Go ogle 



This is a digital copy of a book that was preserved for generations on Hbrary shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non- commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 



Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 

at http : / /books . google . com/ 




6000626130 



* -It 



'.JUL. 



d04 Or ^ 




m • 



,1. • 



0H2ATPOX 



TH2 EAAHNIKH2 rAft22H2. 



VOL. I. 



0HXATPOX 

THt eaahnikh:^ rAo:SSHX 

THESAURUS 

(draetae Hin^mt 

AB H. STEPHANO 

CONSTRUCTUS. 



EDITIO NOVA AUCTIOR ET EMENDATIOR. 

, VOL. I. 

T 

ILontiint: 

IN ^DIBUS VALPIANIS. 

PROSTAT ETIAM APUD BIBLIOPOLAS LONDINENSES, OXONIBNSES, CAMTABRI0IEN8ES, 

EDINEMSES, ET DUBLIMIEN8ES. 





GULIELMO WYNDHAM GRENVILLE, 
BARONl DE GRENVILLE, 

QUI SUAS ATHENAS, 
* ALUMNUS, 
MORIBUS, INGENIO, DOCTRINA, 

CANCELLARIUS, 
FIDE. GRAVITATE, BENEFICIIS, 
ORNAVIT; 

QUI. DUM RERUM BRITANNICARUM SUMMAM 
ADMINISTRABAT, 
REGIS HONOREM ET DIGNITATEM. 
PATRIAE SALUTEM ET DECUS 
VINDICAVIT ET CONFIRMAVIT; 
ET. QUANTUM IN IPSO FUIT. 
CONCORDIAM INTER GIVES, ET iEQUABILIA JURA, 
CONCILIAVIT; 

HOC OPUS, 

ILLIUS CONSIUO SUSCEPTUM, 
LIBERALITATE ADJUTUM, PATROCINIO PERFECTUM, 
TANTORUM MERITORUM, 
TANTiE LAUDIS, VIRTUTISQUE, RITE MEMOR, 
SUMMA OBSERVANTIA 
D. D. D. 
A. J. VALPY. 

LoNDiNi, Id. Nov. 1828. 

I, 



LECTORI HUJUS THESAURI. 



JAMQUE opus exegimus, magnum sane atque haud scimus an 
ex humanis operibus longe maximum. Per quindecim saltem annos, 
grande mortalis aevi spatium, onus ^Etna gravius nobis videmur sustinu- 
isse, exemtis e media vita tot annis, quibus adolescentes ad juventutem 
venimus. Hie profecto dies lastissimus nobis illuxit; diu servitutem 
perpessi sumus ; recuperatam libertatem nobis gratulamur. Haud male 
cecinit doetorum quondam doctissimus, Josephus Scaliger : 

Si quern dura manet sententia jndicis olim, 

Damnatum erumnis suppliciisqae oapat : 
Hunc Deque fabrili lasseot ergastula massa. 

Nee rigidas vexent fossa metalla manus : 
Lexica contexat ; nam cetera quid moror? omnes 

Poenarum facies hie labor unus habet. 

In uno nimirum Indice conficiendo tres anni elapsi sunt. Nihil enim 
laboriosius molestiusque ista provincia fingi aut excogitari potest, in qua 
oculus et manus potius quam mens atque animus, diligentia et industria 
potius quam ingenium et doctrina postulantur; ad quam suscipiendam 
scriba potius quam scriptor exigendus est. Qui igitur ad vastissimum 
Indicem conficiendum se aceinxerit, ille mare profundum et immen- 
sum se transire sciat, in portum aliquando non nisi ex longissima navi- 
gatione perventurum. Horae quidem cedunt, et dies, et menses, et anni, 
at interea usque agitur ratis ; magna spes eum tenet, at de spe eona- 
tuque depellitur ; iterum atque saepius sperat et bono animo est, dum 
spes ipsa eum deserat, et incertus tanquam in obscura caligine et nocte 
perpetua feratur. 



iv 



PRiEFATIO. 



J. F. BoissoNADius Parisiensis, Professor Graecae Linguas celeberri- 
mus, eminet inter eos, qui opem auxiliumque nobis tulerunt. Vir ille 
elegantissimo ingenio praeditus, in omnibus humanitatis ac literarum 
studiis versatus, Graecis ac Latinis doctrinis pereruditus, ex Patribus 
Ecclesiasticis, ex Grammaticorum opusculis, atque omnino ex auctori- 
bus, qui vel nondum impressi latent in Bibliotheca Regia, vel quanquam 
editi sunt, tamen propter raritatem atque adeo earitatem in manibus 
eruditorum non sunt, multa millia vocabulorum voluntate benignissima 
summaque diligentia jampridem eruerat ad Thesaurum Stephanianum 
augendum. 

Magnas quoque Ratios et agimus et habemus i. B. Gailio, 
Parisiensi Professori, viro humanissimo, turn in aliis literis, turn in 
grammaticis exercitato, pro quorundam vocabulorum interpretatio- 
nibus, de quibus ihinus recte statuerant Henricus noster Stephanus 
et alii lexicographi ; — Joanni Seagero Anglo, viro quern doctrina 
liberalis et maxime philosophia delectat, pro magna vocabulorum et 
locutionum multitudine, ex Platone^ Aristotele, Tragicis, atque aliis 
scriptoribus Gratis depromtarum, et luculenter et acute exposita- 
rum ; — Joanni ScHWEioHiBusERO, clarissimo Argentoratensi Professori, 
viro Optimo, singulari comitate pra^to, philologo diligentissimo et 
doctissimo, in quo jam seniori viget, et usque ad finem vitas vigebit 
studium politioris humanitatis et Graecarum literarum, pro annota- 
tionibus ipsius utilissimis ill Thesaurum Stefhanianum -et Brunckii 
manu scriptis in Scapuhe Leaicon ; — Henrico Arentio Hamakero, 
Professori Leidensi, viro linguarum orientalium cognitione prasclaro, 
qui nobis L. C. Valckenaerii annotationes in ejusdem Scapuhe Lexicon 
impertivit, quibus usi sumus in priori parte Thesauri Stephaniani ; ~ 
Joanni Friderico Schleusnero, Liexicis in Novum et Vetus Testamen- 
tum utilissimis magnam laudem coiftsecuto, qui vocabulorum quorundam 
explicationes et libros annotationum in Suidam, Hesychium, aliosque 
veteres lexicographos nobiscum oommunicavit ; — Joanni Loveday 
Armigero, pro exemplar! Thesauri Stephaniani, ad cujus marginem 
Thomas Gatakerus, nomen inter eruditos clarum et venerabile. 



PRiEFATIO. 



V 



multa vocabula scripserat^ exquisitaque sua doctrina explicaverat ; — 
Adamo Askevio Armigero, pro Lexico inanu exarato, in quo con- 
tinentur vocabula ex Theophrasto, Hippocrates Galeno, aliisque medicis 
Graecis depromta, et quod bibliothecam patris sui, medici celeberrimi 
et viri humanissimi, locupletaverat ;— et Martino Josepho Routhio, viro 
reverendissimo, singulari et prflestantissima virtute^ cui setatis pure et 
el^anter actas placida ac lenis incedit senectus^ in quo literarum 
studium adhuc floret, cvi\ yiigi^rzuj et quern, omni laude ingenii ac doc^ 
trins cumulatum, semper sumus admiratii semperque amavimus, pro 
Hedericiano Lexico^ cujus margini adscripserat perrara vocabula aut 
notabiles locutiones, quas legerat in Platone, Aristotele, Clemente 
Alexandrino, Epiphanio, aliisque scriptoribus Gr^ecis. 

Praeter magna hsec subsidia, ab initio operis nobis praesto iuerunt 
Lexica duo Htdericiaiui et Hesychius Gilbe&tI Wakefieldii, viri in 
primis acuti, diserti, doctrinae laude ilorentis ; et cumulus ingentissimus 
vocabulorum, quae Abrahamus Kallius, ex Graecis scriptoribus tarn 
vetustioribus quam recentioribus, mint industria coll^^rat, et quorum 
magnam partem nostros in usus exscripsit Gulielmus Elberlino 
Hafniensis, adolescens comissimus et doctissimus, qui et multa voca- 
bula propria lectione notata ad Thesaurum Stephanianum augendum 
contulit. Godofredo autem Hermanno, qui inter eruditos facile est 
princeps, cujus acumen, judicium, et doctrinam omnes gentes sus- 
piciunt et admirantur, et quern virtutibus egregiis praeditum maxime 
amant discipuli sui et amid, agendas quoque et habendae sunt gratiae, 
pro benevolentia erga nos et multis variisque officiis, praesertimque 
quod DispxUalionem de Particula "^Ar copiosam, subtilem, eruditam 
nobis miserit, quam Indici praefixam Lector habet. 

Ex illis vero onmibus, qui consumserunt multum operas ac laboris 
in re lexicographica, et quorum volumina manu scripta nobis licuit 
evolvere, maxima G. H. Schjsfero est habenda gratia, cujus Lexica 
Hedericiana et Schneideriana continent in marginibus innumerabilia 
vocabula et memorabilium locutionum uberrimam segetem. Redolet 



vi 



PRyEFATIO. 



omnis fere pagina doctrinam illam summam, atque acumen ingenii 
subtilissimum, et judicium limatum et politum, quas verum gramma- 
ticum, criticum, philologum exhibent, et quae Bentleiis Porsonisque 
esse propria clamarent omnia gymnasia atque omnes scholae. 

Tandem aliquando opus finitum et in lucem proditum est. Habent 
vero Subscriptores nostri Thesaukum Stephanianum non modo inte- 
grum, sed etiam innumeris additamentis auctum. Neque tamen est 
hie noster Thesaurus perfecte absolutus, sed qualem pro nostra ingenii 
et doctrinae mediocritate conficere potuimus. Defectus saltem varios in 
Thesauro Stephaniano supplevimus ; errores permultos sine dubio 
sustulimus; nec male, liceat nobis dicere, meriti sumus de republica 
literaria. 

Exoriatur vero aliquis ingenio praestanti, eruditione perfecta, diligen- 
tiaque summa, cujus opus sub felicioribus auspiciis, in optimis tem- 
poribus, regio sumtu inchoatum, omnibus suis numeris et partibus 
expletum, universo eruditorum clamore et plausu comprobetur! 



Lofidim, Id. Nov. 1828. 



CONSPECTUS EORUM 
QU^ IN HAC THESAURI STEPHANIANI EDITIONE CONTINENTUR. 



PAG. 

Henrici Stbphani Admonitio de Thesauri sai Epitome, quae titnlam Lexici 
Grseco-LatiDi Novi praefert . . . . . iv 

Epistola Dedicatoriap et Epigrammata dao de Thesauro 6r. . . • v 

Catalogus Aactoroin GriBcorum, e quorum Scriptis Vocabula et loqaendi Genera, 
eorom item unde Expositiones Vocabnlorum aut loquendi Generom petitas sunt 
in hoc Thesauro Graecae Linguae • • • vi 

Scipionis Carteromachi Pistoriensis Oratio de Laudibas Literarum Graecarum • viii 

M. Antonii Antimachi de Literarum Graecarum Laudibus Oratio • xiv 

Conradi Heresbachii Oratio in Commendationem Graecamm Literarum xv 

H. Stephani ad Lectorem Epistola, seu Prasfatio in suum Thesaurum Linguae 
. Cjrrascas ••••••••••• xxi 

Excerpta ex H. Stephani Epistola, a. 1559. edita, qua ad moltas multorum 
Amicorum respondet, de suae Typograpbise Statu, nominatimque de suo Thesauro 
Lingua; Gra^cae .......... xxix 

Excerpta ex J. A. Fabricii Bibiiotheca Grasca; Lexica Graeco-Latina recentiorum xxxvi 

Excerpta ex Vita H. Stephani Secandi, a Mic. Maittaire conscripta xliv 

Dc Verbis Graecorum Mediis Commentationes L. Kusteri, J. Cierici, S. Clarkii, et 
E. Schmidii, recensuit, auxit, suamqne adjecit CLr. WoIIe ; cum Dresigii et Bowyeri 
Notis ........... xivii 

P. P. M. Ogerius de Linguae Graecae Affinitate cnm Hebraica • . • cx 

J. A. Emesti de Vestigiis Lingnae Hebraicae in Lingua Graeca Oratio • . cxviii 

LEXICON VOCUM PEREGRINARUM IN SCRIPTORIBUS GRJSCIS 
OBVIABUM: in quo comprehenduntur: — 

Excerpta e Chr. D. Beckii Dissertatione de Lexicis Graecis et Latinis 
omnino, et recentissimis singulatim ...... cxxii 

P. E. Jablonskii Disquisitio de Lycaonica et aliis Lingnis . . cxxv 

Fr. Guil. Sturzii de Dialecto Macedonica et Alexandrina Liber cliii 

P. E. Jablonskii Glossarium Vocum JBgyptiarum, cum J. Guil. Te water! 
Auctario . . . . . . . . - . cxcix 

L. C. Valckenaerii Dissertatio de Vocabulo Bagig . . cccxxii 

Spicilegium Vocum iEgyptiarum: post Jablonskium, Tewaterum, et 
Sturzium coUegerunt Thesauri Stephaniani Edi tores . . cccxxv 

Addenda et Corrigenda in Spicilegium Vocum ^gyptiarum . . ccclxxii 

J. G. Dahleri Lexicon Vocum Peregrinarum in Griccis Anctoribus, 
Glossographis maxime, obviarum . , . . . . ccclxxv 

Vocabula a Dahlero praetermissa .... cccclxxxvii 



viii 



CONSPECTUS, &c. 



PAG. 

THESAURUS LINGUJS GRMCJE, ab H. Stephano constructus . 1 

Addenda haic Thesauro ........ 11007 

GODOFRBDI HbRMANNI DlSSBRTATlO DE PaRTICULA "Av. 

Index Thesauri novi Stephaniani. 



GLOSSARIA, ET ALIA OPUSCULA. 

Cyrilli, Philoxeni, aliorumque Veterum Auctorum Glossaria, Grseco-Latina et Latino- 
Graeca, a Carolo Labbaeo coUecta, plurimis in locis ab Editoribus Thesauri Grasci 
Stephaniani emendata • . • . . . . . 1 

Bon. Vulcanii Brug. Notae et Castigationes in Glossaria utriusque Linguae • 301 

Colloquia duo Vetera Graeco-Latina; Colloquium Scholasticum ; Excerpta e Verweii 
Praefatione ad Novam Viam Docendi Graeca . • • . . 423 

Niciarii Interrogationes et Responsiones ; Carfilidis Intcrrogationcs et Responsa; 
Responsa Sapientum ......... 432 

Prascepta in Delphis ab ApoIIine in Columna scripta secus Dcum . 433 

Collectio Vocum, quae pro diversa Significatione Accentum diversum accipiunt, 
Auctore Cyrillo, sea potins Philopono ....... 433 

Veteres Glossao Verborum Juris, quae passim in Basilicis reperiuntur, a Carolo 
Labbaeo edita, cum Excerptis e Fabricii Bibliotheca Graeca, Antonii Schultingii 
Praefatione, Additionibus o Libro Ms., Jos. Scaligeri et aliomm Emendationibas, 
et Notis ejusdem Ant. Schultingii ....... 441 

Hadriani Sententiae, Responsa, Rescripta, et Epistolae, cum Excerptis de Dositheo 
c Fabricii Bibliotheca Grasca, et cum Goldasti Notis .... 489 

Verborum quomndam Themata, quae magna e parte vel sunt Anomala, vel Poetica, 
aut ccrte ejusmodi, ut non obviam cuilibet habeant Origineni . . 501 

Dc Graecae Linguae Dialectis, e Scriptis Joannis Grammatici, quae 7a%ytxa fucrunt 
inscripta; Do Dialectis a Corintho decerptis; E Plutarcho Excerpta de Dialectis, et 
Homerico earum Usu ; Ex eodem Plutarcho Excerpta de Tropis, et Homerico eorum 
Usu ; De Schematis, et Homerico coram Usu, ex eodem Plutarcho . 620 

De Passiouibus Dictionum, e Tryphone Grammatico ; Ejusdem Opuscula quaedam, 
e Museo Critico Cantabrigiensi, cum Notis C. J. Blomfieldii, Episcopi olim Cestrcnsis, 
nunc Londinensis, excerptis e Fabricii Bibliotheca Graeca .... 671 

Herodiani de Notis Numerorum Tractatus ...... ikS9 

De Mensuris et Ponderibus, Libellus Galeni, e Collationc cum iis^ quae apud Paulum 

iEgin. et Schol. Nicandri leguntur, emendatus ...... 6»7 

De Mensibus et Partibus eorundem, cum Excerptis e Matthaei Glossariis Graecis 

Minoribus .......... 707 

Ammonii dc Similibus et Differentibus Vocabulis Libellus, cum Excerptis e Fabricii 
Bibliotheca Graeca, Valckenaerii Praefatione, Notis, et Animadversionibus integris ; Nova 
Editio correctior, et Notis e Scbaeferi editione Lipsiensi A. D. 1822., atque ea, quam 
continet Scapulae Lexicon Oxonicnsc A. D. 1820., depromtis aucta. Cui accesserunt e 
Valckenaerii«editione Opuscula Eranii Philonis de Differentia Stgniiicationis, Lesbonactis 
de Figuris Grammaticis, Anonymi dc Solcecismo et Barbarismo, Lexicon de Spiritibus 
Dictionum, e Tryphone, Chcerobosco, Theodorito, et aliis coUectum, cum Notis e Schaeferi 
editione atque Oxoniensi Scapulae Lexici editione desumtis .... 717 

Td^is IIoiXaioiKai *(ho^a(rionTw¥ ^A^ivroav, secundum H. Stcphani Editionem, Kusterianum 
Suidam, et Montefalconii Bibliothecam Coislinianam, e qua desumta sunt 'Ov^fttfra 
'ApiJMTm ........... 939 

Orbicii Iltpl t«v vepl rh SrpiTevfiLoi Ti^tmv ...... 946 

H. Stephani Commentarius do Atticae Linguae seu Dialecti Idiomatis . • 949 



GHZATPOX TUX 



GR^C^ LINGUA, 




AB HENRICO STEPHANO CONSTRUCTUS. 



IN QUO, PRATER ALIA PLURIMA, QVJR PRIMUS 
PRASTITTT, (PAT£RN£ IN THESAURO LATINO DILIOEN- 
TLE JEMULUS) VOCABULA IN CERTAS CLASSES DISTRIBUIT, MULTI- 
PLICI DERIVATORUM SERIE AD PRIMIGENIA, TANQUAM 
AD RADICES UNDE PULLULANT, REVOCATA. 



ANNO M.D. LXXII, 

EXCUDEBAT HENR. STEPHANUS. 
CUM PRIVILEGIO CiES. MAJESTATIS, ET CHRISTIANISS. 
GALLIARUM REGIS. 




THESAURUS LECTORI, 



Nunc alii intrepide vestigia nostra sequantur : 
Me duce plana via est quae salebrosa fuit. 




ii 



HENRTCUS STEPHANUS 

LECTORI, DE SUO THESAURO. 
OrjO'avqip yT^wfrfnt^s ^Acxpaiog tuirtif o^iotov, 

*Ak)i S lit dqo-aupou^ flijo-ow^ ianpiftVy aptarog 



IDEM DE EODEM. 

Thesauri momento alii ditaDtque beaptque, 
£t faciunt Croesum qui prius Irus erat 

At Thesaurus me hie ex divite reddit egenum, 
£t facit ut juvenem ruga senilis aret 

Sed mihi opum levis est^ levis est jactura juventflp, 
Judicio haud levis est si labor iste tuo. 



SUMMJ PRIFILEGIORUM HUIC THESAURI EDITIONl CONCESSORVM, 
QVM PRODIIT JNNO M. D. LXXII, CJL. MART. 

DipJomatis duobus MAXIMILIANI II, Romanarum imperatoris semper augusti, cautum est Hentico 
Stepkano tiequis in universU ditionibus ipsius Ctesarea mqjettatisy locis atque dvitatibus tarn sacro Romano 
imperiOf quam ceteris regnis^dominiis et pravinciis ejus mediate vel immediate subjeciis,nisi ipnus Henrici 
Siepkani aui kmredum permissUf hunc Thesaurum Kngua Graat, vel quicquam eorum qua in hum ejusedi^ 
tionem contulerit, excudereante octennium, a die qua fimia fuerii computandum : vel ea qua excusa fuerint 
exemplaria vendere atque distribuere publice vel occulte auf quovis alio pretext u^ ausit. Alioqui sibi prater 
amisnonem librorum, mulctam decern marcharum auripuri, irrogatam esse sciat, imperialifisco et ipsi Hen- ^ 
rico Stepkano, vel ejus karedibm, out ab illis mandatum kabentibtis, ex aquo persolvendam. 
Diploma unum datum fuit Pragm, die XFFebr. Anno M. D. LXX. 

Subsign. 

MaximUianus. 

Ad mandatum sacra Cas. 
rnqfesiatis proprium, 
A. Erstenberger. 

Akerum datum fust Spira^ die XVII Sept. eodem anno. 
Maximiliamu. ,S 

Ad mandatum sacra Cas. 
majestatis proprium, 
M. Gerstman. 



Dy^hmate CAROLI IX, Gattiarum regis Ckrittianiss. cautum esteidem Henrico Stepkano in eandem 
fmnam, ad decenmum. Et edictum koc violanti, prater amissionem librorum, mukta arbitraria irrogatur, 
atque ut omne damnum eidem Henrico prtestare sardreque teneatur. Datumfuit apudsanctum Germanum, 
Parisiorum suburbium, Julii die XIII, Anno M. D. LXI. 

Subsigu. 

Delomenie. 



0HXATPOX THX 

EAAHNIKH^ TAOSSHX 

GR^C^ LINGUA, 

AB HENRICO STEPHANO CONSTRUCTUS. 



IN QUO. PBJETER AUA PLUBIMA, QUJS PRIMUS 
PItiESTITIT, (PATERNiE IN THESAURO LATINO DILIGEN- 
TIA JCMULUS) VOCABULA IN CERTAS CLASSES DISTRIBUIT. MULTI- 
PLICI DERIVATORUM SERIE AD PRIBOGENIA, TANQUAM 
AD RADICES UNDE PULLULANT. REVOCATA. 



THESAURUS LECTORI, 

DE EA QUAM FECIT QUIDAM EJUS EPITOME^ 

Quidam iwiTtf^veov me, capulo tenus abdidit ensem : 
JEger eram a scapuKs^ sanus at hue redeo. 

DE MAGNO QUOD IDEM COMPENDIUM AFFERT DISPENDIO AGITUR IN 1(A 
QVJE PROXIME SEQUrrUR EPISTOLA. 




HENR. STEPHANI OLIVA. 
CUM PRIVILEGIO CiES. MAJESTATIS, ET CHRISTIANISS. 

GALLIARUM REGIS. 



HENRICI STEPHANI ADMONITIO 

DE THESAURI SUI EPITOME, 
QUiE TITIJLUM LEXICI GR^COL^ NOVI PR^FERT. 



J: RiEVIDERAM, lector, quum Oraca lingua Thesaurum construxij fore ut, nisi pramonerem, aliquis 
ei manus afferre vfig ri nrire/xyfiv (id est, ut eum incisum redigeret in epitomen) ndnime dubitaret. hoc 
adeo quum Thesauro meo posse accidere jam turn pravidissem, operam inter fabricandum ejus corpus 
dedi, ut alii quam mihi fabro talis ejus incisio penculosa esset : quippe qui (ut architectus ille apud 
Herodotum) aiiquid secrett in mea structura mihi reservassem. Ac sperabam fore ut hoc periculum (nam 
ipsa etiam in prafaiione metitiotiem ejus feceram) a tentanda ejtummi incisione plurimos deterreret. Nec 
vana certe mea spes omnino fuit : quum aliquot viri docti^ insidiis quas Epitomes sirucloribus struxeram 
animadversis, admotas manus statim removerint : (nam hoc unus eorum fateri mihi non erubuit) at qui- 
dam, quod a Thucydide scriptum estt Imperitia Est Aud ax, coii/^nmire volens (quasi vero teslibus id 
egeret) manus Thesauro meo vpog ri hrmfuvnv admotas, non prius removit, quam de vivo multis in locis rese* 
cuit. Quid dico 9 imo vero quam omnes propemodum venas nervosque incidit. Jam igitur cogita qualem 
Epitomen, si ejus anatome Jiat, sis inventurus: et dum hie hmToiMXi^tKo^pafos crtmena tua vuit consulere, 

?uam male studiis tuis consuluerit. Atqui quum illius Epitomes specimen, ab ipsomet ad me aliquot post 
^hesauri mei editionem annis allatum, multa rep^rehensione dipia habere ostendissem, tta suam agnoscere in- 
scitiam videbatur, ut quemadmedum meam pecuniam meliores tit merces velle me collocare dicebam, ita ilium 
jam de collocandis melius suis horis cogitare crederem. Nunc quum in opere illo, contra, quo pede caperat 
perrexerit, monere te saltem de eo quod accidit, officii mei esse existimavi : minimeque celare, tihi, dum 
jThesauri mei Epitomen habere teputas, proverbiale illud contingere, Ai^a-fliu^d; avigaKtg. Ad me quidem certe 
quod attinet, quum assuetus sim eos tolerare oui ex meis laboribus literariis et famam et utihtatem aucu" 
pantur (cum aliis tum vero iis quos in Herodotum et Thucydidem non exiguos contuli) hoc etiam aucupium 
tolerandum esse duxissem, nisi suo hoc fucum tibi fieri vidissem, 

Sed nonne et tu (dicet aliquis) hoc alioqui fateberis, si tuus Thesaurus a quopiam hrtTfi,ni^ qui et co- 
gnitione Gneca lingua abunde sit instruetus, ei judicio valeat, fore ut tali Epitome sumtui simul et labori 
emtoris parcatur'f Equidem de sumtu poHus quam de labore id concedam. Nam quemadmodum sicpe 
usuvenit, ut via brevior longiore ac publico difficilior sit et salebrosior (u^dejit ut dicatur ^ pi/mi semper esse 
TOLyiTHi, at non semper ij avvTOfMorirrDsic etiam qua in compendium sunt cofUracta, sape propter obscuritatem 
(firevitatis, in hoc prasertim scriptorum genere, comit&n) plus nesatii lectori facessunt, dum lecta, sed non 
intellecta, decies relegere cogitur. Ac certe, quo majus est compen£um, eo magis hoc accidat necesse est. 

Quod autem majus simulque magis dispendiosum quam illius Epitomes esse compendium potest'^ Ejus 
enim auctor diversas multorum locorum expositiones, nec non ipsorum expasitorum, qui etiam diversi sunt, nomi- 
na pratermisit : sape vero ea quoque ex Gracis scriptoribus petita exempla, ad qua, ianquam aurum ad 
J^dium lapidem, examinari mea expositiopoterat, atque hoc examine a tectore perspici cur a Budao, out 
Erasmo, cur ab Adriano Tumebo, vet a retro Fictorio, aut Joachimo Camerario, aut Conrado Gesnero, out 
alio quopiam eorum qui ejusdem sunt nota, discedere auderem. Quinetiam voces plurimas, quas Graca 
lingua ex aliis est mutuata, exclusit: adeo ut quid sit ^tv6\vis (exempli gratia) quid sit falKknj, quid xivrm, 
quid sit xr^va-os, atque ab eo deducta 6/x^xi)yo-o$ et uwox^iv^os, ex alio Lexico discere oporteat : aut certe divinare, 
tarn felici scilicet divinatione quam ea est qua ipse ilium Evangelista o^exouXareoga, esse Speculalorem 
v% sua Prafatione dicit : quod tam verum est quam did vere potest Spiculatorem Latinos a speculando appel- 
lasse. 

Plueima omisit praterea qua in vu^aribus superioris temporis lexicis leguntur: in Thesauro meo sape 
signata hisce duabus Uteris, v. /. quoniam multa qua non probaoam, propter pauca qua non displicebant, iis 
immixta, tanquam pauculas rosas inter multas spinas, conservari debere censebam. De multis vero prater^ 
missis, qua meus Thesaurus Gracis accepta fert lexicostraphis, tantum abesi ut querendum non sit, ut etiam 
queri oporteat non adjectas esse multas voces qua in Glossariis a me post editum Thesaurum excusis inveni- 
untur : quorum utilitatem doctissimos viros Josephum Scaligemm et Adrianum Tumebum atque alios passim 
pradicantes audimus, et locos etiam quos eorum ope tam feUciier restitueruni, hnnc testari videmus. Deni- 
que ea etiam missa fecit qua quum ad secretiorem Graca linf^ua cognitionem pertineant, primus tamen et 
solus et in eo solum libro tractasse did possum. Atqui cum maxima Graca lit^a studiosorum jactura hunc 
quoque partem resectam fuisse, aperte ostendam quum ilia Graca lingua arcana pergam patefacere : sape 
enim ad ea qua in Thesauro meo ad illud argumenium pertinentia leguntur, teiSiorem cogar remtttere. Huic 
autem tractatui awoLycoyr^v quondam Gracarum vocum (partim qua ameM ab amicis post editionem The- 
sauri observata, partim qua in lexicis ilia posterioribus ipventa fuerint) subjungam : et, si opus sit, in non- 
nulla qua ex aliis (mn dissimulatis illorum nominibus) habet, in quadam pariter qua mea sunt, severam 
censuram agam. Hac enim omnia non huic posteriori Thesauri editiom inserere, verum seorsum edere visum 
est, ne ei qui jam priorem emisset, posterior etiam, si habere ilia quoque vellet, comparanda esset: sed in ilia 
ejusque jcoroliario divitiarum Gracarum cumulum et ipse possideret. Vale. 



Aktp dtto Slitertti, (ceteris alioqiii in rebus pares) illorum muis quam horum prodeotii^ confiifendum Tobis 
eiistimabitis i Monumenta historiconim evolvant qui fortitucnnem cum doctrina copulari posse non putant : 
et ex illis discant quales viri apud Graecos fuerint (ut alios quamplurimos nlentio prseteream) Perides^ Tlie- 
mistocles, Epaminondas, Ag^nlaus/ PhilolauSy Xenophon: quales viri apud Romanos, duo fulmina belli 
Scipiadie> C. JUelius, L. Furius^ Fab. Maximus^ M. Crassus, uterque Cato : quales innumeri alii. Vel 
unius certe Luculli exemplum eos qui in ilia opinione sunt, magnam Uteris injuriam facere ostendit. Is enim 
tantus imperator in omni eenere belli erat, proeliisy oppugnationibusi navalibus pughis, totiusque beUi instru- 
mentis et apparatu, ut ftlidiridstes, rex post Alexanarum maximus, hunc a se majorem ducem cognitum 
auam quenquam eorum ^uos kgisset^ iateretur : et tamen cum omni literarum generic tum philosophisB ita 
oeditus eraty ut in bello etiam et sub ipsis pellibus aliquid temporis illis impertiretur. Verum quid extemia 
«xemplis opus est, quum vestne Gernnanise, GallisB, Anglise, suos itidem Pericles, suos Agesilaos, suos Scipio- 
mt9, id esty homines et armorum et literarum simul laude praestantes, ethabuerint jam olim, et nunc quoque 
kabeant? Unde vero illi doctrinam nisi ex academiis vestris hauserunt i Quemadmodum igitur dicebat ille, 

Sint Msecenates, non deerunt Flacce Marones : 
ita certe ^uo plures vobis similes, nimirum sui itidem amatores atque fautores, academias habebunt, eo foecun- 
diores talium nominum esse poterunt. 

Haec autem quum ita sint, et quum academiis quas illis de causis caras vcl potius carissimas babetis, gratifi- 
can modis ommbus cupiatis, gratiam me a tua s. c. m. et vestris tum rr. mm. tum aa. dd. initunim putavi, 
si munus offerrem quo illas, non secus ac patres filias, munerari vicissim possetis : et quod illis non solum 
QtilitaS) quam ex eo percepturas spero longe maximam, sad et ipsae manus vestrae (quae alio etiam omni 
munificentise genere demereri jampridem earum amorem coeperunt) commendarent. Deus opt. max. huic 
aieo Tbesauro omnes sum erga vos beneficentias tbesauros comites addat« 

nSDEM DE HOC THESADRO* 

Hic diesaumSy hie est, tua quern Germania, Cassar, 
Hie quem. Carle, optat multis tua Gallia votis, 
Hic. est, Elisabeth, tua quern sitit Anglia dudum. 
Hic illis tbesauro Arabum pretiosior omni, 
Haloli auriferis fuerit mage carus arenis, 
QtwAu eoo venientibus aequore gemmis. 
GeriHBW ergo hic Galloaque beabit, et Anglos : 
At me, ca|u8 opes tandem consumsit opimas, 
VestnuB eat (sic vobis^ sint regna beata) beare. 



DE EODEM. 

Insperata alios tbesauros lucra videmus 

Ferre repertori : tristemque repente fugari 

Pauperiem, vilemque casam mutarier arce. 

At me contra inopem mens hic ex divite fecit 

Tlesaurus, gazasque omnes exhausit avitas. 

Si tamen hic animum vestrum pectusque benignum 

Conciliare mihi (quod ait se posse) valebit, 

Tum vero haud auter quam quondam Pelias hasta, 

Fecerit id vulnus, factoque medebitur ideni. 



CATALOGUS AUCTORUM GILECORUM, 

EX QUORUM SCRIPTIS VOCABULA ET LOQUENDI GENERA, 
EORUM ITEM UNDE EXPOSITIONES VOCABULORUM 
AUT LOQUENDI GENERUM PETITiE SUNT IN 
HOC THESAURO GR^C^ LINGUA. 

IlfPICATUR AUTEM IN QUIBUSDAM, ETUM EX QUA EDITIONE 
SINT, IN IIS VIDELICET QUORUM LOCIS NONNUNQUAM 
PAGINiE NUMERUS: IN POETIS AUTEM, VERSUS NU- 
MERUS INTERDUM ADSCKIBITUR. 



IN THESAUROS LINGUA GR. ET LATINS. 

« AusomoB quondam Mums Robertus egentes 

Excepit grato providus hospiiio : 
At nunc Henricus, patris vestigia sectans, 

Errantes Graias excipit hospitio. 
Ilia autem memores accepti muneriSf ecce 

JEtemas Stephanis constituere domos. 
Vos atemum igitur Stefhani nunc vivite : namque 

JEtemum prastant vtvere Pierides. 
Et vos cum Stephanis aterno fotdere pacta 

Et Graia et Latia vivite Pierides. 
Tu quoque musarum eultrix, Musis Stephanisque 

Vommunes colito sedula turba domos. 

IN THESAURUM LINGUiE GRiECiE* 

Emit ille Argos Agamemnoniasque]Mycenas 

Romanus Trofemummius ultus avos. 
QMinetiam longum Romanis fracta tyrannis 

Gracia, mox Turca est dilaniata cani. 
Sic periit Sparte, sic vos periistis Athena : 

Sic nihil infdix Hellados Hellas habes. 
Quorsum ergo novus hie populator tertius, (inqtds) 

Qua sola super ant qui rapit unus opes ? 
Immo te tandem isto praaaiore beatam, 

Quas sparsere alii aui legit unus opes. 
O te, inquam, Henrico Hellas nradatore beatam : 

Nam te eadem ditat qua popuUata manus. 

IN EUNDEM. 

Quid Crraiis inhias spolUs ntmc barbare miles 9 

En Graias Callus congerit uma opes. 
Immo istas Gallus quas veras somniat (inquis) 

Possideat, reliquas dum mihi linquat opes. 

ROBERTO STEPH. ET HENRICO ROBERTI Alio, illi quidem, Latinamm, 
isti vero, Gracarum Musarum fautori et alumno, TH. B. V. dicavii. 



SCIPIONIS CARTEROMACHI PISTORIENSIS 

OBJLTIO D£ LAUDIBUS LTTERARUM GRJECAEUM. 

SCIPIO CARTEROMACHUS DANIELI RENERIO^ 

PATRICIO VENETO, SALUTEM. 

ORATIONEM nostrum dt laudibus Gracarum literarum^ nudtorum petitionibus- et quasi conviciis 
efflagitatanif sub tms auspidis publicamus, Daniel Reneri. Non modo enim singulars humardtas tua 
benevolentiaque erga nos idfacere nos cogit, nd et Grata quoque lingua ianta ex^rientia, ut me ego, quoties 
de his rebus una {ut Jit) confabulati sumus, adiutum abs te tn ea maxime sensenm. Ergo tu yuum eam a 
nobis habitam vulgo passimque commendaris : editioni quoyue plus fortasse jusio fidere nos effectsti. Sumus 
enim nescio quo pacto persuasi, quod tu laudaris, id a nemtne iri improbatum. Quod sive succedetj tibi laudem 
&mnem debebimus: sive erunt yuibus ea re minus sit natisfaciusn, tuum erit vel tueri nos, vel emendate: 
utrunique autem nobis optattssimum, ac voto proximum : nam et patrocinium tuum meritum videri, 
hn^Kssimum et morum et doctrina testimonium censeri potent: aclimam tuam subire, ml aliud erit quam 
accipere tov xoXo^wva rov Xiyw, xa) ^Ain^m^ ov. Vale. 

Q UUM varia muldpliciaque sint^ viri studionssiinii quas apud diversos homines bona honestaque existinian- 
tur, pro cujusque commodo aut natures convenientia : illud profecto optimum videri debet quod consensu 
omnium, aut certe probatissimorum, utilissimum humano genen natura edidit. Quod enim beneficia summa 
omnibus contulit, ecfnfertque quotidie, id non esse optimum, dici non potest : metitur enim bonitatem bene- 
ficentia. Disciplinis autem a diis immortalibus nihil utilius datum esse homini, tarn nemini dubium esse video 
quam nihil animo ipso divinius : cujus ilise sunt ]|>os8essiones ac facultates. . Neque vero obscura sunt aut 
ignota earum benencia hominibus : quum et aumant ea quotidie, et videant, atque omnibus pene modis 
experiantur. Quod si disciplinae utilissim^, quantas id dignitatis esse censendum est cujus hae potissimum 
beneficio manarint in lucem ? certe maximae^ et cui nihil anteponi vel possit^ vei debeat. Id autem esse Gne- 
cam prascipue linguam, quum egregios in quavis disciplina viros, non credidisse modo sed et tradidisse, vel 
legerim vel audierim : ipse quoque facile me in eandem sententiam adduci pation Cujus rei vos certe judicea 



^ OHAT. DE laud. lit. GRiEC. ix 

in pnesentia facio, qui quum ejusmodi oraamentis insigniti omoes atque honestati prodeatis, Graca quoque 
vel ill vobis ipsis admiraminiy vel in aliis studio prosequimini. Existimo autem quicqiiid laudis universis sinml 
conveniat disciplinis^ id orone Graecae linguae mentis non injuria adscribi oportere. Quod quam verum sit moz 
audietis. Jam enim hue Graecae linguae laudes exploraturi accessimus, quantumque ex ea manarit utilitatis 
hamano generi : quanquam ea Latinis praesertim hominibus contulerit semper^ conferreque possit in dies 
magis uti volentibus. 

Igitur Graeca lingua (si Graecorum scriptorum sua prodentit i fidem sequimur) vetustissima nobilissimaque 
est. Quippe quae non aliunde traxerit initium, sed apud sue . nines veluti naturali quodam ortu prodierit ia 
lucem, atque majoribus assidue incrementis inoleverit. Nam )uumAthenienses^ quorum purior atque elegantior 
sermo est^ aurixiovas (hoc mt indigenas^ ipsosque suae terrae perpetuos incolas propriosque cultores)dici conveniat 
inter scriptores^ quis non videt linguam quoque ipsam non minus avr^oya'dici debere : Sermo enim a natura ho- 
minidatus, certam hominis aetatem necessano consequitur : nisi quid impediat: non enim possunt non loqui homi- 
nes^ expeditis praesertim locutionis vocaiibus instrumentis : at quanam ahaquaeso lingua usos credamus eos qui non 
aliunde migrarint, nisi ea quae ipsos semper coniitata sit? Quapropter hoc plus ceteris nobilitatis Graeca lingua 
sortita esse videtur, quod aliae, hominum inventa proculdubio sunt : haec, naturalis quodammodo existimari potest: 
quandoquidem in eam primi illi homines nulla arte nullaque industria, sed naturali quodam instinctu ducti 
Aierint. Cur enim ea potius verba in mentem venerint illis hominibus nullius adhuc rei gnaris, quam aUa ? 
Quippe natura ipsa omnium rerum provida, ea voluit lingua instituere ilios homines quie ad sui postea inda« 
gationem atque expressionem plus aliquid ceteris collatura esset humano generi. Quod non fefellit : tanto 
enim Gra?ca lingua ceteras omnes antecellere videtur in tradenda rerum cognitione^ quanto homo aliquis 
omnium rerum peritissimus, atque ingenio perspicacissimo ac prope divino, hominem ahum mediocris litera- 
turae^ tenuissimique a natura ingenii, antecedit. Non modo enim disciplinas omnes quotquot unquam fuenin^ 
et melius et copiosius Graeca ipsa et perlustravit et tradidit, sed et si alio sermoue haec exprimere aut 
efferre nitare, plurimum necessariae lucis ac prope veritatis ipsius abstuleris. Ideoque veluli mancum merito credi 
potest quicquid aliis Uteris scriptum legatur : si cum eo conferatur quod a Graecis proditum sit. Nec id homi- 
num tantum causa evenire dixeris^ qui non eam vel curam^ vel diligentiam adliibuerint in perquirendis rebus aut 
tradendisy quam Graeci homines. Nam id quoque vere dicitur : (quid enim iutentatum illis P ut Plinius inquit) 
sed ipse quoque ceterorum sermo non eam patitur expressionem quam Graecuc: atque adeo ut plus naturam 
efficere quam verbis monstrari possit, in aliis quidem locutionibus non procul absit a vero : in Graeca autem 
tantum abest ut vere dicatur^ ut melius etiamaliquanto atque signiiican tins nonnullaante oculos ponat^quam nature 
ipsa moliatur. Id autem Latini interim sermonis argumento intelligere licet : qui quum elegantissimus et 
sit et habeatur, a Graeco tamen longe superatur. Divus quippe Hieronjmus, Proprietatem (inquit) Graecam 
Latinus sermo non exprimit. Quintilianus, Videtur mihi sermo ipse Romanus non recipere illam solis con- 
cessani Atticis venerem. Gellius, Adjeci (inquit) saepe animum ad vocabula rerum non paucissima, que 
neque singulis verbis ut a Graecis^ neque si maxime pluribus eas res verbis dicamus, tam dilucide tam^ue apte 
demonstrari Latina oratione possunt quam Graeci ea dicunt privis vocibus. Et paulo post, Sed bujus, mquam^ 
tui erroris culpam esse intelligo in mea scilicet infacundia, qui ne pluribus quidem verbis potuerim non obscu- 
rissime dicere quod a Graecis rcctissime uno verbo et planissime dicitur. Cicero, quum Aristippi illud amico 
scriberet, Habeo, non habeor a Laide : Graece, inquit, id melius. Lucretius multa se Graece dicere affirmat 
propter egestatem linguae, et rerum novitateni. Quod si Latinitas Graecitatem, ut sic dixerim, usquequaque 
referre non potest, cui conjunctissima est, ac prope germana : quid alias linguas existimemus, quibuacum 
nullum est illi commercium^ nulla affinitas : sed (quod dici solet) diametro inter se distant ? At habent et ille 
suum fortasse nitorem, suam elcgantiam. Equidem non negaverim inesse aliquid singulis propriae venustatis. 
Neque enim verisimile est ingenii cujusvis homines nullam omnino curam proprii suscepisse sermonis. Quip 
potius, quemadmodum colendonim agrorum apud omnes pro loci ac cceli qualitate us«s est, sed aliis asperius 
«olum, ac natura ipsa horridius multum veri cultus respuit ac negligit : aliis contra mitius ac placidius omnem 
admittit curam, omnemque industriam : sic quaevis locutio splendoris quidem aliquid in se retinet : sed ceteris 
inulta negata sunt, Graeca omnia una complexa est, atque eousque ut quae apud omnes alias peculiaria nativaque 
sunt, ipsa quoque reddat non minus eleganter quam apud illas ipsas habeantur : nulla autem vim ejus penitis- 
spmam possit exprimere. Quo fit ut nostri, quoties aliquid efferre cogitant, quo nil venustius, nilelegantius 
intelligi velint, Atticos lepores, Atticos sales, Atticam venerem, Atticam eloauentiam, aut Atticum demum 
aliquid id esse dicant. Quamobrem quod de Platone inquit Cicero, Jovem, si loqui velit, non aliter locutunim 
quam scripserit Plato : si idem aut simile quiddam de Graeca lingua pronuntiemus, non absurde dicturos nos 
arbitror, naturam, si loqui velit, non aliter quam Graece locuturam. Quod et re ipsa comprobavit, sua siqui- 
dem mjsteria omnibus sane hominibus in medio proposuit perquirenda, ut cuivis in ejus arcanis liceret ingenium 
exercere : at perfectam de iis ipsis atque absolutam tradere cognitlonem, Graecis procul dubio solis concessisae 
et quasi divinitus reservasse videtur. Itaque soleo mecum ipse quosdam ex Graecis ridere nonnunquam, qui 
adeo sibi invidere videantur ut quicquid in disciplinis Graeci profecerint, id aliorum inventis totum tribute 
conentur. Quid enim (quaeso) sunt aliorum inventa nisi minuta quaedam et pusilla, quae casu magis 
quam ratione habita jure existimes ? ut liceat in his poetica ilia uti sententia, Tup^ Ttp^i^y rrixrfv, id est, forttina 
artem peperit • At vero quae a Graecis et comperta sunt et tradita, non tam homines explorasse aut retuliaae 
credas, quam naturam ipsam de se singula prodidisse : atque adeo ut in ceterorum scriptis illorum ipaonun 
hominum sermo sit, in GIraecis natura ipsa, quod dixi, loqui videatur. 

Quod si aut tempus aut locus pateretur singulas nos vel scientias prosequi, vel artes, ut quie a Graecis et 
inventa in his et tradita sunt, cum ceterorum omnium quos scimus traditionibus conferremus : profecto nemo 
mtrum (ut arbitror) relinqueretur qui non tantum Graeca a ceteris distare magnitudine fateretur quantum 
elephantem a culice. Quid enim (ut alia omittam) philosophia ipsa, omnium scientiarum parens ac domina, 
adj|umenti uiiquam habuit ab alio genere quam a Graecis ? tantum enim abest ut quicquam ceteri contuleri^t 
fmilosophiae, ut si qui etiam e barbaris ejus aliquando studio incensi fuerint, ad Graecos migrarint : atque iidem 
siquidex philosophia posteris relinquere voluerint, id non sua magis quam Graecalingua efferre dignum judicarint: 
non tam remunerandi gratia (ut existimo) eam linguam cui acceptum referrent quicquid scirent, quam quod aut 
iasolens aut impossibile videretur, vel disci vel tradi recte philosophiam alio quam GrsBco sermone. Hiiic Tox« 
«8 atque Anacharsis e Scythia Athenas philosophandi studio se contulerunt : Chion e Ponto. Cujus, et 
superioris Anacharsidis, extant Graecae quoque epistolse perquam elegantes, nec minus praeceptis refertas. 
Phavorinus vero e Gallip, non raodoplurima Graece in philosophia conscripsit, sed et Romae quoque, ubi vixit, 
multa saepe Graece disputavit: quemadmodum Gellius ex nostris, ex Graecb Philostratus, auctores sunt« ' 
WO. I. V OL.L B 



SCIP. CARTEROMACHI 



IHiQoQjttdsiisnmHebrace iiiagUquam Grace ph^^ Ulustrare cooatiifl est Musomas autetn omnhiai 

Staicorum Neronis tempestate celeberrimus quum e Vulsinio esset, Roin» proxima iirbe^ Gnecis potius scrip- 
Ik quam Latinis monumeDtis philosopluam augere voluit. Pratereo quot Syri^ quot ^gyptii, quot Thraces 
philosophise mysteria Grace scripserint : Orpheum, Musaeum, qui tametsi inter poetas coonumerantur, attamen 
poBsunt et philosophise adscribiy quum vetus ilia theologia nonnisi carminibus texeretur. Sed quid opus est 
alios connumerare? quum Aristotelem, ipsum philosophise magistrum, Thracia nobis tulerit^ Gracia excolueriL 
Cagus celebriores quoque expositores non Graci, Grace eum interpretati sunt : Porphyrius e Phoenicia^ lam- 
Uichua e Syria,, Ammonius et Philoponus ex iEgypto, Simplicius e Phrygia. . Quia et in aliis quoque artibut 
nuilti multa Grace scripserunt, non Graci: de grammatica, exactissime Apollonius et Herodianus, iEgyptii: 
de mutica atque astrologia, Ptolemseus itidem : arithmeticam Nicomachus et lamblichus, Syri : et geometric 
Bonnihil. Dialecticse quoque ante Aristotelem ab Archyta Tareotino scriptum aliquid legimus. Neque id nunc 
dico, non posse homines aliter philottophari quam Grace : sed quicquid ceteri phiiosophati fueriot, aut 
incboatum ijuiddam aut non absolutum consistere> sed quod extremam et <][uasi Apelleam manum desideret 
At dicet ahquisy Pytha^oram^ Platonem; atque alios philosophandi studio m iEgyptum se contulisse. Ego 
vero non negaverim aliquid inde in Graciam retulisse hos yiros, ex iis prasertim quae ad divinitatem pertinent, 
qm ab Hebraismulto ante in ^gyptum pulsis manasse verisimiie est Nam et legisse Platonem Hebraioi 
icripta^ et lecta imitatum fuisse, auctor est Eusebius^ atque ea in Gracam linguam tralata : quando et Trismi^ 
gistum, qui omnem pene veritatem (ut ait Lactantius) nescio qiio modo investigavit, Graece scripsisse videmaa. 
Ilebraicam tamen veritatem interim excipio : nam de humanis rebus atque artibus agimus, non de divinis 
inveDtis : quanquam haec quoque postea a Graecis potissimum explicata sunt, quum ratio propagandas veritatis 
jam non refragabatur. Quid quod et Indos philosophos Gracae linguae ignaros non fuisse scnbit Philoatratufy 
et com Tyanensi ApoUonio Graece nonnunquam fuisse locutos i 

Atque ba$c de Graeca lingua, quantum vel nobilitate, vel usu ceteras antecellat, dicta sufficiant : nunc 
quotum Latino sermoni adjumenti praestet, dicemus. Nam aliae profecto locutiones sciri sine Gneca lingoa 
parum recte possunt : ut vero optime ioquantur, nihil impedit. At Latinus sermo ne loqui quidem potest 
«xftcte sine Grecae linguae cognitione : tantum vel cognationis vel conjunctionis cum ilia sortita est hsBC nos- 
tnii ut esse fortasse possit sine illa^ bene autem esse non possit. Quemadmodum homo sine virtute ut sit^ 
nihil prohibet : ot vero bene sit, fieri non potest, si virtus non adsit. Quare quid aliud esse dicemus Gnecam 
linguam, si ad Latinam referatur^ quam ejus virtutem, ex qua sua illi felicitas comparetur i Quod si Ovidia- 
Bom illud sub ejus persona pratulerimus, non ab re fortasse dixerimus. 

Ergo ego nm virtus^ ego sum iibi nobile regnum. 
Minime aotem indignari debet serroo Latinus quod e Graeco manarit, sed gloriari potius: nam quod ab 
Optimo auctore initium sui traxerit, fieri non potest quin sit et ipsum optimum^ atque illi proximum. Non 
potest ergo non esse cuivis rei accommodatissimus Latinus sermo, qui e Graco processerit : ac mihi sane 
videtur, ^uum utrumque considero, nihil aliud esse Latinus sermo quam Graeci exemplum atque imago : ut 
iqpiicqvid m illo sit, in hoc quoque eniteat. Principio enim S9 elements, ac literas, earum inter se contextum 
MtueaM, oandem in utrisqoe inveneris rationem : si verba ac voces, eodem modo significare, eodemque modo 
*Meti ac coostrui, ac pene vim habere eandem. Ideoque siqua etiamnum innovanda nobis ac fingenda sint, ita 
demum habitura fidem dixit Horatius, si Gr«co fonte cadant. Nam et multa nos a Gracis accepta transpo- 
.akis literis nostra fecimus. fu^^chf illi Dorica lingua dicunt, nos formam : illi ifra^, nos rapax : multa immu- 
UtiBf ^otfifur: yv0, nox : multa additb, ti^, sex : ifKtiKkuvrSerpyllum : multa eadem permansere. Infinitum esaet 
omnia persequi, ut dictionum eadem ratio^ ut nominum ac verborum inflexio, ut prapositionum, adverbionm, 
coojanctionum eadem observatio : aed minutiora haec quam ut in praesentia examioanda sint, et a nostris 
.granmiaficis abunde tractata. Orationis vero compositio ita pendet e Gneco, ut quaecunque a Gracis 
tradila sint in ratioaa dicendi, eadem a Latinis. et serventur et servari jubeantur : nam et quas dicunt aeiH 
tantiarum et auas orationis figuras, in usu a Latinis non minus receptae sunt quam a Gracis, et earum nomina 

• aut Graeca adnuc usurpantur, aut Graecorum imitatione significantur, vim quoque rei appellatione ipsa expri- 
aieotia : quam qui son vident, rem quoque ipsam non diligenter animadvertunt. Neque vero casu eveniase 
diierif tantam banc convenientiam, sed industria^ sed providentia : quare nonnisi Graeca lingua duce piXH 
codere Ljatinam posse^ verissime affirmari potest. Quemadmodum enim, si principium rei atque origo oea- 
ciatur, sciri ea res non satis recte potest : ita Latina lingua^ si Graeca ignoretur, ut bene teneatur, non fit 
wrisunile. 

. . Qood ai te ad disciplinas artesque contuleris, ac rerum cognitionem sectari volueris : jam vero Uc quam 
pene nihil effeceris, si te Gracis privaris i Omitto enim granmiaticam, ^uae, ut multa habet propria peculia- 

• riofue in unoquoque loquendi genere, sic multa etiam retinet Gracae I^tmaeque linguae ita communia ut qiiod 
de altera tradafur, alteri .oon minus conveniat: quare Gracis quoque niti auctoribus ad nostrum loquendi 
oaum non renuere nostri. At vero Dialectica tam potest sine Graecis literis incolumis sciri quam sine 
Aristotele ; oisi forte a recentioribus vel nosci vel tradi melius existimemus : aut iis libris perdisci posse 

»qui ex Aristotele tralati habeantur: quos si aspiciat ipse^ non recognoscat^ sed (quod de aquila dici solet, 
polios nacta non legitimos) rejiciat, ac nolit pro suis : quippe qui Aristotelici solis radios non ferant Poasem 

•Jioc loco afferre singula quoque vocabula quibus uluntur dialectici, quae aut Graca habeantur, aut Grse- 
corom imitatione sint facta : quorum etiam nonnulla male a recentioribus accipiuntur: in his enim Graeca 
ratio sequenda est : quam qui ignorant, saepe fiiUuntur. Quam multa autem sunt.apud ipsum Aristotelem, qus 
aut Latme transferri optime nequeunt, aut, si transferantur, sensum ipsum Graecum non usquequaque reddant i 
Qood ea de causa dictum velipo, quod nonnulli existimant, si legant Aristotehcas quascunque tralationes, statim ae 
aeotentiam tenere philosophi. Quse res plerosque fallit, et quidem non indoctos : quum et qui transferunt, pie* 
imque ipn hallucineatur, . atque pliud pro alio reddant : et qui legunt, aliter plerumque accipiant quam ab eo 
dcaikur. Tam igitur Aristoteles sine Graecis literis intelUei optime potest, quam sine se. Quomodo mim 
van saltern ipaam ArisiotelicsB locutionis intelligent, <}uam lUe adeo elaboravit ut aditum eo pacto suae philo- 

:aq[diiiii^ pracloserit socordibos atque inertibus ingeniisf Quanquam sunt qui haec sane non magni faciant, 
iasnio vero et cooteomant : qui et dialectics usum longe melius teneri hac nostra tempestate a£Eiroiant quam 

.Aristoteles ipse calluerit. Quae res vellem equidem, pro ipea in nostros viros benevolentia, tam vere 
foam ammoae diceretor. Sed nos haec aliprum judicio relinquimus : ne, quod Graece dicitur, (mif rd biM^ 
: neve, dom alios arrogaotia^ fortasse arguimus,. ipsi arrogantiores reperiamur, qui aupra ere- 

.pidarn judicare audeamus. 

..^ Tranaeo igitur ad poeticam, cujus et inventio et usus, iu totus Graecorum est, ut quod de furore ait Plato, 
inaoem esaehomioia conatum qui sine furoris ea quam vult specie ad poeticas fores accesserit, de ifoaio Gne- 



ORaT- DE LAUD- LIT. GRiEC- 



earum fiteranim dici posnt, inclissiini sriKcet eum laborare : imnquun ^uim ingressunim musanim penetnliK, 
Nam, ut omittam principem ommuin Hofmeruaiy 

a jt<o, ceu fonte perenni, 

Fatuni Pienis ora rigantur a^is : 
Qt alios Gmcoa poetas, qui quasi viam strarere posteris ad quodvis poematis genus : noime fabulie acfigmmM 
ipsa poeticsy quibus tota vis atque universa pene constat poesii^ ita Grscoram propria sunt, ut vel ab ilGs 
smt accipienda, vel illorum more confingenda ? Quod si qua etiam a nostris conscripta extant, ea a«t a 
Grsecis pendent, aut manca sunt, et ad Graecos nihilomimis referenda. Quin et figurae ipsae verbomm^ at 
quos tropes appellant^ tralationes, comparationes^ similitudines, (qusB quasi condimenta sunt totius poetkn 
compositionis) vel a Grascis mutuanda sunt, vel illorum imitatione tractanda. Ideoque inquit Hofatius^ 

— vos exemplaria Graca 

Noctuma versate manu, versate diurna, 
Inventio quoque ita Graecorum pene peculiaris est, ut nostri, quotiens aliquid acutius aut elegantius afferre volunt, 
id totum a Grraecis transferant, integris sententiis verbisque servatis. Quid quod et .nomina ipsa vel Ibcomoi 
vel homiuum, quibus in poesi nonnunquam uti cogare, Graeca sunt magna ex parte ^ In quibus, si Graecaa 
originem ignores, plerumque fiillare necesse est. Quod non modo nostras tempestatis hominibus contigi^ 
atioqui non indoctis : sed et vetustiorum nonnullis, ut Sidonio, Prudentio, Aratori, Juvenco : qui Graecomn^ 
nommum quantitate saepe sunt abusi. Carminum insuper, nttmerorum pedumque genera, Graecam habent et 
originem et appellationem : quae tametsi a nostris quoque tradantur, attamen a Graecis et copiosius expB* 
cantur, et mebus intelliguntur. Rursus verborum ac rerum copia a Graecis tota sumenda est : quibus (at ait 
Martialis) nihil est negatum r siqua euim sit apud nos dictionum compositio facienda, aut vocabulum imicv 
vandum, sequenda est Graeca figuratio : ac, si qua in syllabarum quantitate licentia uti velis, nisi GraBcam 
adhibeas observationem, non probabere, sed aut argutule aut imperite fecisse videbere. Itaque non immerito 
Aristophanes nugas ac deliramenta ceteras omnes nationes existimari voluit in judicandis poetis, exoeplii 
Atheniensibus : quos et natura sapientissimos appellavit. Nec injuria Minervam iidem totam sibi vendican^ 
quum et ceteri dii, qui aut poeticae aut eloquentiae numina esse creduntur, Graecis et ipsi adscribantur : nam 
(ut inquit Horatius) 

GraHs mgenium, Graiit dedit ore rotundo 
Musa loqui. 

Ac de poetica quoque hactenus. 

At (puto) orator evadet quis egregius sme Grascis Uteris, Cicerone duce. Negari profecto non potest, Marcnm 
TuUium, veluti norroam esse dicendi in sermone nostro, si tota teneatur in eo vis atque universa dicendi ratio : 
sed id qui fieri potest sine Graecis literis i Quemadmodum enim in disciplinis^ qui ante Aristotdem philosopU 
mathematicive claruere, usos esse nonnunquam demonstrandi figurbi, sunt qui scribant, sed demonstratioQem 
omnino i^notasse : eodem modo potest et quis sine Graecis literis loqui fortasse ex arte aliquid, sed id ut se Ah 
cere sentiat, aut quomodo fiat ut sciat, vix credi potest. Vis enim ipsa dicendi tota pendet e Graeco tanquaM 
e stti auctore. Hue accedit, quod quas de arte a nostris traduntur, aut confusa sunt et involuta, aotparmn idio* 
nea ad explicanda singula quae in orationis artificid latent : quae verb a Graecis, anxia pene dixertm dilkentia eC 
observata sunt et perquisita : denique ceterarum artium aut scientiarum potest in alios quoque nonnihil redim* 
daire : at oratories inventio atque usus totus Graecis debetur. Quod ne Virgilium quidem cussimulare potuisso 
palam est, quum inquit, Orabunt causas alii melius. Nulla enim verborum magis patitur omatum quam 
Graeca lingua: atque adeo ut non veritus sit pronunciare Aristides, alioruni omnium non barbarorum modo 
(at ait) sed Ghra^corttm quoque locutionem, si cum Atheniensium sermone comparetur, puerorum esse balba- 
tientinm vocem. Quod tametsi nimis magnifice dicitur, attamen non procul abest a vero. Idem enim de 
Attica venere dici potest, quod de Periclis elocutione scriptum reliquere turn Eupolis, tum Aristophanes : 
in ejus scilicet labris leporem ac persuasionis deam insedisse : atque in eorum menubus qui audissent, qoosi 
quosdam aculeos relinqui solitos : demum fulgere euro, tohareque, atque omnia permiscere. Demosthenes 
quoque Athenienses ipsos eo minus credi a ceteris queritur, quo paratiores sint ad dicendum quam ceteii. 
Hinc Cicero noster, tametsi tantus in eloquentia, se quidem conari, Demosthenem autem perficere : se velkr, 
Demosthenem posse, ingenue professus est.- Et Quintilianus Ciceronem a Demosthene quantus fuit, eff^c- 
tum scribit. Quo fit ut non falso Aristides dixerit Athenienses solos trophaeum sibi erexisse, nullo sanguine, 
subactis omnibus gentibus oratione ac disciplinis : proindeque homines se suosque a diis immortalibus petere 
optareque ut Atheniensibus potissimum similes evadant doctrina atque ingeniorum cultu : qui cibus huAiani 
animi esse censetur : cuius inventio non minus Atheniensibus deberi creditur, quam frugum, quias iUis primni 
largita Ceres dicitur. Nec minim profecto videri debet si ex onmibus orbis partibus Atfaeoas olim hominea 
Confluere soliti fuerint, discendi gratia ; ut enim cetera animantia eo praecipue trahontur naturali iropetu, obi 
vesci atque impleri cibo maxime possint, ita et homines (qui aut animus tantum sunt, ut Platonici volant : 
aut potissimum animus, ut Aristoteles) illuc sua sponte duci verisimillimum est, ubi laipssima sit copia spi* 
ritalis cibi, ac vere divini: qaem disciplinae ips» suppeditant, quae Athenis in primis claruere; iudeqoe 
factum est ut nostri quoque poetae doctas Athenas perpetua quasi appellatione vocitanot. Sed de oratoria satis. 

Philosophise vero pars tantum naturalior recentioribus Latinis in usu semper est habita, quam Aristotalta 
dOtgentissime est persecutus. At divinior ilia quae Platoni adscribitur, et quam veteres quoque Ronun 
admirati eousque sunt ut divinitatem quandam inesse ejus viri scriptis inteUexerint quidem, explicare antem 
non ausi fuerint : ac secuti poMea nostri Graecique theologi Christianae religioni maxime convenire demon- 
strarunt : intacta hactenus jacuit nOstris his philosophantibus^ nunc vero a pleriaque desideratur magis quam 
habeatur. * Nam sine Graecis literis degustari fortasse potest, hauriri non potest. 

At mathematicae scientiae tam possunt sine Graecis literis perfecte'tecieri, quam sine Graecis auctoribtts: 
ejusmodi enim sunt quae ab aliis traduntur, ut siquid modo vel paululum a Graecis diverlerint, in profundom 
labantur erroris, unde educere sese postea atque explicare nequeant. Quemadmodum enim qui iter ingredttar, 
si semel excedere eum e via aut aberrare contigerit, quo longius processerit, non magis eo tendit quo volt, 
quam recedit inde, ac fiigit : sic qui in disciplinis, praecipueque mathematicis, praescriptum semel ordinem 
hquerit, dediscenda discit. Satius enim est nescire aliquid proirsus, quam perverse scire : quum deterior longe 
sit dispositionis ignoratio, quam negationis, ut Aristotelice interim loquar. Quam autem fallantur qui mathe* 
maticas res sine Graecis literis, et illotis (ut aiunt) pedibus aggr^i sunt, facile intelliget qui Campani exuo- 
sitiones in Euclidem cum Theonis editionc ac Procli commentariis conferet diligentius : aut Euclidis ejusdiem 
Perspectivam, atque opus aliud de Speculis, cum iis quee Latine scripta simt iisdem de rebus : aut mathen»* 
ticas Aristotelis quaestiones in libria quos Problematum appellant : atque in oomi philosophia rimeatur qoMB* 



SCIP- CARTEROMACHI 



admodum a Latinis intelHgaBtiir. Quod si Boetti qooque arithmeticam, tameUi diliS^tissimi Gmceque 
doctissimi, ad Niccmiachi praecepta, lamblichi ac Philoponi commentaria referant accuratius^ perspicient 
profecto quam Gneca ipsa non modo exactiora, sed et veriora dicantur. De musica illud satis dictu ftierit, 
omnia instruraentay sonos, proportiones^ consonantias, nervos, Grascam habere appellatioiiem. Pnetereo 
Grsecos' musicse scriptores, Euclidem, Arifltoxenum, Nicomacbum^ Ptolema^ttm, PluiarchuiUy BrienoiuBi^ 
Porphjrium, atque alios : quum apud nos unicussit.Boetius, exceptis divi Augustini paucis, et Macrobii, ao 
Mftrciaei Capellse nonnullis. Nam nostram banc musicam a vetere ilia jampridem descivisse^ cum plunbut 
iadkm, ut credam compellor^ turn Olympiodori quoque gravis pbilosopbi testimonio maxime moveor, qui ce- 
ttranim disciplinaruro^ aritbmeticae/ geometria?, astronomise reliquias sua quoque tempestate servari scribit : 
de musica autem ilium versum usuipavit, 

'HfAeis ftfv KXiog t<r6\oy etxo6ofu¥, ovBi ri iSftfy. 
id est, 

Nos clarum audimus nomen, nihil inde tenemus : 
quasi nihil sit reliquum veteris musicas. lu astronomia quoque multa mihi videntur esse apud Graecos quae a 
ijatinis desiderentur. Nam praeter Ptolema&i scripta, et ea non nimium fortasse fideliter ad nos tralata, pauca ' 
sunt qum ad verae astronomias usum aditum praHlieant. Quid enim simile apud nos habetur rm EvxXelhu 
famfuvm, quae veluti astronomiae elementa traduntur a Graecis. Quin et Theodosii o-fMgtxoi, nti principia 
totius astronomic sumi debere, auctor est Philoponus : quippe qua; exactiora sint^, et eandem obtineant ratio- 
fliem ad astronomiam quam geometria ad opticen, ad harmonicen arithmetica : siquidem a&kinga, hoc est, 
imraaterialiora, sint, ut scribit David^ philosopbus non incelebris. Theodosii autem <r^pix^ sequi dicit 
Philoponus Autolyci opus vip) tris xivouftlinj^ (r^al^a^, hoc est, de sphaera quas movetur : indeque postea 
principium sumere astronomiam, utpote minus exactis minusque certis demonstrationibus utentem quam ii 
faciant : quas enim in Astronomia demonstrentur, summam extremamque certitudinem non poUiceri dicit, sed 

?'uod proxime accedat. Umbrarum insuper ratio non abesse ab astronomiae praeceptis creditur : cujus rei a 
rraecis quoque traduntur demonstrationes : nec desunt qui de his scribant. Sed nos ha^: aliis pensitanda 
reHoqoimus : satis enim habuimus innuisse. 

Medicina vero eo maeis indiget Graecis literis quo majus periculum affert ignoratio medicamenti, aut aegri- 
tudinis: quod evenire iTiis nonnunquam verisimile est qui Graece nesciant, quando Graecis vocabulis omifia - 
pene vocitentur apud medicos, et ejus artis auctores Gra^ci pnecipue in pretio habeantur : a quibus siqui in alia 
lingua claruerunt, veluti rivuli fluxerint manarintque, ac si quid habent, inde acceperint, quanquam non 
purum id sincenimque secum ferant. Quae ' res non modo a nonnullis nostras quoque tempestatis medicis 
animadversa est, sed scriptis etiam prodita. Ad summam non video quid in quavis disciplina sciri recte possit 
ri Graeca ignorentur. 

• Nec fuerit juris quoque consultis hoc inutile : nam et roulta habentur in Graecis legum codicibus quae apud 
Latinos nusquam legantur : siquidem (ut Politianus prasceptor noster dicere solebat) multa Grecis legibus 
addidit Justinianus, quippe quae Latinis notiora existimaret quam ut scribi oporteret: Graecis autem (utpote 
aUenis admodum a Romania moribus consuetudinibusque) explicanda latius censuit, quse nunc remanaere,. iHis 
apertiora quam nobis, proptereaqne inde petenda. Accedit et illud, quod in Latinis Pandectis quae nunc 
rlorentiae visuntur, Integra legum interpretamenta Graece inveniuntur adscripta : quae et ipsi vidimus^ legi- 
masque : et Graeca testimonia citata, ut Homeri saepenumero : et Graeca verba addita significantiae gratia 
atque expressienis. Quod non ab re fecisse videtur Justinianus, inter Graecos magis quam Latinos referendusr 
quando in Graecia semper vixerit, quod ex Procopii certe historiis licet animadvertere. 

Et quoniam in historiae mentionem incidimus, quantam hac quoque in parte utilitatem praestet Latinis 
hominibus Graeca lingua, baud facile dixerim, quum multa sint a Graecis petenda et nostris quoque rebus : 
aon enim omnia adbuc ad nos tralata pervenere, sed quota pars, atque ea. nescio an sads fideliter: (^ua de re 
(ne, quod dicitur, cum larvis lucter, mortuos insectando) dicere nunc supersedeo : prarsertim quum jam ple^ 
ri^ue animadvertere incipiant quam sit erratum in historicis potissimum tralationibus : et nos haec et pleraque 
alia quae perperam in singulis disciplinis traducta habentur, copiosiore oratione, lion maledicendi certe studio, 
aed ad nostronim hominum utilitatem aliquando ostendemus. 

Theologia demum etsi nonnihil a Graecis dissidet in praesentia, attamen multa est ab illis oUm mutuata, et 
nunc quoque potest. Sunt enim veteres Graeci scriptores quibus non minus quam nostris Veritas ipsa robo^ 
r^ur : quippe quos secuti nostri, quorumque placitis innixi, totius religionis validissima firmissimaque jecerint 
fuodamenta. Quis enim (quaeso) Basilium ilium magnum non complectatur, Christianae quoque fidei hostibua* 
admirandum, incertumque doctioremne an eloquentiorem ? Quis duos Gregorios, Nysses et Nazianzenum, 
non duo beUi fulmina,^ (ut poetae Scipiones) sed duo religionis lumina, vcl potius soles nunquam obscurandos I 
quorum alter theologi cognomentum meruit apud suos, et divum nostrum Hieronymum quantus est, effecit i 
alter, propter philosophise quendam veluti afflatum, tanto quo({ue fluit lepore, omatuque verbonim, ut Basilii 
fratrem vel potius discipulum (ut se ipse appellat) facile possis agnoscere. Praetereo Athanasium, miims his 
fortasse cultum, sed certe non minus divinum. Transeo Damascenum, non theologum modo acutissimnm, 
aed acrem et philosopbum et dialecticum. Taceo Chrysostomum, non abs re profecto cogu(Hninatum aurei 
oris. Omitto et alios, quorum et scripta et sententiae ita circumferuntur a nostris, ut pro oraculis haberi 
tideantur. Quid quod omnia quae de Christo literis mandata sunt, Graece primum composita feruntur, ex- 
oepto Matthaei evangelio i Quare fieri non potest ut nonnullorum fides e Graeco petenda non sit, quemad- 
modum eorum quae a Mose aut prophetis scripta sunt, ex Hebraicis petitur voluminibus : quod facere non- 
mm^uam videtur divus Hieronymus, et fecisse ante eum Origenes credi potest, atque ApoUinaris, vir uterque 
doctissimus^ et' Hebraicae linguae studlosus. Quoquo i^tur te vertas, praesto adest Graeca lingua, operam 
suam in omnia praestatura : quam si refugias, non tam illam rejecisse quam te necessariis admodum rebus 
fraudasse videare. Atque haec sunt quae de Graecae linguae vel nobilitate vel utilitate dicenda sese nobis obtule- 
runt : nunium fortasse multa Latin6 homini : non enim videor invidiam veritus quod Latinus apud Latinos ita 
Cineca extulerim, ut pene nihil nostra esse contenderim. Quod non tam laudandi gratia aliena, quam nostros 
homines admonendi, dictum existimari par est : quippe quum in ea perdiscenda majores nostri ita laborare sint 
soliti ut vix sine ilia quicquam se scire putarent. Semper (inquit Cicero) ad meam utilitatem cum Grsecis 
Latina conjunxi. QuintUianus a Graecis incipiendum praecipit. Ovidius quoque inquit, 

Nec levis ingenuas pectus coluisse per artes 
Cura sit, et linguas edidicisse duos. 
Claudius Caesar utramque ling^uam nostram appellare solebat : nec injuria, quum ita Graecam linguam tenerent 
veteres Romania ut nihil apud eos differret Graecene an Latine vel scriberent vel loquerentur. Ennius tria 



ORAT. DE LAUD. LIT. GR^a 



corda se habere jactabat, quod triplicem linguam calleret^ Gmcam, Latinain, et Oscam. Oyidius, dum in 
Scythia exularet, atque advenarum congressum uonnunquam desideraret : Ejus, inquit, qui acoesserit, sive 
Gneca scierit sive ille Ladna voce loqui, certe gratior usus erit. Nero imjperator apud patrem cooMilem 

{'uvenis adbuc pro Rhodiis atque Uiensibus Graece- verba fecit Vespasiaous Gnecis quoque jocis extempora* 
ibus usus traditur. Ciceronem tarn Graece quam Latine declamare solitum, nemo est qui ignoret : euodem- 
que Gnece aliquando Rhodi orasse : quern quum audisset Apollooius, exclamasse fertur, Grsecam quoque 
eloqueotiam Romam a Cicerone transferri. Idem ^uum de temporibus suis Graece scripsisset, Graecorum 
quorundam.hortatu, Graecam omnem nationem a scnbendo deterruit. Scripsit iisdem.de rebus, et PoaqMi* 
nius Atticusy qui et co^nomentum adeptus creditur quod Atticam linguam ita referre crederetur, . ut natofi 
educatusque Atheois videretur. Quod Theophrasto^ homini Graeco ac divinas eloquentiae viro, contin^era 
non potuit, ijuominus a vetula argueretur tanquam non Atticus, sed extemus, dum cupit nimium Atticua 
videri. Bruti Graecas epistolas (quae adbuc in manibus habentur) et Plutarchus laudat, et Philostratus om- 
nium imperatorum epistolis longe anteponit : et Mithridates quidam regii generis summopere admirator* 
Marci quoque Romani imperatoris Graecas epistolas vehementer probat Philostratus. Quam multi autem ex. 
Romams Graece potius quam Latine historias scribere aggressi sunt? Albini meminit Gellius, Luculli Pin* 
tarchus. Divi Claudii Graecas historias, praeter Suetonii attestationcm, citat Stepbanus, Graecus auctor. 
Arrianum, cujus de Alexandro Macedonum rege Graecae extaut historiae, et de Epicteti Stoici dissertationibua 
opus, inter primates Romanos numerat Lucianus. ^lianum, cujus multa adlmc Graece. scripta leguntur, 
Romauum fuisse scribit Philostratus, et (quod majus est) Graecam linguam in urbe didicisse, ac nunquam 
excessisse Italia. Germanicum Caesarem Graeca quoque scripsisse poemata, auctor esl Quintilianus. Quid 
et Graeca ejus epigrammata adhuc leguntur : nec non Tiberii, Adrianique, onmium elegantissima. Nostnt 
quoque tempestate non defuere qui Graece scriberent : ut praeceptor noster Politianus^ (quem et Joanni quo-, 
que Argjropylo, Graeco homini, saepe admirationi fuisse vidimus) ut vester Hermolaus, nunquam satis lau- 
dandus. JNemini igitur mirum videri debet Graecam linguam adeo a nobis probari conmiendarique, in qua 
videam maijores nostros non minus laborassfe quam in Latma : cujus et parentem et altricem illam procul duhio: 
et crediderint et praedicarint : a qua etsi nihil aliud, disciplinae certe nostrae fluxerint, ut ait Quintilianua. 
Quemadmodum autem qui de parentibus optime mereri student, non ae^re ferre creduntur si tota eorum dig- 
nitas atque existimatio in eos referatur qui non solum fundamenta jecennt suae felicitatis, sed eo quoque per- 
duxerint unde illi nunc apud omnes in pretio sint : sic non indignari debet Latina lingua si tota ejus gloria in 
Graecam redundet, onmium bonarum artium magistram. Quum enim vetus lex sit (ut Aristides inquit) alto- 
ribns universam referre gratiam, quoad fieri potest, tantum abest ut me Latina offendere putem, Graeca lau- 
dando, ut et gratificari me magis existimem Latinae linguae, quod gratiam si non omnem, saltem quam po^ 
sum, ejus (quod dicitur) verbis, illi referam, cui et debere se plurimum et debuisse, semper ingenue professa 
sit : quippe quae nihil unquam aeque abhorruerit atque ingrati animi vitium. Benignum est autem fateri per 
quos profeceris, inquit Plinius. Studium autem nostrum hac in re tantum abest ut ostentare in praesentia 
vobis studuerim, lit vehementer doleam, me non .tarn haec dicere coactum, quam sentire ac sequi, veraque 
quotidie experiri. Neque enim existimetis, me tantum laboris exhausisse ab meunte aetate, aliena sectando^ 
ut pene negliserem mea, nisi pervidissem et doctissimonim quori^mque ei^emplo, et veterum testimoniU^ 
omnem vim Latinae Unguae in Graeca consistere. Quod quum et re ipsa demum cognoverim, non commit- 
tendum putavi quominus et vos et singulos quosque bonarum artium studiosos, quantum in me esset, ad eadem 
adhortarer^ animarem, accenderem, ne difficultate rei deterreremini. Tanta est enim illi (quod jam diximus) 
cum Latinitate conjunctio atque affinitas, ut eadem propemodum utrique conveniant. Qutre non video qi^d 
hac in re sit cuiquam pertimescendum, quum nihil pene novi sit offensurus. Sed quod de animis nostris aiebat 
Plato, reminisci eos^ quum essent corporibus obducti, omnium quibus .multo antea divinitus fuissent imbuti, 
id Latino homini evemre credendum est Graeca discenti, eadem quasi resumere : quo fit ut non magis prae-^ 
ceptore vobis opus esse dixerim, quam monstratore, qui in memoriam suggerat excitetque Graeca veluti vesti- 
gial quae subobscura tenuiaque, vestris ingeniis jamdiu reposita conditaque servantur. Ad quam sane rem Gneci 
fortasse hominis opera commodior quam nostra : ego vero, ut non n^averim, sua melius Graecos tenere quam' 
nos : ita affirmaverim, nostra nos melius nosse quam Graecos : insuperque tam posse nos res illorum perdiscere^ 
quam illos nostras. Quum itaque Latini docendi sunt Graeca, nescio an Graeci studium Latinae sedulitati 
anteponendum sit : non tam enim intelligendi (quanquam id quoque) ratio habenda est, quam explicandi. 
Quod si quis pronunciationb tantum Graecae studio^ ejus ad unguem perdiscendae gratia, Graecum sibi cupit 
praeceptorem, Quintilianum audiat, praecipientem, non esse dandam operam literis Graecis superstitiose^ ut 
et plurima oris accidant vitia, et in peregrinum sonum corruptus sermo perduret : sed ita discendam esse 
Graecam lir^uam comite Latina, ut neutra alteri officiat ; quae res a Latinis melius quam a Graecis acdpi 
potest. Siquis autem examussim utrumque se praestaturum confidit, ilium mirabor et ipst : Et dicam, moiu* 
tis non eget iste meis. Nos vero operam nostram, quibus ingrata non videbitur, pollicemur, non magis duces 
praeceptoresque professi nosipsos quam comites sodalesque : quippe qui nullum laborem, nullam^ molestiam 
recusaturi simus : dum vos ita Graecis imbuamini^ ut disciplinas inde omnes, quascunque libuent, facillime 
adipi^camini : a quibus eo postea perducendi sitis ubi quum fueritjs, liceat jam humauam felicitateni (si qua 
modo est iii hac vita) quasi manu prehensam tenere : quam si dimiseritis, vobis ipsi defuisse videamini. 

Nou est autem cur vos moneam ulterius uti homines esse memineritis, quibus felicitas haec, quaecun(]^ue sit, 
debeatur : nam hoc tam cuivis notum esse debet^ quam quod vivat. Illud potius nostra interest, conhrma^e 
vos ajtque adhortari, ne laborem reformidetis, qui voluptati (quam in ipso statim limine Graecarum literarum 
percepturi estis) adeo junctus est, ut.non magis laborandum nobis esse videatur, quam voluptati honestissimas 
ipserviendum : qua ut ampliore quoque perfruamini, nihil mihi videor omissurus, nihil praeteriturus, quod 

Juaeri a vobis aut desiderari noverim : si modo ejusmodi sit futurum quod et nobis quoque non ignoretiir* 
luid enim literato homine turpius, aut ab humanitate alienius, quam si aut scisse aut didicisse frustra videatur f 
Frustra autem et spit et didicit, qui nec commentando nec docendo cuiquam prodest. Sicut enim in ani- 
mantibus proprium ac naturale maxime opus esse censetur, procreare tale aliquid, quale ipsum est, si integnmi 
absolutumque sit : ita erudito homini nihil convenire magis dixeris quam efficere relinquereque post se sui 
simillimos in studiis ac disciplinis : si aut homo fuisse videri vult, aut non indoctus homo : nommem enini 
hominis causa natum credi par est. Quare neque in videre • cuiquam in literis, fasjudico^ neque supprimere 
quicquam quod utile futurum existimes aut viventibus aut posteris. Nam (ut ait Theognis) 

Xg^ fji^ova-oov iigamrra xa) ayy^Xov, fin vtf^VQ¥ 



M. A. ANTIMACHI DE LAUD. LIT. GRiEC. 



Hoc est, 

Musarum interpres si quid sapierUius unquam 
N(werit, invldia sii procul inde mala, 

Nuncque alia ifivemat, nunc monstrei, plurima condat. 
Si solus sapiatf nempe quis usus erit ? 
Quppe (at Plalo akbat) non miaus ad felkitatem pertinet bonos efficere, quam bonum esse : ideoque nuUi 
ngn idem familiarius se offerre solitus erat quam cui plurimo usui esse posset : ^uanquam se suisque rebue 
mzime frui Taleret. Quod mihi quoque video esse faciendum, in ea pnesertim civitate quae non tarn polentia 
stque impeiio ipsius sit Italitt metropolis, quam quibusvis virtutibos, totius orbis grande specimen atque 
ernamentum, potius natura miraculum : quum quse imperium vitia comitari solent, non modo ita refugerit 
ttt non messe possint suae reipublicap, sed ne excogitari quidem. Quare beatum judico eum quern cuivis studtio 
kKumbentem degere in ea contigerit: sed beatissimum, quem literarae facultates exceperint: quum tot 
pnesertim tantaque undique suppetant affluantque ad earn rem commoda, ut fingi fortasse piura possint, haberi 
certe non posaint. Ibi enim (ut alia omittam) tanta librorum copia, quanta post Gotthicam rumam nunquam 
fait, nec veteribus vero Romania aut Graecis florentibus, in bis quae extent, facile credi par est : quum novo 
hoc tnvento carerent imprimendorum librorum, qui et pulcherrimi jam atque emendatissimi prodire incipiunt, 
AMi potissimum nostn opera : de quo illud habeo dicere quod de Porphyrio inquit Simplicius, Omnium 
bononim nolns auctor Aldus. Vobis vero illud mihi videor accommodaturus quod Demosthenes, quem 
interpKtaturi sumus, Atbenieosibus protulit : ferte autem (rogo) aequo animo Graecis nie pauculis verbis vos 
aUoqui : 6 /mv oSv i^m^U ^ ^vSpn *£vfrol, /xoyovou^l ^orv^ k^iAg Afyti jri rwy ^EXXifvixahr dfuy xiym 

imkiflniof Mv, §hnq fdn/%<«^ oi^oav ^vr/^m. hoc ^t, Praesens itaque tempus, o yiri Veneti, quasi eniiSM 
voce psommtiat capessendas esse vobis Graecas literas, siquid de felicitate vestra cogitatis. Nam, ut Virgi* 
Kaaum quoque carmen in vos transferam, Via prima felicitatis (quod minime remini) Graia pandetur ab urbe. 
Espeigiscimini ^itur jam, et capessite GIraecas literas, ultro sese vobis oflferentes. Dixi. 



M. ANTONn ANTIMACHI 

De literarum Graecarum laudibus oratio, in Ferrariensi Gymnasio publice habita. 

Iv de|;eiida hominmn vita, ii qm alicui prodease eonantur, quantopere laudandi sint, 8{>ectatis8imi viri, non vos 
praetenre crediderim : quum et ingenii acumine et longo rerum usu praestetis, ac doctnna atque prudentia ante* 
edlatis. Qui vero publicae utilitati consulunt, ac non solum sibi, sed et patriae et amicis ac humanae societatt 
iese natos arbitrantur, quanto laudum praeconio extolli mereantur, itidem vos non ignorare existimaverim. A 
f u sane animi senlbntia quum nec ab ineunte aetate, nec etiam postouam nostra canescere coepit oratio, unquam 
abbomierimus: nihil praeclarius, nihil commodins, nihil conducibuius stque praestantius in toto vitae cursii 
•see duxerimus, nihilque magis ex animo unquam optaverimus, quam plunmis benefacere, ac de omnibns pro 
viriti mea (modo daretnr occasio) bene mereri : amicorum precibus (quorum benevolentiae aliquid recusare, 
BOB solum turpe, sed propemodum nefarium videbatur) et cohortationibus hujus celebratissimi ^ymnasii 
instauratoris Lodovici Eionacioli, viri plane in omni scientiarum et virtutum genere eminentissimi, (cut ex isto 
hominum flore qui vivunt, paucos admodum pares invenias) non ape honoris aut gloriae, cui sapiens quisqoe 
semper studuit, nec lucri cnpiditate, sed potius quo id quod in animo habebam, re facilius praestare possem, 
Gnece profitendi publicum munus non inviti suscepimus. Eo itaque consilio hue accessimus, ut quae ad 
communem^raece discere cupientium utilitatem spectare videntur, diceremus, ac de literarum Grtecarum 
hiudibus verba faceremus : non quod ea dicendi facundia, is verborum omatus, ea eloquentiae vis, atque is 
demum orationis thesaurus et splendor, qui tarn magno oneri sustinendo par esset slc tantae rei dignitas 
Ijostularet, necnon tot clarissimorum virorum conspectus mihi multo jucundissimus mereretur, in me repe- 
riatur : sed ut fretus humanitate vestra, qua erga omnes qui virtutibus innituntur, uti consuevistis, hujusmodi 
opus aggrediar, ac propositam rem pro tenuitate ingenii mei perse^uar. Cujus plane tanta est magnitudo 
atque praestantia, ut nemini vel mediocriter erudito deesse possit oratio : sed in exitu inveniendo major omnino, 
quam m initio inchoando, dicere volenti se offert difficultas. 

Tanta est profecto literarum Graecarum, amplissimi viri, dignitas, et tanta dignitati conjuncta utilitas, 
(quarum notas antiquissimis temporibu^ sen Cadmo, sive Danao auctoribus, sive Orpheo admonente, Graecos 
habuisse, memoriae proditum est) ut eae non solum apud illps qui ceteras gentes atque nationes barbaras 
appellalmnt, verum etiam apud barbaros ipsos maximo m usu fuerint, et ab ortu ad occasum usque pervase- 
rmt : quando Druidas Gallorum religiosos in publicis privatisque rationibus Uteris Graecis usos fuisse constat : 
M Romanorum temporibus in Helvetiorum castris tabulas repertas esse literis Graecis confectas, et ad 
Caesarem perlatas, ex historiarum lectione late admodum patet. Quibus in tabulis ratio confecta erat, qui 
Itamerus domo exisset eorum qui arma ferre possent : et item separatim pueri, senes, mulieresque. Brach- 
mmas itidem (e quorum numero celeberrimus Calsinus ille fiiit) et gymnosophistas Indorum sapientes, easdem 
in usu habuisse, easdem Indorum ipsorum regem Phraotem calluisse, compertum est. Apud Romanos vero 
quanto in pretio, quanto in honore semper sint habitae, (quum pene eaedem a principio cum Latinis fuerint, eas 
m Latium afferente Nicostrata) etiam me tacente, vel facillime potestis intelligere. 

l^uHum enim studionmi genus, quod aliqna sapientiae luce praefulgeat, nuUas prorsus ingenuas disciplinas 
^sse coinperio, quae non e Gnecorum fontibus emanaverint: Latinosque in omnibus liberalibus artibus illoram 
l«cutos imitatosqne fuisse vestigia. Nam si a grammatica exordiri voluerimus, cujus inventorem ii qui earn 
rem diligentius pervestiganmt, Mercurium ferunt: sine qua ad nullum scientiae gradum pervenire valemua, 
quum ea duce orationis congruitatem assequamiir, ac ad alias scientias faciles aditus adipiscamur, nonne earn 
totam a Graecis habere fat^bimur? Quid de poetica, quae tantopere divinitatb est particeps, ut sunmius ipse 



ORAT. DE LAUD. UT. GIUEa » 

renim omniam opifex atatim pene a mundoy verho, non nunitms condito, mm hysteria per earn literamm 
nionimentis mandari voluerit, dicemus? Quid de oratoria CicnlCatey ac fleaianima ommum regina renim 
oratione, quae motus animorum quo vult impellit^ loquemur i Quid de dialectica, quae disserendi aitem aperit^ 
Temmque a falso segregate ac nos ad veritatem ducit^ aentiemus i Quid de pimosophia, legum inventrice) 
morum disciplinarumque magistra, quae bene beateque vrrendi rationea denionatraty ac dijudicato bbnonim et 
malorum fine, quid ft^ndum^ quidve ezpetendum ait, propomC^ ad aedandoa anmi aifectua at^ue perturba* 
tionea plurimum valet, naturae aecreta rimatur, remm omnium cauaas peracrutatur, humana deapicit, cogitana* 
que coeleatia, haec nostra et exigua et minima contemnit, inunortalitatem anims docet, ac noa Deo optaiM^ 
maximo (ad aununam cujua m^i|^tiam conaidenitione nos ducit, quantum facmiini licet) qoam aimumnor 
efficit, judicabimua? Quid de mediciua, reliquarum artium parente atqne educatrice^ et altrice, quae univeraaa 
acientias complectitur, aingulaa diaciplinaa cogitatione prosequitur, rerum omnium cognilionem nutricatur et 
eontinet, ac humanae vitae consemuxbe, necnon extincta morbia corpora ab inferia pene revocandi poteatatem 
babet, rogati respondebimua i nonne haec omnia noa a Graecia mutuatoa ease (aiai ii^irati mmcupari tebmu^ 
confitebimur i quando ab ipaia et Mathematicaa accepimua. Nam arithmeticam, reliquarum ducem, ex ci^ai 
Qumeria animam creari, ac amgula conatare Pythagorici aentiebant, et quatemarium numerum (in quo primt 
aoUda demonstratio invfenitur) rerum omnium opmcem cauaamque eaae affirmabant, quod ab eo, tanquam « 
radice atque princimoy cuncta dependerent : ac geometriam, quae cum auperiori adeo <:onnexa coUigataqia^ 
eat, ut aine ea haudquacjuain videatur poaae conaistere, quum punctum referatur monadi, linea autem numero. 
binario, ab aliquo ad ahquid, et trinario conveniat superficies: qua (dum ejua lineamentia, formia^intenralKa 
ac magnitudinibus utimur) mare, tenras, coelumque metimur, quin a Graecis susceperimus, nemo, ut opinoff! 
vel impudentissimus negaverit. Musicam vero a Mercurio nuoaeris, vocibus et modis inrentam, quam veterea 
omne continere dixerunt, eo quod eorum quae sunt, absque symmetria et analogia nihil existat, nec etianr 
aliquid eorum qu« fiunt, si absque congrua symmetria atque analogia confectum fuerit, unquam bene habeal; 
sive arte fabrefactom fuerit, seu natura comparatum : sive sensu comprehendatur, seu solius intelligentie^ 
speculatioBe percipiatur : quae duo nimirum in musica (totius harmoma) reperiuntur, ex cujua cogmtioM' 
barmonicam mundi rationem conjicimus : et item astronomiam, (cujus scientiam Chaldsei diutuma sidenmi 
observatione putantiu- effecisse) quae temporum varietates, totius anni ordinem, astrortfm influxus, ortus, obitus, 
trajectiones, motusque stellarum, ac coeli meatus conversionemque explicat, quid cuique eventurum sit pra^ 
dicit, Graecorum beneficio (quibus tan turn debemus) Latinos itidem habere fatendum est. Nec, mea quidem 
sententia, uUus adeo pervicax, adeo obstinate mantis, duraeque cervicis, ac tarn penrersi judicti reperitur, qui 
aliquo modo id audeat inficiaii. £x quibus omnibus sane rebus quanta hominibus commoda, quantae utilitatea 
bumano generi, quot bonores proveniant, non meum est dicere, quum res ipsa per se loquatur. Ideo non est 
quod vos (qui incredibili discendi cupiditate ardetis) ad hujusmodi literamm studia, ex quibus maximos atque 
uberrimos fructus percipietis, nisi vobis ipsis deesse voluentis, cohortemur. Currentes enim incitare videtur 
absurdum: quum tantae (sicuti accepistis) dignitatis, honoris, commoditatis, splendoris, utilitatis atque 
praestantiae sint, ut unusquis^ue qui. in bonarum artium studiis proficere exoptat, eas velit nolit cogatur ez-> 
petere : praesertim quum illis qui eas consecuti fuerint, maxima praemia non sine nominis celebritate propo- 
aantur, amplissimi honores non absque immortalitatis gloria reaerventur* Retiquum est, ut demonalrata tanlaa 
rei majesute, (ex qua, ut intellexistis, innumerabilia mortalibus bona pariuntur, et ad homines confluunt) in e^ 
eomparanda operam, curam, diligentiam, industriam ac atudium denique meum vobis pollicear : quae omnia^ 
sine uUa laboria aut temporis intermissione, me libentissime praestaturum spondeo: nec aliqua in re, c^iua ii| 
discendo usui vel commodo esse possit, me vobis unquam defuturum recipio. Quod^ quum eontigerit^ 
Bonaciolo, viro non minori expenentia quam doctrina ornatissimo, ac (ut supra memoravimus) omnibui 
egr^iis animi dotibus atque virtutibus undecuuque refertissimo, qui hujus clarissimi gymnani non miout 
oruamento quam utilitati semper studet, mehercule velim referatur acceptum : eo quod ipse omnium unua 
procuraverit effeceritque (ne quod verum est inficiemur) ut Greece profitendi munus obierimua. Ago insuper 
humanitati omnium vestrae, si non quas debeo, saltem quas possum gratias : ac si obseouendo et de vobis bene 
aerendo gratia referri poterit, eam me quandoque fibenti animo cumulatissime reiaturum, affirmare noH 
dnbitaverim : propterea quod hodie frequenti ac jucundissimo conspectu vestro, me (quae vestra cat 
benignitas) omandum amplificandumque susceperitis ; cujus beneficii memoria apudme rendeat sempiterot 
aecesse est. 



EX CONRADI HERESBACHH 

Oratione in commendationem Graecarum literarum, , 
EXCERPTA. 

^1 v» autem auctore Javam, linguae hujus, sicut et gentis, primo fundatore, litenirum Graecarum initia e 
3abylonica ilia liiigi^rum orta varietate, atque in Graeciam translata, aive temporum ii^uria neglectus charact 
lerum usus, et a patribus anie re{|ertu8, velut postliminio a vicinis, sive Pboenicibus, sive iEgyptiis (apud qupa 
patriarcharum monumenta conservabantur) repetitus sit, etiamsi certo non tradatur, tamen alterum probabib 
videtur, Grascam literaturam non simul coeptam absolutam^ue. Primi per figuras animantium .£gvptii 
aensus mentis explicabant : et antiquissima monumenta saxis impressa, literarum inven^es perhibeot Inde 
Phcenicas, quia mari praepollebant, traditur intulisse Graeciae : hi gloriam adepti sunt quasi repei^nt qiiai 
acceperant Quippe fama est Cadmum, classe Pboenicum vectum, rudibus adhuc Graecorum populisj^ artii 
ejus auctorem fuisse. Quidam Cecropem Atheniensem et Linum Thcbanum, et temporibua Trojania Pala- 
medem xvi. literarum formas, mox alios ac praecipue Simonidem ceteras reperiase. Quum autem Palameden^ 
ad deos retulisse hoc inventum testetur Philostratus, et Plato scribat apud JE^ptios se audisse deum quemlana 
coli iliic nomine Hieuth, qui cum alias artes, tum literas invenerit : nonnulk ad Assyrios referant : alii den»- 
que aetemum fuisse literarum . usum : verisimile apparet, sicut Latinae a Graecis^ ita GTw:9a ^^^^ 
mutuataa; quod elementprum ipsorum vicina nomina magna ex parte comprobare, contendit Eusebws^ Josqiiii. 
etClementb testimonia citana: et akubi varient, id non mirum m tam diutumo et variarum gentium uao: 



m EX CONRADI HERESBACHII 

quum et GraMas vettistas Cadmeas in tripode iocisas, ab his quibus nunc Grasci utiiHur^ etiam discrepare 
Herodotus referat, et Delphicam tabulam in sede Minervae Komae testari scribat Plinius : quia vero Grseci et 
Latini earum initia ignorarunt^ et ad deorum inventa, sicut alia pleraque, ita base quoque retulisse, quum tamea 
multis ante seculis apud Hebraeos fuisse deprehendantur. Porro quum Phoenices et ^gyptios (a quibus litem 
primum in Graeciam translatae memorantur) e posteritate Cham fuisse constet, iique mox post sortitionem 
Uberonim Noe,puIso semine benedicto "Sem, e sua hereditaria sorte ad filios Japbet migrare compulerint : et 
postea Israelitasy duce Josua, hereditaria terra sancta recuperata, exactam Chami stirpem alias sedes quasrere 
adegerint : quo factum ut profugi vicinas Graeciae regiones occuparint, et illuc artes plurimas et patriarcharum 
idiquias secum adduxerint : (uti etiam idololatriam perversumque per apostatam Cham, ejusque nepotem 
Nemrod^ institutum deorum cultum Grapcos iEgyptiis debere proditum est) et ex his fuis«e Cadmum et 
Phoenices ejus colonias, quas in Graeciam deduxerat, verisimile est : quod simul cum deorum portentoso cuitu, 
et hoc literarum bonum e patriarcharum reliquiis attulerunt : at^ue nine esse quod alii Syria, alii Phoenicibus 
literarum inventionem arceptam ferant. Syriam autem ac Phoeniciam et ^gyptum, Hebrseorum fuisse sedes, 
in confesso est, apud quos patrum monumenta conservabantur : et constat Graecos sapientiae studiosos discendi 
cupiditate frequentes eo, ut sacerdotes et prophetas audirent, profectos fuisse, (id quod de Orpheo, Musaeo, 
I>aedalo, Homero, Lycurgo, Solone, Democrito; Heraclito, Platone, aliisque innumeris memoriae proditum) 
et quae illic didicerant, Graece tradidisse. Unde quae de Chaldaeorum, Phoenicum, ^gyptiorumque inventis 
prodita sunt a Graecis et Latinis, ea omnia ad Hebraeos et patriarchas pertinere certum est : et qus illi diis 
8uis inventoribus tribuunt, ea constat longe ante ab Hebraeis reperta usurpataque fuisse.. Cui rei argumentum 
praebet vini inventum, quod illi Baccho tribuunt, quum multis ante seculis a Noe patriarcha vitis cultura 
reperta fuerit, ut recte post sacram historiam admonuit Lactantius. Ad eundem modum de frugum, medicinae, 
aliisque inventis judicare licet, quae omnia ad factitios mortalesque deos retulerunt illi : quiim apud Hebraeos 
vetustiores pleraque usurpata smt priusquam ad Graecos pervenerint. Sed ob id laude sua rainime fraudandi 
sunt, qui ab aliis inventa, meliora reddiderint, atque sic excoluerint ut non aliorum sed sua inventa esse vide- 
antur : ut mox latius declarabitur. Grapciam autem felicissimam ingeniorum altricem fuisse constat : adeo ut 
appareat, hujus universi opificem, et linguarum virtutisque dispensatorem Deum Opt. Max. lioniinibus qui 
secundum naturam optimam regionem nacti, eam etiam linguam voluisse largiri quae idoneum tradendarum 
honestarum artium praeberet instrumentum, et fida virtutis eruditionisque custos esset : idque vij rois Mowrag 
citra controversiam Graeca lingtia assecuta. Nam etsi initio rudis et contracta, sic tamen exculta propa^ta- 
que, ut nulla lingua vel elegantior, vel latius se sparserit : nulla quam non ha?c elegantia et copia ommque 
omamentorum supellectile superarit : inter omnes tantum emicans quantum ignes inter luna minores. Nam 
quum linguae potissimum in hoc divina dispensatione tributae, ut quae velis, commode ac signiiicanter (ut dixi« 
mus) exprimas : quae, obsecro, significantioribus magisque appositis vocibus singula declarat quam Graeca i 
Adeo ut non abs re Socrates apud Platonem contendat, Graecorum vocabula imprimis non temere pro insti- 
tuentis voluntate, sed naturali ivegy§la nativaque perspicuitate riem velut oculis subjicere. Unde exquisita in 
Graecis vocibus venus xa) tv^mla, Atticus lepos, Musa Attica, Laconismus, et id genus alia singular is cujusdam 
appositaeque in exprimendo ea lingua venustatis proverbia pepererunt. Hinc quod gravissimus inter Latinos 
poetas, Graiis, inquit, dedit ore rotundo Musa loqui. Adde quod et Musas atque adeo deos ipsos aiunt 
Graeco sermone usuros, si humana lingua uti voluissent. Porro quum septuaginta duae linguae numerentur, ex 
his septem praecipuae, quas recenset Volaterranus, Assyriorum, Arabum, iEgyptiorum, Hebrseorum, Graeco- 
rum, Latinorum, Dalmatarumque ; tamen nulla ex omnibus his, quae vel latius sparsa sit, vel pra^stautiora 
ingenia nacta sit, vel denique plures honestas disciplinas tradidit. Neque enini solum haec lingua se continuit 
ea parte quae Graecia proprie dicebatur, hoc est ^geo pelago et lonio atque Isthmo conclusa : neque ea 
tandem regione quae magna Graecia dicebatur : sed praeter insulas et peninsulas, amplissimaque regna, Pelo* 
ponnesum, Cyprum, Rhodum, Cretam, Asiam minorem, Macedoniam, Epirum, Mysiani, lllyriuni, Thraciam, 
Palmatiam, Syriam, ^gyptum, ob Alexandrum victorem longe lateque complexa est, sed Galliae Germaniae- 
que etiam communis est. Nam et Massilia celeberrimum Graecarum disciplinaruni gymnasium habuit : et in 
nobili Clivensium oppido Menianae scholae praefectus Gra?cus rhetor Athenis ortus, teste Eumenio : et Druides, 
Celtarum sacerdotes, Graeco sermone in sacris usi : additque Julius Caesar, Gallos in publicis instrumentia 
Graecas literas usurpasse. Britannorum pars quae Comubia dicitur, reliquias Graecae linguae profitetur. Quid 
dicam de Germania nostra, in cujus lingua innumera vestigia Graecae linguae remanent ? et nos ohservavimus 
aliquando aliquot centurias vocabulorum quae mere Graeca sunt. Postremo neque Scythas a Graeca lingua 
abstinuisse, declarant Anacharsis et alii plerique. De Italia et Roma nihil attinet dicere, ubi Graecorum lingua 
propemodum ipsa Latina vulgatior fuit : et clarissimi scriptores in Italia et media Roma Graece scripserunt. 
Siquidem ^lianus (ut scribit Philostratus) Romanus fuit, et Italiam nunquam egressus, et tamen ejus extant 
Graecae historiae. Item Plutarchus, Strabo, Dionysius, Appianus, Diodorus, et innumeri alii Romae vixerunt, 
ct scripta sua illic ediderunt Grjeco sermone : quemadmodum in Syria et ^gypto Josephus et Philo Judaei 
Graeco quam nativo uti maluerunt. Graeca lingua in ipsa Syria Romanos imperatores facundos habitos, 
Mutianus testatur apud Taciturn : eosque ad exercitum Graice locutos. Adde, imperatores ipsos, non solum 
Romanos, quos omnes prope Graece peritissimos fuisse constat, et nuiltorum carmina extant Grajca : sed 
Germani etiam imperatores (quos alioqui «/xoo<roaj esse solitos novimus) Graecam linguam calluerunt. De 
Carolo magno traditur quod Grscos legatos audiverit, et Graece responderit ipse. Otho II., imperator in 
bello quod m Apulia cum Saracenis et Graecis gesserat, insidiis interceptus quum Graece sciret, eoque sermone 
uteretur, hostes fefellit : ut non animadvertentes eum esse Germanum, facile pecunia se redimi paterentur. 
Porro, si linguae alicujus utilitatem aestimare velimus, quid hac una communius, quidve ubique ad omnes dis- 
ciplinas percipiendas vel tractandas utilius ac magis necessariumf nempe qua, velut Delphico gladio, ad omnia 
et ubique uti conveniat: primum quum (ut dictum) nulla gens, nulla schola, nullum virtutis ac disciplinarum 
emporium, quod banc linguam, velut commune utilissimumque organum, non arripuerit : deinde nulla lingua 
plures vel disciplinas, vel bene vivendi praecepta tradidit, et per orbem transmisit, ac tidelius conservavit. 
Quota quaeque plures, eosque clarissimos in omni disciplinarum genere scriptores exhibuitf e quorum scriptis. 
et mstitutis, cum omnis doctrioa liberalis, omnia historia, omnis sermo elegans sumi possit. Aut qu« tandem 
Imgua vel disciplina, quae huic colonias non duxerit? quaeindidem, ceue locupletissimo mercatu, supellectilem 
noncompararit, aut potius, ceu ex ubere artium eruditionisque fonte, rivos non diduxerit ? Nam, ut Homerus 
de Oceano canit, 'E£ oiwtg viyre^, inquit, iroTafjLo) xa) isava $i?ia(r(rot, Ka) TO<ra* xpijyai xa) <PpeiaTa wytol vaown : 
ita ex hac lingua, veluti quopiam bonorum omnium mari, disciplinae, artes, praeceptiones, atque adeo ipsa 
elementa, manarunt. Hinc poetica, rhetorica, dialectica, grammatica, disciplinae quae mathematicae vocantur : 
hmc political elhica, therapeutica, physica, theologia, et (ut uno verbo multa complectar) universa ipsji philo- 



ORAT. DE LAUD. LIT. GRiEC. 



fopiiiai disciplmarumque omniiioi orbis, quam encyclopaediam vocamus : (|uae omnes artes Gnecos etiam nmic 
fentes resipiscunt^ ut ne nomina quidem alia quam nativa et Graeca admittant, neque nos aliis nomioibus eas 
tgnoacamus : eoque jure se nobis pennittentes, ut a fontibus secludi non patiantur. Nam et tota lingua 
Latina, et disciphnae ea lingua traditse, ex hac fluxerunt, adque faujus ductum se sic composuerunt ut ins tar 
alumnae et discipulse fmQvylfywrM ix r^; ridijyTrf/pa; manu fulcianiur ac sustententur, ab ilhus ductu ne latum 
digitum discedentes. Id quod a Uteris ^ velut ab ovo, ordienti per omnes disciplinas ostendere, non fuerit diffi- 
cile. Siquidem liters omnes, una duntaxat atque altera demta, inde mutuatas sunt : etiamsi jucundissimis 
illonim caremuSy altera vocali, altera, consonante, quibus nullae apud eos spirant dulcius. Adde quod nos vix 
quatuor Uteris, illi duabus exprimunt: ut apparet in dictione ^ia, cnri^ieyiia, Scribendo autem et pro- 
Dunciando (quae sunt praBcipuae Grammatical partes) quam Graecae linguae rudes passim labantur ac sese tra- 
ducant, satis liquet, quiim imperiti Criste pro Christe, Eleison pro Eleeson, et sonent et scribant. Neque 
minus in etymologiis peccaturi quum innumera nomina (velut exempli gratia, in e primae inflexionis, et patrony- 
mica omnia : item Pido, Sappho, Laches, et id genus similia) citra Graecorum inflexiones usurpari legitime 
tion ^eant. Taceo generum rationem, articuli in oratione vim. Quid memorem syntaxews, figurarum 
fationes a Graecis pendeates i Taceo quod Nonius Marcellus universa fere Latina vocabula repetit a Graecis. 
Sed, nein elementis balbutiamus, 9it fuerit, si perspicuum fecerimus, Latina sine Graecis, quibus superstructa 
aunt^ non posse subsistere : aque ipsis elementorum crepundiis Graeca discentem, operae pretium facere labo- 
lisque compendium parare. 

tieterum ut ad serias disciplmas progrediar, inter quas primas facile sibi vendicat Poetica, (sen vetustatis 
auctoritatem spectes, sive rerum traditarum utilitatem atque oeconomiae prudentiam) hujus et usus et inventio 
Graecorum est. Uude Horatius, poetam formaturus, ad Graecos, tanquam ad certissimos ejus artis magistros, 
rejegavit : — vos, inquiens, exemplana Graca Noctuma versate manu, versate diuma. Nam ut ceteros, 
Musaeum et Orphea^ poetarum antiquissimos, praeteream, ex uno Homero, tanquam universae eruditionis fonte, 
disciplinarum omnium seminaria hausta, cum per se perspicuum, tum Plutarcbus singular! libro contestatum 
reliquit : neque poetas solum indidem bortos suos irngasse, sed oratores admirabile illud dicendi artificium 
figurasque^ ac denique philosophos reip. bene vivendi praecepta mutuasse declarat. Neque vel consiliorum 
vel litium artes, vel similitudioes, vel amplificationes, vel argumenta, vel digressiones ullae, quae ab illo non sint 
commonstratae. Quid obsecro tentari potuit quod ab illo in suis poematis non sit excogitatum vel animad- 
versum ? Quae regio, quae pugna, quae formae, quod remigium, qui denique motus animorum, quae ferarum 
figurae, quas ille csecus non viderit ? quum ita nobis eas depinxerit ut eas quasi videre, quum legimus, videamur f 
Ac verissime his succiuens poeta Latinus'de Homero, Qui quid sit, inquit, pulchrum, quid turpe, quid utile, 
fuid feoUf Plenius ac melius Chri/sippo et Crantoredicit. Quibus hoc addere licet summae laudis loco, singula 

Eppemodum verba ejus poetae^- quasi apophthegmata esse, et proverbii loco usurpari, ut testatur Macrobius. 
t an a Latino Homero, alioqui absolutissimus, superatus sit, apud eundem licet intueri, Homerica cum 
Virgilifinis conferentem. Hoc constat. Latinos primarii nominis poetas magna cum laude Graecorum poeniata 
▼el traiistulisse, viel imitatos fuisse^ inopia magis impulsos quam superandi iiducia fretos. Siquidem Virgilium, 
Latinorum coryphaeum, nemo nescit bonam ^neidos partem ex Homeri poesi transcripsisse, atque in totum se 
ad Homerum aemulandum composuisse : Georgica ad Hesiodi ipycov xa) rifMpwv imitationem feliciteV scripsisse : 
BucoUca inipari conatu ad Theocriti facilitatem expressisse, critici fatentur : etiamsi illorum inventis jam 
frueretur. Terentius (cui proximus, mea sententia, locus inter Latinos poetas debetur) adde etiam Accium, 
Caecilium, Pacuvium : nunquid Menandrum solum interpretantur, vix^ue levem illius assequuntur umbram, 
juxta Fabii sententiam r Quanquam in comoediis aliquid praestitisse Latiuos, etiamsi totae e Graecorum myro- 
iheciis mutuatae sint, fatenduni %st : tragtedia certe Graeca tota est. Solius eiiim Senecae apud Latinos (quod 
quidem sciam) extant tragoediae, atque illae ex Euripide interpretatae. Deiis bone quam non accedit ad illius 
elegantiam, artificium, ac sententiarij|m gravitatem ! Jam, si utrosque cum alteris conferas, annon reperies 
omnia Latinorum iiiventa, fabularum ingeniosa involucra, composiiiones illustres, allegorias appositas, affectus 
acriores, mirandos motus, compositiones significantiores, ac breviter supellectilem quandam nativa quadam 

S^eticae copia affluentem i E regione apud nos pigriora fere omnia, gratia non solum mferiora, verum etiam a 
gnitate plerumque et a decoro aliena. Quanquam non inficior quin nostrorum poetarum carmina, si seorsum 
legas, venusta appareant et eleganter scripta, atque etiam ut iis nihil melius posse fieri censeas : at si compo- 
nas et conferas Graeca ipsa unde ilia descripta sunt, ac singula considerate atque apte junctis aitemis lectioni- 
bus committas, comperies vix Sv^xowrlaov t^v 8sxan}v, ut est in proverbio : adeo jacere ac putere incipiunt 
Latina, ut quae Graecorum, quae aemulari non poterant, luminibus gratiisque obsolescant. Cujus quidem rei 
apud Gellium, linguae Latinae acerrimum censorem, requirere judicium atque exempla licebit, ubi Caecilii cum 
Menandri, Virgilii cum Homeri et Theocriti, versus exponuntur, quos ab his mutuati sunt : Diomedis hercle 
et Glauci arma non dispari magis pretio aestimari possunt. Atque hie mibi Cicero ignoscat, qui Latinos a 
Graecis sumta, meliora reddidisse ciamat. Sed quis haec deprehendet ? quis aut artificium aut translata aliun- 
de intelligat, nisi hujus linguae supellectile instructus ? 

Poeticen excipit rhetorice, cum numerorum et figurarum ornatu, tum structura orationisque filo atque charac- 
tere propemodum conjuncta : quae quum omnia, perinde atque inventionis et elocutionis, ita argumenta et 
formulae a Grascis fontibus hauriuntur. Quandoquidem in hac illisic regnant ut Cicero fiateatur banc Athenis 
et inventam et absolutam : sive dividendi, praeparandi rationem, consilium, ordinem, sen affectuum motus 
spectes, figurarum et troporiun picturas, eorum summatim omnium apparatum inde fluere videas. Et baud 
•cio quid aliud poetae oratoresque nostri quam poesin et oratoriam civitate doQaverunt Romana: qui, siquid 
eximium prsstiterint, id ex illorum omnijugis' pratis, veluti floscuUs, decerptis, illorumque virtutum imitatione 
comj>araverunt. Cato jam senex, Graecis alioqui parum amicus, commentarios sibi coUegit, e Thucydidis 
orationibus et Demosthenis, quas in dicendo magno sibi usui fuisse testatus est. Quid Ciceronem, Latinae 
linguae principem, in eloquentiae illam arcem subvexit, nisi Graecorum studia, inque iis aemulandis contention 
Nempe qui totum se ad Demosthenis vim, Platonis copiam, Isocratis jucunditatem, Periclis fuimina, Thucy* 
didis maturitatem, neque certe infeliciter, composuisse deprehenditur, beatissima quadam immortalis ingenii 
benignitate sufiragante : adeoque Graecorum studiis operam navavit, ut se Graecis declamationibus exerceret : 
Graeca ubique cum Latinis conjungens, modo Latina Graece, modo Graeca Latine vertendo, stylum exercuit. 
Idemque filio (cui non nisi compendiosissimam fidelissimamque rationem praecipere potuit) faciendum suadebat. 
Quod si hodie Juventuti persuader! queat, felicius disciplinae tractarentur, neque tam exangues ingeniorum venae 
existerent. Nihil cnim minim omnes bonas disciplinas jam diu sepultas, cum Graeca lingua aholita, tum mdlo 
declamandi exercitio : quae taitien primaria sunt ingeniorum f omenta in eorum animis qui ad eruditioms 
aliquem fructum pervenire contendant. 

NO. 1. VOL. L C 



xviii 



EX CONRADI HERESBACHIl 



Dialectica, rhetoricae germana, <|uuin utraque alteri conjungenda esset, nostri banc neglecta prorsus altera, 
veluti dextra manu, ad meras cavillationum stribiligines, aniles rixas, protraxerunt : ut nullum hodie vera? 
dialecticae in scbolis remanserit vestigium. Quorsura parva (prava dicere debebam) logicalia? quorsum 
barbara non solum^ sed inepta etiam atque inutilia ilia quibus juventus in publicis gymnasiis oneratur commen- 
tariaf quorsura pro Aristotelcy Porpbyrioque^ genuinis et Grascis elegantissimis, earum^ue artium peritissimi» 
magistris^ ineptis et corruptissimis tralationibus uti coguntur i quas quum nec intelligant ipsi professores, 
tanien miseram juventutem ediscere cogunt, ad nihil profuturas. £t tamen ex ipsis fontibus artes has facillime 
percipi poterant. 

Quid de mathematicis loquar? quum peculiares ejus artis voces nondum sint Liatinitate donatae, neque com-* 
mode inopia linguae Latinae omnes possint, fit ut ideutidem harum literarum imperitus in his explicandis 
intelligendisque offendat : quum ubique occurrant trigoni, tetragon!, nionades, triad«s, diapente, diatessaroon, 
excentrici, syncentrici, epicycliii eclipses, et ejus ordinis tanta turba ut annus deiiceret si omnia vel comme- 
morare vel ostendere nitar loca ubi interpretes nos in foedissimos secum errores traxerunt. 

Idque non in logicis ac mathematicis solum, sed per totam philosophiam, evenit : quae quum tota sit Grae- 
corum, nos vix faces quasdam ex illorum fontibus hausimus, easque e tam multis transfusas. Interim tamen 
postri philosophastri nullis dum vel Graecis vel melioribus literis adolescentes ad philosophiam veluti 
Tri^vyifyvras solum Alexandri Galli doctrinali, ceu communi omnium copiaecornu, instructos, statim Icari in 
morem ad philosophiae ardua (hoc est ad volandum sine pennis) transmittunt. Cicero, alioqui Graecorum 
glorias aemulus, philosophiam declarat citra Graecam eruditionem neque percipi ne(}ue subsistere. Nam 
quum apud nos pauca admodum eaque a Graecis desumta extent digna lectu, (sophistarum enim nugas et 
delira commentaria non libet inter philosophiae scripta referre) apud illos tam copiosa, pretiosa, nitidaque 
philosophicae supellectilis monumenta nobis sunt reposita, quae si in sua lingua legantur, et cum Teutonicis 
nis conferantur, (hoc est, quae in Latinam linguam translata) jure dici poterit quod poeta de exanimato Hec- 
tore, Hei mihi qualis erat, quantum mutatus ab illo Aristotele et Platone ! Nam praeter hoc quod parum com- 
mode multa versa, parumque significanter expressa, etiam pleraque praetermissa sunt, quae non sunt satis assecuti 
interpretes, nonnulla de suo addiderunt: alicubi obscuriora relinquuntur, quae submde lectorem dilieentem 
vel cruciant, vel fallunt : ut cemere licet in libris meteorologicis, et De coelo, ac physicis Aristotelis, utiTissimis 
quidem libris, sed a nostris non intellecti in scholis rejiciuntur. De Platone quid dicam i is nisi sua lingua 
l^atur, nemo judicare poterit de illius divina vel doctnna vel eloquentia: reclamante quadam inexplicabili et 
copia et suavitate, in qua vir ille in ea lingua supra humanum ingenium dominatur. Quare doctissimus juvenis 
Thomas Lupsetus, quum alterna opera Platonem legeremus Lutetiae, is subinde versum Platonem, nothum 
aut Academicam vappam appellare consuevit quoties Latinum cum Graeco conferremus: adeo divinae illius 
virtutes extra Graecum sermonem percipi nequeunt. Idem de Xenophonte, Theophrasto, Plutarcho atque 
ceteris gravissimis philosophis, et doctrinae castitate et eloquentiae dotibus admirandis, judicare licet. 

Jam vero ut per ceteras philosophiae partes progrediamur, iatrice ac therapeutice, naturalis philosophiae et 
honesta et necessaria disciplina, si pure proque dignitate tractetur, certissimumque irqog roL aK^troL compendium 
afferens, sed barbarorum linguaeque Graecae imperitorum scabie eam occupante, Deus bone quam squalida et 
atrigosa reddita, quamque periculosis erroribus et imposturis elegantissima simul utilissimaque professio de- 
formata est! ubi pro Hippocrate et Galeno, hujus artis Ko§v^aioi$, et qui citra Graecorum eruditionem percipi 
non poterant, nescio qui barbari Averroes et Avicennae in scholas recepti sunt: quum illi interim multorum 
instar dsse poterant, et revera Homerico encomio digni, largo) uvdpmv iroXJ^v avri^tot aXkmv, Tota enim 
medicina, sicut et reliquae philosophiae partes, a Gra:cis petita. Idque indicant ejus artis pharmacorum, 
unguentorum, cataplasmatum, potionum, ceromatum vocabula: item animantium, plantarum, gemmarum, 
morborum, remediorum, instrumentorum, ponderum, mensuraruni innumerae nomenclaturae : quae quum apud 
nos etiam recepta, circulatorum atque hujus linguae imperitorum abusu detrita corruptaque, non intelligantur, 
non raro fit ut indocti medici potiones pro cataplastis, et (ut dicit poeta) ^igfuaxct iroXkk (lefLiyfieva K^oa. Koh 
MxA ministrent. Id quod designavit quidam, suppositorium, hoc est pessum, pro pillulis praebens aeglu- 
tiendum. Et tamen hisce impostoribus non dubitamus vitae nostras arbitrium concedere : nempe ut per ex- 
perimenta mortis agant : quum sit in nulla professione periculum majus : ut de his vere scripsit Flinius. 
Atqui videmus nunc, Musis bene fortunantibus, ac melioribus literis reviviscentibus, quosdam Graecarum 
literarum adminiculo fretos, strenuam operam navare ut haec disciplina suae dignitati restituatur : hue jam 
incumbentibus Theodoro Gaza, Leoniceno, Manardo, Copo, Ruellio, et aliis pleriaque aetatis nostrae oLgx^irpoi^, 
qui Augiae illud barbarorum medicoium stabulum e Graecorum fontibus abluentes, ejus disciplinae candidatos 
ad ea collimare docent, sine quibus Sa-xova ro^et^ucri. 

Ad jurisprudentiam (hoc est vopx^v) venio, professionem et amplissimam et religiosissimam, nempe Reipub. 
humanaeque societatis ac pacis tuendae magistram. Qua arte quum et haec Academia maxime celebretur, et 
nos olim, nondum satis politiorum literarum viatico instruct], ad hujus studium perpuisi, atque etiamnum 
studiorum nostrorum scopum defiximus : ne illotis manibus tam seriae ac sacrosanctae artis studium capes* 
seremus, (quae diviuarum humanarumque rerum, justi et injusti notitiam profitetur) Imperatoris consilio admo- 
niti existimavimus satius vaXii^^oft^craj ^ ^afifiv xaxcos, ut dicitur in proverbio : et ad utriusque linguae studia, 
veluti ad suavissimas pellices reversi, tantisper dum illarum consuetudine instructis atque exatiatis liceret cum 
legitima pro dignitate <ruvotK§lv : quum citra illas, nullas severiores disciplinas exacte tractari posse exploratum 
sit. Jam vero sat scio esse plerosque sic persuasos, ut existiment ad jurisprudentisB studia Graecam erudi- 
tionem non tantopere requiri : quos tamen, si 'me patienter audierint, bonam spem concipio, sententiam eos 
immutatpros. Primum enim nemo diffiteri potest, juris nostri originem et reipub. instituendae formas Romanos 
a Graecis petitas instituisse. Deinde (ut ante quoque commemoratum, Romanis Graecam linguam familiarem 
et in deliciis habitam) majorum gentium jureconsulti, qui justitiae magis quam imposturarum ac litium studiosi, 
quum utriusque linguae periti et in omni disciplinarum genere exculti essent, non existimabant quenquam fore 
tam impudentem qui ad banc religiosissimam artem accederet, nisi et ipse Graeca eruditione instructus esset. 
Unde subinde e Graecorum thesauris xe/ft^Aia proferunt, quibus vel in respondendo vel interpretando jure 
utuntur : non solum voces et sententias. Graecorum philosophorum, poetarum^ oratorum, tanquam gemmas et 
lumina orationis, ad res significantius exprimendas, adque propositum probandum infulcientes, sed et 
epistolas et rescripta Impp. atque aliorum jureconsultorum responsa Graeco sermone subinde inserunt. 
Neque id abs re: qu^ndoquidem jurisprudentiam cum philosophia conjunctam, et Cicero et Ulpianus 
testantur, nempe politicae ethicaeque portionem esse. Philosophia autem cum suis pedissequis orbem 
disciplinarum complectitur, quam Quintilianus, vir in jureconsultorum seminario consularis versatus, 
causis agendis necessariam exigit. Ad haec jureconsulti communiter iatentur^ in causis dicendis philo-. 



ORAT. D£ laud. lit. GRiEC- xit 

sophorum, poetarum, oratorumque auctoritatem allegandam et recipiendani. Id quod Paulus jurecons. 
comprobat : quum Hippocratis auctoritate comprobet, septimo mense partum legitimum nasci. £t Julianas 
sequitur Aristotelis sententiam in respondendo, qui tradit quinque simul liberos nasci posse. Emtionis ven« 
ditionisque contrahendse modus ex Homero allegatur. Unde hic Accursius, quantumvis ab his lit^ris alienus, 
tamen necessitate veritateque ipsa compulsus, erumpere cogitur : Nota, (inquiens) poetarum et phiiosophorum 
euctoritates in causis allegandas. Idque fecisse jureconsultos passim videre licet, suas ll. ex horum scriptis 
locupletantes : ut cum alias innumeris locis, turn ff. de ll. ex Demosthene et Chrysippo et Theophrasto^ item 
ex Aristotele titule de usuris, et Platone, if. de nundinis 1. secunda. Sic tit. de poenis, animadversio delictoram 
suppliciorumque ratio ex Homeri carminibus petitur, quemadmodum eo titulo capitalium causarum qualitan 
e Demosthenis sententia sancitur : sed quae loca depravata lectoribus judicibusque saepe imposuerunt. Hotat* 
runtque base eruditiores litium decisores, ob linguarum meliorumque literarum inscitiam capitaliter hallucinatotf 
plerosque. Animadverterunt igitur jureconsuiti veteres, non modo lenociniis verborum^ sed sententiarum 
etiam gravitate scatere literas humaniores : quae etiam testimoniorum et judicati non raro obtineant vim. 
Solon, e septem Gneciae sapientibus unus, Homeri versibus sententiam suam judicibus approbasse dicitur : 
ut videlicet Salamin insula a Megarensibus occupata adjudicaretur Atheniensibus, abdicatis Megareis. Quare 
non temere a Justiniano Homerus omnis virtutis eruditionisque parens celebratur. Et quanquam jureconsuld§| 
qui jurisprudentiae sylvam pervagati fuerint, non est obscurum, leges exacte recteque intelligere citra Graecas 
Imguae peritiam perinde esse ac si quis sine pedibus ambulare tentet : tamen siquis hic mihi ex iis quae 
dicta sunt, afJMprvgi credere nolit, hunc ego jubebo mox as'picere ea quae sunt ante pedes, hoc est ipsa juris 
incunabula : et reperiet in ipsa statim juris divisione, jus scriptum et non scriptum vocari ad imitationem Grae- 
corum vofLov xai dfo-ftov, ubi hactenus imperitum vulgus ridicule legit, fonoi monoi. Verum ut haec leviora, et 
quae item pretiura, tit. de emt. Et ^ i. de injur, item §. de suibus adl. Aquil. et alia pleraque Institutionum 
loca transiliam, unum proferam de donatione locum, ubi donationis causa mortis^ ratio e Telemachi Homeric! 
exemplo declaratur, locus hactenus a paucis dum recte explicatus : ac (frimum (quod equidem sciam) a nobis 
ex Odyss. libro interpretatus. Id quod celeberrimi nominis jurecons. Claudius Cantiuncula testari poterit : 
qui ex meo exemplari a me adnotata excepit, atque bine alii quidam imitati. Quemadmodum et de pub.jud. 
obscurato loco e Xenophonte lucem addidimus. Ubi Accursius, cum Academicis jubet lectorem M^w, 
Graecum (inquiens) hoc totum : omitte. Sicut alias. Hoc Graecum est : (inquit) quod legi non potest. Quid 
(obsecro) id aliud est quam caecum caeco ducatum praebere, et utrumque in foveam, hoc est in errorem^ provol- 
vere : o infelicia tempora ! At vero ipsas Pandectas, hoc est apothecas, atque adeo juris civilis campos 
iugressis, Deus bone, S^^™ offerunt multa nostrum institutum comprobantia. Siquidem in ipso limine, 
hoc est titulo libri, onendere cogitur : ac nec ipsum prooemium intelligere poterit Graecae linguae ignarus : ubi 
pro kireu, hircos, loco tt^oXutm, coloritae, hoc est^ pro gncsiis Graecis nescio quae xl^r^Xei et carcinomata, Graecie 
videlicet linguae inopia, supposita atque innata sunt : quibus tamen nominibus Justinianus juris civilis gradus dis- 
tinguere voluit, quemadmodum et hodie Baccalaureorum et Licentiatorum ac Doctorum vocabula recepta sunt : 
ut totius prooemii intellectus ex his vocibus pendeat. Ad eundem lapidem impingitur 1. 2. C. de vet. jur. enuch 
ubi pro xuTu irSSa surrepsit nihil nisi, Hoc Graecum est : et mox pro tretoarnkei, natrix : perinde ac si quis 
scripturam interpretetur piscem. Quid (obsecro) excogitari potuit absurdius : QUum tamen totius constitutionis 
sententia in his lateat vocabulis, quae de legum interpretatione loquitur. Lib. 5 n. ex Adriani principis rescripto 
Graeco, parum fideliter verso, Accursius hircum mulget, et Bartholus ac ceteri cribrum supponunt : utrique 
aeque inepti, privatum Atheniensium magistratum, hoc est agp^ovraf, ad quoslibet magistratus referentes, genu- 
inam rescripti sententiam pervertunt : ita ut incertum relinquatur quid sibi voluerit princeps, quum dixerit, 
magistratus cognoscere de his rebus pro quibus tutores fuerint : non enim rebus tutores dantur, sed personis* 
Ad eandem erroris regulam exigi poterunt tit. de appellat. ubi Ulpianus disputat an adversus principis re* 
scriptum appellari possit : ut si forte praeses aliquis ad Imp. scripserit, atque responsum sit, an hic appellandi 
locus. Jureconsultus rescriptum Graecum citat : ejus tam verba quam sententia corrupte reddita, tameo 
oraculi vice leguntur supposititia, explosis genuinis. Nam pro eo quod Greece, ?ri ouv tnrug^u roig fiovkofi^iwif 
iaroxuXela-iai irpos rrjv aTro^aciy, horum loco legitur, Provocare ab enunciatione licentia existit. Ita ut Accursius 
senserit, ab enunciatione, hoc est a perverse principi narratis, appellari posse : quum sit accipieudum de eo ad 
quem provocamus, et ab ipso rescripto, non autem a quo : onri^aa-ig enim hic non enunciationem (ut apud 
Aristot. av^^avcri;) significat, sed sententiam et responsum, ut Andreas Alciatus erudite animadvertit. Succe* 
dunt non minoris momenti errata, inter quae est Eudaemonis cujusdam supplex ad Antoninum Caesarem libellus. 
Tota lex Graeco sermone a Volusio Metriano jureconsulto refertur: ex perversa autem interpretatione Graecaa 
Iegis,juris aliquot professores magni nominis in eum venerunt errorem, ut, hujus legis testimonio freti, affirma-^ 
rint imperium maris ad principem Rom. non pertinere: ut alio errore alium trahente, addiderunt, Venetos non 
esse sub impcrio Rom. quum Graeca ipsa, si rite intelligantur, exerte coutrarium probent, atque omnem 
ambiguitatem facile discutiant : hyd $i x^<r/tou xugio;, 6 ii yo/xo^, t^; iotXacran^g: non quod Imp. non sit dpminus maris, 
sed quod lege Rhodia judicet, et non privata lege. Ejusdem notae in L. Lucius, ff. de servit. inb. pr. Bartholi 
lapsus : nam interpretis imperitia veluti bubulis naribus ductus, nescio quas ofrrpoirhovvcrovg comminiscitur 
distinctiones de concessionibus personalibus, et quae ad heredem transeant : quum quod Graece legitur, x^P'C^f^ 
coi, nihil ad heredes faciat. Possem innumera rescripta, epistolas, legesque integras, perinde atque alias 
Graecas et voces et sententias, commonstrare : nisi ab eruditissimis nostrae aetatis jureconsultis BudsBO 
et Alciato petere liceret, quae passim per totum corpus juris sparsa, inscitiaque hujus linguae depravata, 
periculosos errores pepererint, at Graece peritis perspicua sunt. Cujusmodi sunt, L. 2. ff. de legib. L. pen. ff. 
quib. cans. pig. vel hypo. L. Ticia, et L. Codicill. ff. de leg. 2. Adde L. cum quis ff. de legat. 3. item Alex* 
rescriptum ff. de appell. L. 2. de nundinis. L. septicia, ff. de poUic. Scaevolae nuncium in L. thais, ff. de fidei* 
commiss. lib. L. natorum, ff. de verb. sign. Postremo totum titulum de excusationibus Tut. Graece scriptum 
si Modestinus ipse non fateretur, tamen orationis ductus claniaret, sordidus et incultus, a quodam utriusque 
linguae aeque imperito translatus : auod quivis facile deprehendet (nisi prorsus plumbeo sit ingenio) si cum 
oi^o et culto jureconsultorum stylo conferatur. Ridiculum quam Accursius hic se torqueat, haesitans 6 
XiStinone in Graecum sermonem, an contra, cohversus sit, in omnes formas pueriliter se versans, neque elabi 
potest : ut taceam voces quae identidem«iccurrunt leges pervaganti, non pcenitendi tamen momenti : in auibus 
simul et is, quisquis est, qui Graeca interpretanda susccpit, et cum hoc glossatores foede lapsi sunt, vel per* 
peram ipsa Graeca interpretando, vel submotis germanis notha insuentes : utin L. 3. ff. de LL. hn riTrXslarovx 
et in L. observare, de off. procons. iTriS^ftia, xaritrKovg, 'fbi}T^oAi$ : et L. athletas ff. de his quae no. infa, 
fipafittnau Sub tit, de edil. edi. morborum. Sub tit. de grad. nomina propinquitatis, de verb, significat. omnia 

Etneris vocabula Graeca occurrunt a jureconsultis citata, in quibus interpr^tandi^ ridiculus est Accursius^ 
num proferam e quibus cetera, sicut leonem ex unguibus, licebit aestimare. Parabolanos inquit medicos 



EX C. HERESB. OR. DE hMJD. LIT. GRMC 



esse ab eo quod multas parabolas babeant et loquaces siat : et Archncerontes, sacerdotea quibus delkta am m 
metaUutn damnati coofiteantur. Atque haec tanta fiducia sui profert (tanquam certus suarum ioterpretationttm) 
ot quicauid, quaotumvis ineptuaiy in meutem illi veoerit^ pro oraculo recipieudum postulet: revera quod a 
Thucydide dictum^ rify ftey etft^Uv 6^ac^fi§ efficere, declarans : quum alibi arrogantius jactare non pudeat^ 
noweo aibi Accursio fataliter inditum ab accurrendo juris teuebris. Equidem affirmare potius ausim, ab 
aecersendia lenebris nominatum. Sed dicet aliquis, de vocibus jureconsultum, sicut nec medicum, esse solici* 
tmmf H de rebus constet. Sed quomodo (obsecro) de rebus constare poterit, si voces quibus res significautury 
aw percipias i cui tandem divinare dabitur germanam legis sententiam, si verba quibus ea constet non 
iAleUigantur ? Annon voces sunt rerum notse^ sicut et scripta vocis sunt symbola? Quorsum attioet jurecon- 
iidtotf tarn auxie de yocabulonim significatis disputare ? quorsum titulus de verborum significationibusi et de 
legatbi idiiaque passim locis, ubi jureconsulti in legibus et edictis vocum rationes diligentissime exfiJiduit. 
Condonari facile poterat jureconsultis qui in infelieiora secula inciderunt, si non ita terse aut etiam Latine 
scripaerinty quum alioqui in respondendo plerique ingeniosi fuisse d<^rehendantur : verum qui tanta impudentia 
bona studia cornimpunt atque conspurcant, quo suam ignorantiam tegant, ii per Nemesim digni sunt ut a 
stttdiosis onmibus lapidibus obniantur, aut certe stercore conspergantur. Eoque major gratia habenda Budaeo^ 
Akriato, ac similibus viris immortali laude dignis, qui hoc Accursianum nobis . sterquilinium exportant* 
Quanquam hie non desunt qui obganniant, non esse has cultiores disciplinas de pane lucrando : hoc est^ 
•oSty wf/og ra ak^ireu Certe L. munerum, ff. de muueribus et bono. Arcadii respoosum declarat,. etiam jure^ 
coBSulto necessariam esse harum cognitionem : ubi frumenti et olei coemtores, vitwvm et f A«i^Mro^i appellati^ 
a leguleis explosi, ab eruditis Graecs linguae restituuntur. Ceterum hie de priori jurisprudentiae seculo. Italhi 
vero et Roma Gothorum imiptione vastata, imperiique sede Constantinopolim translata, ipsa simul jurispru«' 
dentisB schola eodem commigravit : et quum tota Italia atque adeo Latino orbe exularet, in Grtecia servata est. 
Imperator autem qui legum exuvias concenturiaviti quanquam analphabetus, tamen quia Ghraecus ipse^ et iii 
Grr»cia aulam habebat, ac denique jureconsultis uteretur Graece quam Latine peritioribus^ quorum opera leges 
deecripsit : et quia ad populi usum ejus regionis leges conderet, necesse fuit promulgare sanctiones ea lii^ua 
qua populus uteretur. Roma enim barbarorum iucursibus occupata^ Beryto terras motu diruto, sola Con^^ 
atantiaopolis et imperii sedes et jurisprudentise schola fuit. Hie a Justiniano, (ut dixi) Graeco priocipe, 
Gwcae fiditx sunt Novelise, hoc est vtiipai constitutiones : quas post Pandectarum> Codicis et Institudouum 
edilifMnemi princeps iUe veluti proprias ac absolutum juris promtuarium per suos consiliarios componi jusserat, 
Gittcoque sermone vulgarat. Sed post in Latinum sermouem translatae non minus barbare quam inepte, 
adeo ut seutentiam pluribus locis parum assequi queas, hellenismo subolescente. Quum autem alibi Graecum 
exemplar con^rvari dicatur, spes est fore ut propediem in communem studioHomm usum et magnam reipub* 
litilitatem proditurum sit. Jurisprudentia igitur jam in solis Gnecorum scholis versante, factum est ut €t 
PandectsB luirti wiiag transferrentur in Graecum, et Institutiones, Pandectarum epitonoi quo Romanonim 
ritus peregriais gentibus dechurarentur, explicatius et copiosius in Grascam linguam trandatas Politianus tea* 
tatur. El nos eas e bibliotheca Bessarionis, qu» est Venetiis, exhibitas inspfeximus, et loca quaedam decerp* 
•imus: futurumque speramus ut aut nostra aut alionim opera Graecum exemplar Latinis scholis ilkistratum 
in lucem propediem proditurum sit. 

Sed ne diutius vos remorer in jurisconsultorum schola, et veluti in propria arena longius TOffft/So/yeiy videar^ 
ad theologiam conscendimus, eamque profeasionem quae sacrosancta leligionis nobis oracula tradit^ atque 
adeo salutis nostras summam. Ea vero qutim et ipsa Graeco vocabulo a verbo Dei appelletur, neque e spi* 
nosis quaestionibus, aut vanis sophistarum arguUis, sed ex novo et veteri instrumento, eque Prophetarum et 
Apostolorum doctrinis, dinni spiritus dono et inspiratione haustis, reverenter flagitanda sit : non video quo 
pacto cam assequaris aut certe pro dignitate ti'actare, deque ea recte judicare possis, si sermonis Grasci^ quo 
baec tradita, rudis sis. Siquidem totum novum testamentum (quod nobis laetum aetemsB redemtionis nuncium 
exhibet) Graece ab Apostolis et Evangelbtis traditum : quibus reliquiis totus mundus nihil habet venerabiiius. 
Ad haecy ut in Graecia Christiana fides plurimum propagata> et Christiani primum appellati, ita theologos 
nobis praebuit ea regie et scripturae singulari peritia et eloquentia vitaeque sanctimonia comroendatos. Nam 
quos tulit^ obsecro^ ab Apostolorum temporibus ulla lingua vel aetas, quos cum Basilio, Chrysostomo, Na* 
Isiaiaeao^ Eusebio, Origene, Theophylacto, Athanasio, Epiphanio, atque innumeris aliis, iisque gnrvissimis, 
Grads ibeologis conferas i 

Aliquanto post. 

Porro quanquam declaratum sit, nullas apud Latinos disciplinas citra Graecarum literarum eruditionem 
exacte tractari posse : idque ita clare commonstratum per omnia Latinorum studiorum genera, ut inficiari 
. tiemo possit : tamen non desunt passim in academiis literarum hostes, qui, non dico, mussitent apud se, sed 
publicis etiam decretis ab his linguis deterreant. Quorsum (inquiunt) haec studiorum nova tie ? quid nobis cum 
istis lin^uis^ jam plus octingentis annis hie non usurpatis i et tamen base 4etas nobis ingentia ilia praebuit et 
theologue et aliarum professionum columina ? Tbomam, Scotum, Bonaventuram : qui ob singularem in 
Bcripturis vel emineiitiam, vel perspicaciam, doctores sancti, subtiles, seraphici, irrefragabiles appeilati : item 
Bartholum, Baldum, Alexandres, Durandos, juris monarchas : in medicinis, Averroem, Aruoldum de villa 
nova : in philosophia, Occam, Buridanum, Tartaretum, atque innumeros alios in sua professione celeberrimes 
Yuros, qui Graecas literas ounquain attigerint ? Quod autem dicunt hanc linguam esse novam : quid audio i 
novane haec lingua i quia ipsi earn non didicerunt i quum Graecam constet ante Latmam fuisse, et qua onmes 
disciplinas traditas, adque Latinos velut e fonte derivatas, supra satis demonstratum arbitror. Certe constat, 
banc a nostris olim usurpatam, et ante bis mille annos Celtas et Germanos hac lingua uses, cum in reliquis 
fere rebus, tum privatis rationibus et tabulis, Caesar ostendit Comment, belli Gallici. 

Nihil olim apud Romanes referebat, Graecene an Latine loquereris, quum Romanorum literaa in fastigio 
essent: et Claudius Caesar utramaue linguam^ nostram appellare solebat: qui et ipse Romanus Graecas 
•cripserit hiatorias, quas citat Steph. is§fi riktav. Imo et Romae nates, neque Italiam presses, Graeca mono* 
menta reliquisse. Adde, Gallos et Germanos hac lingua non mode in scholis, sed pubGcis administnikioBibvs 
uses : nt de Carole et Friderico Impp* Inque nostra lingua tam multa ejus lii^uae vestigia extaro, supra 
admonitum. Et hinc est quod Quintuianus (qui viginti annis juventcM iustituendae pnefuit) Graeca cum LatK 
nis non solum conjungenda censuit, sed a Graecis etiam auspican : quem morem sua aetate durasse, T. livina 
lib. 9. ab urbe, murrat. Et Pontifices atque Imperatores hue respexerunt, quum decretis, privilegiis ac 
stipendiis harum linguarum professores in puUicis scholis instituerunt Porro quod aetas haec aliquot seculorum 
praeckra tulerit ingenia ex omni scientiarum genere, non diffiteor: attameu longe fiituios absolution si io 
-^diciora secula incidisaeot, et bujua linguae praeaidk) adjuti fuissent. Negare enim non poeaumaa^ qdn plenqae 



/ 



H. STEPHANI AD. LECTDREM EPISTOLA. 



fdedehujuB inopia lapsi smt: ethaud dubie longf^ rectiiiB et el^ntius sua quique scripta tradidissent^ si 
Grnecorum litem exornati fuissent. 

Paulo poU. 

Sunt et alterius classis harum literarum impu^tores Suffeni, qui etsi scioli et rhetoricastri viderivdinl, ^ 
Latinse linguse deos se existimantes : ifd inde est quia videot faujus l}nj;itfe pantos pneferri, literasque felicius 
tractare : vulpecule instar ^sopicas, quae, quum pira in arbore assequi non poterat, insipida cavillabatw : ad 
eundem modum et his Uteris destituti, et tamen erudituli videri voleates, mdecunqae sugillaodi captsnt occtt* 
siooem : acute se et valde salse impetlisse studia rats, quoties vel Graculos esarientes per contiHiieliam 
appelleut: vel illud ^ao^ xeu 4^/%^, ex poeta, in Grsecorum mores jactent. Mimm aulem quam sibi Cicero* 
mani videantur, quando illas ex oratioue pro L. Flacco calumniae tabellas profenml. Ueterum donemtiy, 
quod Cicero testatur, Graeciam a veteri illa^ qu» gloria, opibus et iin|>erio floruent, degenerasse: 
ftierintque, servieiite Grsecia, tales aliqwot Graeculii vel leves, vel turpiter quibuslibet qusBstibus expositi^ 
quales taxat poeta, et Lucianus notat in libello «rf^ ray M puwia avvivrw : an ex illis decet wnvefsam gentenf 
ttstimare, aut linguam execrari tarn multis modis utilem i Perversum per Nemesin certe judiciuin. Quin 
pro his producuot Agesilaosi Socrates, Phociones, Aristidesy et innumeros alios, vitse continentia nionunque 
gravitate insignes : et totidem quot apiul Romanos, qualescunque virtutes spectes : adeo ut Plutiardius in troLfetk^ 
X^hMs non dubitaverit cum Romania praestantissimis Graecos modo et virtute non inferiores opponere. Quod st 
paulatim veterum morum severitas una cum imperio declinaverit, ut est rerum vidssitudo, ut nihil usquam 
stabile : quid mirum i quum idem hodie liceat cum in aliis gentibus turn in Ronumis desiderare, si cum^etl»* 
ribus componas. 

Paido poii. 

Quod si Graecis voces sunt ad quamlibet rem significandam, etiam parum pudicam, appositse, sunt in eadem 
lingua (|[uae sacrosancta mysteria eadem dexteritate expiimant. Qnare non vitium hoc, sed Imis est liu^iMe^ 
posse significanter et vivam rem exprimere : quo dono siquis abutatur, id non linguae sed abutentis "vknmi. 
Quod si ea omnia abjicienda essent quss iu abusum rapi possunt, ipsa elementa^oUere e medio necesse foret, 
j^feque Graeci solum Uaodientibus verbis utuntur, verumedam Latini Corculum meum et suavium, animula 
vagula, blandula, dixere. Quod siquis re per se non inbonesta male ad obscoenitatem abutatur, impiiri faorai«' 
nis, non linguae, morbus est. Romania antiquam severitatem obtinentibus, Graecorum elegantia, hixus idde* 
batur: nunc mirum si Cicero, Graecis alioqui parum popularis, quo causam suam, hoc est Latinae lingma 
enunentiam, c<Hnmendatiorem redderet, Graecorum fidem moresque elevarit apud suum populum, quo nunum 
Dumen prassentius duceret, palpando, atque linguain, ciigus ipse princeps fuit, velut simia suos catulos fove- 
ret i ^on immerito repetundarum (ut testatur Hieronypius) atque adeo ingratitudinis a Graecis accusatnt 
Cicero : quum ipse fateatur prsMrlara ilia ii^nii omamenta, philosophiam et oratoriam facultatem, a Ghmis 
accepisse, atque Athenas inventrices vocet omnium doctrinarum : in quibus summa dioendi vis et inventa et 
perfecta sit : neque quenquam vel in philosoj^ia vel alio quovis eruditionis genere citra hasce literas posse 
quicquam laude dignum praestare. Cujus rei fidem majorem facit, quod filium, quern nnice diligebat, Atfae* 
m» miserit, ut suo exemplo Graeca cum Latinis conjungeret : idque non in philosophia solum, sed in dicendi 
quoque.exercitatione. Unde satis liquet, Ciceronem in hac causa perinde atque in aliis quiiiusdam, non ex 
ankno sed contra conscientise testimonium pleraque scripsisse. Neque dubium quin si Graecae linguae, oti 
LAtinae et a se illustratae, patrocinium suscepisset, aliis usus fuisset argiunentis, et diversa longe protulisset* 
Verum enimvero cjuum Latinam, etiam (si diis placet) Graeca locupletiorem faceve contendat, et ostendere, 
Graecos voce, qua mepti significatio exprimatur, carere : hie quam fueiit squus, facile intelligunt qui Gnece 
norunt : quum eam significationem non semel expnmant, et vocabulis oppido quam appositis. Id quod em** 
dite simul et copiose declarat utriusque linguae antistes Guilelmus Budaeus. Quod si donetur Graecos eo voca- 
carere, non tamen ex hoc protmus convinceretur, Graeeam linjpiam je)unam esse, et lAtinam Graeca 
f opiosiorem : si expendamus quam multa sint quae quum Latine dici commode non queant, Graecis vocibui 
e£&rimus : ut liquidius ante demonstratum. 

PauJo po$L 

Jacebant logicae disciplinae cum mathematicis : philosophia omnia obscurata, hac lingua semel aublata : 
naedicina cum jurisprudentia, poetica simul et faistorica : breviter omnes disciplinae et monimenta ingeniorum 
sic barbarorum commentis conspurcata fuerant, ut, nisi haec lingua revixisset^ ad solidam eruditionem perve- 
uiendi nulla spes affulgeret, &c* 



HENRICI STEPHANI AD LECTOREM 

Epistola, seu Praefotio in snum Thesaurum Linguae Kjiaecae. 

rAHSSHS rot ^o-«vfi( h ^e^oKTiv igtrrog 
^i8coX^(, wo)JJi [vXf/oTi}] 8e X«P'J fitrgoif loCtnig, 
ut Ascraeus olim vates cecinit : at ego, non ut aSig, sed ut ireepepSo;, canere de Graeca lingua non dubitarim, 

rk»<r(n/iS (i)<raupif yXmco'cLV wa^oi 7rSura¥ iptrrog 

Ecquis enim dici vel fingi praestantior et major thesaurus possit quam is qui ad alios etiam maximQji 
tbeaaurod, vel potius ad eos qui soli vere sunt thesauri, quosque possessorum quilibet et fiacile et tuto portare 
secnm potest, (ut Prienensis ille Bias se omnia sua secum portare aiebat) nimirum ad omnes liberales et 
iiq;enuas artes, viam nobis aperit r Quae vero x^irt^ non comitantur eum sermonem qui ipsas etiam deas 
quae Ifmwiuog appellantur Xiptrtg^ reddit xo^mvf i Si enim alio quam Graeco sermone loquantur^ non 
icidem p^tf^/eo-a-ay iwa fundere poterunt. Adeo ut quemadmodum ait Hecuba apud Euripidem, 

— Tuiyoi y«f Ix SiBo^o^Svrm lew 

ila dici possit^ (si et hie wm^fkm mihi liceat) 



xxu 



HENRICI STEPHANI 



FXoxrorij^ re x' aXXvis, oo6tos ou toivtov ciivei, 
Et merito: quum Graecus ille sermo dulcior melle fluat. Nam quod de if^^tcre^ lingua testatus est 
Homerus, 

TotJ xol aTO yXia-cvis fieXiror yXvKloov ^iev otv^rj : 
id generatim etiam de Graeca (si alia; cum ea comparentur) dici posse videtur. Sed haec lingua (quae est ejus 
miranda felicitas) quamvis suapte natura sit ju^eXiro; yKu^loDV, valet etiam, quum res postulate verba fundere 
n^aSetra-iv eoixira ^eifMplricriv, Quid quod unum idemque vocabulum et kealvstv et rpot^vveiv haec lingua potest ? 
amioQ hoc non mirae solum sed propemodum incredibilis felicitatis existiuiari debet r Enimvero quoniam 
vereor ne, si ulterius orationem meam in hujus linguae laudes provehi sinam, latissimum ilium campum 
ingrediatur unde non facile abduci possit, jam nunc eam alio convertendam censeo : praesertim quum ab 
aliis scripta illius encomia hie additurus sim, et hoc argumentum ipse quoque scripto illi peculiari et pauca 
cum aliorum encomiis communia habente, tractare aliquando decreverim. 

Equidem, si quadam amoris vehementia Res minime pulchra, pulchra tamen esse videntur, vel (ipsissimis 
iSyracusani poetae verbis) ri ju.^ xoAa xaxi vi^ayrai : non erit quod quisquam miretur si linguam lianc, quam 
nemo pulcherrimam esse vel negat vel negare potest, insitus mihi a teneris propemodum unguiculis ejus amor^ 
aliquid amplius quam pulcherrimam videri coegerit. Sed in hoc meo amore verum non comperitur quod 
poetarum Latinorum voiiirixcoraro; testatur^ — ignoti nulla tupido. Linguae enim Graecae cupido jam turn 
me incessit quum vix de nomine mihi nota esset, vixque ipsas elementorum ejus iiotas a Latinis possem 
discemere : ita ut oculi in hoc amore, sicut in eo quem elegiaci poetae decantant^ duces fuisse minime dici 
queant. Ac nihilo magiis de auribus dici hoc potest^ (ut illorum canit unus, Pro lena multis vox sua sape fuit) 
quandoc[uidem haec lingua me in sui amorem jam tum pellexit et rapuit quum aures ne de modulatione quidem 
ejus (etiamsi eas quodammodo titillare viderentur) ullum ferre judicium possent, quin potius ejus auditor 
tanquam ovo; itpos Aupov essem. Fecit denique hie non solum inusitatus sed pr^properus etiam et praecox 
amor ut Graeca lingua discendix mihi ante Latmam esset. Hoc autem quo miraculo contigerit, quoniam alibi 
scripsi^ nimirum in iis quae editioni poetarum heroici carminis principum praefixi, (ibi euim quum iis quaR de 
poetices laudibus scribere institueram, aliquid veg) r^^ cju.^^ ^v<rix^; ^lAoju^ujia; ab eo argumento non alienum 
prsefiui vellem, ad narrationem illam mea delapsa est oratio) siqui jam ibi legerint, minime repetendum illis 
nunc fuerit : at iis qui nondum tectum legere cupient^ locum indicasse contentus ero. 

Sed vide^ obsecro^ lector^ quomodo in meo illo praecoci (uti dixi) Graecarum literarum amore providentia 
Dei optimi maximi jam tum semina quaedam hujus tam operosae fcpayiAotrelug includeret. Quid enim amor 
ille fecit f vel potius quid non fecit? Eo accensus^ Herculeum quendam laborem, aui exantlandus in ea 
erat| eluctari potui : eo inflammatus, tantam laborum asperitatem tanta voluptatis dulcedine temperavi^ ut 
quemadmodum Prometheus et Pelopis parens duici sono decepti laborum feruntur, ita ego saepenumero 
Sisyphei quod volvebam saxi oblitus fuerim^ atque id a me volvi minime senserini. Quot enim quantasque 
difficultates objectas mihi fuisse putas i quam confragosa et salebrosa^ quam praerupta per loca perrumpendum 
mihi fuisse credis i Quoties tantis difHcultatibus deterritum pedem referre voluisse arbitraris ? Verum ut de 
iEnea cecinit Maro, Fieit amor patria : ita de me affirmare possum, Vicit amor linguae. Quinetiam cum 
eo amore cujus ex poetis elegiacis mentionem feci, meum comparare in multorum malorum tolerantia possum, 
Apud eum qui omnium i^eniosissimus non immerito censetur, legemus, 
Quis nisi vel miles vel amans et frigora nociis 
Et denso mistas perferet imbre nives? 
Alius quidam hoc de se, ut amatore, profitetur, 

Non mihi sava nocent hybema frigora bruma : 
Proh quam aspera frigora non dicam mihi non nocuerunt^ sed tanquam non nocentia^ patienter a me tolerata 
fuerunt! Possum illi amanti simulque illi militi in eo item me adjungere quod ab eodem poeta canitur^ 
Pervigilant ambo. Magna enim ex parte vigiliae appellari mea haec scripta possunt. Quid de inedise 
tolerantia dicam ? In ea me et milites et amatores quoslibet superantem non domestici mei solum sed etiam 
quicunque domum meam frequentarunt^ non sine admiratione saepenumero viderunt. Unum addam^ in quo 
itidem ipultos me id genus amatores vicisse^ nemo negaverit. Canit de arnica sua quidam^ 
Quinetiam sedes jubeat si vendere avitas, 
Ite sub imperium sub titulumque lares. 
Quam paucos in animum inducere putamus ut idem propter arnicas faciant i At ego propter amicam meam 
linguam Graecam et prae ardenti coiistruendi ejus Aijo-au^ou desiderio^ pene universas meas divitiolas paulatim 
avoTedig<r0eugi(r/x8ya^ repente me IxTsSija-augixevai, utinam non tam vere dicere possem. Et haec quidem sunt quae 
cum illo amatorum genere, partim cum eorum multis, partim cum paucis communia habeo : (quorum com* 
memoratio nequaquam mira videbitur ei qui Celebris illius versiculi meminerit, *HW ti to* (rwdevri /wjiAv^o^ai 
Wvfiov) at vero quod in eorundem malorum tolerantia commune cum illis non habeo, id demum est quod me 
solatur : nimirum fructus (juem ex meis qui cum tantis malis conjuncti fuerunt labonbus, non a me tantum 
sed a multis hominum millibus perceptum, ingentis thesauri loco futurum spero. 

Ut autem et ipse de hac spe mea deque opinione quam concepi judicium ferre possis, audi obsecro quae 
in hoc opere prsestiterim, et in quibus potissimum pnestandis sudaverim. Primum quidem mea est nec prius 
audita vocum Grascarum dispositio, qua earum maxima pars ad suas origines, tanquam rivi ad suos fontes, vel 
stirpes ad suas radices, revocantur : qua derivata nonnunquam ducenta, interdum trecenta ad unum primitivum 
ita reducuntur ut interim ne ipsa quidem permixtim collocentur, sed in certos ordines distribuantur. Haec 
autem series (propter quam indice opus huic Thesauro fuit, ut etiam in praetatione illi praefixa docui) vix dici 
potest quam multa hujus linguae studiosis afferre commoda et adjumenta possit : tria quidem certe affert longe 
maxima : quod lector magno labore quaerendi per diversos sparsa locos, et eadem in diversis legendi, levetur : 
quod a primitivis derivativa dignoscat, et quomodo factae sint derivationes, primo aspectu iutueatur : quod uno 
eodemque loco et in promtu habeat quae mutuam quodammodo lucem sibi afferant, et sese mutuo explicent. 
Adde quod haec series ditiores (ut ita dicam) reddere videtur Graecae linguae divitias : et qusB antea locupletis- 
^ipia verborumque omnis generis foeciindiss'una esse visa est, facit ut multo etiam locupletior foecundiorque 
quam credita sit comperiatur : ut etiam dixi in epistola ante biennium excu^a, qua ad multas multorum ami- 
corum, de meae typographiae statu, nominatimque de meo Thesauro linguae Graecae, respoudi: ubi et alia 
pieraque non solum hac de re sed etiam de aliis ad huhc Thesaurum et ad vulsaria lexica pertincntibus 
disserui : quae in hac praefatione (quam pt prqperans et animo minus quam in ulla operis parte tranquillb 
•cripsi) Qon immerito desideraturus sis. Ceterum tu quoque pul^bram e^se banc meao^ vocabulorum antea 



Aty LECTOREM EPISTOLA. 



zxiii 



pennixtorum et confusorum dispositionenii fateberis, sat scio: sed ad xoik^v, addito xaKtirfiv: et Graecunl 
proverbium hac in re, non minus quam in alia ulla earum quas ad linguam Graecam pertinent, aAiitmiK 
existimato. Atque utinam non tarn expertus loquerer : utinam dispositionem illam mihi asserere non possem : 
utinam mihi nihil deberet : nec me vise ducem esse, sed monstratam ab alio quopiam sequi oportuisset. Vix 
enim ullis exprimi verbis potest cum quibus mihi difficultatibus luctandum fuerit, et quoties de me dici illud 
potuerit, 

Ut Stat et incertus qua sit sibi nescit eundum, 
Quum videt ex omni parte viator iter. 
Quum enim omni ex parte viam vel potius viarum inexplicabilem errorem et labyrintheo similem cemerem, 
quomodo non faaesissem ? sic autem hserens animus qui potuisset in varias sententias non distrahi ? Nec vero 
mihi in his labyrinthis aliquod Ariadneum filum, tanquam alteri Theseo, auxilio erat : sed idem quod Teren- 
tiano Getae usuveniebat, ut in me omnis spes esset mihi; Lexicographos omnes, scholiastas, grammaticos, 
^unctos denique qui aliquid ad Graecae linguae cogllitionem pertinens scripsissent interrogabam : sed in maxima 
parte eorum quae sciscitabar, magis muti quam pisces erant : sicubi autem sententiam suam proferebant, idem 
mihi coutingebat quod Demiphoni apud eundem comicum, quum ab advocatis quos consuluerat, incertior 
quam antea reverteretur. De plerisque enim derivationibns aut tacere aut inter se dissentire veteres quoque 
grammaticos, de nonnullis vero eosdem diversa diversis locis, aliquando etiam contraria, sentire compenebam. 
Scio autem fore multos qui et hujusmodi dissensionum et alianim quas dixi difficultatum exempla requisituri 
sint : sed ea in Thesauri hujus corollarium jam inchoatum reservanda censui : ubi etiam plurima ad recon- 
ditiorem linguae Graecae cognitionem pertinentia, nec adhuc a quoquam tractata (inter alia autern^ ea quae ad 
Atticam dialectum et ceteras pertinent) Deo favente tractabuntur. Sed interim siquis hoc ipsum oputf 
evolvere non gravabitur, suo desiderio aliqua ex parte satisfactum esse dicet. In aliquot enim locis, et ilfiu» 
discrepantiae et multorum quae lexicographi vel scholiastae vel alii grammatici nobis pro oraculis obtrudunt 
mendaciorum mentionem simul et reprehensionem inveniet. Quod si verum est illud, — in magnig et voluisse 
sat estf mihi aequus esse debebis lector, qui omnes propemodum difficultates oppugnavi, plurimas vero oppug- 
natas, etiam expu^navi. 

