds  adcubintis  poUntis  amantis  cnm  scdrtis  reliq^ 
BtmenmacortomibidtecordiatqueteBiio^p^^^'  | 
%  qn^ntla, 


Digitized  by  Google 


V  1  27~2  5      P  S  E  V  D  V  I#  V  S.  223 


Set  piSstquam  exurrexi,  med  drant  at  s£[teiii« 
Ad  hunc  me  modam  ilU  intuli  satis  fac^e : 
^  Enlm    dimsipolin^  quippe  ego  qai  Unica  probe  per- 

dfdici. 

Sic  p^olfttfan  amletva  hac  inc6aA  Indibiiiidiu.  1275 
PlattdAnt  partim:  [tlli]  Indamltlnt  me  at  re- 

a^rtar. 

Ooc^i  hoc  modd  denud  noloi :  amicae  dabAm  me, 

utmeamiret: 

Clrcomnortdr,  cado :  u^nia  iudo  id  fait. 
Itaqiie  dun  enitdr,  prox^iam  paene  Inqninaid  piUiam. 
Nftnlae  torn  aoluptdti  edepol  fui.  ddtar  ob  cassnm 

cdntharus.  12b0 

Ck^mnuto  ilicd  palliam,  iUut  posfoi : 
Inde  h&e  exif,  crapaUm  dam  amoa^rem. 
Nunc  ad  erum  meum  maiorem  aeaio  foedos  cdmuemo* 

ratom. 

Xperite,  aperite.  beiiS)  Slmonl  ad^ase  me  qab  nuiit!ate« 


SiMo«  Fbbvbylts. 

SI.  Yds  airi  pteomi  me  ^det  foraa.  1285 

S^t  qaid  hoc ?  qad  modo ?  qafd  ita  aideo  ego? 

PS.  Cum  corona  ^briam  Pseudalam  taom. 

"SI.  libere  hercle  htfcqiddem.  a^tnidestatun:  . 
Ndm  mea  gratia  pdrtimescit  magis? 
Gdgito  sa^aiter  blduditeme  ddloqaar*  1290 

S^t  illi  me  hoc  afm  nolat  ftcere  none  pam] 

Qadd  fero:  8/qoa  in  hoc  spds  sitast  mihi. 
PS.  Vir  maluis  uiro  dp  tamo  ob  oiam  it. 

SL  fii  te  ament,  Pseddole.  fa,  malam  i  in  cracem. 

* 

» 

Digitized  by  Google 


SS4 


PLAVTI  '      V2  6-20 


Qaor  ^go  nam  adflicter?  SI.  Qa(d,  malmn,  tain 

F8.  Mdlliter  suartine  m^:  etiie  cadam. 

Ndn  nides  med  uti  mddide  madcam  ? 
SL  Qna^  iattee  andidaal,    tic  int^rdins  1296 
C Am  corolla  ^IriuifiiGMere?  PS.  Italnbet. 
SI.  Qnfd,  lubet?  p^rgin  ruct^re  in  os  mihi? 
PS.  S«iiitenicC6«iBihiat:  tlcaiiie:  isiodo. 
SI.  Cr^do  equidem  potis  ^sse  te,  scelos, 
Mdssici  mdntis  nb^rrmnos  quattaor 
Fr Aetna  exbibere  in  wui  Mr^  PS.  ^Ifiberaa'  id- 

dito. 

SL  Han  mSle  mones.  set  die  tamen,  130a 
y  nde  onnstim  eelocetn  igere  te  prt^MleeaLf 
PS.  Cum  tuo  filio  p^rpotauf  modo. 
Miilier  hoc  faclt :  tno  cum  filio 
Libera  adenbat.  81.  Pteomn*s  homo. 
PS.  S^t,  Simo,  ut  probe  tActus  Balliost:  1310 
Qua^  tibi  dfxi  at  ecf^ta  reddidi  ? 
SL  6mnia  nt  qafeqne  egisti  drdine  [ego]  ado. 
PS.  Quid  ergo  dubitas  dare  mi  argentum?  SI.  luspetis, 

fatedr:  tene. 
PS.  At  negaibia  daitimnn  ^ae  te  ndU: 
Tam^n  das?  SL  Derides?  quid?  hfe,  Pseudok, 

aufersne  1316 
Apa  t4e  efof  PS.  LnbtoUasmnd  ewde atfae  ininM. 
SL  Non  audeii  quaeso  aliquam  partem  mibi  grdtiamfi- 

cerehuiusirgena? 
PS.  Nea.  mi  dleea  anMm  <aae  iienlncins  nam  Uae 

mimquam  eris  nummo  dfoitlof. 
SL  Hem^  [b^cle]  hoc  ego  numquAm  ratus  sum  lore  mi'hu 

tIM  ntt  llarte  anppkx.  I3ii» 


Digitized  by  Google 


V  S  n-di       PSEVDVLVS.  225 

PS.  Onera  hdc  hnmernin  atque  me  cdnsequere  hac.  SI. 

£gone  fsto  me  oner  em?  PS.  Scio^  dnerabis. 
SI.  Quid  ego  hide  liomiiufaciAai?  aatbii  vitro  wg^ntum 

aufert  et  me  fnridet? 
PS.  Vaeufctis:  norte  ergd  tergiira. 
SI.  Heuheil,  [iam]  deaine:  ddleo.  PS.  Ni  dol&es 

ttt,  ego  dol^rem: 
Keque     mei  tergi  misereret^  si  hoc  ndn  bodie  ecfe- 

ciisem. 

SI.  £rit  ubi  te  ulci&car,  si  uiuo.  PS.  Qaid  mfnitare? 

habeo  [ddmij  tergum.  1325 
SL  Age  sine.  PS.  Igltnr  redL  SL  Qu£d  tedeamf 

PS.  Redi  mddo:  non  eris  dec^ptus. 
SL  Beded.  PS.  Mccum  i  jfoUtum.  SL  Egone  earn?  , 

PS.Faceqiiddiiibeo:  al  1^  dimidtiim 
Aut  plus  etiam  iaxo  feres  hiuc.    SL  Eo:  due  me 

quo  uls.  PS.  Quidnunc? 
Ndmqidd  irdtus  ea  aAt  mihi  aut  fllio 
Propter  lias  res,  Siiiio?  SI.  Nflprofecto.  PS. 

i[modoJhac.  1330 
SL  T^seqaor.  qniniioeaai^ctatoiM&iaeiml? 
PS.  llercle  me  isti  ]iau  soleiit;  n^que  ego  ergo 

istds  uoco. 

Vdrnm  ai  udltia  adpIaAdere  atque  Adprobare 

Huac  gre^em  et  labulam,  in  crastinum  uds  uoco. 


pLAVTva  IL  IS 


Digitized  by  Google 


MBTRA  IViVS  f ABVLiE  MEG  Sflf 

ft 

V.      1  ad  133  iambid  senani 

-  133  ad  137  trochaic!  octonarii 

-  138  el  140  trochaici  septenarii 

-  139  trochaicus  dimeter  catalecticus 

-  141  trocb^ica  tripodia  acatalecta 

•  142  ad  146  trodudoi  oeftonarii 
>  146  tioehaiciia  scptenariiifr 

-  147  ad  155  iambici  octonarii 

•  154  ad  156  iambid  mptmaH 

-  167  et  158  iambici  octonarii 

-  159  et  160  iambici  beplenarii 

-  161  ad  168  trochaici  octonarii 

-  169  ad  171  iambici  octoiiBrii 

-  172  iambicns  aeptenarios 

-  173  ad  181  trodiaid  octonarii 

-  189  trodmiciia  septenarins 

:  183  et  184  trochaici  octonarii 

185  et  186  iambici  oct  niarii  • 

^  187  iambicns  dimeter  calalecticna 

•  188  ad  193  iambici  octonarii 
194  trochaieua  octonarins 

-  195  et  196  trodiaicl  aeptonarii 

-  197  et  196  trodutiei  octonarii 

-  199  et  200  trochalel  septenaril 

-  201  203  206  trochaici  octonarii 

-  202  204  205  trochaici  septenaril 

•  208  iarnbiiMis  octonarius 

-  209  et  210  trochaici  octonarii 

-  211  ad  213  trochaici  dimetri  cataieetici 

-  814  trodiaicns  septenarius 

-  315  trochaicns  octonarina 

-  316  et  217  trochaici  dimetri  cataieetici 

-  218  219  221  tt  o(  haici  octonarii 

-  220  trochaicus  ^septenarius 

-  222  et  224  trochaici  dimetri  catalectid 

-  323  et  225  trochaici  octonarii 


Digitized  by  Google 


226  trochatcus  septeQacbiB 

-  227  iambicua  OGtonaziuB 

'  228  Iroehaicns  ootoaadna 

-  .  329  troohaiciiB  'fteptenarioi 

•  230  ad  2^  anapaestici  seplCMtii 
•  -  243  trochaicus  octonarins 

-  244  Md       bacciiiaci  leuameiFi  aeatalecti 

-  249  trochaicus  octonariua 

-  250  ad  254  baccbiaci  tetrameiri;  acataiecti 

-  255  trochaicus  octonariiia 

-  256  baeohiaens  dimetcv  aMtaleotna 

•  257  et  258  baochiaoi  tetnunetri  aoataleeti 

•  259  eompositns  ex  daabus  trodiidina  tvlpodHa  eataleotfasia' 

-  260  et  261  creticl  tetrametri  acataiecU 

-  262  creticus  dimeter  acatalectua 

•  263  et  264  iambici  septeuarik 

-  265  ad  393  trochaioi  aepieaaitt 

-  394  ad  573  iambiai  sanirli 

-  674  fli  576  ttuf  aestid  oalDiiavil 

-  576  at  578  trooludei  aaptoaam 

-  577  et  579  tmfadci  dimatri  eatalectioi 

-  580  et  583  anapaestici  octonarii 

-  581  et  582  bacchiaci  tetrametri  acatalecti 

-  584  ad  586  trochaici  septenarii 

-  587  et  588  aaapaestici  octonarii 

-  589  et  590  troohaicl .  septenarii 

-  591  trochaiens  dimetto  acaialectua 

-  592  anapae«tieiia  octomnritta 

-  598  et  594  bacchiaci  tetrametri  aoattdaoti 

-  595  ad  598  auapaestici  octonarii 

-  599  anapaesticus  dimeter  catalecticus 
"  600  ad  603  anapaestiei  septeiuurii 

-  604  ad  766  trocbaici  acfleMril 
.  767  ad.9Q4  iambiei  aeaasU 

-  905  «d  918  troohaid  oetonarii 

-  914  trochaioiia  septenarina 

-  915  iambicttd  septenariiia 

15* 


228 

Y.  916  ad  91S  iambici  dimetri  catateoliei 

-  919  iambicaa  oetonarius 

-  990  et  921  cretici  tetramctrt  aoatalaeti 

.  922  creticus  dimeter  aeataleotus 

-  923  et  92i  iaml>ici  octonarii 

-  925  trochairus  st  ptenarins 

-  926  ad  930  cretici  tetrametri  acatalecti 

-  931  bacchlactts  tetrameAer  acatalectus 

-  932  ad  935  cretiei  tetrametri  aoatateetl 

-  936  ad  938  trochaic!  septenarii  - 

-  939  ad  949  anapaestiei  septenarii 

-  950  iambicus  septenarius  > 

-  951  iambicus  ocioiiamis 

-  952  ad  997  irochaici  septenarii 

-  998  ad  1102  iambici  seoarii 

-  1103  et  1104  trodiaici  ootonaril 

-  1105  ad  1107  bacchiad  tetrametri  Mtaleeti 

-  1108  baccbiactis  tetrameter  catalecticus 

-  1109  compobiUis  ex  duabus  trochaicis  tripodib  catalecticis 

-  1110  et  1111  trochalci  sepienaril 

-  1112  oompositos  ex  cretico  dimetro  acataieeto  et  trochaiea 

tripodia  oataleetica 

-  1113  trochaicns  aeptenarina 

-  1114  baechiaous  tetrameter  cataleetifiue 

-  1115  ad  1118  cretici  tetrametri  acatalecti 

-  1119  et  1120  trochaici  octonarii 

-  1121  creiicus  dimeter  acatalectus 

-  1122  ad  1124  trochaici  septenarii 

-  1125  bacchiacus  tetrameter  acatalectus 
'  1136  creticus  tetrameter  aoataleotiM 

