THE 

UNIVERSITY 

OF 

WARWICK 

LIBRARY 

Purchased  from  the  Library 
of  Edward  Hutton  in  ig6g 
with  help  from  the 
Solihull  Appeal  Fund 


lofephi  Scaligeri 

I  V  L  1 1  CAE  SARIS 


FILM 


CONIECTANEA  IN 
M.  Terentium  Varroncm  delin' 
gua  Latina. 

AD 

N ohilifs.  £r  erudkifs.  iuuenem  Ludouicm 
Cajlanceum  R upipozczm. 


PARISHS, 

Ex  officina  Rob.Stephani  typographi  Rcgii. 
M.  D.  IX  V. 


CVM  PRIVILEGIO  REGIS. 


privilegii  a  v  t  o  r  I  t  a  s, 

Diplomate  Caroli  i  x.  Francorum  Regis  Chsi- 
ftiamfs.  interdidtum  eft  horum  Comedaneorum 
impreilione,  diftra&ioneque  omnibus  Typomra- 
phis  ac  Bibliopolis  intra  decennium :  nift  quibus 
caimprimere  acdiftrahere  Robertus  Stephanus 
permiferit.  Diploma  ftgno  Regio  maiore  obft- 
gnatum eft,cui  robertetvs  Regis  Secreta- 
rius  fubfcripfit,  Fonnlbellaquaei ,  viccfima  fexta 
menfis Martij^anno Domini  w  o.  lx* 


\ 


i  £  H  *  > 

\  SyC 

w.,  S 


3-o<3i  trr  ■  \ 


« 


NOBIIISSI  MO  AC 

ER.VDITISSIMO  JVVENI 

ludouicoCaftanacoRupipozseo  s. 

on  dubito,quin  bate  Coieclanea 
in  M  .Varrone  matunus  edenda 
erant,  mod  d  quibujdam  ea  cu- 
pide  expe’ckari  (cieba:  materia 
autem  ea  ejl,^tyel jludiojos  iuuarejummos 
etiam'Viros  dele  clare  poll it. Tame  non  defue- 
runt  cau]fct,quccme  quaji  currentem  primo  re- 
preJferunt.Extiterunt  enim  nonulli,  qui  obtre- 
Harent  me  affu  agere  :  eum  autore  emedatif- 
fimum  R  omae  olim  editu  ejjeiquidaliud  quant 
me  infeliciteryerfari  in  ea  prouincia,  qua  ma - 
gna  cum  laude  CummusX>ir  Antonins  Augufli- 
nus  JuJcepijJet?  A  lij  "Verb  negate,  bonas  boras 
in  bis  minutisanimaduerfionibus  collocate, ejje 
eius,qui  aliquod  nomen  in  literis  confcqui,ac  in 
bominum  luce^erjari^vellet.  H it c Jane fat  no 
erant  ad  deterrendos  animos  corum,  qui  norut 
tx  boruntpraua  iudicia,txilloru  malignas  ob - 
tre'clationes.  T  amen  tantu  apud  me^aluerut, 


V 


Ytfatendum  mibi Jit, quod  tilts  credidentrt, to¬ 
rn  sin  eo  requirendum  tudiciu  meum, qua, quod 
Yarrone  emendarim/eprehendendu.N a  quod 
aiunt  iJh,pofl  hntoniu  Augujlinum  frujira  il 
lud  negotiu  a  me  fuf cep  turn  ejjeiprimum  alter- 
utrum,aut  proftentur  tementate fuam,  qui  au 
deant  prcejtare  ilia  editionem,  qua  ip  ft  legijje 
nonYidentur:  aut jupinitatem,qui,ji  legerunt , 
nonYidet  in  ea  tot  mendofos  locos  relic tos,  non 
paucos  etia  perperam  mutatos  effect  mibiYi- 
deatu  rmagna  iniuriamfacere  optimoYiro,qui 
eius  magnitudine  ingenij  bacYna  editioneYo- 
lunt  cejhman.Deinde  tata no  ejl  eius  editionis 
Yel  autoritas  ,Yelf  despot  deterruerit  fimiles 
(onatusV  ertrani),Yiri  eruditi, quern  bonorifce 
appello  .  Sed  ne  me  moucrint  quidem  amplius 
alwru JiniJlra  indicia, quos Juprd  dixi  contem - 
mere  baec Jludia,  qui  nihil  aliud  inYita  eurant , 
quaYt  rc'cie  Latine  loquiYideantur  illis ,  qui 
autaxat,quod  nefciut,admirari,aut  plaufu  ex- 
cipere  cclueuerunt.  Hos facile  contenere  poffu- 
musycum  fcia  maxima  quocpYirum  Hermolau 
Barbarum  exijlim  atu  ab  aliquo  ,Yalde  alienu 


fecijje  ab  injtituto Juo,£r  dignitate  ,qui  tatim 
ftudium  in  Plinio  repurgado  pofuerit.  E c  tame 
ifte,qui  illu  notat,tanti  preaj  eft  apud  me,yt, 
cum  anted  parum  in  literis~\>idere  temper  d  me 
iudicatus  fit, nunc  etia  cum  toto  illo  iudtcio  nihil 
japere  mtbi  yideatur .  No  dicam, quid boni  ex 
ijlis  expeblaripojjif.koc  tantum  admiror,  quo 
coftlio  je  cojecuturos  putant,yt  prius  eloqu'etes 
euadant,quam  Latine  loqui  jciat:  cum  interea 
non  fentiant,nec  quid  fiagitij  comittunt ,  cum 
Ciceronem  adeunt  iliotis  pedibus:  necqudm  ri - 
diculi junt,  qui  ilia  penetralia  eloquentice jibi 
ynispatere putat,quod,ytillum  autore  folum 
tritu  habeant,non  modo  a  c ceteris  omnibus  ab - 
horrent,  led  etiaeorum  leibione  iuuetuti  inter - 
dicunt.  N ec  cogitatVeteres  illosmeliore  fato 
yjos,qudm  nos ,  quibus  nec  aliena  lingua  loque 
dum  erat:&  cum  eloqueticeftudebat,  nitquam 
ilia  jecula  iisyiris  caruerunt,  a  quibus  difcere 
poJJent.Nos  cotra,  quibus &peregrince  linguae 
edtfcendce,  &r  ad  earum  perjecla  cognitionem 
totautores  peruolutadi  junt:&  cum  ad  eloque¬ 
nce ftudium  aliqudyiam  nobis  ftrauimus ,  Ion * 

4?  •  •  • 

}  aij. 


ffe  aliud  injlitutum  nobis  tenendum  eft,  quant 
jolet  ifti  argutuli  magiftri,qui  pulcbre Jecu  agi 
putantftum  Ariftotele, quern  ipft  ignorant, pue 
ris  prcelcgunt,~vixdum  aliqua  linguae  L  atmce 
cognitione  imbutis:  tatum  abeft^t  Ariftotele 
Greece  loquentem  audire  poftint:  &rita  jplen * 
dorefalfce  fcientice  obieSlo  perftringunt  tllam 
acicm  bonoru  ingeniorum.Sed  nos  ad  aliud  ani 
mum  coparamus,  quam  illoru  ftare  craft  is  iu~ 
diciis,'&  opera  nojlram,  quam  in  bile  autorem 
impendimus, minimi  luftjje  putamusft  quanta 
quanta  eftftudiofos  iuuare  poteft.  autores 
bonos  recognof cere  >  contra  quam  ifti  maligne 
\ellicant,  etfinofummi  ingenij  eft, non  tamett 
mediocris  operas  eft .  Et  tametfiin  eo  negotio 
interdufalli  necefte  eft:no  tamen  ita  ommno  lu 
ditur  opera, Vt  no  laude  dignusftt,  qui  magnu 
autore  marel? oluit.  Hoc  me  multum  conjola- 
tur:Na  &  totmaculis ftcatet  Varro,M,in  quo 
medeceperit  iudicium  meu,eae ftolce  poftint  fu- 
ftinerecaufta  defenftonismece.  Et,quodcaput 
eft, is  eft  autor,que\el  tantum  edidifte  plaufi- 
bile fitapud ftudioJbs,neducaftigatweedidif 


fe  aliquid  laudis  mcreaturiDeinde  quia  ncccjje 
fuit  in  ntultis ccie'ctarc  tatum,  dtjjiciic ejl  au- 
tem  in  omnibus  p rajlare  pojje  coniccluras:  fc - 
quutifumus Japientu  luduum  rationem.lpji, 
quod  perpetuo  me  non  pojfunt,arbitrano  deci- 
dunt.ldcirco  cauimus  nobis  titulo,  &  Qoie'tla- 
nea  infcnpfmus:M  non  babedt  ijli,  quid  cauil 
lentur  in  eo,qui  tantum  partes  dubitatis jujce - 
perit.Haud  enim facile  cocoquere  pojjunt,quod 
pojl  editiones  duas  Augujlini,& Vertrantj,a- 
liquid  noui  me  projerre J pere,  quod  illos  latae - 
rit.Et  tamequi  nojlras  cum  illoru  animaduer - 
Jionibus  copararit,  no  Jolumdicet  nos  ~\>idijje) 
quod  ipfosfugerit,jed  etiam  aliquid  procured 
monuijfe,  de  quo  ip  I  is  nunqua  in  menu  ~\>enit. 
Nequehoc  ditlu"beiim,tanqud  ignorem,  qua - 
tus'bir  fit  Augujlmus,quc  Jane  eruditiffimum 
ex  fuisfcriptis  expertus  fum:  fed  Mjciat  ijli , 
logefelicius  eu  potuijfe  traffare  hoc  negotiu,fi 
yoluiffet.Tolerabile  enim  erat,  quodin ea edi+ 

tione corruptamulta prceterita  junt,  nift  exc* 
medatioribus  pleracp  inpeiusmutataejfet.  ,C  it 
igitur iLudouue  Cajlanceefumnisnobilijme, 


trerudhifimejn  animo  babuijjemfcec  Coie- 
Ftanea falte Jola  no  edere,qubd  multa  eiufmodi 
in  altos  bonos  autores  babeam,  poterat\nk 
cii  illis  publican:  tame  placuit  bcec  ingratiam 
tua  edere,quiaea  iudicarim  melius  in  nomine 
tuo  apparere.qua  ft  in  aliud  tepuspremeretur , 
tarn  bona  occaftone  \tri q-,  amitteremusjlla 
talepatronu  inueniendi,ego  mea  in  teyolutate 
ftgnif  cadi. Quod  quide  multisde  caujfisfacio: 
turn  quod  ex  nobilitate  no  fra  no  potui  inuenire 
magis  literaru  amate,qua  tetcuius  ingeniutale 
rfppt  etia fine  literis'bideatur  cultu.  ejfe  potuif 
fe:tatum  aute  literaru cofecutuses,yt\el fa - 
tis  adjummagloria  eJfepojft.Tu ft  quis  qua* 
redus  erat,cut  multu  me  debere  fatear,tu  profe 
£lb\nusoccurri[li,  cuius  trplurima  in  me  ex* 
tant  benefcia,& quottdie  magis  ac  magis  earn 
dete  Jpem  facts ,M  cuius  liber alitati  multa  ac- 
cepta  refero,  etus  etiam\nrtutem  admirari  ca- 
gar .  Vale,  ex  C  afro  tuo  Kupipo^ceorum» 
j 1 1  i.l dus Decemb. c  xd.  id.  lx  in x. 


IOSEPHI  SCALIGERI 


CONIECTANEA  SEVAN-’ 

notationes  in  quartum  librurn 
M .  T  crentii  V  arronis  dc 
lingua  Latina . 

V  m  demon  ft  ratur  in  qua 
no  debet  pertendi,  &  per- 
tenditur.)  Pertenditur  legen- 
dum  e(Te&ante  nos  annotauit 
Vertranius.Perrendereenim  •n 
\zfySiciTeiy<icQzq  ad  verbum.  Pro- 
pertius: 

Quo  dji  pertendem  ant  mo  uejhti  cub  dr  is 
Sciffd  ucjk  medi  cxperiercmams.  Plautus  Captiu is 
more  fuoallulitad  etymologiam  veram.  Non  enim  a 
pertendendo  ,  vt  vult  Varro  ,  fed  aperrinendo.  Ira 
enim  ait,  Q&id  <tis?  tiendxne  eiuspdter  ?  p  H.  into  epot 
pertiiJdx.  Pulchre  quid  inter  pertinaciatq  elTet  &  per- 
uicaciam  docet  Attius  poeta  in  Myrmidonibus ,  ele- 
ganrifTimis  verfibus :  quorum  acumen  meruit, vt  hie 
afcriberentur,ne  corruptos  legas  apud  Nonium: 

T Hfertindcuim  effe  Antiloche  banc  prccdicdti 
Ego  perm  cud  dm  aio,  O4  hdc  me  ttti  nolo . 

Haw peruicucem  diets  me  e[fe9&  uiwrc. 


z  lOSEPHt  SCALTGE&f 

p erfhaldpdtior :  pertirutcem  nil  moror. 

H cec  fortes  fequitur :  illam  indofti  poffident. 

T udddis  <jttoa  Mo  efl^demis  quodprobro  ddtur . 
i.  Hinc  Pacuuius  Rudcntifibilus.)Eodem  mo* 
do  Rependiroftru m,  &  Cortinipotens  Lucillio: 

Hunccine  ego  mtcjud  Hidcynthi  homine  cortinipotetit 
Delicti} contends  -  Sicetiam  Laberius  de  Ariete: 
R eaproricQrnmJ.dnicutew,  uefUtrdhu.  s y>ty[tki/fane, 
&ffv'uaMov,z\uamrtov-  Et  Pacuuius  finxit  Curuifrons. 
Sed  ita  corriges  locum  Nonii  mire  deprauatum :  Ar¬ 
menia  genere  neutro,  plerunque  foeminino.  Ennius; 
-dd  armentas  ipptt 4  edfdem.  Pacuuius: 

T«  cur  mfr  antes  pa  fare  drmentos  foies. Hue  referen¬ 
dum  &  illam  compofitionem  Lucillii,  quanqua  ma- 
gis  Ariftophanicam: 

T  rdnfuerfa  or  dune  pofuit  bippoatmpelephdntocamelos . 
Neque  aiienum  erit  ab  hoc  loco  ,  Hegefandri  veteri* 
poetse  Epigram ma  in  Sophiftas  apponerc  : 
O<ppvtxj>cicajXtfJ)jci,piViyK&'i&7ni%,D}*-Vi0li 
y.a,x.M }iv^d^<poj)^  KOTtt.Jbcp™z.}iJbcf» 

IjUG.ravco’Tft* ed^ct>\hoijiv\hi’rn^\C\V7n^cioif 
Nv&\(X.&&lO$CLy>l,VVKfom,Ttt7Z}lCC}iM» 

M roM ct£o?rtvffiKcL@>tnzut 

Ao^ofiuzT&iotrocpoi^H&piTVJicccftLf' Videamus  num 
nos  itnpune  cum  Lucillio  ha:c  imitation  e  Graccoruna 
tentare  poffimus: 

S  ilonicaperone:,uihri[fdfperornenti, 
Mdnticobdrbicola^extenebropdtinee , 
obfufftreinamicii ,  pUnilucermtuentes , 
UodiUtentiuori ,  noftidolofiudif. 
PHllipremcpUgtiifutelocnptiotriCiC , 
RMtpi?eraH(Upid(C>  nugcnnoricrepee* 


t 


CGNIECTANEAj  3 

5*  Hiccommonendumefleputaui.)  Roman* 

editio,&  V crtram us, h?c  commomndum  effe  non  putaui; 
Male.  Ait  enim  Varro,qux  diligenter  tracdaueritin  a-* 
liis  librisyhrc ea  fe  non  repetiturum,tantum  comma- 
hendum  raodo  putatle&orem. 

4.  Chlamydecontorta  clupeat  brachium.) 

Pacuuil  ex  Hermiona,vt  citat  Nonius; 


C umvm  liquicCbUmyde  contvYtnaflu  clupeat  brdchiit* 
tiuius  libro  x x  v.id  genus loquendi  mitigauit .  Ita  e- 
nim  fcribir.Inter  h xc  di&a  paludamento  circum  lx-> 
« am  brachium  intorto(  nam  nefcutaquidem  fecurti 
extulerat )  in hodes  imperu m  fecit .  Valerius  Flaccus 
lib-  $ , --chbtmysimbellicirctitidedit ojlro 

Tor  fa  marlum ,  jlridl  deque  uids  pr<ef ulgur at  enfe.  Hoc 
Voiuit  Pollux lib.4.  tfpatil/cjinquitiff'urpqufiulrfor  CU  <poi~ 

tIKOU/J/rl  tyOptyUpCLUJfO  <T$IA  tUv  %CipCt  Oi^OV  01  TTO^UQUOTii 


ocovtzs-  Chlamydem  autem  peregrinantes  fumereio' 
litos  ,  docer  Plautus  Mercators  .  Ibi  enim  adolefcens 
profetdionem  adornans,ita  loquitur: 

-- chlamydem fumam  demo.  Ite  decurru  paulo  pod: 
Vo  flea  id  in  curru  coflvndiiia  'ora  in  ttianw  cepi  meas. 

f.  Qyartus,  vbieft  aditus,&  initia,  Regis.) 

No  n  videt  u  r  er  u  d  it  i  1T1  mo  A  dr.  Tu  rn  e  bo  aliqu  id  m  u - 
tandum  :  nequeego  meherculecenfeo.  Quartos,  m- 
quit,aditus,regis  eftud  eft, magnum  feccrit,qu'i ad  ea 
accefler it.  Italoquebantur  vetercs.  Plautus  Pctnolo, 
Rex  fivm, fiego illmihodiebomwem  ad  ms  ailexero * 
In  editione  Romana  le<dio  antiqua  mutata  ed. 

(3 .  No  I  Ll  i  P  r  X  tc  r  i  r  C  CO  S,  & C.)  N on  hoc  air  Varro, 
fe  nolle  prseterire  eos,  qui  fignidcationestantum  ver- 
boru  expediunt.'imo  contra:  fe  aliquid  maius  iispra?* 
jftiturum  Jple  podea  iefc  explicat .  Jtaque  uolui  legen* 

Adi. 


dum,non,vtantea,Wdfo«.  . 

7.  Ineo  verbo  quod  nnxiflet  Ennius  c aa* 

neo-lepcre.)  £0  in  Hcvho,  cjuod  fjnxijTct  \  nmu/s  y 
at a ff iri : neglegre^quod  ctnte  rex  LdtintiJ finxiffet .  Hiceft 
frcrmanus huius  loci  fenfus,&  vci a  le^Eo. 

8.  Totidem vcrborum:  Horum  cnim,&c.) 
Poftrema  duo  verba  vacant:  cjiiOi'um  al.erum  confta 
tum  eft  ex  pr.rcedemis  ftniili  definentia  .  altei  u  quo- 
rnodo  hue  irrepferit ,  neicio  .  Itaque  inducenda  funt. 
Porrohuiufce  diuifionis  memincrat  libro  10.  rerum 
hunianaru  citante Nonio:  Et  eaqu*  ad  mortales  per¬ 
tinent, quadripartitddifperticrim  :  in  homines,  in  Id¬ 
ea,  in  tempora, in  res. 

9.  O  terra  trita.)  si  nomen  Tragadiar  poluiflet 
Varro, minus  laborarcmusadcoiefruram.  Nunc  dif* 
^Icile  eft  tam  corrupto loco  mederi : cu  de  quo ,  &  aui» 
loquatur,&  in  qua  fabula  ,  nefeiamus.  Multi  muira 
adduxeruntad  corredionem  huius  ioci,partim  ex fe„ 
partim  ex  libris  manuferiptis :  qua?  tamen  omnia  me- 
dofa  puto.  Quod  fi  locus  efTet  coniedurx  ,  ita  luben- 

terlegerim:  <T 

O  ccYYd  tritdui, in  cuius  WCCYo  Lwcyi 
YdnuYn  locttui  —  Ftj  vt  ingenue  fatear,  value  mini 
perfuafl  hanc  meam  coniefturam  veram  efle.  Nam 
aduerbium,  uhi,  ex  eo  conflatum  puto  ,  quid  videtur 
in  manu  feriptis  tnftjfepro tri/um  feriptum  fuifle.Qus 
error  quarn  frequens  fit  in  libris  calamo  exaratis ,  ne- 
mo  nefeit:  &  nos  demonftrabimus  in  his  libris  non  fe- 
melad  rum  modum  peccatum  efle. 

10.  Ab  co  praeco  dicitur  locare ,  quoad  vlque 
id  emit,  quoad  in  aliquo  confifHtprecium.) 
tegendum  proculdubio  :  Quod  vfque  idem  K, quoad 


CONIECTANEA#  * 

* 

In  aliquoconflftit  precium.  Et,nifi  valdefallor  ,  me- 
mini  olim  quoque  itafenfiffe  do&ifs.  Adr.  Turnebu, 
cum  haec  cum  illocommunicarem.  Idem  vfque  it  er¬ 
go  didum  vel  depra?cone,qui  Temper  vagatur,  donee 
inuenerit  in  quo  conliftat  preciumivel  de  merce,quae 
Temper  ,  &  incerta  eft, donee  in  eo  mancupe 

confiftit,  qui  au&ionem  euicerit.  Quo  in  fignificatii 
Plautus  dicit ,  1 t  ad  me  lucrum:  oinurum  ut  in  eo  confi- 
Jht  &qMefcat. 

ii.  Itaquc  dicit  And romacha-  Noftique  ca¬ 
llage.)  Scribendum:  I  toque  dint  Andromeda  noth: 
cam  cedi  [ignite  nentibus 

Confia  bigs.  Suntenim  Anapseftici  ex  Androme¬ 
da  Ennii:quam  fabulam  vertit  ex  Euripide.  Jd  autem 
cognofcimus  ex  drama te  Ariftophanis ,  cui  nomen. 
G>trju,o<poe/.cL$sffcy-  In  ea  fabula  Ariftophanes  more  fuo 
Euripidem  infedatur:  &ex  eius  poetae  Andromeda 
7moct)J>ca,confecit,quahomincm  Talfederidet .  In  illis 
jgitur,quaj  dicuntur  experfona  Andromcdas  haben- 
tur  &  h«c,exquibus  Latina  verfafunt. 

S'  '  y  •  ' 

- COVUZ,li&lt 

$  /JUtKpWl7T7nu/Ua.  6lCjiK.cn; 

dytpojJictvccTa  Snpptv^f 

djQipog 

r*  (n/uvoT&nf  Ji  gM/uttv.  Citantur  Sc  ab  interprete 
Theocriti  in  Pharmaceutria  .  Ex  quibus  apparet  non 
Andromacha,  Ted  Andromeda  legendum  cfle:  V tran- 
queenim  fcripfit  Ennius  .  Sed  quemadmodum  hie 
Andromacha  pro  Andromeda  :  ifa  etiam  alibi  contra 
Andromeda, pro  Andromacha:vtapud  Noniumme- 
dole  ex  Andromeda  citaturhic  verfus: 

KdM  ubi  introdudu  e[,j>uer  unique  ut  laue^ent  ,coUo» 

A.iii. 


4  JOSEPH!  SC  AUGER! 

1 

cant  in  clupeo:  cum  fit  ex  Andromacha  .  quod  cogno* 
fcimus  ex  Euripide  in  Troadibus :  vbi  cadauer  Aftya*» 
na&ispueri  locum  defertur  in  clypeoa  Talthybio :  cu¬ 
ius  haec  verba  apudipfum  Euripidem: 

ihovcm  vtKfQV  KaLTiihouQ,  rpouj/AxcTct-  Scripferunt  autc 
Andromedam  tres  fummi  poeta:  veteres ,  Liuius  An-* 
droniciiSjEnnius^Attius.  Tamen  Attius  rarovertit  in- 
t£gras  fabulas  ex  veteribus  Grsecisifed  de  fuo  edidir. 
Argumeto  eft,quod  Armorum  iudicium  fcripiit  poll 
PacuLiiumjqui  eius  nominis  alteram  ex  Aifchylo  ver- 
titiitem  Medeam  poft  Ennianam  ex  Euripide  con-? 
uerfarmTelephum  poftillam}quam  ex  Euripide  quo- 
que  idem  Ennius  mutuatus  fuerat:  &  multas  alias,  lie 
&  Andromedam  puto  ex  illius  inuentione  eiTe  ,  non 
autem  ex aliquo  poeta  Grscco  .  Liuii  vero  Andromeda 
potuit  effe  interpretata  ex  Sophocle.  Citatur  enim  llle 
poeta  in  Andromeda  a  Polluce  lib.  x.item  tlefychia 
voce  itvpeiovo 

xt.  Quarevta  cauo,&C.)  Particulam  tit  puto  va- 
c are,&  ita  legcndum,  Qjtdre  a  cuuo  caucd,0'  cnu!hc,& 
conHaUiSiOHiata  nallis,  O'  catieeditm  :  ut  camm  [it  ortnm , 
unde  omn4d dpudUe[ochiw}&cuho:d  cduo}ca!um . 

13.  Cauilx.)  Mendofe  manifeftdpro  Caulx  .  Error 
ex  veteri  feriptura:  Nam  CaulEefcriptumfuit  dupli- 
cill,vt  Paullus.  Indefecerunt  Cauila: .  Varroni  eu/^or 
caeli  a  Cauodcducenci  adftipujatur  Lucretius ,  qui  di-? 
xit  C  ctulds  cetbeyts- 

14.  Cauatxcauitionc.)  Scio  apud  veteres  Caui- 
txonem  di&um  pro  cau.tione :  &  ita  pollet  legi ,  Cduete 
anitiaic:  vtid  non  inepcevideri  poffet  vfurpari  foli- 
turn  in  forma  Us.  At  qua:  ratio  eft,vt  cauere  a  cauo  de- 
duCtutn.  fittfomiTe  ex  ius  duabus  vocibus  faciendum 


CONIKCTANEA,  7 

<au*dium:vel,&cauiar,a'cauatione.  Cauiar,  vt  foliar, 
Jacunar,  &c. 

If.  Propter limitare iter.)  Perperamhic  Vcrtra- 
nius  purat  iegendum  efte ,  militare  iter .  Nam  Varro 
ait  ternunos  conftitutos  efte  in  agris  propter  iter  limi 
tare. Ea  eft  tantum  femita  modica ,  quae  relinquitur 
inter  duo  confmajata  pedes  v.  ex  duodecim  tabula- 
rum  praeferipto.  Militaris  vero  via  eft  w  Mu(popcs.  Quod 
ft  de  ea  fenftifet  Varro  ,  non  dicendum  erat  iter  nuli- 
tare,fed  via  militaris .  Nam  viae  ftgnificatio  latius  pa- 
tet .  Inepte  vero  Varro  terminum  a  terendo  deducit, 
cum  feiat  np/xet  Graece  did. 

16.  Qu^fola  teri  poffiint  ,foIaterr2e.)  Lege, 
C \uafolo  teri  poffunt^foLd,  terra.  Lucretius, 

AwdV icridum peragro loca^nullim  ante 
Trifajolo—  Solum  enim,infimii pedis, calcaneum, 
Sccalceamenti  folea.  Plaut.  Qj*i  auro  bdbetfuppdttum 
JoltiMt. 

a7.  IdeoEnnium  interram  cadentes  diccre: 
-cubitis  pinfibanthumum.)  Homencum: 

CbUTV^y  cv  Kay/Htf  vnoriiV  SA€^zfj/J  cAicco.  Idem  Enniu9 
Annali  x.  P infebantterrdmgenihrf- 
ApudDiomedem  perperam  ceram,  proterram. 

18.  Abeo  quod  Romanuscombuftus.)  Abco 
quod  quom  Romanus  cobuftus.  Neque  enim  hie  po- 
nenda  negatio.  Videndus  Cicero  r  i.  de  Legib-  Nam 
etiam  ft  Roma:  combuftus  eftet,non  dicebatur huma- 
tus^ntequam  iufta  perfoluta  eftentmeque  proprie  ft- 
tus,nift  impoftta  infcnptione3quod  fiebat  denicalibus 
feriis.  Neque  ante  diem  odauum  fepeliebatur,  vt  ait 
Seruius,&  Statius  innuit  his  verftbus : 

Septim  hiX>Q,idmfi'ignti(t  lumru  torpent, 

A.iiii. 


$  JOSEPH!  SCAtIGERI 

I drncomplexa  mnu  crimen  tenet  infra  I uno.  Ttaquc 
ihtra  id  tempus  dicebatur  efie  fupraterram.  Quod  fi- 
gnificat  Varro  de  vita  populi  Rom .  lib.  1 1 1 .  cum  ait, 
Vroptuquce adolefcetidceetiam  dtuhraciniS)  proximo  dmi- 
ado  mgdlojcapiito  demffo  fequerentur  lutbum  :ut  durst 
fitpra  ter y am  e[fet>riciniis  lugrent :  funere  ip fo,  pulli*  pdU 
lit*  dmidlce,  Hxc  ille.  Vtante  nouendialefacrum,  fu- 
pra  tcrram  efTe  diceretunvbi  vreretur, locus  ille, Vftri— 
11a :  cum  conditus  effet,  funus :  poft  denicale  facrum, 
humatus :  vbi  humatus, locus  ille  fepulchru,  &  tv/x £cc. 
In  verbis  Varronis  qu£edam,qus:  corrupta  legebantuc 
apud  Nonium  ,  emendauimus  :&  diuuifa  duo  tefti- 
monia  in  vnum  coniunximus. 

19.  Aut  fi  os  exccptum  eft  mortui  ad  fami~ 
liam  CXpurgandam.)  Etiam  digitum  abfcindiad 
cam  rem  teftatur  Fcftus.  Membrum,  inquit,  abfcindi 
mortuodicebatur,  cum  digitus  eitis  decidebatur:  ad 
quod  feruatum  iuftafierent  reliquo  corpore  cobufto. 
Id  autem  ad  purgadam  famiiiam  certo  generefebrui, 
quod  vocabant£xtfem<#. 

to.  Funefta  manet,  & dicitur  humilior. )  Non 

tantum  doleo  vicem  huius  loci,quaquam  peftime  eft 
scceptus  :  quantum  admiror  non  efle  ammaduerfum 
ab  iis,qui  hunc  autorem  purgandum  fufceperunt :  vt 
fatis  conftet  infignirer  efle  deprauatum.  Ht  line  ma- 
gno  negotio  vulnus  aperiri ,  fortafte  etiam  curari  po- 
terit:  Difputabatenim  Varro  de  hoc  nomine  Humus , 
&  ab  eo  deriuatis.  Eavero  difputatio  non  cominuafa 
eft:  fed  propter  pagellarum  tranfpofnionem  perturba- 
ta,ad  eum  vfque  locum, vbi  iterum  de  deriuatis  ab  hu 
mo  difterit  ibi,  nunc  eft  Roma  feptem  montium,  &c. 
Quae  faneojimconiun&aeraiit  cum  hoc  loco.  Quod 


CONIECTANEA. 


enim hoc  verum  non  lit ,  nemo  aduerfabltur  ,  qui  vi~ 
deritin  duobus  his  locis  Varronem  non  ftbiconftare: 
hic,quod  fubito  interruperit  earn  difputationem  :ibi, 
quod  ex  interrupto  earn  repetierit,  nequeloco,  neque 
ratione  vlla  itapoftulante.  Aiiterenim  neutrobi  co- 
hxrentilla.  Nequeeft  quod quis  miretur  tantum  in¬ 
ternally  hiatus  interie&um  efle.  Id  enim  non  folum 
hic,fed&  alibi  in  hifce  librisaccidit,  Sc  in  Nonii  Mar- 
celli  commentanis .  Vnumquodqueautemftgnifica- 
bi  mus  fuo  loco.  Igitur  ita  hxc  reftitueda  funt  in  fuarn 
priftinam  fedem.  Et  diaturhunulior.Hinc  vbi  nunc  eft 
Roma,feptem  montium  demifliorjinfimus  rhumilli- 
mus ,  quod  in  mundo  infima  humus.  Humor  hinc  i- 
taque.  Ideo  Lucillius: 

Terra  abit  in  nimbotjmbrefque—  Pacuuius: 

E xbalat  auram  terra,atque  auroram  humidam  :hu- 
meftam.  Hinc  a<gr  ulignofayhumidijfimus.  Hinc  udus, 
uiadu4.Hinc fndor  aqua  uis  deorfum,  Hinc  terraVmbria 
bumlim .  Sunt  qua  ab  humo,ut  Apulia,  Latium , 

u  Hinc  fudor  quamuis  deorfum  in  terra 
ymbra.)  Qnidamlegunt:  Hinc  fudor  quiuis  in  terra 
imber. Quod  fane'falfum  eft,  etiam  ft  nefcio  quid  ftmi 
le  voluent  Empedocles. Alii  verifimilius ,  nihilo  tame 
verius:H/«c  udor.Aqucems  deorfum  in  terra ,  imber .  Ego 
puto \hinc udor t aqua  uis  deorfum  , Hinc  terraV mbria. 
Quodfcilicet  abaquarum  vi  Vmbri  :  nimirum  ^tto 
rffl  ojuCoav.  Autores  Diodorus,  Solinus  ,  Sc  alii .  Vei  de 
Vmbria  iniecit  mentionem  ,  quod  cumagat  de  in- 
fimis  locis,  Sc  quae  in  eis  funt,fortalTe  humilem  fitum 
Vmbnae  innuit;  Sc  ita  tunc  legendum  eftet,Hw?c  udor. 
Hinc  quauii  deorfum  terra,  ut  Vmbria, humilior. Ita  etiam 
loculus  eft  in  libris  de  re  ruftica.  Nam  deorfum  babitorc 


fOSEPHI  JCAIIGERI 

dixit,  pro,  inhumilibus  locis  habitare  .  De  lituverb 
Ymbnac,notum  eft,humilem  maxima  ex  parte  eife. 
Hinc  Propertius  dixit  M  cuaniam  [item  loco  piano  ,'cr 
tBWO.Athenaius  quoque  lib  n.ait  luxui  maximededi- 
tosfuilTe,  quod  flmilem  acLydi  regionem  haberent, 
qui  &  ipfi  delieiarum  infamia  flagrarunt.  Etiam  Ly- 
diam  planam  effe,  &  humilem  oftendit  prouerbium, 
tZSdv  vtcflor  'zvfot&.xeir  .  Quare&  Ymbrorum  talem 
fui iTe, &Sybaritarum:de  quibus  didu  propterea,quod 
neque  orientem  folem  ,  nequeoccidentem  viderent. 
Yerba  Athenxi  funt  hseciTB  tuv o/u.Gej.}ucov  eflyof  ivneiY&s 
iT)  ocCpoorlcc{7dVf  n  (ZumveiV  tus  XuJoic  >  X 6;* 

peon r  tyetv  cLyaQviv.  oStv  TmpihQftV 6b'<fttf/iov/xv  .  propter- 
ea  dicuntur  pingues  Perilo .  Eo etiam  fpe&auit  Plau¬ 
tus  Milite,ciim  ait : 

Mini  me  fyufatorftredtvr  fumiitide  minim  imeridus. 
Pojl  Epbeft  fum  natm^nonin  Apulia, aut  Vtnbria. 
rufticos  & crapulte  deditos  innuit. Catullus quoquein 
Scazotitein  Egnatium  videtur  idem  volui iTe  ,  &  ita 
corrigendus  veriiculus  in  eo  epigrammate:  • 

AutporcusVmber^utobefw  E trufeu*.  Vbi  hodie  per- 
peram,vtputo,legitur,pdr<:«5  umber, Ita  enimveteres, 
vt  &  nos  quoque  hodie  vulgo  facimus,  homines  pin- 
pues  &  obefos,porcos  vocabant .  Pomponius  Vernio- 
nibus: 

V  or  cut  efl, quern  am  are  ccepi ,  pi ng  u  ir ,  nonpulcher  puer, 
Hodie  vulgo  apud  Nonium  fnlfd  legitur  Orcus  .  Me¬ 
nander  in  Pifcatore  Ioquens  de  Dionyfio  Heraclex  Pa 
ticx  tyranno,  o  <;  ix.ei7  ’bin  svjmz,.  Dchuius 

Dionylii  edacitate,&  immenfa  corporis  mole  plura  A- 
then asus  lib. x  i  r.  Itaque  errat  Alciatus,qui,vbicunque 
fitmentio  Ymbrorum  apud  PlautunijOuidium,  &a- 


<  O  N  I  E  C  T  A  N  !  A, 


« 


t*o$,  parcos  vult  intelligi.  Quod  ita  non  efte,  demons 
ftratum  eft.Etiam  magnus  file  vir  eo  errore,  inalium 
longe  maiorem  protradus  eft :  qui  apud  Plutarchunt 
in  Sympoftacis  putarit  de  Vmbrorum  coenis  parcis,  & 
frugalibus  mentionem  fieri ;  cum  tamen  neque  ipft 
frugales  fuerint ,  neque eaftt  mens  Plutarchi  .Locus 
au tern, quern  ille  intelligit,  neque  pofuit,  eft  Sympo- 
fiacJn  lib. n.  cap. x.  Tzdj  cjuCc.xcig  ikavet;  Jct/ixc  y^p*) 
j/LUTcuptpeii'  aw  <?pa.'nia(Uycp\  jI  vzipciuCohntav  c’feuj'hiJiH- 
vrvcov.dfca.  jUaMcv  mvizov  WkcU[Cdv  (p  i\cti:  dp  cam  clv  £wa  oub  ,  d 
jUCVOVOJUCfiioit,  xJl  opttpcqiou;,  CtMot  Kg}  O/Lyp^IvnXLS,  <£  0,1/^- 
<r;7zst{(poteft  &  ojuo(n’7rvoig)rn  7rd<m.v  et£t<x^  Kcivu'Vidv  c v  77- 
pu  ‘lifcpfyjoic.  Nam  lbi  non  intclligendum  de  Vmbro- 
rum  ccenis,fedcatuiorum,&ferarum  .  o/^e/K/aeni m 
&.o£eA*  AEliano  ,&oCe/K£Act -Afchylodicuntur  catuii 
ferarum.  Vnde  etiam  ex  Mufimone  fero  animali ,  & 
ouibus  natosprifei  Latini  Vmbros  vocabant.  Intejle- 
xit  ergo  Piutarchusprandium  ferarum,  tv  /umo$cl- 
yeiv, cuius  nemo  particeps  eft  tarqueadeo  ,  vt  Plautus 
ait, cum  qwi  fmguldt  cfczs  denordt.  Quod  &  prouerbia- 
liter  didum  Plutarchor&allufit  Seneca  epiftola  x  i  x. 
Xifi-cratioJnquitjfine amteo^uitn  leonis,  dc lufi e/?.Latiu $ 
equidem  diuagatusfum  .  Sed&neceffe  fuiteaaddu- 
cere,  quae  opus  eftentadprobandam  conieduram  no» 
ftram  :  3c  ad  ea  diluenda  ,  quae  contra obiici  poftent, 
Quarede  Vmbria  intellexit  Varro,  aut  quod  Kto  twv 
6/A,Cpuv} aut  quod  humilis  eius  fitus .  Agit  enim  de 
Humo. 

II.  Etdicitur  humilior.)  Si  non  eft  mendum, 
familia,quae  in  ludu  eft,non  dicetur  humilior,  vtpu 
tat  Vertranius  :fed  potius  mortuus  ipfe  ante  nouen- 
4iale  facrunu :  Nam  &  eodem  modo  fupra  terrain  efte 


n 


JOSEPH  I  SCALTCEHr 

dicebatur,vt  fupra'  annotauimus.Sin  aliter,Jegendum 
cum  iis.quae  diftra<fta  efledemonftrauijita:  H inc  qu<e~ 
nis  deorfum  terrd,utVmbrid,bunulior. 

13.  Quxadhumum,&:c.)  Hicquoqucordo  in- 
uerfus  multum  nocuir,&  Varronem  fibiipfi  aduerfa- 
rifacicrcum  itapotius  fcnbendum  lit :  Sum quceabhu- 
mc.ut  Apulid,&  Ldtium  :  ant  declindta  dbhommbiis ,  ut 
Sdbinii<y  Lucttru:utrunqt4e,ut  Etruria^  Tufa.  Qmppc 
docet  abhumo  declinari,qudd  Etruria:abhominibus, 
quod  Tufci  dicerentur. 

*4»  QuocircaGabinus  quofiuc  pcrcgrinus.) 
Qjioarczi  Gdbinus  quoque  peregrinus.  Neque  enim  vera 
eft  aliorum  corretftio.  Et  fupra ,  Fo  enim  ex  dgro  R onu- 
no primim progrediebdmur :  lege  Romani  .  alii  legunc 
R  omam. 

25.  Vtnoftri  AugurespubIicedixerunt)Legc> 

Mtnofiri  Augixes  pubti&i  differunt.publicei  pro  pubhei . 
Cicero, Vtiblici  Augur es  fignis ,  £7  dufyiau  pojied  uidentv. 
16.  Quod  fructus  capicbant  cx  agi  o  piano, 

CaiTipilS  di&us.)  Inepra  eft  hsec  etymologia  ,  ficut 
&  de  agro  culto,acoalefcendopotius,quam acolendo. 
SiculiCircum,  aut  Hippodromum  ,  xajumv  vocabanr, 
a  ftexu  equoru,&  quadrigarum  ,  quae  ibi  certabat.  In- 
de  omnia  plana  di<fti:poetx  vocant  ./Equora  ter- 

rx.  Vnde  Kst-juviMp ,  metae.  Pacuuius  Tantalo ,  citante 
Nonio  :  Extremum  intrd  rnmptercmdpfum 
\dW  pY(Cgreditur  Pdrtbenopceum. 

27.  Diuidit  in  cos  cum  feribit  Sufpicius.) 

Sxpenumeroaccidit,  vt  vna  vox  corrupta  aliam  fee  um 
trahat  aduentitiam  ,  &alienam  ’•  vt  hie  videre  poffix- 
mus.  Olim  enim  line  dubio  praepofttio  1  n,  hie  non 
legebatur  :  fed  fa&um  eft,  vr  propter  verbum  Dimdit, 


C  O  N  I  E  C  T  A  N  8  A, 


quod  qu idem  corruptumeft,ea  hue  irrepferit.  Hsece- 
nim  eft  vera  leftio,A//wdjr  eo\ctlm  feribit  Sulpitm. Nam 
primalitera  coaluitcu  vltimapnecedetis  vocis  Kurd, 
&  ex  i  fa&um  eftl.  vt  fupra,in  Camlce,  pro  cdull 

28.  Plebei  raralargitur  adarcam.)  adanam, 

potes  inrerpretari,ad  annuas  mefles  percipiJdas, id  eft, 
vtquotanmspercipiantur  fru&us.  Sufpicor  tamen  le- 
gendum  efle,P/efret  rura  Urgiuntur  ddoredm ,  vel  /<*rgp- 
turd .  id  eft ,  qua:  vbercs  fruftus  fundunt,  &  largo  ma¬ 
nat  copia  cornu.  Antiqui  Romani  omneexagris  pro- 
uentum  vocabant  Adoream .  Plautus  Amphitruonei 

Qui  prcedd,dtque  dgro.ddoredcp  dffecit popttldrit Jim . 
Falfum  veroeft ,  quod  dicit  Varro  ,  Rura  difta,  quad 
rurfus  ex  iis  percipiantur  fruftus  ,  cum  Rnt  ex  Crxco 
^ ov&t,  prima  litera  abiefta :  vt  ,  mulgeo :  &  a- 

lia  eiufmodi. 

29.  Prxdadid:a,S:C.)  Htc  hiatum  faftum  efie  in 
Varrone  &  caccoapparet.  C^uare  enim  Varro  deprseda 
iniecit  mentionem,cum  quasreret  etymon  Runs?  Scd, 
vt  quodfentio  aperiam,  videntur  ea  deefTe,  in  quibus 
explicabat  Varro, quid  efTet  Adorea  in  exemplo  Sulpi- 
tiianteaaddufto.  Ad  quod  declarandum  videtur  lair 
dafte  verficulum  Plauti  ex  Amphitruonefupra  a  nobis 
produftum, 

Qni  prtcddidtty  dgro  ddoredque  dffecit  populdrt's  fim. 

Vnde,quod  nunedifterat  de  prseda,  id  efie  ex  tefti  mo- 
nio  Plauti, quod  ipfe  explanat propter  verba  ilia  Sulpi- 
tii.  Porro  nihil  eft  mutandum  in  verbis  Varronis ,  vt 
putat  Vertranius:  Nam  etiam  praedam  vocabant,  id 
quoin  locationibus,&  rebus  mancupi  &aliis  emfmo- 
di  publicecaucbatur. 

Vndcfumipoteft,puteus.)  In fuperioris  me- 


*4  f  6  $  E  P  H  I  jcaiigeri 

tnorlx  excufts,  Vnde  fumi pote ,  P uteus.  Qua;  vera  eft  le. u 
£Ho>quanqua  eodem  fenfu.Sialiquidmutandum  ef- 
flt,legerem  •  Vftc/e fuwttuv potius  }putcus»  Sed  nihil  mu- 
tandum.Ira enim alibilocutuseft,  vbi  feribit  Simpu- 
lum  vas dicaum a  fu  men  do. Eft aurem  valde  a mfoxoysi 
&  Wixcmvi,  hoc  eft  ineptiftima  etymologia.Siquidenx 
putat  ab  illo  nomine  pctc ,  didum  puteum .  Qjjare  c** 
nim  fom  quoquc,e%  quo  fumi  pote,ita  didusnoeft? 

3>.  Nifipotius.quodAEolcsdiccbantwTB/wj 

Sic  potura  a  potu, non  vtnunc.)Editioiiomanay 

Nf// potiMyCfuod  Stales  dieebant  At- 

qui  neque  ^/or  Grarca  eftdidioin  cum  fenfur^  :  ne- 
que  twtuuci;  puteum figmficat.  Et  tametli  alterutrum 
id  iignificaff’ecjVno  tantuni  contentusfuiftet  Varro:  & 
etymon  alicuius  vocis  non  peteft  deduci a duabus  vo- 
C:bus  itadiftimilibus,vt  flints u/udg  £  7aihov.  Vertra- 
nius  certe  pravera  hanc amplexus  eft  ledionem:  cum 
meoquideiudicio  ilia  vera  lit ,  quam  reponemus,  ftc: 
Ni/?  potius ,  quod  Stoles  dieebant  vm v&t,  K-ot  vim, 
mn,ut nunc ,  <pp£<q>-  Vt  taceam de  potura,  voce  nihili,  & 
nunquam  a  bono  autore  vfurpata.  Eft  aurem  ^7^ 
qua:  snsjow  apud  poctas,nili  mefallitiudicium.Et  non 
eft,  quodproleguimi?  vocibusfpurias  &  adulterinas 
fupponamus.  Nam  in  eadem  editione  Romana,quod 
poftrema verba  legerint  ftc,  N on,  uti  nunc,  a-rcem:  quid 
fibi  velint  eavoce  nulli  rei,non  video:- Nihil  enim  li- 
gnifieac.  Vertranius  certe  earn  fecutus  eft .  Quodaute 
eos  induxeritjVt^S/orhicrepofuerintpd  accidit^puto, 
quia  apudHefychium  Iegerant,^/oF,7a  vc/lup,OovmJ)'- 
A?. Cum  tamen  in  Thucydide  Temper  "ml  &  tor  pro  tern- 
plo  Apollinisaccipiatur:  vtpote  quodalium  lignifica- 
turn  non  habcat.  Quare  aut  errauic Hcfychius ,  am  io- 


CORIICTANBA. 


*? 


cns  illc  mancus,&  corruptuseft. 

3 PlltColi.)  Strabo  lib.  v.  Si  d<nr  a J  <skA  Siv&i&f- 


yaun  uK7ztj,^  cu>n  yi  Trout;  •rv  o  ‘tt&'npov  pSp  ’Shimov  Ktyw ctijccv, 
tV  otppuo;  icfpvpfyjiV.iQ'1  o  $  An! fact  gyxxrrSiou/  ouvduA^  VcefjUtjOt, 
j(5t)  fAATtoV^uxtcrav  imiohoi;  ,  ^ctd  tSv  (pptcLT&v .  a/  </l  tv;  Sb- 
vzcSiau;  ttm  uSbc7U)V,07t  a-var  7d^&eJ.ov  BdiaVyr^TVi 

K UjUaja;, de-lcu  7t. \ttpi;  ’Shy*)  7wpo;,i&}  Qip/u&v  vSbiizov.  Stepha- 
nus  ab  vtroque^/^cLp^ctjinquitjTTcA/f  Irauac.  fednvSi 

QoLtTl  JliKAM^r  TTOTJOUt;  •  TTOTlCL  Si  7tt  (ppioflgL  K&mS  01  P 

y  \  'fy* 

•  di,73o(,eir. 

33.  Itaquceum Afranius  PuticuIosinToga- 
taappellat.)  P«&/#a>*IegendumelTe,ipfius  Varro- 
nis  verba  facile  demonftrant. 


34.  Stagmim  a  Grxco.)Reftitue,S?4g«tf;ff  a  Gr a- 
CD  rsyvo/,  Maleenim  in  editione  Ro.  w/tvor,  Aliud  c- 
nimeft  &L/u.vo;svt  fciunt,quilegerutfaltem  Ariftopha- 
ncm.2Ttfyongitur3quodcontineataquam,neque  ma* 
narepoffit ,  vtetiam  Fcftus  fcripfit.  Vnde  Statiuxa- 
qux  dicuntur,qux  cotrarix  funt  manantibus,  &  per- 
ennibus.cuiufmodi  funt  fontcs,  riui,  fluuii.  Varro  dc 
admirandis  ad  Fundanium  locerum » S eatndo  deftati - 
m  dquis,Htfunc  Ucu *,  &  ftngrkti&  putedyO4  nutria,  Pii- 
niuslib.  1  r.  cap.  l  x  x  xi  4X.  I n  eadem  £7*  oppidnm 
hduftum  profrndo ,  dlioquematu  terra  fhttiuas  emerftfjc • 
Itaenim  lego, non  Stabnas ,  vthabet  vulgata  exempla- 
prxcipue,  cum  in  veteribus  calamo  exaratis  legatur 
Jktgnutti)  quod  fane  declaratio  eR  eius  vocis:  deinde  in 
textum  irrepf  t,aim  eifet  ab  aiiquo  Rudiofo  in  ora  li- 
briannotata.  Stotinas verbrepofuit ,  qui  legerat  apud 
StatiumyStotnidt  renatas  dici :  quail  ea  ft  mens  Piinii. 
Mam  f  itaelfet ,  Plinius  dixiftet  infulamin  planitic 
campi  cxtitiflc.  Quod  fane' non  ridiculu  modo,  fed  Sc 


L&  fOSEPHI  SeALlGtRl 

tte/WowcK.Statiuas  vero  dtcebIt,quomodo  calidas  &  frb» 
gidas,&  Baianas,&  Albulas,  cu  fubintelhgeret  Aquas. 
Quod  nomen  babetprimam.)  incditione 

Komana de fuo correxcrut,  Quodnomenhdbuit primiii 
male:  Namnullo  negotioemendari  poterat  iStngmm 
a  Grecco  9ifvov,quod  nonhdbet  rimdm.  Siquidem  Grseci 
vocant  &fvcv ,  quod  minime' rimofum  eft ,  Sc  fideliter 
continet :  Cutcontrarium  Latinum  Futile.  Sequentia 
Varronis  verba  facile'  probant  conie&uram  noftram. 

3 6.  Stillicidia,  fluuia,  quae vtita  fluant,ca- 

dantClUC.jlleiponOiStilliadUfltmirktydqurtyUti  flpcant 
cnddntqiie.  Vt  inSenatufconfulto ,  quod  extat  apud 
Frontinum ,  Qjtominus  ea  dcpua  irs.caderefiuere  ,  &c. 
Vnde  caducx  aquae,  quae  ex  diuidiis,  feu  caftellis,&  ft- 
ftularum  manationibus  fluebanc. 

37.  AmiterniniO  Nempe qui poetis 

Graecis. 

38.  Qui  aliter  facit ,  indagabili  cx  ambitu 

cauiTamdicit.)  Si  non  eft  mendum  in  nomine 
i»d^km,erit,quod  Grseci  dicut  <jztuQiujo<;  :  tunc  au- 
teniiegendum  cxitinidgdnhs •  Sed  nihil affirmo  .  Eft 
autcm  exveteri  formula  di<ftum,quae  feruabatur in 
legibus  fcribendis:  c^vi  /.liter  faxit,  ca¬ 
pita  l  e  ESTO.Vtin  legibus  Numa  Regis,  s  1 
CLVIS  ALIVT  A  FAXIT,  I  PSVS  IOVI  S  A- 
C  E  R  E  S  T  O.  dhw iicui  dfaco  <;  TtoiVKm  ‘Icij'rrS  yn/uo)  s- 

YOy)$  isi B.  Familiare  apud  Demofthenem.Forfiran  igi- 
tur  lnddqzfaltfcxdnibitu,i%ifjnsios1  vmv Suvosjvo^s.  Sic 
didhim apud  bonos  au  tores,  Indagare  crimen. 

39.  AppclIatUmTibrim.)  TebrimexPlinio  lib. 
» i  /.  cap.  v.  In  editione  Romana  D eheherim.  Et  fupra, 
Tiherfa  wod  caput  extra  Latnmikgc  flow  caput. 

40.  Sunt 


CONIECTANEA0  1/ 

40.  Sunt  &  nomina.)  Multa  defunt. 

Ab  eo  lateSaturniamterram  ,vt  etiam 
Ennius  appellat.)  Apparet  manifeftoefle  verficu- 
lumEnnii  —  Sdturmus  illi 

N omen  erat,de  quo  late  Sdturnid  terrd. In  fragmen- 
t is  Originum,  qua:  extant  normne  Catonis  idem  En- 
nii  AKpoTtXi vkw  legitur :  A  quo  Sdturnid  olim  ,  ubi nunc 
C <tpitoliim:& db  ea  late  Sdturnid  terra.  Itaq;  illud  Vin* 
gilii  dcfumptum  eft  ex  Ennio: 

IdHioilum  huicjllif Herat  Sdturnid  nomen. 

4:.  Cuius  veftigia,  quod  qua  turn  itur  See.) 

Ita  hie  locus  legendus  eft,niilla  penelicentia:C«/«*  «<r- 
fli<gd,quod  qua.  num  itur ,  'Veldbrtwt :  Z7  unde  dfeendebat 
ad  Kurndm^oua  uid:ubi luatf,0' facellim  Ldnvm.  Duo, 
inquit, funt  veftigia  ,  quod  ille  locus  olim  aquisinun- 
datuseiTet:  Primum,  quod  qui  locus  nunc  pedibus 
aditu^retinet  nomen  Velabri :  qua:  quidem  appella- 
tiooftendit,  olim  folitum  velaturis  traiici .  Alterum, 
quod  vnde  afeendebant,  dicitur  nunc  Noua  via,vtpo- 
te  quodanreaibi  Temper  via  non  fuiflet .  Verrranius 
fecutus  eft  earn  leftionem ,  qua:  ex  duabus  maxime 
corrupta  erat.Itaque  ei  non  aftentior. 

45.  Cum  Argeorum  facraria  in  feptem  Sc 
xx  partes  vrbis  fint  diipofita.)  Diftributa  pri- 
jnum  fuit  vrbs  in  quatuor  vrbanas  tribus ,  Efquilina, 
CoIlitiam,Palatinam,&  Suburanam  .  Perquas  diffuft 
crant  Argefper  xx  v  r  1  facraria.  Ab  eo  infra  in  facris 
Argeorum  feriptum  eft ,  p  r  1  m  ae  regionis 
qjv  artvm  sacrarivm.  Itaque  videtur  Ver- 
tranius  aliter  fenfifte:  In  quo  fane  errat. 

44.  Sacra  quotquot  menfi  bus  feruntur  in  a r~ 

Cem.;  Qjiiotldibus  icilicetjcum  ma&abatur  agnalo* 


,8  TOSEPHI  SCALIGERI 

ui.  Quid.  I dibus dlbd  lout  grdndiordgnd  cndit.  Ab  co 
dicebatur  agna  Idulis ,  ex  cuius  lana  conficiebant  Fla- 
niines  Diales  albogaleros  fuos.Et  facra  illa,quae  luc  in- 
nuit  Varro,dicebantur  Iduiia.  Feftus  de  facra  via  lo- 
quens:  Qjuiddm  ,  inquit,  difktm putnnt , quod  eoitintre 
utantur fdcerdotes idulitm  fecronm  conficiendorit  muffd* 
Quare  non  affentior  viroeruditiiTimo  A.  Auguftino, 
qui  idulimn  legendum  putat. 

4P  Quod  ibi  lucas  Fagntalis  ,  Sc  Larium. 
Qj.ierqactulanumfaccllum,&:lucusMartis.) 
Puto  legendum:  Qjtodibi  lucus  Ydgutdlis,  <0?  Mirdrwns 
querquetuldnum  feceUtWJ,&  lucu5  M efttit.  FeftuSjQ^er- 
qitetuldtice  vir*  putantor  fignifiari  Nymph*  prudences 
qusrcvto  utr  e fen  ti:  Quod  gznut  fylu*  indicunt  vntrd  porta  y 
qu*  dh  eo  diftzt  fit  querquetuldM  .  ErgoVirae  querque- 
tulanse  nihil  aliud  funt.puto,  quam  qua:  Grxce^Ata- 
etcAc ,  K)  djuetcflpuxAs  dicuntur  .  De  Mefiti  verb  memi- 
nit  Feftus, &  Serums. Quod  vocabulum  Etrufcum  efte 
puto.Etrufcos  autem  ab  Syris,  qui  Sc  ipfi  quoque  Ara- 
masalingua  vtebantur ,  accepifte  .  Syriaca  enim ,  feu 
Aramsea  lingua  id  fignihcat  grauitatem,  aut  exhala- 
tionem  fpiritus>aut  flatum. 

4 6.  Quorum  angufti  fines  ,  non  mirum.) 

Taxatluxum  fui  tempor is, Quare  verba  eiufdcm  Var- 
ronis  exlib.i.de  vita  populiRom.huc  fpe&ant.Citan- 
tur  quidem  ilia  tribus  iocis  difperfa  apud  Nonium: 
qux  nos  itaconiunximusadhunc  modum:  H*cc  (cdts, 
qua  mne  efenwltis dnm  pofi  fettzt  feit  iqutdommd  re- 
qii$  temporibus  deluhrd  pdnta  feckt ,  u t  in  extero  ailtu . 
Queefem  confentatud  , quod  fint  pduper  tint,  fin*  elegtn- 
tidydc  am  cutjhmorUd.  Quid  vntsr  hos  loues  inter fit>& 
d)S,qui  ex  tiMT&iotc-,  chore,  dttro ,  nunc  feint ,  pote s  dnitno 


CONTECTANEA.  I? 

dduerteregr  bornm  temportwt  dmtids  ,£?'  iJloiww  piu- 
pertetet.  Haec  ille.  Quid.  Ittp piter antiquautx  tvt its 
bdt  incede.Videntur  ea,  qua?  exeodem  Varroneaddu- 
cit  Clemens  Alexandrinus,non  longe  ab  fuperioribus 
abfuifte.  73  -zuhctfov  ,  inquit,  Sopvtyvnny'tyvivcC) 

73  tyctvov  OCcupfpcov  o  Lyvy[^L(p&j(;,i'Ii7m  iPv  nyyiruv  P/n 
mv  AJ^p'azo7n>Y  Xctuo-rLw  KgLMnyviM)  cop/uwProiV. 

47.  Septimius  mons  quinticepfosl  iicum  Poe 
tilium,exquibus  eft.)  Lego>Septimmsmom  qumti- 
cepduatm  Poetili urn yljqutli if  eft.  Jit  frequens  mendum 
hie  inoleuit.  Nam  male  quinticepfos ,  fextioepfos  fcript  u 
€&,Y>ro,qitir:ti<TpSyfextia;ps}  &c.  Neque  emm prirmae- 
pjos  dixit,  fed  primicepr. 

4^-  Collislalutarisquarticeps  aduorfumeft 

Pilonorisxdemfalucis.)  Subftituerunt  hie  non- 
nuili  Pilonorif^ro  Vild  N dn$  :  vt  eo  modo  di<fta  lit  Pi 1 4 
N4r#,quomodo  PilaTiburtina.Sed  quotnodo  reliqua 
cohaarere  apte  poCint,ipfl  viderint.  Alii  P ild  Honoris, 
alii  Ho/TdrgtedeTfcimaioreimprudentia.Non  enim,niil 
fallor,antiquior  fuit  Honoris  aedes ,  ea  ,  quae  vota  eft  a 
Cl. Marcello,  bello  Gallico,  ad  Claftidiu.  Alia  aute  a  C. 
Mario  ex  Cimbricis  manubiis  dedicata  fuit.  Tantum 
verc  abejft,vt  vtrauis  haru  hie  intelligatur ,  vt  libri  Ar- 
georum  non  minus  ccc  annis  praecedat  Cl.Marcellu. 
Sedprofe<fto  erraruntlibrarii ,  qui  non  meminerunt, 
cum  haec  exfcriberet,in  iis  multaeftc,  quae  poftea  non 
fuerunt  in  vfu:ex  quo  fa<ftum  eft  vt  P ilonoris  corruptu 
fuerit  exantiquo  genitiuo  A polineris.  Ita  enim  Iegen- 
dum  fuerat:  Collis  fdlutdris  qudrticeps ddnotfum  eft  Apo- 
lineris cedan  &  Sdlutis.In  colle  enim  Quirinali  hi  par¬ 
ticulars  fuerut,CQllis  Salutaris,Apollinaris,Martialis, 
Latiaris.  Apolineris,vel  Apelineris  antique  declinatu, 

B.ii. 


20 


IOSEPHI  5CALIGUI 


vt  Boueris,  Sueris,  Ioiieri^regcrumjlapiderum,  nuee- 
rum.  Sic  apud  FeftumNo*  enw, pro,  N eceum.  Sicpu- 
to  Cn.Martium  vatem,autorem  vetuftilTinHim^eode- 
clinatu  vfutri  eiTe,cum  prxfertim  aliterin  Hexametro 
verfuvix  facile  locum  habere  poiFit  nomen  Apollinis. 
Extat  autem  apud  Liuium  carmen  illud,feuvaticiniu, 
alienis  quidem  verbis,&  quafi  mitigatum  a  Liuio,de- 
terfo  illo  fitu  &  fquallore  vetuftatis.  Veritusenun 
fuit,ne  {implex  ilia  rufticitas  verfuum  inquinaret  de- 
litias  illas  &  lucem  oratioms  lux.  Non  tamen  ira  mu* 
tauic ,  vt  diuinandi  locum  maxima  ex  parte  non  reli- 
querit  illis  qui  reftituere  vellent.  Qiix,  nififallor,  ita 


abautore  reli&a  fuerant: 

Romulidte,fi  perduellis  expellere  uoltis , 

£t  uonucam,qi4£  gntiMn  long  dlie  nig  ndrim 
Vcmt,kpolineri  uouedtis  otnfio  ludos, 

Qjtiqui  Apoliwrifiatit  communs  quottnnis. 

P ter  (bus  Ittdifficiwndis  ollu  p*eeflv , 

CXu4  ftm mtwt  poplo,plebeique  endo  V rbe  ddbit  ins. 

V  oplos  poblicitws  emi  didcrit  e  f hpe  pdrtcWy 
Confirindnt  utipriuntm  pro  fique  ftwque. 

At  bis  quvncpie  wri  fdcra  Greeco  ritu  obeunto. 

H <ec  fi  fixity  gtudebiti femper. 

Atqueddeofiet  tmlior  res  poblica  uojlrd. 

Udm  is  Dins  uoftros  perduelly  fhngnetdd  mum, 

Qjs}  uoftros  campos  plddde  mncjwtdque  pdfeunt. 
49.  Collis  Mutialis.)  CollisMdrtidly  legendunr 
efie  autor  Dionyfius lib.  r  x. cv  Jt  inquit, -reV  nm 

7»cf  III  AioV  n o'r\ffto(o  euuovm. ids  cluix  Kjz-Qiipm- 

npduoq  mix  rw[(;  K&^ou^cLfs  vgcvchs  ,  ''bin  tx  u/vccuxMyx. 
$o.  Apud  Turaculum.)  In  antiquitus  excufis,  qui 
temper  aiiqua  verx  le^tionis  veftigia  retinent ,  legb* 


t 


c  O  N  r  E  C  T  A  N  E  A.  2r 

tur  AuracuhiTn.Quod  fane  oftendit  legendum  efte  A#- 
gur  dculwni  .  ad  verbum  ,  id  eft  73  o)o)voff>cc7r6icv  .  Feftus, 
Augur  aculwm  dppelidbunt  antiqui,  quam  nos  dram  dici- 
mutiquodibi  Augur  cs  public?  aufficarentur. 

S»*  Eundem  hunclocumapecore  di&umpu 

tantquidam.  Nihil  deefTe  videtur:  Quia  cumdi- 
cit  dpecore  dictum, £ orfan  intclligit  a  pecoris  balatu,vt 
Naruius .  Videndum  tamen  num  ita  feripferit  Varro, 
TLu-n dent  hue  locum  Pecu [cum  a  pecore  dithim  putant  qua- 
dam.  Feftus ,  Vecufcum  Paldtij  difki  efl  ed  rego  urbis , 
qfum  R otmlui  obuerfam pofitit  edpdrts ,  vn  ana  plurimu. 
eratdgri  R omani  dd  mare  uerfus,  &  quamolliffme  ddi- 
bdtur  vrbs.  Equidem  nil  certiftatuo.  Tamen  non  abs 
re  efle  putaui,indicare  de  ea  re fufpicionem  raeam. 

52.  Quodadficum  Ruminalem  &  hi  ibi  in- 

uenti.)  Vera  Ie&io,  Qjioddd  ficum  Rurmnalem  e  Tf- 
bri  inuetH.  Nemopaulo  docHor  negabic  hanc  veraefte 
non  quae  extatin  editione  Romana. 

Etft  Harpocratcs  digito  fignificat.)  Ira  e- 

mendatum  eft  in  Romana  editione  ,  quae  vera  eft  le¬ 
ctio  :S?  enim  nota  indicenris  filentium  apud  Plautum. 
&Terentium.  Ira  etiam  legendum  in  exemplo  Pom- 
ponii  Atrellanarii  poetae,addu<fto  a  Nonio  : 

Pdter.dtfl.  nsgtto  effehicme:ope)ibo  caput.  Non  ta¬ 
men  hie  Varro  Harpocratis  iniecit  mencionem,tanqua 
tertii  Dei, cum  fatis  eftet  Serapis,&  Ifts,vtaiterum  eun- 
dem  cum  Saturno, alteram  eandem  cum  Ifidefaccret. 
Sed  apparet  efte  ex  quodam  poeta,qui  horum  trium  ft- 
mul  mentionem  faceret.  Videtur  autem  ltalcripftfte 
quifquisfuit  vetusillepoeta; 

-Sdnttu  S erdpiSy 

ifatW  Harpocratcs ,digitQ  epu  fignificat  fi.  fufpicor** 

B.iu. 


I  TOSEPHI  SCALTCERT 

quc  efte  Lucillii,neque  Ionge  abfuifte  ab  iis,  qua?  ad- 
ducit  Ladancius  ex  eodem  poeta,  de  fuperftitiofo  cul- 
tuDeorum.  Porro  Aufonius  noftras  vocat  eum  Siga- 
!ionem,eo  vcrfu, 

Ant  tud  Sigtlion  ALgyptius  ofculd  fi?net.  Poft  hsec 
verba  in  codice  Romano  legitur:  Qui flint T acutes 
Afktrteapud  PhoentCAA.  Qux  tamen  verba  non  hie  ma 
gnopere  neceffaria  videbantur  .  Quare  fufpicor  deo- 
pmionepotius  additafuifte  :  vt  etiam  addam  Tauteni 
ilium, no  Phoenicum  ,  fed  yEgyptiorum  numen  fuif- 
ferquem  alii  Theuth  uocant,vt  Cicero  in  libris  de  Na- 
tura  Deorum.  Aftarte  verb  ea  eft, qua:  Aftarot  in  diui- 
nis  literis  vocatur.  Id  Phoenicum  lingua  fonat  greges, 
£  tdl <uha a  :  tanquam  fufpiceris  didam  a  vidimarum 
muititudine.Ea  colebatur  aSidonii$,{icutDagon  a  re- 
liquis  Phccnicibus,  &Aftyriis.  Gratis  dicitur  Apv* rw, 
fc  (fipiung  :  nimirum  detorta  voce  a  Syriaco  Adardaga, 
fignificatioa pifce.Apud Macrob.Satur.lib.r.cap.  xxr, 
A rsbitidis  perperamspro  DeTcitidish.od.ic  vulgo  legitur. 

54.  Quas  Samothracia  anteportas  ftacuit.) 

In  codice  Romano  ,  QjJdS  Ambrdcid  ante  port  dt jhtuit; 
puto  ex  vetenbus  libris.  Sienim  alio  confllio  fece* 
runt  ,  rationem  certe  non  habent,  cur  hie  A tnbrdcidtn 
potius  iegi  malint,  quam  Sdtttethrdcidm :  cum  ipfi  Dii 
magm  non  in  ea  gente/ed  111  Samothracia, vt  &  norut 
omnes, colerentur. Quod  fi  defuo  emedarunt, non  eft 
quod  comm  conieduris  priorem  ledicnem  poftpcr 
namus.  Sin  autem  exvererum  codicum  automate, 
quod  magis  puto,  fane  iegendum  eft  Irnbrdfid.  Ita  e- 
nun  Samothraciam  didam  eile  a  ftuuio  Imbrafo  tam 
not um  eft,quarn  Imbrafum  in  Samothracia  efle  ,  qui 
pmis  Parthenius  dicebatur  ,  tefte  Callimacho  ,  ita  ca- 


CONIECTANEA.  2$ 

nete  :  ctV7jyb  iJchtiQyigi'/xG^n  Vide  Stephan  uni. 

Vtut  autemlegeris}lw&raJ/4W,  aut  Sdttiothraciam: ha¬ 
tes  vtriufque  rei  automates. 

55.  Diui  potcs.)  De  his  multi  multa :  Dionyiius 
lib.  r.Macrob.  interpres  Apoilonii.Dicuntur&  ttcLGei- 
pci.  Q^as  vox  Phoenicia  ,aut  Synaca  eft.  Cabir  cnim  e- 
ius  gentis lingua flgtiificat  potem,  ftue  potentem.Ter- 
tullianus  libro  de  fpeftaculis.  Ante  ea$(coUvmna6)  tres 
dYcn  trims  Di is  parent,  magnis.potentibvs, 
valentibvs.  Eofdc  Satnethracas  exijhmant.  llxc 
iile.  Paufanias  Caftorem  &  Pollucem  putat  efte  foeig 
juAydxoig.  Varroni  ea  opinio  non  placet. 

Ouaparircfolct.)  Suniptum  ex  Epicharmo, 

HLvjMZjt ,  75  OV(p Qv’&lV  OUK&Q'  iV  M9V0V' 

Am’  accr 7TUV7ZL ,  v&i  yua/acui  iyA. 

Key  75  Ay  cLXiK%ej.<fh)V  fyoc, 

Ai'totg  Kal(gL/ua$eiv  dung ,  v  ’dxrei  timcl 
7jco^t\  aV  iTTLcd^cY  rtpiei  -vjx^v  tyv'  Habentur  apud 
laertium  in  Platone. 

57.  Epicharmus.)  Fpicharmi  Poet*  Pythagorici 
quxda  ftrEA  dvi$  •nuxiyyivzcncu;  interpretatus  eft  Ennius. 
Ab  eo  opusfuum  Epicharmum  infcripftt ;  I11  quo  ilia 
sntMyfivitncu/  ftbi  accidifte  in  fomnis  teftatus  eft  hoc 
verfu,  N  awiddebar  fomtuare  e got  tied  ejfc  martkwrn. 

Hue  alluftt  Horatius: 

Inruns  &  fapiem^  forth, O'  alter  H onurns, 

Vf  Critici  diamt ,  leaner  air  are  mdetur, 

Qjio pronufa  mdant,o fomnia  P ythagorcca.  Cauc 
autern  cofun  das  cum  altero  fomnio  eiuldem  poet*, 
cuius  meminerat  in  primo  Annali:  in  quo  apparuifte 
libiHomerum  dicit  ineo  acroteleut io-wfus  Home- 
rus  adeffepoetd .  Itaque  feribit  iucretius; 

Bftiii. 


IOSEPHI  SCALIGERI 


*4 

Vnde  fibi  exortnm  femperflorentis  Women 
Commoner  at  fpedem-  In  eo  fomnio  narrabat  Ho- 
merus  Ennio  animam  fuam  rnutatam  in  pauonem, 
eaacroteleutide:  Qommemini fieri  me  pauusn-  vt  citac 
Charifius.  Deinde  ita  mutatam  in  Ennii  corpus  in¬ 
fill  uaffe.  Perflus: 

C or  itibet  hoc  E nni,  poftquam  defkrtuit  effe 
Mceonides3Qufntus  pauone  ex  Pythagoreo.  Poftqua 
autem  Ennius  fadus  eifet  jQ'  ex  illo 

pauone  Pythagoreo, ftatim  fadum  effe  poeram  ,  dum 
in  Parnafo  ea  fomniarer.  Propertius: 

Vifus  exam  melli  rc  Cubans  Helicon  is  m  tmbra>Crc. 

Deinde, 

Vnde  pater  fitiens  Ennius  ante  bibit.  Quare  al- 
I u fit  Perflus  ad  illud  fomnium  Ennii ,  in  quo  narra- 
bac  fe  elfe  fadum  poetanv.quod  tamepauci  animad- 
uerterunt,  cum  feribit: 

N eefonte  labra  prolui  CabaHino : 

N ec  w  bid piti fotnniaffe  Parnaffo 
M  eminiyUt  repen  te  fie  poetnprodirern&c. 

$3.  Ifthiceftdefolcfumptusignis.)  ltadiftin- 

guenda  funthemiftichia  ifta  Trochaica. 

ifihic  eft  de  foie  fumptus  ignis ,  id  eft,  fol  eft  .Deinde, 
-\fque  totus  mentis  eft.  Nam  mentis  pro  mens  didu 
eft:  quomodo  idem  in  eodem  opere  alibi: 

Terra  corpus  efhat  mentis  ignis  eft,-  id  eft.  Mens .  Ita 
citat  Prifcianus  ex  Epicharmo  Ennii.  Puto  autem  ita 
integrum  verfum  enuntiandum  efte: 

ifthic  eftde file  fumptus  ignis  Jfque  mentis  eft.  De  boc 
autem  loco  fenflt  idem  Varrolib.  i.dere  Ruftica,cap. 
4.  Eiiisprindpia,  quee  tnmdi  effe  Ennius  feribit ,  Aqua, 
tenashnima  OSoLPudet  me  referre,quam  male  acce- 


CONIECTANIA. 


ptus  fit  Hie  locus  in  editione  Romana:adeo,vt  qui  an- 
tea  vulgo  integer  legebatur,  nunc  totus  vitiofus  in  ca 
habeatur. 