Ilium tantum circa talem vocabulorum dispositionem laborem excipiebat alius non minor, vet potius multo 
major, disponendi itidem ordine certo significationes, et singulas quoad fieri posset aptis exemplis confirmandi : 
qumetiam eas miae in superioribus lexicis turmatim (ut ita dicam) coUocatae essent, examinandi, et veras a falsis 
dijudicandi. Quod enim ad ordinem attinet, plerumque una significatio primum locum certis de caiisis mereri 
videbatur : sed ecce statim aliam,. quae de primatu cum ea contendebat, et cui itidem rationes suae deesse non 
videbantur : adeo ut subinde usurpare illud possem, 

Et magis hac nobis et magis ilia placet. 
Quid i an levem banc difficultatem fuisse existimas, quum animus mens, quamcunque se in partem verteret, 
nihil nisi varias dubitandi causas intueretur? Quid certi, quaeso, statuere poterat qui vagabatur et errabat, — 
Ht a ventis discordibus acta phaselus? Expectandum certe erat dum utrisque rationib^s, quae prima fronte 
M^^oiroi esse putabantui', in utraque lance positis, alterutrae praeponderarent. Siquando autem m aequilibrio 
manere eas videbam, lectores admonebam. Vulgaria enim lexica ne hie quidem uUo mihi adjumento erant : 
utpote in quibus tarn parva vel potius adeo nulla hujus ordinis significationum habita fuerit ratio, ut lii^ae' 
hujus vel mediocriter periti multa ibi praepostera esse animadvertere possint : et caput plerumque ibi poni ubi 
ponendi pedes erant: nonnunquam vero m magna permixtarum significationum turma sive caterva nec caput 
nec pedes apparere. Adde quod saepe in iisdem contingit ut ex duabus significationibus una plane falsa sit, et 
quam aliquis ex male inteliecto quopiam loco somniaverit : altera, vera quidem sit, sed folsum quod ad con« 
firmationem ejus subjungitur exemplum : id est, falso (utpote nihil jcommune cum Ala habens) afieratur. 

Ad alia multa inconunoda hoc accedebat, quod quum vulgaria ilia lexica, non yroXXsi jjiiv i<r6xd fjLSfiiyfiiva, 
aroXAa Kuygdj sed contra irwgoL fiiv icr^Xai, mKKoi Se Kir/giy habeant, (idque potissimum in significationibus 
recensendis) vel utraque sint oSeWora, vel rcov kvypm potius ^uam toov iaiXoov auctor nominetur. Cui enimi 
adscribenda haec essent divinandum mihi erat, deinde ad investigationem veniendum. Mihi siquidem propo- 
situm hoc erat, ut quoad fieri posset, nihil quod alicujus momenti et minime vulgare foret, sui auctoris nomine 
careret : ut nimirum hoc modo ab alienis mea discernerem, ac ueminem honore suo fraudarem. Sed paulatim 
ita me divinationi illi assuefeci, ut quid Budaei, quid Erasmi, quid Petri Victorii, quid Joachimi Camerarii, 
quid aliofum esset, conjectura facile assequerer. Unde fiebat ut in plerisque locis, uuo^uoque eorum quos 
nominabam, suas repetente plumas, furtivis coloribus bella ilia lexica nudarentur^ Interun tamen non dissi« 
mulabo me auctores non invenisse quorundam quae non contemnenda erant, quorundam etiam quae erant 
ejusmodi ut si non omnino vera, saltem aliqua ex parte verisimilia viderentur. Sed quum minime praetermit- 
lenda censerem, quamvis de iis evep^eiy cogerer, (prsesertim quun^ nuUis confirmarentur exemplb, aut ejusmodi 
quae non facilia inventu apud ipsos scriptores essent : praeter(]uam quod ne quaerere quidem semper vacabat) 
banc ratiouem inii, ut saltem m vulgatis seu vulgaribus lexicis ea legi indicarem, eorum nomen pro auctoris 
nomine quod celant, affereus, simulque fidem penes ea esse volens. Ipse autem non solum multas significa- 
tiones ab aliis omnibus praetermissas, aut omissa earum exempla addidi, vel aliis aptioribus confirmavi, sed 
etiam quoties in alicujus vocabuli significatione, aut alicujus loci interpretatione, vel a doctissimo Budaeo, vel 
ab alio quopiam dissensi, id minime dissimulavi, (quippe qui in nullius magistri verba jurassem) sed semper 
aut certe plerumque rationem cur ab aliis dissentirem adjunxi. Ac istonim quoque omnium exempla in eo 
cujus paulo ante memini Thesauri corollario habebis. Quinetiam quod attinet ad ea in quibus a doctissimi 
Budaei sententia discessi, spero fore ut si iis quas illic attuli rationibus tibi non satisfeci, vel m eodem Corolla- 
rio, vel quum edam illius in linguam Graecam commentarios satisfaciam. Cogito enim de libri illius editione 
quae habeat cum alia quibus multo quam antea utilior reddatitr, tum vero meas in quosdam locos annotationes* 

Haec sunt, lector, quae ad illustrandam Graecam linguam, praesertimque* ad discutiendas tenebras quas ei 
lexicorum vulgarium consarcinatores offuderant, primus ego praestiti : parentis mei Roberti Stephani (cujus 
tot tantaque in rempub. literariam merita extant) exemplum secutus. Eum enim in suo Latinae linguae 
thesauro multas itidem errorum nebulas quae in praecedentibus dictionariis erant, discussisse, nemo est qui 
ignoret. Spero autem fore ut paternis vi^iliis meas aliquando addens, illud Thesauri Latinae linguae opus cum 
aliis rebus tum vero vocum dispositione ei simili qua in Graecis usus sum, luculentius reddam. 

Sunt quidem certe et per hoc ipsum opus sparsa nonnulla quae obiter de quorundam Latini sermonis voca- 
bulorum aut loquendi generum significationibus adnotavi, non prius (quod quidem sciam) a quoquam indicata. 
Quinetiam animadverti, dum ipsum conscriberem, multo plura Latinos a Graecis sumsisse vocabula, et 
plura etiam ex Graeea phrasi mutuatos esse^ sive pluribus modis linguam Graecam esse imitatos, quam vulgo 



sziv 



HENRICI STEPHANI 



^istimentur. Ex vocabulis quae a Gneco Bermoue sumsiase mibl visi sunt, (a iiei|[>ttie tamen adhuc aimotitfiiv 
quod sciam) sunt Biforius et Trifarius. Nec enim dubito quin hsec Bifarius et Tri&rius (unde sunt advertm 
^bifariam et Trifariam : ad quorum formam fictum fuit Multifariam) origioem habeant a Graecis Si^M*iof et 
Tfi^ia-tof : ut niaiirum ita hic mutarint o* in ut in quibusdam aliis quaa ex eodem sermone in suum tranalii- 
lerunt vocibus : veluti in Valerii et Furii, pro antiquis Valesii et Fusii, in Muses et Plusima et Asena^ pro 
Mures et Piurima et Arena, aliisque quorum Varro et Fabius meminerunt. Nihilaue nos talis mutatio literal 
unius movere debet, quum videamus in aliis quoque mutatione esse usos : et ita quidem ut alicubi banc literam 
in illam, et vicissim illam in banc verterint : veluti quum pro fuXm dixerunt Meditor, X in d mutantes : 
vicisaimque Lacryma seu Lacruma pro ^uxprnv, (licet Livium Andronicum Dacruma dixisse testetur Festus) 
itidemque Ulysses vel Ulyxes pro 'oWo-euf, ex S facientes 1. Verum ut ad alia veniam exempla iilonlUD qiue 
vocabulorum, (quae nimirum a Graecis orta mihi visa sunt, quamvis banc illorum originem a nemine 
observatam invenerim) nomen Cachinnus Latinos ex Graecis et quidem comicis habere comperi : nimirum ex 
voce iUis usitata xa;(^yi|. Nec dulnto quin ^mulor sit ab ee/xiAXcofMei : quin Pronus sit a Tfon6», (bine enim 
deducere malo quam a irp)i^$) quia Spolia sit a ciriXM, quod fortasse yXawoiffMerixiy est, significans rm 
wapaTiXX^fU¥a iplha onri tAv antXav toj* ic^^ixm^ teste Hesychio. Ex xoXcovi) non solum Collis, sed etiam 
Coiumba deduci existimo. Atque ut ex ^trfim9%» seu viywo-xco fit Nosco, aphaeresi prions syllabae, et ex 
ifuikym, Mulgeo : sic ex y^fto; factum esse puto nomen Mos, ex xuxXore^; factum esse suspicor Teres. Ad 
{MU-ticulas item* noimuUas quod attinet, ut In praepositio est ex ev, ita En pro Ecce, esse ex (unde est ^ Ked 
dictum ax irafttXXiiXw, sive »8ou) et Dum, in Eboduin et Agedum, esse Gnecum 8^, quo utuntur itidem in 
Jfyf ft^ propemodum persuasum babeo. Quinetiam unum idemque vocabulum in una significatione Gnecam 
originem babere puto, in altera non item; ut Ita: hoc enim adverbium, quum adjunctam habet particulam 
Ne, ex flra esse arbitror, sed eo quod indignationi servit. Animadvert! pneterea quaedam esse vpcabula qufl» 
ab alia voce Graeca deducenda sint fortasse quam deduci soleant In exeinplum afferam nomen Forma : (quod 
meliora quaedam et certiora exempla in mentem non veniant) quamvis enim rationi consentanea sit derivatio a 
[SAf^, sic inverso syllabarum ordine ut in Taeda ex Soir^, (licet et $rr^ inveniatur) aliquis ex ^opfjA^ potius 
sumtum esse suspicetur, quamvis hujus derivationis ratio ignota sit. Observavi insuper, ex iis etiam vocabulis 
quas apud priscos Latinos in usu erant, pleraque originem Graecam habuisse. Quo in numero est Cluere, a 
nA&iy: item Clepere a xAfrrfiv : (neque enim dubitare debuit Varro essetne hoc a Clam, an ab illo Graeco 
verbo: potuitque fortasse et xXrrfiy dicere) Item Calare a verbo xaXfiv : unde Calata comitia,et Nomenclator : 
pro quo alii scribunt Nomenculator. Necnon Antlare et Exantiare, ab arrXtlv et h^avrkiw : quod non animad- 
vertentes quidam, dubitarunt an altera scriptura, Anclare et Exanclare, rejicienda esset In hoc numero eat 
etiam Daedala (quo et Virgilius usus est) pro Graeco loulotkiwroL, Quibus cum alia piurima possunt addi, torn 
vero pnepositio Endo, pro In : nam Endo ex lySov esse, peisuasum babeo : licet et simpliciter pro In accipiatnr : 
sicut 4<ra) apud Homerum legitur pro tl;. Hujus autem praepositionis usum apud Lucretium quoque non 
unoin loco habemus. Sed quum ejus significatio ignoraretur, et vox corrupta esse crederetur, e quibusdam 
locis ejecta fuit, in quibusdam supenorum editionum, et alia in ejus locum reposita, nimium audaci (ut in altis 
pkrisque locis) conjectura. Sic et apud Lucilium, 

Quam ltpid€ lexeU composta ut teueruht omnes 
Artepavimtnto atque emblemate vermiculato, 
pro Endo pavimento. Neque Endo tantum, verum etiam Indu dicebant, sed potius in compositione. 

Jam vero et comici multa e Gnecis mutuati sunt, e quibus nonnulla ceteri itidem scriptores post eos usur* 
parunt, qoorumdam vero parvus apud alios aut etiam nulliis usus fuit. Neque enim quaedam duutaxat com* 
posita in Latinam lii^uam introduxerunt comici quae apud Latinos appellationem non habebant, aut non tam 
significantem : ut Sycophanta, et ab eo deducta, Sycopbantia, Sycophanticiis, Sycophantiosiis, (unde et 
adverbium Sycophantiose apud Plautum) Sycopbantari. Quibus adde Parasitus, Parasitor, necnon Parasitaster. 
Adde et Asymbolus (quamvis enim Donatus hoc nomen inter parasitos confictum atque conipositum esse trada^ 
in eo compositionis Graecae analogiam servari, et apud Graecos quoque inveniri constat. Sed et substantivnm 
Symbola, unde illud adjectivum factum est, vocabulis quae comici Latini e Graecis primi sumserunt, anno* 
merare possumus : et in plerisque eorum locis ubi Symbolum legitur, hoc reponere debemus). Quibus adjici 
possunt haec, CEnopolium, Thermopolium, Myropolae, et alia quamplurima. Non, inquam, comici talia 
duntaxat vocabula in Latinum sermonem introduxerunt, sed etiam Danista, et Machaera, et Pbylaca, necnon 
Astu, de Atheniensium urbe dixerunt, et alia non pauca, palliatae comoediae convenientia. l)icam autem 
pro Graeco $/xi}, non illi solum verum alii quoque post eos dixerunt, (inter quos est Cicero) sed duntaxat in 
certis quibusdam loquendi generibiis. Quinetiam credibile est singulis comiciM certa quaedairn vocabuia Graeca 
prae aliis placuisse, ideooue usum eorum apud hunc vel ilium magis quam apud alios frequentem fui.sse. Sic 
videmus voce Basilicus Plautum identidem uti: dicentem, Basilicus victus, Basilicus status, Basilica facinora: 
eundemque usu bine deducti adverbii Basilice gaudere. Apud eundem extat verbum Uarpagare, et passivse 
vocis participium Harpagatum. Idem Architectonem alicubi dicere maluit, declinalione Graeca, quam 
Architectum. Neque vero mirum est comicos hisce Graecis nominibus sub terminatione Latina esse usos, 
quum etiam voces quasdam Graecas nihil imniutatas suo sermoni intermiscerent: et quidem in iis etiam locis 
interdum ubi Latinis idem significantibus uti poterant. Id videmus apud Plautum in verbo oi^n'eu, in 
Trinummo, — ratio qtddem hercle apparet, Argentum oTp^rrai. Quinetiam alicubi dicit x^poi X^jav, quum 
alibi Nugae et Mera$ nugae dicere soleat. Apud eundem legimus Vendere Xiyou^. At Terentius dixit Xrfyoi 
ea significatione qua alibi Verba: ubi scribit, Verba isthaec sunt. Neque tamen Plauto suam in usurpandis 
quibusdam Graecis rationem defuisse existimo, quae nobis sit incognita. 

Verum ut ad vocabula e Graecis sumta revertar, hoc quoque observatione dignum est, quaedam habuisse 
linguam Latinam in quibus terminationem Gr&cam in suam mutavisset: quae a nobis ignorentur. Conjee- 
turam facio ex nomine Auliones pro Aulcedi. Nam in veteri lexico Latinograeco, cui Glossarii nomen a 
recentioribus datum fuit, scriptum est, Auliones, ouAijTa/. Eiiimvero hujus lexici mentio quaedam verba mihi 
in memoriam revocavit quae superioribus possunt adjungi. Unum est, Gnetonsum, quod ibi exponitur ofMtufoy 
et •'xoffiy^: quum Cnephosum apud Festum legatur, ita scribentem, Cnephosum antiqui dicebaut tene- 
bricosum. Graeci enim xvf^«$ appellabant obscurum. De quo vocabulo Gnetonsum hoc tantum dico, 
dubium esse posse debeatne mutari in illud Cnephosum, an in Gnopho«ium, a yvrfpoj. Alia autem sunt de 
qmbus mwr et difficilior moveri quaestio potest, quod ad significatiouem attinet. Ecce enim, verbum 
Andruare Festus exponit Recurrere, a Graeco verbo avaSgav: (pro quo repono avaSgajtteiy) at in Glossario illo 
Andruare exponitur Graeco verbo kAplfytriai. In eodem legimus, Auxillae, fuxoirrega, co$ Biffxmf : quum Festus 
scribat^ (si modo non mentiuDtvr quae extan t ejus editiones typographicae) AuxiUa, Olla parvuia. iflam quidem 



AD LECTOREM EPISTOLA. 



XXV 



eerte Giossarii expositionemy si (UKfimn^ pro fuxpi itngei aut per imprudentitm aut etiam consalto scriptom 
ease dicamus^ counrmat quod ibidem legitur : videlicet, Auca, wn^viv : adeo quidem ut verear ne pro OUa in 
illo Festi loco reponi debeat Auca. Inveni porro apud eundem scriptorem qusedam Grraeca vocabula secus 
edam quam a lexicographis Grands exposita. Eorum unum est fJMfuif, quod Siculis stultum significare dicit : 
at Hesych. exponit lUfi^ftSf miScg, al^xog : itidemque apud Lycophronem pro /xw/xoc positum extat. 

Ne hoc quidem tacebo, q^uod vocibus quibusdam ex earum numero quas sermo Latinu3 e Gneco mutuatus 
est, peculiare esse observavi : nimirum eas non ex communi Gnecae liuguse usu, sed ex aliaua dialecto sumtas 
esse : qualia vocabula ipsi Gi-»ci yXx/b^fn^iutrixat nominaut Neque enim quum hie diaiectum dico, unam 
tantum ex illis quatuor generalioribus, sed etiam quamlibet iQtelli|^o. Ac possunt fortassis ilia duo nomitu 
Si^oo-io^ et Tft^offiog (unde Latinos sumsisse Bifarius et Trifarius dixi) exemplum primum horum vocabulorum 
esse. Neque enim dubito quin lonica sint E<]^uidem prseterquam quod in lonicarum vocum collectione 
quadam (a me subjuncta libello Galeni qui iiiscribitur reoy * Imroxgarovs yka^vAv i&IT^^i) in^r recensetor 
Tfi^a-m, Herodotum aliquot locis utrumque usurpare constat. Prassertim vero ex Dorica dialecto multa 
vocabula in suum sermonem Latini transtuleruot : quos etiam in iis quae Dores 'cum ceteris Graecis habent 
communia, Doricam scripturam amasse videmus : veluti quum Fagus dixerunt, ij quod est in ^ir/ist mutantes 
in a. Sic in Fama maluerimt ^fuc quam ^^jtu} : non illud tantum » Quod terminationis est, sed alteram etiam 
ex DoHco sermone accipientes. Sic in Grarno videmus ya^» magis illis placuisse quam yij^vco. Sic Graneum 
dixerunty non «ro r$$ y^;, sed iarh r^g ySig derivantes: si tamen verum est quodscribit Donatus^ Graneum dictam 
esse meretricum tabernam, quod sit in terra. Dubitationem enim movet quod scribit Hesychius, yavmi, 
tearavot, oftrcoroi. Pro quo fortasse scribendum aliquis putet yMnnei, a yiwfMu. Sic et in aliis plerisque Doricam 
'sciripturam imitati esse comperiuntur. Nam et pronomen Tu ex Dorico rv, non ex vu, esse videmus. Eodem- 
que modo Pratum ex Dorico wgaria sumsisse literam r existimatur. Atque adeo vocem Bos esse ex Dorico 
p&g, non ex fiovg, non absimile yero est. Alias autem ejusmodi observationes, et quidem his etiamxinsigniores 
(quae mihi nunc in mentem non veniunt) hoc in opere invenies : quamvis Fabius non Doricae rationi sed 
^olicae sermonem Latinum esse dicat simillimum. Verum quod ad voces attinet quae non scriptura tenus 
aeu termiuatione sed omnino sunt Doricae, incipiam a nomine Cubitum. Dicunt enim Latini Cubitum eadem 
8igni6catione (jua et xujSirov apud Graecos legimus: verum hoc Graecos omnes commune inter se non habubse^ 
8^ Dores sibi viendicasse, et quidem eos qui Siciliam incolebant, cum aliunde turn ex Polluce discimus. Ejus 
verba sunt, xci xujSiroy iliroig ctv, oog ' Iinroxfonig' hoxtl S* §heu Aooptxh rowofUL^ rwv sv S^xiXlf A»g^HO¥• Quibus 
addity Hinc factum esse ut Epicliarmus xujSir/^eiv dixerit, significare volens iroieiv re^ ayxwvi. Eustathius 
tamen, doctissimus alioqui scholiastes, hoc ignorans, x6finov pro Latina voce habuit. Horum Siciiiensium 
Dorum est etiam Nummus : quod alioqui nemo non putet Latinum esse vocabulum : praesertim quum Sueto- 
nius apud Suidam a Numae nomine deductum esse tradat. Pollux 1. 9, ^ vot/ftju^;, Soxci fihf ehai ^Po^udoav 
TOuvofMt Tou yo[4,lorfiaTog' loTi ti *£XX]}yixov rdov fv 'JraX/flc xa) Sni§\let Amgiiow, Sed holm apud eum legitur, pro 
quo repono illud A»qiim. Ex eodem discimus, Unciam Siculorum fuisse vocaoulum. Varro illud quidem 
prius nomen, videlicet Nummus, a Siculis ortum esse et ipse testatur : sed hoc posterius pro Latino habet: 
quippe qui scribat, Uncia ab uno. Atque his annumerari potest et nomen Libra, ex Polluce, vel potius ex 
Anstotele apud eum : quamvis Galenus Romana vocabula )Jf^y et ovyylay esse dicat, sicut et i^e^y : sed cur 
iUi potius ndem adhibendam esse dicemusf Quinetiam nominis Campus origo Siculis tribuitur. Kifi/trog, 
(inquit Hesych.) ImrSSgo^g, S^xtXoi Huic subjungo vocem Allia: siquidem banc quoque a Doribus manasse 
arbitror, quum Sykiiag eorum esse scribat Corindius. Si autem vera sit haec mea conjectura, dicta fuerint 
Allia quasi Aglia. Quinetiam Ruta Latinum non est, si scholiastae Nicandri credimus, vel potius ei quem 
producit testem. Nam ivn^v Peloponnensium vocabulum esse tradit, significans w^avov, Dicunt autem 
byracusanae mulieres apud Theocritum, — irtkovowounrr] XaXmif^tg. Angla^iv 8* l^am, hoxm, roig Amgiiw^ci. Hoc 
porro in memoriam mihi reducit et SoLuxh, quod Hesychius exponit ^^v, Syracusanum vocabulum esse 
tradens. Ex illo certe nemo non suspicetur manasse Latinum vocem Siccum. Verum ut aliqua ex aliis etiam 
dialectis sumta recenseam, quis verbum Ridere a Graecis oriundum esse credat f Strattis tamen apud Athen. 
lib. 1 4. Thebanis f x^iSSefuv esse ait ynXJxv. Ne Capra quidem Latinoram est, si Hesychio fides adhibenda est : 
tradit enim esse Tvrrhenorum. Sed nec Verres Latinum esse videtur : quum extet apud eundem lexicon 
graphum, sed exponentem xqilg (sic autem Caper aliud Latinis esse videmus quam Graecis xawpog, quamvis 
hinc esse credi possit). Quoniam tamen non addit e qua dialecto sit sumtum, dulntare quis possit an superioribtm 
annumerari debeat, an potius inter ilia poni quae Graeci quipiam scriptores pro Latinis attulerint. Sunt certe 
et alia quaedam Latina vocabula, quae licet in Graeco sermone inveniantur, aliquid dubitationis nobis relinquunt^ 
donee inveniatur adnotata dialectus cui adscribi debent. Ex iis est Caballus ; invenitur enim xetfiaWiig de vili 
itidem equo dictum. Sunt praeterea quae a Graecis quidem profecta esse constat, sed dubiam apud illos ipeos 
originem habeiit. In hoc numero est Sanna, unde factum est Sannio. Nam Sinag de quovis stulto dicitur, 
sive a cujusdam stulti nomine, ut quidam arbitrantur : sive (ut alii volunt) a nomine cujusdam gentis Asiaticae : 
sive (ut nonnuUis placet) a verbo valmv. At Hesychius scribit Siwogog significare fimgirf Tarentinis, usumque 
eins ex tare apud Rhinthonem* Simul autem observandum hie est quomodo Latini a significatione aliquantum 
lieflexerint. 

Hoc etiam observavi, habere Latinam linguam vocabula ex Graecis sumta, sed qui ea et ipri aliunde mutual! 
essent. Tale e^t Cadus : hoc enim est a Graeco xaiog, istud ab Hebraico esse constat. Eodemque Inodo 
JSaccus ex ^m^^xo^, hoc ex Hebraico pKf profectum est. Sic etiam Mitra Latini a Graecis, Grreeci a Syris habent. 
Sic Arrhabo Latina lingua sumsit e Graeca, haec e Syriaca (nisi potius Hebraicae adscribi debet: in qua sen- 
tentia plerosque esse scio). Idemque et de nomine Turns dici potest. Quinetiam vocabula quaedam invciniuntur 
quae Latini a Graecis, Graeci a Persis, vel alib, hi quoque aliunde sumserant Quamvis autem aliquot 
bujnsmodi in construendo Tbesauro observarim, unicum nimc occurrit, Paradisus ; cyjus mentionem mmui 
libeuter facio, quod a nostrae duntaxat religionis hominibus usurpatum (in Latino quidem sermone) existimetur, 
et quidem significationem ejus restringentibus. Paradisus enim vox est e Graecis sumta : Gfaeci ex Persis^ 
Persae ex Hebraeis sumserunt: nimirum ex eorum vocabulo D1*1S). 

Observavi praeterea in construendo hoc Thesauri opere, Latinum sermonem in multis aut saltem in pluribus 
quam vulgo credamus, ad imitationem Graeci (ut ita loquar) se' compoquisse. Verbi gratia (ut ex multis ex* 
emplis pauca proferam) sicut Graeci ofvov;, ex a privativo et nomine vavg, (ex qua voce A^ovg Festus nomen Anus 
ortum videri posse existimat : eademque est et in synonymo ^i^gcov composationis forma) ita et ipsi Amens 
dixerunt^ ex litera aprivandi vim habente, et nomine Mens. Atque ^t illis l^cufuog^ ex praepotitione ^ privandi 
itidem viip habente, et nomine aJfua : sic istis Exanguis dicere placuit, in quo praepositionem eadem vi praeditam 
et nomini Sanguis itidem praefixam babemus. item, verba quae apud Grascos impersonalia supt. apud bos 
NO.L VOL.1, P 



HENRICI STEPHANI 



i<|Mqiie taagMi M parte talia stint. Necnon qu» apud illos in praeterito 8it;nificati^||^ pnnentis habent^ Ht 
iHiiL, fU^fuu, iqpud hos quoque : qui pro iiiis dicuat itidem Novi, Memini. Omiero Cerminationem prinue 
At aecundff personaB verboruan in utroqiie sermocie eandem : id est, in eandem literam : omitto et alia, eodem 
pertioantia, aed leria : et ad verba ^ae deaiderativa vocantur, venio : cnjnamodi est Bellaturio. Dico eniin 
me suspicariy Latinos in hac temunatione imitari Graecoa voluisse, sed Yertentes literam s in r : nam ut in 
Bellaturio (ea forma dicto qua Empturio, Vomiturio, et alia) babes terminationem in rid, ita ToXtftifa-f/oiy 
quod earn significationem habet, in 0*0100 desinere videnius. Quiuetiam metaphoras Graecas in plerisque 
'Mrboram et simplicium et compositorum significationibus imitati sunt : veluti quum dixerunt Conferre pro 
Prodesse: plane exprimentes Graecum o^f«4f^«y: sic quum Seducere pro Decipere usurparunt. Ut enim 
IBeducere est seorsum ducere, sic AwarSv est quasi abducere earo rou irarou. In nominibus ^uoque permulcia 
tnetaphoras Grascas servari non obscurum est : sed in multo pluribus, ut opinor^ eas invemremus, si non tot 
Veteres scriptores, ac preesertim coanicoa^ deaiderareraus. Sunt vero et apud eoa quoa habemus nonnnllae quae 
ideroaque latent: ut ^ofi^ apud Platonem, eodem plane modo quo Latine Sordidua, de avaro. Sic fmrapU do 
avaritia, ex Critia Pollux affert. Nonne Sordes et Sordidus horum exempk> dixisse Latinos de avaritia et avaro 
credere debeaEUis i Verum alicubi translationem Gracam non ad verbum expresserunt, sed potius alia simili 
usi sunt; veluti ^uum pro fr^oPJj (^ifod proprie otium significat) ludum vel ludum literarium dixerunt Nod 
dubito autem quin hujusmodi omnia sint ab iis orta qui Graeca in Latinum aermonem convertebant : praesertim 
quum ipsum etmm Ciceronemy in iis quae interpretatur, quaedam usurpare videamus quorum nullus alibi apud 
sum est usus. Jam vero pneter ilia quas attuli imitationia exempla, omnibua obvia, aliaque id genua varia, 
hoc in opere obaervata : qua^iam sunt vocabula in quibus Latinam linguam omnino Grsecam exprimere, uoo 
itidem facile nec a quolibet animadverti potest. Exempli gratia^ quis in adverbio Denuo repraesentari ser- 
oionis Graeci formam existimet i Inclusa tamen sunt in eo duo hdsc verba §x ph^g, expresse (ut ita dicam) reddita : 
quaa in ista aignificatione apud Herodotum leguntur. Eodemque et nos modo dicimus Denouveau pro 
ttursus, wi?a¥. Huic autem vocabulo apte adjungetur aliud quod itidem ex adverbiorum numero est, niminim 
Sadulo. Minime enim dubium est quin hoc fingentes Latini ad Graecum eioX»g respexerint, atque adeo ipsum 
exmrimere voluerint : dicentes nimirum Sedulo quasi sine dolo. 

£t quoniam nihil te eorum quas ad institutum sermonem pertinent celare volo, (nisi quid meipsum memoria 
cdaverit) aliud addam, quod dum Thesaurum hunc construerem animadverti : linguam Latinam, quamvis a 
Graacae divitiis longissime absit, in multis multo esse quam credatnr ditiorem : et (quod majus est) aliquam 
nobis rdinqui earn ditandi novis qiubusdam vocabulis, ac praesertim compositis, artem : qualia nonnulla memini 
me aliqu6t hujus operis locis finxisse. Non immerito certe dicit Fabius, Latinos adversus seipsos esse iniquoa 
judicesy ideoque paupertate sermonis laborare. Verum quod Fabius de Latinis generatim dicit^ non tarn de 
priscia quam de eorum posteris dici potest. Quid enim in fingendis vocabulis non ausos esse putabimus eoa 
qui arietem reciprocicomem, lanicutem, vestitrahum vocare non dubitarunt? qui testudinem terrigenam, tardi* 

fradam, domiportam appellarunt i Quiuetiam ipsemet Fabius repandirostrum et iiicurvicervicum affert ex 
^acuvio. Sed paulo post, Quum xuprdtvyayae (inquit) mirati sumus, incurvicervicum vix a risu defendimus. 
Possumus oerte vel ex his conjecturam nicere quam audaces fuerint prisci Latini in imitandis hujusmodi 
compoeids vocibus linguae Graecae : aut saltem qwanto posteris suis audaciores : ut omittam quae apud Lucre- 
tium doctaa hujus audaciae exempla habemus. Quiuetiam Catullus, veterum poetarum imitator potius quam 
vetus poeta dicendus, cum alia ejusmodi protulit, tum vero Falsiparens : ut Grascum Herculis epithetum 
ipfuSoTovfio; assequeretur. lUa certe audacia multa illis alia epitheta suppeditavit, quae ad sequentis aetatis poetas 
non transierunt, aut certe transisse non existimantur. Possumus tamen interim aliqua nobis permittere, et ea 
quidem pnesertim quae cum uaitatia comparata analogiam servare videmus.- Ecce enim, quum de usu compo* 
siti Dukisonus non dubitemus, cur non itidem Argutisonus ad exprimendum Graecum XiyiS0^;, dicere aude- 
btmus ? Si Monticola dicere fas est, cur non et Rupicola ? Si xoyr<nr6poug rias pontigradas naves appellare 
possumus, cur non irrrpofiifMva rupigradum vocabimus ? Neque vero hie consistendum est : sed si Tardigradua 
etiam admitti dicemus, cur Tardivorus rejiciemus i Equidem multo etiam audaciora istis fii^ posse existimavi 
(ut aliquot hujus Thesauri loci docebunt) ad exprimendam Gnecorum vim. Sic certe in vertendia quibusdam 
msibus talia nonnulla mihi permisi : veluti illud Tardivorus in interpretatione horum, 

El ro^f el; TO ^etyiiv xa) a-p); ipifMV i^^xhg {nrapj^tiSf 
Tols TOO"/ Tgwyt^ xai rqi^f t« oTOjxari. 
Hoc enim epigrammation ita verti, 

Tardipes es minium^ nimtumque es deniibiis acer : 
Tardivorus pede m, denteque tardigradus. 
Pjpoeser^ vero hie locum habere videtur, utpote inter duo ejusdem generis composita collocatum. Verti 
alioqui idem epigramma et aliis viginti modis, quaedam alia pluribus etiam: atque adeo unum plusquam 
trecentis modis interpretatus sum. Ex qua exercitatione Latinam linguam nou tarn esse pauperem quam 
vulgo creditur, et ipse didici et alios docui. Multo tamen ditiorem olim fuisse et multo etiam plura ejus 
vocabula quam putemus, nobis periisse, ostendent et Vetera quaedam lexica, partim Latinograeca, partim Gras- 
colatina, quae propediem ex mea officina (ut spero) prodibunt. Eorum unum est id quod Glossarii nomine 
appellari antea dixi. 

Jam vero quoniam multa Graeci habent loquendi genera quae Latinae linguae aunt negata, quum Gallica 
contra non adumbret ea tantura, sed ad vivum (utita loquar) exprimat : me, Galium hominem, et vero in ipsa 
. Galliae Gallia, id est Pariiiis, uatum atque educatum, patriae ac linguae meae injuriam facturum existimabam 
nisi latentes has sermonis ei familiaris divitias in apertum proferrem, et exteris etiam nationibus conspiciendas 
praeberem. Ideoque in multis hujus operis locis, cjuum Latinismis destituerer, Gallicismorum auxilium im* 
ploravi, aut saltem ad eos qui a me conunemorati fuerant in libello de Gallicae Unguae affinitate cum Graecai 
(qui inacriptus est, De la conformUe du langaee Franfois avec k Grec) lectorem reroisi. 

In eo quoque tuis stndiis, lector, consului, quoa quorumlibet scriptorum Graecorum, sed praesertim 
lexicographorum, PoUucia, Hesychii, Suidae, Etymologi, multos locos qui mendosi eiant proferens, eadem 
ppera emendavi, aut salteni ^uomodo emendandi viderentur, admonui. Sed ad Suidam quod attinet, quaedam 
in eo ex veteris etiam codicis auctoritate restitui. Saepe autem et vetusta quaedam incertorum auctorum 
lexica, quae ex ItaUa attuli, in consilium adhibita, cum ad alia tum vero ad quorumdam in illis lexicograpbis 
locorum emendationem profuerunt 

Praeatiti denique lector, in hoc opere, vel potius praestare conatus sum, quae ipsum Thesauri nomine non 
ndignum reddant. Eum quidem certe titulum mihi praeiipere jam olim conati erant quidam, quum me de 
hoc opere aggrediendo cogitare obaudiissent : sed illi hfrw/fiy eorum appellationi merito aUqub ex proverbio 



AD LECTOREM EPISTOLA. 



depromtum vocribuluin MpoiUi adscripsiMet. Foris enim et titulo thesaurus erat : intes autem lubil afiud 
quam vulgaris cousarcinatioi quae antea lexici Gnecolatini recogniti nomine appeUabatur, wntm aliquot suttuis 
aucly: aut (si mavis) qufedam inteipolationttm accession ut vel ex ipsa coUatione perspici potest: adeout 
perinde esset ac si personatus Inis Croesum se mentiri sub ejus persona vellet. Quod si me roges an hoc opus 
ita numeris omnibus esse absohitum existimem, ut in eo nihil desiderari possit, quidvis potius qnan hoc 
persuasum mihi de illo esse, vel aUis persuadere velle, quia potius me jam nunc plura in eo desiderare quaM 
qoisquam ibrtasse desideraturus sit^ respondebo. Primum enim quod ad vocabulorum numeruni attinet, 
quamvis multo magis hac una thesauri ediUone quam multis illorum de quibus dixi lexicomm editionibus fiieriC 
auctua^et muUa vocum millia aecessisse comperturus sit quicunque cnmahis conferre vohierit : insuper tamen 
axtare aliqua in libris qui quotidie manibus tenintur, scio, necnon in iisqui nondnminlucem prodieront, latere 
multa suspicor : ex nonnullis nondum luce donatisi qui apud me sunt, conjecturam faeiens. DeiiMfe si ad 

X'ficationes veniendum sit, esse vocabula plures habentia quam quse traditas sint^ negara dolim. Atqtt6 
non circa ha^c solum sed et circa qua^dam alia, esse quas desiderari hoc inopere possint, ac potuisse mm- 
jora praestari, ingenue fateor. Nam, ut de aliis me doctioribus taceam, majora ipsemet praestare potuissem, si 
majore cum otio singula expendere licuisset. Falleris enim lector si hoc opus (exceplis paueis qnibusdam 
ejus locis) aliter quam ad clepsydram (ut loqui soleo) typographicam scriptum fbisse putas : id est, nt qoen^ 
admodum typographical operas certo quotidie penso obuoxiae sunt, ita et ipse certo certaque bora exhibendo 
acriptioms meas penso obnoxius essem. Adde quod ne id- quidem conficiendi pensi tempus, licet breve, libe- 
rum ab aliis occupationibus et negotiis erat^ sed ita vario eorum genere et circa rem ^poj^raphicam et ekeM 
rem familiarem districtum atque implicitum, ut unius interdum hone spatio decies ilia mihi scriplio intermit- 
tenda esset* Verum occupationum istanim nonnullas in tuum commodum cessisse, et ejus temporis quod illi 
open elaborando defuit, partem aliquam me tibi Mn impendisse, satis supeique illi testantor libri quos mea 
omcina, dum opus illud excudebatur, subinde in publicum poferebat. Hsbc autem quum ita sint, quanx 
dura et difficilis a me suscepta provincia fuit, tam fadles in danda mihi erratorum venia fore spero qiiibna^ 
cunque pectus non livore contamroatum sed candore refertum erit : praeaertim quum in illo cuiua antea men* 
tionem feci Thesauri hujus coroUario, non solum mtdta huic operi adjecturus sim^ fiavente Deo opt. max. 
(eorum potissimum quae ad reconditiorem linguae hujus cognitionem pertinent) sed etiam eorum in qmbocr hie 
peccaverim locorum plerosque sim emendaturus. Caveant interim siqui in hoc opere meo ingeniosi esse 
cupient, (vel in epitoipen redigendo, vel in certos usus quaedam excerpendo, vel alio quovis commento) ne con* 
tra mei operis ingenium (quod nulli tam bene quam mihi perspectum esse potest) ingeniosi fuisse comperian- 
tur : et in quibusdam ejus locis suae temeritati msidias tendi non ignorent. Praecipne antem quod ad com- 
pendium attinet, vix auum quenquam sine sui pariter meique honoris dispendio id conficere posse arbitror : et 
quemlibet, ne eum periclitetur, non solum hortor, sed etiam oro atque obsecro. 

Verum enimvero quoniam.quem impendi huic Thesauro laborem, cum Herculeo comparavi, atque adeor 
Herculeum vocavij nequis hoc dictum arrogantiae damnet, duplioem hujus appellationis sensnm esse, ac si 
Qon uno, altero saltem verum comperiri ^iat. Herculeua namque labor mens hac saltern ratione vocari 
possit, quod aliquid in suo genere cum Au^iae stabulo comparandum repurgaverim. Qnidni enim infinita 
errorum portenta quae in illis viilgaribus Lexicis Graecolalinis tottes interpcJatis accumulata erant, sic appel- 
lem f Eorum tamen aliquot exempla statim proferre, deinde nomen illis dignum judicio lectomm reUnquere, 
satius fuerit Quum autem varia sint illorum errorum genera, in varios itidem locos et velut classes 
digeram. 

Primus autem locus tribuetur iis vocabulis quae in illis praeclaris Lexicis linguae Grraseae affinguntur, vel 
potius qu» illi repugnanti et invitae adscribuntur : idque diversis modis : utpote errore ex imperitia quidem 
ubique, sed quae varie allucinaretur, orto. 

. Ku/xijya, (ut scriptum est in novissima illorum Lexicorum editione, omnium emendatisrana atque locupte- 
tissima) vocabtUum est castrense, ad $ignificandum militum seriem jluctuum inUar graditntem. Non ciedis 
lector, sed rides i At ecce tibi Arriani locum, qui adversus tuum risum testis produci^ : i^yty jStcApr, too 
hcurKour^yal ri ey fwrovflore^ Togf/a xuft^voy r^; ^oAayyo;. At xufiijyay hie non est aecusativua nominis Moft^yte, 
(quod nunquam visum fuit o\X h ivtl^oi^) sed participium aoristi i, a verbo xvft^lm : inquiea. Itar quidiemf 
usum esse Arrianum longe manifestissimum est, sed novissimus Xe^tKoppeami^y sive ke^ix/oppa^g, aliquid novr 
hie somniavit, ac novam linguae Graecae vocem, quam ne unus quidem veterum scriptorum (si omues revivis- 
cant) intelligat aut agnoscat, suo mirifico somnio excogitavit. 

^uyi}XXo/a dignum est quod illi xuft^vA subjungalur. Eadem enim ilia editio novissima (nam praecedentea 
hoc insigni vocabulo, sicut et illo, indignae fuerunt) haec tradit, Sw^Myola, as^ 4, Struts et congeries, awfx" 
tfOiiTig. StmiXXola reov v§Kg&¥, Strages, Hie quoque rides, et monstra tibi narrari dieia ? Vide ne risum 
tuum Josephus ridiculum reddat, ex quo istud lUius <rvyi)XXo<0e exemplum ibi affertur : iroXXxAg Si arvfffXXula wefi 
oXX^Xouf maivrag f/Mn}So0V.Imo vero (iaquies) avvnXXolei apud Josephum esset verbum praeteriti imperfecti tem- 

f[iris, a theraate awaXXoMm : sed reponendum est awt^hola unico X, a avrnXouun : ut simile sit simplici aXoim. 
ateor, et idem fateantur omnes necesse eat : sed Josephus et quicunque illi assentimur, nihil novi, nihil nisr 
vulgare et tritum dicimus : at X^iKofpi^og qui hoc adnotavit, minime vulgaria, sed nova et ingeniis non inves* 
tigata priorum (ut dixit Naso) locutus est. 

*Ayayiig, ou, 6, tertium locum tenebit, novum certe nomen et ipsum atque inauditum. Rogaa quid ayayrig 
sit i Sua sponte subjectus, Adducens^ Quomodo (inquies) oyoyi]; nomen esse, quomodo hoc signincare 
potest ? Imo ab Sym est ^oyoy, in subjunctivo modo, oyayeo, ayirfji^g^ oLyarffj^ Id quidem et Suidas docet, 
scribens, 070719$, avtvwiraxnv : sed debuit scribere quae Af0ixo|(^^o$ mtelligeret, et quae nuUam errandi occa* 
aionem illi praeberent. 

'TtAei^ quoque et ^Xua^ug, verba secundae personae^ indicativorum viKi» et ^Xoagi», nomina ibi fiunt. 
^ Ita enim ibi scriptum est, 'TtXilg, nugatores, ^vctfiig: Suidas, Scilicet vtXmg et ^kvaftig Suidas a-nomin»» 
tivis viXivg et ^kua^tug esse putavit. Et haec quidem sint furaiJMg^amBtg in quibusdam vocabulis exempla, qua 
videlicet verba in nomina transformantur. 

Alicubi autem vocabula sunt, nova quidem et ipsa, prorsusque inaudita, sed ex alio erroris genere pro- 
fecta : veluU quae sequuntur. 

ZvSft/^eiv, Jtd normam libellamque dirigere, Corrigere, Emendare. Hanc quoque vocem explodis ? Atta- 
men ne ipsa quidem est iuutfrvgog. Haec enim ibi subjunguntur, Lucianus tmig flx^ysov, de Phidia, iavrif 
havoffiovv xai CvljttiCfiy ri dyaXfui xgog ri wXalarotg Soxouv. Lucianum dices fvtfui^Mf scripsisse, non (titfft/l^f ly : et 
maniiestissimum vel puero (ut proverbii verba usurpem) fuisse hie mendum : sed quid si quae aUorum omnium 
judicio mendosa erant, Xs^mopfif9g ille emendata judicabat? 



HENR. STEPH. EPIST. AD LECT. 



EiiofUUi^ proximum ab illo tenebit locum, quod ibidem legatur. Nam verbo Jj/f (f^ffiKm subjun^itor^ 
Idem ^H*td ffraSfi^lliinfj fi cvdv/cti&iy. Quibus adjiciUir lepida ilia interpretation jid norfnam libellamque dirtgere. 
Miraris hujus verbi cMv/xI^ciy novitatem ^ At ego in eo cujus ignorantia infinitis aliis erroribus perspecta sit 
atque explorata^ nihil tale adniiratione dignum Judico. Equidem vel proxime praecedens verbum ^utffJCffiv ne 
fMu/x/(^fiy miremur facere potest. Quomoido enim sciverit futvvfiv dici^ non fudujct/Cfiv^ qui ^[ilt^uv, Don ^v6fj- 
fyw, dici ignoravit i Sed ad aliud transeo. 

'P»iuii Xe0i$> perpetua elocutio vertitur ab Aquila. Hie mendacii socium sibi Aquilam acljungit >sj^ixoppar 
llli tamen ignoscendum est, quia mentiri se ignoravitj» quum jkofXrfi] pro cS^ftfvi} diceret. 

Aliud erroris genus^ vel potius alia errorum genera sunt in istis, Miiito et MMofiM, 'Afj^a, ^Piyvo), Xtga-ot^ 
lUvog- Siquidem et /DietuofMu perperam afferri^ tanquam significantia Inebrio et Inebrior^ sicut fL^vtncgo et 
I^Suflrxo/xaiy nuUi nisi valde hujus linguae imperito ignotum esse potest. At vero in *Afi.6» non tantum thema 
unum pro alio statui, sed vocabulum supposititium senuini locum occupare dicendum est. Ibi enim scribitar^ 
'AfiucOf InclinOf Cado^ xaroarhrroOf Submit to, ApolTon* 2 Argon, fnuoa^aat Xo^oTo-i xag^aa-t, id est, ?xXiyay xf^«« 
Xeig, capita inflexerunt. Atqui iifiwrav non est ab &fwWf (quod nusquam legitur) sed ab i^fuico, Eodemque 
modo xarafji,6m perperam pro xarqftt/Ai in iisdem lexicis habetur. Sic Itayvn ibi thema statuitur prsteriti if^payxoLi' 
quum tamen non dicatur payvoo, sed palvoo. At in x'S^^'^f more novo omjtti augmentum quilibet videre - 
potest. 

Atque ut verbis plerisque thema unum pro alio^ sic nominibus una declinatio pro alia datur : veluti quum 
o/ub^o^} scribitur pro a/x^of f 7^ : quasi videlicet hoc iiomen ad formam Latini Amphorae refingendum esset. 
Rectius autem fortasse vocabulum unum pro alio, (nimirum adulterinum pro genumo) non tuntum declina- 
tiouem pro declinatione poni dicemus. Sic certe pa^la Gnecis incognitum pro usitatissimo pa^ij ibi scribitur. 
Quum enim xaxoppa^loL legisset unus ^uispiam ex lexicorum interpotatonbus, etiam pa^la pro sutura dici 
existimavit : eamque vocem Graecis lexicis assuere non dubitavit^ eam scilicet auctoritate illius compositas 
xcacoppat^Ca confirmans. Ejusdem cum hoc poifia est farinae nomen fyja-la, quod exponitur colloquium. Quia 
enim in quibusdam compositis terminatio ista invenitur, ut in appff^cla et %eippi^la^ existimavit idem ille non 
f^ci^ solum sed etiam pt^irla dici. Vel potius ne hoc quidem cogitavit, sed j^o-ia^ inveniens apud Hesychiom 
ifjiiXlas expositum, ^(r/a, tanquam singularem ejus nominativum, interpretatus est colloquium. 

A simplicibus vocabulis ad composite^ simulque a simplici inscitia ad compositam quandam (ut ita loquar) 
transeo. Quae enim audisti, licet foedae ignorantiae plena, levia esse prae his quae audies videri poterunt. Jam 
enim producere libet *Pt¥9Togwxu$igua, et 'livavdos, et \4figaj^o6\ii, et *Axov(j>a9og, et 4^tt^(ioinio6fufo$y et XoXm* 
xtxeujfjiivog, et 'il/x^ite^/xoiruAac, et 'Avav?^loyrt$f et 'Atnjgcorqo^ij, et 'Apixoero^os, et S^n^foi, et UoXuvtxm. 
Quid ? Aunon hie O monstrosam inscitiam exclamabis ? Sed monstrificam potius appellato, quae tot ver- 
borum monstra nobis fingit : quorum quaedam poetis, quaedam oratoribus, qua;dam historicis, qusedam medi- 
cis, quaedam lexicographis affingit. Suidae quidem certe et Hesychio lexicographis affinguntur ilia duo, 
axov^Xiiog, et afigaJ^ouKfi : neque enim talem compositionem agnoscunt, sed hie quidem scribit, ''Afiga, 8duAi] : 
ille aulem, 'Axovrj^ xl^og, Primum autem illud pmroptoxuii^aa Mesiodo poeta? aflingitur : est enip ex isto ejus 
loco sumtum^ — ewroig "Aprji ^Pmriqao Kvdegna ^fiov xa) ^eifMV erixrev, Sed quidnam esse pinro^xvSi^ia 
tradunt ilia lexica Graecolatina ? Nomen propriuni fictitium. Mentiuntur sane, si vocem Fictitiumex eorum 
seosu interpretemur : at si aliter, verissima^dicunt. Est enim pivoroqxxtjiigeta vocabulum quod inscitia finxit 
et commenta est, sicut cetera quae illi adjunxi, et alia permulta quae adjungere potui. Sed eorum quaedam 
non solis lexicis Graecolatinis, ut ilia, veruih etiam depravatis exemplaribus imputanda sunt : cujusmodi est 
^KoXa^fu^TOfios, quod Euripidi falso adscribitur : quum enim ita legendus sit locus illius in Hecuba, Mia^ov 
8fiAa/a ^ciAo/av lo-^fi ^efgo^ avagKMrreiv Sets af?ro, Xoifi^o/u^y r' af^a Fas (nrmfMroiihav OTCoro^ : perperam dis- 
juncta praepositio a suo genitivo in vulgatis editionibus, erroris illius occasionem praebuit. Talia autem ple- 
raque aniiotavi in iis quae meae editioni Homeri aliorumque poetarum heroicorum praefatus sum, exempla 
videlicet vocum in quibus prspositiones cum aliis vocibus perperam coaluerunt. Cujusmodi sunt istae, 'TwtfM^ 
figvoVf 'IV^pojEAO^, 'IhrovriXiigy *rf//xfgoy, * EKixripicty 'Evao^rrrov, Ilegixoifi^fio^e, KaroiUfLVia, 'EwavXiio^, IloXuxtf^ 
tiov : quod postremuln simile omnino est illi HoXuvixcd supra commemorato. Sed his addi permulta possunt 
quae Lexicis Hlis peculiaria existimari queant. In illis enim currum Homerus non tantum airfivr^v vocat, sed 
etiam farflMr^yijy ex bto loco, Iliad, oo, Xu¥ 8* rro^oi ^fi^v lif^Mnjy It dex^yiiy (aut ex alio quopiam, ubi eidem 
nomini eadem praepositio praefixa est). Atque ita videmus Homerum fali prsepositionum usu magnam laudis 
materiam istis lexicorum locupletatoribus praebuisse^ et in posterum etiam fortasse praebitunim esse : ut enim 
ex loco illo 0v0l^y W oaniiniv, factum fuit novum vocabulum iToir^yi}, fieri poterit ab aliquo novo locupleta- 
tore (nrdonivifi, ex isto, — (fu^ay f uw air^. Itidemque onrflnr^yi}, ab alio, hinc, — oT p' U7retinivr^$ 'H/xioVou; 2Xt;oy. 
Quinetiam ilia hrctvkiiof et iroXvxi^m ab iisdem fortasse Lexicis originem habuerunt. Praebere tamen potuit 
et Hesychii mendosum exemplar talium errorum occasionem : sed illis duntaxat qui crassa ignorantia labora- 
rent. Ceterum aui multo plura exempla novarum vocum, quas inscitia variis modis allucinata produxit, et 
aliarum quae ita depravatae sunt ut vix ab ipsis scriptoribus Graecis agnosci queant, videre cupiet, ea in epis- 
tola mea, cujus antea mentionem feci, extare sciat. Utinam autem liuic meo in examinandis istis labori idem 
non contingat quod patemo. Quum enim ille Thesaurum Latinae linguae construens, vocabula itidem multa 
consulto praetermisisset quae in praecedentibus dictionariis erant, utpote ab ignorantia varie errante invecta^ 
aut ex scriptoribus qui plane barbari suo in sermone essent, depromta, ea tandem sedem suam in sequentibus 
editionibus velut postliminio receperunt. Atque hoc Veiietiis primum non sine magno dolorc fieri viflit* 
Quum enim quandam officinam typographicam ingressus esset, sumta in manus una aui Thesauri, qui ibi ex- 
cudebatur, charta, continuo vocabulum quoddam in ejus oculos incurrit quod se olim rejecisse recordabatur* 
Tunc eum, qui editioni iDi praeerat, interrogare quo consilio id vocabulum Thesauro adjecisset Hie vero non 
aliud respondere quam se non hoc solum sed alia ejusmodi multa addidisse : quod certo consilio fuisse omtssa 
ignoraret. Hoc autem narrasse, saltem ad reddendum lectorem cautiorem, profuturum spero. Neque enim 
ab iis tantum vocabulis quae commeinorata sunt cavere sibi debet, aliisque ejusdem generis, sed ab aliis pro- 
peniodum infinitis in quibus alia errorum genera et quidem varia commissa sunt : sic tamen ut series alpha* 
betica certo judicio (si tantae inscitiae aliquod judicium inesse dici potest) ita scripta fuisse ostendaf. Talia 
sunt, *Airaifafieuv(o, *Awa¥optowy 'ilTOft^OTsg/fco, 'Awagfiyot), pro ' EiravafiahoD, *EnayoqUa>y 'JBiraft^oT£g/C», 'Era^w. 
Sic etiam ^Aviforoi pro 'ErajaeToj, et *AfrakXet^ pro 'EnraXXa^, Haec eiiim duobus in locis ibi ponuutur : cum 
a quidem inter vocabula quae a litera a initium habent, cum e vero inter ilia quorum prima litera est f . Neque 
vero illud duntaxat e quod est praepositionis M (ut in praecedentibus verbis) mutatum fuit in a : sed alibi etiam 
idem mutationis erratum cont^isse videmus : ut in 'AiruXdwaivi pro 'E^fltAaicofi^, in 'AxatrwdM pro 'Axk<ra<riah, et 
quibusdam aliis; Atqui utin superioribus illis praepositioni M suum f in a mutatur, sic in 'iiToex^uo/xai o praepo- 



EXCERPTA ex H. STEPHANI EPIST. &c. 

sttionis onro perperam in eandem vertitur. Vicissimque o pro a babent in 'iiTOfu/yco. In iisdem est Karmieuain et 
KKn&xiiafTfia : necnon ^AmXlfji^ravof pro 'Airo>afi/jraviiu90i. Plura autem exempla in ilia quam dixi epistola 
inventurus es : ubi etiam falsorum tfaematuniy quonim paulo ante mentionem feci, insignia quaedam sunt 
exempla : Jienragtlf, Trausfixus, Trajectus, a Jiowotpliifjn : et 'E^Koktiiei^ ab 'Eirakifiia : et Jiotfofi^a a 
Juiiifaaiuo. Quibus addere potes Ejcft/SofMi, et 'EMknni^fjuogtiv. Ut autem hie perperam praefigitur §, ex 
augmento sumtum^ ita nominibus quibusdam perperam prsefixum est r, quod est articiui ro, vel reL, tanquam 
ipsorum sit. Sic enim ravafopov pro ava^povy et ravigrina pro Morfvia in illis scriptum est. Vicissimque 
litera in capite quarundam vocum perperam omittitur : ut in Tcurimkiot. Sunt vero et quaedam vocabula quorum 
falsae scripturae falsa itidem derivation sed illi scripturas consentanea^ adjungitur : ut irwt^QiaXoaerof, quum mani- 
festo errore scriptum sit pro trvmip^iiakooTos, dicitur esse ab fxjlia. Sed transeo ad exempla erratorum quae in 
tradendis significationibus illi lexicorum interpolatores commiserunt : ex multis^ vel potius prope innnitis^ 
pauca deli^ens^ et a nominis ouroftaro; interpretatione initium sumens. Quum enim Gellius caput primum 
libri decimitertii verbis hisce chusisset. Quod Cicero fatum atque naturam videtur dixisse, id midto ante 
Demosthenes r^y irtrpeoijJniv xa) riv ecuTOfietrov Savarov appellavit : ctMiutTOf enim iavaT^Sf quasi naturalis et 
fetalis, nulla extrinsecus vi coactus venit : quum inauam haec Gelliua scripsisset, iuterpretationem istam quae 
ab illo tribuitur nomiui aurifiaros dicto de morte, vulgarium lexicorum interpolatores et consarcinatores ei tri- 
buerunt ubi dicitur de conviva. Allato enim hoc versu Homeri ex II. libro j3. AMyLetro^ li o! ^Xtc /So^y 
urfail^ Mevikoios, subjungunt, ixKiffng : deinde haec verba. Quasi naturalis etfaialis, quique nulla extrinsecus 
VI coactus venit, auctore Gellio. Quid vero de interpretationibus dicemus quae plane contrariam significatio- 
nem nonnullis vocabulis tribuunt i ^AirocveuvyyvrSa esse Inverecunde me gero, vel impudenter, Impudentia utor, 
satis notum est : at ibi contra redditur Verecunde facio. Sic ncaqoAaqirivm quod est Hortor, ibi contra dicitiur 
si^ificare Dehortor. Sic Sfeo^iv iroiov/teyoi, quod est Persequentes, redditur contra Fugae se maudantes. Quin^ 
etiam quibusdam locis falsae et stultae interpretationes, expunctis vulgaribus quae verissimae sunt, tribuuntur : 
tit yidemus in novissima illorum lexicorum editione tradi, verbum ^qovfw esse Pati, in hoc divi Pauli loco, 
iyi irhfoiia el$ uiia; h Kvptw !ti oviiv jfAXo f ^yijo-m, et significari, Nihil aliud mali vos passuros esse. Prae- 
sertim vero in reddendis Latine lexicoeraphorum Graecorum expositionibus varie peccatum est : ut in illo 
cujus antea memini hujus Thesauri corollario docebo, ubi de quibusdam quae lexicosraphorum et scholia- 
starum sermoni peculiaria sunt, disseram. Interim tamen et in ilia cujus mentionem diquoties feci epistola, 
talium quoque erratorum, aliorum item quae variis modis lexicorum interpolatores atque consarcinatores pec* 
carunt, exempla, necnon alia quaedam legere hunc Thesaurum volentibus profutura inveniri poterunt. Vale;, 
^ meis vigiliis favc 



EXCERPTA 

EX 

H. STEPHANI EPISTOLA* 

A. 1569. EDITA, 

Qua ad multas multorumi Amicorum respondet, de su€B Typographic Statu, nominatimque de suo 

Thesauro Lingua Graca. 

l^iJ^uNC vero ut de meo Thesauro Gneca Lingua aliquid dicam, poscit is ordo qnem in recensendb tenui vestrarum 
literamm argumentis. Quamvis enim extremam ei manum a me brevi impositum in sperem, (uti dixi) quoniam 
tamen vereor ne antequam ad colophonem veniam, variis Uteris de eo, sicut antea, multa sciscitantibus respondere 
sigillatim necesse sit, et quantum ilUs scribendis impendam temporis, tantundem operis illius progressum remorari : 
praeterea vero quoniam alios plerosque esse scio qui eadem cognoscere, licet non interrogent, summopere cupiunt : 
•emel munere illo defungi, nec duos una fidelia (ut est in proverbio) sed multos parietes dealbare, commune omni- 
bus responsum dando, operae pretium fore existimavi. Ut autem a rumoribus quos de opere illo circumferri scio, 
initium sumam : sunt qui Thesaurum Lingua Graca a me expectent, in quo Graecae voces Graecis, non autem 
Latinis exponantur. Sunt contra qui et expectent eum in quo Latinis, sicut in superioris temporis lexicis Graeco- 
latinis, exponantur, et non aliud sibi quam ejusdem generis Lexicon, • sed multo locupletius pollieeantur. Sunt 
denique qui, quod vocabula in meo Thesauro, longe alio quam alphabetico ordine digesta esse audierint, quisnam 
is esse possit, valde mirentur, ac ne iis duntaxat qui in linguae Graecae cognitione veterani sunt (ut ita loquar) non 
item tyronibus labor mens utilis futurus sit, vereantur. En qualem a me Thesaurum plerique expectent : nunc 
qualis expectandus sit, (si modo dederit Deus ut nno eodemque laboris quasi tenore in eo pergam) superest ut vobis 
pateiaciam. 

Primum igitur in opere illo Graeca vocabula ubique Latinis reddi, alicubi et Gnecisexponi dico: sed quod in vul- 
gatis lexicis Graecolatinis fieri viderous, utad unius Graeci vocabuli expositionem, quindecim, viginti, atque adeo tri- 
ginta etiam alicubi vocabula serie continua subjungantur, id vero a me aut factum esseaut fieri debuisse nego. Nam 
etiamsi tot Latinis reddi Graecum unum posset, (quum ibi contra quaedam in magno illo numero sint auae longe diver- 
sam sienificationem a vocb Graecae significatione, quaedam etiam quae contrariam habent) tamen quid hoc aliud esset 
quam lectorem obruere indistiucta et confusa significationum varietate 1 Et quoniam de his disserere non prolatis ex- 
empUs, fuerit de re per se clara, tanquam obscura, loqui, parumque utilitati studiosorum linguae Graecae, qui haec le- 
gent, consulere : non committam ut ea invidisse, tanquam illorum progresbibus simul invidens, dici possim : praesertim 
quum ad ea invenienda sit duntaxat aperiendus liber. Ecce igitur verbum fia/Fw, quod eo aperto primum in oculos 

* EpiBtola integra occanit in Theodori Janssonii ab Almeloveen De Vit'u StephanvniM Diaseriaiione EpUUlica ad J. G. Gr«vtwn« 
Anstelodami 1693. IXmo. edita, et in Stephmwrum UUima a Michaele Maittaire coiMcripta, et Londini A. 1709. 8vo. edita. 



EXCERPTA EX H. STEPHANI EPIST. SlLE 



incumt divis et viginti interpretatioDes coatinoa serie subjunctas habeas : viddiGet, Vado, Sedate gradior, Ea, 
Ire fecK), Adeo, Provenio, Intro, Tendo, Ambulo, Ingredior, Insisto, Gradior, Aocedo, Indoco, Imo, Svpcr- 
venioy Incedo, Ascendo, Ascendere £icio, Descendo, Amo, Adiilor. Ex qulbus interpretatiootbus pleraaue ant 
fidsae sunt, aut certe non satis apts : sed etiamsi convenirent onines, nonne sigillatim potius, id est singuue cm 
singulis exemplis coUocandse forent 1 Ego igitur in meo T^mtro LmgU€B Gr^eat ita : Ba/vw, Put. fi^oofioi. Pr. 
P^finica, a Ba(». Aor. 2. ifiriy, a B^p, Gradior, Incedo^ Eo. ut Horn. II. p. U ita Tftofidxuy- Et in qnodaa 
oraculo, Bcukc Sin^s laaov. MaXa rot KaKw avhpdtny H^ts. In prosa quoque hunc usum nabet : unde ^leyaXa 
Palveiv et &(ipa jSacVeiv, illud de incessu superbo, hoc de incessu moUi, &c. — Hinc autem ad reHquos, quos hmbet 
istud Terbum usus venio, sigillatim de iis ibi dbserens. Sed libet et sliud exemplum proferre. fioXXw ibi ezpo- 
nitur Mittb, Vulnero, Jaculor, Jacio, Insector, Prostemo, Admolior, Fando, as : Incesso, Ferio^ Prorao, Impe- 
to, Immitto, Statno, Coiyicio, Abjicio. At ego ita, BaXX», Jacio, Jaculor. Quod posterius existimo primae et 
primaritt verbi /SaXXw sienificattoni respondere: ut enim dicitiir Jaculari saxa, Jacnlan femim, Jaculari fubnen, et 
Jaculari aliqoem saxis, lerro, fiilmine : eodem modo, ^XXeci' et /3aXXecv rem X/^ dicunt Graeci. Sed pos- 
terior hsBC constmctio verbi /SoXXm nihilo &c, — Prolatb deinde utriusque constructionis exemplis, tandem ao^o. 
Sciendum est autem, interdum /SaXXw per se poni, ut Jaculor. Demosth. Philipp. 3. xhr fi^im fidW^ji, fofb^rode^ 
Xenoph. HeUen. 2. i^K&vriSoy, H^aXKov, Sic et apud Thucydidem lib. 3. row iiri^onSovpms xal carter kuI &ptd€w 
Jftyov fi6XkovT€s^ Jacuhintes, vel Missilibus petentes, &c. — ^BdXXii», Attingo, Ferio, Figo, Saucio, Hom. IL e. M 
ifiak* aMy, Ubi Eustathius scribit, fiiXkeiy aperte pro hrtrvyx^^yeiy accipi. Sic et in awigmate quodam Clearcki, 
quod ab eodem grammatico post Athenseum refertur, pag. 713, XiBf re ko^ XiBf /SdXoi re ko^ pdiKoi: ubi docct 
p^iXoi priore loco esse pro aff^aot^ irif^}(H>i,6i\poi : at posteriore pro o^k el^oxn^oi^ ^^ve o(hc eircn^oc. Hoc autem 
sensu, &c. — Paulo poist, at B6ikKu pro Ferio^ Vulnero, 11. /3. Bc/SX^acci, &c. — ^BdXXM, Jacio, Projicio, plwiw, ut 
Odyss. u Oi^* e^yac (iaXiety, id est» iLytciipas Kara (ivOoff pltj^i, Eust. Sic. 11. /3. worl H oKiinrpoy /idXe ya/p, seep- 
tnim in terram projecit : id ^t, Vppv^^ seu Karippi\l/€. Et 11. if. Toy fikv trap' w6b* idy ya/idics /SdXe.— Paulo post, 
BdXXw autem pro Abjicio, ut jSdXXeiv rovs iiSyras, de quo vide in Upkn'6fio\os.---l^ixx^, Emitto, at Hmn. 
fiaXieiy r* &ira bdicpv wapeiwy. Sic Euripides Hippolyto, &ir' otrtmy S* oifB^fus fiakeiy bdicpv, Latini quoque non so(um 
Emittere lacrvmas et Profundere, sed et Pi^jicere lacrymas interdum dicunt. — ^BdXXw, Immitto, Pono, Impooo. 
II. p. ndvOw iy xecpecr^t jdaXw ml ^p6yTihi hip. Et II. fj. Kvyip fiake (omissa prnpos.) pro iy Kvyip iOero, &c.^ 
Usurpatur BciXXeiv pro Ponere in metaphoricis etiam loquendi generibus : ut apud eundem poetam jiaXXeiy iy Owfif^ 
ad verbum, Ponere in m»te, pro Versare in mente, seu In animo cogitare. Ut Odyss. a. v. 201, 202. iyl dvftf 
*A0dyar6i 0dKko¥(rt, ical &s rekieoBai ^kt. Id est, Mwfw^hn-ai, uno verbo, ut scribit Eustathius : addens etiam, 
0dXXuy significare vel yoeiy Ixirvx^* *^ ^ eiireiv hnifi^i, vel rtdiyau Quam posteriorem expositioiiem admitto, 
prioiem, ut nimium subtilem atque adeo ccMnmentitiam, rejicio. Neque enim flaXXtiy per se declanue potest roetr, 
sed junctum cum iy dvfif, aut iy (j^peal, aut aho hujusmodi. Ut si dicas iy yf seu iy yoi jSdXXecv, non dubina fiierit 
quin fidXXeiy sit simpliciter Oeiyai, quum habeamus £ictam indc vocem compositam yovOerely, Qua forma dicuntur 
a Virgilio, Mente alta repostum, et, Sensibus imis reponas. Ceterum firequentius .voce passiva 0dXKeadat utitur 
Homerus (si bene memini) quam activa, in hoc loquendi genere, &c, — ^Nam cetera longum esset adscribere, ideoque 
in id tempus reservabo quo totum opus luce donabitur. 

Quantopere autem fallantur qui non aliud a me quam unum ex vulgatb illis lexicis, sed multo locupletius expec- 
tant, vel ex duobus illis quos jam protuli locis, fieri conjectura potest Verum prseterea is labor me indignus, 
et alienus a fidelitate paterna, cujus vel maxime haeredem me a se relinqui existimavit, (fidelitate inquam in iis quae 
ad typographicam artem pertinent) faciam ut aperte intdligatis. lis qufe circumferuntur lexicis'GrKColatims primam 
imposuit manum monachus quidam, frater Joannes Crastonus, Placentinus, Carmelitanus : sed quum is jejunis 
expositionibus (in quibus vemaculo etiam sermone interdum, id est Italico, utitur) contentus fuisset, perfiiuctorie 
item constructiones verborum indicasset, nuUos auctorum locos proferens ex quibus ilise pariter et significationes 
Gognosci possent, multi postea certatim multa hinc inde sine ullo delectu ac judicio excerpta inseruerunt. Donee 
tandem indoctis typographis de auaenda lexicomm mole inter se eertantibiis, et prasmia iis qui id prsestarent pro- 
ponentibus, quse jejunse, et (si ita loqui licet) macilentae antea erant expositiones, adeo pingues et crassse redditae 
sunt, ut in illis passim nihil aliud quam Boeoticam suem agnoseamus. Nam pauca ex Budseo, aliisque idoneis 
auctoribus, et ea quidem parum ndeliter descripta, (utpote parum inteUecta) multa contra ex Lapo Florentino, 
Leonardo Aretino, alibque ejusdem fariose interpretibus (ut similes haberent labra lactucas) in opus illud transtu- 
lerunt. Ex ib quidem certe locb in quorum interpretatione felix fuit Laurentius Valla, paucissimos protulerunt : 
sed pro perverso suo judicio, perversissimas qoasque ejus interpretationes (quales prope inuumeras a me annotatas 
in Latinb Herodoti et Thucydidis editionibus videbis) delegerunt egregii illi Lexicomm seu consarcinatores seu 
interpolatores, quibus, tanquam gemmis, ilia insignirent. Quod si non quam multa, sed duntaxat quam multorum 
generum errata ibi sint, commemorare velim, merito certe exclamabo, r/ irpwroy, ri b' lirecra, r( ^ ^trrdrtoy caroX^ ; 
Vix enim uUun errati genus posse a nobis cogitari aut fingi exbtimo, cujus ibi aliquod exemplum non extet. Qose 

£'tur frequentiora sunt, indicasse satb fuerit. Quo in numero poni a nobb poterunt (ne longe abeamus) qnas in 
obus ibis quos attuli paulo ante habentur locb. Quis enim (ut cetera omittam) non dico, c<^nitione aliqaa 
linguae Gnecae, sed vel sensu communi praeditus, non animadvertat, rationi minime consentaneum esse ut onuni 
idemque verbum jiaiyut per se ac sine ulla ac^ectione, et Ascendo et Descendo significare dicatur 1 Quod autem 
idem terbum expomtur Amo et Adulor, hujus tarn insolentis et absurdae expositioois occasionem pra&buit mendo- 
sum in eo verbo Hesychii exemplar. Sed haec non valde mirabitur (mirari certe non debebit) qui ibidem inveniet 
AlfOalperos expofiitum Simplex, Verus, A^ilestus, Brevb : et 'H/uhofi^s, Securi domitus : et liiyaiyos, Landia 
particeps : de quo dicam et in£ra. Imo vero ne haec quidem valde mirabitur qui foediora etiam (si fisdiora esse uU» 
possunt) ibi legerit : ea niminim quibus vocabulo cuipiam plane contraria significatio datur ei quam habet. Ut quum 
thipaO€ipai&yitf, quod est Hortor, exponitur Dehortor : quum ^AtrayaiaxvyrA, quod est Inverecunde seu impndenter 
me gero, aut Impudentia utor, exponitur ibi Verecunde iacio. Quum ^w^ty iroiovfuyoi, quod est Persequentes, 
exponitur Fugae se mandantes. Sed quod non errati genus (uti dixi) in illis spectatur. Unius autem generis mok^ 
tionem feci in ib quae prae&tus sum in meam edidonem poetarum Gnecorum : ita scribens, Verum ex omnibus 
mendis in quibus extirpandis laboravimus, nulla frequeutiora sunt in superioribus editionibus quam quae orta snat 
ex praepositioaibus quae cum aliis vocibus incuria imperitiaque librariorum coaluerunt. Hinc certe factum est ut 
Homero multa vocabuk adscribantur, (et quidem nonnuila in bellb etiam istb et tam puichros titulos mentientibus 
Lexicb) quae, si reviyiscat^ non intellecturus, nedum pro suis agniturus sit. . Talia sunt, 'Eirurr^pea, et 'Eydaweny, 
et 'Y^^/iepoy, et 'Yw^Tpofiosp et TironiXe^ et Tir^/i/3pv6v, et Ilcpara^/iiope, eiKaraHfiyia, et Kara^vKoKioyrOy et 
alia denique plurima. Haec ego ibi. Sed hb addi posse dico non pauca ex iisdem Lexicis sumta, ut "Eirain^ 
Curms : nato errore ex hoc versa Homeri, II. Ivy thapoi ijetpay iviiffrriy hr* &niiy¥iy, (aut certe ex alio quopiam 
veisu, in quo habetur itidem hoc nomen praecedente praepositione). Non dubito autem quin aliquis ex consarcina* 
t^ribus lexicomm. inter ea vocabula quibus ipsa locupletabit, adjecturus sit etiam Tiran^ny pro curru itidem, ex 
bto Homeri versu, Od. a. 'Ufiudyovs ff ihrayoy, Sev^ky ff V iiir^yjf. 'Airoxjii^, ex isto loco> Od. i?. o? ff iuP 
ATT^ytji *l^t6yovs fkvoy. Errore equidem his omnino simili legitur m illis 'Egrai/Xctof factum ex in aitXelov, quod 
extat apud eundem poetam, Od. a. irfi b' 16aicijf iyl b^ft^, inl wpoB^ou Vbvtr^os, OWov hralfkeiov. Horum in numero 
ponendum et n<?Xvr^iov« ex iUb ^usdem poetae locb in quibus legitur toXv Kipiwy. Ut Iliad* i}. iroXv Kipiio^ Et 



TYPOO^lX^lai STATU, ET SUO THESAURO LING. GR. 



XL c. fttqufe niibi, Jfr' &v iroX^ icfp^oy Sed ne putemus eos ex solis Homeri Terbis occasionem arripuisM commiiiU. 
oendt nova hmc vocabala, ac novo more bob lexfca solnm, setl lioguam Grwcam loenpletandi : en tibi et alia multo 
ttiagis motMtrosa atqne prodi^osa, quse m iis Icguntur : FbXwcicw, et ^A^ahoiSXti, et 'Airov^Xi^f , et *AfiftBepfi6- 
WiiXast et 'Am/pmpofiit et 'Apeuo&nxm, et *AyavKarioms, et Z^cre^vac, et alia qnas longum omnia foret recensere. 
Qnod di Homenis superiora ilia Tocabula ex suis depravata inteUecturus non esset, quid de his dicemust an esse 
tsjosniodi quae ille intelfigere posset 1 Imo vero prodeant cum Homero Hesiodas et Orpbeos, prodeat Theocritotf, 
inrodett doctns Callimac^us, prodeat minis ille vocalndorum fabricator Nicander, prodeant denique quicunqae oliiti 
extiterunt poettt, et cum ilUs oratores, historici, qnoscunque denique in uUo genere scriptores habuit unquam 
Orsecia : ad bta vulgarium Lexicomm Ghraecolatinoram centies reconsarcinatorum ▼ocabuu obstupescent, atque 
obmutescent Quid 1 annon magnas hoc laudi dandum est illis reconsaroinatoribus quod sibi peculiaria quaedam 
vocabttla habeant, ad quae intelligenda celeberrimis illis scriptoribus eorum schola petenda sitt Quidt nonne 
optime de lingua Graeca merentur, cjui earn alioqui verborum mopem tarn multis vocibus ditant 1 Verum ut serio 
potius de re seria loquar, addant uniculque harum vocum significationem qus in Lexicis illis habetur : simulque 
quo sit modo in unaquaque erratum, ostendara. Prima vox est TloXwiKd, quae ibi aflFertur ex Thncydide pro Longe 
vinco, Facile supero. Erratum autem hie ortum est ex adverbii woX^ cum verbo yucH permistioney eodem prursas 
pacto quo in illo itoXvk^cov, cujus paulo ante memini, errarunt commiscendo toX^ cum c^p^tov. Secunda* ^Appa- 
ia^fl, dicitur significare Pellex, sive Concubina. Natum est autein hoc rocabulum ex vocis Afipa expositione, con- 
fusa cum hac ipsa per errorem. Quum enim Hesychius Afipa exposuisset id est Serva, et vox haec Afipa et 

ejus expositio in unum conflatae, novum hoc et inauditum seculis prioribus vocabulum fecerunt, &lipaioiSiKri. Tertius 
datus fuit locus voci 'AjanHkiOos, quae exponitur Cos, cotis. Originem autem vox ista habet ex errore omnino simSi 
ei qui in secunda comroissus est, nimirum in 'A^bo^Xri : est enim itidem ex nomine et \(6os, quod pro 

expositione subjungitur a Suida. Quarto loco numerata fuit *Afi/^iB€pfWT^\as, id eat Apud Thermopylas. Pei^ 
ram videlicet juncta praepositione a/i^l cum accusativo Oep^ort/Xcu. Quinta est 'Airvpttrpo^ii, quam tradunt signifi- 
care Crudus cibus. Qua in voce major quam in proxime praecedentibus est depravatio : quum non solum permista 
sint duo vocabula in unum, sed etiam mutatalitera o in la, et omissa litera a. Scribendum est enim Awvpos rpoffj. Sexta 
est *Ap€iKdToxoff quod exponitur ky Tf Apei ivBovotAv, et affertur ex Euripide : perperara scriptum pro fyei t&roxot. 
Septima est ^AvavKwlovret qute exponitur Sine tibiis sacrificantes : non solum perperam confusis auobus vocabulis 
in unum, sed et perperam scripto Hoyres pro participio di^oyres, Non dubium est enim quin ex AvavXa diovret &cta 
Yit vox ilia. Octava est S^rd^vac, quae exponitur Conditam esse legem. In qua expositione, sicut et in ipsa voce 
Graeca, erratum est : quum sit o^t^vai pro v^l rtOfiyat, id est Ipsis aut sibi positum esse, seu positam. Sed ex 
ilia mendosa expositione conjicere possumus, in eo loco unde sumtae sunt voces illte e^i reOflyai (quae postea perpe- 
ram conflatae in unam fuerunt) scriptum fuisse rdfioy tr^l redfiyai. Hae nimirum sunt illae vulgarium lexicorum 
Graecol. divitiae, tam rarae videlicet voces (si tameu quae nusquam extant, ac comnientitia sunt, seu potius orta ex 
errore in quem ignorantia impulit, rara vocari debent) et prorsus inauditae compositionum fbrmae ac monstrosae, (ut 
an tea dixi) adeo quidem ut ex compositis illis vocibus quasdam centauriformes appellare quis possit. Cujusmoifi 
•lias si fingere liceat, non multum posthac in locupletandis lexicis laborandum fuent : si nimirum quaelibet vox cum 
qualibet putetur posse tali compositionis forma coalescere. Sed audite obsecro qub animo meo saepe obversetur 
metus. Metuo certe ne miseri isti l}apfiapoXieitKoirvppairr6hcu et voces illas et alias quamplurimas, itidem commen- 
titias aut quolibet modo mendosas,, quas ego relegavi, vel potius ks xSpcucas amandavi, tanquam per incuriam a me 

Ketermissas, in meum etiam ilium Thesaurum intrudant. Quod quum accidet, idem prorsus mihi quod patri meo, 
berto Stepbano, id est, idem meis quod ejus laboribus, usuveniet. Quum enim ille Venetiis agens quandam 
officinam typographicam ingressus esset, in qua excudebatur ejus Thesaurus Latinae linguae, sumta in manus charta, 
oculos statim in quoddam vocabulum conjecit, quod se olim rejecisse, dum opus illud construeret, recordabatur. 
Miratus ergo, suum exemplar afferri ad se jnssit, quod suae memoriae non omnino fidendum putaret. Ibi certe 
vocabulum illud non invenit, sed margini adscriptum, ut insereretur, videt. Tunc enm cujus mann adscriptum 
erat, convenire : et quo id consilio fecisset, interrogare. Hie vero non aliud respondere quam se non vocabulum 
hoc solum, sed aliquot alia itidem adjecisse. Quae quum patri meo ostendisset, ea ipsa esse comperit quae itidem 
olim rejecerat. Qua ex re tanto dolore exarsit, nt continere se non potuerit, quin iAum aliosque qui ad ditandum 
praeclaris hisce divitiis Thesaurum operam suam itidem locarant, asmos Arcadicos vocaret. Verum haec obiter. 
Quod si libeat ulterius in excutiendis illis Lexicis pergere, et aliud quodpiam erratorum genus, quod summam illo- 
rum consarcinatorum reconsarcinatorumque doctrinam testetur, in medium producere : de iis vocibus dicendum 
censeo quae commentitiae quidem sunt itidem, ex alio tamen erroris genere ortae. Ibi igitur le^mus, 'Aw^mtfrn, 
aros, ro, Stercus. Quid hoc vocabuli est ? (dicet qnispiam paulo plus in lingua Graeca quam illi, versatus) unde 
prodiit ? Ego certe ejus originem subodorari mihi videor. Solent nostne Kpo^phicae operae, ^ae cpmpositorum 
nomine vulgo appellantur, syncopis plerumque uti, nonnunquam contra reduphcationibus, dum in propositum sibi 
exemplar non satis intentos oculos habent. Credibile est igitur qj^uempiam ex iLnordrnfia per syncopen fecisse 
aw6Tfifia, Aliquem delude ex illis Lexicorum interpolatoribus, incidentem in eum libri locum in quo ixordn^/ua 
ayncopen banc passum erat, non arte grammatica, sed arte typographica, (id est incuria ejus qui hanc artem profi- 
tebatur) et mutatum in inrSfrtifia, nihil tale suspicantem, et stercoris appellationes alioqui studiose colligentem. 
Lexicon suum statim adiisse, et quum hanc ibi non inveniret, dUigenter addidisse. Eanindem certe operarum 
(typographicarum inquam) opera aucta fuerunt ilia Lexica plerisque vocibus, in c^uibus a pro e ponere libuit : ac 
prsBsertim pro c prseposdtionis eiri, in quibusdam compositis : habemns enim in ilhs *Airayafialykf^ Inscendo, perpe- 
ram scriptum pro ^rmyafialyid ; et ^AnuyopGdv, Emendo, Corrigo : incorrecte certe scriptum pro *E/irayofiB6w : et 
*Aira/4^ep/£w9 Sum naturae ancipitis, nihilo certe emendatius scriptum quam praecedentia, pro 'Earafifcrtitigw : et 
•Axey^yw, Juvo, nec'non 'Airopniyof, Opitulator,' mendose pro 'EirafM^iiP, et 'E/irap¥iy6s : item 'Aird^arof,ExecTabi- 
lis, Execrandus, comipte pro 'Eirdparot. Ne autem putemus, huic tantum voculae quae ex praepositionum numero 
est, Hlos suum e invidisse, ideoque in a mutasse : en tibi 'Airaatni^eyos (vel potius ^AwaatHifieyos, ut genuina iUorum 
seriptura retineatur) pro 'Aire^ffi/fieFos; item 'AimXaiMfi pro 'EiraXaci&Oi} ; et 'AtqXXo^ pro*EiraXXa{, necnon ^AKdaaadai 
pro ^AKitraoBat. Ut autem praepositioni illi M suum e invidentes, in a mutarunt, sic et praepositioni iiirh suum o 
invidisse videntur : quippe quod in a itidem mutandum censuerint in quibusdam compositis : quorum unum est 
^AwoKp^ofidt : pro hoc enim ibi legitur 'AwoKpovo^ai, in eo quidem loco ubi post *Airaicp(j3<$M ponitur. Yicbsim tamen 
aficubi irati literae a, cam suis e sedibus extruserunt, et o in eos imposuerunt: ut quum 'Airofii/vw pro 'Axa/if^Ffn 
seripserunt Sed quae literae aliae pro aliis (ut tandem iinem dicendi de hoc erratorum genere faciaro) in lexicis illis 
potitae non fueruut 1 Ibi est Acarvs pro ^abi^s, et quidem exemplo etiam confirmatum scilicet : itari^s rfjy blicfiy. 
Ibi legitur 'ABfip6yXtaaoos, cum 17, manifesto quidem errore pro *A6vp6yXtaa<ros, sed cum expositione ei non conve- 
nieute : exponitur enim Eloquens. In iisdem extat Si/vex^Xwroc, quod itidem mendose scriptum esse liquet, pro 
l»yai'xfiL6iXin'os : sed operae pretium est animadvertere quantum auctus sit hie error, derivationem quae mendosae scrip- 
tnrae congrueret, comminiscendo. Postquam enim Si/vaix/LcdXiiiros expositum fuit Concaptivus : additur, ab ^XM^» 
quod vinculum significat. Quum alioqui notissimum sit alxf^i^iXun-os dici quasi ai^/ip 6\tiT6s : et ab illo esse ffvyaix' 
fiAXttrof, praefixa praepositione tniy. Quid, quod etiam e quod ex incremento erat, praesenti, necnon verbali nomini 
datum fiiitl veluti ubi KarecrKevd^w dicitur significare Paro, Gero, ^Edifico: etKarevKe^airfia, jEdificium: quum 
▼el pueri sciant praesens seu thema esse KaraaKtvdiu (unde icareaxe^aiov et caremi^ajca, &c.) et verbale itidem 
KanmetkLafuu Sed hoc tamen fidsum thema rouHo propius abest a vero quam aHa quaeitem quae in iisdem occur- 



EXCERPTA EX H. STEPHANI EPIST- DE %UJE 



runt : ut ISaraXrfii^, w, FuU ifjffw^ DivagoTy Oberro. eraXnOeU itnea^ Per urbes vagatus, errans. TlKavifielt, Joe- 
tatuSy Horn. Multo, inquam, propius al^st a vero illod thema KaremvdSiir quam hoc, quum in illo una litera mu- 
tata verum thema efficiat : ^ contra autem non sine magna mutatione ex false themate *E/iraXffiitt, facere possis venim 
'Em-aXdofiau Idem dicendum et de ^awapirifit, pro ^airelpti, seu potius ^airefpoftai. In ibdem enim Lexicit 
AiaxapeU, Transfixus, Tnyectus, dicitur esse a themate ^wapltifu : quum esse a Ac«Te/po/uai ii soli ignorare poMUit 
qui eadem qua illi Lexicorum consarcinatores, ignorantia laborant. Idem denique dicendum et de participio Aio- 
ipafioffaa, cui dant thema ^uthpdffickt, Hsec enim ibi habentur totidem verbis, ^ahtbpdffKta, iiirobtSpiivKkt, Difiugio, 
Aufugio, EvitOy Effugio, Elabor, hiaipa/iovva yevea, Decursa aetas, Politianus. Aiaiptifiotiatis rf^s wktos, Noetc 
exacta. H«c autem tam fceda ignoratio thematum in his verbis, focit ut minus mirer eam quae ibi est, permistio- 
nem compositorum quae sunt a themate el/ju, cum iis quibus thema est 117/a. Adeo qnidem ut etiam scriptum si^ 
Tlapirifu videri duplicem habere derivationem ; nimirum vel a irapa et el/u, vel a frapa et ttifu : quum contra ex wapk 
et elfii fiat wApeifu, non irapirifiu Quam boni autem thematum in quibusdam verbis, tam boni nominativ<Mrum ia 
quibusdam' nominibus fuerunt. Verura ut ad commentitm verba revertar, in iisdem Lexicis inveniri dico ILipit- 
wX&tnos pro IloXXaxXd^ios, et 'AjreKlfAwavos pro 'Awo\ifiiray6p€yo$, Hsec autem, sicut et pracedentia, aliaqne 
quamplurima, non ita posita sunt ut errores typographici vocari possint, id est operarura typographicarum : quum 
habeantur seorsim, et suo in loco, sequendo ordinem alphabeticum : qui in illis non observaretur, nisi mendose at 
scripta sunt, scriberentur, (quum tamen alioqui habentia alteram etiam scripturam alibi ponantur). Praeterea vero 
non in prioribus tantum Lexicb haec verba, sed et in posterioribus, atque adeo in omnium novissimo legi sciendum 
est. Quo magis vereor ne haec, sicut et ilia monstrosse cujusdam formas composita, quorum an tea memini, ali- 
quando in meum etiam Thesaurum intnidantur. Sed magnam illi bac in re factum iri injuriam, haec saltem epistola 
iestabitur. Hoc certe affirmare possum, si omnia omnis generis errata quae ibi sunt, colligere velim, sicut 
praecedentia collegi, libro tant^ae molis ouantae meus Thesaurus futurus est, baud comprehensum iri. Nam et loci 
scriptorum infideliter saepe citantur, infidelius autem exponuntur. Quin etiam ipsa eorum nomina interdum de- 
pravata sunt. Sed (quod multo majoris momenti est) verba quibus Graeci lexicographi ad vocabuli alicujus expo- 
aitionem usi sunt, duas pluresve significationes habentibus, praepostere interpretantur, et in alium omnino seoaiim 
quam ipsi intellexerint. Et quod fcedius est, etiam Latinae Budaei expositiones stepe aut non fideliter descriptie^ 
aut non suo loco positae, nec ei verbo datae cui eas ilie tribuit. Ad locos infideliter citatos quod attinet, multis id 
modb fieri dico : interdum enim depravati afferuntur, nonnunquam perperam tnincati, interdum duo io uDuni 
confdsi. Truncati, ut in ^E^i/SdXXw, ex Plutar. Apophth. eirili6L\X^y rp fioivra^^x^^ — ut siguificatio paii- 
ter et constructio cognosci posset, addenda fuerunt haec verba, xapa Toy vo^v riaaapcLs /i^kos. Duos autem locos 
in unum confuses babes in verbo TlapaKo\ovO& : ibi enim afiertur ex Luciani Anacharside, 4 ^ xapcurnXovOoCmi 
robots id^a ro9 wayros &{/a rois vtyucriKdai, iy(ovs Kal frapaxoXovBeiy iLyaffTphjjayreLs. Haec enim Movs 8^ ^c. 
hujus loci non sunt. Qaum apud Lucianum post vei/iinyia^at, sequantur haec verba, vir^ koX XaKriSeoBai aMX&$ 
f)^e« TciU BrifHafiiyou rijy eUxXeiay Twy ir6y(ity» ov yap iiwoyrirl irpoaykvoiTo h.y affrri* iXka &c. Quidam pi^- 
terea asserunt a re de qua agitur alieni omnino, et quibus nihil minus quam ea siguificatio aut constructio quae coo- 
firmanda est confirmatur : quum videlicet casus quern cum uno verbo jungi putant, jungatur cum altero. (Omkto 
verba Latina aut etiam loquendi eenera quae ex probatis quidem aut etiam primariis Latinae linguae scriptoribus 
petita sunt, sed valde alium apud eos habentia usum, quam sit is qui ipsis datur, ut respondere his vel illis GrMis 
vocabulis aut loquendi generibus possint) Quinetiam non unus invenitur locus ex quopiam Graeco scriptore alla- 
tus, in quo vox de qua agitur, et propter quam is afiertur, ilia ipsa desideratur. Peccatur autem et alio modo in 
proferendis auctorum locis, quum nimirum mendosa lectio quae affertur, ea est cujus auctoritate ad probandum quid- 
piam nituntur. Quod in locis Graecorum saepe contingit. Ut in nomine Eibiaiperos, dicitur eo significari Facile 
scissilis, Citissime penetrans, PeUucidus, Qui fiiciie aperitur. Qui facile dividitur. Quibus additur, eibiaiperos Ayefun, 
Xenoph. Ventus apertus. Extat autem is unde haec petita sunt locus, Hellen. libro i. p. 262. meae editionis, circa finem : 
verum ibi t^tahepos non Miaiperos habetur. Ita enim legitur, Kdywv be xadeXxvaas ras yavs, liret oc re iroXi/ooc 
iLtroieipdKevaVf xal 6 Aye/ios eUtalTepos Ijy, &irayHjaas rois *Adrivv,iois, &c, Fateor tamen qusedam exemplaria Jia<r 
bere eibtmlperos : sed qui vel minimo praediius judicio fuisset, alteram iUam lectionem sequendam esse, fiicile ani- 
madvertisset : praesertim quum'et multorum veteruni exemplarium auctoritate confi'rmetur, et easdem servet literas, 
alio tantum ordine eas coUocatas habens : quinetiam bene cum re de qua agitur conveniat, ut cuivis mauifestum esse 
potest, est enim ab cvbia. Idem porro dicendimi et de isto Herodoti loco quem Lexica ilia in nomine E^yi^s pro- 
ierunt, e^ayii trye^fULu •xpriok^yos, pro Secundo veuto usus. Nec enim dubium est quin veterum codicum lectio- 
nem sequi debeamus, in quibus thaii habetur, ab e^a)}s, quod est ab significante Flo, Spiro. Locus est in 
Euterpe, titaii re wye^fiart j(pri<r&fji€yos Kal OaXdaay Xeiy, Quod si banc lectionem non baberemus, tunc aliqua for-r 
tasse ejusmodi interpretatio nominis e^ay^i ibi excogitari posset, qualem attuli in Thesauro. Ceterum non io 
Oraecorum tantum scriptorum locis interdum lectiones mendosae afieruntur, (et quidem mendosae in eo ipso vocabulo 
de quo agitur) sed in Latinorum quoque nonnullis : atque adeo commentitiae etiam fortasse : ut in Kijiros novissima 
editio, postquam tradidit tcf/iroy esse etiam rd kfiifiaioy rwy yvyaiKStyy Hesychio : pectinem, muliebremque pubem, 
in^ina et verenda mulierum : (hie enim scilicet ostentandae erant Latinae linguae opes) quibus subjungit apud 
Diogenem Laertium, Stilponem negare Minervam deum esse, quia foemina esset. Quem ita irrisisse Theodorum 
Cyreniacum, ir($^F bk tout pbet IrlXirtay : tj ayairipas ainils Toy Kiliroy iOedvaTo ; an retecta et sublata veste ^us 
hortum contemplatus est 1 bis addit, Hortum enim in hac siguificatiene honesta metapbora (ut et genitale arvum 
Virgilius) usurpavit Ovidius in Metamorphosi, Foemineos hortos in olentes vertere mentlias Persepbonae licuit. 
Atqui hoc in loco non vocem hortos, sed vocem artus praeter Aldinam editionem (quae emrndatior est quam aim 
cujusquam poetae ab eo profecta) aUae quae apud me sunt plurimae, necnon vetus exemplar scriptum, habent. Et 
seu quis lectionem illam somniarit, seu ex codice quopiam sumserit, non solum foetidam hoc in loco, sed ab eo 
etiam alienam esse, nemo, nisi qui judicio careat, negarit : si quidem qua de re agatur expenderit. Aliqua vero 
afferuntur ex auctoribus, quae apud eos quidem inveniuntur, sed quovis potius quam eo pertinentia quo periinere 
dicuntur, et in alium omnino sensum ab auctoribus scripta. Cujus erroris et pauio ante mentionem obiter feci. 
Exieniplum autem ejus habemus in vocabulo A^d/iaros: quum enim Gell. in fine capitis i. lib. Id. scripsisset. Quod 
Cicero fatum atque naturam videtur dixisse, id multo ante Demosthenes ri^y ireirpwfUyfiy xal Toy aMfiaroy O^yaToy 
appellavit. AMfiaros enim ddyaros quasi naturalis et fatalis, uuUa extrinsecus vi coactus venit. Quum, inquam, his 
verbis Gellius primum libri IS. caput clausisset, interpretationem banc quaeab illo tribuitur nomini a^d/xaros juncto 
cum BdyaTos, (quae vox mortem significat) vulg. lexicorum consarcinatores huic ipsi nomini tribuerunt, dicto de con- 
viva. Allato eqim hoc versu Homeri ex Iliad. /3. AMfiaros bi ol JjXBe fioijy dyaOos MeyiKaos, subjungitur AxXfiros: 
delude. Quasi naturalis et fatalis, quique nulla extrinsecus vi coactus venit, auctore Gellio. Quod erratum adeg mon- 
strosum est (quis enim, nisi qui communi sensu omnino aut etiam sana mente destitutus sit, non animadvertat absurde 
dici de conviva, eum esse naturalem et fatalem, et nulla vi extrinsecus coactum venire ?) ut vix meis ipse oculls illud 
intuentibus credam. Nec yero conteiiti fuerunt, quos proferunt auctorum locos modis omnibus depravare, decurtare et 
mutilare, duos in unum confundere, quae ab iis dicuntur in alium omnino usum coqvertere, aut in alium prorsus sen- 
sum interpretari quam eum ouo scripta sunt : sed eo audaciae proruperunt, ut quaedam etiam illis auderent a^ngere, 
Ciyus audaciae exemplum habemus m 'AyiipiKros, Ibi enim sdSertur ex Lucianica Ale. iLyi^iicTos iiyOpufnou tarly 
p{fpay6s ; quum tamen ilia ibi non legantur, sed ista, eirec rov SXoy o^yoy voaf riyl crai/roC boKcls ehai fi^^^ : fpd' 
(7acf hy, A. TU b* &y^p4nr«F, i 'L^xpares, ii^yaif hy ^ oyofi^ai ti tQv TOi0^^y\ oiiik yap eixtiy ifita-dy. Haec autem 



TYPOoV^^^Iffi STATU, ET DE SUO THfiSAURO tIN6. GR. xuiU 

mba quam pulchre et quam fideliter in illam epitomes redacta siut, vestrum esto judicium. Hie certe Lexici locus/ 
nt muhos alios ejusdem audacise suspectos habeam, facit. Venio ad id quod multo majoris momenti esse dixi, 
nimirum uhi verba quibus Gi^i lexicographi ad vocabuli alicujus expositionem usi sunt, binas piuresve significa- 
tiones habentia, pnepostere interpretantur, et in alium omnino sensum quam illi intellexerint. Cujus ertati exem- 
plum habemus in Ivvacvos, cujus antea mentionem feci, quum falsarum significationum exempla proferrem. In 
illis enim Ijovaivw redditur, Laudis particeps. Unde autem orta est falsa ista interpretatio 1 Ex Hesychii exposi- 
done, cui frivaivos est 6fi6hoios. Quum enim hfj^^hofys (utpote a &$i^a, quod non solum opinionem seu sententium 
signiticat, sed etiam gloriam) existimarent debere significare Laudis partioeps, de altera ilia nominis h6S,a signifioa- 
tione nihil cogitantes, praeclaram illam interpretationem tribuerunt nomini wivaivw : quum alioqui debuissent inter- 
pretari. Qui ejusdem est opinionis. Qui idem sentit. Qui assentitur. Sicut Ivvatvely est Assentiri. Libet autem 
duo non minus insignia hujns erroris exempla proferre, a me annotata in verbo 'An/jcw. Ita enim ego ibi : apud 
Thucydidem autem hviiKovm vulgo exponitur Rediguntur, in hoc loco libri 3. eU rov Odvaroy ai woXKal iLyrjKovtn ; ubi 
tamen scholiast, exponit hykpf^ovrai. At Suidas, quum dicit hyriKovtri poni a Thucydide pro reXevrA^c, Xjjyoi/oi, non 
dubito quin de illo similive ejus loco intellexerit. Sed vulgarium lexicorum consarcinatores, imperitissimi et inep- 
tissimi, et stiva vel flagris potius dignissimi homines, quum Suidas dicit rcXevrA^i, putarunt eum accipere pro 
TtXevrHvi rov fiioy, Moriuntur, (non animadvertentes subjungi ab eo Xijyovtn) atque ita scripserunt, 'Ah/icov^c pro 
Decedunt, Moriuntur, apud Thucydidem. Itidem quum tradat Suidas a Demosthene iLv^jKoyros sumi pro bidt^* 
povros^ scripserunt illi Demosthenem ity^iCovTes pro £xcellentes dixisse (quasi vero btafipew significet duntaxat 
Exceliere) : eum tamen Demosthenis locum in exemplum attulerunt in quo ipse Suidas iLviKovres dicit significaits 
&fe\66yT€s. Is est quem antea citavi, rfls fikv kv vf \iytiy bwdjiews M rovovroy iLvijKoyres. Hactenus quas in 
Thesauro scrips! hue pertinentia. Fcedius autem peccarunt in eo quod plerumque ne Latinas quidem Budasi expo* 
sitiones fideliter descnpserunt, nec suo loco posuerunt, eique verbo non dederunt, cui ille eas tribuerat. Ci\ja^ 
peccati exemplum vobis suppeditabit vocabulum 'AwTrStrraTos, Ibi inter alia significare dicitur Sedimentum, et 
Quod ex urioa subsidit. Quae expositio sumta quidem est ex Budaeo, sed eam tribuente nomini TrSarrifia, non 
autem nomini 'AyvTrotrraros, ut viclebis Comm. pag. 497. editionis patris mei : quum enim Budseus de TirSonifia 
k>qui ccepisset, dicens poni pro hypostasi, et iuterjecisset aliqua de 'AyvfrSoraros, revertens ad nomen illud Tir^ 
wjy/jM, addidit, significare etiam Sedimentum, et Quod ex urina subsidit. Sed fingamus, tale quid apud Budaeum 
aliumve legi de 'Awxc^^raros, nonne hoc aut librario aut typographo imputandum esset 1 Quis non videat, kyvT6<r* 
raroSf quod et adjectivum est, et prsefixum habct a privativum, non posse Sedimentum significare 1 Huic similis 
Gommissus est error in voce Aiikaioy, et quidem in excerpenda ex Budaeo itidem expositione. Quum enim scrip- 
sisset in suo Lexico Budseus, A^Xi) apud Athenaeum pag. 242. pro triclinio pnegrandi, id est oeco, in quo nupttae 
in regia celebrabantur : hodie sallam dicimus. Quum inquam haec ibi scripsisset, et vocem A^Xa/a illi alteri pro- 
xime subjunxbset cum expos. Hesychii, quispiam ex consarcinatonbus Lexicorum, cui aliquid icde excerpendi 
Gura demandata erat, quae a Budaeo pro expositione nominis AvKri dicta erant, ad expositionem nominis AlXala per- 
tifiere putavit, atque adeo suo judicio utens, huic non illi eam tribuit, sed decurtatam : ut ibi videbis. Hoc autem 
inde contingit (nam et hoc crassae ignorantise specimen siientio praetereundum non est) quod Budaeus inter haec 
verba triclinio praegrandi, et illud (£co, intcrjedsset notam quandam ha\>entem punctum duabus transversis lineolis 
iqterclusum, qua significabat Id est : ut certe pierisque hie est ejus usus. Verum hoc a me velut obiter dictum 
esto. Libet autem, quandoquidem in mentionem hujus nominis aiXaia incidi, quis praeterea circa ipsum commissus 
sit error, admonere, aliosque item ejusdem generis (licet diversi a proxime praecedentibus) ei adjungere. Quum 
aiiKaia Graeci dicant foemioino genere, Latini autem Aulaeum potius neutro, (sicut in aliis pierisque vocibus, quas 
hi ab illis mutuati sunt, idem genus non retinuerunt) ideoque Bud. Annot. post, in Pand. Latinis scripsisset Uteris 
pluralem* humerum Aulaea, (asserens alioqui et Cuttii locum in quo aulaeam dixit) illi diversas illas in diversis Unguis 
nominis hujus terminationes confundentes, scripserunt, A^Xalov, Stragula, Plagae, Velum picturis intertextis varie- 
gatum, wapawh-aafia, weplorptf/M, rdmis : quibus falso nomen Bjudaei tanquam testis subjunxerunt. (Sed eadem 
opera addam quid miserae huic voci praeterea contigent, licet alio errati genere, et potius referendo ad quandam 
eorum, quae supra commemorata fuerunt, classem. Quum scripsisset Hesycbius, Al avXaiac, ra tcaraKaX^fifiara^ 
sed forte a typographo ombsus fuisset apex spiritus index, qui primae nominis alXaia syllabae superponendus erat, 
unam illi vocem ex nomine et ejus articido ei praefixo facientes, AiavXaTac scripserunt, et exposuerunt, Opercula, 
cftrajcaXi^/n/iarcu) Ut porro in voce AAa7ov peccatum est ab istis Lexicorum consarcinatoribus, in eo quod vocabu- 
lum Graecum legi Latinae voluerunt subjicere, sic et alibi idem fecisse comperiuntur. Ut quum pro ^yx^/ia^^a 
scripserunt, iiyxifia'^ai, volentes videlicet dyxijicLxai convenire cum nomine Latino Hastae, quod foemininum est : 
quum alioqui Graeci dyxkfiaxa scripseriiit, ad suum nomen bopara, seu BwXa, quae neutra sunt, accommodantes, et 
de Latuia illa nihil pensi habentes : idque merito. (Neque tamen errore hoc contenti fuerunt, sed vocem alio 
iosuper modo comiperunt, ay^/ioXac pro suo illo dyx^fmxai scribentes.) Itidem, vero quum apud PoUucem lega- 
tor Otipios ai\6s, (nisi forte &iip€ios potius legendum existimemus) boni illi viri ex masculino Biipios fecerunt foemininum 
Biipiat ut conveniret non cum a^Xoc, sed cum Tibia, quod Latinis id sonat quod Graecis avXos. Imo vero gravius 
etiam peccarunt: quippe qui dripia per se quoque significare tradiderint tibiam ex hinnulorum ossibus. Yerume- 
nimvero quamvis ego non singula errata, (quod et infiniti laboris esset, et librum immensae molis requireret) sed 
singulorum duntaxat generum, vel potius eorum quae in his sunt praecipua, paucula exempla colligere velim, vel 
horum numero me obrui sentio. Quare duobus duntaxat generibus praeterea enumeratis, finem huic tam molesto ac 
taedioso sermoni imponere statui, cetera aut alii aut mihi ipsi in aliud tempus reservans : si tamen a magis seriis, quod 
huic rei impendere possim, supersit. Quinam igitur sunt lapsus illi 1 Activa pro passivis, et vicissim passiva pro 
activis pierisque in locis posita. Quanta enim licentia in hisce confimdendis usi fuerint, vel inde patet quod Grae- 
cis etiam lexicographis sua activa in passiva, aut passiva vicissim in activa commutaverint. In quodam autem loco 
cuius recordor, uiterius etiam progressa est illa sive licentia, sive vecordia : quum enim Hesychius scripsisset *E/irtbi' 
KdSofMt, et exposuisset dyrnrotov/jiat, itidemque Suidas eiri^in^^eracexposuisset dyriiroieirai, illi *F^tbiKdelw activa, non 
passiva, voce scripserunt : deinde ut Hesychii et Suidae expositionem acconimodare illi possent, vocem quoque 
quam ei adhibuerant ex passiva activam fecerunt, scribentes dyriwoui. Quasi vero ut passiva vox wotovfiai multos 
nsus sibi peculiares habet, ita etiam ejus composita suos non habeant, praesertim vero illud dmvoiovfiai, Alterum 
autem errati genus de quo verba facere institui, est earum vocum quarum scriptura aliquid dialecto cuipiam pecu* 
liare habet cum iis quae communis linguae sunt permbtio. Contingit autem haec in iis potissimuni quae ex dialecto 
lonica petitae sunt, utpote quarum major sit numerus. Veluti quum fieriiyai quod est apud Herodotum pro fi^OU- 
vat a fieOirifjn (ex lonicae linguae proprietate usurpantis tenuem r pro aspirata 6) dicitur esse a /xireifu. Sic quum 
biaSiwyTai, quod est lonice itidem scriptum pro biaBQvrai, a themate biarlBefjiat, dicitur habere thema btadita. Hie 
finem facturus eram, (ut modo poUicebar) nisi calamum e manu deponens, recordatus fuiasem mendi cujusdam 
ipter ridicula maxime ridiculi, inter inepta ineptissimi, vel potius inter monstrosa monstrosissimi : de quo admoniti 
bti Lexicorum consarcinatores ac locupletatores, si et Metamorphosin Ovidianam locupletare velint, aliquid jam 
paratae materiae habebunt. Est enim in eo de quo loquor vocabulo mira quaedam facta Metamorphosis, ex ea vide- 
licet parte orationis quae Yerbum a grammaticis appellatur, in eam quae Nomen ab iisdem vocatur, nimirum ex Verbo 
Kvfuihkft KVftalyets, ^ Nomen Kv/n^ra. Quoniam autem rem quae multorum fidem superatura sit, narrare me scio, 
totum locum in quo pulchram illam Metamorphosin habemus, proferendura censeo. Haec sunt igitur illorum verba, 
Kvufiya, vocabulum castrense, ad significandam militum seriein fluctuum instar gradientem. Arrianus in expedi- 
NO. I. VOL. 1. E 



EXCERPTA EX H. STEPHANI EPIST. DE SUJE 



tione Alexandria JJycv fidbrtv, roO /u^ iiatnraoBflval ri ev rjf ^vvrovun-ipq, wo^l^ KWfOiyay Tfls ^dXayyet, ne pimliagie 
tnidatioi incedeiu series aliqua ex parte divelleretur. Hanc fluctuaDtem seriem iotelligit Virgilius in Georgicis, nbi, 
Ut ssepe iDgenti bello quum longa cohortes Explicuit legio, et campo stetit agmen aperto, Directseque acies ac lato 
fluctuat omnis JEre renidenti tellus. Atqui icvftfivav esse participium aoristi temporis a Kvfudvw, non autem nomen 
accus. casus, a nominativo cv/i^ra, vel baec docuisse debuerant qu«e a Budseo traduntur in Graecse linguae com- 
mentariis, KvfMlrw, KVfJuUyo/iai. Plut. de acie fluctuante, rfjf aMy vrfHiTeias Ibitty to vXeiorov oIk iLrpefio9y, 
6XXa KVftaivoy ^* &T€tpl<zs Kal 6opvj3oi//iievoy. Affert exemplum et compositi verbi eKKVftalyu, eandem babenlis sig- 
niiicationem apud Xenoph. &vap. \. ws tfieicv/iaivi rc tUs ^dXayyos TO lTiKet'tr6ji€yoy, 4p£aro hpdfuf Qtiy, Quod si 
itidem aut participio kK^vfif^yay^ aut infinitivo kiacvfiflyai usus bic esset Xenopbon, magnum certe et buic l6co ab 
illis consarcinatoribus periculum impendebat, ne videlicet ei suum verbum itidem rapientes, in nomen cicn^/i^m con- 
Terterent. Sed quid ego bic de consarcinatoribus loquor? pr«clar« illius Metamorpbosis totam laudem, quanta- 
cunque est» unus sibi consarcinator vendicat, is nimirum cui adscribitur novissims editionis consarcinatio atqiM 
locupletatio. £a inquam ilii soli debetur, quam tamen ego paulo ante cum aliis eum comnmiiicare volui. Sed 
ignoscat mibi, rogo : non enim id a me malevolo animo et debita eum laude fraudandi cupido factum est, sed me- 
morise in colli^endis tam multis bujuscemodi gemmis occupatse culpa. Quid si vero potius suum is erratum ani- 
madvertens (dicere autem supersedeo quam bene interpretatus sit vocem illam suam verbinominetn, aut nonnniTer- 
bem, ut in nova barbaraque grammatica novis barbarisque verbis utar) ut sibi ignoscatur petat, ac dieat, si quidem 
in Kvfdaiyut aut aliud tempus servans ai incidisset, necjuaquam se fuisse erraturum : sed illud xv/ifiyay in erroiem 
eum impulisse, ob affinitatem quam cum forma nominis babet : quid illi respondendum fnerit 1 Ad me certe quod 
attinet» non babeo quid respondeam potius quam Horatiana ista, (si modo unicam in uno ejus verbo literam inuno- 
tare liceat)— quod medicorum est Promittant medici. Nisi forte gratius illi futurum est proverbium, Ne sutor 
ultra crepidam. 

Ex bac (ut ita dicam) anatome vel minimse alioqui partis corporis tam vitiosi ac morbidi, de ceteris partibus 
judicium fieri posse exbtimo : et siqui mirati sunt an tea Tbesaurum ante multos annos a patre meo Roberto Ste- 
pbano promissum, nondum prodiisse, futurum ut mirari desinant, quum totus velut a fundamentis construendus 
merit. Dignum enim scilicet sua exbtimatione opus, dignum superioribus laboribus, ac praesertim suo Latum 
linguae Thesauro, edidisset, si Lexicon et ipse auctum duntaxat et locupletatum dedbset, aut etiam ementitum 
Tbesauri nomen ei tribubset : ut a quibusdam unum ex illis tam misere comiptb ac vitiatb Lexicb inscriptum est 
Thesaurus, (quum debuissent addere vocem Carbones, utpote quod introspicientibus, vere comperiatur esse quod 
veteri proverbio objici solitum est, Tbesaurus carbones) dignum inquam ea fide quae in variis ejus variorum libro- 
rum editionibus perspecta erat, edidisset tandem opus, si ceterorum more, non in emendandis vulgatis lexicb, sed 
duntaxat in locupletandis operam posuisset. Atqui hoc ipsum erat de quo potissimum querebatur : adeo ut quoties 
aliqua nova Lexici editio ptodibat, aucti et locupletati, Sempeme (diceret) veterem banc caotilenam audiamt 
Nunquanuie aliqua Lexici editio emendati etiam et correcti sive repurgati prodibit ? Ac profecto ab bac repurgatione 
initium sumere olim ei in animo fuit, et tanquam veteres sedes instaurare ac resarcire, dum novas aedificandi fecultaa 
€sset: sed postquam ibi Augiae stabulum esse, postquam onmia ruinam minari com'perit, sui ilium incepti puduit 
pariter et pcenituit Parata autem jam bona materiae quae ad novum aedificium requirebatur parte, mors illud 
nobis mvldit : in qua tamen hoc ipsum opus mihi commendavit. Quae quum ita sint, nonne et a fidelitate patema 
descivissem ac degenerassem (cujus potissimum haeredem se a me relinqui exbtimavit, ut antea dixi) et privatira 
etiam fidem illi datam violassem, ej usque manes Isedere dictus merito fuissem, si et ipse Lexicon vulgatum, licet 
auctum, locupletatum, iuterpolatum, reconcinnatum, reconsarcinatum, emendatum denique passim et correctum, 
edidbsemi Habetis, viri carbsimi, cur a me haec opera minime expectanda fuerit, et cur quidvb potius expectar« 
debeatb. Sed quid de ib dicemus qui lexicb illis fi-eti, ac tantum non pro oraculb habentes ea quae in illis tradun- 
tur, interpretes agunt, et quidem librprum omnis generb? aut de illis qui hujusmodi Lexicorum ductu et auspiciis, 
provincbm Graecas profitendi literas suscipiunt? Quid aliud hoc est, obsecro, quam ccbcos coecis viam velle mon« 
atrare 1 Et tamen haec sunt hodie praecipua non paucorum interpretum et Graecae linguae professorum arma, quibus 
scilicet adversus quantumvis implicitos scriptorum Graecorum nodos acriter dimicant. Et miramur, tam pueriles^ 
tam ineptas, tam ridiculas, tam ialsas prodire quotidie eorum interpretationes 1 Sed haec elb6<n \iyu, 

Superest ut eos metu liberem (|ui, (uti dixi) quoniam vocabula in meo Thesauro longe alio quam alphabetico 
ordine digesta esse audierunt, quisnam is esse possit, valde mirantur : ac, ne ib duntaxat qui in linguae Graecae 
cognitione velut veterani sunt, (ut ita loquar) non item tyronibus labor meus utiUs futurus sit, verentur. Sciant 
igitur illi qui hoc timent, cam contra quae in meo Thesauro habetur vocabulorum seriem, tantum commodi vel ib 
qui Graecam linguam discere inciphint, afferre posse, quantum alphabeticus ille ordo afiert incommodi. Hoc 
tamen ingenue fiiteor, si initio, quum ilia serie uti coepi, rem tot difficultatibus esse implicitam, quot postea sum 
expertus, exbtimassem, et f<Hre ut nullus mihi quicquam ad eas auxilii afierret, neque ex priscb neque ex ib qui 
eos secuti sunt ad nostra usque tempora grammaticis, sed futurum ut eas Marte meo pemimpere cogerer : quodvb 
onus potius quam illud suscepissem. Sed bac in re profecto, si alia in uUa, locum babet vetus proverbium, quod 
difficilia esse praedicat quas pulchra. Reddit enim series ilia multo ditiores (ut ita dicam) Graecae linguae divitias, 
et quae hactenus locupletbsima foecundissimaque esse visa est, facit ut multo etiam locupletior foecundiorque quam 
credita sit, comperiatur. Quemadmodum enim opulenta domus longe opulentior videbitur si in unum tota suppel- 
lex comportetur locum, quam si dbpcrsa sit : eademque hominum muMtudo, major multo, quum conferti sunt, 

3uam quum dbpersi, videtur : sic etiam vocabuli unius, tanquam stirpb, numerosa propago et soboles minime 
ispersa divulsaque et in varies locos distracta, sed in unum ita coUecta, ut uno propeniodum aspectu contemplari 
universam possimus, multo certe numerosior nobis videbitur. Quod autem studiosorum linguae Graecae magb 
interest, seriem illam tyronum etiam studiis esse perutilem, res equidem ipsa clamat: quum plerunque mutuas 
operas in sese vicbsim velut exponendb tradant, quae ab eadem stirpe ortum habent vocabula, et interdum per 
varia quae derivata vocantur, tanquam per gradus quosdam ad cognitionem significationis vocabuli illius unde mana- 
runt, ascendamiis. Sed tam multa sme exemplb, frustra fortasse : ut igitur te non diu morans, ad ilia veniam : en 
tibi in idis vulgatis Lexicis, *A€(8ia quidem (quod est Cano) in Ktera prima totius alphabeti : at vero y&y, Cantus, 
et ySw, Cantor, in litera ultima. Quinetiam inter illud verbum et verbale ejus ^^/la interjecta sunt aliquot 
vocabulorum millia. Praeterea compositorum unumquodque seorsim positum est, dispersa et ipsum sua derivata 
habens. Duo vero magis etiam reprehensione digna sunt hac in parte : uoum est, quod passiva vox ab activa sem- 
per sejungitur, et quidem non parvo intervallo nonnunquam, multb alib vocabulis (ut poscit alphabeticus ordo) in- 
terjectb : alterum, quod de uno eodemque verbo in diversis agatur locb : nimirum non solum in ejus praesenti, sed 
etiam in infinitivo. Interdum vero et iu diversis temporibus, nimirum futuro, praeterito, aut alio : et quidem inter- 
jectis Itidem aliquibus vocabulb. Exemplum autem habemus cum in aliis pluribus verbis, turn vero iu A/p^w, Q; 
cum eo enim posita non sunt, sed seorsum, ista omnia, EIXov, "EXov, "EXw/a, TXw, 'EX^eiv, 'EXelv, ^EKijy, necnon 
Hp^Kei: seorsum vero el passiva vox Atpiofjuu, sejuncta habens et participia Afjoede^ atque 'Hpri/iiyos : tantum abest 
ut verbalia suo verbo adjuncta sint. Quinetiam quum unum idemque verbum ex Atticae quidem linguae consuetu- 
dme m rrw derivetur, ex communi autem in aw, (ut quidem tradunt grammatici, qui tamen aliquid his verbis ad- 
dere debebant) nibilque ex diversa terminatione muletur significalio : interdum tamen alio in Idco, quod in <r<r« ter- 
mwatum est, in alio, quod in rrw, collocant. Quinetiam (quod non minus qub miretur) interdum duobus in locb 
Idem pomtur thema, prius quidem, contractionem non passum, postea vero contractum, alib inter ilia interjectb : ut in 



2E STATU, ET DE SUO THESAURO LING. GR. 



ktkf 



Oe^ia et 0€Ci»p«tf, (actum esse ^^ei . Venim satius esse existhno cetera que his addenda forent, in ipsis Lexicii 
videntk relinquere, quum ea passim prostent : et aliqua potius exempla ejus seriei, qua me in meo Thesauro usum 
le dixi, spectanda proponere. « 

Ed igitur seriem ▼erbt'A^y cugus taicntionem initio ieei, vel potius 'Ac/Sm quidem primum» dein vero'Aiw. 



'Aoc^, 
Compos. *Aoiiow6\os, 

*Aoi^<dw. 
"AAft, 

'Aa/idrcoVy 



'AafiaroTOi6s, 

COMPOSITA. 
C. 'ANT^, 

•AlT^, 



'AyrfioB, 

c. 'An^fSw, 
'AtJ&s^. 

C. '£5^^, 

c. 'En^&tf, 

'lE/jTfhioy, 
C. 2. Karnr^iftfy 



C. KAT^. 
C. TIEPI^, 

c. npoi'g«, 

Tlootrfc6s, 

^vyfSoi, 
ILvyuSla, 



Ex compositis aliis^ quae non ex jf&tf sed ex ejus verbal! deducta sunt, KiOapfSos et KtSap^^, in KM^Op iit 
Aupfbos et Avpfiiut in Ai^pa, et Tf^yfios atque T/ii^^S^iif in *Y/ivos, itidem May fbos in Mayos, et Moyf^s ac Mo* 
et Mov^ia, in M6yos, Idemque in quserendis ceteris, quae hie posita non fuerunt, observandum erit. At 
*Apyfi6$ et Inxfios babebb inter proxime sequentia, post 'Pa^yte, et ejus derivata. Sequuntur autem cetera. 



C. TlaXtyfiiia, ( 
TlaKiyfbia, 

Ylapfhia, 



C. 'Pai/^, *5, 

'Pa)f^/a, 
C. 2. *Airo^pa}pfiSi, 
C. 2. ^E^ippayj/fbw, 



C. Ta/3S^{ pro i 



et/ 

C. 'Apvyiif, 



'AHAllN, ^0$, if, 
'Af|^, <$os« et o^, 4ff 

'Ai|&>»'cei^f, 6, 
'Aii&^FCios, oVf 6 et i^. 



Huic verbo subjungam id quod ipsum in eodem Thesauro excipit, nunirum "ASw, id est verbi "ASw seriem; in 
qua sequor eos grammaticos qui &yos ab eo deduxerunt, licet et Ayos spiritu tenui scriptum inveuiatur, ut ibi co- 
piose docui. 



"AZn, 

"ASofxat, 
"Ayos, eos, to, 
IT 'Ayd$, ios, 6 et 

•Ay/5«, 

'AyiffrciW, 

'AyiffTcia, 
C. KABay/fw, 
C. 2. ^vyKaBaydkt, 
C. 'Evayi)j, 

'EvaywSy 

'EKayiKOf, 
C. 'AFoy^f, 



C. "ENay/Sw, 
'£vayt(r/io«, 

C. Ewayijs, 
E^ytfos, 

C. riafayi)*, 

C. 'EidyioroB. 

•Anox, 

C. 'AyMJypo^f, 
C. Tlaydyios, 

•Ay/«f, 

*Ay«Jnjs, 

'Aycoflrrfviy, 
et 'AyMtn^yri, 



'Ayidoiy ct», 
'AyidfiW, 
*Ayiafffji6s, 
' Ay latFT la, 
* Ayiaarfipioy, 
€. KAOoyidStf. 
ATNOX, 
C/Avayvof, 
€• ridvayyofy 
C. 'AyyoirdXo*, 
;AyK,)». 
'Ayv<57Tyj, 
'Ayycwv, 



'Ayvei/w, 
*Ayy€la, 
"Ayyevfia, 
'AyyevTiK^s, 
'AyyevHipioyp 
•Ayv««, 
*Ayyiafi6sp 
'AyytffTiKos, 
'Ayyimiiptoy, 
'Ayv/nyf, 
C. 'A^ayv/Soi, 
IT "Ayvos, ov, i>, Frutex, 
&c. 



Et quoniam ut sunt diversae verborum naturae, ita etiam diversa habent derivata, quae sunt eorum velut soboles, 
proferam et alia exempla. Ecce igitur verbum 'Ayelput cum universa sua propagine et sobole, aut certe bona ejus 
parte : fieri enim potest ut aliqua derivata me subterfugerint, sed quae alibi addi possint. 



•ATElPfl, 

•Ayep^«, 

•Ayepitaw, 

*Hyep^o^ttc, 00/Lcac, 
'Ofifiyepies, 

'Ayp6fievos, 

IlaXcvdypcros, 
C. ElXaye/^, 
C. 'EIIaye/fMif, 

*Erdyep9cs, 
C. JXSayelpt^, 

^vyaypd/jieyos. 
ATOPA 

'Ayopr/yie, 

^Ayopffiey, 
C, * Ay ofHiyofios, 

*Ayopayofiia, 

' Ay opayofUKos, 

*AyopayofUtt, 
f 'Ayopaloi, 

et 'Ay^pcuot, 

'Ayopa/iM, 
f 'Ayop&S^, 

*Ay6pa9fiia, 

^Ayopavfidsp, 

*Ay6paaup 

*Ayopa9la, 

'Ayopatrrrls, 



C. 'ISayopdit, 
C. nPOayopdSw, 

'Ayopaaelti, 
^ *Ayopdoftai, G/iai, 
•Ayopi^^c, 
'Ayopnrvs, 
*AyopigroSt 
f 'Ayopeww, 
C. 'ANAyopevw, 
'AyayipevaUp 
C. 2. npoaayayopeiiVf 
C. *Airayop€iJ«, 
'Airay<^pevfui, 
'Airaydpevfftf, 
C. ^ayopeika, 
C. 'EEayopei^w, 
*£(ay<^v9tf, 
C. KATAyope<?«, 
Karay($pevacf, 
C. nPOayopev«, 
llpoay6pev9u, 
C. nPOIayo^tf, 
npo9ay($p€i/aa, 
npoffoyopei/rcKpf, 
C. 2. ^Ayriirpotrayopei^w, 
C. XY1^^ayo|9e1{w, 
C. Tnoyopci;«, 
*YTay6p€vau, 
'Ayopiia, 6, 



C. 'AUriyopiut, w, 

'AxirycJpijfto, 
C. KATi^yop^w, bi, 
Kan7y($f>f})ua, 
Ka7l)yo|aos, 
Karif/opca, 
Kari^yo^KOs, 
€• 2. E^raTiry<5pin-o«, 
C. 2. 'A>T«iConjyop^«, u, 

^AmxanfYopia, 
C. 2. IIf>oaKan|yopiM, 6, 
C. 2. Xwyicariryop^w, w, 
C. TiA^tfjopha, w, 
naf>ijy(Jpijfia, 
IIapi}yopi|rof, 
C. 2. 'Axapriydpifros, 
et ^Avaprfyopffrm^ 
C. 2. ^wnrapriySpriros, 
et Avo7cipi|yopi)riiPf, 
Ilapi^opof, 
E^irafM|y<$fMif, 
nopiTyop/a, 
IIopiTyopilirof, 
C. 2. Ayrixapiyyop^w, d, 
C. nP02j?yop^«, 
Tlpoafiy6ptifm, 
C, 2. 'Airpo<niy<Jpi|ro*, 
npoaiiyopos, 
TlpoffTiyopiKos, 



€• 2. *Airpoaiiyopos, 
C. 2. E^poo^yopof, 

E^pooifyop/a, 
C. 2. ^iXorpo^yopor, 
C. XTNiryop^w, 

2i/viiycpof, 

^vyrtyopla, 

^vyriyopiK6s» 

Hactenus composita 
cum prai^positionibus : 
sequuntur cetera, 
C. 'AXXnyopiia, &, 

*AXXriy6ptifta, 

*AXKiiyopnr^$p 

^AXXtryopia, 

'AXkfiyopiKoSp 
C. lEiiffiyopiia, 6, 

E^j^yopos, 

Ytiriyopia, 
C. 'Icnryopiw, 0, 

'loTfyop/a, 
C. KaKTiyopeia, 

Kaic^yopof, 

Kan^op/o, 
C. MeyaXifyop^, 6, 

M€yaXffy6po$9 

MeyaXify op/a, 

c. Ti//in^f, vel T^;^ 



f 

Sunt vero quaedam verba multo etiam opulentiora atque foecundiora, et admirabilem quandam derivatorum varie* 
tatem habentia : atque adeo tantam quae nonnbi multis paginis capi possit : ideoque nullum ex iis proferre libet. 
Ceterum si quid vel a vobis, viri doctissimi, vel ab aliis reprehensione dignum in hac serie inveniatur, veniam me 
tribus nominibus consecuturum spero : primum quod hauc viam primus omnium ingrediar, et in ea (quum alioqui 
6«ca sit et latebrosa, vereque flexuosa et anfractibus plena, ac non paucis erroribus implicita) mihi ipsi tamen dux 
esse cogar. Sed unde tibi tantum audaciae, ut vel de tentanda hujusmodi via cogitarisi Imo vero non audaciae 
id, sed credulitati potius tribuendum est. Magnam coin spem ostentabant de bac via mecum indaganda veteres 



EXCERPTA EX J. A. FABRICII 



gnnmiatici : veram earn spera prorsus esse vanam, magno meo malo comperi. Deiad^ venjam ideo mibi polliceor, 
quod simul et io vocabulis hac eerie coHocandis, et in significatioaibus certo etiam quadam ordiae dispooeodis labo- 
landum fuerit. Nec enim ignoratis quanta earum in vulgatb Lexicis (ut falsas et commentitias omittam) pertorba* 
tio ait atque confusio : utpote in quibus aut omnium rarissiraas aut etiam metaphoricae significationi primus detor 
pleramque locus. Pc^stremo, quod ad typographicam clepsydram (ut alibi quoque locutus sum) haec scribera (id 
est, scriptionem meam t^pographicarum operarum penso obnoxiam habere) cogar : et quod ab infinitis curis et oc- 
capationibus quas secum ars ista trahit, temporis superest, ne id quidem universum huic open possim impendere, 
•ea ejus partem in lectionem typographicam eorum quos interim excudo auctonim (ex quibus nunc est Plutarchus) 
necesse habeam conferre. Hsec, inquam, sunt propter quae futurum spero ut mihi et a vobb et ab aliis Tenia detur, 
et quidem non eorum duntaxat quae in ilia serie, sed et eorum quae in ulla ejus operis parte peccaverim. Absit eiiim 
ut sibi quisquam persuadeat, ita me aliorum errata proferre, quasi ipse sim ^yafiAfmiTos, et hominem me esse noo 
meminerim, id est, eum cujus sit labi, errare, nescire, decipi. Imo vero me et colloco in hoc uumero, et jam 
nunc, in meo opere esse in quibus lapsum me existimem, ingenue fateor. Sed inter eos qui aliquando, et eos qui 
identidem ac subinde errand discrimen statuendum esse dico. Quinetiam minime dubium est quin varii sint erra- 
torum in hoc etiam genere velut gradus : et, ut quaedam veniam merentur, ita quaedam flagris potius quam Tenia 
digna censeri debeant. Ilia porro tot tamque fceda Lexicorum errata lectorem celare, praeterquam quod religio mihi 
fuuset, utpote qui silentio meo falsam multorum de illis opinionem aucturus eram fortasse : turn Tero, ne et ipse 
Lexicorum consarcinator existimarer, ea patefaoere necesse habuisse Tideor. Quomodo enim quid inter meum et 
illorum opus discriminis sit, et cur velut a fundamentis construendum mibi fuerit Thesauri mei aedificium, ostendere 
potuissem, nisi qualis.esset eorum structura ostendissem ? Ut porro eos in ceteris imitatus non sum, ita nee in 
praetereundis silentio eorum unde aliquid mutuatus sum nominibus. Non enim nomina veterum duntaxat scriptorum 
et Graecae linguae auctorum adscribo, ex quibus exempla locutionum (ut vulgus vocat) a me petuntur : sed et inter- 
pretum, aut expo^itorum, aliorumve quicunque aliquid ad expositionem sdiciyus Tocabuli pertinens scripserint, 
9quid ex lis in opus meum transferam. 



EXCERPTA 

EX 

J. A. FABRICII BIBLIOTHECA GRiECA, 

Vol. VI. p. 651 — 68. ed. Harles. 

LEXICA GRiECO-LATINA RECENTIORUM/ 

Inter Lex. Gr.-Lat. recentiorum scriptorum^ ratione temporis, quo in lucem edita est illius lucubratio, 
familiam ducit Jo. Crastonus, Placentinus, Carmelitanus^ cujus Vocabulista Graeco-latinus * primum prodiit 
B^gii Lepidi A. 1497. 8. quae editio in Leidensi bibl. publica adserTatur; deinde edidit Bonus Accursius^ 
Pisanus, dicaritque J can. Francisco Turriano, ducali quaestori, impressum in aedibus Dionysii Bertochi, Bono- 
niensis, subterraneis, Mutinae 1499. fol. ut didici ex Michaclis Maittaire Annal. typography t. i. p. 363. Habeo 
et ipse Lex. ejusmodi Gr.-lat. perantiquum, editum in fol. sed in quo titulus deest, nci^ue extrema pagina 455. 
locum aut tempus denotat, quod incipit : aayrig, ios, intangibi/is, aairros intangibUis, vel cui nocere quis 
nequeat, etc. H. Stephanus in Epist de tjpogr. suse statu, A. 1569. 8. edita, et libro de vite Stephano- 
rum adjuncta, " iis/' inquit, " quae circumferuntur Lex. Gr.-Lat. primam imposuit manum monachus qui- 
dam, frater Jo. Crastonus, Placentinus, Cannelitanus, sed cum is jejunis expositiouibus, (in quibus Temaculo 
etiwn sermone interdum^ id est Italico, utitur^) contentus fuisset, perfunctorie item constructiones verborum 
indicasset, nuUos auctorum locos proferens, ex quibus illae pariter et significationes cognosci possent, multi 
postea certatim roulta hinc inde sine uUo delectu atque judicio excerpta inseruerunt : donee tandem in- 
doctis typographis de augenda Lex. mole inter se certantibus, et praemia iis, qui id preestarent, proponen- 
Ubus, quae jejunae, et, si ita loqui licet, macilentae antea erant expositiones, adeo pingues et crassae redditae sunt, 
ut in illis passim nihil aliud, quam lioeoticam suem agnbscamus." Eodem loco varias ejusmodi j3aj/3«joXffi- 
xo<ruf5^Tr«Seay hallucinationes atque errores H. Stephanus perstringit. Fabr. In catal. Biinau. 1. c. p. 
1808. occurrit Crastoni Lex. ; ^it. antiq. nitidissima, sine indicio et loco impressionis ; fol. atque edit. Mu- 
tinae in aedibus Dionysii Bertochi 1499. fol. in nota autem confector cat. ait, ex coUatione hujus ^ditionis, 
cum praecedente instituta, satis apparere, utramaue esse diTersam, sed priorem s. 1. omnino Mutinensi anti- 
quiorem. Atqui prior esse Tidetur ea, quam cl. Panzer. A. T. vol. i. p. 436. nr. 299- laudat, eodemque, 
acnbit, cbaractere, quo Homerus Florent. 1484. impressus fuit. Idem V. D. alias memorat edd. antiquas 
8. 1. et a. 4. (vol. iv. p. 117. n. 394. de qua edit, multus est Braunius in notitia. — de libris — in bibl. monasterii 
ad SS. Udalricum et Afram Augustae extantibus torn. ii. p. 72.) — (Mediolani,) quarum quidem altera in 4. 
(circa a. 1481.) habet epist. BoniAccursii, Pisani, praeBxam ad Ant. Bracellum; altera in fol. (post an. 
1480.) ejusd. epist. ad Jo. Francisc. Turrianum. (v. Panzer, ii. p. 100. et 101. ac Jo. Ant. Saxii hist, typo- 
graph, lit. ter. Mediolanens. col. 167. ubi de Bonacursio multus est, et p. 445. ac 612,) Idem cel. Panzer. 



T jam recensQi in prolegom. ad histor. L. Gr. L p. 81. sqq. Dequibnsdam egit Walchioa in introduct. in JL.Gr. part. 

il^S^'lI't ci "*'*1* P- <^it. sec. Quae in bibl. Bunau. (Dresdensi bibl. publicae inserta,) extant, ea mcmorantur in 

«Wogo bibl. B»jn*«-tom. II. vol. iii. p. 1807. sqq. Nnbem vero Lex. Or. excitaUni repcries in Hen. GuU. Lawaetz Handbnch 
SLfJlJ- • ?^ Bibhothekare, vol. I. torn. I. p. 441—454. et in primo sappl. p. 30S-313. Qnare, nt omnia et singnla, 
pnesenim minora, Lex. enumerem, nmn necesse sit, pcene dnbito : quinimo pnettare videtur, lectores ad Ulos ablegate libros, et 
meiiornm, aut worum recenuorumve Lex. notitiam tantnmmodo propinare.— Commemorare adhnc iuvat I. H. Boeclcri diss, de 
4^. vetenim Gr. ex Photio potissinram : in ejus dissertatt. academ. t. i. p. 645. Argcntor, 1701. 4. iJorL 

; * V?.' in bibl. jPatav; inpra in aotitia codd. ootavimiis. HoW, 



BIBLIOTHECA GRiECA. 



xxxvii * 



post alios, quos laudat, mctnorat editt. Vincentinam, per Dionys. Bertochum, 1483. fol. — Regiis 1497. fol. 
T. vol. iii. p. 5l6. et ii. p. 394. de Mutinensi, jam memorata^ voi. ii. p. 152. Mantuamim autem a. 1494. 
habet spunam vol. ii. p. 8. Harl. 

. Lex. Gr.-lat. excusum ab Aldo Venet. 1497. fol. bine Ferrariae A. 1510. [cum Cyrillo, Ammonio etc. per 
Jo. Maciochum; fol.] et Paris. Hieron. Alexandro curante A. 1512. auctumque a Jo. Maria Tricaelio, iBqui- 
nate^ in quo multa falsa, notante Gesnero. Deinde Lugduni cum auctario et a Valentino Curione, Haj^e- 
noio, Basil, apud Cratandrum 1519. fol. ibid. 1584. 4. [Lex. Gr. cum Max. Tyrii, philosophi platomci, 
aermonibus et Angeli Politiani Rustico. Basil. 1519* in 4.] 
Nic. Beraldi Diet. Gr.-lat. Paris. 1521. fol. 

Dictionarium idem addita interpretatione Lat., tribus vocum millibus auctius, additis variis Grammat. Gr. 
apospasmatiis, et de vocibus Atticis, Tho. Magbtro, Phrynicbo et Emaliuele Moschopulo. Venet. 1524. 
fol. apud Franc. Asulanum. Fabr. De h. ed. v. serie dell' edizione Aid. ed. ii. p. 60. Edit. Aldina a. 1534. 

Juam memorat Lawaetz in suppl. cit. p. 306. nulla et per errorem numeri typographicum orta esse videtur. 
dem Lawaetz memorat 1. mem. edit. Venet. apud Sessam. 1525. fol. Mentionem vero Lex. rarioris inventu 
facerejuvat; Lex. Gr.-lat. partim ex Gr. Lex.; partini ex recent, lucubrationibus non quorumlibet, sed 
exquisitorum, nim. Guil. Budsi, Erasmi Rotterod. Laurent. Valise, Hermolai Barbari, Angeli Polftiani, 
Ludov. Coelii etc. Paris, apud colleg. Sorbonse. 1530. fol. HarL 

Jacobi Ceratini. Diet. Gr. Basil. 1524. fol. cum prsefat Erasmi, qui Ceratino auctor fuit, ut hunc labo* 
rem in se susciperet, et ipse nonnulla adjecit. Inter eos, qui Gr. auxere Lex., profitetur et maino non 
parum deberi, ac male precatur invidae febri, quae studiosis eam utilitatem reddiderit maligniorem. Vide 
Erasmi Epist. lib. xxviii. 21. ubi ait, Ceratinum exactam utriusque ling, peritiam cum incredibili modestia 
copulasse. Hu)us,*' inquit, " accessionem cum conferrem cum aliorum auctariis, quae in proxima Gur- 
muntii editione fiierant addita, (nam banc Ceratinus noster non viderat,) miro modo vix uUam vocem ab hoc 
annotatam comperi, quam illi priores occupassent. Pauperis est numerare pecus, sed pauperius est numerare 
dictiones. Satis multas adjecit Ceratinus, sed ingentem fateberis thesaur., si expendas, quod accessit, potius, 
quam numeres." 

Magis etiam illo Lexicographorum vulgo se exemit guilelmus budieus, renascentis literatura? alter 
quasi Camillus^ quo elogio eum mactat A&. Junius lib. ii. cap. 6. Adversar. Hujus Commentarii Gr, Ling. 
praemissa Gr. ad regem Gallia?, Franciscum, praefatione, Paris, primum 1529. ct Colon, ac Basil.' 1530. 
fol. editi, et deinde tertia parte auctiores Paris. 1548. apud R. Stephanum fol. typis luculentis recusi sunt 
et Basil. 1556. fol. quartum Operum Budaei vol. implent. In his auctor, nullo neque alphabeti neque alio 
ordine observato,* innumerarum vocum phrasiumque, illarum praecipue, quae ad res civiles ac forenses perti- 
nent, prout sub acumen styli scribenti venerunt, proprias et varias significationes ex probatis auctoribus, orato- 
ribusmaxime et historicis, emit, atque latine ex veterum Romanorum usu exposuit, ut nihil illis elegantius, nihil 
doctius cogitari possit. Ac dicitur liber ille Salmasio veram ad eruditionem viam primum aperuisse, ut non 
vane auguratus sit jam olim Erasmus in Epist., observationes Budaei utriusque linguae studiosis plurimum utifi- 
tatis esse adiaturas. Nam et ad Latinam eloquentiam apprime facere, verissime moiAierunt Fr. Vavassor de 
ludicra dictione p. 321. et R. Simon, biblioth. selectae, Gallice editae, tom. i. p. 354. De iisdem commen- 
tariis Ang. Caninius in Hellenismo : Istius oratiqnis formas, et breviter quicquid ad Graec. phrases attinet, 
doctissime persecutus est Budaeus in suis comment., quos nuper et emendate et eleganter magno studiorum 
bono excudit Badius. Eum librum comparare sibi debet, quisquis serio Graecari volet." Edm. Riche- 
rius in obstetrice animorum p. 230. Quia magni illius Bndaei mens et institutum in suis comment, fuit 
Graeca Latinis conferre et connectere, certumque est, quicquid unquam elegantiae aut venustatis in utraque 
lingua extitit, id totum libris illis contineri, qui huic studio egregiam navare operam cupiunt, excellens illud 
et coeleste monimentum Budaei cogitate notare debent ; cujiis auxilio omnia linguae principis arcana facile 
pervestigabunt." Buchananus : 

Gallia quod Graeca est, quod Graecia barbara non est, 
Utraque Budaeo debet utrumque suo. 
^ Omitto elogia, certatim in eum congesta, a Lud. Vive ad lib. 2. Augustinide Civ. DEi c. xvii. et de traden- 
dis disciplinis p. 306. Scaligeroin Scaligeranis, Barthio xxi. 3. Adversar. Morhofio lib. iv. polybist. c. viii. ^. 3. 
Vitam Budaei ' scripsit Ludovicus Regius, quae cum lucubrationum ejus elencho legitur apud Batesium et 
licickerum Regio addenda, quae habet Jo. Launoius ^arte 2. Gymnasii Navarr. p. 875. seq. qui tamen 
fallitur, quum p^ 882. notat, Budaeum obiisse anno 1575. Cal. Sept. nam anno 1540. Cal. Sept. extinctuf 
est, aetat. 73. Budaeum in plerisque libenter sequuntur Lex. Gr. post eum vulgatorum, auctores, etiam 
Henr. Stepbanus, qui in paucis quibusdam locis ab ejus sententia discedit, quorum rationem uberiorem 
reddere voluit in suo, quem promisit, Thes. Gr. ling. CoroU. et in editione nova Comment. Bud. : Cogito 
enim," inquit in praef. ad Thes. Gr. ling. p. 12. de libri illius editione, quae habeat cum alia, quibus multo 
quam antea utilior reddatur, tum vero meas in quosdam locos annotationes.** Sed nec Coroll. illud, nec 
editio Comment. Bud. a Stephano notis illustrata, lucem vidit. 

• Dictionarium trilingue, in quo Lat. vocabulis, in ordinem alphabeticum digestis, respondent Graeca et 
Hebraica, Hebraicis adjecta sunt magistralia (Rabbinica) et Chaldaica, opere et labore Sebast. Miinsteri 
congestum. Basil. 1530. 1543. 1562. fol. Latina et Graeca eadem fere in Tricaelii Lexico. 

Ambr. Calepini Latino dictionario vocabula Graeca anonymus quidam adjecit. Id saepius subjcctum prelo 
etiam cum aliarum linguarum accessione, ut in edit. Basil. 1605. lexicon undecim linguarum. 

' Conf. supra in h. yoh p. 230. not g. Postea accept, Colon, et Basil, ejosdem aoni edd. es^e dWenas. HarL 

-^j^***"*" po«t dedicationem, Francisco^ Oalfiaram regi, sennone Gr. scriptam, extat index xaramtx^f. Index ieeundum pn* 
gmmm numerum et ordtnm eonim, que in his commentariis Gr. Ling, margimhu po^iseimmm adn^iata latins exponuntur : reliqna vero, 
Shabtt iecHo^'l^Aa'^' Aot qose qnis indice vix commode complectatnr, nt fit in plnrimis quatemionibas, adfatim freqoens suppe- 

. Index qnidem adhsret qnoque edition. Basil. etStepban. sed in contextu nnllns ordo observatns est. HarU 

5 Adire etiam licebit de Bndeo elogia Jovii p. 179. et Sammarthani, p. 5. Nic. Rensneri icones p. 95. BnUartii Academiam 
scientiar. t. ii. p. 166. CI. Sinceri vitas ICtomm iii. p. 103. A. Clarmundi viUs editas Germanice tom. i. p. 25. Baelii Lexicon, 
Hendreicbii pandectas Brandenb. Bailletom tom. iii. jndicior. editonim GaUice p. 157. seq. BoHifiicii hist, lodicram xv. 3. etc. 
[Jo. Fabric, in historia bibl. Fab. vol. ui. p. 255. sqq.] 

* Ft. Jac. Leickheros in Vitis decern ICtornro, ed. Lips. 1686. Svo. p. 28. Guil. Batesius in vitis selectorum aliquot vironiin fx- 
^if Lond. 1681. et 1704. p. 215. ^ . ^ 



nxvii 



EXCERPTA EX J. A. FABRICII 



Lexicon Gr.-lat auctom insigniter a prackro viroy P. Gyllio. Basil. 1532. foL et deinde M^us ctmi alkK 
mm auctariis recusum, ut infra commemorabitur. 

''Primum circa A. C. 1537." inquitConr. Gesnerus in epist. A. 1562. scripta, de fibril, a se editia^ 

Lexicon Gr.4at. (Basil. 1537* fol.) quod jam ante a diversis et innominatis, nescio quibus^ satis miaere 
coDsarcinatum erat, ex Phavorini Camert. Lex. Gr. ita auxi, ut nihil in illo extaret, quod non uC stngulari 
fide ac diligeotia^ ita labore maximo adjicereoi : sed ty{)ographu8, me inscio et praeter omnem expectationeai 
roeam, exiguam duntaxat accessiouis mese partem adjecit, reservans sibi forte auctarium ad seqoentes etiain 
editiones. Eodem paulo post defuncto, meum exemplar recuperare non potui. Ab eo etiam tenpore im 
gratiam Henr. Petn^ Basil, typographic ter aut quater ex diversis lectionibus meis, idem volumeo ins^^ 
accessione auxiy an. 1545. ita ut semper nominarem auctores, a quibus singula excepissem, met auctoritaa 
major easet, et orthographia minus corrumperetur : quod si alii etiam multi Lexicorufh corruptores potioa 
quam auctores observasseut, non usque adeo aliquot millibus locorum corrupta haec volumina hactenua 'm 
publicum prodiisscQty non solum typographicis erratis passim innomeris absurdissime referta, propter imperii 
tiam illorum, qui ad prasla corrigunt : sed ipsorum etiam auctorum, quorum plurimos idcirco sua nonuna 
profiteri puduit. Ultmia quidem editio a me locupletata Basil, nuper prodiit ex officma Hier. Curiouis A. 
1560. Sept. fol. chartis trecentis octoginta quatuor. — In Lex. Gr.rlat. A. 1544. Basil, excusum in 4. de 
utilitate ac dignitate linguae Gr. prsfatus sum." 

P. Dasypodii, Helvetii, quo pneceptore usum se Tiguri, iiarrat Gesnerus, Lex. Gr.«lat. Argent. 15d9. 4. 
[Colon. 1676. mcd. 8vo.] 

Lexicon, Antwerp, editum, an. eodem 1539* 4. 

Lex. Gr.-lat. Basil. 1539* 4. apud Jo. Walderum cum prsefat. Sim. Grynaei, qui illud his Terbis lauda^ 
aane magnifick : Lexicon igitur, adolescens, hoc Gr. ad summum, quantum maxune fieri potest, perductum 
habes. Copionus et vocibus pluribus refertum nullum extat, comparatu facilius nullum, ad usum aceommo^ 
datum n>eliusque nullum," etc. 

Jo. Chaeradami lexicopator etymon Gr.-lat. Paris. 1545. fol. 

Nic. Gerbelii Lex. Gr.-lat. A. 1546. MS. vidisse se Argent, testatur Gesner. in Pandectis, p. 37. b. 

Lex. Gr. locupletatnm ab Hadr. Junio A. 1546. fol. et 1557. fol. ex offic. Hier. Curionis, fol. inscrip- 
tumque Edvardo, Angliae regi, fid. defens. et supremo Anglic, eccle^iae a Christo capiti, quem titulum, Indici 
librorum prohibitorum insertum, queritur Junius, ut videre licet in ejus Epistt. p. 124. p. 469. aq. et 506. 
De Lexico isto iterum p. 70. 2^3. et 180. ubi sex millibus vocum atque eo amplius auctum a se testator. 
Ab hoc opere diversus est ejusdem Junii nomenclator, parvae molis liber, sed prasclarus et utilis, de quo 
infra. 

Lex. Gr^lat. editum Lugd. 1550. fol. apud Frellonium.' Et aliud eodem anno Basil, locupletatum a Jo* 
Hartungo, post Arlenium, aliosque. Marc. Hopperi diction. lat.-gr. Basil, ex off. Hier. Curion. 1563. fol. 

JoACHiMi Camerarh Commeutarii iusigues utriusque liuguas similiter, ut Budasi opus, nullum alphas 
beti ordinem observant, in quibus diligens prscipue exqmsitio nominum, quibus partes corporis huipaai ap» 
pellari soleat, additis, et functionum nomenclaturis, et aliis hdc accedentibus. Basil. 1551. fol. 

Jac. Tuaani Lex. Gr.-lat. Paris. 1552. fol. ingenti vocun\ accessione locupletatum : [rec. Venet. 1555. 
fol] 

£x Budsei commentariis maximam partem decerptum Lex. Gr.-lat. Car. Stephani, qui Rob. frater, Henr. 
patruus fuit, editum Paris. A. 1554. fol. cum additt. MSS. Hoeschelii obvium Romae in bibl. Barber. 

Inter melioris notae Lexicographos merito suo refertur Robertus Constantinus,* medicus Cadomen* 
sis, cujus Diction. Ling. Gr. Cadom. Civitati et Jac. Dalechampio, viro docto et prae ceteris amico, ab auc- 
tore dicaturo lucem vidit Genev. apud Jo. Crispinum A. 1562. fol. 2. Volum. atque deinde cum additt. Fr. 
Port! aliorumque recusum est ibid. A. 1592. fol. ne dicam de Lex. Gr^lat. Jo. Crispini, collecto ex eodem 
Rob. Constantino et A. 1566. 4. edito, quod manu Is. Vossii passim auctum, notatumque extat in bibl, 
publ. Leidensi.' Non, ut in thesauro H. Stephani sub radicibus vocabula, sed suo singula ordine per lit^ 
rarum seriem di^esta in Constant. Lex. leguntur. Verum auctor in praef. promittit artijiciosam tabulam, in 
qua ling' Gr. ongines, annominationes et servaco tantum alphabetico ordine iq primitivis. Hinc majore judi- 
cio collectum Constant. Lex. quam Stephani thesaurum existimabat Jo. Henr. Boederus in bibliographic 
curiosa, quae sine nomine auctoris vulgata primum, deinde Boeclero vindicata et sub Bibliogr. crit. titulo, 
cum Jo. Gottl. Krausii animadvv. Lips. 17 15. 8. prodiit p. 19< Certe antequam Stephani opus videret lucem^ 
omnium quorumcunque commentarios, qui unquam in Gr. ling, erant editi, a Constantino superari, adfir* 
mavit Mich. Neander p. 457* erotem. Hebr. Sed praeterea etiam edere voluit Constantinus de accent uum 
G r. raltoite plenam brevemque commentationem; Elegantias ling, Gr. ejusque cum Lat. comparationem ; 
Compendiosam methodum sttidii ling. Gr. et de ejusdem auctorum lectione tractationem ; denique thesaurum 
rerum et verborum lin^. Gr. per locos communes, in quo duo indices vice duplicis dictionarii, Gr. et Lat* 
et tertius rerum, quae m locis communibus tractantur, silvam materiamque oontineret. Licet vero integris 
corporis et mentis sensibus memoriaque valida centesimo tertio anno Constantinus diem^ obiisset, 6. Cal. Jan. 

gomissa tamen ilia non implevit, neque in lucem protulit, quod memoratur a Simlero, dictionarium, ex 
omero ceterisque poetis Gr. collectum, simile dictionario Nizolii in Ciceronem. Nihilominus thesauri 
spem quod fecerat, mvidiam incurrit non levem. Constantinum enim perstringere videtur H. Stephanua^ 
pimis acerbus saepe eorum, qui idem cum ipso stadium decurrere ausi sunt, censor et Aristarchus, in praef. 
ad thes. suum p. 17. his verbis : Praestiti denique, lector, in hoc opere, vel potius praestare conatus sum, qua 
ipsum thesauri nomine non indignum reddant. Eum quidem certe titulum mihi prseripere jam olim conati erant 
quidam, quum me de hoc opere aggrediendo cogitare obaudiissent. Sed illi iricavgou eorum appellationi 
merito aliquis ex provcrbio depromtum vocabulum ivigaxes adscripsisset. Foris enim et titulo thesaurus erat ;' 
intus autem nihil aliud, quam vul^ris consarcinatio, quas antea lexici Gr.-lat. recogniti nomine appellabatur^ 
novis ^iquot suturis aucta : aut (si mavis) quasdam interpolationum accessio, ut vel ex ipsa collatione perspici 
potest, adeo ut perinde esset ac si personatus Irus Croesum se mentiri sub ejus persona vellet." Contemnit 
etiam Constantinum ejusque laborem indignis modis Jos. Scaliger in Scaligeranis^ p. lOl.et in Epist. p. 104. 

* Liig4« apnd Mich. SjFlviaa. 1S5S. foL HarL * Conf. Jo. Fabric, hif t bibl. Fabric, iii. p. f56. s q. Hari. 

• 3 Crispini lexicon Gr.-lat. Col. 1615. 4.~Lond. 1681. 4. Harl. 
^ Vide TdMierii elogia Thnanea t iv. p. 506. BtiBetajD Jngemeat torn. iii. p. 137. Colomesii GalL OrieataL p. iOX 



BIBLIOTHECA GRJECA. 



xxiih 



M7. quod ex singulari ac prWeto in eumdem odio profectum monet Huetius in Origg. CtdomensibiiSy Gallice 
editis, c. quum patri, Jul. Caes. Scalig.^ carissimus Conatantinus fuisset^ et per di(|uod tempua communi- 
tnia ab eo sedibus excepUia^ tanti etiam ob eruditionem et fidem atque integritatem aestimatus^ ut ante obitum 
auum illi potissimum lucubrationum suarum ineditanim in kicem proferendarum curam voluerit committeiv. 
Conr. etiam Gesnerus in Epist. de libris a se editis p. 21. Hoc anno/' inquit^ quo haec scribo, 1562* 
Geneiiae prodiisse audio longe copiosissimum Gr. ling. thes. a Rob. Constantino^ incomparabilis doctiins viro, 
(ix Jo. Crispini officina.'^ Hu^us Constantini habemua minime contemnendum etiam Lat. ling, supplementum^ 
aive lexicon vocum rariorumy in postrema tunc Calepini editione preeteritarum^ excusum GeneT^e apud Eusta- 
chium V^on. 1573. 4. quod manu Emer. Bigotii passim notatum fuit in bibl. pneclara Bultelliaoa: nec 
Bon nomenclatorem scriptorum^ quorum libri extant vel MSti vel impressi in bibl. Gallic et Angli», indi- 
cemque bibl. Gesneri. Paris. 1355. apud Wechelum^ 8. Notes in Celsum Lugd. 1566. 8. et Amst. 1687. 
12. 1713. 8. In Dioacoridem Lugd. 1558. 8. Argentorat. 1565. 4. Et in Theophrasti bist. plant, cm 
Jul. Caes. Scaligeri ad eandem commentt. Lugd, 1584. 8. et Amsterd. 1644. fol. Ineditas ejus in Plipui 
hist. nat. animadvv. in bibl. Lamoniana adservari, testatus est Bailletus, ejus prsefectus : et nescio ubi vel 
edita reperiantur vel MSta delitescant, quae inter Constantini scripta typis excusa memorantur ab Ant. Teis- 
sierio torn. iv. elog. Thuanor. p. 508. Aphorismi Hippoaratis versibus redditi Gr. et Lat Juliani imp. 
Misopogon et Epistt. in ling. Lat. converse, nec non de antiquitatibus Graecorum et Latinorum libri tres. 

DE HENRICI STEPHANI THESAURO GRiEC^ LINGUJE. 

Stephaneae stirpi id fuisse proprium videtur, ut in commimes studiosorum usus construeret thesauros/ Cice- 
ronianum Car. Latinum Rob.^ Graecum Henricus : licet Gra^ri etiam magna pars Roberto ejusque studiis 
debeatur: ita enim de illo jam An. 1557. in praefatione ad Lex. Gr.-lat. Ciceron. filius ipse, Henr. Ste- 
phanusy testatur, se propemodum vereri, ut Alexander olim patris Philippi victoriis niateriam triumphorum 
sibi eripi dolebat, ne sic patris sui in literas meritis industriae suae laudem intercipi contingeret. Et conatus 
quidem ejus fortasse nihilo meis majores : sed ut viribus, ita etiam effectu longe profecto sum inferior. Ecce 
enim ille tibi non Lex. Gr.-lat. nescio quod, ex ineptissimarum annotatt. quadam velut colluvie conflatum, 
tanquam vestimentum aliquod ex vilibus scrutis consarcinatum, sed ingentem et immensum ling. Gr. thesau- 
rum, jam a multis annis, sumtibus prope infiuitis, ex praestantissimis linguae auctoribus tibi congerit atque 
coacervat. Qui certe illo Lat. ling, thesauro, (quem etiam ipse cumulaverat,) tanto erit opulentior, tantoque 
pretiosior, quanto majores sunt illius, quam hujus, ut omnes fatentur, divitiae." Post Rob. A. 1559. de- 
functum, de excudendo tbesauro jam A. 1561. cogitavit filius ; nam die 13. Julii illius anni datum est pri- 
vilegium Car. IX. Gall, regis, cui A. 1570. 15. Febr. aliud Maximil. II. imp. accessit. Non prius autem 
llies. Gr. ling, ab Henr, Stephano in lucem datus est, quam A. 1572. fol. quatuor voll. dicatusque 
Maximil. II. imp. Car. IX. Galliae regi, Elis., regina^ Angliae, atque electoribus imp., Frid. Palat, August. 
Saxon, et Jo. Georg. Brandenburgico, nec non academiis, Vienn., Prag., Paris., Oxon., Cantab., Heidelb., 
Lips., Witeberg. et Francofurt. ad Viadrum. Opus incomparabile, amplas Graeciae opes totis canistris adme- 
tiens studiosis, et quod immenso kbore stetit auctori, adjuto licet parentis industria,' et Frid. Sylburgii,^ ac 
fortasse aliorum,' undepmnes Gr. lit. studiosos beneficio sibi obstrinxit tanto majore, quod ab illo usque tem* 
pore, qui uberiores et accuratiores panderet Gr. ling, commentarios, per annos centum et quinquaginta reper- 
tus est nemo. In titulo ipso profitetur auctor praeter alia plurima, quae primus praestitit paternae in thes. Lat. 
diligentiae aemulus, vocabula in certas classes distribuisse, multiplici derivatorum serie ad primigenia tamquam 
ad radices, unde pullulant, revocata. 

Nunc alii intrepide vestigia nostra sequantur, 
Me duce plana via est, quae salebrosa fuit. 

Quanquam vero ingens laudeque sua dignus, nec inutilis labor etiam est ille, quo vocabula Gr. ad radices 
suas primus revocavit; tamen ad quotidianum usum studiosorum atque evolventium compendium neutiquam 
opportunus, sed molestissimus est, adeoque aliis servari commentariis, et lexicon identidem consulturos morari 
non debebat. Moratur autem incredibiliter non tirones modo, sed etiam eos, qui progressus non contemnen- 
dos in Gr. lit. fecerunt : quam multis enim in vocabulis non satis constat etiam doctissimis de origine i deinde 
compositorum omnium, quum duae ad minimum radices esse debeant, incertum manet, sub utra investigan- 
dum sit, etiamsi constet de radice utraque. Ac nisi verborum indice, qui in quarto tomo extat, studium in- 
quirendi quodammodo Stephanus levasset, multi baud dubie illud consulere plane desperarent, quia non 
possent id facere sine uimis magno eoque saepius faciendo quotidie temporis dispendio. At sic quoque duplici 
tamen labore opus, indicem enim primum, deinde in alio volumine locum ipsum evolvere est necesse. Et 
quanquam non crediderim, banc esse causam,^ ut hodie vix unus Grange doctus reperiatur pro quinquagenii 

' Theod. Jansonins ab AInielo?. de vitis Stephanompi, Amst. 1683. 8. p. 7f . Mich. Maittaire in Stq>hanoniin historia. Load, 
im. 4. p. 352. [Car. Steph. Thesaurus M. T. Cicer. Paris. 1556. fol.— ejusd. L. L. cum Or. coUalio. Paris. 1554. 8.] 

* Rob. Steph. Thesanms L. L. Paris. 1531. ii. torn. F. ib. 1536. fol.— anct. ib. 1543. iii. torn, fol.— cum adnotatt. H.Stephani, 
corante Ant. Birrio. Basil. 1540 — 1543. torn. iv. foL — Rob. Steph. de Lat. et Gr. nomiuibus arbonun, fruticuin, herbaram, piacinm 
et avium. Paris. Rob. Steph. 1544. Harl, 

3 Paiemo auipido aiqus dueiu, H. Stephanus praef. ad adag. Erasm. An. 1558. Adde ejusEpist.de typographic suae statu, 
apud Almelov. p. 177. 

^ Frid. Sylburgius, 1596. 16 Febr. Heidelbergae pestilentia intercmtns est, teste Abr. Sculteto in narratione de vita sua p. A, 
nbiaddit, H. Stephanum in adomando tbesauro multum ab eo adyutum. At S tephano facit injuriam Melch. Adami in Sylbui]|. 
▼ita p. 193. edit, in fol. quando scribit, potissiroaro thesauri partem ejus labore constare: unde reprehenditur a Bailleto tom.iii. 
Jodiciomm de scriptoribus, p. 136. 
* 

' Scaligeriana. p. 145. H, Stephanus non solus fecit tkesaurum, Pltuieurs y out mis la main, 

^ Moyses dn Soul in Epist., iiiscrta Noyellis literariis, Amst. A. 1720. 8. editis Gall. t. xi. p. 133. " La pratique de mettre les mots 
non dans leur ordre alpbaMtique, mais sous lenr racines, qui a en lieu depuis que, pour le malbeur des lettres, les Etienncs a'aviscrent 
de ranger tons les d^rivex et les composes sous leur racine, a ^t^ une des principales causes de la decadence du Grec. Car qui est*ce 
qui pourroit supporter le dugout, que cause cette m^thode i — aussi voyoos nous ce qui en est arrive. Je pose en fait, qn' aii renon- 
velleroent des lettres en Europe, if y avoit pins de cin<|iiante personnes pour une aujoufd'hui qui savoient le Grec. Pourquoi cela? 
Est ce que le bon sens et la nonvelle philosophic out fait d^couvrir a notre siecle, que les Merits des Grecs sont on ridicules, on 
fiiux, ouun vain jargon comme les subtilites de I'Ecole que ceux, qui ne savent pas les choses, confondent assez souvent avec la 
Fhilonophie des Auciens? Point dn tout," etc. 