.  1127  Qt  1112 

^  1128  et  1129  bacchiaei  .tetrametri- acataleeli 

-  1130  ad  1133  trochaici  septenarii 

-  1134  bacchiacus  tetrameter  acatalectus 

-  1135  ut  V.  1112 

-  1136  trochaica  tripodia  catalectica 

-  1137  ad  1245  trochaici  septenarii 


Digitized  by  Google 


229 

y.  1246  et  1247  baochiael  tetrame^  acaUdeett 

-  12148  et  1S49  mtici  tetrametrf  aoataleeti 

-  1350  baoduacQB  dimeter  acatateotus 

"  1251  ad  1254  iM^ohiaet  tetrametri  aoataledi 

-  1265  et  1256  bacchiaci  trimetri  acatalecti  ,  , 
'  1257  et  1258  bacchiaci  tetrametri  acatalecti 

-  1259  ad  1261  trochaici  octonarii 

-  1262  et  126S  bacchiaci  tetrametri  acatalecti 

-  1264  el  1266  bacchiad  hezametri  catalectioji 

-  1266  baod&iaeas  tetrameter  acataleotns 
1267  baoehiaens  dimeter  aeatalectua 

-  1268  et  1269  iambici  octonarii 

-  1270  bacchiacus  hexameter  acatalectus 

-  1271  ad  1273  bacchiaci  tetrametri  acatalecti  i 

-  1274  et  1275  iambici  sepienarii 

-  1276  bacchiacus  tetrameter  acatalectns 

-  1277  bacchiacus  hexameter  acataleotoa  '  * 

-  1S78  eretiooa  tetrameter  acatalectua 

-  1279  et  1280  trochaici  septenarii 

-  1281  et  1282  bacchiaci  tetrametri  acatalecti 

-  1283  et  1284  trochaici  oetonarii 

-  1285  ad  1288  ut  v.  1112 

-  1289  et  1290  cretici  tetrametri  acatalecti 

-  1291  et  1292  ut  1112 

-  1293  eomposittts  ex  duabos  troohaieis  tripodiia  oatalecticis 

^  (cum  hiattt  iu  diaeresi) 

-  1294  ut  V.  1112 

-  1295  iambicus  octonarius 

-  1296  et  1298  cretici  tetrainetri  acatalecti 

-  1297  creticus  tetrameter  catalecticus  in  syiiabam 

-  1299  ad  1301  ut  1112 

-  1302  oompoaitos  ex  duabas  trochaicifl  tripodiis  catalectieis 

-  1303  et  1304  cretici  tetrametri  acatalecti 

-  1305  iambicuB  dimeter  aoatalecius 

-  1306  et  1307  cretici  tetrametri  acatalecti 

"  1308  ad  1310  comp ositi  ex  binis  trochaicia  tripodiis  cata- 

Iccticis 


Digrtized  by  Google 


V.  1311  et  iai2  nt  v.  1112 

-  1313  iambicus  ootfmrtiu 

-  1314  ut  T.  1112 

-  1315  et  1316  bMoUftel  MEWMlri  iMtetoHi 
.  1317  ad  1321  aiiapMsUfii  odUmttil 

.  1322  anapaesticus  quattenrariitt 

-  1323  iambicus  spptenarius 

-  1324  1326  1328  anapaest ici  septenarii 

-  1325  et  1327  ani^estici  octonarii 

-  1329  ad  1334  eneliei  tfltrtnfllri  AMttdeeti. 


4 


T.  MCCI  PIAVTI 

.  ■  ■■  ■       ■■.  :*       ■'        -  ■  ■  •  ^  J-  t 


GRAECA  •  [PmLlADfiLFHOE  •  MMANDRV  •  ACTA 
LVDIS  •  PLEBEIS  •  CN  •  BAEBIO  •  L  •  TERENTIO  •  AED  •  PL  • 
lEGITJ  •  C  •  PVBLIUVS  •  POLUO  •  [MODVUTVS  •  EST] 
MARCIPOR  •  OPHI  •  TIBIIS  •  SARRANIS  •  TOTAH 
P  •  SVLPICiO  •  C  •  AVBEUO  •  COS  • 


Digitized  by  Google 


ARGVMENTVM* 

Senez  castigat  DUiai)  qaod  uiroft 
Tarn  p^eaerent  p^egifmmtti  padperet . 
Ita  sustincre  frdtres  neque  relfnqaere  t 
Contrique  uerbia  dflenitor  cdmmodia,  - 
H^bAre  vt  aineret  qiMto  aemel  naetatf  forent  . 
Virf  rcueniunt  dplbas  aucti  trdns  mare : 
Suain  qviaque  retinety  ic  Sticbo  lodda  dator* 


PERSONA  E. 


i»HILVMENA  [PAKBCTWS]  i 

PAMPHILA  [pinacivm]  | 

ANXIPHO  SENEX 

GEL A8IMV&  PARASITVS 

CROCOTIVM  ANCILLA 

PINACIVM  PVER 

♦    ♦    ♦  [epignomvs] 

PAMPHILVS  [PAMPHILIPt^VSj 


SORORES 


FRATRE8 


I  SERVI 


STEPHANIVM  AiSXU,LA 
TIBICEN,  ' 


«  *  »  Hniiu  pertonae  nomea  EPI6N0MVH  Ternm  Hon  hoMM, 
sed  ex  altera  denram  leceiuioDe  hnina  fabnlae  post  Plantlnam 
aetatem  focta  sieut  PANEGYRIN  PINACIVM  PAMPHILIPPVM 

nomina  profectum  esse  evincunt  numeri  eorum  in  quibus  legiiur 
versuum  tantum  non  omnium,  qui  nomen  requirunt  a  vocali 
.iacipieoset  mensuram  paeonis  secundi  exaeqiians,  yeiui  Epistro- 
phus  AhraMu»  ArUlrtam  Omtiam  et  ^nae  aunt  aioB  generis 
aimilia* 


Digrtized  by  Google 


234  ,        P  L  A  V  T  I  Ill-M 


A€IVS  1. 

Philtmbna.  Pamphila. 

PH.  Cr^do  ego  miserdm  fulsse  Peuelopain^  sordr^  sao 

ex  animo, 

Qiia<  tiift  dfai  virit  tao  uidu  cteiii:  nam  ms  fins  ani- 

nmm  \ 
De  nditrifl  facUs  ndscimus,  qaarom  hinc  oiri  apsunt) 
Qitor6m  qaidemno8negtftiiaap8Aitiiiii,itaiitaeqiioiiuA» 
Sollicitae  noctis     dies,  sordr,  suraus  semper.  5 
PA.  Noatnim  i^f&cium  aeqaomai  ficere  noa :  nequeid 

.  magis  ftdmiiB 
Quam  nds  monet  pietds.    PH.  Set  Mc,  sordr,  adside: 
Yolo  t^cum  loqoi  de  re  uiri.  PA.  Salaa^ue  amabo! 
PH.  Sperdqiiideiiietiioid.aetlioC) 
Sordr,  crucior  patrem  tuum  M 
Mewnque  ^o,  qui  unna  unice 
CMufhna  ex  omntMs  probva 
Ferliibetur,  eum  nunc  fnproM 
Yiri  dffido  ati:  qui  uiria 
TanUa  apaentiMa  facit 
Noatris  inmerito  iniurias 
Noaqne  ib  eia  uoU  abdueere, 
Haec     uliae  me,  aoror,  saturant, 
Haec  mihi  diutdfae  et  senio  sunt. 
PA.  Ne  Ucnmia,  aoror,  aea  tdo  id  ammo  ^ 
Face  quddtibi  pater  facer^mimitiir.  , 


Digitized  by  Google 


I  1  22—52  STICHfi.  235 

Spes  dst  eum  melius  fictunnn. 

Mcqw  ille  f  hail]  sibi  mereait  P^mlm 

Montfi  qui  esse  aarei  p^rhibeator^  26 

Vt  istdc  f aciat  quod  tu  metttit. 

Tain  »l  faciat,  miniune  (raaei 
Decet:  n^que  id  inmerito  eueniet 

l^am  uiri  dDOtM  domo  ut  ibienm^ 

Hie  t^rtiust  anniis.  PH.  Ita  ut  memoras :  30 

Qiiom  ipsi  interea  uiuiut,  ualeant, 

Ybi  utnty  4iiid  agint,  tcqii  indigeant) 

Neqne  pirtfdpant  nos  n^que  redeont.  • 
FA.  An  id  doles,  sordr,  quia 
fill  MEM  olKdvm  ndn  coluit9  36 
Quom  tu  tuuin  facis?  PH.  Itapol. 

FA.  Tace  sfs:  caue  sis  audiam  ego  istuc 
Poatbicexte.  VtL  Nam  quid  iant 

PA.  Quia  pdl  meo  animo  omnis  sdpientis 

Suum  oincium  aequomal  colere    facere.  40 

Quam  ob  rem  igo  te  Imc,  aoror,  tarn  etaf a  mdor, 

Moneo  lit  tuom  memineris  offi clam:  ' 
£t  si  ilii  inprobi  siut  atque  iiiter  nos  liftciant 
Q^am  aequtfm  ait,  tarn  pdl  [MOda^]  nequid  migla  ait^ 

Omnibus  obnixc  opibus  nostrum  *  4j 

[Nos]  dfficium  memimsse  decet. 
PUL  Placet:  tfceo.  PA.  AtmemiMriaiiiiitik 
[PH.  Nolo  ego,  soror^  me  credi  esse  inmemorem  uiri; 
Neque  ille  eos  hooorea  mibi  quoa  babuit  peididit. 
Nam  mihi  pol  gtata  aec^ptaqne  hvlnat  benfgnitas.  50 
Et  m6  quidem  haec  condftio  nunc  non  paenitet 
Nequdat  qnor  atiideam  iw  nupUaa  muUrier* 
VfHTum  poatremo  in  pitria  poteatiitM  ntum: 


236  PL  A  VII  II 53-2  » 

Faciundumst  nobis  qu<$d  parenteaiupennt, 
PA.  Sdodtqneincogitfiidoiiiteimeaigcor:  59 
Nun  prtfpe  noimn  Itm  osMndit  svam  ienMntiun. 
PIL  Igitur  quaeramus  uiibis  quid  facto  usshs  sit.] 


AVTIFBO.    PRILTMBNA.  PaHFHILA. 

(C  R  0  C  0  T I  ?  M.) 

AN.  Qui  manet  ut  moneatar  semper  semos  liomo  offi* 

jcium  saud 

N^c  nolnntate  id  ficere  meminit,  utnoM  U  litblta  hau 

probost. 

yds  meminlstis  qndtkalendis  p^tere  daoenfldm  cibnm: 
Qnf  mUuu  meministis  quod  opust  fieto  facere  in 

bus?  61 
lim  qnidem  in  mo  qnicqnd  loco  nisi  erit  mflii  silmn  sn- 

pellcctilis, 

Qaom  ^o  reuortar^  ntfs  mouimentis  cdnmonefaciam  bu^ 

bvliB. 

N(5n  homines  habitare  mecum  mfhi  uidentur,  S^t  sues. 
Facile  sultis  nitidae^ut  aedes  meae  sint^  qnom  redeim 

duninin.  6S 
lam  ^^o  domi  adero:  ad  mcam  maiorem  filiam  inuissd 

domnm. 

Sfqnia  qiaeret  me,  fnde  nocatbte  ffiqnt :  ant  iam  egomet 

'hfc  ero. 

FU.  <^aid  agimus,  soror,  si  dffirmabii  piter  adnorsnm 

ndtf  PA.  PatI 
Nds  oportet  qndd  ille  faciat,  qnoius  potestas  plus  potest, 
^xoraido,  liaul  idnorsando  a^knnndamepexnm  c^oaeo; 
Gritiam  at  [pice]  petlmns,  spdro  ab  eo  inpetriisere.  7J 


Digitized  by  Google 


I 


I  2  S  T  I  C  H  V  6.  237 

Adttoniri  ifne  dedeeore  et  iiedere  MDnmo  hrapdssu-  * 

mtis : 

N^ue  ego  id  sum  factura  aeque  ta  ut  ttciis  eonftilittin 

dabo, 

Yeram  ut  exoremns.  noui  ego  n(5stros:  exordbillit. 
AM.  Prmcipium  ego       p4cto  cam  illia  tfccnpiam,  id 

ratUefaior:  75 
'^trnmego  perplexlm  lacessam  oratione  ad  huuc  moduni, 
Qm&al  saauiiiaiii  qoicqnam  ideo  adaimuleiiiy  aa  quAai 

quid  IndaiuUneTim 
!Eas  in  se  merufsse  culpam:  pdtiiis  temptem  Igniter 
Anminadtdr.  ado  litia Aire;  ego  meaa  noid  dptome. 
SfmaBereMca^eiiiaBntpMtiiaqiiamaUoBtt^  80 
Fdciant:  quid  mihi  opust  decurso  aetdtia  spatio  cum 

meia 

r 

Qirm  beUitm,  qndm  ail  qnam  ob  rem  id  fidam  me- 

missedrbitror? 
Miname:  nolo  tiirbaa.  aet  koc  milii  dptumwn  facta  ir- 

Mtrort 

[Sic  faciam:  adsimolabo  qua^  quam  colpam  in  aese  ad- 

miaerint.]  . 