S9-  Atquehumori  ariditatem.)  kritudinem  exve 
teribus iibris.Ira  etiam  Varroipfe  Prometheo  lib. i. pe¬ 
ril*  lifdem  verbis : 

Human#  qiuxnddm  flirpis  gentem  concoqm 
Vrigus ,  aitori,atque  humeri  dritudxnem 
Mifccns -  Qui  verfus  confuft  &  valde  deprauati 
vulgo  leguntur  apud  Nonium  Adarcellum. 

60.  Efle corpus  terram, qua? peperit, ipfam 
capere^eque  difpendii  faccre  hilum.)  Verfus 

duo,qui  funt  excogitati  a  correcloribus  Roman#  edi- 
tionis,&  nullius  fenfus  funt,&longe  abfuntafenten- 
tia  Varronis.Quanquam  non  caret  ratione,  quod  pro 
peperit ,  reftituerint  deperit :  quod  videntur  fufpicati 
elfe ,  Ennium  hie  agere  de  coniunftione  c#li&  terra?, 
addufti  illis  verbis  Euripidis,  i&t  tfyj  ojxCoov  yaj'  otvlv 
%vpov  yiifov ,  8c  qu#  fequuntur .  Sunt  enim  vulgo  noti 
apud  Athenaeum  :  item  exiEfchylo, 

cty/osov&ivos  'TfcSavLj  ^Qovcc  See.  vnde  illud: 
T wm  pacer  omnipotent  feeamdu  hnhrihws  JZt her 
Coniugu  im  gremiwm  l#t #  defeendit -  Papinius: 

-ip fum  in  connuhid  Terr# 

J&therd,cutnplHUu$  rare  faint  nuhiU,foluo .  Quod  eft 
exScytharum  opinione.Herodot.lib.4,  ©eo^' 0  ^suvotc 
m  u;  <h  i^cLG7iW7vmii<rlw ^ juciMtzt,  ’fm  A  A tem  }  vojut - 

(omj  tUu  yluu  75cT  A to;V[)  yuvcqi(&.  Eft  apud  Paufaniam 
ft;  clyxK^a  tUTivxoyis  vaaj  01  tov  A  fa.  Haec  funt ,  qua?  pof- 
funt  nobis  obiicere  ,  vt  tueantur  correftionem  fuam: 
qua?  tota  verfaturin  verbo  deperit.  Id  veroalieniiTimu 
eft  mente  Varronis ,  aut  Ennii.  Id  enim  volebat  ille.a- 


t6  JOSEPH  I  SCALIGEHr 

nimatii  ex  aethere,  corpus  ex  terra  efTe:vnumquodque 
vero  illuc,  vnde  profe&um  erat,reuerti,  vt  idem  Epi*' 
charmus,  forfan  in  eodem  opcre,tefi:atus  fuerac ,  cum 
ViityVUUiKpi'SViKsy  cL7iviv%vJ  b&v  i,v  dt  ,yrttxiv  • 

ya.1  >7ry  8C ' fjua,  Jiuvcc,  %t7 zov  <h  ^cLhiTrty’-,  Id  ergo  concludit 
cleganti  metaphora  fumpta  afoeneratoribus:  Terram, 
quae  dederit  corpus, iteriunillud  recipere ,  neque  pati, 
vt  vllum  difpendium,  aut  intertrimetum  crediti  fiat. 


quominus,quodcredidit ,  idipfium  recipiat .  Vfurpat 
ergo  Varro  non  verfum,  feruata  metri  lege  ,  fed  verba 
tantumsNam  verfus  ipfe  citatur  ab  eo  lib. 8, 

dedit  ilid  ,  cnpit ,  risque  difpendijfaat  hiluw. 
Quare  nihil  mutandum  in  hoc  loco,  hoc  vno  excepto, 
quod  pro peper/f, legend  uni  efle  dederit^ verfus  ille  iam 
a  nobis  produ&us,docet .  Ex  quibus  vides  quam  ridi¬ 
cule  illi  duo  verfus  hue  quafiobtorto  collo  in  alienas 
fedes  irrepferint* 

60.  Ideocain  nuptiisin  limine  adhibentur.) 

Idem  Varro  Iib.n.de  VJtapopuli  Rom.huius  reime- 
tionem  faciebat .  Cuius  duo  exempla  citantur  apud 
ionium  diuerfis  locis,quae  coniungenda  ellefenten- 
tia  ipla  indicat, ita:C#'w  a  noua  tiuptn  ignis  vn  fdcc  dff er- 
rem  e  foco  eius ftwptusfix  ex fyinu  dlldta  effet,  uti  earn 
puer  vngzmus  dfferret:  contYd  who  mar i to  cum  item  e  fa¬ 
ct)  vn  titiom  ex  fclia  drboreyZy  w  dqu&li  dc^ud  dllatit  cfjet, 
Reliqua  deficiunt,in  quibus, vt  apparet,  explicabatur 
februi  genus ,  in  quo  toms  ardens  demergebatur  in 
aqualerquod  Grceci  vocant  %prt£cL.  Idque  plurimi  erat 
npud  veteres,  vtpote  cum  his  conftare  vitam  humana 
crederent .  Aded,  vt  quern  vita  priuari  vellent ,  ei  his 
duobus  interdiceretur  t  eumque  vocabant  extorrem, 
tanquam  t  orris  illiu$>&  fflvi'ouv  exforte .  Itaque  apud 


CONIECTANEA. 


*7 


Helychiu  vbihodie  vulgo  legitur,  dtpixlpot;,  dxjxQapTot, 
pitapat;, malo  legere  cccp/^oC quod  eft  ad  verbu  extorris. 
(pi'ifos  enim  etiam  torrem,  feu  tiuoncm  fignificat,vt 
a'pud  Lycophronera  :  quanquam  atpix^t;,  Tm^ajuvaJos 
poftet  videri  dnftus  propter  Iouem  d< pIkto&l  ,  id  eft 
tiumov .  Sed  prior  leftio  magis  placet .  In  verbis  Varro- 
nis fphm  correximus^cumantea  pi»«legeretur.  Apud 
Ouidium  quoque  ita  Iegendum  eft, 

Vxoput  pnros  Joined  t<edet  Deos.  Hodie  perperam 
pined  teda. 

61.  Venus  Cxligena.)  oJe*v/<x.  Plato  Sympofio  de 
duabus  V eneribus  ioquens,  w  p8jj  y^v  'z&pitrGvr'ze#. ,  nsty 

a^MTtep  Ov^QLVod  3vyZ7Vp}ijv  d\f  t&J  0U&.V1CLV  i7IVV0/JxL^0/£p‘li  j 

vifoTk^gitAios  Xj  Aiwh^hv  A  7iwJd\i/uov  /■$£>•  Paufanias, 
i%n  di  x.  7W  ctcpocJ)'rvi  to}  17TO)Vujuuig  m  Ap/ucvia  ,  <r /Ajj  &&lv!cw 
3£kt  tpah  KstOapcS £  oiwi^ctfpSflep  7ro0x  ara/AtdmY'Ttztvddjuov  3  'AjrL 
rctf; <Tf  im  A  £rvs yoopetv,  tvet  'dhSi/MtJj;  ji  ou/o/unv ,  yaj 
ipyvv dvotrtccv  >&7V$)ot<pyi 71  yivog  rfflciidpeoTruv-  Primam  er- 


go,hoc  eft  iJc^v/flU'Caeligena  interpretor>vt  hie:  'ro-V^w- 
jmsv  vero  V olgiuagam.Lucrct. Volgztutgtque  UdcntsVene- 
re.  Xrrotyootpicur  autem  Vorticordiam  .  Vnde  Venus  uorfb 
nomine  cor  de  tenet.Quid.  AElian.de  animalib.  lib.x.  ait 
7 uo  qv£$l\icu/  d(ppo<briu>  coll  ab  AEgyptiis  .  Cenfebatur 
vero  inter  eos  Deos,quibus  fiebam&crayw<pa;we,cuiuP* 
inodi  Romx  fait  Rumia  Dea.Idputo,  quod  ei  attri- 
baeretur  diuinatio,  cui  qui  dabanroperam  ,  carebant 
temeto.Artemidoras  de  ealoquens,  dya^vt  A  ^  /julv- 
n<n.  TfatTAQ  ybjucu'iiKn;  ygjj  nz&yvcctnwt;  tuples  if)  nvojUtccq. 

Non  immeritoigitur  Ennius  ait  Anchiftm  edoftum 
fuifle  vaticinandifcientiama  Venere:  cuiushos'duos 
verfus  citat  Probus: 

Atqne  A  nebifes  do  chi'  Venus  qwm  polchra  'Durum 


t8  JOSEPH!  SCAIIGER! 

F ciri  donam  d'luinmn peSbut  habere. 

6z.  IllAfoto  Ennii  )  No  Afotum  fcripfit  Ennius 
fed  Csecilius.  Itaque  antiquitus  cxcufi  non  Afoto  ,  fed 
Sotzi  habent  '•  quse  vera  eft  ledio  ,  fed  decurtata  .Nani 
Sofadico  legendum  eft.  Citatur  a  Fefto  Ennius  in  Sota- 
dico-  C  ypriobout  merendam  .  Quod  fane  eft  comma 
Sotadicum  .  Sicut  ifte  verfus  eft  Sotadicus  ex  Ionicis  a 
maiore: 

ibdttt  maldcam  uiereVeneridtn  corolldM.  Apud  Fe- 
■ftum  idem  error  inoleuerat,  qui&  hie,  Afota,  pro  Soft- 
diogvbi  citat  hunc  verficulum: 

A lidfqueM  mare  uolc  magru)  centre  tonfarn, 

A lij  Khetvrird  tvngsnt-  Sed  altera  ctKponxiC  a  nobis 
addita  eft  .  Eft&hic  exSotadico  Ennii  apud  eundem 
Grain maticum : 

P  rope  JktgndygenM  ubi  Idnigrtm  pifcihi  pafcit. 

6y)  Ibant  malam  vierc  Vcneriam  corof- 
lam.)Hic  verficulus  deprauatior  legitur  apud  Cen- 
forinum  :  l bant  maUeluereVeneridm  corollam.  In  aliis 
legi  maldcciy  admoniti  fumus  ab  iis ,  qui  hunt  autore 
Romx  cdiderunt .  Quam  veram  quidem  ledionem, 
non  tamen  penitusa  mendis  vacuam  Vertramus  re- 
iecit  :Cum  parua  licentia  reftitui  in  integrum  pdflif, 
{i  le^eris  maldcam  pro  maided .  Conieduram  noftrani 
confirmat  Sotadicus  verfus ,  qui  citatur  ab  Hepheftio- 
ne;  Sc  mirum  ni  cxeofuum  tranftulerit  Ennius  .  Ea- 
dem  enim  fententia,idem  genus  metri: 

Ugiyi;  Tipw  culdvs  juahcLKCv  (xcvnSovLj.  At  Vertranius 
ex  eacorrupta  voce  ,  putauit  fmhdy, w  legendum  efte; 
quafi  vero  difficile  eftet^aAcn^r  diuinare. 

64.  Palma, quodcxvtraqucpartc.)  in  Roma- 
naeditione,  P almm  diamt ,  epe,  Sed  prior  ledio  ger- 


C  O  N  I  E  C  T  A  N  !  A,  19 


mans  eft  &  legitima  ,  non  quam  ipii  fuppofuerunt: 
Dixitenim  ,  ideo'hxc  cwrn  coroVA  pdhtLt:  corona, 
quod  vincuium  capitis:  paIma,quod  ex  vrraque  parte 
natura  vinda  habeat  paria  folia  Et  ita  Plutarch  .  Sytn- 

pof.lib.  vm.  i  <pW  Si  >^TDpelv  %  S$  TTOTi  f  CtyOjVOJ V  $4 (pcLVO? 


ZyAb  72V  Si  QoIvtliCL  Wiv'd  7TCLVTO;  j  X  yd  ifjtl  ypcuj}  ttpn 
yreifiiunv  oi  tjv  irnTnut  n§S  (puMav  oiov  cwmvi&tjoS/jtM  azw- 

‘TftyJvTtoV  dycovi,'^  dyilv.vi  <z>^.-^vi<t}ov  °u  ymeiv  (pcctrwrn^. 

6s-  Quam  haberent  vim  figniffcanrcs  Vene¬ 
ris.)  Legendum  ,  Qu/dmhdberet ,  mm  fignificuntes  Ve- 
mris.  Significantes,  inquit,  vim  illam  ,  quam  haberet 
Venus. N ihil planius  hac  led ione .  Tanien  Vertranius 
cmendanit,Vewry  re?;malcfane,vt  apparer. 

66.  Quare  quodCxlum  principium,abfatu 
didusSatiirnus:&quod  ignis  Saturnalibus 
cerei  fuperiorib0  mittuntur.)  Quod, inquit, prin 
cipium  (it  rerum,  ab  fatu  Saturnus  didus :  Et  quod 
ignis,  quern  conftat  generationis  principium  effe, 
propterea  Saturnalibus  ignes ,  id  eft  cerei  lucentes  da- 


bantur  .  Nam  quod  hie  mutarit  quondam  Vertranius, 

valde  falfus  elf,  cum  fenfum  Varronis  alTcqui  non 
quiret.  Porro  Saturni  nomen  Tufcum  eiTeom  nes  mi 
hi  concedent ,  qui  fciunt  Syriace ,  &  pro  certo  habent 
olim  Tufcorum  linguam  AramaeamfuiiTe :  Saturnus 
enim  lingua  Syriaca  fignificat  Jatentem.  Vnde  in  agro 
latino  qnafi  interpretantes  vocarunt  eum  Latium  ,  & 
eius  vxorem  Opem  Eatiam.Etin  Pontificalib.indigi- 
tamentis  dicebatur  latia  satvrni  .  Geliius 
lib.x  i  i  r.cap.x  x  i,Etab  eo Latium. 

67.  Hxcenim  terrisgentesdat.)  Vfurpat  ver¬ 
ba  ex  Epicharmo  Ennii, nulla  religione  metrics:  legis, 
vt  fupra  fecilTedemonlirauimus .  Jta  enim  concinna- 


30  JOSEPH  I  SCALICERI 

di  funt: 

I  (these  teyrisgntesomMS  peperit  refuwit  demo: 
iflhcec  ddt  abdrict:ifih<cc omnibus  frugs grit. 

68.  Qux  quod  gcrit  fiuges ,  Geres. )  Cicero 

quoque  eidem  etymoaftentitur.Sed  nosputamus  di- 
ftam  eflfe  aCereo  antiquo  verbo  ,  quod  eft  Creo  .  ^ift 

fortafie  prius  difta  fuerit  Geres,  vt  volunt  ipfi .  At  ne 

tUnc  quidema  gerendoerit  ,  fed  a  Grxco Tupug  ::  Ita  e- 
nim  prius  vocabatur.Hefych.  ante,  & 

Tuptg, » d^viTHpii  cany.  Ex  quibus  etiam^videas 
Opera  Confuiam,  non  ab  ope,vt  vult  Varro  ,  diftam: 
fed  veteribus  queque  Grascis  earn  dnftarn  LI vn\ .  a  quo 
latine'Ops. 

69.  Ifthic  eft  is  Iuppiter,  quern  dico,quem 

Grxcivocant  Aerem.)TrochaicifuntexEpichac 
mo  Ennii.  Itaque  omnes diftinguedi  funt,vnufqulf- 
que  ordine  fuo  .  Quod  tamen  adeo  negiigenter  pra»- 
ftiterunt  autores  editionis  Romans  ,  vt  plurima  vitro 
hue inferferint  inutilia,&  aliena alege  metrica. Nihil 
enim  mutandumin vulgata  lectione,in  quaconftat 
ratio  verfuum  ,  modovnumquenque  verfuni  ordini 
fuo  reddas.  ri 

so.  Quem  Grseci  vocant  Acrcm.— )  ^hr 

lus  apud  Clemcntem  Stromate  v.  ^  ^ 

Z iuc'ohv  etj'jripyi'&JG  ^  0 v&tvog. 

70 1  id  WT*,  X  W  *  ItCm  Pem° 

•ritUs  apud  eundem  in  Protreptico:  ifeZfaJv  vuv  vt 
^iojfo  « 6AW«f,  W-nt  AetfwMQ>iA*num  ^ 

A<ro7,W*WP"’ra4>W  P>ccoi\&JS  dung  <f$Jn Twmv-  Plato 

Coinicus,  _ 

XwpjoVflW1  ovojucLff^i  t£<fhx..  Pacuuius  Chryle. 

uide,ciraifft  fuprafte  quod  complex  contirxt 


C  O  N  I  E  C  T  A  N  E  a!  31 

Terr  dm,  quod  noftri  C<clmj  memrant ,  Grai  perbibent 
/Ether  a. 

Qjijcqutd  eft  hoc,  omnia  is  animat , for mdt,au^t^aWt, 
ferae, 

Sepelit/edpltque  w  fife  omnia ,  omnium  que  idem  eft 
pater. 

Jndidtmque  eadem,qu&  oriuntur  ydeimtcgYO£equeeodc 
oeddmit.  Primus  verfus  adducitura  Varro- 
ne:fecundus  a  Cicerone :  reliqui  ab  eodem  Cicerone. 
Itaquetria  ilia  membra  diuerfis  locis  diftrafta  itaco- 
nc&enda  eiTe  non  dubitamus .  Lucretius  imitatus  efi: 
Pacuuium,cum  iracanit: 

Deniqueiam  tuere  hoc,drcii  fupraque  quodomnem 
Gontinct  amplcxu  terram  &  qua:  fequuntur.  Hue 
pertinent  etiam  verba  Ennii: 

At  denfis  Aquila pmnis  obnixa  uolabdt 
VcntoyGraiugwm  perhibet  quernne  /Ether a  Ungui. 
Nam  ventus  divt/Mf,  pro  aere,  vnde  Animus.  Citantue 
autem  a  Probo  Grammatico. 

8r.  Et  idem  cum  exit  quod  oritur.)  Lege  ,  Ee 
idem  turn  exit.quom  oritur.V  etus  feriptura  decepit  Ver- 
tranium,Q^ow,pro  Qtm,  Ex  quo  imperiti  librarii  in¬ 
finite  locis  formarunt  Quod. 

Si.  Quidam  negantfubtedo  per  huncdeic- 
l'are  OpOl'tere.)  Meminit  Plutarch.  Queftionib. 
Romanis  cap.  xxvnr.  item  idem  Varro  de  liberis  e- 
ducandis:  1  tuque  domi  rituis  noftri ,  qut  per  Ditim  Tidiwn 
iurare  uolt,prodirefolet  inpoUtcom . 

83.  Sandum.)  Qui  res  Pvomanas  Grace  i  crip  fe¬ 
mur,  vocant  2<tf*7»r.  Tamen  Sanqualis  porta  didaab 
eo  Deo ,  oftendit  Sanam  dicendum  efTe.  Propertius 
etymon  aperit :  * 


•t  IOSEPHI  SCALIGERI 

Unficrfuonidm  manibud  purgattm  fdnxerdt  orbem? 

Sic  S dnctm  Taa<e  compoftuere  manut.  Dionyftu* 
oy  Greece  reddit,quod  Fidtus  Latine  :  In  quo  multi 
crrarunt,qui  id  non  animaduerrerunt.apud  Ouidiu: 
Querebdm  No»^,Srf«a>,Fidi(me  referred. 

An  tibi  Semtpdter—  mendum  eft  poftremo  verfu, 
cum  fit  legendum  Sci?U)  P dter.  Semonem  eundem  cu 
Sancofacit  T.Liuius  lib.  v  i  r  r. 

84.  Quorum,quod  finis  ortus,ortus  di<3us.) 

Fofterior  vox  perperam  repetita  eft:  Itaque  heec  vera 
le<ftio,Q uorum  quod  fini^or  cut  ditfus.  Quiaftnquitjfi- 
nis  omnium  rerum, propterea  Orcus  di£tus:  quern  or- 
cum  finem  efle  rerum  iam  omnesfeiut .  Sic  Amphia- 
raus  in  Thebaide  Statii,de  orco  loquens,  0  emttufi- 
nitvrinaximerenm,  SaneDiefpitremeundeefte  cum 
Dite  nemoignorat. 

85.  No&iluca.)  Horatius  quoque  eadem  cum  Lu¬ 
na  facit:  Kite  cre/centemfiuzNoftiluainj.  Leuinusvero 
vetuftiftimus  autor  videtur  earn  Venerem  nominare. 
\enerem  igtur  almim  ddordm3fiuefocmnd,fiue  mett  eft, 
ltd  utidlmd  N ottiluczt  eft,  Quareab  eadem  ratione  dici- 
tur  "Noftuuigila  a  Plauto  Curcuiione,hoc  cRtvx.7iM.ju.- 
yrv,<;,  Dicitur  etiam  hoc  nomine lucerna.  Varro  Bimar- 
copoli :  N ottilumm  tvllo3ad  fictm  ftro,wflo>dru?na  ycm- 
u*fcit. 

86.  Et  hie, quod  Lunain  altitudinem,  &  lati- 
tudinem  fimul,Diuianaappellata.)  Scio  hunc 
locum  aliter  in  Romana  editione  legi:fed  qui  eum  e* 
mendare  conati  funt ,  veram  le&ionem  aflecuti  non 
font.  Fa  autem  talis  eft  :  Et  h&c quod  diuid  in dltitudi - 
new,  &c.  Satis  patet  cur  ita  legendum  fit :  ratiombus 
fuperfedebo. 


87.  Igni$ 


CONIECTANEA*  $$ 

87.  Ignis  anafcendo,quod  hicnafcitui*,&  o* 
nine, quod  nafritur, ignis  fcindi.)  Hie  fada  eft 
yerborum  tranfpolitio  pro,  quod  hime  ndfatur  omney  C7 
quod  ndfatur>ryc. 

88.  Ignis  feindico  Igneftit  alii :  non  male.  For- 
tafte  melius :  ignis  indit* 

89.  Qui  denafeitur.) Appofitiftimo  verbo  vfus  eft 
imitatione  Graecorum, qui  eodem  modo  dicunt  amyi* 
***%•  Vfurparat  & Caftius  Hemlna  vetus  autor  *•  Qu& 
Tktto  funty  inquit  3ed  denafii  aiunt.  Nimirunl  extulit 
prouerbium  Grsecum :  ttov  %>i  rjkuo/A{JOv  Kgfldixveiv  otpjhf), 

$ o .  Etfulgur,quodfulmineictumcontrariis 
Diis.)  Repone,  F ttlgtrittm ,  quod fulmine  iflrtm  con - 
trdritfDiii*  Nam  quomodo  legit  Romana  editio  flue 
ex  veteribus  libris  ea  ledio ,  flue  de  opinione  repoftta 
fuerir,  ineptiflima  eft:  quam  tame  Vertranius  veritus 
eft  rciicere}adeo  vt  illam  conatus  ftt  emendare.Fulgu- 
rita  igiturloca,fulgure  ida.  quae  Scbidentaha.  Ab  ea-* 
dern  ratione  fulgurites  arbores :  ad  quas  qui  faerificis 
commouebant  dicebantur  ftrufertarii,  a' ftrue,  &fert(F 
facrificii  genere,vt  docet  Cato.  Dicebantur  &  obftita  lo 
ca,de  cselo  tada,  &  fanatica. 

91.  Adlacum  Cutilienfcm.)  Quoddeluturnen- 
Us  aquae  falubritate  Varro  fupra  dixit,  idem  Strabo  dtf 
Cutilienft  lacu.  to  cv  wtimclis  vJ'ocrmy  d<p  covkj 

mvouti,  Kf  iyKctj[(om<;%£2L7Kuoimvoavtz.  Siquidem  oppi- 
dum  ,  quod  ad  earn  paludem  crat,  dicebatur  numero 
piurali  Cutilise.Et  fortafteapudCatonem  cap.cxxx  v. 
vbi  hodie  legitur :  V omens  wdiitilisoptumu*  erie ,  (raped 
Vowpeiif :  R om<z  ad R ufi  mceriam  cldttet: forta{Te,inqua# 
legend \im,Vomeris  CutiliifoptumMerit.De  quoad  eru¬ 
dites  referendum  puto. 

C.i, 


54  IOSEPHI  SCALIGERI 

91.  A  quonuptixnuptusdidus.)  Aquomptu* 

nuptice  dtclce.vc  1  mpfa  diftzi .  L  utea,  denuffos  nelarunt  fil¬ 
med  Miltws.  In  Romana  editione  minus  refte. 

95.  Acvento  iilo^qucm  Plautus  dicit.)  Etymon 
Venilix  deducit  Varroabeo  genere  Ioquendi,quoad- 
ucnientem  aliquemexcipiebant,cum  dicebant,V(?fto» 
/gtftfdeo:  quod  vfurpauit  Plautus  in  verfu  modo  a  Var- 
roneaddudo.  Ad  quodidealiufit  facetiftime  in  Cur- 
culione  his  verbis : 

C  V.  obfecro  herd? fecit?  uenitm  tit  gdudedm. 

P  H.  M dxume.  C  V.  Q \tidfeciti$,queefe?  P  H.  Venttm, 
C  V.  Nolo  equidem  ntihi 

F ieri ucniulurn.  P H. Quidigitur ui$? C  V.  E uen - 
twm  ga  tide  dm. 

Nam  to  p'i7n(iv  dicebant  Facere  ventum.  C.  Licinius 
Imbrex,  vetus  Comic  us : 

Kefepim ,  obfhto  mpitulo  ,fibi  tientwmfeare  tuniculd. 
Quanquam  melius  &  frcquentius  dicerent  Ydcere uen~ 
tuhiwiv t  Paralitus  correxerit  imperitum  iuuenem, 
obinfolentiam  loquendi.Terentius  Eunucho: 

Cape  hoc fldbellrnn^  uentuhmhuic  ficfdcito.Ver- 
tranius  putauit  hie  agi  de  vento  fecundo.In  quoinfi- 
gniter  lap  fus  eft. Nam  quod  V arro  no  poterat  fatis  ex- 
primere  illud  genus  loquendi,iccirco  adduxit  verfum 
Plauti.  Si  enim  de  vento  fecundointellexiflet,non  o* 
pus  erat  verfum  Plauti  laudare. 

94.  Adamers.)  Nouit  &  hoc  nomen  Martis  Lyco- 
phron,  cum  ait : 

IC CWcl)x.OV\  If  uA/UJip 70\  OTti'rdw  xvkcv.  Itemi 
UotocSv  Tm/uaTZiiv  d.Tttip'^ivu 

KcLvJ'a.jo<;,  if  /ua,u&f>7vg— 

Virtus.vtvirivis^avirilitate,)  Sufpicor,v/y^ 


C  O  N  !  E  C  T  A  H  E  A. 

tus0  utubitus,  a  uirilitote. 

96.  Ab  iifdem  dicimus  Herculcm,Vcftam.) 

Quomodo  Herculem,  ft  Grsece  upouthns  5  Quare  meri- 
to  confodienda  eft  hxele&io,  legendumque  ,  Herew* 
Imperitus  fcilicet  librarius,cum  hscc  exfcriberet,puta- 
uit  contratftum  nomen  Herculis  efte,  lcripfi'tque  Her- 
citlem.  Romana  editio  videtur  huic  mex  coniefRir* 
fufFragari  :  haber  enim  Ldrdtn.  Qux  le&ionis  varietas 
memo  hunc  locum  fulpechi  reddit.  Herein  Marteam 
colebant  vereres, poftquam  creuerant  haereditatem. 

97.  Fortunam  Fortcm,  Fidem.  Ea  rcSabf- 
norum  linguam  olent,&c.)  Lege, Tortundm, For- 
tem ,  Yidew,Ldre?.  Sdbinorumlingudm^c.  Hums  voti 
Tatii  Re°is  memimt  Aueuftinus  ex  monumentis  Vac 

D  O 

ronis. 

98.  VtquidamGrxci  greges  Gergcra.)  Su~ 

ipicor  Ieg£ndum  ■  Quod  nomen  Graecis  pro 

quauis  multitudine  fumitur.  De  quo  fans  multa  Ma* 
crobius  in  Saturnaiib.  itemque  interpres  Ariftophanis 
<iyci.pY$j<n-  Apud  Hefychium  legitur  yippee,  ttl  TrztvTtto 
Fortafte&  iiiud  quoque  hie  locum  habere polfit. 

99.  Vraeoil.)  Grteci  Grammatici,  la'JpccJa.  ,/Uipv  r 
i^uccv,  fed  proprie  thun norum.  Perfius  : 

-Yubruwque amplexd  mtintwi 
Cdiidd,  ndfot  tbufini*-  At  ver odpcifov  aliud  eft  A- 
tlienxo,  exthuno  quoque&  illud.  Item  copcya., quae  ad 
verbum  bellaria  dicimus. 

100.  Hippopotamus.)  Dicebatur&Hippocampa, 
aliud  fane  ab  Hippocampo  ,  quippe  famKgqunoe  ani- 
malculum  apud  Diofcoridem.  At  Hippocampa,  quod 
Campas  equos  marinos  dicerentauthore  Fefto:  veipo~ 
tins  quod  Kd'pcTnzs  omnia  cetacea  ,  vnde  finxit  vocem 

C.ii# 


JG  I05EPHI  SCA1IGER! 

xajmn'iwnc  Epicharmus. Menander  tamen  Hippocam** 
pum,non  hippocampam  dixit  pro  Hippopotamo,  aut 
potiusequo  marino.  Nonius,  Hippocampi,  equimarini 
aflexu  caudanm ,qHce pifcofe  fnnt:&  eft  Cr  cecum  :  Me- 
Tktnderjf  eh utos  bippocampos  in  ceternce  ufus3  fare  nodtur 
Delpbrno  dnciis  uehiailis  >  bippocampifque  after  is  .  Quae 
verbail  priftinx  integritati  fua?  reftituero,  putabo  me 
ftudioforum  gratiam  eo  nomine  nonparum  deme- 
reri  polTe .  Videamus  igitur,  num  ita  fcripferit  ille 
Grammaticus.  Menander: 

OJ^’y7 vg  i7T7rvi(#.jU7ros  Iv  ct/Oie/'i  Nam  &  Centauri, 
&  Hippocampi  &  multaeiufmodi  apparent  in  aere,vt 
eft  in  Nebuiis  Ariftophanis.  Deinde,Na:uius: 

-ft rents  dtis 

Delphmo  l  midis  uebiadisjdppocnmpifque  after  is. 

V i dentu r  efte  ex  iEgyfto  Naeuii :  Ex  qua  hos  verfus, 
quos  moxaddu&uri  fumus  citat  idem Nonius,& cum 
fuperioribus  coniungendifunt  ad  hunc  modum: 
-Turn  ctutemlafdmm  Nerej ftrmrn pecm 
Ludens  ad  cantumclafftum  luftraturiftrenes  dtis 
Delphbio  i  midis  uehi  cults  Jiippocampifque  after  is. 
Ridiculum  eft  iun<ftos  dicere  currus  immanes  Ne- 
reidum  iis  pifciculis,  qui  dicuntur  Hippocampi .  Sed 
nimirum  hie  Hippopotami ,  velalia  quaedam  imma- 
nia  monftra  ex  gcnere  Cetaceo.  Nam  Yj3.jj.7nd  Cete  vo- 
cabant  ,‘vt  fupra  admonuimus .  Sane  hippopotamis 
velli  Neptunum  indicat  Statius  in  Thcbaide: 

I  Uic  JEgceo  N eptunus gtrgitE  fefftos 
Inportmn  deduat  equos :  prior  bdurit  habenas 
VnguU’.poftremi  folurnitur  in  cequor  a  pi  fees.  Exquf- 
$>usapparet  non  inteiligi  i7T7JVHstjU7nv  Diofeoridis  ,  fed 
longe  mains  animal  exCetaceis;quod  tamen  comine- 


CONIECTANEA.  37 

titiam  putem  ,  ficuti  pleraque  alia  veterum.  Plinius 
quoqueiib.x  xx  v  r.  cap.v.ciim  air,!/? maxima  di^na- 
tione  C k.  Dowtij  delubro  vn  Oreo  F Ununi  o  Neptunm ipfet 
Thetis, dtque  Achillea  Nereides  fopra  Delphincs,^  cete,  & 
hippocnmpof  fedentes'.zperte  recenfet  eos  inter  Cete,aut 
monftra  potius  marina :  ne  quis  putet  eiTe  hrm Kctjwmv 
Diofcoridis  &  Galeni.Quod  tamen  quidam  putarunt. 
At  nos  vidimus  apudpatrem  noftrum  tKiMw  hippo¬ 
campi  admodum  elegans  ?  neque  id  excedebat  trien- 
talem  magmtudinem,  cum  ad  dodrantalcmperueni- 
re  velint  quidam. 

10:.  Querque<iuIa,Cercuris.)  Ill udupMelc, quod 

a  duabus  caudis  confe&um  eft,putamus  adultermum 
eire,&  temere  inalienam  pofleflionem  lrrepfifTe  :vi- 
detur enim  potius  juptu&cLM/g  reponendum eiTe.  Iliad 
enim  ipcoJiov  veteres  Gramatici  interpretantur  :  quan- 
uis  diferimen  eiTe  jfcio  inter  querquedulam,&  erodiu. 
Certchaec  ahquando  confundunt  boni  autores.  Nam 
cum  attribuat  Aratus  zpaJicS ^syvec^ned.  pluuise  :  Vir- 
giiius  item  illam  Ardeam  interpretetur  :  Varro  contra 
eius  (imile  querquedula  id  facere  camt ,  his  verflbus: 

A ut  frigtdes  nimbos  dqucecaduatzr  mentis 
Vrczinnuere  aqudtile  querquedula  mtdntes.  Quan- 
quam  &  alias  quoq-,  aues  futuram  tempeftatem  pne- 
dicunt  ,  vtcornix>&  miluius  ,  de  quoita  idem  Varro 
Sefq  ui  vlyiTe :  I ttgere  uolifom mluos  tufa,  dqtunm  e  mbi~ 
bus  tor  tarn  in  dicat  fore,ut  teqiHwm  fibi  pdjlvrfumar.  Apud 
Nonium  hodie  legitur,  V/grre  uolitnns  trnlfui .  Nos  de 
coieftura  ita  correximus,  cum  feiremus  ex  Fefto  mil- 
uios  lugere  dicijcum  vocem  emittunt. 

soz.  Atqueeasdifloluere,ablytraO  A tque  cm 
dijqolwc,  abluere.  At  Itomana  eduio,item  vulgata  cor- 

C.iii. 


$8  IOSETH!  SCALIGERI 

ruptehabebat  dblytrd.  Vertranius,  ms  huoiug }hau& 
fcio  quam  bene. 

105.  Antiqui  fibrum  dicebant  extremum.) 
Yt  a  cerno  cribrum  :  a  facio  faber :  a  tumeo,  tuber  :  a 
luo  liber  :  deglubitur  enim.  A  crefco  creber ;  a  glubo, 
glaber :  afearreo  (vnde  icarrofus  Lucillio,Afc'SJ£9  '?)  fca- 
ber^a  fuOjfuber-.infuitur  enim  folo  calceamentiivnde 
ea  dicuntur  Gvxc\s.  A  craceo  ,  craber,qui 

poftea  crabro ,  arpv)^.  (cracere  jdgnificat  gracilem  efte 
Ennio,&  apw&ot/leic  graciles  dicuntur  apud  veteres  Co- 
micos.)  Sic  a  finio,  Fiber,  extremus.  Ab  eadem  mentc 
Mulciber,  a  mulcendo,  non  a  mulcendo  ferro.  Nam 
Mulciber  apud  vetuftiftimos  Latinos  eft  proprie 
yo ghos:  qualis  colebatur  Athenis,  qui  &  {Aw.fxaK'M* 
Plutarchus  'sfet  cLopywtcu;. 

104.  Flamines,quod  in  Latio  capitevelato  e*» 
taut  Temper.)  Illud,w*  L<zfto,quidam  fufpe&um  ha- 

buerunt,nonimmeritd.  Quis  enim  non  videt  illud 
TmpLxiv)  At  quod  pro  co  wjdcro  repofu eru lit ,  nihil 
prserer  fufpicionern  afferre  poftunt.  Noshanc  veram 
ledftione  efle  putamus :  F Idnuws,  quodliao  vn  dpice  ue- 
Idti  erdnt .  De  apicibus,vide  quse  annotauimus  lib.  v  r. 
Velati  dicebantur,  qui  caput  cin&um  licio  laneo  babe 
bant.  Liuius  lib.r,  LegitM  ubi  dd  fines  eoru  uenit ,  mde 
ye$  YepetiifitHY  ,  evtpics  ueldtv  (  filum  ianaj  velamen  eiat) 
audi  luppiter^qmtydudite  finesse.  Virgil.lib.x  1  1, 

VeldtilinOyZ?  uerbenis  tempord  wntti.  Sic  Fupplicia, 
Si  velamenta  dicebant  mv  iwmptcur,  quod  nimirum  fi- 
lo  laneo  velatum  erat  caduceum.  Itaque  ab  eo dixit 
Flaut.  Orare  velatis  mambus.Hocetiam  vocabant  ve- 
lamina,&velatacolum.Graeci  dicunt  EuriP' 

O  ^7cACoai  cftjVelkra* 


CON  I  E  C  **  A  N  E  A. 


Varro  deRe  ruftica :  (lanam)  dempfamydcconvlo- 

ldtam,a[ij  uellerayalij  uelanuna  appellant . 
jo*.  VtApoliini  etiam  nunc.)  Vera le&io ,vc 
N eapoli  etiam  nunc . Strabo  lib.  v.  loquensde  Neapoli, 

vifteittL  d)&  m  or*  cLycuyng  cvtcuj 3zt  oriCpmit, yjfM> a. 71  a- 

71,  6Cp  V.CiCtyYgj  (pCSl'TflcCyfc.  OVCt/UCL'Ttt.  WTO  pCO- 

fxas/M.  Satis  hoc  vno  Strabonis  loco  hsec  emendatio 
conflrmatur. 


106.  Qiiasintuguriiscertis  See.)  Ita  legit  Ver- 

tranius.  Neque  tamcn  id  commifiiTet,  nifi  editione 
Romana  motus.Tame  falfus  eft,  vtputo.  Nam  in  au- 
guriis  certis  obferuari  aues  Titias  dixit ,  quod  non  in 
omnibus  obferuarentur,vtexhoc  loco  apparet. 

107.  Nam  per  bos  fiebat,vti  iuftum  concipe- 
rctur  belluir^&indedefitum.)  Poftremas  duas 
voces  putarunt  vacare  ,  cum  tamen  dicat  Varro  ,  hoc 
iam  obfoleuifte  temporibus  fuis  .  Quod  etiam  idem 
aitapud  Nomum.Itaque  inde petat lector. 

108.  Qui vere nuntii ScnatuselTent.)Lege,Q3/- 

ue  nuntij  Seruxtns  effent. 

109.  DicitefTc  Greece  cohorton  apudpoetas 

didtum.)  Certiffimum  eft,vna  litera  dempta  C bond 
legendum.  yfp7t>g,o  pud  Poetas. ihiaJi-h* 

H tOVCLUVlZA  iKMlfict. »\  All  TlpvnKJtpcUiVCti' 

Au’awc  cv yopm—  Item  /a id^oq  d>. 

A vhvt  cv  yop'mai  KUhivcfbfJ^oz  jc oTo&v.  IndeEuripi- 
di  evyepra  7nSicL.  In  editione  Romana  emendarunt 
KcvpTcv.  Miror,cur  non  nouasaures  quaererent ,  quibus 
talia  perfuaderent,  qui  noua  vocabulacommeti  funt. 
Eft  enim  ha?c  vox  plane  apud  omnes  autores  inaudita. 
no.  Manipulos  exercitus  nouamanus.)  Ma- 
MpuloS,  pro  nutnipulirt) more  antiquo,vt  mantosapud 

C.iiii. 


TOSEPHI  SCALIGEIU 


40 

Catullum  .  Quare  facile  noris ,  qua  temeritatehxc le¬ 
ctio  mutatafit  in  editione  Pvomana. 

in.  Non  a  mcdcndo,ac  fuendo,qux  omnino 
vltima.Huic  rei  carum  rerum  radices,  See.) 
Interpungendum  ita:  Q uce  ownino  ultima  hiucrei  De- 
inde,quae  fequuntur,tranfpofita  funt  :quar  ita  fuo  lo¬ 
co  reftituenda  funt.  E drum  rermn  radices  hi  proxime  li 
l no  aperier,tur:nec multa  hi  eo  obfcurd>  relimquam.  Cyudre 
quod  ab  arte  drtifex  dicipir: fwulis  aiuffd,  qu<e  ab  feientid 
uoentur  dliqua&c, 

in.  Quod fequiturver bum  aduentum,  5c  in 

veiltum.)  Diuerfe  caftigatur  ,  vel  potius  cruciatur, 
hie  locus  abaliis.  Athascerat  veraledio  :  Qjiod  Jeqiu- 
tur  cerumi  del  we/ifaw. Error  natus,  vt  folet ,  ex  ignora- 
tione  veterisferiptur*  ,  quam  non  animaduerterant 
impend  libravii.Cerbiwi  enim  feriptum  erat ,  pro  quo 
uerbwm  legerunt  .  Idem  error  mirum  quam  frequens 
fit  ill  Nonianis  codicibusrvt  in  exempio  Sifennas ,  Fe- 
rdbiteipro  ftrd  mte.'Et partitn  fera  inte.fdrtim  lauro  ,  & 
arbufloyde  multa  pirn  y<tc  murtetis  abmdat.Nec  defuerut 
qui  in  fuis  magnifies  Thefauris  tato  labore  confarci- 
natisF erabitem  pro  agrefti  l’umi  apud  veteres  autores 
admonuermt .  Itidein  fimile  erratum  apudeundem 
Grammaticumin  exempio  Varronisabeo  citato  ,  ver- 
bo fdtulld*  Nam  cum  vetus  librarius  fcripliffet  po/«- 
urc pro polubro  :  ex  eo  fa&um,vt  poluere  Uodie  legatur 
in  Codieibus  Nonii :  fed  perpera,vt  dixfpro polubro: 

Ncc  in  polubro  myfhco  coquaw  earner 

M eum  ut  fdtulletn  corpus  fxmem  ucntrh .  Item 
eodem  modo  deprauateleguntur  verba  Lucillii  apud 
eundem:  Maxima  fiargento  vn  uerbi  Arjrogym  barbati 
tn&cho  ririczdL  Vbi  tantum  abeft,  vt  in  fcriptura  folum 


CON1ECTANEA. 

peccatum  fit,  vt  etiam  verba Lucillii  manca  fint.  Nam 
ita  fcripferat  Lucillius: 

Maxima'  fi  argenti  fexcenttm  dc  mille  reliqiut 

I mberbi  dndrogyni  bdrbdtv  tnoechocinccdo.  Imterbi 
crS°jPro  Iwberbi-  Ht  volebat  oftendere  Nonius, imber- 
bem, non  imberbum  vfurpatum  elTe  a  Lucillio. 

113.  Et inueiltum.)  Vertranius,WMe«f«w.Forfan, 
K  vnc  uemtus, 

114.  PcCUS.)  Pecusab  eo,quodpafcebant  raquope- 
cora  vniuerfa-  Etquo'din  pecore  pecunia  turn  confi- 
ftebat  paftoribus,&  ftandi  fandamentum  pes(a  quo  in 
aedificiisdicitur  area  pes  magnus,&qui  negotium  in' 
ftituit,pedem  pofuit)  a pede  pecudem  appeiiarunt,  vt 
abeodempedica,  &pedifequam.  Ex  his,  quae  (ads  pet 
fe  clara  funr,&  Varronis  mentem  aperte  demonftrant, 
fatisconftat ,  immeritohsec  in  editione  Romana  mu- 
tata  fuifTe.Quod  qui  fecerunt,non  videbant  fane, quo 
fpe&abat  mens  Varronis,  cum  Pecudis  etymon  expla- 
naret,  quanquam  nimis  anxie& exiliter.  Quod  enim 
veteres,  paftores  eftent,  id  eft  pecuariam  exercerent ,  & 
omnis  eorum  copia  in  pecore  confifteret,  conftftendi 
autem  fundamentum  pes :  a  pede,inquit,pecudes  ap¬ 
peiiarunt.  Quia  vt  pes  in  homine  ftandi,  lie  pecus  in 
refamiliari  pecuniae  fundamentum  eratapud  veteres. 
In  quo  vides  Varronis  w&oteyicLv  in  difquirendis  ver- 
borum  etymologiis.  Cum  dubium  non  fit  pecudes 
quod  tonderentur  7nncclJkg  didas.  Vnde  mug  apud 
Grtecos ,  Vellus  apud  nos  remanftt.  Latini  veto  pecu¬ 
des  potius ,  quam  pocudes  dixerunt,  more  fuo  :  cum 
&  Apellinem  ,  pro  Apolline  dicerent :  item  t£peris ,  & 
pigneris,&  elera,pro  oiera.Vnde  Eluela,olera  minuta, 
&  Elueola  vitts,quae  herbacei  colons  eftet.Titinnius: 


4* 


IOJEPHI  SCALICERI 

Lend  calido  eluela ,  rdpula,  rumices.  Sic  etiam  he¬ 
me  mm  pro  homine. 

115.  Pes  magnilS.)  Pc?  magnuf,  id  eft  conftratus.Ita 
vocabant  vetercs  wfodov  tv  i7n  /zvntot;  >cj  Tiha.'nc.  M c  in 
libris  delimitibus  agrorum  legitur :  P lanmn  eft  quod 
Gr&a  i-m-TnScv  appellant , nos  conjlratvs pedes,  inquo  Ion - 
gitudinem  &  Utitudine  babeamws:  per  quern  etiam  dgros, 
c edifidorum  fold,  &  quihus  altitudo  &  craffttudo  poni- 
opera  techria ,  vnauraturau  tabular wm  vntelligimU'S, 
&c.  Plani  nomine  hie  intelligitur,  quod  apud  Yarro- 
nem  pes  magnus. 

316,  Etquinegotiuminftituitpcdem  pofuit.) 

■Romani  corredores  caftigarunt  de  fuo  £7 '  qu*fnnda~ 
menttm  injhtuity&c.  male  :quanquam  inMuficaqui 
id  Sol  inftituit,  dicitur  fictoivTvQwcti.  Atqui  non  necefla- 
riode  aedificiis  loquitur  Varro :  fed  deiis  tantum5quae 
juJtTU(poeAydo;  deducunturapede.  Itaque  allufit  Plautus 
Alin  aria: 

loo  caput  hide  argent d  fui  hodie  reperimdo.  LIB.  ego 
pesfut.  Ergo  pes  quodvis  fundamentum.  Hinc  puto 
Nepotes  didos .  Eftenim  vocabulum  Grsecum  vrcrmAg 
nepores :  quod  57^'ipfe  ,  id  eft  fundamentum  generis 
non  eflent ,  fedtantum  tSmyvou  Theocritus  enim  ,  & 
Apollonius  vfurparunt  \<L7rcSbu;  pro  Nepodbus ,  cu>%  r 
'b7i vyvcov-  Quod  &  Feftus  annotarat,vt  cognofcimus 
exeius  reliquiis,  in  quibus  etiam  apparet  citalfe  Calli- 
machi  autoritatem  .  Itaque  puto  me  incidifle  in  eum 
locum  Callimachi; quern  Feftus  laudarat .  Nam  cum 
ita citatum  repererim  apud  Grammaticos,  *  zpyx-nv 
tjflqioo  7vvjuoSem>  ux;  a;£as  vMntcuoiTMs  .Equidem  non 
dubito  italegere  -d$*pyxitv*iftyeo 
fifty l,d$oK&QS  T mix*  y^V.intclligit  de  Simonide* 


CONIECTANEA.  4$ 

117.  Pcdifcquus.)  oroaii',  Ab  eadem  ratio¬ 

ns  vocabant  A  pedibus  Et  pedes. Plant.  Mensechmist 
A  fferttatots  hoc  fait  is  nattales  pedes.  Qui  &  pueri  dicun- 
tur,&  Grxce  7^ Ac-  Antiquitus  miq  por  dlcebatur, 
vnde  Puer  fadum:  quod  Laconice  Sc  plerifque  Do- 
rienftbus  pes  Trip  diceretur.  Hinc  Marcipor ,  Publipor, 
Qmntipor.  Varro:  Qitwtiporis dodiani  firid dcpocma- 
ta  gargxndidm  dices :  O  fortund ,  d  Fors  Vortund. 
ns.  Id  enim  peculium  primum.)  indidem pe- 
cnlitvm primo  :  hlncpeculatu,publicu  furtum,&  pecu-* 
latorix  oues,aliudve  quid.  Hxc  enim  inuerfaerant. 

119.  Primo,vt  cum  pecore  diceretur  multa.) 

Kimium  prxeeps  fuit  Vertranius  in  hoc  loco  tranfpo- 
nendo.Dicit  enim  Varropeculatum  efteproprie,cum 
auerfapecuniaelfetex  iniilta  publica,quxfiebatpeco- 
re:  a  quo  pecore  peculatumvult  didum,cumea  mul¬ 
ta  auertebatur.  "Nihil  igitur  mutanduni. 

no.  Et  id  effe  coa&um  in  publicum  fi  erat 
aduerfum.)  Ita  legitur  in  illis,qui  primis  tempori- 
busexcuftfuerunt.Quod  non  temeremurandum  cen- 
feo.  Eft  enim  elegantiifime  didu,  quo  modoloquun- 
tur  Iurifconfultftqui  aliquid  dduerfione  locan  dicunr, 
cum  ea  conditione  locatur,vt  experitorum  iudicio  x- 
ftimetur:  quod  quidem  intereaeft  periculolocatoris, 
donecapprobatum  id  fuerit.  Ergo  ft  erat  aduerfum  id 
elfe  coadum  in  publicum  ,  hoc  eft  vt  periculo  coadq- 
rum  animaduerteretur :  tamen  non  improbo  alteram 
ledionem,  Si  auerftmt  effet. 
in .  Exquafru&us  maior.)  Hocfan  e  corrigerc 
operofu  fuerit,  cum  extera  deftderentur.  Neq^  folum 
eadpficnint ,  qui  bus  de  multa  agebatur,  fed  etiamro- 
turn  principium  fequentium  ,  in  quibus  animalmm 


JOSEPH  I  SCALIGER.T 


44 

etymologias  perfequebatur.  Tamen  legerim.,  Ex  qua, 
frutfus  de  rnalo.  Nam  facile  fuit  1,  in  i,  mutari,  vt  alibi 
faepe  id  accidit.  Quod  cum  fadum  elfet,ex  nuio,nzaior 
fecerunt.  Delude  addita  prscpolitio  ,  vt  infmuis  locis 
inhislibris  commifTum  eft.  AEs,frudum, lucrum,  de 
malo  habere  dicebantur,  qui  interuertendo  aliquem 
lucrabantur.  Ita  loquuntur  Plautus^  Apuieius.  Hoc 
effquodait  Ariftophanes: 

XK  in.  <ftfaouW  (ZioyictKTV^oi, 

r.i,  Hinc  eft ,  quod  Graecis  illis  vfus,quod 

CoZ  bos.)  Manifeftohuic  tradatui deeft principi um. 
Qjaod  mirorin  neutra  editione  animaduerfum  elTe. 
Neque  tamen  in  eo  folum  errarunt :  fed  etiam  cum 
vocem  illam,M[W,  fuftulerunt,quam  putarent  vacare. 
Atqui  exea  faciundum  erat plane  ,  &  diferte  ,  6g  fa. 
Qjtod  Qfoicis  vc,  fa, quod  (Zoiq  bo!. 
iz$.  Capra.carpa.)  Turrenum  ,  fiue  Etrufcum 
vocabulum.  Hefych. 

iz4.  Omnicarpx  caprx.)  Quifquisfuitispoe- 
ta,qui  hoc  dixerit  ,fenferat  capras  -muhoylyu;  elTe, pro 
peer  quod  A  rchelaus  Temper  febre  la  bora  re  easputaue- 
rat.  Eupolis  quoque  Comicus  idem  fentiebat,cum  ita 
capras  loquentes  introduxerat,  (Zoom  face  uah?  m 'nJoc- 
fa  fa,  ihfat,  7 fo'pOctcfaTffauozt!,  &  qua:  fe- 

quutur.Valdeenim  manca&corruptafunt  apudPlu 
tarchum,  &eius  fimiam  Macrobium. 

3Z^.  Porous, quod Sabini dicunt  a primo  por- 
CO  poride  porous.  )  Alii  inferciunt  pro  animi 
fententia  quicquid  in  bucca,vt  aiunt  Hoc  igitur,quod 
in  manu eft5agamus: Nam  hatceft,  quam  veraro  puta- 
musjledioiP oycus  ,quod  Sabini  dicunt  dprtm  porcum: 
proinde  poms.  Qui  mdiorem  attulcrit ,  cauffam  non 


4  S 


V  CONIECTANEA. 

dico3quin  merito  noftra  explodatur. 
ji6.  Kct'Ztyto  K54  7?vi>k$0'.)  Idem  de  re  Ruftica lib. rr.por- 
cus  Grcecum  nomen  eft  antiquum,  fed  obfcuratum: 
quod  eum  nunc  vocant  %>7pov.  Vtrunque  verum  eft: 
Nam  &GraeCa  eft  vox,&  ita  obfcurata,vt  neminem  ve' 
terum,quod  fciam,qui  quidam  hodie  extent,ea  vfum 
efte  putem,praeter  vnum  Lycophronem:  Cuiusafcrt- 
bam  verfus  ex  Alexandra  •' 

ZliVa  CTE  7K  $01$  ClT XctV 71  <Jb Q 

Av7tIo  vK*hupog>os  Titrcv  poL$drwTU 

O met  wpitos  Igys 1 f  n%oL aKJLKu<; 

A ':exgo  jucy  iipyir yd/u(p-ihv^O) avL4  SiiMXt, 

V'eiSvjuvictrrfs  rctirtpogto^cvvi^oLTD.  Nam  quod  inter- 
presfratris  ftmillimus,  homo  gloria:  &  van  itatis  Gra:- 
canicce  plenus,commentus  eft  de  nefcio  quo  animali: 
quis  no  videt  fabulofaefte?  Non  enim  vult  PoetaDar- 
danum  natafte  vt  porcum,aut  potius  vt  animal  illud, 
quod  excogitauitTzetzes  :fed  vocat  /umpn.vt  aprum. 
Nam  Apri  (xoviot  dicuntur ,  vt  &  apud  Latinos  pofteros 
Singulares.  ^lianus,  k$l\ouZtcu  j  fciZv  vav  /uovio/uvi^ 
Stulte  enim  facit ,  cum  putat  duas  comparationes  eide 
reiattribui:Prima  enim  tatum  quod  folus  natarit:  Al¬ 
tera, quod  vt  ->u7r(po;-  Qua:  eft  de  Homero  fumpta,cuni 
idem  de  Mercurio  camt.  Deinde  quam  ridiculus  eft 
in  interpretationeillius  vociso-ff^o  ,  quafi  non  potius 
vtribus  natarit.  Quod  dnftum  eft  per  appofttioneni 
pct7pi cS \wrsi  .  Et  cum  vocat  manifefto  Ercynium 

aprum  intelligit.Ergo  quipoftea  mT(ooc,,primdapu4 
veteres  difrus  eft  -mpMc, 

317.  Noitri  aruiga.)  Scribendum  puto  Arfagf, 
Helychius  ,  cte/}tt,cLppty  f^f^Cctinv.Qiix  leriptura  repo- 
aienda  in  Fefto  8c  Donato :  apud  quos  mendofe'  A r//gj3 


IOSEPHI  SCALICERI 


4^ 

&  HdYUgt  legitur. 

128.  Etin  PontificiisSibrisviJemus.)  Vel  P ov* 

tifUulibtts •  Interpungendum  autem  poft  verbum ,  w- 
dermis  .  Quod  cumin  editione  Romanafa<ftum  non 
lit,  tantum  fibi  permiferurit ,  vt  alterum  verbum  de~ 
leuerint :  quod  viderent  hxc  duo  commara  aliterapte 
hxrere  noil  poffe.  Cacterum  ita  fenfusperfc&useft, ni¬ 
hil  vt  prxterea  ad  fententiam  deftderari  videatur.Pu- 
tarim  tamen  ita  melius  legi  poffe  ,  E t  in  Pontificnlibus 
librif  bidcntes ."Nam  hie  quoqueide.m  error  nocuerat,de 
quo  ftepe  iam  admonuimus ;  quia  fcriptum  effet,  U4~ 
dentets  Certe  bidentes  erant  hoftice  >  quae  &  cornige- 
rxeffent ,  &duos  dentes  eminulos  haberent:  in  qua 
fentetia  eft  Feftus,etiam  fi  aliter  difputetur  apudGel- 
lium.Hefychius ,  xjtpciUu,  gtZsCcltzov  rot  Svmcl  rot  tV- 
dov  oJbvTcu;  g^»v7a. Aliter, vt  puto,  li  carerent  illis,otTE hjoi 
erant.&adfacrificiaineptae  .  Nam  fi  bidens  dicta  eft, 
quafi  biens,cur  bidentis,non  bidennis,  aut  biennis  di 
citurtAtqui  magis  aperit  etymon  ,  quod&  ambiden- 
tes  apud  veteres  vocarentur.Sed  id  requirebatur  in  ho 
ilia  ,vt  duos  dentes  haberet  cxterislongiores^quemad- 
modiim  &  in  taurO  Tc\eioo,vt  diuerfacornua  haberet,& 
patentia.Ab  eo  dicebantur  Patales  bones.  Plautus  Trit 
culemo:  E{to  run  hdmaxdri  me  nuuelim  pdtnlem  bouem. 
Dehoc  loco  intelhgit  Feftus  cum  fcribit  patalem  bo- 
uem  dici  a  Plauto  ,  qui  diuerfa  cornua  habeat  y&  pa- 
tentia.Meminu  &  di&ioneProp4fr/taw.ltaque  &Grx- 
ci  quqque  ab  eadem  mente  eiufmodi  bones  vocarunt 
vr, raws*  Athenxus  lib.  ix.  mrotrl^cov  q  cvoov  /MMustAjet 
jCyMo  c  a  Epi'litCs  Aiftoovi  '2ccrv£wcp  ,  Deinde:  mrothljbt^ 

,  ,  \  »/  '  v>  '  wo  '  >  ~  O  v 

2  ctvrcu;  eipw c£,  fAimtp  tpcov  A7td  city  pcair^v^rvi  y)  mr btuji 
hiyvrzu  >xtv  'rfifM&crztiv  3oroty  aura-  oy.rnrot'hcL  lytm.  Item 


coniectakia;  47 

Simtiuioi.  Hefychius  ,  0ci;7miwas  o  Z^iy  aiaiKiHetf^a 1 


JUpcLTC l. 

AgliUS.)  A^of.item  ctnxiSjXoaVjXUJuog,  u  in  ct.vtt 
yuuxi^.c  alix. 

130.  No&iculus  in  cuftodia.)  Miror  correftores 
iftos  non  vidiiTe,hanc  vocem  ,  quia  nihil  lignificaret, 
corrigendam  fuifle :  praefertim  cum  etiam  locos  inte- 
gros  attentare  conati  lint.Hicemm  opus  eft  eo  epithe- 
to,quoa  iuuet  Varronis  lententiam  ,  qui  a'vocecanis 
vuit  deduct  nomen  lplius  animalis  :  vt  ira  legendum 
efTeappareat:  Qjiodhic  item  nittzuulus  vn  cujlvdid,&  in 
uendndo  fignmit  iioce  ddt.canis  dittw  .Eftenim  elegan- 
tilTima  vox  a  niftando  detorta  ,  quod  Crteci  dicunt 
<ntL>fc£:quod  folent  facere  canes  in  venatu,&  in  cufto- 
dia.Ab  ilia  ergo  ni&arione  ,  quafignudat,  hgna  vero 
canere  dicuntur,anxie  nimis5&putidiufcule  Varroca 
nis  etymon  deducit.In  libro  P.  Vi&orii  icriptum  N a- 
Brulucus: an  perperam  pro  N oEhdugm?  Hanc  etiam  vo¬ 
cem  vfurpauit  Lucillius  pro  obfcocno,  id  ell:  malio* 
minis3quaIesfuntbubones,autlimiIes  aues  nodu  lu- 
gentes.An  quod  in  lomnisno&u  ayw  {cdv  foie  nude  quo 
elegantilTimi  verfus  Lucretii  extant  5&fcripht  A fchy- 
lus  in  Diris,  ovctp  Sicoxei?  Qw &c,KAccyfctjveis  O' 

KVCOVffAAeAfMCLV  y  7TCT  JZM.H7IUV  WVOV. 


131.  Ill  Cllftodia.  Veteres  canes  vocabant  cutfodes: 
&  contra  qui  cuftodiae  praefe&i  erant,  canes.  AEfchylus 
Agamemnone:. 

Tcwaj^gi  ttvtLou  <J[  c v  Jd/U$ig  poi  /ucxdy, 

O iolv  c£p  ocu)  IheiTTi, cfbujucLTfov  Ktuict,  Item  ibidem: 
Aiyti/bt  cl )}  al'opaL  71 9*  Q/ugov  klujcc, 

'Zctiryifjc  no;—  Columella  :  N wnc ,  uti  exordio fum 
priore  polliatm ,  de  mti$  cuftvdihus  loptutr :  cptanfum 


4g  IOSBPHI  SC  ALICE  ai 

cams  diciturfhlfotnutus  cufhs,  In  carmine  obfcceno? 
Ne,diiM  me  colitis .medmque  numen, 

Cuflodes  babeatisirrumatos.  id  eft  canes .  Plautus 
quoque  in  Milite  cijvtyj.a(kx3°$  hue  alluftt .  Cuius  ha^c 
verba: 

N  dm  c$  cohmndtum  poet  a  weffe  audiuibarbaro, 
Ciubini  cupodes  fern  per  totishoris  acrubant.  Naeuiu 
fentit  poetam  ilium  coie&um  efte  in  vincula.  Canem 
verb  genus  eflevinculi  nemo  paulo  humanior  igno- 
rat.Itaque  cuftodcs  vocauit,  quia  ita  canes  quoque  vo 
cabantur. 

332.  Alexandria  Camelopardalis  nuper  adue 
£ta  )  C.  Plinius lib.  v  i  i  r.cap.  xv  i  r  r.  Cameloparda¬ 
lis  Dictator  is  Ccefaris  Circenfib.ludispritntim  uifa  Kom<e. 
Dion  lib.  x  l  1 1 1.  *afet  di  dh  tvc K&/UA>MimpdkM6)£  wvo- 
fjuLfffJ^Viq  Myatuiffi  75  7E  asr&mveis  n  fvpuv 
my  uyndeix^  •  Et  quse  fequuntur :  Graphice  enim  earn 

deferibit. 

353.  Ccrui  quod  magna  cornua  gerant,qua- 
fl  Gerui.)  Cur  non  jcee^b  potius?  Item  Volpes,quod 
volatpedib us: quaft  non  ftt  ex Item  virgultuni 
a  viridi: non  autem;quod  prius  virguletum .V irgula£ 

SvLfMQi.  K 

334.  NUX.)  Alii  aiiocendo,quomodo&Gr*ce quo¬ 
que  Kctpuovy  70  xapocw .  Eft  autem  vox  Syriaca  Luz, 
Sed  L,in  N,  abiit :  vt  Lympha,Nympha. 

135.  Ruta,quam  nunc vriytm  appellant.)  inter- 

pres  Theriacorum  Nicandri>IoA*o$ 
m<ty£i  jnwaFjiiaWfii'  <JZso  T^mvwarpvTlw  K*M<daf 
Hefychius  punt,  &  np<po>*,k  xiy**"  Mv™- 

136.  Cucumercs.)  Cucumis  jukjuos  apud  veteresdi- 

cebatur.Inde  noftrum  Eatinum  :  ne  putes  Varrout  de 

hac  re 


2  O  M  I  E  C  T  A  N  E  A, 
fiac  re  afTentiendum. 

i}7.  Exta ollica,  quo.  See.)  olliaqiumex  Feflo. 

Indeextaris  aula  Plauto. 

ijs.  Puls  itaappellata.quoditaGncci.) 

Vide  Athenarum. 

Quod  ita  fonet,  cum  aqua  feruenti  infi- 

pitUr.)  Obfipare  tame, &  infipare  farinam  non  inft-4 
pere  diccbant  veteres :  tametfi  eodem  modo  Pompo** 
nius  Attellanarum  feriptor  vfurpauit : 

Taaee  ut  ignis  firtutjigna  infipitefir  condditc.  Quod 
vero  dixit  de  fono  feruentispultis,fimiIeKxuii  - bit - 
lit  dtflpbord.ltem  EubuJi  Comici  apud  Atheri^um  lib* 

V  I.  AOTTttf  TO,!pAst{<i  CoLp&^fCO  AtfAW  UOili . 

Vdtind  Zdcbrnridt  hulliente  tnurmure. 

*4°>  Pattis.)  Athenaeus  lib.  1 1 1.  7mvos,  ^prig  .  juaotcl-* 
'K'ioi-tk  rlw  TrXyotAovMTmvioLv,  £  7nducL,rnt  vfKvcy.ct'm.  Dein-* 
de,  £  pcc/A£tjoi  Ji  7ntvctT  ^ p7sv  kcl>\% ci .  Tamen  non  caret 
ratione  quod  ait  Varro  .  Pan  us  enim  mXvTrv ,  glomus, 
Vnde  qua? dam  pIacent«,quod  ad  eum  modi!  conficbe 
efTent,  •toaJttk/  dicebantur.  Meminit  Athen.  lib.  i  r  r. 
Clemens  Alexand.  Protrep.# oyoztjLicij  (gcu'l&.ytL 
kj  7z»a 7rd7mva.  Glomus  vocabatur  Lati- 

ne :  quod  TmxvTm  glomus.author  Feftus.  Vel  eft  quod 
Pollux  lib.  VI.  UVOUCt^iTd  efb^vez  kj  7rMlCL,CL  <£  7d(r  TZihcOCV  (XIV 

iWUh'id ,  <zi£5<7torM'm  ttwIoi;*  as ujccl  Jt  nv  tIuj^ocu/.  Quod 
Varro  videtur  innuere.alioqui  fcio  ttwiov,  6c  Dor  ice  to 
flov  d/U  ct^cucTvtoiJbs  fumi :  cum  hie  cuff}  d-  t&k ums. 
Vnde  &  tumor  inguinum  ,  qui  morbus  pueros  infe- 
ftare  folec ,  vocaturpanus :  &paiiicula:  Plinio  &' wm* 
7m<lcf)i.  At  Panics  in  milio  aliud  eft  :  Id  enim  a  Grarco 
ptiam  manauft.  7nvi'^v enim  a]  £  v  yJ/uv.  Theo- 
phraftus  vocac  (pifivr  qu  it,  scc^wj-'S. 

D.i 


!»  losspHt  tcAiioitr  ^ 

poTct  hoftov  •  *(<k  Si  K&r^pcdSv)  (pofiyiv  •  w  rbp  yjzhcL^uGSM^  ct7ro<p>v* 
<rts,<po£^Vndeapudeundem  ,  o 

Sfo  oiov  (po p£yiv,Mr'$>  o  tar^po^fc  ixvtuG<;.  in  illis,  inqua, 
verbis  perperam  (popCny  legiturpro  <po  bWF.Apud  Pliniu 
quoque  lib.xv  1 i  r.  cap.  v  r  i.  mendum  infigne  ,  vix 
paucis  animaduerfum3inoleuit,in  illis  verbis:Mi/n*w, 

inquitj inter  bo;  x.annos  ex  I ndid,  w  Italidwincthim  efly 
tiigrmn  colore ,dYn pltws  grdtWy  dYWitdincwm  culrnc .  Ado - 
lefcit  diyedes dltintdine  v  i  r.  pragfdtidibus  culms : 
Uacantiomnitm  frugtvm  ferblijjimMn  .  NampWdrfpro 
lobdSytyi  Tlaeophrafto. 

j4i.  Vndeiddi&um , nifi  abco,quodGr*ci 

kZkwJ  \ndeiddiftwm94]>  eoquod  Gratis  jcoxjc*>»  •  *  «3«® 
Gratis  kg  km  s  granudittu.  Poteft  italegi,vt  pofuimus. 
j4i.Triticum3quodtritumeftfpicis.)  e  fpins. 

143.  Libum ,  quod libaretur  priufquam  efiet 
coftum.)  Eorfan,  quod  libdretur,  frius  <]uhm  effent>eo- 
6buw.  Quod  id  libaretur  co&um,priufquam  efTent,  id 
eft,comederent.Et  fortafte  ilia  vera  eftledio. 

144.  Circuitum  xqualitcr  fundebant. )  Hie 

fundere  i’Kcwvty.v  nde  vwxoltgi  genus  libi. 

,4S.  Triton  &  placenta.) Potcrat  legi  itri6S1piov,vt 
aliquado putauimus.  Poftea  tamen  vera  vifaeftle<ftio> 
it)t rif/iw.'prapfertim  cum  apud  Latinos  Itrion  nunqua 
reperiatur.Eft  cnim  iv3pv7rl ov »  ks q  •  Atlien.  in-* 

terpretatur  ynjufAcSZiOV  Ae^oF  Sicloyigzl^x 
mofthenes,/^o3sV  hoijuCctvuv  tvtvi  trSpunlci,  %  spigots  ,xsq 
rfe»Act^:Herychius,iV3po7rJot ,  to  /£o- 

/3po)'^.Melius  tamen  alibi  legitur,sV?/TOV ,  to'  </>o- 
w<S%  tju£po)(*icLjO  j&h&Tcu  tK^ptKTsy  ipccoiv .  Apud  A  pit  i  uni 
lib.r  x.  Embra&um  Baianum  legitur  :  quod  eft  genus 
intriti:  n  non  dubitem  legereintritum ,  &  zrtaxoouk. 


CONTECTAMEA.  i 

Tamen  interereeft  verbum  culinarium  apudTeren- 
tium:T ute hoc intrijh :  vnde  intritum  potius  deducen- 
dutnerat  .  Aliorum  ridicula  commcnta  nihil  mora- 
mur,quicum  hie  inepta  vocabula  ‘putpovyti  BpvMcv  in- 
duxerint,  facile  indicant  ca  ex  fua  culina,non  cx  Gras- 
corum  monumentis  prodnxi iTe. 

Puluentu-m  ,qaod  cdcbant  cum  pulte.) 

Charidus  legit, P;//«Af«r;7,quod  id  cum  pulte  edent,vs 
Piautus.indepulmentariu  di&um:  loge  melius  fane, 
Locus  vero'  Plauti,  quern  adduxit ,  exeat  in  Aulularia? 

P ulmenttm  qtun  ei  pridem  eripwt  mtlutus.  vt  Ver- 
tranium  defecent  memoriajaut  diligetia,  qui  in  nul¬ 
la  Comocdia  Plauti  extare  putauerit. 

147-  Hocprimum  debuit  paftoribus.)  repute ; 
facete. Hoc  enim  vuk :  Antea  Paftores  crudis  rantum 
vcdrebantur  :  cum  autem  cofta  cxperiint  efle,  hie  fuie 
primus  cibus  interillaco&a.maxime  cum  puls ,  aquo 
pulmentum,dtprimum  coftorum  edulium  .  Roma- 
na  edirio,&  Vcrtranius  haec  valde  corrnpta  habent. 

148.  Quod  ter  rx  rure  Ruapa,vnde  Rapa.)  Ro- 

mana  editio,  &  Vertranius*V^  vyilg. Ita  legedum  erat: 
Quod 7  terra  ruerent  Ruapa.  unde  Rapa  .  fane  inepte  e 
terra  h*c  etymologia  eruitur  a  Varrone,quse  adeo  ter- 
reftris  dt,&  plena  ruris.Graecum  enim  eft  pd-m  ssvsde' 
ettim pctycivos.Athcnxus  lib.i  x,  $  wfivrt- 

pco  oystav,  fct<pctviif<pii(n}yyftili;JoLVoLppivo^  ofuoict.  r  Jtpcc- 
(pLu>  Tkaums  w  tbS  odptpjvtcS  J)d.7V7r  -lixus  KgLXei  pot'srou)* 

Edam  fupra,vbi  a it,G^fe,  lapathum,  radix.  Sic  enim: 
antiqui  Graeci ,  quam  nunc/>ctcpjo;oj' .  puto  legendum 
mvAos,AcL7nt()iov,pX7wg.'Nam  pd.J)% aliud  eft. 

149.  Suilla  lie  a  bill  is  gene  ri  bus  cognomina- 

la.)  Melius  kgeretur  a  fuillis gcncriius* 

D.ii. 


JOSEPH!  SCALIGERI 

ijo.  Perna  apedefuis.a  nomine  eias.)  in  an- 

tiquitus  excufis ,  spud  quos  Temper  certior  le£Ho ,  ita 
legitur:Per?Zc*  2  pedeiSueris  ancwne  eiin.Legerem,Per- 
m  d  pede  fueris  '•  ft  verifimile  efTet,  Varronem  ita  locu- 
tum  efte5licut  temporibas  Catonis  ,  in  quibnsboue- 
ris,5c  Ioueris  &  fimilia  dicebant .  Sed  nequc  ,  vt  mihi 
perfuadeo.ita  Varro  locutas  eft:neque,ft  ita  legas,cx- 
tera,qux  fequuntur, coherent.  Quid  enim  erit  iiiud, 
a  no>nine  eiits  ?  Quare  videtur  refre  legi  in  antiquitus 
excufts ,  vt  lit,  P erfkt ,  dpede.  Sueres  a  nowne  ciufidew. 
nempe  iuiside  quo  paulo ante  dixerat.  Sueres  vero  in¬ 
ter  Tuillx  partes  annumerat  Plautus  Carbonaria  cita- 
te  Fefto,di<ftioneJfe6/e. 