Non abs re erit hie paucis, Qui factum sit, inquirere, ut cum tertio ab hoc seculo tot non modo viri, sed et fceminae principes 
et illustres, foerint, c|08e Graeca et intelligerent probe et nocturoa versarent manu, versarent dinma ; nunc tarn pauci inter doctos 
ipsos reperiantur, ooi Graecos fontes adeant ; et, quid ei malo mederi possit, circumsptcere. Causas mali hujus tres praecipuas inve- 
■io ; quasindicare hie sufficiet, oe longius progreoiatur oratio. 1. Lexicomm, quorum ope addiscenda Lingua Gneca es^ abiurda 



xl 



EXCERPTA EX J. A. FABRICII 



* peritis Gr. lit. quales fuere bene multi renascentibus Uteris^ antequam Stephani Thesaarns et Scapula fti 

hominum manibus versarentur : nihilominus puto esse verissimum^ in lexico banc esse virtutem maxiniam^ ut^ 
qui illo udtur, sine difficultate ac temporis jactura, quae inquirit^ invenire queat ; itaque longe pneferendam 
methodum aliorum, qui non sub radicibus, sed suo quseque loco per alpbabeti ordinem vocabula singula ex- 
hibent exponuntque. 

Nou Parisiis, ut persuasum multisy sed Genevae excusum esse thesauruniy (neuter enim locus in fronte 
opens notatur^) mento ob rationes^ quas suggerit historia typographei Stephauiani, statuit eruditus amicus et 
collega mens conjunctissimus, Mich. Richey, in Chrestomath. Gr., sive consilio de recte instituendo Gr. ling, 
studioy cujus sectione Vlil. de thesauro boc disserit accuratissime. Idem non sine causa negat, duas illius estate 
editioneS| licet recentissimus ac diligentissimus historian Stephanorum scriptor Mich. Maittaire, p. 355. poste- 
riorem etiam thesauri editionem prodiisse tarn certum esse afSrmet, quam, quo anno prodierit^ fatetur increr- 
tum ease.* Sed post vulgatum A. 1579* compendium a Jo. Scapula, quo maximam sibi factam injuriam, et 
opportunam distractionem operis sui^ tanto sumtu suo et labore perfecti^ impediri, baud immerito dolebttt, 
novum frontispicium thesauro suo praefixit Stephanus ^tin illo Scapulam pungit his verbis : 

Quidam erm/xycoy me capulo tenus abdidit ensem, 
iGger eram a scapulis, sanus at hue redeo. 

Ip aversa tituli hujus novi facie, sive opistographo, etiam comparet Epist. qua non modo graviter copque- 
ritur de injuria, ab epitomatore sibi illata ; sed etiam contendit, plura eaque magni momenti pnetermissa a 
Scapula, quK poni lectorum intererat, in aliis etiam invertisse eum ac pervertisse dicta, dum mentem atque 
artincium auctoris non assequitur. Eamdem querelam suam repetit Stephanus in palaestra de Lipsii Lalio« 
An. 1591. 8. edita,*p. 51. scq. ubi etiam novo illo, quod dixi, frontispicio, ornatum thesaurum ipse poste- , 
riorem operis sui editionem p. 54. appellate atque in Scapulam stringit bosce iambos, quos splendida bilia 
ipsi dictaverat : 

Opus redegit qui illud in compendium, 

Inipendium in eo temporis quam maximum 

Fecisse dicit : vellet id pensare nos 

Suae crumenae maximo compendio. 

Lectorum at ille maximo dispendio 

Contraxit opus id, imposuit et omnibus. 

Poena irrogetur buic ut non gravis tamen, 

Tantum esse dignum dixerim suspeudio. 
Sed operae pretium est, audire etiam Scapulam, ita causam suam agentem, et quantum Stqpkano debeal, 
vel non debeat, proiitentem in praef. ad Lect. : In boc opere absolveqdo cum plurimum operis contri* 

vissem, incidi forte in thesaurum, ab H. Stephano constructum, cujus sola inscriptione lecta, 

existimavi, me actum egisse. Verum cum thesaurum ilium, penitius introspectum, praeter alia roulta, a 
meo cousilio discrepantia^ diverso etiam ab eo, quern secutus fueram, ordine scriptum fuisse re ipsa cogno* 
vissem, idque amiconim oculis subjeci^sem, eorum judicio fretus multisque rationibus adductus hsec tandem 
in lucem prodire permisi. At vero ne thesauri iliius Herculeo sane labore compositi, auctorem, bene de 
literis meritum, debita laude fraudare, aut me alienis plumis venditare videar, quid iili acceptmn feram, 
fateri nOn gravabor. Cum enim in eo thesauro, tanquam in penu locupletissimo, dictionum vim et proprie- 
tatem melius exprimi, signiBcationes distinctius collocari, pluribus aptioribusque exemplis confirmari^.diversas 
constructiones diligentius observari, denique quae tum veteres turn recentiores iexicograplii, scholiastae, gramma- 
tici et alii, in Gr. ling, cognitione excellentes viri, ad hoc argumeiitum pertinentia scripserunt, plenius contineri 
et accuratius quam in superioribus lexicis collecta exhiberi comperissem ; ea inde potissimum depromta meo 
instituto accommodavi, consultis iis quoque auctoribus, ex quibus ilia in thesaurum fuerunt relata. Faucis- 
sima ex pluribus exempla selegi : loquendi formulas non nisi magis necessarias exposui, ne liber, in nimiam 
jnolem excrescens, lectori taedium afferret, emtoremve pretii magnitudine deterreret. Sicut autem in eo thesauro 
muUa vocabula adjecta sunt, quae in aliis lexicis desiderantur, ita etiam non pauca, testimonio munita, hue 
accessbse, ^i quis collationem mstituat, saepius deprehendet, atque adeo quamplurima adjici posse non est 
dissimulandum." In hoc omnes eruditi consentiunt, nec Scapulam fraudandum laude industriae, licet iniquum 

ratio a Stephano inveeta; in quibiu ad themata, sen radices, refernntnr inqnirendae vores; prima bnjns mali cansa mibi semper 
▼isa est : cnm danda fnerit opera, nt statim, ordine sno alphabetico posita, vox qussiui inveniri posset. Ut enim molestiam inotilem 
raittam, qnam invehit Thematis primo inventio, variamm deinde sab illo Classiom peragratio, anteqnara ad id, quod unice qnaeritnr, 
perveniri possit : qoid absurdios cxcogitari potest, qoaro ab adolescente, linguae prorsns, si rudimenta excipias, ignaro, id flagitare, 
nt, ad qood thema referenda vox qnaeqne sit, sciat ? Sunt quaedara, fateor, ita apert;e, ut vel roediocriter in Grscis venatus hirrere 
oon possit : at rursus mulUe sunt qnse vel doctis ipsis molestiam creent. Kedeandum itaqnefuit ad veterem, et, ante S tephan u m, 
receptum, ordinem alphabet icum, quem Coostantini Lexicon observat. Cujus ideo novani editionem non esse procoratam miror, 
additamentis locupletatam quae ex Stephani TAesauro aliisque non difficili labore a quovis peti poterant, si nulla ex privato ob- 
aervationnm penu accessio in promtn esset. 2. Dolendum etiam, quod Lexica nulla extent, quae, in jaiiioram saltern gtatiam, 
Graecas voces vernaculis reddant. Absurdum enim est, ope I^inae linguae Graecam ab iis edisci ; tum quia Latioaro ii nondnm satis 
nomnt, tum quod ipsi Lexicon scribenti magis familiaris sua est, meliusque perspecta, expressiosque adeo et signantins, si cam vel 
Icviter excoloerit, vim verbonim phrasiumque reddere poterit. Qua de re aliquanto fnsius in Epibtola Gallica dixi, quae ante ali- 
• miot annos in tom. xi. libelli prodiit, cni titulus Nowelles Literairea, 3, Mos qui per duo fere jam secula obtinnit, quo Latioa cum 

Unecis ad latns posita eduntnr, studiosorum segnitiem alit, interoue causas cur Graeca jaceant, non numerari tantum, sed locum 
praecipnnm obtinere, merito censendus est. Lectis enim leviter fere Graecis, statim, si haereant, Latina, quae ad manum stmt et 
flobocnUs, adeont; quibus lectis, nlterius inqnirere pleriqne negligunt. Unde fit, ut pravum sspe, pro vero, sensum accipiantj 
iaterpretisqne mentem, pro scriptoris ipsius sibi obtrudi patiantur ; linguae certe penetralia nnnqnam adeant. 

Hsc impedimenta, donee, rebns mutatis, sublata sint, moresque saniores in rem literariam iovecti, juvenibus nostris strenuis 
anctor sim, nt Lexicon sibi Constantini comparent : Graecas editiones veteres in manus suroant, in quibus Latini nihil est; has cum 
optimis recentioribns prius a se collatas, notatisque variis lectionibus, sednio legant : omnia ipsi per se, quantum possunt ope Lexici, 
intelligere nitantur : in margine Lexici quae molestiam creamnt annotent : pnelectum sic accurate librum aliquem eximium, repetitis 
lectionibossibi familiarem reddant : ad alios tum demnm scriptores, eadem cura, labore certe jam longe leviore, progrediantnr. Spon- 
deoque, paocis annis futumm, at magna cum volnptate, magnoque cum fructu, qnoscunque opus fuerit, evolvere et intelligere libros 
Oraecos possint: qna ex re quid commodi ad eos, quid ad rerapublicam, ecclesiamve, reditnrumsit emolnmenti, hujus loci non est 
enanrare." Moyses daSoal in Praefatione Editioni Plutarchi, ab Augustino Bryano recensitae Lond. 1729. 4 VoU. 4to., adpicta.] 

, * Diversa esse hujus Thesauri integra exfmplaria, atqne aanis distantibos, typis denno compositis, e prelo prodiisse, <|uod anne 
circiter 1580. factum esse putat MaiCtaire in hist. Stephan. p. 359. ductus rationibus probabiiibus, contendit Barth. Nic. Kroho, 
Pastor quondam Hamburg, ad D. Mar. Magda). in cat. bibl. suae (Harab. 1793. 8.) p. 174. ct uberins atque copiosius exposuit 
tiones suas in epist. ad me, mense Maio 1791. data, ad quam quoque in catal. suo provocavit. Quare ego in hne hujus sectionis 
illam formulis typographicis describendam curabo. Meum thesauri Stephan. exemplar, (uti illud, quod in Baumgartenii Na- 
ehrichten von mp.rkwiirdigen Biichern, torn, i v. p. 269 — 272. describitur,) in fine tituU habet notam anni : Anno md. lxxii. earca* 
debai Henrieu$ Stephanue, In bibl. Pinell. extitcre duo exemplariaj alteram sine anni nota, alteram cum nota a. 1572. (vide 
catai. illiot bibl. tom. lii. p. 273. nr. 7433. et 7434.) Uarl. 



BIBLIOTHECA GRiECA. 



1^ studio, et de Domino quondam suo ac praBceptore' meritum baud bene : H. Stephani vero dolendaa 
viceniy.cuiprotantislabohbus^uisetimpensisy quibus oraaes, Uteris operantes, sibi maxime obligavit^ boe 
gratiarum loco repensum est, ut redacto ad inopiam identidem quereodum fuerit, a thesauro se ease paupe^ 
rem redditum. 6)]o*av^$ ifigros Umt^v ecom iri^tgy ear) x^x<0to$ hfioL 

At thesaurus me uic ex divite reddit egenum, 
Et facit ut juveoem ruga senilis aret. 
Quamquam etiam in celebrando et extollendo opere utilissiitio baud minor est eruditorum consensus, quod 
horreum ac promtuarium totius GrscisB vocat Morhofius, Mer. Casaubonus * viri summi inaestimabilem tfae- 
taurum, atque alibi, librum incomparabilem et vere thesaurum : tamen jamdiu umili desiderii et votornm 
consensione exoptant omnes, ut post tarn diutinum et longius seculo spatium exoriatur tandem aliquis^ Ste« 
phano similis, sed faventiore utens fortuna, quiadjutus ab aliis' suppleat, atque ex scriptoribus, vel post 
Stephanum demum protractis in lucem, vel ab eo non satis diligenter excussis, latifundui GraM:a amplios 
oculis omniuni pandat, facilioreque et obvio utentibus ordine exponat. Yir doctiss. Ol. Borricbius in diss* 
de. lexicis p. 50. Nemo merito suo laudatior Hen r. Stepbano, cujus Gr. ling. tbes. poene instar omniunt 
esty solidus, cultus, locuples, in quo nisi tria desiderarentur, (primo, quod extent non pauca iu iis, qui om« 
oiurn manibus versantur auctoribus, bic omissa : secundo, quod multa id temporis Grsecorum monumenta, 
hodie in publico notissima, nondum evulgata essent : tertio, quod voces plurimas plures admittunt significa- 
tiones, quam quae in illo thesauro signatae sint,) Jam pervenisset ille lexicogr. Gr. labor ad usque suos umbi« 
licos/' Fuit, quum plenius lex. Gr. expectare juberemur a viris, in Gr. Scriptorum lectione subactissunisv 
Rich. Bentleio, Britanno, Laur. Normanno, Sueco, et Lud. Kustero,^ Gevmano r quorum bunc fatum^ 
praematurum intercepit et alios quoque ipsius conatus laudatissimos, edit Hesychii, et tbes. Lat recogniti 
evertit. Normannum similiter mors acerba eripuit sacris et humanioribus Uteris. Bentleium animus ad ali» 
amoeniora et spleiididiora revocavit. P. Cornettae^ ckrici regularis, Lex. Gr. ex sacris et externis scriptori*^ 
bus in quinque magna digestum volumina editionique paratum, laudat et Romae in bibl. patrum S. Marian 
Magdaienae MStum servari testatur Prosper Mandosius in bibl. Rom. p. 150. De aliis, qui idem saxum 
volverunt, \ny.^t, ne actum agam^ apponere notata a cl. collega meo, Mich. Richey, in laudata Chrestom^ 
Gr. : Non dicam de exempio thesauri Stephani, quod possidere mihi contigit, cui sua manu passim 
qussdam addidit £rasm. Schmidius. Jo. Conr. Dietericum, professorem Giessensem, auctarium quoddans 
ad idem opus sub manu babuisse, in quo errores ejus se detecturnra sit pollicitus, sed, quum viveret, noa 
invenisse typographum, et post mortem ejus omnem ilium laborem in irritum cecidisse refert Morbofius, (aut 
qui Morbotium supplevit, Jo. Frickius,) lib. iv. Polybist. cap. viii. §. 6. Imo discerptum plane deincepv 
auctarium illud fuisse intelligo ex fraginento ejus, quod in manibus nonneminis esse significatur im neuen 
Bucher-Saal torn. i. p. 963. Rem eamdem, a Morbofio traditam, confirmat doctissimus Dieterici in pro- 
fessione Gr. lit. successor, Jo. Henr. Mains, til. qui etiam in observationibus sub sacris 1. iv. p. l6l. seqq; 
voces ccLx. a sola pra^ositione cuv incipientes, aut sine auctoritate adductas, aut plane a Stephano omis^ 
sas, recensuit. Sic plurimas alias, eidem vel intactas, vei auctoritate nulla ab eo confirmatas, in uno Epic* 
teto et Simplicio observasse, jam pridem virum, in hac palaestra versatissimum, Sim. Ertmannum, scribit 
Borricbius in appendice ad analect. Lat. ling. p. 51. qui et ipse ibi, quid in Stephano desideret, exponit, 
^t complures nominat scriptores Gr., ex quibus iile vel parum, vel nihil iu suum thesaurum adsciverit. Ex: 
solo Luciano vocabula cxlv. quorum baud facile ullum apud Stephanum offenderis, notavit Jo. Jensius^ 
et sua serie exhibuit in lection. Lucian. 1. iii. c. i. p. 309- sq. Nec pridem ex solo Xenophonte Jo« Gram^- 
mius, professor Hafniensis, specimen dedit supplementi Lex. Gr. ad calcem suae historian Deorum ex Xeno^ 
phonte, sive prodromi Antiqq. Xenopbont. quae dissertatio estHaibiae edita 171 6. 4. ubt lexicon illud a p. 111. 

iionrigttur ad p. 159* continetque voces, quae in praestantissimis studiosorum Graecorum Gr. ling, teruntur 
exicis Gr.-lat., (proinde et in thesauro Stephani,) vel prorsus non babentur, vel nullo auctoris classici tea* 
timonio confirmantur : fore etiam, ut idem vir doctissimus similes ex aliis quoque scriptoribus observationes. 
aliquaodo adjiciat,spemesse dicit Sev. Lintrupius in praef. ad Christ. Fabteri suppl. Ling. Lat. pkg. X )( Tan; 
Fabrum Jam olim quatuor millia vocum, Gr. lexicis praetermissarum, collegisse, testatur mia ejus, Anni^ 
Daceria, m notis ad Anacreontem.' Nec dubito quin maximus etiam ad rem lexicam apparatus in promtu fiiecit* 
Jo. Casp. Suicero, qui Lex. Gr. majus meditatus est, quod immenso fere labore collectum et in duos in folios 
tomos distributum omnes voces Gr. exhibiturum erat, ipso promittente in praef. ad tbes. Ecclesiast. M. etiani> 
Maittaire aliquando dicentem audivit Busbeium,^ doctorem quondam suum in schola Westmonast., Gr. peri*^ 
tissimum, sibi virum quemdam doctum ostendisse bina volumina vocum, quae in H. Stephani thesauro uom 
reperiuntur, ut refert in hist. Stephan. p. 388." ^ De scriptis utilibus variis grammaticis, quae in append, 

* Almelov. p. 74. de vit. StephaD. et M. Maittaire, p. 358. 

* P. 4f. ad Marc. Aotonin. et in din. de nopera Homeri editione. 

« 3 Recto et aeqnissimd jndiclo M. Maittaire in Stepban. hist. p. 388. ''Tanttiin abest, at ob aliqnpt voces, in H.' S tepliani 
tbesanro desiderataS) earn neglig^ntiap insimalem, at ejus potios iudastriam sospiciam, quod pinres noii'desideraotar. In quam ihi-^ 
nauem molem excresceret, quam ioexhaustos labores, anot Herculeo huic open invigilantes viros, quot annoe sibi deposceret tbe« 
minis, qui universa Oraconim omnium Auctorum vocabula variasque ipsorum significationes complecteretur.** 

^ Hie scripturus erat de lex. Or. defectibus, uti narratur in actis emd. Lips. 1710. p. 105. io ceDSora editionis Aristophanis, # 
KJostero curatae. Har/. 

' Locus est ad Odam Iviii. p. 204. Le mot iva^raxOfw dont Anacreon se sert en cet endroit, ne te trouve point aillenre, et^Olr 
le chercheroit inntilement dans les dictionuaires, aussi bien que beaucoup d'autres, que mon pere avoit autrefois ramassex, jusqaet» 
an nombre de plus de quatre mille.** 

^ Hie est Bosbeius, a quo nsom lexici Scapulas alumnis Westmonast. interdictnm narrat idem Maittaire, p. 358, 

7 Mnlti alii passim collegenint, ant annotarunt voces, que deessent in tbes. Steph.; at Dan. Scott append, ad tbes. Or. L. ab 
H. S teph. constnictum, et ad lexicA i onstantini, ct Scapulsp,Lond. 1745. torn. i. ii. in fol. Reimari, Munthii, Fiscberi, Abreschiique 
iSoUectanea snpplementaque, a me in Prole^. ad hist. ling. Gr, i. p. 83. jam observata pnetennittam ; adjici possunt : Appendix ad 
Lex. Gr.-lat. a Jo. Scapula constnicttim, et ad alia Lex. Gr. e cod. MSto olim Askev. in lucem nunc primom vindicata. Lond. 
1789. mai. 8. Continet etiam voce, in Tragicis Gi. praesertim, quae ab H. Steph. sunt omissa.— Viri cujusdam docti specimen 
aopplementi vocum omissarom in H. Steph. tbes. G. L. in Miscell. obss. crit. in auctor. vett. vol.vi. torn. i. p. 179. sq.— Vir qnidara 
doctns in epbem. literar. Gothanis a. 1789. p. 521> exbibet e Meleagri carminibns plura voce. Gr. singularis forrafe, qn» in lex. 
8tepb. desiderantor.— Similiter Kiister ad Aristophanem, Hemsterhnsius ad Lucianam ct alibi, Irmisch io nott. ad Herodiannm et 
alii ad alios auctoret Gr. fcoUegemat et notarunt supplementa. Hitr/. 

HO. I. VOL, I, r 



riii EXCERPTA EX J. A. FABRIClI 

diesauri aui Stepbanus eihibet, dicere me memiiii vol. yii. p. 35. aq. Tomo ^afem primo pnemittiintur 
de laudibiisGr. lit. orationes bina, una Scip. Carteromachi,' Pistor. Dan. Reincrio, patricio Veneto, inscrijH 
la, et altera M. Ant. Antimacbi, habita in Gymn. Ferrar. : his subjunguntur excerpta auipla ex oratione tertia, 

Jaam in commendationem Gr. lit. vulgavit Conr. Heresbachius. Eadem cum prioribus duabns orationibus 
ac. Lectius pramiitit corpori poetarum Gr., edito Colon. Allobrog. sive Genevaa A. I6O6. fol. Fabr. 

Epimetron. 

Quft b. Krohn. de repetita Steplian. Thes. Gr. L. ad me scripsit, hie ponam. 

De repetita et altera bujus Thes. Stephan. editione adhuc sub judice lis esse videtur, quaestio, an r# 
•ipsa exlet posterior? aliis, oblata de hoc opere ejusque editionibus disserendi occasione, sileiitio praetereuntibua, 
idiis negantibus, aliis contra affirmantibus viris rei literariae peritissimis. Sic De Bure (Bibl. inatnict. Belles 
Lettres, T. i. p. 32. nr. 2£43.) quum editionem, quse annum 1572. prasfert, attulisset, quamvia in nets 
addita de Scapulae perfidia copiose disserit, Umen de iis exemplaribus, quae anni indice destituuntur et quo- 
rum in frontispicio disticho illo Quidam erire/xvooy etc. Scapulam pungit Stephanus, nihil habet, quod 
moneret lectores. Atque Jac. Morellus, Biblioth. Venetae D. Marci custos, qui catalog. Biblioth. pnestati« 
^mie Maph. IPinelli a se evulgatum uberioribus eruditissimisque annott. literariis iustruxit, ad utrumque 
Stephan. Thes. exemplar (catid. tom. iii. p. 273. NN. 4733. 34.) de eorum dissimilitudine omniuo nihil 
affert. At, quod magis minim, ipsi Theod. Jaqss. ab Aimeloveen, qui singulari Diss. Epistolari ad Jo. 
Georg. Gnevium de Vitis Stephan., celebrium typographorum, de industria exposuit, alia ilia exemplaria, 
quorum in titulis annus, quo typis expressa sunt, non extat, omnino ignota fuerunt. Vid. p. 72-74. et p. 52. 
additi Indicis Librorum, qui ex omnium Siephanorum officinis unquam prodierunt. 

His igitur subticentibus, negant, universum Thes. Gr. ex Stephan. prelo iterata vice prodiisse, summi 
etiam in re Uteraria viri, Jo. Alb. Fabricius cum eo, quem sibi consentientem adduxit, Mich. Richeyo (h. L\ 
atque post bos Sigism. Jac. Baumgarten (Nachrichten von merkw. Buch. iv. Band. p. 272.) maxime ad ita 
staiuendum hac ratiope ducti, quod Step ban us, ut saepius ipsi querendum fuit, injuria, a Scapula sibi illata, 
ad inopiam redactus et a Thesauro pauper redditus fuerit, quam ob causam de repetenda ejus editione ipsum, 
existimant, ne cogitare quidem potuisse. Sic in re facti argumentatione, ut ita dicam, dogmatica usi, eo 
prolapsi sunt, ut, quod ipse Stephanus expressis verbis de Thesauri sui posteriore editione plus una vice 
testatus fuerat, id ad suam tamen prasconceptam ipsisque indubiam opinioiiem interpretarentur. Ita enim 
Fabricius supra : t/Ai (Palaest. de Lipsii Latin, p. 64.) Stephanus etiam novo illo, quod dixi frontispicio 
<in ea enim sententia Fabricius atque cum eo J3aumgarten fuerunt novum modo frontispicium ^besauro suo, 
post illatam a Scapula injuriam praefixisse,) omatum Thesaurum ipse posteriorem operit sui editiotiem ap^ 
pellat. 

Hac ratione negat Fabric, licet bene noverat, M. Maittaire, diligentissimum ilium Hist. Stephan. scrip* 
torem, p. 355. affirmasse, tam certum esse, prodiisse posteriorem etiam Thesauri editionem, quam, quo 
anno prodierat, esse incertum." Maittairio accessit Jo. Petr. Kohhus, (de quo Christph. Sax. Onomast* 
P. Vl. in Anal. p. 717.) mox Kiloni, mox Petropoli P. P. qui, Petropoli relicta, Hamburgi, quuni per 
plures amios ibi privatis studiis literarum incumbens commoratus fuisset, vitam cum morte commutavit ; vir lite* 
ratissimus, et in libris eorum^ue editionibus explorandis atque dijudicandis acutissimus. Hie, ut ex ejus ore 
ipse accepi, utrisque Thesauri exemplaribus sedulo collatis, nullus dubitabat, quin H. St. lliesaiirum suum, 
quantus quantus est, altera vice prelo subjecerit atque denuo ediderit. Sed, fato praeventus, de eo, quod 
reperisse sibi visus fuerat at(|ue in chartam conjecerat, nihil, quantum scio, cum orbe erudito communicavit, 
quamvis apud animum constituerat. 

A parte veri omnino stant hi Duumviri, Maittaire atque Kohlius, quod ex .ea, quam ipse ego institui, ex* 
emplarium coUatione his rationibus clare evincitur. 

1. Ipsius Auctoris de editione posteriore repetitis testimoniis, quorum unum in ea, quas aversa 
tituli, anni nota deatituti, facie sive opistographo comparet. He nr. Stephani admonitione de Thes. sui Gr. 
Epitome, qua titulum Lexici GrMat. novi prafert, postremo se lectoribus his verbis scriptis offert : Huic 
>enim omnia (sc. additamenta, emendationes et censuras) non huic posteriori Thesauri editioni inserere 
(inseri autem, Lexico typis denuo compositis prelo iterum subjecto omnino non potuissent) verum seorsim 
edere visum est, ne ei, qui jam priorem emisset, posterior etiam, si habere iila quoque vellet, comparanda 
essei, sed in ilia ejusque corollario divitiarum Gntcarum cumulum et ipse possiaeret. FaieT JEjusmodi 
iptius Stephani testimonium inest etiam Distichi, quo Thesaurus in frontispicio exemplarium, quibua 
anni nota deest, Lectores alloquitur, his verbis extremis : 

sanus at hue redeo: 

quorum sensus hie est : Jam restitutus altera editione redeo, iterumque integer in hicem publicam prodeo. 

A Iterum vero, quod ipse Stephan, exhibet testimonium, extat in ejus Palaest. de Lipsii Latin. A. 1591. 
edita, p. 54. etiam, licet in perversum sensum detortum, ab ipso Fabricio allegatum. 

IL Exemplaribus utrijque (quorum in citatioue id, quod impressionis anni notam praefert. Lit. A, quod 
autem nota ilia destituitur. Lit. B. insignietur) oculis subjectis atque inter se collatis. Exhibebo 
ig^iUT diversitatis specimina non quae possem omnia, sed brevitatis studiosus, ex singulis lomis solum- 
s&odo quasdam insignia et ejusmodi, quibus omnino diversa atque dissimilia esse hujus Thesauri integra 
Exemplaria et aunorum intervallo typis denuo compositis e prelo prodiisse quandam eorum partem^ extra 
omnem dubitationis aleam ponetur. 

a) Litem unciales sive grandiores Romana, in interstitio singularum columnarum ad loca commode ci- 
tanda et citata facilius citiusque invenienda poditae, (A. B. C. D. E. F. G. H.) in Exemplaribus A et B. non 
nbitiseidem vet sui s. linea adherent , sed quandoque in A altioreni, in B inferiorem locum occupant : tanquam, 
tom. i. col. 37. 38. Lit. G. ad vocem 'ArKTJOS; tom. ii. col. 31. 32. it. col. 155. H. Iitera interstitio 
columnarum in A ad sextam, in B contra ea ad quintam lineam ante tinalem comparet. Idem, quum quam 
frequentissim^ et in omnibus reliqub Tomis oculis subjiciatur, non est, ut afferam plura ejusmodi specimina. 

b) V ersus s. lineae columnarum modo continent numero plures, modo pauciores voces in A, quam in B, 

■ De Carteromacho, sive Fortegnerra, dUcipnlo Politiani, viro doctiss., qni An. 1513. diem obiit, comalendnm Diarinm Vcnetiim 
(Gioroale de letterati d'ltalia) tom. xx. p. f 78. »eq. [et Bayle diction, voc. Carttvoiii. torn. ii. p. 60.] Oratio hspc ejus post editio- 
nem pnmam Venetam ap. Aldom 1504. 4. sepins lucem vidit, nt Ba»il. 1517. 4. RomaR 1643. 4. et Barnth., Jo. Fasoldo cnrante, 1690, 
4. Antimachi Oratio cum eios venione librorum Geminti Plethoiiis de gestis Onecorum. aiiorumqne apospasmationun Dionva. 
HaUc. Peaietr. Fhakrei el Poljraeni prodierat fiaail. 1540. 4. ' ^ r r j 



BIBLIQTHBCA GR^CA. 



«t T.T. Taoqum torn. i. col* 489. in iari, A lin. i. voces 6. B autem 7. Un. 2. A voces 12 ; B tantum 11. 
complectitur. Tom. ii. col. 3l. lin. 15. A voces 8. et in fine versus vocis divisse duas syllabas priores 

Calo ; B autem voces 8, et unam abruptae in versus fine vocis sj^llabam priorem Ca — r— ; Ita habent 

ctiam A et B. verss. 1 6, 17, 18. 

c) Alia in fine versuum Syllabarum ultimse vocis distrahendarum ratio in A quibusdam in locis observa* 
ttir, in B locis iisdem alia. £. Gr. torn. i. col. 38. vocis 'APKTAOS ad Lit. G. 

A. lin. 2. Epith — Ovidio adun- 

cus arcus 

B. lin. 3. Ovidio ad- 

uncus arcus 

cf. Tom. i. col. 490. c. lim 5. in A et B. Pneterea col. cit. G. lin. penultima iterum est int^r AetB ejvmp 
modi diversitas 

T. ii. col. 31. lin. 15. A. Calo- 

nes — propria, 

B. Cfl. 

lone$ 'pro- 

et sic in hac colunma in utroque AetB saepins. cf. p. 159' 

T. iii. col. 471. lin. 20^ 21. A to kr/ifuvw 

ex Tfloy 

jB ■ ■ TO Xtyiiu- 
vov MK rwf 

cujusmodi specimina etiam eadem col. 471. F. lin. 1. etc. occurrunt, quemadmodum fere ubivis in reliqq, 
iv. et V. Tomis. 

d) Diversa vocum scriptio. T. i. col. 491. C. A. lin. 7. Mm 

B. — 8. i<rdle\ 
493. E. A. — 3. awo yvifj^is 

T. ii. col. 1381. E. A. — 1. nvis iravojrTow 
J5. Tivij mytfjrrou 

e) Nomina propria Auctorum citatonim diversa ratione subinde decuriata, ut in nominibus Platonis et 
Plutarchi; pro utroque enim nomine est quandoque iisdem in locis in ^. PI. in JB autem Plat. Plut. Sed 
quum schedula, in qua harum abbreviationum dissimilium specimina annotaram, amissa sit^ singula loca^ 
quibus occurrunt citare nequeo. 

f) Ipsi characteres et Gr. et Lat., quibus Lexicon impressum est, in A iddentur aliquanto esse majores^ 
recentes item atque acutiores fuisse, in B minores plerumque, usu triti atque obtusiores. 

g) Errata operarum s. typograpbica in B. prater ea, qua jam in A 4 deprehenduntur, et ex eo in B. 
transierant (cujus insigne documentum est in ea, ita dicti correctoris incuria, qua in ppsteriore Indicis (s. 
Tomi v.) parte Col. 108. post versum ultimum integer versus, quern ad sensum dicendorum adesse omnino 
oportet, in utroque exempio deest, ita ut utriqiie hicce versus 

ctu Jit, Ttgefiivtlmfi autem dicitur Terebinthina re — 
«ddendus sit), accesserunt alia nova plnra. In calce enim t. v. col. 207, 208. dimidia paginse inferior pars in 
A omnino typis est inipressa ; in hac autem ejusdem paginae extrema parte in B typis descripta base 
leguntur. Ex m, qui sequuntur locis nonnulli in aliqua tantum exemplarium (A et B) parte (per T. i, 
et ii.) emendatione egent. His a Stephano observatis locis nonnulla insunt errata, quae non in A, verum in 
B, duntaxat occurrunt, exemplaribus igitur, anni notis destitutis, propria. Quorum e numero ha^: afferam 
specimina : 

B, t. i. col. 567. (568.) v. 57. mpa6^M ; scribe, m^o^^o-ou : et v. 63. xapaipyifutra ; scribe, wagagig^ 
ftara. Quae recte babet A, 
1044. V. 18. propria d.; scribe, propria d. Ita recte ^. 
104<l. V. 68. rov 6 $1$, i h§ifMs ; scribe, roD o ei$ i. ei $^oft. Et sic in A^ 
1050. V. 52. aromadaire; scribe, dromadaire. Ita integre A. 

1177. V. 2. £v Xtu^; v. 33. Av^iroy ; v. 37. iXtvifuo; v. 39. iT txa. quae emendatione egent; 
V. 2. '^;^iAfu; ; v. S3, avovijroy ; v. 37. ike^[Mov; v. 39- ttveKa nam (addit Stepb.) in his tribut 
vocabuiis quadam exempt. ( B.) literam v non satis conspicuam habent, quod in aliis accidit 
locis, de quibus simul te monitum volui : pariterque de locis in quibus prima versus ( vulgo 
linea) litera deest in nonnullis tantum exemplaribus, ut (m A, non vero in JB) col, 554. in 
principio versus tertii a fine, eeretfx^ pro Kara^, quod decidisset litera K aut instrumento 
quo atramentum Uteris imponitur esset avulsa, sic c. 1 130. 1. Xs^vraf^loL pro lAe^amt^/at. 
. h) His omnibus addendae videntur quaedam utrorumque exemplarium diversitates obviae \n T. i.foliis, quqp 
inde a frontispicio usque ad Lexici ipsum exordium decurnint. Varietates quidem illas in Epigraphis, omissis 
Privilegiis, H. Stepb. admonitione et in utraque primi folii facie conspicuas in exemplarib|is, anni nota des^ 
tutis, ut satis uotas praiteriens, insigniores tantum referam. 

p. 7* Catalogus Auctorum Gr. lin. 2* A — expositiones vo? 

cabulorum etc. 
JB — expositiopes 

vocabuiorum etc. 

■ ■ Auctores Gr, ratione generis scribendi, relati in suas classes, uncis in A. curvatis, in JB, 
maximam partem perpendicularibus rectis inclusi sunt. 
In fine columnae primae in A verba : Mea editiouis, solito cbaractere ^mano, in B 
autem eadem ita dictis Uteris cursivis comparent. 
P. 9* sqq. in A signaturae b. i. b. ii. b. iii. b. iiii. 

in B b. j. b. ij. b. iij. b. iiij. 

«— 12. lin. 33. Verbum lineae primum eamque incboans : Sjmt in A. in marginem paginae exteridp 

rem extra lineam extrusum apparet ; in B, reliquis linearum initiis accommodatum. 
Folio cum signatura 4^ i,post p. 20. A. SCIPIONIS CARI EBOMACHI PX- 

jtoriei^sis oratio etc. 



EXCERPTA EX VITA H. STEPHANI SECs 



B. SCIPIONIS CARTEROMACHI ^ 
PistoriensM orado^ etc. 
— ^^'vocftbulum poatremum lin. ult A. lingua 

JB. iTgua 

Praeterea obseryandum, Titulos singulares tomi iii. in ji. habere signaturain Aai. et tomi • 
A Aaai ; quae signaturce desunt in fi. 
Janii putOy satis esse ad evincendum, re ipsa extare iteraiam et alteram Thesauri Stephaniani Gr. edition 
nem atque hanc esse earn, qua anni nota destituitur. Quo autem anno prodierit^ incertum quidem, quod 
jam Maittaire asseruit; tameu certissimum, ante annum 1591. jam hancce alteram editionem evulgatam 
fuisse, quum in Palaest. de Lipsii Latin, quas 1591* in lucem emissa est, ipse Stephanus illius posteriorU 
^itionis, ut jam observavi, fecerit mentionem. 

Quid tandem ex his omnibus allatis de utraque editione ejusque pretio decernendum atque statuendmi f 
1) Nihil refert, qua editione ad ling. Gr. studium utaris ; est emm illa altera ne ullis quidem additionibus 
locupletata, neque in priore mhius recte dicta in posteriore sunt emendata. 9) Prior, quae anni notam ex* 
pressam habet, praestat re ipsa, quum ei spbalmatum operarum pauciora insint, editione posteriore. 3) Pos- 
terior contra ea, si Qon venustate, artis tamen typographical et orthographise majori studio, atque historiae hujku 
Lexici literariae, quos aperuit, fontibus omnino commendari videtur. — Addo Epi^raphen Thes. Steph, Gr, 
cum sua varietate utramque integram, in nova Biblioth. Gr. Fabridana editione Harles. ad pag. 79* 
voL X. afFerendam, quum una atque altera a Fabricio omissa sit. 

BHSATPOS THS EAAHNIKHS FAnSXHS, THESAVRVS GRAECAE L I NGVAE, ^6 ffennca 
Stephana constructus. IN QVO PRAETER ALIA PLVRIMA quae primus praestitit (paternae ia 
Thesauro Latino diligentiae aemulus) vocabula in certas classes distribuit, multiplici deriuatorum aem 
ad primigenia, tanquam ad radices, vnde puUulant, reuocata. 

THESAVRVS LECTORL 
Nunc alii iutrepide vestigia nostra sequantur ; 
Me duce plana via est quae salebrosa fuit 
(Insignia Oliuae Stephani, cum Noli Altum sapere ; sine subscrlptione) 
Anno M. D. LXXII, excudebat Henr. Stephanus. CVM PRIVILEGIO CAES. MAIESTATIS, 
ET CHRISTIANISS. GALLIARVM REGIS. 
altera Epigrapke: 

BHSATPOS — THESAVRVS LECTORI, de ea quam fecit quidam eius epitome, 
Quidam nrirfftyoov me, capulo tenus abdidit ensem : 
AEger eram a scapulis, sanus at hue redeo. 
De magno quod idem compendium adfert dispendio agitur in ea quae 

proxime sequitur epistola. 
(Insignia Oliuae Stephani cum Noli Altum Sapere ; subscriptione) 
HENR. STEPHANI OLIVA. 

CVM PRIVILEGIO CAES. GALLIARVM REGIS. 

Hactenus Krohn. HarL 



EXCERPTA 

EX 

VITA H. STEPHANI SECUNDI 
9 H^ic. ^aittatre Conisctipta. 



^Henricus Stephanus' juvenis eruditos ac diligens, postquam per varia, quie pertransivit, loca, apild 
omnes omnium ordinum homiDCs gratiosus, sua baud vulgari eruditione nomen sibi assecutus fuisset; miutas 
virorum scientia loco et honoribus iUustrium amicltias comparasset ; quicquid ubique reconditions discipfinse 
in Bibliothecis publicb et privatis latebat, studiosissime conquisivisset ; nullamque ex doctorum coUoquio pro- 
ficieudi occasionem non avidissime arripuisset : tanquam apis florum succis ouusta ad alveare, Lutetiam remeaVit 
anno 1556 exeunte, suae setatis 27^. * illi quotidie Roberti Patris (^quem laudandi nuUam non causam capit pius 
filius) vigiiiae ob oculos versabantur, quae ipsuni omnium hominum alioqui (modeste de se pronunciat) maxime 
^ur6iFovoy ad laborem accendebant. * Patri suam operam una cum multis aliis navabat in Heroico illo et plane 
Herculeo labofe, wgeoti scilicet et immenso Ling. Gr. Thesauro, queni jam a multis annis, sumtibus prope infinitis, 
ex pnestantissimb Gr. Ling, auc tori bus congerebat." p. 228. [De laboiibus Roberti Stephani primi in Tkes. 
Ling. Gr. impensis vide Excerpta nostra ex H. Stephani Epistola, in qua adnmltas multomm Amkonm respcndei 
de sua Typographic Statu."] 



' Sic earn Tocat Victorias in Epistol. ante fscliyl. ejt Leopardns, doctUnmum, dUigentissimumfVigiUmtimmum, virum magna erudUi' 
mnSf in Miscell. lib. 3. cap. iS. lib. 5. cap. 17. lib. 8. ca^p. 19. Hnnc forte novit non ex scriptis tantum, sed ex P. Nannio Alcmario 
Lovaniensis Academne Latin* Liter, professore. * Ciceron. Lex. Epist. ad Lector. 



A MlC. MAITTAIRE CONSCRIPTA. 



-9 ' SteplmDett sttrpi id (ukse f^riran videtiir, iitdfoderait Tkesmtros, (Xeeremamtm Carolos, Latinum Robertus^ 
Ormmm Henricos. * Verum He^ci Thesauro dia in mora ' metas, ne iliud quoqae opas repente incideret in eos 
flesttnMilores, qui«d erronim ab alib OMnmissoarum centurias solebant connivere^ ad ipsius decadas o6ulos plasquam 
Lynceof aff^rre. Vulgata, qun tunc omnium manibus terebantnr, Lexica nil aliud erant quam omni£iria, sed omni 
carens jadicio, coii«aiickiatk> : At vero in suo Thesauro^ praeterauam quod omnia, quoad fieri potuit, ex ipsift 
liuiserit ^ttbuB (quod et Pater ejus Robert us in Latino studiose tecerat), omniaque suis auctoribus accepta tulerit, 
sao nomine qoemque (sive antiquum sive recentem sive etiam sui temporis) designans, ita tamen ut suum passim 
judicium interpcmeret ; prssterqnam etiam quod aptissimum in dispoaendis diversis sigaificationibus distinguendis- 
que ewum^xemplis ordinem tenuerit; deoique praeterquam quod in lingua Grseca fe<^erit (non sine magno et prope« 
incredibili labore) qued in uplia unquam nisi in Hebraica factum fuisse audirimus ; et cum in aliis difficiUimum 
fiictu esse, turn vero in Oraeca ne ^eri quidem posse multi crediderint, ut nimirum infinitam iilam verborum'. 
mukitudinem ad certas radices reduxerity totamque singulorum ▼erborum prosapiam sub uno aspectuposuerit, tritavunt 
abavum proavum avum ordine o<^k>cans ; pneter h«c omnia, jam se plurima restituisse asseruit in lis, quae suo The- 
sauro cum alib Lexicls communia sunt ; multo vero plura, nisi animus et vires deessent, restituturus/ Tandem igitor 
aimo 1572.' Cal. Mart, opere illo eruditissimo RempuUicam donavit Uterariaro, eodem fere suae aetatis anno, quo 
Pfeter Robertttssuum edideiat : Huic ei|im 41*>*- iili 44*»' annus agebatur. lUud Gr. ling, erariuro Maximil. II. Impen 
Carole IX. Reg. Gall. Elisabethae Regin. Brit. Friderico Com. Palat. Augusto Due. Sax. Joan. Georgio March. 
Brandeb. eorumque Academiis dicavit, apnd quos in sms Epigrammatibus praefixis queritur se illo Thesauro ex' 
divite egenum, ex juvene senem iactnm fuisse. ^ Optat, ut ne suo id, ' quod olim patemo, operi contingat. lUud 
praemissb Scm. Carteromachi, M. Antonii Antimacfai, Conradi Heresbachii de Gr. lit. laude Oratt.^ «t ad|jectb 
ybettomm ad Thesaurmn Gr. ling, pertinentium appendice iargoque vocimi omnium indice adomavit. Huie 
Thesauro Privilegiorum diplomata obtinuerat a Carolo IX. Crall. Reg. anno 156l. Julii die 13. eta Maximil. IL 
loiperat. anno 1570. 15 Febr. et 17 Sept. Apparet itaque enm ab anno I56l^. quo primum indultum est privi))^•, 
gium, usque ad annum 1572<". quo Thesaurus prodiit, ei absolvendo tantura fere temporis impendbse, quantum 
Robertus Pater suo dederat ab anno 1531. quo specimen primum, ad annum 1572. quo ultimum in lucem embsum 
est. Eodem, quo Thesaurus, anno, scilicet 1572. Indicem quoque quatuor Thesauri tomis additum prodisse 
intelliget, quicumque legerit He nr. Stephani ad Lectorem E4)istolam tomo primo pracfixam p. 10. lin. 47. ac 
Registrum tomonim quinque ad Indicis c^dcem rejectura. Id autem lectorem monere volui, quod audiverim, qui 
euni Indicem posteriori (de qua postea) Thesauri edition! additum ex male intellecta admonitione bti editioni praefixa 
putaverunt. 

" At quasi non adhuc omnium autpotius suis votis satisfecissct. Anno proximo Cal. Feb. 1573. Glossaria duo* 
cum ab aliis plurimis turn a Jac. Cujacio valde desiderata, et de Atticae linguae idiomatis cdmmentarium, Th. Redin- 
gm dicata, vulgavit. Fecerat^ animi magis quam corporis aegritudo, ut ejus Glpssariu tardius in lucem prodierint 
spe et sua et aliorum, qui lubenter uni cuipiam ex Thesauri tomis assuenda. curassent. Eam animi (ut conjiclo) 
aegritudinem effecerat res, quam positi in literis promovendis praesertim in Gr. Thesauro absolvendo sumtus 
exhauserant, domi angustissima. Sed aliquando uti et Romae ita et passim eveuit, ut ex vocis fidiumve modulatione 
aut agilitate peduita multo uberior quam ex literis quaestus fiat. Id interim observatione di^um est, imperiiim 
Romanum nunquam magis quam sub Augusto Literatorum Patrono fioruisse ; et tunc coeptum m pejus mere, cun^ 
Caesares Citharoedis et Ludionibus favere coeperint. Henrici Thesaurus iu ea incidit tempora, cum res in Gallia 
Religionis ergo multum turbarentur ; nec poterat idem a Carolo, quod Pater a Francisco expertus est, sperare 
patrocinium. 

Posteriorv'm illius Thesauri editionem prodiisse tam certum est, quam quo anno prodierit incertum. EdttiooM 
enim istius fronti nullius anni character praeiigitur, sed in loco, ubi prior annum iodkat, leguntur kacc, Henrici 
Stepkmi Oliva ; ac praeterea additur hoc distichon. 

Thesannis lectori, de ea, qnam fecit quidam, ejus epitome. 
Qui dam litiriuftn me capalo teniu abdidit ensem : 
jEger eraro a scapnlis, sanns at hue redeo. 
Hoc ^igrammate in vocibus capulo et scapulU alludit ad Jo. Scapulae nomen, qui fecerat Thesauri Gneci epitomen 
titulum Lex. Gr.-L. novi prapferentem, de qua prolixe agit in admonitione ad lectorem posteriori Thesauri editioni 
praefixa. ^ * Praeviderat fore, ut aliqub Thesauro illi manus afferret wpos to hririfiyeiy, Operam itaque inter 
£ibricandum ejus corpus dederat, ut alii quam sibi &bro talis incbio periculosa esset fiujus periculi in ipsa * prae* 
£itioBe mentionem fecerat, ut a tentanda ejusmodi incisiooe plurimos absterreret. Aliquot igitur viri doc^ti (quod 
onus eorum ipsi iateri non erubuit) insidiis animadversis admotas manus statim removerunt. At quidam' (Scapula 
acilicet, cujus nomen noluit aperte indicare) * Thesaurum (nam imperitia est audax) de vivo multb in locb resecuit, 
omnesque ejus propemodum venas nervosque incidit. Hie hnrofwKe^iKopfiafosp dum crumenae emtoris vult con- 
aulere, illius studib pessime consuluit. Illius epitomes specimen ab ipsomet aliquot post Thesauri editionem annis 
allatam Henricus multa reprehensione digna habere ostendit, seque suam pecuniam in meliores merces velle collocare 
4lixit. Iste tamen, quamvis suam agnoscere inscitiam videretur, in opere illo, quo pede CGe])erat, perrexit.^ 
Henricus itaque in posteriore sui Thesauri editione ' monere lectorem de eo, quod accidit, officii sui esse existi- 
mavit; nil magb dbpendiosum quam illius epitomes compendium ; in qua, dum Thesauri epitomen habere te putas, 
proverbiale iilud contingit, Bfi^avpos AvOpaKcs : cujus Auctor diversas multorum locoruni expositiones necnon ipsorum 
cxpositorura nomina ; Voces item plurimas, quas Graeca lingua ex aliis mutuata est ; plurima praeterea, quae in 
vulgaribus superioris temporis lexicis leguntur, et in Thesauro duabus hisce literis v. 1. signantur; ea denique, quae» 
qnum ad secretiorem Gr. ling« cog^tionem pertineant, primus tamen et sokis et in eo solum libro tractavit Henricus^ 
missa fecit. Hanc partem cum maxima Ling. Gr. studiosorum jactura resectam fuisse Henricus se ostensurum 
pronittit, quum ilia Gr. Ling, arcana pergeret patefacere : seque illi tractatui cwayuiyily quandam Gr. vocum 
(partim quae a se et ab amicis post editionem Thesauri observatae, partim quae in .Lexicis ilia posterioribus inventae 
fueiut) 8uli|iuncturum ; et (si opus sit) in nonnulla, quae ex aliis (non dissimulatis illorum nomiuibus) habet, in 
quaedam pariter, quae sua sunt, severam ceosuram acturum. Haec autem omma ( quie nondumsdo eum prMtitUte) « 
Don huic posteriori Thesauri editioni inserere, verum seorsum edere decreverat, ne ei, qui jam priorem emisset, 
poaterior etiam comparanda esset; sed in iUa ejusque coroUario divitiarum Gr. cumulum et ipse possideret.' 
Addam etiam quae de illo Scapula scribit ^ Malincrotius. < iEmulatione laudabili incitatus filius ^us ' (scii. Roberti) 
* et in arte successor He nr. Stephanus^ praeter alia multa et diversa, grandia postmodum tria de ling. Gr* 
ljusdem tituli ' (scii. Thesauri) ' volumina, infinito labore congesta et magno doctorum plausu excepta in lucem dedit, 
oisi quod minbtri seu adjurae sui Scapulae iraude et deceptione mious ex ilia editione sua lucri quam gloriae coUegit^ 



■ AlmelooT. p. 7t. * EpistoL prsfix. Art. Med. Princ. > Thes. p. f . ^ Tlies. Tom. i. ad Lect. p. fO. 
> Lege in Vit. Rob. ann. 1543. ^ Gloss. Epist. 7 Admonitio Pnefix. Posterior, edit. Thef. * Pag. 17. 
* Aliado^v. p. 100. ex Malinc. Dissert de Art. Typog. cap. 14* 



rivi EXCERPTA EX VITA H. STEPHANI SEC ^rc. 

adeoque sumtibus immensis ob tardiorem exemplarium distractionem non satis ccleriter receptis fortiHiafiim jacfn* 
ram aliquam fecit.' Equidem semper fiiiratus sum illud Scapulae Lexicon, opus Tyronibus non minus perfidam 
quam Auctor suo hero fuerat, toties esse excusum, tantoque in pretio apud em tores habitum. Alumnis olim 
Westmonasteriensibus usum istius Lexici interdicere solebat Doctiss. Busbeius, cujus erga me beneficia meo mm* 
quam a^imo excident, vir in Ling. Gr. tum cognitione tum institutione omnibus sevi sui ac prateriti forsanqoe d 
luturi magistris longe superior. Suspectos habemus in rebus Politicis, et quidni in literariis ? Viarum campemdW' 
9arum inventores, qui ex operibus alienis, quam ex suis non possunt, gloriam quaerunt. Circulatores hujutmodi 
literarii incautos Tyrones, quibus brevia discendi compendia monstrare se gloriaiitur, a via trita tutaque io diverts 
cula et errorem abducunt. Sed jam et mihi in viam revertcndum est ; inquirendumque, quo tempore posterior 
Thesauri Gr. editio prodierit. Aliquot post priorem annis Scapula suae epitomes specimen ad Stephanum attulit. 
Anni aliquot, vix quatuor pauciores inteliigi possunt ; Anni praeterea specimini absolvendo et excudendo cUmdi tret 
aut minimum bini ; Scapulae Lexicon anno 1570. Cal. Dec. primum editum fuisse ex epistoki dedicatoria ad Sena- 
tores Bematum Itei-publ. Basil, data constat. Deuique quum Lexici editionem Postremn Thesauri pneiTisae 
oporteat, credibileest banc anno circiter 1580 prodiisse. 

Hie libet inserere, quae H enr. Stephanus in sua de Lipsii Latinitate ' palaestra de Gr. Thesauro, Scapobqne 
acripserit. ' K<BnaphHu9. sed cur haec et alia quam plurima ad Gr. ling, cognitionem pertinentia^ quae alibi postea 
dixisti, in Thesauro tuo tacuisti? Caranellus. Praevideram futurum ut in multo majorem molem opus Ulnd 
excresceret. Quaedam etiam (nequid tibi dissimulem) in mentem mihi tum non venielMmt : et quidem noonulla 
quoque eorum, quae tamen jam alibi scripserain. TVmtum enim negotii indagatio radicum mihi facessebat, quum 
a nemine unquam via ad rem tarn difficilem fuisset patefacta, ut hoc memoriam quoque saepe interturbarel. Km. 
Quamvis plurima non ex iis, quae ceteri dixerant, smI ex iis quae oUodey afferre valde fructuosa poteras^ a te ftierint 
praeterniissa : fuit tamen quidam Scapula, qui ex illis etiam ipsis, de quibus lectores ibi monuisti, et de qiribos 
moneri erat pernecessarium, prorsus omisit. Car. Invertit ac pervertit multa eorum quae a me dicta fuesunt, dvm 
nieam mentem atque id, quo utor, artificium non assequitur. Addidit absurdissimas et ineptissimas aliquot etyni^ 
logias, quas quod tales esse viderami de industria praetermiseram. 

* Opus redegit qui illud in compendium, 

* Impendium in eo temporis quam maximum 

* Fecisse dicit ; vellet id pensare nos 

* Suae crumenae maximo compendio. 

* Lectorum at ille maximo dispendio 

' Contraxit opus id, imposuit et omnibus. 

' Pcena irrogetur huic ut non gravis tamen, . 
' Tantum esse dignum dixerim suspendio. ^ 
^OpKia wierra rafiutv y\(b>atrri$ trdyretraiy ipaaraU 

'EXKaStKfis ravrrly l^€ic6vri<ra fiipXoy. 
*AXXa T6yoys tIs c/jlovs hriT^/iyci, trairty ipaarais 
'EXXa^c*,':^^ yXiMKTffris SpKi Amffra Ta/ju»ty. 
" Non potuisse me a Musa mea impetrare, ut de tanta epitomographi injuria tarn longo tempore sileref^ teatafi 
est publice posterior ilhus operb, quod Thesaurus Ling. Gr. mscriptuni est, editio. 

Qaidam Ifeirrfxwv me capnlo tenus abdidit ensem; 
^ger eraro a scapulis, nanus at hac redeo. 
Alludo ad vocem Scapula, quae nonien est illius epitomographi, duobus modis io vocabulo tcapulu et in voce 
aapuhr' pp. 352-61. 

Iniquissime interim comparatum est, ut ille, qui orbem literatum opulentis Graeciae gazis locupletaverat, ex sui 
Thesauri copia sibi pararet inopiam. £a de re satis conqueritur in epigram matibus priori Thesauri editioni 
praefixis." p. 362. 

** At aliquatenus ex exemplarium dbtractione suarum fortunarum damna potuisset resarcire, nisi Jo. Scapula* 
qmnium famulorum infidelissimus illam praecidisset. Quis autem crediderit virum tam bene de omnibus meritum 
auique in publica qommoda adeo prodigum suo capiti inopiae periculum arcere non potuisse ! sed aliquando uti pro- 
l>itas, ita literae hmdantur et algentj' p. 364. 

Quoniam autem hie in Jo. Cratonis mentionem incidi, nolo ejus' Epistolae ad Frid. Sylburg. missae(cum ille huic 
de Aristotelis editione consuleret) locum praetermittere, ubi uotat quodilam Aristotelis verbum in Gr. Henrici 
Thesauro omitti. ' Tertius index ostenderet, quibus locis Aristoteles usus esset eodeni sive iisdem verbis et phrari 
praesertim obscurioribus, ut per coUationem eliceretur eorum sensus, ut null us esset usus Lexici H enr. Stephanie 
qui neque illius tertii problematis^ irpoaayairifivkriaty dignatus est mentionem facere.' Tantum tamen abest, ut ob 
aliquot voces in Henrici Thesauro desideratas eum negligentiae insimulem, ut ejus potius industriam suspiciam, quod 
plures non desiderentur. In quam immanem molem excresceret, quam inexhaustos labores, quot Herculeo huic open 
snvigilantes viros, quot annos sibi deposceret Thesaurus, qui universa Graecorum omnium Auctorum vocabula vari^ 
fisque ipsQrum significationes coniplecteretur ? Quo autem operis hujusmodi, quod frustra expectetur, levius 
paulatim i^at desiderium, optandum est, ut vir quisque literatus, quas sibi inter legeudum obvias voces in Thesauris 
yulgatis qmitti animadverteret, in sua reponeret' adversaria, in usum aliquando publicum inde expromendas. Mihi 
|iidi quidem, sed literarum amantissimo veniam dent eruditi, si cuipiam, ut nequis Auctorem veterem editunis se 
ppere propostto defi^nctiim putet, modo ipsum nitido charactere, charta magnifica, notis luculentis omatum excudi 
Curayefit, nisi non insulsum iqdicem sed Lexicon ipsi* Auctori peculiare accommodet. Sic Pasori Novi Testamenti» 
JEniil. pprto Herodoti, Theocriti, Pindari Lexicon debemus.'' pp. 388-9. 

HMj^s anni 13. Cal. Oct pi^blicavit Paralipomena Grammaticarum Gr. ling. Institutionum ; item Animadw. ia 
quasdam prammaticorum Or, traditipnes ; Hoc vero opus usque ad Pronomina tantum perduxit. In paginanim 
numeris reipbit lectorem ad Eqoci Grammaticam : labores sui parentis effert literarios, suosque (forsan magis qaam 
decuit viruiQ modest um) ostentat, dictitaps se in suo Thesauro viam errantibus monstrasse ; timidus, ne a se ipso 
degenerare eum dicant, qui scripta ipsius vel a lin^ine salutarunt. £t certe nemo saepius de suis operibus tam 
ineditis quam editis lectorem monet. Ip his Pandipomenis vehementer invehitur in Scapulam, qui Thesauri Graeci 
epitomen Lexicop (ir.-lat. novum inscripsit ; et in eum, qui Lexicon quoddam adjecit ad calcem Bibhorum, ^ qutt 
Antverpiae edita fi^erunt tribus Liuguis Hebraica, Graeca, Latina ; omnia enim fere ilia vocabula, quae in sui 
Thesauri Prolegomenis ex errore et fceda ignorantia nata esse ostenderat, ideoque procul amandarat, partim ah hoc, 

{>artim ab ilio revocata sunt, Petrum Antesignanum vocat antesignanum eorum, qui miyore audacia vel potiua 
emeritate quam Gr. ling, cognitione instructi ad scribepdam Grammaticen acces^erupt. Id exemplis probat passim| 



» Pag. 51 . 5W. • Almcloov. p. r4. ' Poldwt. fcnUir. RpiMol. PbiloU 

♦Haec yox occarrit in Aristot. Problem, pag. J. Ho. 19. Edit. Sylbnrg. Francof. 1585. 

5 Doctorem BoAbeiom aadivi dicentem, sibi virnm nnendam doctum ostendissc bina voIuffliDa vocum, Qiur in H. S t ephioi Tbesaort 
fipp reperiuntur, * Ugedu^l.de iiuitiiaeod,adlect.p.«, ^ ^ 



DE VERBIS MEDIIS COMMENTATIONES KUSTERI, Etc. xlvfl 



sed pnecipue in Notis, quas dedit de Nominum Generibus. Notat Frid. Sylburg. magiiam babendam gratiam tarn 
bene Gr. ling, cognitione instructo, ut nullo magis discipulo nec ipse nec fortassis alius posset gloriari ; eum tamen 
sive festinanter sive quod unus omnia nequeat animadvertere, plures Autesignani errores inemendatos reliquisse. 
Nec quidem id dtssimulavit in suis ad Antesignanum Notis * Sylburgius, cui visum est quaedam ex his Paralip. 
excerpta suarum notanim calci attexere, et tyrones doctissimi sui Magistri verbis, quo etiam tunc praeceptore 
delectabatur, erudire. Henr. Stephanus merito quidem Clenardum et Antesignanum reprehendit, quod /3 Vita, 
€t 9 Ita pronuncient. Eum tamen interim miror (Deux Dialogues, &c. p. 460.) scripsisse theoseveia pro Graeeo 
eeo^^a." pp. 419-21. 

H. Stephani Epbtol. ad Danes, ante Macrob. 1585. ' sperabam fore, ut quasdam Macrobii, quae nondum in 
Ittcem prodierunly (De differentiis et societatibus Gneci Latinique verbi, vel potius ex eo, quem ita inscripserat, 
libro excerpta) in hac editioue in publicum venirent, et tibi a me dedicarentur. Sed quum meipsum ex veteri 
P. Pithoei exemplar! ea describere necesse foret ; quod neminem invenirem, cui hoc muneris injungerem, et aliis 
tamen rebus occupatus essem, unam tan turn partem descripsi, alteram, quum ffyoKdaa &ird r&y yvy kfik iioypKo^vT^v^ 
descripturus. Macrobii praefatiuncula illi tractatui praefixa est htyusmodi, Graecas Latinaeque linguae, etc. In 
hoc libello multa sunt quae nobis aliunde fateor esse nota ; sed sunt et quaedam a paucis fortasse animadversa. 
Sunt profecto nonnuUa, quae meum judicium confirmarunt de ea Graecarum vocum in certas classes distribntione, 
quam in meo Thesauro secutus sum. Hoc frvyy^fAfiariov cum meo ejusdem fere argumenti editurum me propediem 
•pero : quum primum autem prodibit, ejus exemplaur a me accipies.' pp. 470-1. 

" Fr. Sylburg. in Epistol. ad Huld. Fugg. ante Not. ad Pausan. 1 583. ' oro, ut quanto dilipntiae conatu susceptus a 
me ac confectus est hie labor, tanta tu ilium benignitate in tutelam tuam recipias, non aliter ac si vel a Xilandro, vel 
ab Henr. Stephano, Clariss. et tibi cans viris (quorum hoc praeceptore, illo amico uti mihi contigit) hie cum 
Pausania comitatusad te mitteretur.' " p. 471. 

" Seculum hoc ab humani generis redemtione decimum quintum partiti sunt inter se B obert us pater et Henricus 
fiHas : Id scilicet illius natales inchoaverunt, clausit hujus obitus : in quibus (^quod in Typographis rarissimum) 
convenerunt fides et literatura ; ' ^ In eo enim hominum genere vulgaris saepe literatura occurrit cum bona fide con« 
juncta, aut cum masna ignorantia major conjuncta perfidia.' In Roberto tamen uti longe minor sm ostentatio 
neque omnino inferior in re literaria typographicave peritia ac industria, ita major in agnoscendo, quicquid opis ab 
aliis accepisset, probitas quaedam et ingenuitas saepius, quam in Henrico, apparuit. Ille in Thesauro Latino quot 
doctorum ' virorum recenset nomina, quorum auxilio usus est : hie in Graeco Frid. Sylburgii non meminit, * ^ qui eum 
adeoju^ir <*gregie, ut potissima Gr. Thesauri pars ejus labore con^tet.' At quia Thesaurus ille (qui cum patris 
Latino collatus posteriores feret) reliquorum omnium, quae peregit, operum principatum tenuit, honoris laudisve^ 
cujus semper fuit avidior, socium alium noluit praeter patrem, quem operis illius inceptorem et magna ex parte 
architectum ^ agnovit. Praeterea forsan eum puduit se a suo discipulo adjutum fiiteri ; quanqnam prasceptori maximae^ 
id gloriae vertatur, si eum institueritdiscipulum, a quo in suis studiis auxilium aliquando mutuetur. ^ Antea nihilo- 
minus observatum est ab Henrico eorum, qui ipsi adjutores fuerunt, mentionem factam." pp. 482-d. 

Mic. Maittaire inter ' nonuuUa, qu%ad H. Stephanu m et Patrem Robertum spectant,ex Scaligeranis collecta/ 
baec habet : 

''H. Stephanus non solus fecit Thesaurum; plusieurs y ont mis la main. Sylburgius k travail!^ ai| . 

TliresorGrec d'Henry Estienne." p. 499. 

[** Vastum ilium eruditionis Gr. Thesaurum" ut ait L. C. Valckenaerius, '* non ab unis Stephanb, sed collata plurium 
opera, fuisse congestum, monuit vir summus, T. Hemsterhusius ad Luciani Promethea, Operum,' quae etiamnum sub 
prelo sudant. Vol. I. p; 191., et ante Hemsterhusium id ipsum non latuerat divino Scaligero, quem vide in ScaUgeranis.'* 
Ofoff. ptibui via munitur ad Origines Grtecas investigandas, et Lejcicarum Defectui resardendoi. p. 31.] 



DE VERBIS GRECORUM MEDIIS 
COMMENTATIONES 

L. KUSTERI, J. CLERICI, S. CLARKII, et E. 8CHMIDII, 
Recensuit, auxit, suamque adjecit Chr. WOLLE, 
Editio altera, conrectior et locupletior. Lipsiae, 1752, 12mo. 

TPrima hnjns libelli editio apparuit sub hoc titulo — Chr, Wollii Collectio quaiuar de Verbis Graeorum MedH$ 
IHuertaH^num. Primam L. Kutteri ad Exemplar Lugd. Batavam denuo Farmis describendam curavit, alteram 
J. CUrici e Gallico Latine vertit^ tertiam Eramni Schmidii, notulis auctam, iterum edidit^ quartam denique exemplis, 
^amsacrift, turn prof anis, illuminatam ipse adjecit. Lipsia, 1733. 12mo. Notulae in Jo. Clerici Disertatianem^ 
uncb iuclusae, quibus subjuncta est litem D, (i.e. Dresigius) inveniri possunt in libro, qui hunc titulum fert-T~5fgtm* 
Fr. Dretigii Cammentarhu de Verbis Mtdiis N. T, nunc primum edifus cura Jo. Fr. Fischeri. Addita est, prater 
Lmd. Kusteri libellum, Jo. Clerici Disseriatio de eodem Genere Verborum Graeorum e lingua Franco-GalUca in 
Latinam conversa. Lipsia, 1755. l^mo. In Pnefatione hujusce libri p. xvii. baec verba scripsit J. Fr. Fischerus: 
— ''Ac Kusteri qtfidem libellus, hunc enim primo loco poni ipse Dresigius voluerat, quum Alberti, Horrei, aliorum- 
que Graece doctissimorum hominum, puncta dudum tulerit, laudibus meis non eget. Clerici scieutiam linguae 
Chraecae etsi admodum roediocrem constat fuisse, ' tamen dissertationem ejus De Verbis Gnecorum Mediis non 
placuit omittere, partim ut intelligerent omnes, quam paruni recte contra Kusterum disputaverit, partim quia 
Dresigius cam a se e lingua Franco-Gallica in Latinam conversam addi optaverat."] 



' H. S. in spicileg. ad XipbiliDain. prapf. Ad Sylbnrpnm qnod attinet, si enm laudarenon ansim, qnoniam cnm ejni lande meacon* 
tnocta esse, atqae adeo in me, qaem liabtiit novo qiiodam more dominum simiil et pnpceptorem, (quod ille beoeficinro pro hua 
mgenuitMte agnoscit) rednndare videtur, etc. Rbodomao. Poesis Chmt. Prst. Neand.— Uenr. Stapbauoro mentis in remp* 
literariam per Europam celeberrimum, et discipalum ejus F. Sylburgium. 

* NanceL in Epistol. ad F. Morel. 158^. C«L Apr. data. ' Lege prius, p. 41. ^ Melch. Adam, in Vit. Sylb. > Lege prlos, p. 89« 

f X^ege prius passim in vita H. S% 



DE VERBIS GRiSCOaUM MEDlJd 



VIRO CLARISSIMO PETRO WESSELFNGIO 

p. D. WOLLE* 

NOVA PRiEFATIO. 

Hlc liber, quern nunc itenim exire jubeo, aut tibi uni, vir clarissimb, dedicandus erat, aut nemini. Priemi 
editioneniy sine hac solemni formula, us, qui Gr^as literas amant, tradideram* Quidoi et aheram, iiae nne 
Qomite, USUI doctorum hominum consecrare potuissem ? At enimyero singularis-extat causa, f^ropter quam TV» tie. 
OLARISSIMK, huDc TIBI libruDi, si quis alius, nee immerito, vindices. Tuo etenim nutu consilioque, immo etiafli 
ivpulsu, quern mihi Uteris^ onmis bumanitatis plenissimis, semel atque iterum non significasli mo&o, verum etiaa 
^larasU, accidit, ut inanum operi admoverem. Vellein» ut CI. hbmsterhuis banc io se curam suscepirael; 
nee enim dubito, quin meliora pnssliturus fuisset. Ego vero, cohortatioBi tu jb tarn promte parate<][ue obsecutm, 
ore TB, TIB PBiESTANTissiME, mfyorcm in modum, ut, quem tibi debeo, librum serena fronte accipias» qui, una 
9um auctoie suo, totus tuus l. m.q. esse cupit. Verum permittes etiam, pro tva in me humaaitate, uth«e 
dedicatio simul prsefationis ^ustineat locum. Qua quidem in re ipsum tuum sequor exemplum. Tu enia 
Dwirihen tuam, de Judaorum Arckantibus^ ekg^ter censcriptam, egregio viro, d'Orviue, Musia aoper 
mature uimis erepto, in pra&missa pneiiEitione sacram esse voluisti. At fortasse, lentum me nomen esse, dicis, qiium 
T£, in luce civitatis eruaitae jam diu viventem, tam sero colam. Sed, quem ego animo diu jam obserravi, eura aanc 
publice quo<][ue colo ac suspicio. Audi, quasso, me, ratiouem tibi, viro in Graecis literis hodie pnecipuo, et Bon 
solum cultioris Hoilandiie, verum totius etiam literati orbis lumini, hujus quidem libelli, in quo vis prima ac pr0frim, 
hoc est, redfroca Ferborum apud Graecos Medwrum munitur, accurate redditunim. 

Qttinque noc exhibentur volumine Diaertationes, de Verbis Gracorum Medii9 cum cura elaboratte* lb hm 
primipilum ducit CI. kusteri libellus, qui utilisnmus a P. horreo jure meritoque nominatur.^ Hunc et Moltt* 
meiM, et mms accessiombtis locupletavi, quas ex Atticis maxime scriptoribus diligenter excerpsi, vim verlKMimi 
mediorum vere proprieque mediam tam firmis rationibus corroboraturus, quse omnem praecidant dubitationem. CL 
CLBRici dbsertationem, e Gallico Latine jam olim a me versam, iterum legi, et paulisper, ubi opus erat, correxi ; 
imo et opes, quas kustero vir eximius opponere ausus est, penitus conficere molitus sum. 

Hanc nova sequitur Diss^jrtatio, nunc in Germania prinmm luci, quod sciam, exposita. Est ea viri incljfti, 
9« CLARK 11, s.T.P. quam ex ejus literatissimis oiiRO^a/ioiii^tur, quibus Iliada Hamericam ornavit et il lustra vif, ' 
describere operae pretium duxi. Hie iilustris Magnse Britanniae Theologus, cum variis sacris, quas sevit, litibus et 
controveruis ; id quod te, viR clariss., non pneterire puto: tum vero etiam interiori Graeci sermonis oognitiooe, 
celebre sibi nomen peperit. Is, ut conjicio, kustbri fontibus suos irrigavit hortul^s, quippe qui diu io hac 
cultissima vixit insula ; uec vero kustbri liber ipsum fugere potuit. Noiula in ora subjects mesd quoqoe sunt, 
quas vero addere non alienum erat. 

Er. Schmidii scriptiuDculam, quam TU a me abjici volebas, nostrates a me flagitarunt, ne inter periteiaa eft - 
chartaa referretur. Equidem facilem me praebui ad parendum his monitoribus, quoniam liic vir inter eos, qui in, 
Germania Graecas literas omanmt, primum facile locum promeretur. Nec vero bic omitti debuit schmidii com- 
mentatio, quia nunc et emendatior, et novis accessianibus aucta prodit, quas ex alio ejusdem Ubro petii, qiueque 
Ticwrocam verborum mediorum poiestatem confirmant. Ha»c enim illi, nec opinanti, suboluisse videtur. Restat; 
Ut oe mea quoque cominentatione non nihil adjiciam. Relegi eam baud segniter, castigavi, lectbsimlsque Novi 
Foederis exemphs copiosiorem reddidi ac ditiorem, libere dicam, quod sentio : hae Dissertationes nunc sunt ejus* 
modi, ut ad majus robur virtuti verae ac propriae verborum, quae a Graecis media dicunfur, conciliandnm nil 
amplius addi posse videatur. Tirones, et qui toti adhuc alieni Graecis in literis sunt, vim tot copiis munitam facile 
bine poterunt ediscere. At peritioribus quoque viris suam ditandi scientiam conmioda bic offertur occasio. Homi- 
nes f]uosdam Graece doctissimos, ubi locus fuit, nominatim protuli, quos ista praeteriit notio, vetustis Graecae linguae 
magistris non ignota. Kusterus enim non excogitavit eam, et ex suopte finxit ingenio, sed e teoebris, quibus 
aliquamdiu septa fuit, in luceni revocavit, et, qua valuit, auctoritate roboravit. 

Habes igitur, vir clarissib^e, totius rei propositae rationem ante oculos positam. Neque vero novum spernes 
indicem, quo scripts, hoc volumine comprehensa, insignire malui. Quae primum Dwertationum designaveram 
nomine, ea nunc Commentationes, re bene putata, nominavi, quia perpetuis a me commentariis bic illustrata repe« 
riuntur. Gaudebo, si expectationi TUiE, quod satis est, fecero. Te etenim suasore et auctore, hanc repetii ediliQ<» 
nem, et nova arte adornavi. Vale> mihique fave. Dabom e museo» Lipsiae, Non. Sept. cipiaccLii. 

PRiEFATIO PRIORI EDITIONI 
PR^MISSA NON NIHIL AUCTIOR. 

LECTORIBUS GRJECARUM LITERARUM STUDIOSIS 

S. P D. CHRISTOPH. WOLLE. 

Quod veteres olim Romani omnibus rebus gerendis, quod bonuro, faustum, felix, fortunatumque esset, praefabuH, 
tur, illud nos praesenti quatuor dissertationum de verbis Graecorum Mediis conscriptarum coUectioni pnemitlimns* 
optatum.^ Prima ludolphum kusterum, Regiae Inscriptionum Academiae quondam Socium, eumdemque in 
Graecis literis baud vulgariter eruditum» agnoscit auctorem, atque Parisiis Anno ciaioccxiv. luceni aspexit, tnoi 
vero et Lugd. Bat. A. cioioccxvii. iterum edita est. Nos, hac altera editione duce, formis illapi deuuo describeo* 
dam curavimus,. eo quod pauca, sicut audivi, exempla hodie apud nos inveniuntur, eaque, ut fit, baud vili pretio 
coemenda. Quantam vero gratiam a viris Gr. peritis Vir claries, hac inierit scriptione, tot argumento sunt laudes^ 
quibus ipsam certatimsunt prosecuti. Iiistar omnium mihi sit JO. alberti, qui: inspice, inquit, aureum libettmm 
CL L. kusteri de Verbis MediiSf et reliqua. ♦ Hie nimirum vim reflexivam, hoc est, ex actioiie ac passione coqh 
mixtam, verbis Mediis, nova, ut videri voluit, arte vindicatum ivit. In hac nihil emendavi editione, praeter kvionL 
quaedam, quae, ut fert opinio mea, operarum admiserat incuria. 

Altera est jo. clerici, viri celeberrimi, dissertatio lud. kustero opposita, in qua, baud scio an invidiafor- 
tassis ductus verba dari Media prorsus negat, eorumque tempora, quae vulgo a grammaticae artis magistris recipi- 



' Tngecti ad Rhenwn, ciaiaccxxxviif. a. » Id Observatt. Critt. in Thacyd. p. 468. 

^ ' Homeri llias Gra^ce et Latine. AnnotatioQes in nsnm Principis Regii, Ducis de Camberland, scripsit atqac edidit. Vol. I- 
ipse Pater, S. Clarke, S.T.P. edidit Londioi, ctoiaccxxix. 4. At Vol. II. Filiui ^nsdem nominis, S.R.S. edidit, atqne tmperfeebi 
sapplevit, Londini, ciauccxxxii. 4. Prodiit etiam idem liber in forma octava, ad boc majus exemplum descripta, cuius eqaidem 
tertiam ediUonem possideo, Londini, ci3I3ccxl. ¥ ^ c » * ^ 

♦ In Obsenrat. philoU in sacros If. F. libros, p. 8. 



C^^MMENTATIONES L. KUSTERI, Brc. xlit 

uotor, partim ad Mciham^ partbl^ ad pasrivam revocat formam. Hoc ejus judicium ex aliqua literaria ^usdeni 
cphemeride excerpsimus. In nostra autem convenione Dibil» pmter paginas ex kustbri libello excitatas, com^ 
mutavimus. Quas oimirum ex Parisina excitavit ilte, eas dos ex bac Upsiensi nostra excitairiiiius editione* 

Tertia est programma brasmi schmidii, Gr. L. olim Professoris Vitemberg. in Gr. sermone prfBcipui, academic 
cum, ' in quo et aciiv0m et pasnvam verbis Mediis attribuit potestatem. Nostra cura quaedam accesserunt Dotulae» 
in quibus reftexivam significationem exemplis, qu» SCHMIDIVS in medium protulit, plerisque omnibus rursus asserera 
conati sumus. 

Quartam, eamdemque ultimam, dlssertationem proprio studio elaboratam addidi,* in qua CI. Clerico me objeoi, 
veram kustkri opinionem descriptius declaravi pariter, atque ostendi. Media verba et activam et passitam 
omniuo, at in primb tamen proprieque reJUxivam^ adsciscere virtutem. Testes citavi et sacrorum, et exterorun, 
auctorum locos, quos magnam ad probandum vim habere inteilexi. Quo labore id me puto coosecutum, ut et 
eniditus kustbri iibellus adversus omnia, quae obducuntur, dubia satis abundeque sit communitus, et sanum ferri 
judicium possit, quid de vera verborum Mediorum potestate statuendum esse videatur. Idoneam banc nactut 
occasionem, kustrro etiam satis me fecisse judico, qui atticae elegantiae, Medib interdum Verbis passivam via 
attribuentis, nulla in sacris Novi fcederis tabulis reperiri vestigia, non erubuit profiteri. Luc. ii. 13. varians hsM 
occurrit lectio evp^verot, probatior autem est evp/iffere. lilam adinitti posse idcirco vir negat doctus, quod atticos 
lepores in novo testamento baud liceat venari. '* Nam licet," inquit, satis speciose dici possit, to evpitrerat mora 
Atticorum, apud quos verba media, ut notum est, aiiquando passivorum vice funguntur, ibi positum esse pro 
9ip€&ri9€rai, tamen id subtilius est, quam verius; nam in novo testamento ejusmodi elegantiae atticae non repe- 
riuntur/" Nos eamdem aspemamur le^endi rationem, eo quod meliorum codicum baud fulta sit auctoritale. 
Verum atticae illius venustatis aliqua, relictis aliis, commuuicavimus exempla. A. blackwall, cultioria Angliae 
decus, eamdem ob accusationem kustbro diem dixisse,^ animadverto. Verba, quae ipsi opposuit, ' haecsunt; 
itiroypdylHiaOcu tntv MapikfA rp yvvaiKt, Luc. ii. 5. xdirer tis tov Mwor^y efiaTThavTo, ubi, nescio quis, legere maluit 
i^wrlaOti^ay, 1 Cor. x. 2., ac denique ovalfiiiv <rov pro oyiivalfiriy^ £p. ad Pbilem. 20. Causa, quam agit doctiss. Anglua, 
bona est, et nos ipsi ab ejus stamus opinione. Verba vero, quibus cam corroborat, dnvypdxI/atFBai et k^trriaavrm^ 
vim rectius obtinere re/iexivam, in nostra censemus dissertatione, ^ licet ultro libenterque concedamus, ea passtva 
et convert! La tine posse, et a multis etiam con versa esse. Ad verbum ovalfA^v quod attinet, btud quoque, si per 
optarem, ut frui te queam,'' reddatur, passivam amittit potestatem. 

Erunt baud dubie, qui mihi objiciant, plura me ex antiquis Graeciae scriptoribus colligere debuisse documenta. 
Equidem largior, me potuisse : verum, quum angustioribus his ipse me circumscripserim limitibus, nemo erit, qui 
oopiam a me desideret mi\jorem. Causam rei, scio, tetigi acu : ea, quae hie tradita sunt, et veterum auctorum, 
et Novi etiam Foederis, juvabunt lectionem. Atque hoc ipsum propositum erat mihi, quum ante aliquot annot 
fidem meam in publico quodam librorum indice darem, ejusmodi me laborem suscepturum. Aliis autem sludiii 
quum adhuc vacaverim, cam nunc potui demum liberHre. His jactis fundamentis superstruant ii, quibus in delieiia 
eat, pluribus exemplis eruditum locupletare orbem. Hoc equidem non dubitans dixerim, cam multis operam baud 
sane parum profuturam. Adjeeimus, re ipsa explanata, indices, quos, quum antebac, in rusteri etiam coat- 
mentatione, deessent, ipsi conficere cousultum exist imavimus. Errata operarum, quae pauca sunt, eruditus, idemque 
humanitatis studiosus, lector facili emendabit uegotio. 

Plura dictis addere per chartarum hand licet angustias. Pietas vero admonet, ut pro singularibus, quae Graeca 
liodie lingua capit, incrementb, Deo immortali gratias persolvam, et, ut ea studia ne exolescere apud nos sinat, eed, 

2uemadmodum adhuc, ita in posterum servet nobis pariter ac seris posteris, etiam atque etiam orem. Dab. in Acad, 
ips. IFiia CALENOI8 MAII, A.R.O. CI3I3CCXXXIII. 

LUDOLPHI KU^TERI 

DE VERO USU VERBORUM MEDIORUM 
APUD GRiECOS DISSERTAJIO 

1TBRUM ERUDITiE CIVITATI 

TRADIDIT CHRI^rOPHORUS WOLLE* 

PR^FATIO AD LECTOREM. 

Paucis te volo. Lector. Exposui in hoc libello de verbis Mediis Graecorum : quae duplicis sunt generis. Alia 
cnim indole et signiiicatione ab Activis nihil differunt (quae comparare possis cum Verbis illb, quae Latini Deponentia 
▼ocant): alia vero differunt. Per posterioris generis Verba Media intelligo ea, quibus constans usus certam attri- 
buit significationem, quam Activae eorumdem Verborum Formae minime inesse, omnibus notum sit ; vcl saltem, si 
id antea observatum non ftiit, a quovis, qui animum attendere voluerit, observari possit. Ex. gr. Kdil^^Oai, in 
Medio, significat plangere : quo sensu Activum KdyjMt nunquam usurpari, neminem fore credo, qui negare ausit 
Ihik^aaOat notat cavere : quae significatio a Forma Activa hujus Verbi prorsus aliena est. Ilpoer^pecrOai interdum 
significat, cibum vel potum capere: nunquam vero Activum irpotnpkptiv. Miad4Kraa6at notat conducere: ^at 
fu^e&cai, locare. ^veitraaeai, mutuum accipere : baveivai, mutuum dare. Qiaeai vroBnictiv, pignus accipere : 
$€tpai ino&iiKfiv, dare pignus. 'Eirelyeiv, urgere, impcllere: hrtlyeoeai, festiaare. Sic knaylaoQai signiiicatione 
constanter differt ab kirhylai : ^pa<T6ai, ab ipai : irT€<^v&(raeBai, a tne^yHaai : &pia<rQai, ab ^{a* : hfivvaoQau ab 
itf^vaii yelfiaoSm, a vcifMi: KKvp^traadat, a Kknpwaaii biKdaaoBat, a biK&<rat : aKoypaxl^atrOait ab dvoypmpai: 
^luM^Oai, a hiaBeiyai : Trpetnroi^trafjdai, a trpotmoiflirai : AyetrBai yvvcuKa, ab &y€iy yvyaUa : O^ffdai v6^y, a deipm 
v6fioy: ut centena alia omittam, partim in hoc libello adducta et exposita; partim apud veteres scriptores vanis 
in locis obvia. Hujusmodi igitur Verba Media (cum quibus tantum hie mihi res est) ab Activis et Passivis certo 
limite esse discreta, et vim neque mere activam, neque mere passivam, sed ex utroque genere mixtam, illis inesse, 
clare, ni fallor, demonstravi. Mixtio autem haec in eo consistit, quod actio Verborum Mediorum non transeat in 
alium, sed reflectatur in ipsum agentero, et sic idem sit agens et patiens : sive quis directe a se ipso aliquid patiatur : 
sive ab altero sibi aliquid fieri curet, maiidet, vel jubeat; et sic sponte voleusqut ab eo aliquid patiatur. Ex. gr. 

■ P. 95S. * P. 973. »q. ^ Mill. Gr. T. praef. p. 3. ^ , * ru t 

♦ The Sacred Clawics, Vol. II. p. 12. sq. FiJem turn pnblice dederain, quum haec scribcrem, me himc eleipntem librum Latiua 
civitate donaturum esse. Diu jam est, quod fidem meam liberavf. Ac nemo est hodie, quem fugiat Blackwalli Cntica Sacra N. T. 
ex Anglico Latine a me versa, cui et Hermeneuticam N. F. comitem dedi. j* ♦ : 

* Tom. II. p. 402. s. edit. Latina. In observationibiis, quas hie subjcci, contra CI. BriUnnum etiam mspotavu 

• Priori verbo ipse Kustenis vim reciprocara asseroit, p. 1 17. s. alteri vero nos ipsi eandem irmdicavimus, p. 333. 

7 Fuit etiam hsc formula bene precandi et affirmandi apud Graecos usitata: wrwg owo, ita tibi, qn« optw, continent Lucm 
Icaromenipp. II. 20. 773. Idem Philopseud. III. 27. 54. oStu,; toiJtw, ita mihi, ait, his fnti Iiceat. S. ^^jf 

IfotfAnf multis in locis asas est, id quod pr«clare obscrvat Jo. Pearspnius, Praisul Cestnenns, in Vindicm Igoat. e. 15. p. 433. s. 
Tom. II. edit. Amstel. 

NO. I, VOL. I. ^ 



i DE Verbis GRiECORUM MEons 

K^i^i, in Activo, est, tundere, shre percutere alteram : at K^tf^toOai, in Medio, ne, Tel p^efaa sawn in lacttt tuadei^ 
Btve percutere: quod Latini una voce appellant plangere. ^vXa^ac, est, cttstodii-e, veJ observare alteruoir at 
fvXd^atrOat, in Medio, cuiitodire, sive obiervare semet ipsum: quod est, si w nsum spectes, cavere. Pkopriaaa 
igitur et Reciprocam Verbi bujos vim optime expiimout Oalli, Oermani, et Bel||[«e, in commnni sermone dicentef, 
se garder, sich hiiten, sicb wagten. Ad eundem modum, hrelyetv, in Activo, est, ulcere, sive impellers alteram : it 
hrelyeodaif in Medio, se urgere, sive impellere, i.e. festinare. 'Axctyfat, strangulare alteram: inrd'^ae^, strangv- 
lare se ipsum. JretpavSiarai, coronare alterum: arefayuKraffSat, coronare se ipsum. Aov^ai, lavare alterum t 
\o6aaaBai, lavare se, vel se alteri lavandum prsebere. Et cum Accusativo, Xovtrai ^Sfia, alterins corpus lavage: 
XadtratFBai triifia, suum corpus lavare. 'A/iCi^ac, ab altero injuriam, seu vim propulsare : a^^yaar6iat, a sese iojuriam, 
sive vim propulsare. Tlpoff^petv airov, alteri cibum offerre : Tpocr^peodat airoy, sibi ipsi cibum ofierre : qnod est 
ad sensum, cibum capere, sive edere. 'Axoypdi/^at, nomen alterius in tabulis notare : ^iroypdif^o^, nomen sttum 
in tabulis notandum curare : quod est ad sensum, nomen suum profited, veluti in censu, delectu militum, etc. Qoi 
enim sic nomina sua profitentur, diroypAxlKioSai a Graecis dicuntur. Hsec igitur et similia exempla abunde demon- 
fltrant, verbis vere Mediis earn, qnam diximus, inesse vim : ut scilicet actionem cum passione mixtam^ sive actiooif 
in ipsum agentem reflexionem designent. 

Notandnm vero est, vim illam param fuisse animadversam, quod in plerisque verbis Mediis Grncoram interpro* 
tandis, ex usn ling. L4it., aliaramque linguarum, sensus tantum communis et vulgaris ratio simpliciter baberi aoleat, 
neglecta propria et grammatica eorum notione. Ex. gr. hreiyeoGai simpliciter verti solet, festinare : quae qatdem 
Interpretatio rem ipsam per verbum hoc designatam rectissime exprimit ; at non propriam et grammatieam ejn§ 
notionem. £a enim ex significatione verbi Acttvi ad bunc modum elicienda est: ^E/ireiytiy notat urgere, impellei«« 
Tareiyeo^i, in Medio, urgere, sive impellere semet ipsum ; quod festinantes iaCere solent. Ex hoc nimirum infer* 
pretandi modo €acile intelligitur, certam vim reflexivani (liceat enim mihi barbaro hoc vocabulo compendii i^ratia 
nti) verbo Medio hrtlytoBai inesse. Sic fuoBiiKraaBai, si simpliciter vertatur conducere (prout ex usu ling. Lat 
Terti solet et debet) non videtur habere vim mediam, sive refiexivam, sed mere activam. At vero si Lectori primo 
in animum revocaveris, /iiffteotii, in Activo, esse, locare aliquid alteri : et deinde ostenderis, significationem banc 
transitivam per verbum Medium fiiadbxraaBai mutari in reflexivam, ad hunc modum: Locare sibi aliquid per 
alteram ; vel, focere sibi aliquid locari ab alio, et sic locatum ab eo accipere ; quod brevius et magis Latine dici 
solet, conducere : facile apparebit, in negotio locandi et conducendi^ enm, qui conducit, tam sustinere personam 
pktientis, quatenus ab altero sibi aliquid locari sioit, sive locatum ab eo accipit ; quam agentis, dum alteram inducit 
«t impelKt, ut sibi aliquid locet. Unde sequitur, to fuoBiStffnaBat, esse verbum vere Medium, neque vi sua reflexivn 
carere. Eadem est ratio verboram horam, bayelvaaSai, j^i/ftraffBai, ritraoOai, BioBai, etc. Nam ^vecrac, ia 
Activo, significat, mutuum dare : bayeitraaBai, in Medio, iacere sibi mutuum dari, sive mutuum accipere. X^aat^ 
commodare : j(pricaodai, facere sibi commodari, sive commodatum accipere. Ti«rai, solvere, quod debitum est : 
rLoaoBai, feicere sibi solvi debitam poenam, i. e. punire, ulcisci, vindicare. Belvoc ihro&iKiiv^ dare pignus : OMfot 
^MiKfiy, facere sibi dari pignus, sive pignus accipere. Qtlvai y6/jioy, aliis legem ponere, sive ferre : dia^t v6fi&y, 
legem sibi ferendam curare : quo sensu nimirum populi liberi, ut Athenienses, Romani, etc. qui legem ^bi a Legis- 
latore ferendam curabant, sive qui legem jussu suo latam libeuter et sponte accipiebant, apud scriptores Gr* legunlnr 
BioBai ySfioy, in Medio ; non vero Oelvai y6fAov, in Activo : ut suo loco fusius demonstravimus. 

£x bisce igitur manifeste apparet, praecipuum disputationis meie caput, (dari nimirum certa Verba Media, qutt 
tam significatione, quam natura et indole, a Verbis Activis et Passivis differaut) a nemine in dobium vocari po8se« 
Quod si igitur veram differeutiae hujus rationem, in quibusdam Verbis obscure tantum et confuse antea cognitam^ 
in plerisque vero penitus ignoratam, recte exposui, et ex tenebris quasi in luceni protraxi : operae pretiura me feciste 
existimabo. Hac autem de re penes candidum, neque livore corruptum Lectorem, judicium esto. Eos vero, qui 
animo carpendi potius, quam discendi, mea lecturi sunt, rogato.s velim, ut certa ab incertis et dubiis separent, neve, 
si forte paucis m locis novae inventionis -amori me plus aequo indulsisse senseriiit, in ceteris quoque idem mihi 
accidisse, vel sibi, vel aliis niniis temere persuadeant. Certissimum enim est, ut jam diximus, dari Verba quaedam 
Media, quorum differentia a Verbis Activis et Passivis non sit imaginaria et adumbrata, sed vera et solida: neque 
minus certum est, differentiae hii^jus rationem in mixtione quadam actionis cum passione, sive in actioois reflexione 
in ipsum agentem, consistere. Hoc igitur si ita se habet; <|uod ad summam salteni disputationis tneae attinet; res 
salva est, et extra controversial aleam posita : neque ego ab iis, qui hoc opusculum lectione sua diguum jndicaverint, 
quidquam amplius mihi concedi postulo. 

Praeterea monendus est Lector, non debere nobis opponi auctoritatem recentioram scriptoniin Gr., ut Plutarclii, 
JEliani, Herodiani, Heliodori, etc. Illos quippe in adhibendis Verbis Mediis ab usu veterum illoram et probatissi- 
moram scriptoram, qui soli pro recte loquendi norma habendi sunt, interdum discedere observavi. £x. gr. inter 
$€lyat et BiaBcu ySfjutv banc diximus esse differentisim, quod Selyai v6fioy dicatur de Legislatore ; at dkvBai v6fiw 
de Populo libero, qui ipse Legem sibi fert, sive (quod eodem redit) qui Legem a Legislatore sibi ferendam curat. 
Plutarchus tamen in Poplicola, et in Pericle, dia6ai v6fioy etiam Legislatori tribuit. Ergo (dicet forsan aliquis) 
differentia ilia nulla est. Sed, qui ita argumentabitur, inscitiam suam prodet. Nam ego ciifferentiani banc probavi 
ex Demosthene, aliisque florentis adbuc Graeciae scriptoribus ; quibus auctoritas Plutarclii opponi, vel praafeni non 
debet. Ex ibdem ergo scriptoribus, quos sententiae nostras sponsores dedinius, arnia contra nos petenda sunt. Et 
pgne, unnm atque alteram apud illos reperiri locum, in quo memorata differentia non videatur es»e observata ; non 
tamen ideo causa ceciderim. Nam paucis locis haud tuto creditur, quum agitur de refellenda sententia, pro qua 
infinita pane exempla militent. Idoneo ergo exemploram numero saltern opus est, quo persuadeamur, Oeirot et 
BkaBaL y6fioy promiscue et sine ullo discrimine ab optimis scriptoribuH adhiberi. 

Quod autem de Qelyai et BiaQat y6iioy hie diximus ; de aliis etiam verbis et phrasibus, in hoc libello propositis, 
^ quibus quidem controvenia aliqua moveri posset, (nam sunt multa extta omnem coutroversiae aleam posita) 
Lector dictum pntet 

LUDOLPHUS KUOTERUS 

DE VERO USU VERBORUM MEDIORUM APUD GRiECOS, 
* EORUNDEMQUE DIFFERENTIA A VERBIS ACTIVIS ET PASSIVIS. 

SECTIO PRIMA. 

1* \^SRBA Media anud Grareos sic a|^llata sunt, non tam quod terminationem partim Activam^ partim Pa$sivam 
babeant; neque qood interdum Active, et interdum Passive significent; quae est communis Grammaticoram opinio, 
tel potius error : sed qood actionem cum pasnone mixtam denotent, et sic inter Verba Activa et Pasnva revera 
Medie se habeant ; et utrique Formae ita affinia sint, ut tamen ab utraque discrepent. Loquor autem hie de Verbis 
vere Mediis; nam sunt nonnolla, quae terminationem quidem habent Mediam, at significationem mere Activam; 



pp. 4^. ^MMENTATIONES L. KUSTERI, Etc. B 

timilia illis^ qw Deponadia spud Latinos vocantur. Excipio hie etiam Pneterifa Perfecta, et Plosqaamperfechi 
Verborum Mediorum ; quippe quae naturam et iDdolem reliquorum Tcfmporum Formae suae non tequuntur, sed cum 
tenDtnatione» etiam ugnificationem mediam exuunt, et vel activam* vef passivam tantum vim habent.' Pro his 
eigo Praeterita Perfecta Passiva (oon significatione passiya, sed media,)* adliibere solent Grvci, et pnecipue 
Attici; ut passim ohserrare licet 

2. Per actionem autem cwokpauiane mMamf intelligo 1. cam, per qaam ipsi a Dobis aliquid patimur ; seii quss 
ip ipsum agentem reflectitur, et per Pronomen Reciprocum vel tiln, vel etiam addita Prsepositione, per ad se, in 

te/cr «e, A?c. exprimi sokt. 2. Actionem, quae ab altero in nos transit, sed volentes, curantes, mandantes, 
jubentes, vel petentes nobis aliquid fieri. Ad priorem speciem (ut pauca tantum ex multis commemorem) pertinent 
Verba seqnentia. 

d. 'Airofii^{dtfftu, se enmngere, apud Aristoph. Equit. v.906. et alibi passim. At iiTOfi^etv, m Activo, est alterum 
tmungere: ut apud Platon. de Rep* lib. 1. KopvSAyrd vepiop^, Kal oltc iiiro/ivmi bedfuyov, neque ie emungit, licet 
emunctiaiu opm habeas. 

*Awo\lMdaif u abitergere. Aristoph. Equit. v. 906. 

4. 'AwofiopiaaOai, itidem u ab$tergere, Aristoph. Achamens. v. 706. "(W fi^ ijXhiaa, K&ir€fiopi&fJUiy, Ihi^y, k. 
T» X. Ubi iiic€fiDf3ifin^y proprk est, me abeterei, vel jacryma$ mihi abeterei: at tropice, lactymatus sum: quae sig- 
pificatio ex eo, quod antecedit, elicitur.' Ad hunc igitur locum Aristophanis (ut obiter hoc moneam) referenda est 
Dota haec Hesychii: 'Avefiop^dfitiyf ibaKpyaa.^ Idem Aristoph. Acliam. v. 695. *Airofiopldfi£yo$ Ihp&ra^ qui sudoitm 
aUn abstereit. Quod si vero quis active dicat, hwofiipf/oLi IbpAra, id significabit, alteri sudarem abstergere. 

5. Aoikiy, in Activo, lavare alterum: at \ojieo£ku, vel Xoiitraodai, in Medio, lavare ee ipsum. Sic Xoi^eiv to v&fm^ 
Imnire corfms alterius : at Xx^eaodeu ro a&fio^ jn'Cprium corpus lavare, Aristoph. Plut. v. 85. *0s ovk iXotivar^, 
ifl&rouwep kyivfro. Qui se non laoit: vel pnecise, fui non (atit: omisso pronomine reciproco; quod Latini in hoc 
loquendi genere subaudiresolent. Epigram, lib. 2. cap. 8. AaCaaaQai vevSpevrai *Oy^(nfios eis /SaXavecov: ad lavan* 
dwn ivit in balneum. Xenoph. in Sympos* oi fikv yvfiyaadfityoL, Kal ypiad^yoi^ ol hk icaWovtrdfityoi waftffXBoy, Ubi 
Xovffdfiepoit est qui u laverunt ; uti yvfiyatrdfievoi, qui se exercuerunt, et j(pi(r&fi€yoit qui se unxtrunt. 

Homer. Odyss. A. v. 48. '£s p aoauivdovs ^yres ev^itrrovs Ko^vayro, Se lavarunt, vel se lavandos prabuerunt. At 
^proxime post de iis, qui non se, sed aUos lavabant, dicit: Tovs h" hrel oly bfjiiaal Xovtray Kal xpltray iTiaf^. Ubi 
barbarum foret pro Xoffoay usurpare' Xo^oayro, et pro ypitray^ yplcarro, etiamsi versus id admitteret. 

6. Yieip€iy% vd ceipcu, tondere alterum : quod tonsores facere solent. At Ktlpeadaii vel in Aor. 1. KeipatrOat, tonders 
$e: et KtipaoBai K6fifiyj tondere sibi eomamJ Plerumque vero KcipatrOai, est curare se tondendum, vel prabere 
se alteri tondendum: quo sensu verbum hoc pertinet ad classem secundam ; de qua infra. 

. "EtfOi, et k^ikaai (ab "Eyyv/ti, et 'A/u^vio^/ic ^) induere alium vesfibw: at iaaaBat (Poet ItvoaoBat) et dfn^ikaaadai 
(Poet. dfjiAikaaaadai) induere se. Aristoph. Plut v. 937. Aof /loc ro rpifififnoy' "ly afii^levbi roy trvKoipdyTtiy rovroyl.^ 
Hom. Od. £. de Calypsone, Ulyssem vestibus induente et lavante : Eifiard r' dfu^iiaaaa dw^a, Kal Xoi&aaaa. Et 
pic passim alibi. At idem Hmnerus, paulf> ante, v. 229- x^''^^^'^ xiT&vd re Jtyyvr' *Obvaoe^s. Et v. seq. 'Apyi^oy 
fdpos ^yyvTo yi&fn^. Se induebat. Et Odyss Y. "Afi^ivaoBe x<rcD»'as. Liduite tunicas. Eadera differentia est inter 
iuiiriax^iy, et a/iirltr)(€odai, sen c^Ti^vela^i: * dfififidSXeiy, et dfi^ifidXXeoBai: irepijSdXXecy, et repifidKXeaBai^^ 
aiiaque hujus generis verba. 

Twpinoairdai ^obtifiara, vel absolute, t^o^ffo^Ocu, proprie subligare sibi calceos, i. e. induere calceos, vel calcears 
se. Exempla passim obvia. Huic contrarium est ^oXiiffaoOai, solvere sibi calceos, sen ejtuere calceos, apud 
Aristoph. Plut v. 928, " et alibi. 

. 7* AW, simpliciter soloo: at Xi^o/iai, soloo aliquid eorum, quae circa corpus meum sunt: ut apud Aristoph. Lysistr. 
V. 930. t6 OTp6f^oy Hiti XjiofMi: jam strophium mihi solve. Callim. Hymn, in Del. v. 208. Ai;<raro bkSfiiyfiy: 
[Latona] vero soMt sibi dngulum. Sola nimirum erat Latona, atque adeo ipsa sibi solvit* £t in eod. Hymn. v. 222. 



' [Sic perinde est nwt dicai twWctyw xifaXnr, live Ttmrfmynf rnf tapuxiif, a. S. fractal nun eapite. vicL Lysiam 4to. p. 84. not. 
Bowyer.] 

* [Praeterita paMim in ntroqne sane lif^nificata videntnr sspe adhibere scriptoret Attici ; ^fnytiy^ ^«|ay atrX rtC ^nv, gloriam pne 
vita eliiceiis, Dem. Ol. i. $ 6. At ^^nfAho^ passive electos, 1^* 9; ^fn^h imperiam in qaod es electns, Xenoph. Memorab. 1. iii. c. 5. 9. 
Ibid. c. t. 1, &c. ntiro(i|VTai lv69iaiff fnndamenttini posiierunt, Isocr. Praen. p. 46. Ed. Battie, 1749. £t passive : vnrotmi vgayfAara^ 
res excogitantnr, Arist. Poet. c. x. Ed. Heins. Prapteritnm passivum vero seusn activo vide apod Jens. LecC Lncian. in Tyran- 
fiicida, L ii. c. 15. Vigcms de Idiotismis iii. 15. Sic xf^> fcenori do ; xjf^f*^j ^Xf^f^S inotnom accepi [male in vnlgatis Lexicis, 
miyfjfnfJUH^ absque r, notante etiam Salmasio, de modo nsur. p. 191.] : n^rai tetigit, male Hederic. tactus est : nwrm irpayfAomrv, rem 
tetigit, Dem. c. Midiam, vil* Ivn^xvm yv( /Sapoc; Quam adduait nox infortanii vicem, Soph. Ajax, ver. 208. wrti rdc hfMXoyimf^ 
xfitt^ ffnre(n|uiA<M, iisdem conditionibus, anas antea fecemnt, Xenoph. I. vi. Exped. Vid. plara apod Markl. Qoestione Omn- 
matica, ad finem Snppl. p. 90. Nonnnlla lioet addere ex N. T. Mv^rmi^ dedit, 2 Pet. i. 3, 4. ^ixtcm, accepit. Act. viii. 14. M» 
voXTtti, mandavit, Act. xiii. 47. ^oiiimrat. Act xvii. 11. liartvay/uiivef nv, mandaverat, Act. xx. 13. linryytXw, promisit, Rom. iv. tl. 
{^yifrai, abnegavit, 1 Tim. 8. viiragfvjuufoi, ambniantes, 1 Pet iv. 3. Bowyer.] 

3 zxoxia* 1% nv itofmnoUvBwfroc mfhmi yc^ im^te roT; iax^dovny, p. f 61. ed. Amst Hoc idem ex Veteri Eoarratore Soidas monet 

^ V. 9. Hesych. Lex. v. 435. ed. Logd. Bat CI. Alberti. 
' ' [Hoc moniin Knsteri li profecisset poeta nostras, parcins ei obscnram diligentiam objecisset Lapses est certe vir sommns ad 
Hometi IK tr. ver. 45. 

Hfif y' h\ naTfMXor OifjoHu vu^, ^nf*d ri x,'^^^^ 

Till on the pyre I place thee ; till I rear' 

The grassy moond, and cKp THY sacred hair. 
Imo vero Kd^n^mt n ni/xitv, totonderoqoe comam MEAM. Sic enim vox media, sie ritos logeodi inortaos postnlat, at mox patet, et 
at ipse Popios notat, ver. 135. 

Bftfi ^ 9&9rm vixuv narattivuoy, £( ImtfieMm 

KiififAtnt. 

O'er all the corse THEIR scatter'd locks they throw. 
Et ver. 140. trUc U^aftvBt wvfic (af9nf JmtnHfm yatnfl. 

Bnt great Achilles stands apart in prayer, 

And from his bead divides the yellow hair. Vid. et Pottef i Archxol. Or. iv. 5. Bowyer.] 

^ Hinc Hesycfaias minns accvrate : df^^thwfu* |yjtf«fA«i, p. f99. ed. nov. Rectius fv^vw. 7 jji nia sycophantam hunc amidam. 

* *AfA,iti^Hi sen »fMrfxf<y, indnere alinm. At fom» Medisp, qose addnntur, indnere se ipsom. Vid. exempla Aristoph. Ran. 
V. 1095. Av. V. 1090. Plut 898. Acham. v. 1023w 

9 Indno alinm, et, indno me, sen, acciniro me. Homems, Enripides, Xeoophon, et alii, locos prsbere possnnt, qui huic Avent 
notioni. H«c autem in Lexicis ac ventionibus frustra qnseritnr. Sic IvijUxtua^ai, 

Hoc sensu Aristoph. Vesp. v. 1154. s. CmviirwacQai wT^/uMTa, induere sibi alutas. Refer hue ^oiirir^Ai, calceos sibi induere, *EiixXt|«>« 
V. 36. et fA^Bvvth'afJ^nrt 540. 

Contra ti ^•\C<ni, nt solvam tibi ralceot, Thesmoph. 1194. At e«ox6fpA( y' ovv, solvo mihi, id fst, exuo calceos, Lysistr. 
V. 949. Ergo dtrl roS- ^•^nt^m fiaartmt, calc eos aoferre, Attictts scriptor 4iaisKt, in Activp, quia liic loci de co 

paactM kM^nitar faistoricoS| qai alteri calceps solvit, Matth. iii. 11. 



Bi DE VERBIS GR^CORUM UEDUS 

Anr^roi fxirpnvdyoXrkrai: Laiona Zonam mam sohit.* Et v. 237- de Iride: O^^^^ Smytir dyak^ereu: mmmi 
guam Zanam suam solvit.* 

8. Ire^vd^ai, coranare altenm. At IrefariitffaffBai, coronare $e, vel earonam tibi tmponere, ^schiD. in Ctmphoiit. 
p. 285. b« ubi invehitnr in Demostbenem, quod septimo post mortem filiae suae die, atque adeo funestus adbnc, 
hostias jam immolasset : Sre^aw^a/ievos, Kai Xei/ic^v eoSfira Xctfiwy, if^ovOvrei. Postquam C&nmam tibi imfowiutip 
etc. Aristoph. Eccles. v. 133. T/ yhp etrrei^yiavdfifiy ; Ob quam aliam enim causam eor&nam tmhi mmandf 
lodttcitur nimirum ibi femina loqnens, quae postquam coronam pro more sibi imposuisset, ' pro ooncione verba ractam 
erat. £t Lysistr. v. 602. Aaflk ravrl, Kai areipdvwaai : acdpe hac, et [ilHs] frantem tibi cinge. Vide etiam Nob* 
V, 1002.^ et Achamens. v. J 144. et £lian. V. H. 3. 1. ' 

9. 'Airayia*, strongulore alterum : 'AirAyJa^t, stranpdare seipsum, vel se suspendere, Xenoph. in Hieraie, 
^sive de Regno: Av^treXel hxiLylaaBat rf rvpdvyf. ^lian. V. H. 5. 8. TLoXlaYpos be inHjy^aroi jPoUager vero «r 
fiMfiffuftY : vel, /mteti tibi intercbuit. Mattb. 27, 5. de Juda : Ka2 dreXdwv hiHiylaTo. Notandum bic obiter est, 
Lucian. in Toxar. pag. 42. Edit. ArosteL ^irdy^ec ^avr^v, dixisse, pro, Airdy^erac : ^uod nescio an imitandom sit.^ 

10. K(^o;iai, in Passivo, cador^ /^m^> vel percutior db alter o.'' At K^wrofiai m Medio, plango: i. e. proprie^ 
me percutiOf vel pectus vteum percMa : quod lugentes facere solent Sic plango apud Latinos (quod propne signi* 
BctLi verbero, percutio : averbo Dorico xXdyw, pro irX^yw; uti pango, a ir&yw, pro r^yia) praedse dicitur, pro 
floMgo M0; i. e. verbero me ; prae luctu scilicet et moerore. KcWo/ia/ rcva, cum accusativo^ sensu praegnanti, s^* 
nificat, KowrSfuvoy wevOtiy nya, nlangendo aliquem lug^re, Exempla passim obvia. 

'Eyyi/fi", in Activo, tradere akeri, quod ei promissum, vel desponsum est : at IS/yyvaoBat, in Medio, $e ipaiuarm, 
▼el jSdefuseorem alteri prabere, vel tradere: i. e. uno verbo, spondere, \e\ Jidefubere.* 

11. *Aya/nfjLV^<nc€iy, vel 'Ava/iy^rac, in memoriam aliquid revocare alteri. At iiyafit/iyififfKeaBat, vel iLyofirioao^at^ 
iibiin memoriam ah'quid revocare; vel brevius, recordari, reminisd, Exempla passim obvia. Sic Gcrmani, mi 
erinnem: et Galli, $e rewuvenir. 

12. *Air^«ii, in Active, proprie abs teneo^ i. e. promt teneo ab aliqua re: cui contrarium est, admoveo. Aristoph^ 
in Pace v. lo 1 . 'At^x^cv r^y piy hiro xdKKns : Nasum a $tercore abducere. At &T^o|iai, in Medio, absolute positum, 
idem est, quod &ir^«i» ^/iotn-ov, i. e. me abs teneo^ (pro quo apud Latinos praecise dici solet abstineo, subaudito 
Pronomine me) ut &ir^e<r^i otvov, trhov, abstinere vino, cibo, etc. Interdum etiam transit in rem ; ut dir^eoOlac wpatjl 
manus suas abstinere, apud Homer, et Demosth. pro quo etiam dicere quidem liceat dirij(€iy x^''P^^» ^ Activo 
(uti supra in memorato loco Aristopbanis, c£ir^eiv fiiya, nasum suum abducere, pro dicix^odai) sed non vice versa, 
pro, manus alterius ab aliquo prohibere, fas sit dicere, dnix^trOai xeif>af. Hsec observatio, quia est magni asus, 
mferius etiam plus semel incuicabitur. 

13. 'Eire/yM, active, impellOy urgeo: cxe/yo/iat, in Medio, me impello, vel urgeo, i. e. festino.^ Sic wope^ m 
Activo, transferor transporto, ire, vel venire facia alterum (vide Eurip. "^.Med. v. 180. Hippol. v. 755. Hecub* 
V. 447. ct alibi) at wopei^fmi^ in Medio, me ex uno loco in alterum transferor sen me ire, vel venire fado, i. e. ea^ 
frq/tci^Dor. Ejasdem indolis etiam sunt verba sequentia: IlXavdai, errare facio alterum: TtkayQfiat, errare /ada 
flne, i. e. erro. "lony/a, statuo, vel stare facio akerum : "lorra/iai, statuo me, sen stare facio me, i. e. sto. Sic 
dWflTo/tttic, sirrg^, i. e. proprie, surrigo me, vel erigo. "ISw, et xaSt^w, sedere facio alterum : tSoaac, et KaBiSojuup 
sedere mefado, i. e. sedeo, IriWtit, mitto alterum: IriXXofiai, mitto me, i. e. eo, proficiscar, venio. *AvaTaikir facto re* 
paeseere alterum: 'Ayawaj^ofim, facio requkscere me, i. e. reqmesco,*'^^ Aitrx^jyi^, pud^ado alterum:^* Alcyjiyofiairpsub-- 
fado me, i. e. pudet me, ^ofi^kt, terreo alterum : ^o/3ov/iac, terreo me, i. e. timeo. ^atykt, apparere racio alterum : 
^Ivofiai, apparere facio me, i. e. appareo. Koi/idai, facio dormire, vel cubare alterum : Kot/juifiat, facio dormireme, i. e« 
dormio. K^, facio cubare alterum (banc enim significationem verbum hoc obsoletum olim habuisse puto) Ketpai,'* 
facio cubare me, i. e. jaceo. "Erw, (quantum quidem ex compositis, iLfi^ienw, eif^iww, et /icBivw, colligere licet) olim 
videtur proprie significasse, agito, incito : unde irofiai, (posito nerope simplici pro composite /le&irofMn : nt dioBat 
interdum fungitur vice ro0 iiirodiaOai, et irepiO^aOat : ut alia ejus peneris hie taceam) proprie notat, me agito, vel incito 
post alium, i. e. sequor* Neque dubium est, quin in Verbis Uofiat, bi^yafxai, e^/^ra/iac, fiifioiffiai, iftypfiui^ 



\ Male igitnr interpres Latinm : tibi Zonam solvit Nun m est enclitica, ut dicitor, vocnki, qn» ornat oratiooem. Optimi 
•cnptores, qoi eandem rem gestam namuit, verbo nsi sunt Medio. Pauaania^ Latonam, dicit, yxmr^tu t&v ^wrr^e*, sohrisse sibt 
ZoDam, Lib. I. Aristides in Paoathenaic. p. 169. Antw n \va-afx,hn rnv ^(univ, solvent sibi sonam. Menander rbetor, anctor 

parom tritns, Hip. 'Svtinxr. p. 597. rnf ^wviif tkOaaro Aqrw, Zoaam sibi solvit Latona. Exprimitor io his locis antiqims mos mulierom, 
mis partnne cingnliun sibi solveront Idem fecit Latona, Jovis liberos, qoos in ntero ferebat, enixura. Alii srriptoret, qaos Attic« 
Ibl^t elegantia, active dixenint, Latonam xD^m r^y /wynf. Vid. ill. £a. Spanhemins, Observatt. in Hymn, in Delam, p. 451. s. qaem 
et ipsnm iste'lepos ^raeteriisse videtur. 

^ ^ Hie non de panente senno instituitur : vemm cingulura sibi solvere is dicitur, qui vestes suas exuit. Sic Iris vettes band entt 
iibi, sed semper acdncta esse reperitur, quo parata sit ad Jnnonis, bene, jussa obeunda ; ut recte H. Stephanns, ad h. I. p. 114, 
ed. Ultraject. 

3 Nam dictum erat ipsi : vt^Bov tov o-t/^vot, Impone igitnr capiti tno coronam, v. 131. 

^ Xrtfavw<ra>fvoc xaXa/uov Xtuxw, qui coronavit se calamo albo. Conf. Scholiastes, p. 98. In altero, qui sequitur, loco, ^'n^nmuJi^ 
legitnr, eandemqne habet sententiam. 

^ Apollo Pythins lauro Tempica /orf^yaVaro, sese coronavit. 

^ Ego vero non video, cur iiialae note haec sit diceodi ratio. Lucianus in Atticista certe ista non fuisset usu«, nisi mnnditien 
exploratam habnisset Vis ipsum baud fugit media, quam alio adbibuit loco, Dial, meretr. p. 519. avny|a/M.«iv yof ^, Me ipsa 
tuspendissem. Sic idem dixit iirvmiynii lavrhi, T. III. p. 312. ed, nov. AmsteL et aif9^iyt<r9ai iaurlf^ja, 284. Verbum ^ayx*' ••^ 
snspendo, suffoco. Polyb. xvi. 19. Alciphr. iii. ep. 4. Hinc Medium awayx'<^»*» ^e suspendere, suffocare. Theophr. Char. Mor. 
c. If. «x»sy*f xa^^ An^iaro, puer, plagis acceptis, suffocavit, suspendit se. Nec dnbitavit iElianus, H. A. 3, 42. de ave Porphyrione 
Bcribens, dicere : &itayx*t iav^y, fauces sen spiritum sibi intercludit. Antoninus Liberalis c. 13. &yvpTmnf lavrn», suspendit se. Non 
nego, Medium Attice castius esse ; nec id vero mihi volo etiam, alteram loquendi formam idcirco impuram esse debere. 

7 Koorrofxiw- ra^Mivw^fxtm, nt <rxo\M habent, id est, vexati, apud Demosth. Olynlh. 1. p. 58. 

* iyyt/«v, m Activo, idem designat, ac, alteri aliquid ex sponsione tradere : at lyyvaa9a^^ in Medio, de eo non nunqnam adhibetnr, 
qni ab alio non nihil desponsum accipit. Cujns quidem generis plnra verba suo inferius loco dabuntnr. Photius in Lexico MS. 
4)7&»» tifMUyn iwauy, 'HyyuSr*, 8 xa^^iwv. Hiuc lux Hesycliio, qui et, ipso Kustero auctore, p. 1598. s. ed. noviss. inde suppleri 
potest. Photii verba exhibet etiam Etym. M. Ammonius : lyyva, juu /yyuSiat, iui^i^n, 'Eyyva (mv yig a iMr *Eyyvarai 1 4 Xa^/^ywn 

9 Thuc. viii. 46. 531. fx^ »yaf lvtiyi(r9tu rhf vixtfxot iiaXvvai, Ne nimium festinarct bellum finire. 

*° Hoc verbo voftvw eodem, quem Kusterus adoptavit, sensu, prster Euripidem, alii quoque prspstantissimi scriptures, exempli 
mtia, Plato, Sophocles, usi esse lesnntnr; ut nemo usum illius potestatis firmatum in dnbmm vocarc aueat. Sed locus Enrip. 
Hecub. V. 447. in primis notatu dlgnus est: fxi tAv |Mix/ay wopiwiif, Quonam roe miseram vehes? Schoiiastes: vHvoiMt nal 

mt^tOw iTfgw, ws lyrauBa x, t. X. 

[Apposite Philo Judaeus, vol. i. p. 44. SS. Legum Allegor. 1. i. eZ 
iMot^ra vffii?, odx iyipyouvra* od HATETAI $1 voiwv aitro; : recte vero dicitur qniescere ifecit, non qnievit: qniescere enim facit ea que 
▼identur operari, ipsa non agentia; at ipse opifex non quiescit, vel. at ipse non desinit operari. Male vertitur, quiescunt enim quse 
▼identur operan. Eadem est oppositio in utroque sententie membro. Boviryer.] 

' [^'fX^f^i pudefio ; 90^10^, timeo; ^lofjuu, appareo, frequentius, ni fallor, in voce passiva. Vid. mox n. 35. Bovryer.] 

Kfi^f videtur esse praeteritum lonicum, et ex serroone lonum in Attico adhuc reliquum. 
^ Ingeniosa, fateor, h»c est observatio, cui equidem pneter modum baud faverim. Nam veteres verbis et yjco/uuM, et com- 
mm^s, seqoendi notionem promiscue sumecerunt. Ut nulla in medio posita sint, quae istum muniant usum, exempla, neqo« 
H. Stephanus nllum, prout in Tbes. G. L. Tom. I. p. 1219. fin. ipse pras se ferendum putavit, invenerit: auctoritas tamen 
Vefychii ejMMdi est, nt minime spemenda esse videatur p. 1387. et 1407. ubi emditae CI. Abrescfc^ aliommque doctorum virorump 



COMMENTATIONES L. KUSTERI, lixc. 



i^ylb^oiy alHsqae similibus, eadem. vis significationis medls insit ; ' quarovis id hodie vix dem<mstrari queat, quoniam 
Don amplius constat de propria significatione, quam verba illornni Activa, ^uae usus jam dudum abdtcavit (si tamen 
mqMm in usu fuenint) olim habaerunt. Nam ad investigandam significationem Mediam nobis prsire debet notio 
Yesbi Activi : quae si vel ignoretur» vel obscura sit^ latebit etiam vera vis verbi Medii. Unde Verba diets Forms, 
^piomm significatio Media non statim in oculos quasi incurrit, non illico pro Activo-Mediis (sic enim appdhre mihi 
lioeftt Verba ilia, qu» comparari possunt cum Deponentibus apnd Latinos) babenda sunt; sed considerandum 
IMMlttper^ anoon significatio lUorum mixta ex notione verbi Activi bene intellecta et perspecta, erui possit. 

14. ^Xdrrw, in Activo, custodio, observo, vel servo aiterum : ^yXdrro/iaiy in Passivo, custodior, vel serv6r ab 
altero; quo sensu captivi, oves, bona, leges, etc. fyXdrreadat dicuntur. At ^vXarro/Mi, in Medio, custodio me 
adversus aiterum ; vel prospicio mihi adversus aiterum : i. e. uno verbo, caveo. * Vim verbi hujus Gneci optime 
expnmunt Galli, dicentes, je me garde : itemque Germani, ich hiite micb : et Belgae, ik wagte my. 

TpiwofMt, verto, vel converto me ad aliquid. Theophrast. in Cbaract. Procem. Tphj/ofmi ik ^Siy M toy \6yov. 
Arifi^h. Ran. v. ST-OfirpOrd fie iiei rpairia^: Quo primum me diverti oportebat. Idem Vesp. v. 980. M rh 
fiAHv rpirov: Ad meiiora te converte. Xenoph. de Instit Cyr. lib. 7* p* 198. b. Ei fikv rpeif^/ieOa M pqiiov^yl^ 
w KoX itbvTiSeiay. Si deflexerimus ad, etc. ' Vide etiam mox verbum ktrphctoBau 

15. ^Xvrtrdmiv, Opponere aliquem alteri : 'Amrarre<r0af, vel ctmra^a^ac, se alteri oppOAere» vel alteri obsistere; 
diciturque cum de aliis, tum prscipue de ib, qui se acie instructa hosti opponunt: ut apud Demosth. Olynth. 3.^ 
et alibi passim. Vide etiam infra TdfyLoBat, Num. S8. 

1^. £<mMi:/^«», active, in domum, sedem, vel locum, habitandi causa, aliquem introduco, sen recipio. EiooiW- 
Sofitu, in Passivo, ab altero in domum, sedem, etc. introducor. At elaouciSeoBai, in Medio, se ipsum in domum^ 
sedem aliquam inferre, i. e. in domum aliquam migrare. Eadem est ratio verbi contrarii e^ocW^w, et kloixtSfifuiu 
iEschin. in Timarch. p. 187* B. 'Eai' hk h fiiy c^oiKierrirat, (male in Edit. Wolf. — i^oi/rac) els ik ro aM kayaoHipiop 
yakKevs eltrotxt^ai (male et hie, — ^oi/rac) xaXxeioy ckX^Oi^. i. e. Ubi is emigraiit, et in eandem officinam raber ferra- 
nus immigrant, etc. Sic Synes. de hirunduiibus : El<rofic/£ovrat /iky fierh roe ^kyyea^c aiwri^aai, ik k^oiKiioyrai : 
Immigrant in domos cum cantu ; sed cum silentio inde exeunt, vel emigrant : hyeme scilicet iastante. Sic kyoul- 
ewLoBaiy apud Thucyd. 1. 5. c. 58. TielBei XaXjccS^as hyoiKlaaadai el^''0\v>Qoy, Ubi iLyouctoaoBcu est, se in mediterranea 
loca habitaodi causa conferre. Nam qui ad mare habitant, K6rut oUely dicuntur: ut apud eund. Thucyd. 1. 1 . c. 7. 
in fin. cui ibid, opponitur ro iiyotKlSeoBai. Vid. eund. 1. 1. c. 120. ubi rots Kdrat, a SchoL recte exponitur, rols mpakioa^ 
L e. ad mare sitb. 

17- *Opiyut active, extendo, protendo, porrigo; ut dp^yeiv xelpa: at dpiyofmt, in Medio, me porrigo, me extendo; 
i. e. manus meas extendo ad ahquid accipiendum. Homer. Odyss. ^. "Eydey ope^a/jiiyri iwo irwtr^ov aiyvro rSloy, 
Manus porrigens de paxillo detraxit arcum. . Et cUm genitivo, opiyeadai nvosp manus ad aliquem protendere. 
Homer. Iliad, i. OS Taiios Spi^aro i^aiii/ws "EKrup : Ad filium suum manus porrexit Hector. Et cum dativo, 
ipiyevBat x^tpl, (proprie se protendere manu) i. e. protendere, vel porrigere manum, aliquid captandi causa : SpiyeaBai 
iopi, protendere hastam, etc. Homer. II. 99. 'fU &pa ^y^jtrtu, itpi^aro xepvl ^Ckyviy^ Oi i* iXal3ey, Sic locutus^ 
porrexit manus suas ad [umbram Patrocli,] nec tamen cepit. Vel dici etiam potest, to opkyeaBai in hac construction^ 
simpliciter habere significationem captandi, vel appetendi ; ex consequenti nimirum. Nam manus porrigere solempi 
ad ea, quae captamus, vel appetimus. Unde patet, quare ro opkyeadai per metaphoram significet, desiderare, concQ- 
pbcere, vel appetere. 

18. *Errp^00a< rf^s 6iov, se divertere de via, ut ita loqui mihi liceat; seu, de via deilectere, apud iElian. V. H. 
14. 49. et alios. Unde etcrpiweaSal nya, cum accusative, sensu praegnanti significat, de via deflectendo aliquem de- 
elinare, vel evitare ; et inde simpliciter, aliquid fugere, declinare, vel evitare. 

19. Aiptt, in Activo, simpliciter si^ficat tollo : at Alpoficu, in Medio, in me aliquid toUo, ut sic loqui mihi 
lieeat ; seu, mihi (vel humeris meis) ahquid impono portandum ; et ex consequent!, porto. ^eque subaudiendum 
hie est hr* Afitoy, vel ^ir) re^aXiifr, ut Henr. Steph. putat; sed ro a tpo/iac dictam significationem per se habet. 
Aristoph. Ran. v« 32. Toy oyoy iipafieyos fipe. AsinuuL humeris impositum porta. Et v. 007. aipeadai ra trrptiffMra : 
Tolkre sarcinas portandas; vel simpliciter, portare. £lian. V. H. 3. 22. "U, n /3oi^era< hvofioii &p6Lfieyo$, Aufert 
in humeros sublatum. Potest tamen majoris claritatis gratia interdum addi &ir &fMy, ut apud ^lian. V. H. 12. 22. 
Nisi tamen ro dpAfieyos^ ibi referendum est ad sequens iipeper. Sic enim ibi legitur : Ktil riXos dpdfievos hrl rHy 
AfMy if^epey. Sed utro modo accipias, parum interest. Si enim ro eir* &iMy referendum est ad dpdfieyoSf distinc- 
tionis gratia id additum esse intelligi oportet ; quoniam &pao6ai etiam ille dicitur, qui in caput sublatum aliquid 
portat.' Hinc per metaphoram, ^ao^ac ir6kefioy, bellum suscipere,^ cum alibi, tum apud Demosth. Orat. de 
Pftce, p. 2. et Thucyd. lib. 1. c. 125. pro quo barbare quis dixerit, aipeiy irdXe/iov, in Activo: ne quis putet pro* 
mbcue ista usurpari posse. Et ovyalpeaBai nyt ircSXe/iov, Klyivyoy, etc. in bello, periculo alicui esse adjutorem et 
socium : vel, ut ad significationem propriam clarius alludam, onus belli, pericuU, una cum aliquo in se tollere, vel 
suscipere. Dicitur etiam avyaipeodal rivi top woXifwv (ut apud Thucyd.) cum genitivo rei : ubi subauditur nomen 



notae in aiixiUam vocari mereotnr. Conf. Enstath. ad II. p. 1346. 6. et Moschop. ad 11. B. p. 194. Nee taiMB alieDW ab hac 
potestate iociu eat Homeri, IL K. 516. 

Quo loco irx*Xia : ''Eirot/imr rrni, ImfAhtff o^ThT. Qaare S. Clarke, ad Horn. Iliad. 1. i v. p. 118. praeeunte Stepb. Berglero, non ca, qat 
fai est, accoratione scripait, aemper GraecU ^m<rB»i seqiii, non ? iritv, erudite monentc CI. Trillero, Enend. Hcaycb. p. 16. 

' Noft veto ill alia hie omnia imna, et vix, et ne vix quidem, indocimus animum, his verbis vim aiediam, id eat, reciprocam ineaaa. 
Slabit optime Kosteri causa, etiam hac cadente opinione. Namqae ipse jam dedit, non omnia verba, quaa mediam habeut terarina* 
tionem, idcirco ista proprie media valere virtute. Favemns nos quidem certis exemplis, non fictia et emcntitis. 

* Diog. I. S. 91. 8ic Luc. xii. 15.- f Pet. iii. 17. At ^o)^(art I'auTtvf, 1 Jo. v, fl. Thucyd. I. iJfO. 76. wVn ^v>M^cur$M «*Tovf, 
at ab illis caveant. 

3 Plato Hipp. nuij. p. 102. F. nml lyit ^tvyt e&c in I'xw, ovu Tp«va;fAa(, (iiropw. Atque ego quidem oon amplius babeo, quo mt 
vertaro, sed anceps ac dobiua hsreo. Thucyd. Hiat. i. 50. p. 36. ed. Dukeri, irpcMrovTo, ae converterunt. Id. i. 59. 40. r^knyvm^ 
te «oavertuut 

^ £<|uidera nihil hie reperl, auod illuc pertineat. Veram Olynth. ii. p. 100. ttyrtrd(a9^M hoc aenso legitur. Utimnr Demosth. 
Sekctis orationibus CI. Ric. Monntenay, quse Cantabrigiae 1731^ 8. typis Academicis descriptae sunt. Conf. Herodian. vi. c. 9* 
S. 5. vii. c. 9. S. 8. Act. xviii. 6. 

^ Non male. Ego vero, ri M twt w/^y ad ^tpftv pertinere, censeo ; uti apud Isocratem hanc totaoa 9fa^*v» 9*f^ ^ J/Mwf| 
■la legere memini. Sic rh Sftur^eu exprimet antecedens, in se suscipere ; f tgnv autem consequens, ferre sive portare. At so Una 
verbum ^^no^mt iuterdnm praegnanti vaJet virtute : ut eipa^yoi (ti rwf vHfJwf idem sit, ac afdfAnoi ^ifovci, in ae auscipientea portant ia 
hnineria.' 

6 ♦fao'uc hse aunt in medio potitae, esdemque concinnae ac venusts: ftpao-dai oreXi/uu)*, ir^yov, %i}iivur, in ae anacipere bellnniy 
laborem, |)ericnlam, ilber aich, anf aich nehmen, id est, aggredi. Adhibetur igitur vox Media de re, quae ei ipsi, qui .cam in ae suscipit^ 
BMletta, incommoda, periculosa evadere potest. Verum habet verbum mfur etiam banc notionem, ut significet, auferre, repor- 
tare. Proinde mx^iiv ml r«, est, alteri aliquid auferre seu reportare. Sed Photius in Biblioth. Cod. 243. p. 1113, 45. ^f«To fiMCp 
rcportavit, abstnlit victorias, nimirum sibi, dixit. Schottus male : adamavit ; ac si n^ro ab IfSiaStu esset. Milites oT^o-iv, in Activo, 
alteri, nempe domino, cujus sunt arma victricia, reportant victoriam. At ipse dominus, cujua et milites et arma sunt, ^Ptur^ai vtienf, 
•ibi anferre victoriam, in Media voce dici debet. Hac ipsa dicendi ratione usua eat Plutarchus in Themiat. Sic fxiire^f <?c«<r9«i, 
mercedem sibi reportare. Neque ab hoc loco aliena eat haec loquendi formula: HiatftTaBm iiwg^ reportare sibi victorias, in jnliani 
Cm. p. 12. lis. 8. ed. Heuaing. Sic ite^nvBi ^iUfun^ hfif^h ^orovf, PlatOy Xeaophou, Herodotos dirnimt, priori quidem aenfii| 
qnem verbo Medio iftn^Oat viadicatum ivunua* ^ 



DE VERBIS GRiECORUM MEDIIS 



tpp.2S— *K 



fiipos : ut iutegra phrasis sit, trvvalpeffBat nyi fUpos rov ToXifiov. loterdum datiiT^s penonm omittitur, ut apii4 
Demosth. Olyntli. 1. hro(fju»ts avvq^oBai ra TpAy^ara. 

20. Uipwu, non solum signiiicat mitto ; sed etiam deduco, seu euro aliquem duc^dum, vel deduceHduna co^ 
quo pervenire cupit: quo seusu accipitur apud Homer. Odyss. E. v. 37/ ct 140. Hioc ire/iirofiac, io Medio^ 
sigbincat, euro aliquem dueendum, vei dedueendum ad me : i. e. areesso. Idem ergo notat, quod compoaitnaa 
fieravifivofiai, cujus multo frequentior asus est. Simplex autem xi/iro/icu dicto sensu legitur apud Eurip. Hecuk 
V. 377. Crest. V. JO7. et lll. quamvis Henr. Steph. nuUo ireteris scriptoris testimonio notioois hiyus fidena 
lectori iaciat. 

21. Ilpofrfl>ipu, in Aetlvo, effero, praebeo, admoveo : at in Medio, trpov^ofuu^ offero me, pnebeo me, infero miz 
ut apud Xenoph. last. Cyr. lib. 1. p. 15. C. Kai tits elSev xdirpoy il kvavriov Tpo(rf€p6fieyoy : £t ut vidit apnun ex 
adverso se inferentem : i. e. imientem. Et apud Piutareh. in Gaib. Ilpo9f€p6fi€yo$ yvjirf lif€i : Cum nadb 
gladio se inferens, vel irruens. Item cum dativo persons, irpotrfipeffOal rtvi, eleganter dieitur Ule, qui se offert, vel 
prsebet erga aliquem, hoc vel illo modo. Ad Hebr. c. 12. * 'Cls vlois lepotr^k^ai vfiiy 6 Oeof, Dens se gerit erga vcrii 
ut filios. Proprie ibi vetus Interpres, offert se vobis. Plura exempla passim obvia sunt. Alio sensu vpoyfi^ea$a^ 
in Medio, dieitur de illo, qui cibum vel potum eapit : i. e. proprie, qui eibum vel potum ori suo admovet. iEschin. 
contra Timarch. p. I90. r. K€\€v6yTkfy Xovaaodat ', Kal airoy TpoaeyiyKaoSai: Jubentibus se lavare, et cibum capers. 
Vide etiam £lian. V. H. 3. 31. At in Activo, irpo(npip€iy riyl <nToy, (^p^wLxoy^ etc. est, praebere, vel porrigere aUciS 
cibum, medicamentum, etc. quse qui mauu capit, et ori suo admovet, vel inserit, dieitur wpwr^lpeoBat, ut jam mooui- 
mus. Medicus ergo ex. gr. aegro irpotnfipei <^pfiaKoy : at teger ipse irpotrt^iperat : et mater puero vpoa^^i iproPp K^ias, 
etc. : at puer ipse vpoa^iperai. Et uti ir/Mxr^pe^Oai, in Medio, (ut diximus) mterdum significat cibum, vel potual 
capere: ita ra irpoai^pontya^ passive interdum dieuntur ipsi cibi, et ipsa pocula, quse capiuntur: quatenus nenipe 
passivum illud respicit Medium vpoc^ipofiai, non vero quatenus refertur ad Activum iepo(rfkpia. Posteriore euim 
aensu passivum Tpotrf^p6^ya^ non potest dici de cibis et poculb, quatenus ca(>iuntur (i. e. eduntur et bibuator) acd 
tantum, quatenus alicui ab altero offeruntur, et admoventur; licet is, cui offeruntur, ea non capiat Nam 
Activum irpoff^^, simplieiter signifieat, alteri aliquid admoveo, offero, prsebeo, etc. neque proprie de ciborum 
oblatioiie dieitur, et iis, quas in alimentum cedunt, ut non sine iusigni errore statuit Foesius in (Eeoa. Hippocr* V. 
wpoffi^ipeiy (deceptus nimirum sigoificatione verbi Medii vpoafipeaBai), sed etiam de quibusvb aliis rebus, qute alievi 
quocunque modo offeruntur, admoventur, vel prsbentur. nine dieitur, irpoof4peiy riyl lur^ayiiy^ iupay, dyeiar, 
X^H^* 2ji6a, Xi^yovs, etc. Et Medicus, ex. gr. non solum dieitur irpovfipeiy^ quum segroto medicamentum edendum 
Tel bibendum offert, sed etiam quum alia qusevis, eurandi causa, corpori ejus applicat, vel admovet: ut ex Hippo- 
crate, Galeno, aliisque scriptoribus medicis constat. Hiuc passive ra wpoad^fieva, non solum dicuiitur medicameota^ 
qutt medicus segroto edcnda vel bibenda offert, sed etiam quaevis alia parfiijfiaTa, seu morborum auxilia, ut vems 
lectio, cataplasmata, balneum, etc. Vide Fcesium loco kiudato.' 

S2. *EycaXtWecv, obtegere, seu obvelare alteram : 'EyKoXi^i/zafr^ai, obtegere, seu obvelare se, vel faciem suaaa. 
Aristoph. Nub. v. 733. Ovic iyKaXwp&fieyos raxim rt (^yrtels: Annon caput tibi obteges, et sic quam primus 
aliquid meditaberis ? seu, ut magis latine dicam : Quid capite obtecto illico aliquid meditari incipe. ^ian. V. H. I2. 
47* 'H *Apt<rTOfi&xri €?irero, Sc* aliov$ lyKaXvTrro/iiyri : Pne verecuudia faciem suam velans. Isocr. TVapeiit. 
iyKa\tn^dfi€vos ixXaie : Postquam caput suum operuisset, (seu capite operto) flevit. Et cum accusativo, ^yicaX^ifiotfAu 
kc^Xj^v, apud Plutarch, in Coriol. quod exemplum adducens Henr. Steph. in Thes. L. G. putat, ro fycv* 
yJipaaSai, simplieiter hie positum esse pro Activo lyKaXi^i/<ii t errore manifesto, eodemque communi. Nam lym- 
XiJi/mm r^v re^Mv, est, caput alterius obtegere : at iyxaXii^aikLi rr^y Ke^aXtjy, caput suum obtegere ; sensu redproco.^ 
Eadem est ratio Verborum Mediorum, KaraKa\v\lHitrBai, frapacaXihpaffOac, trepiKok^ylKitrOai, ffi/ycaXvi^^dai, vpocoX^ 
De postremo tautum verbo addam ; illud proprie quidem signifieare, se praetegere, ut sic ioquimihi liceat : 
sed eleganter interdum (sensu scilicet praegnanti) usurpari pro, praetegendi sui causa aliquid obtendere, vel praeteiH 
dere : ut apud Platon. in Protag. p. 1 96. Ilp6ffj(Ti/ia rotelaBat xal vpoKdhhrreadai roi^s fiky woiriiny, rovs be ai etc* 
i. e. Alios quidem poesin sibi praetendentes, sive pro praetextu assumentes ; alios : etc. 

ZS^^Apx^, et "Apxofiai, utrumque ab Henr. Steph. aliisque Lexicograpbis, exponitur tncipio, initium facior 
quasi notio ilia utri^ue verbo simplieiter, et sine uUo sensus diserimine eonvenirct DifferunI autem haec duo 
verba eo, quod Activum ''Apx/^, semper relationem habeat ad alios, significetque, prior ineipio seu, incipio ideo» 



Add. V. 14S. etc, et aate wfAirrt pro dactu. Sic Demosth. vo^tmc «f>viiy, pompam ducere, Philipp. i. p. S4. Coof. lAcim. Dial. 
Marin. T. i. p. 9f5. Notavit H. Orotios scienter, to ir/junrtiv apnd Homeruni idem esse, qaod vpoirf/xirf<y proseqnt, id est, abennteoi 
konoris cansa aliqno comltari. Nec minns iste loqnendi mos /Esrhylo placuit. In Persis v. 1081. p. 300. ed. Lond. Stanl. n. 
Ubi irpvirffA^w ««/x«fiydedncere, in Agamemn. v. 5<5. 86f . vsjuva dnctn, v. 757. in Enmen. v. is. Hnc CI. Alberti locom Mattk. 

ii. 8. irfV4^ avToiff retulit, in Observatt. in sacros N. T. libros, p. 7. Verbam corapositnm ixirt/uiiriiv, eandem tibi vim tribvtt* 
Tbncyd. UttifAnuv avMiuar, dedacere coloniam. Plato de le^. nomen habet, UiffxnTi avMxiwv, dednrtio coloniarnm. Herodian. Lib. ii« 
c. iii. 25. irffx4>d4c i/f Tiv tou vionr, deductns honoris causa in templum Jovis. Sylbargius hie mavnlt vpoirtju.|)9ii(. Vernm hsc 
commntatio non est necessaria. Idem scriptor et ImifAnut^ Lib. ii. c. i. 2. Corpus dedncere, vel, dedueendum cnrare, dixit. Scite 
obscrvavit Stanleins, ad ^scbyl. p. 816. verbum irpovl/^ivfiv apnd Orapcos idem sa^pins denotare, ac mortonm aliqnem comitari, 
dedacere ad sepolturam. Addit, Graecos idem officii genus verbo UnifAitui exprimere : quam rem Euripidis munivit exemplo. 
Herodian. S. 1. 5. corpus principis elatnm in Aristeum &vi'ti|ui4'«v, miseront. Quo quidem loco Anoxifxvuf, mittere mm comitata 
designat. Apnd Eorip. Iphigen. in T. v. 1467. nimimm mandat, lxT«Virifv, educere, ut Orestes edncat mnlieres Graecas ez hae 
terra. Paulo ante v. 1440. u<TmifA,4^v, reducturus Argos sororem. Hand aliter ego verbum i^ivifx^ay Act. xvii. lo. interpreter, 
atqne banc in roodnm : fratret deduxemnt, comitati sunt honoris causa. Conf. ▼. 15. Indicavi jam, et aliquot rationibns bane 
roboravi explanationem, in Oratione adversus contemtores religionis Christians, p. 34. Servii jam huic causae alio loco accaratiat| 
quo commodior mihi occasio dabatnr. ^ Com. 7. 

' Eadem fbre ratio est verbi 'IviTo^-o'tiy, imperare apgroto, qnodmedici est: at lirtra^<rta^at, pati nt sibi imperetur a medico; 
quod aegroti est ; apud Hippbcrat. de arte n. x. p. 6. T. i. ed. L. A. Vander Linden. Conf. n. xii. p. 6. 7. 8ed tA itmtwtrifMjnm 
omnia sunt, qas a medico imperantur. Ibidem vtiBtaOai est pati sibi persuaderi, seu obedire, et vfi9«/uifvoi, qui sibi persnadert patinntar 
a medico aegri, sen obseqnentes ei«groti. mtOuf contra erit, persuadere alteri. Hinc T^fdo^Tt, mihi peniuaderi patior, sive pareo. 
Plat. Apol. p. 364. B. Act. v. 56. 37. Lnc. xvi. 31. Contra vero ineptum est, atqne a ratione alienum, si quis apger, aut qui medicam 
artem non colnit, tar^or^ it^r&mi^ medicis imperet; nt Plato itemm auctor est Lib. iii. de Legib. p. 588. ed. Lngd. 1590. f. 

^ Mirom est profecto, etiam x^rimrnTtvf homines hunc sensnm fiigisse reciprocnm. Jac. Duportiis verbosam habnit praplectionem, 
in qua elegantiam exponit Atticam, ouae sub verbis noroina intelligit cognate. Verba tantum non omnia, qnae exempli gratia prolwrt, 
M^diasunt reciproca,ad qnae commodum ahqnod nomen subaudit : vcmm ita, nt vim reciprocam negligat. Ita vero vir doctns tXXii^iv 
qoidem curavit, sed in iis fere loris, ubi aut fnit nnlhi, aut, si qua fnit, pronomen reciprocum addi debebat. v. g. /yx»xv4«^«i ipsi est 
abfcondere, tegere, nimirum xffaXn>, caput aut faciem. Concedo : tu vero adde, caput suum, aut faciem suam. *ETt/3^fi» exponit, 
iiUicerc,f0^«, vestimentnm. Recte : sed velim, addas, alteri. At lxifiax\t<r9<M(p,4.) indnere se, aut, injicere sibi vestem, induere vet- 
tern snam. *Afr«utfa«-9«i vertit tondere, rnvHOfxny nempe, comam aut barbam. Nos, tondere se, comam snam, barbam snam. (p. 3.) Tl 
^olfT^i ei est, snbnectere sive substringere pedibns cakeos. Ubi Hoinerus addit vi'liXa. Potest etiam ^ir«34jiAaT« jtnbandiri. Tb 
autem redde mecum, et cum Kustero: subligare sibi calceos, vel calceare se. (p. 4.) Vir idem literatus ^ox^i^ai, discingere, solvere 
vcrrit, vnlt qnoqoe verti, calceos solvere vel exuere. Sum ab eo, si addat : sibi solvere, vel, ralceos suos exuete ( p. 4.) Homer. Iliad* 
• , 6«fXum. Aristoph. Pint v. 9t8. Mxvnu^ calceos tuos exne. Praecedit v. 927. wraBw ^oijuanov, depone vt-stes tuax. Katttr(9i#« 
Im, vestes sibi vel snas deponere. Tlieopfarast. Charart. 10. alii 11. extr. de sordide parcis : kox H /ui Vov fUs ^oXvofjLncus, eos videai 
calcjeos medio sibi die exuere. Atque hie est locus ille eximios, in cujus contemplalione tam mnltns fuit Duportus, Pneiect. p. 372. 8. 

' Hanc potestatem egregie mnnit ^lianiisXI. 9. aiimtn apx'^c X**C'^^ Injuriam mihi prior iacere incipis, me lacessis. Conf. 1. 14. X* 
19. F>>)dar, Nem. Od. 3. v. 16 18. aipx* ^ ioxtfjun S^v, Incipe canere acceptum bymnom. AUoquitor Mnsam, cujus iile aaotnm cnm 
foca javenimitl/niqaeMM, vnltseqm. Qoare senios eat : incipe, at noa te ae^muBor. 



rti.^l-a9.1 CC^MMENTATlONES L. KUSTERI, Etc. U 



vt alii me sequantur ; seu exemplo meo alus praebeo initium et ansam aliquid faciendi; sen aliis pneeo ad aliquid 
ftciendum : "Apy^o^iai vero, in Medio, ipse mihi praeo ad aliquid faciendum ; seu simpliciter, incipio aliquid facere» 
Bemine quamvis sequente. Xenoph. lib. 4. 'EXXi/k p. 516. £. "Enreira iLp^dvrwv Kopivdiuy, wdkiy KarevK^vwaay ei$ 
to hpyaiov oTftaroTtthoy. Ubi interpr. satis recte : Deinde iacientibus ejus rei initium Corinthiis, etc. £lian. V. H. 
52. 4.^1^oXi$yif9eVy oh fji&yoy Koiyutyos ^Jyai Tf Xaphiayi^&Wa kqI ahros Ap^ai rfjs hrifiovKfis, i, e. Se Charitoni aoctorem 
iuisse iilsidianim : seu, se Charitoni consilio suo pneivisse ad insidias. Thucyd. L 1. c. 49. M&xns o^k ^pxpy. Noa 
Incipiebant priores pugnare.. Homer. Iliad. ^. 12. 'tis l^r'- oi j^fiulay iulKXies' 'AxiXXei^s: ubi 

'^Apx^ty non est simpiiciter incipere, sed ideo incipere, ut alii sequantur. bic compos. ^Ap^w, et Kar&px^. Horn. 11. 
^. V. 17* Toi^i IL^Xc/Siys &biyov Hflpx^ yooio : Illis vero Achilles lugubrem fletum pneivit. Xenoph. Inst. Cyr. 
L I. pag. 14. O^x ^ Kpeltroiify ifiei wk, ravra wpohKoXelro rovs ovySyTas, AXX' Airtptl Hbei iavroy ffrroya ovra, rafhu 
i^npxe : * Non ad ea provocabat sodales, quibus se superiorem norat : sed quibus certo sciret se inferiorem esse, 
ca prior facere incipiebat, ad hoc, ut alii se sequerentur/ Tot verbis opus est, - ut vim unius vocis iiflpv^ exprimas. 
Sequitur ibidem apud Xenoph. Kal icar^px^v Hcri iiyainit&y iirl mhs imrovs, fj bt€ucoyrioiifi€yoSf etc. * Et ams pneeundi 
causa, primus in equum insiliebat ; vel jaculando [cum sodalibus] certaturus, vel/ etc. Idem de LAcedaemon. Re- 
pubL p. 683. A. NofilSoyres fjy ni^ol KarApx^oi roff TeiOtaBai, i\p€o^t xai ro^s &XXovs, Hac significatione verbi activi 
posita et demonstrata, fiicile est inde intelligere et cognoscere vim verbi Medii ^pvo/iai.* Illud tantum 
iiic observandum est, to lipx^oBai triplicem habere notionem, et dici 1. de eo, qui ni^inem habet pra*euntem ; licet 
lint, qui sequantur, (quo sensu is, qui iipx^i, etiam dici potest ^e(rdac: ut apud Thucya. lib. l. c. 144. 
Ilo\i/iov oIk Hp^ofityt iLpy/opikyovt ^ dfAvyotifjiOa), de eo, qui neminem nec prseeunteni, nec sequentem habet. 3. 
de e<», qui praeeuntem quidem Imbet, sed neminem sequeptem. Du« priores notiones sunt reciprocae, et ad primam, 
de qua nunc ag«mu8, Verborum Mediorum classem pertinent At tertia notio infra in classe secunda, ubi suus ei 
locus est, exponetur. 

' 24. Upoowoiiia, et irpofnrotoiffMi, Henr. Steph. plane confimdit ; qui et inter reliqua verba Media et Activa per 
totum Thesaurum suum nullum fere dbcrimen statuit. At vero irpoffiroiw, in Activo, est, facio, ut alteri aliquid ac« 
cedat, vel acquiratur : trpotnroiovfiat, in Medio, iacio, ut mihi aliquid accedat, vel acquiratur ; seu, meum aliquid 
£|cio : vel mihi aliquid acquiro, vindico, tribuo, sumo, seu rebus meis adjicio, etc.^ Thucyd. lib. princip. 
"BovXofAeyoi rriy irokiy ^fiaiois npo(nroifi<rai\ volentes urbem Tbebanorum ditioni adjungere ; vel efficere, ut Theban- 
orum ditioni urbs ad jungeretur. Ubi barbarum foret, pro irpotnroifiaai adhibere Medium irpotnrotiifmaQau Idem 
iib. 3. c. 70. Wtieeifrfikvoi KopiyBiois Kepicvpay vpo^nroiflffai. Vide eundem hb. 2. c. 8.5. Demosth. in Aphob. 1. 
p. 555. A. ubi hiquitur de iis, qui bonorum suorum tutores et administratores fuerant: Kal 6tra air&y Tcpteylypero, 
ravra irpotnroieiv. Quod Buflaeus, quem Henr. Steph. sequitur, vertit, 'et qua; inde superfubsent, in rem suam 
▼ertere.' Imo hoc fbret Tpotr^oieifiBai. Tutores autem dicuntur irpooiroceiv, in Activo, cum reditus ex bonis pupilli 
superantes, neque ad sustentationem ejus necessarios, non suae, sed ipsius pupilli sorti et patrimonio adjiciunt : qno 
quidem sensu verbum hoc in dicto loco Oratoris accipiendum esse, ea, quae sequuntur, manifesto suadent. Unde 
apparet, quam facile in Griecis Scriptoribus interpretandis labi et errare possint, qui verum discrimen inter verba 
Media et Activa ignorant. Ac^am nunc unum et alterum exemplum de Verbo MdKo trpofrKouladau Thucyd. L 1« 
c 8. UpotreKOiovyro untiKdovs ras iXdtrtrovs tSXcis: Minores civitates suae ditioni adjungebant, vel addebant. Idem 
L 1. c. 54. 'Exdrepoi r^v Tpo9€iroiij(rayro : Utrique victoriam sibi vindicalMAt. Aristoph. Eccles. v. 86S. 

AHouca yap . . . . /i^ Trpotnroi^ rwy -)^prifidrhty: Timeoenim, ne partem bonorum tibi vindices. EtEquit. v. 215. Tor 
i§ifwyai€l irpotnroiov. Quod Frischlmus pessime reddit : * Quidvis simula apud plebem.' Verus sensus est : popuhim 
tibi semper concilies,' seu ad partes tuas pertrahas ; vel populum tibi semper addictum et faventem habeas. Et irpo^- 
TTOiovfjMi, cum Infinitivo, Demosth. Orat. de Pace, p. 22. C. TLayra 6ara <f>alvouai fiiKrtoy rwv fiXXciiy wpoop^y, ov irpoff- 
wot^aoftai hi oihky 6XKo yiy^trKay, wkfly, etc. Ubi TpoowoitioBai, est, sibi aliquid sumere, vel arrogare.^ Sic ergo 
locum vertes : ' De ilUs autem rebus, quas videor mehus praevidere, quam alii, n6n id mihi sumo, ut eas uUam 
aliam ob eausam cognitas habeam, quam,' etc. Et quia illi, qui simulant, aliquid sibi assumunt, tribuunt, vel affin- 
gunt, bine irpoviroieio^it interdum siguificat simulare. Exempla passim sunt obvia.' Et uti wpotnToteiodat 
habet significationem reciprocam, ita ettam t6 ireptwouiaBai, ut apud Thucyd. L 1. c. 15. princ. *\trxpy trtpienoiii' 
myro oitc iXaxitmnv : Potentiam non parvam sibi compararunt Exempla alia passim occurrunt. Ejusdem indolis 
sunt verba tlaTroitiodai (ut eltnroieiadai vioy, filium sibi adsciscere, seu adoptare^) fierairoteitrOai, et vwoiroielioBaiJ 

25. Qiff^i ra 6xXa, pro irepidiaBat, (simplex pro composito) proprie, arma sibi circumponere, i. e. induere, capere. 
Thucyd. 1. 2. c. 2. 6wXa. Quod Scholiastesinterpretatur, neptO^/ieyoi eai/ro7s.* Demosth. adv. Mid. p. 405. C. 

*Tir^ rov biifiov difievos ra 6n\a. Armis pro populo sumtis. ^schin. in Timarch. p. 175. A. Tp ir($Xet, wr^ ra ^Xa 
rlBtvai. Urbi, pro qua arma non capis. Xenoph. lib. 7« Hellen. p. 631. D. *Evai^/a I0ero Tf 'Ap/ioor^ ta &irXa, De- 
mosth. adv. Aristocr. p. 430. C. O^e yhtprf vfjteripf arparnyf ^yayrla 0/ftreaOai ra oirXa ifuXXey. iElian. V. H. 3. 43. 
in fin. Ivfiapirai Kpcruytdrats iyayrloy SwXa difityoi: Cum adversus Crotoniatas arma cepissent. Et, T6Xefioy 
6iffSat rivc, helium adversus ahquem suscipere, vel alicui inferre, apud Eurip. Crest, v. 14. At Oeiyai wdXe^ioy, foret, 
-bellum alicui excitare ; seu, efficere, ut <*lteri helium inferatur. Sic et in aliis loquendi generibus, Oeiyai et BitrOai 
diffenint. Ex. gr. OioBat AXoxov, apud Hesiod. in Theog. v. 886. est, uxorem sibi adsciscere, seu ducexe : at Oeiyat 

* Sic compositnni &naf(a^9a% ad res potiMimam tacra* a Oraecis refertar, et notat maxime, pn'mitias offerre, initiniA sacri facere. Vid. 
Ea. Spanhemii Observatt. ad Juliani Onit. i. p. f5. a. b. (ad p. 3. B. Hd. 4.) ad V. th>v m'xii'ivt v^ywv ivaffa^at, laburom •oqmin primitias 
Conttantio coiisecrare. ^lian. V. H. 8. 1. tiitifx*'^^ ^iym, incipere loaui. Idem 10. 18. extr. de carminibos bacolicis agens, Stesicho- 
tmn, ait, Tii; T9iaOrng p4XMroif«c »«af(»0^a<, ipsaiu poenin inchoasse. Ibi Perizonius n. 8. p. 6f4,^ ^Awaf(nff$mi Logd. et Regius 9064. 
^affmaim, Qood sine dobio verum. Conf. t. 19. Stesichoms fnit anctor carminnm bucolicorum, Grapci etiam aV«f{a^ai de iis 
wnrpant, qui hymnos pnpcinont. Athenapns Lib. 4. Depnosoph. p. 129. m^f^fxnmt n, praecinentes autem cantatrices. Verba reliqua 
coroposita, ^^afX^/^S wrA^o/uuM, vim tibi vindicant Mcdiam, enmque usum apud Pindamm, et Tragicos, et alios mclioriii nots 
anetores, habent. £nrip. Hecub. 684. 685. ubi Hecuba ad filium Polyddrum mortuum : J Tmyev, J t/xyov, a7, at, xaropx^f^ ^f^*^ 
Ba%xiim, O fili, o fill, ben, hen, incipio nnineros Baccbicos. Ipsa In^eos filium, canit lagubria, et nec praeeuntem habet, nec sequen- 
tem. Qum qutam ita sint, nemo est, quin perspiciat, Orccos Ennpidit enarratores ad baec verba ilium Pindari locum, (p. 16.) ra 
non sapienter ponderata et circnni8p<>cta, cestari, atque in auxilium vocare. 

* hfomoinirlv o-f irt, suum fecemnt, Arrian. Tact. c. 59. p. 60. fin. 

' n^ooirotir^si, conciliare »ibi, Zo^itn. p. 155. f. ed. Cell. mfwntMrt<mc9ui dyi^t rtTwy, conjungere, conciliaresibi viros, Dio H. R. L 55. 
p. t. B ro^f Kapivdiouf v^oowmuVv, Corinthios sibi conciliavit. Thucyd. i. 57. p. 39. ed. Amstel. 

^ Plato de amator. p. 4. E. aOri; «eo<ri«oiirro vi^l x^tw f/uiiritgo; * w ipse quidem videri volebat, prae se ferebat, sibi sumebat, 
et arrogabat, disputandi artem rallere.' Hinc irf<r%9in^i( firtio, Theophr. Cliaract. c. ^» al. 1. princ. 
' ^ eT; 22 iri tXiri mfoanoiwfjufos, XJnm quidem properatioiiem simnlans, Xenoph. dwfia&. Ub. 1. c. 3. n. 14. 

^ EiWoiUtf^ai, in Medio, filium sibi adsciscere, seu adoptare ; at txTniuiBeu, filiniii suum emanclpare. Verbum Activum, tlmitTfy Orecit 
cat, aliquejn adoptandum tradcre. Issust pro Euphil. apnd Dionys. Halic. T. ii. p. 176. toi/tov tlffntnifxif di$y^y ^f airttf. Pausan. 
IV. p. 314. odx tlamoiovffif *Af (CTTOMfnv 'HpoxXf? veukt, Heliodor. IX. p> 449. rw fitun,\tinri xaiioi iavrovs no^oioDo-t. Sic Lucian. Dial. Mort. 
T. I. p. 349. roTc aTixvoi; twv yrpovrorv tle%oitiri fi^ric ai/Tov;: Seuibus, qui liberis carent, vosmet ipsos adoptaudos traditis, sive offertis? 
Wla-xotrtma-dat iu Attico jure bina signifitrat : 1. hlium sibi adsciscere, sen adoptare, quod patrii» est : 2. fiiiani suis legibus adoptare, sive, 
,tidem adoptionem, si forte venerit in controversiam, pnblice approbare et confirroare ; id quod jndicis exigif officiuro. Utraque notio 
aoetoritate munita est laa^i, cum in actione pro Euphileto, cuius partem Dionys. Halic. T. ii; p. 175, servavit^ tum in reliqois, an» 
•iipmunt, orationibus, utpote quae omnes in hereditatum juaiciu ac jure versantur. Cetemm e)egantem parUcipii ^t'ponr in loco Ln* 
cianeo vim enucleavit Ct. Hemsterhusius. 

^ Haec quoque verba Latine significant, sibi vindicare, acquirere, conciliare. 