P^rplexabHtt^r  earam  hodie  p^rpancAu^m  p^tofa :  65 
V6st  id  igitur  delude  ut animas  m^aa  est,  idfaciam  palam. 
Malta  ado  fadunda  aerba:  ibo  Intro,  aet  apertiatforia. 
PH.  C6rto  enim  mlhl  paMmae  aoeia  adnitoa  aaria  ic- 

ci^t. 

PA.  ia  eat  ecaator:  tirre  adnoraom  homini  deeapemna 

'  ao&aealnm.  - 

PH«  Silae,  mi  pater.   AN.  £t  aoi|  andiae.  ilico  agite 

apac^te.  90 

PH.  'Aiacdom.   AN.  Sat  est  auscnli  mi  ndstri.  PH. 

Qui,  amabd,  pater? 

\ 

TDigitized  by  Google 


238  P  L  A  V  T  I  12 


AN.  Qafo  iU  nme  asiaMi^  MlamM^aik  PA.  AUde 

hie,  pater. 

AN.  Ndn  tedeo  Utic:  uida  sedete:  eg#  ^^dero  in  sup* 

ftOUo. 

PA.  Mine  puliiiiiiuii.  AN.  B^ne  procarasmllil:  sal  ale 

fukumst  mlhi. 

PA.  Sine,  pater.  AN.QnUopdatf  PA.Opiut  AN.Mo- 

rem  tibi  geram.  atqxie  hoe  satis. 
PA.  Num^vam  enim  nimis  cnrire  possmilattiiflaparen- 

tenfOiae.  96 

Quern  ae(][aiu£t  potiorem  habere  q^aim  te?  postidei, 

pater, 

ViroanoatMS,  qidim  tt  imiNfaiill^eiiiaititaf^^ 

Has? 

.  AN.  fionaa  nt  aequomat  filcere  facitia,.  qndm  tamen  ap- 


Prolnde  habetia  qudsi  praesentcs  si'nt.  PA.  Padicitiist, 

pat^,  1<X) 
£oa  noa  magnlftcire  qiri  mm  adelas  snmpaerdnt  slbL 

AN.  Numcjuijs  hie  eai  Hi^nus  nostrliii  dictiis  aaceps  au- 

rihos? 

PH.  NiBttBt  prafltar  iiAqM  teqiM.  AN.  Yditoua  md- 

mnm  adhiben'  uolo. 
Niu  eg«  ad  imnunft  inpwitoa  r^umjataioniiftmttli^ 


Discipulos  uenio  dd  magiatras ;  qoibos  matronas  mdri- 

Quae  dptomae  amit  diMopnfet,  fd  vtraque  vt  dicit  miliL 

PA.  Qii{d  istnc  est  qm»A  hnc  ^qnaesitmnmulieraBi  mo- 

r^nenia? 

AN.  ¥41  ego  vzoteni  qna^o,  postqnam  wtUm  mater 

mdrtaast 


Digitized  by  Google 


I  a  62-71  S  T I  C  H  V  S.  239 

PA.  Fdcile  Innenies  peiorem  et  pdas  moralim,  patet^ 
Qntoi  ilia  fait:  melidrem  neque  ta  r^periea  neque  aitl 

Met.  1)0 
AN«  At  ego  ex  te  exqaaero  iique  ex  istac  tua  aorore. 

PA.  SdepiUy  pater^ 
Sefo  Et  oportet  tane :  al  aiirt  (ta  nt  ego  aeqaom  e^naeo. 
AM.  V<Slo  aeice  ergo  nt  a^qnom  ceiiaes.  PA.  Vt^  per 

\      •  Qrbem  qnom  imbulent, 
i^mnilraa  oa  optAvent,  neqida-m^rito  male  dfelt  aibl. 
AN.  AiciiiciaaiiiinuAciamto.  PH,  Quid     tibi  dicdra, 

pater?  115 
AN.  ^hi  fkeillimi^spectatiirniulier quae bigeiiMst bono t 
PH.  Qaoi  male  ftdimdiat  poteaiaa^  qnim  ne  id  facial 

t&nperat 

AN.  Hau  male  istuc.  dge  tn  [dice]:  ntrdst  conditio  p^* 

sior, 

Virgineiue  an  nfdiiam  liafceref  PA.  Qwintameaat  aar 

pi^ntia, 

^x  malia  mnltis  maliui  quod  minnmiunat)  id  minumest 

maliun.  120 

Qui  pote  muliercs  uitare,  is  uftet:  ut  cotfdie 
PHdie  cauedt  ne  faciat  qndd  pigeat  poatrldie. 
AN.  Qoa^  tibi  mnlitir  oldetar  miilto  sapientlaamna  t 
PH.  Qua^  tamen,  qaom  r^s  secnndae  sunt,  ae  poterit 

ttdaeere:  . 

£t  iUa  quae  aeqw  animd  patieti^r  aOi  eaae  peias  q«im 

^  fnit.  125 
AN.  £depol  uoa  lepide  temptaoi  ndatmrnqseingeniam 

Sdt  lioc  est  quod  ad  uos  u6nio  quodque  esse  doAas  con- 

uenAda  aolo: 

'  ita  ml  auctorea  aint  amid,  at  mb  hinc  abductoi  domum. 


Digitized  by  Google 


240 


P  L  A  V  T  I 


I  2  7^92 


PA.  Ax  enlm  nos  qmtrUm  rci  igttur  iliier .  mnetor^ 

snmiis. 

Nam  aut  oliin,  niti  tibi  placebant,  ucin  datas  opdrtait  130 
'  AM  nunc  no&  aeqiutaiiflt  abdnci,  piter,  illls  aptdnttbm. 

AN.  Ydsne  ego  patiar  cum  nieiidici;s  miptas  me  aiud 

airis? 

PA.  Plicet  ille  mens  mfld  mendlcns:  tdiv  rex  regua^ 

placet. 

idem  mirnust  in  pauper tate  qui  dlim  in  diuitiia  fnit 
AN.  Ytfs  lalronet  dt  meniilm  ktaim  flngnt  pAi- 

ditis?  135 
PH.  Ndn  ixk  me  argeutd  dedisti  epinor  nuptom^  »el  niro. 
AN.  Quid  illot  expectf tli  qui  ibUnciam  fliienuit  tri6^ 

nium? 

Qafn  uos  capitis  cdnditionemexp^anmaprimiriim? 
PA.  Stdltttfast,  pat^r,  uenatnm  ddeere  innitds  canes. 
Hdstis  est  uxdr  inuita  qua^  ad  nirnm  nnptum  datur.  140 
AN.  C^rlomnest  neuMm  noatnrom  pdnequi  inperium 

pmtrisf 

PH.  P^rs^qoimur:  nam  qud  dedisti  nuptum  abirend- 

Inmiia. 

AN.  Bdne  ualetet  Ibo  Atqne  amicis  udstracontflla^iH 

quar. 

PA.  Prdbiorei,  credO)  irbitrabimt,  si  proUa  ninriaeiii. 

AN.  CArate  igitnr  fiUnlUarem  rdm  ut  potestis  dptnme. 
PH.  Nunc  places  qaom  r^cte  monstras:  nnnc  ilbi  aofcnl- 

Ubimns.  H6 
Ndnc,  aomr,  abeimna  tetro.  PA.  immo  interiiaaim 

domum. 

S(  ab  niiPo  tibi  Idrte  neniel  ntotlna,  £tcita  41  adam 
PH.  Ndque  ego  te  ceMbo  neque  to  m€  celaaaia  qndd 

acias* 


Digitized  by  Google 


IS  93-97 


S  T-I  C  H  V  S. 


241 


Eho  Crocotium,  i,  parasitum  Gelaslmum  hue  arcessito : 
Tecum  adduce,  nim  iUaiii  eca&tor  mittere  ad  porluai 

uoloy  151 
Siquae  forte  ex  Xsia  nauis  h^ri  eo  aat  hodie  uenerit. 
IN  din  dies  totds  aput  portam  s^ruos  nnas  idsidet : 
S^l  tamen  iialo  inteiiiisrf.  prdpera'atque  actatiiin  redi. 


Flavivs  II* 


16  ' 


Digitized  by  Google 


r L  A  V  Tl 


I  S  I-St 


A  C  T  V  S  II. 

UK,  huatm fiikae  w^icor  mitrem  inilti:  15& 
Nam  pdil^pMUB  Bitu  tdfliy  ailar  mmmiini  &L 

Neque  qui'squam  melius  r^feret  matri  g^itiam, 
Qaam  ego  mAlri  refero  meae  Funi  innifltgiifBwa> 
Nam  M<  ilk  la  alM  Biteii  gcfltesit  deem: 

At  ^go  illam  in  alao  gesto  plus  annds  decem.  163 
Alqme  ilia  puernm  me  gcstauit  piraoliu% 
<{ao  mina  laboria  c^piaae  fUaoi  eiMma» : 

Ego  ndn  paosillulam  m  utero  gcstd  famcm, 
Vemm  h^rde  multo  mixiuiiam  et  granfammani 
Vterf  dolorea  md  driuntar  cotldie :  16& 
Set  matrera  parere  nequeo  uec  quid  ag^m  scio. 
[ita]  auditaui  aa^pe  l&oc  uoigo  dici^r^ 
8ol^  elephantam  griiiidaiii  perpetiiita  decern 
Esse  inDos :  eius  ex  s^mine  haec  certust  fames. 
(Mam  iam  complures  aimoa  atero  haeret  meo.]  170 
Nimc  af  ridicalwii  hdminem  qmmat  qufspiam, 
Ven^lis  ego  sum  cum  drnamentis  damibuii; 
Indnimentia  ^Lplementum  quaerito. 
QeUaimo  nomen  ml  todidit  parud  pater^ 

uia  iam  i  pausillo  piiero  ridiculiis  fui.  175 
Propter  pauperiem  hoc  ideo  nomen  r^pperi. 
Bo  qiifa  paupertaa  ttdt  ridiculiia  forem : 
Nam  ilia  drtis  oiunis  ^ crdocct,  ubi  quem  ittigit 


Digitized  by  Google 


1  d  S»-^6  S  T  I  C  H  T  fl.  243 


Per  ttnm  aiiMBam  dint  qpe  ■afedn  patera 

Prbpt^rea,  credo,  xakmc  adessnrio  icrias.  186 
Set  generi  uattro  hmcc  r^dditast  beaigaitttA: 
Niilli  negaveadlety  df«t  esito  a«cat 
Oritio  itiia  iMMrffI  iModnvm  p^sme, 
Atque  (Sptoma  hercle  m^o  anime  el  acktemna, 
Qua  ante  tMctartnr:  ^ttMiUbadcenaait  sic  bee: 
Promote  aero:  n^granare:  eatediniDodam?  186 
Volo  iDqoam  fieri:  n6n  amittam  qm'n  eas.' 
None  r^ppcremnt  km  ci  metkm  sMrfra, 
NihiU  qoidem  herde  v^bimi  Id  ac  niKssumnm : 
*  Voc^m  te  ad  cetiara,  nisi  egomet  oea^  foris/  190 
Ei  h^rde  veAo  Unboa  defeaeMaMlla, 
t  Ni  aere  perierft,  si  eenasaft  doml. 
Haec  tt^rba  subigimt     oti  siores  birbaros 
Diaeam  iUpm  «l  HtUm  pn^oiia  4Mniptedi«iii 
Itaque  atictionem pra^dieem,  ipse  vt  v^Milem.  iS'j 
CE.  Hie  illeat  parasitus  qmem  ir^easitnm  i^saa 


Quae  Idquitur  auscultabo  prias  quam  cdnloqoor. 
GE.  Set  curioai  sunt  liic  eei^ar^  mU) 
Ali^as  qwt  rm  oiraist  iiiiiMii  ■■iiiaiMi^ 

Quibus  fpsis  nullast  res  quam  procurcnt  sua.  200 
Eiqaindo  qaen«tt<^6iicm  £aotor4iii  sciufit, 
AdeAnt,  perqidrant  quid  atot  twmaaeJtoot 

Vxdrin  sit  reddunda  dos  dindrtio: 
Aii^niHB  aea  cogal  4n  pararit  praediuioi. 