JE do  perrMWifumenfoeret, fictile, cnllwn},gldtidid.  Eft 
autem  fpetile,  pars  carnofa  infra  vmbilicum  Tuis .  au- 
tor  Feftus.Grxcei'^oVTB  \jm}cct7to  n  o/AtpaxoS  Vel 

dicamus  Varronem  veterem  cafum  vfurpafle,  Verna  a 
pede  Cuerisey:  verbis  veteris  Grammatici,puta  Sifennae, 
aut  J£[ii.DcindciMMmint  eiirf  Offd. 

iyi.  Murtatum  a  murta,quod  ea  large  far- 

turn.)  Murta  genere  focmininoapud  veteres,vt  apud 
Catonem.Quare  non  mutandum  erat:neque  ego  mu 
to.De  murtato  Plin.lib.xv.  demurto  loquens:  It  alius 
laces  ufa  fuit  dpud  dKtiquo^dntcquam  piper  reperiretur , 
illam  obtinens  warn,  quodaw  etiam  gneroft  obfonij  now* 
tie  vnde  trach^uodetiamnu^n  Murtatutn  uoentwr. 
jp.  Augumentum.)  Meminlt Arnobius  lib.  v it. 
J55.  Magmentum.)  Meminit  idemeruditus  feri- 
ptor,eodcm  ltbro.Erat  autem  daps,quae  profanabatur 
a  rufticis,Iano,Siluano,Marti,Ioui  dapali See.  quanuis 
id  non  interpretatus  fit  Arnobius. 

ij4.  Quod  ad  religioncm  magis  pertinet.) 


C0NI  EC  TAKE  A.  „ 

Videtur  legendam  ,  quod  ad  repnonem  vug!  pertinet, 
Subiicit  enim  :  I  toque  propter  hoc  mcnforid  find  confituto 

artis  locis. Nam  ad  id  tantum  conftituta  erant,  vt  lano, 
Marti, vt eft ap ud  Catonem,& Ioui  dapali,item  Silua- 
no  res  diuina  fufeiperetur  a  quodam  ruftico,  fiuein- 
genuo,fiue  feruo  :  cui  facro  non  intereftent  mulieres. 
Cato:  Maher  ad  earn  ran  diutmm  ne  adfit ,  niaewdeat, 
quotrwdo  fiat.  Itaque  dixit  Iuuenalis : 

Nam  qua  docht  nimis  cupit^  ficunda  tuderi, 

C rare  tenm  medio  tunica  fubjlringpre  debet , 

C  adere  Siluano  porcum  .quadrant?  lat/an. 

Mf*  Quod  imponeretur  macte,ab  co  quod 
G  rxei  juamv.)  H«c  eft  ledio  veterum  excuforum. 
Omnes  enim  iiii  matte  habent :  qua:  vera  eft  ledio. 
Q^aod  autem  illud  Matte  putant  quidam  Gvxce  ex¬ 
port  ere  velle  ,  hoefruftra  eft.  Ill  ud  enim  peccant  m  eft 
propter  ea, quae  ftatim  fequuntur,  Item  Gran  figllatim 
C7V.cumita,nififalIor  ,fcriptum  reliquerit  Varro:  Wei 
dbeo,quodyCum  imponeretur^vutte  dicerem.Ipfi  veropu 
tarunt  verbum  D icerent  fine  nomine, vacarc.  Extirerut 
deinde,  qui  illud  Matte  a  Gra:co  deduct  ftbi  perfuafe- 
rint.Itaque  nonnullis  vifum  eftfubfticuere/uaMot'  :a- 
liis  %jua,7Tvg .  Quidam  etiam  /udfJbcv  fupj  ofuerunt  .  Et 
quem  lapide  noil  mouerunt ,  vtGraecam  voce,  quam 
putarent  defiderari/upponerent?  Necdefuerunt,  qui 
mattrelegevent:  quod  tta  (xadlpciv  dici  Greece  feirenr. 
Quaj  omnia magiseorum  negligentiam  ,  quam  Var- 
ronis  mentem  aperiunt.Namque  Magmenti  duo  ety- 
xna  pofuit  V arro: vel  quod  magis  ad  regionem  faceret: 
vel  quod, cum  id  Deo  pollucerent,  m  a  c  t  e  dicerent. 
Quod  enim  ita  dicerent  in  pollucenda  dape  ,  diferte 
legitur  apud  Catonem:\Iactc  boce  MM  wfvrioejloMa - 

P.ni. 


54  IOJEPHI  JCUIGEU 

ch  ho&  firflv  efto'Mafkhdce  ddpe pollttoenddcfto.  Eft  er¬ 
go  ilia  vera le<ftio,quam  conie<ftauimus,nift  valde  nos 
fall  it  augurium  noftrum  .  "Non  tamen  alibi  vfquarn. 
corruptior  eft,quam  in  editione  Romany  :  quod  cam 
bona  veniaeorum  ,  quieius  corre&ionis  autores  fue- 
rintjduflum  velim. 

j^-6.  Quomidimponeretur.)  Imponere,verbu 
facroru m.  Ouid.  — C credlc  fdcvrdos 
lnipotutlivnm-  Iuuenalis: 

—Z7  hfiponioe  adtris.  Ariftopli.  vf'w 

ffH <w  cxrC-i  craj/u  %  cP  t'znQjvv  u>rrtv . 

1J7.  Ite  Graeci  ringillatim^touam^ulbum.) 
Puto,  I temGrxcu  fingt  Ldtvvm ,  ut  oumn ,  bulbaw,  ccov, 
GoaGov.  Nequc  multdm  abhocfenfu  mens  Varronis 
abfaiffe  videtur. 

J58.  LanaGrxcum.)'Po^etp,Jtare  quifpiamhfc 

intelligiA^H,&  extrita  media,  fadumlana,vt  ab^pa- 
^HC,araneus.  Sed  non  itaeft.  wot  enimprius  diceba- 
tu^&Donbus  Apollonius  lib.  1 1  r  r, 

\vvionv  jcTnipupec—  Et  a avicp&i,  oi  Z7(y/gvq  a- 
pu.d  veteres  dicebantur,qu i  careoant,hoc  eft  cai mina- 
bant  lanam.  Nee  fine  cauffaad  hoc  teftimonio  Calli- 
machi  vtitur  Varro,  cum  &  itfchylus  ipfe  ,  cum  hanc 
vocem  vfurparet,eam ,vt  a  vulgl  opimone  pauloremo 
tiorem  interpretatusfit.  Cuius  hare  verba  ex  Dir  is: 
[jutysu  cratppovtot  i&fro&pov, 

Apytu  /utfMffl-  w«A:  &p  <tfcurtSt  ipcS.  Solet  enim  in- 
tcrdum  iile  poeta,  cum  quaedam  infolentia  verba,  aut 
dariufcula  ponit  teorum  interpretamentu  fubiiceres 
Vt  in  67 fioi  fin  5»Sct{t  •  olkoo  *****  {dcmSbq  u>wv 

E’^p/^d  Sivh<rtum$  •  tpcS,  Porro  ante  ha?c 

^uxdam  deeds  fenfus  ipfe  fatis  docet. 


CONIECTANEA.  ff 

itf.  Trama,  quodtrameat  frigus genus  vc- 

flimeilti.)  Omninolcgendum,  QuodtramedtPru- 
gonis ue foment wm.  Frugiona  vedimenta  funtea  quae 
R icnnidta  vocant  Itali  didiione  Syriaca  :  inquibus  tra¬ 
in*  diuerfis  modis  retort*, &  perplexi  m*andri  funt. 
De  Phrygione  Varro  MojuoqtJopcujn.  Pbrygzo,(jM  pol mridr 
poterat pwgeret folictr  l<eu4gztbdt.  Ita  legendu  in  Nonio. 

160.  Trama, quod  tramcat.)  Trameatenim  da- 
men^  fubdemen.  Perfius  metaphoriccos, 

-nuhi  trdnui  figure 

Sit  reliqud'.dflilli  trematometopopd  uenter .  HxEuripidc 
Telfitovis  ck.kiwcv7*s  ol^cvTzu  KfoKcc^.  Vnde  dedoccati 
fenes  dicuntur ,  metaphora  fumpta  a  vedibus ,  qu* 
fratiilos  fuos,id  ed  villos  amiferut,  Q11*  &  decotes  di- 
cebantur. 

161.  Panuelium:  a  panno.  Sc  voluendo  fiio.) 

Apud  Iildorum  non  prorfus  malum  autorem  legitur 
pctnuditun  :  item  Hefychium,qui  in  Gr*ca  voce  expli- 
candavfus  edvocabulo Romano.  ITww,  inquit,  -ttum- 
vkKioVjYi  cc.r$oL}tTvt,eis  ov  &\eiTZL\H  KpoxM*  Qu*dvera  edle- 
<dio,videtur a panoluendo  Panuelium  didlum.  Vnde 
hodie  diwdcrc  dicunt  Franc*  mulieres ,  a  diuidendo; 
hoc  ed,luendo  fiio.  Aridoteles  lib  v.  Hidori*  anima- 

!ium,ck  0  7VTTt)V  CofA,CuiUOL  CViCLMVCi  <T$f  ywet{Yff)V  °UVit;  CU1CL- 

TntV^o/uS+jaj.  Nonius  Panulam  vocat. 

161,  Conum.quod  cogitur  in  acumen  verfus) 

At  ego-.quod  Gr*ce  ngovo<;. 

165.  Hafta, quod  aftans  folcat  ferri.)  Antiqui- 

tusenim  fine  afpirationeferibebatur :  &  adare, pro  ad- 
flare  dicebant :  vt  Plautus  alTum,pro  adfum. 

16 4.  Scutum  a  fedtura.)  Fallitur.EflenimrauTBC- 

quod  edec  ot/jyZoiQv. 


P*  •  *  • 

.1111. 


TO  SEP  HI  SCALTGE  RT 

i6y.  Vmbones ,  aut  a  Graeco  :  vel  quod  am- 

bones.)  Lego  :  Vmbones  d  Graeco  tqubd  dcjuCavit.  Grxci 
eti/xCeoveu;  vacant,  quicquid  extumidum  eft ,  &promi- 
net ,  vt  ventrem  ampullarum  Plutarchus  Lycurgo.  In 
niontibus  quoque  roTmig  ita  vocant.Itaque  qui- 

dam  poeta  vetus  fie  feripferat:  —  eV  vpios  d/ucCcoviost, 
Sic  quoquelatini  vmbonem  in  earn  fignificationem 
vfurparunt.  Statius  Achilleide: 

-undifontc  quo*  circuit  umbo  M die*,  id  eft, 
quod  poetis  Grxcis  or  pm*  Idem  in  Thebaide: 

Stint  iugd,  O’  obiechts  gemims  twnbonibus  dgger 
Gdmpwm exire uetit-  Idem  in  viaDomitiana: 

T me  wmboYUbws Jomc  O  hmc  codftis.  In  Thebaide; 

-ttifw  metuenddimboneferdrum 
Excuticns Jhibuld -  Idem  in  Hercule  Surrcntino# 
-quod  folidus  contrd  rigvt  urn  bo  nu ligni 
Montis—  Satis  apparet,  cur  poftea  vmbones  in 
clupeis  appellarunt:  quos  vocat  d.u(pctAoz£. Polybius  lib# 
v  i.qui&piura  audit  ae  forma  clupei  Romani. 

1 66.  GladlUS  a  ciade.)  Clades  dicebatur  furculo- 
rum  detritio.  KxccJdg,  ramus.  Sic  calamitas ,  calamo- 
runi.Strages,ftratoruna  arborum:  Deinde  ad  homines 
tranflata. 

167^  Ex  anulis  ferream  tunicam.)  di\v<n<hornv» 

Diodorus  Siculus  lib.  v.  Etiam  hodie  loricam  vocant 
H dllccrcty  quail  citoKpo'rdv,  pro,  oi\vcjKpo7vv. 

i6S.  Ocrca  ,  quod  opponebatur  ob  crus. ) 

Ocrem  antiqui  vocabant  afperum  montem)&  confra- 
gofum4vt  etiam  docet  Feftus.Inde  ocreas  di&as,  quod 
insequaiiter  tuberata?  eftent,vt  ide  ait.  Vfurpauit'eam 
Yocetn  Liuius  Andronicus  in  OdyfTea. 

Celfoffie  ocris  >  arndqHe petrita,  omre  mgnim* 


CON1ECTANBA,  jj 

lu  putamus  lcgendum  exHomeroin  Odylfca. 

ifcncdiV  fidp  $  nay  i  o^t  cijutpi  A  ywpca 
"BtGpuXfaQtoviMos it  S1'  curctAePpojLUt 

169.  Galea,a  Galero.)  Olim  Galea?  exdiuerforum 
animaiium  pellibus  conficiebatur.Quod  patet  exipfis 
nominibusapud  Poetas.Sunt  enim  apud  lllos  kuuicu,, 
Atmay.  Sic  etiam,  quod  ex  felinapellefiunt,  ytxiaji  di- 
Ctx.ychM  enim  felcs>vel  fimile  animal  ei,quod  vocant 
Grxci'ncliv..  Qua  re  6c  Homerus  quoque/*&c/W  Galeam 
vocauit.  Ex  quibus  apparet  Varronem  nonreftefen- 
fiffe^quia  Galero  deduxerit. 

170.  V allum ,  quod  ca varicarc nemo poflet.) 

Quid  certi  afferam  de  huius  loci  leftione, nihil  habeo. 
Nam  vulgarem  recipere,fane  religio  eft  .  FortafTe  non 
ineptelegi  p offet: quod  ed  uari^ac ccr twin#  effent.  Erant 
vari  proprie  bacula  furcillata  ,  vt  interpretatur  Varro, 
&  informia.Alii  feribunt  Varri.Vnde  Varrones,  duri, 
oKwpoi  homines  aquos  Ariftophanes  'srptv/yys  vocat. 
Lucillius: 

Wdrrontm.de  rupicitm parrofdywcondifaroflra. 
Hinc  Varronum  cognomen  Roma:.  Erant  &furcillx, 
quibus  tolluntur  retia.qua:  otteurJbtMfya,  £  ctccIjuGvms 
Grsecedicuntur.  Lucanus: 

- dijpojitkdttollatretid  turfa  Ex  varo  igitur 
Vallus  fit. Hinc  valium  ,  quod  exiis  fieret.  JErumnas 
verb  fu rcillas  quoque  effe  nemo  dubitat,  quifaltem 
legerit  Feftum.  Caeterum  de  veritate  le&ionis  pnefta- 
vc  non  poflum:Mihi  fufFicit.quodin  animo  haberem, 
in  di  caffe. 

171.  Cerui.)  In  vallo  caftrenfi  perfpatiaponeban- 
tur  cerui.  A  quo  interftitium  lllud  inter  ceruos  diiftu 
Iiiteruallum.  Id  quod  ex  Csefare  nouimus ,  item  ex Si- 


$  lost  PHI  JCAtIGERI 

lioltalicolib.x, 

Qeruonm  ambufzis  imtantes  cornua  Yamk»  Brachia 
vocat  Lucanus. 

- crudaque  extraxit  brachia  terra.  Item, 

A  ut  dr  cum  largos  atruari  brachia  fontes .  V  trunq* 
afimilitudine. 

iji,  Vttroulla.  Hinc Grxci  trullam.)  inuerfu 

eft,proToy«/ii<.HincGraeci7B/)aJMt'.Ariftophanes  Auib9, 
trvoic  S’  ’(yfaSv/dv, Suit puonc  ^^up^.lnterpretantue 
Sb  mtm'e/ov  rfyufzc.  Truam  vero  70  tuvuvle/oy  rhcy/lcu; 
elTe,  vnde&Truare,  to  tuvdv  apud  veteres,  indicio  funt 
hi  verficuli  Titinii.poetae  Comici : 

Sdvientja gubernator  namm  torquet,  nonualentia, 

C  oats  magtiit  dhenu}quado  ferMit,pduld  c  6 jut  at  trtta. 

Cuifimileiliud  Ariftophanis  ex  Equiubus; 

Jivyjp  TTZLiphscfy  •  -IHl /gjTTRW 
V<piXX.7lO\! 

Si  %v\6oy.  a7m.pu7tov  7f 

ffflciTrjhay  l&um\  Quae  Titinii  fententia  tra&a  ex 

Homero, 

M IfU  rei  tyvi v//sc  /w* y  Afawav, we  £'/«<£/. 

JAviU  d  CO) TE  KV&pVnTVG  cl’/  otvovn  TTVV7Z0 
Nwcfc  ^wv  / 0 cud O/LfyJy, v  ciitucm. 

173.  Hinc Graeci  Trullam.)  Romana  editio 'Ju¬ 
nior.  At  neque  jvCdov  Trulla  :  ucque  ,fi  edet,bis  earn 
VarronommafTet.  Aliquid  efTer,  (i  repofuifient  mi* 
tov.  Earn  enitn  etiani  7 xpcudw  intcrpretatur  Hefychius. 

,74#  Poftea  acceffit  Magnus  cum  G  r*co  no¬ 
mine,  &  cum  Latino  nomine  Grarca  figura 
Barbatos.)  Legendum  ;  P ojlva  acceffit  Nanm  cunt 
Qrceco  nomine,  &c.  Fejftus ,  Nanu  Gracci  vas  aquarium 
dicuntJhumiie,&  concauum,quod  vulgo  vocaiu  fit  a- 


CONIECTANEA.  59 

kimbarbatu.  VndeNani  pumiliones  vocantur.  Nam 
de,u aytroi  qaodaln  repofuerunt,ip{i  viderint.Mihiccie 
te  nihil  temereperfuadebunt. 

175*  Peiuis;pcdclauis.)  Non,  Ted  a  Grxco  TitKuq* 
De  quo  vide  PolIuce5itemq;  alios  veteres  Gramaticos. 

QuodSiculi  xativov.)  Scribe  Kct'Ktvcv* 

177.  Patinas  a  patulo.)  Satisnotum,aGrjeciso- 
rigine  trahere.  Nam  vt  a  Kamvog  Catinu$:fic  a  yramw, 
patina-EubuIusComicus  apud  Pollucem,&  Athene  u: 

It  mpcloc  cnKJeXntcLTitLTaveioi.  crzcp&jfACLTTL.  Plautus  Me- 
lixchmis  ad  verbu  videtureu  verficulum  tranftulifte: 

Tant as  ftruices  conannat  patinarias.  Tamen  in 
nonnullis  Iegitur£&7ttW.Vndeetiam  Latini  batillum 
fecerunt. 

378.  A  quo  ilia  Capit,&  Capular.)  In  omnibus 
editionibus  locus  hie  deprauatus  eft ,  qui  ita  legi  de- 
bet:Menfd  rotunda,  nomimbatur  Cilibaiam ,  ut  etiamnmtt 
in  cnftris.  id  uidetur  declinatmn  a  Qrecco  ,  Xyro  w  ttu\nu$m 
A  quo  ilia  :  Cap  is  O  minor cs  capuU  a  capiendo.  De  Capi- 
dibus  norum  ex  Fefto.  Capedines  aliter  diccbanrur,  & 
Capedunctilse  Ciceroni.  De  CapeduncuiiSjVel  capulis 
meminerat  &  ipfe  Varro  lib.  1.  de  vita  populi  Rom. 
btiamnnm  pocula,qiue  uocvnt  capuUsyac  cupides.quod  eft 
poculiqcnus :  item  armllu ,  quod  eft  urceoli  gvnus  wnarij. 
Puto  tamen  Capidem  Gra?cum  eiTe.  Quod  id  genus 
vafis  KgcTn^yi  dicatur  a  Grxcis  mki&clvtis  Grsecum  eft :  ne 
forte'  putes  legendum  efleC/7/fcirfc«*»,vt  alii. 

J79  .  Cum  magiftri  fiunt.)  Iide&  modiperato- 
res  dicebantur  .  Si  Catullus  legem  <ru/,t7n>7iitr:V  vocauit 
magiftram  :  Vf  lex  Pojhmi<e  inlet  magiftr<c.  Lex  Voftu- 
*w<e,pro,Pex  P oftumid3vt  Vrbs  llomse:^  Horatio,Her- 
Jjalapathi.PIin.lib.xn  i  uHupj#kegts  P oft uma  lex  eft . 


6o 


!OJ!PHl  SCALIGEXI 


vino  rogvm  ne  respergito.  Cur  id 
Numa  vetat,  cum  ex  veterib.  autoribus  fatis  conftet, 
vinorogu  refpergi?apparet  eas  leges  Numae  ffvju7n>vx.oLg 
fuifte  no  yroxnnccig  .  Itaq;  allufum  elTe  ad  voluptarioril 
di<fteria,cuiufmodi  funt  hsec  in  epigrammatis  Graecis; 
Mw  /uv?j£,/um  sMpcLVoi;  hi'hvcycwiX&icn 
MyfJi  -nvivp  Cpifys.  eicxjtyov  m 
Zoovtj  fjioi}  <j  2c  ^cLe/ozy  •  TttppwJi  /uQvcncav. 

TLuhov  &ro/Hoie,ii  o  %cvcov  ?m).  Quanquain 
duodecim  fcriptum  fuit  :  mvrrinam  mor- 

TVO  NE  INDITO. 

180.  Dcpelta.)  In  veteribus  excufts  Vlepefkl.  Qua: 

ledtio ,  quamuis  corrupta,  tamen  vera?  le&ionis  nobis 
indexfuit.  Perperam  enim  Depefla  pro  Lepeftct ,  quae 
a Grxco  Cuius  prxter  quod  vetercs  Gramma- 

tici,  Athena? us,  &  Pollux  meminerunt ,  ipfe  quoquc 
Varroeadempene,quxhic,iiionuerat,Iib.i.dc  vita  po- 

puli  Ro.  Lepejlcc,\ncpinyetidtnnim  Sabinortm  finis  pia 
perioribus plerifijue  dut fizklcs  fittvt  ant cene<£.  Nam  Var- 
ronem  J&rasyj ov  fcripliife  non  facile  mihi  perfuaferim. 

181.  Simpulum  afuinendo.)  Id  eft  bibedo  Vn- 
de  futni  pote, puteas.id eft,vnde  bibi  poteft.  Cicero,  fi 
fimnpfirit  merdcitiS ,  id  eft  biberit.  Apud  eundem,  Flu- 
ftusin  fimpulo  excitare  to  m/uq>o*v%l[v.  prouerbium. 
Eftautem  Syriacum.  Nam  vt  ab  Abub  Ambub,  cwaoiz 
ambubaiaru m  collegia  :acopher,  camphora  :a  fadon, 
findon  :  a  fabeca,  quod  eft  apud  Danielem ,  ftmbuca: 
lie  a  feplieljfempel ,  &  inde ,  ftmpulum  fecerunt.  Scio 
c?o  me  dicerehoc  cum  magno  odio  eorum  ,  qui  lion 
folum  literas  Hebraicas,&  Syriacas  ignorant,  verum  c- 
tiam  oderunt.  Attain  milu  facile  eft  eos  contemncre, 
quam  ipfts  procliue  eft, eas  odilie. 


CONIECTANEA.  Cl 

xSi.  VrnariumO  Varro  7ct(pH  fju&nrmv .  Sed  qua*  ne~ 
otjjitas  teiubet  d  quant  cffmdere  domi  tu<z  ?  Si  uafa  babes 
pertufa  ,  plumbum  non  babes?  A d  qttam  rem  nobtsconfht- 
nitw)?dd  quam  urndritm?  I  n  pautmcnto  non  dudes  ftcere 
laatndm }athumufticis  micros elixos  ?  Antiqui  noftridomi - 
bus  Uteridis  paululu'M  me  do  lapidibns  fuffundatis-,  ut  b  ti¬ 
mer  em  efferent ,habifobant. Non  w.des  in  magnis  perifty - 
li^qui  crypt  as  domi  non  babent ,  fabulnnt  i  a  cere  a  pari  e- 
te^t  e'xyjhs,ubi  babitare  poffint?  No  Hides  in  publica  no  - 
Jira  tnbernd.qua  popttlus  ambulando  perVtjde,  tit  in  aratoy 
porcasreddit ?  Quse  teftimonia  quinque  itaconnefti 
deberefententiaipfafatis  demonftrat.Ad  quorum  in- 
terpretationem  vide  Vitruuium  lib.v  i.  cap.t  1 1 1.  in 
fine. Palladium  Iib.r. cap. /  x.  item  in  fine. 
i8$k  Epichyfis.)  ApudPoliucem  eft  genus  coqui- 
nani  vafis :  ldquc  probatur  exAriftophane  J)x^.\6vaj, 
Ego  verb  inueni  etia  pro  poculi  genere,  ex  Menandri 
Philadel  phi  s  ap  u  d  A  the  n  se  u  lo  q  u  e  n  t  e  <£  haGpcovlcy,  z 

tlchl  S'  ’(Phiyo n g, Stcthi 0 oi  tccGptovioi, 
mpoui  paj03roCcc4  Meminit  8c Plautus. 

184.  Etinea,&-cumeaaenea  vafa.)  Omninole 
gendum,E t  tinxy<& cumi  ea <znca  uajd.  Meminerat  hu- 
iufce  rei.r.de  vita  populiRo.  hntiqu*J]hni,  mquit ,  in 
conuimis  tares  Hint pritno>pofkd  tinas ponebant. 
i8f.  Imburum  ff6tum  ab  vrbo.)  Varro  cumab 
vrinando  Vrnse  veriuerbium  deduceret,vrinare  quo- 
que,vnde  efiet}declarabat.  In  quibus  poftremis  verbis 
peccatum  eft  ab  imperitolibrario  .  Quae  ita  reftituen- 
dafunt:  Vrimre^ft  merpi  inaquam  vn  urbwm:  fifttm  ab 
urboyquod ita  ftexim,ut  redeat  furfim  uerfm:  ut  vn ara- 
tro,quod  eft  uruim. Quod  enim,  vn  urhm  feriptum  ef- 
fet,non  vn  uruum  ,caufia  fuiterroris  indo&olibrario. 


%t  iosepbi  scAliceri 

vtfrpeaccidifTe  alias  admonuimus .  Eftaute  vruuitl', 
Hue  vrbum:(vtrunque  enim  inuenimus)  td  amvi/xov, 
furfum  verfus  rcflexum .  Qui  in  aquam  mergitiiy5vt 
iteru  furfum  verfus  exiftat ,  dicitur  vrinare.Quod  ety¬ 
mon  Varronis  mihi&  eruditum  valde ,  &  verum  efle 
videtur.  Vruare  ergo  ,  ita  fe  ia&are  ,  vt  furfum  den uo 
excitet  fe-  Vndeambnruare  apud  Lucilllum  dicuntur 
Saiii,qui  eo  modo  corpora  faltu  reciprocabant: 

Prcejlil,ut  dmburuat ,fic  uolgi  redandrudt  tuck.  At  in 
Fefto  ,  &  Nonio  mendofiffime  ille  verfus  legitur  ho- 
die:Graece  dicittir  hjuC ,id  eft  Kc^v/uficui ,  interprete  Su 
da, quod  Curetes,qui  idem  LatineSalii ,  faciebant.  Id 
aliter  dicitur  Reciprocare. Plautus  Aftraba: 

Qjtdfi  fallen#,  net  piltwt  Gr  acuta  reaprooes  pldnd 
Tollenones  eni  m,&  pila  ru  deraria,  modo  fu  rfum  mo¬ 
de  deorfum  in  opere  ipfo  aguntur  .  Itaque  eleganter 
&  venufte apud  Ariftophanem,citante  Polluce. 

CO Tc  )iM^COVCiQV,dJcLKjU7piCOV  hj  KCClWul 'vjcoV  •  Apud  PlaUtli* 
Panolo: 

funt  GY<eai  atoned: fuftvlli  folent,  Eode  modo  di- 
&um,quo  in  Aftraba  ,  pilum,  aut  tollenonem  Grascu 
reciprocare  .  Quod  a  nobis  ita  reftitutum  eft  exveteri 
fcriptura.Itaenim  legitur  in  manuferipto,  Tree#  flint 
celonna. 

186.  Cacabum.)  Ka.xKctCcv meminere  Pollux  &A- 
thenams  lib.x  1 1 1.  Non  enimLatinum  eft>  quod  pu- 
tat  Varro.Itidem  ineptit  de  calice,acaldo,non  ax^A;^ 

187.  Sedum.)  S-olum, vel  folium. 

j88.  Aixa,qiiod  arccbantur  fures  abeaclaufa) 

SicGrxci  7 t>%g(pco^tg  eipyav. Cum  tame 

Eratofthenes  ex  commentitia  fabula  deducat  origine, 
in  hymno  ipftZ  r 


cF ovO'UmvcwJ /mv  \w%  <pu>etov apv?» 

H'k^u  (pae/cCMPC  MKAHWct 7ztj  cLvBpce7roiai.  At  potius 
Area  ab  arccndorquod  arcere  apud  veteres  lignificaret, 
continere.  Vnde  arcus  in  fornicato  opere,^j%d  tv  ^ptttiv. 

Veftis,8tC.)  Poteft  &  ita  legi  *.  Veftis  d  ueliy.  uel 
ab  eo  quod  uettws  Una  tonfk  tmiuerfie  oui s :  id diftu,  quod 
lanam  ueliebant :  ex  Una  dutewfadzt  ueftis.  Certc  ea  mes 
eft  Varronis.  Tamen  quis  Veftcm  a  Graeco  deduci  du- 
bitarit  ?  Ac  Varro,qudd  veftis  exlana  ,  lanaautem  vel- 
lus  diceretur,iccirco  vefte  vocatamait.  <p60<$  < f^vo7n^m 
390.  Rica.)  Ricarn  FeftusexGraniifentcntiaaitefFe 
maliebre  cingulum  capitis,  quo  pro  vita  Flaminica 
redimiretur.  Apud  Geilium  lib  x. cap.  xv.  vbide  Fla- 
minica  loquitur :  Et quod uiriat  fur culum de  arbor e fili- 
ci  habet :  feribendum  ,  £7  quodmricu  furcultwt  dearbo - 
re  jvlici  habeCc  Surcuium  autem  eum  intelligit,  quem 
vocabant  Inarculum.  Is  crat  e  Punico  malo,  vt  ait 
Peftus.  Ego  veroputo  exomni  felici  arbore.  Non  re- 
feram  hic,quae  perperatn  adhuiuslociemendationem 
attulit  Cecil  us  Rhodiginus. 

191.  Capitium,quod  capiat pedhjs.)  idem  de vi¬ 
ta  populi  Ro.lib.r  in.  N  eque  idab  orbifa  matramfttmt- 
lias wfhiutiiqubd e# peflvre,  aclaartu erant  apertis  ,  ncc 
enpitia  babebant.  plane  hie  capitia  peftori  tegendo,non 
capiti,vt  voluit  Nonius.videturque  efte,  quem  Graeci 
fjLCLftXcLhidvi es*  vocabant.Erant  Scad  vincienduni  petftus 
ftrophia,&fafaa: ,  dequibus  Terentius  intellexit  ,  de 
puellis  Ioquens,quas  matres  ftudent  efte*- 

Demiflis  burner  is  >im  flv  peflvve,ut  graales  pent. 

Si  qua  eft  babitior pdulojpugilem  effe  aiunt^deducunt 
nbum.  Nam  fafeiis  illis  d/uaho:$&  aequos  hu- 
xneros  rcddebant,cum  contra  in  pugilibus  fun  torofi. 


<>4  IOSEPHI  iCAlIGER! 

Xenophon,  doamp  ot  iancmx  7 dig  d>M9iC  7rvL^ujjcvrBUi'm  $ 
07cf  ah  M7r7iu>ovmi.  Ergo  ftrophio  tumorem  papillarum 
cohibebant:  fafciis  illis  humerorum  caftigabant  fuper- 
fluum,&  quad  luxuriantem,*)  habitum.Ita- 

que  apud  Ouidium, 

Conueniutu  bumeris  tenues  dmeletides  dltis:  ego  lego 
ornate  tides.oua.M7i  As  cnim  videntur  vocatae  eiTe,qudd 
iis  sequabantur humeri, &complanabantur. 

J9i.  V  ocabula  apparet  efle  Grseca.vt  asbyfl:5.) 

Hie  non  melior  editio  Romana ,  quam  vulgata  prior. 
Quin  etiam  vetus  melior.  In  ea  legftur  dbdjlo.  Ex  qua 
ifti  interpolators  mirifici  fecerunt  dsbyfton,  aut  dsbe- 
fitwt.  Quad  veroid  lini  genus  inter  vefhmentaannu- 
merandum  fit:  &  non  potius  exeo  mappae  conficeren- 
tur,non  veftes  :ne  mihi  interim  obtrudant, quae  de  eo 
Plinius,Paufanias,  &  Stephanus  fcripferunt.  Ego  me- 
hercule  illam  le&ionem  fuppodtitiam  reiicio,  hac  au  - 
tern  ,  quam  ponam  ,  germanam  efle  quouis  pignore 
contenderim  :  Vt  dmbuftwm  A dittmj,quod  dm- 
id  eft  circmiechm.  Accedit  eiufdem  Varronis 

autoritas  exlib.v  i.AmbdgOyinquitydirtTtyUC  Atnhuftmt, 

quod  circum  ufrum  e/?.Feftus,A witernini yqui  circa  termi- 
nos  proninci<c  manent :  unde  kmciri ,  Amburbitm ,  &c. 
Pi&ionem  vero  Graecam  hie  dedderari  qui  putarunt, 
motifunt  praecedentibus  verbis,  vbi  dicit  Varro  voca- 
bulavedium  multa  efle  Gra:ca,&c. 

195.  Antiquiffimi  ami&ui  ricinium.)  Legen- 

dum  dmiSbuif. 

194.  Paria.)  «^^oiV-In  vita  Aureliani  Impcratoris, 
M antelid  duo  Cy pridyparid  duo.  Ab  eo  quod  Pares  olirn 
dicebantur  duo.Fedus,  P dribm  equis,  id  eft,duobm  Ro- 
t nani  Htebaiurin pYcdio, Intelhgit  enim  dpy'mnss  equa¬ 
tes* 


CONlEcfANfcA, 

tes.Vnde  pararium  illud  xs  dice batur ,  quod  duplex 
cquiti  dabaturpro  duobus  equis.Grarce  ^71*5^0??.  vide 
Sudam.  Ab  eadem  mente  Pararius  Senecx,<Q€9%ivn7yf9 
quod  inter  duos  ftipulanteseflet  juji<nyfvvivig. 

1 9S‘  Parapechy.)  Helychius,  ,  -to  ifxaTiovi’n 

‘Trap  ixanpov /U6poe  i'yov? mp<pug$cv.  Pollux  lib#  v  1  r,7i i  Ji 

c*  l  .  I  ^  „ 

'Zfr&.7my£))l/UCL7tOV  V\V  A &JYAV  71M^(JU)  7IVptpVpOCU>  tyoV  TtU putyClff-* 

pSfjov.Et  lib. 1  r  1  r.ita  lege,cvp7vc  7rcp<pvpo 'zzfytmiyo  Atw- 
KjDy  7Hc  &ccn an g.Jri  eodem'.Truq  Jl  fz^Lairoig  rzs^<rt<n  £ 
VA€» *.V''tU<fag,COC  TVS  oLypo'lWlSyXctyapCohOV.cVtcLlS  efi  yj* 
tcq^i  yg\  ffv/UfJA^lct .  In  quibus  etiam  ver^ 

bis  Poilucis,quod  attribuitu  r  parailto  tofwdvf, 

ita  eft:  accipienduslocus  Plauti  ex  Sticho, 

Aut  periurdtimcuUi p  draft  tic  ds  , 

Rubignoftm  ftrigkm,dMpulld}n  ruliddm, 
VdYdfitum  vndnem.cpno  recondds  reliquids.  Ex 
his  igiturpotes  videre  inepte  mutatam  efle  ledionenj 
In  editione  Romana,in  qua  o^TrAe*#** ,  ipxopdrdpe- 
cby  fuppofttum  eft. 

196.  Sarculumaferendo,acfarricndo.)  Lege 

ferando.  vt  lib.  v  1 . Sarrire  a  ferare  id  eft  operire  di&u* 
Serare  ftgnificatcIaudere,operire. 

197.  Rutrum.)  Hicrignificat,quodGr2eceKf^Wo 
Varro  apud  Nonium,R«fro  caput  diftUrkiuit.  Imitatus 
eft  Pherecydem,qui  dixerat,  red Kpu7nco  7^004  ct7nKl<ing 
flgmficat  &hoftorium:quod  Gracce  pdytyoy.  Lucillius, 

F  rumentarius  efl,wwdit*m  fecimtdtque  rutellum 
\nwm ddfcrt-  Ruere enirn  eft modio cumulum 
tdaequare.Cicero  Attico,lib.x  v  r,  De  Ictudibus Doldbellee 
derudm  cumulum.  Plautus,  -ceris  deeruof  ruit  yfkifufyet 
fcilieet.Horatius  idem  intellexit,  vr  metireturnummot. 
id  eft  etiam  ft  modiis  metiretur.  &  rueret  aceruos 

£.i. 


66  IOSEPHI  SCAllGlRI 

moram.  Eftenim  prouerbium  ^jyuetov  jut/i/Ma  dm* 
^P^.Xenoph,  tAW.  y  . 

198.  IrpiCCS.)  Cato vocat  Vrpices,velHurpices cap. 

x.  ab  a^vra^^pira.yi]  Graeco.  Eurip.Cyclope: 

y. <qf>iv  at<foipv\  v\  ai pi ' apwy,]  </ixu*f.Quare  errat  Varro,qui 
aferpendo.  Itaenim  videtur  legendum,  I r pices 9rcgul<t 
aim  piuribm  dent  thus ,  yuan?  it  idem  ut  plat*  fir  mm  boue: 
trdhuntiUt  eruant  qua  w  terra Jerpunt , Sir  pices:  pojled ,  S, 
detritd  aquibufdd di <f7i.Hefy  ch i us , o^ivcy,  ipyah^ev  %  yap 
yvdv ymJ)jpoig  y>juq>ot£  ipyovyihKopSpov  xzsv  Coair,  manifefto 
o  J/W  vocat  Sir  pice!. 

j  99,  Vteruant,  qux  in  terra  funt,  firpices.) 

Qux  in  terra  ferpunt,vt  infra,  fpina:  qux  in  agris  fer- 
punt.A  quo  verbo  deducit  firptces. 
zoo.  Raftelli.)  RdfteUi»utIr pices ferrcclccuesiitd  quid 
horn  vnprdtts  per  fcvnificid  fejlucd'S  abradit  ,db  eo  rafu9 
Rafklli  dittL 

zoi.  Atqueeruunt  ,a  quo  rutubatri  di&i.)  in 
Romanaeditione Rutnbri.  Fortaffe Rnncaflri.  Aliterde 
veriratele&ionis  mihi  non  conftat.  Forfan  apud  Gel- 
lium  pfoRtf?«gc/A/,reponendum  Rtiticnftri.hb  x.cap. 
xxv.vel  rurmceflri.  Rnmiccs }Luci\l.T urn  fp dr d ,  turn 

runiiceSy&c. 

101.  Falces  a  farre.)  Purum  putum  Syriacum  cfl. 
Pheleq,  a  quo  tea iw;.8c  in  ftatu  abfoluto,vt  eius  Gen¬ 
us  Grammatici  vocant,P.W<^.vnde  Falx.  Itaquefsepe 
labiturVarro  ignoratione  peregrinarum  linguarum. 
X05.  Adorex-)  Alii  drboreec.  Cato, Fakes  feenarias 
Hi.  Ika  men  tarias  v  r.  arbor  arias  v. 

xo4.  Has  phancillas  chermon efice  dicunt.) 

ScripiliTem,  Z dr.culds.  ZcLyvjyi  enim  tylnavos  Syracuila 
lingua.  Sed  quidfaciem9  ilia  voce  nihili^hermnefiaf 


C  O  M  I  E  C  T  A  N  E  A,  6? 

BfTet  aliquid  Cher  forte  fit# .  Sed  quidnam  Cherfbfiefitse 
ira  vocantfalcerru  Aut  quinam  Cherfonefitae  x&t  i%o- 
%}v  dicuntur?  Nam,num  &  alii  prxterea  Cherfonefitx? 
Kill  in  vltima  Icalia  ca  pars  Cherfonefi  nomine  in- 
teliigitur.qux  pertinet  ad  Leucopctram.  Quod  fi  ve- 
rumeflet,  facileinducerer,  vthic  legendumputarcm 
^anatlar. quod  fciam  earn  partem  Italix  cum  Sicilia  ita 
vocafte  falcem  .  Kihii  autem  affirmare  poftum.  For- 
taiTe  legendum,  Was  falallas  chermes  pcemce  dicunt • 
Scioenim  Chermes  falces  vocatas  olim  avSyris,&  Phce- 
nicibus ,  quorum  colonia  funt  Pceni  in  Africa.  Et  fieri 
poteft,vt  hoc  dixerit  Varro  ex  Magonis  Ubris,  qui  Poe- 
nice  fcripti  crant  de  re  Ruftica .  Fixe  vero  affeuerare 
vt  vera,nolumus .  Scimus  tamen  ex  eiufcemodi  con- 
ic&urislxpenumero  veritatem  erutam  futile, 
toy.  Inde poft  in  vrbe  Lucilli.)  in  excuils  anti- 
quis  legitur  fine  prxpofttione  In.  Qux  proculdubio 
abaliquo  audacihic  temereinculcata  fuit,&totum  Io- 
cum  hunc  obfcurabat.qui  ita  legendus  eft:  I  tide  pi  for, 
UclLuallij piftrina, uel  pi ftrix . Nam  qui primum  le&io- 
nem  corrupit,  fecerat  ,  I  tide  poft  tirtie.  Deinde  m  urhe 
degenerauit.  Citauit  teftem  Lucillium  de  piftrina 
piftrice,quaft  minus  vlirata.  De  piftrina  quidem  Cha- 
rillus  lib.  r .  Piftrinum,inquit,neutro  dicitur.  SedLu- 
cillius lib.x xvi.  focminino extulit, 

-rrwdia  a  piftrina-  ad  tabernam  referens. 
Dc  piftricenon  ita  obuium.  Incidimus  tamen  in  ver- 
liculum  Luciliii,qui  earn  vocem  vfurpauit:&  nil!  fal¬ 
lowed-  i lie  ,  quem  Varro  inteliexit .  Extat  autem  apud 
Fcftum  diftioneMamphuIa; 

P iftrioetn  ualidam  ft  nummi  fuppedifobvMy 

Addas  anpleunm  ymamphulas  <pn#  fa  at  omneu 

E.ii. 


68  IOSEPH!  SCAtIGER? 

to6.T  rapctcSjatcrendo^ifi  Grxcum.)'rfa7r 

<n  hyivOTTCtrei y  .  oSboJ .  vi. 

<fi  (Tf  0.711% vi pofh  A  ojutycLidi  tool. 

toy.  Molx  amolendo.)  Imocontra  .Itaque  vide- 
tar  fcripftffc  d  molliendo .  Subiicit  enim:  Harm n  motii 
eocoiefkl  mcllimtur.  fimilis  error  in  Truculeto  Plauti, 
—  meretriculif  Mollicndisrcm  coegt.  melius  mol- 
lendis.  -nonalicuM  Vermolcre  uxorcs-  Horat.  Pu- 
taruntnonnulli  apud  TheocrituniTc^M^  idem  (i- 
gnificare  :  at  cos  maxime  arguit  feriptura  ,  quod  feri- 
ptum  fitduplici  M.Deinde  /^Mflynon  molere  iignifU 
cat,  fedfuere.  Vnde  Latini  vetercs  mullare  dicebant, 
pro  fuere:&  mulleos  calceos,  a  mullando.Itaque  Theo 
crito7®  juutoeiv  eft,  quod  viltatius  dicitur^^/^y.  Vn¬ 
de  fubuloncs  vocauit  Lucilliuspxdiconesapud  Au- 
fonium:  Ltscillij  ttdti? fiibulopullipremo. 

Ergo  mollere  non  eft  to  /uvm&v  Theocriti.  Porro  Varro 
apudNonium  videtur  l'nobfcoenum  fignificatu  ac- 
cepifte,H:V  dliusjnquitftibi  rtwlit ,  dc  depfit.  Depfere  e- 
nim  etiam  obfccenum  verbu :  vt  etiam  Cicero  ad  Pse- 
turn  oftendit .  Apud  CatuIIum  vero  mendum  eft: 
-pdtruiperdeft>Mtipfi4m  \xorem~  legendum  enim 
perdepfutt. 

108.  V olant inde leuia.) ^.oc^pjMaj  .Valias vero 
ex  vanno  xzm;LdeAtfKS°$» 

109.  T ragula.)  Trdhuld puto  (cribendum.vzrox0&t‘a 
tiMv  a  Trahea,vei  trahes.  Tribuldque,crdbeteque-Virg* 
no.  Sirpca.)  Lucillius.  Thtti^nabulmt  dbefl  hvnc, 
ftrpiatlceque  olerorwm.  Eftautem  vehes  ex  crate.  Sunt 
cnimhic  duo  genera  vehiculorum,firpea,  aut  flrpicu- 
lx,&tincinnabulum.  Defirpeishabeshic  apud  Varro- 
nem.  Detintinnabulo  non  ita  cognitum  omnibus. 


b 


CONIECTANEA. 

Plautus  Pfeudolo: 

-Unios  inde  drceffam  duo  cum  tmtinrkdmlis. 
Tiddcm  dujgregesuirgtru  wdidem  ulmearti  adegrc. 
Quod  tamen  vocabulum  Scholafticorum,&Gramma 
ticorum  nationi  an  tea  ignotum  fuft. 

m.  Quae  virgis  firpatui*iideftcolligando  im- 

plicatur.)  Sirpare  a llrpo ,  yc’ivco ,  ex  quo  omne  srAfc- 
y,ua  fiebat.  Vnde  quxftiones  obfcurae  firpi  olim  Lati- 
nis,Gr*cis  vero'  ypiyoi  dicebantur.Quod  vt  yptyoi  erant 

exllrpo :  it  a  etiam  ex  ftrpis  naff*  pi- 
fcatoriar,qu2e  dicebantur  firpicul*,vt  Plauto,Lucillio, 
&  Propertio.  Itaque  improbe  fecerunt,  qui  apud  Gel- 
lium  ex  firpis  fcrupos  fecerunt. 
in.  Arcerra.)  Puto  in  Epiftola  ad  Marium  le- 
gendum  dYcerrdriiWy  pro  eo  quod  hodie  legitur  C 
terrdmm,  Vbi  fane  Crater*  opus  non  erant ,  fed  plau- 
ftra,&  carpenta. 

n 3.  IngladiatoribusSamnites. )  Cur  ita  vo- 
catum  genus  id  gladiatoru,  vide  Liuiiim  lib.  1  x.Pof- 
funt&  dici  aSamnite  quodam,  qui  primus  fcutivfum 
inuenit ,  quod  geftabant  gladiatores.  Autor  Clemens 
Alcxandrinus  Stromatc  r.  Athenseus  fequitur opinio- 
ncm  Liuii :  Cuius  h*c  verba  ex  lib.  v  r,  vbi  de  Roma¬ 
nis  loquitur  ithct&cv  Jl  fc  fzdfyi  mppicucSv  tIuj  jud^v  <poc- 
AayfiiJov  i7normVffc  <7$yL  crmvjiTiov  Jt  zpictQcv  QupicS 

114.  Fundula  a  fundo ,  quod  exitum  non  ha- 
bct,ac  pcruiumnoneft;  Grscifmus.o^  wce|m. 
Alii,  pcrui 4  non  eft  :  fed  non  affecuti  lunt  modum  lo- 
quendi. 

aij.MctwMov.)  tyv$cLx.'&tti  (pepF/Mtc  interprc 

tantur.Vndc  Maceria. 

ti6,Ad  Iunium.)  Vertraniusddltfwwww.  Sedfot 

E.iii. 


yo  IOSEPHI  SCAIICBU 

taife  neque  Varro  de  illo  foro  intelligit ,  quod  erat  in 
regione  palatii,fed  de  illo,quod  erat  transTiberim,vbi 
Volcanalibusp 1  feat  o  res  p ro  fc  a n  i m a  1 1 a  in  i gn em  p ro- 
iiciebant.Nam  quod  dixit  Secmdmn  T ihsrim,  id  valet 
vltra  Tiberim  •  vc  alibi  Fanum  fortis  Fortuna?  sitelfe 
fecundum  Tiberim  ,  quod  in  transnberina  regione 
fuiiTe  certumefl  .  Quanquam  non  puro  omnino ,  fe¬ 
cund  um  Tiberim  eife, vltra  Tiberim  ,  fed  ad  ripas  Ti- 
beris. Neque  Ianus,vulgo  Iunomus  dicebatur,  fed  ta- 
tum  in  Pontificalib  indigitamenris. Quod fi.  Varro in- 
teilexit  de  eo,quod  erat  in  Palatina  regione  ,  ego lege- 
rim,<*d  \driuvrnyt  Dianium,  Mineruium .  Quid  quod 
6c  trans  Tiberim  in  ca  parte  vrbis  erat  etiam  Ara  Iani? 
Quare  pro ydd  lumwvn^go  puto  legendiqdd  IdrUu. 
ny.  Forum  Cupedinisa  Cupedio.)*nhocquo- 
que  fallitur  Varro,vt  demacello  .  Nam  vt  illud  a  raa- 
ftandispecoribustita  &  hoc  quoqueaCupediis .  Quae 
di&afunt  quail  Caupedia,vt  laura^Iura  :  claudus,  clu- 
dus icludd  dms  apud  Plautum.Itaque  Cupedia, omnia 
lautiora  efculenta  vcenalia,  a  cauponando :  Cauponari 
enim  node  vnatatum  re,  vt  nunc,  fed  ad  ir.uira  quo- 
que  alia  extendebatur ,  vt  xsc.mi\&Jiv  Grxcum  .  Itaque 
Ennius  dixit  C dUpoTJdre  helium  ,  quod  ex  Aifchylo  de- 
fumplit,qui  dixit,y  xsLmtx&j  av  w.  Quare  Cu  po,cau- 
pOjCupa,  caupa.  Apud  Ciceronem  in  Pifonem  ,  P dKtf 
&  tunwn^d  propoUy& de  cupd.Signihcatuv  eum  nun- 
quamdepenu  &  promptuarioviuere  ,  fedde  Caupo- 
na.quod  Horatius  vocat  numerato  viuere.Cupam  vo- 
cauit,quam  Virgihus  Copam.Copa  Syrifca  &c.vt  awr- 
KclydnhOGJ>t<zvefavy{ ic  a  yuimh of>  kcl7tu9,  Vn- 
de  Latin'eCaupo,qui  &  Copo. 

Lacum  CurtiumaCurtio.)  Apud  Sudan* 


C  O  Nv  r  E  C  T  A  N  E  A.  JV 

monacVium  ,  quidatn  Grasculus  ( vereor  ne  ipfe  quo- 
que  monachus)dejfcribens  hanc  hiftoriam ,  pofteaqua 
fads  exfide,vtex:at  in  monimentisLatinis  ,  earn  nar- 
rauittmox  aliam  hiftoriam  cselo  Latino  incogniram 
re£ert,his  verbis:  euvtAQzm ig  <fi  Tvg  $g,v,pG>Yx$l$  zijjxjj,  rd  cut 
<ffi  k*}  ukoMv  dytpoiv  ,  pupuyoi  odd.  txv>  i7vg  jyfonxety  Siiyoo- 
ctxv  7iv  Tt  Ti-zw  hjCtpvoy  ixdteTay  ,  fico/uoy  owtiti  ujursu/Tig  *  c/?  * 
fiipythiog  rlw  imnl<ra.n.  Prim uin  non  colebat 
Curtium  Romani, nequc  ara  ei  pofitafuit .  Nam,iiita 
e£Tec,quare  dubicaret  Varro,vnde  iile  locus  Curtins  dl- 
ceretur:  Dcinde ,  quod  locus  ille  Liburnus  diceretur: 
nemo,qui  hanc  hiftoriam  tra£tauit,meminif,  Varro, 
PIutarchus,Liuius, Valerius, &  alii.Poftremo,  quis  fe- 
rat  mentienrem  de  Virgilio  ?  Tantum  entm  abeft  rvt 
Virgilius  ab  eopoema  fuum  aufpicatusfit  :  vtetiatu 
nunquam  eius  mentionem  fecerir,niii  in  Culice. 

219.  Dcummanium  poftulionem  poftulare, 
id  eftciuem  fortiffimum  codem  mitti.)  Lege, 

pofiulionetn  pcftuUre,ciue}n  fvrtijjinuwi  do  demttti.  Poftu 
lionem,propofl:ulationein.Deum  Man  i  uni,  Sum  ma¬ 
il  um. Poftu laria often ta  ,fulgura  ,  prodigia  vocabanr, 
quae  neglefta  fuerant,nec  procurataideoque  expiatio- 
neindigcbant .  Cicero,  Qjpod  eodem  ojlcnto  I dluri  po- 
ftiilatio  dtberi  aiatur. 

no.  A  Concordia conucrfum.)Ad a)»«)rd/<ca)«- 
uerfum.  Eo  enim  conuerfum  fupplices  manusproten- 
diffe  colligimus  exLiuio:  S  ilentio-,  inquit ,  jaftv  tew  plot 
Vconm  vmmortaliim^ua  fvro  vmnunent^  C  dpi  toll  urn 
intuentem^O'  manus  nunc  incalttm^nunc  in  terra  paten* 
tis  htdttm  ad  Deo;  manes  porrigntem  fe  deuowffc .  I  or- 
mula  deuotiQnis, quantum  ex aliisimitari potuimus, 
plus  minus  ita  concipi  potent:  1  a  n  e,  10  vis 

E.1111, 


7*  IOSEPHI  iCAtIGEir 

P  ATERj  MARSPITER,  Q^V  IRENE,  LA* 
SES,  D  I  V  I  NOVENSIDES,  Dll  INDIGE¬ 
NES:  D  I  V  I  ,  (^VORVM  EST  POTESTAS 
POPOLI  ROM  AN  I  Q^V  I  R  I  T  I  V  M,  ME  l'q_V  E: 
D  I  I  Q^V  E  MANES,  SVB  VOS  fLACO,  VE* 

nero'rq_ve:  veniam  peto,  obsecro', 

<^V  E,  VTt  POPOLO  ROMANO  I  R  I- 

TIVM  VITA  M,  JAl  VTe'm  Q^V  E  PROJPE- 
RETIS:  V  T  I  EGOAXIMPRAE  ME  FOR* 
MIDINEM,  m  e  t  v'm  QJV  E  omnem,  caele- 
STIVM,  INFERN  V^  Q_V  E  OMNIVM  D  I- 
RAS.  SICVTI  VERBIS  NVNCVPASSO:lTA 
PRO  RE  POPLICA  POPOLI  ROMANI 
Q.VIR1TIVM,  V  I  T  AM,  SALVTEM(^VE 
MEAM  DIIS  MANIBVS,  TELLVRl\vE 

p  e  v  o  v  e  o.  pedum  quoque  filiumexemplo  patris 
fepro  patriadeuouentem  introduxerat  in  Praetextata 
L.  Attius,cui  AEneadas,feu  Decium  nomen  fecerat.At- 
que  hare  verba  citata  a  Nonio,  non  obfeurumeft  ab 
ipfoproferri: 

Vat  rio  exemplo  me  dicuboidtumam  deuorabo  hoflibm. 
Deindepofiierat  formulam  dcuotionis,qua:  hajc  eft: 
Te  finflv  uenerans  preabtu  iniuflv  innoco , 

Vortenta  ut popolo  pdtrice  uerr twees  btne. 
Acnefcioan  idem  intellexerit  Ennius  Annali  v  i, 
—audit?  par  tmper, 

Vf  pro  Romano popolo  propidriter  armif 
Certando.prudem  animam  decor  pore  ttutto. 

in.  Itaque di&um in  Cornicula millies adue- 
tu,quetn  cireumeunt  Iudentcs.)  Vertranius, 
M ulierisad  rejlim.  Et  reftim  ducereinterpretatur  Cor- 
daca  Qj*6d,incniit,prceJultor fine  dtiaretiyuo  apprehen - 


7$ 


C  O  N  1  E  C  T  A  N  E  A, 

fb  illttin  dlij JeqHcbantur.  Nolo  hie  alicnis  crroribus  rc- 
futandis  triumphare,  neque  ex  illis  fpolia  reportare. 
Tantiim  dicam,  neque  Kop/am Ulud  efle,quod  putat 
ille,tanquam  a^pcAiedet:  Neque, d  edet^pJVfunem 
aut  reftim  fignificare,fed  neruiam,aut  fidiculam.  Pu- 
tamus  vere  legi :  \taqne  diamt  mtlites  del  ueftim ,  quem 
dreumeunt  ludentes .Nam  Cornicularia  nomen  Comce  * 
dia:  facile  indicat  milites  legendumefle.  Ludunt  mi¬ 
lites,  vt  apparet,  quipalum  ad  terram  deftitutum  ,  feu 
vc&im  circumeantjVocentqueiilum  ideo Circum.  Ex 
qua  circuitione  Varro  etymologiam  fuam  probare co- 
natur.  Quanquam  trandatio  potiiiseft.  In  eundem  e- 
nimfenfum  Plautus  ipfe  Milite  trandare  dixit:  lam 
eft  ante  cedi*  Circus  ,ubi  funt  ludifimndi  mthi.  Efteniin 
idem  iocus,  qui in CcHinicularia.  Poftdippus  ite  apud 
Athenaeum  eadem  tranflationeludt: 

ivs-mfyoiMt;  XTog  ’6h  ao>  {juvy^&KMt.  Quod  autem  hie 
ve&im  in  terra  deftitutum  edc  cognofcimus ,  quern 
milites  circumeunt:fortaffe  eft  ex  volgato  exercitame- 
ti  genere  in  militia  veteri  ?  quod  milites  ad  palum  fe 
exercerent.  Qui  locus  veteribus  Palana  dicebatur ,  vt 
ait  Charifius.  Nam  alioqui  cum  fingulari  congreiTu 
duo  fe  exerccbant, locus  Batualia,  ipft  Batuatores  dice" 
bantur.  Batuere  enim,ferulis  velitari,aut  verberare,vt 
apud  Suetonium  inVefpaftano  legimus.  Tamen  Ci¬ 
cero  pofuit  inter  *&**$&'&  inerudita  ilia  epiftola  ad 
P^tum.Qww  S yracufane  fr&r&jii  dicebatur  cum  mas  wit 
foemtrktm .  Theocritus, 

—  oitfc  iavpM  jurKgccf^Ct  oict  ^cLTKWTttf,  Varro  pro- 
prie  dixit  infilire  Equilam.  Quare  cum  Vertranius  ali 
bi  dixent,  hanc  vocemEatmam  non  ede,videndum 
fft,numputetapudCiceronem  barbara  vocabuiaex- 


7*  lOSEPHI  JCAMGER! 

tare,qux  ipfe  mutari  vclit.  Nos  certelonge  alitcr  rcm 
ie  habere  oftendimus  ex  illo  Ciceronis  loco,  qai  antea 
obfcurus,a  nobis  illuftratus  eft. 

m.  Quod  ab  iis  viris  dicuntur  sedificata.) 

\ioairu,  fe  vidifte  fcriptum  in  vetufto  exemplari  ad- 
monuit  me  dodi  ffi  m  us  Adrian  us  Turnebur,:Ex  cuius 
fide  hsec  reponimus.V iocuris  verojd  eft,A-dilibus.  Me 
minerathuius  vocis  &  fuprain  proemio  libri. 

213.  Carpcntum  iniccret.)  Vnius  liters  muta- 
tso ne,Migeret.  Verbii  rufticoru:  a  quo  dicebant  migere 
pecudes.vt  contra  exigerc,cum  c  ftabulis  educebant. 

zt4.  Ad  Florales  vfus,vcrfum  capitolifivctus) 

legendum  fufut  uerfivni, aut  fuftwt  utrfium:Sed  &  fufhs9 
vt  rurfus,&  prorfus  legi  poteftJrt/t#,profurfus:vt  pro- 
fum,o^'77  raprorfum.  Afranius  Emancipato : 

Xetuit  me  fine  mer cede  pro fum  Vacant 
Rente  d*e  ad  ludum—  FeftusRemeare. 

215.  NamcuprumSabine  bonum.)  Ex  Syria ca 

lingua, qua  vfiTufci  antiquitus. 

216.  Cauum  xdium.)  Cauum  atdium,vcl  Caua:- 

a<  r 

itim  m  f JUt<rcu>?\og . 

227.  Atrium  ab  Atriatibus  Tufa's.)  Velpotius, 

quod  CLtQ&LOV. 

228.  Tutilina  ioca.)  Quidam  fcribuntTitulinam. 
VarroMenippea, Hercules  tuam  fidem  :NonTutilind?ny 
wquam,  ego  ipfe  hnioco :  quod  niece  aures  abs  tv  obfdetur. 
Hancqui  muocabant  feriasobferuabant.  Itaqne  Ara  ci 
dicara  in  Auentino  ad  turelam  populi  Ro.ficuti  etiam 
Tutani  extra portam  Capenam.  Quodquando  An  11  i- 
bal,vt  ait  Ennius, 

ob  Ronum  noth,  legiones  ducere  ccepit  :  tantus  ter¬ 
ror  ex  quibufdam  terriculamentis  no&unijs  inuafit 


CONIECTANEA.  7J 

Pccnum,  vtlndepedem  retulerit.  Quofa&ofanunt 
ibiconfecrarunt, abeuentu  Rediculum  appellatum: 
Deum  vero,cui  confecrarut,Tutanum.Ita  collegium* 
ilia  ex  Fefto,&  Plinio  lib.  x.  hxc  ex  eadem  Saryra  Var- 
ronis,quam  infcripferat,Hercules  tuam  fidem. 

N o6bu  Annibdlij  cum  fiigtui  exercitmn , 

T  utinus  hoc^utztwi  Rom#  nuncupor. 

Woe  propter  ^omnes^ut  Idborant  'muocanf.  Vbi  non 
prxtereundum  ,ex  pnoris  verficuli  automate  confir- 
mari  quoque  opinionem  Val.Probi,qui  obliquorum. 
penulfimam  producebat  in  huiufmodi  nominibus 
I>oenis  Aidrubal,Annibal,Hiempfal.  De  quo  extat  in¬ 
tegrum  caput  in  Gellianis  animaduerfioilibus. 

Qux  habetgradusin  noualia.)  Egopro- 

fefto,  quxfint  ifta noualia,  &  qua  parte  vrbisfuerint, 
apud  nullum  veterum  inuenio.  Alii  N dtialia  legunt. 
Vbi  dupliciter  erratur.Nam  neq*,  itaLatineloquimur, 
6c  Varrode  quadrats  Roms  portis  agit :  cum  tamen 
Naualia  trans  Tyberim,fuerint,vt  cognouimus  exJLi- 
uio>  &  Plinio. Plane  non  dubito  legere,  parua  adrno* 
dum  licentia  ,  Qu#  hdbet  grades  w  notuuua.  Dehac 
noua  via  alibi  meminit  lpfe. 

230.  Ianualisporta.)  Plutarcho.&iw- 

7ruh\u  Sunt  gemins  belli  ports, &c.  Virgil.  Plu- 
tarchus  de  Fortuna  populi  Ro.  \omZ  <fi 7whov,  0  ttvk ijuv-jv- 
yAV  kscmoi.  Budsus  fortunam  belli  vertit.  Non  vidit 
7 tv  my,  non  7vy*v  legedum  •  prsfertim  cum  in  vita  N  li¬ 
me  eadem  repetat  Plutarchus. 

131.  Vtctiamnum fit  incaftris.)  Le&icsmili- 
tares  dicebantur  Cubs  Sabina  lingua, Grsce  %t,,u*vvel- 
Plato  Sympofio,  nxQjTxaync  Ji  $$  iwav,  info A) 

iwt&i  Uv  tymvwnK  (£  7 in  %po s  nv) 


7&  JOSEPHI  JCAIIGUI 

XjZjlSjjos  cL[AcL  fyj  cy  'vl  -v[op/i  YsLSivSdV,  ctfjjcL  A  tyvActrlov  ecu- 
■m.  Loquitur  de  militibus ,  ex  quibus  erat  &  Socrates. 
Euripides  Rhcfo:  x<[7n  ^(yui/vay  ^uMo^aJTZJtc-Ariftopha’* 
nes,  &alii  vocant  siCd-Jctt, 

f 3Z*  Quamle&icaminuoluebant.)  Lege,  Q^i 

leflicaw  witohiebant .V arro  de  vita  populi  Ro.H oc>quod 
micitur,  tvral  dicitur  ilcftimm  qui  wuoluebant  ,  Segejlrid 
dppelldbdnt.Ve  fegeftri  Lucillius, 

P  enuld,[i  quczrisyCnntsriH' ,ferm\fegflre 
\tiliormthi ,  qtidtnfdpiens—  Erat  enim  teges,  quae 
a  fegetibus,vt  vult  Varro,quod  exeisficret,di&afuit. 
Pofteafa&am  effe  ex  pellibus  teftatur  Plautus  apud 
Porphyrionem,qui dixerit  de anu  dormituriente: 

A nuthtecmpelkspericulumprocendititr.  Val.  Ma¬ 
ximus  ait  Catonemhadinis  pellibus  vfum  fuiiTepro 
ftraguliSjtanquam  nihil  mutaffeteprifea  frugahtate. 
Certe'  si^s>ooypelles  Hgnificat.Et  noftrum  Dormio  ^n» 
?£vAp/ucL7T*)v:  "Nam  dermio  veteres  dicebant. 

Quod  in  eas  fagus,  aut  tomentum,  aliud- 
UC  quidiliculcabant  )  In  Romanaeditionepgww. 
Bene  fane,  quod  videbant  aliter  Varronem  aoMnuXiv, 
At  vbinam  gentium  vfitatum  fuit ,  pro  tomento  faga 
in  culcitas  inferciri. Melius  fane  tegendo  corpori  adhi- 
berentur,  quam centonibus  farciendis  &  inculcandis. 
Sednugasomittamus.  Tomenta  proprie  funtexcili- 
ciispilis:  Borrow  vulgo  vocamus.  Iisigiturtomentis, 
autciliciis  pilis  implebant  culcitas.Tamen  olim,vt  e- 
tiam  hodie,cuIcita:  inferciebantur  acere  &  glumis  fpi- 
carum . Qjjocirca  ita feripfit  V arro, Qttod w ed4 dcut^d- 
liudue  qiud  tnatlatbdnt,  Ac\is,<Zyvpov.  AriftophanesB#- 
CuMivioit; apud  Pollucem,  loquens  de  ceruicalibus,  aut 
puluinis ,  p^u^ait .  Latini  autem  quic- 


CONIECTANEA^  7  7 

quid  tomento  inculcabanr,  vocabantculcitam.  Vnde 
ci  nomen.  Itaque  centunculum,quod  Diofcorides  th- 
Mfxct  vocat,  id  eft  puluiilum,  culcitam  appellat  Plau¬ 
tus  Milite : 

C  4u[idM,wqHitjMhe<M  firrugncdm  %ailcitdtn  ob  ocu- 
lotUnedm. 

*54.  Poltlinai  apellulis.)  Scribedumputo,Apc- 
lalis.  Poiu lx  ,  feu  Polx  erantpilx  exaluta,  molli  to¬ 
mento  far<ftx,quibus  datatim  ludebant  in  foro.  Vnde 
polire,piia  ludere  dicebant  veteres.Autor  Feftus.Id  tra- 
dum  aGrxco.  Nam  (ptyog  Grxceiignificat  veretrum, 
quod  gcftabatur  in  pompa  Liberi.  Primum  itavoca- 
batur,quandiu  fieretexficu.  Poftquam exaluta  rubra 
6eri  cceptus,  di<ftus  mhfov.  Abeo  Polx  Latinx ,  qux  ex 
alutafiebant.  Et  Polimenta,  tefticuli  porcorum  di<ftit 
poftquam  ex  illo folliculo  euaginati  erant  in  caftratio- 
ne.Verrius  ineptit  a  politione.  Sic  a  patMof  follis.qui 
Si  fuffifcus  in  tefticuiis.  Ergo  poluinar  a  polis:  quod  ex 
alutaceo  fcorto.  Vnde  okutivcl  '©cpo? ti<pd\cuct  Polluci* 
IndecognomentaRomana^PolIiones  &  Pollx. 

iff.  In  his  multa pcrcgrina , vt fagum ,  reno 
Galli  quid  Gaunacummaeius  fagum,  &am- 
phimailon  Gl'aeca.)  Hxcquoquepariter  mendofa 
leguntur  in  editione  Romana.  Qux  tamen  non  mul- 
tum  abfunt  a  vera  lefrione  ; I n  bis  multa pcregrind,t*t  pi- 
gmt/eno  GdllicaiGdurktctm  maim fdgim,gr  dmphimal- 
lon  Grceca.  Interpretatur  Gaunacum  maiusfagu,  quod 
eftet  crafTum  veftimentum.  Ariftophanes  Vefpis, 

oi/udf  <a 9pmcf[  01  cf£  KauuvctxAir .  Pollux  tamen  ibi 

legit  k&vJ'jkmv.  Apud  Athenxum  lib.  x  r  r  1  r,  cujvolkolc; 
ct/uy/CtCMt'Otyuoi, pcrperam  pro  ywtoLyccu;.  Vide  Helych.  Sc 
Pollu.lib.V  1  .&  iEIian.de  animal.lib.x  v  1  i.cap.x  v  1 1. 


7*  iosephi  jcAiigeri 

Sagum.)  Gallicam  vocem  efte  Strabo  Sc  alii 
quoque  teftatur.  Plinius  aitinuentum  Gallorum  effe, 
fcutulis  fagos  diuidere.  Quas  Plinius  in  fagis  Galloru 
vocat  fcutulas,  eas  vdayQi'ct Diodorus  de  iifdem  fagis  lo- 
quens.Aitenim  Gallos  fagula  pocCd^m.  geftare  T^ivQ/oig 
ucLvQlatK)  iruKvoi i  J)<iAiY^jouHoceft,quadris&macu- 
lisquibufdam  reticulate  diftin&a.  Nihil  enim  aliud 
intelligit  pertfA/i0/a,quam  quashodieGalli  vocat  liu- 
J^l»gi44,quaftlaurangias,alauri  folio,quod  habet  Rho- 
bi  figuram.  Explicat  &  Plinius,  qui  raaculas  &  plagu- 
las  in  retibus ,  vocat  fcutulas ,  vt  cum  de  calfibus  ara- 
neorum  loquitur  .  Item  Liuius,  qui  in  funda  feutale 
Vocat, quod  eft  reticulatum  in  medio  fundx.  Scutula- 
tum  fagumigitur, reticulate  diftimftum  :  aepropterea 
virgatum  Virgilio,&  Propertio :  non  purpureu,quod 
nugatur  Seruius:  necabeoquod/Joc^c/i)/  in  veftibusdi- 
cerentur  'mzpv^oi  yrvpyvpoy,  quod  quidam  ex  Polluce 
falfo  accommodarunt :  fed  quod  maculas  in  retibus  & 
fcutulas  vocari  oftendimus ,  id  in  retibus  quoque  p'ccC- 
«/^e& 'Pollux  vocat, hoc  eft  virgatum.  Quod  cum  ita 
fit,virgati  faguli,feu  fcutulati,funt  reticulati,  ac  ma- 
culis  diftin&i  in  fpeciem  cancellorum.  in  A  ,  inquit, 
Cpoyog  75  c jwjiytg  cv  7 vig  J)x.7voig  Tiqfciyvvov  Shx.<rv,/jut ,  cnwi- 
gyix.es  c4i  d.uua'mvyb  rjvofJkws  ^ wog  ywi)  pct£- 

tTojoig.  Vide  quam  aperte  macularum  75^^vocauit 
virgatum. Quod  quidam  non  videns,mutauit,&  ver- 
tit  jtanquam  legiftet  po^CoiAg  •  qui  fenfum  quidem 
Pollucis  aftecutuseftjVim  autem  vocis  ignorauit.  Etia 
Gra’ci  in  capirehumano  confuturas  tranfuerfas,vt  vo¬ 
cat  Celfus efte  dicunirquod  videlicet  alia  a- 
liam  fcandat,  more  cancellorum.  Forfan  etiam  rete 
quandrangulum  vocauicYarro  Parmenone^uodpo^- 


COK1ECTANE  79 

fSo^f.QiJod  t iT&tyvvov  75  $ju&  /Spo^y,vt  fupra  Pollux, 
Lepufculi  timentis  hoc  quadrangulum 
Dedit  Diana, Ye  te  ncxile,  arcyas, 

Vifcwn  fugnmm ,  line  ant  que  compcdaw.  arcyaSK* 
pofuimus  ex  veteri  fcriptura. 

137.  Reno.)  Ita  vocant  Galli  pelles,  aux  exuuiaspe- 
cudum.  Ciefar  lib.  v  r.  Item  Salluft.  apud  Seruium ,  Sc 
Ff.Softpatrum  Id  videtur  accepifte  a  Grsecis,  qui 
&  fjw  Acs  vocant:  Nam  &  ipft  Galli  aliquando  Greece  lo- 
cutifuni.  In  quomonendus  mihi  eft  Vertranius,qui 
non  vidit earn  vocem  Galiicam  efle:&putauit  mutan- 
dam  in  Senones  Gallos. 

138  ,  TorilS  a  toruo.)  Torus  eft  quiuis  funis  ex  lo~ 
ris  retortus :  vnde  nomen  habet.  Cato :  Buncm  exordiri 
oportzt  longnm  pedes  lxxii:  toros  1 1 1 ,  Haheat  lord 
in  tvros  fingulos  1  x.  Ufa  dittos.  1  r.Quod  autem  toris  Ie- 
£h  tenderentur ,  ab  eo  toros  vocarunt.  Herodo.  tv'vc tf 
vocat.  75 7nVotf  tdorn<;  x.mv(ccv,  ianiovTo.  vnde  illud 
Homeri  ‘Jtiriug  c v  teflon. 

139.  Quid  fimplici  fcanfione  feandebant in 

locum  non  altum.)  Altiores  enim  cubiculares  le- 
&i*quam  tricliniares,vtidem  videtur  innuere  lib.vir. 
Qjadd  ft  eftet  analogia  petenda  in  fupelle&ile,  omnes 
ledos  haberemus domi  ad  Vila forma;  &  aut  cufulcro, 
aut  ftneeo  :  turn  ad  tricliniaregradum,n6ad  cubicu- 
lare.  V nde  prouerbium  Varronis  apud  Nonium :  YuU 
mentnin  lecdh  feundit :  fortaffe  ad  differentia  cubicula- 
ris,  qui  ftnefulmentis  fcanaebatur. Eft  autem  F ulmcn- 
tm  IctfMn feundit  ftmile  illi,  dim  tk'Qi/uZv  7raycLj» 

Z40,  Periftromata.)  Plautus Sticho. 