* Idem Scboliastes 1. 8. hand italonge a fine : Biunoi ra exponit, imuffBtms. Rectius per Medium explicat Suidas: 0^l^ms riL 
Zit^, inquit, Aifvl ttv m^iBifAn^;, nal Sirxi^|uuT«f. Conf. Uarpocration, et quae CI. H. Valesius notavit* 



In DE VERBIS GRiECORUM MEDII* fpp. 3»-4aj 

UXoxo^f forety utorem alteri dare, seu jungere : eodem scilicet modo, quo iroielv* ct ^f»<#/VAii &ico4riVt inter 8edifieii% 
docemus infra num. 32. Par discrimen intercedit inter Mvai et e^trdiu ySfiov : at infra in classe secunda cxponctur, 

26. Upoadyo/iai, ad me attrabo, allicio, etc. Plato lib. 5. de Republ. princ. ^Exre/yas riivx^'H^t ^oX Xii^cfoc r«# 
IfMriov wapa tov ifAov, iKtivov wpofffiydyero : Eum ad se attraxit. Eurip. Androm, v. 225. T5I df>€rj| 7rpo9riy6ii^y Ilj* 
irir. Virtute mihi conciliavi maritum. Aristoph. Avib. v. 141. Ovk ixviras, ov irpoaeiirds, ov xpo^iiydyov. Non osco* 
latus es (puerum)y non allocutus es, neque ad te peilexisti. Idem Eccles. 891. de anicula, quae cantu suo ado* 
lescentem formosum ad se peliicere conabatur : Hov .... irpoa&leirOal nva fbovoa* Xenoph. 1. 3* 'Awofirf^* p. 766^ 

^/ji/idx°^ Poffiov$ Trpoffdyeodat : Socios et adjutores sibi conciliare. £t TrpocdyeoBcUf in potestatea 
suam redigere* Thucyd. 1. 1. c. 99. 'F^bwy irpoirdyeaBai ah-ois rovs d^itrra/i^yovs. i. e. Facile ilUs erat, fos^ 
qui defecerant, in potestatem suam redigere. Anglice, to reduce. At Activum ^po^dyw, simpiiciter et absobit^ 
hoc sensu uumquam usurpatur. Nusquam enim reperias, irpoadytty nya, pro, ad se aliquem attrabere.' Idem 
discrimen etiam intercedit inter verbum eirdytf, et hrdyo/xat, 

*Eriff7rd<raa6ai ri^y Ovpay, januam ad se trahere, i. e. claudere, ap. Lucian. in Catapl.* et Amor.' Sic jirc^vd? 
ffaadat KaKoy, arcessere sibi malum : iiriow&aaoBcu olyoy, trahere ad se vinum, i. e. bibere. 

27. napaoTc&traaOai^ non est simpiiciter, partem a latere avellere, seu abstrahere ; sed, partem sic avulsam ad se 
trahere. Xenoph. *£XXi}v. lib. 4. sub fin. Tiiy inSKei^y 7rap€oirdT6 Ttyas tov ^pyalidSov. Sic Demostb. Olynth. 1.^ 
Mj) irapamrdaifai ri rwy oktay. JPhil. de vita Mos. lib. 3. Twk y€oitK6pwy tuv iepiwy Tiftny wapaoirdaaadai (iovXtfiiwrm^ 

28. "AyeiT^at yvyaiKa, ducere uxorem. Hesiod. 'Epy. cat 'H^ v. 80. *Ey rerdfry fAtiyos dyea^t is oIcok &Koirty* 
Eurip. Orest. v. 248. Ei br^ AXoxpy ^ycroi. Xenoph. de Republ. Laced»m. princip. 'Oiri^e flovXtuyro itw^ 
Toi yvyuuca &y€a6at, Et sic passim alibi. Facile autem apparet, quare Graeci dyeaBai yvyaiKa dixerint, pom 
&y€ty. Nam sponsi sponsas die nuptiarum sibi, et domum suam ducebaot, easque domum ita deductas, soi jum 

rLsi faciebant : qui sensus minime exprinii potest per Activum dyetv yvvaiKa. Hoc enim foret, oxorem suam, vel 
nam, aliquo ducere, veluti in urbem : aut, feminam prae se agere, ut |)astor oves pne se agere dicitur.' Hine 
apjMuret, quam male hsec confundant viri docti. Vide indicem iEliani v.^Ayecv. 

T^aflr6af, se instruere, vel in ordinem redigere.^ Synes. Taidfieyot oZy ireplcfAeyov, wf, l/Lt/3dXii»^ev, iifjivy^fUPfKi 
Ittstructi nos expectabant, tanquam vim propulsaturi, si eos invaderemus. Thucyd. lib. 1. c. 48. Olrw /i^y Kif 
Kvpatoi hdiayro : Sic quidem Corcyraei aciem suam instruxerunt. Vide etiam supra ^AyrtrdTTcaOai. p. 18. 

29* TLapaffK€vdffa(rBai, se instruere, se parare, vel accingere ad aliquam rem. Xenoph. 'EXXi/v. lib. 3. p. 490. A* 
TlapeaKevaadfjiJiy fjiey iyttfye fjidx^trOai^ paraveram me ad pugnani. Idem 'EXXiyv. lib. 1. sub princ. ^opamua^dfieyof 
&s hrl yavfiaxiay. Idem lib. 7. 'Ayafi, p. 406. D. irapaffKevatrdfjieyoi dyafjieyeire, Thucyd. lib. 1. C. 105. 01 
'SiopiyBioi napaaictvaad/ieyoi fifUpas bkibtKa fidXivrcu Plura exempla passim obvia.' 

30. TLopiSia, suppedito, praebeo aliis : ropi^ofmi, in Mediofmihi reperio, paro, comparo, quaero, vel conficio aliquid« 
Differentia haBcperpetuoapud veteres Scriptores observatur. Xenoph. 1. 8. Inst. Cyr. p. 210. E. A^ye a^ocf, M^m 
^y iKatrros ivyaiTO, iroploat fwi xp4fiara. Aristoph. Equit. 590. ^el <r€ roltrbe wopioai yUiiv : Oportet te (allequitiir 
Palladem) hisce vuris praebere victortam. Idem Plut. 46 1 . E< irdtny dydpdnrois ToplSiofiey dya^y. Si omnibus boot 
copiam praebemus. Idem Eccles. v. 236. xpnf^^o, vopi^ety^ evwopiaTaToy yvyig, Femina omnium optime novit vias repefl* 
endae, velconficiendae aliis (non sibi, ut ex praecedentibus clare patet) pecuniae. Xenoph. lib. 5. 'EXXiyv. p. 546. £*. Ilet- 
pdaofiai ra hriiiibeia vfiw ws vkeiara iropl^tiy, Demostb. Orat. 1. in Philipp. p. I6. C. Tpwpriy ravry [r^ bvyd^i] wih 
pl9ai ceXci^cif. Et p. seq. fuerdoy woplffayras [toU ffrpariwraisJ'] At idem paulo ante : Oinc iyi yvy iifuy iropltraadai bvyoftwl 
Comparare nobis exercitum nunc non licet, ^Ischiu. in Tiroarch. p. 183. A. IloXXovf redewpfiKa fi&prvpag vnpt- 
ea^ytm dXSyras, Multos [in judicio] vidi, quarovis testes pro se produxissent, damnatos fuisse. lliucyd. lib. 
1. c. 83. 'KoptawfieOa oZy Tpw-oy airrr^y, (sc. bairdyriy) Primum provideamus, ut sumtus ad helium neceasarii 
nobis suppetant. Et eod. lib. c. 125. *Eiciropicleff6ai eboKct iKdtrrois, & irpoirfopa Tjv, Ubi itidem sensu rtoi» 
proco verbum hoc usurpatur. Xenoph. 1. 2. 'Airo/ir. p. 758. A. 'Avayvd^o/iac rf vthfian ipya^dfievos ra hnHfittm 
uropiSeaOat, Cogor labore corporis victum mihi quaerere.'^ Sic apud £lian. V. H. 2. 5. iropHcaBai vyieMv 
ilk yvfiyavttifyt firmam valetudinem sibi parare exercitiis corporis. Et ap. Herod ian. 1. I. c. 6. n. 25. iropiiQi^ 
rai TO xp^t&bes wpos roy fi(oy, parant, vel quaerunt sibi victum. Ut sexcenta alia exempla praetermittam. Htnc 
ergoapparet apud Demostb. in dicta Orat. Philip, p. 17. in fin. ubi legitur npotnropiel ra Xourd aM r6 vrp^ 
revfiay pro 7rpooxo|M€i, scribendum esse in Medio, wpoffiropteiTai. Sensus enim est, ipsum exercitum reliqua sibi 

comparaturum esse : ut recte Wolfius vertit. Facile autem syllaba rai a librario negligi vel pneteriri 

potuit, propter proxime sequens rd. Nam ejusmodi syllabae affinis soni se invicem absorbere quasi solent ; ut 
Criticis notum est." Emendandus quoque obiter est Aristoph. Ran. v. 9O8. ubi -pro ToplvaoBe p^fmra, 
scribendum est, voplfmr^ fii^fjtara non solum propter raetrum, sed etiam sensum. Nam Chorus ibi allo- 

' Vemm hie semper Medimn adhibetur, idqne non sine insigni vennstate. Thacyd. VIIL 44. 530. v^ov irpe^a(f0^at, Inaolani silii ad* 
jnngere. Lncian. Henn. 55. T. I. p. 792. s. ed. nov. n^wra^trai fjn^ id est, alliciet me ad se, at credam. Alios Herodiani locof hoc 
advocat CI. Reitzins, Idem Zeux. II. T. I. p. 840. v^(ray«r&ai aM;, Ipsos ad se allicere. Et Phalar. I. c. 3. v^a(t(r9ai to^tovc Vid. 
index ^iani sub hac voce. Activum vero notat, aliqnem ad se addncere. Sed «poo-»y"' significat etiam accede, vel, appropiiiqaay 
i»t' ?xxi»4.4» TOV* IfAov^v^ id est, adduco me ipsom. Hippocr. 25. 3. Act. Sf, 27. Sic vfoaayuf, nimirnm, /avrif, priecedo, preeo. 
Arrian. Dissert. Epictet. III. 36. p. 356. xav •jrpo<ray(vo-i, qnamvis prscedant. Conf. Mattb. ii. 9. xiv. 22. viptayw, nerope /•i/tov, cir* 
cnmeo. 

* 12. T. I. p. 633. Ad qnem locnm Scholia si legeris Graeca, non male de te mereberis. 

^ In Araoribns, qui Luciano tribountur, perlegendis fnistra operam navavi. Nam nec verbum, nec ^f&<riy totam, hie invenire potvL 
Frnstra quoque openun in evolvendo Lexico posui Lucianeo. 

^ Non in Olyntb. 1. sed 3. p. 117« haec verba evolvenda sunt : aliquid de summa remm intervertat, atqne ad se trahat, vel trans* 
lenit. 

* "Ayiif yt/wMx«, uxorem abdncere. S. Asterii Homil. adv. avaritiam, p. 47. m. yvyrnxsc ayvnai. mulieres abdocuntur, nimiram in 
bello. 

^ Idem etiam verbum se adjnngere denotat. Joseph. Ant. Jud. i. 3. ra^ufxhtff fxsra \KMa, qui te Adoniae adjnngis. Hune sensom 
verba, quae sequuntur, egregie mnniunt : xal ra ixu'yov pftma-am, et ejus partes tueris. 

^ 1 Cor. 14, 8. v\g tra^tunuvaatrat ti( voXf^oyj Quis parabit se adbellum ? Thucyd. 11.13. p. 106. vafatrxtua^KrOat l( tJit ToXfjxoy, pararfc 
se ad bellnm. Sic participium passivum vim asciscit Mediam, apud Plat, de Republ. 4. p. 446. B. iruxrnc xaxxtcrra M raOrw iroftout;- 
•rfxrvo;,pngil, qui se optime ad hoc instruxit, seuaccinxit. Namqne Activum v»f»(rxtvi^nTf praeparare, apparare aliis, significat. Act. 
X. 10. ira^aTxiva^ofTun /xiivun', xar' fxxfi^iy tu5* iumcVf apparantibus illis, nempe coenam. Haec ixx«4.»f, ex Atheueo, IV. p. 138. irspaN 
cxfi/fMnai Aaiuwixdv iiT%y»^ commodc siippletur. 

* Schojiabic notant : ToptY'tVyC^pt^nuiir, <ruXXtyiiy. Hoc autem ntrumqne ambigne dicitor, si rem bene pntes. Vim exprimes accnri- 
tins, si woxit addideris. Fiugit enim veteris comcedie princeps, mulieribus urbis curam committendam esse, quum nemo his ikcilios 
illi pecunias invenire et comparare queat. 

* TwT aTfarrnvSn Demosthenes scripsit. 

*° Hanc verbi Activi et Medii differentiam neglexit Hesychios. Dum enim ^vnvny p. 728. interpretatur, his linyncrtws 'ynm verbis 
otitur: BiiuTtiitiy ij, TO 'no^l^uy t» irpof ray fiioy, Victum sibi qusrere ex aliqua re. At vero vo^i^uy significat victum alteri praebere. £t 
90fl^Hr9tu ra wpif r^y fiioy^ victum sibi quserere, sive parare. 

nptTvopiii' est 3. fut. Activi Attic, loco rov* TpttrvoptVii. Demosthenes ita consulto dixit, xar tWu^iy rov' /avrw, quod, propter 
sequens mdrh, addere noluit. Sic iElian. 13, 26. expresse : Mft ay lavrw ivxat^v f^'j/oitay, Comparavit sibi opportunam animi tranquil" 
litatem. Hoc roalo, quam emendationem CI. Kusteri, ex ingenio et co'njectura unice natam, et nullo codice fnUam. Nec Wotfio de 
^12" JJ^"^*™ versio credere Jubet, ipsum eandem, quam ego, adoptavisse opinionem. 

' Nou possum facere, qoin hie Kusteri probem correctionem. Katioues etenim, quibus eam ipse firmavit, ejusmodi sont, nt 
ma«no valeant robore. Sunt prcterea ha; dicendi formulae poetse *Krrtywrdrw usitatissimae : %o{i(k%y rffitvi, &ya9hy, linny, |uiio^»,*6^fe 
XgnfMT: Nntqoam dixit wopi'fur^ai, sed ubivb %o^i^uy, qnod et sensus, et lepos Atticns, requint. 



iif. 45-54.1 ^^MMENTATIONES L. KUSTERI, «tc. W 

^titar MosaSy easque rogat, tit ^^piam verborum prabeant JEschylo et £iiripidi\ de paliria axtis Tng^cft inter se 
certatuns. 

31. nepm^, trajicio alteram, seu, alteram trans flumen, vel mare mitto : Tepatoffjutai^ in Med. trajicio me trans 
4lumen« vel mare ; pro quo Latini pmcise dicere sclent, trajicio, vel transmitto ; sabaudito, se.' Tliucyd. 1. 6. c. 26, 

tMkikiyrai ihr* a^Sv Kara &6i\arTav xepaiovfievoi : Ne prohiberentar ab illis trajectu maris. Herodian. I. 3. c. 4, 
n, 17. Tlepatovftiyovs rovT/ypcSa Torafwv, Trajicientes Tigridem. Ubi dicitur cum accnsativo: TrepaioffffQai row 
wcrafiAr: quae praecisa est locutk), pro, irepatodt^ iavroy iirkp rov Torafji6y, Sic apud Latinos, trajicere flumen, 
dliptice dicitur, pro, tnyicere se trans flumen.* Ceterum, exempium activae vocis nullum invenias in Thesauro 
Henr. Steph. Legitur autem apud Thucyd. 1. 4. c. 121. ubi Historicus ait, Irpanay irXc/m hrepaitafrt: 
«cercitum majorem trajecit. Ubi vides t6 wepatoOv habere significationem transitivam, non reciprocam. 

Krdci», si olim in usu fuit, procul dubio significavit, alteri acqdiro : unde Kr&fmi, in Medio, mihi acquiro, seu 
comparo.' 

KXnp&trat, sorte ducta aliquem legere, seu sortem pro aliquo ducere :^ KXrip&traaOat, in Medio, sortem pro se 
^ucere, seu sortiri ; et per consequens, per sortem aliquid adipisci. 

32. Tloteiy, et woteiffBat, quis nOn sine discrimine apud veteres scriptores passim usurpari credidit ? Quamvis 
enim Henr. Steph. duo haec verba in uno et altero loquendi genere recte distinguat, in pluribus tamen aliis miscet 
et confundit. Differunt autem eo, quod ro xoceiv pleramque referatur ad alteram ; rarius ad ipsum facientem : at 
r6 iroteioBat, pleramque ad ipsum facientem:' atque adeo interdum quidem pro troieloBai adhibere liceat 
«weiv, (quando scilicet nulla inde oritur ambiguitas) vix autem vice versa, TottiaOat, pro iroteiy. Exeniplis res fi^t 
^darior. Phrasis est vulgata, xaicws, vel xaicoy iroieiv rtya, aliquem malo afiicere f pro quo barbare diceretur, xaK&s 
woteiadal riya, Demosth. in Timocr. icoXd^ac Kal vapiihtiyfia troifieat tois &X\ou rovroy. Ubi woielirBai locum non 
habet. Idem ead. Orat. p. 463. "A^cai^ vevolriKey fiovXofiiyf ra Koiva biapwdSeiy, Ubi nemo, nisi purioris Hel« 
ienittoi ignaras, dixerit fxoc^^aro, vel wenolrprai. Thucyd. I. 2. c. 29. 'O Nv/x(l>6bwpos n)y roi? YitAXkov trvfjifjiaxiav 
kwoii)fTt. Quare non kwoiiiiraTo ? Quia Ny mphodorus non sibi, sed populo Atheniensi societatem iliam pepigerat. 
Hinc Thucyd. eod. cap, et quidem proxinie ante de ipsis Atheniensibus, mquit, rov liriXKrfy ol 'A&rjvaloi ^^fjifiaj^ov 
^woi^trayro : i. e. socium sibi fecerant. £t in princip. ejusdem capitis : 01 *AOrivdioi Ntz/i^^bipov wpo^ievoy ewoiij^ 
TOvro. Et lib. 1. c. 57. 0< *AOtiyaioi wpos avrov ^vfAfxax^ay hrodivayToP Neque unquam aliter Thucydides loqai 
aolet. Sic iftiXovs voteiaBot, amicos sibi iacere, apud Eundem lib. 1. c. 28. Xenoph. lib. 2. 'Awofivrifi. p. 749. D. 
et750. D. et alibi passim. N^tfovs vwtikoovs irot€iadai, insulas in potestatem suam redigere, Thucyd. 1. 1. c. 13. in 
fin. Xpfifi&riay tcrfftny xoteiffOai, sibi comparare magnani pecuniae vim, eod. cap. in princip. Ttfjuapiay 6,^6 rtt'os iroiel- 
ffOoc, auxilium ab aliquo impetrare, Idem 1. 1. c. 25. Et proxime post: 'Hye/K^ms woieiadQi, duces sibi assuniere. Et 
sic sexeentis aliis in locis. Tlalhuu jFouioBai, pro titnrotetaSai, filios adoptare, apud Demosth." Pro quo quis dixerit 
woitiyl TloieiffBat iavTf, vel (ut ap. ^lian. V. H. 6. 11.) iavroy, in potestatem suam redigere, phrasis nota. De« 
mosth. adv.'Aristocr. pag. 454. C. Udoay iff* eavrf iroiifitraffBai r^v ^Px/i^- At iroieiv vn6 riKc, alteri subji- 
cere. Demosth. pro Ctesiphont p. 319. C. "Eois GerroX/av vro OcXtinr^ kvolriedyi Donee Thessaliam Philippo sub* 
jecissent. Ubi nemo, nisi barbarus, pro kirolriaay, dixerit, kvoiiiaayTO. Thucyd. lib. 1. c. 128. 2o2 Sgrdpn^ re Koi 
ri^y iiKKriy *EXXd5a ifwox^ipioy trotflcrau Sunt verba Pausaniae, ad Persaram Regem scribentis. Sic TrotHEiaSat ^cX/av, 
aunicitiam inter se, vel pro se iacere : at nviflaai ^cX/av, amicitiam inter alios conciliare : quod fietnrai, seu ScoXXcuc* 
raX, iacere solent. HoieioBai kKoirify, apud Homer. Odyss. E. v. 120. dicitur de femina, quae viram matrimonio 
•ibi jungit : uti icoieiadai Hjcoiriy, apud Hesiodum, de viro, qui uxorem sibi ducit*^ At Troieiy rtyi &cocriv, s^ud 
Homer. U. w. v. 537. est, alteri uxorem jungere, dare, vd conciliare. TLoieioBai elp^yriy, pacem cum hoste suo 
ftcere ; apud Demosth. Orat. mpl irapairpevfi. plus vicies : at iroieiy tlp^yriy ^ApfAeyiott xai XaXialots, ap. Xenoph. de 
Inst. Cyr* lib. 3. p. 72. D. est, pacem iacere inter Armenios et Chaldaeos. Idem Xenoph. Ub. 4. 'EXXi/v. 
p. 515. A. KaTtffrpaTOweMoayro, i/iitpoaBey votriadfieyoi rrfy j(ap&bpay. Quoram verboram sensus clarus est. 
Quod si vero dixisset, ifiirpoffOey wotiiffayres rriy x^ap^^ipay, posset etiam hie locus sic intelligi, quasi x<xf>^i^pav, 
manu et opere factam, non sibi, sed aliis objecissent. Thucyd. lib. 1. c. 58. TleiSet XaXxAias rriy ir6kiy raihviy 
l^vpav troiriiraoBai, Hie quis coram, quibus vis verbi Medii ignota est, non credat, ro iroiiitHtaBai, simpliciter 
positum esse pro iroi^ffoil Attamen res secus se habet. Nam ro leoiiiaaaBai hie adhibuit Thucydides, quia 
Chalcidenses pro se, non pro aliis, urbem banc munituri erant. Quod si enim urbem alienam, vel pro aliis muni- 
▼issent, scriptor hie 'ArrticiSrraros dicturus fuisset, Troifjfffai. Idem 1. I.e. 13. ^efutnoKXsis 'ABrfyatovs threivey ra£ 
raSs noiiiffaaBau Sibi nempe, vel pro se. Idem 1. 2. c. 34. Ol *ABriya7oi ratphs hroi^trayro r&y ky rfbe r^ voXifjt^ 
iiiroBay6yrvy. Quare kwoiritravrol Quia Historicus indicare vult, Athenienses snos, non alienos mortuos, sepulturae 
aaandasse. Potuisset tamen Thucydides ibi etiam adhibere Activum ivodive: uti Homeras Odyss. E. v. 251.et 
Mq. ubi Ulyssem facit construentem sibi navem, rf iroteiv, et iroitioBai, promiscue utitur. Quod si vero vel 
Ulysses navem pro altero, vel Athenienses pro mortuis non suis, sed alienis, sepulcra fecissent; non liceret itidem 

woiely, et voieioBui, promiscue usurpare, sed tantum Activum voieiy : quae diifereutia probe observanda est* 
^dem Thucyd, lib. c. 28. in fin. TLwoyi^ woi^ffaffBai : quod difiert a airoyitu iroieiy, Quaenam tamen sit 

> Toliiit dieere : me. Aut^^ trajicere vel transmittere, snbandito se. 

* Aristoph. Ran. v. 1S8. irtig yt vipauif9naofjuu ; (Ufxvnv /uuyaXqv) qno mode enm transuiittam ? id est praecise : vpe^wnt fxt £ir2| 

^ Id est, nno verbo : possideo. Sic ot 6 Prov. viii. 23. xvpio; Ixrifft fxt, qaod rectius Aqnila vertit : hfrriauTo pa, possedit me. In 
prioribos Philonis editionibns male lectum est, Ivriaaro fju, de Temolent. p. 244. D. Sed CI. tut, Th. Mangey, qni noTam, eandem- 
qoe egreffiim, Philonis editionem Londini coravit,. ex scbedis Mediceis ixTrttrnro im restitnit. Verum hoc ex conjecture dudiun jam 
juitea rennxit vir eximins, P. Colomesios, Observ. sacr. p. 634. ed. Fabric. Dignus igitur eret, quem hie honons causa nominaret 
CI. Mangey, Gen. iv. t. l%tnvap.nf HvQfWTtcv, posscdi hominem. Sic avtxrno-ar* vm &px^> recaperavit sibi imperiam| ^lian. 
V. H. 4. 8. 

^ Hanc notionem vincit forma passiva. KXiip», sorte tanqnam lectnm adjango. Tom vero etiam generatira notat, acynngo. 
Hinc pateivnm 7Ckn^f*ai, et compositom «po<rxXit^ov|uu»t, est' adjungor, quasi sorte lectus. Sic S. lA^c^B : mat %ms frfwrocknfw&nntf 
nal^, et quidam adjnncti sont Paulo, Act. xvii. 4. Nemo uous, pneter novum Philonis editorem Londiuensem, vitiosam hanc 
lectionem, et Uneci sermonis mnnditiei adversam esse, constitoit. Vult ergo, %po<nM\\ridn<raif legi, Oper. T. ii. p. 689. Cur verof 
nt liabeat, qno Philonem corrigat, qni nfotnuxKtifwfxhon eodem sensu in Legat. ad Cai. p. 1001. utitur : nbi Cod. MS. Medicena 
VfMrxXiifov/u(iv(tfv habet. At vero neque hoc, neque illud placet Mangeio, sed ipse dixit, 9rpo<rNoXXatf|uuyii;v hie legi debere. Vemm salva 
area est. Pun est et casta, eamqoe ob causam illibata maneat antiqna lectio. Philo alibi idem verbum adhibuit, eod. Libro, p. 1005. 
C. de Creat. Princ. p. 724. A. L. II. JVIonarch. p. 827. £. Vid. Praestantissimi viri, P. Wesselingii Epistola ad H. Venemam, de 
Aonilae in scrip tis Philonis Jodsi fragmentis, p. 12. s. 

^ Eandem regnlam generalem CI. Hutchinson suo comprobat calcnlo, ad Xenoph. KC^av 'Ava/S. a'. 36. 2. ubi vox Media vot^aoo^ai, 
'ipso auctore, significat, sibi sive commodo suo facere. Add. Or. in Agesil. p. 61. n. 2. Sic idem, p. 97. v^a-oiovg miothrra, reditns 
ncientem, nempe alteri, sive, in asum non suum, sed ejus, cui inft(t9vw( eret, tanquam rwv mooai^an avo^fxmc (K. n. p. 557.) non 
•i^f lof : de quo si verba fierent : legeremus hand dubic : vfotriSovg iroin<rafxffof, Latini facio adhibent, ut Graeci iroiw. Nep. in Vita 
Cfaabr. 2. Epam. 3. et Horat. 1. Ep. 1. v. 65. 

^ Kxumg Ixttvoc irei^i, Demosth. Philip. I. p. 19. ^ Id est, societatem inter se fecemnt. 

* Coaf. Zosim. lib.* I. c. 25. $. 2. p. 41. pr. ed. Cell. Solet etiam irouiffSiai pro i[p(rvomc9at, simulare (p. 36. s.) adhiberi, ibtd« 
p. 453. 638. 

' Thucyd. I. 121. p. 77. iam^fjim nuna&fjtnot, pecnniam sibi routnati. Id. I. 132. p. 86« mpcMromo-a/ufvoc ffffoyXia, (|onm sigillutn 
•ibi fecisset. Id. III. 33. p. 185. pvym ImoaXro, in fugam se dedit. Idem 1. 130. 84. vnt tMtrtt irMov^uuvo^y maosionem sibi fiicere^ i4 
tat, ipse manet. Joan. xiv. 23. fmw vo»n<repy, quod boo tarn pure casteqae dicitor* 

NO. 1. VOL. I, H 



Ivni ©E VERBIS GR«CORUM MEDlI^ [p^. 54-^1. 

-differaitia ilia, si ex Aifatarchis quibusdam qusererem, nescio an aliquid reiponsuri assent^ NiauvHi 

mroyias irot^ffatrBai, dicitur de iliis, qui foedus, vel pacem, per libatioDes, ali^que sacrorum solemnia^ inter tf 
sanciunt. Sed ffvoyhks wouiv, est* libationes peragere : quod sacerdotes, sacrifici, aiiive sacrorum administn, hiom 
Mlent. Tbucyd. 1. 1. c. 87. fi&(^vpai fikv Oeovs woiiitrofiai, Deos mihi testes faciam, i. e. Deos testabor. Idem lib. 1. 
c. 57. ' iroXe/iov woitiadai^ belium inter se gerere, vel jfacere. At T<(Xe/ioy iroieii' rois 'A/i^ucn/o^c, apud Demottk. 
Orat pro Ctesiph. p. 334. A. est, belium iater Amphictyonas excitare. £lian. V. H. 4. 8. de Dionysio Tyraimai 
Hiv itf^r ^ISta hrolriire: imperium suum aroplificavit. Ubi kTroiritre, posuit pro iwoiiiaaroi quod potlerioa 
auribus Atticis, et Thucydideo sermone imbutis, magis placebit. 

33. Porro to woieierBai^ cum ad duos vel plures refertur, interdum significat, inter se aliquid facere: qM 
referendae sunt duae illae phrases paulo ante memoratse, troieioBai tnroyhas,'et woulff&ai ir6\tfiov. Sic apud Herodiai^ 
1. 7. c. 4. n. 7. iroieiaQai irvywfjiotriap. Inter se conjurare, vel conspirare. Et apud £lian. V. H. 4. 1. duo 
woiovyrai avyypai^riv : i. e. secundum novissimum Editorem et Interpretem : Proinde neque syngrapham liiGiiiaL 
Sed si vim verbi Medii hie exprimere voluisset, addere saltern debuisset, inter se. Sed banc 4>cciem senaas 
reciproci infra pluribus exemplis illustramus. Prseterea iroitiaQai^ interdum significat, ducere, existimaie : qmvi 
dicas, aliquid [in mente] sibi fingere. Thucyd. 1. 1. c. 118. t6t€ oiiciri av6.9X€TQv Iwoiovvro : Hanc rem non amptins 
ferendam putabant. Vid« eund. 1. 2. c. 21. ubi eadem phrasis occurrit. Sic wept woXKov TotuaBai, toagni (sibi) 
aliquid facere, sen, aliquid magnum putare : wepl oKlyov woieiff&ai, etc. Item ieiyov iroieiaBai, Indignum al^juid 
ducere, apud Demosth. pro Ctesiph. p. 332. A. et sexcentis aliis in locis. Hujus generis etiam sunt, irot^odac 
^yiififiv, mentiouera facere : woielff&ai Xdyovs,* verba facere: woieierBai kfnoHivtUf quaestiones proponere: apod 
£lian. V. H. 3. 19. iroitiaBai hv6^inv^ exscensionem facere in terram» apud Thucyd. lib. 2. c. 33. et alibi b 
his autem et similibus loquendi generibus, etiamsi t6 voieiffBai non videatar habere vim illain reflexivam (fiu milu 
sit barbaro hoc vocabulo uti) quam verbis M ediis propriam esse diximus ; differt tamen a notione verbi Activi. 
Namex.gr. iroiecv avofiaair, foret, efficere ut alii exsceudant, sive aliis copiam facere exscendendi: ad quaai, m 
puto, anibiguitatem evitandam, Thucydides, aliique scriptores (ut Herodian. lib. 3. c. 9. n. 17*) de ipsis exscende&ti- 
bus non solent dicere, iroteiv hirofiairiVf sed semper Toic7ff6ac. Sic woieiv ipntr/iaeu, dici posset de ilio, qui 
qusestiones, aliis proponendas, scripto niandat, sen oratione nietrica componit: (nam ro wouiy de Poetia pn^irie 
et tear Hox^v dici constat) quod lon^e diversum est ab illo sensu, quo accipitur ro woieia^ai ipidiii^u. Idem 
dictum putet Lector de aliis hujusmodi phrasibus, ut, iroteiv, et woieioOai fiyijfxtiv: wuieiv, et wouiaSm 
\6yovs, etc, de quanim differentia agimus etiam infra, Num. 47. 59, 60. et 61. 

34. 'Afivyeiy proprie significat, propulsare, arcere : diciturque vel, *\fi6y€iv rivo9 KaKoy, vel rivl xaicov, propobam 
ab aliquo malum. Interdum cum solo Dativo personae construitur, habetque notionem opitulandi, vel auxiliaodi: 
quasi dicd», propulsando injuriam, alicui auxiliari. Utroque autem sensu ad alterum semper refertur. lliucyd. 
lib. 1. C. 105. 0( HeXoirovyiiffioi iLfA^veiv fiovXdfjtevot Alyivrfrais. Et C. 120. *Hv /ij) roU cdrw (i. e. one maritioua 
accolis) &fjiuytiKn, Et eod. 1. c. 50. ^eltravres (oi 'Adrjyaiot) fifl at inpirepcu biKx vfits oXiyai kfAJ&ytUf (roic Kcpcr* 
paiou) ifft. Homer. Iliad. ^. Aiel y&p roi hfiiivovaiv ^eol avroi : Semper tibi dii ultro opem ferunt. Plm 
exempla passiin obvia hie omitto. At Medium *Afi6yo^at, significat, a me vim, vel injuriam, repello, defeodo, vel 
propulso. Thucyd. 1. i. c. 1 :^3. in fin. Aiuovvi ras tnroytas ovx oi itfivydfieyoif oi wpdrepoy iwidyret : NoD 
qui vim illatam a se propuUant. Et cum accusativo afAvytadai rcva, aliquem, vel alicujus injuriam a se propulsare, 
Thucyd. lib. 1. c. I4i. Wokifiov ^ o^k Ap^ofiey, &pxofiiyovs ^ d/ivvev/icOa. i£lian.,V. H. 13. 1.' de 
Atalanta : ^uaKowa dtipia, fj itfivyofxiyri riya, Persequens fcras, aut quaedam a se defendens. Non solum veio 
i^^vyeirBai quis dicitur, dum injuriH infertur ; sed etiam post injuriam illatam. Posteriore casu ro itfUfreaOai. 
siirnificat, ulcisci sp, vel injuriam sibi illatam vindicare: ut apud Thucyd. lib. 1. c. 96. wpdoxnfM yap Aftih^adai 
iy ifraOoy. Causa, quae praetexebatur, erat, ultio injuriarum [a Reue Persian] acceptaruni. Plura exempla passim 
obvia sunt ^ Et quoniam qui ulciscitur, malum malo repennit, hinc ro a/A^yeaOai, simpliciler interdum accipitur 
pro, p.ir pari referre, ' vel, viceni alicui reddere, etiam bono sen^^u. 1'hucyd. 1. 1 . c. 42. 'A£ioi^ rolf o^ou 
i^ds &fi6y€ff&ai : Dignum [vel aequuni] censeat, parem nobis gratiam referre. Et quoniam pugtiando injuria vel 
vis propulsari solet, hinc idem verbum internum njtiotaem habet pugnandi, vel dimicandi ; eoque sensu, (mote 
actlicet aliorum verborum pugnandi) cum praepos. irepl et Mp construi solet : ut ap. Homer, i^niyta^a/^ we^ 
wdrpris: et Xenoph. iifivyeoBai ^kp r&y ytfipiay. 

Verbo 'A/uvkw, et ^Afivyofiat, stgnificatione fere respondet verbum Tif^pWf et TifjMpovfiai : unde quae de priore 
dicta sunt, etiam posteriori accomniodari possunt. 

35. Ir^XXw, mitto alterum: 2r^XXo/ia«, mitto me : i. e. eo, proficiscor, venio : diciturque tam de itinere terrestii, 
quam maritimo : uti erSXos denotat tam expeditionem terrestrem, quam navalem. Eurip. Troad. v. 126*4. ZreXX^/uadr 
ilkahe Aafieyoi Tpoias &to: Proficiscamur Ubentes domum a Troja. £lian. V. H. 14. 17- iMKpdrtfi IXeycv, hi aMr 
*Apx€\aoy firfhiya ecs Matce^ov/av. or^XXeodac : Propter ipsum Archelaum oeminem in Macedoniam iMroficisci. Vid. 
eundem lib. 8. c. 5. Frequentissime autem hoc sensu usurpatur kardXriyi quod quamvis sit Aor. 2. Passivi, signi* 
ficationem tamen habet Mediam;^ ut et multa alia verba Passiva: qualia sunt, ^Krcreiroi^fiac, diTiirocq0tk» 
fierairen-oirifiai, irefpoPrjfiai, Trepaitadets, eviheheiy/utiyos, kKKeKOfiivfiiyos^ (qui sua exportavit, apud Thucyd. 1. 2. C. 78.) 
ifpOfreyrfyeyfA^yos (qui se gessit, vel praebuit, apud Demosth. Orat. de Pace in nn.) et alia. Eurip. Androm. v. 250* 
*EKeiyo XefoK, ovirtp oHyeK etrrdXtiy : — Cuj us gratia hue veni. Schol. recte, olh-iyos x&piy irapeyeydfitfy, Hermiooe 
enim, quae rbi loquitur, a nemine niissa erat, sed sponte sua venerat in fknum Thetidis, ut Andromachen, tnsidias 
et minas ejus fugientem, inde abstraheret. Idem Med. v. 668. Ti h* 6fi<paXhy yfis BetnTuoboy kardXns; pro els 6fM^dX6r* 
Quare vero ad umbilicum terrae, ubi oracula redduntur (i. e. Delphos) profectus esl Alloquitur ibi Medea JEgcamt 
Regem Atheniensium, qui ab Oraculo Delphico (quo nuUius jussu, sed sponte sua profectus fuerat) redux» 
Coriuthum, ubi tunc Medea versabatur, appulerat. Neque Poetae solum, sed et scriptores pedestres sic ioquutt- 
tur: ut Lucian. in Timon. p. 1 64. Ed. Amstel. lov b* alrou x^iv eerrdXi^f': Tua ipsius gratia hue veni. Obiter 
bic notandum est, Heliodorum £thiop. lib. 2. c. 26. pro oT^KXefrBai (quatenus nempe significat, ire, proficisci) mioos 
deganter, et nescio an satis Greece, dixisse» or^XXciF kavroy.'' Sic enim ait: livyQay6fi€yo$ be dval rwa AeXfo^ 



' III. 86. p. fti . vh viXifxn IwMtShr; bdlam inter se gerebant. Conf. I. 87. p..58. 

^ DemoAth. Olyntli. 1. Olyntli. f . p. 78. 80. ct alibi. S. Lacas hanc Atticam qnoqne vennsUtem ante oealos positaM 

habail, Act. i. 1. Tov *f^** Xoyfv InMnai^fjup, 
^ Add. 1. 14. ifAvyaoBatf injuriam a se propulsare. 

^ Diogen. 11. ii. tS, xal Tnpwr afxtnmvBai ti rtf el l-KtxQoi, Socrates animnm advertebat, nt se uldseeretiir, si qais ipsum invasisBet. 

^ Hesych. : *Afxin{r AyrwKoiviffUj p. S87. ed. nov. Venim- ^AfMUTntvat legendum est in forma Media. Namc^ne Activom 'A^«Mt 
Bvnqoam significat i,iiwK9iwiinu, Hesych. paulo ante: *AfA<nov, avUtqv, Hac vero ratione syDaba rat omissa fuit, at in loco 
Demosth. quern Kastcnis supra (p. S4.) correzit. At et usus verbi hujus Graci Afticus istam exigit emendatlonem. 

^ Ita ixf{f$n, condidit se. Homerus de sole : li^tf nXit;, in Batrachomyom. v. i93. ubi Gloss, exp. iurm, l*fifin. Verara teele 
inavult I*f0fin CI. Midi. Maittaire, in Anuotat. p. 51. ed. Londin. Sic enim Virgil. Georg. L. i. v. 458, Sol se condit in uodas. 
Homenis ibid. v. S93. dixit ig ii fuynt irftt^nro, in fugam se vertenint, dedemnt. (p. 17.) Sed •i o passive: Jer. xlix. <|4. ^mrtmfn 

7 Interdimi verba ActiTa, com pronomioe reeiproco posita, quae dura esse prima quidem specie videntur, elegaotiani habent. 
fiext. Bmpir. adv. Etliic. Sect. 100. 107. »U itnuftan /auroOc Itihiofns, qui se ad mortem ipsi offeruat. Jo. Chrysost. de Sacerdot* 
f« ai6« <L. 5. €• 9.) p. i$t. n^mvvnc ctimug ^tiImniv taffnrimgf laolicres tantom sibi iodiilserufit confidcntiae. Idem %i7. ivfiixi^ 



ppw 61-69.1 ^^MMENTATIONES K KUSTERI, Etc. tiM 

^EXXjiviia wSKiv^ iffrtKkbv cU ra^^v €fmvr6v-^o me contQli. Sed quicquid sit ; apparet saltern ex lioc loco, ri 
criXXcff&ait in Medio^ idem esse, C|uod or AXeiv eavrdy. 

S6. Ad lianc Classem ctiam referenda sunt verba Media, quorum vis exprimenda est per, se invicem ; inter se» 
▼el adversus se iuvicem : quando nimimm Actio et Passio ab. utraque parte est reciproca : veluti si dicas, inter se 
dividere, inter se contendere, etc. Hujus generis verbum est, ri/Meadcu^ quod notat, inter se dividere, vel partiri 
(auo senstt etiam usurpatur verbum ^pivaffBai) ab Activo Nifua, tribuo, dbtribuo, partior, assigno. Demosth. 
adv. Olymp. p. 694. C. 'Eyeifi&fieda ro Jiroy hdrepos rfis i^yepas ahvias, Partiti inter nos sumus ex aequo bona 
[Cononis] manifesta : i. e. immobiiia, ut vulgo vocantur. £t paulo post : J^eyeifidfjuda r^v Kvytayos ohvlay : Inter 
uois divisimus Cononis bona. Herodian. lib. 4. c. 3. n. 10. de filiis Seven, Caracalla et Geta: Ido^ev ain-oU' 
vtifioadai riyy ^^rx/l*^' Visum ipsis fuit dividere inter se imperium. ^scbin. contra Ctesiphont. sub fin. "SUnrep it iHv 
k^yiay ra ircpcotra yeifid/^eyoi : i, e. interprete Wolfio: Sed tanquam de collects, iis, quae supersuut, distributis. 
Quasi esset Activuro, ytifiavras. Tu verte : Tanquam reliqua de symbolis (vel coilatitia pecunia) inter vos partiti. 
Demosth. advers. Mid. p. 413. B. '£/i^ oltaff vfiiy elcolmy, vfieis vcfAcioQai ; An putatis, me vobb contribu- 
tonim pecuniam ; vos autem earn inter vos partituros esse? Wolfius minus proprie et accurate, firuiturosesse. Thucyd. 
1. 2. c. >7« Ta ^wcpa reixv finjiray Karayeifjt&fjieyot, ubi intcrpres recte, eos [muros] inter se partiti. Hinc ergo satis \ 
apparet, falli Henr. Steph. qui in Thesauro suo tradit, yeifjiuff&ai, in Medio, iaterduui Active poni, pro di?idere, 
partiri: quasi nulla inter ea esset differentia. Atqui, o yifuay, in Activo, aliis simpliciter aliquid distribuil, nulla 
ad ipsum portione radeunte : at o yefwfteyos, in Medio, ipse portionem ex distributione, vel partitione accipit. Hinc 
vi/ieeSai interdum verti potest, ex distributione portionem accipere. Hoc sensu verbum yeifiaoBai clare accipitur 
apud Demosth. Orat. 1. adversus Stephan. p. 617. ubi Orator aitz'^A hk THy'iraTp^iay eyeifidfjiriy eyit, ravraXoyi^erat. 
Quae Wolfius recte sic Latine reddidit : Quae autem e patrimonii partitione accepi, etc. Idem Olynth. 3. sub fin. 
Kai rafin-a, & yvy vjneis yifictrde : i. e. iy yvy i/icU fUpos XafifJaytre : qua phrasi ipse Orator in eadem re paido post 
utitur. Loquitur ibi autem de pecunia Bewpticyf qua? inter singulos cives Athenienses, pauperiores saltem, distri* 
buebatur. Et quoniam ea, quae, partitione seu distributione facta, nobb obvenerunt, pro nostris deincept 
possidemus, incolimus, vel inbabitamus, hinc fiictum, ut yifieaSat, interdum (ex consequenti nimirum) pouatur, pro 
possidere, incolere, inhabitare, etc. Thucvd.^lib. 2. c. 30. Kac wapabtboam llaXipevfft Hjy yfiy Koi icdXiy vkfuadau 
£t cap. 27* ejusd. lib. rois Aiyty/jTais 01 AaKebatfidyioi iboffav 0vpiay olxeiv, xai rriy ySjy yifieerBai: i. e. Dederunt 
eb terram incolendam : vel etiam proprie, inter se dividendam. £t lib. 1. c. 84. ^EXevOipay noXty y€fM6fi€dai Liberara 
nrbem incolimus. £t lib. 2. c. 72. 'H(nrj(fay ayere, yefidfuvot ra vfjihtpa aifT&y, i. e. incolentes, vel possidentes. 
0e peconbus etiam dicitur yifuff&ai, seusu pascendi ; quod inde est, quia ea, quae possidemus, etiam in usum 
nostrum vertimus, seu its fruimur. Vel (quod verius puto) yifjieoBat webia, XtifA&yas, etc. cum de peconbus dicitur, 
proprie siguificat, incolere. campos, seu in iis versari: quo sensu accipitur apud Aristotel. de Histor. Animal, lib. 
9. c. IS. ubi de ave epi^if inquit: N^/ierac bk IXri, xal Xi/iyas, Kal webia, xai Xeifjuiyas: i. e. in illb degit, versatur : 
aeu, lacus, campos, et prata celebrat. Quoniam autem animantia iis in locb, ubi degunt, seu versantur, etiam pas* 
cuntur, hinc notio pascendi verbo ykfuaBai quoque contributa est. 

37* ^aX^ycff^i, inter se colloqui;* sive invicem dare et accipere sermones. Sic fiovXe^eirOat, inter se 
<M>&ferre consilia : seu deliberare, consullare inter se : cum nempe de pluribus dicitur. At de uno cum dicitur, 
aignificat, secum deliberare, vel consultare : uti Xoyi^eoBai, secum reputare : eydv/ieiadaif secum cogitare, etc. Ejus* 
dem indolis etiam est verbum KoiyoXoyeiaSat, quod significat, per sermones secum invicem aliquid communicare. 

38. AioAucffOac, in Medio, dicitur de illis, qui de lite inter se decidunt et transigunt. Proprie est, se invicem: 
••Ivere ; seu vincula quasi litis, quibus homines iiopediti et constricti teneri solent, inter se dissolvere. At biaXiieiy, 
in Activo, est, alios lite exsolvere, seu litem aliorum dirimere, Thucyd. lib. 3. cap. 83. O^ yap Ijv 6 biaXi^atay. 
Quod Scholiastes recte exponit, 6 (fuXiwrny, Demosth. I. adv. OA^t. baud procul a princ. AiaXi/eiv ifias ^Oy^jnap ohc 
hrcytlpilffey. Quod Wolf, recte vertit : Dirimere controversiam inter nos Onetor non instituit. Sed biaki^oavBai, 
nt diximus, aliud est. Theophr. de Cliaract. c. 12. de homine praepostere omnia agente: Hfipiiv buLiry, wyxpuikig 
hfju^ipuv j^ovXofjiy(ay biaXv€(rBai. Quod Casaub. interpretatur : Captus arbiter, duos litigantes, quorum uterque 
rem transigi optat, inter se committet. £lian. V. H. 12. 3. ^vyefloi^XeviTe biaXvvaffBai irpos revs iroXe* 
fUovs: Suasit, ut pacem facerent cum hostibus. £t cum praepos. nepl, apud Thucyd. lib. I.e. 145. A/ic^r 
iiaXv€o6ai wepl rwy eyicXTifi&Tutv : [non armis, sed] jure de expostulationibus mutuis decidere. £t cum Accusative^ 
tuikuetrOai iyxX^fiara, apud Thucyd. 1. I.e. 140. /^aXveodai i^Opay, MUon. V. H. 1. 24. AiaXvewdai yeUos^ Eurip. 
Crest. V. 1679. AiaAi^eff^c irdXe/uov, Bellum pace dissolvere, seu pacem cum hoste facere. Demosth. Philip. 1. 
p. 16. B. "Eiifs ay biaXwrn^ieQa roy vdXeftoy. ^ Nimirum biaXvaat ir6Xcfioy, in Activo, dicitur de illis, qui bellum 
alienum, non proprium dissolvunt; seu inter duos belligerantes, ipsi belli expertes, pacem conciliant: at biaXvaaadoi 
^oXefioy dicuntur illi, qui bellum proprium inter se dissolvunt, seu inter se pacem finciunt. Haec tamen differentia, 
quamvis certa, neque parvi momenti, perpetuo ab Henr. Steph. aliisque confunditur. 

39. Eadem est ratio verbi cognati KaraXt/oi, et jcaraXvo^ac. Nam raraXi/eerdai, in Medio, absolute positum, inter- 
dum significat de lite transigere, seu litem mutuo, consensu dirimere, vel componere. Vid. Thucyd. lib. 1. c. 81. et 
lib* 5. c .15. et 17. Et icaraXvtraaBat nSXeftoy, cum Accusativo, apud Dion. Halicam. 1. 8. c. 47* eodem sensu, quo 
iwXuffatrOai, At tcaroiXv^ai ndXcfioy, in Activo, alienum bellum dissolvere, apud Thucyd. 1. I.e. 24. et 82. et lib. 2. ' 
cap. 29. sub fin. et alibi.' Apud Eund. lib. 5. c. 47. icaraXi/eiy irdXe^oy, dicitur de belli communis (quod scilicet 

nim proprium est, partim alienum) dissolutione. Sic btaXXdrreadai, in Medio, sibi mutuo leconciUari: at 
Xo^Qf, alios inter se reconciliare : ut apud Xenoph. 'EXXi/v. lib. 4. p. 541. A. 'AAXr/Xou /i^i" ^i^XXo^ev avroiis. 
^oSai ^(X/av (non Oeiyai) amicitiam cum aliquo, vel inter se facere. (Vide ^ian. V. H. 1^. 3.) HvyBiffBai, inter se 
pacisci, seu pactionem inter se inire : (quo sensu Activum avvdeiyai nunquam usurpatur.) ^Eiribiaridcedai^ (vid. 
Harpocrat. h« v.), J.iriybea6ai, libando pacisci, seu foedus, societatem, etc. libando cum aliquo, vel inter se inire : 
quo sensu Activum tnrirbia (quod sirophciter tantum notat, diis libare) apud nullum idoneum scriptor^i me 
legisse memini. Sic tnroyboKoteia^t, itidem in Medio, foedus inter se facere, sive ioire : idem nempe, quod 
neybas noieia^t, vel avoybat airiybeffBai, 

tavrif. Sic Cahasiris a Rnstero reprehend? minime debnit, qnod fVr*x>ov Ifjutvrlf dicat. Is enim crimen, quod adnisenit, volnntario 
^Itiu exilio, his apte verbis ntitur : ego, me puniens, me, puniendnm exilio, ipse misi in banc nrbem. Lucian. iii. DiaJ. Merc. x. 307. 
(aoHXi^ac Ifjutvthf Me clam snfiiiratnt, batte mich heimlich weggestohlen. 

' Hanc vocem accurate atqne in loco usnrpavit Historicus a Deo actus et eruditus, res gestas S. Panli, oratoris Domini, in nrbe 
Atheniensinm, narrans, roaximeque rationem, qua Christianam religionem ibidem ennntiavit, describens: ^ii^4>fTo, Act. xvii. 17. 
Pertinet etenim ista vox ad formulas proprias et solemnes, quas de siniplicforibns colloqniis, quae inter se institnebant philosophi, 
aAibere Attici solebant. Not» sunt pbilosopbomro et sopbistamm itaXf^n;, qnse ab Imiiil^tat et /utiXfTWf, qpas Xaywf generatiin ' 
appellant, magno erant intervallo diijunct^. Nimirum be ad pompam et eloquentiK landem aucHpandam onice comparatae erant. > 
|At vero jiaxi|r<; simpHciores nominabantnr disputationes, quibus Veritas raagis, et vis demonstrandi, qnam comta omataqne oratiOf 
ipectabatur. Ejusmodi iutU^uf erant philosopbonim propria?. Semper utitur bac voce Pbilostratus, ad designanda Apollonio 
imvfa^fjLtfa, nt 4. 6. Cvif UoHif iia^^avBm, lUuc pertinent Kpicteti quas Arrianus servavit, et, quibus nihil ter*ius eiegan* 

tiaaqne fieri potest, Maximi Tyrii ha^i^nf, qu» et orationis aa^min ornatae sunt, et magna demonstrandi virtnte valent. Perspicnnm 
ex his erit, quales Panlins fuerint iiaKt^uf. 

* Vetufita <7xoXi» hoc non exprimunt difrcrimen. Exbibent enim Xvtf»i tJv «6x«fA0ir, p. 17, ed. Cantab, ae si haic ffA^'f, et alters 
itaXCceiffBai rlv viXc/ubOV, iVoj^/AOt forent. 

* Conf. Xenoph. de £xped. Cyri, 1. 6. ubi otraqae adducitor ; sed CI. HatcbiiuoD diKrimen bac miDinc habiiit ante ocalas. 



b DE VERBIS GRiBCORUM MEDllS Cpp^49^^« 

40. Ob euidem ntionem (ob actionem scilicet et passionem ab utraque parte ^^iproom) verba pnipumdi, eon* 
tendendi, certandi, etc. fere sunt Formae Mediae: ut, /udxeoOac, ' iyur(Se<fB^h wXfiicri^taBai^ ito.Tr\ffKriSe99aM^ 
h^uXXcLoBcUf fiApyaarSai, kfvivtadai^ KplvfoQai^ iiKpofioXi^eoBai, hta^ifiStadai^ hiahoftari^eaBoi, biabtKiSeoBcu^ Uwcop^ 
HSeaBai, (jaculando certare) Xenoph. de Inst Cyr. 1. 1. p. 14. dcarofeiJeffaai (sagittando certare) apud Xeoopiu 
ibid. De duobus posterioribus verbis obiter notandam, utrumque extra compositionem active tan torn usurpo^ 
et simpHciter significare, illud, jaculari, hoc sagittare ; sine certamine scilicet. Unde colligere licet, dictb verbis 
pugnandi et certandi Formam Mediam non temere attributam fuisse. 

41. Neque quisquam mihi hie objiciat, non omnia verba pugnandi, certandi, etc. esse Media, sed qusedam etiaai' 
Activa; ut iroXefiita, eplSu, (quamvis etiam dicatur ^p/fo/iai) biawaXalv, rvicrei^uf, wvyfiaxi^f &yl^fiaxiti>9 ^tKoveticim 
et si qua sunt alia. Nam primum, plura sunt Media, quam Activa. Deinde notandum est, verba MedUi pugnaodi, 
certandi, etc. habere notionem bilateralem, (ut sic loqui mihi liceat), at Activa unilateralem tantum. Sic ex. gr, 
cum Gneci dicunt iroXe/ieiv; ^rammatico sensu ad unum tantum belligerantem respiciunt: at, cum dicnaty 
fidxcffdac, &yiariSetrBai, etc. utriusque partis pugnam, vel certamen designant. Licuit autem Oraecis, negotionmi 
ejusmodi bilateralium, nunc utramque partem, per verbum Medium ; nunc alteram tantum^ per verbum Activom 
exprimere. 

42. Ceterum ad verba contendendi et litigandi pertinent etiam sequentia : ^fipeoBaiy ^CKoniMiaBtu^ StartiveaBat^ 
XoibopeitrBai. De ultimo verbo pauca hie addemus. Aoibopelv, in Activo, est, jurgio alterum incessere, sen male- 
dicta et convicia alteri ingerere: Aoibopeiadai autem, mutuis maledictis et conviciis se proscindere, seu jurgio inter se 
contendere. Aristoph. Nub. v. 62. tlepl roMfjiaros hr^ ravr' eXotbopoiifMeOa. De nomine tale inter nos intercessit 
jurgium. Ubi si ponas Activum iXoibopovfjiey, sensus hie erit : De nomine, (seu ad nomen quod attinet) aim 
jurgio et conviciis insectabamur. Quae sententia a priore longe diversa est. £t in ead. fab. v. 1357- SOtr ye to 
TTfHirov ^p^&fi€<r&a XothopeiaOai, '£yu» fpdtru :.Unde primum inter nos verbis et maledictb contendere ooeperimus, dicam. 
£t in Ran. v. 881. XoibopeiaBcu c oit npifrei "Avbpas woir/ras, Utrvep iiprowditXticu : Non decet Poetas mutuis 
conviciis se insectari, ut, quae panes vena unt mulieres. Hesych. Kvpc/Sd^e^^i, XothopeierBai, iiafiAxeodat, Etia 
constructione adsciscit Dativum ; secus ac Activum Xoihopeiv, quod cum Accusativo constniitur : cujus quidem 
diversitatb ratio (de qua Grammatici omnes altum silent) ex superioribus ^cile intelligi potest. Verba enira 
contendendi et litigandi Dativum adsciscere solent : in quorum numero quum sit verbum Medium XoibopeloBtu, non 
minim est, id constructionem quoque illorum imitari. Aristoph. Equit. v. 1397* MeBvwy re raU ir6pyawi XociSopi^ 
(Tcrai : Scortis dicet convicia. In mutuo scilicet jurgio. £t sic alibi passim. 

43. Quamvis autem verbum XoibopeiaOai proprie id, quod diximus, significet ; saepe tamen notione onilatefaK 
accipitur pro, alteri maledicere : quo sensu a natura verborura Mediorum degenerat, nec ab Activo Xotiopelr 
quicquam differt, praeterquam constructione. Aristoph. Eccles. v. 248. 'Arhp fjv Ki^aXj6s trot Xotbopffrai, Sed si 
Cepludus maledictis te aggrediatur. Plutarch, wepl iralh, aytay. in princ. Tols kXiyxtiv koX Xotbope^oBat fiwXofiiroir. 
Plura exempla passim occurrunt. Hinc autem apparet, pro Xoibopeiv quidem posse adhiberi Xotbopetoiai : sed niNl 
contra, ro Xoibope7y semper posse fungi vice roG XoibopeioBoi. 

44. Verba repellendi, rejiciendi, repudiandi, deponendi, etc. ^solent esse Media: ut &w^(rao6ai, iiirorpi^lmaScu^ 
iLirorpl\l/aaBaif ivepeiffaoBai, iLiroiroiritrairBai, iLtroTrifiif/aoBtUt inrovKeydtraaBai, ^irobtowofiwriffaaBat, iLiro06LXXea6at, 
itiroKpo6<raa6ai^ iiiro<r€l<rao6ni, iiir<Hl>opri<ra(rBat, TrpofidXXeaBat, OitrBai, inroBiaOai, KaradioBat, wpoioBai, etc. quorum via 
Media exprimenda est per Latinum illud, a se. Thucyd. lib. i. c. 18. Kotvn inrtivAfievot tov fi&pfiapoy, Et cap. 32. 
Karafi6va£ iivewff&fieda KoptvBiovs, Demosth. Olynth. 1. "Iva rrfv iLbofilav aTOTpoj^fieda, Theocr. Idyll. XI. v. 19, 
T/ rbv fiXioyr &iro/3dXXp; Quare amantem respuisi Pollux lib. i. c. i. sect. 28. ubi agit de verbb avertendi et 
'averruncandi : "Ayos &iroTifi\pcLa6aif fujtros iiiroXtjtraadat, iLfrorpl\l/ao6ai (an potius iiirorpi\fa&6at) intobtowofinijeraaBain 

Sic &woiri^}patf6ai yvvaXica, repudiare uxorem, vel divortium cum uxore facere : wpoiaOat ra irpdyfiara, res quasi a 
se projicere, vel abjicere, i. e. negligere. *Airo6i<rBai ^xPP^^* opyt)Vf hpxn^* ^^c. deponere inimicitiam, iram, im« 
perium, etc. KaraBiaBai to ifidrioyy deponere pallium : Biadai irSXefiov^ bellum deponere, apod Thucyd. lib. L 
c. 82. in fin. ubi simplex ponitur pro composito KaToditrSat, vel &iro6io6at. Eadem autem phrasis, ut obiter hoe 
moneam, interdum notat, bellum suscipere, seu inferre: cujus significationis ratio exponitur supra Num. 25. 
Ceterum dicta Verba in Activo diversum plerumque sensum habent. Nam ex. gr. delvai ndXefioy, foret, bdkim 
alicui creare, quomodo Oeiyai &Xyea, apud Homer. U. A. v. 2. dolores alicui creare. 

45. *AirwO€iy, in Activo, tria signincare potest : 1 . A se aliquid trudere, vel repellere ; sensu nempe proprio : 
nam sensu metaphorico video tantum usmpari Medium iLwuKraaBai; ut airtinrcurBai bhiirty, bu>p€ay, fCKiav, etc. 

A se repulsum in alterum amovere. 3. Ab altero aliquid repellere. Quod ad primam significalionem attine^ 
nihil interesse videtur, utrum Activum, an Medium usurpetur : nam promiscue utrumque verbum illo sensu usurpari 
video. Demosth. Olynth. 2. p. 8. A. de Philippo Rege : Tot^oi/r \tovs &vbpas\ Tcdyras iiTtiiOeiy aMy i<^ri, Hos omnes 
a se repellere vel summovere aixit, £lian. V. H. 12. 22. irpwroy /lev XlBoy ^XKel irpos iavr6y' elra iLTnaOei. Ubi etiam 
dici poterat iiiriiSetrai, Et nescio sane, annon ibi sic scriptum fuerit ; praesertim quum proxirae sequatur ra/. 
Videtur enim illud rae, inter duas syllabas afiinis soni, Oci, et ical, facile excidere, vel absorberi potuisse. ^ Herodian. 
1* 12. 18. Oi imrot tovs emfidrcLs iTrwOovyro. Equi sessores excutiebant. Ubi vides. Medium proprie adhiberi de 
repulsione vel excussione rei corporeae. Secundae significationis, quam verbo Activo inrwBeiy tnbuimus, exemplum 
habes apud Demosth. Olynth. 1 . sub fin. ubi Orator ait : Act Awavras fiorfiely, xal awutdeiy cKciire roy iroXe/ioy 
i. e. bellum a nobis repulsum in Philippum avertere. Sed hac significatione nescio an Verbum Medium iLT%iKraa6a\ 
usurpare liceat. Nam in memorato loco Demosthenis duplex est verbi Activi avwBeiv (ut grammatice loquar) 
transitio: prima, in rem, quae repellitur: altera, in personam, vel locum, in quem res repulsa avertitur : quanim 
notionum posterior a verbo iLtrwaaaOai alieua esse videtur. Tertiae significationis exemplum foret, si quis dtceret, 
iLiriiaca ainroff hri<l>€p6fi€yoy Xlovra, Kvya, etc. in quibus loqueiidi generibus itidem adhibere non lioeret Medium 
iLw^tvaaOai. Recte autem quis a rebus propriis, (ut bonis suis, parentibiis, liberis, patria, etc.) dicetur dirwaaadag 
eiyhwoyt irSXe^oy^ Kmxov, etc. Nam malum, quod quis a rebus suis propulsat, a se quoque propulsare putandus 
«st. Sed longum foret, cetera quoque hujus generis Verba Media, supra a nobis memorata, ad eundem modum 
cum Activis conferre, et, quomodo inter se differant, hoc loco accuratius ostendere. Quare ipse Lector, si lubet, 
in eo, quod reliquum est, industriam et acumen suum exerceat. Nam nobis satis est, digitos quasi ad fontea 
intendisse. 

46. Quae autem de Verbis Mediis Reciprocae significationis hactenus dixi, non ita accipi velim, quasi Verbis 
Mediis uti liceret, ubicunque est sensus reciprocus. Nam saepe id facere non licet, volente sic etjubente usu, 
penes quem est jus et norma loquendi. Sic ex. gr. quamvis Graeci dicant, aVdy^aerOai, pro strangulare se vel suspen« 
dere se, non tamen ad eandem formam pro, occidere se, dicere solent, diro<T<ft^a(jQai, vel dnoKreiyaoBai \ sed 
dvoo^itfyLi kavrov, vel dwoicreiyeiv lavrdr : seu, ut magis Attice dicam, dTroicrtvyveiy iavr6y : qua phrasi usus est Plato 
in Phaedone, p. 377* E. Quare usus hie consulendus, neque sine eo temere quidquam hac in re statuendum est. 

* Sic Plato, de repabl. 4. p. 446. B. rh fMxt<rBai de pugna nnins pngilis adversns dnos piifi^antts adhibet. 

* HonuB exempla in Thucyd. Xenoph. Demosth. atqiie in aliis spectatae 6dei scriptoribus, quaedam vero etiam in divtnis N. T. 
labalis invenies. Eleganter Tbncyd. 1. 77. naraBna-ofjuBa aMv [«ox«|bioy] h xatpf, deponemiu ipsum bellum opportune. 

' Vid. supra similia ezemplai p. 5&« 



yy. 7&-e8.3 ^Ommentationes L KUSTERI, Btc. u 



47. Pneterea dantnr Verba qi^Bedam Media, in rem tnuueontia, quorum differentia a Verbis Activb non tarn 
aperte in oculos incurrit, quam eorum, de quibus hactenus egimus. Inteiligo hie autem ea Verba Media, quorum 
ai^nifioatio mixta, sen reciproca, debilior est quam ceteronim ; utpote in eo tantum consistens, quod quis non in 
alieno, sed proprio negotio aliquid agat. Hujus generis verba sunt, ScoXif^airOai, et KaraXv<rao6<Uf quando in rem 
tnmieunt. Nam ex. gr. ^oXifffooOac, et KoraK^aaaBai wdXtfioy, est, proprium bellum dissoivere, seu pacem cum 
hoste suo facere ; ut jam supra Num. 38. et 39* docuimus ; at btaXdaat, et icaroXdacu nSke/ioy, est, bellum 
«lienum dissoivere, seu, pacem inter duos belligerantes (acere. ^Slian. V. H. 1. 21. Ildira KareTpA^arop 6aa ^fiov\^» 
Omnia ex sententia confecit. In suo nempe negotio, seu, pro se. Nam Karhrpafyr, potius foret, pro alio confecit : 
ut apud Xenoph. lib. 7. 'Ayafi. p. 420. €. Oi ravra vfuv xarairpAfiayres. £t apud £und. 'EAXiyv. Ub. 4. pag. 540. £• 
*E$f6fua€ mrafrpa^ai &v ri irSXei dyaB6y. Potest ceteroqui to jcarairpdrreii' etiam dici de eo, qui sibi vel pro se 
aliquid conficit : ut apud eund. Xenoph. de Inst. Cyr. 1. 7* p* 198. €. et 199. B. et 201. B. Eodem pertinent phrases 
iUse, irQiiitraadai klp^viiv^ ^iroi^aawdat niXiv Itr^vpay^ iroi^traaBai rci^f, fronfjiraa^i iiir60atnyt etc. de quibus egimus supra 
in Verbo iro«^. Num. 32. Thucyd. lib. 1. c. 13. 'H *£XXas ra yavruca i^riprvero. Et eod. J. c. 121. Navrucdy tI 
^fjafirvtr6fuda. Ubi (ut et pluribus aliis in locis apud eundem scriptorem) to iiaprvetrSai semper refertur ad pro- 
priae, non aliente, classis iustructionem. Xenoph. in Vit. Agesil. sub fin. Tov fiky irwfxaTos eMva aHjcaadai kwiaxero, 
A corporis sui simulacro statuendo abstinebat. Thucyd. lib. 1. cap. 25. princ '£y &ir<Spy eixovro ro irapov 
^odati Non reperiebant, qua ratione rebus suis in prsesens consulerent Eurip. Hippol. v. 709. *Ey«li drfcofiai 

^ muXm: Ego res meas recte ordinabo. At idem in ead. Fab. v. 521. Tavr* iyit drjffti koKAs. Ubi nutrix res Phaedne* 
BOD suas, recte se curaturam dicit. Sic Xenoph. in Vit. Agesil. in fin. 'Aec rtOecs r& r&y fOjuy inrfaX&s* Semper 
Tero amicorum res in tuto locans, vel stabiliens. 

48. Pariter biaSicdat dicitur, qui res suas ordinat ; et specialiter, qui testamentum [de bonis sub] facit : item qui 
sua vendit(quo sensu ei respondet Anglorum dispose) ut apud Xenoph. 1. 7. 'Ayafl. p. 403. * et 'EXXi^v. lib. 4. p. 540» 
C. Demosth. Olynth. 2* p. 8. A. * et alibi. At bia^lycu ra irpdy/iara, res aliorum ordinare, vel administraie* 
Thucyd. lib. 1. c. 126* "E/mrphljayTes toIs iyyia ipr^ovvi n^v ^vXaici)y, icai ro ftay hiadeiyai'. Commissa uovem 
Archontibus cura, custodiam Urbis, omnesque alias res [publicas nimirum, non suas, seu privatas] ordinandi vcl 
administrandi. 

49. iEschin. contr. Ctesiph. pag. 279* B. YlapkfyyTai v6fioy oihkv itpoviiKoytay Legem [pro se, vel pro causa sua} 
proferent, a re prorsus alienam. Et mox : SSfioy^ Sy ydy kybt wapexp/iai, legem quam nunc pro me cito. Et paulo 
post : 'Ey^ be irpos Tus rovrwv Ti^yas wapi^pfxcu avytiyopow to^s y6fjiovs. Ubi irapi^ofiai, est ad defensionem causae 
mess producam. Nam fiilleretur utique, qui putaret, Verbum Ulud Medium hie simpliciter idem significare, ao 
Activum irop^Ai. Idem JEschin. in Timarch. p. 1 87* C. 'Ayopaca rex/i^pca frapex&fieyos : pro se adducens, vel 
proferens. Sic trapk^eaBat /i&prvpas dicitur, qui in causa propria testes producit. Plato in Apolog. Socr. p. 366. A. 
fly Tiya i^ftfly iy t^ iavTov Xiy^ Top^eoOai M^Xvroy fiApTvpa' eii t&tz circXd^o, yW wapa(rj(kaQia, ^schin. in 
Timarch. p. 188. iL el Toy Qeoy /A&pTVfM vapk^ofiai. Et proxime ante: Ei fikv fi^vpas wapetx6fiiiy. Et pag. seq* 
A. Maprvpias ^titrl wap^eoBat, Demosth. in Aphob. 1. pag. 554. A. Kal icaff l^icaoToy fidprvpas irapatrxiwdat &{co&re, 
Ceterum sunt alia loquendi genera, in quibus ro wapiypfiat non est Verbum vere Medium, sed potius^ 
Medio-Activum : ut apud Xenoph. in Hierone, sub princip. Ei ra iy Tf ypriyopiyai ffaifem-kpas iifiiy Ths aloB^* 
mets wapi^eTat. Si ea, quae vigilantibus nobis accidunt, sensus nostros fortius afficiunt. Sic irop^cff^c, pro 
efficere, vel reddere, est Verbum Medio- Activum : ut apud Plutarch, de And. Poet. p. 24. C. 'H hperii i/i^yat 
Topi^eraL Kal bucaiovs : Virtus [homines] reddit prudentes et justos. Hinc non minim est, Activum irapkyeiy eodem 
sensu quoque usurpari : ut apud laudatum Plutarch, eod. lib. p. 28. D. Ta0ra fih^ oly &j3Xa/3^ icapklei Tr^y tQp 
wotrifidTwy kicpdainy} Sed redeo ad usum Verborum Mediorum. 

50. Thucyd. lib. 2. cap. 24. princ. 01 ^ABrfyaioi ^vKaKos KaTeoT^fravTo Kara y^v, koi KaTtt ddXaer^av. Pro se, vel 
•ibi constituerunt. Et eod. cap. "^Jbofyy avrols kvo Tdy iy t^ AKpoir6\€i ^rifi&Tiay ^IXia rdXavra QkaOai. Ubi BkaOai 
est, in suum usum reponere. Aliud Oelvaiy et KaToBelyai, Demosth. adv. Timocr. p. 463. lin. ult. Apay/ii^i^ 0^ 
KorkOeaay vfjiiy, i. e. vobis persolverunt, vel numerarunt. Sic, 'Atbtoy bo^ay KaToBiaOai, apud Thucyd. lib. 4. c. 
87. in fin. proprie est, Immortalem gloriam [apud alios] sibi deponepe, i. e. gloriam immortsuem sibi comparare. 

51. Pariter, eluKoidtraoBai^ hKOfiivaadat, et bttiKofxlaaaOai, apud Thucyd. semper dicuntur illi, qui res suas, vel 
aliquid in usum suum, in-ex-et trans-portant. Ut lib. i. c. 117* 01 Zdyiaoc iceKOfilaayTO Kal efyKOfilvayTo, B. efioi^ 
XoiTo. Idem lib. 2. c. 5. in fin. 'EirecSj) rh Ik r^s x*^P^ "^^^ t&x^' eitreKOfiitrayTo, Postquam fiructus, aliasque res 
suas, ex agris in urbem comportasseot. Et eod. lib. c. 14. Oi *ABriyaioi iveKOfiiSoyro ck Tdy hypSty walbasf 
ml yvyaiKas : Liberos nempe et uxores suonun. Idem 1. I. c. 89. in fin. ^exofilSoyTo eifdvs 6dey wre^WeyTo itatbasg 
Kal yvyajlKas. Transportarunt rursus eo, unde in loca tutiora eduxerant, liberos et uxores suas. At idem lib. 2. c. 
6« in fin. ubi narrat, Athenienses Plataeensium uxores et liberos ex Platsea exportasse, et in terram suam traduxisse, 
verbo Activo ^KKOftiSety utitur. 

52. Nimirum (quod jam supra monuimus in verbo iroUut) verbis Mediis (vere scilicet talibus) uti non licet, quum 
quis alteri, vd pro altero aliquid fiicit, seu alienum negotium agit : quamvis contra Gfaeci non semper utantur verbis 
Mediis, ubi quis pro se, vel in proprio negotio aliquid agit: quod probe notari velim. Sic Demosth. adv. Leptin. 
p. 372. C. Ei /i^ Xi/^ere Toy ydfioy : Nisi [vestram ipsi] legem solverftis. Et passim alibi Populus, qui suas ipse 
leges solvit, \vtrai y6fiovs dicitur, non vero \ii<ratrdat, quwi quidem meminerini. Pariter Thucydides de iis, qui 
suas ipsi inducias solvunt, dicere solet Xv<rai airoybas, non XvaaffBai : quamvis nemo, ex veteribus scriptoribus, 
Verborum Mediorum Historico illo sit amantior. Ut proinde appareat, usui (qui nunquam Grammaticorum 
Regulis ita adstringi potest, ut non saepe iis se solutum esse ostendat) interdum verba Activa prse Mediis 
pfaicere* Non raro tamen in eodem loquendi genere et Activum et Medium promiscue (eatenus scilicet, quatenus 
pro Verbo Medio interdum usurpare licet Activum ; non autem vice versa : ut supra diximus) adhiberi videos. Sic 
Herodian. lib. 5. c. 3. in iin. Udyra ra lirin^^ca, 6aa eJxoy ey Ktjfiau, rj hypo'is tois irXtivioy, eltrKOfilvayres. Ubi ex 
usu veteris Atticismi potius dicendum erat elaKOfuadfieyoi : ut ex locis Thucydidis supra adductis coUigi potest, 
Hinc ipse Herodianus alibi (lib. 8. cap. 2. n. 15.) Medium eluKoiilvaaBai simili in re usurpat. 

53. Sic promiscue dicitur, ^r^^ac et ar^eraoBai rpowaioy, Prioreni phrasin habes apud Thucyd. 1. 1. c. 54.1. 3. 
c. 91. 103. 113. etc. Posteriorem apud Xenoou. 'EXXriy. lib. 2. p. 471. D. et lib. 4. *EXXriy. p. 5l6. E. Aristoph. 
Plut. V. 453. et Thesmoph. v. 703. Observanduoi tamen est, Thucydidem dictis in locis de Imperatoribus, seu 
ducibus beliicb, loqui ; qui (si subtiliter rem distinguere velimus) non tam sibi, quam Popu)o, a quo mbsi erant» 



' Conf. omnino edit. Oxen. p. 545. not 2. et aliud exemplnm itariBta-Baif p. 559. 

* Hie reperio Cvo6ia9<u hoc seiBu, p. m. 78. verom iia9f<r9eu p. 59. reperitur, trxoXta* irwXn^af, €tt anctor homm^observat, earn x/fi? 
apud Isocratem ettara extarc. Verba nimirum Ulpiani hst sunt : ita9i<r9tu' 'KutXtfi-ai* n \i(is nal «ap* 'lo-ox^arH h rw Boua-ifih, orai xiyi* 
ribr iiaBto'it, Conf. Th. Magister, p. 45. et L. Bos, ad verbum ^lariBifxai p. 15. * 

5 Ita Demosth. Olynth. p. 107. xP^tfMf iavrhr iraftx^t, utilem sese pr»beat, pnestet. Medium yero in elegantissima ilia 
tnscriptione Berenicensi, quam D. Wesselingins vir egrcgtus, in Diatribe de Judaeorum Archontibus illustravit, reperitur : &^fn 
iavrh 'KnoiaxnTou, haud gravem se pnestitit, vel praebuit, p. 6. 15. Eandem rem 8. Paulns banc in sententiam redoit: ifxh 
i/M»urh Irftpnfra, 1 Cor. xi. 9. Ceterum rarius hoc Adjectivnm DioSogenes etiam Pythagoreiis, apud Stob. Serro. cxxxxvii. p. 491. 
^fietfia usurpavit : nec non Pint. T. 2. p. 59. C. Paulinum autem verbom etiam Antoninus vtfl iwrov, 6. 30. p. 117. ed. mec^ 
Osurpavit, rnpnooy ovv (rtavrh intXovr r. X. Conf. Tit, II. 7« 



iM DE VERBIS GRACORUM MEDllS [pp.85-gOL 

tropeeft iUa erigebant. £o ergo si modo aiemonitas Hktoricus respexit, non tein^^i^^ rattooe et prqme dixit, 
arftaai rp&iraiov. Apud Aristoph. tamen, Equit. v. 518. Magnes Comicus adversariis suis et miilb 
multa dicitur arfivai rfMrtua, i. e. erexisse, vel posuisse sibi tropva. Ubi proinde arffffai simpliciter poftitnm esse 
videtur pro imitraaBai, Quod si vero quis vice versa m^wadai rpowaiov adbibere vellet pro arfltrat, ad significant 
dom nempe, aliquem tropaeum erexisse, non sibi, sed alteri, vel in alterius honorem; nescio, an bmrbariaai 
crimen efifugere posset/ 

54. KoftiSti, ferOy porto, vel affero, apporto, aliquid alteri. KofxfSofiat, proprie, fero, vel porto aliquid, quod 
Dieum est ; vel porto, fero aliquid ^ me, in meum usum, seu in proprio negotio. Thucyd. lib. 3. c. 98. de 
^olisy qui Atheiiienses victos, et in sylva conclusos, igne cremare conabantur : IIvp KOfu<rd(i€voi T€pt€ir(fAwpaaur» 
Quare icofwriLfievoil Quia non aliis, seu pro aliis, (id enim proprie foret irvp Ko/jUffavr€s) sed pro se, sive in pro- 
prio negotio, (i. e. contra hostes proprios) ignem ferebant. Vel to KOfu<rdfi€yoi bic adhibetur non tarn semr 
nflexivo, (ut sic loqui mibi liceat) quam negativo ; ut nimirum eo simpliciter indicetur, JEtolos non attulisse ilium 
- ignem jussu aUeno, neque pro aliis, seu contra hostes alienos : atque adeo ad evitandam potius notiouem verbi 
Activi. Vide nos etiam supra in verbo iroiovfAai, ubi differentiam banc Verborum Mediorum ab Activb itidcm- 
a,ttigimus. 

. 55. Ceterum verbum Kofi(So/iai saepe habet notionem asportandi, vel reportandi, seu referendi, quod ab alters 
%ccepimus, vel recepimus. Thucyd. lib. 2. c. 79* sub fin. rovs yeicpovs vroin^ybovs KOfutrdfievot : Quum mortaoa 
suos pactione interposita asportassent, vel reportassent, vel, (si non tarn vim propriam verbi Medii, quam simpli- 
citer sensum exprimere velis : quo in casu saepe consequens pro antecedents aut vice versa, pouere licet) recepis- 
sent. Idem 1. i. c. 1 13. in fin. Iiroybas iroifi<rAfieyoi, lift* if rovs &ybpas Ko/uovyrai: Induciis fiictis^ ea conditioner ut 
captivos suos asportarent, seu reciperent. 

56* Sed et res corporeas KofiitraoBai dicimur, quae proprie asportari, seu reportari nequeunt ; ut urbes, agros. 
cas^sUa, etc. in quibus quidem loquendi generibus ro icofiidcerBni optime reddetur, recipere vel recuperare. 
Demostfa. in Philipp. I. baud procul a princip. Kac ra vfih-ep avrHr Kofutiade, ira2, etc. £t vestra recuperabitis [a 
Fhilippo Rege] et, etc. Idem Orat. de Pace, sub fin. Upot fikv to r^v xi>pav ^eiv, koX KeKOfjUaOni : quod attinet ad 
id, quod regionem siiam recuperaverint. Nam ro KeKOfiladai, licet sit Formae Passivaf, significationem tamen 
Mediam hie habet : * ut cccr^ff^c, imyeypd^Oai, dvrcrcrdxOai, iret^fifia^i, et sexcenta alia. 

57. Transfertur etiam ad res incorporeas : quo casu interdum verti potest, impetrare, obtinere, vel consequi nt 
apud Thucyd. 1. i. c. 43. Nvy irap' vfxiiy hliov^v TO aino icofii^e^dai, i. e. Nunc, ut idem jus obtineamus, vel 
impetremus a vobis, postulamus. Epist. ad Hebraeos c. 10. v. 36. "lya Ko^arioBe riiy cirayyeXlav : ut promissionem, 
live id« quod promissum vobis est, reportetis. Sic KOfilvaaBai fjuirBov, ^{av, etc. reportare mercedem, gloriam, etc. 
quo sensu etiam Verba Media, aipe^Oai,^ ApveraffOac, &pyv<r6ai et ^pcoOai, a Gnecis adhiberi solent. Ceterum 
mbum Ko^iSofjuu interdum significat, accipio aliquid, non a me ipso reportandum, sed ab ahero aJlatum : ut ico/i/- 
Sofiui hn<rTo\tly, accipio epistolam. Sed eo sensu pertinet ad genus secindum verbnrum Mediorum ; de quo infra. 

58. Antequam de primo Genere absolvam ; paucis docendus est Lector, Verba Media, etsi interdum panim 
vel nihil a Verbis Activis significatione differre videantur, revera tamen inter ea hoc saltem interesse discrimen, quod 
ancipitem illam relationem ad se, vel ad alterum (quae Verbis Activis inesse solet, et orationem interdum reddit 
ambiguam) non admittant, neque eatenus sententiam in suspenso relinquant : qua de re moouimus etiam quaedam 
«upra in Verbo IIoi^cii. Sic ex. gr. quum quis dicitur xofii^iv '^vnov^ quaeri potest, num suum, an alienum ; sea, 
num pro se, an vero pro alio aurum ferat. At quum legitur, aliquem KOfiiSeodai ^vooy, statim intelligitur, eua 
proprium, non alienum ; neque pro alio, sed pro se aurum ferre. Thucyd. L 3. c. 98. de i£tolis : Ilvp KOfiivaftepot 
wepieifififrpavay. Ubi Verbum Medium KOfutr&fieyot indicat saltem, i£tolos non pro aliis, sed pro se, seo in 
•nam usum (ad hostes nempe suos comburendos) ignem tulisse, vel attulisse. Quod si vero ad liostes alienos, non 
suos comburendos, atque adeo in aliorum gratiam, ignem ilium tulissent, KOfiftrayres dicendum fuisset, non xofiioA* 
im^ou Sed hoc exemplum jam supra adduximus, p. 84. ^an. V. H. 4. 8. de Dionysio Tyranno : Kal nff ^J|r 
l^teiiia iiroiiiat, Et imperium fecit majus. Ubi quamvis ex sensu loci clarum sit, Dionysium imperium suum^ non 
aliequm, migus fecisse, tamen grammatice saltem illud cwoirifre sententiam suspendit ; quoniam quaeri adhuc potest^ 
rivi hrolriffe fiefSmt rr^y itpx^y; icirtpov hivrf, rj ^tXXy; Cui imperium majus reddidit] num sibi, an vero alteri 1 
Haec auteni quaestio locum non habet, si quis dicat, fieiSfa ri^y ap^^v cTroci/^aro : quia ro ivot^aaro per se idem 
significat, ac ewoifitny lai/ry. H%c observatio magni asus est in discemendis verbis Mediis ab Activis, iis praecipae 
in locis, ubi nulla inter ea videtur esse differentia. 

59. Quod si veto neque haec differentia appareat ; statuendum est, ambiguitatis saltem vitandae causa, in quibus- 
dam loquendi generibus Verba Media potius, quam Activa adhiberi : quod etiam levera ita se habet. Nam 
ex. gr. quod Latinis est, obsignare epistolam, Graeci vocant (njfi^yaadat, vel KarawrjfAjjyaoBai emaroX^y: non aliam, 
ut puto, ob causam, quam ad evitandam iroXvenifilay Verbi Activi vrifAalyeiy, Nullam enim in dicta phrasi depre* 
hendere possum significationem reciprocam, seu reflexivam, quae verbis MediiSf vere talibus, inesse solet. Pariter 
Qraeci pro eo, quod Latinis est, mentionem facere, semper dicere solent» fiyrih^y voteioBai: nunquam vero iroiclyi 
cujus quidem rei nulla alia afferri potest ratio, quam quia iroteiy fiyrifiriv, in Activo, aliter accipi solet, vel saltem 
potest : velttti si dicas, woiely fty^firiy aliitrtoy, memoriam alicujus immortalem reddere : qua phrasi usus est Hero* 
dian. lib. l. c. 4. n. 15. Vel iroieiy fiyvfiriy etiam significare posset, arte quadam memoriam alicui conciliare ; more 
scilicet Simonidis, qui ^yrifioyiKils r^yiyi inventor fuisse a Suida aliisque traditur. Ceteroqni a notione bac iacieodi 
mentionem usus Verbi Activi woieiy per se. non abhorret ; quoniam in aliis locutionibus, quae sunt ejusdem generis, 
fere Activa a Graecb adhiberi videmus: veluti quum dicunt, Xeyw, \aXQ, iwut, (unde elvoy) eiracvo), etc. Idautem 
ideo moneo, ne quis forte in hujusmodi loquendi generibus, quale est voieiffdai fiviifxriy^ relationem aliquam ad 
ipsum facientem» quae verbis Mediis, vere ita dictis, inesse soler» sibi fingat, seu nimis subtiliter quaerat. 

60. £lian. V. H. 2. 5. \aK€haifi6yioih€iy)iy cToiovyro rov 'xp6yov rily (jteibut. Ad verbum: Lacedaemonii ingenfem 
faciebant temporis parsimoniam. Quoii est ad sensum: Laceda:nionii minime tempons erant prodigi, sed valde 

Ci. Quare autem hie dicitur ^voiovyrol Quia, si Active dicas, b€iyt)y kiroiovy etc., verba haec longe aliud soaa- 
t, sensusque erit, terribilem aliis faciebant, vel reddebant temporis parbimoniam^ Duas has igitur notiones adeo 
diversas, niirum non est, si Graeci uni eideroque locutioni minime tribuendas esse censuerint. Hinc auteni apparet 
(ut obiter hoc moneam) quam dextre viri docti in Indice ^liani, V. Iloceii/, inter alias phrases, et banc ponant, 
ifitiy heiyffy r^y rov -j^povou ^ethiSt : remittentes simul Lectoreni ad citatum locum i^liani ; in quo tamen, ut diximus, 
legitur, TToieierBai Tt/v ^etbiif, non, iroieiy. Nimirum nihil interesse putarunt, Activumne an Medium liic adhiberetur; 
inter quae tamen tantum interest, ut alterum pro altero, sine manifesto barbarismi crimine, usurpari nequeat. Sic« 



' Nam Meilinm vrncavBat est, sib! ttatnere. Xenoph. Or. in AffetU. p. 82. s. ed. Oxod. c^niraa^at t'xoiwi, statnere sibi imaginenu 
Hanc Medii verbi vim bic et alibi lapieiiter ob»ervat CI. Hutchinson. 
» Conf. p.33.s. 

• Hor idem verbnm videtar etiam, retinere, qaod aliqnis habet, st^i6rare : ccrte Wo16as verba Demosthenis, Philipp. 1. 
p. 11. T» fifxiW aMn xopiur««, Av 0io; 9i^^ sic vcrlit, p. 14d. qu« habetis, (vestra) Deo volente, retinebitis : oppoaitur enim : apuisa 
fr^^P ^^wX^I-Kr^f, recaperabitis. 

^ ^mpU idonea sppra (p. f 1. s.) reciUvimns, 



« 



pp. 90--«r.l C^MMENTATIONES L. KOSTERX, Etc. UUi 

wouiy ity&va rait OifXe/ou irpos AXX^Xof, apud Xenoph. de Republ. Lacedaem. princip. est, Institueic 
feroioarum inter se certamen. At iroteia^i ky&va^ est, ipsum certare, apud Demosth. Orat. pro Cteslpb. Xlowlv 
X&yov ny\^ apud Demosth. adv. Aristocr. p. 440. B. est idem quod, hofivai X^yov, i. e. potestatem dicendi facere. 
At iTfkitloBat \6yoy, in ead. Orat. paulo post, est, loqui, seu verba ^cere. ' 

61 • Eadem est ratio phrasium hanim (quas etiam ex parte jam attigimus supra in V. irocitf, p. 52. s.) woielaOat 
wf^roiay, providere : woiclaOaj, hrtfUXeiay, curare : * noteioBai Stivovf grave, vei indignum putare : waUiaBa*, 
An^/Samv, exscensum facere : woieivBai bid^triy, trajicere, (apud Demosth. adv. Aristocr. p. 451. A.) woieXaBai 
biaTpiflas, in aliquo loco versari, vel degere, (apud Aristot. Hist. An. lib. 9. c. 19. et alibi saepe) woieioBai 
€lp^yn^^ etc. in quibus omnibus notio Verbi voieierBcu multum differt a notione Verbi Activi iroieiv. 

62. £t ut Lectori vim et indoVem totius Verbi M edii woiovfjiat in brevi quasi tabella depictam exhibeam, Regulam 
banc apponam : Verbum «roio0|iai, cum est vere Medium, sive cum habet sensum reciprocum, sive reflezivuni, 
transit in res tam corporeas, quam incorporeas : at cum sensu reciproco caret,^ fere tantum dicitur de rebus incor- 
poreis, sive iis, quae in actione tantum consistunt, et cum ea simul desbunt, neque opus aliquod post se reiia- 
quunt. Hanc regulam non solum exempla modo adducta, sed etiam plurima aJia passim obvia C4)nfirmant» 

6d. Antequam ad alterum Genus Verborum Mediorum stylura convertam, visum est monere Lectorem, Verbis 
Mediis addi interdum Pronomen Reciprocum ^ai/rov ; idque triplicem potissimum ob causam : vel, 1. necessitatis 
causa : vel, 2. propter emphasin : vel, 3. per pleonasmum. Necessitatis causa additio ilia fit, cum aliter sententia 
constare non potest ; veluti si duplex notio reciproca, seu reflexiva, exprimenda sit. Ex. gr. icoirro/uac, absolute 
et sine casu positum, significat, me, vel pectus meum in luctu tundo ; quod Latini una voce appellant plango. 
At Kdwrofiai nva, cum Accusativo, sensu praegnanti notat, plangendo aliquem lugeo. Hinc, si quis plangentem 
interrogaret : quem plangis, seu plangendo luges 1 et ille responderet, me, non alium: Graece utique dicendum 
esset, Kditrofiat l/iavrov, o^k &XXov. Demosth. ircpi irapavp. p. 222. A. 'Eavtovs ifaaav ^vXeoBai XitmaOtu^ i. e. se 
velle semetipsos redimere. Quare autem hie additur pronomen reciprocum iavrovs l Quia ro Xvaaadiu (|it 
probabitur infra in Classe secunda) non significat, se ipsum solvere, vel redimere : sed facere sibi solvi aliquea* 
I. e. redimere aliquem. Hinc de eo, qui ipse se redimit, dicendum utique est, eXi^^aro kavrov: quasi dicas, ipse 
se fecit sibi solvi ; quae duplex notio reciproca per solum Verbum Xi/eraoOac, sine pronomine iavroy, exprimi nequit. 
Addam et aliud exeiuplum. 

64, Tifuapa Tivi (ut cLftvvta nvl) in Activo, est, injuriam ab aliquo propulso ; auxilium alicui fero ; seu, injuriam 
alicui illatam vindico. At ri^iapovfiai riva (ut kfivvofAal riva) significat, aliquem, qui mihi fecit injuriam, ulciscor ; 
seu, injuriam mihi illatam vindico, et persequor, seu, eo nomine poenas ab aliquo exigo. ' Ut proinde notio 
mixta seu reciproca liujus Verbi in eo consistat, quod exactio ultionis, seu pcenae, fiat in nieam ipsius, non alterius^ 
gratiara. Hinc, si quis ope Verbi hujus exprimere vellet sententiam hanc, me ipse punio, sei^ ipse a me ultionem 
exigo : necesse utique foret addito Pronomine Reciproco, dicere, rifiutpovfiai kfiavrov. Hinc notissima ilia Fabula 
Menandri, *£ai;rov rifiutpovfieyot : ex qua expressa est ea, quae hodieque inter Terentiana3 eodem nomine extat. 

65. Praeterea necesse est Pronomen Reciprocum addere Verbis illis Medib, quae nullam per se habent significa- 
tionem reciprocam,* et quibus, si terminationem excipias, cum Verbb vere Mediis nihil commune est; 
qualia scilicet Verba Activo- Media vocari posse jam supra diximus. 

66 Non solum autem necessitatis causa, sed etiam (ut jam supra dictum) propter emphasin, vel etiam per 
pleonasmum, Pronomen Reciprocum Verbis Mediis interdum additur: sed rarius. Xenoph. Cyropaed. 1. 6. p. 162* 
fi. '£avrof atTiirap€<rK€vd$€To ippwfikvm. Ubi, si locus sanus est, ro kavrov redundat. Suspicor tameu, totum 
Ulum l(>cuni ab ipso Xenophonte sic scriptum fuisse : 'O hk KDpos, yiyvunTKuv, Bri oixoiro avariitrtav^ e2 n bivavrop 
kvriiraKov avrf, avriirapeaKevdSero ippw/ievbts, Video^enim, non solum ab ipso Xenoph. alibi, sed etiam ab alUt 
optimi aevi scriptoribus, Verbum Medium wapatrKcvdiraffBat, sine pronomine reciproco usurpari.' Vide supra 
Num. 29. Idem lib. 5. 'CXX171/. p. 547- C. Ti yap iibiop, $ iavrdls iKarovs elrai ra Ircr^ca iropl&tvhtH* 
Ubi TO iavroU majoris emphaseos gratia additur. Hoc autem ideo hie monere volui, ne quis forte crederet, dictam 
significationem reciprocam, seu reflexivam. Verbis Mediis non inesse per se, sed extrinsecus illis accedere a Pro- 
nomine reciproco, si non expresso, saltem subaudito. Nam hac ratione omne discrimen inter Verba Media (saltern 
ea, quae primae huic Classi assignavimus) et Activa, prorsus toUeretur. Quare ne Lector in errorem hunc (a quo 
viros etiam doctissimos parum sibi cavisse video) incidat, tenenda est haec Regula : Verba Media significationem 
reciprocam habent perse, et a se: at Activa eandem extrinsecus assumunt ope Pronominis Reciproc^.sive expressi, 
sive subauditi. Sic ex. gr. KaOi^ta (quod proprie est, sedere &cio, ^ sive in sella colioco) interdum idem significat, 
quod KaQi^ofiaiy i. e. sedere me fiicio, seu sedeo : inter quae tamen hoc intercedit discriminb, quod ictiOiSo/A^t 
notio ilia insit per se, et sine ellipsi pronominb reciproci iavTov: to KaOiStit vero eandem notionera habere 
nequeat, nbi dicta ellipsis ei accommodetur. ^ Hinc ad iUud Thucydidis, lib. i. c. 126. KadiSovair M Toy fktiA6y: 
Scholiast^s recte notat, iavro^s briKoydru ' Par judicium de aliis quoque hujusmodi Verbis Leotor ferat. 



' Plores locos Tide snpra (p. 56.) in notis. 

* nottioBtu &vri2o<rcif, tacere opmn pernintationes, Demosth. Phil. 1. p. 31. Sic rfoa^aviav voma9at bis legitar in lalidata (p. 80) 
Intcriptione, p. 6. Idem loqueDdi genas Philo de Abrah. p. 360. B. de Deo adhibuit, quod illic de M.Titio, Archonte luo, qui 
parentibas etimperio subjectis diligentem coram impenderat, dictum erat, p. 12. Neque ignotse soot phrasei: &fx^i '^X^ vMTrOm, 

3 Ita 8«pe Demosth. Philip. 1. p. 11. it&xiTwf ttfMitffio-tcBt, poenasque de illo sumefis. Idem Olynfh. f . p. 76. Xoyot/( mpl m 
-Tf/ixctfp^rao^at ^tX«irirov, Orationcs de nlciscendo Philippo. Et p. sea. ^I? iinrov niAftffiaeurBai, Phillp^om nlcisci. 

4* V. gr. i^tiivBai laurh, t Tim. ii. 13. negare se ipsum ; Iautov ^vaaoQ»*, se ipsum liberare, ^lian. Y. H. 13. 1$. ^trxfn^re /»t/T^, 
interemit se ipsara, Parthen. *EfwT. c. 4. 6n. p. 351. c. 10. p. 365. lin. ult. Artemidor^ Oneir. I. V. ^. 63. p. 263. Joseph. B. J. 1. 4. 
c. 9. 9. ed. Haiverc. ^nxfnTaTo /avrov. \ad. Tb. Magister p. 45. et L. Bos. p. 15. Plotarchus adv. Col. p. 118. f^i^no-afuiy 
l/txwvr^, inoiiisivi me ipsum. Erat hoc dictum Heracliti, Pythagorei Pbilosophi, qui operam dabat, ut se ipsum oosceret. Conf. 
Casaub. ad Yaert. p. 109. ed. Col. Allobr. Ista Heracliti verba in mente habuit Hesychius p. 1084. ubi pro tii^n^ rectius 
lii^ntrafAiff legeodnm. Tunc explanatio ejus, l^nmo'a lp»vToy, locum babebit. Heraclitus enim illod, quod in tcmplo Delphico anreii 
Uteris ascriptnm erat, colebat : Tii9t vtavrov, 

' Conf. 'AvajS. r. 216. n. 4. ed. Oxon. 

^ Hae quidem phrases idemtidem leguntur. Polyb. III. 62. %a9i^ rourovf I'c ri fAttm, constituens hos in medio. Philostr. Heroic, 
c. XI. p. 720. hnavr^ IxodtoYv, jndices sedere fecit, id est, constituit. Conf. Polyb. Virt. p. 1480. 

Diogen. 1.8.51. naBiaus (Ittvrd?) cI; Ofom^ quum confedisset in throno. £lian. V. H. 7. 1. iMivn ainrti IvX roD $^6sm^ 
collocavit eam in throno. Uaec quoque obiervatio ad compasita. irapaxa^i^av (/auriv), rvyMoQi^tif (littiy), pertinet. 

B ^Itan. V. H. 4. 22. expresse addit reciprocum : Tva pii xa^^wa-tv iavrovf lUn, ne considerent temere. Sic Lucianns, Icaromen. II. 
95. 781. xa9{9a( lavrov. In Sanctis N. F. tabalis pronomen reciprocum semper snhaudiendum, ubi de sessione Christi ad dextram 
Dei agitur. Vid. Diss, nostra de Pontifice N.T. Maximo sedente, ad Hebr. viii. l. 2. p. 35. 109. Sic equidem Th. Magis.fri capio 
▼erba : wBi^m lyA nai naQi^ofjtai (sedeo) mm xaBi^w iTipov : eedere facio, vel colloco alterum. Et paulo post p. 98. re iiaBi^u, tA 
divTl vox/, iTipov cotw xadi^iiv, ikKhk xal IfAavrm. Niminim Medium wQl^ofjtai significat solum et per se ipMUDi sedere me^Kcio^ vel 
•edeoy naiiimt, aedet; ad ri iM^f^w vero to ip^vrvt^ et ad mBi^u^ vi iavrh expresse addi debet. 



DE VERBIS GRiECORUM MEPl^^ 



[ipii.98— lOS. 



CWOLUI NOViE ACCESSlONtSi 

67. 'Afroffw^y, in Activo, significat interdum, a loco aliquo discedere. Ut apud Lucian. in Icaromen. : wAftmtlkm 
r&y ve^v &woairdiTCLs, Qaum jam longo iotervallo a nubibus recessissem. Vox haec Budteo et H. Stepbast 
T. III. p. 9I8. immerito suspecta esse videtur. Nam et $dibi, Deor. Dialog. T. I. p. 257- iroXv wpdidrres iLmffwAma^m 
T&v iiaripiav. Jam longo intervallo Stellas a tergo reliquiinus. Pmprie, a stellis nos abstxaximus, nempe lavrmu 
Idem in Necyom. § 21. hreihay iroXv &ir6 rffs yfjs {iavroifs) &iro(nrd(Tw<n^ Postquam a terra longe recetsenot. 
Proprie, se abstraxbsent. Namqae iLirotnrfy est proprie, abstrahere. Quod si subaudias eavroy, sensus eiit, ae 
abstrahere, id est, uno verbo, discedere ab aliquo loco. Hoc vero Medium solum et unum significat, &iro<nrdra06lai, 
se abstrahere, id est, abire, recedere, discedere. Quae quum ita sint, magnus Gnevius Hesychianum illod 
*AT€aT6iayT0 (p. 442.) quod per Ar^emj^av explicatur, in iLveoTrdtrayro recte commutavit, idemque CI. Kustenit 
8uo comprobavit calculo. Dicam adhuc aliquid de passiva Forma. Haec aut sensu vere Medk^, Le. 
reciproco, aut vere passivo, accipitur. Itaque iLTroenratFBfiyat idem est, ac, abstrahere se, aut, pati se abstnU^ 
volentem, nec omnino invitum, aliis licet invitis, ob gravissimas causas. Excerpta Nicolai Dama&c. p. 4S$. 
iLirotnraTat rwy iavroif, Polyaen. VI. i. 16. ^.4. fiaKpay &ir€tnrdaOri<ray, Sensus est : a sub sese abstrahit, 
discedity studio alius rei captus ; longe se abstraxerunt, vel discessenmt. Sic Attici probatiorb notas acriptoief 
dicere nuUi dubitant. Xenoph. Lib. II. de Exp. Cyri, p. 276. Ii^a ws frkeltrroy &iro(nraa6utfiey ro0 (iatrikucoB trrpa^ 
revfiaros, i. e. secundum vim et sensum verborum Mediorum, AwofHrdauifiey iavrovs, tanquam inviti nos abstrahamnflp 
seu abeamus. Quare vocemLucte c. xxii. 41. &ir€inr&a67i vix ad communem, et minus accuratam Gr«ce loquendi 
formam, equidem referre ausim: tanquam invitusab amicis suis abiit invitis. Veteres, re bene pntata, rede 
Tertunt : inriarjj, &ir€x<»f>/96i7, et C. Cant, lectio, iiireardOri. Nec male &T0(nrao6hn-bty, 2 Maccab. xii. 10. seciindiui 
vulgatam, quam tenemus, lectionem, et awoffTr&trayres (iavrovs) v. 17- similem adscbcunt potestatem. Not 
Germani similiter dicimus : sich von einem losreissen. Notio principals, recedere, valet ubique : acoes- 
soria vero, qua id coacte, et tanquam ab invito fit, non, nisi ubi orationis vinculum cam requirit. Quem, qoaeso, 
fugit perpetuus iste linguarum usus 7 Lucianus, qui veteres Atticos tanta cum cura imitatus est, ro iLtroowAnu 
{kavroy) vix a Macedonica vel Alexandrina dialecto traxit. Verum aliter hie CI. Hemsterhusio (Lucian. T. I. p. 256. 
9.) placuit, quem suo quidem sensu abundare facile patimur. Vox passiva» ubi vim passivam retinet, per se boq 
potest non, invitum ab invitis distrahi, significare. Dionys. Antiqu. V. p. 321. cives ad mortem duci, iivofnr^fiiyavt 
yvyatK&y k. r. X. Ab uxoribus, et liberis, et parentibus distmctos, noluit. 

68. TvnTw, verbero alterum ; at rvm-eadai, in Medio, verbero me ipsum. Herodot. II. 37* 40. 6l. 85. TJ^myrm. 
t,irayr€iy omnes se ipsos verberant, iireay hk a?ron/;f^vrac, k. r. X. postquam se verberaverint. 

69. *inriypd\l/aa6ai trpoar&Trjy, patronum sibi adsciscere, seu adoptare. Inquilinorum Athenis erat, ut aliqoem 
ex civibus potentioribus sibi patronum adsciscerent. Hoc quidem per leges publicas debebant. Quod ubi faceie 
neglexerant, instituenda contra ipsos actio erat awpotnaaiov. Vid. Sam. Petit, de Leg. Att. p. 17O. s. 

70. 'AnoXitrai, Activum, est perdere : at iiv6XKv<rOaif perdere se ipsum, vel, perire. 

71. Ilat/iii, Activum, cessare &cio alterum ; travofiat Passivum, cessare fio, irai^ofiai. Medium* cessare fiicM 
me ipsum, vd, desino. Sic Attici. Th. Magister : iravm irepoy, lewjo^at hh iyw, p. 143. Hinc illustrabis 1 Pet iii. 10. 
iv. 1. Luc. V. 4. Act. V. 42. 

72. UpoffopfifSeiy, appellere alterum navi. Passivum, Trpoaopfutrdiivat, appelli navi, seu classe. £lian. V. H. 8. 5. 
Nd£y trpo(r(apfi(i7^f Ad Naxum appulsus est. Marc. vi. 53. irpotrijjpfiiaBritray, appulsi sunt. Sed Medium* 

wpoffopfii^eaOai, appellere se : ut Terentius, Hue me appuli. Halic. A. R. I. p. 43. vi^er^ wpo(ropfit(rd^€yot. Ad in«iilyni| 
se appulerunt. Aristid. Or. in Serapin. p. 101. Tenram videre concessisti, Kat irpovopfAltratrdat, et nos appellere. 
Conon Narrat. 8. p. 251. irpovopfjutrdfieyoi ry yy, Appellentes nos ad terram. Apparetergo, formas verborum noa 
esse confiindendas, ne quadrata rotundis misceantur. 

73. 'Etrrify et ifetrri^y, in Activo, significat, alium convivio excipere ; at Media verba, €<l>€(ni&aOat et imaa^at^ 
se invitare, vel, se ipsum convivio excipere, id est, epulari, convivari. Hesychius, p. 1329. n. 23. hrearta" 
eiStfjL^Ba, lonice pro hf^efmavilificOa, posuit, hancque Xi^iy per ro eMt^eQa explicavit ; quod vero elut^iSffjieOa legendam, 
ut sit Modus «conjunctivus ab einaxeiffOat, epulari. Add. CI. Trilleri Emend. Hesych. p. 15. 

74. ^Ayamfitrat, (p. 7.) Activum, quiescere facere, facere ut quiescat, vel quietem dare alicui, ^£lian. V. H. 10. 4. 
wp\y iLyanaHtrai to trrpar&ireboy, Priusquam quietem daret exercitui. Sed Medium, &yairaije(Tdaif facere quiescere 
ae ipsum« ipsum sibi quietem dare, sive, quiescere. Ita Philostr. Heroic. S. 3. Herodian. 8. 5. 20. Ita de mortuo 
quoque xai^ e^tifiitrfwy dicitur, iLyerraiJtraTo, apud Herodian. 1.4. 18. nec non 3. 15. 7. Idem auctor^ rod ^iov 
addit, 3. 15. 7. ct 7- 9« 21. rov fliov (iLydrravtrty) iyera^traro, decessit, expiravit. 

75. HapiaraoBai roJs *Eil>6pois, Sistere se Ephoris. £lian. V. H. 14. 7. TiieaOal ri avrf irojcOv, aliquid sibi mali 
pariturum seu moliturum esse. Avrf ob necessitatem (p. 92. s.) additur. 

76. 'Anoridrifn, depono alteri vestem, coronam, etc. Medium vero, iLiroriSeerBai, sibi deponere. (p. 43.) 
Herodian. IV. c. 7- s. 5. Ttiy Tcii^aVm^v iLwoOifieyos yXafijjba^ Romanuni sibi deposuit paludamentum. Sequitur 
illic ijfi^iiyyvro, i. e. sibi induit. (p. 7.) £lian. V. H. 3. 3. Xenophon ^iridero roy trr^ayoy, Sibi 
deposuit coronam. Herodian. 3, 5. 11. iLwodifjityos ll<poi, Sibi deposuit gladium. Hue phrases, hwiBeTO n)r 
imk^Betav^ deposuit inimicitias suas; nec non, ^wodiaOai rijy apxtjy, ras p&fihovs, Deponere imperium suum, 
dictaturam suam. Dionys. A. VI. p. 701. 702. 703. Conf. Col. iii. 9. 

^ 77. 'Apfji6trat, in Activo, denotat generatim, aptare, adaptare aliquem alicui rei. Unde &pfji6(raaOa( nya, aliqucm 
sibi aptare, vel, conciliare, placare, amorem alicujus sibi parare et conciliare, significat ; sive is purus sit, sive 
impurus. Parthenius Nicaensis Narrat, (Ipw. c. 7. p. 356. in Histor. Poet, scriptoribus antiqub, ed. Paris. Th. Gale, 
1675,8,) Antileontem, nescio quem, pueri cujusdam, Hipparini, amore arsisse: sed Eum sibi conciliare non 
potuisse : oihafiCjs ivyarqs fiy aMv &p^6<raa6ai. Sithon, Hodomantum rex, rem filise sua; ingratissimam fecerst, 
quod procos ejus in pugoa victor ipse de medio sustulerat. Sed is biuos alios de filia inter se confligere jussit. 
Cur vero 1 Quia visum erat ipsi, r^v ic6priy hpfiotraaSai, filiam sibi conciliare, apud eund. c. 6. p. 354. Hoc sensu 
Paulus 2 Cor. xi. 2. fipfAou^firiy ijftds, Vos mihi aptavi, vestruui mihi amorem, vos mihi, conciliavi. Exposal 
nuper bac de re in separata commentatione. Verum et in hoc libello plura, sed alio loco, eadem de re dicam. Sunt 
doctissinii homines, qui &p^6trai et &pu6traaBai tam de socero dici putant, filiam despondente, quam de sponso, cui 
despondetur virgo. Hi ergo S. Paulum dicere volunt, se uni viro, Christo, ecclesiani Corinthiacam desponsasse. 
F^bo : Activum etenim &p/ji6(rai de socero dicitur, qui spondet filiam ; Medium autem hp^6(ra(jQai de sponso, qui 
sibi earn despondet. Jul. Pollux. T. I. p. 282. ed. Amstel. 6 hk frevdepos eyyv^ (p. 6.) &pfji6^€i. Quum vero S. Paulas' 
ecclesiam sibi despondbse, per locum Jo. 3. 29. dici minime queat, prior ilia, quam in medium protulinoms, 
expositio yalere debebit. Causae suae servit CI. Raphelius, dum, nulla ratioiie fretus, libere dicit, oratorem Domini 
voce Media, significatione Activa usum esse. Proinde his equidem verbis apud Severianum, (Homil. VI. de Creat 
p. 496. T. yi. Oper. Chrysost. ed. Benedict.) nihil tribuo : cfivrjfrrcvirAfirjv vfxds ivi itvhpl napdivoy hyy^y. 
ExpoDunt enini genuina 8. Pauli verba male, et contra sensum, sive Severiani, sive alterius cujuscunque arbitrio. 
Tum vero optimi quoque Graeci hunc in modum loquuntur: hpnovatjdai nvi, aptare se alicui, sich nach 
rinem richtcn,— «u schicken wbsen. Diog. Laert. de Ayistippo, Lib. II. J. 66. ^jy bk 



DE VERBIS GR^CORUM MEDIIS 



103. Kararl^eaOai, i6fyLy, icX^of, c. r. X. sibi coniparare gloriam^ nec non, x^'^^^' a/icujus se accommodari 
voluntatem. 

104. ripoirr/^flrOai, se componcre. Plutarch, in Fabio, p. 191. hoc verbum cum KaTaKotrfieiaBai ele^nter hoc 
conjungit sensu : trpoverldevro koX KareKoaftovyro wdms eis rtlv Ik^Ivov yvilt/Ariy, componebant se, et tanquam onii- 
bant se, omnes ad illius voiuntatem. Sic KaTOTiOeadai et ffvyKararideaBal nri, asseutiri, seu, adjuogere se alicui. 
Quid] quod ipsum simplex riOeaBai ita suniitur. Chrysost. 2. Thess. ii. ols iywye fidXtara r/6c/iac, quibus ego 
maxime liie adfungo, id est, assentior. Ty yvuffiy irpoa^erBai, Xenopli. L. 1. 'Avaj3. 64. verto : sententiae se ad- 
juogere. Sic in Sophocl. Pliiloctet. sub fin. K&yw yvitfirji rai^p Hdcftat. Sic Luc. xxiii. 51. Lucian. in Bis Accus. ii. 
18. 814. Ad Activum vero casus additur quartus; ut idem in Piscat. i. 29. 598* <rv npoa^tca r^v (reavrfls, nempe 

105T Tlpotrayarl^ffSal rivi, se alicui committere, arcanum suuro alicui coramittere, sicheinem vertrauen. Meta- 
phora est a thesauro ducta : aniraum suum, tanquam tbesaurum, alicui committere. Sic apud Luciau. in Jove 
Tragoedo T. ii. p. 642. Jovem alloquitur M ercurius : S Zev, rl tniyyovs xal KOTafjiSyas travrf XaXeis, (2»xpos veptvarQy, 
6tko<r6<tov TO yjMfAa ; k^o\ npotray&Oov, XdjSc /tie trifjifiovXoy 'trSybty: ' O Jupiter, quid cogitabundus et solus tecum 
loqueris, pallidus obambulans, et pLilosophi colorem pr« te ferens? Committe te mihi, adhibe nie in consilium ill 
roolestiis tuis.' Dio(ior. Sic. rois fi&yreat trpoaayadifieyos, Vatibus se committens. Hunc locum habet Guil. Bo- 
dsns, in Commen. L. G. quem vide. Nicetas Angel. Commeo. ii. 5* 322. A. kqI ah ra Kpv^i&hn rS^y fiovktv^rmy 
irpocayerlOei, Quibus arcana consilia sua couimittebat. 

106. S^<!tXXiii, fallo alterum. I^dXXo/iac, passivum, Mor ab alio. l4f6XXofiai, Medium, fallo me ipsum, akh 
irren, sich selbst betriigen. Isocr. 4 ^^OCf ''^oXKa o^dXXerac, mens in multis fallit, se ipsa. 

107. llXay&u, decipio alterum. IlXay&fiai, passivum, decipior ab alio. YlXayiifiaif Medium, decipio me ipse, 
Isocr. £p. ad Jasonis liberos, p. IOO6. ed. Basil, ex ofiicina Oporin. 1587. 8« ^AyayKdiuy eariy vfids raU biayoldu 
Tkay&ff&ai, necesse est, ut animb vestris ipsi vos decipiatb. 

108. 'Av^eoOac, se continere. Xenoph. i. 'Ava/3. 88. o^c ijyitrxero, se non continuit. Valet pro iiyelx^y €avr6y» 
Is enim est verbi Medii usus. Vid. ad hunc locum CI. Th. Hutchinson. 

109. *Eari<i>ip€(rBai, se inferre. Xenoph. i. 'Ava/3. 92. ed. Oxon. ursam kwu^pofjiiyfiy, se mferentem. Eodem 
sens^ idem atictpr irpoai^pdfievoy dixit K. II. p. 39* 

110. liaxupikeadai, separare se, a biaxt»pi^t»>, separo. Diodor. p. 256. Polyb. Exc. Legat. 28. p. 1154. 

111. l4t^€ff&at, ex vi vocis Mediae, prospicere saluti suae, curare salutem suam. Sic Xenoph. ii. *Aya0. 
122. 3. 

112. *AX^(a^«, vim, impetum hostium a se propulsare, seqoe contra earn tueri» Xenoph. Exp. Cyr. iii. p. 245* 
Id. K. n. p. 65. ri oZy early 3 toU iLkilaaSai biKaidrepoy rj k. t. X. 

113. Kaffi/f'eflrdai, id est, fiaXaKiSetrdai, ignaviter se gerere. Xenoph. K. II. L. vi. p. 167* £• Wechel. 

114. ^AyatpeltrBai, secum portare, sumere, Aristopb. Avib. v. 448. 449. P* 396* rovs hnXIras-iiyeKofiiyovi 9 ArX* 
kifikyai irdXiv occaSe, Gravis armaturae milites^ sumtis, porlatis secum armis, revertantur iterum domum. 

SECTIO II. 

DE SECUNDO GENERE VERBORUM MEDIORUM. 

!• jVbqtjb solum Verba Media tunc locum habent, quum qub ipse a se, nemine alio intercedente/aUqoid 
patitur, (quod genus notionb mixtae in superiore Classe illustravimus :) sed etiam, quum quis ab altero aliquid pati« 
tur ; ita tamen, si volens illud patiatur, et passioni illi (quam a se prohibere posset, si vellet) sponte se ofierat ; vel 
etiam cura, jnssu, seu mandato suo ipse sibi eam arcessat: actionem passioni hac ratione ndmiscens. £t de hac 
quidem mixtione actionis cum passione viros doctos multo minus, quam de altera (cujus saitem aliqusun sdspicio- 
nem habuerunt) cogitasse video. 

Sic ex. gr. qui a tonsore tondetur, revera quidem ab eo aliquid patitur : sed tamen ipse simul actionem negotio 
huic admiscet, dum tonsori illi a se arcessito, sponte se tondendum praebet : unde Graeci hoc seasu semper adhi- 
bent Verbum Medium Ke/pev^c, vel in Aor. 1. Kelpaa&at, Contra, mortui, oves, pelles, etc. sensu. mere paa- 
nvo dicnntur KelpeaSai : quoniam in hoc negotio nec voluutatem ullam habent, nec facultatem, vel adjuvandi, 
vel prohibendi tonsuram. Hoc ipsum erudite nos docet Philo Judaeus 1. de Caino his verbb: "IWep yap to iceipe^' 
Bai hirrdy t6 fAky uts SLyrittciroydos Kara hyrkpeiiny to hk ws vweiKoy Kaff {nr^tmaviy. Ilp6(}aroy fiky yhp, J iipfia, ^ 
t6 \ey6fieyoy K^ioy, oibky kyepyovy ^ airov, irhtrj^oy hk fidyoy vif eripov, xeiperac 6 ^' Aydputiros trvyipAy, cal oxrfjaari" 
Kal hriHjbeioy 7faptj(iay kavroy^ dyuKipvas Tf ir&trxety to troiely, ' * Ut enim tonderi duplex est : unum ut passioni 
non cedens, sensu resistendi : alterum, ut cedens, sensu se submittendi. Nam ovb, aut pellb, aut quod dicitur 
KAiioy (L e. velfus ovinum) omnis actionis expers, et passioni tantum obnoxium tondetur : at homo [toodetur,] alte- 
rius actionem ad juvans, et ad certum habitum se compoueos, et tonsioni se accommodans : admiscens scilicet actioni 

Cssionem.' Sic ei^o KeipaaBai, est, facere se tonderi, vel se tondendum praebere : uti Xoiiaaaiku, se lavandum prae- 
re : ^draaBat, se ungendum praebere : aliaque hujus generis. Quod si vero quis tonsuram, lotionem, uAe- 
tionem, etc. non ab altero sibi fieri curet, sed ipsi praestet, eadem verba ad Classem superiorem pertinebunt. 
Vide supra Sect. 1. Num. 5. ct 6. 

2. *Airoypd\lmo6ai (apud D. Luc. in Evang. 2. v. 5. et alibi) secundum vim verbi Medii notat, se, vel Domen 
suum in tabulb censualibus describendum curare : vel brevius, se censendum praebere. Ubi Acliva (ut ita loquar) 
negotii hujus pars designatur per to curare, vel praebere ; at Passive, per describendum, seu censendum. Vulgo 
redditur, nomina in ceosu profiteri: bene quidem, si ad sensum simpliciter spectet; at nimis anguste, si interpre- 
tatio haec ad totam notionb Mediae mensuram exigatur. Eodem sensu accipiendum est to dTroypd<l>€aQai apud lain 
datum Lucam dicto capite secundo v. 3. Kal liropevoyTo ir^vrcs dvoypiu^eoHai, Ubi tamen, quasi esset mere paaai- 
▼um, vulgo redditur, censeri, seu describi. Contra Henr. Steph. in Thesauro suo de hoc verbo Lucae sic censet : 
' Sed fortasse capilur a Luca significatione activa, sicut in superius' citatis locis, ut sit diroypd^ta^i idem, quod 
dwoypd\paaOat' Sic de hujuscemodi verbb dubitant viri docti, utrum siguificatione Activa, an vero Passiva prafr- 
dita sint ; quia latuit eos vera Verborum Mediorum vb et notio, quae nec mere Activa est, nec Passiva, sed ex 
Qtroque genere, ut diximus, mixta. Sic, Ttfjuitrafjiiyiay hirdyTbty, apud Dion. Halicam. Ub. 5. c. 75., sensu Medio 
dicitur, pro, quum omnes se aestimandos, vel censendos praebuissent. Interpres ibi minus accurate, omnibus censis. 
Id euim foret, TtfirfiiyTuty hieiLyThtv. Neque to dtroypd^tFOai, vel diroyp^^oOac, ad censum tantum refertur ; aed 
etiam ad quaevis alia negotia, ubi quis noraen suum tabulb publicb inscribendum curat. Xenoph. lib. 6. ^EXX^y. 
p. 593. E. 'AwoypaypiLfjieyoi i* h ro7s ofuafioicviau wSXetri Kal oi OiyjSaioc. Quum iuter urbes, quae saciamentum 
praestiterant, etiam Thebani nomen suum professi essent. Sic et, qui ad militiam nomina sua profitentur, iLvoypd\l^ 
aoBai dicuntur. Xenoph. '£XXf|v. lib. 6. p. 6O8. Kal to fxky ifpwroy ^avay anoypdylfaadai irXkoy rj iSiouciax^^^* 
Idem 'EXXi|i/. lib. 2. p. 47 1 . E. 'ExiXevoy iLvoyp&<^ir6at irdyTas, Toy ik iLToypayl/dfjieyoy ael bia Tffs irvXiios krl rj^r 
^dXorrav k^ikyau Plura exempla adducere supersedeo. 

3. Ai6d£ai, docere: Ai^aaOac, in Medio, se docendum praebere magbtro. Arbtoph. Nub. v. 127* Acid{o/xa^ 



' Hone locum CI. Kosteroi in Notis ad Aristoph. Nab. v. 1S7. p. 53. jam attolit. Vid. etiam Menag. ad Laert Lib, vu. Sect. 64. 



pp. 118—126.1 ^OMMENTATIONES L. KUSTERI, Etc. Uvu 

AMs fiaii^iav eh to i^vTittriipioy, ' Vide ibi Scholiasten. * £t cum Accusativo; ^iti^aoOai r^vify, pne. 
bere se doceudum artem : pro quo (si rfuis sensus tantum rationcm habere velit) brevius dici poterit, doceri 
artem, ve\ discere artem. Aristides apud Th. Mag. v. *Eb(bala : Ovk ibibd^aro Tiiv T&)(vriv rijv larptr^y, iiW ihi- 
holey aMs, Alias et pater dicitur biO&la(rBai viov, quern magistro iostituendum, seu doceodum committit : quo 
sensu Verbum hoc accipitur apud Aristoph. Nub. v. 1341.' item apud Platon. in Protag. p. igg. D. liis, vel 
ter : nee non apud Plutarch, in Solon, p. gi^, D. 

4. llfipadeirai rpdve^av, mensam alicui apponere ; at vapaBiaBai Tp&ireSav, mensam sibi apponendam curare, 
vel jubere. Thucyd. lib. 1. c. 130. de Pausania: Tp&weSdv re Ueptrudly irapertdeTO. Ubi mterpres: Mensa 
quoque Persica ei apponebatur. Sed rectius et accuratius sic vertisset : Mensam quoque Persicam sibi appooi 
curabat vel jubebat. Xenoph. in Hierone pag. 903. D. "Oa^ ay irXc/w ris irapaBf/rat ra ireptrra ruty iicaywy, tovo^" 

Qdrroy xdpos i/uWirret rifs ebwbiis. Ubi interpres : Quanto plura x|uis appo8uerit..«...tanto citius satietas cibi nos 
capiat. Quasi esset xapaO^, in Activo. Tu verte : Quanto plura [edulia] aliquis sibi apponenda curaverit : £^ 
mox : 'O iraparSiyLtvos noKKd. Qui multos cibos sibi apponendos curat. 

. 6. "Apx^ in Activo, non simpliciter significat, incipio, sed, prior incipio ; seu, aliis ad faciendum prteeo. 
"Apxofiai, in Medio, alterum sic incipientem sponte sequor ; seu, smo, vel euro mihi initium faciendi praeberi ab 
altero: quod est, si brevius rem exprimere velis, post alium incipio. Hoc igitur sensu, illi ex. gr. qui in Choro 
post Prsecentorem canere incipiunt, dicuntur apyevBai ^beiy : at Praecentor ipse, ^x^' fbffs. Uabet ceteroqui 
TO &(fx^ff&ai et alias notiones, quas exposuimus supra Sect. 1. Num. 23. 

6. Kpiym, judico: Kplyo/naif in Passivo, judicor: iiivitus nempe, seu nolens, volens: quo sensu rei criminis 
capitalis icpiveadai dicuntur. At KpivetrBai^ in Medio, dicitur de litigantibus, qui sponte se judicio offerunt, sive 
judicandos se pnebent: seu judicem adeuut, ut jus sibi dicat. Unde ex consequenti significat, judicio contendere, 
seu disceptare. Thucyd. lib. 1. c. 39. ^al bri biK^ irpdrepoy iOeXHtrai KplyetrBai. Dicunt se judicio ante disceptare 
voluisse. Ubi addilur biic^: quia to KpiveaQai a judiciis interdum ad alias etiam lites, conteutiones, seu certamina 
transfertur ; ut apud Aristoph. Nub. v. 66. Tkm fikv olv eKpirdficda. Per aliquod igitur tenipus inter nos litigavi- 
mus, seu contendimus. De nomine scilicet filio imponendo. £t KplyetrBai "Aprji^ apud Homerum, Marte 
contendere. KpiyevBai irepl rdy SKuty, de summa rerum proelio decernere, apud Pulybium. £t cum Dativo, 
KplyaaBiu TiTi^veirtn, pugnare cum Titanibus, apud Hesiod. in Theog. v. 882. 

7. ^KdSia, jus dico. Aiffd^o/uac, in Medio, facio mihi jus dici, vel juri dicendo me prsebeo, seu offero; et ex 
consequenti, judicio cum aliquo discepto, seu contendo: itidem ut icpivofiai, de quo'proxi^ne ante. Sic eircSccdoac, 
adjudicare, seu addicere alicui haereditateni, quod est ofiicium judicis : at embiK&ffaoOai, facere, seu curare sibi 
adjudicari haereditatem,^ quod fit, quum testimoniis, aliisque argumentis judicem eo adducimus, ot sententiam 
secundum nos ferat. Harpocrat. V. ^E^ebtKatre' To bk cTrebiKdaayTO^ oloy, iveieay tovs biKaoTOs kavroU irpotrytifuii 
Toy KK^poy. i. e. ^Y/irebtKatrayTOy quasi dicas, induxerunt judiceli, ut haereditatem sibi attribuerent. Hiuc ex 
consequenti to hrtbiK^traoOai plerunique significat, haereditatem judicio cousequi. Demosth. adv. Olympiod. p 693. 
C. 'B,T€bii:a<r€v 6''Apxiay ToU iLVTibiKois rots ff^cTipois T^y kKflpoy Toy KSyutyos. £t statim : *E^€ibq b* iwebucdaayro i 
at postquam haereditttem judicio consecuti essent. Ad hunc locum Demosth. Harpocration respexit. £t in ead, 
Orat. p. seq. UpoKoXeiaSat tovs tiribcbiKatT^iyovs. Ubi Verbum licibebiicaafikvovs^ licet sit Forniae Passivae, notionem 
tamen habet Mediam, idemque notat, quod kiribiKatfafiiyovs, £t mox : 'AiroXajSiiiy iccLpk tUv ImbiKaaaiiiyiay^ 8<ra 
i^ay wap fifiQy eiXiy^rer. £t mox : 'Ejreibr^ ixebiKdirayTO ol ayTtbiKOi iifiHy, Avayra irtipiXapoy, Saa, le. r. X. i. e. 
postquam haereditatem judicio, seu per sententiam judicis, obtiiiuissent, etc. 

8. T&(at ^opov, tributum aliis imponere, seu im|)erare, apud Thucyd. lib. 3. c. 50. et lib. 1. c. 19. et alibL At 
r6(iDioBai iftdpoy, in Medio, semper dicuntur illi, qui pactiniie interposita» atque adeo non plane inviti, seu coacti, 
tributum sibi imponi patiuntur : quae quidem notio ex actione et passione pulchre mixta est. Dicitur autem vel 
absolute, T&la<rOai f6poy: vel cum Infinitivo, T&la<r6ai (pdpoy, xpiifxara^ itnobovyai, ijtipeiy, etc. Thucyd. lib. !• 
C. 108, *[lfio\6ytiffay oi Alyiyflrai toIs *Adijva/oi«, rc/xij re wepicXcJvres, Kai yavs napaboyTes, fb6poy re Tal&fieyoi 
is Toy i-^ena ')(p6yoy. £t eod. lib. c. 99- ^piif^aTa erd£avro ayrl rwy yeiHy (ftipety, £t cap. 101. AprjfiaTa Ta^dfjieyoi 
fipeiy. Vide etiam eod. libr. c. 117. et lib. 3. c. 50. et alibi : item Plutarch, in Pericl. p. 167. B. 

9., Yfftpl^ta, calculus coUigo, seu calculis collectis vel subductis computo : item suffragia colligo, vel sententias 
rogo : quo sensu tamen compositum eirci^/^a» potius usurpari solet, ut mox dicetur. At i/^/£o/ia«,. in Medio, 
£icio suffragia niea colligi, vel euro sententiam me rogari : et ex consequenti, suffragium fero, seu suffragio lato 
aliquid statuo, decerno, vel scisco.' £t haec quidem notio adeo nota est et obvia, Ut supervacaneum putemus, 
exemplis earn illustrare. Sed de verbo €vt\lnf<j^i^€iy hie agere operae pretium erit. Id enim a Viris doctis^ non 
satis intellectum esse animadvertimus. Niniirum ^7rii//f;^<^ecy proprie notat, populi sufiragia de re aliqua colli- 
gerie; seu populum in suffragium juittere ; vel populum de re aliqua sententias rogare : quod apud Alhenienses 
lion so(jim 'E/TrioTdTijs, sed etiam novem Prpedri facere solebant. Thucyd. lib. 6. c. 14. princ. Ka« av, i Ylfn^Toyi, 
j-avTa jsmylfliifiie, ical yvwfxas frporlQei avdts *Adnyaiois» ^t tu, o Prytani, (quo nomine hie designatur 'Eirttrr&Tris, 
sive Praeses Senatus) de his rebus populum in suffragium mitte, eique sententias iteruni propone. Male ibi interpres 
TO cTTcvt^^fe reddit, de consilii sententia confirnia* Nam a^itur ibi de re aliqua populo proponenda, ^ve de oiisi 
ix>puli sententia roganda erat. Scholiastes quoque to iiriyf/^<l>i$€ minus recte interpretatur, beuTipas y\n)i^vs TiBei. 
Nam etiam quum qpis priina vice populum de re aliqua in suffragiuna mitteret, id ewirfnit^i^ciy dicebatur: ideo 
nimirum, quia Athenis olim vix aliqua res ad populum fereba^ur, ni^i prius Senatus de ea censuisset. Sic ergo 
hrtJpilAtiety proprie foret, post y^nti^nTfia Senatus (quod npofioi^Xevfia dicebatur, quia rogationem populi praece- 
debat) de re aliqua populi sufiragia exquirere. Harpocrat. Upo/ioi^XevfMf to vno- r^f PovXiis i//i7^c(r^, irply 
els Toy bflfioy e^ffet^e^^Qvof. Vide £und. V. AvpofioyXevToy, itemque Argument. Orat. Demosth. adv. Androtionem. 
^scbin. contra ptesipli. in princ. Kai Tavra irepol Ttyes ra ^nrit^ltTfiaTa hri\l/rf(l^l^ov(rty, ovk €k tov b^aioraTOv Tponov 
Xujf6yT€f vpoebpcvety^ £t de his rebus, quas Senatus decrevit (vel quarum auctor Senatus est factus) alii Populum 
ad suffragia vocant, etc. Ubi Proedris to hnyinfi^i^eiv assignat. £t quidem partem illius kiri.y\^n^ia€m fuisse, to 
iyayopevuy tos \€ift€Toyia$ (i. e. publice pronuntiare numenim manuum^ quae tollerentur), idem paulo post indicat. 

' ' Ipse me docendnni prapibebo, scholam pbilosopliornm freqnentanK.' 
Mnginatnr hie interpren, et, qnid velit, ipse ne»cit: quod et vir doctas ipse desideravit in Notit ad fannc locam p. 53. Vertssi- 
IBnin b^c est : iiha^vi^ h f iXdov^ i^laawyci hn' ^^ia^ofxai ii^ 6 mrnp, wl fac h vafaitSovs Kti^oi fju»v9mmyf p. dt* 

3 *Eitia^afjLnf fxiv rot o-j, hoc eitt, le doceD(luni ciintvi : vel, te docenduin alteri commiiii. Coiif. CI. Ku>terDin ad hapc verlm, p, 65. 
Ste de 'I hemihtorle apnd ^^sciiin. Dial^ 1. $. 4. t&v vlev l^t^a^aro, id est, caravit docendiim : a quo vrrbo postea Uiia^t discernetur. 
Vid. ibi P. Horrei Not. Sir Lucianiis i. 2. 2. Pater, inqiiit, deliberabat cam amicis, 2f, rt %a\ Sti&^at'ro /mi, id est, doctudam curaret. 
Vbi l>xi>4» : Cuiao'KaiMi rtfa, tU ^tlaTiwXov vi^irw /uia9n<To,uiyoir. Itaqiie vpfsio, qnid me doceret, non probanda. Latini qnidf m docere 
kanc in sententiam ntontnr, cui i^spondei Gra'Co ftia^a^i, at L. 12. 1). de Leg. et Fideic. Verum illi earent Media forma, qua 
. itta mibbignitaii nnice tollitnr. Praprtare hoc monuit (U. Gt'Siiern^, Pia>f. ad Lnctan. p. xxxii. 

* Sen, atlribnere, vindirare tibi hipreditafem, Hesy^faiu^«p. 1348. hihna^irar iiriitonTrtu, Ecqnis est, qnin xX^u deeese videat? 
vindicat, altribnit sibi coram jndire hsrr«*ditatem. Hiih ranssima vox, qua Lucianns 8omn. p. 15. ed. nov. asns etit, Imluca^rt/uioc, id 
cat, at 0xoxu» habent : i ror^ f :xoi( h t> iixA^tTQen trtnrnyopwv, x. r. x. amicis aJvocatus. Vid. ad locum Luciaueum CI. Uemsterbnslnm. 

^ "fii^aaff^at ««Xf/uiey, deceruere bt-liuni, o 'Arr.xwv nMf^aXog^ Thucyd. i. 119. 76. 

^ Nou mnltum opors hie navarnnt Bnd8pii<«, C. L. G. p. 167. s. et H. Siephanas, in Thes. T. iv. p. 750. Nihil hie etiam 
XmUiiiu Porto* in Lax. Ion. fidit. Eximia coUegit earn in rem U. Valeaioi ad Uarpocr. p. 74. S84. sed alio tine dckctn ft onli|lf , 



DE VERBIS GR^CORUM MEDIIS [pp.lflS-^IS» 

Ceterum Wolfius ro kn^ni^iiovinv in dicto loco ^schinis male reddit, comprob^^\j> /(f enim foret, Im^ni^iSwrmiw 
in Medio. In ead. Orat. p. 285. A. TU ijy 6 radra ypd\pas, Kal rk o ravra iiri\l/tlf^^s trpSeSpot ; ubi Wolfius eondea 
errorem errat. Et ead. Orat. p. 292. B. K6Trv<pov, tov rire ras yy^fios eriyhp^t^oyra, ubi Wolf, satis reetep 
Cottyphum, qui tunc sententias rogarat. Notandum tamen, yydtfuu hie non tarn dici ipsius populi suffragia, qaam 
aliorum (puta Oratorum, qui Populo aliquid suadereut) sententias, de quibus Populi suffragia exquirenda 
erant Quare, yvdtficu eiro^/feiv (c[nod eodem niodo dictum est, quo in loco superius citato, ^Ini^ltr/iora hraf^ 

gSety) accuratius verteretur, nententias eorum, qui publice aliquid suadent, ad populi suffiragia revocare. In eiid. 
rat. paulo superius : 'EKij^iperai irpofiovXevfia eis rrjv iKKXrjaiay to h* ainro rovro Kal ky ry iiCKXtitrlq, itewp^San 
hriypni^adilyat, Kal yeyiaSai to9 brjfiov t6 if/i7^<r^a. Qui locus insignis est ad proband um id, quod ante diximitt ; 
nimirum res ad Populum ferri demum solitas fuisse, postquam Senatus de iis censuisset, sive decrevisset: idqne 
quum factum esset» i/^)0io/ia, sive irpofioiiXevfia Senatus, postea etiam fiebat \lni<^t<rfia Populi. Demosth. adr, 
Androt. baud procul a princip. Upwroy fjiky ol npoebpei&oyres Tfjs fiovXsis, Kal 6 ravr hriyjniflSiay *EiriaTAn|f, ifpwrw, 
Kal biax€iporoy(ay kbiboffay. Cum quo loco comparandus est ille, qui non longe praecedit: Tavr* hhiptro i 
*Eiriar6Lrfir btex^ipordyfiaey 6 bfifios. Unde apparet, ro exci^/feiv in priore loco idem esse, quod hie hr^oBat, 
i. e. rogarc Populum. Utrumque enim 'E/iriardTji tribuitur. Pneterea notandum est, ro hnyprfflSety in priore 
loco Tf *F/iriaTdry, tanquam summo Senatus Praesidi, car' ^oyily tribui ; quamvis ceteroqui et alii novem 
Proedri dicerentur hrixf^l^eiy : ut non solum ex superioribus constare potest, sed etiam ex loco hoc Demosthenis 
adv. Timocrat pag. 482. B. *H Updebpos ravr' iireyftjijiKrey, fj Ilpi^am: ubi per Upihayiy intelligitur 'Etri^rdr^r! 
uti et in loco Thucydidis supra add ucto. Xenoph. lib. 6. de Expedit. Cyr. p. 373. €. 'E/iretbi^ bk IboKei bfiXov elvai, &rt 
nip\frfivrai avrov, €i ris eirtxl/ri^i^oi. i.e. Quum autem mauifestum videretur, [milites] eum electuros esse, si quit 
suffragia illorum exquireret. Interpres male : Si quis de concilii sententia decretum faceret. Idem 'Avofirtifju lib. 
1. p. 711. B. de Socrate : 'E/tritrrdrris ky rf biifx^ yeySfieyos, o^k ediXrfffey liri\fnft^ltTat : ubi Interpr. male : decretum 
adjuncto sufiragio suo, facere noluit. Tu verte : De re ilia Populum in sufiragium mittere noluit. Dion. Halicam. 
1. 7. c. 17. in fio. roi>rov roy y6fAoy eiriyl/rji^ltrayTts ol ^/f/Mpxoi : ubi manifeste significat, rogare Populum. Expri- 
mere enim voluit plirasin ilUim, in Comitiis Romanorum olim usitatam, rogare legem : quod est sensu pnegnant^ 
rogando Populum legem sancire. Nulla enim lex Romae olim, libera adhuc Republica, sanciri, nec fere aliud 
quidquam publice statui solebat, nisi prius Consules, vel etiam Tribuni plebis (quos Dionysius in citato looo 
Atjfidpxovs vocat) populum rogassent, Vellentne et juberent aliquid fieri: unde et leges sic rogatae et latas, 
proprie dicebantur rogationes : ut uemini non notum est. Porro Thucyd. lib. I. c. 87. princ. cum Accusativo et 
Prsepositione dixit, eirt\l/ti<l>i$€ty els tviv eKKXritriay: quod Interpr. recte vertit : In Lacedaemoniorum concione sen- 
tentias rogare. At Lucianus in Timon. p. 140. Edit. Amst. cum Dativo dixit, egrci^/^ecv IcjcXi^it/^: quod Ucet 
insolens videatur,' comparari tamen potest cum phrasi ilia, \l4ifoy hrayayeiy nvc, qua usus est lliucyd. 
lib. 1. c. 87. 1 19. 125. et alibi. Ut hoc addam : Harpocr. vocem 'Erc^^/^wi' interpretatur, hrucvpufy: i. e. ratum 
fecicns, seu approbans : sed quse interpretatio (licet eam doctissimus Valesius, aliique amplectantur) a verbo hoe 
aliena est ; ut ex superioribus apparet. Obduci tamen nobis posset locus hie Xenophontis lib. 7. *Avap. p. 404. 
•Eiri rovTOis eJire Seyotftwy, el rts AvriX^yci, Xcy^w* el W €rrt\l/ri<j>tSere ravra* lirel bk oibels ayreXeyey, eirei^^rar : 
ubi certnm quidem est, ro hrixl/rj^iSety positum esse pro iiri\l/tjfl>(S€iiBai, i. e. rem suffmgio suo comprobare : sed 
▼ix crediderim, id ab ipso auctore profectum esse, quum videam, non solum ab aliis scriptoribus, sed etiam ipso 
Xenophonte alibi, verbum hoc, eo, quo supra diximus, sensu usurpari. Quare levissima mutatione rescribendnra 
censeo, einyfni^i^etrBe, pro lirixf/ri^iSere, et kTreyl/rf^laayro^ pro cTrei^/^Krav. Emendafionis hujus sponsorem do 
ipsum Xenophontem, qui eod. lib. p. 414. D. in ejusdem rei et facti narratione, Verbum Medium, hriyfni^ffao&at^ 
adhibet. Sic enim inquit: TlAyres ixky eXiyere <rvy Teiidn livai, wdyres b* etre^^/iifplfranQe ravra, Utitur etiam 
Xenoplion verbo hoc lib. 4. 'EXXf|v. p. 513. ubi ait: Ihivres cTei^^/^airo ftorfiety fier* 'Ayijo'iXAoi/ r^ Aace- 
balfiovi^ Et Dionys. Halicarn. hb. 6, c. 84. princ. *Eirci|^ieirai ' fiky 4 Boi/Xi) ravra, Kal y6fiov r&^iy iivobktM 
Tois ypaipfiaofiivots. Id est, Haec autem Senatus suo decreto rata faciet : ut ibi Interpres recte. Sed satis de 
Terbo Ixt^^/^w. 

10. 0€irai y6fioyy semper dicitur de Legislatore, sive eo, qui legem Populo ponit : at Bia%ai yofwr dicitur ipse 
Populus, qui legem a Legislatore sibi ferri facit, curat, vel mandat : vel legem a Legislatore latam volens accipit, 
eamque sufiragio suo confirmat. Pari modo dioBai viroO^Ktiy dicitur creditor, qui pignus a debitore sibi dari curat» 
seu pignus a debitore accipit : ut inferius exponetur. Et irapadidBai rp&irekay, est, meusam sibi apponendam 
curare; ut supra dictum est, p. 120. Quam parum autem dicta differentia inter 6€7vai et OitrSai r6ftor, vel 
saltem differentiae illius ratio, adhuc animadversa et perspecta fuerit, res ipsa docet. Quare operse pretium erit» 
utramque phrasin exemplis illustrare. Et primo quidem de Legislatore, sive auctore et suasore legis, dici OcIkoc 
v6fioyy ostendemus. Xenoph. de Republ. Lacedaem. pr. AvKoZpyoy roy diyra a^ols [rois AaKebaifioylou] rovt 
rofjLovs. Demosth. adv. Leptin. p. 373. C. Kaff Sy rp6iroy 6 IdXu^y rovs y6/wvs jceXevec ridivai. Et pag. aeq. A. 
Xf)^v ro(yvy Aevrlytjy fifl wpSrepoy rtdiyai roy kavrov y6fioy, irpiK, etc. Et in princip. ejusd. Orat. Aca rovro o^nn 
(tdriKe roy y6/xoy Leptines nenipe. Idem adv. Timocr. p. 463. A. "[Itrre rldrivi rovrovl rov yofioy, Tlmocrates 
scilicet. Et paulo post : roy Kaipoy, ey ^ riQritn roy y6fioy, Et p. 465. C. rpA\j/ai Kal Oetvai y6fioy vffiy. Et ead. Orat. 
pag. 489* de Solone et Dracone Legislator! bus : l.vfi<^ipoyras idrjKay Kal koXus i^pyras rovs yvfiovs : et »c sexoentis 
aliis in locis. At contra diaOai ydfioy non de Legislatore, sed de populo ipso (ut supra jam diximus) usurpatnm 
reperias. Harpocrat. V. QioQan 'Erri r&y y6^wy Xiyerai, C/s iOriKe fxky 6 yofiodkrriSf ^Bero bk 6 b^ftos, Sic 
enim lego pro, iOero Kal 6 bflfjios. Addit mox Harpocration :* *Ev fniy roi rf Kara Zre^vov ^lytr/* hivrf y6fun4 
Iblovs B^ficyoy' fifi irore bk &yrl rod Ohn-a, Oifieyoy. i.e. In Oratione tamen adversus Stephanum inquit: Sibi 

Srivatim leges Bifjieyoy. Ubi videndum, an non O^fieyoy dictum sit pro O^yra. Locus Oratoris, quem Harpocratioil 
esijCTiat, extat in Orat. 2. advers. Steph. sub finem : ubi hodie pro iavrf, legitur, alroy avrf : quod eodem redit. 
Non est autem necesse cum Harpocratione statuere, Sifieyoy hie positum esse pro Beyra, Nam uti qui aliis Legem 
ponit. Active dicitur Belyai y6fjioy : ita qui ipse sibi legem ponit, recte, et ex propria Verborum Medionim vi^ 
dicitur B^tiBai yofioy, vel addito Pronomine iavrf, vel sine eo. Si addatur, erit pleonasmus : de quo videat 
Lector, quae notavimus Sect. 1. Num. 66. Demosth. adv. Leptin. p. 373. C. O^^^ yap hy vfAcis nore hreloBffrt 
BiaOai yofiov. Neque vos unquam (alloquitur ibi Athenienses) legem banc poni vobis sivissetis. Et in princ. ejusd* 
^nX.'^Ap oly Bri(F6ii^Tovv6iiov\ An igitur legem [banc] nobb ferri curabimus, vel sinemusi Loquitur nimirum 



■ Non insolent hoc est. Prsecedit in hoc Locianeo loco, Tom. i. p. 157. ed. nov. Auistel. f '<niy«iraro th vo^y. Hce formnia de 
eo dicitur, qni in comitiis popali legem proponit ac suadet : tum jEvio-Tamf , vel npdfjpof, vel n^inam, sententias rogat, populiunqnc 
mittit in suflragia : hoc est apud Atticos, lm-^ii^i(uv ImXntf-ia, rw ini*iff, is /xx^qo-iay, nt Thucyd. i. 87. Eadem loqoendi ratio ia 
Diogene, L. vii. 10. extat: ^ExxXqaU xv^tf, w nf^Sfwjf im^^ri^tatv, Hippon, F. Cnitistotelis, concionem legitimam in sofiragia miiit 
ex Proedris. Fl. Josephns, A. J. xiv. 8. 14. p. 623. alteram habet, qnam Jo. Hudsonns recte vertit, ht^^n^t^s ^t^aw, popniam 
in si^ragia miiit: sed prava viram doctissiraam distinctio fefellit, qnam CI. Hemsterhosios emendavit, qui ad verlMi Laciani 
legi meretnr. 

^ Scite diAcrimen inter Medinm et activam hoc verbom interprctatnr CI. Hutchinson, laudato tamen simni Knsteri libello, io lib. 4* 
*A^fi. p. 359. Add. p. 408. et 547. 
3 H«c est ilia vox, in quaenodanda Hesychius versatns est, p. 1403* ed. nov. Ubi locum turbatum Q. Kustenii sic restituits 



hoL DE VERBIS GR^CORUM MEDIIS Q,p. UI^148. 

id, qood nobis debctur, exigerc, vel sumere ; et pnecipue poenam. Non niag>* ^ oj^j riffat et riemoBat confiiiideke 
licet, qnam bavelvai et iayeiffaaOai, futrd&cai et fitad^Kraadat, y^pfiaat et xPV^^^j*^ vwodiKpy ct OioOai, aliaqne 

btyus generis verba (de quibus mox), quorum Activa semper ad dantem, Media vero ad accipientero referuntor. 
Ceterum exempla to9 riaaoBai, pro punire vel ulcisci, baud pauca extant apud Homeraiii, aliosque Poetas potios, 
quam pedestres scriptores. Compositum tamen iLvoritraaSai non solum Poetse usurpant, sed etiam Xeoophm, 
scriptor 'Arreri&raros, lib. 5. de Instit. Cyr. p. 139. A. ubi ait : ' AworlvaafkLi roy Ka\ 6eo7s ijfipoy, Kal kydpknrouz 
Ulcisci [seu punire] hominem et diis et hominibus inimicum. Et lib. 3. *Ayafi, p. 300. C. *AXXa rain-ot^( ftkr or 
Otol kvarltraiyro, Verum de his dii merita sumant supplicia : ut Interpres recte reddit. 

13. QCivai wrotriKfty, pignus dare : at BierBai vTroOZ/iti^y, facere, seu curare sibi pignus dari, sive accipere pigniu. 
Posterius dicitur de Creditore; uti prius de Debitore. Harpocrat. OiaBm, &.yri tov, vvoQriicTiy Xafieiy, Pollux lib. 
3. Sect. 84. ' 'YwodrfKriV'Beis, 6 bayeiSd/ieyos : TToO^inyv di/Acvos, o bayel^utr : Pignus dans, [dicitur] debitor: pignut 
accipiens, creditor. Idem lib. 8. Sect. 142. * ^elyai fiky oixiay, to hovvai els vrrodriicriy B^adai bk, ro XiiPeiy el* 
^oOTiKriy Kal TO fiky, idfiKc, to 8^, ^Oero, i/iofw, vTrkQtTo. ^ Eadem est ratio verbi *A7ror«|i^flxri, et * Avorifiii^adtu. 
Nam 'Airori/i^oac dicitur niaritus, qui pignus aestimatum pro dote uxoris dat : at inrortfi/itraaOai significat, pigDOt 
ejusmodi accipere. * Harpocrat. V. 'AiroTifirfrai : 'EX^ycro St b fiky Sows ro airoTlfirifia, eycpyrfriicQs, Avort/A^y o M 
Xafiityf iLTTori/iaadai, Suidas : 'Airerc/i^ffaro, clvtI tov, knoTifii^fAa iXafiey. Vide eund. V. *AiroTifxriTai, Demosth, I. 
adv. Onet. sub princ ^Avoiel^ta ov fidvov Toy irpotica oi bebwKOTa, (j^riirl yvv hvorifiiitraddai t6 \ii>pioy. Demonstrabo 
4(um [Onetorem] non solum dotem non dedisse, pro quafuudum ilium pi^noris locose accepisse dicit: [sed etianHf 
etc.] Et mox: 'AiroTtiifivaoQai f&iTKwy Tt^y yily: i.e. Interprete WoHio, sibi praedium illud oppigneratom etse 
dictitans. Vid. etiam p. seq. Sic arfiaai ' et iuroarfftrai, est, appeudere ad libram, seu appensum quid alteri tradere : 
at crrijaaaBat^ et anotrrritraffBai, facere sibi aliquid appendi, seu, appensum accipere. Hesych. 'A^/orriyo'iK, vraBfif 
xapaSi^ffcv. Idem *Airoffrri(Tasy inaXfiffas oTaB/jif, ^ i. e. 'Airo(m)aas, qui ad librae pondus vendidit. Har- 
pocrat. *Airo(rrri<r&fi€yoy^ ayTi rov, irpos trraBfioy trcLpaXafidyTa' dk¥tuoaBiyris kv Tf vpos Tifi^Beoy, Eadem habet 
Suidas, qui et baec addit : Kac kvoaHiaiayrat, olov trraBfAf Xd^iotriy itroy. Locus autem Demostbenis in Orat. adv. 
Timotlieum (ad quem Harpocrat. et Suidas alludunt) extat p. 704. A. et sic babet : Xfi^v yap rov vKobefi&fieyoy 
i^woarriv&fieyoy Toy x^^ov TtHy oiKertHy Tuy yfieTipii>y, ToUToy l^aiTciy, Ubi Wolfius male airoaTrifr&fAeyay redditj^ qui 
expendisset : pro, qui ad libram appensum accepisset. 

14. Kofiitrat emtrroXJly, ferre, seu afferre alicui epistolam. At KofxhatrBai hritrroXSiv, curare sibi afferendam epis- 
tolam, seu simpliciter, allatam epistolam accipere : ut in Epistola Philippi Regis apud Demosth. pro Ctesiph. sive 
pro Coron. p. 337- B. *£a:o/Lii<rd^iyv tj^v xap' vfidy kmaroXriy. Exempla alia pas|im obvia sunt. Vide etiam supra 
Sect. I. Num. 54. et 55. ubi de aliis verbi hujus notionibus exposuimus. 

15. Xf)9<rac, commodare, seu utendum dare : Xp^^aerOac, facere sibi aliquid commodari, sive utendum accipere. 
Exemplis in re clara et nota abstineo. Et quoniam^ qui rem utendam accepit, ea etiam utitur, hiuc j^paaBfu etiam 
dicitur, qui re aliqua utitur: ut nemini non notum est. Neque solum xP?''* Activo, significat commodare, sed 
etiam oraculum edere, ut constat. Hiuc 'xpdaBai, in Medio, interdum notat, curare sibi oraculuni edt, seu oraculum 
consulere. Exempla quaere in Lexicis. Sic cvfifiovXeveiy, in Activo, consilium dare : ^ at tn/fifiovXtveoBaif in Medio» 
curare sibi consilium dari, sive, consulere aliquem. * Hiyus generis Verbuui etidm est, /lavrevo/iac : quatenus nempe 
significat, oraculum consulo. Nam interdum, ut constat, ponitur pro, oraculum edo : sed quo sensu proprie 
aignificat, sino me consuli de eventu rei tuturae; et ex consequenti, vaticinor, st u oraculum edo. 

16. Aai'elo'ac, mutuam pecuniam dare : ^yeivaoBai facere sibi mutuam pecuniam dari; pro quo, breijus^ ct 
magis Latine dixeris, mutuam pecuniam sumere. ^ Sic fjnoBAtrai, locare : MioStinratrBai, facere sibi aliquid locari, sen 
locatum accipere : quod est uno verbo, conducere. Utriusque verbi notio vulgatior est, quam ut liccesse sity 
exemplis eam illustrare. Hujus generis verba etiam sunt fitrpeiy et fierpelffBai : quatenus nenipe illud ponitur pro 
bayeikeiy, hoc pro bayelScoBai. Hesych. Merpel, baytl^ei : MerpetirBai, cayei^etrBai, Hcsiod. 'Epy. Kal 'H/i. v. 349, 
£2 fiky /jieTpeiaBai vapa yehoyos. Ubi Glossae MS. Vossii, (ut ibi notat Graevius) kuXws hayeiSeoBat. Nimirum 
fi€Tp€iaBai proprie significat, certa mensura aliquid utendum accipere : et per catachresin videtur etiam dici de rebus^ 
quae pondere et numero constant : si quidem falsi non sunt veteres Gramniatici, qui (ut diximus) verbum hoc 
interpretantur» hayeiSeoBat. Ego vero non video, quid obstet, quo minus, ro fjierpelaBat, in memorato loco 
Hesiodi, propria significatione accipi possit. 



C. WOIXII NOV^ ACCESSIONES. 

17. Tlaiie^eiv ie waibevr^, magistro seq paedagogo dicitur, erudire, docere, castigare. At vero muiei^oBai de 
patre adhibetur, qui curat filium erudiendum, doceudum, eumque Tf TraibevTy ca:»tigandum tradit et conimittit. 
Hesycbius accurate: iircuberitraTo, Toy vioy 6 vanijp' kirnibcvtre hk^ bibddKaXos, f. 13()6. l6. ed. nov. CI. Albertk 
Unde Hebr. xii. 7. vIqs, oy mubcvri iraT^ip^ est filius, queni pater ipse castigat instar paedagogi. Ipsius &^affKciXarijff 
seu doci-ndi artis species est iraibm-iKii, Solertia educandi, auctore Platone, iu Sophist, p. 154. D. Idem Gorg. 
p. 311. B. irai^eveii' ayBp^i^ovs els &p€n)v, instituere homines ad virtutem. Diog. 1. 92. r^rva traibeikiy, erudire 
liberos. Sic praeclare Jos. Scaliger, vir illustris : parentuni est vaibeveaBai, Paedagogorum, irac^eir iu Notis in 
Disticha Catonis, p. 46. inter Opuscula ejus diversa, Graeca et Latina, qqae Parisiis 16*05,8. in lucem exie- 
runt. Addit, eam KvpioXoyiay Atticos religiose observare. Deinde in loco de divitiis Graecarum literarum hiq 
cogitat, quas in hac quidem contemplatione nos semper ante oculos positas habuimus. Romani profecto, hac etiaai 
in parte, inopes sunt. Hi etenim et parentem, et paedagogqm dicunt erudire ac docere. ICtus de legatb tertio, 
L. Stichus, sive, D. 1. 32. tit 1.1. 12. Sticbus liber esto, et, ut euni heres artificium doceat, unde se tueri possit, 
petp : lya KXjipoy6fios fxov bibdaxTirai aMy, nou autem quod in magistrum cadit. Lex. Gr. ex Suida fat 

■ C. IX. p. 308. Tom. I. cd. eximiae Hemsterhnis. * C. XII. p. 966. T. II. 

3 Verba ita se habent *. hfxolw^ MSfpu, w* CuSQtro, 

♦ Hesychtiis p. 491. 'A»oTi/m^<rao^ar rhi^fiui ti( CvoQrflinf. Verom 'ATOTijutia* A»o7i'9i|<rtir, levitersic imtnnta: *Air»TiM«* ^oriBnca. 
aactore CI. Hemiterhniio. 




modo : &J9crri/^a(j mwXiiffa^ ffraiiJuZ, ^Anoa'nren, Atoiolveu Xf*^% *A«offTn«^aff^»i, Awoxe^uow^o*, vel irap«X«j8'nr Xf^'ff. Nam' A«o<rr5i^i, in 
Activo, »i^nificai, ad libram vendej-e, sive, appensum quid alteri tradere; at AtrorrrtaacBat est, Anoiui^ih xf*»s* appen«am aliqnid ab 
altero recipere: qn» ab Atticiit Oratoribns nunqnaic confaDdimtiir; ut praeclare n)onnit CI. Hemsterliusius. Hesychiu* deiode expoDit 
¥? po>»te9 ex Homero proMcriptum, p. 487. ^Amoartawrruf itit9itofjS<rwr»i, trruBfAS yttf AniliiuHraf, Locus est 
Iliad. N. 745. nbi litemtiMimi Homeri editorea mnlufnint AvoTiaanTai legere. Sed Hesychins, nt critici veirns, Etymolofrns, voc* 
Xrarng, p. 7<d. Apollonion, Lex. Ms. Kostathius, Pliavorimis. Hiiic CI. Barnes. Not. in Horn. 11. N. 745. AmtrrrimTM in TeztiUD 
postliminio revoravit. Vid. oninino He»ychii ed. nov. p. 786. 8. 

7 rtwfXHf iiiwtM, I Cor. VII 25. * Consilium petere ab aliquo. 

• Coot, banc in rem Jac. Dnport. in Prvlect. in Theophrasti Charact. Eth. c. 9. p. S5S-555. CI. Salmas. de modo 
pusaiv. Vid. Ind. ibid. Add. Wolf, ad Olynth. 1. Dem. p. 356. ed. Basil. 1569. 8. 



DE VERBIS GR^CORUM MEDIlS [pp. IS0^165. 

si primitiva illorum significatio considerctur. Sic ex.gr. xP^trOai, significatione utcndi, est Medio-Actimm : at 
vero, quatenus notat, facere sibi aliquid commodari, sive utendum accipere, (onde sigoificaUo uteadi ]^ 
mctonvmiamdescendit) est Verbumverc Medium : ut jam supra diximus^ ..... ^ 

Uti vero dantur Verba qusedam, qu« sub Forma Media significationem mere Activam habent ; ita etiam dantar 
Verba sub cadcm Forma significationem contrariam, id est, mere Passivam, habcntia; quse appellare possis Medio* 
Pteiva. In hoc genere nullum Tempus Formae Mediae frcquentius Passive usurpatur, quam Futunim. Ex. gr. 
apod Sophoclem, CEdip. Col. p. 291. no/y yap h o^i wpo<r<l>opa bri\*i»<r€rat. Cbi Schol. ^vrl ro9 bfih^trmu. 
Sc, oToBtintrerai, pro araefitfi^itrerai, habes apud Aristoph. in Ran. v. 8O9. Ueifrofiai, pro wtiadiiaofMai, apod 
Eund. in Nub. v. 90. 996. A^fo/iai, pro XexOvtrofiai, apud Eurip. in Ale. v. 322. Mt^ao^a^ pro ^ii<n|0«^ 
aouai, apud Eund. in Ion. v. 611. ^ovpittrofiai, pro ij^povprfirifrefiai, apud Eund. m ead. fob. v. 603. AXuMFo/mi, 
pro AX«ei«<ro/iai, apud Eund. in Androm. v. 190. Irep^wi^ riKvotv, pro trrcpffiiia^, apud Eund. m Phcen. v. 1269. 

Vide etiam Suid. V. ZtpiiaeTau .... j j 

Credere autcm quis posset, libertatcm banc Poetis tantum, propter metn necessitatem, concedendam e«e ; nisi 
et solutae orationis scriptores ad eundem plane modum Futuro Mediae Formae, quamvis multo rarius, uterentur. * 
Nam apud Xenoph. Instit. Cyr. lib. i. p. tj. legitur, Karakvtrerai trov 4 pro, KaraXv^trtrai. Apud Eund. 

p. 485. 'Airoer^y^ffociTo, et hXiiKroiVTo, pro, KaTavt^yriQiitfotvTo, et dXw04(TotiTO : item, 'KoXiopdivoiyro, pro 

ToXiopicrftiiiToiyTOf apud Eundem, p. 595. . . . «... . « 

Qubd autem ad Aoristum 1. Form« Mediae attinet, ejus usus m significatione Passiva ranssimus est. Ego saltern 
tempos hoc vix uno altcrove in loco Passive usurpatum reperi ; ut, Irc/paro, pro Kktaprai, in Fragmento Anonymi 
apud Plutarch. T. 2. p. IO98. 'H/icr^ais fiovXais IwApra ftkv cKciparo b6^ay. Quod Cicero, ni tailor, sie 
vertit : * Consiliis nostris laus est attonsa Laconum.' Sic inrcXutrdfifiy, pro AtcXvOijk, videtur dixisse Dcmoir 
theoes in priocipio Orat. adversus Androt ... * 

H«o sunt, quae de Verbis Mediis dicenda habui: quibus si quid nosti rectius. Lector, 

Candidus imperti : si non, his utere mecum. 



JOANNIS CLERICI 
DE VERBIS GR3ECORUM MEDIIS 
DISSERTATIO.* 

LuDOLPHUS KusTERUS, (]ui ad Ecclesfam transiit Romanam, non ita pridem Disscrtationem de vero uso 
verborum Mediorum' conscriptam cum erudita communicavit civitate. Equidem nou minori Jucundi- 
tate^ quam utilitate, in ea sum legenda versatus. Neque enim aliter fieri potest, quam ut ex honiinis adeo 
periti monimentis in alios, idem licet interdum baud sentientes, singulare redundet emolunieiitum. Ex ^o 
literas Graecas didici, tertius hie verborum status, quem artis ^rauimaticae admittunt magistri, mihi morain 
injecit. Atque ut in ejus coiisideratione semel, iterum atque saepius operam posui: ita hoc CI. Kusteri opus;- 
culum novae iuquisitionis atque investigationis causam mihi attulit idoneam. In lucem jam proferam conjec- 
turas hac de re meas, et, quid de ista grammatica difficultate mihi videatur, expromam. Quod si usu eveniat, 
ut ab hoc erudito homine meam interdum sejungam opinionem in spe sum certissiina, id ipsum vitio 
mihi haudquaquam daturum. Atque banc ille veniam tanto mihi paratius dabit, quanto studiosius ego caveboy 
ne quid eximiis ipsius derogem promeritis. Sique verum est, quod nemo dubitat, verbis nos ea, quae cogitamua^ 
interpretari ; non erit sane, cur ego, qui summa ipsum veneratione prosequor, ullo verear modo, ne quod mihi 
verbum, quod graviter molesteque ferre queat, elabatur. 