205 


^ili  miiltmn  miseri  &U  laborent,  nfl  moror. 
Bicam  auetieiiis  ca4ssa«^  ni  damno  gaudeant: 
Nm  cMoais  ftteoit  qoln  mflmiiiHr* 
Daama  ^uenerant  maxuma,  [bau^J  misertf  aiikl* 

16* 


Digitized  by  Google 


P  L  A  V  T  I  13  67-85 

0 

Ito  m<  maneiqpk  mfieram  adfeceri^  210 

PoUtiones  plilninime  deaitfrtiiie: 

Quot  ddeo  ee&ae  qads  defleoi  mtfrtnae, 

Qaotpdtfonei  mr&bi,  quotitem  prtbidiiy 

Quae  IntAr  contiimoiii  p^idi  tri^niiiBi. 

Frae  ma^rore  adeo  miser  atque  aegritudiBe  2tS 

Cansteui :  paene  adni  fame  demdr tmos* 

CR.  Bidicnliis  aeque  nuHust  [qaam  hie]  quaiido 

GB.  Nunc  adctioiiem  ficere  decretdnuit  mihi: 
Foris  neceaanmst  qufdqaid  habeo  n^dere. 
Ad^tesultifi:  pra^da  erit  praea^ntiom.  230 
Logdi  ridicnltMi  n&ido.  age  Uc^niiii.  > 
Quia  c^na  poscit?  ^cqui  poadt  prindiof 
Herciileo  stabunt  prindio,  cenitibi. 
ESiem,  idniiiflliaY  ndmo  melior^  dibit 
[NaUi  meliores  esse  parasito  ainam]  .  , 

Cauillitiones,  ddsentaUunculaa 
Ac  pArioratiuBCiilaa  paraaiticaa. 
Robfginosam  strfgilem,  ampullaiii  rubidam 
[Ad]  uiictiones  Gra^cas  sadatdriaa 
Yendd :  f  udaliit  milacaa  erapaUrlai:  230 
Parasftmn  inanem  qnd  recondas  r^liqaias. 
Haec  Q^uUae  Mjsl  apus  est  quantum  potest: 
Vt,  dteunam  partem  [aij  Hdrevli  poUikceamy 
Eo  mdior      ♦       ♦       ♦       ♦  ♦ 
CR.  Eeistor  auctic^nem  [non]  magnt  preti*  236 
Adha^lt  homiBi  ad  fnfiimimi  usntrte  Cunea. 
Adibo  ad  liominem.   GE.  Qnfs  haec  est  quae  ad- 

uorsum  uenit? 
t  fipfgnomi  aadlla  hate  qiddemat,  Croedtlvm. 
CR.  Gelasime,  salue.  6£.  Mdn  id  est  uomeu  mibL 


Digitized  by  Google 


I  d  86-109  S  T  I  C  H  V  S.  245 

"  r 

*• 

GIL  CerMmecastorldfditiion^tibi.  210 
GE,  Fuft  dlsertim,  Id  nasn  perdidi: 

Nunc  Miccotrogus  nomine  e  nerd  uocor. 
CSL  Auy  rbuA  te  hodie  mdltimi.  GE.  Qimdo  mi 

quo  fn  Io€oT 

OR.  Hie,  quom  auctionem  pra^cabas  pessumam. 
AE.  Eho^  245 
Anaiidinisti?  OR.       quidem  dignfssmitaiii. 
GE.  Quo  nunc  is  '^  CH.  Ad  te.  6E.  Quid  uenis  ? 

CR.  Philiimena 
Rogire  inssit  t^met  op  ere  mixamo, 
Mecum  simitu  ut  fres  ad  sesd  domam. 
GS.  Egoflliicmeli€releii6roeoqiiaatdmpotia.2S0 

lamne  cxta  cocta  sunt?  quot  agnis  fecerat? 
CBL  1114  qnidem  nullum  sdcruficauit.   G£.  Qni( 

modo? 

Quid  I'gitur  me  uolt  ?  CR.  Trfticl  modios  decern 
Rogare  opinor.  6E.  M^e,  at  ab  ses^  petam? 
CR.  Immd  [tu]  ut  apa  te  m&tuom  nobia  dais.  235 

GE.  Neg&to  mihi  esse  nec  quod  dem  [iati]  mil- 

tuom 

Neqne  £Uat  qvtcqiiaiii  nisi  hoc  quod  habeo  pdlhun, 

Lingndm  quoque  etiam  uendidi  datdriam. 
CR.  Au, 

NnlUntlMlinguaat?  GE.  Qiii< qnidem  dicAI»<dabo' 

Veter^m  reliqui:  ecci'llam  quae  dicat  ^cedo'.  261 
.  CR.  Malum  di  tibi  dent 
OE.  Maldm  qnidem    nis,  ha^c  eadem  daUt  tibi. 
CR.  Quid  nunc?  ituru's  in  nonl  GE.  AM  sane 

domum: 

hm  flld  uentanmi  diclto.  propenitqneabL  265 
Demlror  quid  Ulaec  m^  ad  se  arceasi  iAaaerit, 


Digitized  by  Google 


346  PLAVTI  ,IdUt-Uli4 

Quae  ntampmrn  hmti  miwia^  uotuA  wte  hiiiw 

diem, 

Postqnto  air  iibiit  dus.  miror  qoid  aid:. 
NM  lit  perfdiM  fiat^  idMun  9«fd  MHt 

Set  dccum  Pinacium  cius  paemin.  hoc  [sfs]  aide : 
Satin  ut  facete  [aeqae]  itqae  ex  pictura  iatilil?  271 
Ne  late  Mepol  uinom  pdcolo  paaafllnfe 

Saepe  exauclault  fiubmerum  scitisiume. 


FlITACITM.  6BLii8IIIT0. 

PL  Merciritti^  loida  lainfatiM  peiMbtttw^  mttqaatt 

aeqa^  patri 

Soo  nAttttom  lepidam  Attalit^  qaam  ego  nine  meae  mm- 

tklbo  erae«  71S 
itaqae  onastom  pdctns  porto  laetitia  iabdntiaqoe: 
M^ae  Inbel  nisi  gl^Sriose  qufequam  prdloqnf  pro- 

feelo. 

Amo^nitatia  omniam  aeneram  ^t  uenastatum  idfero^ 
Btpiaqae  aoperat  mi  itqne  alnmdat  ptetoa  laelitii  meu. 
None  tfM  potettaa  Adipiteondiat  gldriam  had  An  deeos: 
Frdpera^  Finaciiini,  pedes  horttre,  koneata  dicta 

factia,  381 
Era^que  egenti  subnenl      »      »      «  ♦ 
Quae  mfsera  in  expectdtioae  fEpignomi  adaentus  niriat: 
Proinde  it  deeeft  ntratt  ami!  anmti  [et]  eoplde  <ipeltt 

nunc,  Pfnacinm, 
Ago  at  placet  9  carre  it  labet:  caae  qoAaqoam  flocci 

tteeria:  9ft 
Onbitis  dcpulsa  dd  uia,  tranqafllam  concinni  niam. 
Si     opatabit  b  aianiy  regem  ipaom  prioa  penidrtito. 


Digitized  by  Google 


n  1  X6-36  8  T  I  C  U  V  S.  ^7 

4 

cur* 

rerc? 

Harundinem  fert  i^tfrtuUmque  et  hamuluoi  piacdrionu 
PI.  Set  tindem  ofiM  ietfi4in»t  mm  mihi  tee  sup- 

pttoem  iiqm  [earn]  390 
Oratores  miti€r«  me  ddnaque  ex  auro  6i  quadrigas, 
Q«i  neiiap:  mm  p^dibua  ire  nn^         erfo  lAm  re« 

wvtars 

Ad  me  adiri  et  supplicarl  ^diti^ti  aequom  c^nseo. 
An  uiro  nvgta  e^nieiw  mibflw  ^Mfi  ef  ft  quod  n^e  ado  ¥ 
Tantnm  &  porta  adportd  ko&i  ^  tani  gi^u^iiw  gnnde  HL- 

fero:        .  296 
Vix  ipia  doiniiia  iMMy  sl,«dit,  mtptiio  ab  dip  aAdeat 
j^anc  ultro  hoc^  deportem?  haii  placet  neqve  id  ufarl  of- 

fi^ioju  ;^rliitr«r- 
9l0  fade  uidetnr  mM  Riagio  moo  cdnnenlre  l^c  mlaxUo : 
Adudrsum  ueniat,  dpsecret  ae  ut  nimtio  l^a«  inpdrtiam. 
Secundas  fortimis  decent  [Jbatidia  et]  anpi^rbiae.  300 
Set  tindem  qvom  reedgtto,  qui  pdlif  eat  f^ro  haec  scire  , 

me?  I 
Ndn  eaim  poaiwa  quia  reaortar^  qnii^ioquar,  quin 

ddiaaertem 

Erimque  ex  maerore  i^ximam,  beue  facta  maiorum 

meum 

Kwi^am  atquo  illam  «ugeaiii  inapcnritp  opportund 

bono. 

CoBtundam  £acta  TiltbuU  conteioiiainque  omuia  nun- 

tioa:  305 
Semulque  cursor^m  meditabor  dd  ludos  Olumpios. 
Set  apitiom  hoc  oppidd  breolUt  cnrriculo ;  quam  me 

ptdnltcA. 

Qoidhdc?  occluasam  iiuuam  uideo:  fbo  etpultabo  foris. 

■  ■ 

r 

■ 

Digitized  by  Google 


248 


P  L  A  Y  T  I 


n  1  37—2  5 


Aperite  itque  adproperite,  fomfkciieiiltpateaiit:  re- 
move moram. 
Nimis  haec  res  sine  curd  geritar :  nlde  qu&in  daduin  hie 

aato    polio.  '  310 
Somndne  (^eram  datbf  ^xperiar  fores  in  cubiti  ac  pe- 
des plus  aaleant. 
Nimis  wSkm  lute  fores  emm  ttgisseiit,  ea  cailsaa  nt  ba- 

tereiit  maliim  magnim 
Def6ssas  sum  pnlUndo. 
Hoc  pdstremum  esto  «tf  bis. 
OE.  Ibo  AtqneliinieeoiipelUbo.  315 
Salads  sis.  PI.  Et  tu  salue. 
OB.  Iamt6pts€«lorlii€tii's9 
PI.  Qaamprfdemnon  edfsti? 
OE.  Vndefs?  quidfers?  quid  f^stinasf 
'  PI.  Taa  qndd  nil  referl,     caret.  3S0 
OE.  Qnid  istfc  inest?  PI.  Qnas  in  edds  colnbras. 
OE.  Quid  tarn  iracanda  s  ?  PI.  Si  in  te 
Pndor  idsit)  non  nie  appffloa. 
GE.  Possum  scire  ex  te  uerum? 
PL  Polls;  bddie non cenibis.  335 


PuiLVMBNA.     G£LAfilM¥S.  FlNACITM. 

PH.  Qiiisiiabi  tfptecro  has  frangit  fbriaf  tonehafe 

facts  ?  tun  mi  hostis  nenis  ? 
OE.  SAlue:  tao  arcessitn  bac  aenio.  PH.  Ban  grilia 

foHs  eclHngiif 
GE.  Taos  inclama,  toldelinqaont:  ego  qoid  me  nell^ 

nissebam. 

JUm  me  qnidem  mfser^at  barmn.  PI.  £rgo  anflln 

prdpere  latumst 


Digitized  by  Google 


II  2  6-23  STICHVS.  240 

PH.  Qiiisnaiii  loquitur  hfctampropenos?  G£.  Fma- 

dun.  PH.  VU  k  eat  ?  PL  Respice 
XdmedetrelihqiieegeatettpirMitam^PlifUmen  3S1 
PH.  ¥  maciom.  PI.IstoG  mdiderunt  ndmcn  maior  es  mOii. 
PR  qoidagis?  PL  QiddagtmrdgiUs?  PIL^oddni 
'  rdgiteml  PL  Quid  mecibnst  tibtf 

PH.  Min  fastidis,  propudiose?  eldquere  pr(^ere, 

PinaciniQ* 

PL  Idlie  me  emittere  fg^tur  hoe  qui  MMneiil.  PR  Qui 

retindnt?  PL  Rogas?  335 
dmnia  membn  14i^do  milii  tenet  PH.  Linguim 

quldem 

Sdt  scio  tibi  ndu  tenere.  PL  Jta  cderi  curri€uld  fu! 
Prdpere  a  portu  lioiidris  caum  tut.  PH.  ^cquid  ad- 

pMirtAiboidf 

PL  Mimio  adporto  multo  tanto  plus  quam  apera«.  PH. 