X  tiff)  Babylonia  periftrovutt^confutaque  tepetid 
A dnexit  nirmwm  bon#  rei~  Yocar  confuta  tape- 


$<5  JOSEPH  I  SC  AIIGU! 

tia  ,  qua? Xenophon  pot-dot.  \ssrov3iVTcov  o  dRl><h&imy7&9 

f>Otdot,i(p  60  V  KCtJlfyaiV  01  TLipaztj  (XCiXCOtfOi  , 

<jz£'>&C. 

141.  Sicaliquiditcmconuiuii  caufTaibiosir^- 

liquiditcm  in  cvniHuiy^ut gtufdpid.  Nam  erant ,  quibuj 
mefa  tegebatur:  quae  noshodie  vocamus  tapetia  Tur¬ 
cica  ,  villorum  moliitia  ,  &  texturae  artificioinfignia. 

Nobilius  uillofit  tegtru  tibi  gtufdpct  citrtwn.  Martial. 
141.  Vnciaabvno.)  Ethic  quoque  fallitur  Varro, 
ciim  Siculumfit  vocabulum  .  Quodteftatur  Ariftote- 
les  apud  Pollucem  lib.  1 X,  ycy  /uLco  ov  AKfctyavnicev  mu* 
veict  (pvoiv  Ae/wnMC  fy/MouStLi'  uYct  'Tfictxcv'm  U<Tfau;' 
Awat<Sau\  Si  tLuj  xrj>cur  oCoxov aj-ytvctjov.  ctMct/ifyj  -niTtajp  av* 

raf  2e?  cui  cy  tm  1 ' /umpcyoov  m\n^cti  &  ctMot  6\jpoi  'Inaxoov  oro- 

7  .  '  t  </  Q  rv  f  **  0 

(jUL'lZi>OI0V\SyYUCLy}O<Wp  dWocLTCU  }£LUtOUJU  tVCt. 

X45.  Inargetito  nummi:  id  a  Siculis.)  Pollux 

co,quem  modo  citaui ,  loco :  0  Si  r£/w?>inquit ,  Ax.fi 
/vSjutj)  V* CdjULcuiGoi  %'vcjua.  rmS  vo/mojucLtds .  ’ShAixxLujiKoyrffi 

cv  lTnUx,fy^iwxtaLoejLav»oJL7nj£p/Mc  Tifbp  tv  mjV yS vf  a\i 
$H<nvt 

Am "opsps  x&xcy  fcnioi^fvis-  &pncmoi  A 

M<7/  £  Vif/z^zf'X)  o v2i  7TtdXoi7tou;  7 vu;  ptaiipo^-  7nz%tr, 

K CtpV%  ivSv£  )coV  TSyflCC  ft 91  Axct  V/S/XJU&V  pU>ap)V  K&XVIVe 
xgt]  Ae/STTiAMf  av  TV  TcL^LVTlVUV  mUT<{ct  <pH01  K&Xjcd^  VOfAi* 
tfMLnajp  eujrjv7i;vfju/usvi  t<P ’  ov  cv-n-7V7m  <£zq  Tct^tvra,  r  Uo* 
<ni<f£vos  Ax<p7vi  im^SfJSf oy.Ergo  vt  ab  cwetCoU)  ,&  Dorice 
eijuCoxoijoiCoxxo t  fccerunf.fic  a  »"5/U9?,vnde  yo/Ma^ta ,  vvju- 
A(9?.  Quare  inepte  Suetonius  Tranquillus  aNuma 
nummos  appellari  fcribit .  Ha?c  enim  verba  ex  co  re- 
fitat  Sudatf:  Aor^iorNtytos  0  7rpco 70$  Beta ixfC;  {JA'm.V'oa- 
(x vhovy V' a/AMjGiv  yty>yod$  ,  <&ro  oiSvtpovygJj 
iycL*j«ru.TD  ns£9  tumS  mtvmv  Slot,  oKumtay, 

OcyiU^ 


CONIECTANEA,  gt 

*5)o  cttuvccv  fMpocujmv,  ol^p  cvvo/uacnv  etc  tvS  !J)\f 

»  *  /  *  \  ,  '  1 
woputTDsvv^tjMci^t;  <pvnn  TpatytcuMiof, 

*44-  Hxc  Grxce  <Ww.)  Repone^f.Hefiodus,^ 

24f*  A  Graecis  ccppccGw,)  AtneGrsecum  quidem:fed 
tnerum  Syriacum  .  Arabon  emm  apud  ipfos  dicitur. 
Defcenditque  ab  eo  verbo,  quod  apud  earn  gentem  ft- 
gm'ficat  iyfua*. 

*46-  Singular  dicuntur  appclfatxcflcmultar, 

SCC.)  Varro  obuiam  it  obieduris,quare  fingula?  mul- 
ta?  ita  vocata?  eftent ,  cum  multus adiediuum  multi- 
tudinem  ftgnificet:  cius  rei  cauftam  magis  fubtilem, 
quam  veram  reddit,01im  emm  vnum  dixiffc  mult  a. 
Sed  nimis  tenuis  Sc  a?7 floxoyps  eft  in  hac  etym.ologia 
Varro  .  Nam  veteres  cum  plures  culeos  in  dolium  v- 
numindituri  eftent ,  primoaddito,dicebant ,  mulra: 
hoc  eft  numera  ,  pro  quo  Galh  dicunt  enprun ,  id  eft, 
enpro  WW.Idenim  multare  verbum  fignificat .  Plant. 
Sticho:tww  quo  rmltos  um  mutton*  nufericts,  id  eft  fc£we*0- 
/MUJitplu)  .  Quanquam  proprie  multare  eft  pollice- 
ri  in  audionibus ,  .  Varro  autem  putauic 

illud  ,  M ttlta,  efle  nomen,  Sc  ftgnificare  Vnum  ,  quod 
in  primo  numero  ita  dicerent. 

247*  Sophron.)  Scripftt  Mimiabos,  fedprofaora- 
tionc.  Eiusimiratione  Mimiabos  quoq;  fcripftt  Hero- 
dor.quida  vetus  feriptor ,  verfibus  Hipponadeis  :  que 
lecutus  Mattius  Roman  us  poeta.Maurus  Terentianuss 
Hoc  tmnnambot  Mat  tins  dedit  metro, 

N am  ttatem  eundem  eft  Attico  tbymo  tinchvm 
Vari  leporeconfecutm  &  metro.  Intelligit,inqua, 
Herodotum, cuius  Scazontas  adducit  Stobxus  .  Seda- 
pudeum  perperam  vpuccjuCots  legitur  pro  /MjMdpCott, 

f.i. 


g:  lOSEfHI  SCALlG.  CONtECT. 

Hie  eft  illc  qui  apud  Athenaeu  dicitur  Mat* 

tius  verb  fxpe  in  Mimiambis  adducitur  a  Gellio. 

248.  Moetonanthymo.)  Hcfychi'ushabetj^/W 
c'&Wti.VvLtQyfm'nv  CLV7J71M2V .  Quad  dicas,  m  )pe/Gi  wcU 
Orvi'yav-  quod  gratus  animus  fufFicit  ad  rependendum 
beneficium  .  Vclpotiui/uvrny  cLi-nit/Mv,  Parparir'Nam 

aL7mvci  .  Et  fortaffe  verunl  eft  .  Porroapud 
Hefychiu  deprauata  funt  verba ,  vbi  explicat  hoc  pro- 
uerbium.Qua:  ira  corriges^/W  ccvTm/ucv.vrctpoiMoc  2*- 
xjcAo?$.y  yb  ycL&t;  {wTidc;.  Moi tvv  Ergo  jcccwy  cLV7i7f~ 

m  utuas  vici  iTitudineSjhoceftjPar  pari . 

2 49.  Attributa  pecunia.)  Attributa  pecunia ,  qu* 

tradita  erat  ea  lege ,  vt  hxc  alii  folucretur .  Hoc  Grace 
✓5T£9£77,(Hajaf  7tt  Xenophon  knwiyin^y  c /[.0  <&<I >ccp- 

VotCalog  ccK,dary((guj/&.,  ccrn^Atv  cuntV  f^S^vf/SP <  Afi«- 

2gvi imitcl  tft&aiQviiav  clu'xiS  dig  aJctr^^or. 

250.  Stipema  ftipaildo.)  VerumefTe  puto,  quod 
ait  Varro.Quod  &  fnnile  didum  in  vita  Lycurgi  apud 
Plutarchum  }  &  Porphyrium  'cfei  ^rtpgiu^^v  .  o>sr 
cftW  /avgov cL/uct^HV  ^TRibvims jumyccAvig  S'eiJjty  .  Hancpecu- 
niam  fic  repofttam  in  cella  Dei  Fcftus  ait  Impenfatn 
vocatam  fuiiTe,quod  nondum  effet  penfa^ed  tantum 
ftipata.  Vndefadu,vtquxuis  ftipatio,  &  fardura,  im- 
penfadiceretur  Quod  fxpius  vfurpauitApitius:vtjI«- 
derimpenfam  preefeript^id  eft  fardura.  Arnob. lib- v  1  ra 
impettfarH  mrietax  condius.  Pallad.lib.r,  wipenfd  punu- 
ced  jnrdri  muros ,  id  eft  ftipari  acerato  ex  pu  mice  tufa. 

251.  Diis  cam  tefauris  afiesdant ,  ftipcm  di~ 

Clint.)Qiix  fcilicet  colligebatur  ab  xrufcatoribus.  Se 
neca  in  Epiftolis :  Colitur  dutem  non  tcwrorim  opimis 
corporibus  cmtruaddtif,uel  duroydrgntd<jue  fufpenjot  tw¬ 
in  thefturo p ft  wjufdyjedfia  gr  rcch  HolfMtxa:, 


CONIE  CTANEA 


IN  Lt- 


BRVM  Q^V  1  N  T  V  M  M.  TE- 

rentii  Yarronis  de  lingua 
Latina. 


Vcianum.)  tucielltm ,  ex  vereri- 
bus  excuiis. 

z.  Ab  folo/olum.)  Ab  foto  folitmu 
Solum&foHumidem.Enmus, 
-regtu  fiabilifa  fcumna,  fMmqtie* 
Solium  Spovot. 

Tempits  interuallum  mundi,&-  fnotus.) 

Otioia  eft  coiumftiai  E t ,  quae  torum  hunc  locum  per-* 
tUrbat.  Tempt**  in  midi  iTUfttts* 

4*  Vnde  tempcftiua  ,  &ra  motore  corum. } 

TempejtiHd  erdL. Motor  e or mn. Et as ,pro  zetasyveteri  coil-* 
fuetudine  fcribendi. 

S'  A  moforc  corum.)  Ita  in  veteribus  excufis  :no,> 

vt  in  aliis,^  nvotu  cortt^m.Lege}Motoreorumy(jU4  toto  eg* 
lo  coni ufi  ft m  mmtdiis  Deo. 

Meridies.)  Anrfotanduni  &  illud,  veteres  meri¬ 
diem  pro  media  node  dixt  ife :  quomodo  Si.  aequidi^* 
lepro  asquincrcho.  Varro  Marcipore^ 

Kepente  ncths  drdrtr  me ri diem. 

Cum piftin  aer  ferutdis  Idfhe  ignibtis 
Cedi  chored5  aflricus  ojlenderet : 

Nubef  acfudlifi'igxdo  uelaleuet 
cAi  cuuernM  dureds  fubduxerant,- 
Aquam  uomentes  infer  dm  morfalibuS* 

\  entire frig  do  fe  db  axe  eruperdnty 

Vbremtia  Septemiontmfiiijj 

f.a 


$4 


IOSEPHI  SCALTGERT 

Sectrn fcrentts  ttgil<u,Ydnu)$ ) [mis*  Hie  plane 
fctXctiJc)  fuimus.  Nam  teftimonia  tria  ,  quae  diuulfa 
adducit  Nonius ,  in  vnum  coniu'nximus  ,8c  aliquot 
mendaex  ipftsfuftulimus ,  praefertim  in  tertioverfu: 
cum  ita  fciremus  Platonem  locutum  efteinTimseo, 
dim  •ntcyopdutj;  (b  Cohcce  di&pcov  dixit.  Item  eius  as- 
mulum  ,  magnum  imprimis  virum  ,  PhilonemHe- 
brasum  1104  'ofetipo  ^fpj&z  ccstpcny  J)ctvoispdfo?. 

7.  Lex  Pretoria.)  Vtrum  VrectoYid,  an  vletoYidlc- 
gendum  ,  id  veroincertum  eft  .  Vtrunque  verb  bene. 
M.Pletorius  Tribunus  plebis  plebifcitum  tulit,in  quo 
feriptum fuit:P rhetor urbdnns>qui nmc  eft,quique  pofl- 
hac  fuerityduoriiflvYes  dpud  fe  habeto .  Vfque  dd  fupYemZ 
dd  folcm  ocrztftmiiM  itJteY  dues  diet  to .  Cenforinus. 

8.  Vt  Catulusait.)  Variatum  eft  hie  in  nomine 
autoris,Catulus,pro  Pacuuius.Varro  de  re  Ruft.  lib.  r, 
Verum  envm  eftillud Pdcuuij.Sol fi  perpetubfit,dut  nox.fiZ 
meo  udpotesdUtfrigOYefru£hi5omne$  mteriYe.  Error  verb 
accidit ,  vt  alibi  quoque  monuimus ,  propter  apicem 
fummum,i,vt  mutaretur  in  l^uomodoapud  Plau- 
turn  in  Pfeudolo  erratum  eft  ,  vbi  hodie  ita  legitur: 

pellepide  cbarine,W£  meo  ludo  Urn  bed s.  L dmberds 
enim  plane feribedum  ex  veftigiis antique  feripturav 
TcRus.LdrnbeYdtfcMitidc  Urtidt.  Hasc  conie&ura  110- 
ftra  confirmarur  ex  alio  loco  in  Pocnolo : 

E nitmexo  bcYe  mo  me  Ucejfis  ludo ,  &  delitidsfdcis < 

idem  enim  eft. 

9.  Eade  ftclla  vocabatur  iubar.quod  iubata-T 

Callimachus : 

—  3\qs  idjpcae  E  ampos- 

10.  Ennius  Aiacc.)  Alii,  Aidx,lumenitilaYHewc& 
lo  cerno .  Quod  verum  puto  :  neque  efte  ex  Aiace  En 


CONIECTANEA.  g^ 

nii,  quam  verfam  ex  Sophocle  indicio  flint  Kcec  ver¬ 
ba,  qux  citantur  a  Fefto  : 

Sangtim  enuffo  tepido  tullij  effi antes  uolant.  Ex  1II0 

Sophoclis, 

-i-n  rbp  fcp'Ua] 

cuexyftc  clvoi  (pvozocrj  /uixav  rspof.  Vbi  etiam  vide- 
mus  ffvearfeu;  JLatine  tullios  vocatos  eife,qui  & Salientes. 
ii.  In  Bruto  Caffii.)  Hie, &libro  fuperioremale 
C dfjii  pro  Am/.Meminit  Sc  Cicero  eiusfabul*  in  libris 
deDiuinatione,&  in  Sextiana. 


>  Ji-  No&cintcmpefta  noftram  deuenit  do- 

mam.)  Verba  funt  Lucretice  ad parentes  fuos ,  cum. 
,  de  nefaria  audacia  Sex.Tarquinii  conqueritur.  Ouid. 
Nox  erat,  zy  tota  lamina  nulla  dome. 

15.  Sol ftitium, quod  Sol  eo'die  fiftere  videtur.) 

Melius,^«od  folo  die fijkre  mderetur.  Nam  altera  ety- 
mi  caufTa  a  Sole. 


24.  Autquod  Sol  ad  nos  veiTumproximum 

cii ,  lolllltilim.)  Manifefto  mendofus  locus.  Nam 
.  neque  verba  ipfacohceret ,  nequeetymi  caufa  explica- 
tur.  Nos  ita  legimus :  Aut  quod  Sol aduerfii/m  nosproxu~ 
me  jlet:  vel  potiu's ,  qaod  Sol  ad  uerGm  pYoxumiym  Jlvt: 
tranilatioa  bubus.  Verfum  fiquidem  vocabant  rufti- 
cijcum  fulco  ad  finem  perdu&o  iteru  redirur  eo,vnde 
arationisprincipiu  fufcipiebatur ;  quod  verfum  pera- 
gere  dicitur  Plmio  lib.  x  v  r  r  r.Ab  eo  Graeci,vt  ait  Pau- 


fanias,/3»?)oo^»c/^y  yeyyiv  dicebant.cum  vno  verfu  per- 
aftoin  pagina,inde  furnitur  initium  adalium  progre- 
diendi ,  vt  in  arato.  Quod  nos  contra  facimus.  Nam 
verfu  pera&o,  idem  femper  initium  progrediendi  te- 
nemus.  Sic  lgitur  Sol  elegantiifime  a  Varrone  dicitur 
ad  verfum  proximu  flare  cum  regreditur.  Sic  111  por- 


F.iii. 


86  TOSEPHI  SCALIGERI 

tifibus  vcrfura  didaeftapud  Vitruuium  eodem  mo- 
do.  Item  TCj.coKa^yCtyvv  7ietp}ivuv  Lacedaemone  ab  eo  di-? 
dus  ,  quod  tres  verfus  percurrendt  eranr,  quos  vocant 
ct)Act^c^,tanquam  fulcos. 

if.  AEquino&ium.)  Etiam  iEquidlale  apudve- 
tcres,  vt  fupra  annotauimus.  In  quo  fecuti  funt  Qrac" 
cos,  qui  foy/M&ivcv. 

1 6.  Sic  magni  dicebantur  Circites  anni.) 

Otiofa  eft  vox;  Qircitcs :  tccirco  delenda.  Putauit  enini 
fciolus  quidam  hie  defiderari  vocem  illam,qui  legerat 
apud  Feftum  C/rafes,circulos  magnosefle.  Porro  no- 
nulli  pu:ant  Annum  a  Grarco  ivvot  deduct.  Quos  fane 
arguit  ptrimum  fcriptura  ,  quod  veteribus  vno  n  fcri- 
bebatur  :  deinde  figmficat  jo  ,  quod  proprie  circulum 
(i?aificat,vnde  diminiuiuum  anulus  ,&  anus  podex 
eodem  modo,quo  Graecis  quoque  </&?£%  a/o?  vrrumque 
lignificat,&  podicem,&anulum.Et  mirqm  in  Syriaca 
quoque  lingua  quodanulum  figmftcap ,  id  ipfum  & 
pro  ipfa  quoque  parte  pudenda  fumi. 

17.  Quartumautumnus.)  Hie  nonnulla  defun t, 
qux  explanabant  etymon  Autumni  ;  quod  eft  ab  au- 
gendo.  Iccirco  a  Greed's  poetis  ilju4  tempus  dicitur 
•jihioTpopo;  :  vnde  autumnitas  ipfe  frudus.VarrQ 
Qumquatnbus : 

Cape  bdtic  enduenw  Libert  mollem  dapem 
-Def'QndeEromifCMtttmjmtatLs  nobiletn.  Quod  ve- 
miftilfinium  diftichon  deprauatum  legiturapud  No- 
nium  :  a  nobis  autem  ita  in  integrum  reftitutum  eft. 
J.8.  Didi  ab  agon?)  Quafi  vero  non  &  in  omni¬ 
bus  quoque  facriiiciis  obferuari  folitum  doceat  Sene- 
ca  :  item  Plutarchus  Sympof.  v  r  r  r.  cap.  v  r  r  r,  f 
/4Ja  inqui.G  exaWy,  & ttliv  (4}oc  Jjpdms ,  tb 


CONfBCTAKEA,  $7 

Jl  uuj  <z$g#<puXo(,T%<nv lyupat,  ra  /ud  OTpctrljr, 
vrgj.\  i?nv6\jaztf  KccTaaxnvJ^^ov. 

i9-  Quod  interrogatur  a  principe  ciuitatis.) 

Sane,  mterrogtrur  prinevps  awfaf^legendum  eft.Supra 
ex  Plutarcho patuit,  interrogari  fohtum,  qui fundebat 
vinum  inter  cornua  vi&imarum.  Id  autem  honoris 
daripnneipi  ciuitatis  veriftmileeft.  Sicapud  Marone, 
I pfa  tenens  dextra  pdterdm  pulcherrima  Dido 
Qdndentis  udecce  me  did  inter  cornua,  fudit •  Quod  fa¬ 
ne  illius,qui  principem  locum  teneret. 

10.  Fcraliaa  ferendo.)Oui d.Udnc^uidiujrdferbe, 
dixereFeralid  lucem.  Pemofthenes,eV<i  Jt  7Theuw}<rli  cUq 
4 tun%fttc  TO  VO/M^O^J  cl  cuml  (ptpoiTDy  &c.  Inde  inferia?  :& 
arferia  aqua, qua:  afFrebatur  ad  fepulcra  ,  vt  libaretut 
mortuis.  Arferre,pro  adferre  dicebant  veteres:vt  arue- 
nire,pro  aduenire:  item  arcedere pro  accedere*  Turpi- 
lius  Boethuntibus: 

Qui  uerbd  med  nendtur  peflis?  drcvddt ,  £7  fermcncm 
kincfuhlegtt.  Maleapud  Nonium ,drscceddt. 
u.  Prope  murum  Mcgalcfion,in  tcmplum 

^jllS  Dcx.)  Hxc  ita  feripfifte  Varronem  vixquifpia 
vel  leuiter  do&usfibi  perfuaferit ,  nifi  qui  Varronem 
ephctiufyv  velit.  Puto  Iegendum,  Qyuod  ex  libris  Siby Hi¬ 
nts  drcvjjita  db  Attdlo  R ege  Pergtrm ,  Vefitmntey  ubi  Meg*- 
lefioriytempltWJ  ei'M  De^e.  Nam  /uycthvfatov ,  0  vaosns  ,iu- 
ydhvs  fltat?  ,  vt  /um$ a>ov.  Sic TvyjcVyTuyvg,  ct/jcoceiov,  avcti ycy, 
Vely(\uodexlibris  Sibyllinis  drcefltfn  db  Attdlo  Re^Pcr- 
gtrtu.'&n  <uv<T?c<;  fMydhvf ,  ubi  templum  eim  De^c.vbi ,  id 
eft, in  regionc  Pergami .  Nam  qui  legerat  dpo  metros 
tnegtles,  ex  eo  fecerit,  prope  matrmn  me  gale f ion.  Sed  pu- 
W  priorem  conie&uram  veram  efte.Non  enim  verifi- 
mile  eft  Varronem  de  Pefimunte  vrbe  tacuifle,  quam 

t"  •  •  •  • 

r.nn. 


88  TOSEPHI  SCALIGERT 

alii  Pefinunta  vocant  per  «. 

2i.  A  Fordis  bobus.)  Fordae  boues,<po£$t<A?.Itaque 
hinc  petendum  etymon. 

25.  Publice  immolantur  boucs  prsegnantes 
ill CUrilS  COmplurcs.)  Triginta  immolari  tantiim. 
folitas  innuit  Onidius  in  Faftis ,  pro  numero  Curia- 
rum. quae  triginta  fuerunt. 

24.  V  inalia  )  Erat  is  dies,  in  quo  Ioui  nouum  vinu 
libabant.  Fed: us ,  C dlpar  lunum  nouum  ,  quod  ex  dolio 
demtcur  fitcrificij  cauffa  ante ,  quant  gufletur  .  lout  enim 
print  fua  miu  libabant ,  qucc  uocnhant  V inalia .  Hacc  ille. 
Idautem  fiebat,ne  reliquum  ,  quod  in  apothccis  illis, 
vndeCalpar  promeretur>remaneret,facrum  eife  inci- 
peret,&  ornnino  exvli'ous  eriperetur  humanis,fed  cal- 
pari  libato,religione  folueretur  .  Itaque  cum  calpar  li- 
babant,inferium  vocabant,quod  folum  inferrerur,his 
verbis:  Made  hoce  mno  injerio  efto.  Apud  Catone  male 
legitur  tunc  wferioreitameifi  ibi  non  agitur  deCalpari. 
Et  hoc  praecipue  dicebatur  de  vino  diffufo  &doliari. 
Namalioqui  de  eodem  mufto  libabant  :fed  idSacri- 
ma  vocabatur,  pofteaquam  polluxerant  eas  confeftio- 
nes,quae  vocabant  Sufftmenta,ex  faba,  milioque  mo- 
Iito,mulfo  fparForqua?  Diis  eo  tempore  dabantur ,  quo 
vuse  calcatae  praelo  premebaniur.Quo  modo&  in  fru- 
mentis  quoque,  quod  facrificii  caufla  ant'eprsemetie- 
batur,  PraameiTum  appellabant  ,  Lacones  Gs&xoyajr* 
Quod  veroCereri  ouerebant  poft  meifem  fa£hm,Flo- 
rifertum.  Qiiare  exillis  qux  annotauimus,  potes  co- 
gnofccre  cauflam  fuperftnionis  illius,cur  vinum  no- 
uum  tangere  nefaseflet,  ante  quam  Vinalia  calaren- 
fcur.Athenis  vero,  quandiu  ferueret  muftum  ,  religio 
erat  tangere.  Plucarchus  SympoE  lib.  v  1 1 1,  yhAjucis  tfi 


C  O  N  1  E  C  T  A  N  !  A. 


$9 

$0V7»e  kW  7s^  <pya7a(.AJ)o7tt;  opcS/Ajj.  Ad 

quamrem  habebant  fuumfeftum  vinale  ,  quod  ipli 
mfyiyicLv  vocabant.Plutarchus  Sympof.  lib.  1 1 1.  tdS vex 
ojvx  A  9  leu  yin  jufyl  tVcfiKctTH'  fxlwlq  K&vclpyiVTa^yTnSoiyoLV  tUjo 

VfAk&LV  KCLMIWTX 7KLAd.1  }*,&>$  iOIXJtVf6 \j^>V7Dy& olwyTTplV  H 
mv<lvi>faamvcfbv'nsioL£KoLGyiifc  crar^e/.ov  cumiq tv  <pcLptuaK\f 
•Hw  yyicnv  yivi/xfojf. 

z$.  Flamen prorfus  vinum legit.)  Apparet,  mo- 

rem  fuifte  ,  vt  prior  Flamen  aufpicn  caulTa  vinum  le- 
geret. 

z6.  Fanum  Fortis  Fortunx  fecundum  Tibe- 
rim  extra  vrbem.)  Mamfefto  ,/ecmdtm  T iberim 
dixit  pro,  vltra  Tiberim. Nam  Fords  Fortune  templu 
in  Transtiberina  regione  fuit.Sic  fuperiorelibro  ,  Se- 
cundum  Tiberim  ad  lunuvm  ,  forum pifcnritwi :  non  in- 
telligit  de  illo  foro  pifeario >  quod  in  regione  fori  Ro¬ 
mani  pomt  P.  Vi&or :  fed  videtur  &  aliud  forum  pi- 
fcarium  trans  Tiberim  fuifle  ,  vbipifeatorii  ludi  quo- 
tannis  fiebant  menfelunioa  Praetore  vrbano  ,  pro  pi- 
fcatoribus  Tiberinis:vt  perperam  videri  poifit  Vertra- 
nius  legifle  adlunomim ,  quod ita  in  Diebus  Geniali- 
bus  Alexadri  Neapolitani  legerat.  Cum  tamen  Ianus 
Iunonius  in  nulla  parte  vrbis  ita  vocaretur,fed  tantiim 
in  Pontificalibus  indigitamentis .  Ego  fane  nihil  mu- 
tarim:quiavt  de  veritatele&uonis  mihi  non  liquet,  fie 
etiam  vtriim  deprauatafit  necne  seque  dubitari  polfit. 

27.  Apollinaribus  ludis  docuit  populum.) 

Quam  multahinc exciderint, licet coniicere  ex  iis,qux 
Liuius  lib.  xx  v  r  r.  piuribus  perfecutuseft  de  Apolli- 
naribus ludis,  qui  fiebant  r  1 1  Nonas  Quintiles.  Eo- 
rumque  ongo  exCn.Martii  vatis  carmimbuspetita,vt 
idem  author  lib.x xv.  Ex  quibus  fatis.  apparet, qu^cun- 


9°  IOSEPHI  SCAUGERI 

que  dc  Apolli  naribus  Varro  docuifiec,ea  hinc  deperiiA 
fe,  Neque  eft.cur  fequaris  cdicionem  Romans,  in  qua 
hxc  verba  mutila  cum  prxcedenti  hifioria  connexa 
funt.Quodqui fecerunt,non  viderunt,VarronemJqui 
antea  de  omnibus  ficfiis  diebus  fiefc  traditurum  pro- 
fe  fills  efiet,aut  fine  ftulto confiiio celeberrimorum  lu* 
dorum  mentionem  praerermittere :  aut,  fi  eorum  me¬ 
in  i  ni  lfet,e  i  u  $  hifiori x  fiu m  mam  pa uc  is  co mp le&i  no n 
pptuifie.  Vnde  periennt  ea  necefie  qux  ad iudorum 
Apolhnarium  cognitionem  faciebant. 

z8.  Ethorti  eiustutelxafTignantur.)  Veneris 

turelam  hortos  fuifie  admonet  idem  &  jn  i.  de  re  Ru- 
ftica.  Item ,  inquit ,  ddueneror  Mimrmm ,  Vencrem. 
QudYiwn  nn*ui  procuratiooliueti,  dltsrim  hortvntm  :  quo 
nomnsKuJhca  Vimlid  vnfhtuta.  Vhmus  Jn  remedies  dtur 
nidfi£Tjj,qudtiqudm  hortvs  tuteU  Veneris  dflignante  P Un¬ 
to.  Quod  hie  Plinius  Plaurum  dixifie  aitfidem  &  Nx- 
uius quoque  voluit3cum  dicit,Coquos  cditNeptunumj, 
\enerem  jZererem .  Per  Neptunum  pificuleta  intelligir, 
per  Cererem  panem  ,  per  Venerem  olera.  Non  igicur 
difficile  eftconiicere,curMenippeam  fuam  Varro  in- 
ferip  fieri  t,Vinalia  /afet  ctypcfloicov. 

fs  Cum  eatj&TC.)  Is  cum  eat,  fiuffibulum  quod 
habeatficriptum  :  id  dicitur  a  fiuffiendo  ,  vt  fubliga- 
culum.  Videtur  enini  lex  fuifie  ,&  in  ea  fcriptum: 
EO  PRAETER  SACERDOTEm  POB1ICVM 
NE  INTROEVNTO:  IS  Q^V  O  M  I  N  T  R  E  T, 
SVBF1  BVLVM  HABETO.  Eft  autem  ordoj  quod 
fcYipttwj.Stifftbulnnj  hdbedt :  id  dicitur y  &c. 

30.  SufFibuliun,  a  fuffiendo.)  Fefius  ita  di&um 
putatjquod  fibula  comprehenderetur.  Sed  Varro  mqrc 
fuo  anxie  etymologias  comminifiricur  ;  Sciebat  enim 


COHIECTANEA.  91 

Veftales  maxime  omnium  facerdotum  publicorum 
iuffitionibus  vti.In  quibus  erat  prarcipuu  m,quod  vo~ 
cabant  Exfit :  quod  erat  genus  fuffinonis  a  Veftalibus 
patrari  folitae.  Fabius  Pictor  apud  Nonium,ybi  agitur 
de  nomine  sal.  Exfit,  inquit,  eft  fale  fardidtm ,quod 
uftivm  eft,  vn  olUm  rudcmfi-itilem  obiefhm  eft.Vofte# 
id  fai  uirgities  Veftales  ferra  fvrrea  fecatu. Maic  cnim  ho- 
die  apud  Nonium  legitur  Teffic,^ro  Exfit.  Feftus,Ex- 
fic,  pHYgtmenttm  ,  unde  hodie  vemanet  fuffttio.  Fritilem 
ojlam  rcpofuimus  exeodeni  Fefto  :  quod  &quoddapn 
puitis  genus  fritilla  diceretur  :  a  Grxcis  ddu&t,  yt  ego 
qijidem  puto.Nam  frit,  aSu'p.  Deqno  fuffiminc  vide 
amplius  apud  ipfum  Feftum,vbi  de  Muria  Veftalium. 
difputat.  Earn  enim  Muriam  Exfit  vocari  iam  cogno- 
fcimps  ex  Fabji  Pi&oris  exemplo  a  nobis  citato,  &  e- 
mendato. 

31.  Nouum vettfs yinum bibo.)  PIinius,c urad 

power mv  hcec  uetera  efje  dicimut ,  aha  noua  0- 
ptnrmu?  Et  quod  dixit,medicamenti  caulfa  ,  id  volunt 
verba, qua;  fupracitauimus  ex  Piutarcho,£  ynx.xouyi, 
toiMkv >&jycv'n,r6  o’ivif^plv  w  7neiv}  XjrvamvJbnzg  }  cijZxctC w 
eroirtej-ov  cuj'jus  tS  (pccpucutb'  7 Iw  pgiicvv 

32.  Fontanali^.)  Alii  F0»6W/rf,vtFontinaIisporta. 
Vnde  fequitur,  Quod  tidies,  eius  fcilicet  Fontis ,  cuius 
clelubrum  fuit  iufta  portam  Capenam  .  Vnde&  ipla 
Fontinalis  difta  eft. Eius  Fontis  metio  Ciceroni  11.de 
Legibus,nifi  mendum  fubeftin  feriptura. 

53.  Angerona.)  Libetiusfcripferim  Angrwra,  quia 
colubet  os.Eft  enim  Dea  Sophocles ,  cov^ 

ygvdoL  xm'i'g  ^xdoostL  (iiCcaaVo 

34.  In  curia  accufeia.)  Ita  habent  veteres  excufl. 
Quam  ledionem  cum  minus  exploratam  haberent 


9*  JOSEPH  r  SCALIGERI 

quidam,  fa<ftum  eft ,  vt  deteriora  fubftitucrint .  Nam 
nunquam  lpft  A anlid  legerunt  5  pro  Laurentinis  feriis. 
Ex  veftigiis  iliius  leftionis  legendd  eft:  A>nornordlia,ab 
facrifidiwt  fit  eo  die ,  ac  culm  e<c  feritcpu- 
UicccXdurentin<e,is  die$>quem  diem  &c.  Qiiiautem  ge- 
niiiuum  relatiui  fubftitueruntjiion  viderunt  eum  la¬ 
tere  fub  ilia  voce  mendoftucum  tamen  fubftituendus 
non  eftet,fed  ex  ilia  voce  corrupta  eruendus. 

DiefcXtO.)  Tefto  reponendum  docet  Licinius 
Macerhiftoriarum  lib.i.vt  citatMacrob.qui  ait  regnan 
teRomulo  Accam  Tarrutio  cuidam  Tufco  diuiti  de- 
nuptain  ,  auftamque  hsereditate  viri  :  quam  poft  Ro- 
inulo^queeducarat^reliquiti&abeo  Parentalia  diem- 
que  feftum  pietatis  cauftaftatutum. 

3^.  Quiatra  dicitar.  diem  Tarcntum  Accas 
TarentinasO  Etiam  ft  in  his  annotationibus  nihil 
aliud, pratter  certas &  conftantes  conie£hiras adducere, 
tamen  minime  operam  luftfte  viderer  .  Quod  enim 
falutem  plant  prxftare  non  poftum,atvulnera  ipfa  in¬ 
dicate  non  parum  erit.Igiturfcripferit  Vano:Lduren- 
tincejs  diesyquem  diem  quida  in fcribendoLdurentalia  dp' 
pellant^ab  Accd  Laurentid  nominator :  ati  facer  dotes  no- 
ftri  publice parentom  fefio  die:quia  alter d  dicitur  ob  ditem 
laruntium^ccd  Tdruntid.  Laurentinx  ferise,ait  Varro, 
ab  illa,inqaaAcca,quaeLauretia  cognominata  eft:quia 
altera  Acca  eft  ea  ,  quae  nupftt  Tarutio  cuidam  Tufco 
nobili,  Sc  diti  viro :  8c  ab  altera  cognomine  Laurentise 
diftinguitur,cui  facerdotes  noftri  in  Velabroparentare 
quotannis  folent.  Fueruntenim  cognomine  duae  Acr 
cae:quarum  vnj ,  vt  ait  Plutarchus,facnficabatur  men- 
feDecembri  *•  fuitque  nutrixRomuli,&Laurentia  co- 
gnominaca*  Alteri  menfe  Apnli  res  diuina  ficbat  *  a 


C  O  N  I  E  C  T  A  N  E  A,  93 

multis  Flora  exiftimata :  ab  aliis  Tarracina,  due,  vteft 
apud  GelliumTarratiacognominata.  Quanquam  has 
inter  (e  confundit  Plutarchus.  Error  vero  tain  vitiofoe 
le&ionisex  varietafe  fcripturae  natus  eft.  Nam  qui  hie 
Taruntius  vocatur,ita  idem  eodem  modoapud  Aurel. 
Auguftinam  :  ab  aliis  vero  &  Tarrutius>&  Taratius,  & 
Tarratius.  Graeci  etiam  T^fpdTiov,  Sic  quom  Cicero  in 
libris  de Diuinatione  Tarrutium  vocat ,  in  Solino  ide 
Taruntius, in  Stephano  A'd\uos  Q'fypocjoc  vocatur.  Fuftq? 
furnmus  mathematicus ,  ac  Ciceroni  quoque  &  ipfi 
Varroni  familiaris.  Non  funt  ergo  audiendi  lili ,  qui 
non  veriti  func  Laurentinalia  a  Romanis  ad  Tarenti- 
nos  transferre.Q^uos  cum  videam  ita  cmdV&  licenter 
in  hoc  mifero  autore  vagari:Caepi,vt  verum  fatear,  de 
eorum  fide  dubitare,  potiusque  illis  os  obftruere  veris 
argumentis, quam  couiciis  incefiere^pud  me  decreui. 

37.  Vt  quoclibi  prope  faciunt  Diis  manibus 
ferililibus  faccrdotes.  )  Sane  ftmplicius  multo 
fueritjVt  ego  quidem  puto,ft  ita  legimus :  Vf  quod  pro¬ 
pe flaunt  Diis  manibus  cim  ibi ftcerdotcs.  vel ,  ut  quod  ibi 
frope fid unt  Diis  mambas  aruales  facer  dotes.  Sacer  dotes 
enim  arualcs,qui  &  aruales  fratres,Accae  feu  Caiae  Tar- 
ratiserem  diuinamfacerefolitosconftatexGellio.  Me¬ 
lius  erat,  inquies,  tacere,quam  incertiorem  ex  incerta 
rem  fticere.  Atqui  memini  me  in  his  comentariis  non 
xpniMV  agere,fed  at edmv :8c  omnia  arbitrario  iure,  no 
certo  decidere.Itaque  confidenterhic,quicquid  viftim 
fuericadducerepofiumjCiim  lfta  non  fint  Kue**i  cfb^ap. 
Hoc  tamenfinearrogantiaafiFirmare  poftum,ha?c  no- 
ftra  verecunda  illorum  audacibus  commends  longe' 
effemehora. 

38.  Sed  montanorum.)  Addifcrimeneorumjqui 


$4  I6SEPHI  $CAL|C?ERX 

deorfum  in  humilibus  locis  habitant.  Sic  in  Attica  df* 
ftinch  erant  ivnyping  £  meting.  Vionyflus de  cud  o 
T vMiog  eig  0  7m<rcu:  J)j otte  Mc'jpag  liw  ybZjt  i vig  opjvoig ,&C. 
39.  Pagail.llia.)  In  Paganalibus  duo  ritus  expla- 
nandi apu d  Ou idiumretfi hate annoratio hoc  loco  alie- 
iiior  erat.  Prim  am,  quod  fcribit, 

Dim  licet  ,appofiM  uelut  hi  crater e  camelldy 
Lac  nineirn  pote^purpureamque  fapam.  HxC  po* 
tioburranica dicebatur, a  colore  burro,  quem  mulfum 
la<ftc  dilutum  facit.  Feftus ,  Burraniat  potio  latte  com - 
mijhm  fdpdydrufi  coloreyquem  burrum  uocarif.  Cam  eh 
autem  ea  eft, quam Pollux  ckol/ui^cl y  vocat.  cvtiv%v etpv* 
£r  xlyurt  £  rtu>  <zy%t  ™g  Bcnyxofiig  cxolputoaj.  Deinde, 
quod  alibi, 

vlacentur matres  frugtm  T eliufjtfe,  Cerefqtee.  Ceres 
in  Paganalibus  facris  vocabatur  Empanda.Varro  apud 
ionium  lib.r.de  vita  po.Ro.HancDeam  iElius,(non 
melius  ,  vt  hodieperperaminNonioJpinatefte  Cerere. 
Sedquodin  afylum  qui  confugerent  panis  daretur, 
efte  nomen  fbftum  a  pane  dando  pandere,hoc  eft  ape- 
fire.  Inteiligitergo  Empandam  Deam  paganorum.E- 
go  verdputarem  dnftam  a  Iatrtudine:iccirco  &jpv&pvog. 
At  Varroa'pandendo :  vnde&  eadem  cum  Pale  fuifte 
Videtur.  Hoc  videtur innuereipfe  his  verftbus, 

Te  hnndyZy  Veranna yVdnddyCeUtOyVales } 

Nerienes  ^incr  icdyY  or  tutu,  ac  Ceres*.  Ita  enim  lego 
primum  verfum.Qui  mos  implorantfum  Deos:  nam 
tMidn&gfcve  idfaciunt,vtDii  voftrafidc.&  Plauf.Ttt^ 
j fidem  Venus  Nottuuigild.  &  Satyra  Varron  is,  Herru/ef  tua 
fidem.  Item  Euripides,  vt  citant  Gramraatici,<re  7tv  ad - 
•n$vvi  7ndT&g  £Siovr\ cud* pet  puf*$(i), Vorro  Varro  videtur 
paganicas a'  Paganalibus  diftinguere ; quod  Pagan  alia 


C6N1ECT  ARE  A* 


eflfent  priuats  feris  alicuius  pagi,  Paganica;  veroom** 
ilium. Tamen  nihil  tale  apudOuidium  &alios. 

40.  Sic  di&x  quinque  cxlo  Iuno  noueila.) 

Haec  putat  fe  emendaiTe  Vertranius ,  &  tamen  niliila 
tileliora,  quam  alii,  protulit .  Forfan  ne  lpfe  quidem 
fuam  emendationemariiauerit ,  ilhanc  noftramlege- 
rit:  P rimt  dies  menptm  nomiuti  K alendae:  ab  co,  quod  ijs 
diebus  K alentur  ems  menfis  N once  a  Pontificibns ,  quinta- 
Yi<x,an  feptimanee  put  future ,  in  Capitvlio  m  curia  Cala- 

bra  pc,  D  I  E  S  T  E  Q__V  I  N  Q^V  EkALO  IVNO 

novella,  septem  dies  te  kalo 
Ivno  novelLa.  Senfu  fane  piano  &aper- 
to, non  inuoluto,vt  prioribus  editionibus:  nequefu£- 
penfo,vt  Vertranius  correxit. 

41.  Iuno  Noueila.)  Quod  in  Iunonis  tutela  Ca¬ 
lends  effent.Vnde  Kalendaris  Iuno  .  Non  male  tame 
lanaleeeretur:  ita  vocabant  JLunam.VarrO  de  re  Rufti 
ca:  N unquamrure  audijh,ofktuo  lanam  Lurutm  crefcen- 
tem,<&  contra  fenefivntem  :  &quct  crefivnte  Lnna  fieri  o- 
porteret :  &  tamen  queedam  melius fieri poftoftnuo  lanam 
Lh rid m ,qu km  antes1  Accep it  autem  ex  Heliodo: 

OyS'cdm  r’c vd.ni  ti,Suco  yt  ^  ipicL'mjutwos 


E  di%o,u>poto  fipoTHoja  ift-ya  7ii\<L£jvj% 

41.  Noueila.)  Mirum  mihi  vifum  eft ,  quod  legt- 
tur  in  vetuftioribus  excufts.Omnes  enim  llli  planeha 
bent  C ouella :  forlan  non  male,  quod  Couum  vetere's 
Caelum  vocabant :  quod  Feftus  Fcribic  dicFum  a  chao, 
ex  quo  Poets  dicunt  Cslum  elle  natum.  imopotiiis, 
quod  apud  veteres  fignilicabat  aerem  .  Euripides 
Cadmo,vt  inueniapud  ProbumOammaticum  : 
yo;  \srif  nuat,  yJcYog  ,  tpccmv  Idog  Jbcf^viov.  to  <P’  cm  /wray- 

esoy  71  hs/li yQoyc$tci  cv o/jxL (cun  %lo ;  ,&e .  Ariftophane* 


$6  IOSEPHI  S  C  A  L  I  G  E  ft  I 

cpvtoj, 

J)cl  tm;  TnMog^  c&M,oTeJ.cLc,Kj  & ^cLoit.Thcocvit.'ifiipiy, 
cL7rav§  Off  ip7r<l  JY  cyd  pets, yet  01411. Hr  go  Iuno  Couel- 
la  «J 

4*.  Quod  tunc  ferias  primasqux future  fint 
co  menfe,  Pvex  prxdicit.)  Melius  firm  prints. 

Aut  illudpnw^erit,celebriores,maioris  notse  ferias. 

44.  Poftridie  Calendas^onasddus appcllati 

atl'i.)  Afranius  Fratriis, 

Semptembrisberi  Calend<c-hodie  dter  dies.  Vide 
Ouid.  Piut.  Macrob.  Cell. 

4f.  Comifialcs.)  Contrarii  nefaftis  .  Jtaque  lufit 
Plautus  Poenolo. 

Son potuifh adduevre  homines  magis  dd  hue  reidoneos: 
"Ndm  ijloru  nudue  nefifius  efi,conutidles  funs  meri. 
lbi  hdbitdwr.ibi  eos  confiicid6,qudm  VrxtoYetn  ,fiepiws. 

4 6.  C.Mutiusambigebat.)  Ambigbdt  dixit  ex  an- 
tiqua  iudiciorum  modeftia,cum  dicerent  fibres 
ctAoWnunquam  Jiyj^cog  iotxoo. 

47.  Iunius  Gracchus.)  Alii  Grdcchdwm  citant. 

48.  Atppo/iTH.)  Forfan  de  hoc  loco  Varronis  fentiebat 
Macrobius.  Cmcio,  inquit,  etiam  Vdrro  confentit ,  dffir- 
tmnsfub  Regbui  rucLdtimnn  nomen  \emru,  necQrai- 
cwm  fuiffe'.&ideo  nonpotuiffe  menfem  d  venere  nomind- 
ri.  Sic&  Arnob.lib.i  i.nec  Veneris,  nec  Apollinisme- 
tionem  fa&am  elTe  in  Numae  indigitamentis  teftatur. 
Quare  minus  prudenter  Ennius  Veneris  mentionem 
fecitregiis  temporibus  .  Nam  cum  adtertium  vfque 
Annalem  regiorum  temporum  geftacotinuade  mul- 
tis  teftimoniis  inde  produ&is  conftet ,  in  pnmo  An- 
nah  fic  quendam  orantem  inducir, 

Te  nmcfdnftn  Venue pr eoor &  Genitrix  pdtri  nofiri, 

\tnos 


97 


c  O  M  I  £  C  T  A  N  E  A, 

Vf  nos  dc  Ctelo  uipii  cogrutn  parumper, 

Teque  Qjtirine pater  uenerortHordmque  Qjtirini, 

T cqucpttcer  Tiberine,m  cum flumtne  fantfv.  Tamen 

illos  verfus  in  duobus  autoribus ,  tribus  locis  diuulfos 
leges. 

49.  Antiquum  oppidum  PaIatinum.)Putole- 

gen  Jam,  Lujirduini  antiquum  oppidum  Paldti ,  nunc 
£’'<#«*  bumanis  cintttm.  Hoc  tmm  dixit  ad  differen- 
tiam  veteris  oppidi, circa  quod  initio  palcerentur  gre- 
ges  pecorum.  Quod  temporibus  Varronis,  vrbe in  ta~ 
tarn  magnitudmem ampllata  ,&  Palatioin  earn  con- 
clufbjtotum  eftetciinftum  gregibus  humanis.  VTurpat 
autemalicuius  veteris  verba  ranquam  alludens. 
jo.  Qua  re  fi  etymologos  principia  verbo- 
rum  poftlllet.)  P oftuletur  iegendum  eft  :  Et  poftea, 
tc  reliqtkt  ojrenddt>tjHod  non  pojiuldt :  lege,  quod  nonpo - 
jlitldtiiT  .  Eft  a uteni  hellenifrnus ,  vtetiam  veteres  Ea** 
tini,Exigt  pecuniam,exigi  portorium. 

jr.  Sed  cum  bos  agitamus  quid ,  &c.)  NifiefTee 
K&wnQccTtv  libenter  iegerem  ,  cum  nosdgtavms.  Sed  hoc 
cacephaton  ridet  in  viro  con  iii  lari  Cicero. 

jt.  Sic  coemptio,  ficcompitumnominatur.) 

Potius,S/V  coitioyfic  com fittm, 

jj.  Apudfulloncm  vcllimentum  cum  cogi- 
tur.conciliari  dicitur  )  Imd  Conciliare  a  ciliis  & 
Gr^ce  Wmdicuntur.  Exiiscoafta  veftimenta  vulgo 
Yeltrd  vocamus:  nempe  to  mw&St.oSfi*.  Vnde 

Cociliare  Fullonium  verbu,vz)  avjU7nxocwy  Tm^v ,  Arctcy, 
Ksq  (Tv/A7nzTHatL> .  A  quo  5c  Galli  quoque  Fo^/erdicunt, 
Hoc  intellexii;  Titinnius  Fullonibus: 

-  terra  hac  noua  eft, 

Qj*dft  ubi  tu folitmpedibm  argiforier, 

G.i, 


I  O  S  E  P  H  I  SCALIGERI 

T)twt  compefds  cretdm,  C7  ttcfhmenta  eluis .  Vndc 
faltus  Fullonius  Senecae  Epiftola  xv.C urfor  &  cum 
dliquo  podere  nutnut  *not&\  zj  fdltws  uelille,qui  tn  alt  turn 
corpusleudt9uelillc9qu4  in  lon^uni  nut  tit,  uel  ille ,  ut  ita  di - 
atmySdlidris:  uel}ut  contumeliopus  diaw)>fuUoniu4. 

54.  Mamurium  Vcturium.)  Pro  vetere  memo- 
ria  Varro  &  Plutarchus.  Alii  nomen  proprium  viri  fa- 
ciut  ex  hiftoriae  caufa.  Sic  ergo  Romani  in  facris  qua;- 
dam  nominadicis  caufla  folebant  proferre  in  nuptiis 
Caiam Caecilia>& TalafTionem :  in  Veftali  capienda  A- 
matam  :  Nonis  Caprotinis  Caium,  Marcum  Luciums 
in  cenfii  vel  deledu  faciendo  Valefium,  Saluium,  Sra- 
torium.  ltaquefcribit  Cicero: I tdmquc inluflrdndd  co- 
lonididb  eo,cpa  edm  deduccret:  cum  mperdtoY  exerci- 
twm%oenfor  popular?)  lufirdret ,  bonis  mmtmbm  qiu  hofhdS 
ducerem  ,cligbdntur.  Qjtodidcm  in  deleft  u  c  os  s.  o&- 
ferHaru,ut primus  miles  fiat  bono  nomine.  H <eciUe,  Sic  in 
Saliari  carmine  bonis  ominiscaulTa  Luciam  Volum- 
niam,  &  Mamurium  Veturium  nominabant .  Con¬ 
tra  ab  eadem  fuperftitione  nullus  ludis  Apoliinaribus 
Pomponius  nominabatur.Sic  cauebatur,vt  qui  hoftias 
dace  ret,  bono  eflfet  nomine,  vt  iam  ex  Cicerone  demo- 
ftrauimus.  Quareid  voluit  Pliniuslib. xx  v r  r  i,  vbi 
ait,C«r, inquit, publicis  luftris  etidm  nortutkt  uiftimdS  du* 
ant  it  w)  projperc  legimus  ? 

jj.  Tcreiltius.)  Qui  I uuentiim  legunt  ,  videntur 
ignorare  duos  fuifte  TerentiosrPub.Terentium  Afru, 
cuius  extant  hodie  fex  fabulx  :  &  Teretium  Libonem, 
cuius  meminitDonatus  ex  Suetonio.Etforfan  ille  eft, 
quern  citat  Feftus  in  Anagnorizomene. 

5 6.  Pueri  dicunturinfantcs.)  aEfchylusChoepho 

ris,  d  rbf>  2c  9  oovei  /Ta/f  Ir  dvcv  ccmtpyavou . 


CONTE  C  T  A  N  E  A«  9? 

57.  Qui  futura  prxdiuinando folent fari,  fa- 

tidicidi&i.)  Fari,’™  Ennius, 

Atqus  A nchifes  do£lu\  Venus  quern  polcrd  Dearnm 
F dri  donauit  dimnwm  peftus  habere.  Sic  Caflandras 
Miff  a  futft  fupcrjlitiof.s  arioUtiornbm: 

"Neque  me  kpollo  fdtis  findy  dementem  vnmtam  ciet» 
Melius  enim  dixit,  quam  Grarcusillepoeta  ,  vndeac- 
cep  iti 

Aicpas-rov  clu  (2  %cnnfyv  Stof, 

Kcq  Gtftsc;  ,kocv  KciKOiJt  jcei^uv 

loyntuK^yi^—  Citantur  autem  a  Plutarcho  in 
Commentario  Politico  ,  cc^p  o2u  tvs  Kaasctvfyca;  2Jb~ 
autovwnq  m  v  .uomUhm  77<?niTztK,  odtpcLVTdV  auj  /u,&.C, 

58.  Iidcm  vaticinari  ,quod  vefana  mcntefa- 

ciunt.)  Fatuosprimum  vates  vocatos  efte,  pofteapro 
vsefanis  accipTapud  omnes  Tatis  conftar.  Sic  vult  Plato 
fuam  Licu/hyd)v,<\ua{i/uLcwiicM  digram.  Vide  in  Pha?dro. 

J9-  Effari  templa  )  TsaV&v  Grseci:  vt  Thucydides. 
Idem  eft  Sifterefana  Feftus,&  Cor. Tacitus. 

60.  Hinc  ctiam  famiger  ,fabile)  Potius  lege- 
rimfimimrabile.Et  ita  videtur  legiffe  Sipontinus. 

6u  Loquiabloco.)  Quafi  arduum  eiTet  diuinare 

a  a oy>$  efte. 

61.  FalIo  )Grxcum  apcc^a.Sc 

65.  Confolandi  cauiTa)  AlloquiJ'3^^v0«o9aj. 

6 4.  Concinneloqui  dictum  a  continue.)  a ro- 

cinerefcribendum  eft:  Sic  oicud.J'co  uvi  ,  Bene  mihi  con- 
uenitcum  aliquo  .  A  cinno  tamen  deducit  Nonius: 
melius  fane. 

6*.  Et  inter  fe  refpondent  aliud  alii )  In  anti- 

quitus  excufis  legit  ur,©r  wrcr  fe  cuddnt  aliud  alij.  Qua- 
rc  tranlpofitasTunt  vocaUs,  aidant  }^to  cadmt:  Cicero* 

G.ii. 


JOO 


IOSEPHI  SCALIGEU 

Steins  uerlmi  aliquod  dpte  cedderit  dd  id ,  quod dpes. 

cv/wnifteiV  .  Herodotus  Euterpe  ,  i  yd  crvju-maiiv  }i  tpviant 
tote  op  A  Troiidf^jccirS  QicS^fc.  to  cv  imat  EMuai  .  Quare 

alicuius  corre&oris  eft  verbum  iWud^eJpondent . 

66.  AEnca,quis  eftqui  mcum  nomen  nun- 

ClipatO  Apud  Cenforinum: 

Qjtis  memn  no  mind m  no  men  ex  net, 

Qjtdnuis  tumultu  muocnw  bjcvldmtnfiderJJ?  Vide- 
tur  ex  quodam  choro  ex  Ny&egrefia. 

6y.  Meum  nomen  nuncupate)  Nuncupare  in 
hoc  fenfu  parum  vfitatu  .  Eft  enim  hie  inclamare.  Pa' 
cuuius  Dulorefte: 

E xemplo  JEgzfhfidem  nmcupdntes  concieldnt  populu. 
Nonius  Gondere. 

68.  Dico,quod  Grxci  jWC"-)  Melius 

69.  Indicitillum.)  Sufpicor,  indidt illiaum. 

70*  Indidt funus.)  Supra,wdi&«iryw»»5.&Feftus. 
71 .  P  rodi  xi t  di e  m  .)Cicero  pro  domo,P rodicba  die. 
71.  Didtum  in  mimo  )  Cicero  ,  Delecldrunt  jm 
dichi  Mimorum ,  dc  i?noy\ucL<n<q  populi.  Sic  di<ftiolus  hi- 
ftrio.  Et  abeo  di&eria  ,  quibus  in  exordiis  fabularum 
(exordia  funt  quae  ei  cOttas  Graece)  hiftriones  vtebantur 
ad  captandam  attentionem  populi.  V arro  ovos  Mipcy. 
Trichordd  pfaltidi  attnlit  pfdlteria, 

Quihus  fonant  m  Grtcad  diflvrid, 

Qu^i fkbuldrttw colloeant  exordid , 

Vf  Comid,Cincedia,  Scctkttid : 

Quibu t  fudrn  deledvt  ipfe  dmfidtn, 

Ef  dudditdte fyeribus  ld£kt  fuis.  Hasc  nos  coiunxim9. 
75.  Inmanipulis  canftrenfibus  dida  a  dud- 
bus.)  Difhwid  dHcibw  .  nfltyyftA/ixa, }  tetter*.  Furius, 
vetuspoeta. 


ioi 


CONIECTANEA. 

N owne  qucmquc  ciet,didvrtm  tempos  adeffe, 

74.  Dicitur  inimo.)  Repofuerunt,dic#  into . Hie 
ergo  iwtf/ey^jw^te/f'.ficutjdicisergo. 

7 y-  Si  dico  quid  fcicnti  quod  det,  quod  igno* 
rauit  trado.Hinc  doceo  declinatum.)  Nein 

hac  quoque  difficultate  defpondendus  animus,,tamet- 
fi,  quantum  aleae  fubeundum  mini  fit ,  non  ignoro: 
Ita  igitur  fcripferit  Varro,  Si  dico  nej'aenti  qutd,  quod 
ignorcmit  trcidojounc  doceo.Xd  declindtmn,  ltd  quod  cilm 
docemuSydiamm.  Sane  fi  non  eadem  verba,  eundem  ta 
men  fenfum  poftulat  mens  Varronis ,  qui  ineptifTi- 
me  doceo  deducit  a  dico  ,  ciim  cercitfimum  fit  efle  a 
<fbiacd.V nde decreta  do&orum. 

76.  A  doccodlfco  )  Acta  ,  c&cncco  3  rdfttyycpyv.  Inde 
difco. 

77.  Ratio  putari  dicitur.)  Putare  rationem,id, 

nifi  faiior,eft  M}iop-ov  Plutarcho  in  comme- 

tario ,  Quomodo  diftinguas  adulatorem  ab  amico. 

ttovou  TtyKst]  amvJ\is  ct7xtcrHi;  K7ro\ei7jT)(J^o<;  c 9%>ig  \san>  /uaAvtg 
'&Q2t%icrtv  ct'&f>o(pcLaisi)$’6hi{&7n<io$  tptoTOt  uTr/piTug, 

Aocnv  7n>pnig  dxjpiCyiSyti  7tvtdv  JctazntVMi  dttK&ddpaj  MyiffjUAV 
&c  Etiani  fi  aliter  hie  Erafmus  vertat:  cui  ego 

non  afTentior.Demofl:henes,^5-07w.i'  0)0^01  g&l&vcu ^ch 
(ACLTViyhoyilyicdi  y  )cdv  K&chzpcq  coaiv  ctj \J M(poi ,  £  /uyjit  /sfeiJn 

mjr/jioppi  7E yScc • 

78.  Sermo  a  fierie.)  dppd^additofibilojVtttp^vel 
ep^fero.Sic  ipog(vnde  eipipog  Homero:& £e/Sof,&  Eri- 
tudo,feruitudo  apud  Fefium)  &  AEoiice  tpFof,addi- 
to  fibilo,  SerFos,vt  fcribebant  olim,  nunc  feruos :  vt, 
DaFoSjoFom^Fom^&c.  Seruum  inepte  Iurifconfulti 
a  feruando. 

7?.  Sicauguresdicunt,Simihiautor  eft  ver- 

G.iii. 


jot  IOSEPHI  SCALTCERI 

bi.nam  manum  aflereredicit.)  Sine  dubio 

corruptus  locus>&  mancus.  Nifi  fit,  quod  dicebant  in 
precationibus  fins  Augures,  i  o  v  i  s  pater,  si 
mihei  es  avtor,  V  R  B  I,  POPOLO  Qjr  E 
St  O.  C^V  I  R  I  T  I  V  M„  HAEC  SANE  SARTE- 
QJ/  E  ESSE,  VTI  TV  NVNC  MIHEI  BENE 
SPONSIS,  BENE  QJV  E  VOLVERIS. 

80.  Nam  manum  aflereredicit.) Hsecpertinet 

ad  aliam  difputationem,  cuius  initium  intercidit ,  & 
hie fadaeftlacuna in  Varrone. 

81.  Legumina.)  De  re  Ruftica  lib.  i.  Hoc  enim 
quoque  legumen,vti  cetera, quae  velluntur  e  terra,no 
fubfecatur.  Quse  quod  ita  legantur,  legumina  dicta. 
Item,  caeteraque  quae  alii  legumina, alii,  vt  Gallicani 
quidam,  Legaria  appellant :  vtraque  di&a  a  legendo: 
quod  ea  no  fecantur,fed  yellendo  legantur.  Nicader, 

,  y  ,  „  V  .  •  I 

yipoAovivi  </[  ivet  (pan;  oenp  d^iTrrtyo/o  Ktyvny 
QS'ZDpia.  'fityo'm  —  y$pofyo7r:i;}vt  vides,  vocauit  ab 


ea  rati  one. 

Si.  Hinc  Poetx  murmurantia  litora.)  m oP* 

fA.upovaaj  o^Orq.Ponam  Sc  Anapsefticos  elegantifsimos 
Acciipoeta?  exPhinidis.Noenim  hoc  loco  alieni  iunt; 
Ac  ubi  airuo  litvreUtrant 
Vndafub  midis  Idbmdd  fionit. 

Simul&ctrcum  magnjfondntibut 
Exafa  fdxif  fiend fotktndo 

Crepitu  cldngente  cachmndt.  Ita  enim  congluti- 
nandi  funt,qui  leguntur  diuulfl  apud  Nonium.Imi- 
tacum  autem  videtur  ex  Apollonio,  qui  deeadem  re 


ita  can  it: 

YLoikoji  A  GXYihvyyt;  W  cnnhctS'cu; 

JihutyuMg  umswAv  tCdjuCecrufiji  o^nc 


C  O  N  I  E  c  T  A  N  E  A.  10$ 

A&it+i  v&ycL?<jjL)ir>$  cc7rt7pviiujua.Tvc  cc^n*  Quemad- 
modum  &  de  Harpyiis,  ab  eodsm  Apollonio,  vt  cicat 
Nonius: 

Aut fepe  ex  humili fede fullime  dduoldt.  Apollonius, 
~cu\  cf[  ctjyu  £inlej.cu\  7n7iovTCL\»  Item, 

Nec  ulld  euros  finis  wtered  datur.  Apollonius, 

P'iiti'jcl /uwnv  imppoSw—  Hcec  fane  non  multum 
ad  rem  :  fed  nihil  ad  difeendum  intempeftiuu  puto. 
Sj.  Increparc.)  Ennius  lib. r, 

A ft  hie,  qiiem  nunc  tu  tarn  tor  utter  inerepu  fh*  Ira 
puto  Iegendum  apud  Nonium  ,  Uodie,  Vnnitts  Lupid - 
Jkt.Quem  nunc,&c.  Nos fecimusfiib.T.d/?  hie. 

84.  Itaquchosimitatus  AprilTius  ait  io  Bac 
che.)  Qms  acjeo  Latine  ignarus,  vt  putet  hoc  nome 
Romanum  elfe, nedum  alicuius  autoris  Romannlta- 
que  merit o  fufpedhim  eft.  Ne  fequentia  quidem  fatis 
conftant.Hephaeftion  &  Stephanus  di<ftione  c*~ 

tant.  Archilochum  ioCcL^yjon.  Sed  nos  vt  conie»ftura$ 
omnes  ftudiofecolligimus,quae  nobis  obiici  poffunt: 
ita  etiam  illas  fiepe  vt  incertas  reiicimus.  Pvomana  e- 
ditiohabet  Aprijpus  in  B dcche.  Qusenosquafi  manu 

ducitadveramle&ionemindagandam.  Qua:  ,  nifia- 

nimi  fallor,h^c  eft:  I tdepite  hoi  irmtntm  dpte  Attws  ait  in 
Bacchis.  V  el,  I  toque  hoi  dperte  Attiw,0‘c.  quod  ita  com- 
pendiofe  fcriberec  dpte  pro  dperte.  Vtcunque  priorem 
vocem  legas,  non  magnopere  laboro.De  nomine  au- 
rem  Attii  non  dubito  cum  &  Caftius  alibi  pro  Attius, 
&  CaiTius  quoque  pro  Mattius  variatum  fit.  Vt  error  fit 
totus  in  dupiici  If, pro  duplici  tt.  Quod  autem  pecca- 
tum  fit  in  B4tr^e,pro  m  B acvhis:  etiam  illius  fiabuiae  no 
men  in  manu  feriptis  Nonii  exemplaribus ,  itemquc 
in  veteribus  impreftiseodem  modo  deprauatum  eft, 

G.iHi. 


104  TOSEPHI  SCALIGERT 

Bacchas  autem  vertit  ex  Euripide  Attius :  &exemp!a, 
qa.£  fubnciam3fidein  facie nc.  Primum  quod  eft  apud 
Euripidem, 

tr  cunt;  o  ^  Kcc/n  AM (p; 77  ms 
7rndCV\Trt  OZUJ  Tnu-zcHjOi  OlKOputpoV  7I%CLYSf>  »  Id  his  ver¬ 
bis  reddit  Launus  poeta, 

Lcetum  vn  Varnafo  interlines  tripudidnte ,  in  arculif 
Ludcreidtquet&dis  fulgere—  Item, 

to  ;  (fyvx  <fycO<n)SzWJMlTli)V  Tt  Kp&OJll'CL. 

Qttod  neque  fat fin^nf^ue fatis  did  potefl 
Pro  rnagmtote— 

--eV^  cJZaMI&Vn 

tmiML,  £  flapasm  cbpK£t4?c%ot/u*tilcLffaji  tyo/MV-(vel^/ucv) 
Ante  tncdico  gradtt,mfueiadte  leuer. 

— Kgt/  KQ-TU-SVcrois  do  pea; 

*/  9  ' 

0  <J5€;7*  K&Tt  (,60  JZtV  70 - 

T «w  fecudu  exmicts  Letto  piths  Uteri  derommedat. 
Vbitamen  non  piths  vere,fed  uarias  vertendumfuc- 
rat:vt  funt  Lyncium,Pantherarum,Tygrium. 

r&fdt  /ucuvo/jfyjoi  aztwpot 
/jtcfllpo;  oXccvvaztMTd  diet;. 

Siluioolce  mutjer.tes  loot. 

5 TO.  OJUWKIKCU;  pgGVOd 

VMcdjjSj  ouAtgcuhU’  KcLmCaxd Myc, 
ov </[  ei  Si  ctxpcov  to  cn? epev  £uptnz&j  tpptvcov, 

Qj4cc  neque  uetufhts yneque  morstne^ue  grandecuitot, 
Deeft  verbum  pro  K&'ntCJpfi, 

Ktyun  </[  coqltt;  eicuhvAuSi 

I'owddi'oi  fiospvjjmv  Ajoojuov  ko/ulUv,  See. 

form<efigiratnitiditotehoJ])e$vbry2iM'  apud  No- 
feium  male  hofyes  regus. 


C  O  NIECTANEA.  lOf 

&jg  <zrt>sg  diKcig  cA  J)a  aznwJhg  7r*j,/z> 

fLjiovog  7rctj  <;,(*)  Kpctro;  SlAo/ju  fig. 

cog  £7r?o»7rt(5  &  7tot  ipet  ytcoTtpov  j 

-Vdntheus 

Vr<eflo  cerritus  nobis  fe  fkipens  ultroOjlenttm  obtulit. 
At  inFefto  propemodum  deploratus  hie  locus. Cerritus 
duplicirr:  nam  detritum  ex  Cererttut.  Vnde  Attici 
vocabant  eiufmodi  A^'Tfj.ctKcig.  Et  Ayi/udnup  vi  cwta  th 
E gjjvv'i.  Callimachus,  tLuj  ^  oyt  a-mp^viv  E etvvvi  T/a- 
q&omuh,  id  eft  Cereri.Porro  ad  rem.  Euripidis  verba: 

A&jufGWnpog,  $  7reJ.v,  <&  Jffmiirepof.  dip  fcilicet. 

Splendet  fiepe  :  aft  idem  nimbis  inter  dam  nigree . 
Hie  fane  excufarino  poteft,qui  A'i7mi<rtpov  pluuiojfum 
intellexerit,  quodHomero  Aimnu  -mrctpcci.  Nubige- 
nas  vertit  Statius  rcum  hie  lit  Aaufirtpog.  Sedprofe&o 
veteres  poetse  non  folum  errare  in  vertendis  Graecis  fa- 
bulis,fed  &  multa  licet ia  vti  folebant ,  multiim  de fuo 
addere :  vthic  in  his  verbis,  quae  citat  Varro.  Sed  prius 
videamus  quid  Euripides : 

X  O .  °ug  oA  )cUg  7n>%  v  o  vl \olA  q 
AfJX  fd  iK&tenv  JLvtov  j 

A  I*  ICO  /TtCAlV  CtuAo 

o  A  tog  7wufg* 

XO.  iaAamTU  Aamvt, 

*  '  t  r  . 

VCU)  HjUlTipoV  t  g  ytoernr. 

CO  (ZpOjUii  (hpo/jul—  Attius : 

C  H  O.Q puis  rne  iubilat  ? 

B  A  C  C  X.Vidmcs  turn dntieptius, 

C  H  0.0  Dionyfepdter , 

Optime  uitifdtor , 

O  Semeld  genitm  tuie.  Poftremos  verfus 
inuenimus  apud  Macrob. lib.  v  i.  Qu.se  cum  ita  fint. 


IC6  JOSEPH!  SCA1IGEII 

8t  quando,&  quomodoin  nomine  Attii  peccatumfit, 
odenderimrtum  quomodo  Bacchas  Burjpidis  verterit 
L.  Attius:  Deinde  quantum  iuris  fibi  permiferint  Ve- 
teres,cum  Grxcorum  fabulas  verterent :  Podremo  in- 
dicarim  vnde  verba  ea  ,  quae  adducit  Varro  ,  accepra 
fint quis  eft,  qui  coniebturam  noftram  reprehendere* 
podic  ?  Quod  fi,vt  faepe  accidit ,  Fall i  potero :  non  ta- 
men  fine  magna  verifimili  caufla  falfus  fuero. 

S$.  Qej.ct/xC(a.)  Diodorus  de  Libero  patre^io^Coy  Sica) 
i»v  oi’o/aaa3At’^  (petal  v}  "iAm  Td  (srfjionv  rffif  /Avwjuov&jo/jfuv  ksl- 
*mi)ayuv  Ate  rti;  sy>ctnic/j;  dpioL/ACcv  at;  rUu  inxq^Uct  tIjuj  ’J%  iv~ 

J'm'  ittvoS'ov ^  anfam  xottpupcov.  Athe.lib.i.T/- 

£&cItch  A ct/AxlcLwvoic;  o  II  fctTtt c,  o  aturogw  ttJ*  Aiovutc# 

cJt  VmfxMu  outgo <;>(!■>(;  (tyiauCa;,^  cPj3v&l/j.£o$.  Qjpd  verb  dc 
ctymofentiat  Gramatici,vide  in  magno  Etymologico. 

86.  IdcoLuciiliusfcribitde  Crctca.Cumad 
fe  cubitum  venerit  fua  voIuntate,fponte  ip- 

fa  ni  fuaptCj&C- )  ideo  L nciliius  feribit  de  Crecea,ciim 
ad  fe  cubitum  uencrit.fponteipfdm,  zjc.  Nam  ilia  verba, 
fua  uolutitate  funt  imerpreramentum  iliorum,f«d  fo- 
te.  Et  abillis,  fuijb  on  fie,  in  cipi  unt  verba  Luciilri. 

87.  Scquere,adfcqucrc.)  Ita legendumhoc col¬ 
loquium  amaiise  cum  Polybadifco, 

Sequere^  fequere  Volybddifcevned [hem  cupio  amfiqui. 
polyb.S  eqttor  Wercule  quidem  :  nam  lubenter,  me  a 
JherdttyCoaJequor.  Sperata  dicebatur  npWYinvoiJfivi* 
Quanquam  pro  ea,quse  lam  denupta  fit, Plautus  acce- 
perit  in  Amphitruone.  Afranius  Fratriis.citate  Nonio: 
—  otrre  &  nun  lid 

\ferure,&  meemn  adduce ferdfam  meant, 
VidedfpuelldM,  curenf ,  conjirment  tube.  In  eadem: 
-fperatemncnMdituitm,  Itaenim  ille  locus 


C  O  N  I  E  C  T  A  N  E  A, 


107 


deprauatus  reftituendus  eft.  mhvCcLiiffyjoq autem.vt  La- 
padifcus,  xzFOiuiemx&C' 

88.  Aquocumrcfpondct,dicitprxs.)  Feftus, 
Vrecs  eft  tfyqut  poptilo  Je  obligtt ,  vn ten ogttii fane  d  magi- 
ftratUift  pr*s  fttjlle  refpondet ypr<es .  Apud  Varrcnemigi 
tur  legendum  prats,  vthabent  omnes  excuft,  non  di- 
citur  prats.  Videturque  prats  pro  prxfto dnftum,  vt  in 
illo  verfu:  r>  c  i  <rV  0  7m hcov  TctvJyctTrdJbc,  tyv  ttu&i. 

89.  Vadcs  ne  darcnt.)  Primus  vades  publicos  de- 
dic  Cxio  Quintius.Liuius.  Hue  pertinent  multa  ex 
oratione  /<Jl  T 

90.  Nec  finecancndotibicines  di<5ii  )  Supe- 
riore  iibro:Nec  Mmlia  fine  umo  expedience  curia  Cata- 
bra  fine  calatione  poteft  aperiri. 