II. Quum non nisi ob necessarios humanae societatis usus inventa sint vocabula, eae quidem res initio nomi>- 
nibus designatae sunt, qua? se primae menti obtulerunt. In quibus primo loco numeranda sunt entia sive suh- 
atantiae. Deinde, praeter has, id etiam nostros in sensus incurrit, quod una possit agere, altera vero alterioa 
actionem recipere ; unde factum, ut, quo haec utraque qualitas rite sccernatur, prior actio, altera vero 
passio.nominaretiir. Quumque primi nominum auctores unam eamdemque rem, si quidem diversae res adsint 
circumstantes, diversique respectus, agere et' pati po&se' aniniadvertereut : naturam in appellationibiia 
rerum definiendis secuti ducem, non duo separatos, ad banc utramque proprietatem indicandam, invenere ter- 
minos, sed unicum modo sufficere, in animum induxerunt, ut crederent, in cujus terminatione, quo passivam ei 

' [Plnra congessit Badaens, Comm. p. 896. itratyta-ofxtu pro lieatyiBna-oixai, ^tXi^/utat pro ^ly^nOncofAai Antiph. Kara^Tna^fJMi Lys. %t 

Xenoph. pro Karav^aBnnfMi, Tfoprt'nfjuu pro rtOed^'OfjMiy Lliciao. AiaxovTJOVjutfvof n iiaro^tvaofjLtyos, Xeiioph. '0»rVo|ua4 pro «JffX»i^^«fa«, 
*£a^Qjbu»i, iinar, Theoc. Zq/uuw«^/uiai, Idem. Zuirfi^ofxai et xaTa^p^{o/uu»i, Plut. ^iSa^ofMHy Arist. irrifriaofAai, Soph. Antig. 90ie. etUocr* 
^EvifiovuiKrofjMi Xenoph. Addc lirtrpi^-ovTai, commimienttir, Liician. .Icaromeu. rifAvcmif honorabitiir, ^cb. Agamemn. 590. 
^loio'irai, piocol vportabitur, hnc et iUiic jactabitur, Soph. Aj. 511. Xf|o/Mai, dicar, Eurip. Alcest. 3^2. Here. For. 582. Iph. Tmut* 
1647. xufv^traif PhoeDiM. 16^5. fjute-nffofxeu, invlsns ero, Troad. 650. oim laaofxai ; noiine sinar, Ipbig. in Anl. 331. hira^ifxtoBa pr6 
imTax^n<nf4.i9af fut. Med. pro PassiTO, Earip. Suppl. Mul. 521. offXoy xat avoxo^ovTat, Gal. v. 12. nisi forte eo 8ensu accipias qoem 
in Prafatione notavi. BowyerJ] 

^ Legitor ea dans la Biblioth^qne Ancienne et Modeme, T. y. P. ii. p. 237. seaq. ibideniqne hanc prse se fert inscriptionem : Re- 
inar(|nes hur la Dissertation de Mr. Rnster sur les Verben Moyens, hoc est, Animadversiones in Dissertationcm CI. Knsteri de Verbis 
Mediis. Deversione meaLatinanon nisi haec, quae moneam, liabeo: nie et meutcni Anctoris accurate, nec nou piano simpliciqae 
stylo, expressisse, et Lattnitati, quoad ejus fieri potuit, castiori elegant iori que navasse operam. Eadem me intpulit cauAa, ot Galti- 
cum bonorii nomen Monsieur, nimis S9pe hie obvinm, per Claris»inii titnlum Latiue convertcrim. Qua in re veterb mdolem LatinK 
tatis secutus sum, qua non promiscue omnes, sicut hodie, Domini salutabantnr : a cnjusniodi blanditiis et ineptiis sibi temperant, 
qni antiqiiam persequuiitnr venustatem. Quod reliquum est, id quod de Kusteri ad Komanenses trausitione hie meminit Ckricusi 
jam antea didici ex Histoire Critique de la R^publique des Lettres, T. iv. p. 348. 

3 Apnd Jo. Baptist. Delespipe, 1714, 8. 

^ Nihil hoc fame Kusteri nocebit, qui vir erat in Graecis Uteris pnccipnns. In his autem non niminm fntsse Clericnm, MeiMB^ 
in primis, id est, res ipsa loquitur, uec verba desiderat. Equidem malim cum Kustero errare, quam cum Clerico vera dicere, 8i<qiii> 
dem de Graeco sermone instituatur disputatio. 

Datitr hie tertiom. Potest aliquis vel ipse, vel per alinm aliquid agere. Quid P quod aliquis vel suam, vel alterius artionera 
pati vel recipere potest. Ex quo sequitur, ut triplicis generis verba esse possint : 1. aciivum, quando, quis ipse agit ; 2. passivtuDy 
quando qnis altenas actionem patitur ; et deniqne, 3. Medium, quando aliquis per aiium aliquid agit, vel a se patitur, vel actioBcai 
Ipse snom recipit. Itaque iis, qui primi lingnas invenerunt, causa fuit, cur de Medio Verbo mature co|ptarent. Testamnr earn in 
rem ipsam prinuun^ hoc est, Uebraeam lingoam, in qua conjugation quae Hitpael dicitur, vim liabet Mediani. Ut igitur Hebrftij sia 



DE VERBIS GRiECORUM MEDIIS 



[pp. 170—174. 



credendi^ imitiutatae in hoc verbo locutionis eamdem, quas modo m ^/3oSf<^ . ^luxit, camun «ibi vindicare 
locum. £x eadem divinatioDe hoc ' duco consectanum : has dicendi ratioaes 1|| Tliucvdidis historiis firequco* 
tatas, •Ka^xeoaXfiVTQ * ffrpetTtaVy oroXoy x. r. X. SxXii^iv mcluderey ac verbum illud passive accipicndum esse. 
Equidem ultro libensque fateor, me baud umquam istud verbum in notata ab Henr. Stephano legtsbe con- 
stnictione : at nemo in hoc doctissimo viro accurationem desiderandi causam babebit ullam. Sed si q«t 
com aliquid finxisse credant, hi, meo quidem judicio, erunt fere, quorum anteceptae opinioni haecce construendi 
ratio adversatur. His addo, m Xenophontis Hist. Gr. Lib. I. similem ejusdem verbi reperiri significatiooem : 
wftpwrxtueuraiuvo^ ' if feri vaufuaxl^^* Nemo eniro nescit, particulam aig quartum, quern sibi comitem adjunzit, 
casum sub sua non habere potestate, sed regimen istud a quadam occultata pendere prsepositione.^ Equidem 
rarbo Ivffi/uia/xi^ ' eandem vindicare originem sustineo. Est hoc] re quoque ipsa passivum, quod ob can- 
dem rationem casum suo subjicit imperio. Nemo erit, qui hoc in dubium vocet, si ponderaverit secnm, istud 
idem verbum in tem|x>re quodam passivo eundem plane, quem in Mediis habet, retinere sensum pariter, atque 
constructionem. Plataeenses apud Isocratem, p. 298. edit, cioiaxciii. interprete hoc oratore : < ego i|uidem/ 
inqniunt, ' expositioni re rum actarum longius immorari, non video, quorsum attineat. Quis euim ignora^ 
Thebanos et a^rum nostrum divisisse, et urbem evertisse V rls yaq w% olStv, ori xoi ri)y X^V^ autromt- 
fii)Krai,^ xo) T^y vtfXiy xarwxa^wijf ; Vid. Kust. n. 67 et 68. 

VIII. Ultimo denique loco ipsa variatio, qua nihil umquam jucundius excogitari potest, verba activa io pas- 
siva potuit convertere. Sunt certae res, quas ob banc unicam aversamur causam, quod pervulgatae nimis, ac 
in medio positae sunt: aliae contra sola nobis novitate probantur. Hoc si qua in re, in locutioiiibiis 
nuaxime, obtinere, dubium erit, opinor, nemini. Quod si vero etiam genuinas illius commutationis causas igoo* 
raremus, ilia tamen nihilo secius suo niteretur fundamento. 

IX. Primum quidem Deponentia, in Latino sermone usitata, origine sunt passiva, et in his qusMbm ejus* 
modi sunt, ut, quum naturam suam non plane exuerint, in antiqua sigtiificatione adhuc inveniantur. Non igitar 
video, quid subsit causae, cur non Gr. iing.^ idem fieri possit i Nos dicimus, in Lat. ling. Deponentia ori- 
gine passiva esse, eo quod eorum sibi terminationem vindicant, atque in iis baud sane pauca extant, quae, pneter 
terminationem, sensum etiam cum passivis habent communem. Hoc autem utrumque in verba quoque 
Grwcorum quadrat, ' quae Media vulgo appellantur. Etenim, ut jam de Pnesenti et Imperfecto tan- 
tum dispiciamus, utriusque temporis hujus terminatio in Medio eadem, qum in Passivo, esse solet ; et nemo 
erit, quin mecum se conjungat, utrumque tempus ad actionem non minus, quam ad passionem, designandam 
adhiberi. Ita vero, eruiit, qui sciscant, verba, quae passivam sibi subjectam habeant notionem, in passiva etiam 
forma esse ; coiiira vero ea, quae actionem designent, in Medio esse, non immerito censeri. Hn ita ladam 
satis. Primum hoc est aliquid pro non amplius controverso ac fixo sumere, de quo adhuc quaestio, atque sub 
judice lis est. Quidnam enim illud est, de quo hie oritur quaestio i In eo nimirum elaboramus, ut sciscite- 
mur, num apud Gnecos status verborum tertius, idemque ab activo et passivo diversus, revera detur ? De* 

. ■ No8 wm pbuiiitimoin fecimiu, nervU et artnbas istam carere toi picionem. 

* Nemo est, qoin, etiam me tacente, perepiciat, verbum boc Medio-activa hie forma valere.* 

> Hie Aor. 1. Med. Voc. potettatem bic babet vere Mediam, boc est, reciprocam : qni paravit sese ad pnelittm aavale. 8k ffafi#i» 
aiMiir^'ftit 9i( M MVfuMx^f Tbacyd. ii. 86. p. 154. Ubi alii codd. intfrnmnrnfjufoi. 

* Ego wero band rcio, qucitam bic •ubandienda sit pnepositio. Namqoe pnepositio M t^i expressa, et veniiste ab«ii4at« Coo^ 
Cyrop. lib. i. p. 19. 1. 5<>. NoMjnara hmc forronla freqaentins legitor, qnam in Poly bio, niaxime vero in Arriano : node plorimacaem- 
pla Rapbelius excerpsit, ad Act. xvii. 14. obi «opi6i«^ tie rnv 0«W0Wf, Ire ad mare, Icfntor. Eadem doplex Tociilt M, mip 
IB Tbacydide fre<|iienter occnrrit, at paalo aote, et p. 154. l(^fTOoyr^ reficiebant Daves, m( M m»v^x^> iul navale prttUu coa- 
coireodom. 

^ [Nibil profirit CI. Anctor, anando Inifjuifxaii ex bac cansa pro Medio non viUt agnoscere, onia perfectnm Passivnm eodea seaia 
cadeiiiqve constnictiooe poaait Isocrates. Etenim, unodjam saepe est incnlcatnm, non est verbi terminatio, sed signifieatio bac in 
causa respicieDda. Nec hie in primis phetermittenclum est, si passive exponatnr verbmn boc Isocratis, obscurnm ande fi H irnsni^ 
qui a nemine, nisi qni eodem sit, mio doct. aoctor, acnmine prsditns, intelligator. Vellem addidiaset pnepo&itidnem, qnam Ue ea* 
piat ftiibintellectam. E^o enim sKe j<A sive xati^, sive qoamcnnqne aliam sobaodiam, nnllum invenio sensnm, qui aptaaa pne ae Ibcat 
sententtam. Cetemm bic monendum dnco, Media Gnecoram, quia eomm Perfectnm et Plusquamperfectom semper vel Active va& 
Passive snmontiir, ad bsc compcnsanda asciscere et qnasi mntuari baec tempora a Passivo : id quod innnmeris posaet cxemplts coo* 
fimiari, nisi jam esset a Cel. Riistf^ro ^oodam modo demonstratom. Vide si pbicet de verbis Mediis N P. v. burrfi^M, JD.J 

^ Hsc forma est ex praeterito passivo ducta, quod vim Deponentis babet CI. Knsterus vero de forma vere dubia loquitar. Sie 
Tbneyd. lib. ii. p 110. MvamfM/uuvoi, inter se partiti. Clericns igitnr id relinquit, de quo quseritur. 

7 [Jwn ad S. lii. banc CI. Viri sententiam, qua Media Grsecomm et Deponentia Latinorum, idem vult valere, refbtavimas. Qoara 
bic nihil addam, nisi Auctorem sibi ipsnm non constare de indole verborum apud Latinos Deponentium. Nam siiperiore 8.1ii. De* 
poiientia scribit esse, qna* significationem habent Activam, terminationem vero Passivam. Hie autem Deponentm ipsi saut verba, 
qn« desinunt in or, nec habent Activom, qnocnnqne demum sensn ant significatu snmantur. Atqui baec ipM est sententia, qua nni- 
tersa b«c Dissertatio nititur, nt niminim genera verborum appelbita esse ostendator non a significatione, sed a terminatione : qpari 
vero in tenninatione o Actio, et in terminatione or Passio qnaedam delitesceret. Obstat nuic opinioni ipsa genemm appellatio. 
Kam unde Activuin dicitur? ab agendo, quia postulat aliquem agentem. Unde vero PassivumP nonne apatiendo? quia patiensadsit 
oportet, ipso fatente CI. Anctore 8. ii. Itaque quacnnqne terminatione verbum aliquod compareat, si babeat signincationeal Aetl- 
•vani, est Activum, hin Passivam, Passivum. Ex qnibos non solum judicium fieri poterit de locis Ciceronis et Thuc^didis ab Aactort 
laudatis, veniin etiam simul apparet, falsas esse Grammaticorum deifinitionei de verborum generibos non a significatione et vi vocan^ 
led a terminatione desumtas. D.] 

* Hoc in verba Media, quibus Rnsteri libeUns inseruit, minime quadrat. Tempora etenim Deponentium, qnae Latini i^osrnnt, 
totam Passivorum sibi vindicant terminationem : at vero pleraque Medise vocis, quam Graeci habent, tempora singubuia sunt, et a 
Passivis diversa. Jam vero bic loci non de vi Mediomm passiva, sed reciproca dispntatnr. Fingamos, Media verba ad Passiva 
Graiiimatice revocari posse : aiine tunc iUa virtutem reflexivam aut babebnnt, ant non babebnnt? 

' Conf. nos ad p. 95. s. Nemo bac de re dubitare potest, qui naturam Grxci sermouis perspectam tenet, is maxtme, quem aativa 
Atticse dialecti veteres mmime praeterennt. Scepticomm familisB nomen dedit, quem tot exempla non dubitare vetant. Sad CL 
Clericns Gnecis Uteris nunqaam tamiliariter nsus tsse videtur4 



^ [Non nego, posse in addactia Thncydidts locntionibns snbao- 
tliri praepositionem : sed id esse necesse, ue^o, etiam si eandem, 
-f^nam Vir CI., haberem sententiam de Mediis Gnecomm. Quod- 
•I enim Deponentia Latinorum Accnsativnm regant sine pnepo- 
aitione, cur non idem ^iunt Media Graecomm, si qnioem, at 
CI. Atetor vult, paria facinnt? Accedit, qaod mirae enascuntnr 
dictiones, si in omnibus, in quibns wftunuualw^m regit accnsati- 
vnm, praf ponitionem qnandam supplere velis : e. g. 4rafsaxfv»/f«'- 
9m arfovtin si suppleatnr, quae quidem mens esse videtnr Aucto- 
ris, per pnepositionem tU vel Ivl, qais inde evadet sensns ? Sed 
si vel maxime CI. Viro eoacedamna, ««f(»o«iva^i#^, quando re- 
l^t Accnsativnm, ilhun regi a pnepositione quadam omissa, boc 
ipso tamen hoic verbo vera notio Media non negator. Neqne 
enim ideo in dictis phrasibns «<ifaawvafi<rft»i est verbum Me- 
dioB, quod r^t accnsativnm, sed quia significationem babet 
nec mere Aotivan^ aec mere Passivam, pertinetqae ad alteram 
verborum Mediomm genus, de quo Cel. kustenis d. 1. sect sec. 
Si qui^ vero Arcnsativom banc cum Cel. Anctore credat reai a 
prspoiitioiie qaadaB^-verbiiai hoc nihilo nimif nanebit Medram 



pertinebitqtie ad chssem verborum Medioram primam a tnmna 
knstero constitutam. Ac sic neatra explicatio sentcntiai con- 
trariae iavebit. D.] 

t [Quod ad banc Xenophontis locum attinet, miror oarniBO, 
CI. Auctorem bic desiderare pnepositionem qnandam. Nam 
quid est Sed forsitan Iv2 vt^vfmx^f pro aao haboit vocaba- 
lo, ut nobiscnm^ snaoi coaimunicaret scientiam moneietqae, me 
non regere accnsativnm. D.] 

t [Dan in Lingua Gneca genus verborum ab Activo et Pm- 
sivo diversum, ego qaidam crediderim. Nam dantar tempotaf 
qu« ad Activum propter coiyugationem, ad passivam vero prop* 
ter formationem et notionem referri neqneant. Dantor praeta* 
rea verba, quae praeter Activa et Passiva tempora, et pnster Ae- 
tivam et Passivam significationem insuper habent atiavu Erga 
dantur verba, quae nec Activa nec Passiva sunt, sed tertium 
qaoddam genus, quod Medium est a Grammaticis appelbitnmj 
constitnunt. Vera baec esse, qnse dixi, exemplis clarissimia com- 
probavit per totam dissertatioaem Cel. Kustems, qaibw noo- 
aulla rant a nobis addita paaiim de Verbis Medus N. F/ 



pp. 174— T81.] ^OMMENTATIONES J. CLERICl, Eto. Im 



Inde, ^ui ita statuity perinde iacit, ac ri quis in hac Cic^ronis sententia : Quid agat, qutmodo aggrediatur 
judicenjy non habet, verbum aggredior in 'fiedio poni sibi persuadeat^ quod tamen in hoc alio ejusdem auctorw 
loco in passiva collocatur forma Ut a fe Jictis aggrederer dolis/ Cujusmodi si rationes valerent, quid, 
quaeso, facilius esset, quam, oblata quavis occasione, artem invenire, magna oratioais specie nihil diceiidi 
Anne in hac Thucydidea ^fia-th m^i^rrai injJls, verbum xt^ofiiivrm idcirco non erit Passivum, quo* 
iiiam cum quarto casu consociatur i Nonne dignus esset, quern risu exciperes, si quis spondere ausit, istiut 
idem Terbum, accedente nominadvo, non amplius pro passivo habendum esse i 

X. Alterum causae meae prsesidium ex hac duco observatione. Esse in Graeco sermone quam plurims 
verba, quae, passiva licet sint, vim tamen ac regimen activorum imitantur, nemo unus ignorat. Si efgo 
Kfua^<^jxiyy, et alia ejusdem generis verba, idem, quod activa, designant; hoc quidem argumento baud est, et 
passiva nun esse.^ Hoc ita perspicuum puto, ut certus sim, de tertii verborum status invendone Grammaticos. 
Gnecos numquam cogitaturos fuisse, si Aoristos, primum atque secundum, et Futurum utrumque, eodem modo, 
atque Praesens et Ilhperfectum, ad Passivum revocare potuissent. Ignorarunt veteres, qua haec tempora 
rationeaut a passivo aut ab acdvo formare deberent, indeque se c^actos viderunt, quo banc difficultatem eluc- 
tarentur, terdum aliquem verbi statum, eumque et ab activo et passivo diversum, excogitare. Eadem de causa 
Pneteritum Perfectuni et Plusquam Perfectum, quum hujus etiam utriusque analogia temporis ignota esset, ad 
terdum hunc retulere statum ; unde exdtit verbum, quod dicitur Medium. ' Quandoquidem igitur hie status 
exili nimis horum formadonis temporum cognitioni, qua imbuti erant veteres^ suam unice originem, ec suam 
propagadopem illi debet consuetudini, qua nihil solemnius viris est literatis, quam ut andquorum hominum 
msistant vesd^s, etiamsi deeo nondum compertum habeant, an rem acu tedgermt: satis mihiad eum e medio 
tollendum ent, veram horum analogiam temporum enodasse. Nihil jam intentatum relinquam, quo istud cum 
cura conficiam negudum, quum in hoc ipso ejus, in qua versor, opinionis cardo vertatur, ut vincam, haec esse 
vera passivi verbi tempora. * 

XI. Priorjquam de rebus nobis concipimus, idea haec est, quod existant; altera, quod aiiquam habeani 
qualitatem. Lapis, exempli ^rada, existit ; habet ille gravitatem, duritiem, et reliqua. H ae ideae ita sunt simplices, 
et ita pariter generates, ut in quaque re inveniantur. De nulla re loquendi nobis fit copia, quin hae illi aut 
attnbuendas, aut denegandae sint. Prima, quae de re quavis ferimus, indicia eo valent, ut eam aut existere aut nonr 
existere, ejusmodi habere aut non habere proprietates, dicamus. Hinc efficitur, ut primi termini, qui, ad haec 
exprimenda judicia, invend sunt, verba esse et habere fuerint. Sunt haec magno in Unguis usu, quibus hodia 
in Europa utmiur : et Gallica in priniis in omnibus verborum conjugationibus formandis eadem usurpat. Est 
ab hac re proposita sejunctum, explorare, num auxiliare verbum penes Graecosita formaverit conjugadones, 
quem ad modum in hnguis hodie mulds fieri solet, quae in usu versantur. Hoc mihi suflicit, quod nulla rectae 
quidem rationi pnibata in medium proferri queat causa, cur negandum sit, verbum substandvuni hoc apud eo4 
insigne usu fui&se. Namque id, quod hodie F erbum iiominamus, nihil est, si originem consideres, aliud, quam 
compositio quaedam ex hoc verbo et aliquo adjecdvo inter se conflads exorta. In Gallica quidem lingua ver- 
bum substandvum semper antecedit aHjectivum. Hie ordo est naturae conveniens ; etenim quo' aliquid tale 
sit, necesse est, ut illud esse ante concipiatur. Verum quum posidones non numquam inordinatae nobis arri- 
deant, Graeci naturae ordinem non sunt secud, atque hoc verbum post adjecdvum coUocanint. Quod quum se 
ad illud immediate referret, non potuerunt sane, quin in ipsa pronundadone banc declararent reladonem ; unde 
conftisio postea quaedam nata, et ex duabus voribus non nisi unicum extidt verbum. Extant hujus andqui usus 
clara in Latino sermone vestigia, ut Leg-erantj Le^-eras, I^g-erat, amav^antf amav-eras, atque aba ejusdem 
generis. Graeca quidem lingua mliltas subiit mutadones ; ita est profecto : at luculenta tamen ejusdem rei in 
ea quoque reinanserunt vesdgia. Haec ejusmodi habet verba, quae tertiam pluralis Pneterid Perfecd Passivi 
personam, non, nisi verbo f S/x) in subsidium vocato, formant, ut . rvrreo facit, rerv/xjxeyoi tM, xiyoo, ^fXt/ftfrof 
$M. Plura ejusdem indolis verba de industria tacitus praetereo, quippe quae commemorare nihil atdnet. See 
Futurum secundum dialecti lonicae, tvit-cm, tam alienam subiit cominutadonem, ut non manifesta nominis cujus* 
dam cum verbo aUquo conflad vestisia in eo eluceant. Sicuti communis liaXtxrog in Futuro secundo ri t abji« 
cit, Ita lonica tempus istud per resoTudonem fingere dicitur. ^ Accuradus ita loquendum foret : lones suum . 
hoc ita formare Futurum, ut pauciores, quam vulgaris dialectus, abjiciat literas. Haec ex rvria-a et ro e etr) 
c de medio sustulit, lonica vero, praeter ro a-, nihil. 

XH. His jactis fundamends, majorem certe analogiam in diversorum hujus linguae temporum formadone 
licet explorare, quam in vulgaribus grammaticis praecipitur libellis. Hoc, exempli gratia, inde perspicuum fit, 
omnium Futura verborum o* sibi aliquod fiagitare : patet edam ejusdem rei rado. Sunt ilia nimirum adjecdva 
cum verbo juncta substantivo; unde ex hoc suam petunt formadonem. Illud ergo quum a- habeat, verba, qua? 
hinc orta sunt, eandem sibi literam non possunt non assumere. Hoc quam verum sit, ipsa verba, X, ft, y, 
declarant, quippe in quibus tr olim obtinuisse, Poetae testantur. Quoniam vero haec litera, cum ipsorum 
characterisdca consociata, sonum efficeret duriorem, hujus emolliendi gratia, ilia sensim paulatimque 
auppressa fuit. 

' PrisciaD. Lib. Tiii. p. 799. 

^ Kecte sic jndicathomo earnm renimperitus : Ag^dior hodie Deponent eft, qnod olim Ptssivnm fait. At die, quaeso, mihi, 
Clerice, qno mode istad hue pertineat ? Verbnm Romannm Aggredior sensum quiclem matavit, non aotero formam grammaticam, 
Greca vero Media verba, quae vere Media sunt, banc habent a Pawivis, »i pleraqne tempora spectes, alienam, eamque ob cao«am 
sensom qaoqne alium. Rides hie Kusterom ea ratiooe, quae in ejos non cadit personam. Tu vero nunc ipse caveas, velim, ne te 
rideant pmdentiores arbitri. 

^ Aoctor hie attolit Molierii, recentissimi eomcediamm script oris, verba ex Comoedia Le Misanthrope inacripta, p. 797, 
Par semblables raisons, on tronveroit toiijotirs 
L'Art de ne nous rien dire, avec de grandls Discoars. 
Ubt prioren Versom, qoi in Comcedia ita se habet, 

Cest ttn parieor Strange, e t qui tronve tonjonrs, 
panlisper immatavit. Nos antem, verbis nostris usi, sententiam carminis exprimere debnimnt. 

^ (CiarisAime hie sententiam, de qoaad seciionem superiorem est dirtnm, exponit CI. Aactor, qna genera verbormn credit esso 
aommata a terminatione : quod qoam sit abAordum, ibidem eni ostensum. Qnod vero Vir dortissimos affirmat, verba Oraecomm 
Media ex ignorantia orta esse, minim ipse prodere mihi videtnr ignorantiam, vel si mavis, arrogantiam. Falsnm euim est, quod genus 
vertM>mm Medium ideo sit a Orammatiris Graris inventom, quia ignoiarunt temporum illorum formationem, sed qnia viderunt, 
iMec tempora Media et Actionem et Fassionem deuotare : quorum tamen indolem veram tantum abest, at vere perspexerint, ut 
potiu^ aberraverint a vero, qnando ea crediderunt nunc Actionem, nunc Pasaionem sonare, qanm, at Cel. Kostems dilucide prebavit, 
et Artionem et Passionem siniul significent. Vid. s. xviii. D,] 

^ Landem idcirco Grammaticse artis magistri promerentur. Diversa enim tempora locnm diversae daot cpnjog^tioDk At vera et 
iignificatio diversa in verba cadit vere Media. Qnare digna fuemnt, qu« a Passiviiiecemerentar. 

6 Koat. Meth. p. 148. 



i„vi DE VERBIS ORiECORUM MEDH^ [pp. 181— Wi 

XI I I. Novi doctum hominem, qui pauIo longius ab hac meta discedenfl^ Aoristoa •ecimdos, et FwCnm 
•ecunda negat, et in ea hsresi versatur, ac si Aoristu^ primus a secundo, et FUtimim piimum a secundo^ nuUa 
re> nisi terminatione, differat : banc autem levioris momenti diversitatem non aliunde derivandam essecooHmodi^ 
quam aood certi populi majorem in Gouservanda antiqua horum temporum formatiooe curam posuerint^ quana 
alii, quibus magis arriserit, eandem reddere breviorem. Non est rei huic inatitjutae consentaneum, banc sub 
examen revocare conjecturam. Id vero non possum, quin adseverem, earn, licet, quantum ad AoristoSy magna 
difficultate prematur, ratione tamen Futurorum babita, baud sane spernenda, meo quidem judicio, se commen* 
dare veri similitudine. Non pauca reperiuntur v^rba, quae in Futuro primo suum amittunt o- : cujusmodi polj- 
syllaba in i^oo sunt, quorum Futura laco aeque babent, ac iw. Si verum est, quod nemo dubitat, vofticras atque 
voiiM, unum et idem esse Futurum, non ent iniitiandum, tu^|/co etiam et rv%» pro uno eodemque Futuro babeoda 
esse. Extant quaedam in X, /x, y, p, verba, tr in Futuro notata ; quisnam vero boc obstare dixerit, quo miniis 
Futura, quae ista careant litera, ut fere fit, in Futurorum primorum revera talium numero duci debeant f Divena 
quidem terminatio nihil bic officere potest. Latini amavissem et dmassem, concupivi et concvpii, eadem dicuot 
sententia. Horatius ' turrexe pro surrexisse dixit, et nemo adhuc unus in animum induxit, ut crederet, amo*- 
vissem et amassenij mrrexe ac surrexisse diversa esse tempora. Si quis boc mibi dubium obducat, S;nc<^n n 
verbis concupii et amassem, quae pro concupivi et amavissem collocantur, primo statim aspectu patere ; boc 
equidem baud inyitus dabo : nibil vero inde praesidii ad nostram convellendam ac diiuendam opmionem pcti 
potent* Quid enim tvt» aliud est, quam syncope tou tut-o-co unde c ejectum fuit i quem ad modum ipnun ri 
rvKcto seu rvif» est vox rviriaco, litera f abscissa. 

XIV. Ex bis, quae bactenus in medium protulimus, Aoristos Mediae, ut vulgo nominatur, voci8,quivi8 noe 
negotio poterit formare, atque perspicere, baec tempora ad passivam pertinere conjugationem. Eandem habeol 
terminationem ; etenim non aliter, atque Imperfecta Passiva, terminantur, cTtA|/afti}y, nwr^/tci)y. * Neque eonm 
formatio ab boc tempore uUadifFert ratione, mnai-f^riVy liwr^juiiiv. Non tentabo jam alia Medii verbi tem- 
pora, ne verbosior sim, quam desdnavi. Unum boc mea interest annotasse : Aoristo et Futuro utroque Medio 
ad Passivum, ac Prseterito Perfecto et Plusquam Perfecto Medio ad activum relatis, nibil amplius wbit 
restare Mediis. Atque hoc modo, sicut aliae hnguae, ^ ita Graeca etiam comparata erit : non erunt niminiin in 
ea, nisi duplicis status verba, Activum atque Passivum. 

XV. Ego quidem, ut modo declaravi, Praeterita Perfecta, et Plusquamperfecta Media ad Activum redaco, 
vel, si mavis, hasc mea est sententia : eadem esse plane ilia, quae activa, tempora, et nibil utrimque, u ab ana 
terminatione discesseris, intercedere discrepantiae. Atque haec ita exigui est momenti, ut non conaiatat, nisi in 
permutatione literarum aspiratarum aut mediarum ac tenuium, et in unius omissione consonantis. Nemo oaut 
est, quin explorate sciat, nil esse barum permutatione literarum usitatius. Accedit, quod hikntroi alias literas 
unice diligaut, aliis autem minime faveant. Hinc non sine ratione divinare licet, unam barum ^MXixTrnvf qoft 
w praeter modum amavit, banc literam in Praeterito verbi tuttto), ^ praetulisse : contra vero aliam, quae rw r 
minime favit, illud rejecisse, et ^ retinuisse. Hoc saltem certum, ifi^gixoi usitatum esse, licet vi^f*xf'' P<>^( 
an^ogia. Celeberrimi Novae Metbodi Parisiensis auctores (p. 150) bujus rationem permutationis redlditufi, 
in aspiratam ^ antecedentem causam conferunt omnem. Sed tam infirmis uti rationibus, id vero est, insftitiam 
potius suam confiteri, et secare, quam solvere, diflScuItatem. ^ 

XVI. Ac ne quidem necessarium foret, banc terminationis diiSferentiam in quadam, ut ita dicam, indinatione 
itaXiKToov, qua in nonnullas literas capiebantur, quaerere. Solum variandi studium in causa potuit esse, etsonua 
aliquis, qui quum se aliquamdiu aurium probaverit iudicio, ab eodem postea, tamquam taedii plenus, ingratusque, 
rejiciatur, quem adeo modificare paulatim et emollire cogimur. Antiquis Atticis sonus g mirifice placebat : ac 
Tbucydides ea saepissime litera utitur. Xenopbon contra, et ejus aequales, multo censuerunt aliter; bis quidem 
sonus ille rudior visus est, ob eamque causam to o- in ejus substituerunt locum. Majus aliquid dicam: ipsa 
Latina lingua, quae caret SiaAfifroi^, easdem plane mutationes suo ambitu complectitur baud sane paucas, ingen- 
temque vocabulorum, quae litei-arum probant perrautationes, continet multitudinem. 

XVII. Fassus jam initio suin, quanti apud me CI. Kusteri sint opera, et ejus sigillatim de vero Usu Verborum 
Mcdiorum Dissertatio. Non erubesco eandem rem iterum prae me ferre. Id si quis omni carere usu dicat^ 
pibil ei, quod respondeam, babeo, praeter boc unum, me malle, si quod sit, boc ultro admittere vitium, quam 
vel ullam CI. Kustero praebere occasionem suspicandi, ipsius promeritis me detracturum. Hac brevi pnennssa 
jinefatione, id, quod de ejus dissertatione sentio, exponam libere. 

XVIII. Vir hie doctissimus novam illam,qua publicam rem literariam auxisse putat, inventionem, suis dis- 
tinctionibus ac circumscriptionibus multo arctius sepsit, quam ipsa dissertationis pollicetur inscriptio, et qnam 
expectarunt, qui hujusmodi disquisitionibus oblectantur. Prinmm etenim ea hinc removet verba, quae noa 
sunt Media, licet ita videantur; quae terminationem quidem Mediam, sed sensum habent activum. Jam 
vero horum numerus verborum, dici non potest, quam magnus sit; quin poterit fieri, ut eorum superet 
verborum nuinerum, quae ipse ut vera intuetur Media. Nondum igitur liquet satis, quae doctus ille homo 
ponat principia, ex quibus certo statui velit, qua re non nulla Media verba magis ut M edia spectari debeant, 
quam alia. ' Numerus minimus ad eum, qui multo major est, facile revocatur ; verum si hie uterque numei'us 

« Senn. I. Eclog. IX. 73. ji. 4S5. edit. Bcntl. 

^ [Nibil hie annotabo amplios, qnam ut iterum repetnm, omnem baiic demonstrationem sententia omni ratione de»tit«ita inniti, qua 
genera verborum a terminatione noroina accepisse sua creduntur. Quo observato nihil omnino naturae atqoe indoli Terbomm 
Mediornm decedet, etiamsi conjecturaB ittse de formandis temporibus estent certissimse. JD.] 

^ Sunt vero atiae quoque linguae, quae tres verborum formas admittunt : activam, passivam, mediam. Sic Uebraea, (p. 154. t.) cum 
qua elegantior Oneca convenit. 

Miror equidem hoc acrius judicium : nam tot exempla banc rationem probant grammaticam. Est enim mibi pro; me ferendnm. 



prxteritom activum omnino esse w'>p«x«> a 1»et<r<rw, vel 9piTT», ^>p»|w, tf^i^a, ««>j>ix«. Sed «if est etiam pneter. ; idemqne aliter, 
iormatum, nempe a ^fiTw, (nam. fut. i. et | babet et <r in hoc verbo) if cio-a, ift^^ixn : contra, qnam Sam. Clarke putavit, qui hoc verbnm 




si Medium foret ; dicendum csset, ^fftyw, in>piya. Quod vero in w/f ptx» vocalis « loiiga est, id ex verbo ^^irrw ducendum i 
arbitror. Ceterum «»irg<iy»T* Aristoph. Plut. v. 629. iri»payiy, idem v. 6S3. iiaxix^ytyai, id. Equit. v. 1400. jMxfaywf, v. 26d. Rcli 



io Homero inveniuntur! ' ^ / 7 r / > — i- * — «,w. Rcliqua 

' [Supra ad t. X. probavimus, dari praeter Activum et Passivum tertium quoddam verborum genus apud Graecos. Rettat, at nunc 
demonstremaiy qnaenam vera sint Verba Media, et quanam in re proprie verba ha:c Media differantab Activis et Pa8sivi8,et unde sit 
Uin differentia luiurienda. Inverso autem ord^e hie nobis liceat rem pertractare. Primum igitur neminem credo facile futurum^ ^ui 



l>p.l87^1»liT ^OMMENTATIONES J. CLERICI, Etc. fexvii 

Saalifl esse reperitur, quo, c^ua^soy fundamento qualitas aliqua uni magis, quam alteri, attribuetiir i Affirtnat 
. Kostenuy verba, quae iipsi Media videntur, vim activam cum passiva mixtam, seu inter utramque mediam el 
inteijectam habere; negat contra, ea, quae verbis veris Mediis ipse quidem eximat, ejusdem virtutis esse. 
Sarem ei hoc utrumque, si modo, verborum naturam Mediorum in hac vi reflexiva consistere, extra litem pbi* 
suisset. Dum vero istud assumit, et in causae suae commodum trahit, quo haec verba ab iis, quae eandent tan^ 
tummodo terminationem habent, distinguat, in eo quidem vitii postulandus ejus erit, quod petitionem principii 
artis ratiocinandi doctores appellant. 

XIX. Si verba omnia, quae Media videntur esse, ea reapse non sint, usum verborum vere Mediorum nec 
omnes Graeciae auctores perspectum habueruut, nec observarunt. (Praef.) Non de Patribus, non de iis auctCH 
ribus, qui Gnecarum literarum mediocriter periti fuerunt, vir loquitur egregius.^ Hi enim, st exactiorem ter- 
miQorum proprietatem aut ignorassent, aut non satis curate attendissent, id quidem mirum videretur neminiJ 
V^ram Strabo, Diodorus Siculus, Plutarchus et ^lianus, ii sunt, quibus hujus vel negligentiae vel ignoraatia^ 
dies ab eo dicitur. ' Hi enim activa et Media verba promiscue usurpare solent, neque his plemmque alio,* 
quam Latini Deponentibus, sensu utuntur. Laigiamur hoc CI. Kustero non inviti. Sit ita, hos auctores 
pro recte loquendi norma habendos non esse. At vero Homerum, Hesiodum, Herodotum et Hippocratem^ 
totam venustatem ac proprietatem linguae suae dictionum aut ignorasse, aut, si earn coguitam habuerunt, consulto 
neglexisse, id quidem ejusmodi est sane, ut non facile sit creditu. Verum apinae isthaec forsitan tricaeque sunt, 
et, si ^uid vilius istis : has igitur missas quoque faciamus ; demus hsec etiam viro erudito. Datis nis adea 
Uberaliter, qua, obsecro, nova is inventione civitatem locupletat literatam, et quam, die quaeso mihi, late pate-^ 
bunt dissertationis de verborum natura Mediorum elaboratae limites i * Primum ea, quae tradidit, praecepta, ad 
Media verba non pertinent omnia; id quod modo vidimus. Delude hoc mysterium, quod quidem, si Grfam*^ 
maticis ^otum fiierit, nulli miraremur, tot veteres pariter ac recentiores aut ignorarunt aut neglexerunt auc- 
tores. ^ Soli Attici verborum Mediorum genuinum usum ac propriam naturam tuiti sunt. Haud scio, an 
sensum indicis, quo insignita est dissertatio, aliter fortassis, atque res ipsa flagitat, capiam. Verum ea mihi plus 
aignificare videtur, de vero Usu Verborum Mediorum apud Gra?cos, eorumque DiiSferentia a Verbis Activis 
et Passivis. 

XX. Ipse quidem mihi persuadeo, CI. Kustero non hoc propositum fuisse, ut diversum Verborum* Mediorum 
et Activorum usum non edoceret ; sed ejus eo valere consilium, ut naturam priorum enodaret, ostenderetque, 
ea non usu tantum, sed propria etiam natura et indole, alienam ab Activis ^ significationem induisse. ' Quae si 
vera sit doctissimi sententia hominis, ut esse videtur, ab eo veniam aliter hie sentiendi me confido 
impctraturum. 

XXI. ^on est, ut veredicara, probabile, terminos eo unice consilio inventos esse, ut res aliqua exprimatur, 
quae per primitivum pronomen longe faciliiis significari possit.^ Usus potuit fixum jam confirmatumque verbi* 
statum %d actiones reflexivas designandas convertere, antiquam ab eo virtutem arcendo. Eundem autem idcirco 
inventum esse, i^l quidem tanto minus videtur credibile, qtio plures sese offerunt occasion's, ubi non est nec^esse, 
ut baec reflexiva actio diserte desiguetur. Haec ex eo, quod antecedit et consequitur, et ex natura subjecti, per 
aeipsa satis evadit perspicua. Saepius sane accidit, ut ea non expressa legatur : tunc ille, qui verbum ^gionws 
iis in locis eandem propria sua significare potestate contendit, proprietatem illi vindicat, qua plane destituitur. 
Anne ex eo, quod verbum convertit, sine pronomine primitivo, apud ^ Sallustium subjectum m se ipsum agens 
persaepe designat, concludendum erit, istud natura sua sensum coutinere * reflexivum i 

negetj'ut omnium Terborom nottttam, sic etiam Medionim indolem ac naturam ease ex Ch%cis auctoribnS) et in prirait Atticia 
difcendam. Nam qunm lingua hac in colloquiis et scrmone quotidiano expiraverit, nullique amplins genti sit veraacula, nihil nobis est 
reliqui, nnde earn addiscere qaeamos, pneter auctores, qui hac ipsa lingua libros conscripserunt suos. Ex his vero qunm constet^ 
at satis est a Cel. Kustero doctom, verbis illis, auae nec Activa per conjagationem, nec Passivaper conjngationem, et constmctionem 
c«e possunt, eamsubesse vim^quaB Actionem renexivam, sen Actionem cum Passione mixtam prae se ferat, Dicilis erit ad altemm, quod 
initio posuimus, et responsio et probatio. Differunt enim verba, uti jam docoimus, Media ab Activis et conjogatione et significatione, 
a Passivis vero prftter formationem et notionem etiam constructione. His praemissis, tertium Ulud momentum per se patet, ea esse 
verba vere Media, quae ab Activis et Passivis non raagis caqjogatione et ix>rmatioDe, quam significatione et constructione diversa ex 
auctoribns perspiciuntnr. Qua de causa recte a Cel. Kustero verba ilia, quae formam quidem, sed non vim Mediam habent, et qun 
similia sunt Latinorum Deponentibus, pro vere Mediis non agnovit : vid. ad S. IIL etX. Nam mea quidem sententia ad verbum vere 
Medium requiritur, ut habeat Activum et Passivom, a quibus per sensum reciprocum distinguatur. At hoc ipsum est, quod a 
doctissimo Viro tanquam pura puta petitio principii rejicitur* Sed aliter se rem habere, ex eo apparet, ouod Auctor^ probaussimi, 
ex quibus hac in re judicium esse faciendum modo est adstmctnm, in tribuendo verbis his Mediis sensu reAexivo adeo sunt constantes, 
ut vix unom item et alterum locum in contrarium observes, quum contra pro sensu reflexivo vel centum possiut loca advocari. Nec 
desunt rationes, quibus confirmari potest, ad verba vere Media requiri actionem reflexivam. Nam Activum indicat Actionem^ 
Passivom Passionem, Medium vero quid ? Num alias Actionem, alias Passionem, oui communis est Grammaticorum error ? Refra- 
catur usus honim verboiiim et optimomm quorumque scriptorimi auctoritas intercedit. Quid ergo? Quod jam dixi, Actioneita et 
Passionem siroul, seu Actionem cum Passione mixtam. Tertium non datur. Quocirca omnibus his in seqnentibns anxie conquisitis 
exempiis CI. Auctor nihil proponit aniplinsa quam verum esse, quod dici consuevit. Nulla regula sine exceptione. Cel. Kusteros 
indolem verborum mere Mediorum in lucem protraxit, proposuitque de iis regnlas, qnas suam pati cxceptionem demonstravit 
CI. Auctor. !>.] 

' r Affingitur siimmo Kustero aliqnid, de ooo fortasse ne per somnium quidem cogitavit. Nam obi quasso affirmat, hos recentiores 
indolem verborum Mediorum ignorasse? In adducto pnefationiis loco nihil habetur, nisi illos in aohibendis verbis Mediis ab usa 
vetenmi illomm et probatissiitiorum scriptorom, qui soli pro recte loquendi norma habendi sunt, interdum discedere. D.] 

* [ Prodit se hie Au^oris libido carpendi, aliommque labores extenuandi. Scientia, quam Cel. Kusterus in Dissertatione cum 
publico communicavit, non exiguae est utilitatis in investigandis verborum Graecomm notionibos et in aperiendis earum causis, 
idqneipse veritatis vi conipoisusnon potuit dissimulare S. 1. Et qnis quaeso ante Virumsumraum docuit, naturam verborum Mediorum 
sitam esse in Actione reflexiva? Earn enim quae non admittunt verba, non sunt pro vere Mediis, ut saepius jam est coufirmatum. 
habenda. D,] r j , 

^ [ Ignorasse banc verborum Mediorum naturam perquam multos, tantum abest, ut Cel. Kustero sit dedecori, ut id ipsum summae 
ei glorie cedat ac laudi. Nec novitas liujns doctrinae odium illi apud quemquam conciliabit, nisi qui omnes despicit, et doctum pra 
se putat neminem. Sed quis non videt, ex invidia, assidua laudb et virtutis comite, haec profecta esse omnia? DJ] 

* Etiam alienam a Passivis. Exponit CI. Kustenis vim verborum Mediorum primam et nativam, quae in multb adbuc snperest, 
qnamque tot muniunt exempla, cum a me ipso, turn a Kustero in primis, in medium prolata. Nullus est vetus scriptor, qui notionit 
reflexivae, Mediis verbis propriae, locos contineat idoneos. Verum Attici digni sunt, quibus palma decematur. Ipsa saepe nnmero 
necessitas eruditum co^it interpretem, ut verbis Mediis vim adaptet reciprocam. 

. ^ Pnef. ' quae tam significatione, quam natura et indol^ a Verbis activis et passivis differunt.' 

^ Cor autem non ? Cor per pronomen id facilius sit? Hie dilae voces requiruntur : illic nna. At vero utramqne rationem Attica 
interdum probat elegantia. Qaia CI. Clericns rem ignorat, dicit : Non liquet, Imo repetit etiam Cassianom illad ; Cat bono 7 * 

7 Vid. Sallust. edit. Jos. AVasse, p. 29. 

' Nemo sic subducet rationes. Omoes novimus, se subandiri. Hoc verbum pr«bet exemplum activi, vel passive vel reciproce 
osnrpati. Similia activa nec Graecis desnnt. Tu vero hinc minime coges, verba vere Media idcirco vi reflexiva orbanda esse. 

* [ Perquam videri veri simile, verba vel potius verbonmi vid. Auctoris S. ix. pnuertim qooifi in loqaendo amare brevita* 
genus ad actiones reflexivas exprimendas fuisse inventum, vel tem soleamus. Latina cum Graecis non esse conferenda, jam 
nngua Ebnea testatur, cujus conjugatio Hithpael omnium con- saepius est dictum. i>.] 

sensu est reciproca. Cor non sit eadem ratio liogaae Graecx ? 



DE VERBIS GRJECORUM MEDH^ 



XXII. CI. Kosteras annotsvit, iynv^M ywaixa dicendum: quo \\le loco c/vdftmn sunnl, honoris ci|ro^ 
appellat hommeniy qui in indice ^liani iyuv ywahta locavit. Observatioo^Kh banc esse optimam, equideoa 
baud abuuo : coDsecutionem verOf quam iude ducit, iiego valere. Nam si dicuot Gned iywvim yvMuxa, Bon 
vero Syttv : id quidem argumeoto haud est, prius illud Vim habere reflexivam, qua careat alteram ; usus hoc 
Yoluit, ' quern absolutum ejusmodi rerum magistrum esse, constat inter omnes. Cui rei locutioy Xoftfiipm 
yvvaixa, documento erit. Mfenandri Fragmenta : * 

"Ottis ywaix iirixXiipov twtiofiii Xetfiilv, ir\ovrou<raVj x. r. X. 
Quisquis nxorem patriorum bonoram heredem cupit ducere divitem. Etenim, si analogia minus concederet^ 
ut dfyeo yuyaixA dicatur, eadem quoque ^peurtyf Xa/xjS^yeo yvvmKoc, interdiceret. ' 

XXjil. Non est, cur pluribus ostendam verbis, quam parum cogitata et meditata hsM: sit opinio.^ Nam licet 
ipsa Ci. Kusteri verba, banc ejus esse sententiam, neminem non dubitare prohibeant, certi tamen esse possumiia, 
ipsum non nisi hoc sibi vellc, ut verba Media, secundum verum apud Atticos usum, actionem denotent refiexi- 
vam. Affirmat hoc, in plurimis disputationis su» locis : et, quoties cum vins Parisieusibus eraditis versatar, 
eodem modo suam interpretatur sententiam. Nihil fingo : rem babeo exploratam. Huec ne vero inventio, 
his angustis indusa terminis, omni erit major exceptione i Hoc demum illud est, in quo nunc explorando 
multi erimus. ^ 

XXIV. Initio erit hoc notatu dignum : plurimas inveniri ^qitrti^, ubi subjectum, etsi a grammatica disce- 
damus arte, et sensum modo generalem, quem rei, de qua sermo incidit, natura postulat, consideremus, ut agtas 
seque, ac tanquam patiens, concipi potest. Id quod tum demum evidentius experiinur, si qua nobis lingua in 
aluun convertenda offertur; nam saepius forma activa, et redexiva, ea, quae in sermone, ({ui in alium vertituTi 
passive dicuntur^ reddere cogimur. Brutus scrip^it ad Ciceronem 'Utrumque me praestiturum spero, ne ant 
Ventidios elabatur, aut Antonius in Italia moretur.' Si tlabatur^ gallice reddendum, conversio non nin haec^ 
icchapfKf locum haberet ; atque ita Ventidius, in conversione, agens erit. quem tamen sub passiva forma sermo 
proponit Romanus. At nemo tamen umquam tiabor pro tali habuit verbo, cujus natura in mixtioue qttadam 
actionis cum passione consistat. Ad statum igitur cujusdam verbi evidentius ac certius corroborandum, non 
satis est, ut ejus notionem certa quideui ratione liceat exprimere : urget etiain necessitas, ut natura subject!, 
antecedens item et consequens, ilium exprimendi modum ita iigant ac definiant, ut alia conversio, sine contor- 
sione, nequeat adoptari. Jam equidem ausim adseverare, in omnibus, quas CI. Kusterus exdtavit, veterum 
auctorum locis, subjectum, ad quod verbum spectat Medium, optime, et sine ulla torsione, ita concipt posse, 
nt de reflexivo sensu ne cogitetur quidem.^ Nunc quaedam recensebo exempla, quae mihi prima ioddent ni 
inanus. P. 6. hunc Xenophontis citat locum : o2 ftev yuj^yao-ajxtvoi, neii xs^^^^^^^t ol kov<rafum mpljxiof ; 
quem ille vnit hunc in moduni converti : Qui se exercuerunt, qui se lavaruni, et qui se uuxerant. Nihil autem 
horam necessarium censeo, nec quidquam impedit, quo minus hiec tria verba pro passivis habeantur, eoque 
nomine per exerciti, loti et uncti, convertantur. * Sunt quidem priores illae voces non satis Latiiiae ; iis aotem 
utendum erat, quo ejus, quod mente voluimus, ideam daremus. Verum quidem est, eos, de quibus Xeiiopbon 
loquitur, semet exercuisse, neque fuii»se alios, qui eos exercerent ; at ideo tamen hinc non sequitur, ut yvfim* 
cifMPo^ per se valeat actionem subjecti reflexivam denotandi virtute. Quod si esset, idem de hoc verbo statu** 
endum foret, in passiva forma collocato ; id quod ridiculum esse videretur. ^ Namque tunc illud itidem 
significat actionem, quas in subjecto manet, verum hoc non aliter, ac si passionem subiret aliquam a verbo, 
sistitur. ' Praeterquam quod necesse est,' ait Isocrates, 'discipulum eloquentias studiosum ab ingenio non destitui, 
diversos etiam orationis variandae modos nosse« et in illarum usu sese exercere necesse est xo} tfi roy fia0ipi}r 
tw rrpf ^vo-lv tx^tv oIom rei piv tTSi} tAv Xiywif fiattafy mfji ts rets XV^^^^ ct^esv yufAtafriyvcu.^^ 

XaV. Nec locus iEschinis, quem p. 10. excitavit, majori valet pondere: are^avo^ifutvos, xeH Xmtxijv 
Xafiwy kfiovtuTii. Nonne trrt^fwrafuvog per coronatus (a se scilicet) ac per, quum se corbnasset, pari 
convertitur facilitate r" 

' Uiai iintiir provinciam dat Clericnt, non nativae vcrboram Mediomm potestatt. Car vero ? Qnta sic vnlt, tic jnbet. Vb verbi 
Medii Syt«r^tu in hac pfaat tolHt ambignitatem, qnoB in iyuv inett. Haec vero activa rw »yity inent sna nature. Ergo et reclproca in 
verbo inest Medio aytirBai, At noilum alind habet yerbani, ad qaod referri queat, sed varietati servit eaimie. Nnllnm aiitem 

aliod hie offertor ▼erbam, qood ambignitatem pariat. Socer iiiv9i, et sponsos XafA^m. Nef^ae nlla ambignitas in hac est plirasi ; 

9ynfui yvwuxA, Luc. XIV. SO. Conf. Apollodor. III. c. 5. i, 6. init. p. 166. y»fA.tT 9nfinf, docit The bam oaorera. Hnic 7«fAi|dnm«| 

dad in naorem ab alio, opponitnr. Qui osus verbi venustate band caret. Vid. PoUnx T. I. L. III. c. S. p. S88. ed. Amst. 

* P. tS«. edit. Clerici. 

^ [ Fmstra hie analogia no Xafxfiaitn et iytn yvfaTw* nrgetnr. Exemplis probet contrarinm doctiss. Anctor, ayw ywan» dixisse 
Oraecos pnriores. D.] 

^ r Fondamentum hnjns sententiae est constans ac tantnm non perpetoa probatissimonim Auctomm Graecomm loqnendi ratio : id 
qnod ipse Auctor panlo ante de aytcrBm yv^euna necesse haboit confiteri. D.j 
^ Ep. Faui. Ep. IX. Lib. XI. 

^ Elabatnr non est passivum, sed deponens verbum : aut Gallicnm s*^chappe, reflexivam est, er hat sich ans dem Stanbe gemadit. 
Quid vero hoc vincit, nisi di>stmilitudinem linguamm, de qua ipse ClericoA in critica disputavit arte ? 

7 [ Vellem nt CI. Aactor id, quod affirmat, de plcrisc^ne exemplis, ^iise pro stabilienda tenteiitia sua adduxit Cel. Knstenis, compro- 
basset. Sed car id non sit factum, ex hoc ipso $. intelli^itnr, ubi qnidcm de yvfAvaawQat^ quod ad rem, cum Cel. Rnstero cousentif. 
Nam qnnm illud apod Xenophontem ait notare illos, qui se exercent ipsi, et non alios, a quibus exercentnr. Actionem reflexivam a 
Cel. Kusterohoc verbo probatam agnoscit ipse, sed qoando hoc verbum dicit Passivum, quod ex ipsius soi^ passionem $. II. ipse 
sibi non constat, aut qnid actio sit reflexiva ignorat. En, quo hominem perducat sententia, quae genera verbomm terminatione 
metitnr! D.] 

B Possnnt. atqne adeo debent, verba hsc Latine sic reddi. Inopiae enim Romans linguae hoc convenit,'nt passivum exprinnt 
verbum Medium, sive activum cam pronomine reciproco. Justin. 13. 2, 3. Ut ei aiiquis se submitteret. Vid. ibi Vorstins p. 83. a. 
Codd. antiqoiores typis expressi pro se submitteret,habent, submitteretnr : qnod ipsegenuinum pntat. Sic Latini dicont Lavari, pro, 
lavare se, exerceripro,exercere se,provolvi pro, provolvere se, et infinita alia, qua? in lib. de latin, vulgo fere neglecta coUeirit Vorstios. 
Justin. 14. 4. 3. obstricti estis pro, obstrinxistis vos. Sic 5. 10. 11. At 11. 3. 10. ipsnni legitnr ob.^tringere se. Justin. 23. 1. 8. 
sine veste, qnam induerent. Cod. MS. teste Bongarsio, qua induerentur, pro induerent se. Idem 31. 8. 6. armare se militps snot 

^beL Editio Jontina. te^te Grspvio, armari habet, quod fortassis et rectum. Nam Roniani dicunt pro armare se, et armari, pro 
vare se, lavari, et exerceri pro, exercere se. Conf. Vorstius, p. 131. Add. p. 90. 109, 116. et alibi. loem vir doctns p. 84. hue rmti 
intoracat^ai (p. 4«.). 

' [ Qoin potius ridirulnm foret, verbum, quod Actionem cum Passione mixtam sonat, pro passivo habere. Isocratis locos vel 
Passive vel Medie potest exponi. Passive si accipiatur, notabit a pr-jpceptore exerceri : sin Medie, se ipsum exercere: nam Aoristnm 
Passivum banc suiitinere vim. Cel. Rusterus in V. «-tIxxo/uuu probavit, quibus nos qusdam addidimus de verbis Medii^ N. F. voce 
A-Korfram, Hie tamen Pasiiivum praeferrem, qnnm discipulusi, qnalis hfc significatur, nou tam ipse excrceat, quam a prapceptore 
exerceatur. Sed manavit hspc confusio ex sappius jam notata sententia. JD.] 

Ut ropiosa fiat Gnecae divitis lingpap dictio, passiva etiam tempore qnsdam vim habent reflexivam. Hinc vero hand seqaitiir| 
earn vim Mediis verbis propriam et nativam non esse. Istnd vero Kusterus ipse jam dedit. (p. 59. s.) 

" Faliis ac falleris, vir docte. In voce coronatus ambignitas inest. Nam potest ilia signincare coronatom, a se, vel ab alio : bane 
aatem versioy qaum se coronasset, de medio alia sine more toUit. ' 

* [ Quanta sit, qnod ad sensum, diflerentia inter coronatus a se, Cel. Kosternm putat CI. Aactor, qnam se ipsnm, ez tuo earn 
et quam se coronasset, fateor, me non capere, in ntroque qnippe judicat ingeoio. DJ] 

tift Actio cam Pwiooe miita» Qnam si hie «qae non vidisse 



Im DE VERBIS GRiECORUM MED^^ [pp.«)S^^%0».^ 

Medio' alterum ponitar. Adducam exempla nonnuUa^ lectores taeoB ^^s^ cooqiikendi exemtiinis 
labore. 

XXXII. * Genera ilia praeceptionum/ ait Isocrates^* * ad quarum oonUain orationes omoes et dicioHi» 
et componimusy si quis magistrum non facile pollicentem, sed artis peritum invenerit^ cognitu noo sunt per- 
difficilia. Singulas autem res rite discemere^ et inter se mbcere, et ordine disponere, etiam temporum 
rationem habere^ quin et argumentis totam orationem pro eo ac debet^ variare, et verba ita locare, ut nume* 
rosa sint, et musicum quendam concentum efficiant : haec demum curam ingentem postulant, et animum 
generosum atque sagacem requirunt to $6 tovtoov f ^' kxirrcov tmv ir^yfiArm a hi irjoBuXMcu, xci itd^curtai 
trpo^ iXXfiKxg koi) roj^ai kutoL rpoVov . . • ravra hi iroXXvig nriftfXc/a^ ttlrai x.t.A. Nihil est penes Gnecos 
usitatius^ quam ut unam eandemque rem duobus verbis, quorum alterum activam, alterum passivam habet 
formam, designent. p. 2,95. Idem auctor in vicesima, quae infra sequitur, linea, idoneum ejusdem rei nobis 
suppeditat exemplum. * Neque me quisquam in ea opinione esse putet, quasi justitiam posse doceri sentiaDi. 
NuUam enim prorsus talem artem esse puto, quae ingeniis ad virtutem non appositis vel temperantiam vel^ 
justitiam inserat. Sed tamen curam de rep. gerenda sermocinandi existimo ad eam nos praeparare, et, ut ita 
dicam, exercere posse' . . . ou /ui^y aKKoi xai avfLiragaaitetjaaeuriai xa) ^vewKyjorM ' /LUeXiorr' £9 olfuu ri^ 
rm kiyaiv rm iroXirixouy lirifiieXfiay. 

XXXIII. ' Meum hoc erat consilium,' inquit Demosthenes, in Oratione de falsa Leg. p. 316. ^ ut 
primo quoque tempore in Hellespontum navigaretis, neque Philippum occupare quidquam interjecto 

tempore pateremini ex locis illius regionis.' 'H^lovv vis^eis lyco xa) ft^ 1rgoi^ri»^, ftJiS iofficu 

xaraa^ilv <Pl>ainrov [jLifih Iv tc^ /xrrot^u XF^^V ^'^'^ xcd^ioov. Nemo, opinor, dicet, ioiatcu seosum 
habere passivum ; u/xa^ etenim eam pati constructionem nequit, et exigit necessano, ut verbum, a quo regitar; 
aaltem quantum ad sensum, sit activum. ' Si iEschines, ut homo rerum imperitus, deliravit alicubii et fms* 
tratus est, ne severius inquirite ; sed missum facite, veniam date,' el ftfv AlTyivf^g, ISiconi; cov^ axeXiffiia^ ri 
ULcii di^fbopTf, /xi^ a-foiga iexg<|3oXoyi]<n]O'06, oAX' iaa-are, avYyvrnf^riV ^ere. In hoc utroque loco verbum Um^ 
forma licet diversa, eodem tamen sensu occurrit.^ Usus ergo modos illos non ita exacte a se discemi jubet, 
ut vult CI. Kusterus. 

XXXIV. 'Ewiiuxvuoo consimili ratione cum in activa, tum passiva, eandem rem denotat forma. jEschines* 
utriusque notionis idoneus erit auctor. ' Quidnam, Athenienses, causae subest, quod leges vestrae non sint 
observatae f Ego vobis causas ostendam.' 'Eyd rag rovrwv ahlag hrthl^ao. ' Sunt, qui nuntiant mihi, Timar- 
chum amatoria, quae feci, poemata vobis monstraturum," ivihl^etaicu {jlov ^r^a-h, oca vtmiipta ifomnm 

XXXV. Demosthenes, dum in eo est, ^ ut Athenienses ad arma adversus Philippum alacriter capienda 
excitet, eos jubet sperare, se opes suas recuperatiiros, amissaque per socordiam recepturos, illumque ulturos 
ob cuncta, quae sibi intulisset, mala ... xa< ri vi^mg' aurwv xoyneiaiiy xai toL xartppcAviMifLiifa mXor 
ayftX^^^eo-je x. r. X. Hie locus, ut causam CI. Kusteri juvet, excitari potest. KopeTcrif et avetki^^Bcdt in Medio 

5onuntur. Designant etiam actionem, quam ii, de quibus verba facit orator, sui commodi gratia suscipiunt. 
'estis ille locus omni esset exceptione major, si ad ejusniodi exprimendas actiones. Medium semper, et 
nunquam Activum adhiberetur.' Verum hoc nequit affirmari, nisi invita veritate. JEschines certe, in 
Oratione contra Timarchum, ^ idem usurpat verbum, rem certam, quam Pittalacus quidam huic exhibuera^ 
indicaturus: 2jti ri$ iTirraXaxo^, avigoonog StjixoVio^ rrjg xoXeco^* ourog ivrogeov agyvglov, xai ipw rourov If 
Tp Sior^ijS^ Tftt^Ti}, ctviXafitv avriv, xa\ gl^i ira^* hutrrw. Majus aliquid dicam, idemque notatu cum maxime 
dignum: hoc ipsum verbum, in una eademque ^^(rei, cum activa tum passiva, in eodem invenitur 
sermone. * Timarchus jurejurando adseveravit, nulla se accepisse, nec accepturum munera' . . • . xa2 
ifi^<rag fi^ij Xafitlv fiifrff X^eo-flai. Unde perspicuum est, verbi activi et medii usum interducni minime 

diversum, sed eundem esse, neque puriori Atticae hakixToo ullum hinc damnum oriri. Quae nisi consecutia 
yaleret, iBschines linguam suam baud intellexisset vernaculam. 

XXXVI. Animadverto, verbum Xoi$o^oDfM(i " nonuunquarp passive capi:'* ut in hac pulcra Pfailemoiua 
senteatia:'' 

SOT, ^ huvwiat Xoi^o^ouftfyov fiptir 
6 XoiSo^eov yotg, ijv 6 Xoi$o§ouftfyo^ 
/x^ irpofrtrotrfratf XoiSo^eirai Xoihgmv. 
Suavius nihil, neque concentus ullus melior 
Est, quam posse contumelia affectum ferre. 
Qui enim conviciatur, si is, in quem convicia jaciuutur, 
Non simulet se audire, convicia audit qui iis utitur. 
Hoc verbum idem quoque, ac alicui conviciari, remota reciproca sententia, designare solet. Hoc mihi volo : 
hominem eo interdum verbo notarf, qui alteri conviciatur, a quo conviciis mutuis nequaquam mordetur. 
Demosthenes, de falsa Leg., p. 342. ' ^schines nos vetat dubitare, Philippum esse studiosissimum Gna- 
corum, optime de Albani casibus loqui, eorumque amantissimum sese praebere. Miratur non parum, adeo 
perversos quosdam in urbe et morosos inveniri homines, qui non erubescant ei convicia dicere, et 
barbarum eum vocare' . • . eS<rrf oux aicrp^eo^ai Xo»5opou|Xf yow$ aurty, xa\ /3ag|3agov avrov ^oxoXoOrraf. 

' Cur hoc Don fiat ? At yero ejosmodi Terbiim non est vere Medium, sed Medio-actiyum. Quo qoidem loco omnia, qa« semiBotar, 
▼erUa ducenda snot, eamque ob camun nihil adversus Kustenim valebunt. 

^ Contr. Soph. p. 294. ^ Pnp.parare simul et una exercere virtutem ; cni qnidem rei vincolnm orationis argooento est. 

^ [Qnando Vir CI. de verbo Im* iatetnr, illnd et in Activo et in Medio eodem sensu usurpari, hac ipsa re oiitendit, se doH reftagari 
Cel. Kustero: ei enim non sunt verba vere Media, quae termiqationem cjnidem, sed non aeque significationem Mediam habent : quod 
etiam ad Ivi^nxyi^, aia^a^^ww et vD9a»yofjun observari velim, Nec enim, quod itenim itemmque incnlco, de terminatioiie, sad 
aignificatione est dispntatio. D.] 

* Contr. Timarch. p. 287. « P. 280. 7 Philipp. I. p. 48. " [Haec objcctio jam est dilata ad S, xxix, D.] 

• P. 268. ^ '° P. 277. " P. 70. Xoi^opir<rdai, mutuis malcdictis et conviciis se proscindere. 

■* CI. Clericus mentem non cepit l^nsteri. Verbum xoiiofiXerBaty si passivum est, vim habet passivam : atti Medium est, vim 
aabet Mediam, id est, reciprocam. In loco Philemonis activum et passivum habetur. * 
'3 Edit, aerici, p. 502. 

In his Demosthenis, /Eschinis et Platonis locis t4 xoiiof lurfla* est verbum Medio activum, quod idem, quod activum valet, 
^osmodi Verba non sunt vere Mediis, de quibus CI. Kusterus exponit, opponenda. Id autem si feceris, res, qnas natura discrevit, 

f [ Plus itenim CI. Kusterus fingitur dixisse, quam ipse dixit : Auctoribus adhiberi : quum id, ut pauIo ante est annotaton. 
Ban enim, quando yeiioftXvBai censet in Medio esse mutuis male- sentfQtia sue non adveinetur, sed patrocinetor. D,} 
flictii se pfosdndere, aegat iUad noo atlam in Paasivo ab , ^ . . . 9 r /f 



COMMENTATIONES J. CLEBICI, Etc, 



1ml 



PbilipfNis haod dubie his non raipondit Athenienshim injuriisy quippe quas, ut videfur, ignoravit iEschinci 
vocem banc eodem accipit sensa. In Oratione sua de falsa Leg./ p. 39(i. * Demosthenes/ ait^ 'non deadtit ia 
BOB invebiy nec de me solum, sed de aliis ettam legatis, falsa dicere convicia/ Ko^ Xoil^fiag ^ ^f^^ 

fiJyov kH8opo6fU¥09f aX?^ Jta) vols ^AAoi^. Ostendat mibi, si quis potest, discrimen, quod inter vocem 
MfBo|oufimy bic obviam, et inter AoiSopfTv a Platone adhibitami, intercedat. ^ ; . . ov toXAou y hsKa Xi^^^f 
m Mge^ 'Ahfifoioi, ovo/uta l^m xci ahlav wri T»y ^vkofji,ivw¥ T^v 9i>4¥ Ao«8opf iv. Hie locus videtur corruptua 
esse I verum base depravatio nostras nihil causas nocet. 

XXXVII. Nunc CI. Kustero ea, qu£ de verbo Auoftai ' mibi subnata sunt, exponam dubia. Neqii# 
en'un aliter possum sentire. 

^ Tou; Ik Am yoig mti 'iravf 6^v. 
Equid^ non sum nescius, verbum hoc id^ sibi velle, quod redunere : nonne vero etiam interdum per 
aolvere, mitsos facere, ' converti debet i Sunt aliqui Demosthenis loci, qui me incertum reddunt, et vix aliam 
admittunt explanationem. ' En ! exitum conciliationis Alensium : ® extorres sunt facti, et urbs eoi*um est 
eversa. Captivos autem, is qui dispiciebat, quo pacto yobis gratiflcaretur, missos facere, ne in mentei^ 
quidem sibi venisse profitetor;'^ ovS* iviviMfirival $i]o-i kic-euriou. In eadem Oratione:* ' Quum PellsB esse- 
mus, considerate, quasso, quid quisque nostrum facere instituerit. Ego captivos redimere et quserere, et de 
ineo pecuniam insumere, et a rbilippo petere, ut hospitalium munerum vice, quae nobis oiSferebat, illos 
missos faceret/ Jh iftM sSiSmi (fv/coy, rourous ^Mireuriou. Si quis nodum ita solvere vellet, ut diceret, 
J)emosthenem a Philippo non petiisse, ut captivos libertate donaret, sed ut eos a militibus suis redimeret, et 
muneri Atheniensibus daret, is quidem sibi daret verba. Locum ^schinis. testem banc, in rem cito, qui 
iiensum Demosthenis, meo quidem judicio, clarissime mterpretabitur. * Demosthenes' ibat, captivos, 
aiebat, redemturus; ideoKlue nunc apud nos dixit: quum tamen probe sciat, PfaiUppum a nemine Athenienai 
X^ptivo pretium unquam postulaase;' tiiaog fiiv, ^iKiirirov h tw mXifjjf oviiva TCMrort 'Atuvalosy XurgtL w^ay^tm. 
,Qjagd verba* si quid«m nulla vis illis inferatur, banc nobis exhibent sententiam : Philippum libertatem captk- 
vorum in sua tenuissa potestate, quoniam jus habuit redemtionis pretium pro iis exigendi ; neque adeo duces^ 
aut nulites hujus Principis auctores libertatis dicuntur. Sane si PhUippum, quum captivis libertatem gratis 
concederet, oulitibus suis eorum solvere redemtionem oportuisset ; iSlschines dicere non potuisset, ipsum 
nihil unquam pretii exigere : verum ita debuisset loqui, ut nihil exigere suos juberet milites. 

XXXVIII. Contendit vir omatissimus, ^fitriVj To^ap^o/x^i rouf viiJiAug, quum magis usitata sit, voci 
m^flo anteferendam esse. At enimvero, si altera hac usus essem, puram dicendi rationem nihil me 
violaase equidem crederem. Haberem idoneum locutionis meae sponsorem, JEschiuem. Hie etenim utitur 
hoc verbo in activa forma, eaadem rem, quam alioqui per Mediam designamus, declaraturus : * citato/ 
Demosthenem alloquitur, * testes, quos ablegavit ad civitates Graecas ; qui si adfuisse, nec peregre profectos 
esse, ex quo base urbs pacem fecerit, testificati fuerint : si accessum eorum ad senatum et decreta exhibueris, 
eo facta tempore, quo tu ais : descendo, et capitis ipse me condemno.' rag vgig r^y /SouXi^y aiw 

XXXIX. Utrum omni tempore discrimen inter irShMiun voiel^ieu et ir6ktiio¥ ituilp (Kust. p. 54.) fuerit 
receptum, num prius semper bellum gerere, alterum autem inferre helium denotaverit, et, an non potius 
jntraque loquendi ratia eigadem interdum rem significayerit, equidem non explorate scio. Quum efua pro- 
miacui usus nullum in memoriam exemplum vocem, id nequeo affirmare; neque tamen idcirco auctori 
dicere diem ego quidem velim, si quis ^raXifuov muSv pro inferre alicui helium dixisset. Verum quidem 
est, mulcriou usitatius dici; sed woulv ideo barbarismis annumeraudum esse, quonam, quaeso, argumentD 
.constat? IJt foufjiaxlenf fKoi^0-a<r(ai recte dicitur,'^ ita ^roi^m eandem in sententiam adhibetur.'' Pari etim 
ratioDe, aianalogia hie locum habet, utirMsTy et iroisTo^oi vmitM/ioof dictum fuerit: nemo est, qui uUam 
.perspiciat causam, quam ob rem non etiam mifTw et irom^ou TroktfMv potuerit dici ad eandem rem deno- 
tandam. 

XL. Nec Tero videtur congruere, veterei semper inter «op/2^ et xoplfyfiM posuisse discrimeo, (p. 43. 
' Differentia haec perpetuo apud veteres usurpatur,*) eosque xoglJ^eo pro suppedito, praebeo aliis, ubique uaoa 
esse, neque hoc unquam sensu, ut, comparo mibi, aut similem locutionem, exprimere voluerint, usurpasse. 
Demosthenes in sua Orat. I., p. 50. Pbdip. hunc in modum loquitur : akXot ret fuxgct vohi\voirrtg tloU %oqlaamg^ 
TovTotg xpocrlierey iv iXarrco ^a/yijrai. Urget ille Athenienses, ut instruaut arma, quo sese PhiUppi opponant 
conatibus. Hie populus in consiliis ac decretis maxima suscipiebat, sed quum ad rem ventum erat, ne parva 
quidem faciebat Parva facite et vobis comparate ; his paulatim adjicite, si qua vobis adhuc deesse 
yidebuntur. Menander, p. 245. sq. praesidio id, quod dixerat, muniturus, omnia nunirum animalia homine 
beatiora esse, asinum exempli gratia profert, qui, Ucet infelicem eum omnes fateamur, malum tamen per 
Be ipsum nullum habet pneter ea, quae natura ei dederit. ' Nos autem, praeter necessaria mala^ ipsi per noi 



eoDfiiiidet et miscebis. Quod rdiqaam est, notetnr hie geDoiiia coiutnictio roD* Mi^oftTi et Xoi^epc7rA»i, Activa accuistiviiiii. 
Media antem forma datiynm adscisdt. Prins hie monit locus Platonis : altemm ex locis Demofthenb et fscbinis robvr capit ac 
fonitatenL L^e bac de re, fan CI. Reitiiiu ad Luciao. T. iL p. 787. scienter adscripsit. 
■ Vid. p. 332. et 333. * Apol. Socr. p. 38. 

' fQiue de hoc Terbo observat CI. Aactor, exigai Tel potius nollinf esse momenti, patebit ex dictis ad s. XTiii. et xxxi. D.] 
^ Sophocl. Elect, p. 111. edit. ci3I3lxviii. ^ Haec est vis Medio-actiya, qnam CI. Kustenis in dobium nnnqiiam Tocavit. 
« 'A^ne, 7 De faba Leg. p. $99. * P. 318. ' P. 410^ De falsa Leg. p. 404. 

" Hoc verbom nti activum per se est, ita Tim quoqne actiTam habet. Nam Demosthenes decreta exhtbet non pro se, sed pro 
aliis. * 

>^ Thogrd. i. 117. p. 75. it. 83. p..l5S. 154. s. ed. Doker. Sensns est: committere, gerere proeliom. navale. 

Cl. Cfericus non cogitate satis ponderavit locom. Cnemns, Brasidas, ceteriqne Feloponnesiorom daces, dicnntur velle, prime 
qooqae tempore, rnf mf*ax^ voinnu, bellom navale inferre, nempe Atheniensibos. lidem enim jiaalo ante dicontnr prceUoni 
naTde meditantes ac pivparantes. Ergo Thucydideis aoribos hae fpactte non sunt l^m'fMvm, vom^m et veuiV vai/jMaxUnr, qnod 
fitfile prsBYidebara. Tbacyd. p. 137. p. 154. ed. AmsteL 

U&KtfAJiv Tniti'ffOtu est, bellom gerere: et votitf, inferre. (p. 55.) Locum afieraAo exThncydide iQcnlentum, exi. 40. p^SU 
m&iauAf &vr* tlfrstnt itoirtmi, bellom pro pace inferet. 8ic idem, iii. 104. p. S31. dixit: rov i^ytha iiro/V«y, certamen instauramnt. 
" ry'^' ad s. xxii. nam anctoritate, non analoeia, est pognandnm. D.] . . i 

^ vir clarissimas locom ipsum non omni, qua fas est, accoratione periegit. Sermo est speciatim de conmeata mUitibns pafiado, 
cujns parum parvo addi, torn vero in dies aogeri debeat. Nam dixerat paolo ante Orator : rfo^ wOn (vf ivf&fxn} mfi^tn wXt^ 
comineatara hoic (exercitai) comparare jabeo. Turn qowrit : unde copias commeatuni habitnrsB sint? Ad hoc respondit, Athenicnsca 
fuxfa if^^tii, parva initio exercitui parare debere. Vid. p. 90. ed. Cantabr. Add. p. Si. 15S« s. 

* [Etsi ad hanc f. ea jam possint snfficere, (|us ad proximo accedit varia ibidem tectiOt JDJ 
praecedentem adjecunus, tamen, qnod ad if-^chmis locum attinet, 

NO. I. VOL. I. L 



Ixxxii 



DE VERBIS GRiECORUM MEDllS 



[pp. 215 — 9Mi 



alia nobis arcessimus.' Dolemus^ si quis sternutet ; si quis male dicat, indig^W^/ir; si quis viderit somnium^ 
▼aide timemus/ et quae sMit reliqua. 

'/fftfT; Si xco^); TflSv avayxeuaov xoxcov, 

'Ogyi^ifitioLy X. T. A. 

Elitent xaxw$, male de aliquo loqui, proprie significat : hie autem loci de maledicentia non asitur. Poeta ad 
▼eterum alludit superstitionem : qui, dum, rem divinam facientes, verba confundebant, aut t2uc verbum, quod 
nihil boni auguraretur, ore excidere patiebantiir, nihil suis proficiebant sacrificiis. 

Male ominatis Parcite verbis. Horatius, Carm. Lib. III. Od. xiv. t. 11. 

XLT. Cnemus et Brasidas, Lacedaemoniorum duces,' militum suorum animos, quos videbant abjecto5, 
erecturi, praeter alia, his eos verbis, auctore ITiucydide, * compellabant : se commodam hostis invadendi non 
deterius, quam superiores duces fecissent, paraturos esse occasionem, neque cuiquam officio suo 
non satisfaciendi copiam daturos. T6o¥ irgirspov fr/tfji^vcov ou x^'g^^ "^J^ hrtx^lfvi(nv tifiiig ireifMrxiowrofiw* 
Hoc ipsismet militibus magno erat honori, quod hi duces faustis temporibus hostem cmn fiructu impetendi 
servire deberent Itaque, prout nova fert viroieinsy 'Kagotcxevao'ifji.tia dicendum erat. Si quis hoc nobis 
moveat dubium, Thucydidis eo redire sententiam, ut referat, hos duces suis promisisse militibus, se hunc ipsis 
fructum servaturos esse, in eo quidem cum eo me conjungo, verba historici in se considerata banc ferre posse 
interpretationem. At vero si hoc sibi voluisset, rectius, ut videtur, 'Kotgacxevaa-ofjLw ujxTy dixisset^' <|iiam 
generatim, vagaa-xsuiirofji^, Verum hoc cuicuimodi sit, Plato istud verbum eo, quem volo, sensu utitur ; 
Klque tam certa et definita ratione, quae nullam aliam patiatur explicationem, p. 84. ' Ita veri phi- 
losophi animus cogitat, nec ullo modo arbitratur, quum ipsum philosophia solvisset, oportere itenini 
voluptatibus doloribusque se dedere, iterumque vinciri : imo vero horum tranquillitati studens, sequensqne 
rationem, ac semper in ea permanens, verum et divinum opinionemque supereminens ^ontemplatur : a quo 
nutritus, ita vivendum censet, quamdiu vivat.* *AXXoi yaA^v^jv rovTwv voiga<nceva}^ou<ra iroftiini t» 

Aoyio-jxtv, xa) au h rovrcp ovca, to aAijJef, to Jeiov, xa} to aSofaarov 4«co|w,ffvij, xa) xtk fxeivov T^f^o/xnoj, 5?" " 
oTrrai delv ovtco;, ioag ay ^ji. ^ Sibi nimirum ipsi animus veri philosophi eam procurat beatam tranquillitatem. 
Demosthenes de falsa Lcgatione, p. 294. * Si enim is^ qui publicum munus gessit et procuravit, sui terrore, 
et non aequitate, efficiet, ne ab aliquo accusetur, omnis vobis eripietur auctoritas.' £1 ydg 6 xga(a^ 
ri rmv xoivoov xai hoixvi<ragy tm xat' kavrov ^oftooj xai jx^ too hxaleo xaracrxfvaau f^rfiiva flvai xan^pov a^rov^ 
Tayrixaa-iv axvgoi vivrm vftiis yey^o-fo-Ss. Non credo, quemquam mihi causam litis daturum, quod in hoc 
Demosthenis loco xarotcxeuit^u), non autem votgxcrxevit^aoy legatur. Namque praspositio verbo juncta nunquam 
aut naturam aut statum commutat. 

XLII. Contra id, quod CI. Kusterus de verbo irgou-iyoiiM (p. 39. s.) observat, nil equidem, quod moneam, 
habeo.^ Hoc enimvero, non possum facere, quin considerandum ipsi propinem, Isocratem in eleganti sua 
contra Sophistas oratione, in sensu mere activo, medio usum esse.* Nullam inde ducam conclusionem. 
Idem enim saepius iterare, necessitate in primis baud urgente, ab re mihi videtur. Neque eorum, qui haec 
legunt, ullum credo futurum, quin, quid mihi velim, perspiciat.' p. 294. 

XLIII. Oiirion y6fMv non adeo fiimiter banc induit significationem, ut de populo, qui legem a legislatore 
sibi ferri facit, curat, vel mandat, ubivis adhibeatur sed bonae etiam notae auctores novi, qui de legislatore, 
leges ferente, populoque parente, illani usurparunt ^^ao-iv. j£schines in Oratione contra Timarchum, (p. 
262.) dum in legum Solonis quarumdam pulcritudine contemplanda versatur, commemorat, Ea de causa 
leges a majoribus sancitas esse, quod qusedam contra, quam decet, committantur ; ht rod vfetrrtaial rita, 3n 

ir^o^xev, ex rourou tou^ v^jxou; e9evro oS toXmio/.*' £x iis, quae antecedunt, perspicuum est, de majoribus, 

' CI. Clericns male, nt opinor, vertit verbum vfoffvo^i^ofxty, Gallice qnidem, nons nons procnrons, et Latine, Dobii accersimns ; 
qaod BOS, quoniam hoc Teroam a Romana monditie aversnm ett, in noiks arcessimuB commatandora arbitrati samui. At Yero, ubi 
luc fifMVf nobis extat ? Si Medium adesset verbum, hxc qnidem vis ip»a natnra in eo inesset. Verum activa forma ejosmodi est, nt 
lata careat virtute. Neque hie necesse est, ut rh ^poTvopi^ny procurare, arcessere significet. Menander loqaimr de verU et fictis 
Bialis. Ilia vocat Antyruun, necessaria, quia ipsi humanae adhacrent naturx. Haec, qnoniara a snperstitione proficiscantur, snnt 
omnino ficta : quo loco ea snot omnia, quaa nominatim protulit. Ergo 'K^oairopi^ofxty malim concinnius reddere, ezcogitarank, 
fin^mos. Hoc sensu simplex, cum quo compositum convenit, apud Euripid. invenitur, Iphigen. Aul. v. 745. Idem in Platone et 
Aristophane me legere memini. 

* [Qoarovis Demosthenis locus non vidcatur extra omnem dubitationis aleam positns, Menandri tamen verba, quia legnntnr 
p. t44. ed. Cler. hac ipsa luce clariora sunt. Quo ipso tamen nihil amplius probatur, quum etiam de Cel. Kustero usu venire, 
Clrrarc humannm est: nec ipse quicquam humani a se alienum hac in re putavit, ut ex praefatione cernitur, ubi, ' Eos,' imjuit, ' qui 
mea'lecturi sunt, rogatos veiini, ut rerta ab incertis et dnbiis separent, neve si forte paucis in' locis novae inventionis aroon me plus 
equo indulsisse senserint, in ceteris quoque idem mihi accidisse vel sibi vel aliis nimis temere persuadeant.* Ceterum hie etiam sunt 
repetenda, quae sunt ad s. xxxi. annotata. D.] 

^ Peloponnesiorum duces erant. ♦ P. 136. 

' Verum ' hunc sensum esse, ipsa historiae connexio docet. Nam duces dicnntur militibus paraturi esse hostis invadendi com- 
moditatem. Sed sine tripode nunc conjicio, Cler. a Kusteri mente aliena hie proferre. Kustenis explicat verbum Medium ita 
constnictum, wapao-xj va^-ao^at I'f, irpif, «f ivl fJMxnvt mi;/uu»xi'av, id est, parare se, instrnere se, ad pugnam, etc. (p. 4S.) In loco 
autem Thucydidis est activum, nec vero alia hie forma locum habere potest; id quod et de ^paan Platonls ac Demosthenis valere 
debebit. Namque in Xenophontis loco, quem Kusterus (p. 43.) testatur, twn-^tc toS <*; ad verbum /t>u»x«'^a* snbaudienda. 

^ [Quoniam de Thucydidis loco ipse fatetur CI. Auctor, cum non adeo esse perspicuum, ut refutandae contrariae sententis 
sufficiat, nihil addam, nisi verba, quae statim sequuntnr, nal odx IMao^Ai^ -n^^ttunv viflm\ xax^ ymvBcu : ex quibus satis intelligitor 
«Mpa(7xiua<ro|uuv hic uou pertiuere ad ipsos duces loqaentes, sed ad milites, ad qnos illi loquebantur ; adeoque nullam hie esse actionem 
reflexivam. Eadem est ratio loci ex Demosthene prodocti, ubi iterum ex verbis sequentibus, nayrkifturti axufoi mtnrm ifuTf ymtna^iff^i, 
apparet, xaTa<rx<uaftiv minirae sonare actionem vere reflexivam. Et quamvis CI. Auctori res extra controver»iaB aleam posita 
videatur loco Platonis, nondum tamen potui, ut ipsi calculum adderem meum. Nam non insulse illud na^tnuva^wvoy quod 
de anima dicitur, ita potest explicari, ut tranquillitatis, quam anima hic affirmatur conciliare, fnictus non tam ad animam ipsam, 
quam veruni philosophum, in quo sit ilia, rednndare cen&eatur. Quo ut Platonem tendisse credam, orationis series mihi videtor 
postnlare. D.] 

' Eqntdem, quod moneam, habeo: conditores Lexicorum rl w^ayuv et it^9<raytaOat inter se confundere : id quod Suidae ezmnpio 
probat CI. Hutchinson, in Xenoph. Or. in Agesil. p. 13. Nam Medium verbum vim habet, sibi adjungere, ad se allicere ; sic iific 
it^ayurBai Xeuophon dixit. Id. in Memorab. 1. 3. inennte : crvfAfxay^ovg %al fiotiOov; vfoaayio-Oai ioxiT Jt. T. X. Vid. Eurip. Androar. 

V. ftm* 

' Fingis hoc, vir docte, erroris opinione. Accusat Isocrates civilis disciplinae magistros, qui plurimos et exilitate mercedis, et 
magnificentia pollicitationnm, 'x^oaayaywiren, ad se pellexerint, p. 694. ed. Basil, in 8. 

* [Prater rem certe hic a CI. Auctore affertur verbum fr^yofxai in Medio Active ab Isocrate usurpatum, quum non eundem 
habeat, quem «p«o-<sy9^i, significatum. Illud est praccedere, vmcere, hoc vero ad se adducere, sed quis non videt, orta haec esse 
ex opinione $. praecedente tradita, de prappositlonibus statum verbi In compositione non mutantibus : vera est haec regnla in verbis 
idem notantibus ; falsis&ima contra in verbis notione distinctis, ut h. I. O.] 

»° [Quamvis hic nonnullis exeroplis sit probatum, QiaOai yifxof etiam dici de legis latore, tamen, quum longe major numerns locomm 
possit in contrarium proferri. Cel. Kustemm nondum credidcrim causa cecidisse. Vid. ad s. XXXVII. D.] 

" En auctorem ^vodtVii diligenter ^ot/XiuovTA ! ol ir»xaiol snnt antiqui populi, qui sibi tnlemnt, vel ferri curamnt leges, Ora- 
tionis vinculum nomuiat legislatorem Solonev, per quem sibi veteres AtUci leges ferri curarunt. 



pp. 220— «27.3 COMHENTATIONES J. CLERICI, Etc. 



qui leges posuerunt, non vero, qui eas poni curaruut, hie sermonem institui : ' PosthaBc, Atbe* 
nienses, Solon leges tulit de injuriis^ magnis illis quidem^ sed tamen in urbe fieri soljtis : nam ea de causa/ et 
reliqua. Merot, Taura^ cS ^Atrivam, vofioitrei ire^i a^ixij/Aarajy fiiya^icov fsiv, ymfMveov ^, olfjLcu, iv iriXir ex yoiq 
TOW X. T. A. Estne, die, quacso, mihi, naturae rei conveniens, ut, dum de legislatore loquitur orator, id, quod 
tibi vult, per eorum, qui leges accipiunt, confirmet auctoritatem P Nonne ordo potius exigit, ut auctor ali- 
quis, qui legum cujusdam legislatoris causas persequitur, alios legumlatores exempli gratia proferat ? Anne 
lector hunc expectat ordinem ? Nonne vero inconveniens ei videatur, perspicienti, a legumlatoribus, sine 
necessitate, ad eos, qui sibi ipsi bonas procurant leges, oiationis continuari filum r ' Cur putavi, Athenienses, 
leges vos habere bonas, decreta vero deteriora, et sententias judiciorum aliquando reprehendi ? Ego causas 
ostendam. Quod leges sancitis, omnis aequitatis habita ratione, nou injusti lucri causa, nou ex inimicitiis, sed 
in ipsam justitiam duntaxat et utilitatem intuentes. Quum autem dexteritate ingeniorum aliis antecellatis : non 
mirum est, vos pulcherrimas sancire leges.' "Orh roxt^ ftev v^/xou; r/if^e n%\ %Suri roig hxaloig, otrrt 
xiotovg hnt aS/jtoo, out ixPpa^' oKkoL irgo^ airrl jurovov to Wxaioy xu\ to trvfi^pigov axojSXnrovTgj. 'EiriSefioi 8*, ol/tai, 
^urres krigsof fjMXXov, elx^roos xaXXlarous vojxou^ riSeirti, Potest mihi hoc objici loco, ^schinem coram Athe- 
niensibus verba facientem, fgia-u, rliea-ie vojxou^,' potuisse designare : vos ipsimet vobis bonas ferri leges 
curatis. Dabo, rem ita esse, quanquam in proclivi mihi foret, ostendere, quod, dum Senatores aliocutus 
est, qui jure ferendarum legum valebant, dicere debuisset, leges, quas vos fertis, non autem, leges, quas 
vobis procuratis. Ex iis, qui, hac elabendi rima reperta, tutos se fore credant, hoc unicum aud^ro, annon 
^schmes de iisdem personis, eodem tempore, et in iisdem rebus circumstantibus, p. 265. loquens, non 
Usirie, sed fi^xare, dixerit i * Haec quidem olim sancita sunt, vos vero quid adjecistis ? novam legem, post 
bellam Timarchi pro concione luctam. Sununo enim ob istud f acinus pudore affecti, legem tulistis novam,' 
vilMv Mi^xars. Ita iEschines, de iisdem personis, eodem tempore, iisdemque rebus circumstantibus, 
verba faciens, rlitats et iHixan sine delectu adhibuit. Quae quum ita sint, ilia, quam inter has duas voces 
constituit CI. Kusterus, differentia non satis roborata esse videtur, atque Plutarchus (Kust. p. 131.) nihil 
contra accurationem vitii committens, iscriut voftov dicere potuit.^ Etenim ab re foret alieuum, si quis 
adseveraret, easdem personas, eodem tempore, et rebus aliis eodem se modo habentibus, tulisse leges, 
ac simul rogasse, ut sibi ferrentur. Demosthenes (de falsa legat.) ware, inquit, ou ftivov xgivere tou- 
Tou; TfifjLggov, o5' a>JJi x«l v6fMV TOWTOi^ rideais ' ei^ aicavra tov fferflt t«Ot« xf Aov. * Quare non modo judicatis 
vestros hodie legatos, non, sed et legem iisdem datis in omne aevum, utrum propter pecuniam flagitiose 
legati omnes hostium utilitatibus servire debeant ; an gratuito et sine corruptelis agere, quae vobis sunt utilis- 
sima.' Nonne loquitur bic de lege, quam Senatus Atheniensis ferre debebat, eaque non ad ipsQsroetj 
verum ad legatos pertinente P Talem innuit legem, quam ipsimet ferrent Senatoriae personam, non de tali, 
quam ipsi ferri curarent. Sic dum Minerva ^ Orestem atque Iphigeniam legeiti vult dare, qua populus Atbe- 
niensis, quoties liberationem Iphigeniae a caede festam ageret,' ensem ad viri cujusdam cervicem admovere, 
et sanguinem hinc elicere jubeatur, utrumne loquitur de lege, quam hie sibi populus curare deberet, an vero 
de lege, quam legislator rogat P 

Nojxoy Tf fiio-Sf t^vS*, 08* lopra^ij Ae»; 

T^j (T^j a^ay^i eacoivoL x. t. X. 
XLIV. CL Kusterus (p. 38. s.) docet, iMai to, hka^ proprie idem denotare, ac, arma sibi cir- 
cumponere, i. e. induere, capere. Auctorem Tbucydidem primo excitat loco,^ ejusdemque pariter Scho- 
liasten, qui verba scriptoris, iifMvoi ru Z-kKol^ per mgAiftivo^ kwroig ' interpretatur. Quod si auctpritas Scho^ 
liastarum nounihil haberet ponderis, huic equidem opponerem ilium, qui p. 240. et 321. Sttvro roL onXa, per 
cnreflfyro explicavit. Verum ante omnia ipsa historica narratio utrobique accuratius venanda restaret, atque 
examinandum, utra harum interpretationum locis bistorici convenientior esset. Non jam cam, quae mihi favet, 
idcirco meliorem judicabo : sibi vero antiquum CI. Kusteri interpretem verba dedisse, conabor ostendere. 
Thucydides occupationem Plataeae a Thebanis susceptam describit, eandemque tanta celeritate aq prudentia 
peractam enarrat, ubi in urbem ingressi fuerint. His ille dictis pergit : ' In urbem ingressi, armis positis, 
4e/x0yof Se t^ %rXa, ' illis quidem, a quibus induti fuerant, morem non gesserunt, ^ ita ut statim rem 
aggrederentur, et in hostium aedes irruerent, sed decreverant et amicis edictis praeconis yoqe promul- 

' /Eschines generatim alloqvitnr Athenienaea, hoc est, et popalum et Senatores. Ergo poterat atramque dicere : tihvh sen 
ataue Wvnart, priore verbo ad popDlum, altero ad Senatores pertinente. 

* Ex iis, qusB nos (p. 112.) adscripsimns, est omnino perspicuum, vitium aliqnod in dictione Plutarchi residere.- 

' Haec Oratoris aUocutio [^ertinet ad popalum Atheniensium, qui legatis ferendam legem per Senatorios viros cnravit. 

♦ Euripides. 

' ' Vir emditas fagientibns ocnlis locum adspexit Euripidis. Minerva praecipit Oresti, ut, in roemoriam a cttde liberationis suae, 
legem ferendam cnraret. Verba, vo/xoy Bia-Bi, legem curate ferendam, significant, qooniam vix probabile videtur^ Orestem in caoia 
sua ipsnm tulisse legem. Minerva, ut conjicio, per viros Senatorii ordinis hoc fieri voluit. Graeca etenim 9pa<ri; nihil aUtid designare 
potest. 

^ [Ne quis aliam CI. Knstero mentem tribuat, quam ipse d. 1. prs se fert, roonendam dnco, eum non simpliciter dicere, 9i<r9ai 
<firv» proprie esse, anna capere, sed quando simplex pro composito itifi9i<r9ai ponitnr, tunc proprie notare sibi circumponere 
arma. !>.] 

7 Lib. II. p. 85. 

' [Jam ante h. 1. observavit CI. Hudsonns p. 583, enni non posse per capere arma exponi : qui tamen ipse non leniter ibideni 

Sieccat : quod hie non est necesse, ut ostendamos. Interim tamen Cel. Kusterus ex Demosthene, iEschine, aliis, satis probavtt 
w$m ?«X(», etsi non semper, nonnunquam tamen significare, anna capere. !>.] 

' ^ Mirum est, fateor, in hac ffao-u enodanda tam parum opera rZf xi^tm posuisse anctores. Hinc et pauci sunt, qui veram illios 
notionem erudite intelligunt. An Clericus in honini sit nomero habendos, alionim esto arbitrium. Ego vero, quid mihi de ea vi- 
deatur, liberedicam. -To, Ttdf^^m ra o^Xa, significat priraario anua sibi indu^re, id est, capere vel snmere. Hsec est sigi^Qcqtio 
primaria et principalis, ^uae semper et ubique valet. Ad^unt ei maxime idonei loci^ qnos CI. Kusterus testatns est. (p. 38.) Pnpsent 
illnd, et reliqua, quae hinc denvantur„ tempora indicant, actum capiendi arma et in ordinem militife se sistendi. Sic in hoc Tnucyr 
didis loco, vlOto^Qat adrovs ra oirXUf induere sibi, vel, capere cum iis arma. Sic Schol. <rvv 0^x0?; hmU^ia^aiy ct in eodem, quo ft, 
ordine militiae consistere. Similero phrasin habet Diodor. Sic. I. xii. p. 116. Aoristus vero 2. 0iVda«, Btfxmt ovXa, eicprimit actum 
continuum ; arinis suis induti, in ordine militias conststunt ; et tanquam pnpgnanti sensu simul consequens designat. Hoc modo in 
altero Thucydidis loco, &ifA,noi 1; rnv ayof»f t» oirXa, p. 152. armiK suis induti in foro consistentes, et castra ponenteSj sivem^tfMir 
te«. Quare Sch^iastes recte hoc explicat, ircpiTi^i^^ai, arma sibi induere ; et huic Scholio non pbjici potest, quod armu jam induti 
fuerint Thebani. Explicatur etenim sensus ^artwf, non tempiis pra^cise hujus loci, ouod^^io-roy est, atque idem valet, qnpd armis induti. 
Dionys. Halic. Lib. V. p. 311. di/xivoi il ifkna-ioy.aiTun ra oVxa, jnxta eos armis inonti, cousistentes, castra nimirum metantes. Apnd 
Xenoph. milites dicuntnr induere se armis, hostem expectantes, Expedit. Lib. VII. p. S95, Thucyd. VIII. 93. p. 563.S. Dionys. Halic. 
Lib. VIII. p. 549. exercitum commemorat Oifxnoi ra o?rXa, indutnm armis suis in Ordine suo manentem, id est, castra mOnientem. 
nine pertinet Tbucydidis locus de Corinthiis, queni Ctericns profert : induti armis suis manserunt in coHe,rastra nerope mMuientes. Ubi 
«^oXi«« AwWiifTo, quod alienum est, IV. 44. p. 264. Add. VIII. 93. p. 564. iverunt in urbem, et armis illicjnduti manserunt, id e^, 
castra munientes. Hac sumta versione, nullum erit <rx6uov' airiBtiro, Denique Athenienses virtores jam, ra oirX« riStfrat, id est, armis 
indnti mansemnt, obsidentes nempe urbem Milesi^rum, Thucyd. VIII. 25. p. 520. Idem Herodotus Ub. I. de Pisistrato ab ex|1io 
redeonte, atqve Athenas obiide&te dixit, Unius rea plvres possont esse fines. SiDgQlaiii igitur umcroiD, qim aliqnit tlbi exefcitna 



linir 



DE VERBIS GRiECORUM MEDIIS 



ffaik uti^ et dvitatem potius mi coonpositionein et amicitiam adducere. Qoare pneco edoot, m ^pm ex 
Mtriis BiEolorum institutiB eaodem belli societatem scqui vellet, rMwrtfau wof muvwg imXa,! H«c poatrana 
^erba aliqua laborant diiBcultate ; priora verb, perspicuum est, sigmficare haudquaquam posse, capda amis 
anis. Nec enim introibaot sane sine armis ; ineptum enim foret, si quis animum induceret, eos noo priua, qttam 
in urbe essent, arma cepisse. Anoon in ipso introitu, sed facto demum in urbem hostilem ingressu^ peiiailum est 
metuendum ; ut adeo tunc demum arma capieiida sint ? P. 240. alium mihi suppeditat locum, ex quo hidem 
apparat, rttfo^a* ra Zn>M non semper idem esse, ijuod arma sua capere.* Corinthii sequebantur, occupato edito 
loco, ftffyro t^l Sw\x. Lepidum hoc foret, si quis cogitaret, Connthios in prcelio non armatos fuisse, et hob 
prius, quam in fugam versos ac dissipatos, et loco a periculo libero, eoque edito, occupato, cepisse arma. 

XLV. Alterum testimonium, quo CI. Kusterus suam communivit opinionem, ex lab. vii. de bello Gra^ 
corum Xenophontis petitum est. Non dubito, quin omnes, qui ipsum hunc locum conferre volent, prap se 
mnt laturi, eum non carere difficultate, et ejusmodi esse, ut, nulla natiys vocum potesUti vi illata, sententiam 
quoque ab ea, quam vir illi doctissimus tribuit, alienam admittere possit. Non vereor, ne quis idem de eo, 
quem nunc excitabo, loco dicturus sit. Est is multo clarior atque testatior, quam ut aliam, quam arraa de- 
ponere,* patiatur notionem. 'O » SgaavfiwXo^, 5^ fnmiXxyftivw a; fuX^ hrraxwrlwf, Xafidw earwg, 
x»rafiahu t^j pxri;. Sifjovos $8 rol, SttXo, Saw rgia ^ Terraja (Frihot «tS T«y ♦jovpow, ^ovp^focv 
hni 8f irgij ^j^pa* r/ly^o, xol ^ onltrroYTO hoi iSfrro ixounros eon rm hXav, xai ol Imroieofwi ^x^S To4f Snria^ 
i^^of kwol9W, h Toary Moka^m; oi xf eg«<n/j3ot;Xoy SrKa, Ififim TjO(rfir«rroV. 'AvaKetfiims ret iwXa ponitur liic 
Tten^ ecrtiteff^if ro&, tifuv^s- Itaque necesse est, ut hoc deponere anna designet, quum illud eadem mrsaa capeie 

a^ificet.' -t^ . 

XLVl. fPvkotrroa non notat tantum custodio, observo, eo nimirum sensu, quo Demosthenes verbom 
istud usurpavit.* Xf^ li Srav ftiv TiS^<r9f rohg yo/xow Mioi rhts f W o-xowflv irf iWr li S^o^f , fukimn ' xdi )m^f»* 
* Sunt autem leges, quando feruntur, considerandse, qusnam et cujusmodi sint ; quum vero receptae nierint, 
eustodiendffi et m usum convertendae/ Sed ejusdem etiam verbi sensus ab eo, quem CI. Kusterus Mediae 
forraae prc^rium esse contendit, non multum discedit,* si non plane idem est, nimirum, custodire, obsenra- 
re aliquem, avoir Toeuil sur lui.' * Vobis ad Philippum legatos mittere persuasum est ab Aiisto- 
derao, Neoptolemo et Ctesiphonte, ac ceteris, ad pacem quan-endam ; in quorum tum fuit numero iEachioes: 
non qui vestra proderent, aut qui Philippo fidem haberent, sed qui ceteros custodirent, observarent : &)X dg 
rmv ftiXofairaw rws aXXovs. Nam propter orationes ante habitas, et Philippi odium, sic de eo non ab re 
omnes sentiebatis. Deinde mecum congressus, paciscitur, se communiter legationem obiturum : et ut sacn- 
legum et impudentem Philocratem uterque observarerous, multum hortatus xai haos roy fuaph, xei mo^ 
^\Si»lu¥ kyupm^i rhf 0f\oxgan)v, xoXXei TafexiXgua-aTO. Extant, quos in promtu habeo, loci, in qoibas 
hoc verbum idem, quod cavere, sensu videlicet, secundum CI. Kusterum,' Medio, significat. 

Euripides Iphigen. in Aulide 

niirn^ a iropoif crx^crrh iifulfiw 
Aewnrt, ^vXao'ccov,^^ iiA^ t# (re Xa9i}. 
^ Ubique vero praeteriens biviam viam, vide, observans, cavens, ne forte te lateat." O me miserum ! ad 
quam angustiam a diis in hac re nunc redigor! Uuum mihi caveto, Menelae, per exercitum veniens> ut ne 
Qytaemnestra haec resciscat.' 

i riXm^ iya, 

'fl; iiiropyifJMt x^g Bbwv rawf rah, 

"Ef jxoi f6Xai9fj^ MtviXm^f avoL frrgotriv x, r. X. 



indnit, simal liac exprimitQr locatione. Ex his dijodicare licebit, quae Fr. Vifferos iu libello de pnecipnit Gr. dietiooit idiotuaus, 
p, S9t. ed. Lo|{d. Bat. erudite monait. Addi possnnt uotae ad locos Tbacydidis in edit. Amst. Consentit, si rem ipsiM bene pates, 
■obiscam egrecie CI. Th. Hotchinson, de Expedit. Qyri, 1. 56. dam verba, f9ire SirXa, vertit : armis rite dispomtis constitit. Ubi 
Tid. not. Id. Iv. t79. Bi^mt rii Zw\», in arrois consistere, dam milites locam qo«nint, abi consistant. P. 280. mTtrmyfAhu, qui 
stabant instmcti, commemorantur. Hos paulo ante BioBai ru Zm^t jatserat Xenophon ; apnd qnos etiam SvXa ixiiTrf, arma craot 
dispotita. Itaqne ii, aai, ee jabente, vtL tvXa IBem^ qnamvis ^wpa^rav qaandam agerent, tarn en ad rem i^erendam stabant accincti. 
Apposite Eastathias aa II. ^P'. p. 1500. obsenrat, xurm esse <Hf9rwy^ verbo TiBtrai, Sic et alibi CI. Hotchinson rcddit : in armis 
consistere, at p. 60. p. 109. 279. 280. 286. p. 367. 486. 521. 

' [Falsam est, Cel. Kasternm scripsisse Ti'tfro^i oir^a semper notare arma capere. Vid. ad h. $. n.38. D.] 

« P. 276. Lib. II. Gr. Hist. 

3 Nolbi regala in explanatione librornm onyori est abasui exposita, qnam rei^ala de oppositione. Videndam semper est etiam 
atqoe etiam, an veraadsit oppositio : qaae qoidem hie nalbi est. Nam Oifxoo; ta ovxa is est, qui indatos armis sois, in ordine militiss 
consistit. atque in arrois est, et manet, etiam nocta, tametsi, re ipsa, non pngnet armisqoe utatur ad pagiiandum. Conf. Demotth. 
xara Miifioi/ p. 626* At avt^fiuf ra ovXa idem denotat, ac, capere arma, ad bellom actn gerendom, quando ad arma clamatur. Qnae 
oaum ita sint, nolla incst concludendi vis in ratione, qnam CI. Clericus ex avridtVit duxit. Esedem binte ^o-nc ana occnrrant apnd 
^ian. III. 63. Kfvtvinareui ya^ Imrria oirXa 0f/uicM«, adversos Crotoniatas arma sibi iuduentes, bellom gerentcs. Et p. 244. it^m 
X»fi6irm lir* clxxvixoi/;, quum mutno none ad arma venirent, id est, arma somerent ad actu pagnandom. TLucyd. VIII. 74. p. 546. 
codem sensu, xa)3om; t» ovxa, armis somtis. Xenoph. de Exped. Cyri, p. 516. cd. Oxon. Alio loco, p. 57. addit idem, ih t«k 
I'TtSnyn^tv; hnut. Lege, si placet, in qoem nunc demum incido, Ci. Hutchinsonom in *Ayaj3. p. 289. n. 3. Huic Pfttf* oppo* 
nitur ttireiS^xiiv TH ^xa, Aristoph. Vesp. 27. nt&^wiia v. 19. 23. ^lian. X. 13. Nullus igitnr mihi locus se obtulit, nbi phrans, 
BirBai oirXa, nude posita, arma deponere significet. At vero unicum reperi, ubi addita vifiaraatc, xara, x^'f*'* ipsaqne historic 
connexio via aliam patitur expltcationem. Proxenus et Clearchos, ambo, facientes irascendt finem, xar^ X"'?'*' '^"^ Zv^m^ soo 
loco, abi solebant, vel, ry9» «p«rnxii, nnllo ab hostibos imminente periculo, a se dcponebant, exuebant, arma. Xenoph. Exped. 
Cyri, I. 58. ed. Oxon. In nota certe snl^ecta 2. CI. Hutchinson istam Leunclavii probat sententiam. Verum non necessaria nobia 
baec expoaitio esse videtor. Equidem Terterem : soo qoisque loco et ordine in armis consistebant. Rixantes etenim ordinem soooi 
desernerant : hunc autem rnrsns querebant ac tenebant, et h vafu consistebant. In seosn deponendi. Aristophanes nmiUt dicit 
simfli data occasione, Avib. 987. p. S94« 

^ Adversos Mid. p. 390. 

' Notissinue hse sunt phrases : f vXamiv rove to^v; , nt Demosth. loco indicato, et adv. Aristogiton. p. 496. c. r^vZptn fvXormr, 
jasjorandnm servare, Strabo VI. p. 428. irofayyiX/MA 9vX»rTiiv, praeceptom servare, Zosim. I. 50. p. 79. <rtynv ^vx^trai, silentiam 
•ervare, Eurip. Iphig. in Anl, VI. 542. Similes locutiones in N. T. inveniuntur. 

^ Haec est vis ipsa activa, ptoJ^mtf nv^, observare alteram, qnam Kusterus verbo huic aetivo, non antem Medio, tribatt, (p. 17.) 
nec vero tribuere potuit. Nam fuXeiSm^Bat significat, observare semet, qood Latine nuo verbo cavere dicitnr. Sic Xenophon L. II* 
'AwjS. p. 149. ed. Oxon. IfvXf^rrme el A/xfirifM, sibi cavebant utrique. Idem Xenophon, i Arrtxwnvrtc, Mediaa ab activa voea 
locnlenter separat, K. n. p. 282. «pi»m fiif yA^rh oim f vXamr^, Mi pvXamti roOrwf iki «. r. x. Ubi prins valet, costo* 
dire me, prospicere mihi, vel, cavere: postenos, cnstodire, vel servare alteram. 

' Demosth. de falsa legatione p. 295. 

■ " ♦uXo^cM^ai notat cavere, qnss significatio a forma activa prorsus aliena est." Ruster. pr«f. • Vers. 144. 

Hoc ipsnm activnm vim hie qooqne activam habet, vide observans, hoc est, nt diligens vigilqne observator; participinm enim 
modnm exprimit, quem ad modum xtOn-nv fieri debeat. Verba antem postrema cum xtvm connectenda sunt : u< r< #t xi^ 

" Vers. 538. 

Nulla hie vis vere Media, sed mere activa : mram jnihi cave. Eins verhiite mir, nos Germani dicimos. At Mediam vim nos ita 
eaprimimiit : sich hiiten, vel, sich vor etwaa.bilteD. Qoarc ab hac Euripidea locatioDe ilia Laciaaea onuiiao diversa cat : fifimtnm 



I^«dM40.1 ^OMMENTATIONES S. CLARKII, Btc. IxMr 

Tsndem hoc verbam in Medio nonnunquam occarrit eodem, quo activum insigniri solet, significatu.* Ibid; 
V. 369* ' Innumerii antem hoc accidit in n^odis gerendis ; ardua aggrediuntur sua sponte, tandem Tero rece^ 
dunt turpiter : partim quidem ob stultum ciTium judicium^ partim vero juste^ quum non posamt ipsitneri ran 
publicam :* 



SAMUEL CLARKE 

DE PROPRIO USU VERBORUM MEDIORUM HOMERICO, 

ExcERPSiMUS haec Exempla ex eruditis annotationibus, quibus cl. vir, ^uem honoris causa nominavimus^ 
Iliada Homericam oroavit et iUustravit. In spe sumus certissima, gratiam nos aliquam apud eos inituros 
esse, qui Gr. literas amant^ nec tamen ipsum Clarkianum librum pretio sibi compararunt. At vero etiam ea, 
quae vui Gnece doctiores de propria Verb. Med. virtute tradidenmt, uno quidem volumine comprehensai 
commodius legimtur. 

Clarkius fortasse/' ut conjicit Wollius in pnefatione jiova (vide supra, p. xlviii.) *^ Kosteri fontibns 
8UOS irrigavit hortulos, quippe qui diu in hac cultimma vixit insula, nec vero Kusteri liber ipsum fegere 
potuit.'' Bowjeriana Editio Kusteri libelli De Vero Usu Verborum Mediorum, eorumque Difierentia • 
Verbis Activis et Passivis, Lond. 1730, Idmo. habet, p. 68. Indicem VocabukMrum, adjunctis lUados 
locis, quibus Clarkius etiam primigeniam voeis mediae significationem indicavit:'' juvat hie inserane loca 
Homerica ibi citata, ex quibus nonnuUa omisit Cbr. WoUe :— 

'Ayilgoij (ruvftyeipoicuyoi, congregantes seipsos. IL Sl. 802. 

Atpto, ip»fjLeu xvoof, reporto mihi gloriam. IL X. 393. 

'AKtl^coj ungo alteram, oXf/^WTO, unxit se. II. H. 17 !• 

J«o, i^ijcraro, ligavit sibi ipse. 11. H. 340. 

Jittxoyou/tcvo; idem quod Sioxoyo;, minister : 8i«x5Vfioy, qui jam turn ministrat. U. A 141. 

EaB», elcra/Etfyo;, cum se assimilasset. II. B. 22. T. 389. N. 45, 2l6. T. 141. H. 716. P. 73, 555. £13. 

Zataoy (axraftevoo, cum se ipsi accinxissent. II. 4^. 685^ 710. 

Smqam^ itogri^ofMUf me ipse armabo. T. 23. 

KaXunToo, cum comp. i. 22. xaXtrifofjJni, cum se ipsam cooperaisset. II. T. 141. B. 184. Od. £. 49h 8. 199* 

KilfM, i. 6. ii. 1. II. r. 141. 45. 

KmufMva, se ipsa moventia. II. N. 798. 

Ki^fMu, caedam me ipse, i.e. plangam. N, 141. II. X, 33. 

Kogiw, Kogecraafji^os, quum se ipse^turaverit. II. 7. l67* X, 427. 

AMtivy atterum latere, XaiMtu, latere seipsum, h. e. oblivisci. U. M. 235* 

Aovo), II. 0.560. *. 41. 

A6»j soIvo, i. 7. reddo captivos accepto pretio. II. A. 20, 29* ^* 137, 555, 56l.—Aiofuu, redimo captivos, 

dato pretio.. il. 13, 372. 11. 118,237* 
Mi(ri»f odiosum me reddo. II. N. 141. 

MffTfiD, vt^iy lavit poculum : vl^aro V earrl^ X^^^* '^^^ manus suas. U. H. 229> 230. /2. 305« 
07(», feroalteri: oioju^, affero mihi. II. iV. 168. 

*OT&fy»j comitem roe praebeo, vel simpliciter praebeo, do* At hraa-cetro Nirro^s vtas, Nealoris filios sibi ipse • 

comites ascivit. II. T. 238* 
J7«7«, i. 13. II. *. 823. 

TlM&m, xufifji^mi a^iviosy suarum sibi virium periculum faciens. II. O. 359* 

Umoo, IprX^oro 6ufAiv ftmo;, sibi ipse implevit animum ira. II. X, 312. 

nxvio'trw, irnrA^yrro ftijgco, sua sibi percussit femora. II. O. 113, 397- i7. 125. 

JS't/o), ff-ela-aro, commovit se. II. 6. 199- <rmjifjLevosy ruens. II. X, 22. 

STTigltloo, ovii froUirciv Elp^f m^qtfieuriouy nec potuit pedibus se ipse stabilire. 0. 241, 242. 

78^00, TeTdtprMfMtrioly nos ipsi satiaverimus. 4". 10, 98. /2. 636. 

TijDuiflo, ii. 2. II N. 141. 

'£xr;nr<o, i. 18. /MrargeirofMei, converto me, convertor retro. U. A. 199* ^« 141 > 422. — IrfMtr* tyx^h ^v^m 

est hasta, sen, avertit se, i.e. aberravit. A. 233. N, 605. 
4>telqM, hi^ioMtg, te ipse perdidisti. 11. O. 128. 
0))/xi, ^actai icov e/xo), aequalem se mihi dicere. H. O. 167*] 

Ad II. a. 20. Xva-MTt. Scriptum est in . plerisque, Xutran. Quod omnino ferri non potest. Nam Xvo-Jiff 
aecundam necessario corripit. Neque id ullo modo sanari potest. Quam enim poeticam appellant 
licentiam, ea vero, in hujusmodi syllabis mediis, ex quibus Temporum pendet Casuumve analogia, plane nulla 

fMM yvwMiK X. T. X. Okvc Diihi omni ope Hipparchi nxorem, II. Asia. 4. 57S. Senstis est : serva temet, vel, cave tibi ab ca, h&ta 
dich vor der Fran. Nam Thiicydides^ Xeoophon, Hesiodns, et optiini qaiqae scriptores, acciuathrnin penoiw et lei od hoc ver- 
bmBy eo tema aeoq>tiiin, addant. Jfot vero adjectnm familiaritatein qnandam ef auctoritittem sigoificat ; qaod et nostra vemaciita 
amat, qam cam Oneca in maltis apprime conyenit ; at in faac fonnnia : nimm mir dich in acbt. Vid. plura exempla in Cl. O. O. 
Reitzii Bele. Gr. p. 55S. s. et in Bergleri Alciphr. I. £p. S6. p. 107. Evolv. Cl. D. F. Reitzii nota 97. paginae Lnciani panlo ante 
indicatse subjecta. 

' Nemo bac de rejdnbitat. Sunt plnrima verba tenninatione Media, qne vim et activani, et vere Mediam libl vindieaDt. In km 
impi/kiftuf^m, Qnapropter hoc est exemplnm a re proposita tejonctam, nec caoflB, cni Knttem finrit, iacidere nerros po* 
terit.* 

* [Nihil Ui onmibos evidt Ceh Anctor, prsterqnam verba noniinaqaam gemif saom miirare. JDJ 



DE VERBIS GRJECORUM MEDIIS 



est. Utique, haec si qua esset, periisset omnis Prosodia. Quod igitur ait viV doctissimus, Phil. Labbe, 
Prosod.' p. 42. ' Aucan Iliad, a, 20. Singulare est tantundem est, ac si dixisset : corruptum est. 

Alii igitur legenmt, Xuo-ai ri ^fXi}y, rei 8* airoiva Ux^a-iai, Verum haec cum sequeote^ 'il^ojuiffyoi, minus recte 
conveniunt. 

P. Labbe, Thesaur. Prosod. p. 113. conjicit legendum, Xua-ourdt, Atque itaquidem fidenter edidit Bamesius, 
istam^ue lectionem confirmari existimat ex v. 13, \virifji,8vos re Hyar^oi, Sed non auimadvertit, (id quod recte 
Dotavit Auctor quidam Eruditissimus/ in Actis Erudit. Lips, ad Mens. Febr. 1712.) Terbum hoc apud 
Homerum in voce media de eo solere usurpari, qui dato pretio redimit captivos ; in activa autem de to, qui 

S^retio accepto reddidit redenitos. De eo, qui redimit captivos, v. 13. et v. 372. hujus libri, Xuo-o/xevo^ n 
Cyarfa. Item of. 509,, >^ua^6(Mvo$ vapoL creio, £t ib. v. 175. Xua-aatal o-' exgXfucrev. De eo autem, qui reddit 
redemtos, V. 29. hujus libri, ri^y 8* lyco ou Auo-co. Item a/. 137. 'A\K ofyi XOcroy. Et ib. 56l. yolco li xal 
auTOj "ExTO^a TOi Auo-ai. 

Quod addit Barnesius, Kwraa-U bene congruere cum sequenti ^ex^ea-iey id vero nihili est. Nam U^ofuu 
activam vocem non habet. Etin loco illo jam citato, (ao, 137.) ubi utrumque horum verborum itidem iaeodem 
versu usurpat Poeta, (^A\>C iye ^ AO<rov, vsxgoio 8g 8gfai airoiva) non utique Auo-ai dixit, sed Xuo-oy. 

Denique, quum ex eo porro xicreurit scribendum coliigat Vir eruditus, quod ' MS. Barocc. Oxon. To^f ^^^si, 
Aurfw^ao^e/ et hoc quoque nuUius est momenti. Nam analogia ilia, qua is, qui filiam redemtam accipit, eam 
Xuo-fiurfiai dicitur, qui autem dimittit, Xxurai, ex ipso petita e&t Homero. Quid in aliis vocabulis recentioces 
fecerint scriptores, parum refert. 

Itaque ea demum vera et certissima est lectio, quam exhibent Scholia Moschopuli, edita a Scherpezeelio ; 
quamque Lipsiensis vir doctus supra citatus ex iisdem Scholiis MSS. ante citaverat. Aicrom (inquit iste 
Scholiastes) avri toO, xCtrctrv to 8e zuktikov avri toO flrgooraxTixou. Legebat igitur ille in textu suo Homerico, 
Xt^oiTc^ sive Atf(raiTff, quod et optime congruit cum praecedente, $o»ey. 

Ad a. 199- iT fearer. — Notandus hie maxime proprius vocis Med. usus ; retro se convertit. Vide infra 
ady'. 141.' 

Ad y\ 141. xoAtnt/aftey)}. — Notandus hie primigenius Vocis Med. usus: KaKuifOfiivi/i, quum set ipsam 
cooperuisset. Sic rursum II. ^^ 184. Kgrfiifjuvoi ^ e^vre^f KaXv^aro Sla ieiaiv, Et Odyss. t, 491- '/2f *OSwrtb^ 
^ukkoifn x«Xu\^aTo. Et II. V. 199* Sel<rtxro ^ slv) igovco, Commovit se in solio. Similiter xslguv, proprie est, 
tondere^ xf/geo-$ai| tonderi ; xeigatriou, se tondere. Item rifji^rjo-ofMu, honorabilem me prapstabo ; fjLifnfo^fuu, 
odiosum me reddam ; xo\(;o|xai, caedam me ipse, id est, plangam seu lamentabor. Primigenius, inquam^ hie 
vocis Mediae usus. Paulatim autem, vulgari loquendi consuetudine, coepta sunt alia hujus vocis Tempore 
significatu activo usurpari, alia passivo. Nec tamen hoc ipsum sine uUo delectu : quod quidem explicatu 
difficillimum, attente autem legentibus observatu persspe est facillimum. Exempli gratia : ' O hotxovovfiwog, 
idem est ac o haxovog, Minister, Famulus ; 6 Siaxovwy autem, is, qui jam turn, eo ipso temporis articulo, 
ministrat.^ 

Ad y. 389. unrotfji^iwi. — Verbum hoc in voce Med. jam plene id exprimit, quod Latine dicitur ^quum se 
assimilasset.' (V. sup. ad y^ 141.) Ut supervacanea conf. fr\ 720. et q\ 326. 

Ad /. 533. Xafirr*. — Aot6elv proprie est, alium latere ; AatMat, latere se ipsum, hoc est, obUvisci. 

Ad x'. 45. iTgoTffTo. — Notandus hie significantissimus, et maxime proprius Vocis Mediae usus. ' Quoniam 
Jupiter animum suum mutavit/ ^ Quod ad Aganiemnouis querimoniam signilicantius est, quam si dixisset 
passive : * quoniam Jovis mutatus est animus.' V. sup. ad y. 141. 

Ad x\ 576, 577. Aova-avro, Xoe^vaiuvm, oikti^ayLivm. De hoc vocis Media? usu maxime proprio vide supra ad 
y . 141. 

Ad X'. 233. hpoerrer, — Notandus maxime proprius vocis Mediae usus : Avertit se hasta. V. sup. ad/. 141. 
Nempe, quemadmodum Latinis recte dicitur, navis appulit,^ et, navis appulsa est : revectit quis, et^ reversus 
est :^ ita Graecis dictum est et rrpaflrrro et hgitri^ 

Ad x'. 561. exogf<r<r«To. — Notandus maxime proprius vocis Mediae usus: ' postquam saturaverit se.* 
V. sup. ady'. 141. 

Ad 329. uirergchreT . — Notandus hie maxime proprius et significantissimus vocis Med. usus: neque 
avertit se Glaucus. V. sup. ad y, 141. et ad x^ 45. 

Ad v\ 45. iWau^m^. Notandus hie primarius et maxime proprius vocis Med. usus. V. sup. ady'. 141. 
Conf. t'. 716. . 

Ad V. 90. fwrfio-ajxeyo;.— Facile se inferens, facile humana specie interveniens. Conf. g'. 285. 

Ad V. 168. ohifAevof. — Observandus hie maxime proprius vocis Mediae usus. Quod et Eustathius notayit, 
et Scholiastes. Ohoov /ttgy yap, hepm' ohofMyos 8e, eaurw. AUaturus sibi hastam^ etc. V. sup. ad y. 141. 
Couf. y . 248. 

Ad y'. 605. erga^rrr'. — Non, a scuto repulsa est, sed, avertit sese, aberravit. De primigenio hoc vocis 
Mediae usu v. supr. ady . 141. 

Ad y'. 798. — Ex Aristotelis Rhetor. L. iii. c. xi. haec afferebantur verba : xmvfLtva yoLp xa) l^nrra tomi 
'jrivTu. Tum vero haec observantur : ubi notandum^ Aristotelem voce Media, xm6[jLeva, eas proprie dixisse res, 
quae se ipsae moveant,^ 



' Solent Angli, critici eti&m, id quod mireris, tarn concise librornm indices significare. Plenior vero index iUios libri, qaem He 
ante oculos Clarkius habuit, statim seqoitur. 

* Est hie Stepb. Berglerus, Transilvanns, Hermannstadiensis, qni Homeri edit. Barncs>. erudite recensnit^ atqne in Acta nostra 
lAtina retuUt, p. 54.s. Vivebat eo tempore vir bic Graece doctijisimus in hac academia, deqnc Gr. literis egregie merebatur. Ego 
ipse cognovi hominem, in Gr. qaidem literis prsecipuum, at moribus iinpolitiim, atqne ex ejus usu, quum banc liugiiam in academta 
colerem, non parum profeci. Post aliquot annos bine Hamburgnm ad Fabricium, deinde Amstel. ad Kustenun ivit. Hinc wo 
Ijpsiam rediens, Gr. auosdam auctores, Th. Fritschii sumtu, prelo paravit, qui et Sereu. Principis Valacbiensis, Alex. Maurocoraati, 
^"•pI.J*** W?^* Latine ipsi vertendum dedit, A. ciaiaccxxii. formis bic descriptum. Pro quo labore quum Princepa 
yalde liberalis eximium ei pretium solvisset, consilium tandem CI. Berglerus capiebat in Valachiam ad ipsum proficiscendi, commodatt 
iDi pliu-es hujusmodi libros convertendi nacturns occasionem. Hoc autem in vivis non amplius reperto, Constantinopolin s^ coot«lit. 
aci SI nunae tunc emananti credendum, Mohammedicam adsdvit religionem. 

* Vocem banc Med. in Uiade saepennmero annotavit Clarkius. ♦ Supra jam occasio fuit bunc locum proferendi p. lOS. a. 
» Propne, Mutayit se ; quod Uvius forma activa expressit, subintellecto pronomine reciproco te, 39, 51. et alibi. 

o Cave, animum iuducas, Latinos melioris notae auctores sic recte dicere. Verum ita hi recte dicunt. Navem appnlit nanta, el. 
Ifavis appellitur. ' ^^"^ ' ■ 

y Cicero, et aeqnales ei, priore semper forma nsi snnt, revertit, revertenmt : altera wo, reversus est, ex deponente sumta. et jMCt 
Aagusti obitum m usum recepta fuit. ' r ' T 

* Aoristos t, passivae vocis vim quoque mediam habet, obscrvante Kostero, p. 50. s, 
f Sic verto Aet. xvii. 11^8. w^O^m, moveraos nos, 



pp. «47— 255.] COMMENTATIONES E. SCHMIDII, Etc. bnvS 

Ad 171. aXel^ctro, — Notandus hie primigenius et maxime proprius vocis Med. usas. *A?<it^otTo, unxit we. 
V. sup. ad y . 141. 

Ad 0. lis. mrXiiyiTo. — Notandus hie primigenius et maxime proprius formas Med. usus, sua sibi percussit 
femora. Conf. o'. 397. etx . 125. irA^faftevo^ 

Ad o^ 128. hU^opoig. — Notandus hie proprius et primigenius vocis Med. usus: te ipse perdidisti, periisti. 
V. sup. ad y. 141. Alii active aecipiunt. 

Ad o'. 167. ^ouriou. — Notandus hie primigenius et maxime proprius vocb Med, usus : ceqnalem se milu 
dicere. V. sup. ad y . 141. Cf. o'. 183. 

Ad 0. 359. mpwfMvos, — Notandus hie primigenius et maxime proprius Voeis Med. usus : suarum sibi 
virium periculum faciens. 

Adir . 229, 230. yl\|/'— v/^l/aro. — Notandus hie maxime proprius et primigenius Voeis Mediae usus. "Evt^, 
lavit poeulum ; ivl^aro, lavit manus sibi ipse suas. 

Ad ic\ 594. ergawrr'. — Observandus hie maxime proprius Vocis Med. usus : eonvertit se. V. sup. ad a. 199. 
ety'. 141. 

Ad p. 283. i\t^afievos.^ — V. sup. ad ir'. 594. 

Ad T • 23. ioogri^ofuat. — Notandus hie maxime proprius Voeis Med. usus : me ipse armabo. V. sup. ad v. 
168. et ady. 141. 

Ad T. 167. xo^eero-aftfyov. — Quum se ipse saturaverit. V. sup. ad v. 23. et ad y. 141. 

Ad T . 307. 5<ra(rd«i.* — V. sup. ad v. 167. et ad y . 141. 

Ad t'. 397. xogwo-traftfvoj. — V. sup. ad v. 23. et l67. et ad y. 141.^ 

Ad. 241. <m)§/^a(r$ai. — Observandus hie maxime proprius Voeis Med. usus. Nee potuit pedibus se 
ipse stabilire. V. sup. ad /. 45. etady'. 141. 

Ad 560. Xoi(r(roLf/.ivo$, — Quum me ipse lavero. V. sup. ad v. 241. et ad y, 141. 

Ad ^\ 33. x^aro. — Observandus hie maxime proprius voeis Med. usus : caput sibi ipse percussit. V. sup. 
ad 241. et ad y . j41. 

Ad ^J/'. 10. TfTa^w«oftf<r9a. — Nos ipsi satiaverimus. V.sup. ad 33. et ad v\ 45. 

Ad 4/'. 685. ^axrajuieva). — Notandus hie maxime proprius voeis Med. usus. Hi autem quum se ipsi 
accinxissent, etc. V.sup. ad y'. 141. 

Ad ^|/'. 739- oLTTOfMp^oLiiiyco^wravTo. — Quum pulverem sibi ipsi abstersissent, vestes sibi induerunt. V* sup. 
ad V.685. et ad y . 141. 

Ad 508. oeKwrotro. — A se ipse removit. V. sup. ad v'. l68. 

Ad » . 636. To^firifMia. — Nos ipsi oblectemur. V. sup. ad. if\ 10. et 685. 

Ad 00). 802. tf-uvayfi^ffvoi. V, sup. ad 4^'. 685. et ad 141 



ERASMI SCHMTOII 

DE VERBIS GRiECORUM MEDIIS DISSERTATIO. * 

NOTULIS ItEKUM AUCTAM BDIDIT ChKIST. WoLLE. 



Perducta est hactenus Odyssese Homericae ^^^o-i^ usque ad ^^a^Uv o\ seu xv. in qua Minerva 
Telemachum fuerot iraTpig axo^f ad Nestorem et Menelaum profectum^ Sparta domum revocat, simul- 
que contra insidias proeorum ad Asterin insulam vitae ejus structas consilio munit. Quibus ille evitatis, 
salvus ad Ithacam reversus^ ad praedium idem^ quo nudius quartus Ulysses^ sed ignotus^ venerat, divertit^ 
agnitoque tandem Patri injurias et numerum proeorum reeenset^ deque fi^vncTrifofovla consilium componit^ ut 
in sequentibus habetur. 

Ceterum quod saepius hactenus cum in Homerica^ tum in Demosthenica et Pindarica lectione^ occasione 
data, monui^ idem nunc^ ne propter eos, qui recens accedunty toties deineeps repetere opus sit, hoc progran^ 
mate publice repetitum volo : Verba scilicet Media Graecorum non Active tantum, sed Passive etiam interdum 
signifieare. Dicuntur enim verba ilia Media, non tantum ratione Formationis^ quae inter Aetivam et Passivam 
quasi est media, et de utraque participare videtur : verum etiam et quidem praecipue ratione signifieationis, 
quse nunc Aetiva est, nunc Passiva, in diversis locis ; verbi gratia : 

Active.* 

Sophocl. Ajace, as) /xev didogxi (re, vidi te. Homer. 0$. e. fio-aro oog Srt pivov, conspexit scutum. Hom^r» 
08. ^. avrag hel^ vavra Aoecro-aro, xa) iXei^ev, omnia abluisset, et oleo unxisset. 

* Se snbito impetn convertens. ^ Satiare se, animum saum. 

' Qnnm se pneparastet ad pngnam. ^ Quom se congregassent. 

' Fait ha^c a viro eximie docto ad modum programmatis academici conscripta, sab hoc titalo : TUoc^wtna^ts ad stndiosam Javeiitatan 
Academia Viteberg., de Verb. Med. apnd Oracos Significatione, qnnm ad xv. /a4ftf^y Odyss. Homer, publice enarrandam 
aecederet M. Erasm. Schmidins, Grsec. L. Professor. Viteberg., excudeb. Laorent. Seuberlich, A. cioiocvi. Qnantam hie aibi 
Schmidins in Gr. Ut. pepererit gloriam, nemo est, qnin exploratom habeat. Docnit illas in ipsa sede religionis et literanml, Vitebergv, 
per qoadraginta ipsos annos, magno cnm applausu. Itaque magni fit ejns eruditio, et tantopere a nonnoUis praedicatnr, at cam 
£rasmo Roterodamo ilium coaferant, duoque adeo Erasmos doctissimos in vivis fnisse affirment, altemm qatdon hone Belgaip, 
altemm vero ilium nostrum Schmidinm. De qua istius fama et emditione testimoninm perliibnit Academia Viteberg. in Disser- 
tatione poblica, qua funus ejns indicit, qnod, qnnm Pindams ejus prodiret in Incero, tantnm non obstupnerint emditissimi Belgamm, 
«t tponte sint iassi, tantum in difficili non niodo, verum etiam inquinatissimo mendis anctore, prsestitnm esse a Schmidio, quantnm 
praestari ab ullo emditorum posse vix credidissent. Plura de eo, qnnm per brevitatis legem non liceat, non profero in medium : legi 
tamen et evolvi potent C. 8. Schorzfleiscbii de Meritis Germanorum in Gr. Lit. Dissertatio, $. V. Qu» qnum ita sint, operas omnino 
erat pretium, banc pneclaram, eandemqne foliis cito peritnris commendatam, viri egregie de Gc studiis meriti cogitationem ab interitu 
vindicare. 

^ Activo-Media hsec nominavit Knstems, (p. 17.) Nos Deponentia verba ab his discrevimnf. (p. 154. s.) Usus vero vim aetivam 
iUia vindicavit, qaam nativa via Media, id est, reciprocafnerit. (p. 16.) 



PE VERBIS GRiECORUM MEDIIS 



Passive.' 

Pindar. Od. «. n^A^ty l^pxt, eminus conspectus est.* Horn. Od. t. gla-aro yeif 0/ Wn-oy iwim?itla9, vbus est. 
ei. Horn. Od. (. ai H Xota-^a/uyai xci xi^^^H*^^ 1 Aa/cp/ lotas et unctae pingui oleo. Sed poetanim auo- 
toritatem rejicere aliqui solent. Age ergo ex optimis prosae scriptoribus idem osteodamus. Quumque de 
Acdvi sigoificatione nulla sit quaestio, tantum oassivae significationis exempla adducenda sunt. Herodotus 
Melpom. Se aroSao/xaa-a* af»ov, fIj^<rfTa»/ Quod admiratione dignum est, dicetur. lb. ol rireu vpif 
ift/No/MO-vyiiy rpeaFO(i,mi,^ iSouXHyi^ay, Ad imprudentiam vcrsi, in servltutem redacti sunt. 

Tbucydides 1. 6. aSiiXoof S^u irXaa'aiMvos^ iroos t^v fo/x^ojav, non apoarenter vultu compositus ad calami- 
talem, hoc est, Yultu compositus ad dissimulanoam calamitatem. Idem 1. 7- h »p» v^ikamou, sicubi labefac- 
tarentur. Et : speravit Athenienses ei; to outo trpoa-wlirroyTag oXAi^Xoi;, raga^ea^eu^^ a se mutuo turbatuni iri. 
£t : rrwigeoiMiy a6rolf rwv nwv avrl Xiftcyo^ xAfiorou hf 7^ iakouroTf ^rnfyei/ vallum, quod ab ipsis ( Atheuien- 
sibus) m niari defixum fuerat, vice portus conclusL Pausanias m Att. I^oi^ca ti^Ktr^iroLs iiarwf, infixaa 
babens sasittas. 

Plutarcnus de Paedag. : Ille, qui Socratem calce petierat, uwriy^aTo, strangulatus est.' Idem 1. 3. Sjmp. 
c. ]. Ml ToS ta^vlvou Toif (foiivots aysSiyo-o/xevou^'^ mcxoo^t, pro laureo serto roseis redimitos subsannavit. 
JDiogeiies Laert. Epicuro. Docuit Halonem circa Lunam fieri, partim i^aoinf fitaretfuvou '* riyif ^^Mtro^ 
[sc. rov flnroo-fXiJyi); am^tpofi,hm,'] partim etc. h. e. fluxu aliquo [quales ille Lunas tribuit] a causa aliqua externa 
inse coacto. Chrysippus apud Lactantiuip lib. ?• de divi. praem. c. 23. ^fMtf §1$ vOvio-fAfv anrox«eTarri9«'soi«u 
0V^jxa, Nos in eum, quem nunc habemus, habitum restitutum iri. Luciauus Dial. Deor. 4. 6 'I^loov fft^Mv 
i^enrar^tTaij decipietur ; Et Dial. Deor. IT'TVfunj oia-a oux fT;^cy ftrco^ tyxoeXtA^airo arl^ou^iiyi), non babebat, 
quo integeretur in pudore. lb. rl S* £v kxivouno rou (rou KoiXkouf al /3oV; quid juvarentur*' tua forma boves? 
Et Mort. Dial, 1. 6»^^<rfT«» xa) rwka irjoj exeiyou^, dicentur et haec ad illos. 

Strabo lib. 1 1 . raura rov ravgov [i^iqfi awt^pooyira ^xeitey trgig igxrov, Hae tauri montis partes mbniptK 

Juodammodo inde versus septentrionem. Et lib. 15. rov^'hhov r^irofiiyou §1$ ro irtpov ^"A^Vj Indo fluvio tu 
[ium alveum converso. Cfeomedes 1. 1. ioaicnq rot vvv eo-ri ro a-oopM Se^afttyoy, oSro xot) to oloy rt Sc^ooiou 
Sicut est corpus quod capit, ita et quod capi potest : vel, Sicut est corpus quod capitur, sic etiam id, ^uod 
Mtest capere. Necesse enim est, ri H^a^-iou hie semel active, semel passive accipi, quod alias ab iraperitia de 
noc verbo negari solet." 

Diodoms Siculus 1. 1. M rrig *Aqa^las x^ftyou; xetriPpay{Tm^,^9 versus Arabiam praeruptos scopu- 
lorum vertices, ut recte vertit magnus noster Rhodomannus : tantum abest, ut de sententia hac, nescio ciH, 
cesserit. 

Et 1. 2. dg its itobf xctToL roy y^o-ixoy pLtreumia'oii^ivyj,'^ Tamquam ad deos juxta oraculum tranalocaada. 
Phalaris epist. 24. tuo ydf o'ot ftugioSe; UXoyta-iJMf X0Xofir«(ri, Vicies mille rationes tibi relicts? stmt. Aristoleles 
1. 1. Meteor, c. 12. et 1. 2. Meteor, c. 5. wnrryira*^ S^ara, aquae constrictae, compactae. Aliquoties. Xenopihon 
1. 1 . ToiS. Kupou, oStoi ou Kivfjcovrat, Hi non movebuntur. Et : oZrw^ fTtiu/xfi avro^s Ij^oicXlvourieu^^ adeo cupiebat 
illis [armis patemis] armari. Et mox : oSreo ^ h^oTf^aa-diuvof trgoa-ii^oure rw fmrco, sic sane armatus adequitavit. 
Et 1. 3. de exped. Cjri : e^oy avToi$ robs vuv 01x01 oxXij^ou; ToXiTsuoyTa^, htiht xofuo-afiiyou;,^ irXowrlws quum 
liceat eos, qui nunc 'domi pauperes Remp. gubernant, hue translatos, divites cernere. Et 1. 4. ^xo- 
kwifuvoi *' tJ o-oXTiyyi owr^io-ay, revocati tuba discesserunt. Demosthenes 0iX. «. Tfinjytyoi t^ ^A/mr^ 
fMcra, Fixas esse res Philippo. Et ^iX. y. Sira>s oixoAcy xiy^iTai,^^ ne Philippus domo, h.e.e sua ditione, 
concitetur. Et ibid. ir^U hota^xtuoffiii^m,^ antequam armati. Ad quem locum Erasmus ha^: verba 
adscribit : notandum, Medios Aoristos primos, licet plerumque significationem habeant activam, tamen etiam 
passivam habere, saepe inveniri : ita hie haa-xtuota-if^ivot, pro httrxtvxffpJvoi, 

Isocrates ad Daemon, ol kiira$ reus igSoyai; va^nfi(Ya<ny^^ dolores voluptatibus copulati sunt. Plato, cujus 
elegantia illi quasi proverbio locum dedit, ut, si Jupiter Gra^ce loqui vellet, non aliter, quam Plato, locutums 
diceretur, passim exempla habet, quorum aliqua ex unica saltem Epistola 7* hue adscribam. Si sciam, inquit, 
me alicui non persuasurum, aurixktiros M rov roiotkov oux e$%o;tai a-vfi^^uXtvcoov,^^ ad talem, licet vocatus, non 
accedo consulturus : fiiaa-cifuvos ti, 0^ ay vlos p at coactus [quem auroxX^^ opponit] neque si filius 
metis esset, venio. Et : {oixfy, ^cpy^y /SoXfo-Sai T<oy yryoviTm irgayfi^cov Tiy) r»¥ xgttrrovw, initium jactum 
esse a quodam etc. Et : /ti) r^vrp ii rpotwifuvos,^* hue vero non conversus. £t : 6 wotnlf ovrov ^opoy 

^ Usos effeeit, ot qnaBdam etiam verbi Medii tempora paMivam habeant notioDem. (p. 156.) Hsc verba Pastivo-Media vocavH 
Kostenis. ^p. ead.) Sed verba, qnibns hie paasiva poteiUs attribuUor, pleraqne omnia vim reflexivam, vereqae adeo mcdiam, coo* 
tinere, hit breviboa notuUs extra litem ponere conabor. 

* In his daobni exemplis iiiooKi et ito-aro hand inconunode redditvr : conBpiciendnm se pnebere. Ut adeo pertineant haec tempoca 
ad altermn genus verboram mediomm, a CI. Kostero propositoram p. 154. sqq. 

3 Not reoproce : qunm se laviatent et nnxisAent, vel, lavandas atqne ungenaas prsbnissent. Vid. p. 6. 

* Fatara Media sspina vim adtciacnnt pafsivam : id qpod com de hoc verbo, tnm de reliqnii hie loci addactis, obserraiidom. 
^ Nof ita : qodm se ad imprudentiam convertissent. fc. p. 1 8. 198. ». ^ Melius : se composuit. 

At nos statuimuSj ^^xoi; cum vfoo-vtvrovTa; cohsrere : turn vero ra^(ta-9ai erit : sese turbaturos. Nam si id, quod vult vtrdoctnSy 
dictnrus fuisset historicns, ea usus esset construendi ratione, quas hoc eodem libro, p. 504. edit. Wechel. ci»i3ZCiv, occurrit : rof** 

X^ttmu «ipl <lXXnX<K : ubi a^6x<a» &ith Tafaxnc tripiwirTOUO-a* aXXnXa<c* ' (P. 40). 

9 Vel si mavis : strangulavit se ipsum, fauces sibi interclusit. K. p. 10. 76. Ipsa hnnc exigit sensum orationis cohserentia. 

Id est: eos, qui se redimiverant. " Nos : foras se cogente, erumpente, eluctante. Vid. sup. not. f. 

Conf. sup. not. i. Commodius: quo se teceret. K. p. x8. 

" Locum habet vis vere media : quidnam utilitatis, quem mictum caperent ? etc. Lege sap. n. 3. observata. 

'7 Evolv. sup. not. 3. 

Hoc verbum loco passivae virtutis, reflexivam etiam adsciscere potest : das sich fassen liist ; conf. Er. Scfamid. ad Act. iti. fl. 
f. 796. (p. 155. 190. sqq.) *° Vid. sup. not. 3. (p. 155.) Quae sup. not. 2. scripsimns, hue etiam accoaunodaada. 
'3 Nos : se armare. Idem de coasequente censemns loco. (p. 107.) 
^ Accuratius ex mente Kusteri : ex quo se hue contulenmt : p. 85. sqq. 

^' Dnbitat, nec immerito, CI. Kusterus, an Aor. I. med. voc. vim admittant passivam, p. 155. sq. Vertimus igitar hoe verboai : 
revocari se passi, vel, qui se revocandos prsebuerunt. Ita et alterum, quod consequitur, iiaaxtvmfxnoif antequam sese paraveraat, siva 
armaverant. Add. p. 6. s. 41. Vaient certe Aoristi nonnumquam praecipna quadam virtnte, que in quibusidam verbis cum corapca- 
sanda esse videtur. Sic in verbo IWn/^ Aor. I. •Vrno'tt activam sen transitivam habet vim, Aor. contra ii. c^rnv intransitive oaorpatar. 
In eompositis etiam, ut in J^jltrrnfM, res eodem se modo habet. Nam Afiffrntra signi6cat, excitavi, nem|>e alium : sed Max^ptf exeitavi 
me ipsuro, vel surrexi. Hnnc usum et auctorum classicorum, et divinorum novamm tabulamm scriptorum confirmant eaeaqpla. 
Mfltris AtticisU Cod. 345. Bibl. Coislin. p. 485. 'AviVnitraT nmt i ilyxat^ ArrinSif* diiVni mas i infMf, iM^nnari, HsBC quidem verba IP 
Oxon. non leguntur edit. 

•*gP.155.). Vid. sup. not 3. Vid. sup. n. J5. (P. f60.) 3o (p. ^45.) 

Forte aptius : at si me eogi debeo pati, sen, cogendum prsebere, soli ich mich aber erst dazu swingen lassen. Haic vertio, Bill 
mt flUlit opinio, elegantiorem reddit &vrC9t<rif a^6xx»troc. 

3* Cf. sup. not. 2. 33 Elegantinsy ex sententia CI. Kusteri : tribulum sibi imperari, unponi passus est. p. 123. 



COMMENTATIONES E. SCHM1DII> Etc. 



Ixuis 



ire^etro ^iguv Tolg fiaffiafoig, tributum barbaris pendere coactus fuit. Et : nr' i\Xo yt vy^iLct rrfdxm,'^ 
, nd aliam formam imperii conversus fiiisset. Et : oportet in civitatem senes [quales ibi de»cribitj quinquaginta 
it^ceg-i xa\ Tiftal^ on iMyl<JTcn$ oixoitv furaififi/Kmrieu, fUTumfA^etiiivovs * ii iiU^urra^ $ffi(r0ai^ precibus ^ honoribiA 
quaoi maximis domo arce3si^ arcessitos vero juramento astringi. Et : wogiuofiai rep yiywiMo rovrcp xaroKa^ 
Xu^afuvos,^ ToXX^ dtSuif, hoc praetextu obvelatus. Et sunt in eadem Epistola plura. Sic Ep. 3. o-e ^n^neti^^ 
wvra ifjifO) TciVeo^at/ in omnibus a me persuasum iri. 

Sed quid Platonis aut Jovis frKaroovi^^orrof eloquium suspicio i Prapstat audire linguam ipsius Spiritus Sancti, 
qua Evangelistarum et Apostolorum ministerio usus est.' Lucae 2. v. 4, 5. avifivi xa) 'leoa^^ onroypa- 
4foto'tai ijvv MaqioifjL, ut describeretur : tametsi qusedam exempla habeant onroy^^fo^ai.^ Actor. 15. v. 22. 25. 
IxAf^ttfbffyou^ ^ avSga^ frifx^at, delectos viros mittere. 1 Cor. 16. v. 9- ivpeu yig fjMi otyicpyt* fji^ikfi, aperta eat. 
2 Cor. 5. V. 3. siyf xo) MviroifMvoi,^ ou yvfAvcH tttgediia-ofi^da, si modo et induti, non nudi reperiemur. Ibid. v. 4. 
iKU^ ou di\jOfLtv exhua-eurdeu, a)iX' mv^wrour^M, non exui, sed superindui."^ Actor. 22. v. 16. ivourras ^flnma-«i," 
surgens baptizare. 2 Cor. 10. v. 2. wivns tov Moxniv l^amUarro, baptizati sunt.** 2 Petr. 2. 22. 
3^ Xouo-ofxivii, sus lota.*' Nihil nunc dico^de Praeteritis Mediis/* y«yov«, ytyovs^ yeyoyao-i^ yeyovo^, etc. oXcoXa^ 
cariXookx, perditus sum : quod licet saepe reddatur perii/' sensus tamen magis^quam naturalis significatio vocis, 
ut sspissime solet fieri, exprimitur. Sic a^oXeoXo)^, perditus. Nihil etiam de Aoristis secundis^ cytym, factus 
est, ywMou, fieri, et similibus aliis, quae infinities tarn in sacris, cj^uam profanis scriptoribus passive reperiuntur. 
Quis non legit Jo. i. 3. x^S^^ aurou fy«Wo o^iv o yiyovt, I*actum est nihil^ quod factum est? Et v. 14. 
6 Xoyo^ coig^ tyivero, caro factum est. 

Quin imo non tantum in diversis locis modo active^ modo passive significare Media verba reperiuntur, 
sed saepissime etiam ip uno et eodem loco, sive active sive passive reddantur, sensui tamen iujuriam non 
hiferunt ut Demosth. 0iX. a. Suyajxiv hxeivcp 9ra§arafojuiyi]y, copias illi opponendas : vel, contra eum aciem 
instructuras. 

' Act. 8. V. 18, 21. et 2 Cor. 2. v. 23. aTrorafajxcvo^,'' sejunctus ab illis : vel, quum ro^iv quasi peculiarem.^b 
illis fecisset discedendo-. Act. 21. v. 5. airocrxevoia'afjLsvoi *' avafioimf^ey eU ' leqoa-^Xvfxa, sarcinis liberati, vel, quum 
sarcinas deposuissemus. Luc. 24. v, 49* o3 iv^6<nia^e ^6veifi,iv u^oug, induamini vel induatis. 1 Petr. I« 
V. 13. &val^a)a^afimi roi^ ^^6oi^, cincti lumbos, vel postquam cinxistis lumbos.^ £phes.6. v. 14. viji^ooo-ftfifi^i 
ri)v 6a'^uv : tySt/a-afteyoi viv iipaxa,*^ Et v. 13. ^roSijo-a/xfyoi touj ^ro^a^.** 

Et sunt ejus rei apud omnes scriptores exempla infiuita, quorum plura congerere, chartae angustia nou 
permittit. 

Imo desino in re tarn manifesta, plura exempla adducere, quorum tanta copia est, ut eorum ovS* Sv wfi^ 
iiueT^y^uyo; ix^^ agoiro,^' ut cum Hectore Homerico loquar. Quod iis subjectum volo, qui statuunt, Verb^ 
Media nunquam significare Passive. Quibus ego oppono contradictoriam, Verba Media auquando significant 
Passive.*^ Quumque contradictoriae duae simul veras esse non possint ; mea vero tot auctoritatibus sit compro- 
bata : sequitur, alteram illam falsam esse, ?Sei Sei^ai.*' 

Hujus doctrinae meae publicum hoc testimonium extare volui^ cum, ut rationem ejus in hac parte redderem, 
tum, ut veritatem contra opiniones falsas assererem, tum, ut iis, quibus axgoarrjpiov Graecum accedere vel horror 
vel pudor est, opinionem istam falsam, si forte animo insedisset, eximerem : praecipue vero, ne toties deincepa 
hoc inculcare necesse habeam. 

Rhapsodize vero XV^- initium faciam (ruy 6§cp a. d. Martis. B. V. et Musas Graecas amare pergite. PP. a.c|« 
XIX. Octobris anno aerae Christ. ci3i3cvi. 

E. SCHMIDII NOVA ACCESSIO." 

Verbum xatlt^oo alias est oXXoraSs^, sive fjierafiarixov, vel transitivum, et cum Accusativo constructum sig* 
nificat, sedere facio,^^ coUoco, constituo. Eph. i. 20. xo) exatto'ev ieivriv, x.r.X. collocavit, vel sedere fecit eum, 
1 Cor. 6. 4. rovTou$ xadH^m, Hos constituitis judices. Hujus passivum et medium xaiifyfJMi significat neutraliter, 
aedeo. Matth. 19* 28. KaHlce^te xai t^fi^. Sedebitis et vos. Quasi esset, collocabimini et vos. Luc* 
£2. 30. xad/enjo-Se nr) tgoMoy, sedeatis super thronis. Ea enim est verborum aKKoiraiSiv, seu aliis passionem vf} 
qualitatem infer^ntiuni, natura, ut in passiva et media voce significent dtdroraSa);, seu neutraliter ; ut : 

0oiivoo, apparere facio, ostendo. fpalvofj^ai, appareo. 

flreXa^co, appropinquare facio, admoveo, irrXa^Ojxai, appropinquo. 

vravw, quiescere facio, sedo. ifouioiuaif quiesco. 

(Mo^ivco, fatuum facio. iJuogatvofMif desipio, 

« Add. p. 256. 

^ Id est : qui se afcessi patereninr. Haec venio et verb! potestati, et ipsi rei, perqnam est convenient. K. p. 23. sqq. 

3 Me obvelans. K. p. 30. ^ Sic apod Aristoph. in Nab, v. 90. 996. niiffofjuuy ayrl zov inua-Qntnuun, Vid. K. p. 156. •.. 

^ Commode quoqae vim servabis vere Mediam: mti<nfjtMt, mihi pennaderi patiar. (p. 14.) Itaqae vox hand erit passiva, sed 
Media. Exempla hec N. T. pleraqae nos jam in adjecta dissertatioue nostra enodavimos, antequam banc ocalis asnrpavimns 
acbedulam. 

^ Vid. K. p. 117. seq. obi vemio melior habetur. ^ Qaid obstat, quo minns vertatur : qai deligi se passi essent? 
* Verti saepe potest, apemit se : at Latini, occasio se obtalit. Cf. Th. Magister, p. 1^. et L'. Bos, p. 6. ' Qai se indaenint. 
Nos exuere, soperindaere. " Baptizari te patere. (p. 188.) Sacro se fonte abloi sinebant. 
Quae selavit, vel, postqaam se lavit ''^ (P. 155.) 
" Nec male : Nam oxxvjuu, Awoxxu/ut< est perdo. Uude ^voXwXa, perdidi me, vel nna voce, perii. Luc. xv. 6. rh wpo^Tov (lvo^wx2f, 
das Schaf, das sich verloren hatte. Nil, praeter linmiaram dissimilitndinem, impedimento est, quo minns baec reflexiva Medii 
verbijnotio primo statim aspectu perspiciatur. (p. lOl.) 

Utinam vir in Or. lit. quondam pnscipuus, duce hac pneclara cogitatione, vim Verbi Medii propriani, boc est, reflexivam, ex 
actione et passione mixtam, snmma, (|ua valuit, ingenii virtute, divinasset. Tunc reddidisset excitatum Demosthenis locum : copias 
iili sese oppositnras, contra eum sese ustructuras. Vid. K. p. 17. s. 4^. 

' Nos: postquam se sejonxerat. Accuratius: postquam sarcinas a nobis depqsueramus. K. p. 72. sqq. 

Induatis vos. K. p. 109. ^® Cingentes vos, vel, vobis lumbos. (p. 107. 1 1 2.) Cingentes y obis lumbnm : indnentes vobis tboracem* 
^ Indnentes vobis calceos. Cf* K. p. 8. . . 

Id est, ut eomm onus ne centiremis quidem navts asportare vfUeat. Latere hie ^ip/SoXocoi rt, quivis, etiam me tac^te, ip« 
telligit. 

^ Rem ipsam nemo, qui Gr. lit. novit, in dobium vocare conabitur. Habent verba Media sspius activam, interdum passivaini 
proprie vero reflexivam si^ificationem. Ad quam enodandam nece;»aria erit ceterarum, qu^e hoc opusculo continentor, dissertatl- 
onnm lectio cum cora instituendai. 

Ita non novum est illud Q.E.D. etiam ad res Granunaticas accommodatnm. Vid. ^ndr. Helucei Origines Dictionnm German., 
ex trtbns Lingui8,Lat. Gr. Hebr. derivatarum, Hannov. 1620, 8. Il)i reperitur Demonstratio antiquae ac natives pi^npntiationis Gr, 
taethodo Geometrica conscripta, p. 321—337. 

Descripsi haec, quae commode se mihi obtnleront, ex Comment, in N. T. in Mi^ttb. v. 1. f. 78. Vid. sop, (p. 96. s.) 

m. f. , voju I. M 



ic DE VERBIS GRfiCORUM MEDIIS [pp. «6»*-e77. 

7iala>, ardere facioj accendo. x«/oftai, ardeo. 

iropfrf», ire facio, ablego. froggoofuxi, proficiscor, et similia. 

JUms est adroir«<c(, neutn^ter significaas, sedeo, consideo : ut hoc loco^et Matth. 13.48. 19.28. 2(>.«1. 
et in mliquis locis N. T. prater modo allegata, omnibus. Nisi Reciproce' velimus exponere: tfedere 
fcdo me ipanm, coUoco me ipsum. Sicut et Latini dicunt : Pallium rugat, scilicet se ipaum, h. c. nigas agi^ 
yel habet. 



CHRISTOPH- WOLLII 

DE VERBIS GRiECORUM MEDIIS DISSERTATIO ; 

EXEMPLIS CUM SACRIS, TUM PROFANIS, ITERUM ILLUMINATA. 

JSTNOWIS. 

Pramittitur judicium de L. Kiisteri et Jo, Clerici sententia, quam de Verbis Gracorum Mediis am 
erudito commumcarunt orbe. §§. I. II. Probabilis redditur ratio appellationis t»v Miveov. §|. II 1^ IV. Harmm 
aliqua sunt Jctivo-Media, aua exemplis et profanis §§. V. VI. VII. VIII. IX. et sacris jN. jT. illustrantur. 

X. XI. XII. Rariora Medio-Passiva, quorum nonnulla, et externa et sacra, recitantur XIII. XIV. 
Stfc seauuntur Proprie Media, hoc est, Reciproca, §. XV. horumque et pro/ana XVI. \V11. XVIIL 
XIX. et sacra N. T. documenta. XX. XXI. XXII. XXIlI. XXIV. XXV. XXVI. Quibus cum 
cura explanatis, ostenditur, quo modo verba etiam interdum Activa, cum in rolg i^m, tum in sauctioribus 
monimenlis, %. XXVII. et rassiva utrobique vim habeant reciprov<im, idque zel vere, veljicte, ut ryify^tM. 
%%. XXVIil. XXIX. XXX. Abhac postea tria in primts, ut Trray/xfvoi, Jet. xiii. 48. XXXL 
XXXII. XXXIIl. wcTpoftevoj,. ilofw. VII. 14. §. XXXIV. et jwtnjjTkr/iwva. Rom. ix. 22. §. XXXV. 
XXXVI. XXXVU. fiberautur ac demque §. XXXVllI. in pauca confert dissertationem, quit »mul 
hie EXPLICIT FE Lie ITER. 

^. I. Ejruditos homines in re facili ac plana saepius non consentire, sed anceps ingenii certamen sibi 
invicem indicere, in vitio vel maxime ponenduni esse, nemo sanus dubitaverit. Nam quum omni, qoam 
latiiisime patet, erudition! hztc prora pappisque sit, ut veritatis unice ratio habeatur, perspicuum est, si qui 
de novis aliorum inventis atque inceptis de medio tollendis cogitant, multum hinc detrimenti rem publicam 
capere literatam. L. Kusterus, qui de verbis mediis, ac genuino eorumdem usu, primus, quantum equidem 
scio, ex instituto commentatus est, non satis ubique partite, debnite, distincteque, fateor, suam hac de 
re senteiitiam declaravit. Vim reciprocam, quam et reflexivam vocat, mediis verbis quo proprie vin- 
dicet, nil intentatum relinquit. Eos, qui mox activam, mox passivam iis attribuunt potestatem, verba sibi 
dare, semel, iterum atque saepius afBrmat. At alibi tamen, verba activo-ntedia pariter, et medio-passiva 
inveniri, baud largitur invitus. Hsec qui sagaci compositaque considerat mente, in animum facile inducit, ut 
credat, non constitisse sibi, neque ex omni parte secum ipsum consensisse Parisina; Inscriptionum Academiae 
todalem. Jo. Clericus, Amstefodamensium insigne decus, banc opera baud proletaria perlegit diasertationem, 
et in Bibliotheca sua, quam Gallico sermone exaravit, Selecta recensitam, non sine censura dimisit. Non 
solum vim istam reciprocam a Kustero mediis verbis assertam vocavit in dubium, sed ipsa verba dari media, 
negandum censuit. Eo consilio prsesens, imperfectum, aoristos, atque futura ad passivam, et pr»terituin 
perfectum ac plusquam perfectum ad activam revocare formam, ingenii ope molitus est. Conjecturas oppcv» 
suit veritati. Gravius aliquid dicam : argumenta in medium protulit, quae vix postremo in conjecturis loco 
esse possunt. Certus equidem sum, si vir, qui Paris, olim Academiam omavit, sapientiae studio diutius 
vacasset, seque adeo ad leges philosophicas adstrinxisset arctius, accuratiorem tractandi rationem ad 
causam suam orandam allaturum fuisse. Clericus auteni, qui judex sedere voluit, ab eorum sibi non cavit 
vitio, qui in linguiit nimis acute philosophantur, in quibus tamen verba, sicut nummi, valent. Ingenio 
abutitur ad insidias causae per se bonae parandas, conclusione a posse ad me, infirmo sane praesidio, munitus. 