Silua  turn. 

PL  it  ego  perii,  quof  meduUaai  Itaiitudo  p^rbiUt.  540 
G£.  Quid  egO)  quoi  miaerd  medullam  u^tris  percepit 

ftmeaf 

PH.  l^quemconuenistif  PL  Mnltot.  PH.  itulrum 

ecquem?  PL  Plurumoa: 

Ydrum  ex  multla  n^quioreiii  niUlum  qum.  Ide  est. 

PH.  Qudmodof 

6£.  I4m  dudum  ego  istunc  [a^grej  patior  dicere 

iaiuflt^  milii. 

Pra^terhae  al  me  fiuitaaala . .  PL  £depoL  easmi^ 

male.  345 
Q£.  Xnimum  indueam  ut  [ni]  iatuc  uernm  te  docutnm 

eaae  irbitrer. 

PL  Bfunditias  uolo  fieri:  ecferte  hue  acdpaa  aemulque 

hair^diiiem, 

r 

Digitized  by  Google 


350  PLAYTI  na2«-4i 

openia  ovvm  avteeoiwi  iiMbih  el  tcKtiimm 

fnprobun 

Dcicita^ue  earani  ^nuaift  telu.  €l£.  Miteri  algelmit 

PI.  Qu(d?  UIos  itideiiuie  ^sse  censes  qud&i  te  cam  ueste 

uoica?  3oO 
Gi^illMicq^.  GB^CUfiw.  PL  Ike egomel,  t& 

hoc  conuorre.  GE.  Ecfecero. 
PI.  Ecqiiis  lioe  ecfert  n^ssiternam  cum  QE. 

Pdpuli  tamen  aediUtatem  hie  quidem  gerit.  PI.  Age 

tudcias 

.  T^rge  kmnuii,  eowfifge  ante  atiia.  CtBl  Ficitm. 

PI.  Factum  opurtnit. 
^go  hinc  araneis  de  foribns  deiciani  et  de  pdriete.  355 
GE*.  :^depttl  rem  negdMoiam.  PH.  Qmid  all  nU  ettim 

scio : 

Nisi  forle  hoi^iUa  wktori  sunt  ,  PL  (Yoal  leetoa 

aMmlle. 

GE.  Principium  placet  de  lectis.  PL  XUilignaca^- 

dite: 

Alii  fiada  d^pvrgate^  qiida  piacat'or  ittalit : 

P^rnam  et  glaudium  [alii]  deicite.   GE.  H^rcle  homo 

hie  uimiiim  sapiL  360 
PH.  Ndn  ecaator,  At  ego  opiMr,  adiit  morte 

geris. 

PL  immo  rea  omnia  relicUa  hibeo  prae  qaod  iA  iidia. 
PH.  Turn  tn  igllar ,  qua  caAaaa  mtaaua  ^a  ad  portn, 

id  expedi. 

PL  Dicam.  poatqium  m6  miaaiatiadpdrtimicamlad 

aemnl, 

Cdmmodam  radidaas  sese  &6l  superabat  cx  mari  365 


Digitized  by  Google 


II  2  42-63 


S  T  I  C  H  V  S. 


851 


Dum  pmonltr  ptfrtitort%  toqute  anfa  lUaeiil 

Aiia,  [ae]  negiiit  veiiitte,  cdnspicatus  sum  interim 
C^rcarum,  quo  ego  me  maioreai  m&a  iiidiia«  e^iuea* 
in  porlam  mni6  ieeimdo,  nH»  paaao  p^raenlt 
AUuM  alinm  p^r€i»itw«r:  ^qvdiast  naob?  quid  ue- 

mv  m 

interim  fl^pigBMiAfli  cdBtpleio  ttek.niniiii  H  wr- 

ndm  Stichom. 
PH.  lUmj  quid?  ffipigaoBnim  dlocnta'a?  G£.  Toimi 

iriraa  et  niMm  Mcam. 
PI.  Vdnit,  inqnam.  PH.  Tdne  eum  [ipsua]  fpsum  oi- 

disti?  PI.  Lubeua. 
6E,  Hdrde  nero  cAplam  tcopaa  itqne  hoc  connorrim 

lubens. 

Pi.  Argentiqoe  aurique  aduexit  nfmiumi  G&  iVimis 

fact6mbene.  376 

PL  Ldnam  pnrpurimqae  mnltadi.    OE.  Htfni,  qui 

nentrem  u^stlam. 

PL  LMm  ebvratdi^  anratoi.  Q&  iidenbabo  rdgie. 

PL  Ti^m  Babulonica  p^rSstromala,  conchAIIata  tap^tla 

Aduexit  6£.  Nimiilm  bonae  rei:  hercle  rem  gestdm 

bCS6*« 

PL  Pdste,  nt  occepf  narrare,  ffdkfnaa  tibfciiias  880 
Sjlmbucas  adu^xit  aecum  fdrma  eximia.  G£.  £ugepae. 
Qntodo  adbibero,  adlAdlabo:  t&m  ram  ridlcnllaaa- 

mva. 

PL  Pdste  augaenia  muliigenerum  m^U«  G£.  Non 

nendd  logos: 

Um  [ego]  non  fketo  ailctionem:  ml  dptigit  her^taa. 
M^leuoli  perquisitores  aiictionum  pdrierint  385 
H^colei)  deeunam  ine  adametam  Ubi  qnim  noni  gr<* 

tulor. 


Digitized  by  Google 


252  PLAYTI  u2  63-76 

[Sp^sJ  eat  tandem  aliqndndo  inportnnam  ^zigere  ex 

{ttter4  famem], 
PL  PiMe  wtem  adnexit  parasilM  s^ciim  •  •  GB.  Hei, 

peril  miser. 

PL  BidicnliMiiim^  6£.  Keaorram  herde  bie  q«od 

eonuorrf  modo. 
V^nales  logf  sunt  iUi  quus  negabam  aeudere.  390 
tlicet:  iam  meo  malost  qaod  mileaolentes  gaiideaiit 
HArcnles,  qui  di^iui'Ma,  -tane  discecrfBtiiitfa  bene. 
PIL  Yidistin  uirum  sororis  ramphilam?  PL  Nod. 

PH.  NdiLadettf 
PL  immo  uenisse  earn  timita  liAant  illi:  ego  hoc 

citos 

Pra^cmrriy  ut  nibitlareiiL  ndntiiim  ex0pftibileiiL  396 
PEL  i  intro,  Pinftcidm,  liibe>  famdloft  ritm  dtainim  Bii 

adparent. 

Bdne  vale.  6£.  Yin  ^inintreni?  PH.  Sit  aerao- 

'  ram  habetf  domL 

GE.  Enimuero,  Geidsime,  opinor  prdaenlstifattile, 
Si  aeqne  ffle  ad^  aeqne  hie  qui  n^nit  qnteqium  a&b- 

aenit. 

ibo  intro  ad  librds  et  diacam  d^  dictis  melidribus:  400 

Nim  ai  iUoa  hearfa^  expello,  ego  ikddi  phaiamiBe. 


Digitized  by  Google 


m  1  1-24  '         S  T  I  C  H  V  S.  253 


Ki  *>'"  ill  '  ' '  ' 

EP.  Qnom  bene  re  gesta  sdliros  conaortdr  domam, 

NeptuDQ  gratia  Mbeo  ct  tempefiUtibiui: 

Sem41Merciirio,  qa(  me  In  mercfantfnlb 

Innft  lacrisqne  quadruplicaait  r^m  meam.  405 

Olim  qmu  abiens  idfeci  aegf inu^Bia, 

Bob  n^ilc  laetantis  idnentn  facUm  meo. 

Nam  iam  Antiphonem  cdnneni-adfin^m  meom 

Camqne  eo  reneni  ex  inimicilialn  gritiam. 

VIdtf te  qnaeao  quid  potest  pecAnIa*  410 

Quoniam  redisse  b^ne  re  gesta  me  uidet 

Magniaqne  adportanisae  dlnitUa  domani, 

Sine  idnoeatia  ibidem  in  cercoro,  atega, 

In  amicitiam  atqae  in  gratiam  eonndrtimna. 

£t  if  litf  die  aput  me  c^at  et  lirat^r  meat.  416 

N«n  herl  4mbo  In  nno  pdrtv  fnlmtii :  a^t  awa 

Hodi^  solutast  nduis  aliquant^  prius. 

Age  abduce  baace  Intro  qirfa  mecmn  addmiyStiche. 

ST.  Ere,  af  ego  taceam  ted  loqnar,  scio  sefre  te 

Qaam  multas  tecum  nuaeriag  f  mnlcduerim :  420 

Nunc  hdne  diem  nnmii  ex  flUa  mnltla  mlaerila 

Yolo  mi  eleutheria  lam  igere  adnenlent^m  domum. 

£P.  Et  ius  et  aeqnom  ptiatnlaa:  somds,  Stiche^ 

Tibihdncdito:  tenflmoror.  aUqndlabet 

Cadiim  tibi  ueteris  mni  propind.  ST.  Papae,  425 


PLAVTI  III12o-4i 

Dacam  hddi^  imicajii.  £F.  \6l  decern,  dum  d^  tao. 
ST.  Qvodhoc  •   •  *  •  ¥  EP.  Qdd  •  •  .  •  t 

ST.  Ad  cenam  ibo    •  •   

ISic  hoc  placet  

EP.  Vbioteishodlef  ST«  Sichmcnlioiiemiiisttti: 
Amicam  e^o  hahco  St^phaninmhinc  ex  prdxumo,  4Sl 
T«i  fritris  auciliim:  eo  coadicam:  sdmbulmi 
Ad  e^nam  ad  elns  cona^rniMii  Sagaiinim  feram. 
Ead^mst  amlca  ambdbus:  rinalds  snmns. 
EP.  Age  abduce  baa  (nanc  'ianj  iAlr».  himc  tibi 

dedddiM.  435 
ST.  Me  in  culpa  habeto,  nisi  probe  excrucidaero. 
lam  herde        fer  Imtam  iad  UMoan.  Iraisibd 

mem, 

Mi  banc  occapatnm  ndctem:  eadem  sumbttlaiii 

Dabo  dt  iibeb*  ed  SdgttiiinMi  eeiite  eiiqvL 

Ant  dgomet  ibo  atqiie  d^Mbe  eptdnbim*  440 

SagariM     •      •      .  . 

Sera  •  namnieae 

Advora  cMhi  nerberlligi  •  •  - 

Dar  .  ut . . .  m  uerberabuEdwi  adducam  dommn 

Parita  He  f aekaa  vi       {aei]  <gooaet  wd  noror . 

Atque  fd  ne  mu  ndrderiiii,  honineft  adMnlee  446 

Potdre  amare  atqae  id  cenam  condfoere : 

UeellideAMieaiaJidUt.  Mt4|imi«dglla, 

Potiiis  quam  iTOenftfrniaaldiaiii,  eat^ttan  hie  ditiom 

Aliut  poatknm  ndairanim  banmce  ^ddfaim :  450 

[Poattoan  f mtaB        vtontir  eedlwn  J 

Ea  ibo  dpsonatam  atqne  eadem  referani'QfMdllloin: 

Per  hdrtam  utroqite  edMMal4ia  cdBtiHet  452 

lie  iiic  aeouABm  ttde»  ne^egbluuafilteeitfdkBi. 


Digitized  by  Googl 


lU  3 


S  T  I  C  H  V  S. 


255 


GbLASIMVS.     f  £PiG.\OaiTS. 

GE.  Lfbrds  inspe\i:  t;im  confido  qnim  polls 
.    Me  meam  iSptentarom  r^gem  ri^culi's  logis.  455 
Niisc  tetenriMe  Mniie  a  poHtt  adv^Mrit, 
Vt  enm  dduenientem  meis  dictis  del^uiam. 
KP.  Hie  quidem  Gelasimus  est  parasilus  qui  neiiit, 
OE.  Aiupfdo  [hercle]  hodie  [ego]  dptumo  ezinl 

foras. 