91.  Etqui  aliquid  agit,  nonefleinficientem.) 

E  t  qu4  dliqwd  negvt,  effe  mftaentzm  .Nam  etiam  Nego, 
quafi  non  ago  videturvelle  diduni  efte. 

9i.  Qui  adlucet,diciturlucere.)  Ariftophanes 


djfyjVlVOly 

7/w  (MiSlov  (pctjveif  J/j&j SfvcLMufbt;  y  Alludit  autem 
ad  idquodfupra  Dicxopolis  dixerat.  nq  <r' 0  <pcLjvo)Y\ 


quod  eft  <7t'XdpflM'7&;t\Hornerus, 

.aft ofiycu,  JkiJkf  %pcnv  t%m(9 

(peyvovne  vvk tic  Kp  cPtyounrt  Jbcji Vju&jjoiat.  Athenatus 

(pedvn  odbiTidpouai, Phidippus  Comicus^o  (pavog  xk,  lyccfnv 


it  tZv.  Plautus, 

T ute  tibi puer  es  Uutus :  luces  cereum  puto  Laucus. 
Primumenim  Daucus :  quod  detritum  ex  JbcJbu^g. 
Deinde  L aucusyvt  Dautia,lautia:Dacrumx,  Lacrumx. 
PoiTet  tamen  non  inepte  legi,T«ft?  tibifpucrejautus  lu¬ 
ces  cereu w. Tu  1  lie  lautus  &  magnificus  tibi 
jiequepuerum  habes.vel,tute  lotus  ex  balneotibi  fa- 


IOS  JOSEPH  I  SCAIIGER! 

cem  geftas. Simile  eft, quanquam  non  idem ,cu'ntolxv- 
roiTan  hsec  pofterior  coniedhira  vera  eft. Sic  Grx 
cis  eodem  modo,  ctoTomCJacAct .  cujriJ'umoi  .  ouniCcx.- 

I  * 

A0U'<k«V,&C. 

9 5-  Ablucre :  &  luce  difloluuntur  tenebrae ) 

I\To  video  quid  negotii  fit  hsec  diuidere,ab  luere  :  cum 
etiam  in  editione  Romana  re<fte  legatur.At  Vertranius 
deiinat  ineptire ,  qui  tam  paruum  mendum  non  vi- 
dit,&  fpuriam  lecftionem  pro  vera  fuppofuit. 

94.  Lucere  item  aluce.)  Lucuria  item  a  luce,  quod 
propter  lucem  ami  flam  is  cultus  inftitutus.  Mafurius 
Sabinus  Faftorum  libro  1 1.  E am  nottem  deinceps  ,qu<e 
injeqtientem  diem ,qut eft  Lucarium .Sex  Pompeius,  L«- 
caria  fefta  wi  luco  colebant  Romani ,  qui  permagnuj  inter 
mam fdUri4rni0,7 iberimfuit : pro  eo,,quod tutfi  a  Gallis , 
fiigentes  in pr echo  ibi  feocatltnrunt.TeHnsa.hico  ,  Varro 
ab  luce  amiffa,  id  eftlibertate,  vtputo.  Vt  &  alii  quo- 
que  autores  loquuntur.  Arcemidorus  quoque  lib.  1  1. 
vhioV)  in  quit,  ix$j§iej.cuf  xclkxoi. 

95.  Etinuident,  Sc  atticum  illud,  obliuio  la- 

UCt.)  Hie  fane  eft  locus  vnicus  ,  quem  qui  emendet, 
magnam  gratiam  a  ftudiofts  iniuerit.Nam  quodleui- 
ter  immutatus  eft  in  Romana  editione,  potuitfortaffe 
recipi  corretftoris  autoritate  ,  non  tamcn  ita,  vt  non  & 
noftra  emendatio  ,  quam  veram  prseftare  poftumus, 
logepr^eferatur.  Audiamus ergo  Varronem,Hwc utfen 
da  quit, utg la ui f , utgtli mn  :  iniudent,  w9vititm  till 
obtulic ,  uiolanit,  quod  wicidit  in  utdendivm.  Cedo  fis  mihi 
iudicem,ni  verb  vinca  hsecita  efle,niue  male  alii  hsec 
mutauerant.  Obferre  autem  vitium  ,  &  ftuprum,tam 
tritum  eft:  apud  antiquos  fcriptores,vt  exempla  fuper- 
flua  futura  ftnt.  Facile  verb  fuit  ex  uitiaw 3atictm  face- 


CONIECTANEA. 


109 

ft.  At  Romana  editio  kttidca/m.  Non  puto  ita  exempla 
ex  Atuo  citari  apud  vllum  bonum  autorem.vt  ex  At- 
tiopoera  Attiacum  deducant.  Ego  fane,  A  nihil  aliud 
potuiftem  ,  At  tic  tun  illud  retinuiflem.  Quod  Latino- 
rum  Vitiare  virginem,imitatum  eft  ex  Attico, 
p{v  tOjo  7rap3tvov,  Et  vioiare  virginem  ,  fatality.  Nam 
qua?  dicit  in  Tragoedia, Me  quoddfti  vmutam  per  urn  mo- 
Idt.  Iupiter  bone  Hfoldt  ?  ilia  inquam,  quse  hoc  dicit,  ac- 
ceperatpro  cogere, & adigere,  quod  &Grxce'  quoque 
At  qui  reipondet,  lupicerbone  uioldt?vel  fctens 
vel  imprudens  aliouorfu  m  interpretatus  eft,&  pro  foc- 
do  verbo  accepit.  Quare  qusecunque  ilia  eft,  in  anci- 
piti  verbo  team Qol tov  commifit. 

96.  Quodinciditin videndum.)  Forfan  nihil 

mutandum  eft.  c*t  to  opcu/yivt to]  to  ^clv. 

97.  CummuliereeffcJ  ™  oiweivccj,  Plautus  Mer- 
catore, 

E d  nocle  meewm  hofpitis  iuffu  fait,  Nec  diftimilc 
quod  dicunt  mulieres  in  Ciftell. 

Viris  cum  Jh is  predicant  nosfolere, 

98.  Didtum  CernoaCrco,ideftcreando.) 

Veteres  excufi  reftehabent:  Diftum  Cerno  a  Cereo.  Ce- 
reoenim  Oeo:  A  quo  in  Saliari  carmine  Cerns  man  us, 
id  eft  creator  bonus.  Feft.  Hinc  Ceres  dicta  eft, quod o- 
mnia  creat:  non  a  geredo, vt  Varro  &  Cicero. Cerno  ve- 
ro  a  Kfivo),  Vnde  Crimen, &Crines,&c. 

99.  Qupd  ait  Medea  )  Varro  ^povTocDcJacKctACf). 
N onne  Hides  dpud  E nniwm  effefcripttwj : 

Ter  nutlim  fubarmi*  mtnm  ccrnere^udmfemelmodo 
Vdrere-  Verba  Euripidis ,  quas  vertit  Ennius, 
funt  hxc : 

t  (7 K  ’1  ’  * _ '  (V 

—ug  pig  av  m.p  a  can  6  a 


no  IOSEPHY  JCAIIGER! 

5 tivcli  StMi/M  juafoov,  m  Tiuiv  0.710%.  Ponam  &  alia, 
quae  comparabis  cum  verbis  Euripidis.  Non  enim  in 
eiufmodi  exercitationibus  male  horas  coliocari  puro. 
Ait  itaque  Ennius  apud  Probum: 
luppiter, tuque  ddeo  ftmme  Sot 
Quires  omnes  infticis. 

Critique  tuolumtm 
lAdre,t£Yrdtn>dc  c<zlwm 
Contueris  :hocfh  anus  difpice , 

TriufqHi.m fit:prohibe fcelus .  Euripides, 

lu>yoiTliY£Ji  VttjUQMS  0LX71C 
etUxiov,  tcu 

0 VXO/U^iCLV  y'ZDflV  (pOIVi&V 

'lire vote  <B&o$eBJiv  %£& 
cw  nx.Tovov—  Deinde, 

~  aMa  vivyu  <pdo<;  <ho fyUt&.'nip}*, 

yjt7ct?rcu)jov oikchv  <poivicLt»  Apud  Ciceronem 
proRabirio  Poftumo: 

Si  te  fecundolununehic  offendero:  Ex  Medea  En- 
nii :  ex  illo, 

ei  a  m  'movent  \ctft7ml  o\f.v 7zq  %oS .  Item  quae  ibide, 
A nimum  dduorte ,£7"  ditto  pdre .  fecit  ex  illo, 
fltM.  Ibidem, 

Prater  ronfatum  ne  alter  are-  Plane  ex  illo 

^  I  I  T>  1  •  •  V 

-/tv  hoy w  Keliqua ,  quae  citantur  a 

Grammaticis,ab  aliis  animaduerfa  funt :  quare  eanon 


ponam. 

ioo.  Vos  epulo  poftquam  fpexit.)  in  fragme- 

tis  Feftiita  citaturhic  verficulus  Ennii: 

Quodubirex  •••■  dulofpexit  de  contibu  celfis.  In  aliis, 
Qu,od  ubi  rex  paulo  ftexit  de  cvribus  cdfs.  Puto  le- 

gendum : 


til 


CONIECTANEA. 

Qufif  nbi  rex  pullos  ft  exit  de  oortibu  alfe. 

to i-  Qui  habeant  fpedtione,qui  non  habeant) 

Cicero  Philipp,  i  r.&  Feftus. 

ioi.  A  quo  didtum  poetx, audio, aut  aufculto.) 

A  quo  dittum  poet#:  Audio,b‘iud  dufcuito .  Cseciiius, 

A udirejgnoti  quod  brjperantftleo,  nonaufcultaYc • 
Pacuuius, 

-  H if>qui  (tuiutn  cuntim  wtslligunt, 

Mdgifque  ex  atieno  iecorefkpiunt,quam  fuo , 
(Utdiendivni,qudm  ctufailtendtiw*  ccnfeo. 

105.  Quod  fit  Grace um  antiquum, non  vtiiuc 

fpt'op  dictum.)  Repone,vt  fupra,  Quod  fit  Qr&civm 
anti qu imv m7y> p }no n }ut  nunc,  q> pt oip  dictum*  wm/>,  aliter 
7rt9)ooL,3c  Tn-ns-pdL-  vnde  fumi  potc. 

104.  Mantclium,  quafi  manuterium.)  x^o- 
fjuuTf  ov.Etiam  apud  Athenaeum %lpo/ucLK<r?ov  eft  genus 
velamenti.  Itaque  prohatur  ex  Sapphus  teftimonio. 
Sic  Latine  mantelium,&  mantile  adtergendas  manus> 
itemque  genus pallii,aut  velamenti.  Plautus, 

N equeftillactis  ullii/m  eft  nuntelum  meis>  Vtrunquc 
Hefychius.  ytipo.uaxfpvjvi ^popjicLtyov,/ucu>Sb?\iov. 

ioy.  Nuncprimum  ponamde  Cenforiis  ta- 
bulis.)  De  Cenforiis  tabulis,  deque  earum  cufto- 
dia  non  funt  praetereunda  quae  Dionyfius  fenbit ,  eftf- 
Aotrrcq  3  <$,  olmcoV  mfacov  k_W  toz-Aou^wj'  77^77 k&v 

•\jzrofMivi /MzitoVy  a  SlctSiyi tvj\  vrSj;  <7$py.  vcSQe,  K5^  araA- 

AOcf  *OT;«73tj  %>i<;  icunvv  iav^SfOig,  cratffajcfc 

/zSbyiSlSbvai  .mfooi  Si  ticnv  "Sm  7iptu7iH<pv  o’/xav  S^SpiS  'fkupet 
ySic  cl S/ci(pvhocrlcvrm  cu/ttx. 

jo 6.  Quodfauitum,felixqueO  Huiusetiamfol- 
lennis formula  meminit  &alicubi  Liuius:ltem  Ci¬ 
cero  primo  de  Diuinatione ,  N eque  foliint,  inquit,  Deo - 


lit  IOSEPHI  SCAlIGER! 

rtwt  uoces  P ythdgorei  obfertuiueruc,fed  etidm  bomfattM, 
quce  uocant  omind  ,qux  maiores  noflri  quia  Udlere  ccnfe - 
bdnt  jcciYco  ommbut  rebut  dgmdiS)  c \y  o  d  b  o  n  v  ms 

FAVSTVM  ,  FELIX  F  O  RT  V  N  A  TV  M  (^VE 
s  i  t  pr<cfhbdntur.  Item  lib.  i  r,  I  dm  ilid  favete 
iingvis,  &  prcerogttiumn  omen  ootnitiortm , 
Qux  omnia  non  nificonceptis  verbis  praefabantur  vc 
teres,  &obferuatis  aufpiciis  matutino tempore  .‘quod 
nifi  poftaufpicia  magiftratus  non  crearetur.  Sic  in  fa- 
crisprimo  mane  haec  prima  verba  erant  dJyv/ueiTi ,  & 
Fauete  linguis.  Ouid. 

P ofterd  lux  oritur ,  IwguiSidnimifque  jnuete: 

N me  dicundd  bono f m bond uerbd die. 
^<pfyu«TE.Q^u are  Euripides  in  Ione,antequam  eiusex- 
hortationis,  quae  fieri  folebat  in  facris ,  memini fiet, 
prius  ex  morepraefatur  de  matutino  tepore  quaedam: 
quod  tunc  maiorefiet  in  deorum  mentione  caftimo- 
nia.Aitigitur: 

ap/Uam  (j&p'ntSl  7iSpi7T?mY. 

ctMog  yAi  xj'  yd.v. 

cr.spcL  Jl  <p< 7rve)-rnJ cY[  ajfhpog 
etg  k&tv-  Deinde  paulo  poft, 

(poiCou  cnjuvoJ  %C5c7ng> 

7 ug 

fiajvin  <fjvctgmK&%Lpdjg  cPicfpcwig 
dyVtfyctJVCLftyjOl  Tiiyt TE  VdOig. 
gijua  t  Od'tycLfMV  (ppovpei  t  ccyadoy, 
qyjuag  r  dya%ig  idigi%Aoun 

yhaosvig  idi'xg'&rtxpcqmv.  Quae  non  ita  neceiTario 
adduximus  vt  priora  confirmarent:  fed  vt  &  ilia  eme- 
datiora,  quam  hodie  habenturin  vulgatis  codicibus, 
legeres,&  Attiipoetae  verba  ex  OEnomao^qu*  diuulfa 

leguntur 


c  ON1ECTANEA,  3J$ 

legutitur  apudNoniunijConiungas^uod  fintillis  Eu 
ripideis  iimilia.  Sunt  autem  haec: 

Verte  ante  kuroram  radiortwi  ardentatn  wdia?ttJ> 
Cwm  fbmno  vn  fegetem  kgrefles  cornu  tvs  dent, 

\t  rorulentis  terras  ferro,ro{idas 
Vrofandant  glebas,druoqueex  ntolli  exdtent: 

Vos  ite  dftutiwtjdtque  opere  nuxyno  edidte , 

Per  urbem,ut  omnes,qui  drcand,dfteumque  dccolunt 
dues,  omimbtts  fctufhs  ‘Uigufhtm  adkibeant 
VduentidttJ :  ore  oh fc cend  difkt  fegregpnt.  Qui*  enim 
antiquitatis  ftudiofus ,  his  reliquiis  noil  dele&atur? 
Quanquamhsecfunt,veluti  ex  magno  naufragio par- 

ux  tabellae. 

107.  Vocaillicium  hocad  me.)  Ap^Msshoc, 

pro  hue.  Amor  Seruius.  Item  infra.  Hoc  Cdlpurni  uoat 
wiliawm. 

108.  Pcft autem  conuentionemhabet.)  Con- 

tientionem  antiquo  more  pro  condone.  Infra:  Omnef 
CXuirites  ite  dd  conuentionemhoc ad  indices.  Feftus,I«n)«- 
Mentions, m  condom.  Et  infra,  Impero,  quaconuenitur  dd 
Cottiitid  Alii  qua  conuenit.  Quare  imprudenter  nimis 
Vertranius  mutauit  incondonem :  8c  in  fua  corre&io- 
neimraane  quantum  iuueniliterexultarevidetur.Sed 
nihil  prius  debet  efle  bono  emendatori ,  quam  nihil 
temereaggredi. 

109.  Omnes  Quirites  hue  illicium  vifite  ad 

iudices.)  Indices, id  eft  confules.  Quia  confulere  pro 
iudicare  veteres  vfurpabant  .  Iccirco  Attius  in  Eruto: 

-qu*  retie  cvnfuLtyConfidfudt.Vide  etiam  Feftum, 
xio.  Bocotia.quam  Comoediam  alii  efTe  di- 
cunt.)  Quam  Alii  e[fe  diaw.ex  Gellio.Tranilata  au¬ 
tem  fuit  ex  Antiphane,  quem  citant  in  Bceotia  Gram- 

H.i. 


IOSEPHf  SCAllGERI 


«i4 

matichPolluxlib.x.  Athenaeus  lib.  xriri. 
hi.  Clamant  cffe  horamtertiam.)  Non  nc- 
gligendum  quod  fcribit  Ceniorinus  ,  In  x  r  i  tabulis 
nufqua  horarum  efle  fa<ftam  mentionem.  Plm.lib. 
vr  r,  Duodeam  tnbulis  ortus  tontum,&  ocatfue  normndtur: 
poft  aliquot  anno?  adiectus  &  meridies  accenfo  c  o  s  s. 
id  promntiante. 

Hi ,  Circumaures  mittifolitum.)  Aut  dr  mm 
Tnczrot  ,\x.  fupra.  Au t,arcum  aras :  id  eft  ar  cts  pomoerij , 
115,  Qui  capitis accufauitTrogum  )  Ethic  er¬ 
rors  puto.pro,  qui  capitis anqwfmt  T rogum.  Quid  ftt 
ainquirere  fans  notura. 

214.  Commeatum  praetores vocet ad te.)  c urn 
eatprcecosetwi  uocetad  ts. 

115.  Cornicinem ad priuati  ianuam.)  Huius 

antiqui  moris  Plutarchus  meminit  in  Gracchorum 
vita, ex  oratione  C.  Gracchi  Trib.pl.  Kaf  7 u  yrvcv&ov  ’6hv 
rjMVy  el 'lyow  Sdmv  SavoLmcviv  /Livt  Citzkcv<Ij<Isv7Sv  ixtf 

£*)&.<;  ico&i  Q.hmi'KTiw  clv clk&M £04  m  czth7nyi-i, 

Xj/ua)  <Zj£$iipov  Kfatytp&v  Jfitpov  camlets  ovtus&j- 

fifed  ms  Kpic^i  now.  Itaqueeo  fpe- 
ftant  ilia  ,  qux  fequuntur  :  In  arct  cUJJicus  candt  turn, 
aYciimq >  rnocroSy&dnte  prifuttihuiujce  QJrogi  feeler  oft 
ojhuMi  candt.  Cor.  Tacitus  r  r.  Annali.  \n\>ub.  Martium 
c  o  s.  extra  portam  Efquilindm,  cum  cUJJicu  cancre  iufi 
fi[fent>  mere  prifeo  animaduertere, 

Ji 6.  QuidecefToribus.)  c  e  $  s  o  r  1  b.  veteri 
confuetudine  fcribendi,pro  Cenforibus,vt  coss>  pro 
Confulibus. 

117.  Conftituit quinquennale cum  luftraret.) 

Melius,  amftituit  qumquenrktlem  ewmlujlrdYe. 

118.  Id  quod  propter  centuriata  comitia  im- 


C  O  N  T  E  C  T  A  N  E  A.  7i£ 

perare  folent  Qua  re  no  efl  dubium  quin  boc 

inlicium  fit ,  &c.)  Quod  fupra  admonuimus  dc 
loco  tranlpofito,  cum  difputaret  Varro  de  deriuatis  abr 
Humoridem  quoque  hie  accidit.  Q^uare  ea  ponam 
ordinc,  vt  legenda  funt :  id  quod  per  csmuridta  com'itid 
im per dre foie m .Hoc  nunc aliter ft,dtque olim  :  quodAu - 
gtr  Confuli  ddeft  turn >  cum  exerdtus  wiperdtnr,dc prate 
qwdetm  oportedt  dioere*  Conful  auguri  vmperare  folet , 
lit  inlicium  uocvt  ,non  dcccnfo ,  dut praeconi.  id  inceptum 
credo, cum  no  ddeffet  dccenfus,c?  mbit  mtererdt  an  vm~ 
perdret :  &  dids  muffafiebant  qttccdam  neque  itemfufkt, 
neque  item  diflzt  fewper.  Uocipfum  wliaum  firiptum 
inueni  vn  M.  I  mq  commentary.  Qudre  non  efl  dubium, 
quin  hoc  inlidum  ft,  cum  dr  cum  ynoeros  ititr ,  ut  populus 
iliiciatur  ad  nugiflrdtus  conjee  [turn :  quod  Conjul  potefl 
uocure  in  eum  locum ,  unde  uox  dd  condomm  uocutis  cxau~ 
diri  pofft.  Q juare  urn  origins  Inlicium ,  &  Inlicio ,  quod 
imehoro  Vroferpime  cf  &  pellexit,quod  in  Hermiorut  efl: 
cum  at  t  Vacuums,  -Re gm  aliens  aipiditas  Vellexit-Quod 
tawen  ibi  idem  efl :  quod  inlidti  inlexit:  Q  usa  E,  r, 
cum  C,  magrum  habet  oommunitatem.  Sic  tlicij  lorn  ard 
in  Auenlino,  ab  elidendo.  Necmefallit.  quid  excooita- 
rit  Vertranius  quern  cerre  fecutus  fuillem,  n ill  quia 
video  ita,  vtpofui,  melius  excufart  pofle :  Vtmirum 
fit  qua  negligentia  fa&um,  vt  in  vna  pagina  tot  tail- 
txque  tranfpoiitiones  occurrerint. 

II?-  Quod  augur  Confuli  aded.)  Varro  de  re Ru 
Itica  Iib.r  1 i. 1  tuque  im  us  yuenimm  in  utilam.  ibiAppiicm 
cUuditwt  fedentem  in  ue mm  us  in  fubfelliis ,  ut  Confuli ,  ft 
quid  ufus popofiffet ,effet pr&fld < 

no.  Ac  prxit ,  quid  eum  oportcat  dicere.) 
Vmit3 tI & Tcq .  Praeire  verba. 

H.ii, 


Il6  IOSEPHI  SCALIG.  CONIECT. 


in.)Quare  vna  origine  inlicio,  &inlicius.) 
Qu>dre  una  origine  mliawm ,£7  Mao.quodmchoro  Pro- 
ferpinceefl. Chorus  Proferpinse,  nift  fallor,  erat  in  Lao- 
damia  Liuii  Andronici  *•  In  qua  introducitur  Laoda- 
mia  exorans  Proferpinam  ,  vt  fibi  frui  liceat  comple- 
scibus  viri  mortui.Ego  inuenio  ex  ea  fabula  peHicuit,n& 
mlicuit  ,nec  mlexit,vt  hie. 

A ut  nwncdkd  te  quapiant 
Afiatico  orndtu  affluent, 

A  ut  S  ardidno^c  Ludio 
"Fulgent  decore  gloria 
Vellicuit- 


111,  ErrarcepuV.)  Scribciff4v.O<h/ax<f. 

H  f  diet)  ippov 71  ffLCUYIVTtTOVOOTplV  i'mjpGOY, 

F.rrdnti  d  foci  it  nuhi  quee  proculobma  fitdzt  efi. 

125.  Runcinare,a  runcina :  cuius  origo  Grae- 
Ca.)  CuitM  origo  Grated  puKclvv.  In  Epigrammatis  Gra:- 
canicis,  —puKccvviv  evipffet-  Hefychius  puxcLvv  ’mtTtvi- 
y2v  ip\aheiov,Vt  a$t»om,buccina:  a  mraVif,  patinara  vsn- 
catinus:^at(TK£Wo?,fafcinus:'Jt;7ztj'H,trutina:itu2,^tvrt, 
machina,fic  a pux&vvi,  runcina.  Certe  qui  pvyyo; pofue- 
runt,non  fatis  roftri  habuerunt  ad  hancie&ionem  c 
fitu  eruendam. 


CONIECTANEAINLI- 


BRVM  SEXTVM  M.  TE 

rentii  Vanonis  de  lingua 
Latina. 


v  M  no  tftodo  Epimenidis  opus 
~  annos  quinquagintaexpe- 

ditum .)  Eege:  Cum  non  me  do  Iptnie- 
nidis  corpus  po ft  dnnos  qiunqtutginta  ex- 
pergtMn  .  Expergitus  pro  experre&us 
veteres  dicebant.  Feftus .  Plutarchus, 
8c  alii  cam  Varrone  de  numero  annorum  conueniut. 
Laertius  veroponit  ivrr. 


2.  Quorum fi  Pompilii  regnum  fons.)  ita  ha- 

bent  nonnulli :  quod  non  improbo.Imdputo  efTe  ve- 


rum.Ita  loquuntur  veteres. Bacchylides:  to',71 

7 1  ruu  x  {yiim TWhcu; t%$jpeiv. 

3-  Vnus  eric ,  quem  tu  tolles  in  caerula  cadi 
Tempi  a-)  Exprimo  AnnaliEnnii,vtconiicio  .  Sut 
autem  verba  Martis  ad  Jouem  de  Romulo  in  nume- 
rum  Deorum  referen  do.  Quern  verfum  Ouidiusquo- 
que  vfurpauit ,  cum  de  eadem  re  Martem  loquentem 
introduce  1  r.Faftorum: 


Vnus  eric, quem  tu  tolles  vn  ftdera  c<cli, 

Tu  nuhidixifti.fwt  rdtodifkt  lonis. 

4.  Magna  templa  aelitum  commifta  ftellis 
fplendidis.)  Videturita  diftinguendum, 

O  nugnd  templd  cAitum 

Comnujht  flvllis  ftlendidu.  Totum  hoc  nihil  aliud* 

quam  &po7k 1  Aios. 

1  «?  \  .  x  7  '  iy 

0)  s if>07m  AioCyCo  oxoTtct  vui j. 


H.iii. 


1 


Ii8  IOSEPHT  JC  ALICEU 

s •  Tctnpla  Cadi.)  T ccj^pot,  AEfchylus  —Kylyctf 

Si  TlfSpOQ  Ctf  jipos  hoiCy, 

6.  Scrupea  faxa  Bacchi.)  Da&ylici  ex  Perioboea 
Pacuuii,qui  cum  alio  membro,  quod  citat  Noiiius,ad 
hunc  modum  continuandifunt: 

A rdud per  loot  dgrefh 
Hititur.ac  trepidant? gradu» 

Saxaque  fcrupea  B accbi, 

A Itdqtte  templdprope dgvreditur. 

7.  Achei'llfia  tcmpla.)  Ex  Andromacha  Ennii,  vt 
coniicimus  ex  M.Tulliorfed  ille  citat  aliter: 

A cherujid  tewpla  alto  Ora  pallida, 

L eti  obnubildtobjita  tencbrii  low. 

8.  Qua  quia  initiume  rat  oculi.)  Qjtaqtia  tntue- 
tnur oculis.  Virgilius: 

Q 'Uantwm  aaepoffent  oculi  fentare  fequentum.  Ilia 
autem  templa,  quod  quatuor  mundi  partibus  defini- 
rentur,ab  eo  dicuntur  Plutarcho  ,  propter  qua- 

dratain  defcr/ptionem. 

9.InHernifphamo,vbi  terra  Cserulo  feptum 

flat-)  Templum  louis  altitonantis  interpretatur  ex 
■verbis  Namuhemilphserium  fuperiusjvbi  aether  con- 
fpicitur. Plane  ex  veftigiis  veterum  excuforum  Iegen- 
dum  ,  ubidethra  cccrulea  fepttvm  flat :  videturque  efle 
verfusNaeuiiad  hunc  modum  concmnandus, 

Hoc  ubi  cetbra  caruld  feptirn  flat  benufyhcerimt.  Qui 
putanthic  Naeuiu  citariinHemifpherio,taquamfue- 
r:t  slludpoemaNaeuiijnon  mediocriterfalluntur. 

10.  Concipitur  verbis  non  iifdem  vfquequa- 
que  )  In  hoc  loco  tam  infigniter  deprauato  multi 
defudarunt  SedjVt  verum  fatear  ,omnes  mihi  viden- 
mr  idfilTe  operam.Ego  quoque  aliquid  tentabo.Qu.od 


C  O  N  I  !  C  T  A  N  !  A,  1*9 

(I  nihil  profecero,  meritocum  lllisquoque  lulerim 
operam.  Iraigitur  emendarnus :  Qonapitur  uerbis  non 
iifdcm  ufquequaque :  vn  arcs  autem  fjc :  tesca  dv* 

MECTA  SVNTO,  Q^V  O  A  D  EGO  CASTE 
JLINGVA  NVNCVPAVEROi  OLLA  VE¬ 
TER  ARBOR,  I  S  QJV  IS  E  S  T,  Q^V  AM  ME 

SENTIO  DI  XISSE,  TEMPLVM)  TECTVM- 
Q^V  E  ESTO  IN  SINISTER  V  M  .  OLLA 
VETER  ARBOR,  Q^V  I  S  q_V  IS  E  S  T,  Q^V  I  C- 
Q^V  ID  E  S  T,  Q^V  OD  ME  SENTIO  DI  XIS¬ 
SE,  TEMPLVM,  TECTVM  Q_V  E  ESTO  IN 
DEXTERVM  INTRA  EA  CONCRETION  E, 
CONSPITI  ONE,  CORTVMI  ONE,  V  T  I  QVE 

ea  recti  s  s  v  m  E  sen  si.  H#c  fane  non  de- 
teriora  funt  aliorum  commentis,  quibus  mifere  hunc 
locu  foedaruntRationes  autem  mox  reddendse  funt. 
II.  Tefcaqucmeitafunto.)  Error  fluxit ,  quod  d 
mutarunt  in  q.Nos  dume&a.Ita  vocabant,quae  nunc 
dumeta:  Autor  Feftus  .  Prius  enim  fuerat  dumiceta: 
poft  dume£h:vtfaiiceta,fali&a  .  Coftituit  autem  fines 
templi  fui  dumeta, qui  &  Vefpices  vocabantur.Tem- 
pli, inquit,  mei  fines funto  refcadumeta,  quoad  ego 
eos  nuncupaucro.Eft  enim  adiedhuum  tefca,vtmox 
apcriemus. 

ii.  Quoad  eas  te  Iinquam  nuncupauero.)  ule 

audemus  prseftare  ,  verarn  efle  emendationem  noftra: 
quoad  ego  cufte  lingua.  nuncupauero, 

15.  Ollaver  arbor.)  Semper  in  antiquitus  excufis 
legitur,«e»'  arbor,3<,  her  arbor.  Nosputauimus  aliqua- 
do  uber  arbor dd  eft  ct/^iAa^Hf.Iccireofacilius  ab  augu- 
re  feruabatur,  cum  in  tanto  fpatioiola  foliorum  vber- 
tate  notabatur.Scdnon  dubito,  quin  fit  legendum  we¬ 
ll.  iiii. 


no  TOSEPHI  SCAEIGEKT 

ter  drbor0ex  illis  veftigiis  veteris  editionis  uer,8c  ftr.Le- 
git  &  do£hfsimus  Adrianus  Turnebus  ,fera  arbor  ,  vt 
dicitur,fera  vitis, 

14.  Quifquis  eft  .)  A'p^cf.j'ojuot;,  vt,  Qu  is  tu  es  mulier* 

15.  Iaterca  )  1  mra  e^fcilicetjtefca  dumeta:  autfpa- 
tiaefFata. 

16.  Tefca.)  Forfan  ita  non  male  expleri  pofTent  la¬ 
cunae  Fefti:Te/ra  Varro  ait  loot  augurio  defigruttn,  quo  fit 
termtno  fims  m  terra  an^rij.  Oppiliut  loot  oonfecrata  Diif 
quee  non  aperta  fint,fed  fanfki  locn^mdique  fepta ,  utper- 
hiberu  Vontijicif  librium  qubits  fcripttm  efhTsmpliimque 
fedemq\ie,tefcuwque  locim  riteDiis  nmicupatmv  dediczt- 
uerityubi  eos  adhibejft  bonos  prcpitiofque.Boftim  belli  Hi- 
flria  lib.  •  •  •  •  - per  din *  gvntes 

Aligcr  cethereas^atque  idem  tefit  uolahis 
Tepid antiqua  Deilm -  Explicauere  a{pera,difficilia 
aditu.  Attius,  loot  after  d,  fat  a  reject  tuor.  Ide  Philo&eta: 
Qj^ts  tn  es  mortals  qu4  w  defirtn  Lemma 
Lt  refect  re  apportas  loot?-  Itafortafle  hoc  modo 
rudera  ilia  Fefti  reparare  poterimus ,  quanquam  farra 
te<fta  prseftare  non  poflumus. 

17.  Apud  Enniu  min  Medea.)  Hie  verfus  cuma- 
lio,quem  citat  Nonius ,  coniungendus  eft: 

Ajhtydtque  Athetkts  antiqtitm  opulent  am  oppidtwt 
Contempla,&  templwm  Cereris  ad  l<zuam  aftice. 

18.  Et  templum  Cereris.)  Hsec  non  funt  ex  Me¬ 
dea  exule,quavertit  Ennius  ex  Euripidis  Grseca  ,  quae 
hodieextat.Sedputoexalia,  quamipfe  feripfit ,  eaque 
tranflata  ex  alia  Euripidis:  qua:  ne  ipfa  quidem  ad  nos 
peruenire  potuit.  Nam  de  Attii  Medea  ,  tota  ipftus  fi¬ 
ne  dubio  erat ,  non  ab  Euripide  tranflata  :  quanuis  ex 
Euripide  qusedam  in  iuain  tranftulit .  vt  cum  feribit: 


Vrmapio  ixtijfiam  ex prodigiis  congruent  art  te  dr- 
pi'-  Suntexiliis: 

y.CUi'oCLMZTCU  Si  7IZ)N\Ct  JT)S  Si  S QifJUVTd^. 

SotpM  ™<puxa4,& c.  Item  quod  exprobrat  Iafon, 

Upccivv  EMctS'  civil  /ZcLpCctpa ^ovos 
Tcftou/  KctTt ik.HV }  *£  St Jtvv  tdn&tcnq, 

N0M9/?  ,  /mi  /^Jof  ^fte/y.  Quisnegct 

ab  illis  accepilTe? 

P rime  ex  vmrmrti  nirttm  dd  manfuetum  dppliedns. 
Etforfan  illud. 

Fur;  do^rundturynec^ue  ulli  uifa  propria 
In uito eft-  Etiam  elegatius  ipfo  Euripidequf  air, 
QvhtZv  ft>  %S<i$  ’Shv  SiJSbdfA&v  cLvyp.  Item  cum  Me¬ 
dea  iubet  arcelfi  Iafonem3quem  di<5Fis  mollibus  lada- 
re,fallaci  fimulatione  producere  conatur  ,  dum  illam 
odii  recentis  opinionem  ex  eius  animo  dilueret,  eum 
totum  colorem  adumbrarat  Attius.  Verba  Euripidist  . 
M oaok&  <P  cam! fJuth^LMJdig  xl^cc  Koy>t$t 
tig  <£  Sbxet  /uai  Xguu'tgi.  £  K9ihooi  evir, 

Ta.fMirmzslvvMi\iq  Gr&Sbig  Yifxag 
Key  ovjutpop'  VfyiHsq  KgtAag  SipyuGfSftcL. 

Hi  ft  ut  dftu  tngnij  fingxw  ftciudem  IdShm  mclli- 

but.  Ha tc  fatis  lint ,  vt  exerceantur  magna  ingenia  in. 
ciufmodi  in  ueftigandis. Nam  in  illis  nemo  fapit,  n ill 
quianimum  in  vtraque  lingua  fubegit .  Neque  ma- 
gnopere  laboro,  quidde  ilhs  iudicent  magiftelli  de 
triuio. 

29.  Namcuria  Hoftilia  templum  eft,  &  fan- 
ftutll  non  eft.)  ReiicimusteadGelliumlib.xi  u  1. 
cap.  v  1  r. 

to,  Attius  in  Philodieta.)  Scripferunt  Philo&e- 
ram  iEfchylus,vt  citatur  apud  Plutarchum ,  6c  Ariflo- 


IOJ  !  PHF  SCALIGER! 


Itt 

tclemtltem  Euripides^  poft  vtruque  Sophocles:  quae 
&  ipfahodieextat.Sed  mihi  videtur  Attius  Euripidis 
potiusfabulam  traftulifle.TNfam  Tricliniusait,  in  difi* 
pofitione  dramatis  mirifice  conuemre  inter  Euripidc 
&  Sophoclem:hoc  vnoexcepto,quod  Sophocli  VlyiTes 
fubmittit  Neoptolemumrapud  ilium  vero  Vlyfies  To¬ 
las  antrum, in  quoiacebat  Philo&eta/crutatur.  Cuius 
hsec  verba  funt  fine  dubio ,  vt  leguntur  apud  Noniu: 

Contra  efr  emditm  cautim ,  £?  cap  fond  tun  mtbi . 

Apud  Sophoclem  Neoptolemus  cum  Vlyfle, 

—  oLk/sVi  d  /uaKpccv  H/u  i  Aoyapv, 

Mh  <£  / 'XtLh'AU  yiK0V7Tt,K<X)C^M  75  7TM 

So \<piofAcL~  Deinde  haec  verba,  qua;  adducit  Varro, 
ad  vnu  tantum  fiuntrquae  fiint  Phiio&etae  ad  VlyfTe, 
(\ms  tu  es  nwr(nlis}qui  in  deferte  Lemma, 

E t  tefcate  apportas  locn?-  Apud  Sophoclem  Eunt  ad 
■Neoptolemum,&  reliquos  nautas. 

•nvig  7T0T  it;  ^Luo  TH  vJi  VCWTlXW  TrfiCtTH 

xct-TicyiT  dr  fijop/LtovyKT  diKit/uSpw}  Ite  ad  vn u  Vlyfie: 
duod  ted  obfecro,M  iflhccc  aftermbilem 
Tetritudo  mea  me  inailta  jkxit—  Sophoclf  vero,  ad 
Neoptoiemum,&  alios; 

—fJW JU.  0KV0t> 

S'eiowng  dxv^ayir  dymyeACj^ov.  Quam  emm  pene 
ad  verbum?Tamen  diflentiunt  de  diutinae  commo- 
rationis  tempore.  Sophocles: 

—  CtM*  MUfA.CU) 

t? 3?  7 pcP’  wAf  oiK&rw  cv  hijuco  n  yc/d 
KccKotcri  fiooxtev  rLu)  dJ)i(ptxypy  vomv.  Attius: 

C ontempla  banc  fedemjn  qua  ego  nouetn  hiemes  fax# 
flratns  pertuli.  Et  hsec,quse  fequuntur,quam  finiiliai 
vli  habet,urbe,agrQtu,  Sophocles, 


C  O  N  !  E  C  T  A  N  H  A,  li$ 

77V  tfGovJvctuxwjidvpdfov.  Quanquam  tiofunt 
Sfla  ad  verbu. Item, quod  citat  Cicero  ex  eadem  fabula, 
H su  <piis  falfisfluftibu  rmndet 
Me  ex  fnblmts  net  tic?  faxi  ? 

I  dm  iaw  dbfumor:  cvnficit  dnimam 
Xis  miner i$,  ulcvrifceftus.  Quam  flmilis  defpera- 
tioeiufdem  Sophoch  ? 

II pog%oiv,  <l el 2t  <m  tikvov  7m' ^ 

’Eityos  %pc7v>  7m mZoveic  t&Kpov  7roJbc. 

A.  7m  MV  (TV  V  0)$  7st.y\qtLy  fAM  (pc-lov  fil'd. 

I  Of  co  7mj—  Apudeundem, 

Quod  eiuUtu^uejlu  ^mmjrenutihif 
Reforutndo  muttwi  flebiles  uoces  refert.  Quis  ex  illis 
verfa  non  diceret  ? 

—iSi  /uk 

f&CLpetCL  THhoSiV  cuuJbc 

rrfvouvt i)p-  chctwjua  rbp  Spoei.  At  fuccurrit  verfus,vn- 
de  ilia  verfa  funt :  quem  reperimus  in  Hefychii  Lexico. 
citaturautem  ex  Philofteracuiufdam  poet®,  cuius  no 
men  non  appofuit ;  Eftautem hie, 

Codiv  ctv ctsjSccy  X)  pcLx.7H&tcL,  Item  Sophocles  in- 
ducit  Philofletampannofum  :  Attius  vero  textispen- 
narum  indutum.  Eius  eniin  haec  verba, 
-ingvmifcimus, 

Qjiud  h<zc  pennigero  non  drmigpro  cvrpore 
’Exercedruur  tela  ,  dbiefkt  gloria.  Citat  Cicero  ad 
Volumnium.  Ita enim  difpofuerat  Attius,qu3e  Cicero 
perturbata  vfurpat.  Probant  &  ilia  : 

Configo  tardus  celcres^ftuns  uola  tiles , 

Pro  itefk pinnis  membra  textis  contemns.  Pr j mum 
verfum  augurati  fumus  ex  Cicerone  :  11am  apud  il¬ 
ium  non  feruatur  lexmetrica,  Alterum  inuenimus  in 


31*4  IOSEPHI  JCAIIGIRL 

le&ionibus  Ceforini.Sic  enim  dc  Philo&ete  Q^Smyr- 
naeus  lib.  i  x.  —dutpt  oJt&T 
O iavoov  'TrJt^c  7rofooi  safe*  Albion 

efi  oi  ovve^t7ilo  7rov y^fAarn>$  oLXKctp 

K&jyot.'hi*—  Expennis  aucupiorum  folere  con¬ 
text  munimenta  corporis,  fcimusnosexnauigationi- 
bus  Hifpanorum  :  item  ex  Piutarcho  de  Fortuna  Ale- 

xandri^coa  Sup&jovTis  o^7()f<w7ro/,inquitj</))^?  ihcttpav  ^rt- 
ex7JiMT&-i,&  ynt^OiTtTg  ct/U7n^ornt\  ^moVi<ryu>i;ia.y^culQ  i?nyA~ 
pouoTig  opy/.dcdv.  Seneca  Epiftola  x  c,  Noncortiabirt  arbo- 
ntm plerceque  gentes  teguru  corpora?  Non  diuum plum#  vn 
ufum  ueftis  conferuntur  ?  Inde  plumarium  opus.  Atque 
de  his  quidemfatis. 

21.  Lemnia  perx  cftolitor  arat  )  Non  parum 

prseftitenmus  ,vtputo,fi  non  foliim  menda  ,  quibus 
fcatent  hi  verfus ,  fuftulerimus :  fed  &  lpfos  quoque 
verfusjcum  lis  coniunxerimus,  quibus  olim  cotinua- 
bantur.  Suntautem  anapaeftici  cum  coronide,ex  Phi- 
io&eta  Attii,  * 

-CXmLewni  dfterd 
Tefal  tuerCyO*  celfd  Cdbirtm 
D elubra  tenesrmyfkYidqi4e 
Vnflim  cuflis  concept n  facris.  Deinde, 

E tVolcamd  templa  fubipfis 
C oUibffSyht  qi m  deUtu  locos 
Dicituralto  ab  limine  Qceli 
ft  tried  m  ftirdnte  udpor 
Per  mdus  Mndeignes  mcrfolibus 
Dittiffe  cluet  do£tu  Prometheus 
clepfffe  dolo,p(KTktfque  loui 

Tdto  expendiffe fuprenw.  Non  dicam, quid  de 
aliorutn  emendationibus  fentiendum  eft,quineA- 


c  o  M  I  !  C  T  A  N  !  A,  ,j£ 

napxfticos  quidam  elTe  fufpicati  funt.  Tantum  con¬ 
fer  hxc  cum  Romana  editione,  vt  videas  quid  potuif- 
fentprxftare ,  li  diligenter  Varronis  mentem  perpen- 
diflent.  Saltern  hoc  vidilTent ,  ineptx  Nxuii  nomen 
hie  indu&um  ,  cum  ilia  omnia  verba  non  Nseuii  fmt 
fedAttii. 

zz.  Lemniaprxftolitora.)  Exveftigiis  veterum 
excuforum  indubitanter  legimus :  L mni  afpera  tefa 
faerCjCTc.Nam  in  illis  ita  excufum  eft,  Lemma per  <e  li¬ 
ft  o  liter  dYdt.Vrima  fyllaba,qux  eft  in  voce  Liter,  extri- 
ta  conftimit  veram  le&ionem.  Accedit  &  Fefti  autori- 
tas,  in  cuius  rehquiis  hxc  leguntur  “'•afferafaxa  cep 
m  fwor-*-- 

15.  Cclfa  Cabirum delubra.)  Poftea,  Et volca- 
caniatcmpla.)  Hxc  declarantur  Strabonis  verbis 
cx  lib  x.in  quo  multa  dc  Cabiris,&hxcprxcipue,qux 
ad  hunc  locum  faciunt,  Axvoi'xciog  A  Apyeiog  in.  k*- 
Hpfltjc™  KctjMXov  Jl  j  KaGeipotfyCav  vop* 

<pcu;  K aCei^cJbi^.  <LtpiKoJ)jc  Jl  cJi;  AwMovcog.xpj  pV7icii;  Kvp- 
CctVTzit  cvYict-  ontnozy  Aavntf  £y  7<cL/uo$pcliWMt  j\  K aCeipng  ^ 
Fpcoltaex,  H<painu  KctGnpcie  vJjcKpag^^Kx^^Jkg. 
iiuLTtpue  0  A rjxva  g  JjuCpca  ni  Kx 

Qtipou;  oupCiGmr,  Tpo/xtp  Tec  Jicvcfxa- 

to  eu}ffl£i  Itaque  quod  Feftus  ait  ex  Cicerone, 
Tefca  efle  loca  alicui  deo  dicata,difficilia  aditu  :  hoc  e- 
tiam  ipfum  non  prxtermifiteruditus  feriptor .  €57  Jl 

€L0lX.Yl%t-y\W  qUlt,7Ct^i)g/ot  77 1$  T  Jb^^VCCV  TdVTZOV  77/uJ $ . 

24-  Volcaniatempla.)  SupraexStrabone,deLe- 

Jio.  Papinius, 

-JLgeeo  premitur  drew  ft  tut  N  ereo 
Lemnos,  ubi  igmftraftpM  re  fair  at  abjEtnt 
lAnlaber  - 


iosephi  scAligeri 

Sub  ipfis  collibus.)  Nam  tales  Lemni  fumati- 
tes. Val.  Fiaccus  lib.r  i, 

\ennm  er  at  adrupem. .cuius pcndentid  nigris 
Tumant  faxaiugis^coquiturquefutporihus  aer. 
t6.  Altoab  limine  cadi  .)  A’tto ffcaznaioio.  alii 

leg  unt  lunum \ 

17.  EtNaeuius  expirante  vapore.)  Quod  fcri~ 

ptum  erat  JEtnceuaw:  putarunt  efle  Ef  «m-compen- 
diofe,proEf  At  non  ltaeiTe  idem  genus  ver- 

fuum  declarat.  Quid  quod  fequentia  Tefcorum  men- 
tionem  non  faeiunt?li  ergo  ex  alio  poeta  funt ,  neque 
ad  mentem  Varronis  faciunt,quo  (malum)illaaddu- 
ceret  Varro,quae  eius  verba  potius  interrumpunt, 
quam  fententiam  adiuuant? 

*8.  Expirante vapore.)  Supra  igitur  admonui- 
mus  ita  legendum  efle: 

JEtnecd  ui  fpirante  udpor 
feriudus :  twdeignes  mortilihiS 
Dmffecluet  dottu'  Prometheus 
Clepfiffedolo ,  potndfque  I oui 

Tdto  expendiffefupreme.  NamVarroin  hispoftre- 
mis  non  feruauit  legem  metricam  ,  fed  modd  verba  i- 
pfa  citet, quomodo  ilia  citet  fufque  deque  habet,vt  ne 
Cicero  quidem  illos  verfus  fatis  religiofe  adducit :  a- 
pud  quem  ita  leguntur,  wide  ignis  lucet  nwrtnlihu  clam 
diuifus:eum  Prometheus  dochusclep fi[f ? do lo,poenAfq u e  lo¬ 
ut  fitto  expendiffe  fupretno.  Qua:  ita,vt  ipfe  adduxit ,  re- 
linquendafunt,etiam  fi  reconcinnata  priftino  ordini 
reftitui  polTunt.  At  contra funt  alia  apud  Ciceronem 
quoque  poetarum  exepla,  quae  nemo  ,  neifti  quidem 
Tulliaftri  fufpicati  funt  poetse  alicuius,non  Ciceroni* 
eflTe :  vt  in  Catone  maiore  : 


C  O  N  I  E  C  T  A  N  E  A.  II7 

Qndm  uc  ddipifatntur  o vines  optnnt,  edndem  item 
Adepti  dcntfhnt :  tint*  eft  woonftdntid , 

Stultifies  & peruerfttd$-  Quifquis  enim  fuit  ille 
Comicus  (vereor  ne  Csecilius)  vertit  ex  Antiphane  ilia: 
qui  it  a  de  fenedute  fcripferat, 

£  7rViTtQ  iTTlSv/XQU//)^  CLV  S'  ihSv  m 7i 

cv/itoWcQ  •  vt&c  iffoSjj  d^cLz/.5vt  (pJaj.  Atqui  ille  qui- 
dem  iifd  em  verbis, fed  non  eadem  ftrudura.  At  in  ie- 
cunda  Tufculana  nihil  mutauit  in  cribus  verfibus  cu- 
iufdam  veteris  poetas :  qui  tamen  leni  tradu,  &  min i- 
me  elaborata  oratione  fua  cum  cetera  foluta  oratione 
immifcueruntfe:cum  tame  nulla mutatione  itadigc- 
rendi  lint: 

Nil  hortm  ftrmledpud  L defends  uirgines, 

Q^uis  mag' pdUftrd,  EurctySol,  polu is, labor, 
fAilitid  w  ftudio  eft, qu dm  fertility  barbdrd.  Sapiunt 
enim  nefeioquid  Tragicum  &Gra;canicum :  vt  fi  di- 

V  I 

ceres—  —  afoiv  motchtzci  7n\os 

7rKiW,TTKK M  7E  j &CLp€cft>V  ^KlS^^iCLTSt; , 

*9.  Mortalibus  diuis.)  Diuiffe^ut,  fi  malis,  dm- 
ChS  :  vtetiam  immutatum  eft  apud  Ciceronem  :nam 
certeActius  feripfit  diuiffe.Cornificius  lib.  riri.Pro- 
metheus,ciim  mortalibus  ignem  diuidere  uellet,  Vocat  au- 
tem  Prometheum  dodum  clepftftedolo  ,  quaftdicas 
Jbtow 7flnv.  &illatrita  apudnationes  Poetarum,x^07B- 
mviUdy  dy\wXQ{xw(Uv. 

50.  T ueor  te fencx ?  proh  Iuppiter.)  Ex Medo 
Pacuuii,ni  fallor. 

medea.  Atque  ecctwtipftm  w  tempore 
Ojknttwi  fenem.  Tueornets  fenex  ?prob  Iuppiter. 
s  e  n  e  x .  Qjtis  tu  es  mher^uat  me  hi  fit  tv  mmcupajh 
nomine  i 


itS  IOSBPHI  SCAIIGER! 

m  b  d  v  s.  Sentio  pater  te  uocis  calm  ftrtulitudittf • 

Sed  qmd  cvtiftioor  ?  mm  me  lafkm  calmtur  otmtai* 
Crtlitwm  Camilla  expcfkita  aduenisifalue  hofpita . 

Hxc  fane  tot  locis  fparfa  congregate  nihil  impediue- 
rit.  Nam  ponamus  ita  Pacuuium  olim  non  digetifle: 
tamen  interim  proquodam  quafi  centone  nobis  fun- 
to.  Quia,vt  leguntur  fparfa apu d  Grammaticos,  funt 
ilia  quad  membra  quaedam  manca&  mortua  :hic  ve- 
ro  itaconiun&a.fi  nihil  aliud,obtinebuntaliquam  ta¬ 
men  fpeciem  &  dignitatem. 

3I.  Quis  pater  aut  cognatu’  volet  nos  contra 

tuei'i.)  Ennii,nifi  fallor : 

Quit  pater  out  cognatu  uolet  nos  contra  tueri? 
Auorfabmtur  femper  nos }noftraque  uolfo.  Secundus 
citaturaNonio.  Simileitem  illudex  Attii  Engona, 
Quihus  oculis  qmfque  no  ft  r  mm  poterit  iUortwi  obtui 
Volm^uos  iam  ah  amis  anni  porcent ?  Quod  pla¬ 
ne  redolet  Graecorum  theatra. 

£  7i tot;  ofXfML 

WcTlf  y  CV  071X01$  Vz^OfAj)  TmpVXlKAC  j 

5t.  Tudomividebis.)  Tuerienim  duofignificat, 
&  videre,&  curare.  Ita  Graecorum  im Cicero  r  i. 
de  Legib.I nterpretes  autem  louts  OpMax.publici  Augures 
ftgrris  &  auftiais  poftva  indent o, di fa plinam  tenet o.  Vide- 
re  aufpiciis  dixit,  vthic  Videre  domi.  Callimachus, 

A iff7mvct)  AlCvYIS  VipU)l'Ji$yCL\  KcLOSCt/yiCUVUV 
A uhiAy  <£  Soxiycd;  \ Hvcc$  ZfoCxtvm, 

Mute £56  /u$t  fcoxozw  o<pfcMfc7E—  6777/3  a  curatis* 

t7noiVj07reni. 

55.  Atuendotempla&tefca,)  Ego,  vt  a  «/£*<&- 
,teda:a  </&«£$£,  terra  :  fica  JbeoyuoLytefca. 

54.  Etiam  inde  idem,IUud  enim  Extemplo.) 

Eegc, 


ConiectAnea,  si ? 

i 

£ege»  tiidm  vndidemillnd  E nnij  : 

Extern  plo  dcrepttwj  me  necnto ,  Videntur 

ctiam  turn  aetace  Varronis  duplices  non  multum  in  v-' 
fu  fuifle.  Itaqrie  quod  ille  fcripferat  E ni,  pro  E nnij : pu- 
tarunt  Emm  effe. 

jj.  Extcmplo.)  VerbunieftfacrorumJftcutIlicetiurf 
dicioruni.  Vtenimhoc,dimi{ToSenatu:ftc&  illud,fa“ 
crificio  patrato,a  praeconepronunciabatur.  Quofigni- 
ficabatur,vt  exirent  ex  templo.  Quod  quia  cito  fiebat* 
indepro  cito  &propere  fumi  cocptum  eft. 

36.  Coiltra  fcptUm.)  Perperam  pro  confeptU'M, 
Vtitureo  idem  in  libris  dc  re  Ruftica  .  Feftus  ait  Eli- 
nium  dixifte  conliptum  proconfepto. 

37.  Pc  made  polum.)  -P  ermde  poltm 
Splendidd  Mundi  fidera  bigis 

Contimis [ex  dpti  figttig.  Ita  facile  emendantur  ilii 
perturbati  &  corrupti  verfus.  Ordo  eft  :  P eruadepoltws 
bigy, appofuiue Splendid*  fiderd  mmdi  dpti  fex  fignis, 
vt,  A xembumero  tvrquet  fiellis  fulgentibus  aptum. Mnn~ 
dum  ergo  aptum  fexfignis  inteliigit  hoc  iuperius  he- 
mifphasrium  :  nam  fex  altera  ftgna  funt  in  lnferiore. 

38.  Contimris  fe  carpi  tfpoliis )  c ontinuisfix  apti 
flgrur,vt  fupradocuimus.Et^o/t^deprauatum  ex  vo¬ 
ce  fignij.  S ignis  legendumefteipfe  Varro  manifeftcdo- 
cet,quieius  vocisinterpretamentum  fubdit. 

j?.  Sidera;quia  infidunt.)  Infidunt ,  inwm.  A- 
ratus.Vnde  aVspe?. 

40.  Quare,  vt  fignum  carkfens  in  pecl:orc.) 

A  < jtut  re  figntvm  candem  m peoore.  Virgilius: 

— 0*  nonund  gent  is  ftmrudt.  Inftrumentum  quo 
perurunt  dicitur  Character  rei  rufticre  autoribus  .  Ver- 
burnautem  ftgnare:  Nonius, 

I.i. 


t$o 


IOSE  PHI  SCAL1GERT 

SigWdre  oportet  jrontem  mlda  fvrcipe.  Veteres  voca~ 
bant  Dignorare.  Feftus ,  Dignorant ,  fignd  knpommt ,  ut 
fieYifolet  mpecoribus.  Sic  &  equi  quadam  nota  mil- 
gmebanttir,  Anacreon, 

EV  i%0i£  />8fJ  l7T7ltt 

TIvpo;  fyscLyu  lyoun*  Inde  apud  Ariftophane  oztju- 
cpopcLf,  apud  Lucianum  MV7ttjue/.Scq,K  Jcayrxwpopoi, qui  Si 
it07i7m,7i ctj  Hefychio.Item  apud  Strabonem  xvyuxpopoiin 
Apulia  . Inftrumentum  quo  inurebantur  *jf  unir-moy, 
Qm'hicemendarunt  niHedvre}non  mihi  fatisfaciunt. 

4«.  Quod  eft,  Terrarumanfradta  reuifam.) 

Coronis  Anapa?  Ihcorum  ex  Euryface  Attii: 
time  per  terras  vagus, ex  ton  i$t 
Zxturbdtus  regno  atque  mari 
Super  Oceani  jhgna  altapatrii 
Terrdruwdfijrddnreififkm.Ua.  coniunximus  ex 
Nonio. 

41.  Trim's.)  Te/o^ws,  £«?(></£*. 

45.  Quod  in  triuio  ponitur  fere  in  oppidis 
Graccis.)  Cum  corona querneafcilicet,&draconum 
voluminibus.  Sophocles ,  vt  extat  apudvete- 
rem  interp.Apollonii: 

YiXli (hazmrty 4  jwp  itpov 
th  z  eivoSicu;  E icclths  Qiyfci;, 

Si  OXVU'7T'd  7TdXXCVr&£p(pSp<{9 
ycy  jvc  vcyvff'  k^oii  tjfioSbic, 

5 lycLVuijVLfSyjvi  Spvviyhj  7z\e-jgTXje 

u>fj[Opv  caret  pay  cnSpcLMYTLoy,  Qiicrcina  cnim  corona 
Deorum  inferorum.Sic  Parca?  coronantur  Catullo: 

His  corpus  tremuhm  cornpledens  m clique  querent 
Candida  purpureis  ramis  manxerat  ora.  Ea  enim 
eft  germana  lectio ,  qua:  etiam  extat  in  vetuftioribu* 


C  O  M  !  *  e  T  A  N  E  A.  T)K 

exc  ufts.  Nam  purpureis  ramis  dixit,  ovTqdyYaoiq  .  Its 
poctx  Latini  ay\<xcv  reddut.  Sicuy^xoV  o^ov  in  hymnis 
Homeri.  Aibinouanus  ad  JLiuiam  niuem  purpuream 
dixit: 

- purpured  fub  nine  terrd  Idtet.  Horatius, 
—purpureis  dies  oloribus.  xyhxoiq ,  ciyKxo/.coptpojq.'Et 
Anacreon,vt  videtur  Ailiano ,  abeadem  mente  voca- 
uit  Venerem  7itp<pv^v. 

44.  V tin  PI  auto.)  Forfan  w  Vudo  .  Ea  eft  tragosdia 
prsetextata  Pacuuii.  Ex  ea  haec  coniunximus: 

P drrr  fuprems  noftri  progvnlj pdtris 
Kune  ted  obteftor  celereftinflv fubusni 
Cenfori— 

4j.  T itatlis.)  A-fchylus  Eumenidibuss 
777 uvU  TunfqpySovoq  Yjafiilyn 

<tct€iu—  Et  77THt)q  iKctryt.  Apollonius  lib.r  r  I  r* 

46.  Laronaparit)  Pdriit.  Et  verba  vfurpat  tantuiif 
Hon  verfus.lta  digerendi  flint. 

Deli (loser eta  Titano  Deaf. 

L dtorktpdriit  cufto  eomplexu  \ouis.  Gratcus  epicus 
dixiftet:  * 

EV  Sham  Miro  fiJl/LuzoviytivoL'n 

„  \  /  -  \  i 

Ti TViViq  ycLCJ.lajX.ydYi  (P/A07W77  /MyetOTL, 

47.  O  [ancle  Apollo.)  Plemus  apudCiceronem* 

O  fkndh  A  polio ,  qiu  tmbilicu  certu  terrdrwm  obfides: 
Vndc  fuperfhtiojd  prim  Hern  fit  uoxfetd  Ita  ad  verbu 
CO  <po7&  CLTTCfatOVy  /AAoijUtyCtKCL  YpcLTToVy 

odiVTD  cnr&rr:!/  StarpctT  ipgn xhl  CpOTvis.  Superftitio1- 
lumautcrri  to  £v%ov  <£  slcnp  ant.  Plauus  Curculione: 

Super ft itio fits  hie epuidem  eft  :  nerd  pridian.  Item 
in  Rif  de  rite, 

Quid  ft  iftd  dHt  fuperjhliofttydut  arioU  eft  ? 

J.ii 


*$l  IOSEPHI  JCAIIGERI 


EtCafTandra, 

Uiffdftm  fuperjhtiofit  drioldtiombut . 

48.  Ichthon  Pytliagora.)  pimar- 

chus  vita  Numa?  :  N^uctsc/V hlytTv^  ^  79  TvgLtf'ct;  itpovty- 


Jt UKAIOV  <1 7&.Coi\i&ZLI  2>  CtO^fcfZtf  TTo£ji  < ppX&tV  'dtfduljaV^G;  ,  ^79 
rni;  $$  cog  i<7lcu;  day;,  ra  <rd/A7rcuiv);  M<jpLV.  00 /uioz v 
c)  7rvdory>e/-^o'i  to  w?  ityo<xfyj\  vo/M^oocn  .  yg)  rsnidiou/  K^houat 
X)  juovcLcfbc.Tiu)  Jt  yw  con  cLhavyitw  ,  con  c y /item  tv;  T£eA<pc(£; 
bauv,ctMoL>UjKA(f}  fife)-  td  vwp  cqaipxpSjJM,  con  t  71 /jucoiTtTtiov ,  in 

r$f  rZT&CTtoV  W  YAjp-t  /UO  PJ.GOV  djWCtpyAY’  ‘fedd'JZt  Jl  y£Lf  TftcLTto* 

vcc  (pan  Vfrf-vrfioTlw  yivc^jov  StawovSdLi  <sfejTy;  yi;  do;  cv  t\t- 

Ex  his  odorari  pores ,  quse  Pythago¬ 
ras  tf&t^ovo;  iJod/Jut^w  in  ilia  fua  deferiptione ,  quae 
hicin  Varrone  vocatur  vy^dov  rnffay^-. 


49.  Per  id  quo  difeernitur  homo  mas  an  foe- 

minafit.)  <hd  W  cdjdbiccv.  Catullus: 

Grandia  te  r/ztdij  tentd  uorare  mi .  Martialis : 

Ef  feptew  media*  uorat  puelld*. 

50.  Sed  quod  vocantDelphis  in  xdc,  foramen 
eft  allatum.)  Deed  hie  Graeca  vox,  /u*ov/a<pcLxia y.  Ita 
legend  urn  :  Sed  epuod  noamt  Delphi y  /utcvjuipahiav  wade, 
foramen  eft  ,&c. 

51.  Foramen  allatum  eft  quoddam )  Ita  habet 

veteres  omnes  excuii,non  ddlativw.  Quod  tamen  per- 
fuadere  conatur  Vertraniu$,vtexhocaftruat  corredio- 
nem  fuam.Sed  profedo  ilia  vetus  ledio  quam  mini- 
mo  negotio  diumari  potuit.  Qui  verlatifunt  in  vete- 
rum  feriptorum  codicum  ledione  ,  non  ignorant  in 
illis  feriptum  cfle ,  pallum  pro  palum  :  paullum  pro- 
paulum  :  &  allam  proalam.Sic  hie  allatum  proalatu. 
Alatum  ergo  foramen, nrauucot^ovfo  fafeiis  in  modum 
alarum  vtrinque  penfilibus.  Strabo  lib.  ix,  cvopdcSn  A 


CONIECTANEA,  13$ 

^  Tii{Oiitij/odpy)G,)C)<facLte‘i  oft(pa\ovi<zr&07rAolowTZs  ^ /uu%v, 
ov  yvai  nlvJbcpoij  07/  ovjuyna^iv  cvQujJdl  ci  diTt)  ot  ciyiSimg 
\Z2~o  n  A 10 <;J  /lS^>  ths  Jon&g  ,  o'  c/g  rhg  clvutdavIs.  o\ 
J\  KO  &LK&S  Qccoi  .S'eiKVUTZU  Kj  OfX^CtKOi  2ig  CV  CO  vacSltTCLIVia- 
/^o?,K5^  i<&  dun! cq  J)Jo  dung  w  fzuQx.  Locus  Pindari, 
<juem  innuit  Strabo;eft  in  tertio  Pythiorum. 

P*  VttefaurifpeCleO  Nihil  fufpicatur  de  mendo 
huius  loci  Vertranius:  quad  in  tam  anguftum  forame 
tot  immanes  gentium  thefauri  includipolTent .  Idra- 
men  fen  tit  lpfe:  Nos  contra  .  Quippeleui  mutationc 
hanc  veram  putamus  le&ionem  :  foramen  alatiMJ  eft 
quoddam  tenfdrij ftede.  Eft,mquit,foramen  limilc  ten- 
farioforamini,quodGra:ci  vocant  ojuyaAov .  Honierus 
~-(uyv  o/u'pa\oiv7a.  Enarrant  Grammatici,o/a^a'Xo«y7a, 

o/uyxAoig  i^cvTix .  ojU.ya.Aois  ai  Aty>ufl  Tag  cpt&T  'Jfoo* 

yAxg,iy  oov  aj  vi v Icq  Jlfiv).  Ed  ergo  illud  foramen  tamiis 
vtrinque  vin&um,  quemadmodum&  tenfarumvm- 
biiicijin  quos  inferuntur  funes  illi ,  quibus  vtrinque 
ad  latus  vinciutur  equi  funales. Error  autem  bine  ma- 
namtjquod  tenfauru  pro  tefauro  fcriberent,vt  hodie 
vidtur  in  marmoribus  antiquis .  Hie  vero  cum  cenfari 
feriptum  edet,putarunt  eiTe  tcnftutri -pro  teftutri.Smri* 
lis  error  in  exemplo quodam  Attii  a Nonio  addu&o. 
-ft'ena  tefcuiriequorwn  acwmmodant.  Legendum  enim 
te  n  far  ij.  Ten  hr  ii  ,vt  aurigarii ,  efledarii .  Quanquam 
fimplicius  fuenc ,  d  dicamus  foramen  quoddam  alla- 
tum  ede  Delphis ,  vt  ibi  edet  quad  thefaurus  quidam, 
quod  Grseci  vocarunt  ojuyaAor ,  a-dmilitudinehumani 
vmbilici. 

5$.  Quod  Grxcio/ziij^^vmbilicumdixcrunt.) 

Tollendavox  tmbilictm,  quae  tanttim  erat  interpreta^ 
jnentu  Graecea  quoda  ftudiofo  in  ora  libri  annotatu. 

I.m. 


1^4  10  SB  PH  I  SCALICERT 

54-  Calydonia  altrix  terra exuberantium  vU 

rum.)  Qiiod  fuccindius  Grxcisfico7iccv&e9t. ,  y&j  wpo- 
w?o(pos. 

5f.  Areopagitx  cui  dedere  quam  pudam.) 

in  veteri  ledrione,  cm  dedere  qvuxm  perdm.  Ex  quibus 
v.eftigiis  rnultum  adiuti  fumus  adveritarem  ex  ram 
deplorato  loco  eruendam  .  Iilis  enim  diligemer  penft- 
£atissfuccurrit  ftatim  e;Te  locum  ex  Eumenidibus  En- 
miquas  ipfe  vertitex  yEfthylo.  Neque  vero  mihi  du- 
bmm  eft, quin  hasc  fit  vera  feriptura: 

Areopdazti'.TV?}  ed  de  re  uocant  petrit.  dEfchylus  vero, 
—  i\%v  W  £-zzo}vucg 

7n>iy>;  t  fed  nihil  facimus,  nift  often- 

da m u s  Eu m e n i da s  yE fchy l i  ve rfas  e fte  a b  E n n io.  Qnod 
factemus  ilea, quae  in  Nonio  adducurur  ex  Eumeni¬ 
dibus  Ennii,cum  jEfchylo  conferamus.  Primuillud, 
-face  re  opi  no  efje  op  turn  am, 
vtcro  uiribus  fdptre ,  dtque  filhldri  tuts  noueriMi 
plane  eft  ex  illo, 

cnyci\  ctpuyijfc  (xclQ&v  iuctf, 

7TD7\iV  7k  7ra.azLv  eig  ytv  cycu/y)  pgovov, 

%ccj  7di/J'',owc  ct\  6d  KcLTrLyvitudn  Jikw.  Item, 

I deav  cc  jinitn  aptms  fcciffe  me  expedibo,  dtque  elo- 
quar.  iEfchylus, 

av  r  d  /mi^ivov  S)kIuj. 

<G. (rci  TTav'TJXyn  TO  cdvKru.  Item, 

N ifi  pdtrem  mdterno [anguine  exanclando  tdafoerh 
plane  ex  illo: 

tf  ft  /k  f 

cihyy  r&£9i>u>vct)V  coin mv  pec 

d  jam  2c  ray  <P  t7ntjd%i>  Qu  od  autem  eft 

ex  eodem, 

Di  co  ego  uiajfc  C  rejlem,  m  ab  hoc  fiajjite. 


C  O  N  I  B  C  T  A  N  H  A, 

latius  apud  Aifchylum: 

ViXXL  S'  Of>i<?HCy)t<X.V  / £7t> *vL»1  <p 0 $■  . 

oKbctMfcS’  cog  7zryszt  tiv^uv  7m\ot£.  Illatn  vero  J£f- 
cliyli  fabulam  toram  nos  vertimus ,  veteri  ftylo  Pacu- 
uiano.In  quo  maxime  funt  reprehendendi  ifti,qui 
in  veteribus  poetis  vertendis ,  cos  tam  diiTimiles  fui 
reddunt ,  vt  pudeat  me  legereHomerum  Silhi  Italici, 
Sophoclem  Senecae  verbis  loquentem.Sed  de  his  alias. 

56.  Mufc  qux  pedibus  magnum  pulfatiso- 

lympum.)  Citat  Seruiusex  Ennio. Pcdibus pulfatis 
olympum  dixit, vt  Virgiiius, 

Sub  pedibdfcp,  Met  nubes>&  fidcrd  D dpbnis.  Aratus, 
~  Qtcov  noosi  (pcpeiTzu.  Catullus  ex  Callimacho, 
Sed  qudnqttam  me  noth  pretnunt  ueftigd  Diutvm. 
Ergo  hie  oiympus  pro  c<elo.  Veteres  Phyifici,  atque  etia 
Theologi,  vnicuique  Mufte  fedem  fuam  in  caclo  aili- 
gnarunt.De  quo  vide  Macrobium  in  fomn.  Scip.  lib. 
1 1.  cap.  1 1  1.  Ex  quo  intelligis,  quare  euocet  Mufam  e 
caeio  Horatius,  cum  canit: 

Defccnde  cteloyZ?  die  agvtibid 
Regina  longmn  Calliope  melos, 

Sen  uocc  tu  mauls  dcutdy 

Seufidibus,citbardiie  P hcebi.  vt  deiinat  ineptire  ille 
literator,qui  nomine  Helenii  Acronis  nePcio  quas  nu- 
gas  in  eum  locum  effutiuit.  Nam  plane  Horatiuspri- 
ma  in uocatione  fequitur  veteres  Theologos :  in  cete¬ 
ris  autem  verbis  imitatus  eft  Alcmanaita  canentem: 
M  u>e  oiyc  KaMioV  Svycenp  At  of, 

A  py  ifc/LThiv  i7rtavb7n  6  jpupor 

y'/LV/aj  ■< cl I  ycLe/.vj'ui  tj  Qj  ^ fpov .  citat  Hepha?ftion. 

Quafi  Hcllefpontum  &  clauftra.)  Cur  ve- 
ro hie  non  viderunt  quaedam  deiiderari?  Nam  hie 

l.iiii. 


I  O  S  £  P  H  I  SCALIGUf 

mutila  Tunt  verba, &  nomen  autoris  pra;  jfe  non  fcrfit, 
Quanquam  &  fine  autore  potuit  adducere  Varro  ,  vt 
faspe  facie. Forfan  ita  reftitui  potefi:  A d  HellefJjonti  cldit- 
flra-cliuflra^uod  Xerxes  <&rc.  ex  Medea; 

•>  j  '  V  / 

t(p  CLX/J.V&-V  7TDVTX 

H-huiS*  ct7K&iv7tv.  aim  Jot  hie  diferte  vocat  clau* 
ftra.Vtetiam  AEfchylusin  Perfis  dixerit,  aietatmfrcam- 
por,quod  Herodotus  (60^,  Ita  enim  fcribit, 

KSty  ’n^  fiocanpov  Jcieioni/uiyeeiTaimet* 

■fi  de  verbis  Ennii  non  fatis  mihi  conftat :  tamen  puto 
verba, qua;  hie  defiderantur  ,  ex  illis  Euripidis  tranlla- 
ga  effe. 

58.  Alim  in  AEgaeo  frcto.)  Legendum  puto, 
Alliciuw  JEgtfofi-etu.  Efi:  antique  diduni  pro  Allexi,  vt 
Pellicuit,pro  pellexit.De  Nauplio  intelligendum.  Eu¬ 
ripides  Elena  de  Nauplio:  -**$*/$  Ku<pyipeicLjg  iju- 
Gccitev  Aiyem.  Adiuuat&  Seruius,  qui  ineumlo- 
£um  Virgilii, 

\elVriamo  nufercindd  nunus : fcittrijk  Miner  nee 

SiduSj  0'  Luboic<e  coutes ,  ultvrque  C dphdreus,  ait 
Virgilium  aPacuuio  deeadem  re  loquente  accepifie; 
qui  dixifiet, 

Si  Vridmws  ddeffet ,  &ipfeeius  commferefceret.  Cui 
fiimile  illud  Sop  hoc] . 

us  tcTTctp  i^pcis  cl^iog  fywuv  7v^v.  Reftat,vt  ex  qua 
fabula  acceptum  fit,videamus.  Ego  puto  exDuIoreftc 
Pacuuii cum  eo  verfu,  quem fupraadduximus  exSer- 
liio.Apud  Prifcianum  ex  Dulorefte  citantur  hxa 

-pdter 

In  Cdphdreis  faxis  pier  os  A  cheeos  perdidit.  Quod  vi- 
detur  di&um  experfona  Orefta?,  qui  caufiam,qudd  ab 
omnibus  vrbe  exjgemur,refcrt  ad  ^r<rof  patris,  propter 


CON1ECTANBA. 