^. II. Ait enim, fieri potuisse, ut ea, quae in mediis hodie verbis reperiuntur, tempora ab activis ac 
passivis, vel ob variandi studium, vel ob, nescio quam, separatam haXexrov, vel denique hXXet^ta>s h&ta, ut 
alias omittam causas, recedant. Has autem, cetera si paria sint, non putat obstare, quo minus eamedii verbi 
tempora, quae activam quamdam et passivam sibi adscivere formam, plane sint una eademque. Dixit, ac si 
e tripode protulisset oracula. Nec dubito, quin, si aruspicum hodieque superesset collegium, in illud sine 
mora cooptatus fuisset. Sed vellem, ut conjecturis modum statuisset vir, qui librum de Modo Conjecturis 
imponendo rei criticae necessarium judicavit. * Ita rara sunt exenipla hominum, qui exquisitam literarum 
scientiam cum eximia Judicandi facultate conjungunt. Incredibilem habent artes, quae ad humanitatem 
pertinent, animos alliciendi vim, ut, qui semel ad eas accesserunt, eorum, quae ad judicii faciunt coltiH 
ram, facile obliviscantur, solidaeque renim contemplationi, quam tristiorem censent ^esse, non multum predi 

' En, ut saboleat viro docto vis verbi Medii reciproca ! Vemm band est liberum nobis, ntmm velimas istnd reciproce ezponere^ 
necne. £jii»modi verbnin, qnod vim habet vere Median, hoc est, reciprocam, ita qnoqne exponi debet. CI. Kostems, reccotion 
«tate, banc non 8ig:nificavit tantmn, veram etiam declaravit. Omnia ista, qnae Schmidios recitavit, verba in eo snnt nnmero ; at 
Latini nna voce taepius exprimnnt neutra, qoando vis ista plnribos est verbis enontianda. H«c res multos literatissimos fefellit 
homines, qni verbis Mediis yirtntem nentram attribaeront, eam nnam ob caosam, qnod in Romana lingua ista hac exprimi interdam 
possnnt. Sic ^iw, apparere, spectari facio alteram : ^cuvo/uuxi, apparere facio me, spectandum prsbeo me ; id est nna voce, appareo : 
15.) mxa^ta, facio accedere : Tni^^ofjutt, facio accedere me, id est, appropinquo alteri. navtt^ cessare facio altenim : wCoimuj cessare 
laeiome, vel, desino. (P. lOl.) Mwpainu, fatunm facio alterum : /M^palvo/Mai, iatunm facio me, vel, desipio. Kafw, ardere facio alteram : 
nmlofjun, ardere facio me, sen, caleo. nopit/w, ire facio alterum : vo^ivo/uuti, ire facio me, id est, eo, proficiscor. (p. 19. s.) Sic et vaBi^m, 
sedere fkcio alteram : iu»9l(ofAmi, sedere facio me ipsum, hoc est, sedeo. (P. 14. 96. s.) 

Nolebam initio, nt h»e Schmidii diipntatiuncola typis iterum a me describeretur: tum vcro, re sapientins ponderata, matavi con* 
allium. Cum enim tou tractatio lectu perutilis est, tum hsBc maxime nova accessio antiquum est testimonium reciproc9 verbi 
Medii 8lgni6cationis, idemque ab ejusmodi viro profcctum, qui, dure vixit, Gr. literas excellenter coluit. 

* BiMioth. Anc. et Mod. Tom. vii. Part ii. pag. 396. <*Oo poarroit hae an Livre fort utile, qa'oa intitnleroit : De mode conjectaris 
inpaBendo." 



|(|>.«7?-^.l CO^^ENTATIQNJSS CHRISTOPH. WOLLII, Etc. 



•ttfCaendttin eKisdment. Eqtiidem non sum ignaras, Clericum baud spernenda sajuentias pneeepta hafauiflgj 
percepta, ac luci publics exposuisse: hoc vero etiam explorate scio, ipsura non semper omni, quadece^ 
aocuratione in usum eruditionis ea convertisse, ingenioque interdura ninus, judicio autem parum tribuissc^ 
Absit vero a me quam longissime^ ut honim duumviroruin eximia, quibus orbem sibi literatum liudom 
devioxemnt^promerita leviora censeam. Ipse potius, multa me^ quas ad Lat. et Gr. literas referuntur, ^ lis 
didicisse, non sine grati memorisque animi significatione prae me fero. Non nisi ea faaec in medium proCufi 
menle, ut manifestum redderem, eos^ suo quemque vitio, litis non adeo difficilis componendae causam 
mihi dedisse. 

§. III. Esse in Gr. Uteris quoddam genus verborum^ quae antiqui Graeci artis grammaticae doctores fjJa-x 
sive xo^vo^, Latini vero Media sen Communia dixerunt, res est adeo ckra^ testata ac pervulgata, ut non amplius 
in lite vertatur. Theod. Gaza et Petr. Ranvus, ut alios tacitus praeterearo, his, qui plura desiderant, facient 
satis. Ratio appellationis ejusmodi est, ut a positione oetita esse videatur. Hoc etenim sensu ri in 
Gr. adhibetur sermone, ut id, quod in medio ponitur loco, designet. Sic Aristoteles, nomen medii tennini 
in syllogismis usitati enodaturus, banc accuratam, a paucis licet intellectam, illius reddit rationem : xakn 
inquit, ftvo-ov ftiy, o xcti «uro ev ikkao^ Koi i>sXo tv rot/ro) lorlv, o iteii iiva ylwreu fja<rov, voco autem medium> 
quod et ipsum in alio, et aliud in ipso est, quod et positione medium.' Id sibi vult pbilo8ophus> 
terminum medium ideo dici medium, quod intra geniw ad speciem medium occupet locum. Viri mentem 
acuti, quam obscurius declaratam, in Alexandri M. conclavi baud dubie darius proposuit, operas pretium 
erit evidentissime interpretari. Exempli loco base mibi sit propositio : Omnis studtus est pertinax. In hac, 
lerminum stultus fiia^v sive medium esse, baec ipsa declarabit collocatio, ad ratiocinandi artem accommodata : 

Genera 
Ens 
Res creata 

Animal 

Homo 

Proprium Stultus Oppositum 

affectibus deditus. Sapiens 

Species 
Avarus 
voluptati serviens 
honoris studiosus. 

Ex hiic tabula quivis, etiam me tacente, solo oculo duce, perspicit, terminum stultus in medio positum es^ 
loco. Non ergo terminus ftto-o; inde dicitur, quod medium concludendi sit, quae umbratilium quondam 
doctorum erat opinio ; verum a sola Sfo-fi vera nominis causa ducitur, si quidem Stagiritam audias. 
Quumque adeo raedius terminus intra genera et species loco collocetur medio, non potest ille non propinqua 
faaec contingere cognatione. Circumspectts nimirum omnibus, hasc inde consectaria ducere licebit : E. omnis 
stuhus est homo, item, animal, ens, res creata ; sed homo est genus proximum. E. o. stultus affectibus est 
deditus. E. o. stultus est vel avarus, vel voluptati serviens, vel honoris auceps.. £. quidam avarus, etreliqua, 
est stultus. Oppositum vero, quod modo, ut conclusiones augerem, adjed, negantem ef&cit consecutionem : 
£. nullus sapiens est affectibus deditus. Verum nihil attinet plures connectere ratiocinationes, quum phile*! 
cophi sententia luce jam splendeat clarissima. 

§. IV. His jactis fundamentis, in proclivi erit ostendere, verborum Mi^oov sive Koimv, Mediorum atque 
Communium, denominationem a positione petiisse grammaticos. Res evadet clarior hoc usuro ordine : 

Activum— rMedium — Passivum. 
Omnia verba, quaere quidem vera media sunt, cum activis ac passivis, si temporum jam excitatorum 
terminationem consideres, nullo non tempore convenire debent. Sunt, quae cum activis, sunt etiam, quae cum 
passivis communia habent tempora, inque his adeo medium tenent locum. Ad significationem vero medii quod 
«ttinet verbi, ea vel activa, vel passiva, vel utraque simul, hoc est, reciproca sen reflexiva esse solet. Cele* 
berrimus Kusterus prinium verborum mediorum genus activo-media, alterum passivo-media, et denique tertium 
yere, et insigni eminentique aliqua ratione media nominavit verba. Atque hue tendit genuinus verborum usus 
iwdiorum, quern iis vir in Gr. lit. praecipuus vindicavit, quemque ab AtUcis cum maxime scriptoribus cara- 
tisaime observatum contendit. Quo loco cum cura iterum monere consultissimum duco, in verbb mediia 
grammaticam eorum formam prius spectandam esse, quam significatio investigetur. Id nisi sit, passiva verba 
cum mediis facile confunduntur, atque hac ratione quadrata miscentur rotundis : quae res et Jo. Clericum, et 
alios, dici non potest, quantum fefellerit. Notio ac virtus verborum Mediorum, si origioem eorum spectes^ 
reciproca fuit. Haec fuit prima vis, et nativus eorum lepos, quern Attici auctores, si qui alii, diligenter 
tenuerunt. Postea vero, cum varias propter causas, tum maxime ob usum, (p. 17. 155. s.) verba etiam' 
Media activam, nec non passivam, adscivera potestatem. Nos hie cum Sam. Clarkio, acutissimo Iliads 
Homericae interprete, plane consentimus. (p. 243. s.) 

§. V. Activo- Media, quae CI. Kusterus (p. 154. sqq.) recenset, quaeque nos adauximus, atque a Deponen« 
tibusnova quadam arte distinximus, sunt, exempli gratia, l^o^o/xai, puofiat, Stp^ojitai, etic^avoiLou, iwrofMUi 
ytuofueu, igaofiaiy frgoopoofuit, iuojxoi pro iieo, 6gi^ofMei, hoglfyfi,on, xaTourjifi^lvofjLaif itemque futura, quorum pras* 
sentia sunt activa, ^ev^Oftxi, xpu^ofj^at, xxTofifia-ofuai, Xi}\)/ajx«ei, tp^ofJMiy avotyvicoyMiy ri^oiuai, o'Koinia'oiJMi, 
Moutf-ofMti, multaque alia. Profana sum initio recitaturus exempla. Hoc modo Aristophanes, veteris comoe^ 
diae princeps, idonque scriptor arriXfloraro^, dicit. Ran. v. 465. yct/Vai t^^ tenta, vel si mavis, pulsa 

janttam, Th. Magistro v. xiimt r^y iigavy interprete. Graeci enim verbo yitieffiat pro experiri, tentare 
perquam venuste interdum utuntur, ut Sophoc. Antig. p. 255. ed. H. Stephani: 

, ifji/TFugoov eysuo/xi^y, 

i. e. ut habent, &inw8tfiii.nv r^^ hoi mjgis fMiynlasj expertus sum divinationem per igiiem. Pindanis 

etiam aliquoties hac metaphora usus est; ut te docebit Schmidius ad Pyth. ix. p. 337* Add. L. Kusteri 
eraditae ad aliegatum comici locum notae.^ Idem antiquae Graecae comcediae decus vejiy^y^eo^ai pro vixoey in 
Vesp. p. 598. (irpooxro^ Kovrgov irfpiyiv^/EMvo^,) proverbii usurpat loco de iis, qui suo tpsorum vincunt damno. 
Quod ut a Scholiaste jam fuit anuotatunp, ita e Platone, Demosthene^ Aenophonte, ceterisque Atticis 



' Prior. Anal. I. i. c. ii. p. 195. edit. Oporin. in 8. ci3i3LXXXiii. 

* rt0§ir9ai tignificat etiam cilmin capere, vesci, non gostare tMitam, sic Xeaoph. 'Ai»j8« a\ 101. ToOm y^Mi#Aif, his v«ci. Cf. 
Act. z. 10. XX. 11. 



^cji D£ VERBIS GietJECORtJM MtDHS ti9^M»^^^ 

wctorilku^ constat. Demostheiiea adv. Tim. p. 657. Swavra Znr^officu roL i^wiX^a,. omma, qii9» debenlwi^ 
^oamrei itemque^ tlf ri ixamv avrw nttrtxffi^^i .singulatiiii sit usus, dum ait, duo, ^i^ 

aiiibus forma media ioes^ verba^ 81197^00^1 et neetee/j^traffiM, sentenlia adbibet activa. Suppletur. Imhic 
Aristophanea {AXfi^/i^* r\ id est, el; ri, vel el;. 3, ri J%^a/xi}y, Plut. v. 21. £z. Spanbemio atqtie Kuptiani 
,comiDode doceqtibiis. Pbrasis Wxou, boc est, xar ftXXei^^iy rou* x^''^' %«xaj vd vi;), vel tnm^ 
htyufi^ma^M, Nub. v. 35. loco usurse pignus capere designat active. V . 

VL Solent Gneci, maximeque Attici, verbis Activo-Mediis sic uti^ ut aut diversas ab activis notioDes 
exprimant, aut easdem^ et nihil, nisi copiam ^gi<reoogj signiiicent. Sic Activum hixcOf et Medium, hmtnfuUf 
apud Atticos idem designate nempe, accusare aiiquem crimine. Th. Magister, p. 49* Si»xa) rov hlva nxist^fj 
i^ouv xanyyo^. Aristopb. £q. v. 367. hm^fjLal tn duXlei^y Timiditatb agam te reum. Idem eaden^ fiabok, 
V. 440. ubi Schol. Sicoxsiv kol) ^tvytw, inquit, cXsyov M rwv xanjy^^y xa) rmv earoXoyovfi^oov' h^lwxw^fiiv ydtg 
cl xeirnYogoiy i^wyo¥ II 01* xaniyo^uftffyoi. Evolv. L. Bos^ p. 16. ed. Franeq. Nihil notabilius est verbo 

i/fo^f quod, pro diversa constructione^ diversam quoque significationem recipit. F^a^co <rei, scribo tibi, 
iteras ad te mitto : y^a^oo o-c, pingo te^ ef&giem tuam facio : ypa^ofial o-e roD heivog, accuso te aliqoo crimine. 
Sic: ^gohoxla^ avrov tyoec^arro xa) irp^o<rla$. Vid. Th. Magister^ p. 39* et L. Bos, p. 13. App. 
Alex. Bell. Syr. p. 182. Eadem vero potestas passivae quoque voci siibjicitur. In Medio dicunt Attia, 
yfSifwial riva rm ira^aviiMov, accusare aliquem cnminis violatarum legum ; unde ^ ygct^ r&v Tx^xviputf, mctb^ 
violatarum legum. Utuntur iidem passiva etiam voce : y^^e<rdat rcov iragoivofMoVy accusari violationis leginu 
Hinc.Photium illustro facile, Cod. ccLix. p. 1480, 46. Koti yga^hro^ uro rou JioSorou %a^viiuo¥ rov ^^^mv 
liMtra^y eari^vyef id est, quumque decretum a Diodoto violatarum legum esset accusatum, absolutua est 
Demosthenes. Verba hsec ex vita Demosth. a Plutarcho adolescente conscripta, p. 317. Opp. Demostfa. 
T. V. edit. Basil, f. delibata sunt. Nexus etiam historiae indicat, quale istud fuent decretum. Schottus, qui^ 
Accusatusque a Diodoto violatarum legum, mox absolvitur^ vertit, et fidem interpretis, et constructionis, et 
arUs grammatics? violavit leges. Nec vero fqi<ngy decretum proscriptum esset, verti debet, quoniam aliud 
est, proscribere, aliud accusare. Ceterum binae voces, yga^irrog et a7ri<puye, ad se invicem referuntur^ ita 
quidem, ut illud accusatum, hoc autem absolutus est, designet. *Pi6yuv apud Atticos dicitur reus, id 
est, accusari, reus esse ; 'Awo^ivyeiv vero, vel ixfeoynv, ille dicitur, qui absolvitur. Utrumque hoc verbum 
Aristophanes habet, cujus locos recitavit CI. Bos ad Th. Magistrum, p. 4K ubi et trxo^^oi conferri jubet 
Ammonius: *A%o^t6yei 6 vixi^trag xou Xu^iii rrig Komryoqia$. Quod in commemorata Demosthenis Vita 
dicitur, Iv/xijo-fy, vicit, istud Photius oarifvye, eodem sensu, queni Ammonii munit declaratio. 'Awifuye, Tuef 
lAX»4^iyrou $ixi}y, effugit pcenam. Hanc JAXsi^^iv supplet Atticorum princeps, Nub. l67. 1150. 

VII. Tria ejusmodi medio-activa verba in uno hoc inveniuntur Epigrammate, c»px^^^> v«u^«fMr% 

KcofJLa,l^v Xvivatg truv trore ita) Sernqot^y 
OTov 6 rt^^ng Uu^JiBrjg da^vjiraTO Ksivov, 

'Optot iLOLreL rgayixoov rB6fi,iei /xouo-Wx^vv, 
nav<roifUinfj ^^Xou, Jtos ^ro o'uyyafto;''//^* 

'E^i6<r(o Z'cjxeA.i}, Bax^ov iyd 8* hixov, • 1 

Haec verba Bened. Averauius Florentinus, in Pisano Lyceo literarum humaniorum Professor cl., ita 
reddidit Lat.* 

Si talis quondam sacrum venisset Olympum 

Ogygius Bacchis cum Batyrisque deus, 
Qualem saltavit Pylades mirabibs arte, 

Dum movet ad tragicos corpora docta modos y 
Deposita Juno dixisset protinus ira : 

Mentitur Semele, Bacchum ego nam peperi< , 
Auctor bujus epigr. in Pyladem, pantomimum quemdam, qui Augusti vixit aevo, elaborati, Boetfaus est^ 
poeta Tarsensis, qui oadem vixit state, et qui in certo poemate victoriam, quam Marc. Antonius atque 
Augustus a Bruto et Cassio abstulerant, decantavit. Equidem non ignore, Straboriem malum . poetam^ 
^t malum itidem civem, hunc appellasse Boethum, et quaedam eidem parum bonorifica enarraase:^. afe 
boc tamen certum, epigramma allatum baud esse malum. CoUaudat in eo saltationem Pyladis, atqtie 
bistoriam Bacchi, ejusque cum Bacchis Satyrisque instituta oblectaraenta. Ait, Pyladem adeo commode 
scienterque saltasse, ut, si Bacchus eadem arte mtravisset in ccelum, Juno iram fuisset depositura, neque 
ipsum Semeles, sad suum filium, dictura. In ^qwr%i' »g;^^o*«ero xiivw, casus quartus expresse adjectus vim 
ycnrbi medii indicat activam. Eandem dilucidaturus Averanius, opportune observat. Latinos etiam, sal tare 
' aliquem, pro, repraesentare alicujus actiones in pantomimorum saltatione, dixisse. Ita Atuoniua 
epigranmi. Lxxxiv. 

Daphnen et Nioben saltavit Simius idem, 
Ligneus ut Daphnen, saxeus ut Nioben ; 
^ quod hie pantomimus Daphnes in arborem, et Niobes in statuam lapideam repraesentaverat mutatio- 
nem. Juvenal. Sat. vi. 63. 

Chironomon Ledam molli saltante Bathyllo. 
Quum hie, pantomimos aliquoties commemoraverim, eos paulisper describam, illis, qui hos antiquos igno^ 
rant homines^ aliqua. ex parte gratificaturus. Ex eo hi ducebant nomen, quod artificioso corporis moto 
onmia propemodum imitarentur. Tanta vero eorum saltatorum erat dexteritas, tantaque m artificio 
suo vis et facultas ; adeo omnes adfectus expresserunt, et res gestas et fabulas fictas oculis quodammodo subje- 
cerunt, ut, tacito corporis motu, cujusvis elegantis poetae vel historici facundi eloquentiam prope adxquarent. 
Quocirca dicitur Barbarus, quum ad Neronem Imp. legatus venisset, et pantomimum ssutantem spectasset, 
enixissimis a Nerone precibus contendisse, ut sibi aliquem daret hujusmodi saltatorem, quo per enm cum 
iuiitimis, gentis suae linguam non.intelligentibus, loqui posset. Artifices illi, etsi vultu, oculis et statu cor- 
poris, motuque res ob oculos ponebant, pleraque tamen significabaut manu, y(Bip6<rofo^ eo nomine, hoc est, 
manibus sapientes^ a Lesbonacte Mitylenaeo appellati. Quid ? quod Demetrius, philosophus Cynicus, quum 

* Epigr. 6r. lib. i. Epigr. Ixix. 

^ Vid. eniB Opera Lttiiia, et in his DiMertt. id Pisana Acidemia habitas, T. i. Diss. xvi. in Anthol. p. 49. i. Add. Jo. Clerieni^ 
darn aa Bibtioth. choisie, T. zxii. n. iv. p. sr. tqq. 3 ub. xiv. p. 674. ed. Par. 



«80-«9&l CO^^^BNTATIONES CHRISTOPH. WOLLII, Etc. 

jMhantem aliquando pantomju^^m spectaret, eo spectaculo est adeo delectatus, at Gr^cis verbis exclatnai^fti 
Audio, homo, quae exprimid^ non solum video, planeque mflii videris manibus ipsis loqui. Artem quottf 
Jftudaverit ejus familise sectator philosophus, quae haudquaquam cujusquam -studium solet laudibus ext<Miere^ 

nnam habuisse admirationem spectaculum, extra controversiam puto collocatum. Non enint. haecj 
KO propositoque licet aliena sint, iis, opinor^ lectu ingrata, qui mecum ubivis, quocumque in campo 
iversentur, literas amant elegantiores. Dicam adhuc quaedam de binis illis, quae in Epigrammate contineplar^ 
yerbis. (p. 286.) Nemo dubitat, quin ^e6he<r9al rtva ri, mentiendo fallere, decipere aliquem, activum sit 
medium^ Sophocl. CEdip. Colon, p. 296. ed. Antw. 1579.* 12. oux f^^svo-a/Urijy ov^it oy, nihil te mentiendo fefelli* 
Herodian. it. 7* 2. Julianus reperiebatur xsii rou^ oT^aTicora^ ^tuvafutvog, et milites mendacio delusisse. Joseph. 
A. I* IH. c. XI. fin. ^eti^oftfn} riv ii^qa, fefellerat virum. Quod vero ad verbum Touo-a/xcyi} attinet, istud nunc 
leddo : cessare faciens se, vel desinens iram. Medium etenim irawfiMi est vere Medium, hoc est^ recipro* 
cum. (p. 101.) 

§. VIII. j^schylus Agam. v. 237. trag' oiSiv alwva wpihm x. r. A. Unro, nihiii aestimantes vitam castam* 
jPindarus Nem. Od. vii. 101. 'rroig t^ix^s Ig^o/xai. Notetur hie utrimque, praeter vim verbi medii activam^ 
unius \i^§a$ separatio, rft^o-i; dicta, et Atticis baud inusitata.' JIhc nimirum iragittrroy hie vero 
^rftjfi^oftai conjungendum. Hujus quidem figurae sexcenta in promtu habeo exempla. Nunc vero locum 
Pbotii aliquem hinc clariorem r^dcre, satis habebo. <3od. ccxxxiii. p. 1121. 9- ov yeiq afv^pidii; r^y 
fitXh* gKeov ippi^as (oiMiv,) non vi ejectus es regno, sed tuapte sponte abjecisti illud, emnrep ri; urep^m];, xdrA 
Tpov TTM^ixoov (fieunXtKoov) (Tov rpu^tia-ou /SouXoftfvo^, tanquam aliquis superbus contemtor in regio apparattt 
Juxuriari volens. Ubi xorar^u^^o-ai xetroL rft^triv scissum, cum gignendi casu, designat luxuriari ; ut Gregorius 
HararpivfvifrM rov Xo/ou, luxunari in st3^1o, dixit. Schottus banc rem non perspexit, nec quisquam alius, qui 
Photio, repugnante Minerva, adesse sustinuit, omissis rou ou vel ft^, nec non fieuriXiKoov in ircu^txoov commu* 
latio, descriptorum vitia sunt, quae criticae artis peritorum praetereunt neminem. Apud Areopagitas^ 
Demosthene adv. Aristocrat, p. 413.« auctore, is, qui, postquam aliquem caedis postulaverat, mendacii con*' 
yictus erat, r^y mopxlav mvtyxa/Etfyo; roig aurov ifoktI xai rm yivet, perjurium inferebat suis liberis, ac, genti 
uniyersae. Athenis, qui in capita carissimorum, ut uxoris, liberorum, jurabat, eos adducere, quo mauifestior 
imprecatio fieret, publica teuebatur lege ; qua de re idem adv. Conon. p. 693. perhibet testimonium : ^oi9\ 
yei^f ait, trapoKm^a'afieifoy rovs irouda^ aurov, kotoL toUtw ofjLUirdeu x. r. A. Andocides Orat. i. p. 221, h^w)(tvku 
€6qgKovvTi slvotl jxoi woXXA xotyaAoL^ multa prospera mihi jusjurandum servanti precari. Atticus, quem jam flli^ 

quoties citavi, orator, adv. Timoth. p. 664. pf^fti}y avroy il 2ri $o5Xo; cIi} 6 Alir^qloav aurov x. r. X. rogabam 

ipsum apud arbitrum, an adhuc servus ejus esset iEschrio i Sunt haec omnia, quae attuli, verba /ttfo-a, cui rei 
noristus primus in illis hodieque usitatus argumento esse poterit. Vim autem, quam habent, activam con- 
atructio probat, quam et sexcenta alia ejusdem generis extra litem collocant verba. Sic Ljsias Orat. xix, ' 
p. 29^* i^curovfjLiia fjL^ ^/xo^ avr) (mv ewmfi^tw arlfMtp^ ^tfjceTM, rogamus vos, ne nos, qui integra fama 
fuimud, ignominia notetis. Quae quum ita sint, Clerico ultro nos libenterque damns, verba activa ac 
media, quaedam, ut iwidei^at et iTrtM^aaiaif >jotio^ilv ac XoiSogficrAai, Xikrai et kvc^atrdeuj wotgaoTtmrno'eu et to^- 
p-Ktva^-ao-iaiy tMeUj tiiaii ac edijxare^ ^uXa^ai et ^vXi^et^euy bisque similia, ad eandem interdum rem designan- 
dam converti. Verum suo jamjam loco (p. 235.) viro clarissimo satis fecimus. 

IX. Verbum irc^o/Sijvrati, quod cum quarto casu usurpavit Xenophon^ Qemo, nisi grammaticae ignarus 
artis, mediis verbis annumerabit. Inde vero, quod passivum accusandi casum, Koer* {XXfi^^iy praepositionis 
$tUf secum consociat, verba quoque media, eadem gvrra^u occurrentia, ?XXf i^^iy necessario continere, non nist 
invita concluditur Minerva. Plura jam eam in rem (p. 95.) disputavimus. Dicant GUraeci, id quod Amstelod*. 
flibi flagitat criticus,* Trctfata-xmiia-afftai ei$ vel M fM^Vy vel fraga(nceoa<nia:icu lut^v, turn ^gatrus hae ovviwfiot^ 
yel parare se ad pugnam^ vel parare pugnam, Latina donandae erunt civitate. . Utraque conversio a 
media natura verbi luiud aliena erit. In ^qaa-si autem nimis frequenter obvia si quis ubique IxXh^^v 
confinxerit, is quidem, si omnium, , meum tamen, non feret punctum. Quod reliquum est^ hoc simul, prae- 
^unte Kustero, puto effecisse : haec activo-media cum illis, quae DepoYientia Latini vocant, baud incommode 
comparari verba. Ego vero praeterea his adjicio dictis, duplicia hac ratione Graecorum fore deponentia. Alia 
ptemm forma incedent passiva, ut Suyajxai, rfivvr^iiiv, /SouXojxai, e/3ouX^di}y, oiijjxai, • n^dijy ; alia habebunt mediam, 
Gujusmodi sunt exempla adducta ; alia denique utramque habebunt. Priora cum Latinorum deponentibus 
omni ex parte convenient (p. 154.) : ultima vero inter aycG/AoXa, quae grammatici commemorant, inveniuntur : 
ut iXao-xojxai, unde aor. I. pass. ixAa-iriv, et aor. I. med. iXflurafujy, misericordiam exercui, derivatur. - Rectius 
jdicam : copiosa oratio flagitat tempora diversae formae : ut, divafiai in passivo eSuy^jdn^ habet, et in Medio> 
l$vy^]xi)y, et utrique forms eadem subiecta potestas. Ejusmodi verba, hujus quidem rei ratione habita, et 
JDepoaeiitia sunt, et Activo-Media. Ad Activo-Media T4p0|ot)j(tai cum ifiavrov conjuncium baud dubie suo 
- quodam jure pertinet. Hinc notissima ilia Menandri nibula, iaurov ri/utf^t/fMvo^, se ipsum puniens 
vel crucians, inscripta,^ ex qua expressa est ea, quae hodieque inter Terentianas eodem extat nomine. Con- 
flimili ratione Lucianus in Dial. p. 32. edit. CI. Tib. Hemsterh. niJUDgelardi iavTOv$, dixit, ubi addendae 
notae, p. 43. 

§. X. Sed mitto reliqua. Jam cum ab aliis, quae ad hoc argumentum pertinebant, rebus, turn maxime a 
profanis verborum activo-mediorura exempUs, ad Sacra, ordiuis, quam mihi . ipsemet scripsi, lege 
jta jubente, veniendum erit. Hand sane pauca in sacris Novi Foederis tabulis invenies : horum vero quatuor^ 
quum alicujiistnomenti sint, satis mihi erit in medium attulisse. Primum legitur Matth. xi. 12. i) poia-iXila • 
rm opqavwv /Sia^^ai, xoi fiiourrai dgwa^^owrw «vT^y. Erasmus, Beza, Grotius, Hammondus, et alii magni 
sominis explanatores, re /SiaCtaSai reddunt passive : vi occupatur, vel invaditur. Miror, eos, qua mentis erant 
.perspicacitate, ad vitiosam tautologiam baud advertisse animum. Alio eandem loco enodavi.^ Vis idcirc<^ 

' Simili ntitnr Hesiodas Ancrsus poeta, in Asp. v. 447. nbi Pallas indicat, Marti non licere Hercnlem, Jovis qnippe filinm, 
Interficere, nec interfecti spolia circnmferrc. • 

yt4f> TOi B^fiu itrrtv diro *cXi/ra rf.v\ea bvaai. 
Neqne enim tibi fas est indyta arma detrahere Herculi occiso. Hie loci verbum &7roiu<rat separatim extat. 

* Hieron. L. Amstel. C1313CCXI. 

3 Vid. Index vocuin Menandri, apud veteres, et in Photii Lexico MS. sine nomine comcediae occurrentium, quem illis Fragmentis 
sab calcem adjecit Jo. Ciericns, voc. rifxwfovfxnot. Ex hoc, quod Oxon. extat, Lexico, Ven. Socer meus, C.F. Boemerus, quam 
ibiageret, Menandri et Philemonis voces exscripserat : turn vero cum clarissimo communicavit editore. Vellem autem, ut causam 
valerem divinare, cur Clericns, qui in praefixa Philemonis imagine, ex Leon. Angustino petita, ^x^/movo; invenit, ^iXf/xevo; Aitil^Ava, i| 
aempe in • uiutato, nbiqn&collocaverit. Nam licet in Latina lingua «i Graecnm in e longum commatetur, istud tainen in ipia quo^ne 
Greca fieri oportere, nusquam, fateor, legi observatum. 

^ In Diss, de RegulsB herm. v«pl 'fnn UoimfjUaf sive <rvwivfjiiat Use et Abiua, 8ect« ii. Can. i. p. 15. sq. 



DE VEB8IS GRiECORUM MEDIIS 



a«liva verbo /3i«^«i miiUo erit ccwvenienti^, ut alia mmirum j3/a regno coekati, alia vero iis, qui turn temporia 
vivebant, bominibusy hie attribuatur. Regnum ceeleste vi quasi adhibiu pemimpit invadit^pie honmani 
aoinios, bique etiam invasores rapiuiit iatud. Sic Laic. xvi. 16. diserte, wei^ eig avr^v jSiaCtroi, quo aeoaii 
^fikifya-ieu elg tou; oUwg Pkitarchua in Numa dixit. Vocula tig hie expresse additur, quam alibi onuasMi 
reperiaa. Tbemist. Or. i. de Human, p. 9* A. jSia^rroi roiavngy rip^v, honorem iilum per vifli 
uaurpat Arrian. Diss. Epict. 3, 26. 363. Diod. \9, 714. Verbum boc in iis numerandum, quae et actioneni 
et passionem significant. Antiquum ApoUonii enarratorem banc in rem cito testem, qui ad 1. i. 1. baee 
notavit : wt^nnriKot (ft^iMtra hfrrWy o<ra ^peurtv xa) iroiBog kfjufotlvowriv, dov fiiafyfiM^y Setfgoujxoi, vpayltj^fiM. Utm 
valeat, ex orationis cobaerentia^ judicii ope limati, unice dijudicandum. Vid. Corn. Adami Observat. phiM» 
tbeol. p. 138. §. XXI. Nervos activse non incidit virtuti M.C. Wolf burgius, dum in Observat. sacr. N. T. p. 
49. boc movet dubium: ' Si enim vi ultro irrumpit regnum ccelorum/ quo raodo violenti agoniats Ulod 
rapiunt ?' Cui bunc in modum sine negotio faciam satis : bomines /Siatrro) viribus irrumpendi, quae ipsia 
oatura deaunt^ in aetemum carituri forent, nisi ex regni coelestis et poUidiationibus prorsus eximiis^ et metiiia 
gratiae efficaciasimis, «asdem omnes consequerentur. Licet igitur regnum divinum ultro irrumpat, bominei 
tamen ultro imimpere^ nisi diviniore Spiritu adjuti, non valent. Quare regnum, cujus eificacia bomini vifet 
iavadendi largitur, in oratione jure meritoque prius coilocatiir, quam bominum, qui viribus demttm 
iostructi regnum invadunt, injiciatur mentio. Passivae si faveas potestati, quaenam via tautologiam evitaiidE 
Otioaam ineunda sit^ equidem non perspicio. Regnum coelorum invaditur. A quonam i a fiuurreug, Suaf^ 
qui idem rapiunt. Quinam i ^Mrral. Nonne eadem res in uno eodemque iteraretur commate, diveraa modo 
forma grammatical altera passiva, activa altera i Antecedit ergo salutis medimn^ cujus vis in mentes homiimm 
peaetrandi tanta omnino est, ut in eandem ipsam quasi irrumpendi virtute bine donentur abundantiasima. Quo 
magis mirari convenit, ven. I. C. Wolfium, quo nemo aiioquin acrius judicata in Curis philol. p. 19^- boc ita 
commemorasse dubiolum, ut validissimi illud pnesidii babeat loco, quo fiat, ut cum activa virtute actum 
coDclamatumque sit. Addam non nulla, quae mentem Servatoris Opt. Max. accuratius definient. Bina 
nimirum in iis expresse commemorantur : 1. causa, boc est, £vangelium enuntiatum, 2. effectua, id esC^ 
acceptatio Evangelii. Prior propositio baec est : Regnum dei, quod nuntiatur, vi perrumpit bonaiaum 
aoimos. Sensum bunc fixum esse cupio : magnani habet convincendi virtutem et efBcacitatem, qua boaunes 
taoquam coguntur incomparabilia regni Messiani N. T. munera recipere. Idem, re sapienter puiata^ 
Luc. c. XVI. 16. dicit: ^ /WiXs/a roD Osou tiayyt\l}itTcu, id est, regnum Dei, quo nomine bona N. T. evn« 
gelica designantur, potenti cum virtute praedicatur. Hie sanctus liistoricus expiimit antecedens, boc est^ 
eountiationem religioiiis Cfaristianae : S. autem Mattbasus consequens, id est, vim, quam ilia prsdicatio anions 
quasi iufert, salutarem. "Efji^oia-tv verbi fi^ul^eaicu illud ayayxoo-ov Luc. xiv. apte concinneque illnatratk 
Verum et ol auctores vim persuadendi et convincendi, quae verbis fit et oratione, illi tribuunt voci. Joaqik; 
A. J. 6, 14.3. e/Siotf-tftro kol\ cwimta-nf, coegit et persuasit, eleganter conjimgit. Diogeni i. 88. /Siny^i^mg 
iUe dicitur^ qui ineluctabili verborum virtute victus et coactus est. Hoc etiara sensu Cicero, castiasami 
Latinitatis arbiter, coger^ dixit, in Bruto c. lxxxii. p. 669. T. 11. ed. Verbur^. Conf. ^Itau. V. H. 18, 58; 
Micetas in Alexio Comnen. 3, 3. 332. de ear68el^e^^ ^afyii^hcug, denMnstrationibus convincentibus, loquitnn 
Altera propositio exprimit effectum regni pnedicati salutarem : et violenti rapiunt illud. Equidem Tm9 
fheurrm nomine eos proprie intelligo bomines, qui setate domini in alios violentiam exercebaot, ad 
•eque rapiebant omnia, boc est, publicanos. Hi nunc, vi ista ejurata, sancta fidei vi, bona J. C. ad ae mp^ 
bant. Equidem baud scio, an quidquam bac sit enodatione certius ac potendus. 

§. XL Alteram N. T. exemplum U^curicu nobis praebet, quod Act. iii. 21. invenitur, in bis verUs r 
Sif Sfi Wfaviv fsiv iiiaa4eu. Duo bic accusativi ambiguitatem pariunt, ut in illo oraculo : Aio, te, iEacida^ 
Romanos vincere posse. Hie uti plane incertus es, utrum baec valeat sententia, Tu poles vincere Romanoa^ 
an vero baec, Romani possunt vincere te ; ita boc loco dubius ancepsque, primo qutdem aspectu, eris, atnun 
sensus sit : 6 'Iria-ovg ^i^aero ovgavivy an vero hie : 6 ougavhg ^i^aro '/ijo-ouv. Verum activa bujus medii verbi 
DOtestas, in simili ffia-ti apud rwg 1^ auctores usitata, omnem toUit k^i^oTduv ex vocum positione coortam; 
Ita enim Euripides, l^ourim hifMvg, aedes occupare, Alcest. v. 817* ubi servus ad Herculem sic loqueos 
inducitur : O&x i}Jitg h hiorr$ Si^aaieu BofMugf non venisti opportune has anles occupatum. Demostbene^ 
'Afji^twoKtv hiiaaiou, Ampbipolin occupare, non veritus est dicere. Optimus bine emanabit sensus : Quena 
oportet coelum occupare, tamquam regiam ipsi destinatam possessionem. Convenit baec aim Paulina 
^ga^'Uf 1 Cor. XV. 25. iel yotq auroy ficunksum. Adversantur igitur ^^o-fi et constructioni Theod. Bezae et 
Seb. Castellionis Latinae conversiones : Quem oportet coelo capi. Nam ita U^euriai tnrb ro5 oifovw dicendnm 
erat. Nec tamen verbum $jp^c<r9ai, in media quidem forma, passive crebrius accipi facile credo. Passivife 
quidem formae. Act. xv. 4. amd§^tn<roiv tmo ryjg ixxXrinrleig, et Sirac. xxxv. 2(). Sfp^fl^^erai, passivam nemo 
derogabit sigmficationem. Verum de eo jam non quaeritur, utpote quod nemo in controversiam vocavit Ut 
adeo ven. Wolfius, dum 1. c. p. 1060. bis quidem exeniplis passivam notionem denegari baud posse contencKt, 
andabataram more pugnare videatur. An media vox ii^ouriou passive usquam capiatur, id quidem nonouliia 
visum est dubium. Equidem ipse nondum earn extra litem positam existimo. Locus etenim Pindari, llj 
y^«g?ri*WfaTo wein-ix/aj, incertus est: certe ajx^v legit Lonicerus, contra <juem, exilia levisque ponderia 
suut, quae monuit Er. Schmidius ad nud. J. p. 190. Add. ilia ad Act. iii. 21. f. 796. Ceteram in rt 
quidem ipsa nihil, si quid ego judico, peccavit Castellio,' Servatorem coelo captum esse, in sua exisdmana 
conversione. Nam, ut tacitus praeteream, cap. i. 9. nubem subduxisse Jesum de oculis discipulorum, diaeita 
commemorari : etiam, praeter Syrum Interpretem, antiquitatis nota baud incelebrera, reverendus . olim 
CPolitanae ecclesiae praesul, Jo. Cbrysostomus, vir ob styh Attici cum Asiatica SioXfXT© permisti eiiegaatiaai 
prorsus admirabilis, in eadem baeresi fuit, dum rem active enuntiat : ov otjgavog e^i^aro^ * Eandem secutus est 
versionem Theophylactus, Acbridiae, primariae Bulgarorum ecclesiae, antisles.^ Th. autem Beza, quoniam 
ex eadicendi ratione localem Christi hominis in coelo inclusionem, inroiifru SouXetJcov, elicere voluit, notari 
titiqup meretur. Contortula haec est ac minutula, quam ex 4>g«<rei non nisi invita duces Minerv% 
conafusiuncula. Atque in hoc quidem momento litium vertitur cardo, quaj, seculo supra decimum sexto, 
Bezam inter, atque Nic. Selneccerum, agitatae sunt, quae vero, voce media dextre explicata^ sine uegotio 
dirimuntur. Sed hac de re alibi verbosius. 



^'"'f *J"" dcfttidi in Dm. entica de eo qaod pnlchmm est in Latina sacri codicis vereione a Seb. Castellione ad^nnata, raai 
iblito ejuidem sacris, Liptie mea prtmum cora editu, praemisi, $. xx. 

*HoBuJ«ix«uiAcl. Apost.col«Luu(viii. a £xpUcp. 49. . . . - 



|jp. SGMl!a.l CO^MENTATIONES CHRISTOm WOLLII, Etc. 

§. XII. Tertium nobis documentiun Rom. iv. 4. 5* offertur, ubi vo^s media iij^il^ivtai bi^seti^u k^nr 
activo. Denotat enim hie idem, ac, Bona opera, spe merendi mercedem, exercere. Ejusmodi homiiri 
tfyetfy^ivcpj bona opera ea spe facienti, ut justitiam coram tremendo Dei tribunali mercedis loco ablaturus sil^ 
i fuffio^ otf Koylt^treu xara p(^p>v, aXKoi xarei to o^s/^i)|xa. Namque 6 fbi0-0o; mercedera designat debitam merit- 
anque^ qualis servis ac militibus stipendium merentibus pro merito datur. Quo sensu vocabulum ab Hesiodoly 
Demosthene, Xeuophonte, Isocrate, aliisque adhibetur. Ut sacra^ Mattb. xx« 8. Luc. x. 7. Jac. v. 4. aiiosqtf^ 
taceam locos. Foedus autem gratia?, cujus prseconem se divinus exhibuit D. N. J. C. orator, Kumi^Uj et 
riy cpya^ojMyov, hoc est, sancta opera, omni meriti abjecta epinione, studiosissime colentem, postilht^ 
Quartum medio activum, idemcjue sacrum, erit verbum, ro Mia-euriou, quod de Servatore Phil. ii. 6. adhibetur : 
e^x d^ayiJL^v ^o-fltro ro fivai Ira Of^, Non rapinse habuit loco divinam cum caroe eommanaeatam^ majee^ 
tatem. Nimirum ex antiquitate Romana lucem hoc capit oraculum. Solebant duces Romans gentis triunli^ 
phantes^ utpote quorum cuique erat — fulchmm digUo monstrari, et dicier, Hie est, — reges ac prindpeg, 
purpura, summae turn potestatis indice, spoiiatos, traducere, eosque ut devictos et ab imperio dejeetds, pubiies 
ttoominiae exponere, ostentuique habere. Id quod Matthaeus i, 19. et Paulusex usu antiquo, ' icttfoi^thyfxctxlfyiv, 
Col. ii. 15. et 6ptafi,^eiii¥ appellat. Erat olim victoribus solemne Romanis, ut hostium ostentarent exuvias^ 
easdem circumierrent, et, victoriam declaratuii, erigerent. Cui rei sunt indicio tropcea, quas hostium spoliis 
omata in antiquis numis bodieqae videre licet. Achilles^ heros invictissimus, Hectoris victi prostratique cadaver 
per muros Uiacos circumquaque, ostentationis causa, circumferebat. Livius auctor est, in triumpho C. 
Flaminii Cos. Gallica spolia ante civium oculos tanto nuoiero translata, ut postea Bello Punico set milfia 
hominum iis fuerint armata. * At Servator noster, antequam sublimis abiit, licet h jK^^J 6toD esset, tamiea 
communicatam cum came divinam gloriam, prsedae ab Iiostibus devictis reportatae non habuit loco, neqiie^ 
Tictorum more Romanorum, ostentavit, seoiperque usurpavit, sed ab usu ejus perpeUio, prout ccBlestis quidem 
Patris sui voluntas, humilisque hujus vitae conditio tulit, ultro libenterque sese abstinuit. Rem ipsam, quam 
eximius J. C. orator hie docuit, secretam in altera Theologiae nostras Moralis parte, quam nuper saerai et 
eruditae tradidimus civitati, p. 359. cum cura exposuimus. Plurima alia occurrent exempla ei, qui'sacrunf 
N. T. codicem nocturna diurnaque versabit manu. 

$. XIII. Passivo -Media, quae nos jam ad se vocant, verba, ut et activo-media, dudum agnovit Eustaliiiaa^ 
Archiepiscopus Thessalonicensis, idemque Homeri enarrator sagacissimus, cujus base sunt verba: ol yeifM^^ 
hrMfi^9T§glfyv<ri¥ if ewnroXi Ipftifvf !a : ideo Media vox dicitur, quia aliquando utriusque naturam et stgnifica-« 
tkmem induit, nunc activae, nunc passivae, Haptx/SoA.. f. 1846. iin. 30. Sic Euripides Helen, v. 359* iigiiofMUj 
hoc est, ut Z^oAia habent, avrl, ^^i^^o/xai, ftco-o; arr) irat^rnxw, auctore Jos. Barnes ad h. 1. Nemo est, quitt 
perspiciat, nos hie viri docti, quem honoris causa nominavimus, insistere vestigiis. Ejus est verborum Euata^ 
thii versio Latina. Ejus etiam est Futuri Medii in Passivum commutatio ; qua quidera in re vetustdm inter* 
pretem praeeuntem habuit. Equidem malim vocem iwofLpm^l^m, utriusque verbi, et activi et passtvi, parties 
pem essCy^Latine vertere. Sententia doctissimi explanatoris haec est : Media actionem cum passione mixhim 
exprimunt, hoc est, vim habent reciprocam. Euripidis certe vox Media, ^e^Ojxai, si quid equidem jiidicando 
valeo, potetitatem retinet vere Mediam, ut sensus sit, Extendam me. (p. 19* s.) Atque hunc sensum exigit et 
ipsa res, de qua hie agitur, et reciproca etiam, quae sequitur, dicendi ratio. Idcirco autem de re ipsa non erit 
dubitandum, verba nimirum passivo media reperiri. Neque Kusterus abnuit, in primis tempus formae mediie 
futurum passive usurpari, (p. 156.) ita Sophocles, ipso citante, ^TJaarou,^ een\ ToD $))Xeo4^rrai, Aristophanes 
wra6fMpF9Ton, pro (rraA[uffii^vreui '^flcofjMi ^ pro V8ia4fia^0fMU, Euripides X^ojbMU pro Xsp^i^o-oftoi, /xKr^o-o/uMei proi 
fLun^iiia'oiMu, ' ^gou^o-o/Mti loco ^^ov^tijo'o/xai, dXanrofMU pro aXcofl^o-o/xai, oTegrjTjf pro (rre^d^cn}. Dicat 
vero aliquis, Poetis earn significationem, quum propter metri neeessitatem quidlibet audendi aequam sibi 
potestatem concedant, baud esse vitio dandam ; contra vero solutae orationis scriptores ab ea sese absti* 
Quisse. Falso. Parisiorum annotavit ornaroentum, bos etiam futuro medio, rarius Kcet, ad eundem phne 
modum usos. Apud Xenophoutem xetroiXuirrrat pro xarakudri^'BTeu^ anrotf-^flcyij^oiyro et dk»<roivTO pro iciro<r^oiY^ 
^9a*o4yro et aXcuflijo'oivro, woKiogxijC'oivTo pro 9roXiogxi}$i}0'oivro, legere licet. Addit, aor. I. formae med. usum in 
passivasignificationerarissimumvideri: quum Demosthenes a^ffXuo-ojbtijy pro ear€Xv6yi¥, et ixtlpcert^ loco xtxafrca, 
nescio quis apud Plutarchum usurpaverit. Verba dantur, quae et activo-media et passivo-media simul mnt, 
quorum tria ex Apollonii Vlll. excerpsimus interprete. His annumerat o[y«]xai ad excitatum Euripidis 
locum Jos. Barnes. Ita Strepsiades, Aristophane interprete, fatetur : 

'2Vo yei^ rixmv,^(f^(rrS^ re 6w<rxoA»TaT«y 

Nam ab usuris malis et usurariis quam dimcillimis, agor, feror, et bona mea misere oppignero, in eleganti 
dramate, quod Ne^iKou inscribitur, v. 239. s. p. 67. ed. Kust. quanquam passiva hie notio potior esse videatun 
Ubi tamen verbum hiyyqal^tfrim medio-activorum auget numerum. Qua eadem forma, meo quidem judicioy 
idem extat verbum Concion. v. 563. 

Non conviciari, non oppignerantem bona auferre. Puto etenim, xar* tAXeit^'V quarti casus, XS^I*'^^> ®* 
antecedenti dramate supplendi ban: exponenda. Homerus Ii. P. oTvoio xo^io-a-ifuvos xoi e&oS^^, vino expletus, et 
dapibus ; quanquam to xogta'a-ifuvog etiam, qui se implevit, Latine verti possit, atque adeo, ex vi Medii verbi 
propria, sic verti debeat. Verum haec hactenus, quae ad usum verborum quorumdam mediorum passivum 
variorem pertinere videbantur. 

$• XIV . Neque hujus verborum mediorum generis in sacris novi pacti monimentis deesse exempla, crebrior me 
docuit eorumdem evoiutio. Erunt quaedam eximia, quae, in medio positas sequens versiones, ex majori deligam 
Dumero. Act. iv. 2 1 . In) T(» yryov(fri, de eo, quod factum erat. Act. viii. 20. t^v &»gf<iv tou eMMfM&ai 
hd xpifw*Ta?y xrdffdat, munus divinum censuisti pecuniis comparari. 1 Cor. vi. 11. areXowo-flwJe, abluti estis. 
1 Cor. X. 2. vims lfioiirrl<roiyTo^ omnes sacro lavacro abluti sunt. 1 Cor. xvi. 9- fwi avecpye fi^tyoXij, janua 
mihi apertaest magna. 2 Cor. vi. J . to oro'px aviarys, os apertum est. Ephes. vi. 14. wegi^ftxra/xfVoi, circum- 
cincti, s»6uo-aj»syoi, induti, com. 15. uiro8ijo-a|xsvw, calceati. Hebr. vii. 23. irXf/ov«V Yryovirts Jejelj, plurea 



* lUSenatniRomanas, auctore de Legat. Polybio, Rhodios \o1ait wfainyiMriaiu, hoc est, interprete I». Canabono, pnblicare 
ad exeroplnni. 

* XXIII. 14. 3 Potest etiam Media forma hie valere: declarabit sese, wird sich ofienbaren. . 
^ Nihil hie aptioi et concinnius ipso Medio est verbo : persnaderi mihi patiar, sea, morem gerara et obsequar. Vide p. «36. sic 

Xenoph. Kvp. Am/S. a'. 29. viio-ofMi, obtcmperabo. i «.« n 

5 Non est, cur hie ipsam ?im vere Mediam abjiciamns. Sensos est : odiosnm me rCddam. Vid. p. 108. t45. Cetera lector 
eniditas ipse lab jtodicinm vocet. CL Kosterofl hoc retolit rl id^mi. Vid. praf. Bostra pilar. 



xcn DE VERBIS GRJECORUM MEDII9 Ipp. dl<K--317^ 

facti sunt sacerdotes. Argumento haec erunt pauca^ in verbis interdum mediis vim inestfe paatmiD. N«qiie 
Kuaterus ihfirias ivit, pneterita perfecta verborum mediorum activam ac passivam non raro sibi viudkiwe 
poteatatem. Sed de hac viri celeberrimi opinione plura restant dicenda. 

. §. XV. VereyiMcr' f^o;p^y, proprie eminenterque Media ea sunt verba, quae preeter terminationem mediaiD^ 
vim reciprocam seu reflexivam per se ipsa, et suapte continent natura, adeoque actionem cum paasioiie mixtam^ 
pnegoauti quasi senSu, sed nativo eo, et origine primo, designant. Nihil enimvero interest, quacumque demutt 
ratiope actio admisceatur passioni. Graeci haec verba media avrtxtirovdiTa vel avr^nroviira vocant, ea^ue de 
hominibusi qui vel a se ipsis, vel ab aliis^ volentes aliquid patiuntur^ adhibere solent. Egregius banc in reib 
locus apud Philonem Judaeum, libro de Caino, ubi oves, pelles, et alia actione carentia, sensu paasivo didt 
xilft^eu, ovSiv hi^ovv aurou, iraurx^v Se fuivov u^' trigov, at horoinem, qui se suapte sponte tondendum pra&bet> 
atque hoc modo actionem aliquam admiscet passioni^ sensu medio xelgi^iat perhibet, co; ayriweirovtcS^ ' hririjltim 
wu^m iauTov^ avaxiqyaif rcfi iria^nv to ToieiVy p. ed. Paris. Hujus scita secutus videtur Origenes, de verbo 
wildecriou agens, quod sibi persuaderi pati significat. Lib. VI. contra Celsum^ p. 315. Edit. Cantab. Spencer. 
Ostendit hie Presbyter Alexandrinus, vim et actionem verbi divini ac sacri oratoris, recipere ac pati debere 
faominem, qui audiat. 'ExeiSi^ to ir€[it(riai wnrsgii twv xa^oufxivfioy avTiTFefroviiroov eariv, avaXoyov r» xelftatoi 
iv6g(owov, htqywyroL to irctpi^eiv kottnov rm xelgovrv hoi toOto ou {uivrig liirat rris tou weldorrog evt^etag, aX>A xm ri|p 
(Tv oSrco; ^yofbao-oo) vwQirria-i»$ ifgo$ rov ml^rra, \ 'KOLqaloyji\^ twv Xiyofjiivcav (tfro toD iruiovTos. Ai% toGto otS %i 
ft^ SuMM^at tov Osoy itnAtiv Kixriov rov$ vffiflojxsyot/; jx^ vslt&riM, a>JA va^oi to ixtlvovs ft^ di^mrieu robs irtartxiwf ' 
xi^vs TOU 6eou x. t. X. Quoniam verbum ve/Sfo-tai ex iis verbis, quae wm'KtfKoviira vocantur, unum est, sicut 
Hilfio^eu dicitur de eo,qui se tondendum praebet : (p. 6. s.) ideo est opus non solum persuadentia opera, verum 
etiam eo, qui se persuadenti obsequentem praebeat, et, quae ab ipso dicuntur, recipiat. Itaque non dicendum 
est, id persuadentis Dei vitio fieri, quin persuadeantur ii, qui persuadentur, sed in iis residere culpam, qui fide 
dignos Dei sermoifes baud recipiunt, nec .persuaderi sibi patiuntur." Conferantur hie ea, quae supra (p. 28.) 
de hoc verbo notavimus. Vide etiam Menagium ad Laert. Lib. vii. Sect Ixiv. Conveniunt hujus geoena* 
verba, ut eorum distinctius explicem naturam, cum Hebraeorum conjugatiooe bithpael, virtutem quoqu» 
reciprocam exprimeute, Hanc majoris, ut puto, moraenti rem dignam judicavi, in cujus contemplatioiie 
separatim versarer. Cui quidem rei maxime mihi nova, quam praemisi, praefatio serviit. Orientates igitur 
populi quum singulari hanc vim exprimant forma : quare media verba, eadem potestate instructa, ex libellis 
expungenda videantur grammaticis, id quod CI. Clericus pro virili contendit, causam equidem perspicio haiMl 
sane ullam. Indicant ea plerumque antecedeutes forma?, activa nimirum atque passiva : qUte ai usitatB 
sint, turn vera mediae formae, usu etiam receptae, siguificatio per se facile hinc intelligitur. Jam vero haec nulla 

Joterit esse alia, quam reciproca, hoc est, actionem inter et passionem media, sive ex utraque potius conjuncta. 
!oterit vero vis ula reflexiva vel expressa esse, vel occulta, quae studiose diligenterque venanda. Ex quo 
perspicuum fit, Kusterum, qui Gr. in literis, dum vixit, adeo excelluit, ut anteferretur buic nemo, pauci pares 
putarentur, baud sine gravi causa, verborum mediorum a verbis activis et passivis differentiam in vi constituisse; 
reflexiva. Nemo, praeter autiquissimos Graeciae auctores, Atticos Atticistasque, hanc propriam verborum 
illorum curatius in usum convertit virtutem. 

§• XVI. Clariora sunt pariter, ac multo plura, quae Kusterus ex optimis probatissimisque toi^ collegit 
auctoribus, exempla, quam ut vis ilia verborum mediorum reciproca convelli diluique possit. Aliud eat sane 
iiieurxto, doceo, aliud maa-xofiai, medium, quod vel se ipsum, vel alterum alicui docendum tradere (p. 1 18. s.) 
significat. Aristophanes utroque mediae vocis utitur significatu. Ac prior quidem Nub. v. 127. occurrit, ubi 
Strepsiade3 inqqit : Ji^ofo/tai 

AM$ fiaSit^oDV e]$ to ^fovriorvigm. 
Ipse me docendum praebebo, scholam philosophorum frequentans. Alter, v. 1341. ubi Strepsiades pater de 
fiJio : &iSo^ifi,yiv a^i, Te docendum curavi, vel alteri oommisi. Ammonius : '£$(Sa^« xai ISiSofdrro hei^{f§r 
'JS8(8«f€ ftev yoig o Kettfuyifrvii' '£8i8a^«To 8« 6 varyjg <rucrT^o-aj, Ad hunc confer CI. Valcken. Anim. p. 70. 
Subjicit, his dictis, hunc ipsum comici locum. Th. Magister : 'EllSa^d autoV* e$4$af afti)y Si* hipou. *Agi<rv^ini9 
h Ni^iKoug. '£Si$a^ajK.i]y qfy <r\ i fUku x. t. X. Vid. Kusterus ad utrumque^ indicatum ejufdem draoiatie 
versum. 

J. XVII. Neque vero plane nova sunt, quae de vero verborum mediorum usu tradidit aoademiae Paris, 
adscriptus. Hieron. Wolfius jam olim in suis eruditis in Libanii argumentum Oratiouis I. Olynth. Demos^ 
then, annotatt. base commentatus est: ^'Differunt tamen (non semper, sed aliquando) sic ab Activis Media, ut 
illaeum, qui ipse facit aliquid, haec eum, qui faciendum curat, significent, ut: ^ j3owX^ wroi^o-fltTo rag rfiiifus, 
senatus curavit faciendas triremes, 6 Texrcoy nrofijo-e, faber fecit. '0 xaroL'^mj^iuL^^vagf qui falso testimonio 
oppressit. 6 xarot'^^w^oiLoi^qyi^iii.ms, qui falsos testes subornavit. Karahxaa-ai judicis, KctTaSixiffaaiM 
gccusatoris est. Germani pro voirjo-oi^iaiy machen lasseii, interdum simpliciter machen, xaroL^pimxmf 
dicunt : curatori id tribuentes, quod fit ab artifice." Vid. Demosthenis recogniti specimen, Basileae ex offidna 
Hervag. A. p. C. N. cioiolxix. ab hoc doctissimo curatum homine, quod mihi haec scribenti ad manus est, 
p. 326. Dum non semper, sed aliquando, hanc verbis mediis attribuit differentiam, in eo plane nobiscum facit* 
Nam nos etiam passivam interdum, saepiusque activam, iisdem vindicavimus virtutem. Ubi vero reciprocam 
illam notionem, quam et Hithpaelicam dicere licebit, nativam verbis Mediis esse ceusemus, ita hanc utramque 
pro adscita, nec immerito, habemiis. Ejusdem indolis hoc erat exemplum, quod haic annotandi causam ei 
dederat, Sws/dwvto videlicet, quod, ipso quidem interprete, idem, quod 5i€§/5owy, 5i«/x6^i?oy, denotat. Formation 
scribit ille, media est, signific^tio hoc loco activa. Idem p. 327. seq. ad ^gaciv, vofAOv iievro, haec observavit : 
'6§iv9i vof^fOv, est, legem ferre, rogare, iia-iou yo'/ttoy, jubere, sancire, comprobare ; hoc popuius fecit, illud l^is^ 
lator Eubulus : t^ Jetrjai contrarium est to Xu<r«» Ka) KotTa^^i<reuriat, abrogare, improbare, repudiare legem.' 
His Jo. Clericus, prsjster conjecturas ingeniosas, et ad speciem praeclaras, opponit nihil, (p. 220.) ^scbinea 
m oratione contra Timarchum, praesente Atheniensium, et Senatus et populi, concioue, habita, legum optir 
marum exponit causai, sive sint a populo approbatae, sive a Solone magistratuque rogatae. Primal ia utriusque 
legum generis, quantum ^d earum oiiginem attinet, haec est, ut improbitati occurratur. In hac Solonia 
populique leges amice consentire, coUaudat orator. Itaque egregia pulcherrimaque orationis erit cohaerentia : 
peque mirum, quod mox Usa-^ej mox iiviKare vofji/iv, ad easdem personas loquens, usurpet. Hae enim roixtae 
erant, dum aliquae jus ferendarum Ipgurii habebant, aliquae contra illas ferendas curabant. De Demosthenis et 
Euripidis <f>^ao-« idem, si rem ipsam bene putes, erit judicandum. (p. 81. 131. s.) 

J. XVI II. AyHrieu yyyalxa, et iyeiy yuvaixa, hae utraeque ^gatreis, quum a se invicem re ipsa differant, verissimuoi 
f tiam, quod activum inter atque meditiin, in hac quiden; locutioiie, intercpdit^ discrifnen extra litem poni^nt 
pmnem. Ilia enim, ducere uxorem in matriiponium, haec vero, ducere, smm, vel alterius etiam, u:(or^ ia 



fp. 317— S«4^ COMmeNTATIONES CHRISTOPH. WOLUI, Et«. 



aliqaem locum, velati in urbem, hortum, rignificat. Sic ^lianus iywim ynvalxei eo, qaem indicavimos, senta, 
ut vi.4. xii. 1. xiii. 10. 33. adhibuit. Contra vero de picta Laidis imagine, quam Eubatas secum Cyrenam 
deportavit, verba faciens historicus, eum dixisse narrat, se ayuv Aalia. £n pulchram ambiguitatem ! Laitf 
▼olebat, ut Eubatas decemat^ se ducere uxorem, ayicicu ywalxa : hie vero ayeiv eam malebat. Cf. prseter 
iodicem^ fragmenta £Iiani a Joach. Kuhuio editap. 782. voce Aytreu. Alia dicendi ratio, quam ex Menandri 
firagmentis citavit Clericus, Xaiifiimv yvvaixa, quoniam in hac activa et media forma ejusmodi baud invenitur 
ofM^^ifioXlcL, huic nostrae irrito plane conatu opponitur. Bed causam hie agat Th. Magister, qui Clericum Or. 
literarum cognitione vicit. Hie vero li^ ral^ 6yoiictTa>y 'Amxcov *EK\oyal$, p. 1 . haec notat : ^Aytrat yvvoTixet, ovk 
ayu, ijyof^v Xof/^fiam. Ubi L. Bos p. ] . observat : Docet hie Auctor, non recte dici Synv ywaixa, sed dicendum 
Aywtca yuvaixAy pro Xofufiimv, sive KaiL^ivm ci; yaftoy. Agitur nimirum de ilia munditie, qu>im puriores et 
*^TTixc0rc^i scriptores, si qui alii, in deliciis habere solent. Hi etiam dicunt yfle/teiv riva, ut Apollod. HI. 5. 
6. p. 166. Luc. xiv. 20. addit yvfoixoi, nec non Lucian., Timon. I. 126. Clericus, vir clarissimus, itidem 
frustra se torquet, vim ^paa-ieog^ iitriou roL SwXol, mediae nervos incisurus. Non erravit antiquus Thucydidis inter- 
pres, quod L. IL paulo post initium, ad dejxcvoi rot SkXcl notavit : avr) rov, 'TFegiitfi.ivoi keuroi^ Prsevidit etiam 
sagacissima mente, ineptum videri posse, Thebanos urbem occupaturos non induisse arma : eey^ov yeig ro\ 
(itret^ iroXfft/«v ovrag, ft^ iregixeh^on toL o-xM* Quod at conciliet, pergit : rotiro 8« elirfv, 2r* h 6>a ru^h 
kfiirraKov auroi, oo$ $' ilf robg voXs/t/ou^ ^Xiov, eve^v<retvro. ' Res circumstantes huic explanationi non invitse 
patrocinantur. Thebani, circa primum somnum, Plataeam cum armis intrabant. Simul ut venirent, aderant 
ipsi Plataeenses nonnulli, Nauclides, et qui cum eo erant, de quo per exploratores baud dubie compertum 
habebant, portas omnes patefacientes. Itaque clam, nulla posita custodia, in densissima noctis caligine, per 
apertas portas in forum ingrediebantur. In quo, quum, ut res ipsa loquitur, nulla prius eos ursisset necessitas^ 
induunt, quae in via modo portaverant, anna, deftevoi ra SnXa, et ne hoc quidem inimico concertandi consilio, 
verum amicam potius compositionem suasuri, qnam se sine negotio impetraturos prospiciebant, cujus et parti<^ 
cipes reddebantur. Eandem f gaciy, rlisiricti rk hXa, mox iterum conspicio. Si Hevro ivr) rov airitevro, prout 
i 2]^oXiaoTi]; p. 140. annotavit, collocatur, causa bine nostra novum capit praesidium. Tunc enim designabit, 
a se abjicere arma. Cf. Rom. xiii. 12. Nihil autem in linguis usitatius est, quam ut simplicia composi- 
torum adhibeantur loco. Verum separatam in hac ^pao-ei dilucidanda jam posuimus operam. (p. 38.) 

^. XIX. Sat multa, quae usum verbi medii reciprocuin probant, exempla in Kusteriana reperiuntur disser- 
tatione, quibus plura ipsemet adjeci. Ea limatiori et mentis et aurium judicio ponderata mandasse memoriae, 
6r. literas amantem poenitebit nemin^m. Augeri etiam ab eo poterunt, qui in legendis optimis probatsque 
notae scriptoribus cum cura versabitur. Addimus verbum y(aql<roi^ouy quod, sui copiam facere amanti, designat 
Aristoph. Equit. v. 514. ubi de arte comica, tanquam de femina, perquam veuuste loquitur, quae multos 

uidem faabet amatores, sed paucb sui facit copiam. Sunt enim vei^y et x^qll^uriou rei amatoriae verba. 

Ilud, feminam tentare, solicitare, deque concubitu compellare, hoc vero amatori copiam fui facere significat. 
Evolv. Priscianus, qui L. X Vlll. col. 1 198. hunc in medium attulit locum, itemque Pindari, vatis Graecorund 
lyrici, schohastes ad Pyth. B. v. 78., nec non vetus ipsius comici laudati enarrator. 

§. XX. Afferam nunc^ missis ambagibus, illustriora Sacra/ quae in promtu mihi sunt, 'AyTurtieoyHra Verba; 

Juae, voce a Kustero semel introducta^ Reflexiva sive Reciproca non immerito dixeris. Matth. xxvii.'5. 
udas, 6 Trpd^orris, seipsum suspendisse his dicitur verbis : xa) axiXSdv Sewrf^xroy Et abiens se suspendit. Hoc enini 
aensu in profams probatioris notae auctoribus istam saepissime invenin vocem, doctissimi homines, quos cel. 
Wolfius ad h. 1. commendavit, multis docuerunt exeniplis : ut nihil de iis dicam^ quae CI. Kusterus (p. 10.) recitavit. 
Ad eandem quoque ^fifrw illustrandam multum attuletunt adjumenti eae, quae Jac. Perizonio cum Jac. Gronovio 
de hac voce intercessere, lites. Huic etiam interpretationi omnium commodissime adaptatur Lucae narraCio, Act. 
i. 18. 19. ubi T^y^; yev^/xffvo^, praecipitatus dicitur 6 vpoiirrig. Sic etenim suspensio antecedens erat, et ex eminent! 
Idco prolapsio seu praecipitatio, consequens. Omnem rem scite delineavit N. TlUemontius, dans ses M6moire8 
pour servir k THistoire Eccl^siastique, ed. Bruxell. ci3i3ccvi, ubi Tom. I. Part. I. p. 57* ita commentatur: 
^ II alla'se pendre et s'6trangler : et etant ensuite tomb6 sur le visage, il creva par milieu du corps ; toutes ses 
entrailles furent r^pandues par terre.' Et in notis subjectis, not. xxix. p. 237. sq. addit : * Quelques 
Douveaux Interpr^tes font diverses questions sur la mort de Judas, et semblent ne vouloir pas qu'il se soit 
pendu, comme porte le Texte Latin de S. Matthieu et de S. Luc, mais qu'il a 6t6 sufFoqu6 par la violence de 
sa doudeur, ou par qiielque esp^ce d'esquinancie. Nous ne voyons point de difficult^ k suivre simplement le 
Texte de I'Ecnture, etant aise qu'apres s'Stre pendu, il soit tomb6 sur le ventre, et soit crev6.* Omnia ha?c, 
ipso morti D. N. J. C. consecrato die, contigisse, ex Matthaei historia concludit idem elegantissimi vir ingenii. 
Ceterum de morte rou irpoiSrov, erudita Th. Ittigius collegit in H. E. prim, secul. selectis capit. C. vii. Sect. 
¥. ^. XXVII. p. 461. sqq. Matth. xxvii. 35. solum medium verbum hsfAeglffayTo, inter se partiti sunt, 
notat : sacer autem historicus tf/L^ia-tcos xa^iv adjecit pronomen reciprocum kauToi$, Id quod verbis interdum 
mediis accidere, L. Kusterus sub fin. sect. 11. lectores suos commoneiaciendos existimavit. 

§. XXI. Matth. V. 42. Servator suos prohibet amicos aversari rov 6i\ovra 8«vti(ra<r9ai, volentem mntuum 
accipere. Ut enim activum iaveia-m mutuam dare pecuniam, ita davtl<ra<rta$ medium, facere sibi mutuam 
peCuniam dari, vel, si mavis brevius magisque Latine^ mutuam pecuniam accipere aut sumere, designat. Matth. 
xi. 17. xa) ovx ex^^eurie, et non planxistis. Kimoo in activo est tundere sive percutere alterum : at xi^aa-ipu 
in medio, se vel pectus suum in luctu tundere seu percutere ; id quod Latini unica voce plangere exprimunt. 
Luc. viii. 52. ireivT§g IxSirrotrro aM}¥ legitur, hoc est, omnes plangendo lugebant eam, xoxroftsvoi i'jriydovv. Nam 
xiwTOfMl rivfle, cum quarto casu, sensu quodam praegnanti augentique, significat, xamiiLevov vevieiv rivSt, plangendo 
lugere aliquem. Luc. ii. 1. 2. cc/roygafea-toii et com. 9, avoypei^a(r6oit notat se vel nomeu suum in tabulis 
censendum praebere. Ubi curare vel prsebere vim medii activam, describendum vero seti censendum, passdvam 
illius continet virtutem. vid. Kust. Sect. ii. n. 2. p. 117. Res ipsa, quam hie descripsit Lucas, ex breviario 
Romano dilucidanda. Commeuiorat nimirum ille avoyga^rjv, quae ad traa-av r^y otxovf/i.ivriy, hoc est, ad omnes 
orbis Romani provincias, pertinuit. Loquitur historicus diviuitus eruditus ex ipso Romanorum more. Hi 
etenim, rebus secundis ac victricibus armis elati, superba sibi arrogabant nomina ; priesertim quum regiiis, 

Juae nondum sub potestateni redegerant, formidolosi essent. M. T. Cicero, consul Komanus, de J,ul. Caesare 
d. IV. ep. vii. eandem in sententiam loquitur : ' Ejus potestas, quam veremur, terrarum Orbem complexa 



' Idem ad Xenoph. Exp. Cyri. I. 56. applicat CI. Hotchioson, ac vincit, f pao-iv Dominatam de eo dici, qai arxnit Mik 

indatus consistat. Menon hie et Clearcbiis, licet nallo Praxenum odio prosequerentar, infestis tameo animia inter se jamjam concnr- 
nint : ideoqne neatiqnam armaei erant deponenda, qui tc utriusqne temeritati interpoeaerat 

NO. I. VOL. I. N 



PE VERBIS GRiECORUM MEDIIS 



est.' Act. xviii. 18. xuoafj^evo; rqy xb^olXt,¥, postquam .sibi tondendum curaverat caput Ita xnpiiriao et xfff^ooiau 
eodem sensu occunrit, facere se tondendum^ vel, tondeodum se praebere. 

§. XXII. Act. XXV. 1 1. owSe/j fxf dwarxi axnolg x«f»<''»^***> Nemo, erga eos gratiosuni se pnebiturus^ me 
illis tradere potest. XuqlirourioLi, quod se gratiosum alicui exhibere, vel gratificari, x*^'" KetraBMcu, com. 9. 
designate sensu hie pra^nanti ponitur pro yApkcifu^ov rw leivoj icaqaliUveu uvoi awXuav^ gratiosum teae 
cuidam prsebendo aliquem supplicio tradere capitali. CF. com. l6. ubi additio vocum otwmXiiwf, verbam 
icaoa^ilovoLh, quippe quod cum eiV perssepe, ut Matth. x. 21. Luc. xxi. 12. Act. viii. 3. xxii. 4. 1 Cor. 5. 
2 Cor. iv. 1 1 . conjungitur, in media forma ^oLgil^ariai occulta quadam iiiesse virtute, dubitare sinit ueminem. Jo. 
autem Millius, theologus Anglus^ verba sibi dedit, quod voces^ eis oncaoXuuv^ quae tamen non nisi in paucis 
non extant Codd. MSS.^ interpretamenti esse loco insertas, induxerit in animt!im. Sic media etiam 
forma Rom. iii. 4. si quid judicaudo valeo^ in bac obtinet formula : xai vix^oij; tv rep xg'moSaU o-ff 
ut vincas^ quum judicio contendis, seu disceptas, et judicandum te sponte offers. K^lveo enim^ judico, 
xglvopMi, in passivo, judicor, invitus nempe, seu nolens volens : quam in sententiam criminia rei 
capitalis xgiv^cion, inviti, nolentes volentesque, judicari dicuntur : at x^ivojxoi, in medio, judicio se suapte sponte 
onerre, tumque judicio disceptare, sive contendere significat. Hoc modo lliucydides, scriptor *Amxwrem§, 
S/x9) XDlve<riou, judicio disceptare, L. I. c. xxxix. usurpavit. Idem Lib. vi. p. 429* rroifto^ irglf fxwXfn 
xgfvarieu, fi r» ro&rwv el^oKrfLivo^ y, paratus erat, antequam proficisceretur, judicium subire, si horum quidquam 
fecisset. Demosthenes adv. Midiara p. 412. Midiam hisce compellat verbis: ly hi t£ xptv^trieu woctxp^ifAa 
IXfi}9^crj}, dum vero judicem adis, et rogas, ut jus tibi dicat, misericordiam confestim consequeris. Huic eieganter 
opponitur yixav, quod in judicio vincere, apud ^scbinem^ Theophrastum, Isasum^ Polyaenum, qui ev hxaanifiop^ 
addit, designare, ostendit Jac. Eisner, vir clarissimus, in Observat. Sacr. in N. T. libros, p. 19* Eandem rem 
^gd(ru Ciceroniana, judicium vincere, L. L in Verr. c. liii. sive simpiiciter vincere, L. IV. in Verr. c. xli. licet 
exprimere. Nullum mihi est dubium, quin credam, Alexandrinos Interpretes, quos, ut solet, secutus est 
Paulus^ eam vocis xgin<jr6M mediam ob oculos habuisse potestatem. Atque hoc tanto quidem magis mihi 
persuadeo, quo exploratius habeo, cum Hebraea locutione 113902, Psalm, li. 6. eam bellissime convenire, qose 
eadem, qua Gr. dictio, convertenda erit ratione. Namque ut "p^l^ verba notat, quae tu locutus es, ita 
ilia vox non potest alitcr, quam de eo, quod tu subis^ judicio hie explicari. 

XXIII. Rom. vii. 5. Ta tradrifMirot rwv afua^iooy lyiipyeiro, inmembrisef&caciasese praebebant nostris ; quo 
etiam sensu Gal. v. G. itimg $<* ayamis evtpyovfjLiYti, fides per caritatem sese actuosam efficacemque pr«*beiis, per 
intemam, qua Kad' kottrniv Jac. ii. 17. animata est, vitam, admodum significanter appellatur. Pari modo Rom. 
viii. 14. ubi non nisi ii divina vloiarla digni censentur, o<roi mftvpMTi 6eou ayovrai, qui Spiritu Dei agi se ptfti- 
untur. Etenim homines etiam impii, non Dei, sed infemi genii aniici, iyorrat, in passivo, aguntur a Spiritu 
sanctiore, quippe qui Rom. ii. 4. eos serio efficaciterque iyny agit, ducit, impellitque ad veram sinceram^ue 
ftffravoiay: hi enimvero non ayoyrai, in medio, hoc est, agi se baud patiuntur, sed, qua sunt maliliosa ammi 
obstiiiatione, salutari sanctissimi Spiritus operationi repugnant et adversantur. Eodem se modo res habet 
Gal. V. 18. el he mfevfMtriAye^ie, si vero Spiritu agi vos patimini. Sic et acKuyiiLevohy qui abripi se patiuntur^ 
.1 Cor. xii. 2. Vox media xoiulrctffimy qua reportare aliquid^ quod meum est, in meum usum, quod ab altero accepi, 
adeoque consequi, impetrare, obtinere vel consequi, denotatur, nec in sacris N. T. uro/xt^jxaa-iy adeo peregrina 
censenda, ut non saepius in illis inveniatur. Vid. e. gr. 2 Cor. v. 10. Eph. vi. 8. Col. iii. 25. Hebr. x. S6« 
xi. 39. 1 Pet. i. 9* V. 4. 2 Pet. ii. 13. Sic Eph. iv. 32. xi^qil^iyAvoi exvTol$j gratiosos vos exhibentes vobismet 
ipsis. Pronomen reciprocum eaxrroig, necessitatis causa, ut Kusterus annotavit, additur, quoniam personae^ quibus 
gratia facienda, diserte nominandae erant. Ibidem : 6 Beog h Xgitrroo exotg'Kraro vfjiiv, Deus in Christo gratiosum 
ae vobu proibuit. Hebr. xii. 1. cyxoy avoiefjievoi irayroL, onus a vobis depouentes omne. Com. 7* w^uioif ^f^y 
Xfoa-^ipercn 6 Oeo$, erga vos, tanquam filios, se gerit Deus. 1 Tim. iii. 1 . mo-xor^; Ipiyrrou^ episcopatum 
appetit, desiderat. Hanc 6peye<r6ai notionem ex metaphora ducit. 'Opey» enim, vox activa, extendo> porrigo, 
significat : at IqeyaiLouj in medio, me porrigo, manus exteudo ad aliquid captaiiduni. Unde ^iymrial r*yo; 
proprie manus ad aliquem protendere denotat ; quo sensu Homeriis Hectora manus ad filium suum por- 
rexisse, II. Z. miSo^ opi^aro dicit. Quoniam vero ad ea, quae appetimus, manus extendere solemus, idcirco 
ipso appetendi sensu verbum adhibetur. 1 Pet. v. ,5. r^y TaTreivo<Pgoav)niv eyxo[AfiwiTa<rie, humilitate vos, tanauam 
veste, convestite. Hesych. p. 1071. ni 13. et p. 1247. n. 8. Hoc verbum Petrinum eyxofjLfiaxrouricu in glossa 
MS. Cod. Coislin. xxvi. redditur iyMtXijO-oiaief iregtfia?^(r6e tj avourriiXairie. Hesychius Af^<y, ayxofLfiio^gtfftai, 
exponit per irTo\l<ra<r9ou, vestire se, veste omare se. Hanc et per et per j3, literas easdem labiales, xar* 
IpioypoL^lay sine vitio scribi^ Suidas observat. In vernaculo dicimus : Kleidet euch an, schmiicket euch. 

$. XXIV. 2 Corinth, xi. 2. verbmn ^^ftoa-ajxijy a nullo interprete sic explicatum fuit, quem ad modum vis 
ejus Media, imo et res ipsa, flagitat. Vera haec notio est : Ego vos mihi conciliavi, quo vos castam virginem 
uni offerrem viro, Christo. Hanc potestatem jam (p. 103.) extra omnem collocavi dubitationem. Verum et 
res ipsa hanc requirit enodationem. Quod eruditi explauatores vulgo sciscunt, S. Paulum hoc sibi velle. Ego 
vos desponsavi uni viro, id quidem ipsi sacrarum veritatum vinculo repugnat. Qui enim sauctus servatoris 
nostri orator socer ecclesiae dici possit ? Quid, quaeso, est, ecclesiam Christo despondere, re quidem spectata, 
etabjecta figura f Nihil aliud, quam eandem Christo homiiii dare, ut tota ejus sit. Ex quo sequitur, utis, 
qui Servatori dare potest ecclesiam ac despondere, eam ipse. Jure creationis, in sua potestate habeat, 
necesse sit. Sacri autem libri nos erudiunt, hunc nemmem^ nisi Deum Patreni, esse, qui Filio suo hiiMwU 
coetum, ut omnium hominum, ita praecipue sanctorum, proprium ac suum dederit et tribuerit^ jure quidem re- 
demtionis siogulari^ secundum humanam, quam habet, naturam ; idque fecisse eum ex aetemo pacto, post hoc 
ipsum redemtionis opus absolutum ; Matth. xxii. 2. s. Ps. ii. 8. Jo. xvii. 2. 6. Eph. i. 22. Phil. ii. 9. Proinde 
lis, qui S. Paulum ut socerum aut patrem Christo ecclesiam Corinthiacam despondisse putant, violatae diem et 
virtutis verbi Medii reciprocae dicimus et divinae veritatis. Vid. Commentatio nostra tbeologica solemni occa- 
aione oblata, formis descripta, De Ecdesia Virgine ad 2 Cor. xi. 1, 2. Quo etiam loco huic 1. et 2. conunatis 
interpunctioni adfuimus : ^0^«Xoy ^vfi;^€<rSg /xou jxjxpoy t* t^^ a^goirvvijs' {oKXa. xa) ay^wfle /tow) ^ijXw ydq vpJii 
6fow 5^Aar yipfioa-aiiyiv ycig vfia^y (eScrre vel rov, id est, wreg tow, Hebr. xi. 5.) M aiihg) ira^Sevov dyv^v vetpcurrYreUj 
rw XgiOT^. Gal. i. 10. ou w£o<raveJe/xi)v cagx) xa) a^jxar*, non commisi me. Gal. ii. 5. epLo) oiSev irpoirctyiism, 
mihi nihil commiserunt. Elegans hie usus est verbi Medii TrgotravaTl&ea-iai, qui multos praeterit. (p. 
112. s.)LaudatCl. Bos in Exercitt. Philol. in N. T. p. i72. Belgas,' qui TO %po<roivaTlBe<rion vertenmt, te raade 
gaan^ observans^ eieganter istud verbum Graecis notare, quod Lat. adhibere aliquem in consilium^ exponere ali- 



' Stratagem, p. 8. Edit Mtaswicii. 



pp. 8S1— 538.1 CO^^BlNTATIONES CHRISTOPH. WOLUI, Etc. xcii 

cm arcanum suum^ et super eO ipsum consulere. Munit hanc rem loco illo, quern ex Luciano (p. 1 13.) in 
medium protulimus. At irero genuina notio est fgot^eto^, xgoa-wfariitc^al rm, alicui se comtnittere. Hasc* 
Tero ab bac loquendi formula, aliquem in consilium adhibere, distincta est. Possum etenim amico meo, 
qui non magna valet sapientia et prudentia^ me aliqua in re committere, quem idcirco in consilium 
iMni adhibeo. Non est faic silentio prsetereundum^ CI. Hemsterhuisio istam CI. Bos explicationem proba- 
tam esse videri, quoniam eam ad verba Lucianea in margine, ulla sine censura, adscripseratj T. ii. p. 642. 
Gal. vi. 7. ffc^ %\aveurie, ne decipite vos ipsimet, (p. 113.) 1 Pet. v. 6. 67rX/5«<rflf, annate vos, (p. 107.) Act. 
xiii. 46. (rrqififiL^ei, convertimus nos. Sic, pneter vemaculam nostram, Belgica habet versio: Ziet, wy 
keeren ons tot te Heidenen. ' *Ainiia^M, a se deponere, Act. vii. 58. Col. iii. 8. JaC. i. 21. Hue et alia sanc- 
tiora N. T. exempla pertinent, ut : av^g/^strJe, viros vos prostate. (Xenoph. 'Avafi. J'. 296. ed. Oxon. 
^^i^oftevoi, viros sese prsestantes) 1 Cor. xvi. 13. Irfxreiy^/xsyo;, extendens, Phil. iii. 14. ft^ /xsAtirxeo^e, ne inebri- 
ate vos, Eph. v. 18. vTfgai^o/xevof, efFerens sese. Phil. iii. 14. ^vXatra^ea^itf custodite vos, 2 Pet. iii. 17. ^ie/- 
fovTM, corrumpunt se. Jud. v. 10. ft^ a-u^x^iiietril^ea-ie, ne configurate vos, Rom. xii. 2. 1 Pet. i. 14. iMra^yy^fMb^ 
rifyvrm, se transfoirmaift, simidant, 2 Cor. xi. 13. 15. Hanc fgia-iv Josephus exprunit, iuvroL<ryriiLaTl<ra^ ainh^ 
A. I. vii. 10. 5. xaT0e^i2[e€r0ff, facite vos perfectos, 2 Cor. xiii. 1 1« ft^ triKgahio-ie, ne exacerbate vos, ne acerbos 
vos praebete. Col. iii. 10. iggfiahio-ie, ^opra^sa-is, calefacite vos, saturate vos, Jac. ii. 16. Te^ireftyso-tfoi, facere 
drcumcidi, Act. xv. 1. 24. 1 Cor. vii. 28. Gal. v. 2. 3. 

§. XXV. Verba media, quae §. XH. passive interpretatus sum, reciproce etiam baud incommode expli- 
cari, pleraque omnia ex iis, quse supra dinputavimus, prseteribit neminem ; ut : xrSuriaty sibi acquirere, compa- 
rare ; airt Xot/o-ao-fe, abluendos vos pnebuistis ; fjSdnmVavro, sacro sese lavacro abluendos praebuerunt, curarunt^ 
et reliqua. Hie adde Act. xxii. 16. fiawriirai, sacro te lavacro abluendum praebe ; aTfiXotxrui ra$ ifMif 
' rlct$ (Tou, abluenda praebe peccata tua. 2 Pet. ii. 22. ig Xwa-afMyyi^ sus, quae se abluit. Homines etiam sanctos 
istud, quod verbis, activo voiffv, et medio woieio^dci, Kusterus attribuit, attendisse discrimen, invenio. Ut me- 
dium iroieiviott proprie ad ipsum facientem, qui sibi aliquid facit, refertur : ita fgacis composita, ironTaieu irgivoiav 
rij; o-flcpxo;, providere camem suam, curam suae habere camis, Rom. xiii. 14. significat. Eadem plane loquendi 
ratio in fragmeuto iquodam Diod. Siculi extat, quod ab interitu vindicatum, in aspectum lucemque protulit 
CI. Boivinus :* to5 (reoftaro^ «ro<owftijv trgovoiav,* hoc est, ipso interprete, meo consuhii providus corpori. Gal- 
iice verba ita reddidit : J'ai eu la sage precaution de me preserver d'etre bless^.' Hanc illustrationem nostram 
probavit CI. vir. Pet. Wesseling.^ Consultum erit, de hoc antiquo, unde haec verba petii, monimento 
nonnulla commonere. Diod. Siculus, ut neminem praeterit, XL. libros historian universalis composuerat.* Ex 
his vero quum non nisi priores quinque, una cum altera decade tota, hodie supersint, XXV. interierunt. In- 
venta sunt hinc inde quaedam fragmenta, in quibus hoc etiam portio aliqua sexti voluminis esse videtur. Olinn 

Juidem illud^ eo quod Diodori nomine inscriptum nondum antea exierat, pro declamatione cujusdam 
irraecorum sophistae habitum fuit. Neque unquam latina fuit civitate donatum, quin plane adhuc traditum 
oblivioni. Henr. Stephanus A. p. C. N. cioiaLXVii. primus et unus illud evulgavit Graece, idque^ 
£)eclamaiio cujusdam Anonymi, inscripsit. is. Vossius, quum A. cioidcxl. per Florentiam iter faceret, 
Bibliothecam Magni Etruriae ducis ea visitavit occasione, ibidemque codicem reperit manu exaratum, qui 
hoc fragmentum Diod. Siculo vindicaverat. Is hoc descriptum, ignorans semel jam luci expositum, recUden- 
cTum postea curabat, eidemque tribuebat historico, facta etiam Cieonnis et Aristomenis, utrmsque in eo com- 
memorati, in ipso titulo mentione. Illius pater, Ger. Vossius, ad Addenda Historicorum, (juos edidit, 
Graecorum p. 592. editionis cioiacL. notulani' adjiciebat, omisso vero et Diodori libro, et explicatione no- 
minum, quinam illi sint homines, Cieonnis atque Aristomenis. Tum vero cioiaccx. in hanc rem curiosiua 
inquisivit Boivinus, ipsum fragmentum denuo Graece exhibuit, in Latinumque pariter et Gallicum transtulil 
■ermonem, et critice historiceque explanavit. Credant o{ pkiWuinf, se ex bac perlecta Dissertatione multuiii 
iitilitatis ablaturos. 

§. XXVI. 1 Cor. X. 13. hanc legimus ^pijiv, iroieiv ixficunv, facere aliis exitum, vel^si mavis, facere> ut 
alii exeant. Deus enim Opt. Max. est ille, qui 'jroirjo-ei r^y ex/Soo-iy, faciet, ut vera, viva salvantique ipsi adduc- 
ti fide, ex variis calamitatibus tandem exeant. Locutio ex alia sibi amica baud pauIo evadet illustiior. Thu- 
cyd. Lib. ii. cap. iii. Herodian. lib. iii. cap. ix. n. 17. aiiique dicunt, 7rom<r$on arifiaa-iVy facere exscensionem 
in terram. Loquuntur de iis, qui ipsi exscendunt. At iromv aW/Soo-iy foret, efficere, ut alii exscen- 
dant, sive, aliis exscendendi copiam facere. Eundem in modum irotiivieu txfiaviv idem esset, ac, facere sibi 
exitum. Dum autem, ^oiijeref IxjSao-iv divus dixit Apostolus, sensus est^ id quod ipsa etiam res docet : Deundt 
suis credentibus facturum commodam laetissimamque ex tentatione elabendi copiam. Haec sunt igitur verbtt 
vere media sacra, quae suapte natura arrtfridtiav, seu virtutem reciprocam ac reflexivam ex Graecorum expri* 
munt consuetudine. 

§. XXVil. At sunt alii etiam modi, quibus eandem reciprocam sententiam eloquuntur Gr. lingua lo- 
quentes. Verba bine activa, hinc passiva, hoc reflexivo sensu, nonnunquam adhibere non verentur. iJnicuib 
variandi studium, quo quidcm in linguis nihil esse usitatius solet, teram illius dicendi formae causam equidetn 
interpono. (p. l6.) Tunc vero activis ac passivis verbis reciproca notio, quae mediis propria et velut essen- 
tialis est, extrinsecus modo accedit, iisque adeo, ex usu non adeo frequenti, accessoria tantum et accidentalift 
existtmanda. Activa, de quibus initio dicendum, vim adsumunt reciprocam ope pronominis reciprociy 
^jusque sive expressi, sive supplendi. Thucydides, i. 132. 85. xai/cmio'iy iouuriv is x^/<riy, se reum coi^ 
stituit, avririvy xailTretrat. Aristoph. PI. 781. hMivai iauriv rm, tradere se alicui, alicujus potestati se per- 
mittere, pro^ cyBiWdoei. Lucianus, Atticista, in Toxar. p. 142. ed. Amst. aiway^u Iditir^y, ayr) roD, wKotylzrrou, 
dixit ; quod an imitandum sit, Kusterus dubitat. Heiiodcrus jEtbiop. Lib. ii. c. 26. pro <rTeXXe<r4ai, ire^ 
proficisci, rrixXMiv iattrhv usurpavk ; quod an satis Graece dictum sit, aut in medio relinquo, aut non plane im* 
probandum duco. KaiifyiMit, in medio, sedere me facio, vel sedeo, notat ; in activo autem, xaBl^oo, seder« 
facio, in sella colloco. Illud igitur sine ellipsi pronomen continet reciprocum koturov : huic vero quoties re-i 
flexiva notio aecoramodatiir, dicta cXX«i\p<; adaptanda. Hinc ad illud Thucydidis, lib. i. c. cxxvi. xotSlfywriit 
hit Toy |3c0|X9y, 6 ZxoXi«o"n}^ recte adscripsit : iaurous StjAoyori. Hoc modo xou<pSiorrei in Euripidis Hel. v. 157 1 « 

p« 302. occurrit : raXXa fih ^ ^aBlcog eT(ra> veoog 

'Eiifiea-iot xou^/^oyra 

. * Vid. Diss, mr vm Fragment de biodore Sicnle par M. Boivio TAio^, dans Ics M^moires de Littcnitore, tifez des RegUtres da 
Mcad^mie Royale des Inscriptions et Belles Lettres, Tom. III. p. 104. seq. 

- *. P. 110. 3 p. 114. , < 

^ In egregia Diodori cditione, p. 639. nota ad lin. 94. ubi et istnd fragmentom reperitur. 

f Ilia diuk: in ipsom textiun ipi^rt% legitor L. ii. c. ii. p. 107. ed. Operoin J. G. Yossii, jonctim 6* tomis AmsteU>d« A. cpipcci* 
. edit^miiir 



DE VER9IS GRiECORUM MEDIUM ^«SS-^^^ 



Ubi iBmilius Partus ad Muflfynajuhet hauri suppleri. Dum vero, Attice bac nfknt J&ci, addic, liaiid acio^ 
unde robur faujus petat opinionis. Hoc quidem certum, id quod Jos. Baroea aubjidl, Grascoa mj^Afimmf, a4 
eat, Uuriv, et jxffrMT^A^, hoc est, keuniv^ dicere ; verum, dum prius illud pro an^iif, alterum rtaro loco 
rmffTp^tU coilocari existimat, media reciproca cum passivis verba confundit iocaute. Namque m^^ m g^ 
f ox media, vim in se habet reciprocam sine pronominis kaurhf additione, vox item activa fUTmrrft^mf^ ooo wU^ 
proQomine vel expresso, vel supplendo, eandem nancisciiur potestatem. Contra vero m^dg etfirnvr^a^iMc 
^asiiva sunt participia, vimque Umdiu etiam retinent passivam, quamdiu reciprocam virtutem res non eso^pal 
circumstantes. Itaque ilia verba per baec non ea, qua decet, expiicantur accuratione. Neque vero Latpm, in 
primisque Poetas, usum activi reflexivum abhorrent, Maroue teste, qui canit iEneid. lib. xi. 707* 

• pugnaeque accinge pedestri. 

acilicet, te ipsum, pro quo etiam accingere vates in ligata utuntur oratione. Quibua ex anootatia in* 
telligi potest, medium verbum ufioaps'iffiaif VIIl. a nobis relatum, vim unice activam habere.. Namque no* 
ciprocum pronomen kunov cumillo consociatur; idque tanto magis, quod, secundum Menaodri iodioflai, cum^ 
quovis accusandi casu constructum, idem, ac punire, significat. Itaque et rifb»jf timi et imtvht punara 
aliquem, et se ipsum, non invita dicitur auctoritate. Dantur etiam activa reflexiva sacra, ut Joan. si. S3. hni» 
fmiw knrriv, pro fra^a^aro, turbavit se ipsum. Sic Act. vii. 42. hrpt^u, scil. iowriv, couveitit ae Dena« 
Graecam hanc esse constructionem kotoL avmcii^Mv, duce Casaubono, annotavit Er. Schmidius, qui eieiemplia 
Homeri confirmateaiulem. Act. xxiii. aytdef^orio-ay houurohg^ devoverunt sese. Add. v. 14. 1 Cor. xvi. 15. 
haiw keunobs, pro he^avro, constituerunt, devoverunt se ipsos. Gal. vi. 3. kunh ^Mmgwrfy semat ipaom daaH 
pitopinione. 1 Tim. iv. 7. y6fi,mfy o-eotrroy, exerce te ipsum. 1 Jo. v. £1. fuki^an fetiro^, cavete vohisf 
aeu, ut vetus interpres, custodite vos. Ita verbum xod/^uv in sedendi aigniticatu, Mattb. xix. fi8« xx. 
XXV. 31. xxvi. 36. Luc. xxiv. 49- Act. xiii. 14. xvi. 13. xxv. 6. Epb. i. 20. Apoc. iii. £1. Magna 
emphasi adversarius J. C. dicitur xa6l<rM (ixurov) co$ Oihv, constituisse (se ipsum) ut Denm, in iempb 
Dei, 2 Thess. ii. 4. Conf. Diss, nostra (p. 97-) indicata, p. 109* alibique, omisso reciproco, quod suppiandnaiy 
pronomine ponitur. Contra vero medium xad/crfo-Sf Matth. xix. 28. Kotiw^vU Luc xxii. SO. sine dicta repcfi- 
lur iXkti^u. Simile de ceteris hujusmodi verbis judicium ferant, qui Gr. venantnr venerea, nativumqne Gr»- 
cismi ieporem persequuntur. 

§• XX V 1 II. Passivis etiam interdum verbis reciproca adhaeret significatio. In Romana iatud lingua haoi 
raro fieri, nisi qui animum ex ea hospitem retulit, praeterit neminem. Id vero, dixerit aliquis, non minim videtar { 
namque Latina lingua peculiari reciproca caret conjugations Quare hoc, quod magis hue quadrat, ndde; 
Hebraei etiam, quorum Hithpael reciproce significat, inierdum nihilominus Niphal, passivo verbo, sensu le* 
flexivo utuntur. Cui rei vel duae voces HOifDi 2 Sam. xx. 10. qui se custodit, et Zach ix. 9* Vtn qui aeipiMi 
aalvavit, eruut argumento. Ejusdem rei dilucidandae erao has duas excitavit voculas Jo. Me>erua^ in 
Acad. Hardervic. sacr. literarum professor celeberrimus.' nine luterpretes Alexandrmi, ubi m origuinU ser- 
mone hitpael extat, per passivum earn convertunt formam, hand saue ignari, vim interdum reciprocam GifSbOO* 
rum inesae passivis. Exemplo sit 1 Reg. xxi. 20 ubi de Acbabo narratur, quod "PSO/VI vendideik ae ipnm 
ndiiacieiidum malum. Cf. com. 23 In priori loco iriwfwm veiididisti te, in altero iiuteiu lirfefti, se veodidil 
ipsuflo, legitur. Eadem res de Israelitis 2 Reg. xvii. 17- coaimemoratur, ubi hqat^rMv eadem reciprof*a no* 
tione Grftci utuntur antiqui foederis enarratores. Vid. Lev. xkv. 48. et Deut xxvui. 68. et confer rtog 0. 
Quod L. KuHterus, praeterita perfecta et plusquam perfecta verborum mediorum naturam et mdolem iieliq«o«>. 
mm format sua? teiupomm baud sequi, sed cum termitiatione vim quoque mediam exuere, perhibet, in eo eqai* 
dem ab ipso meam sejuogo sententiam; Hsk: medii verbi tempora eandem sibi iiotionem coiiservant atqne 
tuentur. ^^f«f apto. "ApoftMt, apto me, consruo, ich schirke mich. "Apifit, aptavi me, vel, con- 
grui. Ita Homerus Od- JE. et 11. f*. ut alios in rehaudquaquam dubia taceam auctures. Sic SxXm sive Mm 
notat perdo, ^XeoXa perdidi me. vel peril, Luc xv. 24. iarokooXdog ify, perdiderat se, vel perierat. Ibid. com. 6. ti 
Wfifimm ianknXigf das Schaf, das sich verloren hatte. p. 265. Add. Matth. x. 6. Hac ratione quum falsa ait 
Ikuateri opinio, consectarium etiam, quod inde ducit, non ita firmum erit censendum, ac si ex Euclidis emanaasel 
pmceptis. Existiraat ille, praeterita perfecta passiva pro utroque illo medii verbi praeterito, significatioue me* 
dia, hoc est, reciproca Graecos, et praecipue Atticos, adhibere. Ita vir doctissimus boiiae quidem causes auscey 
patrocinium, sed male interdum oravit eandem. Non n^o, vocem passivam hrraX^v pro, me contuli, veai^ 
profectus sum, inveniri ; neque abnuo, ^vnimnhifuu, iafrnronfitig, (urawinotiiftM, wt^ififtifuu, mpmuM^ hntt* 
hiy^Afog, kKxtKOfiuTfUfOff Tpo0-eyi9Vfyfcivo^, aliaque verba passiva, in primisque aoristos atque praetenta, reciproce 
Bonnunquam accipi : hoc unum mihi posco dari, earn tunc reciprocam notionem passivae fornua non aane ea* 
stotialem, sed tan turn accidentalem accessorianique es>e dicemiaro. Variatio hunc introduxit uaum, et era» 
tores, numeri, quem vocant, oratorii amantes studiosique, longiora sibi tempora reddiderunt familiaria. 

§• XXIX. Sed oro viros Gnece peritos, ut caveant etiam atque etiam, ne passivis verbis non sine delectn 
vim attribuant reciprocam. Nativa enim nullius non conjugationis significatio tamdiu mordicua est tfaendai 
dum ascitam res ipsa et ratio requirat Ita huic quoque parebis legi, si a passiva verborum passivonun potea- 
tate non prius discedas, quam necessitate, hoc est, probabili veritate poscente. Illustre se mihi obtulit exeai^ 

Elum, quo id, quod mihi volo, concinne illustrare potero. Gottfr. Olearius, eximius quondam ao meritiwimat 
ujus academtaB Thecdogua, voci passivae ty^f^fti 1 Cor. xv. 4. sqq. et passivam, et reciprocam, uUramfee 
nimirum in hoc loco conjunctam^ subjicit notionem, ad calcem Observatt. in Matth. p. 746. Sensum kune ease 
jubet: Suscitatus est Christus ab alio, Deo Patre nempe; idem vero etiam Suscitatus est a se ipso. Qnas 
ut muniat opinionem^ istud vnlt sancte teneri: reciprocum ilium passivorum significatum a GiaKai 
linguae genio non alienum esse : turn vero addit^ eundem scriptoribus sacris frequentissimum esse, qni ex He^ 
braeis fuerint, quorum Conjugationem Hithpael vix alia ratione, quam isia, commodius exprimere Uoeat^ 
Nollem haec in chartam conjecisse virum celeberrimum. Ut enim reciproca notio nonnuUia verbia peaahis 
interdum a Gnacis tribuatnr : ilia tamen verba cum cura notanda erunt, quas usnm ilium ac vim vera probeat 
In his vero TO iy4y*^an non reperio. Quare vim illam fictam esse arbitror. Mec tam frequenaeal iatf in 
aaeiis tabulis ustts, ut frequentisaimus dici queat. Quid T quod Hebraicum Hithpael per vorbum MediMi 
rectius exprimitur, (p. l64.) ; hoc autem non nescivisse viros divinos, exempla, quae attulimus, testantur. Jit 4 
hanc quoque verbi Medii vim neacivissent, crediderim ego, eos tyt^fof kmSv libentius dicturos fuisse. Cf. p. 
SSS. Sed qui ex Hebraeo jam sermone separatam sciverunt conjugationem reciprocam, illi in Graecis etiMi 
aimilem quaeaivisse facile creduntur. His igitur praefultis, causae nostrae serviain. *Eytig» est erigo. 'Xyiffe- 
fMtf, in passivo, erigor ab alio. 'JSyr/pofMi, Medium, erigo me ipsum. Quod si ergo Paulua id^ ^pod 
CI. Olearius vult, dicere voluiaset, non dubito eqwdem, eum iysl^ra, erexit semet ipsum, fiiisae dictii* 



> laXiteaB^^sor^^teiCiiititteliMitfDactriBadssae^ p.€S.f.m. 



pp. d45-a5«.r COMMeNTATIONES CHRISTOPH. WOLfill, Etc. 



rooi. Sic Mmttb. ii. 5. lyupm, crijge te. At enhn vero in locii N. T. tantiun ttoa dmniinif noQ sUie illagtt^ 
lfjfmn%j Deo PaUi, tanquam generis hommum creditor!, excitatio Cbristi, ut vadia nostri, tribuitur. Eaodeai 
moendi virtutem lanctissame aervavit vir a Deo actus. Arncumeolo nobis est v. 15. ubi S. Paolua^ omoiitm 
Clbriata oratonini verbis: ^utfm^m^f iiiquity x«ir«i toD Bhm, 2ri y/^i^ tov Xftrriv' Sy oHk ifyn^ty k, r. kk Dew 
igHnr Pater ereait, vel, si mavis, eacitavit Christum. Haec est eaimia ilia Veritas, quam testabatur Paulas, et 
in qua enuntiauda omnes versabantur Apostoli. Quum ergo divinuai scriptor passivam ipse vim declaraveti^ 
Btque addideht, a quo Servator in vitam revocatus sit, nempe a Deo Patre : eruditi quidem baud est interpnh 
tb^alium quserere iy^lfonu. Docui praeterea in alio libro, in quo praecepta N. T. Hermeneutica tradidi, non 
esse in uno loco uni eidemque verbo binas notiones simul obtrudendas. Vinculum enim istius orationis, qusi 
est nexus determinatarum notionum, non nisi uni favere potest vocb cujusque significationi. 

f . XXX. GfSBci veteris instrumenti interpretes, sicut j«m docui, non tantum pneteritis, sed aliis etiaa 
sine delectu temporibus, vim tribuunt reciprocam : ut Gen. iii. 8. in^P^^w. Jos. x. 16. xeermpifin^a^. 1 Sam. 
zxiv. £2. xpvirfidfuyoi. Gen. xlv. 1. iamymplfyn. Num. vi. 3. et xix. 20. ayvw^irwrm. 1 Reg. xviii.2. i^tH^p 
4et com. 28. jetfTtr^Mnovro. 2 Chron. xxi. 4. ix^oicpAf. Hos, ut solent, imitati sunt divini novi foederis scri^ 
lores ; e. g. Matth. v. £4. ii«XA«Syi)(i, reconcilia te. Cf. 2 Cor. v. dO. Rom. vi. 17. Ttf^tS^Sirrs, tradidistis vos. 
xii. 2. fMTtffMpfovalf, ne configurate vos, sed transformate vos. Add. 1 Pet. i. 14. 1 Cor. v. Q. 11.^ 

5 Thess. iii. 14. ;(«pio^^, separare se. Eph. vi. 10. MuiwfMtffftf , confortate vos. 2 Xhess. ii. 4* Tayuw M an i . 
humiliate vos. Jac. iv. 10. Apoc. xiii. 4. o&t lfM^uiA|owv^ non contaminarunt se. Ita oinntyfUvei aliquoties de 
iisdicitur, qui ultro convenerunt, sen se ipsos congregarunt. Matth. xviii. 10. xxii. 41. xxvii. 17. Jo. xx. 19. 
Act. iv. 31. XX. 7. 8. Apoc. xix. 19* Eodem sensu occurrit vox hrmniYii^vn, Marc. i. 33. et vwnfifnrpA^ 
Luc. XXIV. S3. Act. xu. 12. Add. alia passiva. Act. xix. 36. xxiv. 18. 2 Cor. xiii. 11. Col. iii. 19. 
Jac. ii. l6. 1 Pet i. 14. Apoc. xxii. 11. Magnus ille vir veteres ea in re theologos ac pbilologos imitatus est 
Tantum antecepta opinio, quam vetustas roboravit, etiam in illos potest, qui ratbne prse multis valent aliis. 
Quae autem vocabula extra vinculum orationis ambij^ sunt, ea in ipsa ejusdem connexione certapi acquinist 
sententiam.' Hujus ejusdem verbi alia tempora reciproce leguntur, e. g. orga^i^, se convertens. Matth. vii. 

6 xvi. 23. Liuc. vii. 9« 44. ivijT;«^V> Matth. ix. 22. Jo. xxL 20. rrfof^, convertatis vos, Matth. xxviii. A. 
ut et iarpi^, convertit se. Jo. xx. 14. Hue bipufi^, occultavit se, Jo, viii. 59. xii. 36. referendum; 
Collegit haec, prseter alia, exempla Phil. A. Limborcb in Commentario ad Act. xiii. 46. et 48. ubi et 
observat, in Nova Versione Belgica, jussu et auctoritate Synodi Dordracenae adomata, locos ilios tantum non 
omnes reciproco explanatos sensu exhiberi. Nos autem plura*, quse recitavit ille, ^. 23. (p. 326. s.) inter Me* 
dia verba retulimus. Et quis, quaeso, sponsorem se nobis praebebit, verba qua^iam ex iis, quse ex vernone V* 
T. Atexandrma recensuit, ut, Kfvwriiuvot, avtywof/Qm, JMrmfirVOvro, inter media non etiam verba numeranda 
esusi Heterodoxae, quas sibi fiavere putat, dictioiies. Mediae sunt voces, ut Aoumrai, et Ti(«TSinno. 

^ XXXI. At enim vero non frustra celeberrimus Arminianae familial doctor ista verborum, quse passiva 
reciproca esse voluit, accumulavit exempla : verum eo istud consilio fecit, ut ilia ipsa ad causae suae commo* 
dum trahat. Is enim 1. c. p. 134, seq. Tria insignia N. T. oracula, reciproce enodata, cum Christi oommu- 
nicavit civitate. Primuni habeiur Act. xiii. 48. ubi ii, qui adhuc simulacra venerati erant, eo, quod adeo 
promte parateque ad Christi accehsissent disriplinam, mentis omantur laudibus. Historici diviniore Spirita 
acti ita se habet enarratio : 2utl hrionuo'a» Sroi rrrayfiivoi ilf $an)v sticovfoy. Sunt bic riTdyfUm, ex ejus 
aeotentia, ordinati sen difipositi a seipsis, sen qui se ipHus disposuerunt. Favet huic expositioni fprnrn com- 
posita cum praepositione tlf, quae et I Cor. xvi. 15. plena hoc occurrit modo : Iratfanr imntu^ tU hmxoflmif, dn* 
posuerunt sr ad ramisterium. Eandem cum vocuia tl^ constructionem Epictetua adfaibuit, loco, qaem p. 351. 
indicabimusf : rtroy^Myo; pU rooiv^ rafn^. Itaque xor' %>J^t» ^chines, in Orat. contra Ctes. p. 275. B. 
Axit, IxXmor Ttf^iv, h rhcexit &ro rdov y^fisnr. ^Hv pro, tl; ^v. Convenit cum hac ^fi^u Lucianea, rd^ 
knnwf acie relicta/^ hfjLauriv frafft, iii qua nie ipse loc^vi. Sunt, qui hie legi malunt d$ iii. 622. s. Quod 
ai vero etiam lectionem vulgarem retineas : praepositio iU tanieii erit subaudienda. Itaque si constructiaspec* 
tetur, ea quidem isti enodationi fsvere videtur. Neque ^idetrif inepta est, qua hse, gentes antea, Judaeis 
ponuntur ^wroif, 1 I'hess. v. 14. qui se vita sterna ducebaat indignos, com. 46. ut adeo ad gentes pro&nai 
aese eonvertere cogerentur verendi Servatoris legati; id quod A. p. C. N.xlv. accidisse, Dodwellus axis* 
timat.^ Firmat eandem aliqua ex parte Kusterus, ejus si ratio valet, dum praeterita passiva Graecis, in prtmis- 
que Atticis, vim attribui reciprocam, conteudit. Jo. Clericus, eum recensitunis commentarium, allatam inter- 
pretationem, quam pluribus excerperet verbis, cum maxima dignam judicavit.' Ac fateor sane, si de wdfrn 
mediorum salutis, quam a Deo praescriptam non repudiaverint gentes, hanc vocem capias, nihil earn declara- 
tionem habere incommodi. Id quod P. I. Spenerus,^ A. Calovius, aliique ma^ nominis theologi^ jam psi- 
dem uno prae se tnierunt ore. Actus etenim psdagogici, ut Calovii utar verbis, in nostris viribus sunt. 
' XXXll. Licet igitur suo quemque sensii facillime (ntiar abundare : restant tamen difficultates, quae 
banc, meo quidem judicio, premunt interpretationem. Primum quidem Media verba, r^mvtm (p. 42.) 
et mnraimfftM (p. ill.) mirvnwovUra verba sunt : sed participium passivum nriiypLtHt usquam reciproce sig- 
n^care, bodieque dubito. Locos, quos et Limborcbius, et abi, pro reflexiva militare notione sibi persuasenmt^ 
passiyamsibi flagitare virtutem, contendo. Hanc enim, prster ipnam vim vocis naturalem, vel dliserte adjecta 
pntpomdo iwi^ ut apud £(Mct. c. xxix. mro rou SM rtrayfUso^, nec non penes Xenoph. Expedit. Cyri, Lib. 
vii. p. 252. el V oMi 6^' iavrm r«tfT^|M9ei, illi autem a seipsb ordinati, (conf. Rom. xiii. 1. m rou Btov rmmy- 
Ifmm Mf^ a Deo ordiuatae sunt) vel orationis, in qua illud invenitur, poscit connexio. Deinde, quando de 
iKmune compositam vitam agente, atque sutu babituque ordinate vivendi, et idiquid, quod in commune expe> 
ik, per6cieiidi jamjam instructo, rtrcpyikbof usurpatur, ea quidem significatio aa praesens non quadrat oracu- 
loBL Non n^o, Plutarchum et Antoiiiuum, tsv ^A^ofsi^, hoc saepius sensu vocem illam usurpasse. At 
enimvero in hoc quidem loco non nisi de actu se dispouendi tantummodo sermo institui potuit, utpote quibns 
Jam primum a Paulo ac Bamaba evangelium annuntiabatur. Itaque nulkis alius antecessit actus, ex quo 
babittts consequi potuerit. JSutsroi Luc. ix. 62. sunt ii, qui jam in statu conversionis, justiiicationis, ao 
imovatioDis aunt constituti, quique, si hodie rebus mortalium eximelnentur, ad beatas eveherentur sedes. 

* Sic in Photia, Cod. S4f . p. 1036. 4t. verba bvc, ta«p& iTwi tiD Sdiottos ^er se Don mals reddit, Videri sen esse HL 

Wylitro dim. Vemm nexnt sermonU ambigaiutcm tollit. MarinoA qvftrit ex lutdoro, quid de coaimentarlo, qaem in PhiMam 
THUmu icnptiaset, ipse statneret? Respondit, eo perlecto, IxAwk §:nu ». r. X. Sensos igitnr hie est : Snfficere Hun a mafpitro Pro- 
da coaicripta. Hie etenim Proclns, prarceptor Marini, eoaiiii«*ntariiim in Platonis Phikbam confecerat. Hac re Marinnianditaflaai- 
mm MiL qos emnmentatas erat. Vid. J. A. Fabricii Bibl. Or. Vol. IX. p. 495. 

De' Jarc Laicomm, p. fOt. ' Dans sa Bibliotbeqne Choisie, Tom. XXIII. Part. i. p. Si» sqq. 

^ WiilWMii naoU Osrai. P. i* p. 10. ssqq. et 6S5. BiU. iUasU-^ ad 1. p. W. 



DE VERBIS GRiECORUM MEDIIS 



[pp/sst—ssk. 



^Maxrti homhiefl sunt impii, qui in statu eo, quo non sunt conversi, non iusfificatiy nee renovati veraantw. 
Quod si ergo fA nrayfutoi his essent opponendi, homines pii jam et sancti, hoc est^ jamjam conversi^ justifi- 
cati, ac renovati^ eo nomine designarentur. Venia sit verhis^ in eruditam et sacnun cnritatem dudum adscriph* 
tis. Sed istam vim totius historiae sanctions vinculum abhorret. Quae quum ita se babeanly qoa^tia pnde^ 
rea illa^ a quonam gentes fuerint dispositse^ solvenda erit, idque magno conatu agendum, ut ne alMolut» cuidan 
electioniy vel, si mavis, pnedestinationiy quam Deo attribuere non erubescunt nonnulii, ea dispositio adacii- 
batur incaute. Aut igitur ii homines a Deo ordinati sunt, aut a se ipsis, id est, se ipsi ordinarunt ad vkam 
leteniam. Prior sententia sanctissimis convenit literis. Nam sensus est : Sunt a Deo ad fidem addocti 
salutarera, quo salventur. Hac autem vi^ miram vitiosissimamque hinc efficeres roetiroXoyfar oiroi i|ratr 
nrayiuvoi §1$ aiivtov, qui erant dispositi ad vitam aetemam, hoc est, si rem ipsam pouderes, qui credebant 
ad salutem, iwiarmfcav, credebant. Subjectum ac praedicatum erit idem, voces autem discrepantes. Absunt 
▼ero a Codice, quern ut divinum suspicunus ac reveremur, tautologise, quas in vitio ponendae sunt. Quam ob 
causam ista enodatio in hoc quidem oraculo minime valere poterit. Noime etiam eXXfii\{/if, tfwo TOW 09oi9g reci«» 
pienda erit i At recipe eam, me perlubente : novum tibi nodum solvendum dabo : cur Deus hos prKcite^ 
non alios, ordinavit i Verum non adest huic explanationi CI. Arminii discipulus, sed alteri vult, ut isti anifi* 
tores ipsi se disposuerint et ordinaverint ad vitam asteniam. Quse quidem dicendi ratio, accuratius enodata, 
nihil potest aliud significare, quam, ipsi, suis viribus adjuti, ordinem ingressi sunt, quero vita aetema requirit. 
Ipsi se, ut sic dicam, ad credendum disposuerunt. Verum banc sententiam universa Christianae discipliose 
ratio baud patitur, sed, qui ei favet, in castra Pelagii et Ccclestii trauseunt, qui duo ex Britannia et Hibemk 
Monachi, A. p. C. N. ccccxi. aut ccccxii., hominem divino auxilio ad salutarem sui emendationem 
indigere, negarunt, hacque ipsa coelestis veritatis violatione rationes sacne conturbarunt civitatis. Postea 
locutiones istas, ordo salutis, ordinem salutis ingredi, ordini salutis sese subjicere, in Ecclesia quidem 9imt 
receptae, sed in S. Scriptura minus usitatae. Sed obversatae sunt iis ante oculos, qui illas in librum divinom 
intuierunt. Postremo ponam equidem, sed minime concedam, verba sic vertenda esse : Quotquot ordioi aese 
subjecerunt ad vitam aetemam : nec tamen huic versioni locus esse poterit. Namque cum Graeca verba 
obtorto quasi collo ad ipsum essent sensum trahenda : turn vero etiam distributio quaedam praesentium andi-^ 
torum erroris opinione fingeretur, ac si alii fuerint obsequentes, alii minus. Ubi vero ha?c reperitur cKviaio } 
Scriptor divinus loquitur primo indefinite, ra idwi axoyovra, id est, omnes, quotquot praesentes audiebant, erant 
Rentes. Hisque omnibus binos attribuit effectus fidei, ^«igoy xa) eSo^a^oy x. r. X. Ex quo sequitur, ut etiam 
ipsa fides, tanquam causa, conveniat in omnes : kou eirioTtva-otv, S<yoi i^<rav rrrdeyftevoi x. r. A. Quod si ha^ verba 
sic reddas Latine : Et crediderunt, quotquot ordini sese divino subjecerunt, auditores sanctorum hominum 
in binas classes dividere debebis : in eos nempe, qui se subjecerunt, atque in eos, qui se baud subjicere 
voluerunt. Tot adsunt difficultates, in quibus quatuor eminentiores numeravi, plures vero alias occulte aigni^ 
ficavi, cum apud nos usitatas, tum Limborchianae in primis, obstantes interpretationi. Expositio autem, quam 
nimiae premunt difficultates, locum habere minime potest. Vid. Hermeneutica mea N. F. p. 194. 

§• XXXIII. Itaque causas indicavimus, quae nos impulerunt, ut de nova cogitaremus explanatione. Ex 
orationis perspicuum est vinculo, J udaeos pariter atque gentes, easdemque ^gooijXyrot/c, in synagoga sabbati 
couvenisse die. Lucas narrat, has in primis tanta confluxisse copia, ut Judaei, ira perciti, Pauli dictis contra- 
dixerint, com. 43, 44, 45. Tum in ipsa synagoga, incredibili cum 7ra^^<ria Paulus ac Baniabas alloquebantnr 
primum Judaeos, eorumdemque verbis gravissimis increpabant ouKiTrlaVj hoc adjecto magni momenti epipho^ 
nemate : i$ou, <rrge^o[u6a ci; ru tSvi}, convertimus nos ad gentes. Erant nimirum in separato in syna^ogis loco. 
lUuc igitur viri sancti convertebant facies, ad has eorum se convertebat oratio ; ' ita, ut non amplius 
obstinatos compellarent Judaeos, sed gentes %go<rvix6Tov^f converso ad ipsas vultu, com. 47. Ha&c itaque ret 
Uni, axovovra verba com. 47. ad se speciatim dicta, gaudebant ac celebrabant verbum divinum, com. 48. Ex 
quo intelli^tur, voce oiroi totam multitudinem gentium, quas convenerant, 3 i .) et participio rerdeyfiiyoi, earum 
ocdinatam in synagogis dispositionem significari : crediderunt, id quod non sine idea adinirationis accessoria 
commemorat 6 irqa^earoin'6Kia>s scriptor, omnes, quotquot ordine, suis quique locis, erant dispositi in Synagoga. 
Hac igitur probata declaratione, interpunctionis etiam mutatio vulgaris et contrita, ut saepe m Gr. N. T. textu 
usitata, ita hie necessaria esse videtur. Rem annoto, quam non nisi pauci nesciunt. Hujus mutationis necea* 
sitatem hie loci perspexi, antequam Nort. Knatchbullum, nobilem Anglum,* eandeih probasse cognovit 
Connectenda igitur ^feuri^, hrlcnvjuv §]$ Cco^v aicoviov, crediderunt, ut vitam consequerentur aetemam. Eif, 
ut in sacris N. in primis F. tabulis frequentissime, designat finem, atque hie speciatim fidei reXo;, o-confjiKi^ 
1 Pet. i. 9* coll. Jo. XX. 31 . non sine nervo declarat. EvoUe banc in rem Rom. i. 5. 17. ▼/oriir, ad fidem, 
eo fine, ut credatur. vi. l6. 19* Verum haec quoquo modo se habeant, ipsum I^ucam testor : sit ipse, me 
quidem silente, verborum suorum interpres. Act. xi. 17, 18. in simili versatur causa, gentium quoque describit 
conversionem : Deus, inquit, gentibus dedit rrjv furivoiav g\g ^co^v, poenitentiam ad vitam, ut vitam conseaui 
aeteraam queant. Nonne hie (LeravoM, in latiori quippe ambitu sumta, idem denotat, atque vims ^09^} 
Quid? quod eos, quos fji^rrecyola divinitus donatos com. 18. dicit, TioTeueravraj ipse vocavit, com. 17. Nollem 
Igitur, celeberrimum virum, Jo. Christ. Wolfium, in Curis Phiiol. p. 1005. tarn acre judicium sibi sumsisse. 
Veretur ille, ut ista explicatio multis se probatura sit. At vero, si non multis probatur, paucis tamen iis 
placebit, qui rem sapientius ponderabunt. Putat idem, verbum vta-TBua) insolentius referri ad voces, el$ ^otfj* 
alivm. Is autem nec sensum ^ga<re<os genuinum, nec usum scivit sanctiorem. Ad illuni quod attinet^ 
eum jam declaravimus. Integram autem (Pgaa-tVy simili sensu, 1 Timoth. i. I6. invenimus: ?ri<rTfwfii^ tig 
^coi^y aliviov^ id est, credere ad vitam aetemam, seu, ut vita potiantur aeterna. Cetera mitto, quia non mecum> 
sed cum aliis, qui simili opinioni favere visi sunt, anceps in^enii certamen vir adiit eximius. Accedit alia 
ratio, c]ir reciproco sensui in participio rerayjxeyei adesse nobis baud liceat. Ponam, illud hoc quidem seosu 
re Ipsa usurpari : at base tamen secundaria quaedam et accessoria ejus foret significatio, cui primaria et propriai, 
passiva nempe, suo utique jure anteferenda. Nos vero, hac servata, vim nostras declarationi addimus 
majorem. Neqiie potestati verbi TaTT» vel Ta<r<r» nativae et usitatae vim nos inferimus ullam, sed parendunir 
ei et obsequendum ducimus. Istud etenim, ut in Xenophonte, aliisque bonis auctoribus, de re praecipuli 
militari, sive militibus in acie instructa ordinatis dispositisque occurrit, ita hoc loco ad eos, qui in Synagogis 
suum tenebant locum atque prdinem, commodissime transfertur. Ita Plato, in Apolog. p. 363. F. G. Grylfiia 
rtretyiiivos x«t^ tow; Ivirias^ cpUocatus ad ^quites. Hie erat locus militiae et ordinis, quem Gryllus, ut nules^ 

« Vide, f i opera ducas prctium, quae ^io loco hac eadein de re in medinm attuli, in Examine Regiilanim Hcnncneuticanim ab Aae« 
paimeto ChriBti civiUti conimendaUinim, xxv. p. 86. «qq. . 4 

f AniniadTT. in libroi N. T. ad locum, p. m. 66. > 



pp. 358—366.] COMMENTATIONES CHRISTOPH. WOLLIf, Etc. 



tueri debebat. Zosimus I. 15. pride, oi r^v ^AxvXrfioiv rtrayfjJvoi ^vXarrtiVf inilites coUocati^ qui Aquir 
leiani custodiant, hoc est, hujus urbis pnesidio inipositi. Sum igitur, fateor, hac in hseresi, ut participium 
trrrotyftlvoi passive, remotaque reciproca notione expianandum censeani ; aliter tamen hie sentienti, ne 
modestiam violare videar, diem dicturus nemini. 

XXX IV. Alterum N. F. participium, quod passivam pree se fert formam, et a Limborchio inter 
avriTnrovtoVat numeratur, est Tm^a(uivo§, Rom. vii. 14. Describit, ejus quidem sententia, (p. 134.) coelestts 
doctrinas praeco sub sua persona statum hominis irregeniti, docetque, quod sit mrpaftevo^ uiro rrjv afiMprtaf^ 
venditus sub peccatum; quod^ sicut ipse vult, de alia venditione^ quam qua se ipsum vendiderat, intelligi 
nequit. Addit, praesidii loco, eandem rwv (f locutionem, §. XXVII. a nobis allatam^ quam huic Paulinas 
UroivmfUiwrav arbitratur. At enimvero dicam, quid sentiam^ libere, avev wpooiiji^lov xo) iradav. Nihil eo, quod 
fundamenti loco substravit, infirmius et a veritate remotius excogitari potest. Comparat homo divinus an- 
tecedentem suum ac prsesentem animi sui statum indolemque. Docet, se, Pharisaeum adhuc, insitam 
hominibus labem ne pro peccato quidem habuisse, tantoque certius libentiusque ex lege speravisse salutem. 
Nunc autem regenitus, planeque factus est alius. At licet mentem renatam et salutariter emendatam in 
corpore ^estaret, nullam tamen ex lege sibi amplius promittebat justitiam coram Dei tribunali valentem, eo 
quoid sibi, jam etiam renato, caro, vei si mavis, labes originalis, gravissimum sanctitatis impedimentum objiciat. 
Agnoscit hujus originem et oyoft/ay, ejusdemque inhaerentis inevitabilem necessitatem, per primorum lapsum 
hominum introductam. Ab his igitur se nominat 'jrewgaiAivov thro rrpf diLo^laVf venumdatum sub peccatum 
originate. Hujus se vocat quasi mancipium, quantum quidem ad inhabitationem, a qua nec regeniti, dum in 
vivis superstites sunt, liberantur. Neque enim hi prohibere valent, quo minus pravae cogitationes atque 
cupiditates ex animo, labe originali corrupto depravatoque, oriantur enascanturque. Sed intiti sunt sub labis 
innatae insitaeque potestate, mallentque, si penes ipsos staret, liberi esse, quam diutius servire. Itaque venditio 
Pauli renati est mere passiva, quam primi homines in nos omnes derivarunt. Contra vero ea venditio irre- 
genitorum est activa et passiva simul; ideoque illi, locis citatis, quibus et 1 Mace. i. 15. addi poterit, 
in hithpael, semet ipsos vendidisse, ac sponte sua peccatis mancipasse perhibentur. Aliud est vendi ab alio 
invitum ; aliud, vendere se non invitum, sed perlubentem. lUud dicitur de homine renato ; hoc de eo, qui 

fratia Spiritus S. caret inhabitante. Distinctiones vocum in interpretandis libris cum cura sunt observanda?. 
femo sacros, et alios libros erudite declarare valet, qui distincta, quae in unica interdum periodo inveniuntur, 
vocabula non intelligit. ' Sensus ^oiuruo^ convenit cum ea, quas praecedit, araqxtxogy peccati originalis 
labe infectus, atque adeo quasi v-nr^jxevof, sub eam ita venditus, ut ejus inhabitationem, ad mala omni temporis 

Euucto incitantem, nequeam evitare, sed illam intra pectus circumgestare, invitissimus licet recusahs<j^ue, cogai(. 
h adeo ha^ altera vox a priori non alia re, nisi majori differat SsivoVijTi, quam metaphora mirum in modum 
auget, a mancipiis ducta, quorum venditio etiam olim orientalibus, et aliis populis usitata fuit. 

§• XXXV. Jam denique, an Tertium, idemque ultimum, passivas vocis participium, xai^pri^fteva, Rom. ix. 
22. cui reciprocam virtutem tribuit Limborchius, p. 135. ejusmodi admittat explanationem, circum- 
spiciendum erit. Is quidem banc probat versionem : Aptata a se ipsis ad interitum, vel, quas pemiciem sibi 
conciliarunt ipsa. P. Moiinaeum col lauda t ejusdem sentential patronum.* Alios, qui ei favent, de industria 
roitto. Hi autem omnes vitio mihi baud dabunt, quod cum ipsis me nequeam conjungere. Rationem 
dissensionis meae redditurus, commata 19- atque sequentia, id quod necessitas postulat, declarabo. Objicit, 
interpretc Paulo, Juda^us, com. 19. Quid igitur incusat nosDeusf voluntati ejus absolutae quis nostrum 
poterit resistere i Ita in Dei voluntatem rejectionis suae culpam, quam in malitiam suam, mavult transferre^ 
Judseus.' Jam S. Pauli sequitur responsio, com. 20. At enimvero, o homo Judaee, quisnam tu es, 
qui ita ex adverso responsas Deo ? Deus juste se fecisse contendit, quod populum Judaicum, Iv onriTrla, 
perseverantem, rejecerit, 14. Judaeus autem injustitiae cujusdam postulat eundem, quod absolutae suae paruerit 
voluntati. Verum absurdissima res est, in salutis negotio absolutam ejusmodi Deo tribuere voluntatem. 
Pergit idcirco Apostolus hunc in modum Dei orare causam : Nonue hac ratione figmentum dicet figulo suo, 
tu niminim, homo Judaee, Deo: Cur me fecisti ita? warum hast du mich also, solchergestalt, gemachtf Si 
me repudiare voluisses, id quod dudum antea prospexisti ac decrevisti, satius omnino fuisset, si me non cre- 
asses. Hoc etenim in tua unius situm erat potestate. lllustrat Juda^us mentem suam uberius, com. 21. 
' Nonne potestatem habet figulus, ex una eademque luti roassa aliud quidem vas faciendi ad decus, aliud vero 
ad dedecus V 'Anodoai^, quam hac vgoraau intendit ille, ita se habet : ^ Consimili ratione in unius Dei situm 
erat potestate, ex eodem populo nostro quosdam absolute aetemae destinare beatitati, alios vero vinculis man- 
cipare nunquam relaxandis.' Interrogatione circumvestita est oratio, ac si dicatur : res ita clara testataque 
videtur, ut nemo eam vocari in dubium audere qiieat. Hac inepta Judaei sententia Paulus recitata, simplici- 
ter ac sine ulla tergiversatione negat, Deuni in salutis negotio secundum absolutam suam nobiscum agere 
potentiam, com. 22.^ ' At enimvero, si Deus adeo libenter declararet iram, ac potentiam suam maiiifestam 
redderet absolutam, coll. com. 17. 21. toleraretne tarn incredibili cum longanimitate (rxtw/j opy^^, vasa irae, i. e. 
ira, vel potius poena dignos homines, xomipria'iJLeva elg a^cuXsiav, si absolute ab eo parata essent ad interitum ?' 
XXXVI. Haec interrogans, eademque aiens propositio idem valet, atque haec, fortius iiegans : ho- 



' Habeo io promtii elegantem locnm Photii, qaem ©lira libenter legi. Cod. 142. p. 1028. 56. 'AXxA Tax* Xtyifxnof 
aiuf fjMwfSac Verto : Sed dtatini aliquis snspicionem capiat, id quod dicitur, fabalam narrare de beatis, nempe insulis. Vox xiyttv 
de oratore dicitur, et a^»v de poetis, qui fabulas cauuDt. Ad fjuawt^ias supple yno^v;, ex Diog. Laert. vi. 59. 534. s. Damascius 
hie beatam Isidori, phifosophi Platonici, mortem ex scitis philosophise describit Platonicue. Haec triplex recipiebat geuus animomm 
•pad inferos, triaque spatia subterranei eorum regni. Prima familia eorum est, €(ui vitiis licet infecti, sanabiles tamen sunt, et in 
certo loco porgantor ; altera eorum, qui jam purgati sunt, atqne ex carcere emissi, campos incolunt Elysios : tertia eorum, qui in 
tartaro sternas scelenim, simulacris suis juncti, pcenas luunt. Philosophi Platonici amicis suis mediam adsignabant classem. Hanc 
labulam recenset Photius : turn vero ant suum, aut alius, quisquis ille tuerit, Christiani addit judicium. Quare ant nihil plane muto, 
ant pro fjumaifietf legi fjutweio-j; poterit. Namque philosophi, qui animos habebant pnrgatos, et loca ilia, omnibus deliciis referta, 
incolebaiit, psxa^e; et poxapioi vocabantur. Homini difficile erit, Photium explanare, qui in philosophia antiqua totua alienns esL 

* In Anatom. Arminian. c. xiv. §, ix. 

3 H«c erat tan quam adoptata hypothesis Judcorum, ex qua tota oratio Incem capit. Sic plurimi veterum loci ex CxoB'Kni eornm, 
de qnibus disputatur, explirandi sunt. In Photio, exempli gratia, multa olim reperi, et in schedis meis notari. Cod. 242. p. 1048. 2. 
haec verba leguntur: ^ U^a ytyia %ar /awTnr hi^n fiiov tfiof.Xn jwl iW«i>oT» x. t. X. Schottus obscure : Per se vixit vitam piam et 
felicem. Neque vero ulla hie nuitatio admitti potest. Nam to xaB" lavrrif est particula Gneca, qua? significat, sejMiratim ab aliis. 
Jamblich. p. 29. fxmtnic na9' {nurny. Sic wS" lavrhr^ p. s:3. iElian. V. H. iii. 19. Conf. Act. xxviii. 16. Rom. xiv. 22. Apoc. iv. 
S' et CI. Alberti Obs«rvatt. p. 293. Atque ipsa M9wis ac vitae ratio Platonicorum adolescentioris scholv. hanc exigit expositionem. 
Hi etenim snis commendal^ut solitndinem, ob mentem a corpore sevocandam. Conf. Porphyr. wifi ^©x^v* *• |' 
p. 22. s. Atque hanc colebant Mystici maxime ac Practici. Vid. Jean Chardin, Voyages en Perse, torn. iy. p. 196. ed. Amst. 
1735, 4. 

* Mm a me ipso dissentio. Vid. Comment, philol. de Parenthesi Sacra, p. 67. iq. 



DB VERBIS GRJECORUM MEDIIS 



[pp. 366 — sn. 



flunes nulli, et ne ii qnidein^ qni poena digni rant aeterna^ a Deo ex absolata quadgni volontate dimt ad jpenii*> 
ciem destinati ; alioquinetenimnonadeo diu tolerareteoSy sal atarem ipsoram expectant emen^ Cobift- 
rent cam his ea^ quae se^uuntury facUlime, com. 23. xai, at etiam, haec oTccvq ^py^ ^fth ex com. 22. ha, ul 
notam faciat abundantissimam gloriam suam, hoc est, prout substrata urget materia, misericordiam incredibK 
l^n erga eosdem poena dignos homines^ tanquam, cp; supple, 0^cevi| lAfou^ Tasa commiseratione dignissima, 
qa« antea pneparavit ad gloriam, com. 24. Quales etiam nos vocavit, i. e. fide donavit salvante^ quotqoot 
nostrum non solum ex Judsis, verum etiam ex gentibus sumus. Mens Apostoli hue valet ; nos utriusque 
gentis homines, qui jam Christo nomen dedimus, antea etiam a-xevri 6^yri^, vasa poena digna eramus : tanto an- 
tem magis nos Veus, tanquam oTCft^ exiovg^ vasa misericordia digna, perbenigne respexit. Haud scio, an hac 
aermonis connexione quidquam fiacilius, et hac Paulina ratiocinatione robustius dici possit. Nihil est, quod 
in commendata demonstrare non valerem interpretatione, si quidem id mihi hie loci propositum foret. Inio 
vero sunt, quae tribus modo verbis reddam firmiora. Ad tfAeov quod eri) suppleo, id quidem usitatissimum. Id 
vero in primis notandum, tiXwv cum iufinitivo in Latina liugua per adverbiom commodissime explicari. Ex- 
empla coUegit £r. Schmidius in N.T. f. 1231. sq. Idem vero etiam perquam venuste cum aliis construitur 
temporibus. Col. ii. 18. xarafigctfieuiroo deXwv, judicio suo pessundet libenter, studiose. Hujus usum oblitns 
est CI. Hombergius, qui tixoov pro quivis accipit. Quid vero est, Nemo (fuivis ? Laudi quoque CI. Clerico 
ducendum est, quod ingeniosam suam et elegantem, qua iixm in ^eXyon, alliciens, mutare voluit, conjecturam, 
vix a limine salutatam, statim valere jussit. Est enim ea sola ingenii diviiiatione, nullius autem idonei codicis 
auctoritate fulta. 2 Pet. iii. 5. Aa»6avti avrwg rotrro OeAoyro^, fugit hoc ipsos volentes, vel libenter ac studiose, 
mit ihrem guten Willen. Sic et alii dicunt, qui melioris notae auctores habentur. Hesiod. Oper. v. 355. s. 
UiXwv x^P'h libenter gaudet. Lysias Orat. xviii. HKovts; a^o^tp^eo-tc, Ubenter suscipite. Ex Romanis 
Tacitus Graecam dicendi rationem in suos convertit usus, Agric. xviii. 2. * Quibus helium volentibus erat,' 
i. e. qui belhim libenter gerebant. Vcrum haec praeteriens addidi. Participium quoque, pro optandi vel 
subjungendi modo, cum particula ei usurpaii, Fr. V igerius* haud iroperite annotavit. Cum Auctorum 
omnium, tum maxime Atticorum, banc probant legem testimonia, ut : roi ti^) roug Xoyou^, rolg Ifpaiiivm^ 
wfQcix,tiv fiouXoiJi,hotai, tvrogKrra ^amn avy Cognitio literarum, si qui modo constanter in eas incumbere 
velint, satis ad parandum facilis videatur. Ubi rolg jSouXo/xevot;, ovri, el ris av /SouAoiro. Eundem in modum 
xceni^WfihoL poni censeo pro, ti xeieniqTi(r\i,iva av eiijo-Av. Ita vero totius Paulinae filum argumentationis 
explanationem hujus participii explosum ivit reciprocam. Non urgebo, atque adeo insectabor, vim illam 
passivis, id quod Jam monui, extrinsecus modo accedere, eamque ob causam non invenire locum, nisi res 
e%ndem poscant circumstantes. 

^ XXXVII. Excerpsi haec, et quae praecedunt, ex Collegio meo MSto. quod in hvayoftrov divi Panfi 
epistolam ante aliquot annos selectis quibusdam auditoribus in hac habui Academia. I Hud aliquando, plenius 
elaboratum, Deo bene juvante, si res mese ita ferant, formis curabo describendum. Jo. Conr. Schwarzium, 
vimm Gr. literarum apprime peritum, saltem quantum ad priora com. 22. verba, idetn roecum sentire,* non 
sine singulari animi voluptate postea ex hac ejus intellexi versione: e\ 0f Xcov scil. (ijy) x.r.X. ' Si autem 
vellet Deus declarare jus poenae exigendse, et potentiam suam demonstrare, num tarn patienter ferret homines 
pemiciem sibi ipsis maturantes V Meum erat, banc publicam insignis viri clarissimi erga me humanitatis, 
^uam et Uteris humanissime scriptis, et libris, quos publicavit, muneri mihi donatis, declaravit, grato memo- 
rique animo praedicandae non dimittere occasionem. Js mihi etiam, immerenti licet, dum vixit, mirifice 
favit: egoqueipsum singulari semper studio colui. Neque vero dubito, quin, si Paulinam curatius perle* 
gisset ratiocinationem, in voce xanj^io-juiyoe enodanda se fuisset mecum conjunc turns. Quod reliquum est^ 
hoc quidem ex dictis lucide puto apparere, reciprocae potestatis, ejusdemquc pasiivis potissimum extrinsecus 
accedentb, abusum omni animi contentione fugiendum, usuin vero non nisi paucis in verbis probatum, et 
interdum necessarium, limitati ope judicii explorandum esse. 

§• XXXVIII. Atque hoc modo celebernmis duumviris, qui suam de Verbis Graecorum Mediis sententiam 
orbi exposuerunt erudito, satisfeci saltem ; in eo ut facerem satis, omni elaboravi opera. L. Kusterus, quod, 
inventionis suae, reflexivae nimirum verborum mediorum significationis, novitate perculsus, non semper ea, 
qua fas est, accuratione, mentem suam exposuit. Mox enim reflexivam, quam vocat, notionem solis et unis 
verbis tribuit Mediis : mox vero alias, quae eandem exprimant, concedit formas. Has autem modo pro^ 
bare, modo improbare videtur. Ita fit inter homines, ut, qui res novas venantur, eas primuni obscure 
cemant. Non dubito equidem, quin Kusterus nonnulla rectius dicturus fuisset, si quidem diutius in vita 
mansisset, et novam ipse molitus esset editionem. Multi hodie, quibus philosophise studium eommendatur, 
iisurpant iOud Cassianum, Cui bono sit. At enim vero, in his etiam rebus, utilitatem ejus singularem, et prope 
incredibilem esse, prae me ferendum puto. Uti ad omnia possumus philosophise scitis : et nemo ea contemnit, 
nisi qui totus in illis alienus est. Kusterus certe ambigua distinxisset acutius, et clariores non nunquam in 
animo suo informatas habuisset notiones, si philosophiam cum humanioribus literis conjunxisset. Ego igitnr 
causam ejus, quam opttmam esse puto, enodatius ac distinctius egi, operamque dedi, ut vera doctissimi 
bominis sententia sine tripode intelligatur. Eandem iis confirmavi rationibus, ut, qui, quid quamque fern 
consequatur, perite perspicit, ab ea non possit non stare. Ceterum non puto, quenquam Latinitatem, quam 
in explicatione Mediorum Verborum adhibuit Kusterus, exagitaturum esse. Vir praestantissimus, id ne 
fieret, ipse cavit. Subjunxerat ille Parisinae libelli sui de Verbis Mediis editioni Epistolam ad idrum 
CI. J. P. id est, Jac. Perizonium de verbo Cerno. CI. Perizonius Diatriben Kusteri aliquani, de hoc vetbo 
antehac in lucem editam, cavillatus erat, et quaedam in ea minus Latina vituperaverat, quibus ille prudens el 
sciens usus erat, quo vim ^gaa-eot^ et naturalem constructionem, quantum fieri posset, in luce poneret 
clarissima. Kusterus omnem a se amolitur invidiam. En verba, quae pro se facit, p. 49. hue apprime 
quadrantia : * Sic ex. gr. 7<rrafwti exposui, statuo me, pro sto : Savg/^o/tai, facio mihi mutuum dari, pro mutuum 
accipio : ftio-Joufwei, facio mihi locari, pro conduco : rlofiouy facio mihi solvi pcenas, pro punio : et alia hujus 
enens. Sed quisquis erit paulo humanior et aequior, lubenter et facile agnoscet, me necessitate coactum^ 
ujusmodi loquendi formulas adhibuisse; ut nempe veram et propriam verborum Gr. vim eo melius 
exprunerem.' Verum causa Kusteri non est conclamata, ut egeat patrocinio. Is immortalem sibi isto libello 
suo comparavit gloriam : neque est, cur novae ipsum inventionis suae poeniteat. Contra vero J. Clerieus, a 
verba media plane negaret, novam sibi rem visus est invenisse, eandemque incertis, at praeclare tamen sub- 
tiliterque confictis, exomavit conjecturis. Latina lingua non nisi duas habet verborum formas, activam atque 
passivam, cujus et deponentia admittunt terminationem : concedo. Inde vero nego sequi, eandem Gn 



> De pnecipaii Gr. dictioiiif Idiottsmis, p. 267. ed. Lugd. Bat. * In SoloecUmis Dtfcipulomm J. a Antiquitatls, p. 1H» 



pp. S73, 374.] 



INDEX I. 



grammaticce indolem esse. ObservaruDt jam pridem homines Grace baud Yulgariter docti, mqoram Graci^ 
quam Ladnis Uteris nativam .csse copiam; Cui rei vel hoc ipnuin documento est, quod vim adivaai ct per 
activum, et per deponens^ et per medium interdum verbum, tnplicique adeo raUone, atque pasabmm leMiim 
mox per ipsum passivum, mox per medium, rarius licet^ verbum ezprimere valeant. Cum metri' in rap»m 
ratio, tum et Humerus, quem soluta amat orado, oratorius, earn introduxit variationem. Vim deoiqne mi- 
procam tot in mediis iuesse verbb, Kusterus 'docuit, bisque adeo eandem pracipue proprieque CQoranro 
cpnclusit. Anne igitur convenit mirari, verba activo-media et activa^ passiva et medio-passiva, media propria 
vereque talia et passiva, quin etiam activa, pronomine reciproco, eoque vel expresso vel occnlto, vestita^ 
ejusdem nonnumquam significationis esse i Desinet mirari^ quisquis secum consideraverit, in Unguis nihil 
ita proprium perpetuumque, nuUam ut plane subeat mutationem, inveniri. Utrum ncslecdo quaedam, an 
usus, an numerus, an denique variadonis amor et copia in causa sit^ non ausim defimre* Sfihil prasteiea addo, 
nisi hoc unum : -faxit Deus Opt. Max. ut ex hoc literario conatu et ^iXiXXi)yf(, et Sacri Grseci N. F. Codicis 
praecipue interpretes, nonnihil saltj^ percipiaut emolumend, ne opera, quam in hac elucubranda perpolien- 
daque posui Dissertadone, frustra consumta esse videatur. 

Ta eEfl. cflTHPi 

OI. ECTI 
EN. MECfl 
TUN. ONTftN. ATTOY 
AOSA 



INDEX I. 



VERBORUM PROPRIAM VIM MEDIAM HABENTIUM. 



"Aytffieu 327 

'Ayta^eu ywfouKa 41. s. 

192. s. 317. 8. 
*Ayai¥l}^€<r9cu 69. s. 
Alpofun 21. s. 87 
AUrxyna^ou 14. 199* s. 
"AxgofioXlKttrdM 69 
*AXMl4feur6cu 110. 244. 247 
'A)^eurdM 114 
*AfAiXkoUr6M 69 
*AiMricyifF6aLi 7 
*Aiiiriu^9ei(rdai 7 
^AiMvelrou 58 
*Afi,6vofMu 57. 69 
"Ais^^ifiiKKstrdou 7 
'Af/f^iio-eurdut 7 
^AvdSffa'afuvoug 258 
'AvaJ^eoa-ifuvoi 266 
*Avaigu<riou 22. 114 
'^vaxaXM-aftffvoi 26 1 
'Avakuereu 8. s. 
'Aveifji^ytia'aa'tai 12 
'AvwjFaveirioti 14. 102 
'^y^giWai 332 
*^vfXT^(ravTO 48 
'Avimyi 155. 264 
'AvlarafjLai 14 
*Awtxla'a^at 19 
"i4vTiTaTTw9«i 18. 42 
'ilvTiTafao^ai 18 
'Awar^ourioLi 10. s. 76. 258. 

321. s. 337 
'^Tay^jxevoi 327 
^Aifiqiourion 32 
^Airfpela-offiai 72 
*AiciTpoareTO 245 
•i4ir^f(rflai 13. 77- 114 
Vvo/SoXXco-tai 72 
'Av(yygiifour6oii 117.264.323 
*AirwioiFOfMFria-affion 72 
'AinS6e<r9ai 111. s. 
'AmiMai 72. 328. 331 
^A'woxaretffTy^^tviou 258 
'AiroiitlgoLffdat 29 
'Airoxgova-affiM 72 
'AxoxmlvMion 76 
'A%6xXwr6M 101 
*AToXo6<rei(r6on 332. s. 
^AxoXaXoi 265 
^AwoiUg^wriai 5. 250 
NO. I. 



Fide pagims inter [ ] noiatas. 



* AlCQlM^OLTieti 5 

'ATOvaivTo 259 
'ATtonTrroyMi 109* s. 
*A7F(yrrifju^eur9eii 72 
* Airowoifiireta^ou 72 
'Awoctla-airtou 72 
'AiFoaxtuia-ourdou 72. 107. 

266^ 
'A'K0(nria'aa'6eu 98 
' Aicoc^oL^euriati 76 
* Avoc^aoffiou 143. s; 
'Airora^ofuvog 266 
'AvoTid9<rtat 102. s. 
*AirOTifMi<rao^ai 142. s. 
'AicoTlwwFiai 139. 141 
'ATTorla-curiou 141 
'AvOT^i^curdai 72 
*A7roTgl^eia'9eu 72 
* AifO^prliTouTiai 72 
'Avo^eiaiai 5 

*Airi<rouriM 72. 74. s. 250 
'A^fjiia-euricu 103. s. 
'^Agwtrion 87 
"AfOfMu 342 
'Ag6a'aa-tM 87 
"Agx^fMii 31. s. 121 
"AtTMrdou 249 
Ba\i<rdai 262 
Eumltroffiai 264 
Bial^tfriou 258. 262 

fiOUAjUfO^OM 65. 8. 

riyom 265 
FevofMei 155. 282 
rfiiMuriou 153 
rv^VMourieti 6*, 195. 8. 
JavsjWtai 136. 141. 146. 

149.323.372 
A&ofxa* 256 

* Nota snbjecta pertinet tan- 
turn ad hoc verbom Home- 
ricom. non ad vocem Sopbo- 
clis di'dofxay qas vim Inbet 
activam. 

Ai^ourdxi 259' 300. sq. 

Ji}XfiGo-fTa» 307 

Aiothxai^etrSai 69 

JioSogoTJ^ea'Aaf 69 

Aiaii^iai 78 

Atetxof/i^hcia'dcii 81.8. 

AtoixovovfjLivos 109 

JiM(oyr/{f 69 



JfoXfyeirdaf 65 
AiiOO^oetTwioii 68 
AiaX6e<r6cti 66. 76. 151 
AiuvifAitrdai 152 
Jiaff(})i!:e<rtai 69 
JiaTXiiXT/^iO-tai 69 
Jiao-xffoao'afitvoi 26l. s. 
Aiarttvta^ou 70 
AietTO^tveo-Sou 69 
Aia^ipea^ou 70 
AiOLytiqtfyfficu 153 
Aiaxmqll^tatou 114 
Ailaiouriou 118. 8. 148. 

313. s. 
AitiMqWam 322 
AiBvifjLOVTO 315 
Jiff^doge 155 
Aii^iogcLg 247 
Ji)]yi]<raa'tai 283 
Aixi^ofJMi 122. s. 
'Efiairrla-aifro 264. 332. s. 
'EyyvSia^ou 12 
'EyilgofMn 344. s. 
'EyxaXvmoiMLi 28. s. 30. 

202. s. 258 
'Eyxofu^ourdoii 328. s.. 

* EyxgetTtvi^ai 109 
'Etia-ufiivfi 244. 246 
Ei&f}<riTM 256. 259 
£io-«TO 256 
Ela-xofj(,l(raaiat 81. s. 
Elo-ofxi^ea-flai 18. s. 
£!<nrof(i04ai 37 

* ExyaiulJiayrai 107 

^ Exxoiuluouriai 81. 8. 
'ExXt^iftevoi 264 
' Exogi(r(raTO 9A5 
'Exmii'Moii 37 
'ExT|Mre(rJai 20. 199. s. 
^EXifajxevoj 248 
'£y$v<rafteyof 264. 266 
'£yf$v<ravro 318 
'Ew^oujMivij 327 
* Eve)(uqa<rouriai 284 
'Evijpywo 326. s. 
'EyivfMitrdM 66 
'E^MreitrtM 292 
'E^oLwaTriceTM 258 
■ E^agrvtirdsii 77 
'E^a^ofMU 33 



'£i^oix/$ofMei 19 
*E}o%}Jcour6eu 260 
'E^jraf/ofuou 40 
'Exe/yoftai 13 
'£^ey$v(ra(rd0(i 264 
'f^evtyxoiMyo^ 292 
'EvtxTtmji^s, extenden^ 

me 332 
'£vsvyf(r0ai 292 
'EKi^XXM<r6M 29 
*Eficiygi^ouriM 100. 8, 
'£9ri$fifa(r0ai2O6.8. 
'Eirihari6e(riM 68 
'£irt$txa&r0u 122. 8. 

* ETKnrcUroKriou 41 
'EriTflw-o-ffo^ai 27 

* E^i^eg§<r6ou 114 
'£Ti\|n}<f)/Ce(r0ai 124. a. 
"ETTOfxai 15. 8. 
'fgav/Mai 149. 8. 
'EgycifyfMH 154. 28$. 303. 

sq. 
"'Eo-oo-Jai 7 
'EoTioo-tai 101. 8. 
'ErafavTO 339 
'Erogof^o 339 
'E^fOTiao^oi 101. s» 
Zeo<ra(r0ai 107. 250 
^Hyy^fTOffiai 304 
' HpfjiOiroifji^viv 329* 8. 
'Hg^jxijv 292 
etPfiahio-ti 332 
eeo^ai %rX0e 38. 152. 

225.8. 318. 8. T^Xifboy 

39. 72. 8. yeT/xoy, 131. 8. 

220. 8. 315. 8. alia ex- 

empla 78. 81. 131. 8* 

141. 142 
epi^oftai 155. 282 
OuofMei 155. 282 
ecopri^oiMU 248 
"/^Ojxai 14 
*/<rTa/x«i 14. 372 
£a«/;ofuxi 14. 96. 8. £68. 

s. 340 
KoAioTorai 337 
Kaloftai 269. 8. 
KaxwfmrtM 114 
Karahxaa-ouricu 152. 315 
KaraiMm 72.81. 112 



VOL. I. 



cn 



INDEX II. 



KareiKioiMti 67* 8. 76. 8. 
KctTwifidfAmi 172 
Koeroac^ourioii 77 
Kara^/;f(rtfe 332 
Korag^oftai 83 
Karoi^[t^oi<r6ai 89 
JCotrao'r^Tao'fiai 81 
KoLTax'Awiau 30 

151.315 
KoL^iyufficu 106 
Kiiw 15 

Kilgouriou 6. s. 108. 115.S. 

243.311.324 
Kivoufi^x 247 
Kmufuva 247 
ICXtifetfo-ao^ai 48. s. 
£oi/xoujxai 15 
KofvoAoysiis^ai 66 
Kofiil^oyLou 84. s. 86. sq. 

136. 144. 8. 149. 260. 

327 

K^ofjMi 11.8. 92. s. 108. 

197. 8. 243. 249. 323 
KogniTiFoifievos 249* 309 
Kopwro'dfji^S 249 
Kphi<riou 69. 121.8. 
JiCrfl0/buxi 48. 332 
AcAMou 244 
AoylKeo'dou 66 
Aoe<r<roLiLsvcp 244. 249- 256 
Aoi^opeio'dM 70. 8. 207. 8. 
itotKrod-toi 6. 195. 244. 

265. 333 
AvofjLui 8. 8. 93. 135. 8. 

210. 241. 8. 
A/aX(Xx/;e<rdai 114 
MeigvoLa-deu 69 
Jl/ayeo-Soi 69. 8. 218 
MtSk^fuocouT^di 108 
M^iwoficu 15. 8. 



MfttKrx«<rtai 107. 332 
MtTotfiaXXt<r6on 105 
MiTuirifL^aa^ai 263 
MfT«<rp^]w,aTifovTat 332 
MmicoiiJi,9vog 246 
MfT^no^tfi 146 
Mlywtrisn 110.8. 
MKn^a-ofMu 108. 243. 307 
Micr$w<ra(r6ai 136. 141. 

146. 372 
Mtopahoiiou 269* 8. 
NliMtr^ou 62 
Nlmtfriai 106. 248 
iVo<r<^/;s<raai 106 
BivlKiffioLi 107 
OWiy^iyoi 246 
•OrX/Mai 107. 331 
•OgviVJoi 107 
'OgtyotJLou 19. s. 328 
naf$eue<r0ai 147. s. 
IlagoiSMai 120. 131 
napao'xttjaa'our^ou 43. 95. 8. 

167. 170. S.217. 8.293 
HcipaiTicuiTour^oLi 41 
notgenrot^Of^ivrj 266 
il«f^c<r«ai 79. 80. 211 
nct^ioTourien 102 
llwUiriai 101. 269. 8. 
i7ff(de<rdai 28. 156. 8. 263. 8. 

307. 311. 8. 
HfipeGftfyo; 248 

ntXaifiiuoLi 269. 8. 

nifJi.'KOfiai 23. 8. 
neirXriyrro 247 
negaioijfji,ai 47 
TlBqifiaKKvriou 7. 329 
Utgitiooc'OLfji^ivoi 266 
IliqiiMoLi rik SirXa 38 
i7e^i70iej<rdai 37 
nigirifs^vtiriM 332 
lligniiea-dai 108 
nixqahitrii 332 



IlKavoofMii 14. 113. 331 
nXaa-ifjitvog 257 
nXijxT/??(rflai 69 
Uonl^iai 39. 49* 8. avrl toG 

Tgo0vo<ejo^af 51.8. ci^^- 

vijy, X. T. X. 77. flnrovSa^ 

85. alia exempla^ 88. 

89. 8. 91. 92. 212. 8. 

314. S.333. Tpi)voiav333. 

8. oTO/Soo'iy 335. s. exjSa- 

(Tiv 336 
nopiCofx^on 14. 2G9. 8. 
IIogiKoiMn 43. 8. 46. 96. 

214. 8. 
ngofiixXioiM 72 
Ilgoia-iou 72 
ngotoToLfjiai 108 
i7^oxaXt^ao*dai 30 
ngoiriyofjiai 39. s. 219 
n^oo'avar/dso'dai 112. s. 

330. s. 
ngoa-oLv^lfjLTfV 330 
UpooTTOioOftai 34. s. 36 
n§o<r7ropmTM 45. s, 
npoaTottra-ofji^a 28 
I7po<rrMff(r9ai 112. s. 
Ilgoa-^epofJMi 25. sq. 1 14. 

201. 8. 328 
Sei(roL(r$ai 108. 243 
JfijfApvflMrSai 89 
I'^rcvSco-Sai 68 
JSVovSoTOiflcrfloti 69 
SrixXofiMi 14. 59. 8. 337 
Sre^avaxrouriai 9* 8. 
Sre^dfji,syo$ 338 
ZVijpifaa-Sai 249 
ZV^o-ao-Soi 77. rpoiFouov 83. 

8. 143 
ZroXiVflttrflai 329 
Zrgs^ojxeS^ 331 
Svfji.^vXB6e(r$M 145 
SwAysipapLiVOi 250 



Svyeupia^eu 23 
Swffiofuu 108 
2't;l4£a^9ai 68 
SitaxrificLrl^wiB 332 
Z'^aAAo/xoi 1 13 
^eoMflU 114 
Ta^ao^oi 42. 123. 8. 263. 
351 

Tapa^€<r9M 257 
TaptriifLtia 250 
TeroLpirmiAicda 249 
Tifjiilirourdai 108. 243 
Tfft^o-ofiai 108 
Tifi^govfiat 59. 93. 94 
Tia-ourdM 136. 139. 8. 149. 
372 

TpixofMH 17. 8. 60. 19B.8. 
243. 244.245.246.248. 
257. 259. 262. 263 

T{nrzo\uou 100 
'Tirdf ^ourtM 33 
'TfTtgaipoiA^vos 332 
*7VoSii(ra(rdai 8. 29.266 
'TVoSufo-flai 109 
•rToflc<r9ai 78 

'IVoTofflKrtfai 111. 196.351 
•iVoXMtrJflti 30 
*7VoXuo'flto^ai 8 
^alvoiJMi 15. 269. 8. 
0(X(rtai 247. 8. 
0f>e<r0ai 87. 149 
^slgoifTM 332 
^iXori/xflo^flM 70 
4>o^viJLat 14. 168. 8. 
^kimiLau 17. 232.8.235. 
8. 332 

A'a;/(ra(r0ai S20. 324; 828 
^o^a^fo-te 332 
Xp^o-ao-idu 136. 141. 145. 

156 

XpKrdiMvoi 195. 8. 256 
!^<^/?ojxa(i 124. 8. 



INDEX n. 

LOCORUM N. F. SACRORUM EX USU VERBI MEDII RECIPROCO EXPLICATORUM. 



MATTH.c.v.f^.xxiv.p.346 
— xlii. 323— VII. vi.347 
—IX. V. 345 — xxii. 347 
— X. vi. 342 — xxi. 325 
—XI. xvii. 323 — xvi. 
xxiii. 347 — xviii, x. 
346 — xix. xxviii. 263. 
339. 8.— XX. XX. xxi. 
S39_xxii. ii. 8. 330— 
XXX. 307— xli. 346— 
XXV. xxxi. 339 — XXVI. 
xxxvi. 339 — XX VII. V. 
10— viL 346 — ^xxiv. 110 
— 5CXV11I. iii. 347. 

Marci C.I. v.xxxiu.346. 