Qnoih  str^najiBi]  opscaeuiuit,  specUium  lioc  miliiat, 
Bfnrtflla  naweiti  [ut]  ^pstullt  prael^  pedei.    •  461 
Nam  nt  rtla  nitam  rapper  it  hod{6  sibi, 
Ilto  nte  apero  iieluriun,  augmiiim  ic  facil. 
t  Epignrania  life  quUeiaat  qtf  iital:  ibo  atqie  id- 

loqnar. 

[0]  t  £p|gMffle)  Qt  ego  nunc  te  ooiiapicid  lobena: 
Vt  pra<  laetitia  lietwae  proiolMiil  miM.  466 
Valui&tinc  nsqne?  EP.  Sustentatomst  s^dulo. 
6£.  Propino  iiU  aaMlem  pienis  fWdoibaa. 
EP.  BMeitqneniieeAcia*  di  detft  fvtiiif  Mlk. 

©E.  470 
£P.  Cenem  Oil  apiil  le'l  G£.  Qwiiiiam  aalaoa  id- 

imia. 

EP.  Locdtast  opera  mioc  quidem :  tarn  grdtfaat. 
GE.  Prandtie.  Ef.QetiMmft.  CHS^Sfeibee^liiqiiam. 

B^.  IM^Mawi. 
6E.  Lnb^nie  me  hetAe  f&eies.  Wf.  Idem  ego  istiic 

iriet 

Quando  liaitti  IMM^,  ffet  QB.  BteM  'ergo  4flaua 

iSHL  475 
£P.  NonedepolpMant.  OB.  ^iaefdipraiutfef  c^n- 

seas: 


256  FLA  VTI  m  3  3»-48 


Nescio  qald  f  nero  hibeo  In  nrando.  EP.  t  modo : 
Aliiim  conuiaam  qua^rito  tibi  In  Iiimc  diem. 

Qiiiii  1A  promittisf  £F.  Nfingmer,  li  pdi- 

fliem. 

GE.  Vnum  quidem  hercle  c^rtepromiUdtiii:  480 
LuMm  acdpiain  c&rto^  ti  proateerii. 

EP.  Valeils.  GE.  Certnmnest?  EP.  C^rtam:  ce- 

nabo  domi. 

6B.  Sic  qiubiiam  nil  procMt,  (igitnrj  Adiero 

Ap^rtiore  magis  uia  ac  plan^  loqnar. 
Qaandd  qaidem  tate  ad      non  uis  promiltere,  485 
Yiu  id  t€  ad  cenam  u^niim?  £P.  Si  fwmlif  udlni: 
Vemm  h(c  aput  me  c^nant  alieni  noaem. 
GE.  Uau  postulo  equidem  in  Idcto  med  adcumbere: 
Scis  td  med  esse  [mram]  ^mi  sapselU  niruit. 
EP.  At  ill  dratarcs  pdpuli  sunt,  summi  uirl:  490 
Ambrdcia  aeniimiliuc  legati  puplice. 
GB«  Brgo  dntores  pdpuli  sumnaUs  niri 
Snroini  idcubent,  ego  fnfamatis  Infnmus. 
EP.  Haut  a^qaomst  te  inter  dratores  icdpL 
GJB.  Bquidem  Mrde  orator  sdm  9  set  proecdft  pa- 
rum,  496 
EP.  Cras  d^  reliquiis  nds  nolo,  mullum  uale* 
GE.  Perii  h<rde  nero  pUne^  nihil  obndxie. 
Vnd  Gelasimo  mfniis  est  qnam  dndiim  fuit. 
CertumstmnsteUae  pdaUiac  numqaam  cr^ere: 
NamfMArttMremndllamnoidMstiam.  M 
Quaenc  eapse  deciens  fn  die  mntat  locum, 
llism  auspicaui  ego  in  re  cipitali  mea  1 
Certdmst  amleds  edmoeare,  nt  ednsidim 
Qua  l^ge  none  med  ^snrire  opdrteat , 


Digitized  by  Google 


im  1 1—16 


S  T  I  C  II  V  S 


AGTVS  HII. 

AnTIFHO.     FaMPHILVS.  fEPlGAOMVS. 

AN.  ita  me  di  bene  anient  measque  mfhi  seruassint  fi'lias, 
Vt  miM  OAlup  eat  quia  uob  uideo^  PiLmptule  ,  in  palriim 

domiim  606 
B^ne  re  gesta  r^diisse  ambos^  temet  et  fratr^m  tuum. 
FA.  Sitis  ap»  te  acdpiiiii,  nisi  uideam  mihi  te  amicum 

esse,  Antipho: 
Nunc,  quia  te  mihi  amicum  experior  6sse ,  credetur  tibi. 
AN*  V^mego  te  ad  me  ad  cdnam,  frater  tuns  ni  duua- 

aAmrihl  510 
Te  aput  &e  ceuaturam  esse  hodie ,  qudm  me  ad  se  ad  ce- 

ndm  aocat 

^t  magis  par  faerit  membis  dire  cenam  adueni^tibni, 

Qn^m  ad  Qlum  promitterem,  nisi  ndllem  ei  aduorsirier. 
Nunc  me  gratiam  4ps  te  inire  u^rbia  nil  desidero : 
Craa  aput  me  erttia  ^t  tn  et  ille  edm  noatrli  nzdribas.  515 
PA.  At  aput  me  per^ndie :  nam  ille  heri  me  lam  uoci- 
'  uerat 
in  Irane  diem,  aettttlneteeun  pidfieataasmn,  Intiplio 9 
AN.  Quinda  ita  rem  gessfstis,  ut  uos  u^Ue  amicosque 

4ddecety 

PiK  comiierdttmqaeat  nobis  m^eom.  hac&dto  ut  cd- 

gites: 

Yt  qnoiqne  homini  r^  parataat,  p&inde  amicis  utitor : 
(Si  ret  llnnatt,  ftidem]  firm!  amlel  aunt  i  at  r^s  labat,  521 

Plavtvs  IL  •  17 


Digitized  by  Google 


io^  FI.AVX1         mi  i7-a& 

lUden  imlci  c^nkbatcniil      amicos  (naenit 

KIV  lihn  ri  (loo.  nimidst uoIapUs,    din  afiierfs  doiiio, 
Damiutt  ttbi  redieris^  si  tibi  nulla  aegriiudo  ammo  6b 

vlamat, 

^uiu  ita  me  apsente  familiapem  rem  uxor  curauft  meam: 
Omnium  me  exilem  dtque  inanem  f^cit  aegritiidinum. 
Sii  eceum  fratrem  PAmpUlum  [meum]:  incddit  earn  so- 

cero  suo. 

PA«  <^idagiter,lmi]t£pignome  *f  £P.  Quidta?  quam 

dodum  ift  pofftte  wnia  t 

PA»  Uau  loiigi!*sume.  KP.  Fostilla  idm  ijstest  tiant^oil- 

Uatibi*/ 

AN*  Migli  qntM  MTt  qva  anbo  Mk  whO.  JBP.  FMa 

ut  alias  res  soles.  530 
Ilddtene  exonerimua  uauem)  fritcr  V  PA.Clemeiiter  uolo: 
Nda  potitM  onerdmna  noamet  «f  dasatiu  ttoluptitibua. 
Qudm  mox  coctast  c^na?  inpransus  vf^o  sum.  £P.  Abi 

ia^o  ad  me  el  laua. 
FA.  Deos  aalulatimi  tlqne  uxorem  mddo  intro  devorldr 

domoin. 

[Hade  si  ita  ut  uold  eoafexo,  cdntinuo  ad  ta  trdnaeo. J  935 
BP.  ApuCnoaeceinAmfeatisatcdmaorareiixdrtiia, 

PA.  6ptumest:  iam  istuc  moral  mfnus  erit.  EP.  lain 

ego  aput  te  ' 

AN.  PHoaquam  abis,  praesdnte  ted  huic  dpologum  agere 

uni^m  uolo. 

EP.  M^ume.  AN.  Fuit  dlbn,  quaai  fMuie)  4g0  anm^ 

aenex.  eiflliae 
Duae  erant,  quasi  nunc  meae  sunt,  eae  erant  duobus 

Buptae  firdtribua,  MO 
<{atfiai  nnne  meae  aunt  iidUa.  PA.  Mirer  quo  f  uaaawi  art 

dpologua. 


Digitized  by  Google 


UU 1  S6-d&         S  T  I  C  H  V  S.  359 


AN.  £rat  niBori  flU  4dd««o#iia  [^iMtalttuc  tiU]  tibkiM: 
PAvgre  ftdaratrtti  qami  nmusitsu  a^iflfecrrtcael^ 

Qoiti  efp  nne  aniiL  FA.         ponroi  pnrftenfi  Uc 

AN.  Deinde  senex  illc  flli  dixit,  quoitts  erat  tihfciiia)  atik5 
Qudai  ego  nuiic  iibi  dko . «  FA.  Anicalto  mt^ ue  inlmum 

ainmrto  iMdo.  ' 
Ai\.  ^Ego  iibi  meam  ffliam  bene  c|ttkuni  cubitar^s  dedi: 
Nunc  mihi  reddi  ego  i^qMSi  esse  apt  te  qn/ciim  cubitem 

^A,  Quia  iatiic  dicilf  An  Ule  quasi  tu?  AN.  Qaiai  ego 

Moe  died  tibL 
^inmio  dM  dahiK*  taqjOt  fBp  ftdiiUacat        a<  piK 

mnist:  5^0 
£1;  ai  dnanmi  pa^lebit'^  Oiqdit  ^^addenlur  daae.^ 
PA.  42!Bblatec9  quaeaof  as ilfe  quad  ego ?  AN. 

qvasi  tu.  [turn]  senex 
file  fwl  egtt  ^af  «iaP  iBfail  ^qoAttnor  aaii^  da^ 
lUm  qMtm  herda  q«dd  elint  cddaa,  mmm  «e  flMtmn- 

c^nt  cibum.^ 

PA.  VidftUeelpai^flaiaaeillteMMii^  qiii[id}dii 

Qadm  file  flH  qui  pdlHeetttr  earn  efbuin  popdaeerft  556 
AN.  Videlicet  iiequ^  faisse  iUttm  ddoleaoeateiii,  qui 

ffieo, 

Vbi  ille  poacit,  d^negarit  dire  ae  grunni  IrflfaL 
H^cle  qai  aequou  poalulabat  aenex,  qnando  quidem 

ffliae 

[Quim]  ille  dederat  ddtem  accipere  [eum  uoluitj  pro 

tibidna.  560 

t 

PA.  lUrde  iUe  qddem  e^iio  adoleaceaa  ddete  Miaatua 

i 

bigitized  by  Google 


260  P  L  A  V  T  1  .  mi  66-78 

Qsl  sent  illi  ediicfriiiiiim'dire  dotttam  ndivit  ^  • 

AN.  Sinex qutdcnn  nolnft,  iri  pusset,  (ndipisci  de  cibo: 

Qnfa  nequit,  qua  l^ge  licuit  ueiie  dixit  fieri. 

''Fiat''  ilie  iaqxtt  adnkaceHs..-  'tteb  brafgne^  inqvft 

henex,  565 
^Habeon  rem  pftctam?'  (Dqnit.  ^^faciam  iU''  inqiiit  ''at 

fieri  Qoks.'^ 

Sit  ego  ifco  Intro  et  grdtnlabor  udstrum  aduentam  frliis. 
Pdste  ibo  lantam  in  pueliun:  ihi  foa^ba  lenectutem 

meaai: 

Ptfste  iiM  lanero,  dtioana  nds  opperiar  ddcubans. 
FA.  Griphicom  mortalem  Xntiphonem:  ut  ipriogom 

f«citfabr€.  '  570 

Atkm  mme  seel^sfvi  aesedficlt  pro  adnlescentulo. 
IMbitur  liomini  arnica,  noi^  qua^  inlecto  occenl^tse* 

"  '  nem: 

Nimqne  edepol  altM;  qiddem  illi  qai4  arnica  opus  sit 

n^cio. 

Sit  quid  agit  paraaitos  nogler  Oaadmitt  *  eOim  mlet  f 
lap.  Vidi  edepol  hominem  liau  perdudum.  PA  Quid 

agit?  EP.  Quodfamelicus. 
PA.  Qnin  nocatli  h«mlBtBi  [id  te]  ad  eenam  ¥  fip.  N^. 

quid  adneniens  perderem.  576 
Atque  eccnm  tibi  liipnm  in  sermone:  pra^Mna  eaanii^ 

adeat. 