*17 

quem  tot  Graecorum  proceres  perdidiftetNauplius.Ici 
videturaccepifleex  Euripidein  Oreftc; 

Ope.  yd  Joi/mztcoV .  07M  /uchcS j 

MmA-  7iv e;  Jt  7roh t<$f  i^a.jUi^uiYTW\  ot  ywg  > 

>  /  >/  y  \  ^  /  <“  >  /  t 

Ope.  oia%j  to  £>oicl$ /movs  cwcLtpepav 7m.Te/.. 

Mm  A  .  otujviKst }  m\a/uvSois  ae  Ti/utMpe  (povv,  Scd  & 

quaedamexOrefte  Euripidis  in  fuam  Duloreften  tra- 

ftulifte  videtur  Pacuuius ;  vt  ilia, 

Sed  wcertic  me  diftio,  qum  rem  expedi.  Nam  fimile 

Euripidis  , 

TiVi  v  yb  oiJk  /uamv ,  w  erJ^'  A6^  Item  Euripides, 
yet  of  n  viv 

T/Mivaiv  vf^eyajOiaiV  •  oujheiTW\  Si  ^ray 
juixcL^rpov—  Pacuuius  Dulorefte  apud  Noniumt 
-  H  ymence  wm  jremunt 

JEqttdles :  duld  refonit  crepitu.  muftoo,  Aulam  hie 
to  {utActdpov  vel  veftibulum  vertit.  Plato  explicatver- 
fum  Pacuuii,iti  Sympoiio,  ^e^ctfKpvn(  tIw  cw^qv  Sv&tv 

yjpOTvdtyvv 7io kujj  Scxpov  r^^yetv)  KPfMlWV,  £  CU)\Yl}>iSbC 

'  ’  > , 
qcovvv  cvcxjv. 

0.  Pacuuius.aegesfermeaderant.)  Expunges 

da  eftprima  vox  JE gv$.  Eft  autem  yeri'us  line  dubioex 
cadem  fabula  Dulorefte. 

6o.  Confcrrc aut  ratem  xratamO  Seio confer 

re  ratem  Latine  dici.  Plautus : 

Bene  nduis  dgtatur : pulcbre  b<zc  oonfertur  rdtis.  Si- 
gnificat  (rvjufiaMiv, aut,  vt  Coferre  gradum, 

Tamen  ita potius  videtur legendum  * 

-confcrtn  rdte}irj(erdfdqueperite 
Qjii  diumt  mare  eunt  fudantes,  dtque  fedentes.  Con-* 
fertarate.  idem : 

C arnUtm ftumt fdle  oonfirto  tdtrpulftm.  Inaera- 


158  I  O  S  E  P  H  I  $  c  A  I  r  G  E  R  I 

ta.  Val.  Haccus, 

V  rim  ns  im<cratis  pofitiffem  puppilus  drmd.  ^  j^u- 
f&oxoq  Graecis.  Et  dium.  marc.  Vt  e*Y  a  Act  df&y.inaerata 
perite,  vt  AJ  ^pcipijctv, 

61.  Ratis  di&a,nauis  Ionga  propter  remos, 
quodhicum  peraquam fublati$,&c.)  vbi.ob- 

iecro  vos,iIlud  etytnd^quod  Varroveile  videtur  confti 
tuerc  in  voce  R^fyrVfqucadeonc  oblitus  fui,vt  praeter 
morefuum  cotentus  faerit  rate,  quid  eflet,  non  vnde 
cfiet,  docere?  Atqui  metuendum  non  erat,ne  Varroni 
deeftet  etymoIogiae,non  mediusfidius  niagis,quam  lu. 
fcinix  canrio,  vt  ait  i lie.  Itaq;  huicvoci  reddetur  ven- 
ioquium  fu  u,fi  ita  legas :  R atisdifki  tid it  is  loragt. propter 
remos :  quod  hi  cum  per  dqiidnt  fuhldti  dextra  ZD'  fmijlrd 
dim  partes  fncere  wt den tur}rdr eft unt :  z?  hoc  ratis .  StU- 
tttWjilltid,  uhi  plures  nuli}  dut  dfferes ,  acrcjles :  ah  Idtv . 
Ergo  ratis  ab  rareftendo,qubd  rarefcateius  remi>cum 
dextra  &  finiftra  tollunrur.  Stlatum  quoque  idem  e- 
rat :  fed  iile  conftituit  quandam  differenuam. 

61.  Sub  dextra  &  finiftra.)  Melius  tegeris  fine 

praepofttione. 

*$.  Aut  afTeres.  Ag  reft  is  ab  agro.)  Agrejlis  ma¬ 
le,  pro><*c  rejtvs. Quod  verd corrupilTec  illud  in  A grefhsi 
necefte  fu it,  vt  qui  agreftis  etymon  vellet  deducere,  il¬ 
lud  faceret  ex  agro.  Quare  nierito  inducendum  eft ,  & 
reponcndu  myahlatt). 

£4.  Infulasdidasapparet.)  Deefthicexemplum 

autoris  veteris  ,  in  quo  ilia  menticinfularum  fa<fta  c- 
rat.Quarehicnotandum,quxdam  decile.  Porro  infu- 
larum  nomcn  Latmumeft.  Infilare  veteres  dicebant 
amicire  &  veIare,vtputo:cum  contra exuere  dicerent, 
exfilare.  lndc  ergo  infuls.  Tsniarum  verd  appellatio 


COMIECTAKEA.  1J9 

Graecaeft.  Clemens  Alexandrinus,  t (g.3&pciur jUvmxoC'U- 
ft acvt  StoeynTm ? ,  #  Jbcqv w$  wmAtw,  » twvioov  tjvcov  i&c o  £ 
mpov ^yrvmnuh^oiv,  Et  quod  ait ,  velari  foltta  fepul- 
chra,  euin  morem  intellexit  Cxcilius  Comicus  Andro 
gy  no:  Sepulchrcm  plenum  tenidrmn  ita,uti affolet ? 

Tarnen  eas  txnias  fepulchrales  melius  Grata  vocant 
quad  icke/o*;  a  mortuis. 

Scd velatas  frondentes  comas.)  Melius 
Idtu*  frondentes  com  At.  Forfan  ex  Alceftide, 

—  KcbnxcpucJlov  xz 1&. 

rupavoig  irvx&aQii'g, Verba  Herculis.Vertit  cnim  Eu- 
ripidis  Alceftin  Nxuius.Illa  fatis  probanc :  manciolis  ts- 
7 ie  illy.  Euripides. 

t577  7mjJks  vipo?  cJZ,  i/LWC  eh^V,  Item, 

Hoc  fieri  impendio  fit.  i.  fieri  incipit.  Exiilo  : 
oViT  e-lpyisi  m  S*ii vi/Mt.  At  ilia  planiiis  excliori 
perfona: 

Corpore ,  pedfareque  un clique  obefo , 

Me  nee  sx[enfit,tardigrtmlo 

Senio  opprefi 'wm  -  S  upple  v  i  di  ,a  u  t  hab  ui. 

iuo'i  °ug  Hvcy  yiv<l}cp  Kopec  ccfyodpLujoc 
(oy-r  cv  cfcfj&m  /us>vo-7cij$.  ctM  ZjU7rag 

',/  \  c  I  it  l\ 

ttpipt  xzlicov  oLMCjtx.Ti3c.vog  cot 

yrcKlog  ’On  jMTOfyvlchj 'ZS&'ttTVig, 

.  I  7 

finTXTi  ^3  era  • 

$6.  Cornua  tauru mO  NoneftexfuperioreNaputt 

exemplo  ,  fedeftaliud  teftimoniu  poetae  nefcio  cuius, 
ex  Coronideanapxfrica.Ita  videtur  diftinguedum, 
-cormtdt  durum, 

Vtfflrdm  idritiiare  pdret.Cornud  a  cor  nib  ns.  Zornud 
d  curuore  &c.  Cornuatrelegans  verbum,  pro  fle&it,  & 
incuruatarcuni, donee  cornua  arcusinterfeeoeant,  vt 


JOJEPHI  JCAUGERI 

Maro-  donee  cunutta  coirent  Inter  fe  capita- Etouru. 
pro  aurato  arcu.Sic  Ennius  Alcmaeone: 

intendit  crinitivs  Apollo 

kremn  ouratwm  Inna  vnnixm .  Luna  innixus  di¬ 
xit, quod  Ouidius  Lunare  arcum.Sic  -pleno  fe  prehut 
efurOy  aurca  patera- Sic  Pindarus  Jbtjuct'Tjty povot p^ucrov  vo 
cat, quern  pauloTuperius^t?jyov^i/<7Bq«7n;jc9£.  Vmbra 
iacit.Sic  loquitur  Plinius  lib.i  r.  id  eft  ,  iam  vmbram 
iacit  imminentis  teli,aut  fagitt2e,vtpaulbpoft5icerepa 
ret.Poterat  tamen  \egi,Vibransidat :  aut,  Mibrat :  iacit, 
ISlihil  tamen  muto.  Etjcere  paret  ,nonapparet ,  vtfiat 
Coronisanapxftica.Paret  etiam  informulis  Iurifcoss. 
legitur.Ad  quod  alluftt  Petronius  Arbiter: 

lurifconfultu s  paret ,  Non  paret  babeto.  Et  icere  pa¬ 
rent  Homerus  /&clmoy2c  iouca>£, 

67.  Quod  plerique  cu’ruamus .  At  quas  mc~ 
mo  rant  noiTenos  elTe  &c.)  Apponam  hicledho- 
nem,quam  putoefle  veram,  ne  quid  nos fallat  Italoru 
commentitia :  Cornua  a  curuore  dicht ,  quod  pleraque 
curuaMuft'S  quas  memcrant  Qafmoenas  ejfe-  Cafmana- 
nwn prifcnni  uocabulwm  <&c.  Eft  ergo  teftimonium  a- 
licuius  poetar.&  non  dubito  efle Ennii.Quare  qui  me¬ 
lius  conietftaueritjpalmam  ferat,&  aheneus  ftet. 

68.  OrCulo,dolofi,eroOVet9fcriptura:Co/W/.for- 
fa  Ccefuli  pro  C<zruli: vel,Cc>ydtt/ke,pro  C orolbeivt  Aula, 
olla.Tamen  dubito.'NaquishodieSaliaria  carminain- 
terpretari  fe  poftulet:  quae  ohm  magnis  quoqueviris 
labore  faceflebant?  Quid  enim  de  lllis  ait  Cicero?  quid 
item  Varro ,  qui  teftatur  AElium  in  iis  pauca  efle  afle- 
cutum  ?  Qu_are  ego  poftulem  poft  tot  magnos  viros, 
vt  perdam  Temper, aflidue  ludere  aleam?vt  inquit  ille. 

69.  Omnia  vero  at  patula  coemiffe,  iani^u- 


C  ONTBCTANIA.  741 

flames  duo  nuferufes  ,dumqueianufqueuc- 

llCt. port:  HielioSiineliorO  Hrccfaterant ,  quse  vei 
eruditiiTimos  viros  deterrcrent  a  tanto  ncgotio  aggre- 
diendo  :  nedum  ego  tam  moleftam  prouinciam  de- 
trechrem.  Quod  videri  poftn  aut  temerarii  in  tantis 
crroribus,aut  arrogantis,poft  tantos  viros,  manu  huie 
autori  admouere.  Tamen  quis  negarit  nos  in  multis 
non  infeliciter  operam  pofuifle  ?  Quod  quiafelicitec 
cefturum  fperamus :  non  eft  ,  quod  poft  tanta  prope 
dixerim  ctiS'payy.Jnfxaja, ,  in  hoc  vno  7mpo)wv<huuSd 
animum  defpodeamus.  NonemmafFirmarepoftum, 
quid  verehicexcogitatua  nobis  fir, quid  non  vere.Hoc 
relinquimus  iilis ,  qui  quod  non  inepte  hie  di&um 
obferuauerint,induftriamfaItem3{i  qua  ea  eft,laudarc 
poterunt :  nec,ciim  perperam  aliquid  animaduerfutn 
eritjVoluntatem  improbabunt.  Ponamus  igitur  ita 
Varronem  fcripftffe  :  donee  maiora  ingenia  aliquid 
veriftmiiius  comminifcuntur  :  Vf  vn  carmine  S dlidvl 
funt  hcec :  CoJaullc€tdolofi ,eJo.  £nruo  ueroac  VdatMo,mi- 
fiftdfimcufidymefidicyonefe,  rudefdmque,  Venefe,quod  ue- 
nere  poft  ,mdios  jnehor  ,  <&c,  Irali  multahinc,quod  ea 
cmendare  non  potuerunt,fuftulerunt:  quam  temera- 
rio  eonftlio,  vides. 

70.  Diuum  extacante.)  Obfcuruslocusrtamen 

Diuum  deum,puto  intelligi  Ianurn,  vt  coniicimus  ex 
Macrobio  :  qui  eum  in  Saliari  carmine  ita  vocari  feri- 
bit.PLitoetiameum  perCerum  manu,  id  eftprocrea- 
torembonum  intelligi :  Supplice  autem  profupplici- 
ter.  De  eiufmodi  aduerbiis  vide  Nonium* 

71.  V etercs  Cafmenas  cafcas  res  volo  profari 
Srprimum.)  Itadifpone, 

Vctzrcs>o  Cdmnxtcnfcdi  res  uoloprofkrkr 


J4*  JOSEPH!  SCALICERI 

HtVridMUfX—  OCamcnxvolo  profariervetere£ 
&Cafcas  res,  nimiru  Priamum.  Nam  non  de  Cufme- 
narum  appcilatione  amplius  agit,fedde  Cafco. 

yi.  Qiiam  primum  Cafci  populi  gcnuere 

Latini  )  Huncverfum  Ennii  intelligit Cicero prima 
Tufculana.Cafcos  autem  Latinos  interpretor  eos ,  qui 
ante  Roniam  conditam  in  colonias  deducli  funt  a  La¬ 
tino  Siluio  Albanorum  Rege .  Qua:  a  Romanis  poftea 
prifcas  did^e  fa nt<Au tores  Liuius,&  Feftus.  InDiony- 
fto  legifur,*a7i  w  o)  i&.w.iSvoi'&fT'mai. 

73.  Cafcum  calcam  duxiffe&rc.) 

C dfcum  aifcdm  duxiffe  non  mrabileft : 

Qjtonidm  mnoYdA  fdnciabdt  napttM.  Pertinet  Luc 
TitulusSatyras  Varronianse,  dupty  »  7io7rng  to  7njoua- 
KcL(hvMV7&v,vi  gjEA  .  Qrtatn  ego  vtraque  fcri- 

pturam  ofFendi  in  codice  Nonii  manu  fcripto  ,  ante- 
quam  vidiflem  annotationcs  Iunii  Adrlani ,  viri  eru- 
ti,qui  yiyct{MM7t0v  fe  offendifte  in  veteri  codicc 
teftatur. 

74.  Papinii  epigrannmation  )  Pomponii  apud 

Prifcianum  .  Sicautein  eius epigramma  Iegendu  eft:- 
V^idiaihvm  eft, cum  te  Cdftum  nta  dint  dm  at 
filid  Vecroni  feftjdtfencx  puertm. 

Die  tu  pufdw  ill  am  :  fteftet  mtttuo  mdi. 

N dm  uerepufm  tu  ,  tuddnuca  fennu  Secundu 
autem  veiTum accept ii  referimus  nunquam  fads  lau¬ 
dato  viro  Adriano  Turnebo,  vnico  Gaihse  noftrar ,  at- 
que  adeo  totius  Europe  ornamento.  Senex  autem  foc- 
minino,vt  Tibullus, ft  benememini, 

H dne  rrilent  nuritv  tot  truxld  ferreftnejn. 

75.  CaHinurnOPrimam  corripuit Siiius  lib.xrr. 
-  N ymphifyte  hubi&tt  Qdftni  Kurd  emjhntur.  Et  ita  le- 


C  O  M  t  E  C  T  A  N  E  A, 


*4* 

gitltr  in  Plinianis  exemplaribus. 

76.  Puppumfenem.)  Vdppumfencm  legimus.  A- 

libi  rationes  reddimus. 

77.  Quod  Ofcicafnar  appellant.)  italegeapud 

Nonium  :  C dfares  feniles.\drrofexdgefimo:  wtx  eefa 
tus  erat,  cilm  mere  maioraw,  ultra  Qdfnares  drripiunt :  de 
ponte  in  Tiberhn  deturbdnt.  Sembia  crdffis  hen  muli  non. 
uidemus  qmdfcadnt.Ndm  qutspdtrem  nunc  decern  dnnos 
TkLtne  nonmodo  aufert  feu  tollitfafi  ueneno?  All u Turn  au- 
tem  advetus  prouerbium,Sexagenarios  de  ponte^qua- 
re&depontani  fenes  dicebantur.  Abeo  inferiptaeft: 
fat  yra  SexagefimusHoc  etiam  fieri  folitum  in  Ceorum 
infuia  teftis  Menander : 

Kccaov  rg  Kelcvv  vd/Mjnov  ’oh  Qctvia, 

O' /mI  cfiuiccffyc;  ftv  KsthdoQy  x  (v  tyutae.  Strabo  expli- 
cans  hos  verfus  ,  'zapaovnt'A'c  y&,eog  tonav,  0  vdptce,  'rote 
e| wm  inytyv'i'vtt.;  ^y/dfyc3zt),8ic.Meminit  Sc  Stepha- 
nus  dictione  ixxlg  .  TElianus  quoque  de  varia  hiftoria 
lib.  r  r  r.  Ad  quod  videtur  Caecilius  Hymnide  allufifle: 

Sine  foam  foie  chi  tv  m  ducat:  utiqucdd  fenium  forbiho • 
vt  Peril  us  ,forbitio  tellit  quern  dira  cicutcc .  In  Varronis 
verbis  hire  prseditimus.  Teftimoniatria,  quas  diuerfls 
locis  diuulfa  funt  apud  Nonium,coniimximus,Dein- 
de  vbi  in  Noniofcriptum  ewtyQdYndles  fedules ,  feribi- 
mus  Cd fares  ,f  titles  .Vo  ftremo,vbi  vulgaticodices  ha- 
beban  tfomidi:  manu  feripta  iedlio  habet  heu  muli.  Erat 
autem  conuitiuin  ftupidos.Catulius,M/de  nihil  fentis. 

78.  Caniscaninam  non  eft.)  iuuenalis-pdmr 

Cafnatis  nuculis  fimdia  ferd-JEfchylus  Supplicibus, 
opviQog  opvic7mg  ad  dtlvivoi  (pacycav ;  Prouerbium  .  Al¬ 
lude  eo  Martialis, 

p dim  redcrefa  uelit  cnmtkw* 


*44  10  SEE*  ft  I  SC  AtlCEKI 

79*  Caninaiil)  Sipro  pelle,  bene.  Nam  itakcw/d# 
Grxci.Si  pro  carne3melius  dixiiTet  Gdtulvndtn  .  Piinius 
lib.  x  x  1  x,  Cdtulindm  ddiicidlibus  qutdem  epulis  celebrem 
ftojfe  vlduti  fhbuU  fund  wdicio.  Intelligit  autem  Pli- 
iiius  Saturione  fabulam,in  qua  Plautus  eitis  rei  men- 
tionemfecerat.Feftus,  C dtulmdm  carncm  eftniuffe,  hoc 
eft  comediffeRomanos^ldutus  wSdturione refer t .  Quan- 
quam  ego  fane eiltauifle non  puto,  fed  tantumCana- 
rio  facrificio  canes  madari  folitas  ad  Camculae  fidus 
placandum.  Graece  dicitur  7ntiaywhoDu<rjuf.  Item  in 
Lupercalibus,  vtrefert  Plutarchus.  Video  &  dubitari 
quae  eiTet  adiicialis  coena  in  verbis  Plinii .  Ea  erat^quo5 
ties  aut  inaugurandi  alicuius  gratia ,  aut  propter  aliud 
quid ,  puta  publicam  lanitiam ,  indicebatur  epulum. 
Idque  dicebatur  epulum  ,  aut  coenam  adiicere.  Cor. 
Tacitus  Annali  1 1.  Re  feu  ports  fanaendo ,  ut  diftitobdns, 
feederi ,  cjonuimm  ddiicit ,  trdftdque  vn  multam  notkm 
Icetitid  per  epulds  dc  uinolentidm^c. 

80.  Tantidemquafifcrta  canes  finedentibus 
latrat.)  Italege,  ' 

Tdntidem  qudfifoeta  ernes  ftt,dentibu  Idtrdt.  Sopho¬ 
cles  Eledra,  tdicwQ’  vhootlei.  Plautus  Captiuis: 

N ecanem  quidemiritatnm  uoluit  qtufqudm  imttdrier^ 
Sdltem  ut  ft  non  dxnderent Rentes  ut  reftrwgerent. 
Feftus,  H irrire,ryngre  :  quod  genus  uocts  efi  cants  rdbiofk. 
Lucillius  delitera  R, 

I rritnta  canes  quod  form  qmm,pldniri  iicit .  Iccirco 
Perflus  Caninum  vocat. 

-fondt  bic  de  ndre  camnd  Litterd.  Tamen 
Hirriunt  &  ringunt,cum  iam  reftringunt  dentes.Mu 
riunt  vero,cum  incipiut  irritari;Ab  eo  quod  M  vel juv 
videntur  edere  •  Itaque  Plautus  dixit,  P IdUtns  ctmi  id - 

trdnti 


CONItCTANEA,  145 

tranti  nomine.  Eft  enim  M.  Plautus. 

81.  Nequam,  magnushomo.)  ulytg  apud  A- 

riftophanem  eftftolidus  &  ineptus.  Quidam  etiam  ita 
interpretantur  in  prouerbio  &.7rpog,  /utyxcJx&ug* 

Videtur  tamen  autor  lllius  acroteleutii  hoc  fenfifte,,  O- 
mnis  pifcis,quantum  vis  magnus,  nullus  eft  ,  fiputi- 
dus.Iccirco  idem  eftapud  Plautum,  Nequam  eft  pifcis, 
nift  recent.  Stratonicus  vero  primus  hoc  protulit  in  Si- 
mylam  quendam  magnum  &procerum,fed  ineptum 
8c  ftolidum,per  parodiam,  vt  puto,  ex  quodam  poeta: 
non  autem  quod  ita  poeta  ille  fenfiflet. 

82.  Laniorum  immani’  canes  vt  )  Homerus 

eodem  modo  —  opvtjog  cog. 

85.  Quod  latratu  figna  dant.vt figna  canant.) 

Non  putarunt  hue  locum  mendofum  efte,  qui  tamen 
itaIegeduseft:</«od/dfrdf«  ftgna  darn Signa  ainut— 
citat  enim  illud  Commatium  ex  Ennio ,  vt  puto.  Sic 
fupra,  Canis,  quod,  ut  tuba  &  cornu , ft gmvm  cum  dant9 
axncre  dicuntur^c. 

84.  Caefa  accidifTet.)  Aliis ceddiffet .  vnmv. 

.um  cv  voL7mjcn  7rt<reiv  Tivn  rpwQeiQ,  m urn.  Prior 

le&io  magis  placet.  Ita  loquitur  ipfe  Varro  Parmeno- 
ne :  Creditor  Lucm :  alia  from  deadit  P  alia  do  s , plat  an  09 
ramis:  alia  trabs  proms  mbumtwi  accident  pyoxum  aft*  a* 
gt  ramos  cadent .  Aim  tenera  abietem  runis folo  peredlit : 
aim  caballtm  arboris  ramo  vn  bumtli  alligztim  rehmquit, 
ferern  ferreabumerobipennem fecurim.Qux  verba  quin- 
queexemplis  produ&is  a  Nonio  difperfa  inhuemo- 
dum  coniunximus:  non  nulla  etiam  ex  manu  fieri  pta 
le&ione  reftituimus. 

8y.  Ill  Mcdo. Ennius.)  Perperam  hue  irrepfit  no- 
men  Ennii.  Sic  apud  Diomedem  ille  verfius,  tne$ 

K,i. 


mtlicr,8cc.  falfociratur  ex  Medo  Ennii  pro  PacuuiL 

56.  Quicum  mcrumfcrt  )  ExFcfto  repone,Qtti 
€UWCni/m  fvrt.  Etiaai  annorauit  Vertranius. 

57.  In  quo  quod  fit  in  minifterio  pleriquc 

CXtrinfecUS  ncitunt-)  1»  ft  w  numjterio 

fieri fte  extrinfccus  nejaum .  Hsceft  vera  le&io.Fcftus 
ait  vtenfilia  nous  fponfs  in  eo  reponi  folita.  At  apud 
Grscos  ,exquibus  hie  mos  dedu&us ,  puer  llle  inge- 
nuus,quem  djugpidot^  vocabantjc’y  \ix.vcpy qui  hie  dicitur 
Camera,  panes  geftabat,cum  hac  incentionc  i<f> vypt 
X&KOVi-Slj  pov  CCjUjVOV, 

88.  Cafmilos  nominatur  in  Samothracae  my 

He  l"i is  .)  Muoccjtzl )  Jl3cv  7 it  ait  interpres  A- 

pollonii)  7Tif  K.ccCetpoit‘}  cov  Mvotolctg  <pnoj  to  ovofjLamt* 
te osupig  th  jcrjT  ^ptQ/uov,  k<'hpoGfA%ioMp(gitA%iox*p<rziS»A!'k- 
pog  fMfj  ouv  ’6hv»  AH/uw7vpiA£lioX£pQ.  $  11  Tlipatipo'yn,  A%io'k*p~ 
an?  A  0  A  JVk*  0  <h  7C9^Sif^og  TiT  ojprng  Yict^ixog ,  E pjuun  g 
’t&.HjCog  i&pi  A iovvad<fh)pog.  Mnafeas  lfte,  quem  hie  Gra- 
maticus  citat,fuit  genere  Phoenix,  Sc  Phoenicum  gefta 
omnia  in  literas  retulit,vt  nouimus  ex  Iofepho.  Etiam 
ipftus  nome  Manaftes  Phoenicium  eft.  Quo  magis  mo 
ueor,vt  K&C&poig  %oig  dicam  alios  no  efte,  quam  Diuos 
potes.  Na  Phoenicia  &  Syriaca  lingua Cabirpotem  ,  & 
potentem  ftgnificat.  Porrode  Camillopueroingenuo 
vide  Plutarchum  in  Numa,Dionyfiumhb.n.quiair, 
quem  Romani  Camillum  vocabant  aTurrenis  Cado- 


lum  dictum.  Camillus  ergo  eft  ilie,  quemGrsci  7rujJ)t 
oL(a$i'}u, aw  vocabant, quem  patrimum,matrim  unique, 
&puberem  interpretantur:  Item  oftedit  vetus  carmen, 
HIBERNO  POLVERE,  VERNO  L  V- 
TO  GRANDIA  FARRA  CAMILLE 

metes.  Quod  Cato  expreifit  his  verbis  ,  A  gro  fcco 


CONIE'CTANEA.  T47 

per  fementfonydgro  latd  per  ner.  Plutarchus  in  Qua?dio- 
nibus  Naturalibus  fimile  refert  prouerbium,A/«2  %. 

247zq,oi7dy  c vhTru'KU)  (pvT6{jiTei'Tiu>  <ft  KpiSbv  ov  tcov<j  j  Neinpe 
hsecquaeftio  pendebat  ex  faperiori ,  JioL  %  ywpotpopo;  * 

vnc^V  £  (loL^Uct &t,X.eA%(p0f>0S  jUccMOV  »  MTflO}46)S  j 

89.  Subulo  finitimas  propter  aftabat  aquas  ) 

Putoeile  ex  Sotadico  carmine  Ennii.  Sotadicum  fa¬ 
cies  d  deducts ponas  in  psnultimo  loco.  Quomodolegi 
turin  Fedo,  eft  plane  Trochaicus  feptenarius  Catale- 
dicus :  Subulo  quondam  marinas  propter  aflabdt  plagdS, 

90.  Subulo.)  Forfan  apud Macrobium legendum* 
usee  planipedis ,  zj  Subulonif  bnpudicn  Z7  pratextatnuer- 
bd  i  a  dent  is.  Quod  ad  tibiam  eiufmodi  verfus  impudi- 
ci  funderentur.  Tainen  nolim  mutari  lech'onem  vul-* 
garam  ,  quae  habet  Sdbulonis  ivideturque  eile  inftru- 
nientum  citharedicum  .  Memini  enim  me  legilFe  a- 
pud  Apuleium,  Sabuiu  ede  genus  organi  mufici,  flue 
illud  dtpfalteriu  ,  due  cithara,due  quid  dmile  ,  quod 
fidibus  tenderetur>  &  ple&ro  pinferetur.  Ad  iliud  igi- 
tur  ilia  impudica  &  praetextata  verba  cani  folita  in- 
nuit  Macrobius ,  &  nos  fupra  oftendimus  ex  Varronc 
eras  m 

Tnchorda  Vjaltidi  dttulit  pfalteridt 
Qufbus fondnt  vn  Gracia  ditterid, 

Quifkbuldrwn  coUocant  exordia, 

V t  CoMici,Cin<ediciyScet7<ttic7,Z!Xc, 

91*  Aftabat.)  Nihil  muto.Tamen  poteratlcgi,dffd* 
bat.  A  dare  tibicinesdicuntur,cum  canunr  tibia,  nulla 
aliorum  voce  admifta.dcut  contra\canere  ada  voce  di- 
cuntur,qui  nullisadmiftis  mudeis  inftrumentis ,  fola 
voce  canunt .  Ab  eo  Graecis  (pixonfivL&Kpd  dicuntur,vc 
Athena&o  lib.x  1  i.eum  tantum Kifozlfynv.  Itaque  ea  di 

KM, 


M8  IOSEPHI  SCALIGERT 

cebantur  cL^cayaLYjpifxevm,  Paufaniae,  quar  erant  fine  vo* 
ce,^yJbii  <fi7rv(hctJ7  j  inquit ,  <Zu&crtvo/AsSt7y(jzu>  tu'ktg/.sztc 
7 vu;’(ym  tcov  KpvuctTtov  r  dycovav,  id  eft,  afiorum  .  "Non  c- 
nim  folum  voxdiciturafla,qu2e  fine  tibiis,  fedeuam 
tibiseafta^quasfine  voce. Eft  ergo  aflum  ,  folu,  meril. 
Vnde  affare  quoque  veteres  poetse  dicebantur  ,  cum 
in  vnum  folum  hominempoema  condebant .  Etilla 
poemata  di&aafiameta:  vteft  maxima  pars  Syluarum 
Scatii:&  olim  Saliorum  fuit. Erant  enim  afiamcnta  Ia- 
nualia,Iunonia,Mineruia,priua  poemata  &  Carmina, 
in  finguloscos  Deoscofcripta.Quod  verb  ait  Nonius, 
Afta  quoqueapud  veteres  fignificafie  nutrice,i'dq>  dif- 
ficilis  cfie  intdle&us ,  neque  ad  earn  rem  vllum  vete- 
rum  producit  teftemrid  nos  inuenimus  alibi  apud 
eundem  Grammaticum  in  exemplo  Varronis  ab  eo 
addu&o ,  cumhuius  verbi  B etere  notionem  explicat, 
Affd  non  multvpofltquod  edpdrere  nonpoterat  mulier ,  cil 
letere  ford'SiuJJit .Hodie  enim  perperam  legitur, \ffd  nos 
nuiltDS,e tiamin  manu  fcripto  ,  quod  vidi .  Vbitamen 
Afia  non  eft  nutrix, fed  adfeftrix  mulier,  vt  vocatur  ab 
Afranio,quse  aflidetfcctae.  cda^'TPj.cw  vocabant  Taren- 
tini.Hefych.  civoiyi're/.oL ,  yi  rajs  7 vclxonic  u7ryptTV<m  }ujuv9 
iv  A7?^//uaj,caxaxS:OT.  Itaquefupra  apud  eundem  ma¬ 
le  legitur, cuctyi^)g /ju^cL^TupoutTivoi. 

Obftetricem vocarunt aliter  Latini,quod  obftare  pro 
adfiftere  vfurpabant :  vt  Ennio  occenfi  pro  adcenfi,& 
obmoueto,pro  admoucto,&c. 

91.  Verfus^quos  olim  Fauni.)  Ennius, 

-fcripfere  dlij  rem 

Verfibu\quos  olim  Yduni^dtefque  canebdnf: 

Cum  ntqucMufdru  fcvpulos  quifquJ fiperdrdt, 
N ec  difti  Jhidiofuo  erdt -  Hoc  Ennius  iafta- 


CONIECTANEA.  149 

bundustacite  iacit  in  Naeirium  poetam,  qui  Saturnio 
carmine  fecudum  bellum  Punicum  fcripferat.  Quod 
genus  carminis  ait  olim  Vates ,  &  Faunos  canerefoli- 
tos,quod  &  vetuftiiTimum  id  fuerit  apud  Latinos,  ft- 
cuti  Saturnus  vetuftiflim^Deus.  Vnde  verifimile  Fau 
nos  Latinorum,  quierantvt  Magi  Perfarum,  &  Bar di 
Galioru,hoc  genere  carminis  fari  oracuiafua  folltos. 
95,  A  vei'libus  vicndis.)  Mendum  eft.Sufpicor 
tutgiendis. 

94.  Corporc  Tartarino  prognata  Paluda 

Virago.)  Purus  purus  Hellenifmus, 

TCtp'TOLpX  CKytyxyijoL  /LAJiKclfA.7n7rMS  Cbi 7t ClM  <1  ££ .  Vbi 

nullo  negotio  verbum  verbo  redditur  •  Plenius  cita-. 
tur  apud  Probum: 

Corpore  Tartar  wo  prognata  Valnda  Virago: 

Cut  par  bribery  ignis  [pint  us  grant  Terra. 

Ignis  Cpiritus,7wpog /iSpog.  Et  grauis  Terra,  svtpixvijpBcJv, 
Eft  autem,  nift  fallor,illa,  quam  alloquitur  Iuno  apud 
Maronem: 

\iunc  mibi  dat  propriiwi  Virgo  fata  noth  laborer. 

95.  Inhisvnum  Tartarian  appeilat.)  0 

izeivo;^  dtoo.t  7roMot  7roi\nd)V  T cLproLpov  KtKhvK&cn* 

96.  Epeumfumificumcoquum.)  Cocumfuifte 
etiam  teftatur  epigramma  ,  quodlegitur  apud  Athe- 
nseurmquodquia  ante  nos  indicauit  eruditiirimus  P. 
Viiftorms,  non  apponam.  Tantum  afferam  ex  Theo- 
criro  verfus,  quos  ipfe  Vi<ftorius  non  produxit,in  qui- 
bus  &  lixa  quoque  inducitur  Epeus:  Legunrur  autem 
iy  7rtteXL)<f)ct)  Theocnti, 

O vk  cytzpiQpuos  ytyxcoQ  c vi  fS^Sfjutyotnv  AytycSv, 

Xm  &T0  KfCLfoLV  K&QxpOV  YoLtMU.  KO(Ju{i  JboTCMtlg.  L O- 

quitur  deEpeo. 


K.iii. 


I$0  IOSEPHI  SCALTCERI 

97-  Orator  fine  pace  redit ,  Regique  refert 

Xem.)  Ifte  Orator, qui  redit  cc'Sfgpxloc  ,  eft proculdu- 
bio  Cineas  Legatus  Pyrrhi  Regis  :quem  Senatus  pace 
infecta  ad  Pyrrhum  remifit.  Plutarchus  in  Pyrrho:  y&f 
7DV  KincW>^7rtjU7n)lOiV)'^KeAVCLudpOI}nupf>OV  i^ixQoVTTt  7T,<; 
JrdXfca;  Ao/7V  ,  yiXtau;  £  avfxiMLyiau;  S)ctXiyi*%» 

quod  exautoritate  Appii  Claudii  Cseci  fecifte  Senatu 
paulo  ante  fcribit .  Qua  de  re  extant  iuculenti  verfus 
Ennii: 


Qwo  uohis  mtntes  rettce  qu<e  flare  folebdnt 
Antehdc, dementi  fefe  flexor  e  rtund?  Suntenim  ex 
orattone  Claudii  C2eci,quam  Ennius  verfibus,  &  Plu¬ 
tarchus  Gnece  reddidit,  ita  vt  eadem  verba  expreflerif. 
Cum  ait:  7mv  yb  v/jmv  0  <z^s<;  a.7rwj’nti  ourSfWTni; bpvxx^/^>o( 
ctj  xJyn;  j  Et  quae  fequuntur. 

o3,  Qui  verhahaberetorationum.)  Lego,  rd- 
tionum  .  Et,Adue  ifus  eum  quod  legebatur:)  Le¬ 
go,  <juo  [egtbdtur.  Apage  corre&iones  Vertranii,qui  bel- 
ligcrdbdtvr  legit. Quail  legati  nonpolfint  mitti,  nifiad 
eos,  quibufcu  bellum  eftct.Quod  omnino  falium  eft. 

99.  Cam  res  maiore  ratione  legebantur.) 

Cum  d  Wep.maiore  ration*  Icgubdntur. 

joo.  Oratores dodtiloqui.)  imm jHomero. 

101.  Ollusletbo  datUS  eft.)  Feftuscitat,  ollvs 
qjv  irts  lethodatvs  est.  M. Cicero  r  r. 
de  Legib.  Mdmit/m  iurdfdnfht  futito.  Hor  lerho  ctatorDr- 
Uo$  hdbentv,  Verifimilior  eft  Prifciani  opinio,' Varronis 
acutior.llle  a  Leo  ,  Leui ,  Leturn  ducit .  Varronis  vero 
mens  eofpecfcat, quod  Vetcres  abftinebant  mortis  me- 
tione,  ne  cogerentur  cTocrpvju^v .  Itaque  abitionern  pro 
morte  dicebant ,  vt  Grarci  olytjjzu.  Et  eodem  modo  le- 
ehum,quafi  xyfyv.  Etcum  aliquem  vita  teffifle  indicia 


CONIBCTANEA.  Iff 

rent,nonidproprio  nomine  dicebat,fedtantumhoc, 
V  i  x  i  T.  Piutarchus  Cicerone,  (pfryZct/^/uot  A  jut. yet, 
«7nr.  xtzo  A  01  Vccfxa\ot  oi  Soarpy/bceiv /uw  t* 

•nhsivai  Ayicn  .  Qiiae  ratio  ftmilis  ,  vt  cum  dicebant 
thttovcu;  afii  t  n  Q  v  w  \cimv .  A  ri  ft  oph .  cioa  w  «ct  czq  ?, 

H  JfOttf  cLViWKlfCL  r$f  TTheiOVUV.  Gloftcma '/£Xf  O)/. 

vbitamen  tranfpofitum  eft  Gloftema  in  textum.Ofte- 
dititemfepulcretiappellatio,  're^ziAucu'J^/oi'.Item  mor- 
tuos  meliorifcseua  &otnine  dicebant,ua^ex7o^  .  Ho- 
tat.omnes  cowpofut  feiias ,  id  eft  Plinius  li b* 

xx  v  r  r  i.  Cur  dd  rnentiorum  defunfhrtm  tefhtmur  mem 
mcridtneomm  anobynon  folliatari ?  Qux  fuperftitio 
&  vulgoapud  nos  inualuit ,  &  ludaeorum  etiam  vete- 
rum  commcntariis  frequentiffima  eft. 
lOi.  Menfas  conftituit,idem  ancilia.)  Qui  Ie- 
gunt  menfcSyi pe&ant  ad  menfesadditos  aNuma  Pom- 
pilio,&  meliori  ordine  digeftos.Qui  vero  mefa,  quod 
eftent  menfee  Curiales ,  ad  quas  vnaquaeque  Curia  fua 
facrafaceret,quse  videntur  conftitutce  a  Numa,  quan- 
quatnDionyfius  vulta  Romulo.  EaeAnclabrse  ab  an- 
culando ,  id  eft  miniftrando ,  &  Aflidela?  dicebantur, 
De  quibus  forfan  N arums  lib.  i 1 1.  belli  Pcenici, 

At  poped  qfidm  dium  de  tetnplo  Ancbifd  fyexit, 

Sdcrd  ordine  w  menfd  Vendtimv  Deorum 
Vonuntur :  tuftimam  duredmpolcrdm  i'mmoldbdt, 
Citat  Probus.  Itaautem  feripferat  Ennius : 

M enf&s  confhmt  jdemepue  dncilid primus  f 
Jjbdcptefiflvre^ArgeCos,??  tutulatos . 

103.  Saturnio  in  carmine.)  Italegendum,c^«<jd 
ed  drmd  utlbrdcwm  tvafd,ut  Sdturmo  vn  otrmrw.Qudd 
nimirum  in  Saturnio  carmine  armorum  anciliorum 
rnentio  fuerit.  Alioqui  ineptum  erat  Heroicum  fe- 

K.iiiu 


IJ*  IOSEPHI  S  C  A  L  I  G  E  R  T 

qucntem  vocare  Saturnium. 

104.  E  fcirpeis  virgultis.)  Vetus  erat  fcriptura  e 
fdrpeis  ,pro  {arpij.  Ignari  homines  putarunt  aliquid 
deefle  ,  quafi  fcirpeis  eifet  adie&iuum.  Quareindu- 
cenda  ea  vox. 

ioj.  In  facris  capitibus.)  C^uafi  alia  capita  habe- 
rent,non  vnura  tantiim.  Legendum  in facris  apicihut. 
Idem  error  lib.  mr.  vt  mdicauimus  fuo  loco.Quis  ne- 
feit  pilea  facerdotum  apices  vocan  ?  Dionyfius  lib.  1  r. 
&  m )i$  cLmyxcc,  ’fkvtei/iApoi  rauq  ia(pJja]c  thaoic 

vtyhois  ei;  <juucLy){J>fioig  jco)vo<jAgy^  itoLuU  vxoZci 
twpQctcncts.  Eftautem  a  parte  totum.  Nam  apex  proprie 
erat  infigne, id  eft  faftigiu,  quale  hodie  in  pileishono- 
rariis  Do&orum,  quos  vocant.  Nam  totus  pileus  vel 
potius  velamentaflammeum  dicebatur.  Vnde  Flami- 
nes  di<fti.  Idem  Dionyfius,  ths  (popHttug,  m hav  7F, 

&  TtpAUcLTLcV  ,  CL  Xj  VUO  i7 1  (pOpVOt  ,  (phCLjLUCt  KXLMUUTtt;  ,  V7t * 

e®£9<m.yp(bx(rt,  Porro  definebatin  conum  ,  vnde  Apex 
diftus.  Summum  autem  faftigium  vocabant  Tutulu. 
Addebatur  virgulaexfeliciarbore,  qua?  in  Flaminibus 
dicebatur  Stroppus  ,  in  Fiaminicis  Inarculum.  Totus 
Apex  filo  laneo  velabatur :  dicebatur  Apiculum.  Ab 
hoc  putat  quafi  filamines  di&os  Varro.  Infra  menfum 
pertinebant  amenta,qua?  pileum  retinebant:  ea?  dicu- 
rur  ofFendices ,  quodfe  mutuooffenderent ,  &  conue- 
nirent.  Solius  tamen  Flaminis  Dialis  pileum  dicebatur 
Albogalerus:Fiebat  enim  ex  hoftia  alba,  Joui  ca?fa,qua; 
dicebatur  Ijulis :  de  qua  Ouidius, 

I  dibits  alba  Iota  grandior  agna  cadit . 

106.  Ab  eo,cjuod  matresfamilias  crincs  con- 
uolutos  ad  vertieem  capitis,  quos  habent  vti 
vdi'tOS,diCUnttUtuIoS.)  Melius, eW.TutuIusm 


C  O  N  1  E  C  T  A  N  E  A, 

fee  mini  squihic  vocatur,  dicebatur  xopvju&og  Athenie- 
ilbus ,  a  Cyprus  MpS'uMi  a  Perils  viJbleAov.  Lucanus  de 
hoc  fen  tit, 

T urritdc[ue  grew  fronte  mtrondcorond.  Iuucnalis, 
-tot  adbuc  coMpagibrn  dltum 
JEdificat  caput-  Papinius, 

•  -celfos  proculdftice  front  if  honored 
S uggjhfinque  comae- 

107.  Tutulati.)  Placiadesidintelligitin  Virgilio: 
E t  mput  ante  arts  P hrygo  ueldtm  armttu.  Poteft  & 

videri  in  Statio, 

Ldned  cui  vhrygij coma fldvrunis . 

108 .  Et  quod  eft, tunc  caepit  memorari.  Simul 
cata  di6t a  accipienda  acuta.)  e tquod  eft 

— Tunc  ccepit  mernerdre  fitrnl  catd  difkt.  dcripiendd 
dcutd.  Nam  quiconftare  poteft  vulgata  le&io  editio- 
ni  Romans  &  Vertranio  ? 

309.  Tunnocaptocorium.)  Tantaefunthorum 
verfuum  maculae, vt&  illos  praetereumi  magna  venia, 
&  conanti  emendarepar  gloria  deberi  polfit.  Id  quod 
multum  me  conlolatur:  Nam  ft  aliquid  prseftitero, 
cur  non  acceptum  meritoefle  debet?  fin  ,  quod  magis 
puto,  errauero:  quid  mirum  ad  tantum  fcopulum  of- 
fendere  ?  Tamen  conandu  eft  quoquo  modohas  Cya- 
jaeas  enare,  quod  fatis  commode  fiet,fi  ita  legamus, 

T mnos  cnptatOtCordultw)  exclude :  nunorcs 
Ocddunt ^Lupefeperdce  te:  heeciurd^Silurum 
S Mftere teydtque  dMidtti—  Ineptum  eft,putare 

hie  Lupum  efte  nomen  pifeis, cum  Varro  dicat  nomi- 
na  pifeium  horum  Graecaefte.  Sedeft  Lupus  ille,  qui 
famofo  carmine  aLucilho  notatus  eft.  De  quo  &  alii 
quoque  verfus  Lucillii  extant : 


*f4  JOSEPH!  JCAUGUI 

— T nbulus  ft  Lucius,  inqudM  : 

Si  Lupus, diit  C arbo  N epturu  jilius—  Horatfus  8 
Tamoftsque  Lupo  coopsrto  uerfibus -  Perftus, 
-fecuit  Liicillins  urbem 

TeLupe,  te  Muti  &c.  Item  Lucillius  ipie ,  pet 
clialogifrnum : 

-quidyhtec  ctm  fecerit  ? 

Cum  ceteris  reus  uru.  tradeturLupo. 

Honaderit.  horninm  &  gvi^eioi?  fiml 

Ltm  priudbit.  \gn t  cr  dqudinterdixerit , 

Duo  bdbet  wr^eicL.  \dnulueric : pyiuabithtmcn.  Hor- 
tatur  ergo  huncLupum  iipuvix£g  ,  vcreliftis  minori- 
buspifciculis  illis.vt  funtcordyllxj&faperda^tunnos, 
SiIuros3&amias  immanes  pifcesconfe&etur.  Manifc- 
fto  lender  illius  rapacitatem. 
no.  TunnocaptO*)  Cfptoperperam,protwpft*to* 
Idem  mendum  in  Varronis  excmploe  -m  <$olkvi  juvpov. 
N ec  multi nummus pifiu  ex  fitlo  aiptus 
tlop^wque  oflred  ilia  magrut  cnptnta 
<\u*u4t pdldtiwf  fufcitore.  Namhodie  maleapud 
Nonium  rnpta  .  Etiam  nos  in  eodem  exeplo  multinum- 
tnws  reftituimus,  vt  inlibrisdere  Ruftica,  multinum- 
mi  muli. 

in.  Pifcium  nomina  ,  eorumque  e  Graecia 

origO.)  Librariusignarus  Graecarum  literarum  ,  vt 
apparet,muitum  deprauauithos  verfus  Lucillii.Quod 
&  idem  com  mi  fTum  eft  in  verftbus  Lnnii  J^v^ctyixc7iy 
qui  legunturapud  Apuieiumrvbi  maxima  ex  parte 
pifcium  nomina  Grseea  corrupta  funt.Quos  tamen  e- 
mcndandosrelinquo  eruditis  viris.Id  quod  fieri  pote-» 
ritex  Poetarum  maceliis :  ita  voco  qui  citantur  apud 
Athenaeum  pifcinarii&  culinariipoetae.  Non  tamen 


C  OMI'I  C  TAN  1  A.  ‘  Iff 

praetermittam  verfus ,  qui  adducuntur  a  Eefto ,  vbi Sc 
pifcium  nomina  Graeca  mirum  in  modum  deprauata 
&  Iuxata  flint :  Qui  ita  reftituendi  funr, 

Hmatiax  duteyn  uideo  w  tea  ft  s  jhnwis, 

'Stondm  ndritntn & annarum^td^nidy 
Echinos  jkrtvt,  conchdt  pi frindridi.  Muriatica  vocat 
&  quae  in  muria  Thafia  feruabantur.  Ea  ita 

defcribuntur  in  Poenolo  : 

Quafi  falfd  maridtica  effe  dutuwdntur, 

Sine  omm  leporey£r  fine  fuawtdte, 

N ijt  multn  aqua  &  din  maoerdntur, 

Clent, /dipt  funt, tzmgre  ut  non  uely.  Narita  dicitur 
oftrei  genus,quae  vn£ a  Graecis.Camarum  fcriptum 
eft  vno,w,  veteri  confuetudine:  etiaapud  Hefychium 
XA^poK.TageniaXunt  pifces, qui  &&yo>/sttf,qui  &  ipfi 
cv  cthfxvi  ijuficc<pQZrns  irrvivSpct.iufyrn .  Vide  Athenaeum. E- 
chinosfartos  vocat, qui  farciebantur,  hoc  eft  faginaban 
turin  viuarifsjftcut  conchas  pifcinarias,  qua;  in  pifci- 
nis.  Atque  adeo  Muriaticorum  nomine  Plautus  pifces 
omnes  eos.qui  ab  eo  enumerati  funt  Et  nedubitesde 
liac  corre<ftione,audi  quae  Pliniuslib.xxx  r.cap.v  r  r  U 
de  ea  re  ftc  fcribit:  Sic  hdlex }inqu\t,peruenit  ddojlredf » 
cchinoSyUrticdStcnmvMrof,  tnulloriiftt  iednora  :mnnmer{f* 
que  wneribtrt  dd  fdporem gul#  Ccepit fdl  tnbefcere.  Satin’  a- 
perteeofdem  pifces  inter  muriatica  ( id  enim  eft  ha- 
lex,^'  TOeq^cVecenfuir,  quo$  Plautus?  Quaretam  bo- 
ni  verfus  in  fttu  &  fqualore  relinquendi  non  erant. 
Nunc  ad  rem. 

m.  Quxquc  caeruleo  freto  orta  narccccpta. 
Catia  Cortina dlda  8CC.)  Hie  placet  Iralis  deede 
quaedam.Sed  eo*  decepit perturbatusfenfus ,  quern  ft 
aperuerojoftendam  hie  nihil  deefie.  Cum  ita  legendu 


!$&  I05EPHI  SCALIGERI 

fttiClUtfquefi'etoaiHdCceruleo  cortirtd  receptat.  Cortina 
difkt  ^quod &c.  Intelligit  ergo  Ennius ,  qusecunque 
continentur  \z tjv  th  oxiTni  ,vt  loquuntur  Poetae. 

\ ereorautem,ne  cum  aliis,quos  fupra  pofuimuSjCo- 
iungendi  lint: 

Cor  pore  Tartar  wo  prognata  Valudd  virago, 

Cm  par  miber,&  vmbns  fpiritui,& gram'  Terra: 
Qitiequefreto  Cauacccruleo  cortina  reaptat* 

115.  Freto  caeruleo.)  Ita'ztfe/tpe^nK^Wocatcaftuni 

propter  agitationem.Idem  apud  Nonium: 

C rajjd points  oritur ,omnem  pemolgit  cceli  jretim . 
114.  Cortina.)Te/^&Afc£tff.Eaeft  proprie,in  qua 
lana  fufFe&a  fuccos  ebibit .  Abeo  vfus  eft  metaphora 
Cor.  Tacitus  in  Dialogo ,  cum  ait  in  Cortina  efle.  id 
contranum  eft  ei ,  quod  Graeci  Au<ro7nio'v  vocant.  Quae 
eniinin  cortina  funt  ,  nondum  penitus  imbiberunt 
fucum.Af hercule, inquit, peruiilgxtisiam  omruhns^cum 
iux  m  cortina  qmfquam  ajfftnt ,  qm  elements  fudiortan 
etfj  non  vn ft  rushes,  at  certe  wnbutus  fit ,  &c.  Non  mul- 
turn  abeft,quod dixit  Lucianus  Ycwoni  as£w7Z)c .  Lucia- 
nus  Bis  accufato:«ax  <ho\  lt/ugvov  -fwcrwmq  tuTDcdin  ae- 

Ctms  OLKpO)  T&J  Jocttlv KCti  ,  Kj  771$  CtofiohX  ,  i'kSLVcJ{ 

eioYTZtf  <£•  is%t /Ui'fgi.CiCoC.tpSrOCf. 

iif.  Cortina  a  cordc.)  Ego  puto  a  rotunditate, 
quod,  vt  cortes, ita  hsec  rotuda  eftet.Cato  in  Onginib. 
Map  alia  uoatntur ,  ubi  habitant .  E  a  quaf  cortes  rotund <c 
funt. Sic  ohoo'i^o^i  AtCimg  ab  eadem  ratione  dnfti,  li  be¬ 
lie  memini. 

1x6.  Quinindcinuidisfumpfcruntperduelli- 

bus.)  Locus  mendofus.Putolegendum: 

Wndifktm  mflis  fvmpferunt  perduellibtM. 

117.  Aquoetiam  Turpilius  fcribit  vefpeiu.) 


C  O  N  I  E  C  T  A  N  E  A.  1J7 

Indubitanterlcgo,  A  quoetidm  T urpilita JeribitVefyerd. 
Itaque  dicitur  dicer utrtm.Vefyerjd  eft,  quern  dicutit  Gra- 
a  t<zospoF.Non  poflum  non  raultum  conqueri  de  cor- 
re&orum  audacia,quihuncaurorem  iam  per  tot  fac- 
cula  aegrum ,  multis  porro  vulneribus  confecerunt. 
Quod  tamen  di&um  velim  fine  vlla  animi  alperitate 
Sc  maleuolentia  .  Nam  quid  eos  mouit  huc  vocabulo- 
ru  ni  monftra  infercire,qu3e  ipfi  nefeiebant?  Vbi  enim 
Jitccnpov  fuum  inuenerunt?  Cur  fi  nefeiebant  quid 
diet, tamen  quafialiquid  efler,hucintruferunttSedde 
his  Iatis,ne  0x104  oW. 

118.  AquoTurpilius  feribievdperum.)  vejje- 

tdm,\ t  iam  admonuimus.  Plautus, 

Si  medid  nox  eftfiueprima  uejpera.  Nonius ,  Vef- 
perafoemininogenere:  TurpiliusDotata. 

M dma  meets  uefpera  orients  clanculum  Terri  <td 
fpeciem  declhio ♦  ira  lego  in  Nonio. 

119.  Patremfuumoptumum  appellat  fupre- 

mum.)  Ita explebitur Saturnius verfus, 

loitem  patrem  fuum  optumwm  dppelidt  fupretntwj . 
no.  Solis  occafu.)  Sol  occafus.  sol  o  c  c  a- 
svs  svfrema  tempestas  esto. 


m.  Abeovcteres  poet^nonnunquam mili- 
tes  vocant  latrones.)  Ennius  Annali  primo: 

Hcececftitui  ubi,ldtrona  diflzt  fticeffunt.  Item  alibi, 
-  fortunes  ecquds  caper  e  Utrones 
Inter  feme  more  m—  Quae  tamen  verba  apud  No- 
nium  luxata  8c  deprauata  reperies.  Ythd<rfov  latronu, 
fic  fiips,ftipatorum  eis  nomen  fecit.  ^ 

m.'Diabathra  inpedibus  habebat.)  ha  con- 

iunge: 

-rift  egomt  mfdhmiim  ire  ebritmz 


Didhdthra  w  pedibw  habebat ,  arque  dmtbus  erat  epi* 

croco.Mirum  niex  Lycurgo  Nceuii. 

113.  Lanam  carcre.)  Vetusverbumpro^i'^  V’n- 

de&  Carduus ,  &  Carminare  .  Quare  perperam  hodie 
in  Menaechmis  legitur  carpere  ,  cum  &  Nonius  quo- 
que  atrerereiinent .  Carere  verb  fine  dublo  <3^54  7 Wei* 
peiVyiK&Pov: non  vt  Varro. 

Z24.  Ofcalana.)  Eadem  &foIoxlana  >  oiav7U>g  ,  (c  oi- 
comm,  Lucilllus: 

P dfcali  pecore,dc  mcnt&no,  hirto ,  dtqnc  folocr.  Pafca- 
le  pecus  70  ei^ovj  vo,uacfi)coy ,  vt  pafcales  Gallinse.  alii 
legunt  paffales,id  e  ft,  pa  (Tim  7o/>bf, Montan um 

id  eft  fentum&fquallidum  ,qualia  in  montibus  pc- 
cora.A  quo  op4voviucL7tev  ex  lana  fquallida  ,&  non  car- 
minata.  Pollux  ,  70  A  di^vcLf^Tdoy  ipxctTjov  0)  fAroi  Kupuul, 
cocarip  cy  opet  ipyoiojutvov^Tii  Uni  lyvet/x/L^  cv  JaxA?7jr.Hirtum 
itidem  vocat fquallidum. Columella,  DiJJimtlem  ratio - 
nan pojhtLthirctiffi,dtqiteT drfamvm .  Vir  eruditus  Be- 
roaldusputat  idem  efte  Tarentinum  &  hirtum ,  ma- 
gno  ftmeerroreQuisnefcit  italoqtii Latinos,  Diftimi 
lein  natura  pecus  habetatque  homo.  Plautus ,  I  Hi  funt 
dlio  vn<gnio  dtque  tu .  Ergo  pecus  montanum  ,  pafcale, 
hirtum, atq$  foloxopponitur  picLhctmt;  '©£p£<*70/?  ,  qua- 
lia  erant  in  agro  Tarentino,  quae,  vt  mollioris  velleris 
eftent,pelhbustegebantur.  Abeo dixit  Horatius  pelli- 
t<u>  ones  Gdlieji. Polybius  in  excerptis  lib.i  Trpo&ct- 

n «.  (juthctyJ.'  eiJurjtSpconn&t.  jiuj  -muv  'rt?iyi£vuiAnte ru¬ 
pees  ineptevertit  debiles.  Aihanusin  Epiftolis:  tuuo'iV 
rrLujr(gi  puthcCKXL  ie/.ct  try  i7rajvd)  <7^ $  of,  Trap  ifjyZ  ^CPa^yrt, 
In  Laertio  dicuntur  freon  Appicton  iewm. g/u^xx..  Co¬ 
lumella  vetat  ouespellibus  amiciri  feftis  diebus.  Hae 
pccudes,quiatenerrimis  pafcuis  akrentur,  dicebanti^ 


C  O  N  !  E  C  T  A  N  I  A. 

3pud  Rhodios  SloutgtK^uo  oapitf  f,  yy>wu  rUu  Kcj.'hfjwl  7 zof 
aotpuartov  iTnCocntQstyjcy.Luxuriew fegvtim  fumnm  depd- 
fat  m  herbd. 

iif.  A  Gerra.)  Tiftfcc Crates.  Edam  faicinos  & pu¬ 
denda  interpretatur  Nonius.  Hefychius ,  ,  104 

oxlcuca;  <£  tcl  dJvtycccL,  yjuuc^x.^d  cycTd?ct. 

ll  6.  Adfcriptiui.)  Varro  de  Vita  pop.  Ro.Iib.  i»r. 
I  idem  ddferiptna  ycdm  erant  attrihuUDecuriombus  £T 
Qenturiortihuti  qmeonim  hdberent  mmertwt,  dccvnft  uo- 
atbantur.  Eofdem  etiam  quidam  vocabant  ferentarios, 
qui  depugnabant  pugnis ,  &  lapidibus,  iis  armis,  quae 
ferrcntur,non.  quae  tenerentur.id  eft ,  thmCoxois 
*3  a  agefio/g^  &tJ) cqoig,  ccr^/uct^ciq. 

117.  Arma,qu2r  fcrrcntu^vtiaculum.)  t«t*- 

te&oAct}  vt  iam  diximus. 

i:8.  V bi  rorarii  eflis?)  -ftequintinl 

Me  hac fidtidegiones  omnef  Lduern #.  \li  rordrij 
Eft  if  ?  E n  fun-t.  vhi  font  dccenfi?  Erre-  prius  mem- 
brum  inuenies  apud  Feftum. 
iz  9.  Potcft  ab  arbitrio.)  Varro  vult  accenfos  di¬ 
ttos  ab  arbitrio  :  quod  Cenfereolim  fignificaret  arbi- 
tran.  Sic  de  Vitapo.Ro.  Itaque  quod  bos  drbitros inftitue- 
runt  populiiCenfores dppelldrunt.ldcm  enim  valet  cen- 
fere  Sc  arbitrari.  At  Rerum  humanarum  lib.xx.  Con * 
^ fules  dc  VrxtvYesqui  feqtumtur  in  cnftrd,dcuenft  ditti^uod 
adruatfdrids  ref  denantu* yuelut dcmnjiti  .  Vbi  vides  in- 
conftantiam  Varronis.  Quareita  obfeurum  hunc  lo* 
cum,vnde  fatis  dignenon  feextricauit  Vertranius,  le- 
gito :  Vote  ft  id  db  drbitrioeius  (  mm  Me  drbitriiwi )  cu¬ 
ius  nunifkr.  Accenfus,inquit,poteft  di&uselTeab  arbi¬ 
trio  ei us, cuius  minifter.  Nam  arbitrium  indc eft ,  ni- 
mirum  a  cenfeo :  quod  verbum  iliud  Cenfeo.  &  Arbi* 


l60  10  SEP  HI  SCAIIGER! 


troridempoteratac  valebat,vt  idem  (cripferat  Rerun! 
humanaram lib. xx.  Neque  Itali,neque  Vertranius 
audiendi  fu  nt,  qui  aliter  legu  nt. 

130.  Pacuuius:Deumtriportenta.)  Poll  \\xc 

verba  hiatus  eft.  Neque  mendum  eft,fed  lacuna. 

131.  In  Corollaria.)  Corollaria  ,  >>t<pocvo7Ta>xig.  Eft 
autefabulaNacuii ,  vtcitaturaSofipatro.  Vcrfum  au- 
lem  ilium, quem  intelligit  Varro,eft  hie : 

D iuidiee  mthi fuermt  te  abfuiffedefiduo.  Extat  apud 
Placiadem  interpretem  prifearum  vocum.  Tamen  a- 
pud  ilium  citatur  ex  Varronis  corollaria,  vt  verear,  ne 
hiciile  verfus  deftderetur:  De  quo  tamen  eruditus  k- 
&or  iudicauerit. 

132.  Diuidia.)  Attius  Phoeniflis: 

ViaJJi  totem  que  vmperitondi  trddidit , 

Ne  eorwm  diuidia  difeordes  dijjipent 
Diffarhent  tontds^  tom  opitms  dmm 

D iuitidS—  Hare  nos  non  folum  correximus  ,fe<J 
etiam  diuulfa  congiutinauimus.  Tamen  tantum  Eu¬ 
ripides  dixerat, 

%ij(xQclvt  trm%eufi'nv  Vidmpov  7xtpo<; 

(ptvylt  ijcovvt—  Quid  vetat  &  alia  conferre?JnteIli- 
ges  quantum  variauit  ab  eo ,  quem  vertendum  fufee- 
perat.  Euripides  enim: 

(ncuA&JfActr  turn  rjygtov 

CLMOlJi  7 dig  %LV0V7V14  Avfoyvug  (MTU 

vtKpotg  tplpouriv  cvdotcP  olxltattj  <p<A oig,  Quam  enim 


rccedit  ab  illis  veftigiis? 

vbi  nmc  uoflrd  omnis  fwdos 

ComufitfUt  curenmr  diligentiiis.  Illavero  non  tam 
licenter: 


—•m>MlJbtKf>vg  t  ct<p iko/aov 


c  O  N  I  E  C  T  A  N  E  Ae  l6i 

’KpoviO;iJtt)v  /UiActdpa,  ^ &cojuct;  %cov 
TvfAAcL'ncL  Q'o)  jiv  cvtTfcttpyY,  Atpaag  S'  vJkop,  Na  quae« 
dam  ex  illis  hodie  extant, 

Delubrd  calitu^utri'  (dnftitudines.Ht  illafatis  bene; 

>/  v  \  /  \ 

— a  te  rty>  y*  to  ret 

•UT  i^oJhv  (fo^VTfGyCU'JpxfjqVy* 

Sic  enim  vertit; 

I  neu  fans  ulcrbid  fir  turn, opibufque  omnibus 
Defer  turn,  dbieftuw ,  dffliSbum  ex  dnimc  expeflvrZc. 
Vbi  expe&orare  ex  animo ,  i%oty{iouv  ,  efferare.  miram 
genus  loquendi .  Sicapud  Ciceronem  vetusTragicus 
Twm  pduor  rtuhifapientiam  omnemex  dnimo  expe- 
i$pr^t.hoceft, 

ifyntpuyn  £  ^ptppovZ  tpoCa.  Gallice,  mettre  hors 
dttbon Jens.  Porroin his vertendis  fatis  animuminte- 
dit,quse  fequuntur.  Euripides: 

rv  v  >  ^  /  f  / 

ert^ooe  rbp  ei7ftT<(ptoicts  v  ptyTrtnz 

OdS  tLuj  ch  ybuj  oliCOCWTDCj^J  7WhlY. 

cKKOfufys—  Ex  Attiofeparata  hxccoiunximus: 
lujjit proficifci  exilium  quouu  pentimt, 

Ne  feeler e  tuolhehani uafkfcant  dpri, 

E grederetexi>effer  te  ex  urbe.elmund.  Quse  data  o- 
pera  hie  feripfim m,vt  eifet,  quo  interim  Le&ores  am- 
mumextam  mmutis  animaduerfionibus polTint re- 
ficere ,  dum  difficultati  huius  laboris  confulimus ,  & 
illam  interdum  condimus  mitioris  &  iucundiomle- 
dionis  voluptate.  Non  deerunt  tamen  ,  quorum  pa- 
lato  hxc  non  faciant :  nec  mirum,  m Mo)  09  ApK$.<tiy  Qa.- 

Kcu/HtpcLyi* 

1$$.  Ill  priagone.)  Eiu?  fabulx  nemo  veterum* 
quod  fciam,meminit.  Eifet  Latine Comedo,  vel  Lur- 
co,vei  Gumia,vel  Manduco,  vel  Rapo.  Varro ,  atm  hie 

JL.i. 


l£t  IOSEPHI  SCALIGE  RI 

R dpo  urnirdW  qnocpte fyei  deuerdffet .Rapo,id  eft  prcpric 
ctJ^fpot^pf.Apud  VJpiaHum:Trebatius  ait  noeffc  mor- 
bofum,  osalicui  olere,  vthircofum  ,ftrabonem  ;hoe 
cnim  cxinluuie  oris  accidere  .Ego  cu<t/u,q>io{t>Hms  lego, 
ut  lur  co font  sdponem. Hoc  enim  ex  wgluuie  oris  deciders. 
Ingluuie  vocat  tLuu  dS^ccyiouf  ,ex  qua  oris  graueolen- 
tiacoflatur,  vtin  Leone  notat  Ariftoteles.Etiam  hirco- 
lns  defendi  poteft  .  Eft  is ,  cui  os  ex  foeda  &  deteftabili 
libidincoIet.Eiufmodi  cnim  vocabatur  Hirci.Catull9: 
-  CT  putore  coster  os  kiroor.  Et  in  di<fto  Attellan x, 

Wircus  netulti'S  mturdm  capreis  ligurit.  quo  foeditas 
oris  hirfuto  &  olido  feni  Tiberio  exprobrata  eft  .  Item 
dicebatur  fpurci,&  fpurco  ore Greece  doixyetg .  Etfpur- 
cx  tempeftates,Griecis  dicuntur  ctahj&sjyua  (npoefyet), 
AthenamSjXfc^o^jfcV  doihyis  y&j  (popZ.rong/i  alypoSimcoY 
vtcfbvvs.  vocat  d (Kxyn  vdovtiv  eorum  qui  idfaciebant .  Na 
illi,quihoc  patiebantur,dicebantur  hivretv.  La- 
tine  Glubere.Catull. 

Glubic  nugnainmes  R emi  nepotes.  Budaeus  aliter 
interpretatur,  fed(pacc  tanti  viri  dixerim  )  perperam. 
Haec  latius  a  nobis  di<fta  funto,  vt  totum  Vlpiani  locu 
illuftraremus:  quia  maximus  vir  non  Tatis  digne  inde 
Te  explicare  potuit. 

134.  In  parafitopigfo.)  Eafuit  Plauti  fabula  :8c, 
ni  fallor ,  Graece  a iTrapys  inferiptafuit.  Prifcianus  ci- 
tat  ex  Plauti  Lipargo  haec: 

Ni/  merer  mthi  fit  cum ,  w  dlueo  dpibus  cjwperedit  ci- 
bow.  Quae  manifefto  di<fta  iunt  in  parafitum  pigru. 
Hefiodus: 

o  r.\  0  '  r*  K  >  >  t/  .  f*  1 

teJ  di  dtoi  vifxstmyijk.  cuipig,oo7ctv  ctpy vg 
y  1  f  t\  r  ^  ’  1 

L>toYiimq>Hvi03i  yaw  poig  tKtxo  <;  o  p/uMv  • 

et  Ti  ju&h tcuALtoV  kcl/acltw  t  dipyn  itdo/ltf  &c> 


C  O  N  T  E  C  T  A  N  E'  A. 

*3G  T  rames.)  Atrameado3qubdfciIicettratifuer-’ 
fl  Icandant  vias  re<ftas.  Ab  eo  Plautus  Mofteliaria  vide- 
tur  dixifle,  A  mho  pojk s  ab  vnftmo  trams  featt.  Quod 
qui  exft  funt  intempeftiui  poftes ,  diffindi  folent ,  & 
hiare  .  Scd  mihi  diiigentius  ccfideranti  videtur  legen- 
dum  farms .  Is  eft  Vitruuio,  qui  S p/^  Grxce  vocatur* 
vt  intelligat  vermiculatos,  &  $ lam  fecare,&; 
caedere  aptum  verbum  huic  rei.  Lucillius ; 

L am  opus  omne  perit>fqiiallor,  tine#  omnia  ceedunt. 
Nam  Graece  vt  eloev.  Ariftophanes 

Lyftftrata.  Et  Theophraft.  /Vop.lib.  r  1 1  r.  kcw  <($  ltua7icc 
71$  Id  /Mhoy  3  ctKOTra  AoLTHpj,  Itaque  puto  Tdrms  notl 
rrams  legendumin  Plauto. 

136.  In  fugitiuis.)  Putant  elfe  Comoediam  Plauti: 
led  falluntur.  Eft  enirn  Turpilii,quae  alio  nomine  ln- 
feripra  erat  leucadia.  Tranftata  eft  ex  Alexide,qui  Tub- 
inde  citatur  iv  x&jkclSjol  m  ^poltAtcu^. 

157.  Agrege  fpe£ta- )  lego :  Age  age jpefkt :  Meui~ 
UcesqHavudS,  la  w[fexi:quid  e^/Eft  quadratus  Iabicus* 
138.  Vibices.)  i'Cvxa^  Graeci  vocat  sty/UaV.Hefychius* 
Inde  vibices. 

J39.  Excitatum  verberibus  corpus.)  Hinc  Plau¬ 
tus  vibices  vocat  praegnantes  plagas. 

140.  In  CiilcllariaOlnfinitispropelocis  Plautum 
in  Ciftellaria  citant  Grammatici ? cum  tamen  quae  ipft 
adducunt  teftimonia,  defiderentur  in  ea  ,  quae  hodie 
extat  eius  nominis  fabula  .  Vndequida  pro  Clitellaria 
Sifennaria,  aut  nejfcio  quid  nugarum,  fubftituendum 
purarunt.Sed  non  ita  faciundutn  erat.  Paruum  men- 
dum  eft,  quod  huiusfabula:  titulumoccupauit.  Nam 
C lixliaria  pro  Cijkllaria  legendum.  Facilis  verb  fuit 
lapfus^vt  in  Oftellariam  notiftimam  fabulam  degene- 

L.ii. 


TOSEPHI  SC  ALICE  Rf 


16  4 

raret.  Eft  autem  cadem  atque  ea  ,  quam  Graeco  titulo 
itifcripferat  Aftrabam.  dsyooiCyi  enim  clirella.  Sic  inue- 
mes  eundem  Plautum  citatum  in  Lipargo,  &  Paraiito 
pigro:  Terentium  in  Heautontimorumeno  ,  &  fei- 
pfum  excruciante,  vt  apud  Cicerone :  Caecilium  Nau- 
clero  vel  portitore-*  oboloftate,  vel  foeneratore  :  Harpa- 
zomenej  vel  rapta;  Hypobolimaeo,  vel fubdititio  :  La- 
beriuCropio  vel  Sarcularia :  Beloniftria,vel  Frugione: 
Scylace,  vel  Catularia :  Poponium  Hetaerifca,  vel  pro- 
fltbulo:  Varronem  jce/oput^cc, velCaprino  praelio.Quae 
cum ita  lint,  iam  fails  iftaconie&ura  noftra,  11  ad  reli- 
qua  pergamus. 

341.  No  quafi5vt  li£C  funt  flic  Iimaces  liuidx.) 

Melius,  fmntms  Iimaces  liwdce. 