Luc. II. i. ii. V. 323 — ^iv. 
V. 264 — V. 117 — V. iv. 
101 — VII. ix. xliv. 347 
— viii. lii. 3^23— IX. 
Ixii. 352 — xii. XV. 17 
— ^xxxvii. 107 — XIV. XX. 
192 — xv.vi.265 — ^xxiv. 
342 — XVI. xxxi. 28 — 
XXI. xii. 325 — xxii. 
XXX. 269. 340— xli. 99 
— XXIV. xxxiii. 346 — 
xlix. 266. 340. 



Jo. VIII. lix. 347 — X. xix. 
346 — XI. xxxiii. 339 — 
XII. xxxvi. 347 — XVII. 
ii. vi. 330 — XK . xiv. 347 
— xxxi. 357 — XXI. XX. 
347. 

Act. IV. xxxi. 346 — v. 
xxxvi. 8. 28— xlii. 101 
— VI 1. xlii. 339 — ^Iviii. 

331 — VIII. iii. 325— 
xviii. xxi. 266— xi. xvii. 
xviii. 358 — xii. xii. 346 
—XIII. xiv. 340 — ^xliii. 
xliv. xlv. 355— xlvi. 33 1 
— xlvi. xlviii. 348. 8qq. 
— xlvii. xlviii. 356 — x v. 
xxii. XXV. 264 — xxiv. 

332 — XVI. xiii. 340 — 
XVII. xvii. 65 — ^xxviii. 
247— XVIII. vi. 18— 
viii. 324 — xix. xxxvi. 
364 — XX. vii. viii. 364 

XXI. V. 266 XXII. 

iv. 3ii5— *vi. 264. 333 
— xxiii.xii. xiv. 339 — 
XXIV. xviii. 346 — xxv. 
vi. 340— ix. xi. 324 — 



XXVIII. VI. 105 — ^xvi. 
364. 

RoM. I. V. xvii. 357 — II. 
iv. 327 — III. iv. 325 — 
VI. xvi. xix. 357 — xvii. 
346— VII. V. 326 — xiv. 
359 — VIII. xiv. 327 — 

IX. xiv. 364 — xix. 362 
—xxii. 363. 365. s. — 
xxiii. xxiv. 366 — xii. 

ii. 332. 346— XIII. i. 
351 — xiv. 333 — xiv. 
xxii. 364. 

1 Cor. IV. ii. 325 — v. v. 
325— ix. xi. 346— vii. 
ix. 109— xxviii. 332 — 

X. xiii. 335 — xn. ii. 
327 — xiv. viii. 43 — 
xvi. xiii. 332 — ^xv. 339. 
349. 

2 Cor. H. xxiii. 266 — v. 

iii. iv. 264— X. 327 — v. 
XX. 346 — x. ii. 264— 
xr. ii. 103. 329 — ^xiii. 
XV. 332 — XIII. xi. 332. 
346. 

Gal. I. xvi. 330— 11. vi. 



330 — V. ii. iii. 332 — ^ri. 

327 — xviii. 327 — v i . iii. 
339— vii. 331. 

Ephes. I. XX. 268. 340 
— xxii. 330 — IV. xxxii. 

328 — V. xviii. 332— vi. 
viii. 327 — ^x. 346— xiii. 
xiv. 266. 

Phil. ii. ix. 330 — iii. 

xiv. 332. 
Col. II. xviii. 367 — in- 

viii. 331 — X. 332 — m. 

346— XXV. 328. 
1 Thess. v. xiv. 349. 
2THESS. II. iv. 340.346 

— III. xiv. 346. 

1 Tim. I. xvi. 358 — iii. 
i. 328— V. 180 — IV. vii. 
339., 

2 Tim. 11. xiii. 94. 

1 Pet. 1. ix. 32S. 357— 
xiii. 266— xiv. 332. 346. 
8. — V. iv. 328— vi. 331. 

2 Pet. ii. xiii. 328 — ^xxii. 
265. 333— III. v. 367 
— xvii. 17. 332. 

1 Jo. V. xxi. 339* 



INDEX III. cvii 

Hebr. X. xxxvi. 86. 328. Jag. i. xxi. 331— ii. xvi. Jud. x. 332. —xix.xix.346— XXII. 

— XI. i. 328— V, 330 — 332. 347— xvii. 327— Apoc. hi. xxi. 340 — iv. xi. 347. 
xxxix. 328. IV. X. 346. vm.364 — xiii. iv.346. 



INDEX in. 



RERUM POTIORUM ET LOCORUM SACRORUM IN PRIMIS N. F. EX VERBIS 
ACTIVIS RECIPROCIS ET EX USU VERBI MEDII ALIO EXPLANATORUM. 



Activo-Media Verba Gracorum, quaenam sint, 4. 17. 
80. 281 . exempla 48. 63. 256. profana et sacra 282 
sqq. cum Latinorum Deponentibus comparata 294 
s. exempla plura sacra 296 s. et PassivO'Media 
simul 308. 

Activa reciprocal ubi additur iwrh^ vel subauditur, 

I I. exempla profena, 11. 13. 37. 40. 46. 6l. 74. 76. 
80 s. 88. 97.99.337. sacra 17.40.80. 97. 107. 

III. 337.339 s. 

* Act. xiii. 48. accuratius explicatur 348 sqq. 
Alexandrini V. T. interpretes tribuunt verbis Mediis 

sensum reciprocum 346. 
Ammouius 12. 286. 
^ivTiTTadsia verbi Medii 336. 
' AmTre/royioTu sacra 3 10 sqq. exempla 323 sqq. 
Aor. 1. Media formae rarius passive usurpatus 157. 

261. sqq. 308. vim habet vere Mediant 171. 
Aor. 2. JPassiva vocis vim habet mediam 59 s. 245. 

exempla 60 sqq. Media F ocis Passive significant 

265. 

Attici prsecipui sunt in usu virtutis reciproca verbo- 

rum Mediorum 190.313. 
Averranius Bened. laudatur 287 s. 
Barnes Josua 306 s. emendatur 308. 338. 
Berglenis Steph. 16. 235. laudatur 240* quis et qmlis 

hie homo fuerit 240 s. 
Boivin. 333. 

* 2 Chron. xxi. 4. 346. 

Clarke Sam. docet formationem praeteritorum Me- 
diorum 184 s. docuit vim vere Mediorum 239* 
sq^. 282. 

C/eric2/5 notatur iGl sqq. 

Deponentia Grascorum 4. judicium de his 154 s. 
166. 255 s. Latina origine passiva 173. Latinorum 
a Mediis Graecorum distincta 173 s. exemplum 
Latini 194*. 

* Deut. xxviii. 68. 341. 
Diodorus Sic. 333 s. 

Dupertiis, Jac. de verbis Mediis non docuit accu- 
rate^ 29 s. laudatur 146. 148 s. 151. 
Xlgtia-iTat 259.* 

• Conf. p. 256.* 
*fjT«r^yfi 257. conf. 155. 
Eustathius 16. 144. 153.305 s. 
Futurum Medium sdspe passive usurpatur 156 s. 256. 

* Genes, iii. 8. 346. 

* Genes, xlv. 1. 346. 
Gravius 98. 

Hemsterhuis 38. 100. 122. 129. 142 s. 

Hesychius 5. 7. 12. 15. 16.45. 58. 95. 101. IO6. 122. 

131. 139. 142 s. 144.146. 152. 
Hithpael Hebraormi vim habet mediam l64. 183. 

312.315.341. 

* Jerem. xlix. 24. 60. 

* Josua X. 16. 346. 

KoTMnniLi/ivron vim habet Deponentis 172. 
KaTyiprKrfji>im vim habere reciprocam negatur 362 s. 
Kmtckbullus Norton, laudatur 356. 
Kusterus Lud. 16. 46.47.58. 131. religionem muta- 

vit 161. laudatur 186 sqq. emendatur 341. 370 sqq. 
Latini carent Mediis verbis 120. 
♦Levit. XXV. 48. 341. 
Limbarch Phil, refutatur 348 sqq. 351 s. 
Loci sacriy maxime N. F, explicatij 8r 17. 24 s, 40. 

43, 48. 52. 56. 80. 97; 101. IO68. Ill e. 139. 140. 



147. 264 s. 268. 282 sqq. 283 sqq. 296 aqq. 309 

sqq. 326. 336. 339. 350 sqq. 
Locus elegans, cujus verba mgeniose a tergo legi 

possunt 10(3. 
Ltictanu5 Atticista 11. 

* 1 Macc.i. 15. 361. 

* 2 Mace. xii. 10. 17. 99. 
Man^et/ Thom. emendatur 48 s. 

Media verba, unde nomen habeaot, 1. vis eorum vera 
et propria, reciproca, 2 s. 75. 85. 107. 153. 164. 
274 s. exempla 1 sqq. eorum differentia ab activis 
88 s. 136 s. 141. cur iis interdum addatur ieunip 
92 s. 133. eorum differentia a Passivis 117. ab 
Activis et Passivis 123. vis nominis accuratius 
declarata 278 sqq. 

Medio-Activa 155. 203. 

Medio-Passiva 155. 

Menagius uotat^ verba Media dari imwewovHra 312. 
Millius Jo. emendatur 325. 
Moschopulus 16. 
■)Dttfi vmi habet reflexivam 340. 
vim habet reciprocam 340. 

* Numer. vi. 3. 346. 

* Numer. xix. 20. 346. 
Olearius Gottfr. 343 sqq. 

Orisenis locus de verbis Mediis, quod siot innreirov* 
«M-a311s. 

Participium Passivum vim habet mediam, exem- 
pla 43. 

Passiva habent vim reciprocam 197. 
Passiva et Passivo-Meaia simul 155. 
Passivo-Media 86. 99. 107. exempla 86. 99. 111. 

123.256 s. 281. exempla profena 305 sqq. sacm 

309 sqa. 
nififreiv, deducere, comitari 23 s. 
i7f7^ajxeyo; viih habere reciprocam negatur 359 s. 
Philo 48. locus, ejus elegans de verbis mediis II6. 
Photius 12. 22. 285 s. 291 s. 295. 347.361. 
Pollux 73. 104. 142. 192. 
Porlus ^milius 124 s. 338. 

Prateritorum Mediorum formatio, exempUs illustrata 

184 s. ilia passive significant 265 s. 
Praterita Passiva num media valeant virtute 342 s. 
Ilgoa'ixXrifwiria'ay quid notat 48 s. 

* Prov. XX. 22. 140. 

* Ps. ii. 8. 330. 
Raphelius emendatur 104. 

* 1 Reg. xviii. 2. 346. 

* xxi. 21. 341. 

* 2 Reg. xvii. 17. 341. 

* Rom. vii. 14. melius explicatur 359 sqq. 

ix. 22. rectius enodatur 362 sqq. 
Salmasius 146. 149. 

* 1 Sam. xxiv. 22. 346. 

* 2 Sam. XX. 10. 340. 

Schmidius Er. laudatur 253. de verbis Mediis non 
accurate exposuit 255 sqq. vis vere Media ipsi 
suboluit 269 s. 

Spanhemius Ezech. 9. 33. 283. 

Stephanus Henr. 9. 15.28. 35. 63. 98. 117. 124. 
140. 334. 

Suidas 5.38. 144.219. 

TerayijUyog vim habere reciprocam negatur 351 s. 
6eAa)y cum infinitivo junctum per adverbium latioe 
commgdius explicatur 367. 



AD L. KUSTERI LIfiELLUM DE VERB. ^BD. 



ctiu 

Thomoi Magbter 78.948. 97. 101. 109 s. 1 19. 153. 

$82,284 s. 286. 317. 
7/<^<p^ exempla 291 8. 
Trilierus l6. 102. 

Verba Graca, quotuplex eomm forma sit 164. 166. 



Ulpianus 78. 

Wesselins Petr. laudatur 49. 80. 333. 

Wolfius Hieron. agnovit diserte Activi et Medii verbi 

discrimen 314 s. 
* Zachar. ix. 9. 340. 



EDITIONI KUSTERI 
DE VERO USU VERBORUM MEDIORUM, 

LOND. AN. 1750. \<lmo. PUBLICATi£, 
HiEC TYPOGRAPHI (i.e. GUIL. BOWYERI) PR^FATIO PRiEHGITUR:' 

*^^N Kusteras reflexivam Verborum Mediorum significationein Primus deprehenderit, ignoro : earn certe pluribos^ 
<|^iiani qubqiiam alius, argumentis in bto libello stabilivit. Alii in verbis quibusdam earn notarant ; an vero ceteri« 
8it communis, altum agunt silentium. Enstath. ad IX. v, \6^,'hia<^opav hk (yitraty Kal OMfievos (f^iaiy oi waXcuol, Sri 
TO fxky Oitrtiy hw (SlKKov tU &X\ov Kivei r^v kvipyeiav rov -^rialfAoV to Oladfievos, M Trpotrvxf ifiirepiyp&^i o^v* 
oloy, &x€iffi m b6pv OMfitvos, kavrf' Oitrbtv b^, ^jPV ^- ^* Inter o*lffwy et olao/jtevos differentiam esse tradunt 
Veteres ; nempe oitrutv ab alio in alium traasfert effectum commodi alicujus : olaofxeyos vero intra unam personam 
eum cobibet : ut, Abit aliquis hastam reiaturus Sibi, ota6/x€yos : Alteri vero, oiauy, 

*' Alii istum sensum Passivse voci, pari vel etiam potiori jure, vindicant Duportus in Theoph. Char. p. 194. et 
335. ' AaW£ecv, mutuo Dare ; hayikeaOai, mutuo Accipere : ita enim differunt vox Activa et Passiva in btyusmodi 
verbis Coromercii ; in voce Passiva vel etiam Media transitus fit non in Rem, sed Personam. Ita ypflvai est, utendara 
1^1^; 'Xp^traaOai, utendum Accipere.^ ^ipeiy est, Ferre, Afferre: tpipeuBai, Referre, Reportare (Sibi addere 
debuisset.) Sic atpecv, alpeaOcu' KofilSeiVf KOfdSeaBai. Sic fuaOwaai, Locare ; fnaBkfffaiTdai, Conducere. Ita difieniot 
kyyv^v et fyyvdtrOou* tniivai et aHiiraaQaif et similia. Sic TiBivai et r/6e9^i, Belvat et 6eff0cu, vKorSivai et vttarlBetiBaju 
Sic Btivtu vToQijaiy sive h^ij(ypo^ dicitur Debitor, qui rem soam oppignerat ; at dioBai dicitur creditor cui res opposita 
est, et oppieneratur. Pollux, vnodtiicriy dels, 6 bayei^ofievos' vwoO^miy Oifieyos, d bavei^wv 'xp^a,' P. 194. 'epayi^eir, 
stipem Con&rre, pecuniam coiiatitiain Dare ; epayl^caBai, stipem Petere, ColUgere, vel Accipere.'^ P. 335. ' xpdmir, 
Agere ; wpdrreadatf Exigere ,- ex pacto Repetere, Pacisci, Stipulari.' P. 353. 'atrelv, Rogare stipem, auteleemosynam, 
olreiaBai, Rogare Mutuum, aut Commodatum.' 

Quendam etiam in Act. Erudit. Lips. Feb. 1712. citat Clarkius ad IX. a. 20. qui ex discrimine inter Xmi et 
X^o/xac verara lectionem loco reddiderit : unde autem ortum id discrimiuis, quibus fundainentis nixum se primum 
ostendisse.gloriatur Kusterus ; ^ et quantulascunque partes sustiuet, mirum est Clarkium ei tribuisse nullas, praeser- 
tim cum hsec observatio de primigenisc Voc. Med. usu inter notas ad Homerum utramque faciat paginam. Quod 
at clarins liqueat, neve desit prima^vi Scriptoris auctoritas ad adstruendum primaevum Voc. Med. usum, loca a 
Clarkio notata ad calcem hujus Dissertationis adjeci ; alia quam plurima ex ipso Homero lectoris diligentia facile 
suppeditabit. IX. /3. Sl6. Tt)y b* eXeXt^dftevos m-epvyos Xii/Bcv afju^ia^viay, Hanc autem implicans ala prehendit 
valde clamitantem. Quid, an constructio e«t, implicans banc 1 perit vis media participii. An implicans sese 1 
quis hoc subintellexerit I Verte, Hanc autem subito Se contorquens prehendit, &c. ut monet vir 'EXXiyvudM-arot R. 
Dawes, Misc. Crit. p. 177, 8. 

dico ; ^pdSo/xat, Med. dico Mecum, Delibero, Consulto. Hinc IX. a. 554. 'AXXa /ioX' d^KfiXos ra 
fpdiSeai, iiffo^ id^Xs^oBa, Sed valde quietus ea Consultas qusecunque vis ; sic IX. c. 676, et passim. Quare vero non 
itidem IX. 483. ^pd^etrff its vfuy YlpofMYos beb/jirffjieyos evbei "Ey^'^i e/i^, Videte, ut, &c, propius ad nativum 
vocis usum, Reputate vobiscum, ut IX. o. lo3, &c. 

" Ex male intellecta differentia inter eirw et ^irofiai (quam vide apud Kust. §. i. 13.) male Barnesius Homerum 
corrigit IX. b, 202. 01 oi ihroyro TpUKTis, pro quo ille 01 oi itrrov TpiKKris, quasi hrw significaret Sequor etiam in Activa 
voce. vid. Clarkium in loc. et ad X. 482. ex. R. Bentleio. 

*' IX. y, 745. Ae/^(u firi to x^c^oi/ kirotnritTtayTai 'Axatot XpeTos — ^Timeo ne hestemum Rependant Achivi debitum : 
ut vis Media servetur, debuisset verti. Cum usura appensum Recipiant : nam iroor^rai Act. Rependere ; <^roariyffaa^- 
6ai Med. Recipere appensum, ut notat Kusterus §. ii. 13. et Salmas. de Usur. p. 580. 

Lexica hie omnia confuse docent; dvaipem, Tollo; hyaifHEiaOai, expungere syngrapham ; unde vero, nisi quod 
syngrapbam ab eo, apud quern deposita essety cum diluenda sit, Recipimus. Salm. de modo Usur. p. 470. 

*' Verbo inroTldrjfn, viroTiOefiai, Supponor; mox viroTlOe/jMi, Pignero: recte, modo voces recte distinguantur. 
Passive sane Suppouor, pignori obligor ; at in Med. pignori Accipio, ut diaOai^ &c. 

** KafiTTtSia et KapiriCo/jiat utrumque redditur, fructum Decerpo: at Kopiri^etv estlrrigare, KapTriQcarBai Med. Perci- 
pere fructum. Mox sub eodem verbo inquiunt Lexica, Kapirl^ofiah in libertatem adseror, quod est diversse plane 
lamiliae, pro KoptftiSofiai a K6p<l>os, virgula. Salm. de Modo Usur. p. 880, 881. 

' " Iq 1750 a prefatory critical Dissertation, and some valuable notes, were annexed by Mr. Bowyer to L. Kusteras de Vero Uto 
Verb. Med. eoramqne Differentia a Verb. Act. ct Pass, a new edition of which work, with further improvements, appeared in 1773. 
The Dissert, was likewise adopted by Mr. Holwell in 1766, in his curious edition of ' Selecti Dionysii Halicarnassensis de Priscis 
Scriptt. Tractatus Or. et Lat,' with this polite acknowledgment :— * Hanc Dissert. su% L. Knsteri de Vero Usu Verb. Med. etc. edit. 
1750. praefixit Ouil. Bowyer, Typogr. Eandem, auctior quidem ut hanc nostrara Select. Dionys. Tractat. ed. ornaret, impetravi : 

300 nomine, viro optime de republica literaria merito, gratias ago.*" J. Nichols, Anecdotes of Bowyer, Lond. 1782.4. p.Sll. 
ee Bowyer's Miscell. Twts, edited by J. Nichols, Lond. 1785. 4. p. 421. 

* Sophocl. in Antig. ver. 474. (al. 469.) 
"OcTtf yep h 7roXXor<rtv, lyUy xaxoTg 

^iam qui in magnis, ut ego, malis 
Vivit, quomodo non hnic mors pro lucro est P 
i.e. quomodo non mbriendo lucrum Accipit ? 
3 De qua voce vide etiam Salmas. de Usur. p. 679. in omissisObs. ad Jus Attic, p. 13.58. Lexica mire hie turbant omnia. 
* Qnare xO<ra99at in Medio, Captivum redimere, nondum ab ullo Grammaticonmi video esse expositum. Kust* de Verbis Mediis J. f% 
11. CDjus libri editio prima prodiit 1714. altera 1717 Clarkius vero edidit primam partem Homeri 1729. 



GUIL. BOWYERI PR^FATIO. cix 

" Xpfavy^ta et ^^^^(putvyvhty Idetn quod xp^, mutuum Dare ; Passive^ mutuum Dari : Med, tnutunm Accipere : de 
quo ne verbum quidem Lexica, sed vide apud eundem Salm. de Modo Usur. c. viii. p. 30€. auctore Theophn 
Cbaract. c. x. et lege Rhodia. 

'Evexvpid^tif, interpretantur Lexica, Pigneror. Debuit verti, pignori Do, quod facit Debitor : evexypiASo/iai, 
Pigneror, pignus Accipio, quod facit Creditor, Exod. xxii. 26, ^EvexypdSu saue Pigneror, sive pignus Accipio, Job. 
xxi?. 3. 9. at eyexvpdSo/iai, pignoribus captis Coerceor, ut apud Aristoph. in Nub. ver. 240. "Ayo/iai, ^ipofjuu, rh 
Xpiifiar eyexvpdSofiat, Bona mea pignoribus capta diripiuntur, ad verbum, Diripior quoad bona mea pignoribus 
capta : [ vertit Sanxay in Arist. Lex. Angl. / have my goods seized /or non-payment. ] Male in Transitivo sensu 
accipitur, dum redditur, bona mea Oppignero. Salmas. de Mod. Usur. c. xiii. p. 549. Fcen. Trapezitico, 

p. 713. 

"Airobibufii, Act. Solvo, Reddo; at in Med. Tribuoin Meum commodum, Vendo. Aristoph. Vesp. 169. &7rob6o6ai 
fiovXo/jiai Toy oyoy, Vendere velim asinum. [ To sell, Sanxay in Lex.] At idem Ran. 1266. iiirohos [XriKvdoy] irdtrn 
rix^f Vende lecythum omni modo ; ubi l^endum contendit iiToSov vur doctus^ Misc. Crit. p. 243. Media signifi- 
catione id postulante. 

''"O^Xov Kal &9rojc())//omif,Gal. V. 12. diu torsi^ interpretes. Ludit apostolus ffapKatrriK&s in verbo quod tantas 
incitarat turbas inter eos qui fidem Christianam amplecterentur. ' Quandoquidem, inquit, in pellicula abscissi 
ita gloriantur, utinam illis abscindatur insuper totum seminale membrum, quo magb triumphent/ interprete Grotio, 
post Cbrysostomum et Hieronymum. At longe verecundius, nec minus salse, si dir($ico)//ovrai sensu reflexivo 
accipiatur, * Vellem eos, qui circumcisionis necessitatem tuentur, se ipsos abscissuros a vestrum consortio/ ut monet 
Jortinus, Vit. Erasmi, vol. ii. p. 217« 

" Fatendum est verba quaedam Activa nonnunquam pro Mediis esse usurpata, cum Sibi vel Pro se aliquid fit ; 
quanquam rarius Media pro Activis, h. e. cum fit pro Altero, ut monet Kusterus §. i. 32. 52. 53. Hinc vfreprifiepiay 
irpd^ai, pro wpd^affBat, morae pretium exigere, apud Theoph. Char. c. x. sic etiam D. Luc. iii. 13. xix. 23. Isoc. ad 
Nicocl. p. 6i« ed. Battie, 1749* cXwU rovs toiovtovs npd^ety n vapa r£jy dyaduy, sperandum est tales a diis aliquid 
boni accepturos. Nescio igitur an vere vir doctissimus. Misc. Crit. p. 205. neget dytJWf in voce Activa, usurpari 
pro Consequor^ Hesiod. certe in Oper. p. 395. ical firfiey dyvertrps, et nihil obtineas, ut reddi potius debet; et 
Lucian. (inferioris cevi, fateor) in Asin. eiceiyos oihey ff^poyriffas etre Kal dyj^trei n c/bcov, nihil curans sive etiam' 
Obtineret aliquid ex me, sive, &c. In N. T. ut id obiter notem, Activa vox in utroque significatu, Luc, xviii. 12. 
dwohcKaTio vdyra Strn KrCifiai, decimas Do omnium quae possideo ; et pariter Matth. xxiii. 23. At Heb. vii. 5. iyroXilv 
ivovaiy 01 Ik riuy vlwy Aevi diroheKarovy rov Kaoy, decimas Exigere a populo. *E7r(/3dXAe(v negat Salmasius de 
Fcenore Trapezitico usquam Graece dici pro Incipere, sed emfidXKeoOai, sic tamenDiod. Sic. 452. B. ed. Rhodoman. 
hrifiaWoy oi payf/^bol vpo<^p€a6at rov ^loyvtriov ra Trot^fiarai Coeperunt Rhapsodi Dionysii poemata proferre: qui 
sensus non male quadrat ad Marc. xiv. 72. xal enifiaXHjy iKXate, Certe sensus, quem versio nostras sequitur, 
jamdudum desideravit exemplum Is. Casaubonus, nam, ut ait ille, eiri/idXXeiy toy yovy, vel bidyotay, alia longe res 
est. Vid. C. Frid. Munthe, Obs. Phil, in N. T. libros, p. 124. 

Quamquam vero tot viri docti, etiam aliud agentes, Kustero adstipulentur, longe tamen in diversa abit Jo. 
Clericus. ' Dum leviter percurro exempla ab illo adducta, nonnuUa a vero sensu in alienas partes torta video ; 
Bonnulla ejusmodi esse, ut, licet Kusterum levis forsan erroris arguant, minime tamen fundamentum ejus de Vocts 
Mediae usu labefactent. 

"Ad §. i. 28. objicit, licet &y€iy yvyaUa non dicatur, tamen Xaf^fidyeiy yvyaiica occurrere apud Menand. p. 232. 
pro XafipdyeaBat. Ad i. 30. wpoawopiioftey. Nobis suppeditamus, Menand. p. 245. pro vpotnropiS6fji€da. Ad i. 32. 
33. si iroXefioy noieiy, nusquam occurrat, pro TroieiaSai, at yavfiaxiay Toieiy apud Thucyd. 1. ii. 89* p. 137» ubi tamen 
legitur, jcat oioyrai S^co'i Kat ky yavriK^ Iloo/orecv to abro. Ad i. 49. )/ ra ypryjiltrfiaTa hy irapd(rj(ris, si decreta 
adhibueris ad defensionem causse tuse, ^schines de falsa legat. p. 404. Ad i. 14. ^vXarrw, caveo, pro ^Xarro/uac, 
apud Eurip. Iphig. in A. ver. 144. 538. Esto, haec Activa (quod Kusterum forsan latuit) pronomine reciproco lavrf, 
Ifiol &c, subintellecto, reciproco sensu sumantur : at non vi sua, non adeo peculiari modo ut in alium nunquam 
transferant efFectum, quod verbis Mediis esse proprium contenditur. 

•* Ad i. 29», postquam frustra Thucyd. citasset 1. ii. 87., Platonem allegat : dXXd yaX^vi^v roih-iay wapaoKevdSovffa 
* Sibi ipsi, inquit J. Clericus, philosophi animus earn procurat kvSvfilav' At verba Platonis sonant, * Imo 
vero horum (dolorum voluptatunique) tranquiUitati studens animus.' tJbinam^ quseso, vis Reflexiva participii ? 

Ad i. 25. fidenter asserit Thcyd. ii. c. 2. difieyoi ra S-irXa verti debuisse, Armis positis, non Armis induti, ut 
Kusterus. Judicet Lector, in consilium adhibito doctissimo Hudsono, qui haec in notis habet : ' Male vertitur, 
Armis in foro positis^ cum hostilem urbem invaserunt. Potius, Cum Armati in foro constitissent. Sic Thucyd. viii. 
p. 520. icac dificyoi ra ovXa €KKXri(riacay, armis instructi concionem habuerunt. TlQevdai ra SirXa nonnulli 
sumi posse putant pro Arma dTrorideerdai, Mihi nondum occurrit locus, in quo ita proprie sumi credam, nisi, qui 
armati consistunt nec tamen re ipsa pugnaut, proprie arma dicuntur abjicere.' Quid ad haec Clericus I ne 
nnum quidem verbum, licet has paginas citet, ad banc ipsam editionem provocet. Eundem sensum vindicat 
Dionysio Halicarn. Edw. Spelmannus in eleganti sua versione Antiqq. 1. iii. c. 18. Nuperus vero vir doctissimus 
W. Smith, Decanus Cestriensis, in Versione Anglica Xenophontis de Rebus Gr. 1. ii. sub anno ante 
Christum 403, p. 70, contendit oirXa dioBai notare to ground their arms, Quidni tandem sit arma in usum 
suura reponere, ut Kusterus intetpretatur §. i. 50. et quod dici queat, to rest their arms ; quin et ipse Homerus, 
iis verbis, quibus Agamemnon Grsecos fugam omantes ad arma capessenda hortatur, quibus et ipse Adolescentulos 
ad haec studia excolenda excitem : 

E^ fiey Tis bopv dri^daSut, ev b* dairlha Siodat. 

Bene quisque hastam Suam acuat^ bene scutum Sibi aptet. IX. fi, 332." 

■ Remarqoes sur la Dissert, de M. Raster sur les vcrbes Moyens, dans la Bibl. anc. et mod. T. v. Par. IL p. 237. quam dissert. 
JmL etiam edtdit Cb. WoUe, Lips. 1733. 



cx 



OOERIUS DE LINGUiE GRiECiE 



EXCERPTA 

EX LIBELLO, GUI TITULUS 
Graca et Latina Lingua Hebraizanies, seu de Gr. et Lat. ling, cum Hebr. ajffiniiate, auetore 
P. PAULO MARIA OGERIO. Venetiis, 1764. 8vo. 



De affinitate linguee Grscae cum Hebfaica. 
A Gil IRC A exordimur, utpote quam Hebrarae viciniorem Latina censeamus, ut suo loco constabit, tum quod 
secundum inter linguas omnes locum Kircherio teste (Prodr. in Atl. Polygl. Sess% 3. c. 1.) non immerito 
possideat. Duplici porro ratione linguarum affinitas videtur evinci, ex vocibus nempe utrique communibus, 
et ex communibus idiotismis atque diceudi modis. A vocibus initium sumimus. 



Votfes Gr, 
'vi/3aXv) Inutile, apud Hesych 
"Afiios Inops 
*Aya\>aua> Exulto 
'Ayonrotoo Amo 
^AyyiXKo) Annuntio > 
"AyyeXof Nuntius > 
^Ayslgm Congrego 
'Ayex£8a Juvenca 
'Aygimis Agricola 
"Ay^oa Strangulo 
"Ayoo Duco (Aphseresis N) 
*Ayoiv Certamen 

Infernus, Mors, 'Ativi^ 
^Atgos Multus, Abundans 
'AflAoj Lucta ^ 
'AikiT'^S Luctator > 
'^i^fo^ ^temus 
AliTo$ Avis 
Aldw Uro, Incendo 
AtxXov Coena 

"A^iXo^ Pabulo abundans 
AlxXos Cuspis jaculi (Hesych.) 
Aldv jEvum 

•^xap^co, •/Ixaveco Contristor 



Tabula Vocum Gracis 

Voces Hebr. 

Vanitas blH 
, Idem p^lK 
Idem yyn Hiph. V)3 
Idem 2S3^ 

n^?aK Fut. Revelare 7lh:i 



et Hebrais communium 

Voces Gr. 
Avyy} Splendor 



Idem n3» 

Vituia nb^y 

Idem nDi* 
Idem p3n 
Idem 3™ 
Fatigari W> 
Interitus Tl^ 
Magnificus IIK 

Defatigatio mbf), HK^ 

iEternitas, Seculum IJf 
Idem 
Titio TIK 

Comedere bDH 

Jaculum thM 

Vita rrn 



Idem D^HK 
Idem V^M 
Idem nn 
Cum CDy 
Idem np^M 



- w - /V , Suspirare p^K 

Axomoif Jaculum Lancea il^iTTTj il^pTT 

'AXi(yyiaD Polluo, Contamino Foetidus rvU 

"AXXofi.ou Salio Saltare, Tripudiare ^^Tf 

*AXoil Aloe 

"AXog, "AXvs Molestia 7 

'Ax6<nr(a Moleste fero J 
'AxAa-iov Torques, (ascito L loco R) 
^AfM Simul 7 

'AiMuo CoUigo 3 

"AfLoXXa Manipulus (Metathesis) , 

*AiM>ig Tener, Delicatus Languidus, Infirmus 7pK 
*AiJi,iXXio[Aai Certo E regione, Contra 710 

*Afji,oyipoi§oi Robusti Robustus 
•^|un5?« Sugo Fut. Idem V2ttD 

^Avev Absque, et *Av in compositioue . Non fK 
•^y^p Vir,ascito R loco S, ut amant Graeci Idem Wl^H 
*AvloL Mceror Idem iT^M 

'•tf^^'^\ D-pi'"™nHipb,n™ 

^Agufiio) Strepitum 

edo Fut. Contendere, Litigare yn 

*Aga\ Diras, 'AgoiofJMi Idem IIK 

*Aga<raao Diruo Idem D")rT 

'Apuxyr^ Aranea, a texendo Texere 
'Age<rxoo, api<rotiy Placeo Gratus, Acceptus fuit TTiD 
'AgifMs Amicitia Ligare QTI") 

^Agvul^m Rapio Idem ^*lt3 

"Ap^a Arrhabo, apud Hesych. Idem ndlj^ 

*A<riXyoLim Stupro, Lascivio (Metathes.) Idem by\tf 
'AaxeXeg Numquam deficiens Deficere rh^ 

'A(nr)g Clypeus Obtegere HSJt 

'^Tjxoj Vapor Obscuratus est Ony 



Voces Hebr, 
Splendere fecit TVX^s Jffl 
Idem VtH 
Os riB 
Idem 
Dominari TVD 



/IuAjw Tibia cano 
B^fcc Loquor 
Bigi$ Palatium, Regia 
BafTiXrjg Rex 

B^iro^ Loquax, Verbosus ) Effutire KOI 

^^ivTaxog Psittacus ) 
BarvXr^ Nana, Foemina pusilla Virgo nWD 

Bico Gradior, Incedo Venire Wl 

Be^ix Fulgur, apud Hesych. Idem pQ 

Bixo; Stuftus Vacuus ppa 

BsXo$ Sagitta (sic dicta obceleritatem^ 

BslXios (sic olim dicebalur Ccler > Accelerare TflO 



apud Gr«cos) j 
Bijo-oAoy Later coctus 
BirivoL Urna 
BXa^, xo^, Homo iners 
Boga Pabulum 

Bgiuo) Robustum reddo, (ablato 

A per Apha^resim) 
Bv<r<ros Fundum 
Ba)fjLO$ Altare, B^jxa 
roL$ieo Gaudeo 
riXa Lac 

riXcas Uxor fratris, seu soror mariti 
raqyageoiv Guttur 
Aircov Affinis 
rtXioo Rideo 
Terra 

rxw<r<ra Lingua, (addito G per Protbesin) Idem pS^ 
Topvo; Terribilis Timerc 'TO 

rgu^co Scribo Instrumentum sculpendi. Caelum ITiXl 



Cocdie StQ 
Venter »a 
Exinanire pv^ 
Comedere iTQ 

Robustus nSK 
Calcare ITQ 
Excelsuffi n03 
Idem f r If 1 
Lactens ^ 
Proximus VM3 
Idem irO 
Idem mn 
Exultare ^ 
Vallis Hp 



Excitare nmf 

Occlttdere 
Atterere TXSH 
Adhsrere p31 
Cald. Idem TTT 
Cald. Idem nTT 
Litigare tn 
Assimilari HOT 

Jtmpog Secundus Cald. Idem Hf) 

Js^t^eu Apprehendo Idem 
Jixi] Justitia, (ablato 2{ per Aphsresim) Idem pi3t 
Jgvwrao Lacero Lacerare 
"E/Ssvo^ Ebenus Idem pn 

'Eyv/fco Accedo, 'Eyybg 

l^rom Accedere tCf^ll Hiph. tt^Jfl 

Idem Hiph. ^TV 



rpvjyogeo) Vigilo 

Fv^os Gypsum, quod ipso omnia 

occludantur 
Aixva) Mordeo 
Aiiu^ax Viscus, quia firmiter adhasret 
JsiXiieo Timeo 
Jelvct Quidam 
Jeivis Litigiosus 
Aijxcts Sicut, Instar 



'rope 
*Eysigoo Suscito 
EUo) Video, Scio 
EUxco Similis sum 
EfXij Splendor sol is 
Etgiidoo Jaculor 
'EXdco Impello, Quatio 
*EXeXt}^ot) Convolvo 
'EXXoV Cervus 



Idem yV 
Quomodo 
Splendere TTil 
Jacerc, Dejicere rTT 
Fortis b» 
Convolvere 

Idem 7*H 



' NoDnaUasetiam Caldaicas radices in vocibus tam Gr. qnani Lat. derivandis reliqnimus, turn quod eai in Sacris Uteris usarpatat 
ODmperiamiiSj tuB in sratiam eomiD, qui utramque liuguam Veteribus Fatdarchis in lua fn\u% arbitrantur, inter quos D. ^eron. 
in Dau. L 4* 



f 



AFFINITATE CUM HEBRAICA, 



Voces Gr. Voces Hebr*. 

'EvrKco Increpoy Objurgo, "J 

Ira turn me ostendo > Irasci *pJt 

'Epomios In faciem y Cald. In faciem KS)M 

'Egactf Anio njDK Fut. Amicum se praebere iVH 

"Egyov Opus Texerc JIIM 

"Egn^os Erebus, Tenebrse Vespere ITV 

"E^os Planta virens Virescere UH 

'Egcordm Rogo (Metathesis) ' Idem "VTV 

'E(rr) Est Idem 

'Efrrla Focus, Lares ) j 

EmoLCD LAxe excipio j ° 

"Etoj Annus Tempus JH^ 

''£4^0) Coquo Idem ITBM 

ZaXij Turbo, Procella Idem nSlj;^ 

ZoLTo) Ordino Lex Jll 

Zsco Coucutio Movere se JTIT 

*'//|3ij Juveiitus Spica virens 

'Hlovri Voluptas Idem ny 

'HXaa-ytao Erro, Discurro Ire, Ambulare "J^H 

'HAso; Stultus Insanire I . i 

"HXkos Sol Lucere, Splendere 3 ^''"^ 

'i/jxgpa Dies Idem W 

'//§/ov Sepulcrum Area, Capsa plK 

*H(rvy(loL Quies, (ablato T per Apocopen.) Idem DptC^ 

©ajxa Sappe, Crebro Jugiter TDJI 

Savfji.siZa) Miror Idem iTOJI 

eeva^ Palma (M in N) Idem IDD 

BiQa7n6a> Sano HSDTi Fut. Idem M9*l 

©00^ Celer. eoa?co Festino Volare ttOD 

SgiwnSl. } 1>nnnHi*p..Ca.e„B. 

©g^yoy Flos Virescere CD 

OugaJanua Cald. Idem MITin 

e«g^f«« Potare J yj^^^ 
Ooopvi^ig Fotatio vini > 

*IaurioLi Mederi ^ Salvare VttT* 

Sanatio ) 

VfffoV Sacer Reverentia JTK*!^ 

'i^vi} Caprina pellis Capra XS} 

'Ixoiifof Aptus, Idoneus P3> Fut. Aptare XO 

*Ixglov Tignum Idem TDp 
*/XXoj Oculus, ab ffiXectf Ver- 

so, Volvo, ' quod a Volutare TO 

'IjEMeco Haurio Aquae 

'Jfnjj Voluntas Consentire IMk'* 

*l<ryji^ Viribus valeo Vir tt^K 

kMh Cadus Idem ID 

Kameo Initio, as Idem 

Koilao Uro Idem TO 

Kaxo; Malus * Mendacium tWTD 

KfltXscc Congrego brtp Idem, vel Vox Inp 
Koi^o; Pulchritudo ^ 

KoAo; Pulclier > Perficere 
Kakos Magnus } 

KdiAriXof Camelus Idem blXi 

XajxiVfa Camisia Recondere ODD 

Keiwot Canna Idem 

Kavwv Regula Dirigere, Statuere ]yOf XO 

Kami, KxTrdni, Capanna Operire nSTT 

KamiKos Dolosus, apud Hesjch. Duplicare 
Kd^loL Cor,sic dictum aj ugi palpitatione '\ 

KgaSouo Concutio >TremereTirT 

Xo^a) Chordas j 

Koffrog Manus Pu<»nns ^T)^i^ 

Kip^ Sicco Siccari 21X1 

Ka(T0L Casa, Tugurium Idem MOD 
KsKTEOL Sedes, Cathedra, ap. 

Hesych. Thronus, Solium XDD 

Kirto Sub, Infra Idem 

Kiipco Caedo, Tondeo ) , 

Koup^Tonsura \ Glabrare mp 

KeKkao Curro Velox bp Velocem esse bbp 



Voces Gr. 
KiVTeeo Pungo, Stimulo 
A's^awocoSplendeo, Fulmino 

Kogivfi Corona 
Kri^S, Krt'Kog Simia 
Kl^agif Cidaris 
Klxvg Vires, Robur 
KmdfMOfMv Cinnamomum 
KivugoL Cithara 
Ktvvgo; Querulus 
KlgKog Circus 
Kicmj Cista 
KXsiw Claudo 
KXs)s Clavis 
/vAoioj Vinculum 
Kao\6oo Cohibeo 
XaXivog Froenum 
KKrigog Sors (Metath.) 
KXlfj^o^ Scala 
KXofo^ Torques 
KXaofios Avium cavea 
KXco^o) Clamo, Clango 
KoXoiig Graculus 



1 



exi 

VoceaHebr. 
Lancea 
Radiare, Splendere) 

Idem *JTp 
Cii^erc irh 
Idem TTO 
Idem T^^p 
Idem ma 
Lamentari Vp 
Idem DDna 
Loculus D^D 



Claudcre, Cohibere HbO 

Idem 
Idem 
Monile 'hn 
(Jerem. 5.) DI^D 

Vox, Sonus ^ 



KoXaxeuo) Blandior, Adulor ) t>i j t»i j- • « i. 
Ko'x«? Adulator } Blandus,Blandiri p^ 



KoXMjrrco Tundo 
Koveo) Ministro 
Kfjrroo Praecido 
Ko^io) Satio ) 
Kopo$ Satietas ) 
Kou(poi Celer, Festinus 
K6<^mg Cophinus 
Kqddri Ramus excisus 
KgaKo) Clamo. Aijf Praeco 
K^augog Siccus, Aridus 
Kgiag Caro 
Kgixto Strido 

Strido ^ 
/iCpflD^» Crocito 3 
Kg6xo$ Crocus 
KgCog Frigus 
Ajf^/^co Sepelio 
KrvKico Pulsu sonitum edo 
Kvup Foramen acus 
Kvfiegvoioo Gubemo 
KuxXos Cyclus 
KuXloo Volvo 
KvfjM Altitudo 
KuTTupos Vas magnum 
KuTtToi Curvo_, Inflecto 
Kaynri Manubrium 
AatfjMOQ Edo 
AoTk^o; Vestis 
AafjLVPog Blandus 
Aaos Populus 

AoLTriKo) Inflammo, ap. Homer. 
Aii^oD T^mbo 
AeTTTog Debilis 

Aiar^ui, Ita vocabant Boeotii commu- 
nia coenacula, ut habet Etymologus. 
Aviia) Lateo 
Aleves Thus 

Ai7r9$ Pinguedo (Aphaer. Cb.) 
Al; Leo 

Aufiri Lues, Noxa 
Aunri Dolor, Tristitia 
Acti^svoo Irrideo 

Ma&ioo Disco, (ablato L per Apha;r.) 



Mallei JITB^D 
Aptare, Parare XO 
Idem IBp 

Convivium iTQ 



Festinare tSTT 
Colligere tSD 
Scindere, Caedere rhi 
Clamare H^p 
Exardescere ^"n 
Idem IMt^ 
Frendere dentibus pifi 

Clamare Kip 

Idem DDnp 
Gelu mp 
Fodere VTT 
Tympanum ^ 
Foramen "VT 
Viribus valere 

Circulus pTT 
Volutare 773 
Idem TVy)pf Dip 
Pelvis -)B3 
Idem C)SO 
Manus ep 
Cibus Qm 
Induere se V2j 
Blandiri 
Idem 
Flamma 
Idem 
Corruere 

Idem iiytrp 
Idem OM? 

Idem nnr 

Idem yT\ 
Idem 
Contercre DHf? 
Conturbari 
Subsannare 23lh 
Discere 10^ 



nWD Inf. Lucere TlK 
ima Idem -WK 



Motlgoo Luceo, Splendeo 
Mdxa^ Beatus 

MdXot Valde Implere 
MoAao-tra Mollio ) o i ..U. 



■ Vide Schrevel. Lexicon Gr. 



* In Scriptnris omnc malom mendaciwa (fidtor. 



cxii 



OGERIUS DE LINGUiE GRiECiE 



Voces Gr. Voces Hebr 

Mak^ Malva Idem rTTO 

Ma^am Pecco Rebellare 
Miixn Pugna ) Est idem quod HD^ Per- 
Mix^iMu Pugno ) cutere, vel WID 

HfforSj PleDus Cald. Sufficiens IVTU 

Mnvi} Luna, quia per earn nu- 

merantur dies Numerare 
MifiAn Minuo Idem laVD 

M/<rya Misceo Idem iTD 

MtJyoj Labor Idem 
Mogyytfflo Absterceo Idem p^D 

M6^yo; Edax, Vorax. (Homer. 

Odjss. 18.) rOHD Inf. Pascere njD 

Mouira Musa Eruditio Erudire 'TO^ 

MmXoj Medulla Idem IDD 

Mitjn Premo, Sugo Exprimere TOD 

Mijpa Myrrha Idem ntD 

Mo(rH)jiov Mysterium TT^DD Inf. Abscondere "VID 
3f»fiM)f Macula Idem D10 

iV^, Jnhabito ) Habitare 
Alxo; Templum y 

Nnt^i Puerulus Idem TJT^ 

JVffov Aqua, iVf f<f8f$ Aquaticus Fluere IH^ 

2V«;» Moveo Idem in^ 

iSrf<f)«Xj| Nebula (Prothesis N.) Caligo 73» 

JVl4>oj Nubes Stillare 
A(f(ro; Morbus, iVo<rf« iEgroto Infirmus 
jS«/y»Tondeo Idem ODD 

Bfooy Hvw, Rado Avellere, Abscindere X\l 

Bvfeim Abrado, Abscindo Abbreviari, Decurtari lltp 
'olowj Dens, (a conterendo) Conterere Wl 

*Otivn Linteum Idem V^H 

Olw^Vinum Idem T 

•OxgwKrflai Turbari Idem 13^ 

"OKos Omnis Idem to 

*OiMi$ Universitas Populus Oy 

•OftiXeou Loquor Sermo^ Dictio rPD Idem TtD 
'0/tyv« Juro Verc 
•Ofwfa) Unio Cum pjr 

"^Oyojxa Nomen Idem DKi 

"'Oyo^ Asinus, (quia pigerri- 

mus ad omnia cogendus.) Adigcre D^K 

*Oira>foL Proventus Idem HOHf 

*Ogia> Video Idem HXl 

"Ofigos Diluculum Idem "TIM 

'OgfA^ Impetus DWT Hiph. Tonare CttD 

"Ofoj Mons Idem "VT 

'OppaHiw Horreo Terreri "PTT 

•Of«(r<r« Fodio Terra 
■Op^i$ Orbus Vespere 213f 

^O^ioiMu Incedo Iter facere PHK 

"Opp^oj Vitium ordo Ordinare TTV 

*0p« Excito Idem IV 

Qui Idem nttfM 

^O^x&gioi Ignitus Ignis tt^ 

*0a5^fo^ Testiculus Idem "WM 

OSaoj Tener Idem ^ 

Oi(rla Substantia Idem mtriD 

•0<f If Serpens Vipera 3?BK 

"Oxtioo Fastidio Idem lOlp 

*0K|/8 Sero, Vespere (Estenim finis diei.) Deficere D9K 
^O^^fiuvioy Obsonium Idem P? 

jTay)^ Laqueus Idem H!) 

JTaXoi Olim. UoAaio^ Vetustus Veterascere r6l 
nacAAflcx^ Concubina Idem tt^^to 

notroLyo^ Fragor Fragorem, Sonum edere TOD 

naria-aoD Percutio Malleus C^S) 

Jifeov Terra, Solum (Homer.) Ager 
I7fi0ai Persuadeo Idem ililS) 

niXgxvg Securis, (a scindendo) Scindere 3^ 

Uios Pudendum Idem ItTQ 

Jlrryri Fons Fluere, Manare TOS) 

JljiywM Fabrico Facere, Operari /VB 

UAfxa Plecto Baculus pS 

jrxijyii Plaga, (quia camem dividit) Dividere ibs 



Voces Gr. Voces Heb r, ^ 

noXifji/)$ Bellum OTwll Inf. Pugnare DTP 

nigig Juvenca Idem TVO 
np6iMg Jaculator, (Horn. II. 3.) Jacere, Jaculari TXDD 
Tluo Ignis 1W Idem, vel ab Ardere TJQ 

'Pa(r(ra) AUido, Dejicio Conterere, Conquassare YSTl 

'Piyyw Sterto Respirare nn 

'PeoTkigo Idem TTO 

'Prr/wfi^i Frango Cald. Idem yjH 

*Poo(, ooyog Fissura Conterere, Confringere Hjn 

Saog^ Soosf Salvus Idem JW* 

S^^S Caro Idem "UW 

Saiiga. Lacertus Brachium JTHX 

Si^ Colo, Veneror Laudare T12tf 
Siig Sol ^ 

StiQiam Fulguro > Splendere "Vl? 

Sitgm Astrum 3 

Setgci Sera Catena "W 

^s^vo, Insignis ^ , 
zijfwiov bi^num J 

5'ix;^o; Irrisor Ridcre pHttT 

Z'xaiTTeo Effodio Haurire ^flW 

Sxa^i^og Stylus, Culter Idem d*TT 

Sxelouo Dissipo Vastare TW 

Sxrivvj Tabernaculum Habitare 
Siciet Umbra 1 

Z*xiatcw Obumbro ^ Tegere, Operire T3D 

Sxvrog Scutum J 

Sxoirim Prospicio Idem *)pCf 

XxoTog Tenebrae Quiescere fipVT 

Sxv&pog Tetricus Tetrum ease Tip 

XxvXeto) Spolio Dejicere, Dispellere> 

Sxo^fl Feriatio Quiescere, Tranquil- y TTTO 

(Metatb.) lum esse 

Zjx^x* Dctergeo Detergere HTO 

Z'ouo'oy Liliuni Idem 

So^loL Sapientia Speculari > 

^•flreo^ Specus. Tegere, Obducerej ' 

Z'lre/^ Semino (Metath.) Spargere *1IB 

5Taa> Sisto, Sto Poncre ttW 
JfTijxa Quiesco, Firmiler Sto Silere, Quiescere pTO 

Z'ro/xa Os, oris Aperire D/W 

^uXdf Prseda, Spolium Idem 77V 

JSvgda) Eo, Proticiscor Recedere TO 

X'jqiyfMg Sibilus ^ 
Xiqiyi Fistula, (a sibilo sic dicta) > Sibilus npTKT 
Svpi(r(ra), a-vgi^Wy Sibilo, as 3 , 

X^iXKco Dejicio, Everto Humilem esse 

rx/C«)Diffindo ) IdemJW 
Zxitri^ bcissio ) 

ifflOTijg Salvator Prot^ere VD 

Tiitoxoy, Graeci ita appellare consueve- 
runt genus scribendi deorsum, ut ait 
Festus TpBnn Invertere TSBl 

Tcc/yi Festinus ttHHil Fut. Festinare tHPT 

Tilqm Fatigo Laborare fpQ 

T?Xe Longe Jacere, Ejicere, Projicere Vli" 

Tr^qio) Servo, Custodio Idem "Vtt 

mriiui Pono r\n Inf. Ponere VU 

Tqaisin Calco D5*VI Conculcare DSH 

Tqi^m Nutrio Idem ^HDH Hiph. g|TB 

Tgoiraiov Trophaeum, (quia vi raptnm) Rapere 
r§»y<u Comedo TisDD Fut. Pasci, Pascere iTlH 
Tuirra) Percutio Tympanum ^jn 

Tv(p\og Csecus Obscurus, Caliginosus ^Btt 

"T^QiS Insidiae Idem STW 

'Tyleia Sanitas Sanare, Curare nnSI 

"rSa^-, fltTo^, Pluvia Vapor TH 

''T$Xos Nugae, Loquacitas Ludificare 7/in 

"Ta-xoL Lignum, quo ignis accenditur Ignis 
0avc0 Edo Clbus U 

0a/vw Ostendo Respicere HIB 

0f)^o^ Lumen ) 
Spleudeo J 



Splendere 3^ 



AFFINITATE CUM HEBRAKVL 

Voces Gr. Voces Hebr. Voces 6r. Voces Hfbr. 

MovAft Puella Virgo SlTirD Xufdrrn Incido Idem JTQ 

#f{yioy Ferculum (S. HieroQ.) XtHSti Xaq^ Pagna OcciderCj BiBperdere CTf? 

^1^), Loquor 0%, oris nS Xifyt Ventris onus depono Foris m 

imyyofuu Loquor. Xikus Fistula Idem TTTy TTH 

yoi Locutio Cald. Sermo^ Verbum CUiTS XiXi$ Pabulum. XskSm P^uco Comedere ^3)1 

i^&0 Dico, Memoro,^ JTireov Tunica Idem TUTD 

Expono > Exponere, Explicare ^tHB XXoftuf CUamjs Pallium DTO 



i^fiffti Phrasis 3 X^xri^ Aurum Idem \TT\ 

Puteus Idem XcoXo; Debilis Idem VTI 

i^^co Fero Fructum edere STfi jlTepfue Agger Mnrus npVT 

^vy^ Exilium (Sanct. IHign.) Auferri IB ^'oXXa PkiIIo Laudaie TTn 

#Dxo^ Fucus Idem "TO i^'ao) Comminuo Deficere, Imminui DDB 

i^A^ai Custodio, Tueor Eripere^ Liberare IDT!) tfniyco Spiro. Spiritus Spirarey Afflare ITtt 

Ignis. ^ago^Turris^ubi ignis accenditur Ignis '/Ix^^ Celer Chntt rut. Festinaie WT 

Xofni Seta Filum {991 */2jxo; Humerus Qnerare Wjf 

Xaog Chaos Obscurari iVD Facies Idem EM 
Xofiffva Sculpo Insculpere, Exarare VfTT 

Hssc sunt Gr. vocabula, quae cum Hebr. consentire visa sunt sive quoad soDum, five quoad sensom ; verum 
Qt probe admonet Salmasius, (Tract, de re Hellenistica) baud dubitandum, ^uin loiige plures ia veteri Gr., 
si adhuc vigeret, consonantiae deprehenderentur. NonnuUa earum exempla jam de facto videre est in ante- 
acto Catalogo. Alia etiam refert mox citatus Scriptor. Sic veteribus Graecis, ait, fi^a et in Beeoda BS»a 
sooabat pro Fiiia ex Hebr. rU3. Gnecis item veteribus legebatur vioxog, qui nunc x^g^^ ' ^4^^ I^^ Ivm, 
quse postmodum : ^^ttiSyj, qui nunc oiiXfif, et alia, qua^ ex Uebr. deduci autumat. Idipsum quoque 
testatur Is. Casaubonus m opere quodam, (L. de 4. Unguis.) quod imperfectum reliquit, quodque ab 
Emerico ejus filio citatur^ ubi base habet. ^ Nos autem observamus in aatiquissimis quibusque Gnecomm 
Scriptoribus multa vocabula Hebr., qua? postea vel desierunt esse in usu, vel admodum sunt mutata. Qum 
omma apprime concinunt cum eo, quod testatur Plutarchus, (De Iside et Osiride,) plurimas voces olim 
Gnecis et iEgyptiis fuisse communes^ parum quippe ab Hebr. abludit iEgypt. sermo. 
. Quod postea ad idiotismos pertinet, complures etiam utriaue communes comperimus. 

Talis est ille, quern Graecis olim usitatiim tradit idem Salmasius, ut nempe verbo nomen affine coniungant 
ad emphasim^ ut fuivletf fudvirttu, ^wiynm ^uy^Vy u^^n [Aii»4$fficu, quae sane Hebr. sapiunt. Tale etiam 
illud^ quod Gr. Hebraeorum Hiphil imitata ex yvoMp, cognosco, facit yp»^!fy», no turn facio, yvco^/xo^, notus. 
Hujusmodi demum et illud, quod verbo singulari neutra pluralia conjui^ant : sic Hebr. JVmik Sit Lux, 
Gen. i. 14. Gr. rauroL vKouviireu, 

Gr. similiter Hebr. instar dualem numerum admittit. 

Duplex habet £, £ brevem, et H longum. 

Item si de veteri loquamur, earn Hebr. instar articulis caniisse deprebeuditur in Homero, ut dbservat 
IHutarchus, in Quaestionibus Platonicis circa finem. 

Hisce alia adhuc addi potest consonantia, quam notavit Maffejus, (Osservazioni letterarie t. 4.) in vetustis 
nimirum Graecanicis Inscriptt. legi nift loco Ti)y^ quod nonnisi ab Hebrseis manare potmt, quibus solenme est 
in fine vocum D loco i ponere. — pp. 12 — 31. 

De Affinitate inter Gracam lingmm et Hebraicam in Characteribus. 

Nova, et priori adhuc ex parte securior nobis hie sese aperit via, quo dictarum linguarum affinitatem magis 
magisque evmcamus, dum de earum literis dicere instituimus ; longe minus eteuim mutationi obnoxii sunt 
characteres literarum, ac linguae ipsae, cum sint certis ductibus atque figuris circumscripti atque determinati. 

Quo melius autem characterum isthaec convenientia percipiatur, nonnulla etiam hie abs re non erit adverteie* 

I. Characteres Hebr., quoties in Gr., vel Lat. alphabeto quaerantur, in latus oppositum debere converti ob 
diversam barum nationum scribendi rationem. Hebraei namque, ut constat, a dextera in laevam scribunt| 
«icut ceteri Orientates : Graeci e contra et Romani a laeva in dexteram ; hac quippe ratione pars chamcterum, 
quae his est anterior, illis posterior est, et soia conversione in statum collationi convenientem possunt reduci ; 
hujus vero conversionis ope omnia fauste prospereque cedere videbuntur. 

II. Dum Gr. Latinosque characteres commemoramus, unciales tantum intelligere, sen majusculos, non 
autem minusculos ; quod priorum forma stabilior sit ac magis diuturna, aliorum vero celerioris scriptionis 
gratia nimiuni facile soleat imroutari. 

III. Characteres tarn Gr., quam Lat. pro diversa aetate mirum in modum variare. Neque enim eadem 
^terarum forma in veterrimis uiKcriptt. atque vetustis Scriptoribus usit^ta cum ea, quae temporibus mediis vd 
mfiniis obtinebat. id de Graecis apprime constat ex jam uieniorato Gregorii Placent. opere, ubi omnes em 
variationes in peculiari tabula accurate coUectae cemi poterunt, si pauculas tantum excipias, quas deinceps 
omnium primus notavit CI. Bianconius in suo praestantissimo opere, De antiquis literis Hebraeorum atq^ne 
Graecorum. De Latinis postea praeter nummorum ab eodem Bianc. adductorum auctoritatem, qui id evuH 
emit, illud inde etiam eruitur, quod Pelasgos eos esse, qui literas in Latium tulere, auctor est Plinius : bos 
autem sicuti linguam a recentioribns Graecis diversam habuerunt^ ut infra constabit, ita et literas Hebneis 
propinquiores habuisse credibile est. Tum ex Dionjsii Halic. testimonio referentis Ronianos initio scripsisst 
literis lisdem, quibus Graeci antiquitus usi fuerunt, iisque inscriptam a Serv. TuUio columnam aeream sua 
ietate superfuisse. ' 

IV. Hebraeorum characterum nomine non eos hie intelligi, qui hodie apud Hebraeos in usu sunt, se4 
$amaritanos, quales praesertim in Siclis cemuntur, quosque certum est apud Hebraeos in usu primitus fuisse 
tunc, cum literae ad Graecos aliasque^iationes delatae sunt ; quidquid sit postea de hujus immutationis apud 
ipsos origine, de qua jamdiu inter erudites disceptatur. * 



* Pro hac controvenia comoli potest inter ceteros prafatas Bianeonios in jam laudato opere, qno nemo mttae nco jodicie earn 



enodasse videtur. 

NO. I. VOL. I. 



OGHBRIUS 0E LINGITJB GRiEC^ 



Post hse si pnefatarum trium UDgmrum characteres mutuo conferantur^ in omnibus fere eos aaainiilari 
liqoido constabit. Sie 

• A olim apod GraBCoa atque Latinos inter alias figuraa has oUinebat AAA* Similes pariter ioireQiei 
mpad Samaritaaos, niM quod ordine cemantur inverso in hunc modum ^ V yV • ' 

B figura hsec^ quae Gnecis et Latinis communis est^ a Samarit. ^ in nihilo discrepat^ nisi quod in hac 
•otfua tantnm apex introrgum inflexus cernatur. 

. r Gr. a Samarit. 1 sola distat literae inversione ob rationem superius jam allatam neceaBaiia, wk 
patet 

A Gr* est ipsum ^ Samarit. apicis inferioris protractione mulctatum. 
£ Gr. et Lat., 3 Samarit. inversum exprimit adamussim. 

H Gr. et Lat. ejusdem figurae est cum Q Samarit., si una tantum media linea laterales jnngantiir. 
I sunm Grasci et Latini una tantum ex tribus ^ Samaritani lineis depromta efformarunt, reliquia utpote 
superfluis resecatis. 

L prius, deinde hetb reperimus apud Graecos, Latinos, et Samaritanos. 
M Gr. et M Lat. a ^ Samarit. paulo roagis equidem discrepant. At 

Grascis et Latinis commune et Samaritanorum sola fere inversione diflFerunt. 
^ Veteribus Grscis, Latinis, atque Samaritanis commune, 
r Gnecis olim et Latinis '~| Samarit. respondet. 

Graecis olim et Latinis loco K etQ, quod a P Samaritano expressum manifestissime cemitur. 
Gr. et R Lat. cum ^ Samarit. pariter concinunt. 
W commune Graecis veteribus et Samaritanis. 
. commune Samaritanis et veteribus Latinis. 

Quod ad alias literas pertinet hie omissas, compertum est eas Gr. alpkabeto nonnisi sero superaddilas fuwe, 
cum initio sexdecini tantum obtinuerint ; nec plures eo tempore fuisse crediderim apud Hebraeos etira ; imo 
si Irenaeum audiamus, (L. 1. adv. Gentes c.41.) antiquae etprimae Hebraeorum literae, quas ipae Saceidotsles 
dicit nuncupatas, decern tantum numero fuerunt. Saltem quoad sex istas }{ D D B T 1 spectat, facile qiiiaquis 
intelligit sine iis Hebr. sermonem exprimi potuisse, atque unius plenioris soni gratia adjectas, aiculi octo 
postremse Graecorum. 

Ne cui autem forte negotium facial leve illud discrimen, quod circa nonnullas ex relatis nos etiam moBui- 
mus, illud hie adnotasse suiBciat longe magis inter se distare majusculas et miousculas unius et ejnsdea 
linguae, esto has ab illis celerioris scriptionis gratia ortum trahere nemo unus in duhium revocet. Quare 
sicuti velox et expeditior scribendi ratio novo minusculo characterum generi causam praebuit, ita et lapso 
temporis nonimllius etiam in majusculis altera tionis causa esse commode potuit. 

Hisce^ addatur perpetuus scribendi usus, qui magnam literis quibuscumque mutationem iuferre ^oiet. 
Addatur et varius cujusque populi nationisque genius et inclinatio, quibus aliquid etiam concedendum, quiquc 
insigneoi in Uteris varietatem parere prucul dubio apti sunt. Quod adeo in hunc usque diem verum comperi* 
tUTj ut quot natiooes, tot existant diversae characterum formae, sive eae Lat., sive Gr., aut Hebr., alteriuaquc 
Cttjusvis lingU9 fuerint. Hoc sane in ipso uno Rabbinico charactere manifestissime cemitur, quern Currentem 
passim vocitant ; alio enim utuntur Hebraei Hispani, alio Germani, alio Italic &c. neque onmes quantumvis 
in alterutro periti, nisi magna praevia exercitatione, legere possunt, licet cuncti ex uno eodemque character 
Hebr* pf o&uxerint. £x his jam videre est nihil unitati originis oiBcere memoratuni discrimen* 
. CSiaracterum similitudini eorum pariter ordo se adjungit, idem, a Graecis saltem, in alphabete aervatus^ qui 
ab Hebraeis, si unam tantum vel alteram excipas literam transpositam, additam, aut omissam. Idem pariter 
aervatum eis nomen; hinc est quod cum Crates Philosophus^ ut refert Varro, quaestionem'grammaticam in 
Graecia agitaret, cur non diceretur "Af^a aros, ut rpif^fua aros, responderunt alii Graeci : ' Haec non sunt 
vocabula nostra, sed barbara/ 

Accedit denique et ipsa scribendi methodus utrique olim communis ; quam enim modo apud Hebraeos 
ceterosque Orientales solemnem cemimus, sinistrorsum videlicet, Latinis quoque ac Graecis niitio usitatam 
eoflnpermius. Ejus usus apud Graecos ex eo constat, quod refert Pausanias, (Primo Eliaconim) inter 
aimiuacra eorum, quos sors ad pugnandum contra Hectorem elegerat, uni Agamemnonis statuae fuisae nomen 
inscriptum, sed inverso quidem ordine a dextera in sinistram excurrentibus literis.^ Ejus usus postea apnd 
Latinos inde nobis suadetur, quod ilium Etruscis, quin et toti Italiae, olim commuuem fuisse deprehendamu^ 
ex quamplurimis vetustissimis monumentis, quae in diversis Italiae locis, Hadriae, Veronae, Pisauri^ CapoSi 
Nolae, Neapoli, in Samnio, &c. non ita pridem eruta sunt, et etiamnum quotidie eruuntur. 

Praeter hunc scribendi modum, in alio etiam eos olim convenisse intelligimus, illo nempe, qui a bobus 
arantibus similitudine ducta Bovargo^vfiiv dictus est, primo versu a sinistra in dextram, secundo a dextra fll 
sinistram exaratis, et deinceps alternatim. Pro Grsecis id abunde testantur Inscriptt. Sigea^ Bimardiana^ 
pluresque nummi; testatur et Suidas, (Lex. Gr.) qui leges Solonis ab Atheniensibus ^A^on^ vocatas acribit; 
"^Mti autem scriptos esse eo modo dicit^ quo convertuntur fiouor^o^ijSoy, quod confirmat Hesychius. IVo 
Latinis hujus rei fidem facit Isidorus Uispal. (L. de originibus.) inquiens vulgo vocari versuSf 'quia sic 
acribebant antiqui, sicut aratur terra, stylum a sinistra in dextram, deinde a dextra in sinistram convertentea^ 
ethoc rusticiliodie versus dicunt.' De Hebraeis tandem fidem facit Nauclerus, dum refert < £Mram modum 
scribendi a dextra in sinistram tradidis^e Judaeis, cum prius ad modum arantium scriberent. Fidem facit 
aimiUter Siclus quidam Samaritanus a Bianconio relatus.^ 

Ex hisce omnibus illud etiam hie obiter advertere abs re non erit, corruere prorsus argumentum illud, quod 
CI. Goriu8(Storia antiq. Etrusca p. 135.) Graecam veteris Etruscae linguae originem contra Maffejum probatnrua 
coUi^ere conatur, sive ex characterum Etrusc. cum Veteribus Graecis similitudine, sive ex similibus scribendi 
formis, quas olim apud utramque banc nationem ex veteribus earum monumentis eruimus. Infirmum saiK$ 
areumentum ; cum etenim easdein prorsus literas esse constet tam Hebraeorum, quam veterum Gnecorum, 
Hullaiii insuper scribendi formam alterutri usitatam in venire sit^ ^uin apud alteram quondam etiam viguisse 
oatendi non valeat, concludendum potius nihil ex hac parte erm posse, qpo memorata mox controversia 
dirimatur. — pp. 55 — 63. 

■ Vide Tabnlam Blancon.'iQferiiu ponendam c. 11. ex qna reliqnas fere omnet Uterai erahnus. 

Hunc modam in moUis #tfain receotloris Homero e?rNanii8inatibiuf rerni anctor est Bianconins 1. de antiq. litorif. " 
' Generat. 54. * Scribebant autem a stnistro cornu, et a dextro redeundo scribebant in sinistnun.' 
^ Aliam mcthodnm scribendi conunemoratadbuc PauBanias 1. 9. c. SO. Circularem ncmpe. 



AFFINITATE CUM HEBRAICA . «xy 
TABULA RADICUM HEBRAICARUM, 

Ex quibus in Catalogo supra relato aliqua Graca vox est deriv<Ua. ■ . '< 

th-Or. DW-Or. Lat pfiK, m T^-O. S» -G. BW-G. L. "OR-G. *)|»-G. L. r6»-0. Wn-6. L. vSl 
-O. TDK, PN-O. epR, pj», »JN-G. E. TB»-G. D9», 3«K-G. L. 31», flTK-G. fm-G. L. V-ttfe «m W» 

-^•HW^-G.tm . 

a L mn-G. ppfl-G. «-Q-G. L. ^a-G. ^/Q 

3-G. b»y-G. L. naa. Via. nna, m, tu-g. n»>-o. l. n^i ^j-g. yu 
■?-pan-G. m, tcm, cow. tm-G. nyr-G. hot 
n-7an, rttrr-G. nvT-G. L. -pn, 

T-G. im-G. yW-G. L. TOT-G- pj«-G. jmt 

n-G. rm -G. wt-g. ovt-g. hott, ym, m anrr-G. 2^, rfrt. 'hrt, ^-g. l. thn, thn, \thn-o. mr, 
pyr-G. nsn ysn-G. l. am— g. ttt-g. l. dtt— g. l. ppn-o- prr-G. l. Tn-o. wn-o. prt, vm 

Q — G. L. 71D — G. ttntD — G. L. HTO 

»-G. rl^«»-G. L ba*-G. or-G. j>B»-G. KT, prT»-G. ttn>, wt>» 

a-G. ma-G. l. pa-G. twra-G. l. o^a, »ba-G. r6a-G. l. !?^a, e)!?3-G. -na-G. ya— g. »3, wkj- 
G.L.TBa.a-p-G.rro, c«M.na-o.L. via 
^G.L.»a7-G.arp-G.an^,Tr6,aj;^ , , 

O-G. ViD-G. L. MTTD-G. L. D*D-G. Cold. flonj-G. L. yte. n30, HSD-G. pr>D, TO, IWO 

3-G. D»a-G. L. ^M-G. npaa, nj3-G. l. m oru, thj-g. rro, ^iu-g. l. -iw-g. l. rraa-o. ^ 

0— G. T10-G. L. 130, /OD— G. L. pD 

y— G. mosf, *?sjf—G. rot, rjf, najr-G. aot, aosf, oay— g. l. a"w— g. ymf-o. 
B-G. rifr-o. L. riB-G. TO-G. m n®, VDB. nas-G. l. TVS, rhs-o. t^-o. l. ^^b-o. Cau. OB, '3311b- 
o. L. ms— G. L. itrs— G. cau. D3nB> nra— G. rms 

X-G.L.nS3t , 

p-G. Bl|>-G. L. Vip, ap-G. Tip, epp, o^?p-G. L TBp^ 

•v-G. L. »jn-G. L. an-G. l. rm-G. l. »aT— G..nDi-G. tn om-G. l. njn-G.L.can, tn-o. or>» 
run-G. L. Y3n-G. am 

l^— G. •iiw— G^naw— G. i* txsxt—o. tw» tw— g. l nw, prw— g. l. iv— g. jiv-tG. l, r^v— o. r6v»*fw 

G. — G. L. TBIt^ — G. ISpSft tjpiJ^»-G. y^n tft 

/rrn-o. Ton vh-g. l. cow. nn, caw.i<jnn 

Qua ratione tot recensita Hebron voces ad Gracoi pervemrini. 

Sbmitas omnes^ qoibufl singuls voces ad nos usque pervenenint, assequi operosum oiiiiisj ac captu difficile 
est, inquirere tamen nonnisi utile atque proficuum. 

CuQi porro de Ibguis agitur^ quae ad natibnes pertinent inter se disaitas, doplei tanttun suppetet^Tidetur 
via ad aficjualem affinitatis rationem reddendam, si qua in ipsis deprefaendatuf ; ut nempe "vel ex mutuo ipaa* 
rum conmiercio ea repetatur, vel ex coloniarum deductione ex una in alteram r^onem. Videndum prop« 
terea, num alterutra ex his causis tot Hebr. voces in Gr. et Lat. linguam transvexerit 

Quod in mutuo nationum commercio vis maxima insit ad voces ex una in aliam linguam invehendas, ipn^ 
nostratis vemaculae Ticissitudines^ novaque in dies ipsi accrescentia ex vicinarum consortio vocabula siitis apdie 
nos edocent, illudque etiam alibi indigitavimus. ' Licebit ergo suspicari commercium ab Hebraeis, vel alSa 
ipsonim finitimb cum GraNUS atque Latinis exercitum memoratam peperisse vcit«im affinitatem, nisi buic 
asserto plura, eaque non levis momenti obstareot. Jam enim quod ad Heblr. gentem Spectat, compertum est^ 
eos cum alienigenis hujnsmodi commercia nec exercuisse, nec exercere potuisse, ut optime observal Morinus, 
Exercit. prima, c. 1 1. Lex eos patriae sua? affixos tenebat ob festa, oblationes, pnrificationes, aliosque ritas, 
qui extra eam non poterant observari. Cibi etiam ipsis propositi, et pollutionum, idololatriaeque metus mmime 
concedebant cum gentibus consuetudinem. Gentes vicissim eorum consuetudinem aversabantur, eosque ut 
impios Deorum contemtores infensissimo prosequebantur odio. Sic permutare inter se vocabula non' pote- 
rant. Cujus rei Veritas quod probe pmpecta esset Auctori Origg. Otitic, in causa fuit, cur praepropere nimis 
inferretaliarum vocum etymologias haudquaauam in Hebr. ling, investigandas (Origines Celtiques, c. 4.). lUud 

e>stea quod ait Vjdtonus^ In Proleg. ad Polyglott. eam vocum affihitatem inde repeti posse, quod Graecis et 
omams diu servierint Judaei, nec magis prodest, cum hoc nonnisi sero contigerit, eaque aetate, in qua utraque 
haec lingua jam perfecte constituta erat. At potuenint eae voces oriri ex commercio saltem cum Pboemci* 
lus, quorum lingua ab Hebr. parum discrepat, quosque ne^otiatores fuisse celeberrimos constat, et cum 
omnibus fere nationibus commercia exercuitsse. Sed illud hic adversatur, quod si ex mutuis commercns 
affinitas toties memorata foret repetenda, haec ex commercii perseverantia ac duratione augeri debuisset | 
oppositum tamen jam observavimus, tam Gr. nimirum quam IjBit. idioma majora, si in suis exordiis, quam si 
^in progressu spectentur, hujusce affinitatis argumenta exhibere. Aliam ^roinde illius causam inquiramua 
oportet, ac videamus si forte ex coloniarum deductione ea plausibilius erui possit, ut quemadmodum inter 
arguinenta, quibus origines ab historicis traditae dijudicari possunt, unum et quidem praecipuum in linguae ves* 
tigiis situm esse docet Bodinus, Method. Hist. c. 1 J . ita ex opposito ex populdrum origiiiibus linguae Testqpa 
explicari possint. Exemplum sane hujusce rei baud ambiguum praesto nobis adest in veteri Punica HogOB, z 
Pho^nicum nempe colonia Punica gens erat, hinc tanta inter eos serpaoqis affinitas, qua majorepi vix liere con^ 

Qua in re eorum jactantiam hie nos nihil morabimur, qui vel quod sua? originis initia nescirent, vel quod pere- 
grinorum odio dissimularent, se indigenas terrae parentis, seu mnSx^ovc^ appellarunt. Sic Aristides m Paiiatb. 
aupremae nobilitatis decus Atheniensibus tribuit, quod non aliunde profecti genus ab ipsa terra Deorum Inatre 
traxissent. Qui error non modo veterum Scriptorum, sed juniorum etiam adeo communis est, ut et de Bri* 
tannis Polydorus, et de Gfcrmanis Altamerus hoc asserere non erubuerint, Bodino teste. Sed commenta istfiiec 
aunt, quae ipsa sua nanratione refutantur. 



' Vide Dissert, noslram de celeriori Lat. lingme pne Qr. corrvptione in tomo 6. Bernem. Exoarptonmi sditaf 
^ Ob hoQ, •Ainn in wbiidiiim noa vocavimas Graeconini tain crebra cam JEiptpUi* cominercia toto eo tempore, qao JE^jrptBi Or* 
Rcgom tnitnlit jngwD, qaod nempe oimis lero haec contiperint, a) ind^ a^nnQnit convenif^itiii repeti posfit* 



CKfl 



OOERItrs DE UNGUiE GRJECiB 



Noemuiipiiiai miticae artis peritissimum trecentU et amplius^ quibus posC fitbelicam confuttonem niper* 
imt aimis, totum fere orbem navigio perliistrasse^ tunnatimque nepotum glabo« oris praesertiai mariumB reli- 
fHMse usque ad remotissimos vel aepteotrionales si^us, non desunt oui opinari sunt ; quo stante omaram prope 

Spulorum sequaliscirciter antiquitas facilius comprobaretur, et nullo negotb linguanim illanim aflfautatis led- 
retur ratio, nisi perspectum foret hoc unumesse ex consuetis poetarum figmentis, quibus proinde panim tola 
populortMB origo superstrueretur, ut obsenrat CI. Adami, (Storia di Volseno lib. primo). Pelasgos ex pnve- 
nie Phaleg 300. fere post diluvium annis linguam in Grxciam tulisse credidit Kircherius, Prodrom. in AtL Po» 
Ijgl. s. 1. c. 10; imoafiliis Japhet,qui turrisminse pnesentes aderant^ delatam alibi dicit. Morious demam 
idiquid amplius ausus vel ante confusionem colonias aliquot dispersas aaserere non diibitavit, ' quamquam 
hoc de finitimis tantum regionibus ipse intelligat, ut Chananaea, Aratna, iBgypto, &c. Quae dno pos tr qa a 
quamvis baud multum a vero absimiiia videantur, quia tamen ab incertis vix aliquid certi erui potest, aatiiu erit 
kkircoy ut ad certas atque exploratas historias nos conferamos, si forte ex iis, quas de nationum coloDua ibi 
enarrantur, oovum aliquod haurire sit opinioni nostras pnesidiuni. 

Phoenices cum suis coloniis Hebraismum ubique disseminasse opinio fuit Bocharti, Geogr. Sacra in Qn- 
naan. I. I.e. 1., cui Thomassinus (Praef. in Gloss. Univ. Hebr.) etiam el Haetius (Dem. Evang. prop. 4. c. 
13.) adstipulantur, neque immerito. Postquam enim terra Chanaan pene universa a Juda;is duce Joaue ^ 
occupata, litoralis ilia taenia, quae amplissimse genti sola relicta est, cnm tantae moltitudini non suflfeeret, pais 
Phcenicum niulto maxima e terra sua exules man se commiserunt alias quaesituri sedes, primique omoiBni 
longin^uas profectiones siiscipientes maris imperium diu tenuere, eo quod navigandi peritia reliauas gealet 
longo intervallo superarent ; unde et inventae primum nauticae artis famam sibi compararunt juxta iUiid CatuOi, 

Prima ratem ventis tradere docta Tyrus. 
Hinc est quod eorum colonias dinumerare baud facile sit. Atque ut eas regioncs praetermittaarat, qw ad 
rem nostram nil confehint, 

De Athenis constat ex Herodoto, (L. 5. c. 55.) ubi de Gephyraeis, qui Aristogitonem et HarmodiiuB iotefw 
fecerunt^ inquit, quod ii Phoenices erant ex iis, qui cum Cadmo in terram, quae nunc Boeotia vocatur, devMe- 
rant, quorum prima sedes erat quidem Tanagrae, ut inquit Bochartus in huuc locum, sed a BcBOtiis imde pidsi 
Athenas diverterunt et Salaminam. 

Laconia etiam, inquit mox citatus Scriptor, non videtur fuisse Phoenicibus prorsus inaccessa. Sahem ear* 
tmm est eos Cytberam Laconici sinus insulam oCcupasse inter Tamarum et Maleam promontoria ; quimmo ct 
sic dictam a Cythero Phoenice bane insulam praitendit Stephanus (Diet. Geogr.)* Ibi de lacto portHa adelat 
Phoenicius dictus, ut testatur Xenophon.' 

In plerisque pariter Cycladibus uisulis olim habitasse Phoenices pro comperto est ; Oliarus enim est SiAo- 
niorum colonia teste Heraclide Pontico apud Stephanum; Melos, si Festo credimus,^ta est a Melo, qui ex 
Phoenice ad eandem fuerat profectus ; Bybli primi incolae juxta eundem Stephanum Phoenices fuere, et ita ab 
ipsis appellata. De omnibus demum insulis idipsum testatur Thucydides 1. 1. dicens : * Neque insulares minna 
latrocinabantur. Cares nimirum et Phoenices, hi enim insularum plerasque incolebant/ 

Per alias bene multas Graecia? partes provinciasque discurrit adhuc Bochartus, atque vei ex ipsis urlnuui 
florionimque nominibns Phoenices in singulis udinvenire sibi blanditur. Quae deducendi ratio quamvis noA 
omnino sit improbanda, illud tamen hie advertere non oniittemus sola nomina non sufficere ad veras gentium 
origines probandas, cum ssepe idem nomeii diversis gentibus ob viciniani tribui soleat, et aequivoce noanuii^ 
qnam etiam tribuatur. Sic Sidonis nomen ob ratiouem ignotam tributum est filio Chanaanis, et postea ob co- 
piosam piscationem tributum est urbi, ut monet Morinus (Exercit. prima in ling. prim. c. IS.) et a Chanaane 
dicta Chananaeorum gens, Phoenices vero ob roercimonia Chananasi etiam dicti. 

Interim ex tam multiplici Phoenicum coloniarum deductione nuUus dubito, quin sennonis aflSaitas inttr 
hasce nationes valde mi^xima nasci debuerit.— pp. 126 — 134. 

Quomodo ad Gracos perveneiint Hebraarum lAiera. 

Postquam semitas omnes lustravimus, quibus Hebr. voces ad Graecos usque Latinosque pervenira 

Bituerunt, illud nunc instituti nostri ratio postulare videtur, ut inquiramus, qua via ad eos etiam pervenerint 
ebr. liters, quibuscum literas Graecorum et Latinorum pariter con venire supra probatumest. Quo same 
nil ad definiendum facilius, si vulgata in hac re opinio spectetur, qua Graeci a Phoenicibus, Latini a Oraeds 
characteres retulisse censentur. Non ita tamen, si rem totam accurato subjicere velimus examini. 

Literas a Phoenicibus id Graeciam delatas Cadmi opera, Graeci pene omnes revera testantur. Sic Hero- 
dotus (1. 5. §. 18.) : * Phoenices illi, qui cum Cadnio venerunt, . . • plurimas doctrinas in Graeciam intr^ 
duxerunt, et literas ipsas etiam, quae apud Graecos antea non fuerunt, ut mihi quidem videtur ; primae autem 
fuerunt illse, quibus omnes poene Phoenices utnntur, sed progressu temporis una cum sono mutaverunt etiam 
moduluna pristinum.' idem postea addit lones praecipue has Cadmi literas libenter excepisse, et cum vidiiia 
communicasse, atque in grati animi signura elementa ilia Phoenicia vocari. Philostratus in Epistolis : ' Perfr- 
grinae sunt etiam literae, nam a Phoenicia venerunt.' Critias apud Athenaeum, (I. 1.) * I%osnices vero inve- 
nenmt literas sermonis subsidia.' Idem reperias in Zenodoto, (Epigr. apud Laertium.) in Timone Phliaaio 
(apud Sextum.) aliisque. Graeds Latini pariter plerique adstipulantur, ut Plutarchus, (Sympos. 1. 9- 3.) 
Plinius, (1. 7. c 56.) Tacitus, (Annal. 1. 11.) Qumt. Curtius, (1. 4.) et alii inuumeri. Tantorum abrepla viro*- 
rmn auctoritate magna etiam receatiorum pars eidem sententiae calculum suum adjicere religiosum semper duzit. 
Qui tamen ei vires summopere adauxit, fuit Scaliger : hie enim ^ inscript. illam perpendens, quam veteribits 
loniicis Uteris praeferunt percelebres Appianae columnae, alphabetum ex iisdem litens construere suscepit vir 
doctissimus, eoque cum Samarit seu Phoanic (eosdem enim esse autumat) coUato talem ac tantam inter eos 

' ^^^^ prima e. 11. lute habet verba: ' Mlainie veritfanile est per inteamm secnlmn omnes m ezigna Semiamr coavalle Imai- 
aes aemmlAtM pcrmaosiste. Jam enim in namemm ing«ntem cxcrevemnt, qoonimm qnarta Noachi nepotnm progenies jnm fler^ 
Mt. Frocal dabio vel vicime regiones imn oceapttbmtor, vel saltern liberis discitiiioaibns patebtnt, et quibosvu licebat sedes io iis 
Mbi constitoere, ot sais commodis consolerent.' 

Qaod haec origo fberit primae eomra migrationis argnmento esse potest inscriptio ilia Afriem TingituMe reperta, cojns memlall 
mcop. 1. S. de Bel. Vandal, nbi baec legebantnr : < Nos snmos qui fogemnt a facie Josue iilii Jesn latronis.' 

L. 4. Hellen. ' Ad Cythereae portum Phoenicontem appulit.' Propinqnam ab Hebneis pronapiam jactasse Lacones comports as 
est ex quadam ad Oniam Jadaeoram Pontificem data Epistola, qnas legitnr 1. 1. Macbabaeomm, ubi saam ab Abrabamo originem 
anthenncis moi^ eentendebant ; sed boc inter ^Uas jam a viris doctissimis amandatar. 

. . ^« 115™ iMam, et Anlnmdw. in Chroa. Enseb. Sant ktt dam colaaane ineimte lecnada Beekslm secala sab Aataafaiis 
jaossB opera HenxKs Attiei, qom aaat ia hortis F)tfaeiiaais extaat. 



AFPlNiTATE CUM HEBRAICA. cxra 

cogmtionem deprehejidere mhi viram est, ot hoc imam srgamentum sttfficere concludst ad Phamciam Gr. 
literarum originem dignoscendain. 

Tot superba praesidiis opinio isthsec suis tamen nimquam non caruit oppugnatoribus, sive qua parte 6r. 
characterum epocham respicit, sive qua eorum respicit naturam, et cum Phoenicibus similitudinem. Sunt 
enim in primis, qui se haudquaquam intelHgere profitentur/ literas in Gra^ria aliquando non ftiisse, sed eas 
semper a regnis et civitatibus, imo et ab humanis convictibus constitutis necessario semper existere debuisse 
arbitranttur, cum sine illis neque rerum anteactarum memoria esse possit, neque praesentium ordo, neqae 
successio futurorum ; quare nonnisi incertum absque aactore romorem habendum illud esse, quo ferebatur 
oiim a Cadmo primum latasin Graeoiam literas.* Qua in re se ab eorum placito satis alienos ostendunt, qui 
literarum usum Cadmo longe reCentiorem apud Graecos fuisse contendunt,' quorum alii teste Tacito (Annal. I. 
1.) Cecropeni Atheniensem, alii Linum Thebanum, alii denique Palamedem Argivum inventores reputant. 
Hisce accedity quod auctor Chronici marmorei Arund., cum Cadmi adventum in Graeciam memorat, arcem- 

S|ue Thebis ab eo aedificatam, de Uteris allatis nihil habet ; cum alioquin multa alia rarioris usus et moment! 
evioris apud Graecos vel instituta, vel introducta non sileat. 

Sed esto, inquiunt alii, quod Graeci a Cadmo literas primum acceperiiit, neque ex eo tamen literas illas 
Phoenic. fuisse licet statim inferre.^ Cadmus enim licet e Phoenicia prodierit tunc, cum Grftciam appulit, 
ipse tamen Phoenix natione non erat> ut vulgo creditur, sed ^gyptius. Vadem hujus rei et sponsorem exhi- 
bent D. Hieronymum, cujus haec leguntur verba Temporibus Josue Cadmum una cum fratre suo Phoenioe 
Thebis iEgyptiorum, unde oriundi erant, in Syriam profectos esse, et tempore Othonielis Judicis Israelit. e 
Phoenicia in Graeciam venisse, atque ibi in memoriam Thebarum iBgyptionim Thebas Bceotias condidisse, 
relicta fratri Phoenici Syria, quae deinde Phoeniciae nomen obtinuit. Hieronymum in hac re jam antecesserat Eu- 
sebius (Chronic. 1. 2.), cum dixit Pboenicem et Cadmum de Thebis JEgyptiorum Syriam profectos apud Tyrum 
et Sidonem regnasse. Quod 8\ qui alii Phoeniciam Cadmi originem tradiderunt, ii de vulgi seutentia potius, 

?iam de sua id dixisse censendi sunt. iEgypt. itaque literas, quas in lEgy^to a juveutute didicerat, non 
hoenic. Graecis Cadmus communicavit. Quod autem Cadmeae litene Phoenicia YpaiifMTu dici consueverint, 
nonnisi per abusum a fratre Cadmi Phoenice hoc oriri potuit, inquit Kirdierius, vel a regione, unde Cadmus 
exiit tunc, cum ad Graecos accessit. 

Ast nuUibi melius hoc illucescere aiunt, quam ex palpabili literarum utriusque gentis discrepantia. Hinc prae- 
laudatus Kircherius ipsos illo8,q«ibus ad opinionem suam instaurandam usus erat Scaliger, alf>habetos^ Ion. vide- 
licet et Samarit., Lectorum oculis demio subjiciens, eos ad literas cum literis comparandas invitat, eaque isola col- 
latione alterius sententiae futilitateni non obscure revinci arbitratur. (Mireris sane tale dissidium circa rem cete- 
roqui conspicuam inter viros ingenio et eruditione percelebres.) Altero demde in medium adducto alphabeto, 
Cophto nimirum, seu veteri ^gypt., cujus revera cum Gr. similitudo tanta est, ut major desiderari non possit^ 
hujus ope JEgy ptiam Gr. literarum originem ex omni parte probatam concludit. Sed et nonnihil robons inde 
accresci autumat huic asserto, quod similis etiam dextrorsum scribendi ratio utrisque communis appareat. In 
quo tamen oculatissimi hujus viri hallucinationem notare liceat, qua non advertit usitatam apud reliquos Orien- 
tales scribendi formam a dextra in laevam tam apud JEgyptios, quam apud Graecos initio viguisse, ut de Graecb 
jam constat ex superius dictis, de iB^yptiis vero testatur Herodotus.^ 

Jam in tanto opinionum dissidio, si nieum liceat sensum aperire, ^uod in primfs ad Cadmi originem spectat^ 
parum illud pro praesenti controversia referre asseram, num Phoenix ille fuerit origine^ vel non ; hoc ipso 
namque, quod eum Phoeniciae diu immoratum fatentur, priusquam in Graeciam migraret, nil obstat sane, quo- 
minus Phoenices characieres secum pariter aspoitaverit, Graecisque tradiderit. At quod ad literarum pertmet 
oaturam, ubi potior stat difficultas, ingenue dicam neutmn ex relatis arridere sententiam. Ratio autem dis- 
sensus, quae ex superius facta collatione jam aliquatenus translucet, ea est, quod neque Gr. characteres^ quibus- 
cum ^gy ptios comparat Kircherius, - neque Samaritani a Scalig. cum ionicis coUati sint suarum nationum 
vetustissimi, quales tamen adhiberi par erat ad eam, in qua versamur, coutroversiam dirimendam. Samaritani 
etenim, quos assumit Scalig., quo»que eosdem cum Pbotniciis arbitratur, alii non sunt, nisi (juos in codicibus 
cernimus, quibusque hodie ea gens ulitur. Porro ut missum faciam, quod Phoenic. literas in Samarit. frustnt 

iiuaeri sunt qui prsptendunt,^ praefatis tamen longe antiquiores eos esse, quibus exarati sunt Sicli, jam in con- 
esso est apud omnes. Graeci similiter nonnisi vulgaris formae ab utroque usurpantur : at quam ab his distant^ 
quos in vetustissimis inscriptionibus comperiri testatur Bianconius, (L. de literis Hebr. et Gr. p. 63.) quique 
uia^ quam cum Samaritanis hodiemis, cum literis Siclorum apprime conveniuut i Quae cum ita sint, et nos 
panter m praelaudati Scriptoris sententiam baud haesitanter concedirous, quod characteres longe prius quam 
vulgo creditur, et a primis usque temporibus in Gnecia obtinuerint ; quod tamen non obstat, quominus lapsu 
temporis Cadmus, vel ^lius quispiam cum ea, quam deinceps sortiti sunt, forma characteres in Graeciam invex- 
erit, eo femie pacto quo Pelasgi sinistrorsum scribendi methodum ad Etruscos tulerunt, penes quos opposita 
pnos obtinebat. Non obstat pariter, quominus sive Graeci, sive Latini primaevi characteres Phoenicibus etiam 
^eptos referant, modo illud supponatur, quod facile omnino est, veterem scilicet literarum formam apud ip- 
80S Phoenices nonnihil lapsu temporis etiam variasae. 

Re in hunc modum constituta, cohaerent omnia. Herodoto namaue fides servatur, dum 1. 2. ait se apud 
Thebas Boeotias literas Cadm. in tripodibus quibusdam incisas vidisse magna ex parte consimiles lonicis. 
Stat fides pariter Hadrian! Sophistae efiato, quold ab eo prolatum refert Philostratus, cum praefatam Attici epi- 
gfBphem intueretuTy UiXiv ^wlxi^s ypafA/uMr«, quanquam illud in vulgarem tunc temporis opinionem com- 
mode refundi posset ; ac tandem nullo negotio componuntur eruditorum dissidia. — pp. 149 — 1^7- 

Ut hactenus dicta pleniorem in lucem ponantur, e re nostra esse ducimus alphabetos omnes in hoc capita 
memoratos singiUatim ob oculos ponere, quod praestabit sequens Tabula ; cujus prima columna a laeva inci^ 

' Vide Biane. tn^t. de. vel. Uterii Hebr. et Or. * Hojas opiDionii Ibit etiam Tietiei aped Bochart. ta Chanaaa, e. SO. 

' later hot emiset Josepliiis L 1. contra Appionem, obi ait,: * Qni litefamm otain antiquMiaiiuii etie Tolinity a Pteaidbas, et 
Cadmo gloriantmr se didiciise; sed neque illo tempore quisqnam demonstrare pouit seryatam inscriptioDem neqae in templis, neque 
in MiblicU anathematibus.' 

* Vide Kircb. prodr. in Atl. Polygl. c. 10. }r^P»<l Kircb. in prodr. ibidem. . . ^ 

^ In Euterpe. * Graeci Uteres scribunt et calcniit eomputant a sinistra in dextram mannm fcrentes, iEgyptii a dextra in siniAtram.| 
7 Vide Morinnm Exercit. sec. in ling. prim. e. 5. Kircherinm in prodr. 1. 3. c. 10. Idqne adhue melius constabit, si Tere Pboemcii 
sint characteres Inscriptionmn, quas referunt CI. Oorios pag. 101. opens jam citati, et Abbas Bartbolomaeos in memoria ^nadam 
super characteres Phoenicioa Faris. Acad, propoaitaanno 1758* Ii cauni n paacos ezcipiah nihil eoaunuBit cam Samaritaoit pror* 
tus pre se ferunt. 



dfiu J. A. ERNESTI DE VESTIGUS UNG^ 

piendo chanictms exhibebit Samarit a Scalig. adbibitos, secunda Copht. juxta- Kinher., tertia Smarit Siitkh 
wum, quaita veteras Gnecos juxta BiaDC, quinta veteres Latinos apud eundem. — p. 158. 

LUern , 
ZdUrm lotdem teu 



ZAUrm 
PkmniciM 
ScaiiteH. 


LUent 
C^pkticm 

WLrchtrU. 


aUlormm, 


MCem 
Bianconii. 


LUerm^et^ 
ret JjmUnm 


N 


A 


YEN 








B 




B 


B 


taw 

7 


r 




r 


C 








A. 

A 


D 


3^ 


e 


3 


E 


E 




H 


B 


H 


H 


err 


I 


Z 




r 


2- 


A 






^L 




V 






M 




N 




N 


N 







00 


00 


o 


□ 


n 


n 


r 


pn 




c 


p 




? 


9 


p 


9 




R 


W 




w 


w 




/V 




X 


T 





J. A. ERNESn' 

DE VESTIGUS LINGUA HEBRAIC^ IN LINGUA GR. DISPUTAHO. 



In controversia ea^ quae viris doctis intercedit de genere scribendi Gr., quo viri divioi usi sunt in libris saoM^ 
sitne satis simile ei| quod Gr. vetustas usuroavit, et ab Hebraismis purum^ necne^ defeusores puritatiyi ssqMt* 
mnie pugnant aiictontatibus poetarum. His contrariae sententiae auctores, Gatekerus inprimisy Moaea^M^ 
Solanusy ita occumint^ ut dicant, multa esse in poeUs abhorrentia a vulgari consuetudine loquendi, quain 
sequantur scriptores populares, eamque ob causam non esse consentaneum^ ut, si cujus ^^vm^, scriptoribua 
IfMmvoToi; frequentat»| Hebraicaeque consuetudini similis^ unum et item alterum exemplum in poetis Gr* 
reperiatur, ea pure Gr., et ab scriptoribus bene Gr. scribentibus potius, quam ex Hebr. sermone ducta pu- 
tetur. Earn rationem etsi non repudiaverim ; tamen non omnino mihi satisfacere fateor^ etiam propter midr 
titudinem exemplorum, quae in eo genere proferuntur. Altius repeti refellendi ratio potest, ut opinor, atqtte 
sic compararif ut etiam in alio genere exemplorum repudiando prosit^ quo illi in puritatis defensiooe utuntK» 
Quas ut intelligatur, animum induxi, quaedam hoc tempore disputare universe, de vestigiis ling. Hebr., qij(li{ 
mihi visus sum deprebendisse impressa, non modo in poetis Gr., sed etiam in aliis scriptoruoDi generibos. 
Ea disputatio erit tripartita. !rrimum ostendam, in antiquissiniis optimisque Gr. ling, auctoribus iis, qui 
popular! oratione utaqtur, esse quaedam, quae videantur e consuetudine Hebr. ducta esse : veniam deinde ad 
poletas, in iisque, non abhorrens esse, disseram, quasdam agnoscere veteris Hebr. ling^ reliquias : desinel 
denique disputatio ip scriptoribus iis, qui sublata libertate Graecorum, maximeque, imperantibus primom 
in Oriente Graeeis, deinde Roiqsiuo imperio ad easdem partes propagato, et Christiana denique reli- 

?'one cofistituta, vixere. Ej|is aut^m fei consilium mihi injectum est nuper, cum interpretatione iibeliij ^uem 
lutarchus de discrimine Amici et Adulatoris scripsit, instituta, venissem ad locum, ubi adulator dicitiir 
imitatione morum institutorumque captare benevolentiam hominum, rep /xtv avvo^o6fU¥og xcii awaScoVf tw 
vyfUKdKadmVj Koi <ny/xmo6iM¥OSy &c. ubi Plutarchua, de more suo, verbo vulgari avfu/irakaUtr junxit ejttsoem 
signiiicationis verbum aliud exquisitius ov/xowoOo-fai : quod ita simile est Hebr. p2M et p^^» ut ad gus 

timilitudinem factum videri possit. Nam Hebr. illud, quo usus est Moses Gen. xxxii. 25, 2d. quodqoe ver- 
titur ab .Alexandr. Interpr. iroAafciy, proprie est In f ulvere volvi, eaque de causa ab Aquila, proprietatem 
yerborum diligentissime secuto, itemque a Symmacho^ per wXin^ai, explicatur. Sed f«m, u^ proposaimus, 
aggredianiur. 

Jrrimum igitur, qui veteres illos Atticos Oratores, Historicos, ceterosqiie prosaioos spripfor^Sn atleol^ 



' Vide J. A. Erneitl Opucnla plulolog, crit. mnltii locU emeod^U et nactiu Ed, sec. maltis partiboa locapletior. Log. Bat. 1776. 
8fO. pp. 171— 



MEBR. IN LING. GR. WSPUTAtlO. txh 

tegaiH^ si Hebraisiiii non sint prorsus imperiti, passim animadvertant formas dicendi, qiiSBf ita similes siiii 
Hebraicis, ut vix dubitare liceat^ quia ex his sint expresses. Non mea unius, aut primi^ ista obtemtio est 
atque opinio^ sed multorum ante me, nominatim Marklandi V. C. ad Lysiam p. 549. ubi^ prolatis e Lyna 
exemplis formulae ftera rivo; elvcuy subjicit : * Et hinc inteliigitur phrasis ista, quae in N. F. toties occur- 
<rit^ ut Jo. viii. 29. Act. x. 38. quam locutionem ab Hebraeis forte> ut innumeras alias, mutuati sunt 
Gneci veteres/ Quos ille universo nomine appellat, intelligit, utt>pinor, maxime Atticos illos veteres, quibus 
id certe commune est cum ceteris, de quibus post dicetur. Atque ilia observatio saepe perutilis esse 
potest, in sacris libris, ubi non raro hasrent viri docti in formis Hebr. aut iis respondentibus Graecis 
mterpretandis, dum nimis verba singula amplectuntur : facile se expedituri, si earum vim comparatione cum 
Graecis reperire didicissent. Uno cxemplo, sed lucuientb, defungemur. Quomodo torserint Interpretes verba 
Mosaica Gen. xlix. 10. y6t1 ]3p, pemo est, quin sciat. Ejus rei nulla idia causa est, nisi vulgaris ilia et 

puerilis interpretatio verborum, ab Aquila orta, onro fjLtra^b irolwv aurov vertente, quae in vernacula inprimis 
nostra, aliquid sonare videntur amplius, quam in Unguis mortuis significant : quanquam et Hebneorum magis- 
tri olim similia nugati sunt, dum vocum singularum propriam vim nimis retinerent. Quanto facilius verum 
sensum, omni argutatione vitata, viri docti reperissent, si Graecos consuluissent, qui istam formam dicendi, 
yhyi et D^^3^ IID *T)D ad verbum suo sermone exprimunt, valdeque frequentant. Plato in Theag. T. i. p. 
]2d« A. IxTfioy 70$ooy a^o^^flo^ JVftfv : et Xenoph. Symp. civ. §. «51. ex voScoy airegp^ovrai. Id autem nihil 
est amplius, quam, quod Latini dicunt, e medio discedere, sive simpliciter^ abire, ut ex ^roSeov, sive exxoScoy 
yhw^M, discedere e conspectu, vel mori, et ix xo&oy iroma^M, tollere, amovere, et multa alia similia. Neque 
id modo absolute dicunt, sed etiam cum genitivo, ne ulla dubitatio reliqua sit, ut Xen. Cyrop. v. p. 52. l6. 
ed. Steph. sec. Sra tyovXelo^a/ erriy, rourm ix toSodv ijftiy, Quaecunque incommodum afferre possunt, ab his 
aberamus. Nemo in Gr. hac forma unquam haereat roediocriter Gr. doctus. Qui e verbis ix xoScoy aliquid 
exprimere amplius vellet, quam dixi, urgens verborum proprietatem, pueris risum moveret 

Hebraeorum mos e^tt, homines exprimere per partes corporis, quarum qualiscunque sit conjunctio cum re ea, 
quae iis tribuitur : idaue cum faciunt, nihil de istis partibus cogitant, sed totam personam animo contuentur, 
sicut, qui Lat. appellant aliquem carissimum caput aut pectus^ nihil de istis partibus admodum cogitant, sed 
de toto homine, vel maxime animo ejus. Quod i^orantes vulgo homines, aut non cogitantes, non modo 
inepte formas illas loquendi verteruht, sed etiam ex lis emphases, ritus, et alia exsculpsere. Act. v. 2. Ananias 
predum venditi praedii f9i)Xf iragei x^Sae^ rcoy afoaroXwVf tradidit Apostolis, non, apud pedes Ap. posuit : nee 
fecit hoc Lat. sensu, nec id cogitavit Lucas : sed, si tamen quid amplius desideres, custodiae curaeque Apos- 
tolorum, ait) tradidisse ei mandasse, ut Paulo vestes ii, qui Stephanum lapidabant Act. vii. 58. anrldeyro rii 
liuiria waga rob$ woha^ ZWuAou : ubi vertendum erat, Saulo vestes mandabant custodiendas, ut patet ex Act. 
xxii. 20 ducta forma loquendi e Gen. xxx. SO. ubi Jacobus Labani dicit : Te Deus auxit 'hirh cura mea, per 

roe, non, ad pedem meum. Atque ad banc ratiouem explicandum erat illud de Paulo, Tretgot rov$ x^a^rafta- 
Xi^A ayctr^pait,iUv(^ Act. xxii. 3. educato cura Gamalielis, sive simpliciter, apud Gamalielem, non, ut compi- 
latores antiquitatum Hebr., et interpretum quidaoi volunt, ad pedes, quod discipuli humi sederint apud 
Hebraeos, magistri in loco et sede edition, unde etiam vulgo hodie, cum aliquem volunt dicere discipulum 
alterius fuisse, ad pedes ejus sedisse, etiam in vernacula nostra, baud bene dicunt. Martha quidem Lucae x« 
39' wgetxailcaa'a wotga roig woBctg rou ijfxotie roy Xiyw adrov, non profecto humi sedens, cum Christus loco 

edition sederet: ridiculus sit, cui tale quid in mentem veniat : sed sedens prope Jesum : sicut Attici, qui hoc 
genus loquendi modo quodam imitati sunt, ly too-), wgi xoSo»y, atque etiam irSSas dicunt esse praesentes res^ 
persooas, auod sciam, nunquam. Itaque, si de personis occurrat, sane non sit simplex periphrasis praesentis, 
ut nec in illo Ciceron. pro Cluent. 13« ' Ante pedes triumviri Manilii constituitur ubi sane ad sedem trium- 
viri loco editiori respicitur. Quam rationem interpretandi finnant scriptores divini ipsi, cum . fonnae isti sub- 
stituunt nomen personae, ut Paulus 1 Cor. xv. eodem versu jungit wrora^ai (nri rou; x^a; aurov, quod exprimit 
Hebr. yhyi nnTi e Ps. viii. et inrore^ou avroo. Act. v. 9. oi x^e; rm ta^'ayrooy, ii, qui sepelivere maritum tuum, 

etiam Hebraeus, Lat. doctus, vertat, non, pedes eorum, qui, 8cc. Rom. x. 15. iqoCioi ol wihs r&v. iistyyiK, 
tUptfViVf quam jucundi sunt nuncii pacis, non pedes nunciorum, qui suaves esse non solent., Sed satis cirqi 
pedes illos Hebr. hsesimus : aliarum partium exempla adjungemus, quoniam in hujus rei mentionem incidimus. 
Masius ad Jos. i. 8. merito ridet eos, qui argutati sunt in verbis, Non recedat liber legis ^2p> ex rrSfMiro$f ut 

ol S vertunt, quasi ad docendi officium pertineant, ob mentionem oris, cum nihil aliud sit, quam periphrasis 
personae, ut, cum labia sacerdotis, sine ulla empbasi, pro sacerdote dicuntur. Quae per ministerium ailerios 
fiunt, in iis personam rt^fofyva^i per manum, ut ey x,^pi rm^ fieri dicantur, quae sine ulla mauuum opera^ 

sed ore, verbis, pedibus, quocunque denique modo fiant, nt Act. x. 12. 41. &c. Uniun addam ex Hos. yatt- 
fliniis ii. 4. quo* maxime illustrmtur locus Mosaicus, ab initio positus. Meretriciain libidinem, inquit, tV3B0 

TDR removebo Ix xpoo-wxdtf avnig, et adulteriura nnttf {I'ivw rm /xao-ray awr^j. Sicut hie HHlif fSb 

nihil aliud est, nisi ab ipsa : non enim vereor, ne quis etiam hie scrutari, et investigare abditam aliquam 
etiiphasin, ut in pedibus Judae velit : sid in Modis verbis ^hT) flO nihil est, quam ab ipso sine peculiafi 
aliqua vi in pedum verbo intelligenda, plane ut Gr. Ix xoS»y ourou, quod hinc natum et ductum est, utque ser- 
riis Dejotari a pedibtu legatorum, h. e. ab legatis, abductus dicitur apud Cic. pro Dejot. c. i. 

Sed nihil impedit, quo minus aliud exemplum subjiciamus, quod cum superiori conjunctum sit, et simul 
juvenes acuamus ad intelAgendam earn, quam cum magno A. Schultensio Analogiam linguarum yocem, pra^ 
stantissimum interpretandi praesidium, sed paucis cognitum apud nos aut usurpatum ex iis, qui interpretari 
libros sacros conantur ; quando, qui se ad id negotium conferunt, plerumque ne unain quidem mediocriter 
Calient, nedum plures ita,. ut comparationem instituere, et ex altera alteri lucem accendere possint Queni- 
a4nu>dum optimi Atticorum dicunt Ix xo^coy s. IxxoS^oy, ut vel redundet plane, vel sit e conspectu, e medi6, 
eiqiie contranum IfbxoSooy, ut coram, in conspectu, significet : ita et utuntur formulis Ix /mo^v, Si^ puiv^i^j ly /b^<f^, 
ut ilia Tw Ixxo^y, respondeat, rcliquse IftxoScpy, eai^ /teVoy denique et ei; /xip'oy, aut plane redundent, aut 
simplicem praesentiam significeut : quod etiam iniitatur Lat. consuetudo, inprimis poetarum, qui centies 
xnediam rem dicunt xAeoyaorixoo;, rem simpliciter, et quemcunque ejus locum aut partem : unde non erat, 
quare Burmannus, Vir summus, in £n. ii. 240. ubi equus ille fatalis Trojae subit muros urbis, ' Mediaeque 
minans illabitur urbi,' mediae urbi referret ad minans potius, quam ad illabitur, quia vix ingressus erat muros, 
nondumque in mediam urbem pervenerat : non ignarus alioqui consuetudinis Lat. in hoc verbo. Nam urbs 
media xara xAsoyacr/toy est urbis quicquid intra muros est, urbs ipsa et moenia, ut mcenia media iv. 74, Media 



cxx 



J. A. ERNESTI DE VESTIGIIS UNG. 



inter numioa, inter numina, coram numinibus^ iv. 204. ubi iiieptit offensiu ad id Terbum Servius. ^ Sed hm 
fonnae prorsus respondent Hebr. consuetudini in verbis 7^/D> ^IH tK* 3*)p3> '^f\PO> formulis istis espr>» 
muntur a Gr. interprr. et scriptoribus N.T., ut non dubitandum sit, qum e lingua Hebr. in Gr. illam, de %m 
dicimus, venerint. Nam etsi omnes linguae habent multa iiecessario communia, quae non statim ex altcffm im 
idteram venisse debent putari : tomen in his ita impressa est, ut in multis aliis, noU et character qiiidam 
Hebraismi, ut ex illo genere censeri non debeant. 

Sed multo plura Hebraismi vestigia sunt in Poetis Gr. antiquioribus : nam de posterioribus, qui inde wh 
Imperii Gr. in Asia temporibus vixere, post dicetur : in Homero quidem tana miUta, ut etiam quibusdam e 
libris sacris profecisse videretur, baud pauca et in aliis, in Pindaro, in Tragicis^, praesertim Chori cantibiia, 
in Choro Anstophanis comico. Quibus ita utuntur, qui dictionem Atticam esse in N. T. defnidunt, ut bene 
Gr. et Atticas esse istas formas loquendi, ubi occurrant in libris sacris, ^ontendant. Ego quidem istaa, aiit 
omnes, aut maximam partem, e lin^a Hebr. originem ducere arbitror, neque magis pure Gr. eaae^ aut ia 
populari oratione usurpandas ei, qui Attice scribere velit, quam, auia Virgilius, aureae aetatis poeta, dixit, 
' It clamor ccelo,' 'Os humerosque deo similis,' aliaque et ipse, et alii Latmi poetae, similia, propterea bae for- 
mulae non Gr., sed pure Lat. jure putentur, et in oratione populari, de rebus humanis divimsque, recte usur- 
pentur. Non arbitror, exempla quemquam desideraturum. Magna copia est apud eos, quos dixi, acripr 
tores, satis notos illos et obvios : unde petent, qui volent. Ratio ejus rei et causa quae sit, yideamus. 

Atticorum ultimas origines ex Oriente esse repetendas, ab iisque Gxaeciae illatam esse/linguam, vel ipaam 
Hebr., ut tum erat, sive, si quis ita malit, earn, qua in Oriente usi fuissent, non absimilem Hebr., aut ab ea 
ortam, vix hodie quisquam in dubium vocabit : quippe etiam antiquissimos Atticorum iisdem, quibus ia 
Oriente uterentur, literis usos constat. Sed incredibile est, quantam vim habeat, ut ad ingenia vel acuenda 
vel obtundenda, animos vel incitandos vel retardandos, mores denique fingendos, ita ad sermonem variandum, 
peaitus<|ue mutandum, aer, quem spiramus, terra, quam incolinius, victus denique ipse moresque; praeser- 
tim, ubi nullis dum Grammaticorum legibus parere consuevit, quibus solis certus et constans reddi potest. 
Itaque jetiam is, quem rudes homines ex Oriente attulerant, sermo ita est multorum seculorum decursu mimo- 
t«tus, ut in Orientem reversus, veluti per colonos in loniam missos, non magis aenosceretur ab Oriental!, 
sive matre, sive sorore, quam Oresten agnoscit in fabulis Electra soror. Sed ut Ulyssem, quamvis ita per 
absentiam mutatum, ut a nemine suoruni cognosceretur, tamen prodidit cicatrix, et in fabulis etiam e naevis 
agnoscunt liberos matres : ita lingua ilia prisca non potuit ita aboleri, quin nonnuUa sui vestigia relinquaret, 
retineretque formas quasdam dicendi, pra^sertim, quae non nimis ab ingenio novo dissentirent, unde origo ejus 
intelligi posset. Alque ex hoc genere arbitror esse ea, quae in Atticis veteribus, qui quidem prosaica -oratione 
usi sunt, reperiuntur, magis consentanea Hebr. rationi, quam ut non ab ea profecta putentur. 

Neque vero mirandum est, multo plura reperiri ejusmodi in poetis, praisertim sublimioribus, velut lyrids 
et tragicis, quam in ceteris scriptoribus. Semj^r hoc poetae sibi arbitrati sunt licere, ut non modo ex anti- 
quioribus suae gentis scriptoribus assumerent verba et formas loquendi, quae dudum desiissent usu populi fire- 
quentari, sed etiam ex lingua ea, unde suam natam constaret : unde etiam docti sunt appdbti, ut Lat. 
poetis notius est, quam ut demonstratione iudiffeat, quam multa ex aniiquis poetis gentis suae, qui propiom 
originibiis linguae suae fuissent, quam multa e Gr. ling., unde Lat. natam scirent, sumserint. Quod iilos boo 
dubitem exemplo et auctoritate Gr. poetarum fecisse. Nemo, ut opinor, primum Homerum, putat, carman 
probabile in eo genere scripsisse, pnmum Pindaruni odas. Multos ante fuisse, dubitari non potest, quos ant 
aetas aboleverit,. aut horum gloria obscurant : qui, cum essent minus remoti ab originibus Grascorum, plures 
ling. Orientalis reliquias, sublati^ tum ex usu vulgari loquendi, habuerunt, e quibus posteriores, qa« vide- 
rentur, decerpserunt. Neque repugnaverim valde, si quis et Homerum, doctissimum hominem, et alios de 
more illorum temporum, peregrinatos per Asiam, incidisse in libros Hebr., atque inde haunsse putet. Erat 
autem lyricae et dithyrambicae poesi tanto accommodatior ilia Hebr. consuetude loquendi, quod habet per- 
multa, ex Orientalium populorum indole, in quibus extoilitur altiiis, quam Europaeorum fert ingeniun. 
Atque ex illo ipso dithyrambico genere fere sunt carmina Chori tragici et comici, usurpantis etiam cum Lyri- 
cb Doricam dialectum, vel antiquitatis causa, et doctrinae jactatione. Nam etiam post quidam^ ut Scholiast. 
Aristoph. ait ad Nub. v. 248. ^iei voXufJ^uav l&o^iCov, Eruditionis ostentandae causa Dorice loq^uebantur aut 
scribebant. Itaque plura Chori habent hujusmocfi, quam reliquae fabularum partes. In quo, sicuti in aliis, 
desiderare soleo diligentiam usurpantium scenicorum poetarum auctoritatem. Quae apud Aristoph. persons, 
velut in Nub. Socrates, Strepsiades, Phidippides, colioquuntur, ea, concedo, esse ejusmodi, ut hinc, quid 
pure Gr. Atticumque sit, doceri possit, si exceperis verba comica, ut fipwivtarieuy et ea, qua?, non tanquam 

Jrobet, sed ut rideat, velut inepte dicta ab aliis suae aetatis poetis, ponit, qua: sunt non pauca, etiam in ipsis 
Ihoris, vulgo tamen in Lexicis sub Aristoph^nis nomine posita, et hac auctoritate probata. At de iis, quae 
in Cboris aut precationibus occurruut, secus judico. 'F^foj ^oiv^ etsi apud Aristoph. bis est in Nub. 357. et 
956. tamen pure Gr., et in prosa usurpandum negem. Est enim loco priori in allocutione Dearum, in altefo 
autem in carmine Chori, ductum ex Hebr. baud dubie lingua, e qua ol ^ad verbum expressere. v. Grotiusad 
Gal. iv. 27. Itaque et Latini, etsi in carmine eandem formam imitari non dubitarunt, tamen in prosa nun- 
quam sic dixere. Est enim contra bene pureque scribendi legem. Ex quibus, quid talia loca ad puritatem 
aermonis probandam valeant, sponte intelligitur. 

Si quis librps eorum, qui operam suain ad phrasin N. T. e scriptoribus Gr. vel illustrandam vel vindicandam 
contulerunt, attente legat, animadvertat facile in baud paucis exempla petita esse ex iis solis, qui sublaU, cum 
libertate Atheniensium, prisca ilia Attica puritate et elegantia vixere, sub Seleucidis, et Lagidis, imperioque 
deinde Romano. Id negant Gatakerus et Solanus recte atque ordine fieri, neque has auctoritates concedunt 
ad puritatem orationis Gr. asserendam satis valere. Quodsi puritas Gr. lingus illorum veterum Atticorum, ut 
Lat. ex aureae aetatis, quam vocant, usu, judicari debet, habet eorum ratio, quo se tueatur. Sed hoc jam 
aihil ad nos. Illud quaerere lubet, unde ilia tam multa in his posterioribus, quorum nullum in istis Atticfs 
▼estigium compareat, multa contra in versione V. T. Gr., iteraque N. T. libris? Fallame multum, si ea illi 
uifri versiom Gr., oniniuoque Judaeis et consuetudini loquendi Hebr. deberi dicam? Satis constat, auctore 
Josepbo, Seleucidas invitasse Juda;os, praemiis propo^itis, ad sedes fortunarum in iis urbibus ponendis, quas 
ipsi coudidissent, et quam celernme frequeutari cupcrent : itemque Lagidas magnum eorum numerum in 
^yptum vel devocasse, vel per vim abdiixisse. Postea quam vero C. Jul. Caesar Judaeis hoc dedit, ut i« 
UDiversis imperil Rom. urbibus sacra sua exercere, nemine impediente, possent, nemo ignorat, nullam Astae^ 
Graecittque ut bem, praesertim quit essei meicaturae exercendse opportuna^ fuisse, in qu^ nou plures Judaei 
;.habitarent. Quid igitur i Cum isti homines Gr. loqui coepissent, non ab idoneis magistris instituti, id quod 



HEBR. IN UNG. GR. DISPUTATIO. 



cui 



eos omni modo fugisse, tradit Josephus^ sed quantum usu qualicunque consequi potuissent, (b quo non 
poterat fieri, quin multa dicerent e consuetudine lii^. Hebr. et versioois aacrorum libronun Gr.) mmtumque 
consuetudinis haberent cum Graecia : au improbabile est, ac nob potius valde verosimile^ multa ab iis fluxisse 
in ceterorum oratiooem^ multaque per eos invecta esse in Ung. Gr., qusB a prisca ratione abhorrerent ? GalG^ 

2ui per Cassarem in urbem Romam inducti sunt, tarn brevi tempore per^nnitate infecerunt ling. Lat. ut jam 
!iceroni de eo auerendum videretur : ab Judseis autem per tot annos, imo secula, nihil infusum ling. Gr» 
credibile est i Non tam facile colorantur, qui in sole ambulant, aut in corpora morbi a contactu transeunt, 
quam lingus aliquid trahunt a contagione aliarum. Postquam religio Christiana venit ad Latinos, quam multa 
in eorum sermonem venere e Lat. ven>ione sacrorum librorum I Ipsa vemacula nostra, incredibile est, quot 
hodie habeat ab aliarum linguanim consuetodine ducta. Quam plena est primum verbb et phrasibus, quas ex 
Latina Germanicaque versionxbus librorum sacrorum, nimis verborum Hebr. et Gr. retinentibus, irrepaere : 
quorum peregrinitatem hodie vix quisquam seutit : quam multa traxit e ling. Franc, per consuetutfinem legen- 
dorum librorum, qui ex ea lingua male in nostram sunt conyersi ? Nuper coepta est in philosophia voce Uteris* 
que tradenda usurpari vemacula nostra : et verba formaeque nov» loquendi, phiiosopnorum ingeniis repertc, 
jam etiam plebi in concionibus audiendae sunt. Itaque nihil mihi videtur verosimilius^ quam per Judaeos, cum 
Graecis, omnibus in locis celebrioribus, consuetudine, re, rationeque, dum ibi negotiantur, et per domos omnes, 
de more suo, quem nunc etiam videmus, cursitant, conjnnctos, plura in ling. Gr. venisse, quae in antiquioribus 
iUia Atticis non reperiantur. Ut nihil dicam de Graecis eruditis, oui libros sacros nostros legerunt, atque ea, 
quae placerent, imitati sunt (habet enim profecto ling. Hebr. suas Veneres, dignas imitatione) sive per n^^ 
gentiam, ut fit, ac temere adsumserunt. 

Sed haec, ut arbitror, vestigia ling. Hebr. sunt in singulis verbb formulisque dicendi animadversa. Quid vero i 
An etiam in habitu et velut forma totius orationis aliquid ejusmodi animadvertitur ? Saepe miratus sum, viros 
doctissimos, cum de Stylo N. T., ut vocant, in utramque partem dissererent, hanc partem, quantum ego 
quidem repererim, non attigisse, solis verbis et phrasibus expendendis voluisse contineri. Atqui etiam in hoc 
knguae inter se nuixime differunt. Qui volet docere, scriptores divinos non minus bene Gr. scripsisse, quam 
veteres illos Atticos, aut saltem alios probabiles scriptores Gr. posterioris aetatis, hoc vel maxime debet osten- 
dere, formam orationis, hoc est, modum narrandi ac disserendi, colligationemque singularum partium ac 
membrorum, enunciationes dialectici vocant, .esse eandem in N. T. et istis, quos dixi, scriptoribus. Puero- 
rum, atque aliorum imperitorum, hie error est, existimare, qui verbis et phrasibus Ciceronis utatur, eum 
Ciceronianum, imo Ciceronem alterum esse. Utinam tam facile Ciceroiies fierent, multos singulis annis effi- 
cerem. Si Lat. ilia divinorum librorum Versio^ quam Vulgatam appellamus^ multos Boisios vindices nancis- 
eeretur, ut nullum in ea verbum, nulla phrasis rehnqueretur, quin auctoritate boni et veteris scriptoris se tue- 
retur, aut si quis eam plane refii^eret, et cmmia verba Ciceroniana efficeret, tamen ipsa Ciceroniana non 
esset. Si quis ex Herodoto deleret, quicqutd ibi dialecti lomcas est, substitueretque Atticae verba, et contra 
in Xenophontis libro aliquo efficeret verba loniosB dialecti omnia, tamen hunc Atticum scriptorem agnosce- 
ran, ilium non item. Forma enim universal orationis in utroque est ejusmodi, ut ille nullo modo Atticua 
esse possit, hie sit necessario. Itaque hoc nomine maxime produnt iguorantiam Graecismi, qui pro elegantia 
Gr. sermonis in N. T. pugnant, et nihil ibi esse volunt Hebr. consuetudinis, cum tota ilia orationis compages, 
et forma'narrandi inprimis, sit Hebr., h. e. simplex, nihil artificii habens, qualis esse solet expertium. artia 
dicendi, a Graecis inventa?, non Graeca, multo minus Attica, sicut in versione vdgata non est Latuia. £i nihU 
apod Gmcos uspiam i&mife est : nisi quod ab ea minua abhm^ Htrodotusy quam qui poet eum de rdima 
gesib scripsere. 



NO. I. 



VOL.L 



Q 



LEXICON 



VOCUM PEREGRINARUM 



IN SCRIPTORIBUS GRiECIS OBVIARUM; 



CUM INDICE COPIOSISSIMO. 



EXCERPTA 



£ CHR. D. BECKir Dissertatione 

Db Lbxicis Gr. et Lat. omnino et recentissimis singulatim^ 

QuoNiAM o<mimllorain vocabuloram Gr. aut in Ot« liug. receptorum peregrina est origo^ banc etiam sobtiliiii 
coniosoere et examinaie oportebat Lexicorum auctores. Ita Herodotus aliique scriptores Gr. veteres noo panca 
babent vocabola et verba, quae .£gypt. liug. ejusque duabua tribusve dialectis originem debent suam. Est jam ante 
bos xxvif. aunos edita: Expositio vocabulorum Coptic, in scriptoribus Hebr. ac Gr. obviorum coUecta a Christ. 
Scholc* (in Repertorio bibl. et orient Literature, quod Eichhomius edidit^T. Xiii. p. 1 — ^31.) sed manca ilia, in 
multis Tocabb. justo steriltor, in aliis explicandis audacior, ceterum tamen a Lexic. recentium auctoribus non negli- 
genda. Nonnulla vocabula Gr. ex lingua et antiquitate £gyptionini illustravit Zoega in opere de osu et origine 
obeUscorum, ut p. 507. singularem usum voc. Kafuvevr^s. Regnavit autem olim in boc literarum genere P. £. 
Jablonskios, Philologus et Theologus in Acad. Traj.-Viadr. eximius, mortuus d. xiii. Sept. mdcclvii. Is non modo 
in Pantbeo Agyptiorum aliisque libris, iEgypt. antiqtiitatem illustrantibus, multorum etiam voce. Gr. Copticu 
origines explicnit, sed composuit etiam Glossarium vocum £gypt., quae in libris sacris et apod kcriptores vett . 
Or. Romanesque inveniuotur, coeptum a. 1722» absolutum a« 1740. Protraxit tandem illud, bortatu etiam 
Rnhnkenii, Schultensii et Scheidii, in lucem Te Waterus, Tbeologus Lug.-Bat. extmius, opusculorum Jablonsku 
editor.' ita ut integrum primum volumen impleret ilia Collectio et Explicatio yocum JEgypt., quarum mentio apod 
scriptores veleres occumt. Codice autogmpbo Jablonskii usus est editor, in quo auctor dimidiam fere Glotsarii 
partem ipse recognoverat, emendaverat, manuque sua descripserat, posterior non ita erat elaborata, nonnuUa in 
chartis sme junctura errantibus scripta, ssepe provocatum ad alios auctoris libros, interdum etiam eos, qui non 
sopersunt. neque in lucem prodierunt Editor non modo inde concinnavit Glossarium, apte omnibus, quae invcneral. 
dispositis, sed etiam loca scriptorum ab auctore laudata evolvit et nonnumquam emendavit, addidit animadversiooea^ 
in quibus tumerrores Jablonskii, nimium sibi in etymologiis iudulgentis, castigaret modeste, tum coUigeiet, quae ad 
illustratiooem operis Jabl. apta viderentur, proferretque interdum etiam conjecturas Virorum doctorum, quas scrro- 
toribus quibusdam adleverat, etiam varietatem cod. Medic, quam Abr. Grooovius suo Strabonis exemplo, quo Te 
Waterus utitur, adscripserat ; tum Auctarium vocum nonnullarum recte vel secus pro ^gyptiacis habitamm dedit ; 
tandem luculentos adjecit indices, quos nec reliquis tomis, qui bactenus prodierunt, deesse passus est. J. R. For- 
sterus, quem et ipsum constat, tum in Spicil. animadverss. ad Michaebs Geogr. Hebr. tum in aliis libris vocabula 
quaedam Gr. originis iBgypt. iuterpretatum esse» si Jablonskii opus inspiciendi opportunitate nsus est^ aliiid certe 



< Vide Actu SeminarU Regit et SocietatU Philolog. Lipfl«, Vol. I. pp. 155-66. 489-91. lips. 1811. 8vo« 

« n< Qui tameo," at ait Fr. Gml. Stnnias (de Dialecto Maced. et Alezandr. p. 85.) " at Dime consUt, sua fere omnia Jablooskio 
dabait."] 

3 P. E. Jablonikii Oposcola, qaibna lingua et antiqaitf i JEgyptiomm, difficilia libromm sacronim locaet historic ecclesiait. 
capita illottrantor ; magnam partem nmic primom in Incem protraeta, Tel ab ip«o aactore emendaU ae loeopletata. Tomns prinms. 
Edidit atqne animadw. adjeeit Jona Gail. Te Water. Log. Bat. ap. A. et J. Honkoop. mdccciv. xxviii. 490. pp. 8. maL Tomos 
sec. M DCCCYi. 494. pp. Tomos tertius mdcccix. xit. 515. pp. Tomo i. pramim est brevis rita; et laodom Jablonskii enarratio, in 
qoa copioiius et certias, qoam ab aliis fiictam est, exponontur caasae, car in acad. Franeq. eTocatns locum a curatoribus ejus oblalnm 
acdpere tamen non potuerit. Memorantur etiam ii, qui ante Jablonakium lingusB iEgypt ui-i^vm, in Gnecomm ac Romanonm libris 
marsa coUigere ant jusserant alios ant ipsi instifuerant, neque tamen rem perfecerant, aliaque narrantar, lectu ntilia etincunda. 
Possnnt Tero etiam conferri, quae secundo Tomo continentnr : Commentationes de Remphah, de tabula Bembina s. Isian, de diebat 
Agypt. in Tetusto Kalend, Rom. et Obsemtiones, quas suo Panthei iEgyptt exemplo auctor adscripserat. nunc primom edits 
(II. p. 511—54.). 



E Ctm. J). BECKII DISSERT. DE LEX. GR. ET LAT. 



cxxiii 



ejot exemplum' habnit. In hoc igitur Glossario non modo propria nomina multa MgypL, quae ap. Gr« tcriptt* 
leguntur, sed alia etiam explicantur. Ita Strabo ostendit habitationes desertis circumdatas appellan aUmis, ubi 
Medic, cod. habet 'Ayi&treu, sed in dialecto superioris £gypti» Sahidica, dici desertam habitationem o^mui ostendit 
Jabl, qua in re Forsterus et Georgius ei adseotiuntur. Ipsum v. eatpeiy, certe significatus ejus quosdam Aiemnt 
qui ad ^gypt originem referrent, v. p. 242. Emendandi etiam et illustrandi pTures scriptores Gr. multa fuit 
opportunitas. 

Molitus crat» ut hoc obiter addamus, etiam alia Jabl., quae ad Lexica Gr. quibusdam partibus et locis omandt 
facere poterant. Pertiuet eo Index vocum Scythic, Thracic, Parthic. et peregrinarum aliarum^ ci\jus men» 
tionem fecit in Thes. Epist. Lacroc. I. p. 182. s. quemquenou displicuisse Lacrozio laetus intellexerat Verum is^ 
ubinam lateat, iocertum est. Superest ex eodem genere Disquisitio de ling. Lycaon. (ad locum Act. xiv. 11.) quam 
juvenileni commentationem et primum facultatb earum literarura, quam sibi comparaverat, specimen (1714.) postea 
retractavity atque ita earn ex auctoris autographo multum castigatam et altera minimum parte auctiorem repeti jussit 
Te Waterus Opuscc. Jabl. T. iii. p. 3 — 142. locupletavitque tum suis plurimisy tum nonnuUis Wy ttenbachii animad^ 
yersionibus. In ipsa autem ilia diatriba Jablonskius non modo de ling. Lycaon., quam barbaram^ nSa Gr. et eamdem 
' cum Cappadocica existimavit, sed etiam de Phrygica, Lydiaca, Carica, Lycia, Pamphylia, Pisidica, Bithynica« 
Mariandynea, Paphlagonica, Galatica, Cappadocica egit, atque recensus et interpretationes prodidit vocum Phiy* 
giarum p. 63 — 7o., Lydiarum p. 79 — ^93., Carum p. 95 — 102., Lyciorum p. 103 — 105., Bithynorump. Ill-— lld.» 
Mariandynorum p. 113 — 115., Cappadocum p. 133 — 141. 

Sed ut ad iBgypt. ling, et quse inde in Gr. derivata sunt, revertamur, nuper in originibns tum iEgypt. vocabb. tum 
Gr. multorum inde repetendis elaboravit Ign. Rossius, editis Romse mdcclxxxviii. Commentatt. Laertianis darui. 
Is, quum per plures annos knimum et operam ad linguarum veterum studia adjecisset, postremo ad ling. Copt., cujos 
cognitio ad Gr. certe et Lat. literas aliquantum conferre ei videbatur, se contulit, inprimisque etymologicam ejus 
partem pro viribus excolendam exomandamque suscepit, adjutus non modo copiis editorum librorum (Jablonskii 
tamen librum suo jam absoluto ab Akerblado accepit,) sed codicibus etiam biblioth. Boigian. atque indice vocabb. 
.£gypt ex iisdem codd. a Geo. Zoega collectorum. Profligatum jam dudum opus quo minus citius prodiret, impe- 
diverant tristes reipublicse, qui inciderant, casus. Quo tempore auctor, sive otii honeste consumendi, sive ammi 
liberaiiter recreandi causa ad alias se literas atque studia convcrtit, quorum etiam fructus non conteranendos nos jubet 
expectare. Tandem, temporibus in melius mutatis, exierunt Ign. Rossii Etymologise ^gypt. Liber primum in 
iucem prodit Romse A. D. mdcccviii. permissu prtesidum. xi. 8. et 368. pp. 4. 

Et voces quidem ^Bgypt. non nisi eas auctor persecutus est, quarum aut vis aut origo apertior et intellectu facilior 
ei videretur, praetennissis iilis, de quibus aut omnino nihil conjici atque statui, quod probabile esset, posset, aut 
i|U2rum explicatio, etsi non iraprobabilis, tamen minus plana et expedita existimaretur. Deinde hoc potissimum in 
lis expianandis egit, ut cum Orientis linguis ssepissime congruere illas doceret. ** Nam,'' inquit, " linguse Orienlisy si 
cui bene cognitae atque perceptae sint, ut plurimum capita sen fontes demonstrant, unde eorum vocabulorum, de 
quorum ratione et origine inquiritur, facile vis ac significatio duci possit : quos tamen multo saepius, etiamsi studium 
adhibueris, vel unde ea nomina petita sint, in ^gyptiorura sermone quaesieris, non invenies. Praeterea quum voces 
fere easdem Hebraeis, Syris, Chaldaeis, Arabibus, Samaritanis communes et usitatas videamus, quod eorum linguae 
magna inter sese affinitate conjunctae ab unaque stirpe progenitae ac proseminatae sint ; profecto eas multo facilius ab 
his in £gyptum propagatas, quam gentes tarn muhas ab unis .£gvptii8,traditas accepis>se credamus. Ceterum quum 
lingua ^gypt., quae ab initio inops, decursu temporis ditior et uberior facta est, ac tum multis sive locorum sive re- 
rum c<>gnominibtts est aucta, tum vocabulorum, praesertim compositorum, mdgnam quamdam vim atque copiam 
protulit ; tunc vero etiam illud mterdum contigit, ut Hebraei vicissim, Syri, Arabes quasqam ipsi quoque ab .^^ptiis 
voces peterent ac mutuarentur. Idem multo treqpentius accidit iu Graecis, qui, postquam cum .£^ptiis commer- 
cium ac consuetudinem habere coeperunt, quam plurima ab his accepere vocabula, ut £gyptii contra non pauca a 
Graecis." Et auctor quidem non modo in ipso opere hujus generis vocabula Gr. ab .£gyptiorum lingHa derivavit 
aut cum ilia comparavit, sed ab eo adjecta etiam est p. 339 — 368 : Summa veiborum selectorum, in qua qiaxime 
animalium ac plantarum, tum etiam siderum, urbium, locorum, deorum, hominum, rerumque ad bos pertineutium, 
fciborum, vestium, instrumentorum, etc. vocabula exhibentur ; nonnullis, quae criticam vel eruditionem spectant, 
interspersis.'' Unde, ut judicari de omni auctoris ratione et arte possit> specimina quaedam depromenius. Nam voc. 
woifujv (p. & 8. et 355.) certe ab ^gyptiis sumtum esse putat, apud quos Moni vel Mani pascere significat, ita ut, 
praefixo articulo, Pimen sit pastor. Voc. j3of>/3opos (fimus) repetit (p. 41. et 343.)ab£g. berber, h. e. ejicere. 
rUfKLfwy terram figulinam* Mgyvto ortum debere statuit, nam Copt. Bcriptum Heromi esse terram fomacibus extru- 
endis adfaibitam (p. 87- 349.). Y/a6os s. Y/eOos (teges, storea) censet (p. 338. 368.) plane esse Copt. Psiethom, quod 
proprie significet stoream s. mattam in longum extensam, unde Y/aOos i. q. Xa/ieifi^, Xa/ia(trrpwos. SimiUter ^(fivOos 
(cerussa) non Gr. sed ^gypt. originis vocem esse censet, quum Psimtath ^gyptiis dicantur plumbi minutiae, ramenta, 
unde cerussam fieri constat. Multo phira herbarum, plantarum, animalium nomina, quae apud Gr. scriptt. occur- 
runt, ex ling. ^gypt. explicantur. In quo tamen etymologiaruni genere non satis dbtinctajiobis ea visa sunt, quae 
iEg^ptiis jam antiquitus usitata fuisse, e certis monumentis pateat» quaeque serius apud eos recepta. Tum vero ex 
^hnilitudine quorumdam vocabb. plus est effectum quam certo sequitur. Sic ovorum fere idem esse in iBgypto quod 
in Graeoia nomen ostendit.(p. 213.) Non tamen ^yptios a Graecis accepisse in Add. monet, ^uum pariter^gyptii 
potuerint Graecis tradere. Sed quidni ab alio et communi fonte ad utrumquc populum pervenuse di^amus 1 Alia 
mgjcniose certe, etsi jninus probabiUter, dicta sunt. Strabo (xvii. p. 794.) eam regiae partem Alexandriae, in qua 
regia erant sepulcra, orw/ia dictam esse ostendit. Interpretes nomen a corpore Alexandri ibi condito ductum existi- 
mant Sed Rossius contendit, esse ^gypt. nomen Gomban vel Somban, unde Graeci trUfMi sine aspiratione fecerint, 
qnodque wepipoXov t&v t&^v significaverit. A Jablonskio, ubi librum ejus inspexerat, saepius se discessisse docet 
in Append. Etymol. Ita voc. KaXdtripu, quo vestimenti quoddam genus appellatum est, Jablonsk. T. I. p. 104. a. 
interpretatus est tunicam ad. cutem (Sbtd-ha-schar) tunicam. Contra Ross. p. 78. s. censuit esse Galheger^ 
Galheser, h. e. luxuriosa, mollis, delicata tunica, et babere se in App. docuit, quae contra Jabl. dicere posset, si otium 
fluppeteret. Voc. Hi/pafusp quomodo, Crqzio duce, explicuerit Jablonskius, nemiuem fugit. Rossius a vop. Aramaeo 
Rum, Rom, quod et in Copt. ling, trausierit, atque excelsum, sublime indicet, cum aliis repetiit. Quae quidem ipsa 
originationum diversitas mouere videtur, ne nimis niultuni iis tribuamus, neque fidero nisi iis habeamus, quae, praeter- 
quam quod idoneis grammaticis argunientis nituntur, etiam facilitate quadani sua se commendant. 

Omnino autem, uti post Alexandrum M. non pauca vocabula Gr. esse composita et ficta constat, quae antea 
fuerant inaudita, ita singulatim usus Gr. ling, in iE^ypto et Alexandriae potissimum multas subiit mutationes. De 
quibus quidem quum subtiliter et copiose exposuisset Fr. Guil. Sturzius (111. Moldani Grimae nunc Rector) pluribua 
commentationibus academicis atque scholasticis (inde ab a. 1786.), bas etiam ab exteris Viris doctis saepe expetitas 
rqpeti nuper ita jussit, ut, tamquam AuctariMm, accederent Metarii Ubello de Gr. ling, dial^ctis '); 

* Hunc enim libnun, ob raritatem es^mplornim paocis coin^itam, etsi nane prorsot retractandnm, anno ante iDteKroin, sois adjectii 
animadTcrtionibns, repeti jiusermt : Gr. ling, dialecti recognitae opera Mich. Maittaire. Post Jo. Fr. Reitsiom, qni praefationem et 
excerpta ex Apollonii DjicoU Grammatica addiderat, totiim opos receusait, emendaTit, anxit Fr. Gail. Storans. Lipa. ap. Weigel* 
et liebeskiad. mdcccvii. xlviu. 579. pp.8, mai. praeter Indicts. In marginibns etiam pagioas editioms Haganae notatae mt* 



oudv 



LEX. VOCOM t^EREGlL IS SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



Frid. €ktU. Siumi ik DidkcU Maeed. et Akxanir. liber. Lips. ap. J. A. 6. Weigel. MDCCCViir. xil. 2S5« 

Qiue eaim olla lincuiis Ubdlis complexus erat, coatinua oratione retulit et ita, at multum ilia aageret^ noToqne 
cxamwi sobjecta expcwet^ adderet etiam dupUcetn et rerum et verbonim indicpm, in quo quidem postremo mm 
taatOBi ea» quae in Stephani Thes. non reperisset vocabula, asterisco notavit, sed siglis etiam distinxif, qme 
Macedonica, quae Agyptiaca, quae Graeca quidem, sed ab ^gyptiis vario modo mutata, quae Alexaodrinis ositala^ 
mm Metandrea etsent. £t ea quidem, quae olim pnemiserat V. D., de tempore et occasione venionif V. T. Gr^ 
de ejus Yersionis dialecto, de diaieeti natura universa, de nominis iidXeicros notionibus, de discriroioe dialectic liagm 
et stjli, et de JEgyptiorum studio ling. Or., quamquam partim non erant necessaria, magisque locum babebant in 
ipso Metarii libro, tamen ob multiplicem utiiitatem, quam afferre ipsi yiderentur nec ab bac nova edifione abctae 
Toluit De dialecto autem Maced.'AIexttndr. ita disputavit, ut primum p. 25 — 50. dtalecti Mmeed. natuiam expo- 
ntret, quo loco recte vetustiorem Macedonum linguam a receotiori eorumdem disdnxit, et antiquiorem quideM 
censet vel omnino non vel parum fuisse diversam a Dorica, recentior nou modo peregrina rnnlta et barbany 
obsoleta et nova vocabula receperat, notiones sive ob vetustatem sive ob novitatem inusitatas iis tribueiat, sed ma- 
taverat etiam vocabulorum quorumdam formam et pronunciationem. Indicem vocabb. Macedd. cui insunt quibus 
Alexander M., Ameria^ et Menander usi sunt, p. 33 — 45. exhibuit, et menaium quoque Macedonica nomina coll^^it 
exfrficuitque. Deinde p. 50 — 84. Alexandr. diakcti, de qua olim Grammatici, Irenaeus et Demetrius Ixion, sii^- 
lares scripserant libros,Mngenium descripsit ita, ut primo, quae veteres scriptores diserte huic dialecto tribuiaae 
teperinntur, recenseret, turn afferret quaedam eorum, quae iidem ^Igypt. diaieeti fuisse doceut, denique noonulla 
prbponeret ex iis, quae Grammatici simpliciter rejecerunt, ad Maced. vel Alexandr. dialectum maxime referenda. 
Scilicet Clemente Alex, auctore intelligitur, dialectum Alex, ortam esse e phmum alianim dialectorum, ut Attic* 
Maced.y ^^gypt. conjunctione atque mixtura. Diversitas autem ejus ab aliis vel omnibus vel plerisque dialectis ap- 
parebat tribus maxime raodis, temporibus verbonim peculiari quadam ratione formatb, novis vocabutis vel notionibos 
▼ocabb. novis (quae quidem vocabula recensuit Sturzius, literarum ordinem secutus, p. 65 — 82.) ; etiam proverbiis 
(de quibus quem conscripserat libellum Plutarcbus periit, nam is, qui ex codice Florent. editus Plutarcboque tributos 
est libellus, Grammatici potius Alexandrini habendus est foetus), denique verborum stnictura. De qua quidem 
auctor dixit, postquara de dialecto £gypt. quaedam p. 84 — 137. inseruit, recens excogitataet ita, ut non pauca JabL 
GloMario adderentur. Primum enim proposuit indicem eorum vocabulorum, quae proprie i£gypt. essent, et in 
Alex, versione occurrerent, aut in dialectum Alex, migraverint. Deinde ea recensuit (p. 96. ss.), quae origine Or. 
erant, sed novam notionem formamque in iEgypto acceperant, quorum nonnulla ut v. waorofopot, impofdpot, boo 
neglecto Raschidiano titulo, uberius tractavit; adjecit etmm (p. 113. ss.) nonnulla de literarum, quibus ^Bgyptii 
Graeci in scriben^o usi sunt, figura et forma atquc de pronunciatione et orthographia, ita ut pateret, in moltis voca- 
bulis Alexandrinos discessisse a reliquorum Graecorum eloquendi et scribendi ratione, terminatione et flexione. Sed 
insolentioris Verbonim stnictnrae, Atexandrinis usitatae, exempla, quae Alex, dialecto essent propria, attulitp. 159* s* 
Tandem vocabulorum, quae probabiliter ad dialectum Maced. s. Alexandr. referrentur, deditredensum, copiosnm et 
accuratum, non tamen omnibus numeris absolutum, ne nimia diligentia taedium crearet, p. 142 — 202., similiterque 
structurae verborum a veteris Graeciae puritate alienae, iisdem autem dialectis tribuendae, exempla nonnulla protulft; 
quo pertinet ettara adverbionim temporis quorumdam cum praepositionibus conjunctio. Ex quibus quidem omnibus 
quantum vel augeri possint Lexica vel nonnulla loca subtilius constitui, sponte apparet. 

Ea vero dialecto Maced.-Alex. quum ut alii Judaei plerique, ita etiam N. T. scriptores usi esse videantur, noo 
praetermittendum in bac disputatione illud est N.T. Lexicon, in quo illius ipsius diaieeti aliqua est habita ratio* 
Nam, qui e disciplina Jo. Fr. Fischeri, quem constat in pluribus libris .et in scholastica N.T. interpretatione earn 
Tationem salubriter secutum esse, aeque ut Sturzius prodiit, Jo. Fr. Scbleusnerus, nunc Viteberg. Theologus eximius, 
ediderat jam a. 17^2. novum Lexicon Gr.-Lat. in N. T, duobus codd., quod prioribus et uberius, eta vitib, quae 
Fischerus monstraverat,' purius et subtilius esset et N. T. orationem ex Alexand. dialecto atque orientis Unguis recte 
expficaret, et conferret tum Glossariorum vett. auctores et Grammaticos antiquos tum recentiores varii generis inter- 
prets ex eorumque scriptis, quae utilia viderentur, excerpta et dijudicata proponeret, criticae etiam rei atque scrip- 
tune emendatae haberet rationem, denique ad difficiliorum locorum interpretationem plura conferret. Octo fere 
annis post secunda editio erat curanda, quae a. mdccci. duobus voll. prodiit. Earn auctor operis non tantum casti- 
gavit emepdandis nonnuliis locis, sed multum etiam auxit, tum vocabulis et verbis nonnullis e probabilium lectionum 
varietate receptis, tum expKcationibus singulorum locorum novis, tum iis, quae ad illustrationem verborum afierri 
poterant. Quae quidem Additamenta ita et ampla et necessaria fuerunt, ut separatim etiam typis exprimerentur. 



Quod ad dialectum Alex, attinet (p. l63.) in alia omnia abiit Henr. Planckius, Professor Gott. m Commentation# 
de vera natura atque indole orationis Gr. N. T., quam quum munus Professoris Theol. extraord. in acad. Gotting. 
VIII. Sept* MDCCCX. adiret, scripsit ediditque Gott. ap. Rowerum (67. pp. 4.). Is enim negavit seriorem istam 
loquendi consuetudinem, inde ab Alexandri M. aetate apud Graecos introductam, ad peculiarem dialectum AJez. 
esse revocandam. Alio igitur modo instituit disputationem de serioris Gr. sermonis, ci^us in Uteris sacrb vestigia 
fre<|uentissima deprehenduntur, indole atque ingenio ; cnjus duas fecit partes, alteram, qua in origines biyus orati" 
ohis inquiritur, alteram, qua ea ad certa quaedam capita revocatur. Et praeter quatuor illas Gr. ling, dialectos, quas 
Grammatici et scriptornm, qui iis usi sunt, et diversaruni stirpium, aid qu^ populi, unde nomen habent, referebantur^ 
ratioile habita constituerunt, jam olim multo plures gentium Gr. extitisse dialectos certum est. Sed post Alexalidri 
M. tempora multa in gentium et scriptorum dialectis sunt mutata. Et scriptores quidem unam fere omnes sectari 
cceperunt dialectum, Atticam, eam tamen eorruperunt iuferendo, quae vulgan loquendi usui erant propria; Graecia 
autem et Asia omni Macedonum imperio subjecta, fieri non potuit, quin diaieeti, adhuc variis populis propriae, inter 
se miscerentnr pluribus de causis. Inde extitit communis ille seruio ita varie compositus et mixtus, ut, quae lingua 
antea in certis regionibus obtinuerat, novo sermoni fundamento esset, ac quasi pro corrupta novisque aocessionibos 
defotmata dialecto haberi posset. Unde colligitur, post Alexandri tempora de dialectis proprie dictis non ampKus 
agi posse, multo minus de Alexaodrina ; Alexandriae enim usurpatam esse communem ling. Gr. ita ut peculiaria 
quaedam tum ex antiquis dialectis petita tum recentia accesserint; sed dialectum dici linguae communis idioma,- 
certo cuidam loco ac populo ita proprjum, ut hie ejus ope ab aliis populis discematur ;* non igitur Judaeorum Alex, 
linguam cum Sturzio dici posse dialectum, quod ei x^P^'^^P eSviKos desit ; quodsi x'^'^^P<>' IdvucoO ratione non 
habita, solam linguae diversitatem respicias, multas extituras esse dialectos Gr. seriores. Illam seriorem Graecorum 
• linguam et communem, in qua omnium dialectorum, praeter ^olicam, vestigia occurrunt, Fischerus Maced.-Alexand. 



Lt quamquam editor noD motavit nec ordinem libri nec praeeepta aaetoris, tamen i^e meliora docnit, loca vetemm aiietonun ab ied 
laudata, diligenter inspexit emendavitqne, pauciora de Attica dialecto, plora de ceteris adjecit, adbibitis eam in rem pnesidiis ro» 
centius suppeditatw, neqoe tamen effecit ant efficere voloit, nt hie de dialectis locus pertractatos videretor. 

• J. F. Fischeri Prolusiones de Vitus Leziconioi N. T.— nunc conjunctim editas, mnltis partibus anctse etc. Lips* 1791. 8. 

^ Quae subtiliter de ea re dinputaU sunt ab Hermanno in Obss. de Gr. ling, (flalectis 1807. et de dialecto Pindar. 1810. aliiL 
loco alferentur. Ceterum que propria fa'tk' Alex, scriptoribos ct poetis oratiO| dici tamen Alexaodrina recte potai^ 




JABU>NSK1I DlSQUISmO DE LING, LYCAONICA. 



einf 



diakctuiiiy Starzias r^v roivi)^ dixit. In utroque tamen nomine ambigui quid inesse censnit Planckius ; Macedomi* 
enim aatea peculiari et simillima veteri Dorics dialecto usos esse, sic ut Macedonum vetns et nota dialectus diseei^ 
nenda sit, et Alex, dialecti .nomen nimis angustis finibus contineri ; lijy xoiyi^v autem a veteribus tribntam esse 
scriptoribus, qui fere omnes ad Atticam linguam ae accommodabant, non tamen para ea utelnuitur. Fontinm, t 
qoibus ea communis lingua intelligi possit, tria hcii genera, scriptores p<Mt Alexandrum M. inde ab Aristotele (ui 
quibus Polybius pr« ceteris memorandus erat), Grammaticos veteres et Lexicographos, interpretes Gr. V. T., libros 
apocrypbos V. et N. T., patres apostolicos ; quibus nunc demum addit titulos, decreta, numos, et Comicomm re« 
centions setatis fragmenta, e quibus comoediae novse reliquib communis sermo potissimum est cognoscendus. Ad 
linguam autem communem, quae hellenismo N. T. fundamento sit, refert 1. vocabula, quae ex barbaris Unguis in 
Gr. sermonem immigranint, 2. orthographiam et verborum pronuntiationem singularem, 3. nominum verborunque 
flexionem, 4. hetero^enea, 5. vocabulorum formas, tum ex antiquioribus dialectis sumtas, turn recens effictas, ff. vo- 
cabula aut antiquioribus dialectis propria aut prorsus nova, 7. vocabulbrum ngnificatus novos, 8. usum ioquendi 
DMitatum. 



PAULI ERNEST! JABLONSKH 

DISQUISmO DE LINGUA LYCAONICA 

Ad locum Actor, xiv. 1 1. ^Einlpay ngv ^wvriv a&rcSw /luxooyio-r) xiyovrf^. 

[PrinHim hoc eruditionis non vulg. specimen, edit. a. 1714. etsi typis repetitum Traj. ad Rhen. a. 1724.^ 
ilerumque in Thesauro Novo Dissert, ex Museo Hassei et Ikenii T. li. p. 638. ac seqq.] 

Excerpta e Praf. Jona Guil. Te Water 

Ad P. E. Jablonskii Opusc. Tom. iii. Lug, Bat. 1809* 

Illustr AN DiE, augendae et emactilanda^ Disquisitioni de Ling. Lycaon., quae primum in hoc fasce occupat 
locum, sedulam magis navavi operam, non tam ut inirem gratiam hominum eniditissimoruni, qui ipsi ia Ur. 
acriptoribus veluti habitant, et meas ad istum libellum annotationes faciii negotio adaugebunt, quam ut, quoad 
ejus possem, iis lectoribus conarer prodesse, quibus aut non vacat, aut minus lubet, eo proposito scripts 
veterum Gnecorum et Latworum accuratius perlegere, ut ex illis voces quaslibet peregrinas, sive barbarasy 
colligant et illustrent : quod tamen quam sit utile et necessarium, ut literatura antiqua iiluminetur, Bur- 
tonus, Reinesius, Bochartus, Relandus, Lacrozius, Forsterus, Jabionskius, pauci alii, suo dudiun exempio 
abunde comprobarunt. 

Qui autem animadveHat, diatriben de Ling. Lycaon. opus juvenile fuisse, et primum omnium Jablonskii 
jprofectuum in literarum politiorum studiis periculum, non is demirabitur, auctorem sue exempio, quod ad 
me pervenit, haec adscripsisse verba : ' Atimqai ^golMSe; o-o^cm^oei, Eurip. in liCp^o'o-flu^, apud Atheii. L. xiv. 
p. 640/ Ipse enim, per reliquum totius vitae decursum, alia expunxit, alia emendavit, alia coinplura addidi^ 
ita quidem, ut nova haec editio, ex auctoris 'auto^rapho ducta, multum castigatior sit, et altera mmimum parte 
auctior. Supersunt tamen in eadem dissert., etsi pererudita et a viris summis, ex quo vulgata est, magnopere 
laudata, quae, meo quidem judicio, vel omitti queant, vel, contra, eximie augeri, vel ab antiauitatis linguseque 
Gr. et historiarum peritis possint emendari. Atque eo imprimis meae spectant, quas allevi, annotationes 
tantum non omnes, de quibus judicent, velim, istarum rerum intelligentiores, adeoque satis idonei ad meos 
quoque errores corrigendos. 

Ex Uteris Hermanni van der Hardt, d. xv. Julii a. mdccxvi. Helmstadio ad Jablonskii nostri patrem 
datis, haec verba emendato et locuplcttato Disquisitionis exempio adscripta inveni : ' De Ling. Lycaon. JJissert. 
erudita tanto mihi gratior, quanto lucuientius documentum Geographiae veteris a Filio curate excultae : quod 
argumentum solidioris Philologist tantum non primum. Inprimis Lycaoniae sedes circumscripta arrisit, quod 
urbem Iconium Filius habuerit in oculb, quae in Caini familia gloriam nominis fecit. Prima ilia 
tjrbs in Sacris commemorata. ^ Obscuritas quondam urbis, antiquitatem son tollit, sed juvat. Nec diluvio 
diruta6 urbes, sed homines extdncti. A diluvio cum annis priores urbes revocatacj resuscitatae, redintegratae, 
auctae. Tota Caini domus in Asia Minore. TO Y^M stylo Mosis^ Terra Homonadensium. Ibi Iconium. 
Sed ex itinere in viam, in Lycaoniam Tuus eruditus nos duxit Filius. Pergat^ etc' Huic epistolae Hardtianae 
parti sequentem subnexuit Jabionskius animadversionem: ' Cum hie suspicetur Clarissimus van der Hardt, 
Xycaoniam fuisse sedem domus Caini, et in nrbe Iconien vestigia Chanochi filii Caini superesse, potuisset sen- 
tentiam suam firmare ex Steph. Byzantio, qui illic terrarnm fuisse quemdam ^Awoaih primis temporibus com- 
memorat. Vide eum in 'Jx^viov. Sed dubium merito esse potest, an Iconium ante diluvium fuerit condita ; 
an, si fuisset ante diluvium condita, post diluvium superfuisset ; an etiam Caini et posterorum ejus praesertim 
ad Gentiles derivata fuerit memoria. S. Scripture testatur, omnes praeter Noachum ejusque famuiam homines, 
aquis obrutos, periisse. Et cum diluvio perierunt sine dubio pristinse urbes, earumque incolas, et incolarum 
memoria.' Quid in utriusque observatione aut veri insit, aut faki, opus non est, ut hie disquiratur. Ex 
diverso autem literarum ductu conjecture assequor, Jablonskium adhuc juvenem verba Hardtii descripsissCj 
sed actate provectiori suum de iis adjecisse judicium." 



Proamiunif in quo ratio scribendi redditur. 
Non eram nescius, cum huic rei pertractandae me accingerem, opus me suscepisse, turn propter multorum 
hominum opiniones inglorium et inane, tum propter difficultates poene insuperebiles arduum atque laboriosum. 
Neque enim dubitare poteram, fore non paucos, qui banc materiam tamquam vilem indij^amque, cui operam 
navarem, reprehensuri essent, cum non modo nulla linguae Lycaon. nunc extent vestigia, sect nee in vetustis 
quidem monumentis, praeter unam forte aut alteram vocem, illius mentio inveniatur. lUis equidem prolixe 
satis respondere possem, atque summorum virorum, qui in hac palaestra desudarunt, exemplis bstendere, et 
literas elegantiores et ipsam S. Scripturam nomiihil lucis ex hac disputatioiie icdpere. Cum autem inslitfiti 



cxxvi 



LEX. VOCUM PEREGIt IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp.5— 10- 



mei ratio id minus permittat, unice hoc peto, ut faciles et benigni lectores aettds meae juveniliB, severioribiis 
disciplinis necdum aptse, rationem habere velint. Venit aliud ob mentenii magis tnihi metuenduni. Etenim 
cum viae insistaniy magnam partem inviae et desolatae^ noD potuit evenire, ut in rebus omnibus veritatem 
assequerer, aut saltern indubitatam efficerem. Terrebant me initio magna virorum illustrium nomina, quos 
tnihS adversari intelligebam ; atque profecto opus, cum ei ferendo par non essem, plane abjecissem, nisi 
yidissem, viros etiam doctissimos in eadem mecum esse sententia, eosque inter, quem honoris causa nomino, 
praestantissimum virum Ric. Bentieium, quo in his rebus peritior hodie vivit nemo. Eorum suffragio con- 
firmatus, spartam poene desertam resumsi^ pensaturus olim Dei O. M. ope, si quid, vel immaturi jadicii 
culpa, vel defectu lectionis, quae tantae rei sufficiat^ nunc deliquero. 

§ 1. Status controversia proponitur. 

Ansam huic disputationi, quam prae manibus habemus, praebuit loQus S. Scripturae Act. xiv. 11. ubi Lucas 
scribit : Cum vero multitudfo videret id, quod Paulus fecerat, sustulerunt vocem suam, dicentes ling. Lycaon., 
AuxaonrA Xtyom;, Dii hominibus assimilati ad nos descenderunt." Qusritur enim hie, quaenam sit iUa ling. 
Lycaon., sitne lingua qusdam peculiaris et ab aliis distincta, an vero secus ? In diversa abeunt, qui hunc locum, 
(]|uamvis sint pauci numero, interpretari hactenus aggressi sunt. Etenim quidam existimant, non esse hanc 
Imguam distinctam a Gr., nisi ratione peculiaris diuecti, propter quam vocetur Lycaouica, quales fuerunt, 
praster celebres istas tres vel quatuor, Boeotica, Laconica, Arcadica, aliae, et qu» longius abibant, Cretica^ 
Khodia et similes aliae. Quibus ista sententia displicet, ii affirmant, fuisse ling. Lycaon. plane a Gr. alienam, 
quales fuerunt ling. Scyth. Pers. £gypt. et aliae. His ut plurimum venerandi Patres assentiuntur; atqoe 
sic etiam, ut quidam eorum, dum scopulum vitant, in contrarium incurrant. Cujus rei exemplo esse potest 
facundus iUe Chrysostomus, qui [t. ix. p. 235, 236. ed. Montfauc] hunc locum enarrans ait : 'ilXX* ou» iff rour» 
ou8ffira> S^Xoy, tJ yoLq (Axilx ^onr^ i^iiyyorro* hot^ to5to oWfV awroij IXtyov hFt^^ ii iISov ri rrifufiara, r^m. *^Oj^im^, 
liipy^wt rei liLotrm avroov, Hoc autem neutiquam inteiligebant (Apostoli), nam (Lycaones) domestica sua 
utebantur lingua ; idcirco nihil illis respondebant. Ut vero viderunt coronas (quibus gentiles in sacria nte- 
bantur), tum egressi vestes suas (Apostoli) dilacerarunt Quam sententiam, ut |]uae indigna tanto Apos- 
tolo, quantus fuit Paulus, contineret, merito damnat doctiss. Bentleius, de stultitia Atheismi, p. 279, qui 
tamen in eoconsentit, fuisse a Gr. ling, hanc Lycaon. baud parum diversam. Longius progreditur Grotius, 
vir incomparabilis, qui in commentario super hunc locum ait^ Lycaon. ling, fuisse Cappadocicam. De qua 
viri ilL sententia ii^ sequentibus plura dicemus. 