PA.  LidifiAemnr  Mminen.  EP.  Capti  cdnaili  memo- 
ry mones. 


Digitized  by  Googl 


una  1-14  S  T  I  C  H  V  S.  261 

GbIiASIMTS.     PaMPHILVS.  fEpiGNOSlYS, 
'    •   ♦  ,  =♦!       .  *        ♦        ♦  ♦ 

S^t  ita  Qt  occepi  narrare  ndbis :  quom  liic  nou  adfui, 
G^ak  tniicis  delibmui  Um  et  emu  cognatis  mds.  580 
fto  mi  anctorea  fmre,  Qt-egomet  me  htfdle  ingolar^m 

fame. 

Sit  iddeone  eg«  P^mphiiBm  cam  £r4tr^  f^p^omo? 

dique  ii  est 

Adgrediarhominem.  [d]  speratePdmphile,  o  [salus]  mea, 
6  mea  iiita,  o  m^a  uola^s^  sdlm.  salaom  gaiideo 
P^regre  te  lii'paiMim  redisaia.  aflne.  PA.  Satane^ 

lasime.  585 
GBL  Viluialiii^keMf.  BJL  SOatentauia^dolo.  G£.  £de^ 

pel  gai&deo. 

^depol  ne  ego  nunc  milii  modiom  mille  esse  argenti 

wlim. 

EP..  Qpdd  60  tIM  opual^Y  «B.  HAiie  herele  ad  cenam  vi 

uocem,  te  ndn  nocem. 
SP.  idmraam  te  Dibulare.  QE.  WAt  quidem  <^amboa 

.  ik-nocem* 

.  •  eqaidem   ic  ue  uostrae  uitassem 

dom.  590 
N.me8....«,.]|i  .a.  nihil  eat  atqne  hoc 

scit  .  a  . 

EP.  Edepol  te  nocte  lobenter  9  si  snperfi&tlociui* 
OS.  Quia  Iw  atans  opstrdaaero  aliqnid  atr&ine,  BP. 

Immo  unum  hdc  potest . . 
6E.  Quid?  KP.  Vbi  nonnkue  ibierint,  tamnt  n^aa. 

QB.  Enax,  dttatae. 


Digitized  by  Google 


262  P  L  A  V  T  I  iui  2  15^ 

s 


EP.  Viva  Uatnniy  nt^'^     cenam  iieo,  GE.  Di  te  p^- 

diiiiit.  595 
Quid  ais,  Pampliile?  PA.  Ad  cenam  [hodie]  hercle  alio 

promissi  foras. 
OB.  Qnffl^  fora?  PA.  Forts  h^rde  nero.  GE..  Qui 

malnm  tibi  lasso  lubet 
Foris  cewe?  PA.  Vtrtim  ta  censes?  G£.  lubedomi 

cental  coqvl 

Xtque  ad  illnm  renuntiari.  PA.  Solus  cenabo  domi  ? 
G£.  Men  enim  soliu :  m6  uocato*.  FA.  At  flle  ne  sos- 

c^seat,  600 
Mea  qui  caussa  sumptum  fecit.  6£.  Ficile  excnssari 

p(»4esl. 

MiM  nodo  aiiscaUi:  doml  cMam  ttbe  cofvi.  SP.  Son 

quidem 

Ficiet  anciore,  hddie  nt  fllmn  d^cq^.  GJC*  Noa  ta 

lifticabh? 

Nisi  me  non  perspicere  censes  quid  agas.  caue  sista 

tfU: 

Nam  flBc  homo  taam  herMHatem  iiibUil^  eaantl^Ia- 

pnst.  606 
Ntfn  ta  ads  qaamde  Adiictentnr  hdminca  nocta  He  dt 

viaf 

PA.  Tanto  plnris  qui  defendant  ire  adnorsum  iusseipo. 
EP.  Ndn  it,  quia  tanto  dpere  aaades  ni  [ad  me]  hitat 

6B.  Idhedorai 
Miiii  tibique  tiiaeque  uxori  c^leriter  cenam  coqal. 
Si  h^rde  faxis,  ndn  opinor  dices  deceptiha  fore.  610 
PA.  P^rhanctlM  cenam  fnemato,  G^stae^  esse  hodM 

licet. 

G£.  fbfsne  ad cenim foras?  PA.  Apnt fritrem ceno in 

prtfximio. 


« 


Digitized  by  Google 


nil  2  33^49         STI€IIVS.  363 

G£.  Certuomeat?  FA.  Certum.  GE.  Edepol  te  liodie 

l^de  percvsaun  ueUnu 
PA,  Ndn  metito:  per  hdiiw  traibo,  ndn  prodibo  in* 

puplkam. 

£P.  Qiildai8,Gel«nme?  6E.  6ratorestadecififi;  h«- 

  \» 

SP.  Xua  pul  refert.  GE.  Enimaero  si  luea  refert,  opera 

uteffe: 

Pdsce. .  EP.  Siiop«l  tibl  #pOi0r  ettam  mi  locam  [etie] 

-  cdnapicor, 

Vbiadcabea,  PA*  SwdlMiwidiimcdiiieo.  QE.  Olax 

dppidi. 

BP.  Si  irte  poieria  idcnbare*  GE.  V^l  inter  ouMt 

{drreoa: 

Tintillnm  loci  iibi  catellns  ciibet,  id  satis  erft  mihi.  620 
EP.  Exorabo  aliqad  modo:  ueni.  GE.  Hucine?  EP. 

Iinmo  In  cireerem. 
IN  dm  hie  (jaideni  genium  meliorcm  tumn  non  facies.  ea> 

maS|  ta. 

PA.  Deo8  aalntabd  modo:  poate  ad  td  continao  trdnseo. 

GE.  Qaid  igitur?  EP.  Dixi  ^qnidem  in  carcerem  fres. 

GE.  Qain  si  iiisseris, 
Eo  quoqne  ibo.  EP.  Di  inmortales,  hie  qoidem  pol  sum- 

mam  in  crucem  625 
Cdna  aut  prandid  perduci  pdtis.   GE.  Ita  ingenium, 

menmat: 

Quicumuis  depiigno  multo  facilius  quam  cum  fcinic. 

Ndoi  ego :  apnt  me  siih  spectatast  miiu  iam  taa  ista 

f AciUtaa 

♦        *        ♦        ♦        *        ♦        ♦  ♦ 

Dum  parasitos  mihi  atque  fratri  fuiati,  rem  confirdgi- 

mna.  630 


Digitized  by  Google 


204  P  L  A  V  T  I  mi  3  50-57 

Nunc  cgu  nolo  mi  ex  Gcksimo  fieri  to  Catagdlasimum. 
G£.  linme  abiA  ta?  [abit  profecta.]  nunc  consilio  sino 

[Aiiibo  abieriiBt:]  uidc^  Gelasime,  quid  captnru's  cdnsili. 
j^gone?  tune,  mflilnel  tiblne.  nfden at innanitt grt- 

uis?  636 
Yfden  benignitdtes  hominum  atp^riereetprothumuie? 
YIden  rUicnlog  nfliili  fieri  atqne  ifMB  parasilirler  9 

Numquam  edepol  me  uiaom  quisquam  in  diem  prospiciet 

cr^tinom: 

« 

Ntoi  mlhi  lam  tntiia  ptf  done  lAncea  onerabd  gnhm 

N^qne  ego  hoc  comnittam  ut  mc  esse  homines  m<^rtaom 

dic^t  lame.  640 


Digitized  by  Go 


V  1  i-*2.U  S  T  I  C  H  V  S. 


.  ACIVS  V. 

.        S  T  I  C  H  V  B. 

More  hoc  fit  atque  stiilte  mea  sententia, 
Si  queiii  iMSmiuem  expectant  eum  solent  prouissere: 
nid  qui  canasa  herde  cUu  iiihild  nenit 
Idem  ego  nunc  facie,  qmprouissu  Sagarinum: 
Qui  nfhilo  citius  ueniet  tamen  hac  grdtia.  646 
Itm  herde  ^go  decumbam  atfliu^  ai  ille  bna  ndn 

nenit. 

Cadum  modo  hinc  a  me  hue  cum  uino  trdnsferam: 
Poatfdea  adcnmbaiD.  quAai  ntx  tabesdi  ^diea. 


Saga&ints.  Stichts. 

SA.  Sala^te  Athenae^  quad  nntricea  Graddae: 
Brflla  patrta,  [a£[iie:  ui]  te  aided  lubens.  650 
Set  amfca  mea  et  conserua  quid  agat  Stephanium, 
Cllr<&atiitiiideam.  i^StichomandAaeram 
SdAtmi  [ei]  vt  nimtiiret  atque  ei  dfoeret 
Me  hodi^  uenturum,  ut  cenam  coqueret  tdmperi.  . 
Set  Stidiiia  eat  hie  qaidem.  ST.  FddttI,  ere,  fa- 

edttas,  655 
Qvom  hoc  donaaisti  ddno  tumn  aerudm  Stidiam« 
Pro  di  inmortdea,  qadt  ego  vdiq^taMa  fero^ 
Quo!  Hsif ones,  qndt  locos,  quot  idda 
Saltdtiones  blanditias  prothumias. 


1 


P  L  A  V  T I  T  a  IM  1 


SA.  SlicUe,  f^uidiitV  ST.  Euge,  Sagarine,  lepi- 

Vet6  comitiiiiii  Dfonnamn  ndhlqiie  6t  tibi. 

Namque  <fdepol  cena  coctast:  locus  liber  datust 
Mihique  et  tibi  aput  uos.  nam  apat  noa  eat  gob- 

Qdiiiun: 

Ibi  udster  cenat  cum  uxore  adeo  et  Xntiplio : 
Ibidem  ^riia  eat  uoater,  lioc  mibi  doao  datamst.  665 
SA.  Qddf  admniaatin?  ST.  Vdm  [herde  ego 

died  tibi. 

SA.  Quia  Igitar  hoc  doB&uit?]  ^T.  Quid  id  ad  U 

dtlfaelf 

Volo  eluaraus  hddic  peregrina  dmnia. 
(Reiinqae:  Athenaa  nunc  colamna:  aeqaereme.] 
Troin  t&  Icaare  prcipera.  8A.  Lftiitu  warn.  ST. 

Optiune:  670 
Sequere  ^rgo  ha^;  meintro^  [Sdgarine.]  SA«  Ego 

aerd  aeqQor. 
'  [Pol  mi  liocj  domum  redciinti  principium  placet: 
Bona  sca^ua  atrenaqne  db  idam  occessit  miliL 


SVBPHANITW. 

Mlrdmutdefi  nteini  uoatniuB  nolo,  apeolatdrcf^ 

(^uld  ego  lunc  (|[uae  ill!  habito  [liuc]  exeaiii:  ftciam 

uoa  certiorea.  679 

Domo  dddom  liae  arceaof ta  aiim.  [mm]  qudniaiBiimh 

tiatumst 

Istirum  ueatorda  niros,  ibi  f ^tinamiw  dmnea: 
Lectfa«ilenianiiB  ati&diiimva  amiidftfiaqiMe  adpaitodit. 

Inter  illut  tarn  negdtium  mcis  curaiii  amicis 

Sticho  ct  couaerao  hilgarinomeo  c^a  co^la  at  diaet 


Digitized  by  Google 


V  S  8-4  SI 


S  T  I  G  H  Y  S. 


207 


Stlchus  (ipsonatofit;  Getcrum  idcaranda  [aliumj  ad- 

legini.  681 
Nunc  fbo  bine  et  tttte^  m^oe  €«rtt«  Idt  juiMKnlts. 


Saga&ints.    Stichvs,  (Tibigbn.) 

SA.  Agile  iteforas:  feriepompam,  StfchC)  tepraeficM 

cado. 

i^mminodif  tenpMf^  certanwi  nMnnn  hodie  eraiifaiiitt. 

ita  me  di  ament ,  l^pide  accipimur ,  quom  hue  reclpimur 

in  loco,  685 
Qaf  pf  aetertaty  crfirfiaatom  tmUo  uociri  ST.  CUnneHlt, 

Diim  quidem  hercle  cum  suo  quisque  u^niat  aino :  nam 

iiinc  qoidem 

HiSdie  poUvctAn  prieter  lute  lun  dtbltw  a^ndid. 