342.  LimacesJ  A ltmace,vtapparet, quae  folia  plan- 
tarum,&  olera  corrodit.Eiufmodi  funt  meretrices,quae 
miferos  amantes  Kgcrntq>cLy>Z<n»  A  quo  ilia  apud  Menan- 
drum  meretrix  dicitur  k)%.  —  vmYja. <h 

Ai£,077  /A*}CU/  KCVJlQoLyt  TOV  i  Trt T£  QoLMOV.  Vel 

potiiis  alimado.Nam  Graeci  quoque  tv  pivouju in  eadem 
fignificatione  vfurpat.  AElianus,*,  0  ^  M tvcu/fyxOv- 

fcov  (nomen  eftparalit (ppovel ,  0 a  pivwv  ctvty cotton , 
(pccrvLuj  cujTDif  &n<ivite  Vbi  etiam  eleganter  'Ztfet  tvic 
yctlvvis. A  quo  dixit  Plautus  de  Paralito,m?plf fe  vn  pr<e- 
fepivn  fudtn.  Itaque  Iimaces  meretnces, a  limando. 
345.  Diobolarcs.)  Suntita  digerendi  verfushi: 
Now  qtuift  ut  h<cc  fivmtuis  Iimaces  limdce, 

DioboUres  f(choenia>U,mirtuuhc9 
Qmn  extritip  tnlis,cwm  crotilu crufatlig , 

C  dpilio  faffo ,  atque  ex  a  [fa  tip  (turibtts.  Quod  lecun- 
dusverfus  lit  exClttellaria,  no  Neruolaria,vtfalfopu- 
rant  quidam,vel  hoc  vnocognofcimus  :In  Fragmen- 


C  O  N  t  E  C  T  A  N  E  A, 

tisFefti  mutilatis ,  vbi  difteritur ,  qua:  fint  fcocnicol^ 
meretrices,verfushi  duo  continui  cifabantur,  Diobold- 
re^fcanicoLe,  nurdailrfy  Qmn  ex  trius  tails c .  Prifcia- 
nus  vero  citat  ex  Ciftellaria ilium, Cmv  extrittstalii&c. 
Sunt  ergo  illi  duo  ex  eade  fabula  Clitellaria.  Quartum 
vero  ex  Ciftellaria  addu&am  inueni:fed  perpera  vbi- 
que  pro  Clitellaria.  Quern  cum cseteris  coniugendum 
eife  ,  nemini  dubium  efle  debet.  Q^a:  quamuis  fatis 
erant  ad  fidem  faciendam  lententia:  noftrae  :  tamen 
maior  huic  cumulus  acceflerit ,  ft  ea  ,  qua:  citanturex 
Aftraba,  cum  illis,  qua:  ex  Ciftellaria falfd  pro  Clitella¬ 
ria  adducuntur,comungamus.  Cuiufmodi  funt  haec: 
-qpidfi  tuilenOy  uel 

V'lhvmQrtzcivm  redproces  plana  uid. 

Qu<£  nifific  biteris>ninumn  is  uegrandi grddu. 

P ol  ad  cubiturdm ytnater ,  tnagt fwm  exercita. 

Keliquum,ad  curfitram  fmn  tardiufculd.  Qua:  non 
dicam  quam  conuemunt ,  fed  quam  elegantia  funt. 
Sed  enarrandi  funt,quos  fupra  coniunxi. 

144.  Diobolares.)  Putofuifte  in  G'ra:co: 

J)c*)Coho(  /uep/tan <;><%> iv qtza* ts*  Diobolares.  Plau¬ 

tus  Poenolo: 

S entolorim  fordidulortm  foorta  dioboladd.  Ad  ver- 
bu  m  eftet, 

AvKoLpluv  oixJoTe^iSay  K$c<Tzt\2>ccAs  JiaCohoj*  Pacuuius 
apud  Placiadem, 

-rwnegoitofiiiy 

\ti  nunc  funt  meretrices  diobolares,  fatm 

Qu#  nuffinu  cnuffd  pdriupendunt  gratiam.  Dice- 
bantur  &  fixirddii  in  contemptum.  BA/7atAc,inquiunt 
Grammatici,  ct]  puWfW,  id  eft,Nugatoria:  mu- 

lieres,vt  vocat  Feftus.  Plimus  ihlitum  inert  uidemr ,  ae 

L.iii. 


I  O  S  E  V  H  I  SCALIGERT 

fine fkpore,dut  dcrimcnvd  ulla.Vndc  conuicium  foemi-. 
ms  apudMenandrum  facia ntniariti.  Plautus,  Luted, 
lliterd  merenix.  Apud  Catullum : 

N on  djjisfncts  obiittvm  lupdtur.  Lege, 

N onaffs  fkcis  :o  blitiwt,  lupdfktr.  id  eft,  oblitum, 
o  lupanar,  non  curas.  Lupanar  enim  etiam  vocauit ,  vt 
Lucillius :  -career  mx  car  cere  dignus.  EtTerentius, 
fcelus  pro  fcelefto,  Martialis,  vitium  pro  vitiofo.  Vir-* 
gilius  -Et  crirnne  dh  uno  Difce  otnnes.  Crirnine 
ab  vno,id  eft,ab  vno  reo.  Ariftophanes ,  yjukxco  *0.  vc- 
maora  ffK07rwv,id  eft,7jtf  vomhoig.  Apud  Vitruuium  Ca** 
tafti  pueri,  a  Catafta.  Itaque  lupanar  eleganter  pro  me* 
retrice.  At  alii  aliter. 

345'.  Schoeniculx.)  Scbotnioold*  y  legendum.  Extat 
&in  Flauti  Poenolo.  Sed  ibi  falfb  legit ur  coenicolce. 
i4<?.  Miraculx. )  <X>o6Vti?<x  plane  exprimiputo,& 
(uepuovetc,  Nift  intercederet  Varronis  autoritas ,  iegere, 
inuricolec,  pro  M  yricolee,  /LwporeA&ay ,  vel  juju  pored  fas-  Pof- 
fent&  Miraculx  efte  a  miraculis.  MiracuU  ,  quee  nunc 
digna  ddmiYdtionc  dicimut ,  dntiqui  vn  rebus  turpibus  uter 
bdiitur. Autor  Eeftus.Inde  Catullus  monftra  pro  eodem 
dixit,  Sed  tu  cum  cop  one  omnid  monfrd  facts. 

147.  Cum  extritis  talis.)  Inaliis  legiturexforfi/. 
Inter  laudes  mulieru  KscmrrKoKscMsc^  1 taMi'cxpvpoc.  Si- 
cut  contra  inter  vitia5Compernis,&vaIga,&;  vatia.  Lu- 
Cillius  libro  xv  1  r. 

Hum  cenfes  Ka.m7rX0n5t.Msv,  Homoxpvpov  uRdtn 
Honliritwm  effe  liter  tint ,  deque  etidm  in  put  rid  tan  ce¬ 
re  mmnusf 

Compernemydut  UdrdM  fttiffe  Awphitruonif  okoiw 
A Lcmetidm y4tqne  alias,  Helerutm  ipfdtn  denicp  nolo 
DietrePTiite  utde,dtqtie  difsyilabon  dige  quodius*  . 


CONIECTANIA.  1^7 

*TIlo  Aj  Tnj&tvdliqutMrcM  wftgnem  hahuffe, 
VerrucBm,ndcutMM pittum,  dentem  tmmlwtn  u/num* 
Qm  erant  extricis  talis  AayazW/d/  ab  Athenienfibus  di- 
cebantur .  Quanquam  nonnulli  dicunt  hcqamSjcu;  eos 
eile,  qui  J^fmvcoJ^g  habebant  TroJkf .  Vt  ii  lint ,  quos 
Falcones  aveteribus  vocatos  efleteftatur  Feftus. 

148.  Cumcrotiliscrufculis.)  Feftus  legit croooti- 
hi.  Ac  altera  le&io  melior  .  fiquidem  Crotilum  voca- 
bant  exile, &  tenue.  Yidetur  xfor/Aoc  fuifle ,  vt  y^o7i\og, 
Inde  compolitum  Succrotilus.  Titinnius, 

F ermnedjnbeUd  ifucvrotiU  uocula .  Ecce  autemin- 
conftatia  le&ionis .  In  aliis  enim  legitur  todellij  crufcit- 
fe,etiam  in  Fefto  ipfo.T odi , inquit, gewtf  duimn pantd- 
rwm.  Et  putat  ab  illis  crufcula  exilia  ,  &  tenuia,  todella 
did. Sane  non  caret  ratione  :  Nam  fimili  tranflationc 
Eubulus  Comicus  dixit  <t%saw  ,  abea  minuta  a~ 

uicula  fcilicet.Ita  enim  ait; 

H'  Qicuoo  F  aipUu’^hv 

Bhi/u^i^(pavvyouucLjicog}'m.  (KiM<h  Ko-ft^fv;  Nunc 
redeo  ad  Varronem. 

14^.  Ab  fehoeno  nugario  vnguento.)  Nuga- 
riopotuit  dicere ,  quod  toti  muliebres ,  quap 

vulgo  Iocalia  vocamus ,  veteribus  dicebantur  Nugx 
muliebres.  Plautus  Aulularia: 

\bi  rwginendisres  fohifa  eft  omnibus*  Pollux  lib.v. 
yeft  ct/ViOtc  di  Zivcu;  kooiuou;  ovo/udifyciv  ol  x$o/LueJ)<fbc'mcLMi> 
Av)por,o^oj^oK,c76tAM0/>oF.Etiam  Mpoi,  inquit  Hefychius, 
msycujcLjKeiois Et  in  v  i.Epi~ 
grammatum; 

—  £  \npav  01  jgi/troi  vAxct^i,  Petrus  V i£torius  repo- 
fuit  nugtmio  ex  veteris  fcripturac  autoritate.Id  eric  fu- 
Ka7&<pf>wii7&,vt  nugatorias  mulieres  vocat  I  ePus 

E.iiii. 


,l£8  IOSEPHI  SCAIIGERI 

fJXi4  &UTL'hCi$ ^i,>(^'T€i<ppQVYITOl^t 

150.  IbidemScrantix.)  Lege  I de  KeruoUrU-.ScrZ* 
thee:  Veteres  excufi  habeba modern  meruoldvid  .  Exeo 
igitur  reffituenda  vera  ledio  :  Hoc  ita  effe  teftatur  & 
Pius  Annotationum  fuarum  cap  ccm  i.Similiaco 
uicia  in  meretrices ,  vt  in  fuperioribus ,  quod  fecit  vc 
fuperiores  verfus  ex  Neruohria  efTeputarint  propter 
affinitatem  fententiae  .  Itaquehinc  eraferunt  nomen 
Neruolaria^qubdputarentidponendumeflV,  vbi  ci- 

tatur  Cjftellaria. 

151-  ScranCiix.)  Innonnullis  Scraftitc .  Scracerevi- 
detur  olim  di£tum  7 v  .  Quod  verbum  &ho- 

diequoque  vulgdin  Gallia  vfurpamus .  In  NonioSc 
Eello  manifefto'  legitur  Scrdpr<c.Titinius  Priiia: 
Kettiw  mecajbr  Viculetie  Vcftum<e 
Lettum  bodie  J}rdtiMuudi>rcrdprte  imlieris.  Quart 
ferdpfee, pro  meretridbus3quaii  defpiciendse. 

152.  Scrupedx.)  Qna:  a?gre  incedunt :  ab  eo,quod 
quiper  ferupos  &  lapillos  incedunt ,  difficile  ingre- 
diuntur.Qux  ita  argre  confifterent,  veteres  etiam  Pe- 
treias  vocabat.  Egoputo  melius  effie,vt  di  cam  us  Plau- 
tum  j  cum  h^c  ex  Grxco  transferret ,  Grarca  quaedam 
vocabula  refer ua ife  .  Itaquejcr#ped<#,  quail  crupeddS 
didas,vt  tntauus  flritauus  &c.  xfoi/^A  enim  ,  qu*  & 
tepownfay  Gra^ce  dicuntur  fcuIponese.A  quo  homines 
duris  pedibus&ligneis  vocabantur*/)oJW'<5/&  Kfotm- 
^C7/ ;  quia  X pouTrtJx, inquit  Hefychius,£rru'A'A/a,  kW  V^to- 

^.UCL'Et  0)V  TO £  ihCLj  CLg  XUTvS Ctf.Deillde  7ZH£  XpV- 

vnJbig interpretans,  h\<l  ocSynquit ,  ehihctw 

rrvjbif  i.  'yOVTtiC  • 

isb  Ab  cxcreando  feraneix:  fic adfignificat.) 

Lego,  A bexcredndo:  feranaa  ficcam fign  ficat.  Ariditate 


CONlECTANBAi  1 6} 

incorporibus  mulierumnotatetiam  Plautus  in  C'ur- 
culione, 

T ibiqm  fcrcanti  ifuzaSyfenufomticc  adftrt  potionem, 
Ec  in  Priapeiis, 

f  icvo  caret, ut  putrifiue  pnrnx* 

N emo  usderit  hac  ut  excreantem, 

Quam  profangmnepulucrcMfcobemciue 
\nuenis  media  pntont  habere.  Hie  ergo  Gccx  mulie- 
res,  qux  tulTiendo  &  excreando  exhaufta  funt .  Vndc 
ilkinMilire  Plauti  vultfcortum  iiccum  fuccidum: 
ficcum  nontamen  fuccocarens  , &exhauftum  .  Ideo 
fuccidutr^vt  Terentius  jfucci  plenum  .  ItaqueEccam, 
mintmefputatricem  .  Vndeapud  Iuuenale  repudia¬ 
te  mulieri  inter  alias  caulTas  repudii  hec  prsecipua 
velut  fontica  afTignatur^quod  nimium  emungereturt 
\am grants  es  nobis ,  mmu>mc[ue  emungcris-  Quas 
caulTas  repudiata  quedam  apud  Afranium  afc  reii- 
cit^cum  ait: 

\iglans,ac  filers , ft  cut  ,fand,fibr  id, 

\irofa  nonftwr.&yfi  fwm ,non  deftunt  mihi 
Qjsi  ultro  deni:  <et<is  Integra  eft,  form# ftatis .  Sunt 
enim  ex  Repudiata  Afranii.  EtR  fcio  in  Afranii  verbis 
ficcam  elTepolTe  pro  Tobria  di&um,  vtapud  Plautum 
in  Afinaria,&  Ciceronem  in  Academicis  ficci  homines 
pro  fobriis:ficut  cotra  madidus,&  madulia ,  pro  ebrio. 
Ita  etiam  %npov  Grece.  Pindarus  apud  Plutarchum  th- 
CA  cbpYdoycLytas,  yvuvcy  71  iTrum  cwyaic,^^,  oztpcoTTt'm. 
EtAtheneus  lib.  r  i.  %n&iy  <S^»Vvocat  abftemiam.cK. 

eu>  axtof/./uafayivom&T  cwwcfttficL  mitiptafa, 
ij4- Stritabillac.)  In  nonnullis ftrittipeli#.  Eeerut, 
quae  ftringunc  cutem,&  rugas  in  facie  exrendunt.Ita- 
queadid  fiebat  7imr®^por,vt  vocat  Diofcorides :  quod 


*7®  IGSEPHI  SCALIGERI 

I-atine  tentipellium.Titinnius: 

- tentipellitwt 

Inducifirug <c  w  ore  extendmtur  tucc.  Inaliislegi- 
tur  Stricliuell<€,vt  apud  Nonium.  Erunt  qua: pfilothro, 
pumice,6c  voltellis  crebro  vtuntur  ad  cilia  caftiganda, 
6ccoeteros  pilos  euelledos  .  Vcl  quae  calamiftrorum  ni- 
mio  vfu  pellem  adurunt.  Propterea  dicebantur  Inco- 
mulicres.A  qua  ratione,qui  vibrabantcapillos,ho 
mines  molles  ,6c  effocminatos  vocat  Strabo  n&TwejLwLq 
lib.x  r  r  i  r.Tertuliianus  verdin  lib.de  Pailio, vflriatlof. 
Aurelius  fcribit  aufcaripedam.)  Tranfpo- 

fitio  fada  eft,  pro  fcauripedam,  Scauri  erant  homines 
prauis  fulti  male  talis,vt  verbis  Horatii  vtar.Ergo  Scau 
ripedas  eaedem  erunt, quae  fupra,extritis  talis,  id  eft  no 
X<z.?t\i<npvpot ,neque  i^oi. 

i$6.  A VCrmicillo pilofoj  Iuuentii  fententia  po- 
ftulat }  vt  legatur  A faripeda,  doKaeJ-Jzsen im  funtilli 
vermes, quos inteliigit.Sed,quod  cu  bona  Varroniano 
rum  omniu  venia  aixerim,lubrici  nufquam  in  fron- 
dibus  inueniuntur,  fed/^Ao/potiiis:  dei&eiJti-G  perpe- 
ram  Gaza  Tipulhs  vertit.Siquidem  TipullaCjnon  funt 
vermes ,  fed  potius  aliud  infedi  genus ,  quod  lemper 
inriuis  6c  fontibus  vifttur  fumma  celeritate  fuperncie 
aquae  percurrens.  Quas  vulgus  Aquitanum ,  6c  accolae 
Garumnae  Capras  vocant.Itaque  dida  funt<zyy  to  7/- 
77 'yict  enim  meMvbi  eae  verfarijfoient.Varro-tetf# 
T ipulldlymfeSn  frigtdos  tranftt  Ucm.  Ita  enim  le- 
gendum  in  Nonio. 

35-7.  Ex  eo  ab  Attio  pofitum.)  Totus  hie  locus 
perturbatus  eft.  Ita,meo  iudicioftegendus  eft:£x  eo  ab 
Attio  pofttim  pro  enriofa  :  itxque  eft  in  M enalippo :  Rdi~ 
fidt  ab  te  religoneftrupe*  rniponM. Scrupca,*} 


C  O  N  I  E  C  T  A  N  !  A,  17* 

Ill  Menalippa.)  Legendum  omnino,  in  Me- 
lamppo.  Nam  ex  Melanippo  Attii  fsepeproducit  tefti- 
monia  Nonius.  Ennius  vero  fcripiit  Melanippa^quam 
vertit  ex  Sophocle. 

Js9m  Reiicis  abs  te  religionem  .)  Mel ius, KeiiaM, 
Reiicit  a  fe  religionem  ,  quiomeft  ad  alium  tranffert* 
SiCut  contra obiicere religionem ,  i7n^\cLaa\ :  nimiriim 
ex  obferuatione  ominis  J)jaiJdf/u£V/cLii  incutere.Plautns 
Mercatore :  Religions#)  iliic  obieat ;  recipiam  me  hue.  Sic 
Horatius  religionem  obiicit  Galatea  profe&urae  ,  ab 
omine  fcilicet  ab  exemplo  Europce.  Suetonius  dixit 
afFerre  religionem.  Fuere,  inquit ,  cjm  profidfvnti  O- 
thoni  nwroA ,rdigi o mnxpte  nondum  oonditomm  analiorii 
dff err  erne. 


160.  Scritare.)  Inveteribus  excufis  Strifare.  Erit  a 
terendo  tri  tare,  &  ftri  tare,  vtftritau  us,  id  eft  AareiGiY, 
&  @eLju£cou£<iv.  A  quo  nonnulli  Hifpani  dicunt  hodie 
Bdmhdnsd-r.  Latini  veteres  di'cebant  talipedare.  Et  At- 
tas,qui  ita  sgre  incederent.Vel  potius  Strufkire. Id  erit 
deriuatumaStruo.  vt  in  x  1  i.Tabulis  P edew ftruere, 
eft  vixpedem  pedi  prarferre,  ait  Verrius:  hoc  eft  vix 
yvv yuuog d/A€i&<iv,dicerQt  poeta  quidam. 

161.  Axitiofas.)  a xiops. 

i6i'  InSitcIitergo.)  Tu  meopericulo  rep  one  , 
Scythe  liturgp  .  H^c  fabula  tranilata  eft  ex  Antiphanc, 
quern  citat  Athenams  wcuSv.  a {nZpyi  verd,  £  J^msouh 
pmiptiat  vocabantur  Scythae.7s|o7ZLf,  inquiunt  Gram- 
ma tici)0i  vTnipmuytpuxcLu;  w  «,Wf,7cV  ^piO/uov  u- 

7,101. Gi  7 ivtsnz&'npov  fjp  touuv  #  ciyp&Ly  jlUow  <ncw omnium* 
(JLoi.vrtpov  0  /MnStum*  bjfaov  Tiriyiv.  dtuttoutm  $  £75/  Ka* 
oKvijttjy  Kj  amumvioi  <xrv  canvotn  tivqs  t  'm\cu  ^XiTxvo^^y 

ix  crime*  Apparet  apud  Grxcos^Scythas 


17*  10SEPH  I  JCALIGERI 

eundemordinem  tenuiffe  ,  quern  apud  nosGermani 
in  ftipandis  Regum  &  Principum  corporibus.^npyg 
quoqj  cKvdrg  incroducitur  ab  AriftophanecvcV^w^ct- 
Cvaaj?.  Quare  vera  eft  conie<ftura  noftra.  Etfalfuseft 
memorise  Feftusqui  ex  Scythe  liturgo  (  fed  Sc  ibi  quo- 
que  deprauata  eft  Ie<ftio  )  citat  ea  ,  quae  extant  in  Milite 
Plauti .  Sane  Scythae  Ajnpyi  nihil  ahud  erant ,  quam 
Stipatores}&  qui  vocabantur  olim  Latrones. 

165.  Mulieres  vxorculauit ,  ego  noui  feioa- 
Xiofam.Sic)  Vxorcularepoterat  dnftum  videri ,  fi- 
cut  mulierare  .  Varro  yvajt  ncanvv,  E?  Rex  ,  £7  mi  jell  us 
ille  pauper  amat.Uic  ephebatu  mulieratut .  Hie  apud  mce- 
chada  adolefoentem  cubiatlwn  pudoris  pollmt.  Tamen 
video hanc  efleveram  le&ionem. 

Mrtlier  es ,uxor .Cuidjiurtego  noiufaoidxiofaes.  Hoc 
cnim  conuitioirati  dimittebant  afe  mulieres ,  ficut& 
hodie  quoque  folemus  facere  in  communi  fermone. 
Terenrius: 

oh pergn  rmlier effe?  Plautus  Cafina: 

1  nftpiem  femper  tu  hutc  uerbo  Mtato  abs  mo  uiro. 
c  l.  Cut  uerbo? m  v.  i  ford's:  mulieres-  In  Poenolo: 
Tad  tills  tibi  re  ft  ft  am ,  quam  quod  diSbum  eft  males 
tnulieri.  Rixanti  enim  &  garrienti  dicunt,  M ulier  es, 
Itaque  garrientem  mulierem  malam  vocatrquia  vide- 
tur  fuifteprouerbium,  M ulier, aim  facet,  bona  eft .  Idem 
in  Rudente: 

Eo  tacent,qwa  tacit*  bond  eft  rmlier  femper ,  quam  lo - 
quens.  Ex  1II0: 

•*  V!  t  t  f  I 

—  KjOotUOV  H  Oiyv  (ptpei, 

164.  CarbilillS.)  Scribendum  A«r.Opr7i«*.NamC, 
hie  adhseftt  ex  fine  pracccdentis  Sic . 

165.  Axiofx  )  Feftus  legit  Axies  mulieres. 


CONIECTANEA.  I7| 

i$6.  In  Geftione.)  Poterat  legi  m  Refhone.h  eft  Mi¬ 
na  us  Laberii .  Sed  Varro  xqualem  fuum  non  citaflerB 
vt  puto.  Poterat&  A f  hr  i  one.  Ea  eft  fabula  Caecilii.Ma- 
gis  placeret  Q3<c/?/ow.Eam  fcripftt  Nouius  Attellana- 
rumrcriptor .  Sedhodie  defideratur  iilud  teftimomu 
in  vulgatis  Nonii  codicibuslibro  De  contrariis  gene- 
ribusnominum  .  Id  autem  adducit ,  vtprobety^er, 
olim  pro  fautere  di&um  fuifle.  Quare  ita  reponesex 
fcripto  codice.  Sttames pro  fuauier e.  Pomponim  M nnda: 

E go  ilia  m  non  amplecktr  i  ego  non  fa  mam  /  Horn  ns 
Qj^ecfhoMt 

Mammas  tenea^.pcdes  extollaSiOongenues, fattier.  Ego 
quoquc  id  enarrabo  :  Qonainuet  dixit,genua  iungas. 
Quod  obfcoenum  eft.  Item  ilia  obfcoena,Peder  tvllere^Sc 
mammas  tenere  .  Sedpofterius  minus  animaduerfum. 
Plautus  Pfeudolo  '-uhitmmnut  tnaniatla 

Qpprirmtur  aha  :  ant,  ft  lubnit, corpora 

Conduplicctnt  —  de  alibi: 

Vapillarum  horridulanm  comprejfunatlce.  Arifto- 
phanes  Pace, 

77  fyjujoov  Til  Jioov  Eurip.  Cyclope: 

tj  » 5/q'  /-w  t  >  a  '  >  y  1 

jy  ogi  rd  71  Tvupvov  t'cu't&bYcLiy 

f/OffoS  Tt  Sp ccyjuoe;,^  '7rcLf>iffKtua.fflityjv 

■fwGztj  ffioiv  xi/Utovoq—  At  ineptus  poeta  omni 
abfefra  verecundia  &  maieftateheroici  carminis,illam 
focditate  etiam  ipfis  verbis exprelfit}lib,rrii.  Argonaut. 

A'Kpo^ctAt^  diva,  Xj  vinrmey.ixctKoL  fjjt[A0Lq7ru<; 

y.ridict  7rcLp%vixM<;  puiat/bc—  Hxc  lane  explican- 
da  fuerant,  quia  ha&enus  in  fit u  latuerat.  Non  tamen 
propterea  legerim  in  Qjttffiione:  fed  inGdjirioneyVel,  ft 
mau iSjGdftrone.  In  veteribus  enim  diferte  cxcufum 
eft  Geflrione .  Ea  fabula  verfa  eft  ex  Antiphane>qui  cita- 


174  IOSEPHI  jcAugeri 

tar  cv  yotspavi  ab  Athemeo  lib.  x. 

367.  Ceraftribolavtdclumboobfoxnabis.) 

C aro  ftrebola,  Mtellind  eft  icoerktbis.  Ita  enini  legenduin 
mihi  videtur.  Carnis  ftrebulse  meminir  Eedus :  item 
&  Arnobius:  N onne)  inquit,  placet  cnrnem  ftrebulam  no - 
numre ,  qua  taurorum  e  coxendicibus  demttur  ?  V idetur 
Y.& jam  di&a  a  Graecis.  viy> ecu  dyyjuha  oswSvg.  A  qua  curua- 
tura&verfura  di&a  Strebula.  sptChog  enim  Curuus  8c 
prauus.  VndeStribligo  deprauataoratio,o  avKow.^U^ 
Videtur  elTe  ,  &  quodlcribit  Hefychius r  x.ov'flcLpQv ,  in¬ 
quit, OTnc&JjaV'ni  fcfjoqv)  <jbp%\z£p  ^p^poi. 

368.  Grallatores.)  Nonius:  Grallatores  funtCalo- 
bathrarij  (melius  f&xoGctTcu)  Graliaenitn  funtfuftes  ,qu4 
innit utitur.  Varro,  M utuwm  tiiulifcabnntj^kA^ex^oSi 
Grallatores  qw  gradimituYypertica  funtlignea.  Abhom- 
nis  quoque  ui  ifta  agtnntur.  Sic  ilii  arum  noftri  fmt . 
C ollatcrura,ac  pedes  noftri  etiam  tuvwdyfed  ab  ammo  mc- 
uentHr.yvTmviCjVtputo,  aGrarcis  vocabantur.  Pollux, 

0)  Q  yj 7TtisY £ Q  fyjhlVtdV  H&XOOV  i7nfici)V0y7ig ,  Ccp^CCUJTV 
vdjpcLv-ndi  dpanyopSpou 

,69.  In  libro ,  quiferibitur  Nomina  Barba- 
rica.)  in  libro,  qiu  mferibitur  vo/u4(Aa£cLp£<x.etKct''  Sic  ci_ 
tatur  cv  ruppluuimg  vopujuois  ab  Athenaeo  .  Sed  quare  in 
Barbaricisinftitutisj&legibus  PrarEcarum  meminerat 
Ariftoceles  ?  Quia  Phryges  propriedicuntur  Barbari: 
eorum autem inuentum  Prarficar,&  Narnia.  Papinius 
in  Epicediopatris, 

Vf  p bdriof  alia fifkt  pietate  dolores , 

M yzdoniofque  colunt ,  £7  non  fua  funera  plorant. 
VndeNsenia  Phrygiurn  vocabulum  ,  Latine  LeiTus. 
Pollux,  7Z>  di  VnviciTdVyisI  fttyj  <t>pU}M ,■  1 7r7rtoVCL%  Si  CLOTH 

VjvSvi.Yn de  v»yueify<8aj,  w  3/wV.  Eacanebatur  ad  tjh 


CONIICTAN!  A. 


bias,  qua:  SpwvntmeujM)  dicebatur.  Id  quoque  Phrygia 
inuetum  ,  vt  etiam  Catullus  vocarit  barbaram  tibiam. 
Varro  de  vita  po.  Ro. lib.  1 1  r  i,lbi  d  muliere,qU(e opiums 
uoceeffet ,  Pergimed,liuddri:  deiride  Henidtn  cantari  fo- 
litnm  <td  tibids  <o 'fries  eoru ,  qui  ludis  T voids  curfitoffent . 
Hacc  mulier  olim  vocitatafuit  Prxfica  vfquead  1 1  Poe 
nicum  beilum.  In  quibus  verbis ,  qua:  &  corrupta  an- 
tea,  a  nobis  emendata  funt,  &  lacera ,  conglutinata, 
aperteindicac  Varro  hune  morem  prseficarum  manaf- 
fe  ex  Phrygia  in  Italiam  per  comites  JEnex.  Statiiu 
Thebaidos  lib.  v  i.  in  exequiis  Archemori  pueri. 

Cum  fignwm  luflus  cornu  gr  due  mugze  adunco 
libid^ati  tzneros  fuettwt  produevre  imms 
Leg;  Phrygian  mcejht.  Pelopem  monflrdffe  ferebdni 
Lxequidlefacrum  9earmenque  nunoribus  umbris 
Vtile,quo  geminis  N tobe  confuniptn phdretris 
Squallidd  biffends  Sipyllen  deduxerdt  ur.nds.  Vbt 
8c  de  tibia:  forma  indicat  urj&  primiim  Neniam  canta- 
ri  folitam  in  funere infantium.  A  quo,vt  puto.quod- 
dam  genus  legis  puerilis  di&u  eft  Nmicms,  Hefychius, 
VYivicC7t?t7^ijd)xQ/.ooS)ii  voma$*  Horatius, 


R ofdd  die, fades,  melior  lex,<tn  puerorum 
N enid ,  qiuz  regnwm  retie  focientibus  offert  $  Inde 
Neniae  dici  coepta:  pro  friuolis,&  nugis  .  Nuga:  etiae- 
rant  proprie  qua:  canebantur  in  morcuorum  laudem. 
Plau.  Aiinaria: 

H aec  funt  non  N »g<z  :  non  enim  mortiidlid .  Etiam 
origo  id  declarat.  Nam  Nuga:  Hebraicum  8c  Syriacum 
vocabulum  .  Id  fonat  mocrore  ,  ficut  Ncniaplan&um 
cadem  lingua.  Neque  enim  Phrygium  eft,quodputat 
Grammatici.  In  Plauto  Nuga:  &mortualia  vocantuc 
carmina  prsficarum.  Geilius :  \qs  Philo fo phi  mraefhs. 


17  6  IOSEPHI  SCALIGERI 

ut  M.C ttv  ait}  nwrtudlid  Gloffdrid :  mm  qui  collegiftit  & 
lettitiftis  res  tetrd4)&imneS)&friuolai)  tnnquam  mulie - 
riwi  uoivs praficarivm.  Ergo  Nenia?  Phrygum  inuentu, 
vt  volunc  Gramatici.  A  quibus  Cares  quoque  id  didice- 
runt.  7\iytizu  eA, inquit  Pollux,  ^  qpvyas  fapeiv  cwxov  0 fv\- 

MTIMV )(x)  )mygYI(&H  Kctepcc  7TCLp  ix.jVUV  hOL^OVTH^.  dpfiyCO- 

(ftgy)  75  etoMuaKcLpiKOV.  Illud  vero jui\og  Kctfiuv ,  quod 
canebant  ad  tibiam  ,  conftabat  ex  Trochaeo  &  lambo. 
Itaque  quae  apudeam  genrem  id  canebant  mulieres, 
vocabantur  K&p/m^anatione.  Helych.  Kotp/mf,  Spivadbi 
juvoiyciL!)  a]  7ti$  ViKpcts  tzS -9 fnvco  •m.^t7nju7rtvartj  <72^9  s  &<pcc£ 
KvJ)i’7rcLpi?\c£ju£c£V0V'TD  cficq  clttd  Kaplou;  yuvcLju;.  C^uo 

titulo  Menander  &  Caecilius  Comcedia  infcripfcrunt. 
17.  Decern  coclites.)  - deccm  coclites ,  ques  montibu 
ftmmis 

P 'Jpeis fedeYe —  Clues ,  pro qui>  c*  ita  lego. 

Coclites, quos  hie  vocat  Ennius, funt  Arimafpi,  prseci- 
pue  cum  de  Ripeis  montibus  agat :  in  quibus  eos  co- 
Rituunt  Herodotus, &  alii  veteres  fcriptores.Id  nos  ad- 
monuit  vir  incomparabilis,  quem  non  nifihonorifice 
appellare  debemus,  Adrianus  Turnebus. 

171.  Ab  ocuio  codes.)  Non  dubium  eft,  quin  a 

Sic  duplices  Gr^corumliteras  definentes  La- 
tinimutatin  S.Hjux.huidf,  Cocles.  olice  Fotxco- 

TO?,VaIopcs:quac  deinde  volpes ,  no  volipes,vt  Varro. 

172.  Apud  Caffilim.)  Eodemerrore,quofupra: 
Nam  legendum  dpud  Attitwi. 

275.  (^uumnoxvidetur.)  In  veteribus  excufis 
Q^uidnox. Ergo  ita  &  corrigendum  &  diflinguedum, 
Quid  noth'  mdetur  ?  In  alii [o no 
Cceliclupeo  tern 0  fu per dt 
Stellas,  cv gem  [Mime  eh  dm 

Atque 


CONIECTANEA,  1 77 

Atqtte  etiam  noftis  itiner.  Coronis  Anapxftica  ex 
Ipliigenia  Ennii, quae  eft  ex  Euripidis  Grxca.  Ita  enim 
Euripides, 

77 q  7tdt  cep  ctrup  oj\  7n>pQ/uu<l  5 

s  f  1  r*  f  f*  / 

yip'  <r«e/o?  *yiu$  th$  irtoLTrvpx 

Ttfiiccfb?  cuiosav  In  puampy,;.  In  quibus  vides  quid 
ftbi  permiferit  Latinus  Poeta  ,  qui  non  interpres ,  fed 
lie  imitator  quidem  eife  voluit.  Varronem  fugit  ratio, 
qui  initio  quart!  libri  ait  ha*c  prolata  abAgamemno- 
ne-.ciimftnt  ex  perfona  fenis  cum  Agamenone  verba 
facientis.Suntitem  &alia,  qux  oftedunt  Iphigeniam 
Ennii  verfam  fuifte  ex  Euripide,  vt  ilia  apud  Feftum, 
P  roxde-.grd&ivm  proferre  pedivm 
Hierre:  cejfas!  Euripides: 

CtM  (piOJQ)V  OVV  7n>tfbcyyti£$L 

/bcvtSiv  vTreiKav.  Quos  vero  Trocbaicos  adducit 
Gellius  ex  eadem  Iphigenia  Ennii, non  funt  ex  Grseco, 
fed  eftsV^Jo^ovabEnnio  infertum  fabulx  .Ita  enim 
mos  eft  veterutn  Tragicorum,&  Comicorum,  pleraq; 
defuo  adderepraeterfabulae  argumentum. 

174.  V t  Homcrus,vocanta<ua|cw'.)  A'p^v^  vv 

OLUCL^CLU  ’£hvt\vi(rtv  K&hlVOl, 

175*  Triones.)  Naeuius.  -T rionum  hie  moderator 
rufhem.  Puto  Striones  prius  diftos  aftria  ,  quam  pro- 
fcindendo  fulcos,  faciunt.  Sic&ipfe  Varro  in  ftriam 
iubet  fulcos  imprimi .  Sic  Pliniusvetat  inarandofx- 
pius  ftriare,id  eft,fxpius  iterare  ftria.Ab  eo  ergo  Strio¬ 
nes:  Vt  in  Tritauus  &  fimilibus  S,quae  erat  aduentitia, 
periit, lie  in  Strione  qux  natiua  erat. 

176.  Valcntes glcbarii.)  Ita  vocabant  eos  ruftici. 
Grxci  KgLfMvv^iiyouv  6d7ft6lpou;  fiocisyiyvpQi$t  Hsej  Asians  t 
Hefychius. 

Aid* 


*7 8  iosephi  scAMGtrtF 

177.  Indebene  appotus.) 

Iflde  bene  dppotm  prinudo  crepufado 
Domm  ire  Ccepi  tramite  dexterd  wid. 

17S.  Tamcrepufciilo,&'C.)  ForrafTejT^mpw^ 
culo  fere, ut  dmens,Utt/padd$  acwndit. 

179.  Ill  Condalio.)  Eafuit  tranflata  exMenadro. 

Is  enim  laudatur  ab  Athenaco  cv  0. 

180.  Rcciprocatendens.)  Erit  trimeter  Iabicus 

cu  principio  Sed  melius  puto  ita  cocinnari. 

Tender  nemo  teld  reciproca 

Cocifoeqttino.  Simile  apudSophocle  in  Trachiniis, 

—  0  <fi  fiax.yt  on;  dm 
v\S<t  'm-kiVTiVct  Q\j  £04 

£  Aor yjtc,  j  fomzXov  te  77J 'ccoscoy,  Reciproca ,  tss 
imAvmcL*  Non  tamen  affirmem  effe  ex  illis  Sopboclis 
verfa.  Quanquam  Trachinise  verfa:  funt  abAttio.  Ex 
quibus  Cicero  ii.TufculanaHerculis  iam  propemodu 
dcpolhi  exclamationes  illas  ad  verbum  ex  Sophocle 
verfas  adducit.Neque  tamen  nomen  Attii  pofuit,vt  in 
alteris  verflbus,quo>  moxafcribit,non  laudat  autorem 
Attium  in  Prometheo,quiillos  verfus  fcripfitrfed  A.f- 
chylum,  ex  quo  illi  tranllati  funt :  cum  tamen  eife  ex 
Prometheo  Attii  aliquot  Nonii  &  Prifciani  indiciis 
cognofcamus :  qui  ilia  ,  qua:  extant  apud  Ciceronem, 
nominatim  ex  Prometheo  Attii  citant.  Vtrafque  ergo 
verfiones  vnius  Attii  eife  hinc  manifefto  apparet.Et  fH 
lus  ipfe  multbplenior,quam  Ciceronis  in  transferen- 
dis  poematis  Gra:cis,  &  aliud  feculu  redolet,  &  meher- 
culelongefelicius  ingenium  poeticum.Quod  iccirco 
admonuCnefallanturomnescumeruditoviro^qui  in 
Sopnoclem  c6mentariaedidit,putatqueeos  verfus  Ci¬ 
ceronis  eife :  Nam  profe&o  fallitur.  Sed  rnagis  accu- 


C0N1ECTANEA.  f  7  <> 

fandi  illi,qtii  cum  mordicus  renean  t3atque  adeo  perti- 
Uaciter  fibi  perfuaferint  ilios  effe  a  Cicerone  conuef- 
fos,  in  alium  errorem  incidunt :  qui  tam  magnifies 
verfus  improbare  au deant, tanquam  a  Cicerone  poetH 
ces  ignaro,vt  lpfi  volut,  cofcriptos.  Qui  cum  hoc  pro¬ 
fit  entur,proculdubio  declarant, quanti  futuri  eftent  in 
hoc  genere  fcribendi,  qui,  quales  Tint  in  cxiftimando, 
facile  apparct. 

181.  Nemo  ccjuino.)  Tam 

tyi  Qo&cju;.  Hefych.  i^7nm  vi 
tur-rtiav  i%u/y  0)  Si  ^toutyfoL  v£h pcov  'nsmx.US  Kd,* 

**<nv.  Etiani  Virgilius  dixit  nermm  eqwniiM . 

181.  Quafi  cancer  folet.)  Ex  Pfeudolo-  Idem  eft* 
quod  alibi  idem ,  imirari  Nepam.  Intelligit  *cq)'uW 
hS^oUcLTCLV. 

183.  Qigod  ou/Sei  juS^roLt.)  Crebri  funt  in  hac  licen- 
tia,ac  minis  in uenufti  Gra?ci  Poeta?:fed  maxime  Euri¬ 
pides  :  vt  de  Poly  nice,  quod  fit  v4>ctcov  i7mvu/uc?:  de  Pen- 
theo,yCcw  tvstiw  Sdxoi;.  iEfchylus  de  Prometheo, 

quod  earn  oporteat '©i^^.&acex  maiiseuolui:  de  Ar- 
tapherne  nimis  putide,  quod  < ppivca. ;  ^pStau;.  Narrt 

quisfanus  Perfico  nomini  etymo  Grxcum  attribuat? 
Sic  Euripides  de  Thyefie  —  eVwry, ua  S etTwoLQuizx,  vt  ci- 
lant  Grammatici.  3c  de  Apolline, 

V  rV  tf  >  o  1  ,  » 

co  pgvozyiyjig  n\/  cogy  ct,7n*>h<i<m.<; < 

o3iv  a  Attdm. cov  ijuq&vco;  xa Cpoidg.  Citat  Macro'- 
bius.  Sophoclesetiaaliquado,  vt  de  Aiace.  Sed  parcius, 
vt  decet  ianum  ,  &fobrium  poetam,  3c  qui  faneprin- 
cipem  locu  in  theatro  Grtecoobtinet.  In  Graecis  hocto 
krandum  erat-  Atquis  ferat  in  Ennio?item  in  Plauto„ 
Quid refcrt rtttbi  cbryfato effe  nomen ,  nifi fiu ‘Hspro- 
lo i  Tokrabile  quod  dixit  Aulonius  de  Protefilao* 

Mii. 


en  Homerus  dm  vSlpn- 

7tS  TD  Sid  7D  cJ% 


jSo  iosepht  scaligeri 

\ittinut  (pdodTroiaeprimd  futurtts  erdt .  At  no  ferendu  cp 
Protefilaum  videturfentire  di&u}<p  dDfyiTcs  ixd.ozL'n  7 vv 
Sfrov.  Cum  {it<7Sxy^Tt?  Aao  cf:  Sc  ^yynai\a.oi  fimilis  com- 
pofitio  cum  Pleonafmo  ,  vt  iMaoiTrwftos ,  d\m<njuccp>y)s. 
184.  Inuerfum.)  Melius  ali i,w  uerfu. jui%p/u#vAjoTi. 
j8s.  Iamq;  Auroram  rutilarcprocul  cerno.) 

Simile  in  Ipliigenia  in  Aulide, 

’/ft  .  A 6bncfJV<l  73  <A  (pees  Hchl 

a ccju7ivis  vice;-  Quod  hie  x6bycqv<lv ,  non  idem  eft 
Rutilare,  fed  tamen  pro  eadem  re  vfurpatum.  Aibica- 
re  dixit  Mattius  in  Mimiambis, 

I  dm  iam  dlbicnjjit  Phoebus  gr  recvntdtur. 

Commune  lumen  om m but , uoluptdflj u e . 

1S6.  Rutilx.)  Ruffus  &Rutilus  idem  erat:  autcer- 
te  parum  intererat .  Cato  Origmum  lib.  v  r  r.  M ulte- 
resopertds  duro}purpurdque :  drfinetmyrete ,  diddema,a>~ 
ronas  duredt)  ruffed  fade,  gtlbedi  lincdS ,  peUesyediwatU. 
ita enim  ille locus  legendus  eft.  Quas  V arro  vocat  Ra¬ 
ti/^, Cato  rujfdS  dixit.  Alibi  tamen  rutilas  vocat,  M ulie* 
resrwftrtf}inc\\iit,  ciners  cupilltm  mgtabdnr,  ut  rutilus 
effetcrinis.  Serenus, 

Ad rutiLm ffeaem  mgmflduefccre  crines 
\ngeto  cinens  prxdixit  Tullius  dutor. Apud  Marone, 
\mmundivm  effoetos cintrem  idflztre  per  dgros.  Ibi 
Seruius,D/aV, inquit,  dddifcretiowm  illius ,  quoutwitur 
puellce .  id  genus  cinerisfiebat  ex  foecibus  viniin  cine- 
rem  redaftis  .  fdque  vocabant  Faeculam.  Ea  dicitur 
Diofcoridi  KJtxtw/dfyu  •  Motpsig  ovu^l;  citCcLtoi  0^ 
pyiTivyj^reJ}^;  /Mm  yym  ixcLjv  vvxfa  0  aw  avry^e/-- 

tdum*  Conciliabatur  ille  color  8c  Qu^vtputo, 

idem  faciebat,  quod  Ruflum, feu  Rufcum  genus  vir- 
gulti.Ab  eo  dixit  Ruftea  facie  Cato.Vocabatur  Sc  cvjud »- 


C  O  K  I  E  C  T  A  N  E  A.  181 

x/>Vid  genus  virgulti  ,  &  3a' fa  nonnulliTO  c\ cuSumv  in- 
terpretantur.  Cratinus  Hipponicum  quendam  voca- 
uit  (TJOJ^^o^quod  7rvppog  e£Tet,id  eft  rutilus.  Apparet  Ru- 
tilum  7wpplv  w^RulTeum  fcwftoy.  Apud  Catullum  ex 
Apuleio  legi  debet:  Dentew  dtqt4e  rufjaw  defiiwregingi- 
tuim  :  Ruftam  ginginam,id  eft,dentes  dicit  habere  E- 
gnatium  :  quiaeum  colorem contraxerat  exlotii  de- 
fricatione.  Lotii  vero  color  ruflus  eft,  maxi  me  \sp\s  tte- 
vt  vocat  Strabo. Iraq;  quoplus  ruftam  gin- 
giuam  haberet,eo  plus  vrinx  ebibifte  videretur. 

187.  Nequidfcorteumadfit,  nequidmorti* 

Cinum.)  Ouidius, 

Scarcer  non  illi  fa  eft  in  fare  faoello , 

N e  molent  pur  os  exaninmUt  Deoy.  Videtur  &apud 
Grxcos  in  facris  hxc  lex  fuifte,  wc  tfa  tavlCpiov  otclv  5o- 
ch>  Citat  in terp res  opvifav  Ariftophan is. 

188.  Morticinum.)  MorticinaxtrsCexa  dicebantur, 
vtfuperioriexemplodemonftratum  eft.Efiam  Morti' 
cinus  erat  conuicium  in  tetros  &  exangui  facie  homi¬ 
nes.  Plaut.  Perfa, 

Now  hercle tfi  os  per  a  derim  tibi ,  metudm  mcrticine. 
Grxcivocant  chipwfjcic  &  fv/uwficcMis.  Plutarchus  in- 
terpretatur  vtKpccd^.  Ab  eo  Cadauerofa  facies  Teredo. 
Latinietiam  vocant  Cereritos ,  poftea  Cerritos ,  inter- 
pretantes  illud,  dn/^red^itotg. 

1S9.  Multis  nomen, &c.)  -Mult is  nomen 

\ol}rtm^numenque aendo.  Coronis Anapxftica. 

190.  Homeru$,&aIiquoties  Liuius  .)  Mj'igLj  KJUOL- 

vfnaiv  feV’  o(ppv7i  vSixn Kpcvlav* 

191.  Flexanimat  aquam.)  Et  mancus,&  corru- 
ptus  locus.  Ita  explenduseft, 

F  lexanim^nquam  lywphatn,^  Bacchifacris 

M.iii. 


» 


IOSETHI  SC  AUGER! 

Commota-  Ex  Pacuuij.  Teucro,  vr  cirat  Cicero* 

191,  Halcyonis  ritu.) 

Ticxetmfrktitnnquam  lymphafrt,^  B deebi  ftacri s 
Common, m  tumults  Teuerm?  commemorans 
A Icyonif  ritulitus  peruolqnns  feror. 

89$.  Peruolgans.)  Peruo^nt  ftderd  ctchm,  Lucret. 
Fallitur  lunias  Adrianus,qui  peruoUntko it.  Qu*  le- 
,0:io  Vertranio  quoqtie  temere  recepra  eft. 
xp 4,  Furor.)  Fcrar.  Apollonius  lib.  1 1 1 1, 

—mhoft  A  pin 

‘hv^oiaiv  wvy^y  otfx  UMwovzajt  (popS'o/aaj{, 

19^.  Ritus  )  Ritus  inftirutum,  vt  interpretatur  Var- 
j-o.Caftum  vocabant  eriam  veteres,  vt apud  Nonium* 
Varro  Rerum  humanarum  lib.i.  Noftro ritu  funt  fttau-i 
dd  ambus, quart)  Gr<zco  caftu.  In  cafto  Cereris  efle  dice- 
bantur,qui  Cereri  operabantur.  Feftus,  M imntur poptt- 
lo  luctus,  cu  m  vn  cnfto  Cereris  confhtic.  Hiftoricus  quida 
in  Colledaneis  Sudac :  rar  A  /Meccano'  adfyt  P'a> juqoic,* 
jq  rzs&npov  1  amu<fbc<dtljvt(  vxi^iictq  incis'd  juluioc 
y.yviyi.Vano&Rdmom  O'  C  a  ft  us  id  poff m  r,  ut  ex  pe- 
riatlo  eripidYit  not.  Hie  Caftus  tA  olF<hcu;  Ergo  in  Cafto 
Cereris  efte  A  dyviviv  </ij,a0<7&t.aliter ,  Puriter  facere  Ce¬ 
reri. Nonius  Atteiianarius, 

-  Scquere  me, pur  iter ftiddS,  uolo:  \gm,dqud  uolo  hue 
dcripcre—  Hoc  annotaui,quia  ritus  &  caftus  idem  ,  ri¬ 
te  cafte  75  dyv cSq. 

196.  Rede  perfedis  facris  volt  accipi.)  Ex  Atdi 
Trachiniis  videtur  acceptum  •  Nam  planeeft  ex  illo, 

CUJ7VV  S'  iKMOVifi/T  CVJ  oifvct  Qu/ACL'M, 

t  >y  ft  I  „  .  4  t  I 

TTCLpPOCO  Lluul  TH  f  OLKOOtnCCSi 

typovj  VfV  COS  VCM\%r  — 

Apud  Attilium.)  Apud  Macrobium  perpera 


e  O  V  I  E  C  T  A  N  !  A,  iff* 

citatur  Attilius  pro  Mattius  in  Mimiambis .  Ifte  vcro 
eft,  qui  integras  fabulas  ex  poetis  Grsccis  vertit .  Eum 
Cicero  durum  vocat.  Miror  tamen  curillefita  Volca- 
tio  non  folum  in  numerum  Comicorum  relatus  ,  fed 
&  Terentio  prarlatus. 

198.  Cape,caedc,lude;condeO  PlautusCurcuIio- 
ne,Qaterdrlipeitrdbeft<gJ.dte.  In  Pfeudolo, 

R dpeyclepe^wJidrpagtMbcieSsfiigv*  Diphilus  apud 
Clementem  &  Iuftinum, 

^p?ra  l'  cc7n A0 uv ,  ’ cem yjuk& 

/U4iJ\y  77A0M'h9h^  — 

199.  Nulla  res  neque  cicurare.)  Ita  diftingue: 

- null d  res  neque 

Cicurdre  jiecpue  mederier  potis  eft,neque 
Keficere.  Curare  pro  Cicurare  dixit  Nigidius  in 
hiftoria  animalium:  Otnne pecus  wdormtu  ,  haberq uid- 
ddtn  m fe  ferumt:  fed  tamen  ed  naturd  ejl>ut  curari ,  do - 

tnari  pojft.  SciebatenimHipponem  ,aquo  hocacce- 
pir,  dixilTe  Theophraftuslib.r  r  r.  bp. 

fvcrjy  I TTTrtoV  d.7TOV  Kj  (X^IQV  ,  K5t)  iijUtpGV  Vt)  xfj  %£ 9tr7r&JQ/J>i)0V 

ftyjrv,wtpov-/uAi  St&vxHi o/^jov  A,dfe;oy.  Vt  pulchrc  hue  re  * 

fpexeritHorarius, 

N emo  adeo  ferns  efi,ut  non  mitefeere poffer. 

Si  modo  culture  patientem  aaommdec  aurem, 
Tragicus  quidam  apud  Plutarchum, 

\  \  \  *  V*  /  »  >  ^  ' 

rzf  xo.'otpvv  (pe/%ewygv  x  /ngvov  ytwv, 
snzJV  S'' av  vloy/fiQ m^mvudav  net 

KhJVctj iVCLhcqSPd  7FLV7US  fljfXtylTifOV,  AttillSI 

-  neque  w  tonti  quifquam  efe^neque  tam  ferox , 
Abundant  fertum-.neque  ulhtm  efe  vnpeniu  tantu>neq\ 
C or  tafenm ,  quod  non  Ubatur  hngua,mitefat  malo . 
Heque  fefd  bomtnu  pettvYdfeagfcunt,  donee  mm  per - 

M.iiiu 


1S4  IOSEPHI  SCALIGEU 

fenfermt  Iwperij - 

Si  non ita  olim  continuafa  erant  apud  Attium  ,  t a* 
men  in  illis  valde  fententia  cohseret. 
zoo.  CiccUlH.)  InHefychio,  enar- 

ratur. 

zoi.  Denfum  ficcum  non  inter  duo.)  I nterdi- 

co j  vt  in  Captiuis ,  D tm  pereas  nihil  inter dico  diamt  ut- 
ttere^Av  J)oc<popov  yni:diua>,,cLcf'j<x(popcS.  Tamen  apud  Plau- 
tum  hodie  in  Rudente  mtzrdium  legitur,  &  ieuiterle- 
£tio  immutata  eft  Sic  enim  hab'et,  E ludt  tu  an  exa# ga¬ 
ve  cimm  nonmterdwm .  Tamen  vt  citat  Varro,  denftm 
dcctwjycfi  flmileiih  Theocnti,  dp/^dvctpctastv.  Jdema- 
libi  dixit,  P luma  mn  intereft. 

zoi.  Hebe.)  In  vetedbusexcufisbeLc,  vtfit  ajCol. 
*05.  Pompilium.)Huius meminerat  in Memppaea 
onq hv &cg.  - M ufanvm  Vowpilim clueor. 

204.  ApudLucr.)  Apud  Lucillium  :  Atque  aliquot 
ihns  ad  rebut  clepjere  foroque . 
aoj.  Apud  M attium.)  Eft  Mattiusille,  qui  Sc  Mi- 
miambos  exemplo  Herodoti  hoy/M/xt  fcripfit ,  &  Iliada 
Homed  tranftuIit,vtLiuius  Andronicus,qui  ducentis 
aliquot  annis  antea  OdyiTeam  Horneri  Larine  verte- 
rat.Fuit  &  doctifTimus,&  CCsefaris  amiciffimus .  Hu- 
ius  nomen  varie  deprauatum  eft  apud  veteres  Gram- 
maticos .  Apud  Macrobium  Attihus .  Apud  Nonium 
C  raff  us  hb.xvi.  lliados ,  focij  nttncfite  mri .  legend  urn, 
CnMdttiu 6, 

Nunc  focij  nmcfite  uiri-  Homerus, 
aviptc  iditylhoi-  Etia  nomine  CaiTii  perpera'm  cita- 
tur,vtapud  Prifcianu,Nm#«*  CaJJim  lliados  lib.  xxri  r. 

N am  mn  oonniut  oculos  ego  deinde  fopore.  Reftituc 
Cnem  Mat  tins  lliados  lib.  x  x  1 1 1 1 .  ex  illo. 


C  O  N  I  E  C  T  A  N  !  A,  l8$ 


O'y  rtfTiu pivoztv  ooro  'uz.ro  CxiycLpounv  iptciai  .Apu&T)iQ~ 
niedemalio  modo  corruptum  eft,C«.  Atticns  xx  I lid- 
dos.  I UehUt  berbdm  rmribnndus  ore.  Puto  corrigendu: 
I llehidtat  animam  mordomdior- 
ccuToLp  o'  Qujuov  dtiedijX)  ipvyt.  Apud  Gellium  lib.  v  r. 
cap.v  i.  male  Trimdtins^xo  C n.  Mattius.  Dtm  det  H4n - 
antifreezes  Vifioria palmam- imo.S.  yi. 

—  <[ov  SbUj  j^opy 


K/x/ujc  sfioc.KflvHjS'&v  S'  iripoiat  yi  vUlw.  In  eode  Gellio 
diferte  Mattiuslegitur.fed  pro  x  r  1 1  lliddoSy  fcribendu 
xxiri  iliados. 

A  n  rmncat  fyecij fimuldcru.w  morte^filentu.  iWJ^. 

Cl  7T07TDI  }w  pa.  %q  Qd  £  eivdi'Jbco  Sb^9i<n 


'i'vy m  £  flVWoy— Apud  eudere<fteMattius  Iliad. xx  r. 
Altera  pars  acij  lutaffet  flurmnis  mdam.  ixictS.<p. 

El  <zbjc  o) olmoi d.7v<!psAfjoi  (poCiov tv,  Male  apud  Prifcia- 


num  Wallins. 

-  celerijjimus  aduolat  Heflvr. 

—  ocf'’ at/?  fe  a5cp€  (payS/ust;  ixlltop,  i\ia.S.  (JL. 
to6.  Corpora  Graiorum  moerebar  man- 
dierigni  )  Scribendum  7#cerekiW,vt  apparet  exHo- 
mero, 

CL  (  S'  ctuTtoS  idpuJiV  iuMHfJuAs  aLya\0l 
NsKfotf  7rvpxaffig  imvtiviov  ctyvvju8f)0i  rnp.  t\ia.S.  vt. 
207.  Manducum.)  Egotamenpro  manducone, 
non  pro  obfonioinuenio  in  Attelana  Pomponii, 
Magnus  manducus  camelus  cantberius.  Apud  Plau- 
tum  Manducus  eft quod  in  ludis  circun- 
ferebatur  inter  cseteras  ridicularias  ,  &  formidolofas 
perfonas,magnis  mails,  lateque  dehifcens,&  clare  cre¬ 
pitans  dentibus,in  Attelanis praefertim.  Iuuenalis* 
-tandem^e  rediit  ad  pulpita  mum 


lOS!f  HI  sc  AUGER! 

JLxoditffliiOtm  perfoticcpdllentifbidttwt 
In  ^rcmio  watris fvrnuddt  Yufhcm  info™,  Intelligit 
manducum  :  quem  magnis  dentibus  effingebant ,  vt 
dixi.  Dentes  enim  magnos  5  &  voraciratem  attri.bue- 
bant  novfturnis  illis  terriculamenris  .  Quo  nomine  fa¬ 
ctum,  vt  Lamiam  puerorum  infantium  deglutricem 
fingerent .  Inde  Pomponius  Attellanarius  poeta  ,  in- 
fcnpftt  exodium  quoddam  Pythonem  Gorgonium: 
qui  nihil  aliud  erat,  vt  puto,quam  ille  Manducus,  dc 
quo  dixi.Nam  Pythonem  pro  terriculamento,&  Gor-* 
gonium  pro  Aianduco ,  quia  ypyng  cum  magnis  de- 
tibus  pingebantur .  Itaque  apud  Nonium  ita  leges: 
G U'WcGiguioji.  Lucillius librox x x, 

lllo  quid  fiat  Ld>ntd  ,  &  P ytho  oxyodonter, 

Quo  uenirni  ill#  gunurtyuetulceyimprobce,  toepta.  Nl 
apud  Nonium  hodie  Qenict  pro Gutntte  perperam  le- 
gitur,&  verfus  Lucillii  deprauatilTimi  funt.Oxyodon- 
tas  ergo  vocauit,  propter  eas  cauiTas ,  quas  fuperius  af- 
flgnauimus .  Gumias  vero:  ita  vocabantur  antiquitus 
gulofi  idem  -coMpslldwgurruMexordint  rwftror. 
Apud  Feftum  legendum  eft,Deg»wiwe,  non  degwtre, 
id  eft  deiiorare,  deguftare.  Apud  eundem  difertcfcri- 
ptum  eft  Gumiailngluuies jnquit yd gild  ditto.  W'mczT 
ingf.UMofut,  &  gluto,  giloygimdyputtuY,  &c.  Id  mani- 
fefto  eft  a  Graeco  yw$ ,  quod  iigniEcat  TThyipcojua  7>*£ 
\icoSy  ip,uet.  Saburram  Latini  vocant .  Itaque  qui  nimis 
feingurgirarent  cibo  ita  di&i  abeo ,  vtapud  Plautum 
faturae  mulieres  dicuntur  Saburrata?  .Ergo  Manducus 
perfona  Attellana,&  Lamia,  &  Pythonps  o%ui<hrne  pin 
gebantur.  Et  Manducos  quoque  vocabant  gulones, 
quo$&  gumias  vocatos  efte  oftendimus  .  Etmattici 
cfciam  dicebantur  a  magnis  malis,  non  quail  malatici. 


e  O  N  I  !  C  T  A  N  l  A,  1  $7 

Vt  vult  Fedu$,fed  quia  ijccvnicu;  veteres  Grarci  vz}  trctyvas 
vocabant.  Vnde  etiam  yctd&vii; ,  in  Comocdia  gulod» 
Sed  modus  efto.Quare  ad  reliqua. 

10S.  Obfcoeni  interprcs,  funeftiqnc  ominis 
ailtor.)  Ab  illo: 

v  i  '  I  f  '  A  >/ 

yTHte IAC 10  Ti£Cl$  jJUVTTt  01\ i^XUCJZU) • 

109.  Pappum  Mcefium.)  Maelius  maiorem  dgni- 
ficat  Olca  lingua  ,  didortione oris ,  vt  mos  eius  gen tis 
erat.  Quare  Maius  menils  apud  cos  Msfius  dicebatur. 
Pappus  Masflus,id ed  fenex.  Supra  vbi  dicit  in  Artella- 
msfenem  puppum  dici,admonuimus  legendum  effe 
Pappr0tf,cum  ex  hums  loci  conie<dura,tum  ex  Artella- 
narum  tedimonio.  Pompomus  enim,quiin  ca  fcena 
verfacused,  fcripiit  fabulam  titulo,Sponfam  Pappi,& 
Agricolam,&  Hermiam  pappi.Quarefuerunt  nomina 
quoedam  propria  fordidarum  perfonartnn  Poetis ,  vt 
Comicis  Maefon,  de  quo  Fedus  &  Athenaeus.  Satyricis 
Autolycus,  Burria,  tede Diomede.  Attellanis  Mandu- 
cus,  Pappus, Macus,Bucco,Sagaris.  Etiam  fenesComi- 
ci  propriis  nominibus  ita  didinguebantur  ab  Hidrio- 
nibus,vt  quidam  diceretur  7rcL<Gr7ro;  7^  alius  'ro-sr- 
vrtf  See.  Pomponius  Pufroribus : 

p dpput  hac  m  cedi  habitat  fenicn, non  fejljMfenicn. 

no.  A  quo  ruflici  pappuMarfium,  non  Me¬ 
dium.)  Inuerfafunt  hate  pro, A  cjuorufhn pappum  Me- 
fitm,non  M cefium,  V ult  enim  probate  qux  diphthon- 
go feriberentur  a  nonnullis  dmplicuer  enuntiari.  Et 
alibi  dixerat  liaedum  in  vrbe,  rure  autem  hedum  diet. 
Itaque  Fedus  ait  proprierudicorii  fuide,vt  diphthon- 
gos  non  pronutiarent ,  &  quod  rede  Aurum  diceretur, 
ipfos  Or  urn  dicere. 

in.  Cxcilius  ne  ruflicus  fiat,)  Scribendum 


iSS  JOSEPH  I  $C  All  GE  R  I 

—  C&riliU'S  Preetor  ne  rufhck  fidt.  Diomedes  docens, 
quomodoin  iitera  fiat  barbarijfmus  ita  fcribit :  Vr  }  in- 
quit,  ft  cjhis  detrafki  a  Iitera  Prefer  dicat.  LuaUiuf, V rec¬ 
tor  ne  rujhcusfiat. 

m.  Obfcxnum,  quod  nifi  in  fcxna  palam 
dici  non  debet.)  ApudSophoclem  in  Aiace  : 

—jav\  S'  i7ncjKloj oig  y>oig  Aoticpvi—  Interpretantur 
nonnulli  Grammatici  d'&pi’7rei$tGiou;  tyh]  7»o7dZa/n.Qua- 
re  ita  vera  efifet  Varronis  fententia. 

213.  Quodpuerilis turpicula resin colloqux- 

dam  fufpenditlir.)  Fafcinus,vel Fafcinnm  dicitur 
veretrum.  Horatius,w^i;  ne  lancet fhfanwm.  Videtur 
ita  di<Rum,quod  depelleretfafcinationes,  vt  exhoclo- 
cocognofcimus-  Iraquepro  amuleto  ecoilopuens  fu- 
fpendebatur.  Hinc  pr&fifcini  oICocoicclvtzo;.  Piaut.Afi- 
naria  :  -  fequere  hdc  ergo 

Vrojiafan  ?  hoc  nunc  dixerim .nemo  etia  me  dccufdult 
M eritv  meo.  Lege.  P Ycefifcimhoc  nunc  dixerim. 
TitiniuSjSetina, 

P iiuld  med,dmabo,poltu  ad  Idudem  ddditv  prafi  feint, 
N e puelld  fifanetur-  Hunc  locum  Titinii  habuit 
in  animo  Serenus,cum  feribebat  de  Fafcino. 

214.  Scxuxcaufta.)  Velyboncefcceu<ecduffd,v tle- 
gitur  in  editione  Romana.  Ita  etiam  Feftus :  S cccitdm 
uolgit  qwdem  £7  in  bond ,  £7 'in  mala  reuocat ,  atm  .taint 
bondttJi&  trtaUm  feceuam. 

zi$.  A  quo  dicuntur  Comitia ,  aliudue  quid 
fit,aut  finiftra.qux  eft.)  a  quo  dicuntur  Qomitia ,a- 
liudue ,  quod  fit  dtu  fmifird,fceend.  Minus  prudenter  hie 
qusedam  niutata  funt  in  Romana  editione. 

216.  Aui  finiftra.)  Itadicebaiurauesprofperse.Co- 
tra,impedientes  auesautdicebantur  Arculae  ab  arcen- 


C  O  N  I  E  C  T  A  N  B  A, 


iSf 

Jo:  Aut  Cliui*  :  quiadifficiliavocabant  Cliuia^ad  vcr- 
bum  <rapooanw:  Aut  remores  aues,aremorado:Aut  Inc- 
brce  &  Enebr*.  Eo  nomine  omneobftaculum  mtelli- 
gebatur.  Aut  alter*  aues :  cum  alter*  fuperuenirent, 
qu*  felici  aufpicio  vitium  facerent.  Aut  Voifgr*,quac 
fc  velledo  malum  aufpicium  faciebant .  Eas  inteilexit 
Statius:  -fimul ora  recur  uo 

Vngue  fecant  rabid#, planftumque  imifantibus alis 
Pxacntnru  Zcphyros plumed  peflvrac#dunt. 
Aifcliylus  Perils : 

/UJtdVTiPOV  <fi  iUpXXy  HTOpcS  <fy>0{A(O 

Ti1tpo7$  itpoppuyvov to,  ^  x.a& z 

7}  Mavra— 

217.  Qui  adeft,afTiduUS.)  In  eadem  fententia  Q^ 
Cicero  in  hbello  de  Petitione  confulatus :  I  am  ajjidu 4- 
tat  is  nullum  eft  pracvpttwt :  uerbumque  ipfutn  docet ,  qu# 
ret  fit.  Prodeft  quidem  uehementer  nunquam  deeffe ,©rc. 
At  Plautus  etiam  iocando  extulit  verum  etymon ,  in 
Truculento : 

p ofhdea  ego  tota  tecum,  met  Voluptat,  ufqueero 
Affiduo.  d  r.  I  mo  hercle  uerbaaubuo  rmuelvnu 

2 18 .  Dec  return  eft  ftare.)  Hie  vnuteftimonium 

Ennii  diuulfum  eft :  &ex  vnofada  duo.  Neque  id  fo- 
lumerrorisadmilTum:  Corruptaenim  funtqu*dam 
propter  diuullione ,  acdiftra&ionem  duorum  mem- 
brorum.  Quare italuxata in fuum locum  reftituenda 
funt,  deinde  emendanda:  Decrettivm  efl  fare  corpora  te - 
listquibu5  conadetfjfm  obrutus .  Q,u*  verba  non  mul- 
tumabfuntaSenariorum  ordine,  &  lege.  Quanquam 
eomagisinclinatanimus,  vtifta  putem  concinnanda 
cffe,  -corpora  teli-t 

Decrettm Jhtrc  efi,  qwbti  conddet  obrutu’ fijjim. 


i$o  tosephi  scaligeri 

*19.  Stare  corpora  tclis.)  Eleganter,vt  idedixir* 

Sftif  pofucre  Qcehvni.  Quocirca  nihil  mutandum. 

aio.  Hoc  verbum  Ennii  dictum  a  fodiendo.) 

Nimirum  fojjim.  Itaenim  legendum  pro  faxmt.  Sed 
qui  lectionem  mutarant,  decepti  fimt  confuetudine 
Varronis.  llle  enim  6c  nomina,  6c  parncipia  ,&aduer- 
Eia>6c  alias  pierafq-,  omnes partes orationisvocat  verba. 
ill.  Apud  Ennium.)  Hkea,qua:fequuntur,per- 

peram  diuulfa  efle  ,  Sc  conne&enda  cum  Jfuperioribus 
demonftrauimus.Quare  teftimonium  aliud  Ennii de 
verbo  Mufiandi  deeft  :  aut  illud  ex  vr.Annali: 

Intus  mi ocrulto  muffahant—  aut  aliud, 

N dnque  deert  tnufarebonos  -  Vtrunque  refertuf 

a  Sex.Pompeio  in  Fragments. 

m  Quod  minimum  eft  neque,vt  aiunt,  mu 
facereaudent.)  Allufn  Lucillius, 

Nec  Uuddre  bowne  qaenquav), ruq^  tm  fhoere  unqtidM, 
Charifiuscitat.  Mu  canum  eft,  vnde  dicuntur  Mutire: 
ficut  xy'»  porcorum:  vnde  Grunnire. 

Z25.  Di  monerintmeliora.)  ExPacuuii  chryfe. 

Nonius. 

124.  Pipulo  tc differam.)  TUejawwiv  dixit  Ari- 
ftophanes  Equitibusrfidum  &ipfumacatu  Gallorum, 
vt  6c  illud  apipatupullorum. 

cL-7rt7rv<ftzeA<™.  /JLcfydvcL  y  Pipare  Ofci 

dieebanr,  proeo  quod  eft  eiulabunde  conqueri.  Ab  eo 
cocus  ifte  in  Aulularia  pipulo  differre  dixit. Pro  quoe- 
rat  in  x  1 1  Tabulis  Obuagulari.  cvi  testimo- 

M  I  V  M  DEFVERIT,  IS  TERT1IS  DIEBVS 
OB  PORTVM  OBVAGVLATVM  ITO. 

125.  Animus  cum  petiole  latrat.)  Scribedum: 

-drumiiftine  vn  feftvre  Latrat.  Qjaod  imitatum 


c  O  H  !  E  €  T  A  K  !  A,  I $1 


cxHomero, libra  xx  OdyfTeae: 

HoM<x  kJ'  <ppwcu;, m  kJ' 

Hi  /uirmi^,cL4  %lv& ity  nv^etw  ivjim, 

Hi  T  t  (S  /AAWWlpOiV  \JZ§P$ICLA0101  JUiffYetf, 

'X'ntrtt  Kpq  7tv/jan a ,vpctStYi  Si o\  wSov  vhcutli* 

Si;  Si  itu  cov  ct aaXw  cn  rcfe!  axvxauosl  fiiCcJmt 


KvSp  ccyrotHcmtr  vXetsi,  juijucvw  n  juAytSaj. 

Quae  docent,ita  coniungendos  duos  locos  Ennii: 
-arumifqiie  m  peflvre  Utrae. 

Siaiti  fquando  lunclo  ucnatiat  aeno 
Aptz t  fold  atmfirte  ft  dm  ft  ex  mre fhgtei 
$enft,uoce fun  nittntque yulutacque  ibi  dcute.  Apucf 
Feftum  annoratur  Latrare  pofttum  effe  abEnnio  pro 
pofcere.Sed  non  puto  hunc  locum  intellexiire,aut  per- 
peram  eum  fenlifte.quanquampro  Pofcere  Lucretius 
vfurpauit. 

n6.  Gannuit  odiofus  omni  totse  familiar.) 

Melius  oggtnnuit.G anniunt  canes  geftientes  ob  hero- 
rum  aduentum,vt  apud  Lucretiums 

-gtnnitii  uocit  dduUnt.  Et  Homero  yxvuSty  Tem¬ 
per  eft  geftu  quodam  oris  exprimere gaudiu  ob  amici, 
aut  alius  cari  aduentum. 

Ou  Si  yb  H  <72£9/uuZ^iq  SbL,uty>  A "KiyUvcziSet^ 

tivcfpi  (p/\C0  £ \ddVTi  you/ vostro* ,Q7nnTi  tc tvSii 

JLk  T poivig  owj  wuri  nco/M^a  xxpoi  A^eSvi^iocS.^.  Item: 


— rtS S'£nu  yjMYi  k sej vuTnocrlwci 

OiKaSi  vomoru'Vi  7rtte/.<nx,Taj,'<i  Si  ySvujurztf .  oVbar.  //, 
Hoc  voluit  Pindarus  Pythiis  ,  *  Si  ftoumov  Trap  jualipoc 
etjutpi  }i\cc;  yhuKu;  copnv  ycL&v.  id  eft ,  £Si  01  jucaov7J  i^cu  J- 


(UZLtD  /UVTHp. 

217.  Tantam  rem  dibalarevtproniliiloha- 

bucrit.)  Dibalarepro  debla&erarc  non  inepte  di&u 


*9*  IOSEPHI  JCAIIGERI 

videripoifet.Egoputodibalare  rem,  xstTuyotyeiv  tLuj  •£- 
ct&v,  SicNicoftratus  apud  Athenaeum  rafe*  w>w<iv .  Hoc 
fi&umaGallorupipatu  ,  vt  fupraadmonuimus,iliud 
a  balatu  pccorum. 

i<nSloy  rtf  /ioi  KctrntM7n)V’ns  n  wzQg 
vtzo  ouv 65)0 oyfvhiK^ j y-cfeiYSP went. Sic  ^Tmtco-wawi  \[tr^p 
AEfchylus  dixit, cut$ w  cACTtvSb oaf .  Ergo  videtur  excla- 
matioineum,qui  bonafua  lancinauerarqualis  Alexi- 
dis  Comiciapud  Athenaeum,  - xafju<pa.yeiv 

Avne™ urvv  r  cLbyjetM)  Tantam  pecuniam  dibalaf- 
fe,abliguriifTe? 

ns.  Haec,inquam,  rudet)  Plenius  apudNoniu 
cx  Lucillii  libro  v  i, 

Htec^qtMmsudet  e  roftriSidtquehwmilitnbit, 
Concurfans  uelut dngtrw,cldreque  qmitans.Yiodie 
in  recentioribusNoniicodicibus  legitur  drendrim .  At 
in  fuperioris  memoriae  excuiis  ancarim  .  Quod  etiam 
retinet  calamoexaratus  codex  .  No sdngtriws  fecimus. 
219.  Volutarevlulantis.)  Puto uolutam ulnUnw , 
Volutares fues,qui & Colluuiares,quod  in  collu uie  nu 
trirentur-^jUJtvvctJk^ ait  vocari  Appion  Grammaticus 
apud  Hefychium.  Di&um  ergo  in  homines  fpurcos  & 
quaflcoeno  &  colluuie  demerfos  ,  de  quibus  Varro 
Prometheo  lib.i.I ntenebris  dc  fu*Ua  uiuuntimfi  non 
firwniihdrd ,  dtque  homines  yti  nunc  pleriyue  fuss  fune 
exijhnutndi. 

250.  Tibicina  maximo  labore  mugitO  Acrote- 

leuticum  ex  Sotadico  carmine. 

231.  Maximo  labore.)  Plinius  de  ramis  loquens, 
T  me  extenti  bitcmruw  firms  perlucent ,  oculi fldgtdnt  la- 
bore  per  cul ft. 

t}i.  Clamor  ad  caelum  voluendus  perxthera 

vagit.) 


C  ONIECTANEA,’ 


w 


Vagit.)  Poterat  fie, 

C Umcr  it  dd cedtm  uolnendu:per  ectherd  HdptU  Sed 
vera  le£Ho,ni  failor, 

C Id'nor  it  ad  cadmt^uolitkcpie per  ecthera  uagor. 
Idem  Ennius: 

Qm  cldttJdi  oppugndntes  mgpre  uoUnti .  Vbi  va- 
gor  volans,  vt  hie  volitat  vagor . 

23$.  Efueta  frcndice  fruncfe  frutini  faauiter.) 

Hxc  eftle&fo  veterum  excu  forum.  Extabunt  quidam, 
in  puto ,  qui  quod  tarn  deploratis  vulneribus  manus 
admoueam  mirabuntur  .  Sed  &  non  deerunt  etiam, 
qui  in  minimis  me  commemorari,grauiora  prseterire 
conquerentur,veI  potius  caluniabuntur.  QuarevtnT- 
quefatisfacere  poftumus,  ft  nec  ea  praete'rmittamus,& 
aliquid  verifimileafferamus.  Videtur  igitur  mihi  hasc 
le&ioexhis  veftigiis  eruipofle:  E wfdemab  Irtmdine— 
ntfrendefritinni  Smutter-  N me  reddnnda  font  cdufa, 
*34.  Abirundinc  )  Itaeruendumexillo  corrupta 
frendice .  Non  dubium  eft  ira  legendum  maxime  pro¬ 
pter  verbum  fntinnirejquod  efthirundinum ,  70  ^'0y- 
eiUv>yt infra  aperietur  .  Hie  locus  poftulat ,  vt  enarre- 
mus  locu  Ariftotelis  in  Poeticisa  nullo  ha&enus  ex- 
plicatum  .  Verba  illius  magni  magiftri  funt  hsec , 
clv  ivtoc  Xj  c nyx-eiVyK)  cv  rzo  !Zo<poKAioi$.Tvipci  ti  KjtpiuJ'd;  <puvv* 
In  Tereonon  dubium  eft,  quin  ageretur /UTzt/^pococrjf 
Procnes  inhirundinem.  Quare  ad  imitandam  vocem 
hi  rundiniSjdum  eaitvc'T€tlu6pq)uai<;  ageretur, adhibuerut 
•rtui  ;tspju/&,radium  textorium,qu3e  ob  id  diefta  eft  <a%6- 
-70 ) cpiJceiv.  Iccirco  in  Epigram matis  Graecis  fcribitur: 

Kjtoucfe*  opfyohctMiai  ythiJ'nsw  euahotyoovoif.  A  p  pa  ret 
^tate  Sophociis  hydraulica  organa  non  fuiftfe.  Nani 
poftea  vft  funt  antiqui  hydrauiicis  ad  imitandam  mi** 

V  Hi. 


JOSEPH!  SCALIGERI 


i*4 

nurritionem  auicularum,qux  Vitruuius  vocat  Engl- 
bata,&  Merulas  .  Sane  videtur  Attius  vertiflfe  Tereum 
Sophoclis  .  Ex  ea  fabula  Attii  N onius  recitat  verficulu, 
qui  ad  hanc  rem  facere  videtur: 

O  fawem  Iwiguoe  fonitmv.b  fttduitds  confbirittmi 
Arum*,  vbi  cvftiritim  manifeftoex  cruvctuxioc  vcr- 
fum.Eft  autem  admiraittis  vocem  hirundinis,  aut  lu- 
fciniaj,quae  in  eo Dramate  introducebatur. 

Ncfrende.)  Nefrendis,&  nefrendus  pucr  ,vet 
fenex,  o  vcv<f$<;,qui  dentibus  frendere  non  pored: ,  id  eft 
frangere.Frendere  duofignificat,75  t/wx £/.<[?  tdi;  Q<fbvms9 
to  tjuCfu}i4v.  Pacuuius  Antiopaf 

~perditaiUuuje3dtquc  vnfomnid 
frendere  notks  >mferd,qud5  perpeffd futn.  Sic  enim 
coniunge  haec  duo exempla :  quorum  primum  addu- 
citur  aChari{io,alterum  aNonio.Deindefrangere:vn- 
de  nefrendus5qui  per  a:tateadhucdetibus  frangere  no 
poteft,velfenex,qui  detes  amifit.  Liuius  Andronicus, 
Quemego  ruf-endem  dhuUdhdw  vmmulgens  opem. 
Inde  nefrendes  porculi:Inde frendere fruges,75 
■Pacuuius  Antiopa, 

F rugs  frendeo folds ,dc few  robore.  Screnus, 

Copid  finis  utifrendentibirt  erutd ftxis.  Hinc  fren¬ 
dere  fabam  ,  &  freiTa  faba  ,  ipiyuot.  Attius  Troadibus; 
Sdxo  fi'iiges  frendam :  arrasra/wra*.  Tranftuiitenim  ex  illo 
Euripidis, 

/  ^  -  I  l\  «  (V  / 

TV  70  IS  {Vc  rStf^cdYlTOUJU  V\  SVpCiOV  XCtTe/X 

Shu;  (pvhcLottiv  tLuj  tzkx ouv  Ektd&c., 
yj  moTmtiv ,  xdv  7nJ)v  kcitus  t)4v. 

236.  FritiliniO  Ergo  nefrendefritinni3  pro  J ?&></£ dt- 
Nam  fritinnire  propriumhirundinum.  Varro 
Virguladiuina; 


CORIICTAN^Ak  Jtif 

£t  pullos  peperit  fritinniente^ 

Qtios  non U6k riouo letufapdfat, 

Sedpancarpimo  ocimo  codfto 
Libdmentd  legem  caduca  \eris» 

Ad  quo?  twm  uolucres  ucnit  pttfillof, 

V/c jus  ctd  linund  nidi  at ,  efcu  win.  Hi  luculentifll- 
mi  verflculi  a  nobis  nonfolum  emendatifunt ,  fed  &, 
quod  quatuor  locis  difperti  funt  apud  Nonium,  in  v- 
num  corpus  collefti  ,  &  digefti.  Vaide  enim  deledant 
me  hse  reiiqui*  veterum  aurorum  ,  taquam  qusedani 
ex  naufragio  tabellse. 

237.  Sues  auoluerat.)  Ex  his  deprauatis  fufpicot 
erueridum  hoc:  a/W  :  fubolnerdtjfa rudebdt.  Subolue- 
rat  ei  defa&o, inquit  quifquis  eft  Comicusillereos  cla- 
mores  edebat.Lucillius, 

HrtCyWqudm) rudet  eroflris3&c.  Rudere  fuum,& 
Ieonum,  &aiiorum  animalium.  Ouidius,&  Perfius  a- 
finis  attribuunt.  Tamen  oncant  atini ,  non  rudunt. 
cyv&v, 

238.  Ita  trade.)  Iton*deb4r,videturlegendum.Suf- 
picor  Varronem,?WeL*f;progrundibat  in  Cseciliole- 
giiTe.  Nonius,  E tictm  honummi effe gr unnit u/m  Cecctlius 
Imbrii  defigrtdt.  Qua?  verba  Csecilit  defiderarur  in  No- 
nio,ca  protulit  Diomedes,fedfabuI^  non  meminit: 

-ito  cruento  ore  grundibdt  tnifer  <  Videcurhunc 
locu  intelligere  Varro:fed  rudebdt  ,pro  grunnibdt legif- 
fe  .  Quanquam  ha?c  funt  non  certi  iuris,  fedarbitrarii. 

239-  Neque  in  re ,  neque  in  indicium  AEfo- 
pi, neque  theatrides  in  colace  nexum.)  Ira  in 

ilhs,  quosfemper  fequor,antiquitus  excutis  legitur.  In 
quibus  videtur  tranfpotitum  nomen  fabul*  ,  cum  ita 
legendum  lit,  I n  CoLce^e^tie  m  m  iudiatm 

N.ii. 


J9&  10  SEP  HI  SCALIGERI 


JEJopI,  neque  thedtri  des  nextm, 

140.  Perlaetitiamiiquitur animus.)  Apollonius 

—  TH  S''  ivTOcQi  KCireiQtTV  Sv/V£<;  CCK.VM,  Si  ICtfViTD  dv/UOV 

Thjw/^uh. 

141.  Aliquando liquitlir.)  Liquiturvetere  decli- 
natu.  Varro  lib.  1  1 1.  Reruin  diainarum.  L.  S cipio 
cum  durum  haberet  vn  cifia  uuvixcdyfulnuneita  ejl  iftus, 
UC  cifta  effet  wtegrd, durum  colliquiffet.  Quae  nos  emen- 
dauimus ,  cum  prope  deplorara  Tint  apudNonium,, 
Simile apud  Plutarchum  Sympoflacis:  <£ 

yupcov  ^Whivots  iyx.<lp8jJ6)V tMj'jfoiSyTvv  f^j^f'yvpov av&oztj  to- 
lana  ,7 v  Ji  '^v’hoy  cLjiKTdV,  ^  d7m%g  6\jpiejyvcq , 

242.  Enimuero  gladiidingula.)  Defunt  pauas- 


la,  quae  expleri  poiTunt  exGellio. 

Vitulantes.)  Nxuius  Lycurgoi 
V os >qm  regtlis  corporis  cufwdids 
Agtujte  dttutwn  in  fi'ondifcros  lucos,ubi 
1  ngnio  arbujht  vnndtd  fttru}non  obfita, 

Ducite  eb  argttis  lv»gii$  nwtdA  quadrupeds : 

Vf  vn  ueridtu  uituldntes  ex  amis 
Locis,nosmittnnt  Votnis  decorates  fir  15. 

Alij  fubhme  alios  fait  mi  Hi  ate,  ubi 
Bipeds  uolucres  lino  Imquant  lumind.  Quod  toties 
in  hisConiedaneisfecimuSjhic  praeftitimus :  quatuor 
exempla  ex  Lycurgo  Naeuii  a  Nonio  diuerfis  locis  ci- 
tatahicm  vnum  conglutinauimus,  &  verba  mendofa 


emaculauimus. 

244.  Allitula.)  Macrobius, a  DedVituld.  Puto  Var- 
ronem  re&e  iudicaffe.  Idenimeft  wijhccv  Grsece, Me¬ 
nander  Hypobolimaeo, 

— fJUYJf-DL  7rCLVCCdvVCL)  ITT  ft 

rn}u7nvTi5  $>701  tf}  dy&i$ 


CONIECTANEA.  197 

/uvnp  icS&i  ths  > u pug  *V  ^uajig,  Ita  reddes  Co- 
Snicis  fen ari is, 

-cum  mrmfculds  QuinqiidtridS 
Celebrdntes  ijh  tvto  mtuldbdnt  foro, 

Spefktbat  wpiledtv  mtcr  uirgnij. 

*4j.  IllDolo  )  Forfan  eratfcriptum  W  O  Wo. Nam 
ita  citatur  Ca^cihus  compendiofe.,pro  obo!ofhite:quani 
etiam  Comocdiam  Grammatici  Latincvocant  Tcencrd- 
torew.Eodem  modoin  Nonii  hbriscalamoexaratis  ci¬ 
tatur  Pacuuius  in  D olo ,  pro  D ulorefie.  I'dque  verum 
puto.  Nam  verfus  qui  adducuntuf  ex  ea  fabula,  cum 
lis  verbis,  qux  producit  Feftus  ,  &  Nonius,  cobaererc 
pofTunt  ita: 

Hi  cine  is  eft ,  quem  gratia  form#  date  omnts  nolilitof 
usros. 

Ampins,  rubicundo  colore,  JJ>e£hiproteruo,ferox, 

Cdperafdfronte  ?  — 

246.  Ill  Demetrio.>  Non  eftEnnii,vtputat  Ver- 
tranius,fed  Turpilii.  Ea  verfa  eft  ex  Alexide.  Ex  cuius 
Demetriohaecproducuntur  ab  Athenscojlibro  v  1 1  is 
rzzfjnpcy  lSjj  c-i  Ccppocc,  n  votds 

oj  rvt  SaXcciTH  Xciju<72£9 q,  i)$vq  Mi  cvviv 
yJivi  myeiv-  Turpilius  Demetrioapud  Nonium: 

A ntshdc  fi  flabdt  A^uiloydut  A ujler,  vnopid 
Erdtpifatti- 

147*  Perfibus,aperite.)  Scnbo,Perfibe,perite.Per- 

fuaferunt  Itali  Vertranio,legendum  Perficus.At  nos  id 
diferte  negamus:Nam  apud  Feftum  quoque  Iegendu 
P  erfibus  ,  pro  Per  ficus .  QuippefimplexfuitSibus.  Fc- 
ftus,$  ibnSyCuHidnSyUel  dcutus . 

248.  Ill  Lampadionc.)  Nefcioan  in  Ldmpdde.  Na 
Alexis,  &  Antiphanes  citatur  ab  Athenato  cy  xctjuvufi, 

N.ii  i. 


I  O  $  E  P  H  I  SCA1TGERT 

Quanquam  Lanipadione,  eodem  modo  di&um ,  quo 
L'CPffy-a^.vt  apud  Piautum,&  Varronem  Agatbone. 

G jttd  triftiorem  uideo  te  eftetquem  angit  hecc 
‘Lctmpddione?  qmdtftimlidris  filim 
Armtne?fpe$  ifth<cc eft argentarid, 

I deoque  fcapulce  metmvnt  lUYgdenudm. 

*49.  In  Agcdone  )  Nefcio  an  vn  h$one. Alexis  cifca- 
tur  dyam  apud  Athenaeum:an  vn  Sedoru.  Ea  eft  fabu- 
laLiuii  Androniciapud  Prifcianum  .  Si  Tragoedia  eft, 
nefcio  an  in  fegccoYie.  Ea  fcripftt  Euripides.  Exquaetia 
bos  verfus  diuerfe  citatos  in  vnum  coniunxi? 

’mlcLV  cn  tyoofJyj  yxictv  ^hihot7Turx 
TrvM^ivZ oifcj)\yd  <h  7i;>  Titcq^cu;  0’  opo £. 

7 ic  tcd>  0  (puircy;  TDd  mivpv^ctf 

J  &  MYo/ucL^iv  7M  <fbta  th  /uwvip  Ttxov  $  Primos  tres  re- 
peries  apud  Clementem  Alexandrinura  :  quartum  a- 
pudinterpretem  Ariftophanis. 
t$o.  Caudatus.)  In  illis,qnioIimexcufifunt,Crfffc<- 
cfiif^.Manifefto  Iegendum  clucidatm  ex  Fefto  ,  qui  id 
interpretatur  dulce,&  iucundum  .  Et  alibi  apud  eun- 
dem  Ghiciddtus feribitur.,  eodem  fenfu,  to  yww, 
151.  Prxbia.aprxbendo.)  Scribendum,  P roebid, 
d  prohibemiojVt  eciam  in  Fefto  :  Proebia  Verrius  vocari 
ait  ea  remedia5qua;  Caia  Caecilia  vxor  Tarquinii  Prifci 
inuenifte  exiftimatur ,  &  immifcuifte  zonae  fua:,  qua 
prxcin&aeius  ftatua  eft, in  sedeSangi,  quidius  Fidius 
vocatur.  Ex  qua  zona  periclitantes  ramenta  fumunt. 
Ea  vocari  ait  Proebia,quod  mala  prohibeant*  Eandem 
vimhabebant  annuli  apud  Gr*cos,qui  dicebantur 
(pvotKci  Jcacrvh.ioi‘  &  intus  erant  peruii  &cafTi  ,vt  feribit 
Artemidorus.  Abeo  feriptum  in  Cerimoniis  flaminis 
Pialis :  a  n  v  l  Oj  nisi  pervio,  casso^, 


*99 


C  O  K  I  !  C  T  A  M  I  A, 

K  E  oi  TITor.  Habebant  &  aliquid  &\t!;/<pdt)yoy  a- 
nuii  ferrei  ,  qui  dicebantur  Samothracii.  Eorumme- 
minit  Lucretius. 

252.  InTcchnico.)  NefcioanCa’dlii,quifafpeci- 

tatur  in  Fallaci,vel  Fallacia.  cnim  Fallax. 

253.  Vt  Tl  lorum.)  Omnes  antiquitus  excufi ,  ut  fit 

totiwj. Ego  indubitanter  lego,  P roebid  aprobibendaufi- 
tdtiim, id  eft  ^^wJ/^tft'.Pr oebia  tx  amuleta. 

Poterat&legi  Vroebrdficut  Inebra,Enebra  .  Ht  faneea 
puto  re<ftam  efte  ledHonem  :  8c  ita  legendum  efte  In 
Fefto,vt  Inebraab  inhibendo,  ftc  Proebra  aprohibedo. 
234.  Conficiantaconfifto,c6ueniredidum.) 
Scribendu,G»j«4tottf  d  C otutv.conuemre  dittu'  Sed  hxc 
feripturaeft  ex  veteri  errore  librariorum  ,  qui perutte- 
r e,p ro perbi ter e,8c  vnuiterepro  imbitereC cribebant.Oni- 
ninoC6bito,eodemodo  declinatu,quo  imbito,  in  eo 
in  Epidico  Plauti,& prxbito praeuenio  inPfeudolo :  8c 
tebito  in  Capti.  redeo:&  perbito,pereo.  Ennius  Ecuba: 

Sed  non fcripfijh,quis  pdrentem ,4Uthofpitem 
Kecuffet>quo  quis  crucidtuperbiteret.  Plaut.Captiuis, 
Qjiiper  mtHtem  perbitit ,  non  intent.  perbiratpe- 
reat.Non  enim  per  disrrefes  nefcio  quas  expediendus 
verfus  :  quod  facit  corredor  Piautinarum  fabularum, 
qui  Patrem  meum  audiendum  non  cenfet,quod  Cre- 
ticosin  l3mbumadmittat.Sed  deeo  alias  erit  loquen- 
di  locus. ItaqueCombitOjpraebitOjperbito,  rebito,  im- 
bito  compofita  funt  eilmplici  Betere.  Plautus  A  draba, 
Qu<e  nift  fic  beceri^mmum  is  ucegrandi  grddu.  Sed 
error  huius  deprauatae  feripturas  hinc  manauit ,  quod 
inuiterepro  imbitere  fcribebat,  vt  fupraadmonuim*. 
Quare  ap ud  Plautu  m  Truculento ,  vbi  hodie  legitur, 
-quid  tibi  hfflcjnaMmswtioefti 

rbinx# 


too  I  O  SEP  HI  SCALIGERT 

AmtcdYn  medmtmcriere  ocyus  fi  nutrn  nicer  is* 

QU'id ttutnu  nicvrim?  caftigandum  eft, 
-nmiereocyusfi  uiam  vmuter'ts. 

G  e.  Quid Mdm  imuterhn?  $  t  r.  F dcquodiuf 
fl,Wdnc.  vbi  eriam  perfonas  fuo  loco  reddidimus. 

255.  Tarentilla  Pacuuii.)  Nam  eft  &  alia  Namii. 

Ex eahaec  add  Licit  Ifidorus: 

-qmfi  mfiro  piU 

Ludem  ddtatim  dat  fe,& commiwm  ftcit* 
hliwm  tenet >dlij  ddnicktt  ,dlibi  mantes 
E/r  ocnipdtd'.dfl  dlif  perallit  pedem . 

Alij  ddt  dmlwm  expedhtndum  de  labris . 

A lium  vnuocut  ^ciimque  dlio  cnntdtidttamen 
Alijs  dat  dipytoliterds—  Qui  verfus,  quia  flint  non 
afpernandi.praeterire  nolui,  fed  ideo  adduxi ,  vt  expli- 
carem  .  Primu  apud  Illdorum  male  Ennius ,  pro  Nae- 
uius.Sedex  Fefto  nouimus  quomodo  nomen  autoris 
corrigend u  e(Tet,ex  qua  fabula  adducerecur.  Quod  ait 
de  meretrice,  quae  oraniu  libidinifeproftitueret,  alix 
fu  pilse  elegater  dixit, quod  datatim  leie  dederet.  Arte- 
midorus  lib.  i ,  ctp7px<^v  <fi  ,  c tvclk^l  (pixov<})ucts  tx7n^ty 

7 ii$  <J\  ^  ea  ire^petp  tp com. ioivJi  yb  w 

to  ^pm^ov  tTztj&t  J)d  70  jwcfbtjAA)  pSpetv  ,  £  s  tea-* 

AO^  <pOITOL9  . 

Alii  adm&at, Plautus  Afinaria: 

N eque  ilia  ulli  bonuru  rwwt^nidht.dnnudt^ 

Alii  percellit  pedem.  Idem, 

N  eque  iftbeec  ulli  fuo  pedepedehomiru  premdt. 
Anulum  fpe&andum.  idem, 

Spefkindtm  ne  cut  dmltun  det ,  rwque  rogt. 

Alium  inuocatrin  talorum  ia<ftu  fcilicet.ExempIa  funt 
in  Aftnaria.& in  Cureuiigne.Dat  digitolitcras.  Quid, 


201 


CONIECTANEA. 

Et  tzicitam  menfe  duxit  m  orbe  notaw,  Propertius: 

A ut  mea  ctm  digit#  fcripta  filenda  notas. 

Nec  Tatis  farrire.)  s^f^w.Acroteleutium  Sa- 

turnii  verfus. 

2j7.  Abferare,  apperire.)  operirc, 

258.  Produccndum.)  Vrocudendim  ,exIibroeru- 
ditilftmi  P,  Vi&orii. 

IN  SEPTIMVM 

\ 

L  I  B  R  V  M. 

*.  Dcquibus  qux  cxperiero  fingulis  tribus, 
turn  de  alteris  totidem  fcribere,ac  diuidcrc 
incipimus.)  De  qmbus  q h ce  exprioributyUm  de  alter# 
totidem  fcribere}ac,&c. 

2.  Inxdificiis  quod  non  videmus  habere  a- 
trium  7rteJ.zvxov,  fimilitudinem  &■  cubiculum 
adxquale>cumtarnen,&:c.')  1 « <edifici is  quid? non 
mdemus  atriwn  habere  peri jlylij  fimilitudinem  ,0-cubiat - 
lim  cedicultfy  &c. 

IN  OCTAVVM 

r.  Quod deditira caput,  neque  difpendii  fa- 

cit  hilum.)  Admonuimus  fcribendum, 

Quod  dedit  ilia  }at  pit :  neque  dijpendii  facit  hihwj. 

2,  Serperaftra  .)  K ctfjtmmyuiCL,  Orpheus  enuine- 
rans  crepundia  Bacchi  in  infantum  fupeile&ile  re- 
cenfetilia:  ^ 

Kuvoty  hj  pofAGoSyfc  7ra\y/idL  Yst,[A'7K<ny^cLy 

MsfAct7i  pgvmci  KctAol  7K ip  %wjiyi.<kir  hryjyuiQY*  Citat 
Clemens, 


tOE  lOStfBI  SCAtrOERI 

j.  Surdum  theatrum.)  Ko fiv  sU&r.  Galenus 

ju/iSdf'v  Myw  CL. 

4.  Quod  inpraeteritis  dicimuslongum,  Iuit, 

pluit.)  Ennius? 

A nnuit fefe  mam  decerncre  hello.  Alii  annuuit  du- 
plici  tut.  Plaut. 

N dm  rmutihdt ,  firth  ut  mult wm pinner dt.&d  tunc 
eft  apluueo,vtannuuitab  annuueo.Idem, 

C ertare  ahmeo  metuo  legiotubu  lahem . 

IN  NONVM  LIBRVM. 

j  Hedoris  natum  de  muro  T roiano  ia£bari.) 

Ex  Andromacha  Ennit , 

Hcec  omnia  nidi  imfiammari^ 

Vriamo  u*  uitam  ewtztri: 
loui 6  dr  dm  (anguine  turpari : 

H efivris  nittvm  de  mero 

Troidna  idfkiri Sed  magis  puto  ita  fcripliiTe 
Ennium: 

H  eflvrem  cum *  qttadrijitgo  rdpkfrier , 

H ethris  ndttm  de  mcero  id&nrier.  Otiofum  enini 
Troiano:&  eftinterpretamentum  alicuiusftudiofi.Ci- 
tat  autem  Cicero  primum  membrum  .  Porrofimilis 
conqueftio  in  Ecuba:  —quidpetam 

Vrccfidijfquid  exfequartquo  nuc  dut  dUxilio ,  dut fagt 
Vreta  ftm?drce  <zj?  urhe  ftm  orhd :  quodacdam  f  quo 
dpplicem? 

Cm  mcpdtriec  drecdom  Jhxefi'dclcc  &  difietfrf  id  eve, 

VdTidfidmmd  defldgYdta,  tvfh  dlti  Jhmc  parietes.  V i- 

deamus  quid  ex  Euripide  tranftulcrit,quidreieccrits 
•> 


C  O  N  I  £  C  T  A  N  E  A.  tG$ 

CL/ULUJi  fXOL)7ItlOL}inet\ 

7td1cl  (hyrohitf 

<pfiJbs&pi<jfiu;t<pp*<fbi7ruj<ke»  v 

>  S-  fT  I  >'  t 

rrticLVyW  (gcvTCLV yW  X-ivcLt 
<>6ty6)'3  7lv7SX'  WOZt'i  7TC0  {lit  -5^6^, 

m  Jkj/nJvcov  67 rcLpayti  Addam  &  pro  Coronide  ilia 
non  extarein  Grseco: 

Sed  non  fcripfijhtquis  parent?  m  yduthojfitem 
'Necaffer.quoquucrucidtu  perbiteret.  Neque  ilia. 
Hew  me  nuferam^tcrij^pergmt  Uuere  fangicnfan- 
guine.  Necilla, 

I uppisertibi  fumme  tandem  male  re  gvjht grdtidor. 

At  ilia  funt, 

\ideybinc  m&snqumddcrumce  guttutim  atduru, 
Talthybii  verba, 

—  fctu  Tf  rbp  Mya>v  K9lxxl 

rtyfco  7i >cF  oupia—  At  ilia  quomodo? 

Mifirete  dnnif}ddteferrtmitqM 
Me  dnimaprinem—  Hecuba  apud  Huripidem: 
YjjLOx,  S'  olyvns  <<3£9  <;7rJC$tv  ocjjMecof 
xjttlftTt /am  (peiAcdt—  Etciim  ad  verbum  transfer¬ 
ret, fatis  negligenterilla  tradabat:vt  ilia, 

H  cec  tu  etfi  per  hoy fe  dices, foale  Kchiuos  flexeris: 

N dnque  opulenti  culoquutur pdriter ,  dtque  ignobiles: 
E ddem  dirtti  ,  eddewque  oratioaqna  nonceqnendlet» 
Concinniusputo: 

Htcctn  etfi  incpte  dixeris,flexii  fdcnl: 

Ignobilitm  eteninhdtque  opimattm  mrtm 
Ordtio  vndidcm  <cqm  non  ceqne  valet.  Euripides, 
To  o  atytofxci,  yatv  vjxy^pq  A£^|,  7B  crov 
Feicnj  ‘  hoy>;  rbp  ix.r  ocSb^ouhrcoy  icov 
K a)  (SoMuuTtov  cunvs  vlsumf  reyj,  Sed  de his  fatis* 


10  4  IQ  SEP  HI  SC  A  II  G.  COMIECT, 

*•  Cafcus,  funis.)  SjWtf  legendu,vtfupra'lib.vr  r* 
Smyo,  lupo.  Ennius, 

-units 

S  urns  furwn  ferret,  emm  defended  poffet.  Intclligic 
vallum, qued  propterea  alibi  crebrifurum  dixit.  Autor 
Feftus.afuro  autem  \zzvm&siuv  Surculus. 

H  a  b  e  b  a  m  v  s  &  alia, quae  in  liunc  Autorem  di- 
cipoterant.  Sed,vt  inquit  Varro,  vereor,  nepluresfint 
futuri,qui,quod  nimium  multa  feripfermve- 
prehendant,quam,  quod  reliquerim  quae- 
dam,  accufent.  Iraquehic  mo- 
dum  dicendi  facio. 

FINIS. 


VERBORV M  ETYMOLO- 

GIAE  PERPERAMa'vARRO- 

tie  traditce,  he  'veris  fuis  originibus 
redduntur,  aut  preetemiffee 
explicantur. 

A  liquor  ab  a?quus,vt  Iaruor  a  lreuis.arquum,  etx2q.  Do- 
rice  cLj)to;.  Vt  ei  cq.eiTt  cqK^. 

JEuum  ajar  asuitas  arias,  xuiternus  arternus.  hare  rede 
a  Varrone. 

Ambagio.  am  detritum  ab  eijucpi.  Vt  At,ab  drap. 

Andie. ccyyjjhov-  Anculare  quoque  pro  mimftrare , 
rUg  dyywMq  miniftratorio  vafe.Vide  Athenaeum. 

Anfrattum.  Frago  antiquum, vt  tago,pago:eft  lentare, 
fledere  do  (p&iy^v  ,  vnde  q^wjuu.  Quod  fignifica- 
ret  lentare,vt  Lentare  remum  Virgilio:&  Lctare  arcum 
Statio.  ab  eo  <p&&y\v,  8c  (p^T^vdici  cccptum  proambire. 
Et  Latitum  pnfeum  Fraxare,  obire ,  circuire  vigilias,a 
Frago:vt  a  Veho,  vexo,Tago,taxo.Fraxatores  ergo  cu- 
ftodes  circumientes  vigiiias.  Nam  funt  duo  genera  eo- 
rum,  iJ\p v/Apot ;  £  oh  Ab  eadem  origine  Frequens, 

qui  ftepius  fraxaret  vigiIias,non  a  ferendo,vt  Varro. 

A ngtdus,  dyKMV. 

Ara.  Prius  Afa,  vt  Papiftus,  Valefti.  Afa,  quzepoftea 
anfa,vt  tagOjtangOjpagOjpangOjmefajmenfa^efuSjtcn- 
fus.Ita  dida,  quod  eftet  proprie  Foculus,qui  manu  por 
tabatur,vt  ignitabulum  iiydpp. 

Area.  /,  in  r. 

Arma ,  proprie  funt  lcuta  ,  vt  Tarpeia  necata  armis 
Sabinorum  ,  id  eft  feutis.  &  ancilia  arrna ,  id  eft  feuta. 
Arma  itaque  ab  armo,  quia  in  eogeftarentur.  Armus 
commiftura  brachiorum  ab  humeris.  Itaque  ab  >fjuoe 
dida. 


%C>6  '  VERBORVM 

A rrabon.  ocvpaCtiv.  Syria  ce  Arabon,  ab  arab,  Tttfyud}'. 

Aruiizb  Aro.vt  paruii  aparu.Larua  a Lara.Scruus  a  St 
lusJpof.aqliOeeAdveA  Eritudo  Fefto,^«o^o?HomeFO. 

Arcerra.ab  ad,& carrus.  Id  erit  ad  verbum,Epiredium» 
fpuria  &  hybrida  voce.  Arcerra  pro  adcerra,  vt  arueni- 
re  ,  arccdere  :  aduenire,  accederc.  Nififiteadem  origo 
cum  Arcirma. 

A  rot :  arcere  eft  continere.  cl^uiv.  vnde  5c  Arcus. in 
fornice,&  a ftmilitudine  to to^ov. 

A ngenora.  Ita  fcnbo,non  Angerona.  Angere,«i^£7,co- 
hibere.  Angina  c/j^ovh- Quod  ora  digito  angit,id  eft  cofti 
bet.  Angenora. 

Audio.  Andes, pro  Aures.  Antiquum. 

Aurora,  vnde  otf^cuipov.  af^ctupov wtoosty'iis,  oA&ot- 

jlSjjoi  <pccog  h otg.  Apoll.  ftc  Aiirum,  cwpo;.  Namremanfit 
ztvpcg.  Feftus  quoque  teftatur  vetus  grascum  efte. 

A i-f  ulto.  Aufes  5c  Audes ,  5c  Aures  dice'oant  veteres. 
Aufis  escort;,  Cretice,&  Tarentine  (tv;ew(sg.  Aufes. 

Aueo.  Purum  putum  Hebraicum  .  Quod  verb  dici— 
mus  falutantes,  Aue,Poenu  eft.vt  Poenus  llle  apud  Plau 
turn,  p  oe.  Ano.  m  i.  Salutat.  Ad  verbum  eft,  vine.  Nunc 
verb  Poc-ni  dicunt  sfalem  aalech :  vt  Hebran  Sfalom  lecha. 

Autttmnws :  prius  Audumnus  ab  Augeo.  vt  Fardor, 
Fanor:Sardor,5artor:vnde  Farcina.  Au dor,  A u tor, vn¬ 
de  Autumo:  Auoxilium  ab  Augeo ,  Auxilium.  Auxi- 
lius  nomen  propriutmdeminutiuum  Aullus  ,  OyiKTug* 
vt  Paucxillus  Paullus,  Muolum;.  Taxillus  Tallus,prx- 
nomen  Sabinorum.  Feftus. 

Atrium  :  puto  <tj3f>tov. 

A jfumi  merum,pnfca  vox. 

B dtetts.  Tufca  vox.  Charifius,  Varrobaltea  dixit ,  & 
Tufcum  vocabulum  ait  efte,  Rerum  humanarum  lib., 
x  v  1 1  i.  Vides  inconftantiam  Varronis. 

Brafica.  Ortulanum  olus:  Vt  /kcaiA/K-w,  cju<p&M~ 

jug.  Bafilica,ymbilicus. 


ET7MOLOGI  AE«  IOJ 

£mma>  aBrumo,Baccho.  lipo/uuog  Brumus  :  quod  in  id 
tempus  inciderent,  in  quo  fella  erant  Bacchi :  Ouid.  de 
altcris  Liberalibus : 

Accept  ns  Geniis  ilia  December  habet » 

Cacabus,  xJ.KKsiCogo 

CalamiTirum,  xxiXctjaig.ln  Varronc  verb  Iegendum:Gt&- 
mij}rum,(jiwd calfutlum  in  cinere^cjui  ca villus  arnctur. 

CalixjKLXi^  C Liligna,)a;A/^H. 

CanH,KU6i)v,x.tu)6g> 

Crf»a,Ofcurn.prius  Cafno. 

CapitoliumM  vocabant,quam  Grxciaycpctv.  quod  elfct 
ju>pv(pii mg  Troteoog-At  fabula  capitis  inuenti  excogitata  ad 
gentis  nobilitatem.  Capitolni  ergo  Latina  vox,  vtPer- 
gamum  Phrygia. 

Capra.  Turrenum.  Hefychius. 

Camelus.Syriacc  Gemal.  At  Hebraicc  Gamal. 

Cafeus.  Oleum .  Cafus  apud  Ofcos  erat  vruxaiog*  Vnde 
Cafcus,&  Cafnar.  Cafeus  ergo  lac  vetuftum  &  coa&ii, 
ac  cocretum.Inde  CafiesjCaries.Nifilit  av^ipvoy.  K&pw- 

vocat  Theophraftus  qua:  funt  vermicuiata. 

Career. xstp^poL  d )  fxxvi£pa\. 

Carere.x.&f>G0,iK&pov.lnde  Carduus.  &  quod  carminan- 
tium  e  manibus  deteritur  Latini  Floccum  ,  Graeci  di &- 
pig  vocant. 

Cerno,Kp!va>.v nde  Crinis,crimen. 

Campus.  j(pLju7idg  ’Syraculanum* 

Q<elum,  ko7xoy. 

Colies.  Vjoxcovcq* 

Concinne3ovyxji%pctfj^ja}g*  Cinnus  o  kjumwv, 

Columbus. MXupA£ogy(3$pcji  %  yloxv/x£clv:  a  geftu  ,  quemfa- 
ciunt  ex  aues.Et  columbaria  in  naui,  perqus  videntur 
remi  eminentes  koxvjuCcly. 

Conus  sKcovog* 

Cil>ba.mxt£cLg>cu'{sg.  Alii  malunt  CibilaSed  tunc  erit  craf- 
pohtum. 


403  mBORVM 

Capio.Synace  Cap.volam  fi^nificat. 

Crepum:  Cnepum. m(pc££. 

Cruft  a, 2.  Corio,  quail  Corufta  .  vt  a  fide  ,fiduftum  !  a  b 
ango,anguftum:augeo,auguftum:vnco,vnguftu :  ver- 
buftum,a  veru.C<m>  yerbusla.  Plaut. 

Cm^fanguis  cocretus,&  cogelatus.jq^.Inde  crudu. 

Ceruus  a aggcog. 

Circuf.yApycot;,  Kpws-  Etiam  Circanea  auis , »  <zt%/C- 

m7^fyVcircumuaganea. 

Cupedia.  Caupedia:Claudus,  cludus.  Defraudare,  de- 
frudare. Laura ,  lura. 

C ornu.xiegtg-  vt  a  Kp lets  carnem  fecerunt .  Kill  mails  a 
Syriaco  Qarna. 

Cucumis.iUKvo Inde  Cucuma^quod  ventrem  magnum 
habet. 

Cura.  Prius  Coera.&  coerare  curare.  Coera  igitur  *a- 
’  TVV  K0p0Y,M&i  a  fatietate.  hinc  fatagere ,  curare,  vnde 
Ttol^tvog- 

Cernoi'ft xp/yu. vnde  Cernuus  o  Feftus  &  Ifi- 

dorus  volunt  Cernuum  efie  genus  calceamenti ,  dece- 
pti,Vt  puto  illo  Lucillii  verfu  ,  Cernuus  extemplo plantasco - 
ueslit honeftas. Is  enim  eft  geftus  caiceantlum  fe .  Addam 
Sc  ex  Seruio:Cera«zcf  equusAnquityquicadit in faciem  ,  quafi in 
eampanem,qua  cernimus.Vnde  ct*  pueri,  quos  in  ludis  y  idem  us  ,  ea 
parte, qua  cernunt ftantes ,  cernui  yocantur :  yt etiam  Varro  in  hbr'u 
Tbeatralibus  doret.quod  de  cernuo  equo  fcribit ,  eft  is,  qui 
Grsece  dicitur  w juicy  ’£)n  yiuu  ^jZ pndcov. 

De  cernuis  verb  pueris,idem  eft  cum  illo ,  quod  fcribit 
Varro  lib.i.  de  Vita  po.  Ko. ’Etiam pellesAnc^mi,  bubulas  oleo 
perfu/as  percurrebant,  ibi'que  cernuabant :  a  quo  ille  yerfus  yetus  eH 
in  carminibus  Sibi  V as  lores  ludos  fadunt  cernui  Confualia . 

Capis,i&.7n%. 

CcT^.Cereo,creo. 


D amnum.  (ZaL7Fx\v\  dapnum  .  vt  o7jro$  fopnus  .  Deinde 
Damnum,  fomnus.  Damnuni  eft  proprie  tv  eLvctAccput, 

Iuue- 


e  t  r  m  o  t  o  g  r  as,  tag 

lUUenal.  VUtlla  uiri  curd  intent  a  nec  mentio fiet  DdninoYtim.  Jet— 
irutOvty  cti cLKoo/Muno v .  Idem  :  e rmulta  crefcit  damnofa  papyro. 
AcTnzvn^ycjdbciTctvcoS^g.  Horat.  N os  niji  tbtmnofe  bibimus.yyytuo 
a<p4<A»f.  Addam  &  Corollarium  ex  Suetonio  de  clar. 
Gram  mat.  P recta  Grammaticorum  tanta  mercedcjque  tam  ma - 
gn<e,vt  conftet  Lutatium  Daphntdem  juem  Lenzui  MeliJJus per  no - 
minis  cauillitione  rayof  ctyy/aa.  dicity  c  C  millib.  nummum  Q^G*- 
tulo  emptum,ac breui  manumijjunr.ego  lego  JbtTrdvugctyvLui.vel 
potius  Jbcvdvvptn,  vtlitallufum  to&q  Av  JkyviAjv ,  vel 
Jknttvichiv.  ^ 

D;4«4.prius  lana,  vel,  vt  Pontificia  Indigitamenta  ha- 
bebant  Eiana ,  vnde  etiam  Deiana  Iiodie  in  veteribus 
monumentis  vifitur. 

D  is.  (60  g,  J$jg,  vnde  A  tog. 

Bico, 

'Difco.  thlmat.  difeo  a  in  z',vt^'^,bio.^tax^  hifco, 

Doceo.  db>uco.  vnde  cfoypLafa.  fapientum. 

i* 

YXixum.  lix  aqua. vnde  liquor:vt  a  Lax,  laqueus,  lacio, 
inde  iacero  8c  lacinia.  niii  a  \ooiuAg- 

Takes.  Syria  cum  Palea. 

Valid*.  (ptfA/%.  F alio  <pn\oco.  a  paMce  <pa \oot  itpffhot-  Apol-* 
Ion.  lib.  r  i  i. 

Varna,  yypon.  (pctt/A. 

Vari.  yccci).  vnde  yvipu. 

Vattus.  etiam  antiquis  yadg, a  paWc*. 

Vatuus.  ipocvig.  8c  Vates. 

Vauso.  oftendo  beneuolentiam.  pouooo.  vnde  7rt<pcuJoTtWo 
8c  Fauftus  yewdg- 

Vebruit .  vel  a  Feruendo, vnde  8c  Febris.quod,  qu;e  de- 
ferbuerunt,  pura  font,  vel  a  ydCog ,  QotCtpog.v c  a  $9 Coe 
yoCtpog. 

Vertne, ctp/aoi.  Vel  a  fere,  ferme:  vt  Gero,  Germen. 

TiceduU,  miliaria:.  aintwAg,  uypglAg. 

fifeim.  fifeus  otyppivog. Etiam  aluta.fed  tunc  puto  a  yd- 

O.L 


tio  V  E  RBORVM 

oxofjVnde  < p&oWa/ov,  PafceoIus.q>eMfccf  iifcus,  Vt-ypumo^ 
hiTco.  cD&tkco,  difco. 

flexum.  <pAtK%'v  vftulata  enim  praua  fuint.  Etiam  a 
yMyouj  flagro.  vnde  Flagrum.  vnde  Horat.  - nrerejlagris . 

formido.  Fotmus  fudans  ,  calidus.  fudare  folent  non- 
nulii  tremore.  vt  a  grauftgrauido  :  a  rauco,raucido  :fic 
a  formo,formido. 

forum.  quod  foras.  Foras  a  Bo&.fc  &  foris 
qvp,  fera.  fl«6),vnde  0«or,fio,fiifFio.  fumigare. 

yo?  funis.  Antiquitus  ffoenis,vt  cnpc yfo;  ftungus,o^«i- 
efcvYi  ffunda.  pcftea  f,  periit.  inde  focnire,  nunc  fimrc 

jglvco  (AA'iftuny.  f 

F rater,  <p&tfsp.C6featres  vocant  vul go&tf  w/m 

F remo.  $pijuLU>* 

T ruges.  <ppu}cu.  Ettorrere  parant  flammis }  Q*  fra.ngcreja.xo. 
Erltmke.  (p  gjdj  coj  (p  eft  titilatione  corporis  pr*x  fe 

ferre.  Alitcr  frigere3ab  eadem  origine.Varro:  Commu- 
tari  mentes3  frigi  animos  corum.  <peJoj&y.  Afranius  Pad- 
Ijigno  :  Qccajione  certa  mulicr  inuolat 

In  colhunrflora^orat :  occurrit  nepos 
Vaujillus :  neptis  porro  de  lefto  frigit. 
ford<e.  <po 

flora.  ^A<a£/£.Vt  Flos,p/Aeo£* 

Galea.  yx’Kiu.'Vt  KUu£viii)tU<hviy'KV)Lzv)>&<-C» 

Galhis.  r&fpcjL  ^Mocpala  Galli  gallinacci. 

G audium.  yoiddt;.  prifcum.  vt  a  t^clSoc;  ,  vnde  yrh(tibLpzqv 
plaudus.  a  yfraivt;  Plautus,  a  xtfttie  Dor.  x^ttjhg 
Claudo.  Nift  fitavt  wi&to  claudo,fic  a  yutce  Gaudeo.  > wStf 

ytjOdV. 

Gemo.  yi/ngo-  plenus  fu.  Gemit  impofito  fub  ponders  Gymba.  Sc 
vi^dooofxa.  vmoc*-  vt  contra  wuc  gemo,&  anguftus  ft K 
Grtcoftajis.G raccorum  ftatio.vt  Frcgellx  Fregellanoiu. 
Feftus.  Sic  apud  Martialcm  i 

B#  yicine  nepos :  nam  tu  quoque proxima  Elor<* 

I  twit*,  &•  y  cures  tu  qucxjue  Viceliat • 


etymologt  as*  m 

tbi  Ficelia?  eft  ftatio  Ficuleatum.  Neque  quicquam  ma-* 
tandumeft,quod  putat  Domitius. 

Itillum.  Hir  eft  minutum  illud  cauurri  in  media  vola-: 
Ab  eo  xzjvtco&tfMv  Hillum.  Cum  vellent  oftendere  par- 
uum  modum  rei,  puta  aqua: ,  aut  fimiiium ,  ne  hilluiri 
quidem,  dicebant,oftendences  volam  manu's. 

,  Hwwr*  veiercs  Onorfcribebarit.  Eft  aprifeo  0Vw\  vndc 
vt  ab  ay»  fa<ftum  avHfiajf.  Ac  onus  venlimile  efle 
ab  ea  origine,vnde  fluxit  ovo;  Gr3ecorum,qui  ab  aiiqua 
ratione  ^rumnofum  illud  animal  ita  vocannt. 

Horrenm. quod  &  omnes  frudus,^  atq;  a deo  pro- 
sientum  omnem  ita  vocarent.Galen. 

Humus,  yctyxy'  Humilis  ,  Vn de^ct, octAOf ,  vtf 

Heft,  poftea  heri.  vc<n  vt  rc^sert,  ^  in  /;.  vc 

^Lra  hio,6te« 

InfuU.  infiiarejamicire.Filameumjpbft  Flameum,  a* 
itticulum,  See. 

I n terumna ,J)7n>7n pio e  vt  ocosbe  KO&ivSQf  Bimati/* 

Corinthi.  Horat.  J)%poy  ygdju/uafyfloi  i\  fnfiv^v. Hefychw 
Bipatens pujiiUry  A u  Ton . 

Ir pices,  Euripid.Cydope. 

Irando,  vel  vt  veru  fatear,quod  veteribus  helutf 
do, a  in  h.  vt  fupra.Er  ea  eft  vera  etymologia. 

]nrgo.  declinattim  a  Jus  ;  vt  a  per,  pergo  j  tero,tergo? 
mar^mergo^^TaOT^Jy.  Sic  a  [jyspog,  murgifo.  cor* 
corgo.  KAipoJtS'VHpokv.  Sic  a  hcujpo;.  vnde  Lura ,  largus :  k 
vaZpo;,  parcus.  axreipoofy argo.  iufum,furgo, 

Larus.  xcLWAf. 

l  \a\fsc>  Ita  vocabant.qui  cum  corona  publicevi-* 
Hulabant.  xxogyha^'^  Deinde  ah7 B,-:vnde  a«t<^. 

lantoU, L  a  rine,q  u  ae  Grseci  AyTfa  Nam  balneum  Gra?" 
cum  eft.Dicebantur  &  Albulae.Lautol*  autem  vocatus 
jlic  locus  Romccabea  fabula  ,quam  narrat  Ianus apud 

O  Uldliim ;  sdmque  repenting  meuktus  aquas, zrc. 

O.ii 


I 


III 


V  E  RBORVM 

Lignum,  a  lego  :  vt  a  tego,tignu:  rego,regnum  r /Ay^9 
rnagnus :  svyi'ov-  si£,oo ,  lignum,  amiflo  t.  pin- 

gUis,  A«£y>linguo,&  lingua:  anguis:  JkovtAcnfus. 

Locus.  iaceo  s  antiquum ,  vnde  a^ao;^, ao^>£,  vbi 
quis  ficus  eft. 

Loqui.  hoy;. 

Lupercus.  cognomen Eauni,  Aux«of. 

Lucumo.  Tulcum,  &  tamen  origo  Grxca.  Nam  in  La- 
lio  Lucumones  ii  funt,qui  in  Arcadia  hvK&on;. 

Luftrum.  vt  fluftrum,malacia  maris. 

Lucrum :  aluo  .  Niftftt  eade  origo  cum  Lucare.  Quod 
lucrum  captabatur  e  lucis  vocabant  Lucar  :  ficut  quod 
cx  facrorum  £erufcatiombus,Extar. 

Lutra,  hvjf  )f,vnde  &  cyu«tyj/f,eadem. 

Lux.  hvitt u  vnde  xvkopco;. 

Ligo.  h'i'y$).if>yxhei6V<li.  vel  quod  terra  a jy%.  •  Clemens  A~ 
lexandr. 


Malua.  M  a  loach  Syriacum.  ^ 

Macer.rfjLdKfot; .quod  macri  longi  fint:  vt  tenuis  /s%4  »' 

7(in&zq. 

Mars.  Sabinum. 

Mendum.  a  minus,vt  a  man  us  man  do  yrttpiy^wca.  a  Me- 
do  Mendicus:cui  deeft  aliquid  :  nam  mencium  propric 
defe&us.  Itaque  qui  minus,  quam  opus  eft,  dicit,is  ve- 
ritatem  imminuit,  diciturque  mendax.  Sic  Mendicum 
vocabant,  min  us  velum,  quod  in  prora  ponitiu.  Grarcc 
o  Aliter^pOf or.Et  locus ,  ybi  proretafpeculatur 

icopulos  in  mari,  dicitur  np^purrp.  Statius  in  Propem- 
ptico,  Sint,  quihus  exploret  rupes  grams  arte  M olortuu 

tu/ctjuyurjl>y,Tik>;  lego, 

Sint,qnibus  exploret  rupes  mans  art emo  Leer  us. 

Locrum  vocat,quia  Locrenfes  Opuntii ,  populi  mariti- 
mi ,  nautica:  rei  periti  fuerunt .  At  nefeio  quid  nugati 
funt  nonnullide  molortho,  taquam  /^aop Spov  eftet  per- 
yendiculum.Et  vt  puto,qui  hoc  annotarunt  in  Lexicis 


ETYMOIOCI  AE. 

fuis,&  Thefauris,  hunc  locum  Statii  autorem  videntur  • 
liabuiiTe.  nam  in  nullo  vetcrum  extat,qu6dfciam. 

Mcns.yt  a gens, a  tpccpog  pars:  fie  a ^'o;, mens. 

Mereo.jueipco.qMod.  diftribuitur  merces. 

Metno  antiquum  ,  vnde  [A/ucSay/ulcJog .  Tic  a  7n$ti> 
obfoleto,peto  noftrum.  a  quo  wdvg-Hc  antiquii 

ZiAcojVnde  J^Asctp  peperit  Jidbhat,di!xog,  Dolus.  Sic  etiam 
/^i^,yndeJuicf)/M>og.fMjMJk}^d)};)modus.lnde  Modius. 

A  Syriaco  M ad, 8c  Hadad. 

M»frv*,Syriacum,  GrxcumjVitta  Latinum^ide 

fignificant  in  fua  lingua,nempe  vinculum. 

M inerua.  prius  Meneriu. Meneruare  erat  monere.  Vn¬ 
de  promeneruat,monet  in  Saliari  carmine.  Menere  eft 
nionere  :  &  menifeor  .  vt  apo  apifeor  :  fruor,fruifcor.a 
quo  compolita  comminifci,reminifci. 

Moneo.  prius  meneo. 

Moereo.  a^/^t.quod  pro  dolore  qf  o-nx^g fumitur. 

Hunts,  prius  moerus,a .  quod  quifquepro  parte 
fua  eos  feruaret.Hoc  docet  JLucill.  cum  ait,  M oenu’tamen 
fungi, ac  moerosferuare poteftint.  lte  adfignificat  &  Moenia, 
quod  partes  officii  cuipfque  fignificat,quaft  Moeria  di- 
<fta.poftea  mania, oe  in  «.vt  poenire,punire.vt  <po?toc,pu 
bcs.ify ra  ioi^a, vnde  diada.  fadum,vt  ab  eiycp  ^/Jcst.ab  1II0 
ZoiSct  igitur,oitor  Sc  oifus:vtor,vfus.  vt  /ucTcrzt,  jutsazt,  tv- 
^jca,7u^<7a,&c.Multa.ofcum.de{inat  ineptire  Varro. 
a  quo  multus :  quod  numerando  multa  atftimaretur. 

Be  multare  in  audionibus,^  Plaut.  Sticho: 

Quam  mult. is  tecum  miferixs  multaueri?n. 

Murmuro.  /uvp/swoco* 

N arro.  Antiquitus  Gnaro,  a  gnarus.  vnde  Gnarigoa- 
pud  Feftum,&  Dignorare  apud  eundem  .  Omnia  rs$yL 
•to yvaeJt&v Sic  Gnafcor,&  Gnatus,,^^  75  ywcLCo,}wua}ica» 

Vt  a  pWa>>}Wto<776a>,gnofco,gnotus. 

N eptunus.  Talcum, vt  Volcanus. 

Non*,  vt  a  Noue,Nonus;llc  a  nouo  Non#:  vt  yiejvdujia, 

O.iii. 


VER  BORVM 


144 

Grxcorum.Et  C  hadaj?  Hebneorum,id  eft  nouus. 

N uncius.  plane  Syracufana  vox.  vt  ab  tV  tVcf ,  coyKuxfic 
a  v'tofjVouyMos  Sicuii  dechnarunt. 

N»^.  Synacum  vt  Lympha,Nyrnpha.j 

O erect-  ok puoeif* 

o dor.  o^MyoJ^cfojodor.vt  q&tfa ,  eonfidero , 
tp&iJ'toV'  prudens .  Ab  eadem  mente  olere,  din  l:  vt  da- 
c  r  u  m  sc,  1  a  c  r  u  m  a? :  a  Jdvjp  v  ;  a  1  a  ce  r . 

O Ins,  oleo  crefco.qubd  tranftata  in  ertu,  ex  agreftibus 
culta  fiu  nr  qua  re  ab  eo  di.&a  Kct^tva,  rz$p<jl  7i  Kctyuypi. 

Ops  Dea.oofc.Hefych.  vel  dW^vnde  om{i<P!Wf  ,venera- 
ri,colere:ftcut  venerari  a  Venere. 

O^.  propn'eeft  eligcre,  confiderare  :vtiparsoptarelo- 
,r«w:eligere.Et  Optio  cleans, ab  otAo*  Gra’co,  video  con- 
fidero  opus  verb  eft  ab  eWufacio,  adminiftro.  ynde^V* 
aiiquidfacit,3dminiftrat. 

Oriens.  ppcOjOriot'Vndc  dpvujM> 

Tala,  prius  paxilla.vt  axilla,ala,paxillus,palus,piftil- 
lus,pilus. 

Taktium  (potxad'hoV'  Ita  vocabant  fumma  iugaveteres 
Latini,&  Gra:ci.  vnde  Fala^  &  Falantum  Hetrufcis  eiat 
caelum. 

Talus,  forfan  a  Truces* 

Tafco.  Varro  nefcio  quid  nugatur .  Alii  a  fcdojLCo .  non 
male.  Ego  astnwa^aafcw*  vnde  etiam  m£>i/,Grex. 

Tams.  Vocabulum  magnsc  Grseciae.  Athen. 

Tater.  qubd  per  eum  pateat  femen.  aWcMor 
quas  inuidia  eft  deducere  a  7ntTY,p) 

Tauo .  7 TttFo?  >Eolice.  Pauo./:,in p,  vt  pica:& 

&t,ofcc,  pis.  7j  pit.  &  pitpit,  quicqujd.  rtompig,  rrirvpiQ, 
are 7 tpt;.  Offe perora,  vnde  peroritum,quatuor  rotarum. 
Lanm/j,  in  qy  aut  c.  pit,  quid  pitpit ,  quicquid  .  petora 
quatuor.  m/xm,  pro  mm,  quinque.m7a£,  quotus 
fequor.  famg,  equu ljquo,  vnde  linquo,  &  con? 


E  TtMOIOGl  AE. 
tra:  vt\Jx/>f, lupus. 

Patfer,i\7ruZpoc.  prima  reduplicata.vt  popolus,a  mhig- 
fufurrus,  a  w'po f, V nde  ov'eAy%.  Cacula,  a  calajigno.  Lu- 
Clil.  Scinde  piter  calum3yt caleos.  Propero,a mpa*  Nifl  fit 
*td£97npcio ,aut  izrp^'^sp£[jojucij\  :  aut  potius  a  <z. T£9'Z?£<?Jqua:  re- 
duphcatio  notat  celeritate.Sic  a  Curuu5,cucujrbita.  a  tor 
Syriaco,&  Pocnico}turtui'.afar,furfur.Mars,Manicrs. 

Vauor.cpcCog-  vnde  75  (pcCficfrq* 

Tecunia,a  pecu,quod  omnis  veterum  fubftantia  in  pe- 
cuaria.  Sic  Grxci  <z?&€a.m  a  prouentu.  (zspjCcLng  Honie- 
ro,prouentus :  quod  eorum  copia  in  pecu. 

Vecudes.  •m>KgiJ\g. 

Velms.  Tiihvs*  vc  parum,paruus,&c. 

Terdix,  tj  mptyv-  Hum  enim  fonum  edit,  vnde  Sc 
KstKSL&fyv  quoque  dicicur.  &  xxkm  feetor  :  vnde  Cacare. 
Hebrasi  Qworepd  eft  xah7t*c»  quod  vocet  pullos. 

Veregrinus.  peregre.  Sc  Ec  peragrarei^rocA^//«y. 

P iftor,  a  pinfendo.  Pinftre^eljVt  veteres  dicebant,  pi- 
fere, t&Wjv.  T  petit, vt  Tih'pv w,  perna.  -dyog, Police  vflmee* 

'  a  TTElt^Ho^penna.fic  7nsyip,o AidToc,anaittit  r,a  Tij/osesy. A  quo 
volpJogin  Euangeiio  ,  nardus  exprefla  ,  &  contufa 
in  Iiquorem,&  vnguentum:  quod  fpicatum  dicebatur, 
ii  ex  fpica  exprimeret:  foliatum,ft  ex  foliis.  At  mea  me  lt- 
hr  am  foliati  pofeat  arnica. 

P Uusiram.  a  palando,quod  extendere  fignilicat :  quafi 
paiauftrum:  vt  plane*, qua:  prius  palancse.palanca:,feu 
palag*,vt  id  quoque  explicemus,  iunt,  quas  Gr:zci  <pa- 
Aayfit;  vocant,quibu$  fubducuntur  naues.  Varro  de  vi¬ 
ta  po.Ro.  lib.  I  ill.  Cam  Vanns  obaiam  yenijfet  nojlris  >  CP* 
cjuofda  c<epijjet  crudelifime,  pro  paiangis,  car  inn  fubtccerat.  r  el  a  t  U 
id  ab  Appianoin  Libycisi&i^v^aaA&wtf  nupov^tg  pfyj  eig 

.  _  \  ,  a  f  '  '  »  >p  <T  '  r\ 

‘Kt  -ppctf  ft,  vote/uotg  iju.Ca.mm;,  a;  y  <pop&!C  v>  (tig  dt 

%1<;  iK\<p*<nv  i&riCuxov.  Et  in  Annibale, srt  Jiotg  vsfipw 
ed’ape-i-  liCslg  aroucLai  7 iv  7rd(gi{AAV  iytyup'd  ,%)  m f 

Voenat7nnii,a  7itvcg.\ t  mUg  mow-  %Aoog,  %hovi  .  pupog^w- 


O.iiii. 


TER  BOKVM 


ti6 

Pern*.  v rlipvH, 

Pcrai.NonnulIi  a v^ncl.  4,ino.vtporrus,  zimppoean^ 
tiquo.ex  quo  7nzpcro(;t8c  <zy^Lon^>  Vt  Ttippai,  yropcrzo,  'Z&pcxru  .  a 
quo  porro,  &  prorfus,  vt  prorii  limites .  Et  prorfa  ora- 
tio,deinde  Profa ,  vt  rurfum ,  rufum  :furfum ,  fufurru 
prorfum,profum.Afranius. 

Yramium. apra?,&  emo,accipio.  demo  contrarium  ac- 
cipio.Inde  prauniatores/erm  publici,qui  pradbant  Fla 
minem  Dialem,dK3:i  apra:mio.  Italegendum  apud  Fe- 
ftum ,n on preciamitat ores.  Apud  Nonium  Jegendum,  P r<e« 
m'uttores,no£hirm pr^cones.  Nouius  Anagrypnuntibus: 

Ham  infcenayos  notturnos  c<epit prxmiatores  tollcre.  Diceba-* 
tur  &  Precias,a  precio:vt  Pr^miatores  a  praemio.  Virga 
autem,qua  fummouebant  turbam,dicebatur  Commo- 
caculum. 

Vratum:  Do  lice  <z^li ict,h.  'GrggtmcL- 

Vrecium, a  procando.Procare  a  <apflK0?,  vnde 

Veclo.  7ny&>7K)t)oo.vi  Wj(^,  W*Vple&o, 

Troferpina.prius  Preferpina  a  'zfiaKpovv-'Nam  fere  qua:  in 
o  nunc  dicinniSjper  e  enuntiabanr. 

Rapum,pa.7TVC'inde  pdqcu/oi;* 

Kaudwt8c  rudis  virga3»,'  pVtV^eadem  origine. 

Rete.  Rete  7a pcayruiot, qua:  impediunt  euntes  ,  aut  qu* 
funt  in  fluuiis.Ita7r  dix.7iov>  quia  implicat,  qua: in  eo  in- 
cidunt. 

Robigo .  Qua  a  colons  robi .  Robu  'n-mppov  vocabant, 
feurutilum. 

Kura.  apxefi'CLpuiKyj),  m  ulgeo. 

Saturates.  Tufcum,vel  Syriacum.  Aut  maupop  Autvta 
7\iyjpo;  y  Aiyvexvo;  :  flc  oxcjvpoi;,  ersem  £vo<;y$  at  urnus.vt  Voi- 
£urrenus)V olturnus.  Quemadmodum  Alumenro,  Ca- 
jamitus ,  Melo,  Polluces,  corruperuntex  Laomedonte, 
Canymede,Nilo,Polydeuce$. 


E  T  Y  M  O  L  O  G  I  AE,  uy 

Sdncus,  facer/anguis/axum/Tufca. 

Scutum.  oTtvOsg-  ex  corio  enim. 

Seculum. a  fequendo.Eft  enim  feries  temporum.  vt  tc- 
guIa,a  tego:  Regula  arego. 

simpulum.  Syriacum. 

Signum.stw.j,  T  periit,vt  ^rnperna ,?&«»,  pinfo ,  *?/- 
w P  ptftor.V t  ergo  a  7rc>j/^}pugna:fic  a  sif/uy  lignum. 
v  Sirpo.a.  fero,  id  eft  prehendo.  vt  a  faro  antiquo  (  quod 
a  <7ojpo>)farpo  :  vnde  farmenta. 

sinus,  v AS. Sm  Syriacum.vnde  fecerunt  Sinfeneth. 

Sponte  c?*  Jpondeo-.a.  ccudvJh  .  Nam  quod  per  facrificia  fir- 
maretur,erat  amvef)i.  abeamente  fponte  .  Nam  id  non 
snum  facere  debemus.  Vndeetiam  Hebrseis  Ne  dibath 
oblatio  \ydsmg  •  fponte  igitur  a  amvdyj ,  id  eft  libatio.  Es 
liber  ab  eadem  caufla.  Nam  hoiCvi ,  libatio  .  vnde  olitn 
loibcr,\p  1  ioeber  dicebatur.  Feftus. 

Spied.  ^c^yg./Eolicc  cwztyug.  Vt  gttSiov,  cctmdpoy,  Ipatium. 
vt  contra  amvS\\>  ftudium. 

Taurus.  'feulpog  .  Sed  Grxci  a  Syris  T hor,  8c  Thaur :  quod 
Hebrasi  sor. 

T ermentar ium.it  a  vocarunt  Iinteum  mJSiwuig .  Nam  vc« 
ftem  7ntfyvWM  8c  talarem  Gra:ci  vocant  Ttppuwfa* 

Termini.rip/cevig.termen^crminis. 

Templum,rtf>SfJog» 

Hera.  cDy&t.  vt  dkg,  cfhejbe-  teda.  Jbccnaoc,  tefca.  a  in  e,vt 
Jbtvip,  deuir:nunc  leuir. 

Tutulus.  prius  T itulus,  \zjv koccsj xzeg  a  Titus.  Vc^g  a  Ti'as 
defendo,honoro. 

Torus,  quicquid  rotundutn.Tttpct)J7tpct>JTi'Cgpi,7i)pog. vn¬ 
de  np&joofcpQjfJuvnt.  Et'&pvog.  Inde  torqueo  .  Inde'Sp^^ 
Vt  a  (ptpafyipop/eog.A  x.etptoivjap^g.A ixoi^,fAxipjAop. 

T rabes.rj^oipYi^Lyco^hr on.  tamen  Ennius  trafax,  vel, 
vt  eft  apud  Feftum  crifax  dicit,pro  trabe,fude,vel  coto; 

Vt  permaceret panes  percujjii>  trifaci . 

Trento.  ^ ([*$)• 


Tunis.  7vppig}7vpffi^SL  Syriaco  Tur.ld  ab  Hebrieo  tzur. 

Tubi.7V7ni •  cjuod  caui. 

T urma.  Tjp/^c.i'otuditas.  vt  cohors:  quia  cohortes  vi!- 
laticasrotundx.  Vide  Tom. 

VaUum.xjzmM&itfKMS  a  vanno. 

Vellera.  s4lu/ua.ra , a  velando. 

V^/?«.  sVo.vnde  goSwf* 

Venilia. a  veniendo.vt  eihyQyot  75  £>.0«y .  Sed  diuer- 
fje  funt  Dea;. 

Vdtcs.  u/^p.vdor. 

Ve/nmfcrutari  venas.  Vcnxjyt;.  Venatur ,  qui  fcruta- 
tur  &  indagat  aiiquid. 

Video,  eifioo. 

Via. 01a.  Apollon. 

Vinum.  omq.  vt  oict  via.o'iyog  Hebraicum. 

V^r7.  c6;pMo£.vnde  dynwictoo^  a  in  r.p^t,ct>hio,5cc. 

Vita.  quia  lenta.  vieo.Ue&o,  Iigo.a  ui.  -magna  yijJex4 
domatur  In  Inrun. 

\f ibices.  iCuKigi&lfAcy.  Hefych. 

Viola.  xzuvxACJ.sutcog.  nam  ab  ioy- 

Vetm.  fixiTHg .  (in  intendit. 

Vis.  /V,  alii  a  fiict. 

Vligo.  detritum  ex  vdiligo.vt  a  vitia,vitiIigo. 

Vwbilicus.  cju.tpdXuceg,  \t}7rcejJ)yjx  pxdicai'C.fecccrjAnoH  Bail- 
£ica.  <z7£gt.awM  brafica. 

V  ok  an  us .  Tufcuni. 

Volo.  Grxcutn. 

Vrbs .  Vrbare  &  orbare,eft  circuIocircunfcribere,®%4- 
jfa (p«v.  vnde  vrbs,  &orbis.  orbare  feu  vrbare  G alii  di- 
cunt  ronior,  quail  circinare.  ab  eo  Seneca  in  CEdipoo- 
culos  vocat  orbeSjVt  Sophocle$,quem  lequitur, 

JEt  qui  eos  amiiit,diatur  orbus,  niii  fit  antiquum  op  foe, 
GX  quo  opfeu'cg. 


NOMENCLATVRA  av 

TO  R  V  M  QVI  IN  HIS  CONlE- 

ftaneis  aut  emendantur ,  aut 
illujlrantur. 


AFfchilus.  154. 

Afranius.1y.74.106. 
Aleman. 133. 

Alexis.  192. 197. 198. 
Apollonius.  102. 173. 
Ariftophanes.iyi. 
Ariftoteles.193. 

Athenams. 77.162. 

Attius.  1.  72.  jor.  104. 113. 
220.  in.  123.  ibidem  128. 
230.160, 161.178.182. 183. 
194. ibid. 

Aufonius.17^. 

Callimachus.  42. 
Cato.3388.Odgin.180. 
Catullus.10.39.68.130.162. 
166  ibid. 181. 

Caccilius  Statius.  113.  176. 
293.199. 

Cenforiaz  tabulx.m. 
Cenforinus.28.  (ibid. 
Cicero.  70. 73. no.  123.126. 
Clemens  Alexadrmus.19. 
Cor.Tacifus.144. 

piodorus.78. 

piomedes, 183.187. 188. 193. 


Dionyfius  Halicarn.jt* 

Diofcorides.i8o. 

Ponatus.43. 

Ennius,  y.  &  ibidem. 7. 17." 
23.24.23.  70.  83.  96. 103. 
109. no. 118.  120.  128.129. 
X34.i4O.lbid.i48.i3O.i3l 
I56.137.176.  i77.i9O.i9i. 
202. ibid. 204. 
Epicharmus.23. 

Euripides.  3.6. 109.no.n1.' 
120.121.137. 139.177.198, 
202. 203. 

Fabius  Piftor.91. 

Feftus.  18.20. 28.84.83.91, 
103,120.172.182.186.187, 
297.198.1bid.199. 

Galenus.zoz. 

Gellius.63.66.69. 

Hege  fan4er.2. 

Hephazftion.zS, 

Hefychius.6. 

Homer9. 184. i8y.ibi4.ibid* 

I9i.ibi4. 


220 

Horatius.6j.ijr. 

Iuucnalis. 53*183. 

Lex  flaminis  Dialis.198. 
Lex  Numas  Regis,  59. 
Licinius  Imbrex  Comicus. 

$4- 

Liuius  Andronicus.56. 
Lucillius.  2.  22.  41.  62.  155. 

1 54. 158. 166. 186. 192. 
Lucretius. 31. 
Lycophron.45. 

Macrobius.22.147. 
Manlius  vetuftiff.  poeta. 
Martius  Vates.zo. 

Mattius  poeta.184.185.ibi- 
I,  dem.ibid. 

Menander.  36.196. 

Nxuius.36. 1 18. 139. 1  51.  158. 
196. 

Nicander.102. 

Nigidius  Figulus.183. 
Nonius.  1.3. 36.40.41.142. 
145. 148. 137. 174.186. 193. 

ibid. 

Nouius  Atellanarius.  173. 

Ouidius.27.32.64.94. 
Orpheus. 20i. 

pacuuius.12.30.118.127.131. 
*3^. 137. 182. 194. 197.  ioo 


Papinius  Statius.  18^. 
Paufanias.8j. 

Perfius.  24.33. 

Plautus.  42.43.  46.48. 39. 
62.63.68.69.73.77. 79.81 
84.107.133.139. 163. ibid. 
164. 163. ibid. 166. ibidem 
16  7. 1 ;  2. ibid. ibid.  1 78. 181 
18  8. 19  9.  ibid.  2  00. ibid. 
Plinius.13.30. 

Plutarchus.i  1. 73.101.' 
Pollux. 63. 77. 78. 
Pompomus  Atellanarius. 
10.21. 

Prifcianus.184.183. 
Prouerbium  exphcatu.143 

Seneca. 11.98. 

Serenus.188. 

Sophocles. 8  3. 122. 123. 130. 
Stobxus.Sr. 

Strabo. 170. 

Sudas  monachus.  71.80. 
Sulpitius.13. 

Terentius.63. 

Terentianus  Maurus.8f. 

Terrulhanus.171. 

Theocritus. 68. 73. 

Theophraftus.30. 

Titinius.38.188. 

Turpilius.87.197. 

Varroapud  Grammaticot 
8. 18. 13. 26.37.  ibid.  40. 33. 


I  IS 

6 1.63.74.75.76.  78.83.86  Vet9  carmeexplanatu  146. 
94. ibid.  10 0.141.143.145  Virg1lius.17.78. 

348. 154. 159. ibid. 171. 174  Vlpianus  Iunfconf.i6i<, 
194.196.1518.  Vitruuius.194. 

Vetus  Poeta  innominatus. 

98.109.131.139.192.  Xenophon.  80. 

FINIS. 


HXCVDEBAT  ROBERTVS  STE¬ 
PHAN  VS  TYPOGRAPHVS 
REGIVS,  LVTETIi  PA- 
R  I  S  1  O  R  V  M,  X.  CAL. 
SEPTEMB.  ANNO 
JM.  D.  L  X  V. 


. 


■  AJfl 

T 

|  •, «  . 

■yl 

^  V  J 

I  \ 

■ 

•■  *  i  .  1 V  '  1  ^  V- 

/  A 

ifP'A  1 

1 

IBrVRY  ONI 