Ndsmet  inter  nds  minitrenius  m(Snotropi.  &A.  Hoc  con- 

Pro  tfpibvi  noatrb  ■Atb  coBmodoIuil  nddbuftteltt 

ficulis  690 
Oleac  trubUd  lEpiUo  cdnmiAoto  criuiUilo* 
ST.  Sitiiist  neno  honbif  modeste  £loere  Buniptiim  qoim 

dmplitcr. 

Saom  quemque  deeet:  quibiis  dinitiae  domi  aunt^  aca- 

phiia  cAnttiaria 
Bdtiacis  bibiint:  nos  nojjtro  Sdmiulo  pot^rio 
ISi  Bime]  blUaaia,  linen  ecficimaa  pro  dpibiia  noatra 

mo^nla.  695 
SA.,S^I  arnica  mea  et  i4a  dam  comit  dumque  ae  exornat| 

Bda  nolo 

Lddere  Intw  n Ai«  atrafteguiit^ftLelohiilccoiiiifiilo. 

ST.  Nimiam  lepide  in  mentcm  uenlt.  SA.  Fdliusne  in 

ai^dlio 


S86  PLAVTI  V4S»-3S 

Oiniee  icdpimnr  qadmde  in  leetis  ?  ST«  TUe  eaSm 

gifi  est  dulcius. 
8A.  ¥teriiiiii€«m«traMUciiii^      ST«  iibitaaae 

■tiperior.  TOO 
Axqat  adeo  ut  ta  scire  possis,  pdcio  ego  tecmn 

dinido: 

Vide,  vtramtibiliiliMetfMniiviiccipere,  capeprovfai- 

<  ciam. 
&Jk.  ^d  iatne  eit  prooindae  («iileiii]1  ST.  YMb 

f ontiiie  an  LIbero 

inperimn  te  inhib^re  mania  ^  SA.  Nfmio  liqoido  Lfbero. 
S^inter&n,  atraMge  neater,  qntfrhieceaiatciittliarail 
Vfde  quot  cuathos  bibimus.  ST.  Tot  quot  digitl  tibi 

sunt  in  manu.  706 
CAntlo  ChraOjCiat  t  q  xitn?   xffia  m%v  ij  rittap€C 
SA.  Tibi  propino.  decumum  a  fonte  tibi  tale  inde,  si 

sapls. 

Bta»  not:  benenoe:  bteete:  bene  me:  bteeaoetm 

etiam  Stcphanium. 
ST.  L^pide  hoc  actnnist.  tibi  propino  cinthanmL  SA. 

Vini&ni  tn  babea :  710 
Nimis  nellem  aliqoid  pulpamenti.  ST.  Si  h(>rum  ^aae 

adsant  pa^nitet, 
Nihil  eat  tene  aqnam.  SA.  Molina  dieia:  nH  merer 

cuppeclia. 

Bibe,  tibieen:  [bibe  ai  bibia.J  bibiuidiim  herde  iioc  eat: 

nd  nega.  < 

Quid  hie  faatidia  quod  fadnndam  uides  esse  tibi?  quia 

bibis? 

Age  alqnid  agla.  dcdpe  inqaam:  nfm  hoe  Iqiendk 

puplicum.  ^  715 

Hau  tnum  istnc  est  uereri  te.  eripe  ex  ore  tiblaa* 


I 


Digitized  by  Google 


1 


V  4  37-53  '         S  T  I  C  H  V  S.  '  269 

ST.  Vbi  illic  biberit,  uel  seraato  meam  modam  ael  [ego] 

dtbo. 

Ndto  ego  nos  [hoc]  prdmm  exbfbere:  ndlli  rei  erimns 

p  OS  tea. 

JNdmqiie  edepol  qiiam  uis  desabito  n4l  cadus  nortl  potest 
SA.  Qnfd  igitmrf  qvamqiulm  graiiitiit  fSitatt,  non  nociift 

tamen.  720 
Age  tlbice%  qndndo  bibiati,  r^fer  ad  labeaa  tibias: 
SufBa  eelerlMr  tibi  bnceas  quia!  proaerpena  bdatia. 
Xge  dam,  Stiche :  uter  d^mutassit,  pdcnlo  multdbitar. 
ST.  Boniim  loa  dicia:  inpetrare  opdrtet  qai  aequom 

ptfatnlat. 

SA.  Age  ergo  opaeraa:  af  peccassis,  multam  Mc  retinebo 

(Uco.  725 

8T.  6ptiiiiiiuii  atque  aequlaaamiim  om.  SA.  £n  liM 

hoc  pTiranm  dmnlum. 

ST.  Hb^ic  facetUat,  amare  int^r  ae  riualia  duoa^ 

'^iio  eaiiliiar6  potare  [et]  umiai  acortmn  d6cere. 

Udc  memorabil^t:  ego  tu  anin,  tu  ea  ^go:  nnanimi^ 


'^nam  amieam  aminma  imbo:  mieam  ublat,  teciiimat 

tamen :  730 
T^ciim  abi  autemal,  m^am  [eaj  iUdemat;  neutri  neuter 

uRildet 

SA.  Ohe^ 

lam  aatia  eat:  nolo  dptaedeacat:  ilium  ludum  nunc 

nolo. 

ST.  Bibe  si  bibiii.  SA.  Non  mdra  erit  aput  me.  cdepol 

conuini  sat  eat : 
Mtfdo  noatr«'liuc  amfca  aecedat;  [ai]  id  adeat,  aliutnfl 

abest.  735 
ST.  Vin  amicamhuceuocemua?  ^asaltabit.  SA.Cenaeo. 


Digrtized  by  Google 


I 


270  •  PIAVTI  V4  54-ii3^ 

ST.  M<^a  suauis  amabilis  ainoena  Stejdiaoiiiiii^  ad  amorc 

toos 

Firas  egifdere:  att  nUii  pvkra'a.  SA,  At  enim  [milij 

pulcerruma. 

ST.  Face  nos  hilaroa  hilarierea  dpera  ati{«e  aduealu  tan 
SA.  Ptfmgre  adneniaiiMa  te  expetbnm,  St^luoiiseidiiii^ 

m6l  meum, 

Si  amabiUtaa  Kbi  placet  noatra,  imbo  al  acaeptf  ammi 


STE,  Morigerabor,  meae  deliciae:  nam  ita  me  Venns 

amo^na  ainet, 
y  t  ega  hue  iam  iniAm  aimita  exisaem  nobiae^  foras, 

me  nobis  ^xornarem.  nam  I'tast  ingeninni  inuliebre* 
BeneqDoinlaata  tersaornata  fictast,  infectdat  tameii:7i5 
Ndnioqne  aiU  miUicr  meretrix  repperit  odium  4diia 
Saa  inmunditia,  quam  in  perpetuom  ut  pUccat  munditii 

sua,. 

STL  Mmlnm  lepide  ffliiilataat.   SA.  V^eris  menit 

STI.  Silgarine.    SA.  Quid  eat?   STL  Tdtos  doleo. 

SA.  TMnnl  tanlo  mfaerier. 
STE.  Vtrubi  adcumbe?  SA.  Vtrubi  tu  ais  ?  STE.  Cm 

ambi^baanolo:  nam  ambdaaniQ. 
'  STL  Vipulat  pecdlfain:  aeiwalr  filgit  Iwelibert^a caput 
STK.  Ddte  mi  locum  ubiadciimbam,  amabo,  aiquidem 

pheeo:  Bittmihi  nt 
[Nunc]  cam  utreqme  hine  ease  cnpio.  STL  Dispcreo. 

quidais*^  SA.  Qnidest? 
STL  ita.  me  di  amenl,  mlmqiiam  enim  fiet  litfdie  iiaec 

ipdn  aalt^t  tamen. 


•  I 

Digitized  by  Google 


V  5  14-7  7         S  T  I  C  H  V  S.  271 

I  Age,  mulsa  nea  rairfliido,  iilU:  adlabo  ig^  vemul.  755 

SA.  JXiunquun  edepol  med  istoc  iimce%  qoin  «go  ililSLdem 
i  pniriam. 

STJB.  Si  qaidem  ndhl  Mltindnmtty  iam  hob  ddte  bibat 
£  tibiciui. 
DiSTI.  £1  qnidem  iiaMs.  SA.  T^ne,  tibicen,  prfmiim: 

postideilod) 

in  SI  hoc  edoxeris,  proindc  ut  consueta  s  antehae^  celeriter 
L^pidam  et  auaneni  cdntionem  aliquam  dccapUo  dna^dt- 

cam,  760 
[  Vbi  perpruriscimas  us(^ue  cx  uuguiculiB,  inde  iiuc 
^  aquaiii. 

Tenetnhtfc:  edace.  dAdnmhanpIacaitpdtio: 
^         Nunc  minus  grauatc  iam  accipit.  tenc  tu.  fnterim, 

Meas  dddiU)  da  mihi  sAoiaiii,  diim  illie  blbU« 
.  '       STE.  Prostfbniist  autem  stintem  stanti  sduium  765 

v 

I  Dare  am/cam  amico.  SIX  Euge,  euge :  sic  furi  datur. 

^      '  SA.  Age^iamiiiflaboccas:  niiiieianialiqiiidsiiiiitter. 

Cedo  canlionem  ueteri  pro  ujnd  nouam. 
^.  Qui  lonicus  aut  cinaedicust,  qui  hoc  Ule  facere  pdssit? 

STL  Si  istdc  me  noran  iifceri%  ali4  me  provocito.  .  770 
I  SA..  b'ace  tuliocinodo.  STL  At  tute  hoc  mo  do.  SA  Habae. 
^  ;STi.  1  aiae.  SA  Papac.  Si  1.  Tax. 

SA.  Nunc  piriter  aadio.  omnia  moeo  ctaiaMoa,  costra 
^ »  [at  salient]. 

^  Satia  ^ase  nobia  ndn  magia  [hoc]  pdliaesi  quam  fango 
^  fmber. 

STL  Intro  liinc  abcamus  nunc  iam:  saltiiam  satis  pro 
,  uinost.  774 

I  Mfos  y  spdctatores ,  plaudite  atque  it€  id  uoa  comissitum* 


Digitized  by  Google 


272 

MEm  HV1V8  r ABVUE  HiUiG  SVNT 

V.      1  et  2  trochaici  octonarii 

3  ad  8  compositi  ex  iambicis  dimetris  acaiaiecUs  et  IripoiLu 

iambic  is  cataleclicis 
9  ad  17  lambici  dimetri  acaialecd 
,    -     IB  ad  26  systema  anapaesUcum 

29  ad  3d  ani^asUci  dimetii  aeatakipU 

34  ad  36  systema  iambicum  I 

37  et  38  systema  aaapaestioiim 

39  ad  42  anapaestici  dimettl  aoataleeli 

43  et  44  bacdiiaci  tetrametii  aeatalecti 

45  ad  47  systema  anapaestieum 

48  ad  57  iambici  senarit 

58  ad  154  trochaici  septenarii 

-  155  ad  273  iambici  senarii 

-  274  et  275  iambici  octonarii 

-  276  et  277  trochaici  octonarii 

-  278  ad  280  iambici  octonarii 

-  281  trochaicLis  ucioiiarius 

-  282  ad  287  iambici  octoaaril 

-  288  trocbaicus  iseptenarius 

-  289  et  290  iambici  octonarii 

-  291  «t  292  trodiaici  ootonarii 

-  293  trochaioaa  septenarius 

-  294  ad  301  iambici  octonarii 
•   302  trochaicus  octonariua 

-  303  ad  305  iambici  octonarii 

-  306  trochaicus  septenarius 

-  307  et  308  iambici  octonarii 

-  309  ad  312  anapaestici  octonarii 

-  313  ad  318  anapaestici  dimetri  catalectici 

-  319  ad  321  anapaestiri  dimeiri  aeatalecti 

-  322  ad  325  auapaesiiei  dimetri  catalectici , 

-  326  iambicus  ocionarius 

-  327  ad  329  trochaici  octonarii  ■ 

-  330  ad  401  trochaici  septenarii 

-  402  ad  504  iambid  senarii 

-  505  ad  510  troebaid  septenarii 

-  641  ad  673  iambici  ftenarii 

.  674  ad  682  iambid  septenarii 

-  683  ad  761  trochaid  septenarii 

-  762  ad  768  iambici  slAarii 

-  769  ad  776  iambid  septenarii* 


Digitized  by  Googl 


i 


Digitized  by  Google 


Digitized  by  Google 


Digitized  by  Google 


Digrtized  by  Google 


Google 