§ 2. Singulorum argumentis expefisii, concluditur^ ling, Lycaonicam non me Gr. 

Vidimus hactenus, quas principes virorum eruditorum de ista lingua sint opiniones. £quum est, ut ante^ 
quam certi aliquid in his delBniamus, singulorum argumenta diligenter pensitemus. 

Qui dialectum Gr. fuisse contendunt, hoc potissimum ii nituntur, quod omnes dialecti Asiae minoris, veluti 
Phrygia, Lydia, Carica aliaeque, fuerint Graecas. Omitto jam quaerere, fuerintne illas, dialecti Gr., an minuSj 
de quo commodius postea disputabitur. Verum age, concedam, Phryges, Lydos, eosque populos, qui oram 
hanc Asiae maritimam habiiarunt, usos fuisse dialecto Gr., non tamen inde continuo se^uitur, regiones mediter- 
raneas, Graecis ante Alexandri M. tempora fere impervias, qualis fuit Lycaonia, etiam ling. Gr. adscivisse. 
Si quis vero asseverare velit, debellationem Asiae per Alexandrum M. linguam hujus gentis effecisse Gr., is 
multo manifestius errare dicendus erit. Namque iu t^tu Lucae sacro Gr. sermo, quo Apostoli usi erant, 
diserte twv Avxa^vco¥ ^coyjf opponitur. De ilia igitur antiqua Lycaonum lingua disputatio instituta est, sitne 
hsec dialectus Gr., paulo longius fortasse abiens ac deflectens, an vero a Gr. ling, plane aliena. 

Qui contrariam amplectuntur sententiam, adeoque ling. Lycaon. aGr. prorsus diversam judicant, satis etiam 
instructi in hoc certamen literarium descendunt. Duo validissima argumenta nobis subministrat ill. Bentleius, 
de stultitia Atheismi, p. 279 ; atque primo monet, Ephorum, et ex eo Strabonem L. xiv. p. 977, 978, oni^ 
versos fere Asiae minoris populos Barbaris accensere ; deinde locum adducit Steph. Byzantii, qui in v. Aiffi^ 
scribit, ifxvjiov iuniperum sermone Lycaoniorum, ly tji rm Avkoi^vwv ^covp, dictam fuisse Ai)<fiua». Conferatur 
Drusii in voces N. T. Comment, prior v. Derbe p. 53. Illic Lycaonum linguam tanquam peculiarem aliquam 
nobis sistit ; et ipsa quoque vox, quam affert, nec Gr. est, nee Gr. originis esse videtur. Dolendum vero est, 
virum doctissimum hanc rem, utpote ab instituto suo alienam, fusius non potuisse eo in loco docere. A voce 
JffAjSfia Lycaon. non multum differt ^gyptiaca, significans juniperum, pro qua, sine nota fceminini 
generis, iii/Siouft apud auctorem appendicb ad Dioscoridem L. i. c. 103, ut in CoUectione vocum JEgypt. 
ft. i. Opuscul. p. 126.] obseryavi. Videntur autem JEgypt. herbarum nomina per totum Orientem dissipate 
fubse, cum ^gyptii prae reliquis omnibus fuerint rei herbarias studiosi. Ut hoc addam Aigfivi, cujus mentio 
facta fuit, forte etiam est nomen Mgypt. Ista enim lingua dicebatur ftrau^if. V. Exod. viii. 13, Psa|m. 
Ixix. 25.' 

Ut in viam revertamur ; jam ante Bentleium in eamdem sententiam de ling. Lycaon. concesseraf {^lius 
Anglus, eruditione maxima conspicuus, Lightfootus, Opp. T. ii. p. 731, motus hac ratione, quod Strabo 
L. viii. [p. 568.] Cares vocet Ba^jSo^o^avow; ex Hom. II. B. v. 667. Rem ipsam satis p^rspexit vir 
eruditus, quamvis ilia ratio, quam addit, rem nostram non plane conficere queat. Etenim si, quod res est, 
dicere volumus, maximum inter BoLpfiuqo<t>movg et Baofiagovs discrimen positum esse invenimus. De Barbaris 
disserendi paulo post melior se offeret occasio. Nunc observabimus, Bajj3«jo^«vouj apud yeteres duplids 
praecipue * generis extitisse, qui utrique fuerint velut seroibarbari. Alterum eorum genus sic dicebatur a sono 
quodam crasso et obscuro, quo voces proferre solebant, quasi barbarum sonantes. Generatim Bag|^e^f^^ami 
est, qui insueto sono utitur. Nam sonus in linguis plane attendendus est; quam in rem elegans locus est 
apud Quinctil. L. i.e. 1.* Putabant igitur veteres, eos^ quos vocabant Barbaros, alio quoque sono Yoces 
proferre. Notatu dignissimus locus est Porphyrii de Abstin. L. iii. [§. 3.] p. 244, 245 ed. Lugd. Hiiic 

j Sic Car^iago ap. Plautom* dicitnr Cbadre Ante, i. c exponente Bocharto in Geogr. p. ii. c. 6.}" p. m. SdS, p!(V"mrT» hmoXtt 
^*'u^ ¥ Horainm Orig. Americ. 1. ii. p. 78. In Phrygia nrbs coromemoratur MavlpdirtXt; apnd Stepliannm Byi. 

in h. V. Iconiom prios dictam faiase 'A^jtayifav testis est anctor Cbronici Alex. p. 92. ed. Raderi. In iEgypto erani ScensB Man- 
dr«, non procnl a Babjionia, ut patet ex Itmer. Antonini Aug. p. 169. Scribit PlnUrchus in M. Catone p, 616 ed. St«pb, 

I J^''*^^ *yf^ ^ yifofxlm Maviov Kot/o»oi/— ftrawXif , 

De variis BarbariRniorum generilins t. Qnmctil. 1. i. Inst. Orat c. 5, Strabonem 1. xiv. p. 455, 456. [976—978], A. GelUum, 1. xiit, 
c 6. Snidam in v. ei^ [t. ii. p. 187.] Scaligenim Prolegom. in Manil. p. «, 3. Conferantur, quae infra dicentnr $. 5. 

* Dc Barbarorum hoc seosn vide Sextnn £mp. L i. Hypot. p. 16. ed. Geney. Pari ratione distipgnuntur ^wfh et ^i»>a*wfi, up* 

^. Ju Poeaolo A. V. Sc. 8. t. 35. Sed est yarietas, cum lectio* nis^ turn interprctutionis. 



pp. 10—15.] 



JABtOi^SKII DISQUISITIO DE UNG. LYCAONICA. 



ejusmodi hominum sennonem cum sono' animalium comparabant. lingaa Medorum assimilatur latratui 
canum, apud Plutarch, in Cimone p. 490. Diogenes ait in Luciani Bltov irgaru p. 366. [t. i. p. 550.], 
Bip^o^ Se VI ^a»y^ irreu, xa) oirwf ; ri ^9if(JM, Kci ciT^(yws !fuom Kwi Varias hominum ^oavdf cum ^oovmls 
animalium variorum componit ^lian. L. v. de Nat. Anim. t. 51. Juneatur Hesycb., in v. Af^i$^i observana, 
rou; Bop/Sogou; yf Ai$^i chrsixa^ouo-f hi rijv iarMmv KoiKiAv [ubi notavit Verweyus]. Istud autem Betgfioipo^mtag 
vitium Strabo L. xiv. p. 662 [977.] etiam appellat Ba;|3«;o<rrof4/ay, quam vocem optime interpretatur magnua 
Sabnasius in Funere [Ossilegio] I^ng. Hellenist, p. 303. Nomine hoc B»fficipo^ivco¥ apud veteres insignet 
erant Cares. Homerus canit 11. B. v. 867* sive Catid. v. 374. 

ad quern locum Scholiastes monet, Bagfia^^iveov, ayqio^oomv* xo) rijv *EXkuia ^eov^v ^piminiToov, Sri ri {mv 
optmKci tijAvxw; 2Xffyov, ri 9i)Auxk ipfn^vituos. Homeri locum repetiit Strabo L. xiv. p. 66l. [976.]| sed pro 
Asm); dedit MeurtknS' De iisdem Caribus Tullius testatur in Orat. ad M. Brutum c. 8. ' Itaque et Caiia 
et Phrygia et Mysia, quod minime politae minimeque elegantes sunt, adsciverunt aptum suis auribus opimum 
quoddam et tanquam adipatse dictionis genus, qudd eorum vicini Rhodii nunquam probaverunt, Gneci multo 
minus, Athenienses vero funditus repudiaverunt.' Idem c. 15. ' £)st autem in dicendo etiam cantus obscuriori 
non hie e Phrygia et Caria/ etc. Fuisse hunc sonum velut ululantis, ex eodem Cicerone discimus c. 8: 
' Ciun vero inclinata ululantique voce, more Asiatico,^ canere coepisset.' Quod de his populis narrat etiam 
Eustath. in Dionys. Perieg. [ad v. 7&7 sqq.] p. 118. ed. R. Steph. et apud eumdem ^schylus. Conferatur 
omnino Strabo 1. c. [L. xiv. p. 977 et 978]. Itaque hi populi, quamvis etiam Or. ling, uterentur, erant tamen 
BoLq^agi^oom. Quin imo ipsius Grsecias i^uidam popidi sub hunc censum veniebant. Hesychius ait, 
Bopfio^^m 01 *HXs7oi xeii ol K&q^y ws r^aeyu^flwoi xai iurk^ji r^y ^covijv txfivres, Barbarilingues dicti sunt Elei 
et Cares, ut qui duro et obscuro oris sonitu laborent. Loquitur de Eleis, non vero de Uiensibus, ut vult Vos- 
sius in Etymol. (v. Barbarus,) secutus Scaligerum, qui 'HXtioi mutabat in 7Xifi;.^ Minus recte sic judicasse 
viros summos, nos docet Eustathius^ cujus verba in notis citabo. 

Est et alterum Ba^fiago^imf genus, qui nec barbara lingua utebantur, neque obscuram istam dictionem 
sive elocutionis rationem sequebantur, sed vocibus barbaris et suis promiscue utebantur. In hanc sententiam 
Diodorus Sicui. L. i. p. 5. [p. 11. edit. Wessel., in qua e textu ejectum uiragp^ovo^^] meminit t^; ^mris ao^/tov 
kol) ovyxffp^/xf i^j xncoL^odfnii : et tif AxpiTog xu) o-ujx/xi)^; occurrit apud Plutarch, in Timol. p. 249. A. 
Quod Hesychius pariter docet his verbis, *Axpno^eovoi, Bagfiagofrnvor o-uyxlp^urai yiq ^ Boipficiptov ^wv^. Qui 
promiscue loaunntur, dicuntur Barbarilin^es ; Barbarorum enim lingua confusa est. Videtur respici ad 
verba Hom. 11. J, v. 437> 438. ad quem locum omnino videndus Eustath. p. 494. Ex quibus intelligitur, 
quod dixi, non eosdem esse BotpfioLfo^ivovg et Bagfiipws. Quamvis ergo doctiss. lightfootus rem ipsam acu 
tetigisset, non sane hoc argumento impetus adversanorum frangere potuit. 

Grotius vero sententise suae, quam sdSert, plane nullam rationem reddit, eamque nobis examinandam relin- 
quit, quod paucis deinde tentabimus. 

Quidquid sit, illae rationes, quas excellentissimus Bentleius protulit, rem faciunt planam et perspicuam, 
nihilque restat, quam ut eam ab aliorum assultibua, tutam et secnram praest^mus. 

$ 3. Ad objtctiones quasdam generaliores respondetur. 

Antequam in hoc curriculo pergam, unum impedimentum, quod nonnihil negotii facessere videtur^ e medio 
toUendum esse duco. Etenim multi scriptores Gr., ne Strabone quidem excepto, plurima nomina regionum, 
urbium, fluviorum ac similia, in his locis ex Gr. ling, derivare nituntur. Etymol. auctor in v.-'Jxoviov et Eus- 
tath. in Dionys. Perieg. p. 127. putant, hanc civitatem dictam fuisse a muliere facinorosa, quae cum multos 
viros occidisset, tandem a Perseo ope capitis Gorgonei in saxiun conversa fuerit • additquis Etymologus, r^¥ 
ttxiva M TroXuv x^^^ SiMfteivai Xi0/yi}y, effigiem (iconem) istius mulieris per longum tempus lapideam ' pemuui- 
sisse. Hinc loco nomen. Quam de hac muliere narrat historiam Etymol. auctor, eam de Semiramide Assyria 
Diodorus Sic. 1. ii. [c. 13.] p. 101., et de Omphale Lydia Athenaeus l.xii. p. 516. [4l6, 417*] refert. Neutra 
tamen in Persei setatem congruit. Aliam similem hujus nominis Iconium reperimus originem in eodem Ety- 
mol. et apud Steph. Byzantium in v. 7x^ioy. Quae tamen a viris eruditis tanquam absurda risu excipiuntur. 
Eodem loco habendum est, quod Halyn fluvium sic appellatum ab errando scribit auctor Etymol. in "AXu^, 
vel ii Saiibus, ut volunt Strabo 1. xii. p. 377. [822.] et Scholiastes ad Apoll. Rbod. 1. ii. v. 966. Sui oblitus 
«rat Strabo, cum ista scriberet, nam alia ejusdem scriptoris loca, quorum et ego quaedam allaturus sum, 

l^at. vel qnisqnU anctor, de Flomioibiis p. 575, ft^vn et x/^i; apod Diogenem Laert. 1. vii. [seem. 57.] p. m. 471, qai scribit, iu$^u 
ii ftmrn %a\ Xif if* Ui fxw^ fxU nal i «oy<« ^(^s ^ ha^fn ftJhvf, Pertinet hac, qaod scriDit TertnlU de Testim. Aniinae c. alt. 
^ Omnimn gentinm niw an'ima, varia vox, nnnfl spiritus, varins sonnt.* 
■ Sermoneiii Barbmmm com stridore aqate baUientis coniert Eabaloi ap. Athea. 1. vi. p. 229. [380.] 

Amtc^C va^X^ffi fioffiap^ XaA^f«ari. 

V. D. Heimim de Sat. 1. i. p. 40, 41.— De Troglodytis legator EoataUi. ad Dionys. Perieg. [▼• 184 sqq.] p. 34.— Addator Panli locm 
1 Cor. 11. 

* 'Ayfio^wntfT nomine appellantor antiqni Lemni incolse ab Horn. Od. e. t94. 

3 Petrouitts p. 41 et 4f . ' In foro sic iUios tox excrescebat, tanqnam tnba, nec sadavit nnqnam, nec exspnit. Pnto eum nescio 
qaid Asiatici haboiise.' Comparentor Strabo 1. xiii. p. 4ft. [930.1, Snetonins in Octa^. c. 86, Cicero de cl. Orator, c. 13 et 95. 

^ Videtnr ilia Eleoram BapilaMfwyftt in nimio nsn litem p constitisse. ConjectnrsB bnic primam occasionem mihi prasbait Strabo 
1. X. p. 308. [687, 688.], ubi de Eretriensibos, Eleomm iTotxot; , et a qnibns didicerant freqnentiorem litersB p nsum. Cf. notae Oasanb. 
Memmit, prseter Platonem et Athenseom, toS 'EpirpixoD p« Pbrynicfans de diction. Attic, p. 18. ed. 1601. Consnlatar quoi^ne Leopardaa 
L Tin. Emendationum c. 15, obi tamen meminens Eostathium corrigere ex Varino, non contra, nt Tolebat. Enstathii locos, qaem 
retpicit Leopardos, exuit in II. A.4>. 114. alius vero ejosdem Enstathii locos, ^i haec omnia egregie iUostrat et meam conjectoram 
confinnat. extat in II. B. p. S79, 'Exw^jouvro ot ^EpirpiiTf voXXw tw p iv reuf ofu^lai( xfWfAiVM* ith rud odroi, noBiL xal 'HXtrot, noffimfi^wm 
stttUuvTo, it If 'PnTAptxf fSDifTM Alf »xwy tiftrdv ^yaofoa-fjih rot; p, ol fxiirw kapt; a»M( BopjSapo^ei. Ex qoibos verbis etiam patet, otnunqne 
et Phavorini et Enstathii locum apod Leopard, solicitandnro non esse, utpote recte se habentem. Nam Elei atque jEtoli ejnsdem 
▼itii ibi redargnnntor. Vide prssterea eumdem Eostatfa. in II. B. p. 304, U. Zk. p. 440, 484, 492. Vitium istud veteres appcdlabant 
fti{tiff monente Sopingio ad Hesycb. v. 'Pi^. 

^ Non forte de nihilo haec de lapide fama nata fuit Multa sermonis iEgypt. vestigia in Lycaonia deprehendi, mibi quidem fit vero* 
simile, et infra pleniuH dicam. In *ixoyiov manifesto apparet lapis JEf^t., nnde forsitan ipsa Lycaonia nomen traxit, nt deinde 
monebo. An igitur dictum Iconium ab daemone lapideo, vel mago lapideo, cqjus nimimm stataa et memoria iUic coDservata fuerit? 



* Comparetur Snidas v. M«Wra, t. ii. p. 518. c. n. &nsteri. 
Dicitnr illic Amandra urbs postea vocata Iconium iui t& 
vLTfxa Tooyhm, Rem eamdem iisdem fert verbis narrat anctor 
Chronid Alex, sive Puchalis. p. 39f Eustath. ad Dionys. t. 804. 



tantom scribit, Icomom dictain esse M aed reliqua ad- 
jnngit ad v. 854, et sqq. Coof. Bcrkelios et Holstenios ad Steph. 
Byx, V. *lxayi«y. 



cxxfSi LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR OBVIARUM. [pp; 15~H»i 

docent, earn haHc rem meliua sciviase. Notatu inprimis digna hsec sani ipsios verba 1. liii. p. 4 17. [904. adq. 1. 
consulatur Casaubonus J quibiUi post traditam urbis Scepseos etymologiam, prudenter utitur, 1 1 Ul rH ra|il 
Toif ficttfiif^i h ^^^p nempf Alexandri M. tempora, Mfuera reus "EXAiiyixtfi^ trvjxoAoyiT^ai ^cmb^ 
Sic etiam Plutarchua junior io lib. de FlumiDibus narrat, Maeandrdln prius dictum fuisse ava^lnrra, retro* 
gredientemi quod nempe sinuosus erat ; unde Ovid. viii. Metam. 162. seqq. 

Non secus ac liquidus PhryEiis Maeandros in arvit 

Ludit, et ambi^uo lapsu renuit^ue fltiitque, 

Occurrensque sibi venturas aspicit uodas. 

ct Heroid. Ep. ix. v. 55, 56. 

Mseandros, toties qui terris errat in isdem. 
Qui lapsas in se saepe retorquet aquas. 
Quasi vero illic Gneci fuerint, qui flumini hoc nomen indere potuissent. Legerat forsitan auctor ille libri 
de Fluminibus apud poetam quemdam^ Mseandrum esse oafeifictlforra, ob rationem nempe^ quam dedinras, sed^ 
liiiM? ipse male coUigebat, id olim fuisse flumini nomen. Cojusmodi errores nonnumquam obtioiiisse, ignotum 
non est. Pindarus Pythonem vocarat petrosam Olymp. vi. p. 51. ed. Steph. [v. 80^ 81.] 

V hrt) werfom-as iXavvoov 1k€t i x 
Uutoms, 

Rex autem postquam petrosa equitans rediit ex Pythone. 
ubi Sdioliastes exponit xirgaiavag rgctx^let^f petrosae (Pythonae) i. e. asperae. Atque alii forte etiann poetie 
boc epitheto usi fuerunt* Idem tamen vetus interpres alioquin non indoctus in Pydi. Od. i. p. 187* ait 
fuisse boc Pydioni prius nomep, ixaXerro $e Trpfrtgov Nam^f ttra Ittr^irvaj tlra Kglva-a, flr« Iluti, vocabatiir 
(Pytho) primum Nape> deinde Petressa (Petrosa^) post Crissa, tandem Pytho.f Possem alia quoque excm- 
pla afferre, nisi brevitati studerem. Similia enim idem ille Plutarchus tradit de flumine Sagari et aliia. Certe 
multa hie sunt fabulosa« multa ad GraM:orum sermonem detorta^ quae Gr. minime sunt; quod aliquando etianr 
illorum temporum scriptores agnoverunt. Luculentum nobis exemplum praebet Ammianus Marcell. 1. zxiiL 
p. 286. ed. Gronov.^ ita scribens : ' Intra hunc circuitum Adiabena est, Assyria priscis temporibus vodtala, 
knsaque assuetudine ad hoc translata vocabulum ea re, quod inter Onam et Tigridem sita, navigeros fluvioe^ 
adin vado nunquam potuit. Transire enim hotfiatvuv dicimus Graeci ; et veteres quidem hoc arbitrantur. Not 
autem didicimus [alii, id dicimus,] quod in his terris amnes sunt duo perpetui, quos et transivimus, Diabas et 
Adiabas, juncti navalibus pontibus; ideoque intelligi Adiabenam cognominatam, ut a fluminibus mazimis 

JB|^ptU8.' 

Uraeci non raro nomma locorum peregrina sic ad sonum linguae suae detorquebant, ut vix ac ne vix quidem 
vera eorum ratio inveniri possit. Ilecte igitur Salmasius Praef. Lib. de Annis Climactericis, p. l6 : ' Fallun- 
tur itaque, qui se putant ex appellationibus, quibus Graeci gentes et provincias civitatesque appellant^ posse 
ad veram eorum originationem pervenire, cum nihil sit illis comiptius. Omnia enim ad sonum sibi fiuniliarem 
et proprias flexiones vocabulorum detorquent : ut quos vocant raXdrasy non sunt, nec fiierunt u&quam isto 
nomine a suis nuncupati. Ita de aliis.' 

Tum etiam hoc minime praetereundum est, urbes et regiones saepe alio nomine appellari ab incolis, alio a 
Graecis, horumque imitatione a Romanis. Videntur Gneci nomina barbara repudiasse, suasque Gr. denoaii- 
nationes urbibus barbaris indidisse, quia nomina peregrina pronuptiatu admodum difficilia Graeds erant. 




Onupnis nutritur, reunquenm i{^tur potiua ipsis iEgyptiis. Cum autem nomina Gr., inprimis post tempon 
Alexandri M. urbibus ac fluviis indita essent, non tamen amittebantur nomina antiqua Barbara. Conf. A» 
mianus Marcell. 1. xiv. p. 32. et Eustatb. ad Dionys. Perieg. p. 14. ac 19*^ Exemplis paucis rem illuatrabo. 
Plutarchus, doctissimus auctor, memoriae prodidit in vita Lucuili p. 514. urbem eam, quam Barbari Niaibb* 
appellarunt, Graecos nominare Antiochiam Mygdoniam, quod idem etiam Strabo docet, 1. xvi. p. 514. [1068].' 
Ptpnyrin iEgyptii, quam Graeci conmiuni consensu Delta appellabant Vide Steph. Byzant. in Aiknu 
Cotes promontorium Mauritaniae a Barbaris, a Gnecis Ampelusia dicebatur, ut in Melam, 1. i. c. 5. obser- 
vavit Is. Vessius. Sic Hierapolis a Barbaris. Bambyx, et Polas a Colchis dicta, aliter a Graecis, ut patet a 
Callimachi epigrammate, inter ejus epigrammata edito et apud Strabonem.j: Vide praeterea de Gr. aliarum 
urbium nommibus Fl. Josephum 1. i. Antiq. c. 6. Verum ejusmodi rebus, ut opinor, satis notis, non diutius 
immorabor. 

Redeo, unde digressus eram, ad Graecorum fabulas, quo etiam pertinent, quae de Graecorum in has ie« 
giones migrationibus^ aut narrant, aut fingunt. Praetereo Deucalionis in Syriam adventum, ubi diluvinm 

' Idem obtiiniit in nominibos ammaUnin et herbanun. Memonbile exemplam babes in PansaniaB Arcad. p. f 5S. fc. xxii. p. 6*1.] 
* In Or. textn male legitnr nfiii. In Synodico apod Labbenm t ii. col. 96. *iT(ifitof vel ^ir^ifiw noncapatar. Lemndom oamiao 
Vtrlifitof^ Barbiricerte, nti ex ling. Arnen. penpicitar, Ntetibi pronontiabaBt, at ling. Annen. vir peritistimai M.V. la Cme 
nibi indicaTit. Vm^ifiic vocatnr apod Steph. Bys. *avtmxims, at ex vestigiis iciiptune ?eteris recte corrignnt ▼iri docti, BarfccHas 
ct Hobt«nias, qnoram notat console. Vide et eofdem ad Stepbanom v. NinjSi^. Obteryat illic etiam Berkeliof, a Syria dictam fiiine 
X*y^ Netsibin, a cnnuilo lq>idaB, nti Uiaoios apod Stepbanom nomen boc inteipretatnr. Comparentor de eadem Ooiioa in Alfia* 
fan. p. t36. sqq., et Asiemaai Dissert, de Monopbysitit, pramiasa t. ii. Bibl. Orientalis, p. 102, 3. 

3 Jongantor Fl. Josepbns Antio. L. xx. [c iv.t p. 687. Tbeodoret. ii. Hitt. EccL c. xxx. Hinc flovios, ad qoem dta cat Niaibif, 
a JoUaao OratioBe 1. Tp. Sf . et Orat. ii. p. 62.1 Tocator Mygdomos. Nec aliter legendom apod Menandrom in Edogii Legpt. 
Hotfchel. p. 147. Eandem ?ero flaviom ab aliia dictam foiiae Masiris, docet Aaaemannsy 1. c. 
^ De migratioaiboa Tcteram id in genere obaenrandom, eas esse sobobtcnrai, et diTcrsimoda a Tariii enarrarl. Qaod tx Ulis 



alia, fBK bnc attoHy jam abande liqnet. Deinde, wtm ougrationes non semper totam gentis lingnam immotarant, nisi gens ipsa aedir 
ms expnisa ant pbue sttljngata fiierit. Etenim gr. si verom est, Medeam com marito soo et fiUo in Mediam venissey aon taaMS 
Ibi lingnam soam introdoxit Atbenienaes ipsi, si lleopompo apod Proclom 1. i. in Timxnm p. SO. credimns, iEcrptionun fb^aal 
JWmn,*^ at^ certom eat, Grscos maximam et antiqnissimam coltossni divini partem ab JEgyptiis accepisae. Immeoanm taama 
Kngna Atbemensiom ab ea iEgyptioraai vetmm abest Si vero cootra Sais est Atbeniensiom colonia, at alii ap. Prodom L e« 
idemUlnddicntau 



UflasestHooKraalL i. 405. TbAmrtt wtr^<m, etU.B.T. i h. i. p.TS, 79. epignmina iategmm legitnr, pan aalcai 

Sta. site ia catalogo aafinm ▼» tS. UviM rt vrftf^^uf, vbi ejosdem I. v. p. 530. Ex Suabone repetitt et iUastraTit BaH^ 

epitbeton boc explicat Enstatb. p. S73. leins ia Fragmentis Callimacbi, t. i. p. 476, 477. ad.. Ernest. . 

t Legantor Holsteoii noUs ad 8teph« Bjs. p. 166. ^ KVt^— Mfcamhaac ammadfarsioaem coanaaiicant CA 



fp. 19-- «4.] 



JABUiNSKH DISQUISITIO DE LING. LYCAONICA. 



cixti 



passus est, et templum extruxit^ auctore Luciano,* si roodo is auctor fuit, juvene admodum et adhuc reli- 

S'[>&o. Etenim tota ilia descriptio quam optime cum bistoria diluvii Noachici conspirat. Pratefea, Lucianus 
eucalionem, non Graecum, sed Scytham ait fuisse^ contra quani alii fiaciunt. Neque nie movent, quae de 
Persei in Armeniam et Persidem itineribus scripserunt, cum ea omnia fabulis mirum in modum sint involuta. 
Neque hue Telephus Herculis filius quidquam facere potest ; nam puer admodum in Mysiam devenit, atque 
sic moribus et linguae illius gentis facile potuit assuescere. Quae de Jasone commemorant Strabo 1. xi. p.* 34?, 
362. et Justinus 1. xlii. c. £. eum has regiones Orientales una. cum Medea conjuge repetiisse, et ubique ad- 
ventus sui monumenta reliquisse, haec inquam obscura sunt, et a paucis probantur. Solam Medeam in pa- 
triam rediisse, quod Tzetzes narrat in Lycophr. [v. 175.] p. 36. ed. Opor., et Diodor. Sic. confirmat I. iv. 
[c. 55.] p. £48. veritati magis videtur congruere. Nihil vero tam ad rem nostram facit, quam id, quod 
Eustatb. in Dionys. [v. 857.] p. 127. commemorat, Lycaonem Arcada in Lycaoniam venisse, et region! 
nomen dedisse. Quia nimirum Lycaonis nomen cum Lycaonia conspirat, bine Graeci quidam existimarun^ 
fieri vix aliter posse, quin Lycaonia a Lycaone nomen traxerit, cum alioquin Lycaonis in Arcadia et reliqua 
Graecia apud vetustos scriptores amplissima bine iude memoretur proles.' Videtur autem errori ansam de^ 
disse, quod ipsa Arcadia a Lycaone primitus Lycaonia dicta fuisse perhibeatur.* Ceterum istiusmodi etymo- 
logias quotidie a Graecis fictas fuisse, iili maxime sciuht, qui Poetarum Gr. Latinorumque vetustos interpretes 
consuluerunt. Alii Lycaoniam a Lyco amne dictam fuisse, sibi persuadent ; quod tamen etiam Cellario 
veteris Geograpbiae peritissimo, displicuit, t. ii. Geogr. Antiq. p. 120. Nomen Lycaoniae non video rectius 
tutiusque, quam ex ling. £gypt., posse derivari. Caoni enim, lingua ^gyptiorum, solum et tellus lapidosum 
significat. Eodem modo quo.Canobus ab ipsis^gyptiorum Sacerdotibus, teste Aristide in^gypt. [t. ii.jp. SSQ^^f 
aurea tellus exponitur. Conferatur M. V. la Croze in eximia Dissert., quae est adjecta CoUectioni Orat. Dominic. 
Chamberlayu.f Hinc etiam Lycaoniae urbs '/xoviov nomen Habere videtur, ut supra in not. ad ^. 3. observavi. 
Nomen autem telluris lapidosi bene convenit naturae regionis Lycaonicae. Dubium tamen remanet de syllaba 
priori Ly in Lycaonia. Forsitan illud nomen fuit Ducis coloniae, aut vetusti cujusdam Principis : cujus no* 
minis vestigia etiam in Lyco amne fortassis cernuntur. Dubito, an hue pertineat observatio Scholiastis ad 
ApoU. Rhod. L. ii« v. 374. 'AfMpias ev yXcoo-eroei; AKraov to v^Xov oarohCBwa-iv. Conf. idem Schol. ad v. 
733. et Hesych., vocem Auro'ov exponens avotms, a^roVojEtov, v^njAov. Potest et Av vel Aa ex more Chaldaeo- 
rum esse adjectam ; quod in quibusdam ejus tractus civitatibus aliis Bochartus observavit, Geogr. P. i. L. iv» 
c. 23. et inter alia monnit, AapKr<rav eandem urbem esse, quae in S. Script. Resen appeilatur. Similiter 
nomina alia locorum aut fluminum peregrina ab initio hac illave ratione augentur. Sic illS Gen. ii. 14. a 

acriptoribus exoticis Euphrates vocatur, de qua additione disputat CI. Millius in Dissert, selectis^p. 30. [200. 
ed, nov.] §. xxL cujus tamen conjectura mibi non probatur. 

§ 4. De lingitis gentium Asia minoris generaliter probatur, eas Gr. sermone vsas non fuisse, quia 

Barbara vocantur, 

Sed omissis tandeoS aliquando his Graecorum aliorumque nugis, quas afferre oportebat. ne quid praeter- 
misisse viderer, propius ad liuguam, de qua sermo.est, Lycaonicam accedo. Cujus ipsius linguae cum pau^ 
cissima reperiantur vestigia, ut jam monui, fiuitinias in consilium adhibeamus necesse est, ut sic quodam- 
modo judicium ferre possimus. Quod sane impeditum est atque arduum negotium, cum in Asia minori, quot 
regiones, tot quoque fuerint Pialecti, quae quales fuerint, nondum inter eruditos constat- Fuisse diversas, 
patet vel ex S. Script., Act. ii. 8, 9< ' Et quomodo unusquisque nostrum audimus eos loquentes sermone 
ttjun regionis, in qua nati sumus, Parthi, Medi, Elamitae, et inhabitantes Mesopotamiam, Juda^am, et Cap- 
padociam, et Asiam (scil. Proconsularem, sive Lydiam), et Phrygiam Pamphiliamque, JEgyptum, &c,' 
Quam diversitatem confirmat narratio de Mithridate apud A. Gellium L. xvii. c. 17.; eandemque regnante 
J^erone adhuc obtinuisse, testimonio hominis barbari non illepido comprobat Lucianus de Saltat. p. 940. 
[t. ii. p. 303.] ; quod ad rem nostram non parum facit, et magis etiam perspicuum fiet, ubi de singulb queedam 
delibabimus, Solebant Graeci, quasi Autochthones, non modo diversam suam a Barbaris venditare originem/ 
atque de sua sola lineua magnifice seutire,^ sed et communi nomine hos omnes Asiae minoris populos vocare 
Barbaros, exceptis lonibus, Doribus et iBolibus, qui Graeci origine erant, et Gr. linguaoi usurpabant. Hinc 
Pindarus Isthm. vi. [v. 35.] p. 470. 

Confer Thucyd. L. ii. p. 50. ed. Herv. Qui vero parbari dicebantur,^ illis Gr. lingua patria sive vema- 
cuhi non erat. Solebant enim Graeci universum terrarum orbem ita dividere, ut ipsi alteram ejus partem 
constituerent, reliqui vero, qui Graeci origine non essent, communi Barbarorum nomine dicerentur. Quun 
in rem est elegans Platonis in Politico locus p. 118. ed. Basil. Gr., OTov el rig raviqS^mv hci^nfiivag Si;^a 
heXiviM yifog hougol, naiiireg ol ttoKKo) r&v Mih Sto^vs/ttova-i, to ftev 'EkXrinxw wg %v airo icirrm eL^ouqwim$ 
X^^h o'uftxao'i rot; ofAAoi; yivmv, amlpoig ou<ri xu) aftfxroi; xoii acvfj^^img vgog aAAijXa, Ea^/3a^py f^ia Kktfi'U 
xfwrtlmmg avri, hA rcumfv /xfav xA^o-iy xott yiio§ %v ayro etv»i vgorioxmo-iv : Quemadmodum si quis univer- 



■ De alio Lycaone t. Horn. 11. A, 89. com Comm. Enstath. p. 448. 
* Dion. Hal. 1. i. p. 10. 1. ii. p. 77. EnsUth. in II. b. p. SOO. 
3 Vide tamen Porphyrinm de Abttin. 1, iii. p. 52t. [$. t5.] 



^ Diod. Sic. 1. i. [c. 9*] Eoseb. L i* Prsp. Evaag. p. 14. 



WyttenWhios : Jablomkini non animadvertisse videtur 'yim 
■ominis woixM. Hi sunt, qui alinode veniant habitatnm apud 
yeteres cives ac possessores alicnjiis regionis vel arbis, accols, 
iaeolfle, inqnilini. Ita Theoporopos tradidit AUienienses fbisse 
Sai'tanim Infoixovf. Vim nouiinis saepe ignoratam explicni in 
Animadw. ad Plotarchi Mor. p. 344. E. Sed bsc pats Commen« 
tarii nondom edita est." 

* De Dea Syria, t. ii. p. 457. sqq. ed. Hemsterfa. 

t Cf. t. i. Opnsc. Jablonsk. p. 106, 107. — Qoamvis ?ehementer 
diibitem, an notatio nominis Lycaonia cuiqiie placere i^oeat, 
noini tamen earn, ab aactore exemplo sno adscriptam, negligere, 
et id eo minus, qoia seotentia de Testigiis ling. £gypt. in Ly- 
«aon. Jabloitslcio ita arrisit, at ad calcem exempli soi adderet : 

Koo dabito, fore pMlroaqne, qui banc conjecturam meam in- 

NO. i. " ^ ' ^ VOL. 



eptam et ab omni veri specie remotam esse ezistimatori sint, qui* 
busqne iste conatos com conatn Goropii Becmni, qui omnia ad 
ling. Belgic. detorqoere nitebatur^ comparandus ease videbitur. 
Neque ego argumenta tanU ponderis esse jadico, at apinionem» 
aut hariolationem potius, ab omnibus objeetionibos tutam sint 
praestitnnu Volui tamen, quid ea de re aliqoando mihi vbum 
fuerit, memorite mandare, judicium caique liberum permissurut 
perquam lubenti animo.** Repetit deinde, qusB supra dixeral 
de origine noroinum propriorum Derbe, Lycaonia, et Iconium, 
quae ex ling. ^gypt. explicaoda opinatar. Tandem concludit i 
luqoe ulterius pergendam ^Me daxt, idque rem cnra^mea noq 
indignam porro inqaireadam, prmeftiro eum de coloufis ^gyp- 
tiorum io Asia cooitet,.ati p. IS. 6. bujus Disqailitionis] 
pluribas adstnuu." 

I. R 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



ittm geom humaaum bifariam divisurus ita partiatur, ut roulti facere hie solent, qui Gnecos ydot tnmni 
quaodbm g^ntes ab omnibus aliis segregant, reliquas vero gentes omnes atque singular, quamvis numero smt 
iBfisitas, et nulUm aut regionis aut linguae communionem habeaut, uno nomine Barbaros dicunt, et propterea 
quoque uoam eentem esse affimiant/' Comparari possunt Strabo L. i. p. 43. [66.] et Clemens Alex. p. 358, 
339. [Strom. L. i. p. 364.] Ex Philone idem docet Salmasius in ossilegio Ling. Hellen. p. 354. Atque hoc 
•eosu ne Romanos quidem, gentem cultissimamy Graeci excipiebant : quod vel ex Plauto apparet, in Asifi. 
ProL V. 10. Dicam ; huic nomen Graece est Onagos fabulae, 

Demophilus scripsit, Marcus vertit Barbare. 
Barbare, id est, Latine.* Pyrrhus quoque Romanos appellavit Barbaros. V. Plutarch, in Flamin. p. 
371. et in vita Pyrrfai p. 398. A. Pariter Aristoteles Romanos pro Barbaris habuisse videtur in libro, quem 
citat Varro L. vi. de ll L. p. 78. Non alio sensu Romani vocantur Bapfia^fwvot in Oraculis SibylL, JL. L 
prope finem p. 191- ed« Paris. [187. ed. Galla^i.] Heraclides tamen Ponticus, apud Plutarchum in Tita 
Camilli p. 254. ed. Steph., Romanos agnoscit pro Grascis^ a quo dissentire alios vidimus. Cf. Strabo 1. c 
Atque huic factum est, ut alias gentes Gneci vocare solerent elingues, sine usu linguse viventes^ quia nempe 
Gr, sennone non utebantur. Hesychius ait, "Ay/jaoa'a-or Bigfiagoi xa) irunnipoi, Elingues, sive lingua carentet, 
dicuntur turn Barbari, tum taciturni. Eapropter^^yXcso-o-o; et 'E>Jiois opponuntur a Sophocle in Trachm. v. 
1077. ubi vox prior a Schol. exponitur xax^kBoa-cos, fiap^os^ Ij &)OJyKtoa-a'og. Quem Poetse locum citana 
Cicero L. ii. Quaest. Tusc. c. i. [8.] vocem ofyXoKro-o^ Lat. interpretatur barbaram immanitatem. Attameii 
Graecof aliquid discriminis posuisse inter Barbaros nec eodem loco habuisse, patet ex Demosth. Orat. in Phi- 
lipp. tert. p. 107. [vol. i. p. 119. ed. Reisk.] Unde quosdam vocarunt nomine T&vre>iia>s BoLf^pcov, ut doceC 
Strabo L. xi. p. 358. [790.], et Varro, agens de vocabulis Punic, Gallic, et £gypt. Idcirco Eurydice 
lllyrica ap. Plutarch, de Educat. Liber, p. 74. ed. Steph. vocatur roifiigfiago§, Barbaros autem Avidebant 
Gneci in Europaeos et Asianos. Scribit ^lianus V. H. L. viii. c. o., 'Evofii^oy oR^iarw elvai irom; oi 
JStfjcotniv oifcouKrff Botgfiagoi, ;^^^T0ai y^aftjxaa-iy* ol $f rff *A<riet,^ cog Xiyo^, i^aovro avroig fMXkov, Turpissi- 
mum et summum dedecus putarunt Barbari in Europa babitantes, literis uti, Asiani vero, ut fama est, masis 
iifl usi sunt. Inter Europaeos Barbaros non tantum Thraces et Scythas praecipue ponebant, sed etiam Galkw 
aive Celtas, quo nomine Germani quoque saepe veniunt. Lucianus in Pseudol. p. 591* cd. Salmur. [t. iii. p. 
17 1.]) Nfj Ai\ ou yoiq Twv'EXXiivoov Um, a>ixA ici^wv rKWX<»iui<rw athois awh rr^g irfh$ ICfXroft^, ) OgSxof, 
Sxtitas, tiriiut^lag, JNon enim, per Jovem, Gra;corum propria erat vox, sed aliunde ex Celtorum, aut Thra- 
cum,. aut Scytharum commixtione insolenter se insinuavit. Idem in Jove Tragoedo p. 197. [t. ii. p.650.], Oa^ 
i'Kanti T^y *£XA^ya>y truvieia'tv tyco Si ov icoXiyXaxra-is eSfti, cSore xcti Sxuiais Koi nipconf xod x«} KsXanli^ 

ffwrret xij^vmiy, Non omnes Grscorum linguam intelUgunt; ego vero varias linguas non calleo, ut et Scythia 
et Per^ et Thracibus et Ceitis ea, quae intelligant, possim praedicare. Eosdem ita conjungit Aristot. L. viL 
Polit. c. 3. et alii. Barbaros vero Asianos nuncupabant omnes Asiae populos praster Grascos, qui illic d^e- 
bant, ut patet e Curtio L. vi. c. 3. |. 3., omnium vero maxime et sspissime gentes Asiae minoris et Persaa, 
quod ex ft-equenti cum illis commercio cum mores tum linguam eorum optime nossent* Quod quidem denioiH 
str&re facile possem, nisi res esset tritissima et nemini ignota. 

§ 5. Idem aliis argumentis confirmatur. 

Haec tarn sunt aperta, ut inter eruditos nemo inventus sit, qui ea in dubium vocaret. Aliam vero rationeai 
invenerunt viri eruditi, qua probarent, linguas illas, quamvis ab omnibus scriptoribus Barbara? dicantur, tamen 
esse Graecas. Sunt emm, qui nobis persuadere velint, postremis praccipue temporibus eos quoque Barbaros 
dictos, qui, quamvis Gr. loquerentur, non tamen puram et illibatam sermonis Gr. castitatem servarent ; ted 
earn barbaris vocibus et iocutionibus conspurcarent. Nolo jam disputare de peculiari quodam hujus vocia 
ejusdemque generis vocabulorum usu.' Certum vero est, apud plurimos scriptores et ia communi usu, prm^ 
sertim cum de tota gente sermo est, banc vocem ita accipi, quemadmodum eam §, 4. explicui. Qui Barbaii 
vocantur, illi ab usu ling. Gr. plane alieni sunt.* Non enim videmus, eos, qui multum a communi Graeconm 
sermone discedebant, etiamsi essent uyveorroraToi yXma^a-av, quod de Eurytanibus, ^toliae populo, afllnnat 
Thucyd. L. iii. [c. 94.] p. 83. ed. Hervag., unquam appellari Barbaros, ex. gr. Rhodios aut Cretas, isto 
nomine non dictos, quamvis vel ex solo Hesychio pateat, longius eos abiisse a piiritate ling. Gr., atque Cicero 
ipse eosdenn a Grascis discernat loco sup. $. 2. citato. Alia ratio Macedonum visa multis fuit, et de illis dia- 
putatum, smtne pro Gnecis, an vero pro Barbaris a prima inde ipsorum origine habendi. Quae res cum io 
controversiam veniret, ita judicatum est, pertinere eos ad Graecos, qui origine Argivi fuerint. Refertur hue 
locus Herodoti L. v. c. £2. qui narrat, Alexandrum, Amyntae filium, adiisse ad agonem Olympicuni, sad 
aemulos in cursu GraBCos eum arcere voluisse, iiegantes id esse certamen Barbaronini, sed Graecorum ^ cmja 
autem se probasset Argivum, Alexandrum tunc Graecum esse judicatum. Qui tamen Herodoti locus quo* 
modo sit accipiendus, didici a Viro quodam doctissimo.' Is enim mihi ostendit, non agi hie de ipsis Mac^ 
donibus, sed de regia Macedonum stiroe, cujus auctores, Caranus et Perdiccas, longa serie ex Argivorum 
Principibus suum genus ducebant. Non igilur de lingua hie agitur, sed de progenie Regum Macedonia ; 

■ Sopra dictis paaca admogam. Grammatici Gr. ^^^ofi^tti et /Uiffia^icfMb: dicont pervennm, incommodom regalisqae nnneniii 
tern asam lingnaB Gr. V. Sext. Empir. p. 260. 261. ibi notas Fabricii, Diog. Laert. 1. vii. 59. et ad etun locum obaeiraSoMt 
M«Mgii. Non bene Gr. loqneotes dicaotnr fiaffiofi^m ap. Lacian. in Somnio p. 6. [t. i. p. 12.] Uios peregrinonim vocaboloni« 
Mt fia^fiafKTfx^ Aristoteli de Poet. c. xxiii. ubi consule Dacerinm. Cyprios Barbaris accenset Lucianas in ReviYisc. p. 398. [t. i. p. 
589.], ct tamen Hiroerius Sophista apud Pfaotinm ait, p. 606,,t h tiinifoc gr©Xt; fjuyiXn' i^uot Tn» yxirw &*^t^c"BXknrig, atqoe signUkat, 
incolM tiTe civcs Cypri inaols, sic enim nfixtg Wc et jpassim capi debet, accarate exacteqne Gr. locutos esse. 

* Hinc apnd Pansaniam in EUacis, p. l76. Cc. xxvii. p. 449.) Iw^in Bof^^a im\ tAiafASig cuvira "Exxifair, et apnd Sext. Empir., H 
Ijii ««Twr AiuOvtraf avfthat' 9Tn*'EKKtrmf Bapi8»pwf nai Bci^jS^u; *12XXn»w», 1. iii. Hypotyp. c. xxx. Cf. idem adversns GnuDMli* 

cos c. Tii. p. so, S2. et adversns Matfaematicos p. 339. Jnuge Platonem in Thesteto p. 77. ed. Basil. 

3 Erat is Alphonsns des Vignoles, cqioB Chronologia Hist. Sacr. et HL<«toricomm aliorom, ediu Berolina a. 1738. aot onuiem feiet 
aetateta, ant Uber recentior noilns. 



Laudat hnnc Planti locnm Festns de V. S. p. 48. at ostendat, 
Barbaros dictos esse antiqnitas omnes gentes exceptis Grscis. 
Aba cnmnlavit Wetstenios ad verba Panli Apostoli Rom. i. 14. 

t In ed. a. 1611. p. iisi. In Gr. texto nihil mntandmn. 
Vcram loci mentem assecntns est Jablonakins. Nec disaentit 
Wemsdoifioa hi nova recensioBe Eclofamm et Dtdamatiosmn 



Himerii p. 200, 261. Cyprii st Barbaris, habita ratione liagnft, 
a Laciano aliisve annnmerantar, (actum id videtur ob nsa« 
qnommdam vocabnlomm peregrinoram, qua* ex Hesych., £tgf> 
mol. anctore et aliunde diligenter coUegit Meursius in CyprsL 
1. ii. c. 25. t. III. Opp. p. 666, 668. et alibi. Cf. not. ad Hcf^dw 
v. *A^m9. 



JABL^NSKII DISQUISITIO DE UNG. LYCAONICA. 



^uod sane totus illti Herodoti locus declarat^* et alionde potest fllustrari/ Male igittir Alexander Slepriintiiii 
airoumerabatur Barbaris. Similiter Philippus rex Maced. habeCar pro Barbaro a Demosdiene Ohtt iii. 
Olynth. p. m. 24. ed. Gr. Bas., Orat. i. id Philipp. p. 32. et iii. in eundem p. 69.^ sed minas recte. hO' 
mates autem in Orat. ad Philipp. et epistolis ad eum scriptis, laudat Philippum ut unum HeracUdanmr^ 
magnis majoribus prognatum et nobilitate generis prsestantem, atque aperte eum appellat Argivum, sed M^iee* 
dones vocat Barbaros.* 

Ipsos vero Macedoues antiquissimos^ quantum ad linguam^ Barbaros fuisse, vel hinc mihi probabat idem 
Tir eruditus, quod apud Curtium Alexander glorietur, se effecisse^ ut Macedones, cum Barbari habiti fuis- 
sent^ nunc tandem pro Grascis agnoscerentur, L. vi. % Etiam post Alexandri M. setatem Grseci habuerunt 
Macedones pro Barbaris; unde^ Plutarchus, de Arato loquens, in ejus vita p. 1910. ed. Steph. not [i^ iliXo- 
%ow9^a'op ix^^fiotgwrou ^pQugcug MeacMvM. Ve lingua Macedonum ut aut nihil addam^ aut pauca^ faciunt in* 
stituti mei limites augusti, neque etiam tantopere ad rem nostram facit ilia lingua, ut commode adeo haec cBs- 
putatio omitti posset. Lubet tamen in notis meam de lingua Macedonum, sive Barbara fuerit, sive Grseca^ 
expromere sententiam, eamque eruditis judicandam relinquere.* Quidquid de lingua statuatur, Macedoniam 
ipsam pro regione Barbara nabitam fuisse, hinc etiam argui potest, quod Scylax p. 6l. ed. Gron. x6\Mif 
*EXXiiytSoLg recenseat, quo ipso eas ab aliis distinguit, quae non 'EXXijviSe^ fuerint, necessc est ; quern eundem 
morem iu recensendis urbibus Gr. servat quoque in Thracia, Sicilia, Asia minori aliisque Barbaris regionibus. 

Si itaque gentes illse Asiae minbris Gr. locuts fuissent, quamvis ille sermo vehementer fuerit corruptus et 8 
fonte tersae Graecitatis longius recessisset, quod eruditi viri existimant, Barbarae tamen dici non potuissent : 
quod ex iis, quae modo dicta sunt, consequi videtur. 

Quodsi vero haec nondum unicuique satisfaciunt, etiam alia supersunt argumenta, quibus sententiam nostram 
adstruamus. 

' Videatar ipse Herodotus 1. viii. c. 157 et 139. Apad Thucyd. I. ii. p. 59, 60. [c. 99.] dicantnr Alexander Perdiccs pattr et 
TemenidsB dns roajores iifx/^n hrtc l| "Afywc^ antiqiiitiis ex nrbe Argis oriondi. Af acedonum rciges ex ea civitate, Argos« se 
onondos reKraot, teste lavio I. xxvii. c. SO. I. xxxii. c. 2t. Scribit Curtius 1. iw. c. 3. Macedonum reges credere, ab iUo oeoy 
Hercule, ipso* genus dncere. Dicitor hinc Caranas, yir generis regii, sextus decimus ab Hercnle, profectus Argis, regnum Mace* 
doniae occupavisse, apud Veil. Paterc. 1. i. c. 6. $. 5. Quidquid existimetnr de verbis, sextus decimus, mihi jam perinde est. De 
nomine Argis controversia nulla est. Dnbito autem, an recte censuerint Lipsins et Gmterus, verba, vir generis regii, cum panto ante 
de Lycurgo eadem dicta esseftt, hie inepte insita adeoqne delenda esse ; istiusmodi enim repetitiones in VeUeio sunt fre^uentiore8.t 

* Din multumque doctissimi viri dispntarunt de lingua aut dialecto quadam Maced. Alii enim, inprimis moti anctontate Salmasii 
in lib* de ling. Hellen. p. 110, sqq., ii9, 449, 443. ling. Maced. et Gr. existimant nnam eandemqne fhisse ; aliis autem sententia 
plane contraria placuit. Meo quidem judicio, distingui debet antiqnissimonim Macedonum lingna pattia, propria, peculiaris et 
nativa, atque ea, qua deinceps uti coepemnt. Eo spectant sequentes observationes. Macedoniam ab initio tennerunt Thnices, 
atque Midas, qui cum Brigibus e Thracia in Phrygiam concessisse dicitur, Macedoniam quoque in ditione habnit, ejectus postea a 
Carano, quern Herodotus appellat Gavanem 1. viii. c. 138. Vide et Jnstinum 1- vii. c. 1. Postquam inde pulsus esset, forte in Asiam 
aecessit, ut adeo illi Briges nierint Macedones pariter et Thraces. Cf. Steph. Byx. in v. Bfvf , et Thucyd. 1. ii. p. 59, 60. [c. 99.} 
Antiqua Macedonum lin^a non multum diversafuit a veteri Thessalorum lingua, qui etiam Pelasgi appellantur. Conferantur Strabo 
h viii. p. 356. Athen. 1. lii. p. 114. 1. xiv. p. 662, 663, 664. Eustath. ad Hom. II. p. 1399. et ad Dionys. Perieg. p. 97. [v. 427. sqq.], 
Scholiastes Thoocriti p. 159, 161,200. ed. Oxon. 1699. [ad Idyl. xii. iirty^^, v. 12, IS. Id. xvi. 35.], Scholia ad Apoll. Rhod. p. 
45. [ad V. 580.} Videtur quoque Strabo convenientiam quamdam Thessalicte ling, cum Thracica innuere, 1. xi. p; 366. Hoc tamen 
accuratius erit pensitandum. Utut vero id est, antiquse Macedonutfi linguae baud exiguam mntatiouem intulisse videntur Argivi, Carai* 
DOB cum pbsteris suis. Quod cum res ipsa docet^ tum multa vocabula Gr., a Macedonibus deinde usurpau, abunde confirmant. 
Fortasse Macedonibus contigit, quod Anglb contigisse novimns, ut^ mutato dominio, novam quoque linguam adsciscerent, pristina 
tamen non prorsns rejecta. Rem banc accurate perpendenti, manifestum cuique erit. Vnlgus quidem vetustam et patriam iingoam 
conservavit, nihilo tamen minus multa vocabula ex Gnecia adsumsit sermoniqne tno addidit ; quale quid apud iEgyptios et populot 
alios, post imperium Graecorum, locum haboit. Alios Grsi^ce quoque et intellexi3se et locutos fuisse, dubio prorsns carere debet. Erat 
bsec lingua Aulica et hominiim cultiorum. Eo sensu Salmasins 1. c. in praef. p. 49. linguam Maced. non dubitat vocare dialectom Gr* 
Observatu dignus locus est Tertulliani in Apolog. p. 10. ed. Priorii [c. ix. p. 104. nbt Havercampus dedit riKavyi Tqy fjiyiTf^a] : Sed et 
Macedones suspecti, quia cum primum QBdipum tragoediam audiissent, ridentes incesti dolorem f >«ivyi dioebant «»; unrif^. Sic 
Rigaltins legit. Forsitan le^endum fO^Cfi <nv rnv ^r^», vel irxCm^ vnv ^nri ^. n\wuy ambiguum habet sensuro : aliquanao signi6cat 
^o^&pirv, V. Artemidorum 1. ii. c. 4. c. n. Rigaltii, Hesychinm v. Tixvura [ibi Alberti], et Photinln, p. 10, 35. ; alibi sumitur notione 
obscoena, apud Aristoph. in Pluto, p. 85. [v. 1062. ubi ttktnw /uu toiSv, sed v. 166 et 514. nxvvrif aliud significat]. Andiverant Mace* 
dones prima vice tragcediam Gr.,eaque audita responderuut Graece. Quae nisi fuissent ipsaMacedonom verba, quid opds fherit Teital- 
fiano, rem banc Gr., et non potius l4it. suO sermone, hie narrare? Sed voluit ipsa Macedonum verba In medium afferret. Nec is- 
eredibile est, post Philippi et Alexandri M. tempera, ipsam plebem Maced. sermoni Gr. tandem plane assuevisse. Idcirco postea 
Macedones pro Graecis habebantur. Hinc Seneca (^onsolat. ad Helviam c. vi. : ' Quid sibi volnnt in mediis Barbarorum regionibas 
Gr. urbes, quid inter Indos Persasque Macedonicus sermo ? Vide et Plutarchum in Flamin, p. 372. E. Pausaniam in Messenicis, p. 
139. [350.], *£tiI f% rt rahr SvXanr xul tnf ^wrnc MaMiomg xal ^ni^nr^tw rh ^iTd'W'KQij yvitoi^overn ovras, Jnngit Livins, 1. xxxi. .C. 29* 
* ^tolos, Acamanas, Macedonas, ejnsdem linguae homines.'. Attamen plora vocabula, Graecis omnibus ignota aut saltem non nsuiw 
pata, apud Macedonas in usu pennanseruDt, quibus scriptores Gr. recentiores, etiam interpretes V. T. Alex., ancWes libronun 
Apocryphomm et scriptores N. T. freqnentius usi fuemnt, longe abeuntes a dictione Attica. Hnjuscemodi sunt voces ivcl mo ivtSff 
vax,^ P^^ ^'^'^^f i^TOKifaXi^fiy pro Ma^or9|u,irv vel &'KOTifxyny rht xi^x^, hwrilui sive Intri^tffBai significatione. audiendi, anribua aoci^ 
l^iendi, ^nvrasa^t^^ai nvi, valealicui dicere, valere aliqiiem jubare, pro a<nra,(KT9ai nva, alxt*t^>^<»>'rll*<r9»i de iis, qui captivi abducuntnr, 
m^f ayiov de polmentario, i^um^uV notione habendi otium, alicni rei vacandi, l^arwf ixov pro esse morti proximum, in ultimts esse. 
Qnae et similia verba et dicendi i^enera, in scriptoribns Atticis frustra qnaesita, idcoque a PlMynicbo, Th, Magistro aliisque Gtan* 
Biaticis Gr. improbata, recte dixens Macedonica. || 



' • "Afyof yaf Iffri a-oi Targlf, nf Jtxatov TOffauriff tri iroikiaBat 
>■ vptfoiav, o<nivTiP Tniv yovicuv runt cavtoD, scribit Isocrates V. i. p. 244. 
ed. Battle. Macedones autem ab ipso dictos esse Barbaros, vix 
audeo a&mare, cum sigillatim commemoret Gn&cos, Macedo- 
nes et Barbaros, in eadem oratione, p. 307. 

t De Argiva Kernm Macedoniae origine legantur docti homi* 
oes in notis ad Herodoti ac reliquorum 11. cc. In- VeUeio verba, 
vir generis regii, tuetiMr Burmannus ; sed e praecedentibns temere 
hie intmsa esse censet CI. Ruhukenius. 

t Haec ipsa verba apud Curtium frustra quaesivi. Narrat au- 
tem I. vi. c. 9. extremo, Alexandrum dixisse Philot&e : ' Mace- 
dones de te judicaiati sunt, quaere an patrio sermone sis apud 
eos usums ,* hunc respondisse : ' Praeter Macedonas plerique 
adsunt, quod facilius, quae dicam, perceptnros arbitror, si eadem 
lingua fuero usus, qua tn egisti, non oh aliud, credo, quam ut 
oratio tua intelligi posset a pluribus tum regessisse Regeos : 
* ecquid videtis, adeo eiiaift sermouis patrii Philotam tedere? 
solus quippe fastidit eum dicere.' In oratione apologetica, c. 
z. §. 22, 23. ait Philotas : * Mihi quidem objicitur, quod socie- 
tatem patrii sermouis aspemer. — Jam pridera nativus ille sermo 
commercio aliarum gentinm cxolevit; tarn victoribus, qpam 
▼ictis peregrina lingua discenda est. Philotan, Macedonem na- 
tum, uon erubuisse, homines linguae suae*per interpretem audire,' 
sive a'dire, adeoqUe Macedones sermone patrio noluisse com- 
pellare, aiebat Belon quidani, ibid. c. xi. ^.4. Quo consilio 
bsec Curtii verba adscripserim, sequentes Jablonskii animadver- 



siones dedarabunt. 

II Excursum de ling. Maced., ab Auctofe exemplo sno adscript 
tum, nolui omittere, etsi valde dubitans, an testimonia scripto- 
ruro veterum omnia, hie laudata, sed accuratius lecta, hue per- 
tineant. Nec admodum mihi arridet comectura de verbis Ter- 
tulliani, in quibus Ixavitt sive yi^avrt se facile tuetur, cum sit 
Ixa^tiy vox rei uxorias. V. Aristoph. in Eccles. v. 39. c. n. T. 
Fabri, t. ii. Epist. p. 175. Non diffiteor, Gnecos recentiores, 
cum Macedones, tum alios, vocabulis loquendique generibof 
uses esse, qnorum frustra quseras exerapla in Scriptis veterum 
Atticomra; sed recte ea dici Macedonica, et velnti reliquiai 
antiquissimae Macedonum 1in|^ae, non- audeo affinnare.- AmtIv 
hf^ifmf est etiam in Thncydidis 1. viii. 101. cnjus et Aristidis 
meminit Th. M. p. 253, 254. Reliquae voces suntserioris aetatis, 
non tamen omnes a Xenophonte, Dione Cassio, Arriano et aliia 
neglectae. De Sywriat$vBm v. Albertium ad Hesyeh. v. ^^avM^w^ 
et Valekenarium ad Callimacbi Elegiamm fragmenta, p. 246» 
247. Ut autem de Dialecto Maced. bene jndieetur, compareop 
tor £. Spanhemius ad Jnliani Caesares p. 389. et ad CaUtmachi 
H. in Delum v. 150. Emestius in Opusc. Phil. Trit. p. 212. 
Piersonus in Prasf. ad Moer. Atticist. p. 26. sqq., Koenius not* 
ad Gregorium de Dial. p. 156. Valcken. 1. c. p. 39, 40. Taa- 
tum adscribam Athenaei verba 1. iii. p. 471. ed. noyae, BCawM* 
^ovra; t* otU vexxad; twi *ArTixairF. Loquitur siue dobio de Attida 
recentiohbos. 



tpuau LIPL. VOCUM P£R£6R. IN SCRIPTT. 6R. OBVIARUM. fpp. 

Aiictor eft PhUippuf, reruni Caricarom scriptor vetustus, apud Strabooeniy L. xiv. p. 455. £977.}, Cam 
mtilta vocabuJa Hr. siue linguae admiscuia^e. Cujus rei haiic causaiB aifert Strabo^ quod Cares per totam 
Qnrdam atipetidia* merueriut^ atque cum Graecis muluim couimercii babuerint. Quodsi itaque Cmm 
lingua a Gratis quasdam accepit, non potest, qum plane diversa fuerit. Etiam illud notandun est, ^uod 
Strabo adcUt, reliquos Barbaros, quando ad Gr« ling, usum introducuntur;^ non posse perfecte vocabuia ezpri- 
inerc, quia nihil illis cum Gra;cis commercii intercedit. Quaecumque enim regiones etiam a Graecis habiCa* 
bantur, illae accensebantur Graecis* Vide b. Vossium in Melam, p. 174. Hinc non una Graecia^ «ed piures 
Oiemorantur ab Ileliodoro L. vii. ^th. p. 334. Qui igitur Barbari dicebantur, a Graecis plane alieni eranl.*^ 

Non parum etiam in liac lite dijudicanda juvare nos potest scriptor nuigni pretii^ Ephorua, Isocratis disci- 
pulus et Tbeopoinpi scqimlis, quem ab ingenio et facundia Tullius, a peritia Polybius, viri uterque in sue 
genera laudatbsimi, vehementer commendarunt. Is igitur, teste Strabone, xiv. p. 466. [996.} toiitis 
^iae minoris gentes trifariam di visit, in yivf^ 'EXAjjyixa et BapfioLfa x^f^^ ''^^ fjuyu^. Quo loco scriptor peri- 
tissimus [ityxl^f, convenes, gentes commixtas, origine partim Gr., partim Barbaras, ab iis diserte diaeemil^ 
quae in totum vel Barbane essent, vel Gr. Etsi vero Strabo, p. 467. {uyaStas non agnoscit, argumento tameo 
huic nihil decedit, Ephorus dixit futyoBag 'EXXSivoav xoi) Bcipfiapmv, qui ex utrisque commixti sunt, -uti hnmf 
'Jfirifoof H») NofMit(a¥ fjityati; ap. Plutarch, in Marc. p. 304. A. Nec alio sensu meminit idem Strabo, L. xiL 
p. 36b. [807.] fJ^rroi rourovf ftiv 'EXk^^oov ol rt Alo?iii$ Kei "laaynu ^ aXXoov Ka^ig rt xai Awuotf ly Ktf 
fbM-oya/a AuloL Conf. Plinius L. vi. c. 2. et Harduini Nummi antiqui illustrati, p. 213, 214. Ejhs- 
modi homines fn^ofiapfiapoi vocabantur et v^fui^fia^oi. Medeae liberos aiebant Corinthii fti^ojSa^jSa^;, qm 
ex Jasone iir, ct Medea Barbara nati erant. V. Schol. ad Pindari xiii. Olymp. p. 117, Plutarchum n 
Crasio p. 6(il. C, et Hesyrh. in v. Mi0o/3ap/3a^o;.j: * Hyi^i^aqfia^i qui sint, bene explicat Demetrius Scep- 
sius apud Strabonem L. xiv. p. 420. [(>f)8.] Adde Plutarchum de virtutibus mulierum p. 247. A. 

§ 6. De ortu ct progressu liuguarum apud gentes Asia minoris. 

Sic vidimus, non Gr. fuisse harum gentium scrmonem, sed plane diversum ct pecuiiarcm. Verum qoelie 
tandem fuit, aut undc natus est ? Vere dixit Cicero de N. D. 1. i. c. 20. ' Omnibus fere in rebus, quid non 
sit citius, quam quid sit, dixerini.' Id quam difficile sit in hac re, norunt ii, qui accuratius in istas ree 
inquirere uiiqnam in aninmui induxere. Etenim in tota antiquitate nihil tam obscurum tantisque tenebris 
involutuih est, (|uani sunt origines linguanim inprimis Barbariranim, quod omnes facile intelligunt. Linguam 
Cappadoc. initio hand multum ab Assyria veteri diversam fuisse dicemus, ubi ad definiendam banc lioguaro 
ventum fucrit. De rt4i(|uis, velut de Phrygia, Lydia et aliis Unguis quid dicendum sit, multo magis hasreo. 
Origo quip|>e carum phuic est obscura, quuinvis corruptio et mutatio apertior sit ac facilius investigausda* 
Do Coloniis Grsecorum nihil attinct dicere, cum illae in ora niaritima perstiterint, neque nisi sero in r^ooes 
nieditcrraueas pcnetravcrint. Hinc a Xenoph. in Cyrop. p. 111. [vii« 4, 5.] memorantur ol "fiXXip^f^ ol M 
tmKirrjj oUoSyri;. Quodsi tainen istu; Gra>corum migrationes alicui harum linguarum mutationem intulerint, 
ea potissimum fuit propter viciniani Cariie, de qua non tantum Philippus ap. Strabonem, 1. xiv. p. 455. [977.] 
testatur, ut in pnecedeutibus monui, huic linsuse roultas voces Gr. adniixtas fuisse, sed alii etiam id saepioa 
confirmant, Hesych., Eustath., Auctor Etymoi. M., piures. Mansit tamen peculiaris lingua, quemadmodum 
Lat.y qu(e quamvis innumeris vocibus Gr. abundet, et praeterea origine fernie Gr. sit/ tamen Gr. dialectus diet 
nequit, sed lingua diversa et peculiaris manet. Igitur, ut taceam ipsa temporis diuturnitate et seculonim 
decursu multa iunovarii primam forte mutationem insignem in Unguis suis perpessae dici possint bae gentes ab 
JlSgyptiis, qui, duce Sesostri, sive Sesoosi, vel etiam Sesonchosi, ^ cum alias regiones, turn has nuoque sub- 
jugarunt. Kefert llorod. 1. ii. c. 106. ec istius expeditionis quaedam monumenta in Paiaestina et Ionia ocolis 
usuruassOi viros nenipe pctris incisos cum aUqua inscriptione ^gypt., cujus hie fuerit seusus : Hanc regiooem 
eso numcris meis obtinui. ^ Similis monumenti ab hoc Sesoosi in 'Diracia erecti, inscriptique Uteris sacna 
j£g^ptioruni, nicniinit etiam Diodorus Sic. 1. i. p. 51. [c. 55.] Ex ista Sesostris expeditione, cujus Strabo 
awpius facit mentionom,^ superfuisse Colchos, ^eutem iEgyptiam, fuit traditio. V. Valerium Flaccum, I. v. 
Arg. V. 419» ct scan., Agathiam, 1. ii. p. 51. Si quis plura de hoc Sesostri nosse cupiat, is adeat doctissiai 
Angli Marsliami Lanoncm Chronicuui, ubi multa memoratu dignissima annotavit vir ^regius. Est et altera 
.^gyptiorum in Asiam cxpcditio, auspiciis Rhanisis suscepta, de qua Tacitus, 1. ii. Annal, c. 60. scribit: 
* Mux visit veteruin llicbarum magna vestigia, ct mancbant structis molibus literae iBgypt/ priorem op«- 
lentiani complexuD; jussusque c senioribus Sacerdotum patrio sermone [patrium sermonem] interpretari, 
refercbat, habitassc ouondani scptuaginta [septingenta] mdlia aetate militari, atque eo cum exercitu Regem 
Rhamseu libya, iEthionia, Mcdisquc ct Persis et Bactriano et Scytha potitum, quasque terras Syri Armenii. 
quo ct contigui CappadiKos coluut, iude Bithynum, hinc Lycium ad mare imperio tenuisse.' Qoia ille 
Rhamscs fucrit, a viris cruditis disceptatur. Khampsinitus, de quo Herod. 1. i. c. 121. hie locum habere fix 
potest, quod tamen volobat Marshamus in Canone Chron. p. 41 6. Namque Herodotus, qui de thesauris el 
avaiitia ipsius tam multa nobis praKlicavit, nobilissimam bistoriae istius regis partem, expeditionem iUam 



^ .^'^ ^•••*«?»« ^^^^'i*- V. Pmusan, in Corinth, p. 73. Cl8t, 183.1, VitnlTian., pT^O. 

• IwtnUiaaw umea Bai^ P„to earn loqni de reriombw BMSaris a GrwiVooie tabitrtb et e». 

absc^daat. Uterpi^Utar Wonns ««ea Barbarias de Or«» wSStiw^^ 
qiMdaai exUa Of»eMi, sea appoiitw Or»ci», qaibascaa Ant negotiam vel beUnm Gr^cormn. iBtelSoMacedowmrt"-^^^ 

« PiverMMiode ao«ta scribitar. l^^,^ m valaatiMMn. XiTit^r.- habet Diml»n.. sir i iT^t^l 
wmtm Sirnbai 

^ Obit^ m 



» PiveriiMiode ao«ta tcribitar. W^mtt^- m valgatiMMn. Xixitir*; kabet Diodorat Sic. I. iT^S*. Fr "n alii in^n-fi 
M>bUjrT aioatb^ ex hoc Utfodoti loco lecie a Gioaom ia Diatribe ad Stat»a, c!?2. rindicaia fmmi verbL ChIISi« de Beilo 



A«t efco, <(ine tems bvmeris poatnBiqQe subegi, 
Aje$eroc< 



PW-ki^ww **f»*» »rt>n«iri^ Tri anwrn. ami*, licet .W. in Herod, et hMcrit ap^ CM. 

aaaivriK ei % irv. .tji.. ii. y. « nMt*M — ' , 



"•»'««» fc««eco «CMn*e ntaretra*.* ^ ' .». ..--» 

» L. I. p. **. [XO^], I. x»i. p. AW. tUl4.J. 1. iVii. P..V4S. [tlSi,] 



aa sccas^ ooa dKsak 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 44— 48. 



Parasangae, Copis, et alia multa^ quae viri docti duduni animadverterunt, inprmiis Relandus in Diasert Misc, 
n^. viii. Devictis Persia et sumtuam rerum tenentibus Graecis, non modo multa Gnaeca Barbaris linguis sese 
immbcueruDt, sed etiam in Oriente sermo Gr. invalescere coepit^ sic tamen ut patria lingua conservaretur, 
ande apud plurimas gentes non una, sed plures Dialecti obtinuerunt. De Cibyratis Strabo memoriae pro- 
didit^ 1. xiii. in fine [p. 936.], eos ijuatuor lulguis usos fuisse, Pisidarum, Solymorum, Graecorum, et Lydorum, 
^uae postrema lingua patria illis fuit ; nam Lydos genere fuisse Strabo ibidem docet. Sic Galatae etiam duas 
hnguas usurpabant, quod testatur Hieronynius in Procemio^ 1. ii. Comment, in Epist. ad Galatas^ ubi ait : 
' Galatas excepto sermone Gr., quo omnis Oriens loquitur, propriam linguam eandem poene habere, quam 
Treviros, nec referre^ si aliqua exinde mutaverint^ cum et Afri Phoenicum linguam nonnulla ex parte muta- 
verint^ et ipsa Latinitas regionibus quotidie mutetur et tempore/ De quo loco plura disserit Elias Schedius 
de Diis German, p. 12. Idem quoque in Lycaon. ling, usu venit. Etenim Lycaones audiebant Apostolos 
evangelium pnedicantes lingua Gr., eamque intelligebant ; sed tamen etiam data occasione sua propria lingua, 
AvxaovKTr), loquebantur. Ex his manifestum est, quales illae fuerint linguae, ut non abs re dixerit Hesych., 
ovyKixyTM fi Boipfiafm ^eov^, permixta et confusa est Barbarorum lingua. Inprimis id verum est in his 
gentibus, quae tot mutationibus obuoxiae fuere. Atque idem omnibus gentibus, quae rudes sunt et minime 
politae, frequenter accidit. Etenim cum illae multis rebus destituantur, quae aliis sunt cognit» et perspects, 
tandem cum res eas ipsas discunt, earum etiam nomina retinent, a quibus acceperunt. Unde non mirum 
¥ideri debet, quod in his gentibus multa sint Gr., cum a Graecis multa acceperint didicerintque. 

^ 7. De Lingua Phrygia. Earn non fuisse Gr, Dialecium, contra Th. Ryckium ostenditur. 

Restat, ut de unaquaque harum linguarum sigiilatim quaedam delibemus, quo intelligamus, qua ratione a se 
invicem distulerint, atque tum consideratis quibusdam vocibus, biuc inde in vetustis monumentb adhuc residoisi 
aliquod judicium de re tarn obscura feramus. 

Frima se nobis oflfert Phrygia lingua^ tum quod in ilia ora haec regio prima sit, tum quod etiam nuper ad* 
modum vir doctiss. Theod. Ryckius earn Graecam esse probare voluerit. * Ait itaque vir acutissimus in 
^ erudita Diatribe de primis Italian Colonis et ^neae adventu, c. xii. n. 44 et 50. [p. 465, 466.] : ' Cum tamen 
certo certius sit, linguam Phrygiam linguae Gr. fuisse propa^inem sive dialeetum ; linguam Phrygiam non 
fuisse diversam a Gr. nisi dialecto, non uno loco ex Dionysio potest colligi.' In quo illud miror, virum 
eruditissimum pro una re habere, quae tamen inter se differunt. Aliud propago est linguae, aliud Dialectus. 
Potest namque lingua ab alia, cujus est propago, tam procul abire, ut pro ejus dialecto amplius haberi pon 
possit. ' Exempio sit lingua Latina, quae, ut dixerat ipse Ryckius n. 43., magnam partem fuit Gr. originis* 
Quin si credimiis Jubae apud Plutarchum in Rom. p. 26. primum lingua Gr. pura Romae^ obtinuit, 0Mr« 
rirt roif 'EXXijvixoT; Ivi^uouri rcuy '/raAixoiy fTixfp^uftfvcoy, nondum id temporis Gr. verbis cum Italicis confusis. 
Adde eundem in Numa, p. 64. rm^EKKt^vixm 6voiLotxm rirt (jluKKov ^ vw rois Aarlvoi; avoixixgafuvw, et in 
Marcello, p. 312. B. Jubae judicium confirmatur etiam auctoritate Heraclidis Poutici, qui apud Plutarchum 
in vita Camilli p. 254. Romanos esse Graecos agnoscit. ^ Sententiam tamen Juba? in universum defendere 
non ausim. f restus certe e ccntrario affirmat in v. Alumento, veieres Romanos Gr. linguae non adsuetoa 
fuisse. Quidquid autem est, linguam tamen Rom. cum esset in flore, quam vis propago Gr. existeret, quia 
merito Dialeetum Gr. dixerit? Dionysius Halic, qui omni opera aunisus est, ut Romanos efficeret Graecos, in 
fine 1. i. p. 76. testatur, Romanos sermone nec prorsus Barbaro nec absolute Gr. uti, sed mixto ex utruque, 
accedente in plerisque ad proprietatem linguae JEoIicae. Illud certe constat, Romanos non nisi magno 
labore Gr. linguam didicisse, unde factum est, ut multi fuerint, qui omnino Gr. non amarent literas, quod 
Cicero queritur 1. ii. Acad. Quaest. c. 2. ^ Atque ita se res habet cum multis Europaeis linguis, quod omnes 
norunt. Possemus jam iis contenti, quae supra disseruimus, pro certo affirmare, linguam Phrygiam non esse 
vel propaginem vel Dialeetum ling. Gr.; verum tamen quia alii in contrarium disputant, et no vis argumentis 
nostram sententiam impugnat vir eruditus^ supra a me lauidatus, qualia ea sint, pauIo accuratius dispiciendum« 

Non desunt, qui Phrygas velint fuisse Graecos. Inter antiquos Justinus, scriptor haudquaquam sempo* 
accuratissimus, Phrygas Lydosque dixit Graecos^ 1. xx. c. l.;}; Videtur quoque pro seiitentia horum eni(&- 
torum adduci posse, quod Servius ait in ii. Georg. 394. ' Hymni Matris DeAm ubique propriam, i. e. Graecam 
linguam requirunt.' Erat autem Mater Deftm origine Phrygia ; quod vel jocus ille Antisthenis declarat apud 
Diog. Laert. I. vi. init., xoA rj jxi^n}^ r&v Siwv 0oir/loi IcnTy, et ap. Plut. de Exilio^ p. 1077^ ri. St r^v 
*Amviivoys-^7rpos riv iiicivroLj 3ti ^ftr^ta ffou lorly ^ ft^g* xo) y^p ^ rmv Ocay. ' Is igitur Servii locus 
forte non sine aliqua veri specie objici nobis possit, praesertim si meminerimus, in Mysteriis propriam et 
patriam linguam requiri. V. Niceph. Gregoraiu in Synesium de Insomn. p. 96. fin. ed. Tumebi. Quod 
etiam ex' Philosophis Tlieurgicis quidam memoriae prodiderunt. Ad haec vero respondeo, primum, Servium 
loqui de ritibus cblendis Matris Deum, Graecis iudeque Roroanis quondam usitatis, ut patet ex tota serio 
rerum ; aua; quidem responsio tanto majoris erit poncleris, ubi addidero secundo, ritus Gnecorum et Barba* 
rorum Pnr}-gum, quibus ilia Deftui Mater colebatur, plane fuisse inter se diversos, quod prolixe Strabo 
exponit in wapixfiacni sua de Curetibus^ ubi ex Demosthene U etiam observat, vitio versuni fuisse patri 
^schinis^ quod, in sacris Cybeles, Phrygiis et barbaris acclamationibus usus fuisset, p. 325. [1. x. p. 723.] 
Denique et hoc notandum est, Matrem Defim Graecorum et Cybelen Phrygum initio quaedam babuisse inter 
se similia^ quare uuam cum altera compararint, ut Isidem ^gyptiorum cum Cerere Graecorum, fuisse vero 
etiam, in quibus a se differrent, Alias certe de Cybele sua Phryges narrarunt fabulas^ alias Graeci de Rbe?( 



■ Cf. Dionys, Halic. 1. i. p. S3. Legator etiam obserratio Salmasii de Ling, Hellen. p. 19, 20. 
^ V. exemplam ap. Macrob. 1. i. Satumal. c. J5. p. 181. 

' Tertolliaous de Tefltim. Adudsb c. iilt. scribit : < Gr. lingnam et Lat. propinquas inter te haberi.* Liiigaani etlani Italonoi 
antiqniMimam plerique torn veteres tam recentiores Grascam esse opiDantnr. \. Wacbtcri concordiam NatoriB et Scriptone, 
S98. et ibi not. 9. 

* Hinc etiam vocabula Gr. a Romanis habebantar pro pcregriois. V. Salmas. de L. Hellen. p. 92. 

^ PenftitandiM etiam loiiciifl JoTeoalis Sat iii. v. 62. sqq., sed prsecipoe locus insignis de ludis Megalensibas, Matri Deftm dicatif| 
ap. Cic. de Hamsp. Responsis, c. xii. 

* Dissertatio hme edita est Load. Bat. a. 1684, subnexa || Quam mecom CeL Wyttenbacfa, commnnicavit, lubens et 
Holstenii notis et castigationibus in Steph. Byzant. p. 999— 467. gratiis adscribo observationem : « Demosthenes in Orat. Pn 

t Temeraria videtor argomentatio nec ad causam pertinens ; Coron^, p. SlS. ed. Reisk. iEschini objicit, eum raatri sbsb 

eigosmodi item ilia, p. 31 et 47. ab Em*opeis lingnis ducta. initiationes jactitanti operam mtaitttnuise, fioHif M vufiu^ mmi 

X Nulla illic mentio Phr^rgom, in ed. GronoT. a. 1760, neque liropx*'f«»c •Truf, nrntc vns. H«c Phrygia Sacra rocat 

eos, quod sciam, alibi Justuus dixit Grsecot. Strabo, c." 



CKXXvi 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp.54— «. 



ia EpirOy et nomiDatim quidem Amphilochii. V. Thucyd. L. ii. p. 56. [c. 68.] et Chaones, ib. et p. 64. ed. 
Hervag. [c. 80.] Sed concedam, Dardanum fuisse ex Arcadia, ilia tamen lingua vetustis illis teoiporibiia pro. 
pior erat ThracicaB, ut docet Salmasius de Ling. Hellen. Tandem Dardanus et Trojani, a Phrygibus diversi, ■ 
non . Phrygian! * tenuerunt^ sed partem Phrygiae minoris.^ Hinc Servius in ^n. iii. v. 3. Phrygiain Asia est. 
Ilium in Phrygia minori. V. et Strabo L. xiii. [p. 591.] et Eustath. ad Diouys. Peri^. p. 121, 122. [v. 815.] 
Quod tandem Trojanorum imperium funditus deletum est, adeo, ut non defuerint, qui tctam rem in dubium 
vocarent, uti Dion Chrysost. peculiari libro * ostendit. Ut ut id est, insignem avetxp^vKriiov Ryckius com- 
mittit, cum Brigum in Asiam adveiitum faciat priorem Trojae aXooo-fi. Diu enim post captum Ilium ilia mi- 
gratio contigit, quod ex state Mida;, ducis in hac expeditione principis, vulgo colligitur. Ex auo possit Tideri 
etiam consequi, linguam Phrygian! antiquissimam non fuisse Thracicam, sed forte Lydiam vel Caricam, aut 
ex utraque ilia commixtam, postea autem Brigum adventu a lingua Thracica absorptam, aut cum ilia coiifiH 
sam fuisse. Multis annis ante Midam, teste Diog. Laert. L. i. c. 90. vixit Homerus, et hie tamen Phrygum 
meminit. Vide etiam de emigrationis tempore Eusebii Chron. Gr. p. 36. His accurate pensitatis, dubitare 
quis possit, fuerintne forte duae Phrygum sive Brigum in Asiam migrationes, fuerintne etiam plures Midas, 
quod nomen in Phrygia commune fuerit f Sed id nunc non ago. Revertamur ad argumenta Ryckii. Majoria 
momenti videtur ilia, quam deinceps affert, ratio : nomina filiorum Priami, quse apud ApoUod. extant L. iii* 
p. 210, 211. esse Gr., velut, "Exrcop, 'AXi^av^oc, Jrjt^ofiog, "^Ekms, lUfji^iJMv, Uoklnig, etc. Video hie nomhui 
Gr. compluna, nec tamen ad unum omnia, neque eadem plane significatione, qua Phryges usi fuerunt. "Ektw^ 
ex. gr. est vocabulum Gr., et si^nificat clavum. V. Hesych. in v.'^Exropffr ^aa-a-akot ly ^uftw. Fortasse aic 
dicuntur a retiuendo, et inde etiam anchorae ixTopig ?rXi}|x/XrU§/$o; a Lycophr. v. 100. cum eiusdem oriffinis 
videaotur voces Gr. ?xra)^, iarcog et icrro)^, nisi quis malit, ixroog scribi pro i%ira)^, cum Schoiiaste ad IL /I. 
272. Apud Phrygas vero **ExToi>g idem significavit, <^uod apud Persas Jagtlog, virum prudentem. Scribit 
Hesych. Aagtiog' uirh Iltpa-wv, 6 ^poviii^g' (mo $6 ^prrymvy txrcop, ubi opus non est, ut cum Th. Gale ad Herodoti 
L. vi. c. 98. pro exrco^ legendum existimetur upxrmp. Si in roediam Grsciam concesseris, multorum nomi- 
num non tam reddideris rationem, quam horum. Et tamen ha;c dialectus, si Gr. fuit, ut volunt, immensum 
a communi Gr. sermone abiit, ut ex iis vocibus intelligimus, quas vetusti scriptores nobis reliquas fecerunt. 
Quis Graecorum ovem appellavit Ma, ut Phryges, quis panem Bexxov, quis vulpem OvayoSv, quis regem BoX- 
Xijva^ et similia, de quibus deiude dicam ? Ilia vero nomina Phrygum, quae Homerus et ApoUodorus habeot, 
maximam certe partem pura putaque Gr. sunt. Praeterea, sunt qua^am in his nominibus, qiiae scimiu » 
Phrygibus aliter appellata esse. Apud Apollod. v. gr. p. 211. recensetur quidem /luxocov, quod descendit m 
AiKog lupus, unde etiam apud Plin. L. viii. c. 34. et Pomp. Melam, L. iii. c. 9* Lycaon est nomen fiene 
apud ^thiopas ad genus luporum pertinentis. Lupum vero Phryges Javov appellarunt, ut observat Bochar- 
tus T. i. Opp. col. Il64. in dissert, epistolari de ^neas adventu in Italiam.^ Itaque hoc nomen non est ex 
dialecto Phrygia, etianisi Gr. sit, sed ex commimi Graecorum lingua deductum. Et ita se res habet cum 
aliis. Aut igitur oportet base ^int mere fabulosa, aut Dardanus ejusque posteri regiae stirpis tantum lingua 
Gr. usi sint, quemadmodum apud Syros et iBgyptios contigisse videmus. Nam qui Syriae post AJexandrum 
M. imperabant, Gr. loquebantur, ut ex eorum nominibus et aliis argumentis ^ constat. £t tamen lingua 
Syriaca peculiaris lingua permansit, quod ex monumentis Palmyrenis et ex versione N. T. Syriaca manifea* 
tum evadit. Idem etiam in iEgypto contigit, quod prolixius explicare, nec necessarium puto, nec tempus per- 
mittit. Unum adjungam Lagidas Grasce locutos fuisse, cum fuerint linguas ^gypt. imperiti, docet Plutarcbusia 
Antonio p. 927. Superest aliud, quod dicamus, illos Priami filios sic a Grsecis, aliter vero a Phrygibus appel- 
latos esse, quod in multis contigisse docuit me vir eruditus. * Sic Paris a Phrygibus, a Graecis vero Alexander 
dicebatur. Varro de L. L. 1. vi. p. 78. ' Alexandrum ab eo appellatum in Graecia, qui Paris fuisset.' Qui 
Onecis erat Astyanax, a Phrygibus Scamauder appellabatur. Quod discrimen ipsi Trojani observarunt. V« 
Horn. II. Z. V. 402, 403. Monet Eustath. p. 626. Heleno nomen Scamandri primitus fuisse, sed Helenum 
ae vocasse de praeceptore Heleno Edono Thrace, a quo vaticinandi artem didicerat. Quod vero ad Phrygia 
nomina attinet, videmus tam vetusta quam recentia longe aliter se habere, atque Graecis prorsus dissimilia eaae, 
velut Hyagnis, Marsyas, quorum alter Musicus ille cel., alter Rex, cujus Servius meminit in viii. Eel., J Gor- 
dius, Midas, Lityerses, qui sunt antiquiores. Etiam recentiora nomina nihil cum Grsecis habebant commune. 
Atbenienses servos suos Manes et Midas appellabant, ut Strabo et alii observant. ^ Hinc de nomine Manise, 

' Trojanos a Phrygibos origine diversos foissc, certis argtimentis potest comprobari. * Nam 1. di?eraas liaboemnt migratioiMt, el 
divenis ex regionibiu in Asiam appolcnint. 2. Darante impcrio Dardanidanim, leguntur Trojani V^orn Phrygibos simoltates habatiM 
et s»pe bella gessisse. Ex. gr. Tros rex Trojse contra Tantalmn Phrygise regem dicitur arma sumsiiwe. V. Euseb. Gneca p. 31. obi 
tanen paalo ante dnbitaf, sitne Tantalus Phrygiae rex appellandos, an vero Msonie. Sed dubiam ilind nullius est momenti. Bel* 
lam regi Trojanomm cnm Plirygnm rege intcrcessissie affirmant omnes. Cf. Frecnlii Chi^nicon T. i. L. ii. c. 13. Eandem rem 
commemorat Ammianus MarceU. L. xxii. p. 236. et Herodian. L. i. [c. 11. sed ad istnm locum consnlantur interpretes] p. 17. oai 
vterqne tamen, levi discordia, non Troem uominat, sed Hum. 3. Etiam scriptores veteres distingunnt Trojanos et Phrygas, Strabo 

I. . X. p. 326. L. xU. p. 388, 389, 395. L. xiv. p. 457. Dionys. Halic. loco infra citando, Scholiast, ad ApoU. Rhod. L. i. v. 937. 4 tf^ 

^ De Priamo quidem ait Polyxena apud Enrip. in Hec. t. 349, 350. 

^ varifp fjiiy &vu^ 

Sed ne dIcam, Trojanornm ditionem sub Priamo late se extendisse, quod Strabo docet L. xiii. p. 402, 403. ipse Priamos apod HooM 

II. r. 184. seqq. Phrygiam aTroja distinguit, ubi Phrygiam majorem, ad fluvium Sangarinm sitam, intelUgit Eostath. p. 40t. qvea 
et vide, p. 429. In Scboliis ad II. B. v. 369. hinc legnntnr, *o irojirr^ Wti'xxii O^yaf xol Tfiac el nurtpnii wvyxiwn tia ^vfim «i 

. ' fpwyaf babes ap. Xcnoph. L. i. Cyrop. p. 13. [c. 1.] Idem L. ii. sub iuit. ♦pyU? iMyik^n^ commemorat, et ^^vyU? riti mmf 

EXXno-wojTOT L. IV. fc. 2.] p. 93. Eustath. in II. B. p. 364. Tn; M«xf»f Pavi ^ovyias •Z'Toi, od u»i tw MtyaXvf. rnf wmp» Jmyymjim »»• 
fAiTn;. Idem ad II. T. p. 402. ait Trojam fuisse wipl |ui*xpi» Opwyiay. 

♦ Nescio tamen, unde pateat, lupum a Phrygibus dici Aavor. Bocharto credidi, multis de voce ilia agenti. Nunc vero credo, eoai 
niemoria lapsnm fuisse, et respexisse ad vocem r«fo;, de qua infra monebo. Plutarchus ceteroqnin auctor est in libro, QuoaKMta 
^u?enes Poemata audire debcant p. 38. ed. Steph., Maccdones Aivo? dixisse mortem, t 

* Ensebius L. i. Hist. Eccl. c. nit., L. iv. c. uU., Pbotius, p. 402. Cf. Bentl. de Epist. Phal. p. 40^. 

J Qao tempore haec rai»a Disquisitio edebatur, reticendnm erat M. V. la Croze nomen, ex ipsins volontate. 
Pbrysiacum et servile nomen eat Maneau cnjus focmininum Mania jure videatur, observante Casanbono ad Athen. I. c. Mania Dai^ 
danensis memoratur ap. Xenoph. L. iii. [c. 1. 8.] p. m. 328. PJura de hoc nomine legas apud Fabric, ad Sextum Empir. in fioa 
ij l^ '^y'T."°°- ,**yP<>^P;» «^^Menagium ad Diog. Laert. L. v. p. 516. Midias gener Manise occurrit ap. Xenoph. 1. c. p. 329. et 
Bf idia muher Plirygia in Pindan Olymp. vu. [v. 55.] p. 63. ibi Scholia p. 62, 63, 158. 

r S^-' •^^^^ t Nihil illic de Marsya rcge' Phrygum, sed ad iEn. iii. 359. 

t Dubmm non est, qmn scnpserit Bochartns 1. c. A4of, modo In hac disputationis parte nec doctrina videtur accorata, nee 

ewppareiiir ejosdem Hieroaoicon, t. i. 1. iii. c. 10. obi non neg- diligens et acuh^ duserendi ratio. Pleraqu^ oomtna pon aUi^ 

WUm?^ Aw-6irJ ♦pyyf, x&tof, ad q. I. Icgeodas Al- rent ab origiae Gr. 



pp. 58-63.] JABlOKSKII DISQUISITIO DE LING. LYCAONICA. cmvS 



quod Phrygianim ancillarum erat, et tamen apud Gnecos insaiuam significat, lepide jocatur Machaon poets 
apud Athen. L. xiii. p. 578. [91« aqq.] Veram ut haec majorem fidem inveniant, et pro certis habeantur, raiy- 
gia nomina^ quae vere Phrjgia essent^ non fuisse Gr.^ locum Athensi afferam, qui rem planam jfieiciet. Iv est 
It. xiv. p. 624. [261.]^ Jii xoi rovg xag^ roig'^EXktiatv avK/jfroi^ ^gtiylous xa) lovXoiroimlg roLg Tr^tniyoglmf 

Quamobrem apud Graecos tibicinum appellationes Phrynae sunt et serviles, ut apud Alcmanem Sambas^ 
AdoD^ Telusy apud Hipponactem vero Ceon [Cion], Codalus^ Baby». Quam ha^c nomina sint Gr.^ illi vide-r 
rinty qui iu eo tantopere laborant, ut Phrjges Graecos efficiant.^ Recte idcirco ausus non est Strabo L. xiii. 
p. 417« [904.] nomma illarum regionum e ling. Gr. interpretari. 

Affert deinceps CI. Ryckius ex Dionysii Halic. L. i. quaedam loca, in quibus Trojanos Grsecoa appellate 
JNempe, quia Dionysius Romanorum oiigipem volebat Gr. facere, atque Dardanum ex Arcadia ^enisse affir- 
maverat^ non poterat, quin Trojanos fuisse Grsecos diceret. Nihil proficit hoc argumento RyckiuS| edamsi 
linguam Trojanormn fuisse Gr., disertis verbis docubset. Ryckius pugnat pro lingua Phrygia. At vero 
Phrygas a Trojanis diversos fuisse jam supra nionui, et inprimis Dionysius ipse a Trojanis maxime dittioguit. 
Non poterat eos efficere GraM:os, cum novisset eos fuisse Barbaros, talesque a Gra^cis omnibus haberi. Si 
igitur Trojanos volebat esse Graecos^ urgere ante omnia debuit differentiam inter Phrygas Trojanosque, quod 
etiam fecit. Cum enim L. i. p. 22. dixisset, Tyrrhenos et Pelasgos baud raro secum invicem fuisse confiisos 
ab auctoribus, addit, p. 23., xei aXXa Sij riva J^vr^, rot /xiy "EXXfivsoVy rpt it Boiffiagoov, rauri hadov. Amp ri 
TQOHxiv xou TO ^pvyixiv, ayp^ou olxovrra aXX^Xcvv^ x. X. Nihil validius pro mea sententia contra Ryckium hoc 
l5ionysii loco afferri poterit, ubi Trojani quidem Graeci, Phryges contra Barbari verbis apertis nominantur. ' 
De lingua nihil probat vir eruditus ; sed sic tandem concludit : Veritati maxime consentaneum videri, Phry- 
giam linguam esse Gr., sed singulari Dialecto ab aliis hujus linguae distinctam, qua Daretis Phrygii llias con- 
scripta Quondam, si ^liano credamus V. H. L. xi. c. 2. Caute vir eruditus addit, si iEliano credamus, nam 
JEliani ndes hie magnopere laborat. Certe si ille Daretis liber extitisset, viri docti et ante et post ^liani 
tempora hoc tam pretiosum antiquitatis monumentum eruere et ex tenebris in lueem proferre pro virili laboraa- 
sent. Neque ^lianus ipse ilium viderat, profitetur tantum se scire eundem alicubi asservari. Qualis igitur 
fuerit, si fuit^ dicere non possumus. Quod vero ad Phrygiam Iliada attinet, potuit liber ilie lingua Phrygia 
ab ipso Darete esse cpnsignatus : nam Barbaros Asianos habuisse literas, .Xlianus noster afiirmat L. viii. c. ^. 
Graecum Daretis librum citat Adtipater Acanthius apud Photium in Cod. Hephaest. p. 244. ed. Hoesch. [474], 
et monety ipsum ante Homerum Iliada conscripsisse. Ipsam vero Phrygiam liiada alicubi asservari significat 
JSIianuSi quod diverso sensu accipi potest. Aut enim dicitur Ilias Phrygia, quia eam vir Phrygius suo ser- 
mone composuit, ab alio deinde Graece versam. Ita £lianus L. x. Var. Hist. c. 5. ^gCyiog o3toj 6 Xiyos' ^1 
yflij AWamot) tow ^Pprjyig. 0gt)ylm xSym meminit idem L. ii. Hist. Anim. c 21. et Schoiiastes Apoll. Rhod. 
n« i* V. 558.] p. 26. ^puyta yfifjLpLUTa habes apud Plutarchum de Is. et Osir. p. 337. et Euseb. Praep. 
£vang. L. iii. c. 1. p. 51.^^ Aut vero si Dares librum suum Gr. sermone condidit, ut Xanthus Lydius aliique 
fecerunt, forsitan quis ah'us in linguam Phrygiam transtulit. Utrumque istum sensum ^liani phrasis per- 
mittit. Novimus autem ex ^liani L. xii. Var. Hist. c. 48. Homeri poeniata in Persarum Indorumque 
linguas versa fuisse, quod etiam testantur Dio Chrysost. et Athenasus, ut ad istum iocum Kuhnius et Perizo- 
nius monent. Addatur hoc Plutarchi de Fortuna Alexandri L. i. p. 586. ed. Steph. *A)<s(ai^gou *A(rla9 
cfijfbffgouvTo^, '^OfAVjpof avayvcoa-iui xai Jlt^mv xai Sorj(nava»¥» Significat vero Persas et Susianos Gr. Homeri 
Iluidem legisse ; sed id ipsum versioni hujus poeta? occasionem dare potuit. Ex his liquere arbitror, Phrygad 
lingua Gr. ab antiquissimis inde temporibus usos non fuisse. Unum tamen habeo, quod dictis adjungere v»- 
lim. Linguam Phrygiam non esse dialectum aut propaginem linguae Gr. satis declarat historia Psammetichi 
apud Herod. L. ii. c 2. Nam quae ibi de antiquitate linguae Phrygiae venditata leguntur ab iEgyptionun 
sacerdotibus, ea facile Herodotus confutare potuisset, si lingua Phrygia aut Gr. fuisset, aut ab ea aliquo modo 
descendisse existimata. Cum autem concedat, aut certe non adversetur iis, qui Phrygiam lin^iiam pro anti- 
quissima omnium habebant, eo ipso significat, eam e Gr. ductam non e&se, nam quae est antiquissima, descen- 
dere ab alia non potest, sed poterant Graeci ex antiquiori Phrygum lingua quaedam vocabula desumerCi uti 
factum fuisse e Platone supra observavi. 

§ 8. Paucula voces Phrygiae, post Bochartum, afferuntur et explicantur. 

Postulat jam ratio instituti, uc Phrygias nonnullas voces ex antiqub monumentis exhibeam. Sed labore 
hoc me levavit magnus ille Bochartds in dissert, de iEneas in Italiam adventu, in qua T. i. Op. col. 1 l6l, sqq* 
miiltas Phrygias affert, et erudite, ut solet, plerasque istas voces explicat. inde quasdam easque praecipuas hue 
(ransferam et paucis, ubi opus fuerit, illustrare conabor, atque iUis exempla nonnulla adjungam. 

■ Z&yyo; VhrpL commemonitnr in Etymol. M. v. Zaycuif. • ^ Vide et CaMiodomm de Ortho^. c. is. inprimis p. 2S11. ed. Potidk 
' NoTi, Solinam c. vii. p. 59. b. ed. Aldl, Trojanos Gr«cis accensere, sed et sententiam coDtrariam placnisse plerisque aliis. Hinc 
Trqja dicitiir iroXi; iSapiSof of . V. Platarcb. in Pcncle p» 167. E., Pansan. in Messen. p. 138, Horat. L. i. Epist. ii. 7. Sic etiam He- 
rodotns Trojanos pro Barbaris repntat L. i. c. 3, quern imitatur Maximiis Tyrius Dissert, ii. Similiter Trojanos vocat Barbaros9.et 
inter geutes Barbaras namerat Pansanias in Eliacis, p. 171, 174. Eadem ratione Scylax p. 9. ed. Gronov., qni tinidem alibi in Pkrv^ 
cia inter orbes Gr. recenset Iliom, sed intelligit Iliom recentios, cnjus incolas dicnntur "VKuXsy teste Strabone L. xiii. p. 484. t et Stepk. 
Byz. V. 'ixiov. Similiter Barbaris Trojanos annnmeramnt Isocrates in Helentp laudatione p. 510, 512, 518, 5S0. ^nleioi L. z. Me- 
lam. p. 253.,^ Eostath. ad Horn. II. B. p. 335, 347. Servios ad Virg. lEsi. ii. 501, 504. Schoiiastes Horatii, L. iv. Carm. olt. et Epod. 
Carm. ix. 

^ Scribit Cicero L. iii. de N. O. c. 16. Hercolem ^gyptiom Phrygias literas conscripsisse. Qnondara ex h. 1. colligebam, Phiyges 
habuisse literasetlingnamsibipecuKarem; sed nunc muto sententiam, dubius tamen mcertnsqne, mtellexeritne Cicero ♦pi^uiy^f*. 
^Ttt, an xoyov; ^fvyiwi, Cf. Gale ad Phnmutum [Comntum] de Nat. Deor. c. xvii. p. 171. Nob dissimili ratione de Hipparcho Athe- 
\ L. iii. p. 101, rriy Alyvimaxny *lhiaZa cv^hx^. 



. * Sua Etymologus duxit e Scholiis ad Apoll. Rhod. 1. ii. hie commemorarem. Pro wra x^norfAif, oraculi jussu, nt verti- 

724. — Ad nomen Phrygiam B^jSv; proxime accedit Ba^^, tor, illic xorc^ fjuxfi/t legitur. Fortasse rectius, et ad me^teai 

nomen mancipii, in epigrammate Pisandri Rhodii, 1. iii. Antho- Strabonis accomniodatios. Conf. p. 889. et seqq. Karm jAiMfiv 

log. Gr. epigr. 45. Itaarmm significat non longo locorum inter?allo. Qua ellipsi vul- 

f Locus est L. xiii. p. 886. ol i\ iDy 'iXii?; fiXoio^ouvn;, lu^ gatius uihil est in bac et similibus loquendi formis.— Ad Slo- 

0iXovTi( iTvai ra^my Tnf va^atay, ica^tvyJvMvi Xoyoy roVc 1% tt^ (toD phani 1. c. legautur viri eruditi, inprimis Holstenins. 

in Cod. Med.) *0|uingou iroin<rfu>f Tv^MUM^Mmi* od ya^ loixiy ovm % Non tauti res mihi visa est, ut testimonia li«c ad unum 

xTvflu, n x(»0* ''0/txnf«r xai axxoi laTMva-i vXiiouc furafitfihtpuw omnia qoaererem et perpenderem* ^ Apuleii verba p. 736. ed. 

rovov; rift veXiy* varara hravOa (rufxfiriuu nura xfno-fjiJ^ ^laUvra, Oudend. hue minus pertinere existimo. Magis certe hue spee- 

VerlMs eo praecipne consilio adscripsi, nt notabilera varietatem tarent ^Eschylus in Agam. 1060, 1209, 1210. Eurip. in Bee. 

lectionis, quam in exemplo meo Gsonovius ex Cod. Med. duxit, v. 328, 734. 

NO. I. VOL. I. 8 



cxxxviii 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



[pp. 64—69. 



"ATAErrn; vel "ATAiyni nomcn Phrygium Matri« 
Deorum. De Berecynthiis, Phrygia gente, ct de Phrygi- 
bas m universum scnbit Strabo i. x. p. 469. [7U, 718.]* 
'Piay fikv cat avroX Tifiwtri Kai opyi&^ovtri rawny, firfripa 
KoXoffyrts, Kal "AyScoriv, Kal ^i/y/av, deov ficydXijv. Sic 
eoim legenduro, non "'Aycortv, vel 'E<nlay, vel etiam 
Atttniy, monuit Casaubouus. Ab Hesych. vocalur 

•AZHN apud Phrygas barba dicebatur juxta Hesych. 
ct auctorem ElymoL 'A^i^v tnifialvei rov irwytava caret 
4^1/yaf, teste Etyniol. Alter dedit "AScvov, irwy«m- 
4^^es. Legendum videtur 'Ac^va, irc^yoiva. f 

'AAATOOYT- Beos ris wapa ^pi/£Jv, ^ofia(l>p6SiTos, Ut 
monet Hesych. Apud Bochart. dicitur *Ahayvoi>s, quod 
parum differt, uti quoque 'A^ayoos, quemadmodum legi 
Tult Alex. Morus iu notis ad qusedam loca N. F. p. 96. 
ed. Fabric. Sed audacior est, quam ut possit probari, 
Salmasii conjectura, in Exercit. Plin. p. 248. nomina 
*Abayoovs in 'Abnbovs et <I>/oi/£c in Ivpois mntata cupientis. 

'AAAMNA, amicus, et 'AAAMNEIN, diligere. Hesych. 
^Ahafiveiy to ^tXcir. Kai ^pvyes tov <{tt\oy 'Abd^va \iyov- 
ffiy. Sunt sine dubio voces Barbara: et Or. scriptoribus 
inusitatas^ 

"AKPIXTII, fur fo^mina, monente Bocharto. Sed et 
aliam insuper adjectam inveiiio bujus vocis cxpositionem 
apud Hesych. "Acpiin-tV KX^wrpiay, oKcrplba' ^pvyes. 
In lingua Phrygia etiam hoc nomine dicebatur molitrix, 
fjivKw^s. Sopingius in margine codicis sui correxerat 
'AX^piay. Quid hoc vocis sit, idem Hesych ius docet. 
'AXerptai, inquit, yiyyoyral riyes trapBiyoi, at ' nyks 
[airtves] ra eis ras Bvtxlas ir6iraya kXovm, Koi iari tovto 
iwhifjioy, 'AXerptai sunt virgines, quae placentas in sacri- 
ficiis adhiberi solitas pinsunt, atque id honorificum habe- 
tur. Sed fortasse in utroque, at certe in priori loco 
'AXerpk potest servari. Non tantum hoc vucabulum 
invenitur apud Horn. Od. T. 105. et Aristoph. Lysistr. 
V. 644. sed et respexisse videtur Hesychius ad Schol. 
Aristoph. 1. c, qui scribit, ylyoyrai bi rtyes rwy ehyeydy 
hXcrpioes Oe^ vapdiyotf airiyes ra ct* ri)v Qyvlay 
TTOiraya iiKovffi, cat iffrty iyrifioy roffTO. 

•APnriTAS- Triy Adfiiay. ^pvyes, apud Hesych. 
Bochartus praehet 'Apy^ras. J 

'APMATEION est appellatio Phrygia cujusdam can- 
tilenae. Hesychius tantum scnbit 'Apfi&reioy /jiKoE, 
nulla mentione Phrygum facta. Sed possunt ejus verba 
aut suppled aut aliunde illustrari. Respicitur enim ad 
Eurip. Orest. v. 1387, »qq. 

''iXtov, "iXtoi', & fioi fjioi, 

^pvyioy d<nv caXX//3aiXov, 

"IbtLs opos iepoy, 

"SL a* ok6fi€yoy tniyw, 

*Apfidr€toy itpfidreioy fUXos 

l^apfiiipw )3o^. 

ad <;(uae Phrygis verba in Scholiis multa notantur [in- 
primis in ed. Musgr. v. iv. p. 393, 394], quibuscum 
comparentar Eustath. ad II. X. p. 1276. et Etym. M. 
p. 145. Existimarunt tamen illi esse vocem Or. origbis. 

"APTEMK nomen Dianae videtur Phrygiacum, ut 
conjicio ex verbis dementis Alex. 1. i. Strom, p. 323. 
[384, ubi tamen legatur Potterus], ^pvylay rc olvay 
cccX^^Oat "Aprefiiy. Convenit nomen Artamae, regis 
Phrygum apud Xenoph. in Cyrop. [I. ii. c. 1.] 

'ATTAAH lingua Phrygum est guttur. Apud Hesych. 
legitur, 'ArrdXi;* ^dpi/(ts, vir6 ^vydy, Salmasius legit 
fApvy^. Alii aliter. 

BATAIOS cognomen Jovis Phrygium. Hesych. 
Bayatos* 6 fidraios, Zevs 4^pvytos, /i^as, ttoXvs, ra^i/s. 

BAAAHN sive BAAHN utuutur soli Phryges, ut 
supra monui, siguificatione regis. Scribit Hesych. BoXX^v* 



fia&i\€vs, ^pvyitnL Sumtum hoc est e Sexto £ropir. 
1. i. adv. Matheni. c. 13. ubi ot iropa r^ 'Zo^okXci wotfi^ret, 
Iw BaXXi^v X^yoKrcs, Iw fiatriXev Xiyovtri ^vynrri. Cf. 
Eustath. ad 11. T. p. 381, Seld. de Dis. Syr. p. 2i6. et £. 
Spanhem. ad Callim. p. 28. || 

BAMBAAON apud Phrygas in usu, non item apud 
Graecos. Hesych. BdfxfiaXoy Ifi&noy cai to aliolor. 
^pvyes. Si forte vocabulum significatione priori de 
pallio sive veste contra fngora, non certe notione pos- 
teriori de pudendis, extra Phrygiam notuni fuisse vide- 
tur. 

BAT.ABAKHI, Sacerdos Pessinuntius apud Plutarch, 
in Mario, p. 415. Bardci;^ est apud Suidam in v. ryalos, 
quae suo loco mota quaeri debet in Fa, non in Ty. Sic 
etiam In Cod. MS. Plutarchi inventum fuit. V. Gallicam 
hujus scriptoris version^m A. Dacerii T. iv. p. 134. et 
cf. Epigrammata MSS. et Hephaest. in Vossii notb ad 
Catul. p. 163. In excerptis Diod. Sic. apud Photiuoi 
p. 637. [1184.] scribitur Barr&Krjs sive BaTTdKis, Inde 
fere coujicias, hop fuisse nomen dignitatis, et sic Phrygi- 
bus dictum fuisse Archigallum, quamvis tantum vocetar 
iepevs, et a Livio 1. Ixviii. sacerdos. ^ 

BEAV sive BE' AY sermone Phrjgum denotat aquam, 
vel aerem, secundum alios. Facit hue praesertim locus 
dementis Alex. 1. v. Strom, p. 56S. [673.], Bibv pky yap 
Tovs i>pvyas to vbwp (jifjtrl caXetv* caOo ca2 ^Opfevs [p. 383* 
314. ed.Gesn.], 

Kat B^^i; ^vfjuft&uty caraXeZ/Scrat iiyXaoy ^bup. 
&\Xa Kal 6 GuTtjs ^iiay 6fiolias ^lytrai ypdfiay Ka2 
B^'^i; Xa/3aiv, cara j^eipQy Kara^^ov, cat iwl ri^y lepoovo- 
Trirjy Tpinov. "EtfirraXiy bk 6 KiafUKos ^iXiibeos, ' B^ov roy 
dipa, fiiobufpoy ovra, bia TOVTiay ytvwcccf 

"EXcetv TO B^^i/ ijwriipioy irpoaey^ofiac 
"Orcp fiiyitTToy eartv vyieias fiipof 
To Toy dip' ^Xc£iy KaOapoy, oh TedoXufJiiyoy* 
(TvyofioXoyos r^s Totatrbe bd^ris cat 6 Kv^icijvoff NcdvOiyf, 
ypd^fltfv TOVS MaKcbdywy iepeis ky rats car^i/^ats, B^ 
KaTaKoXeiv iXeu) avTols re ca2 toIs TiKyoisr &T€p ipfugyeiSoW' 
<ny aipa. Locum hunc, cum sit notatu admodum d^- 
nus, dedi integrum, sed sine versione Latioa, ne sim 
justo lonsior. 

BEKOI vel BEKK02, panis. Videntur Phryges, sine 
tcrminatione Gr. dixisse B^c, quern in modum haec vox 
extat in Scholiis ad Apoll. Rhod. 1. iv. v. 262. et Aristc^h. 
Nub. V. 397* Esse earn originis Phrygiae dubio caret. 
Non modo testantur Suidas in v. Beccev^iTve, ubi scribi- 
tur B^ccos et B^cce, et Hesych. apud quem Bectjs* ^os, 
^pvy€s : sed inprimis Herodotus 1. ii* c. 2. ubi antiquitas 
linguas Phrygiae prae £gypt. osteuditur. Usurpatam 
hanc vocem reperio ab Hipponacte apud Strabonem L viu. 
p. 235. [524.], e quo loco forsitan conjici queat, etiam 
Cypriis in usu fuisse, nisi siropliciter et generatim pro 
pane usurpaverit, atque hunc significatum desumserit ex 
historia, quam Herod6tus refert. Consule etiam, si tanti 
videbitur res, Tzetzen Chil. iv. Hist. 2. Th. Gale et 
Gronov. ad Herodoti 1. 

BPIKEMATA- 6pxn(Tis ^pvyiaK^, Hesych. Sic igitur 
vocabanlur saltationes Phrygiae. Sed forte tox ista 
efficta fuit de nomine Phrygum, qui ipsi dicebantor 
Bp/yes et Bp/ces. 

FAAAAPOS* <l>pvytacov oyofia trapa AdKuau Hesycfa. 
Non intelligo, cur Laconum mentio fiat. Quid autem 
Phrygibus significaverit, non additur. An cum Bocharto 
FdXXapos interpretandum de nomine proprio Pbrygio, 
sed in usu quoque apud Lacedaemonios ? Non est con- 
jectura improbabilis. 

FANOI est sine controversia vox Gr. et non una 
notione a scriptoribus antiquis frequcntata, tarn Poetis, 
quam Oratoribus. iEschinem appellat testem Harpocrat. 



' Bochartoii malit legi ^iuvno;. Ejus nominis faere varii Poetse, sed Tragici. V. Fabric, in Bibl. Gr. v. i. p. 686. Neaotbea 
Cyiicenum, Rhetorem, discipaliim Philisci Milesii, memorat Saidas Ntavdii;. Rectius fortasse in Clemente restituitiir nomen Pbi- 
lyllii, cnjus Comici saepe Athenacns meminit. Cf. Reines. 1. iii. Var. Lect. p. 382^ et Casaub. ad Athen. 1. iii. p. 89. [Ci. Rohnken. 
ad Timsi Lex. Plat. p. 167.} 



* V. viri eniditi ad Amob. 1. v. p. 158 seqq., et Albertios ad 

Hesych. v. 'Ayiicns. 
t Ita Kusteras. An rectint, *A^fv«, tov irwywa, 
% Hoc Don inveni apad Hesych. V. not. ad ^AfyvTra;, 
R ^schylas in Pers. v. 659, B«Xnv a^atos BaXiW. Monet 

Scnoliastes, vocem de refine usnrpari, Enphorionem vero affirmare, 

esse eandem e dialecto lliurionini. Consalantnr viri eniditi ad 

Hesych. v. Baxx^. 
Y Noa unoshic error est. Verba Siiids loco sao neqnaqoam 

mota soot. Pertinent enim ad v. Taxxo;, airoxoiro;, t. i. p. 466, 



ubi Borraxo;. Dnctom id e Polybio, monente, post Valesinm, 
etiam Knstero ; cnm incertum videatur Drakenborchio ad Lit. 
1. xxxviii. c. 18. Levi mntatione repetiit Schweighsnsems t. iv. 
p. 22S. In Eclogis Diodori t. ii. p. 537. appellator Bamxit;. 
Nomen non additnr a Livio, 1. c. Quae antem le^ntar 1. Ixviii. 
c. 9. non sont Livii vertia, sed ex aliis collecta a Freinshemio, 
cni dicitnr Batabates. Nec opinor estte nomen dignitatis, sed 
propriiira, qnia Poly bia» non ejus tantnm meminit, verum'Amltc 



cri LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. Ipp.74-r79* 



nomen Phrygiutn. Vide ct Thesaunun Cellarii hac voce. lYTXOI sunt viroSiJ/iara ^yta, teste He^cli. Nod 

Videttir habere affinitatem cum N»piico«, de quo in ante- certe vocabulum est engine Or. neque quod pnecedit 

oedentibus. * ibidem 2i/i:x<^^<4 ^ ^vtc^ot non muilum differt Latino- 

2ABAZI02, Bacchus, apud Phryges. Hesych. Ia/3a- rum soccus et socculus. Cf. Sahnas. ad Tertull. de 

Sios' eirwyvfwv ^ovvaav' ol vioy ^iovvtrov* Kal Za/3ov Pallio, p. 3S3. 

More KoKoUny aMv. 6 lafidSios. Cf. Steph. TIARA. Ad Virgilii verba 1. vii. Mn. v. 247. Senrins 

Bys. V. l&fiot, ibi Salmasium [et Holtftenium], Scholia scribit : (Tiaram) Pileum Phrygium dicit, laudatqse 

Ulpiani in Demosth. p. 183. ed. Paris. Plura dixi in Juvenalis verba, vi. 51 6. Et Phrygia vestitur bacca 

l)t8sertatioBe de Remphah, p. 84. [T. ii. Opusc. p. 67, tiara, ubi Scholiastes : ' Tiara pileus est, quo Phryges 

68.], et in notis MSS. ad eandem. . utuntur, cum celebrant sacra.' Vocem TtdfKx Graecos 

lATAPIOI vocatur Trm-afi^s Avb((u Kal ^vylcu ab accepisse a Pbrygibus, et a Graecis Romanos autumo, 

Hesychio, dictus ab ahis layyA^os, lAyyapos, lAyapis, quamvis non nesciam, viros siimmos ejus originem quae- 

Sayy^is. Nomen occurrit • peifrequenter apud veteres rere in lingua Persica. V. Vossius in Etymol. L. t. 

Geographos, Historicos, Poetas, etiam Latinos. Tiaras, Brissonius de Regno Pers. 1. i. §. 46,. ac &eqq.» 

SMINTHOS mures vocari a Phrygibus annotavit Relandus Part. ii. Dissert. Misc. p. 252, 253. Tantiun 

Servius ad Virg. 1. iii. ^n. v. 108, Cretenses vero murem adjungatur, Cyrilio in Lexico MS., monente Cel. h 

dicere Sminthicem^ ubi quoque de origine Apoliinis Croze, Tcdf>ov dici ^pi&yiov veXiov fiapfiapixdy. || 
Sminthei. Cf. Eustath. in II. A. p. 34. ed. Rom. f 

Satb de lingua Phrygia dictum. Antequam vero pedem promoveam, unum est^ ^uod annotare operas 
pretium existimavi^ linguam Phrygiani in his oris fuisse veluti prsecipuam, ex qua in alias multa defluxennt. 
Nam lingua Lydia et Carica multa cum Phrygia habuit communia^ quod etiam Bochartus observavit* Ipsi 
^uo<][^ue Armenii multa ex Phrygum lingua habuerunt^ quod ab Eudoxo didici> cujus verba Eustath. consenraTit 
in Dionys. Perieg, p. 106. [ad v. 694.], 'Apfi^ivm to yivos «x ^juy/of, xol ^avj voXAfli ^guylJ^ova-i^ Armenii a 
Phrygibus genus ducunt, et lingua sua etiam vehementer ad Phrygiam linguam accedunt. Eadem habet 
Steph. Byz. v. *AgiJi>ivla. Nempe si Herodoto credimus, L. vii. c. 73, Armenii fuere Phrygum ivotx^tj quod 
intelligi potest de colonia Phrygum in Anueniam missa. Quae ideo potissimum adduxi, ut tanto magis coo- 
ataret^ linguam Phrygiam a Or. esse maxime alienam. Nam Armeniorum lingua, uti ex nominibus regionmiv 
.urbium et virorum perspicitur, tantum a Or. distulit^ quantum hodie forsitan a Sarmatarum dialecto difiert 
Germanica. 

« ^9, De Lingua Lydorum. 

Lingua Lydia, etsi in multis rebus cum Phrygia conspiraverit, ab ea tamen fuit diversa. Atque hoc vel 
exinde recte colligi potest, quod linguae Lydiae tanquam peculiaris saepe mentio fiat : sed et Strabo L. xiL 
p. 393- [867'] diserte eam a Phrygia discemit, ubi scribit^ linguam Mysorum ex Phrygia et Lydia esse com- 
mixtain. Gr. non fuisse, ut alu volunt, satis declarant nomina Lydia, quorum mentionem fieri videmus ; etnas 
seneris sunt Meon, Manes, Cotys, Atys, Adyes, Alyattes, Lydus, Cambletes, Jardanus, Adramytis, Mefe^ 
Myrsus, Candaules, Dascylus, Gyges, Celmis, Bacelas, ' Croesus et alia, quibus tamen recensendis facile super- 
sedere possum, cum hactenus nemo, quod sciam, singularibus argumentis originem eorum Lydiam impugna- 
verit. Accedit, Lydos accenseri Barbaris. Vitio versum est Messeniis, Croesi donis acceptis, primoa e Grae- 
cis amicitiam cum Barbaris iniisse, uttestatur Pausanias in Messeiiicis, p. 1 15. [290.] Hinc Tzetzesio Lyco- 
phronem scribit, p. 29. fiop/Sa^oi St 01 tc AvM xa) ol Uoi^Kiyovtg, Adde Plut. in Cbnsolat. ad Apollou. 
p* 196. jzt^ Differentia Pelasgorum, qui pro Graecis habentur, et Lydorum, ratione cultus divini, morum et 
studiorum, mrrfievfiaTcov, adstrui possit e Dionysio Halic. p. £3, (j^ui brevi ante ex Xantho Lydio refert duos 
fuisse Lydise populos, a totidem Principibus denominatos, Lydos nimirum et Torebos, quorum dialectua etiam 
in nonnullis distulerit, quemadmodum apud Gnecos lonica dialectus a Dorica. 

Nunc jam voces quasdam Lydias videamus, hinc iode ex vetustis scriptoribus conquisitas. 



* Dascyliu pater GyRisest notitsiniiw, distingaeiidtM ab altero Dascylo, Tantali filio, ciyiis metninemnt ApoUodoros L. ii. p. 111. 
et Scholiastes ApoU. Rhod. L. ii. 726. ntem v. 754.] lUe etiam et filiiis memorantur in Epigrammate Alcmaois, quod exUt ia 
Anthologia MS., et a Xylaadro, Salmasio, Holstenio aliisqne jam vulgatom Y est, 

Kal Moiityas cSdiyy 'EXKririoas, at fit rvpdyvwy 
QflKay AaorjciiXeia Kpelaaoya Kal Tvytia, 
In aodem epigrammate commemorantnr Kfxpi^, de aoo in Exercitationibos meis MSS. in Eratotthenis catalogam Regnm Theb«eran 
in iEgypto, et BonItuk, quae tanqaam nomina Lyaia proferuntnr. B«x)iXof extat apod Lacianum Pseadol. p. 450. ed. Basil. Vide 
qaoqoe Hesych. Boim^o; et Parcemiographos.tt 

* In Glossario veteri : Riscns, Kt/S^rd; fxfyaxii, p. 187. ed. H. 
Sttph., item Vulcanii, apnd qaem in alio Glossario p. 5S6, 
A^fTof, Area, Riscns. Comparetor inprimis Hemstertinsios ad 
PoUncem x. 1S7, cnjos hec verba adscribam : * a Grsecis ad Ro- 
manos, non a Phi^gibos devenisse satis constat: Graeci nnde 
acceperint, non facile dixero ; noUera tamen a Phrygibus acce* 
ptsse negare.' Negavit antem Scheidios, originem vocis ft<rxo( 
repetens a p/w, pi'^w. 

t Hec scribens, non sibi in memoriam revocasse videtur Ja- 
Monskivs, nee etiam Bocbartns, qaae babet Hesych., S/uuv0a* & 
xaroixt^io; (xt;^ et Ip^T^ef* /txD;. xol *Air6xXtt;v Ii 2|Lci>9fv;, Im tI litX 
lAviovimt fitfirpuyat. Legantur ibi Albertios et alii, Villoisomis 
ad ApoU. Lex. Hom. p. 607. A Strabone 1. xiii. p. 913. mures 
dicti legnntor Zpv9t»t, sed l^y9oi est in Lycophrone, v. 1S06. 

I Aliter visum est Folluci 1. vii. segm. 86, quern vide et notas 
'cruditorum. 

H QnsB mihi inter legendnm panca alia occacnrrenmt vocabuhi, 
ant vere ant falso Pbry^iaca dicta, ea hie addam. 

AGDUS. ' In Phrygiae finibus,' ait Amob. 1. v. p.l58, ' inaudi- 
tse per omnia vastitatis petra est quaedam, cni nomen est Agdus, 
religionis ejus ab indigenis sic vocatae.' 

•akpixia^ Kg^w;, ma^ ♦fi/flr, Hesych. 

h fiovtrt ^^yt( liro^oCfxtm Xmif, Ito auctor Etymol. M. v. 
*Af)^riioV. Quid significet Iwodopo;, dicant Hesych. et inter- 
pretes h. v. 

ATTAGUS, hircns. Scribit Arnob. 1. v. p. 159 : ' Hircos 
Phryges suis Attagos elocutionibus nuncupant.' 
TEAAPOZ* &ii\fov yt/rn, ♦pvytff n'. Hesych. ibi notw. 
APorrroz, nasus, rostrum. Videtur Epiphanius, t. i. Op. p. 



416. originem vocis qnsrerein Phrygia; sed Timotheus Presby- 
ter, in Cotelerii Monumentis Eccles. Gr. t. iii. p. S78, in Galatia. 

ZEMEAEN* /SofjSapey aiieevnoiw, Opvyif. Hesvch. 

ZEYMANTHN* vqynv. ^fiyig. Hesych. c. n. Aiberti. Cf. Heringa 
in Obss. Grit. p. 217. 

ArrTEFXAZ, cantilenae genus Phrygiacum. Pollux, 1. iv. segm. 
54, AiTvifffag (ato-fAo) ^pvytiv, Consulautur ad btum locum Sebejus 
et Jungermannus, Albert, ad Hesych. t. i. p. 489. 

"OPOT, snpra.^ Achilles Tatius in Arati Phaenom. p. 129. (ed. 

Petav. in Uranologio), rh It ofov ro am ^»)Xovt ^fvySh litot, mi 

NrevroXi/xo; Iv tm; ^fvyiai; ^wiaTg, Glossae Neoptolemi, qoamm 
etiaqi Athenaens meminit 1. xi. p. 265. ed. nov., si adhnc super- 
essent, plura nobis et certiora de lingua Phrygia innotescerent, 
cum a Strabone 1. xiii. p. 822, dicatur h yXcvo-^-oy^o;, talis oempe 
xar* f|oxnv, monente Casaubono, et fJtvnfAm 

ZOTSA. In Lexico Regio, quod citat Albert, ad Hesych. t. ii. 
p. 1238. Imjera" ra "ktifia, nrafci ^olvt^t, no) ra x^tva, x«ra ^f{fytt{, 

TAZKOZ, vacrtraxo;, paxillus. V. Epiphanium ac Timothenm, 
supra laudatos, v. ^vyyo;. 

Y Pars epigrammatis servata est' a Plutarcho de Exilio. v. UL 
p. 287, ed. Oxon. 

** Editae sunt a Vignolio t« ii. Chronologiae, sed nihil ibi de 

tt Nihil hue facinnt aut locus Hesychii, ant verba Luciani 
t. ii. p. 336. t. iii, 175. Compareutur docti hmnines ad Tboa. 
M. p. 138, 139. 

tX Qno in loco non tantum Lydi, ut ^gyptii, Syri alii<]^ue ho- 
rum similes, opponuntur Graecis, verum etiam Barbaris aliu, Cel- 
tis, Gallis, ceteris, qui sunt generoso pleni suiritu, v. L p. 312. 
ed. Oxon. in 4. Gvges dicitur vfSko{ j6afj3ag«nr, qui Dclplaa 
dona dedicavit, in Herodoti 1. i. c. 14. 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. M 48. 



Parasangsey Copis, et alia multa^ quae viri docti duduni animadverterunt^ inprimis Relandus Id Dissert Misc. 
n^. viii. Devictis Persis et sumuiam rerum tenentibus Graecis, non modo multa Graeca Barbaris linguia sese 
immiscueruDt, sed etiatn in Oriente sermo Gr. invalescere coepit^ sic tamen ut patria lingua conservaretur^ 
ande apud plurimas gentes non una, sed plures Dialecti obtinuerunt* De Cibyratis Strabo memoriae pro- 
didi^ 1. xiii. in fine [p. 936.], eos ijuatuor lii^uis usos fuisse, Pisidarum, Solymorum, Graecorum, et Lydorum, 
^uae postrema lingua patria lUis fuit ; nam Lydos genere fuisse Strabo ibidem docet* Sic Galatae etiam duaa 
hnguas usurpabant, quod testatur Hieronymus in Prooemio^ L ii. Comment, in Epist. ad Galatas^ ubi ait : 
' Galatas excepto sermone Gr., quo omnis Oriens loquitur, propriam linguam eandem poene habere^ quam 
Treviros, nec referre, si aliqua exinde mutaverint, cum et Afri Phoenicum linguam nonnulla ex parte muta- 
verint^ et ipsa Latinitas regionibus quotidie mutetur et tempore.' De quo loco plura disserit Elias Schedius 
de Diis German, p. 12. Idem quoque in Lycaon. ling, usu venit. Etenim Lycaones audiebant Apoatolos 
evangelium praedicantes lingua Gr., eamque iutelligebant ; sed tamen etiam data occasione sua propria lingua^ 
Avxetovurr), loquebantur. Ex his manifestum est, quales illae fuerint linguae, ut non abs re dixerit Hesych., 
(Tuyicfp^ai fi Bapfiapm ^eov^, permixta et confusa est Barbarorum lingua. Inprimis id verum est in hit 
gentibusy quae tot mutationibus obuoxiae fuere. Atque idem omnibus gentibus, quae rudes sunt et minime 
politae, frequenter accidit. Etenim cum illae multis rebus destituantur, quae aliis sunt cognit» et perspectse^ 
tandem cum res eas ipsas discunt, earum etiam nomina retinent, a quibus acceperunt. Unde non mintm 
Tideri debet, quod in his gentibus multa sint Gr., cum a Graecis multa acceperint didicerintque. 

^ 7. De Lingua Phrygia. Earn non fuisse Gr, Dialecium, contra Th. Ryckium ostenditur. 

Restat, ut de unaquaque harum linguarum sigiilatim quaedam delibemus, quo intelligamus, qua ratione a 
jbvicem distulerint, atque tum consideratis quibusdam vocibus, biuc inde in vetustis monumentis adhuc residuisji 
aliquod judicium de re tarn obscura feramus. 

Frima se nobis oflfert Phrygia lingua^ tum quod in ilia ora haec regio prima sit, tum quod etiam nuper a<t 
modum vir doctiss. Theod. Ryckius earn Graecam esse probare voluerit. * Ait itaque vir acutissimus in 
^ erudita Diatribe de primis Italiae Colonis et ^neae adventu^ c. xii. n. 44 et 50. [p. 465, 466.] : ' Cum tamen 
certo certius sit, linguam Phrygiam linguae Gr. fuisse propaginem sive dialeetum ; linguam Phrygiam non 
fuisse diversam a Gr. nisi dialecto, non uno loco ex Dionysio potest coUigi.' In quo illud miror, virum 
eruditissimum pro una re habere, quae tamen inter se differunt. Aliud propago est linguae, aliud Dialectus. 
Potest namque lingua ab alia, cujus est propago, tam procul abire, ut pro ejus dialecto amplius haberi pon 
possit. ' Exemplo sit lingua Latina, quae, ut dixerat ipse Ryckius n. 43., magnam partem fuit Gr. originis. 
Quin si credimiis Jubae apud Plutarchum in Rom. p. 26. primum lingua Gr. pura Romae^ obtinuit, wtm 
rin roii 'EXXijyixoT; ivofjiouri toov '/raXixwy f^ficfp^uftfycoy^ nondum id temporis Gr. verbis cum Italicis confusia. 
Adde eundem in Numa, p. 64. t&v * EXKvjvixm dvof^arcov rire ftoXXoy ^ vw rols Aarlvoi$ avuKexqetijJvan, et in 
Marcelloi p. 312. B. Jubae judicium confirmatur etiam auctoritate Heraclidis Poutici^ qui apud Plutarchum 
in vita Camilli p. 254. Romanos esse Graecos agnoscit. ^ Sententiam tamen Juba? in universum defendere 
non ausim. f restus certe e ccntrario affirmat in v. Alumento^ veieres Romanos Gr. linguae non adsuetos 
fuisse. Quidquid autem est, linguam tamen Rom. cum esset in flore, quam vis propago Gr. existeret, quia 
merito Dialeetum Gr. dixerit? Dionysius Halic, qui omni opera aunisus est, ut Romanos efficeret Graecos^ in 
fine 1. i. p. 76. testatur, Romanos sermone nec prorsus Barbaro nec absolute Gr. uti, sed mixto ex utroque^ 
accedente in plerisque ad proprietatem linguae JEolicae. Illud certe constat, Romanos non nisi magno 
labore Gr. linguam didicisse, unde factum est, ut multi fuerint, qui omnino Gr. non amarent literas, quod 
Cicero queritur 1. ii. Acad. Quaest. c. 2. ^ Atque ita se res habet cum multis Europaeis linguis, quod omnes 
norunt. Possemus jam iis contenti, quae supra disseruimus, pro certo affirmare, linguam Phrygiam non .esse 
vel propaginem vel Dialeetum ling. Gr.; verum tamen quia alii in contrarium disputant, et novis argumentis 
nostram sententiam impugnat vir eruditus, supra a me lauidatus, qualia ea sint, paulo accuratius dispiciendum« 

Non desunt, qui Phrygas velint fuisse Graecos. Inter antiquos Justinus, scriptor haudquaquam semper 
accuratissimus, Phrygas Lydosque dixit Graecos, 1. xx. c. !.;{: Videtur quoque pro sententia norum erucKr 
torum adduci posse, quod Servius ait in ii. Georg. 394. ' Hymni Matris DeAm ubique propriam, i. e. Gmcam 
linguam requirunt.' Erat autem Mater Deftm origine Phrygia ; quod vel jocus ille Antisthenis dedarat apud 
Diog. Laert. 1. vi. init., xoA rj fju^g t«v Smv ^ouyla lorly, et ap. Plut. de Exilio, p. 1077, to- Si 
*Amcrtivovs^7rpog riv tiwivra, hi ^fyyii aov hrriv ^ ft-^g* xo) rj toov Osmv.^ Is igitur Servii locus 
forte non sine aliqua veri specie objici nobis possit, praesertim si meminerimus, in Mysteriis propriam et 
patriam linguam requiri. V. Niceph. Gregoraiu in Synesium de Insomn. p. 96. fin. ed. Turnebi. Quod 
etiam ex' Philosophis Tlieurgicis quidam memoriae prodiderunt. Ad haec vero respondeo, primum, Servium 
loqui de ritibus cblendis MaUis Dedm, Graecis indeque Roroanis quondam usitatis, ut patet ex tota serio 
rerum ; aua; quidem responsio tanto majoris erit ponderis, ubi addidero secundo, ritus Gnecorum et Barba* 
rorum Pnr}gum, quibus ilia Deftui Mater colebatur, plane fuisse inter se diversos, quod prolixe Strabo 
exponit in wptx^MH sua de Curetibus^ ubi ex Demosthene || etiam observat, vitio versuni fuisse patri 
^schinis, quod, in sacris Cybeles, Phrygiis et barbaris acclamationibus usus fuisset, p. 325. [1. x. p. 723.] 
Denique et hoc notandum est, Matrem Defim Graecorum et Cybelen Phrygum initio quaedam habuiaae inter 
se similia, quare unam cum altera compararint, ut Isidem ^gyptiorum cum Cerere Graecorum, fuisse vero 
etiam, in quibus a se differrent, Alias certe de Cybele sua Phryges narraruot fabulas, alias Graeci de {Ibei^ 



■ Cf. Dionys. Halic. 1. i. p. 23. Legator etiam obscrratio Salmasii de Ling, Hellen. p. 19, 20. 
^ V. exemplam ap. Macrob. 1. i. Satumal. c. J5. p. 181. 

3 Tertulliaous de Testim. ADimsB c. iilt. scribit : < Gr. lingnam et Lat. propinqoas inter te haberi** Liiigaani etlani Italompi 
antiqiiiMimam plerique torn veteres torn recentiores Grascam esse opiDantnr. V. Wacbtcri concordiam Natone et Scriptone, ai,* 
S98. et ibi not. 9. 

^ Hinc etiam vocabnla Or. a Romanis babebantar pro peregriois. V. Salmas. de L. Hellen. p. 92. 

^ PemitandiM etiam loicas Javeoalis Sat iii. v. 62. sqq., ted prsecipue locos insignis de lodis Megalensibns, Matri dieatif, 
ap. Cic. de Harosp. Responsis, c. xii. 

* Diflsertatio base edita est Load. Bat. a. 1684, subnexa || Qoam mecom Cek Wyttenbacfa. commnnicavit, lubens et 

Holstenii notis et castigationibos in Stepb. Byzant. p. 399— 467. gratos adscribo observationem : Demosthenea in Orat. Pf« 

t Temeraria videtor argomentatio nec ad caiisam pertinens : Corona, p. 313. ed. Reisk, iEscbini objicit, eom matri sbsb 

ovjosmodi item ilia, p. 31 et 47. ab Eoropeis lingois docta. initiationes jactitanti operam mioistra^se, i^ewy tini aufiu^ mmi 

X Nolla illic mentio Phrygom, in ed. GronoT. a. 1760, neqoe Iwofx'^M^ arrnsf nrntc Hkc Phrygia Sacra rocat 

eoa, qood sciam, alibi Justuos dixit Qrsecot. Strabo, V, c." 



pp. 48—54.] JXBLONSKII DISQUISmO DE LING. LYCAONICA. 



soa et Matre Deorum, quamquam postremis temporibus duo hsec numina in unum conflata fiiiase noverimus* 
Apuleius certCy quo nescio an alius quisquam scriptoruniy qui extant^ mysteria religionum et sacra gentilium 

rerspecta magis et explorata habuerit^ discrimen inter duo ista numina facit, ut colligere licet ex his verbis, 
ix. p. 221. ed. Elmenh., < propter unicum cantharum [caliculum, id ed. Oudendorp. p. 6l2.], quern DeAm 
Mater Sorori suae, Deae Syna>, hospitale munus obtulit Ilia vero Syria Dea fuit ipsa antiquLssima Mater 
Deftm Pbrygia^ ut inprimis ex Apuleio et Luciano, aut quocumque demum auctore libri de Dea Syria, plane 
constat. 

Sed nunc videamus argumenta a Ryckio in medium allata. Primum id quidem ille concedit, Phryges, sive 
Briges, ' ex Thracia in Asiam trajecisse, et patrium sermonem secum advexisse, quod verissiroum * est, sed 
Tbracicam linguam initio non levem cum Gr. convenientiam habuisse affirmat. Atque id exinde coUigi posse 
exbtimat, ^uod magna pars Grascise a Thracibus fuerit occupata. Verum hoc argumento id, quod vult, vir 
doctus minime consequitur. Id quidem inde sequi potest, unam gentem ab altera accepisse nonnulla, quod 
etiam re ipsa contigit. Audiamus Salmasium, qui in istis rebus erat exercitatissimus, in libro de Ling. Hel- 
len. p. 403. ' Lingua,' ut, ' Gnecorum ita fuit propria ipsis et peculiaris, ut tamen multa vocabula a Phce- 
iiicibus mutuata sit, plura a Getis et Thracibus.' Ex quorum numero ilia quoque videntur fuisse, quae a 
Pfarygibus Graecos accepisse Plato testatur in Cratylo p. 57^ 61. velut ^5^, tUcog, x6wg et alia.* Eadem 
Gr. lingua posteris temporibus ex Latinorum sermone innumera depromsit, ut testantur Glossaria Graecobar- 
bara, propterea tamen diversissima lingua a Latina semper permansit. Quantum vero alioquin inter Thracic. 
ling, et Gr. interfuerit, ex Ovidii Tristtbus et Luciano discere possumus. V. §. 4. Addatur Porphyrins de 
Abstin. p. 196. [1. iii. §. 3.], et Dio Cassius 1. li. p. 462, 463. [p. 658.], ubi lingua Thracum opponitur Gnecae, 
atque Ammianus Marcell. 1. xxvii. p. 363. [c. 4.], qui Thraciam scribit priscis temporibus tenuisse Barbaros, 
morum sermonumque varietate dissimiles. Equidem non est, quod dubitem, hnguam Thracicam fuisse 
eandem cum Scythica, aut saltem parum diversam ; quod aliquando fusius, Deo O. M. fortunante, in Scy- 
thicis Origg. ostendere f conabor. Quod vero ad Phryges sive Briges attinet, ipsum eorum nomen Thraci- 
cum est, et homines liberos significat. ^ Quae vox etiamnum in ling. Germ, extat, frey ; unde etiam Celebris 
Germanorum - Dea Fria sive Freya nomen habet. Si qua fabulis veterum fides habenda esset, videri cuipiam 
posset, apud Phryges hujus Deae memoriam non evanuisse. Servius enim in ^n. i. 182. Frigiae filiae iBrepi^ 
ita legendum est, meminit, quae nomen dederit Phrygiae. 0^lu$ wfji^g etiam in Stephano Byz. reperitur 
mentio, in voce '^r^^yij. Quod pauIo ante dixi, confirmat Juba vetustus auctor^ ap. Hesych. in v. Bglytf, 
*Iifiag $s M falvtreu, i. e. ut in notis exponitur, aro^a/yrrai, Bgiya xiywiui rlv jXf utt^ov, Juba autem 

affirmat, Lydos Briga, sive Brigem, hominem liberum appellare. Confundit Juba linguam Lydorum cum 
Phrygia, nisi forte utraque lingiu hoc, uti multa alia habuerit communia. ' Pergit vir acutus atque contendit, 
Phryges post Dardani adventum penitus Graecissasse. Quod ne frustra dictum putare quis possit, duabus 
rationibus confirmare nititur. Pnmo ex Graecis et Varrone^ docet, Dardanum fuisse Arcadem gente, eum^ 
que cum colonis Arcadibus in Asiam transiisse. Haec vero nondum certa sunt et indubia. Graeci quippe 
omnia sibi tribuebant, se vero ipsos AxnixPf^voLg venditabant, nisi forte pauci viri sapientes non minus quam 
candidi nonnunquam profiterentur, quod plerique negare sustinebant. Hanc ipsani quo(|ue Dardani histo- 
nam dubiam fuisse, fidem facit Servius in ^n. iii. v. 104. ubi Dardanus, inquit, Jovis filius et Electrae 

Erofectus de Corytho civitate Thusciae primus venit ad Trojam, et illic parva aedificia collocavit. Eadem 
abet ad ejusdem libri v. 167 et 170. ubi eum ex HetAiria venisse^ constanter perhibet. Alii autem eum 
ex Molossia seu Epiro venisse tradiderunt, ut vir CI. M. V. la Croze mihi indicavit. Brant autem Barbari 

^ Phryges ab initio yocabantar Briges. Est vero in Thracia vestiginm illius regionis, e qua Briges in Asiam transienint. Soidaf, 
9aiAVfi{, 4 aa/iA^^y ^p»Sf (| 'H^anwv, r?i; h Bpfyxoi; ToXfu/p. Hesychins scribit, B^tyir ol fxtf ^p^c;, oi BofjSa^M. Et id confirmant 
Stiabo L. xii. p. 550. [827.], Stepb. Byz. v. lifiytSi et ad istnm locnm Holsteuius, sed et ante eos omoes Herod. L. vii. c. 73, Ex 
e0deai Hesychii loeo intelligimus, Phryges habitos fnisse pro Barbaris, qusmadmodnm Phrygia appellator Barbaria. V. Tomebi 
L. ix. Ad?ersariorom, c. 18. 

* Sententiam Ryckii de Phrygibos origine Thracibus non potni non maxime jprobare. Id Ycro Kgre tnlemnt coUectores Diarii 
Trivultini, qui in Mense suo Martio a. 1715 sic judicant p. 540. * Selon iuy les Fhrygiens ^toient Thraces, c'est ce qn'on aora de ia 
peine i. Iny accorder.* Atqui in hac Dissertatione laudavi Ryckinm, id ipsnm etiam fatentem. Qnem si evolvissent, sine dubio vi- 
oistent, viram eniditam snte sententiae anctoritateni conciliasse ex Herodoto L. vii. c. 73. et Strabone L. xiii. p. 590. ed. Basil., p. m* 
460. [877.] Qnibns testimoniis adde enndem Strabonem L. x. p. 324. [722.], L. xii. j>. 379. [857.], Plininm L. v. c. nit., Steph. Byi. 
in V. AoxttT*;, Anonymum apod Snid. in v. *ixtov, Eustath. in Dionys. Pericg. [v. 521. J p. 54. Epiphanium de Haeres. p. 8. $. vii. Per- 
tinet hue qnoqoe jocns Antisthenis apud Diog.*L^ert. 1. c. ubi verbis n»l h fjisiry rwv 9tm Opvyta hrU hsc a<ynngnntur, l^exu yap ^f^rme 
furrp^, et hand obscure ad commpnem Pbry^im Thracumqne originem respidtur. Hiuc quoque £sopus Phryx a quibusdam dice- 
batnr Thrax. Verbo, nihil in hac Dissert, dictum fuit, quod et certius sit, et majori nitatur veterum auctoritate, et communi viromm 
doctornm consensu, a quibus tamen Salmasius in notis aa Steph. Bys. Za^Soi dissentit, abonde confirmatnr ; et quod adeo innumcria 
iestimoniis, si rem hanc tanti ac multa p? obatione egentem existimaverim, fiu;ilUme potnissem comprobare. Si quid in meo libello 
voloissent carpere, carpenda certe erant alia, quse ipse demde observavi, et curis secnndis nunc emendavi. 

3 Video etiam alios in ista sententia fuisse. Apud Suffiridum Petri de Orig. Frisiomm L. i. c. fO. haec ex Lacii Migrat. Genttom 
citata invenio : ' Quare nec mihi displicet coujectnra ilia J. Aventini, et I^uygas Asiaticos Teutonas fuisse lingua, a libertate sic 
Dominatos, die Phryen, qui postea ab eadem libertate, depravata pronuntiatione, die Frianc appellati sunt.' Incidi etiam posthaec ill 
atios, inprimis in Abelii cnjusdam Historiam Monarchiamm, qui observatione mea usi sunt, quod in Abelii iUo libro, qui tamen, dum 
iuBC scribo, ad roanus non est, series rerum satis declarat. 

^ De Juba, Mauri taniae Rege doctissimo ejusqne libris historicis fit mentio ab Athenaeo, Plutarcho, Dione Cassio, Plinio et aliis. 
v. Maussacus ad Harpocrat. v. nafpu<rios, et Cel. Fftbricius in Bibl. Gr. vol. ii. p. 601« vol. xiii. p. 304. [Saxii Onom. Lit. Part« i. 
p: 178, 179.] 

^ Cnm bis tamen conferantur, quae infra dispntabo. 

^ Graeci illi sunt Arctinns, vetnstissimus Pottta, de quo vide Fabricii Bibl. Gr. vol. i. p. 8, 9. Satyms et Callistratns, quorum senten« 
tiaro Ryckius verbis Dionysii Halic. exhibet, p. 464. Confer et ea, quae pnecedunt apud ipsum Dionys. De Varrone res est magia 
dabia: ablegat nos Ryckius ad Servium in £n. iii. 170. Verum Varronis sententiam Servius refert ad v. 167. quod obiter monen- 
dnm, et ita scribit : ' Uneci et Varro Humanarum Reruro, Dardanum non ex Italia, sed de Arcadia (leg. Arcadiae vel Arcadica) urbe 
Pheneo oriundum dicunt.' Graecos designat, quorum Dionysius meminit. An vero Varronis mentem illic loci bene ceperit Servius, 
nihil affirmare ansim. Ex Samothracia profectum fuisse Dardanum, Varro baud dobie volnit. V. Macrob. L. iii. SatumaL c 4. 
An vero ex Arcadia e« venisse, indicare voluerit, de eo quaeritur. Forsitan tamen aliomm opinionem adduxit tantum. Eundem 
Varronis locum respicit Servius in JEu. l 382. Cetemm vero, venisse Dardanum ex Italia, Servius, praeter locos jam citatos, ^testa- 
tiir etiam in JEn. i. 239, 384. JEn. viii. 134, 135. JEn, ix. 10. similiter Macrob. in Somn. Scip. L. i. c. 7. et his mnltum antiquior 
Hellaoicns apud Scholiast, ad ApolL Rhod. L. i. v. 916. verba, Vhnf Is ^TJxr^ns *AtKarriios. Hinc Valerius Flaccus Samothracen vocat 
Biectriam, L. ii. v. 431. 

Tunc tennis Leranos transit et Electria tellns 
ThreVciis arcana Sacris. 

Ita ex vefttigiis Codicum MSS., quos inspexit Nic. Heinsios, et in quibus legitnr, transita Eleotria teHas, tegendnm conjicio. Jnnge 
Arriani testimonium ap. Eustath. in U. B. p. 351. Plutarchnm in CamiUo p. 252. ed. Steph. 

* Valckenario V. CI. mu^ videbatur vox peregrina, non item t Origg. has Scythicas ad me lion |ienraiieniBt An snpaiw 
y^p. Vocibitt his omnibos origo Gr. atiribuitur a LeoDep. et sint, et ubi lateant, me fogit« 

bcbeidio* 



cixxvi LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. |>p.54-Mw 

ia EpirOy et nominatim quidem Amphilochii. V. Thucyd. L. ii. p. 56. [c. 68.] et Chaones, 5b. et p. 64. ed. 
Hervag. [c. 80.] Sed concedaniy Dardanum fuisse ex Arcadia, ilia tamen lingua vetustis illis teoiporibas pio- 
pior crat Thracicae, ut docet Salmasius de Ling. Hellen. Tandem Dardanus et Trojani, a Phrygibua divera, ■ 
noa Pbrygiam * tenuerunt^ sed partem Phrygiae minoris.' Hinc Servius in Mn. iii. v. 3. Phrygiain Asia est. 
Ilium in Phrygia minori. V. et Strabo L. xiii. [p. 591.] et Eustath. ad Diouys. Peri^. p. 121, 122. [▼. 815.] 
Quod tandem Trojanorum imperium funditus deletum est, adeo, ut non defuerint, qui tctam rem in dubium 
vocarent, uti Dion Chrysost. peculiari libro * ostendit. lit ut id est^ insignem amxP^ncryLhv Ryckius coni- 
mittity cum Brigum in Asiam adventum faciat priorem Trojae aXooo-ei. Diu enim post captum Ilium ilia mi. 
gratio contigit, quod ex aetate Midae, ducis in hac expeditione principis, vulgo colligitur. Ex auo possit Tideri 
etiam consequi, unguam Pbrygiam antiquissimam non fuiiise Thracicam, sed forte Lydiam vel Caricam, aut 
ex utraque ilia commixtam, postea autem Brigum adventu a lingua Thracica absorptam, aut cum ilia confu- 
sam fuisse. Multis annis ante Midam, teste Diog. Laert. L. i. c. 90. vixit Homerus^ et hie tamen Pbrygum 
meminit. Vide etiam de emigrationis tempore Eusebii Chron. Gr. p. 36. His accurate pensitatis, dubitare 
quis possit, fuerintne forte duae Pbrygum sive Brigum in Asiam migrationes, fuerintne etiam plures Midas, 
quod nomen in Phrygia commune fuerit r Sed id nunc non ago. Revertamur ad argumenta Ryckii. Majoiis 
momenti videtur ilia, quam deinceps affert, ratio : nomina filiorum Priami, quse apud ApoUod. extant ll uL 
p. 210, 211. esse Gr., velut, ''Exrcop, *AXi^otv^oc, Jvjt^ofiog, "^EXivog, niiAfiMv, noXlnig, etc. Video hie nomhia 
Gr. compluna, nec tamen ad unum omnia, neque eadem plane significatione, qua Phryges usi fuerunt. "ExTMg 
ex. gr. est vocabulum Gr., et si^nificat clavum. V. Hesych. in v.'^Exropf;' Trao-o-aAoi fv pufjiw. Fortasse sic 
dicuntur a retiuendo, et inde etiam anchorae ixTopeg tXij/a/XtU^/So; a Lycophr. v. 100. cum eiusdem origini^ 
videaotur voces Gr. Ixroog, ioTcog et To-rco^, nisi quis malit, ixrwg scribi pro tp^ira)^, cum Scholiaste ad 111 /I. 
272. Apud Pbrygas vero "Extw^ idem significavit, <^uod apucf Persas Ja^og, virum prudentem. Scribit 
Hesych. Aagftos' uvh nip<ru>v, 6 ^povi/to^* {mo 4>pvY0Qv, txrcop, ubi opus non est, ut cum Tn. Gale ad Herodoti 
L. vi. c. 98. pro exrco^ legendum existimetur ilpxrcap. Si in mediam Grsciam concesseris, multorum noiiii- 
num non tam reddideris rationem, quam horum. Et tamen ha;c dialectus, si Gr. fuit, ut volunt, immensum 
a communi Gr. semione abiit, ut ex iis vocibus intelligimus, quas vetusti scriptores nobis reliquas feceruot. 
Quis Graecorum ovem appellavit Ma, ut Phryges, quis panem Bcxxoy, quis vulpem OvavoDy, quis regent BoX- 
xS^voL, et similia, de quibus delude dicam i Ilia vero nomina Pbrygum, quae Homerus et ApoUodorus habeot, 
maximam certe partem pura putaque Gr. sunt. Praeterea, sunt quasdam in his nominibus, quae scimiu a 
Phrygibus aliter appellata esse. Apud ApoUod. v. gr. p. 21 1. recensetur quidem Aw&m, quod deacendit a 
Aixog lupus, unde etiam apud Plin. L. viii. c. 34. et Pomp. Melam, L. iii. c. 9* Lycaon est nomen fiem 
apud ^thiopas ad genus luporum pminentis. Lupum vero Phryges Javoy appellarunt, ut observat Bochar- 
tus T. i. Opp. col. 11 64. in dissert, epistolari de ^neas adventu in italiam.^ Itaque hoc nomen non est ex 
dialecto Phrygia, etianisi Gr. sit, sed ex commimi Graecorum lingua deductum. Et ita se res habet cum 
aliis. Aut igitur oportet haec ^int mere fabulosa, aut .Dardanus ejusque posteri regiae stirpis tantum lingua 
Gr. usi sint, quemadmodum apud Syros et iBgyptios contigisse videmus. Nam qui Syriae post Alexandrum 
M. iroperabant, Gr. loquebantur, ut ex eorum nominibus et aliis argumentis ' constat. Et tamen lingua 
Syriaca peculiaris lingua i)ennansit, quod ex monumentis Palmyrenis et ex versione N. T. Syriaca manifiea* 
tum evadit. Idem etiam in iEgypto contigit, quod prolixius explicare, nec necessarium puto, nec tempus per- 
mittit. Unum adjungam Lagidas Grasce locutos fuisse, cum fuerint linguae ^gypt. imperiti, docet Plutarcbusia 
Antonio p. 927. Superest aliud, quod dicamus, illos Priami filios sic a Gratis, aliter vero a Phrygibus appcJ- 
latos esse, quod in multis contigisse docuit me vir eruditus. * Sic Paris a Phrygibus, a Graecis vero Alexander 
dicebatur. Varro de L. L. 1. vi. p. 78. ' Alexandrum ab eo appellatum in Grascia, qui Paris fiiisset.' Qui 
Onecis erat Astyanax, a Phrygibus Scamander appellabatur. Quod discrimen ipsi Trojani observarunt. V« 
Horn. II. Z. V. 402, 403. Monet Eustath. p. 626. Heleno nomen Scamandri primitus fuisse, sed Helenum 
ae vocasse de praeceptore Heleno Edono Thrace, a quo vaticinandi artem didicerat. Quod vero ad Phrygia 
nomina attinet, videmus tam vetusta quam recentia longe aliter se habere, atque Graecis prorsus dissimilia esae^ 
velut Hyagnis, Marsyas, quorum alter Musicus ille cel., alter Rex, cujus Servius meminit in viii. Eel., j; Gor- 
dius, Midas, Lityerses, qui sunt antiquiores. Etiam recentiora nomina nihil cum Graecis habebant commune. 
Atbenienses servos suos Manes et Midas appellabant, ut Strabo et alii observant. ^ Hinc de nomine Manis, 

' Trojanos a Phrygibus origine diversos foissc, certis argnmentis potest comprobari. * Nam 1. difersas liabaemnt roigratioiMt. et 
divems ex regionibua in Asiam appalcnint. 2. Durante imperio Dardanidanim, leguntnr Trojani V^orn Pbrygibas ftimoitatet luib«»M 
et s»pc bella gessisse. Ex. gr. Tros rex Trojae contra Tantalmn Phrygia regem dicitur arnia sumsiiwe. V. Euseb. Graeca p. 31, aM 
tanen paulo ante dnbiCaf, sitne Tantalus Phrygiae rex appellandus, an vero Msonie. Sed dubium illnd nullius est momenti. Bel- 
lam regi Trojanorum com Pbrygum rege intcrcessissie affirmant omnes. Cf. Freculfi Chi^nicon T. i. L. ii. c. 13. Eandem rem 
commemorat Ammianus Marcell. L. xxii. p. 236. et Herodian. L* i. [c» 11. sed ad istum locum consolantnr interpretes] p. 17. am 
vterqoe tamen, levi discordia, non Troem nominat, sed Hum. 3. Etiam scriptores veteres distingonot Trojanos et Phrygas, Stialio 

I. . X, p. 326. L. xii. p. 388, 389, 395. L. xiv. p. 457. Dionys. Halic. loco infra citando, Scholiast, ad Apoil. Rhod. L. i. 937. 4 ^ 

* De Priamo quidem ait Polyxena apud Enrip. in Hec. y. 349, 350. 

Sed ne dIcam, Trojanornm ditionem sub Priamo Ute se extendisse, quod Strabo docet L. xiii. p. 409, 403. ipse Priamas apad Hofli4 

II. r. 184. seqq. Phrygiam aTroja distingnit, ubi Phrygiam majorem, ad fluvium Sangarinm sitam, intelligit Eustath. p. 40t. qoem 
et vide, p. 429. In Scboliis ad II. B. v. 369. hinc legnntur, 'o xotnrhs Wti'xxii ^^Oyat xoi Tfias* ol wwrijw « rwyx^««'*^ ^ ♦joyiw apt 

. ' ♦f6y«f Aj^iT/fdt/f habes ap. Xenopb. L. i. Cyrop. p. 13. [c. 1.] Idem L. ii. sub iuit. 9pvyl»f /uwyaXn* commemorat, et #^yUf riit wmf* 
EXXVio-TOTTOT L. IV. fc. 2.] p. 93. Enstath. in II. B. p. 364. Tng fxtxeag ii ^cvyias nc»f oDtoi, od uh Tng MtyaXn;, Tnf Wfm JmyriAp »*• 
fxiTn;. Idem ad II. T. p. 402. ait Trojam fuisse iripl |uitx|>i» Opwyiav. r- , r 

♦ Nescio tamen, unde pateat, lupum a Phrygibus diet Aavor. Bocharto credidi, multis de voce ilia agenti. Nunc vero credo, em 
^lemoria lapsum fuisse, et respexisse ad vocem r«ifo;, de qua iofra monebo. Plutarchus ceteroqoin auctor est in libro, Qnoaio^ 
^uvenes Poemate audire debcant p. 38. cd. Stepb., Macedones Aivo? dixisse mortem, t 

' Eusebins L. i. Hist. Eccl. c. nit., L. iv. c. ult., Pbotius, p. 402. Cf. Bentl. de Epist. Phal. p. 40^. 
2?® tempore haec raf»a Disqoisitio edebatur, reticendum erat M. V. la Croze nomen, ex ipsins volontate. 
^ Phrygiacum et servile nomen eat Manea. cujus foimininum Mania j^re videatur, observante Casanbono ad Athen. 1. c. Mania Daf- 
datiensis memoratur ap. Xenopb. L. iii. [c. l. 8.] p. m. 328. PJura de hoc nomine legas apud Fabric, ad Sextom Empir. in fioa 
Ij II. Fyrrhon. Hypotyp., et Menaginm ad Diog. Laert. L. v. p. 516. Midias gener Maniae occurrit ap. Xenoph. 1. c p. 329. el 
Bf idia muher Phrygia in Pindari Olymp. vu. [v. 55.] p. 63. ibi Scholia p. 62, 63, 158. 

r * Nihil illic de Marsya rcge' Phrygum, sed ad iEn. iii. 359. 

t Dubium non est, quio scripserit Bocbartns 1. c. i^oc, modo In hac disputationis parte nec doctrina videtur accorata. nee 

ewpparetiir ejnsdem Hicroaoicon, t. i. 1. iii. c. 10. ubi non neg- diligens et acuti| disserendi ratio. Plemqu^ oomtna pon abl|Ofw 

UrU '"^^ rent ab origine Gr. 



cxxxviii 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



[pp. 64—69, 



"ATAErrn; vel "ATAiyni nomcn Phrygium Matris 
Deorum. De Berecynthiis, Phrygia gente, et de Phrygi- 
bas m univcrsum scnbit Strabo i. x. p. 469. [717, 718.]» 
'Fiav fjky Kal ain-ol rifiwai ical opyid^ovtri ravny, firiripa 
KoXof^yrts, Kal "AyScoriv, ical ^pvyiay, deoy fxeydXnv- Sic 
eoim legenduro, non "Ayetmvy vel 'E^iav, vel etiam 
Aicmv, monuit Casaubouus. Ab Hesych. vocalur 

•AZHN apud Phrygas barba dicebatur juxta Hesych. 
ct auctorem Elymol. 'A5iiv trnfialvei tov irwytava Kara 
4^yas, teste Etyniol. Alter dedit "AScvov, irwy«va- 
9pT^es, Le|«nduni videtur 'Ac^va, ir<6yaiva. f 

'AAATOOYI- deds ru vapa ^pv^ly, ^|ia^oSiros, ut 
monet Hesych. Apud Bochart. dicitur *Abayvovs, quod 
parum differt, uti quoque 'A^ayoos, quemadmodum legi 
Tult Alex. Morus iu notis ad qusedam loca N. F. p. 96. 
itd. Fabric. Sed audacior est, quam ut possit probari, 
Salmasii conjectura, in Exercit. Plin, p. 248. nomina 
^Abayooifs in 'Abnbovs et <I>/oi/£c in It/pocs miitata cupientis. 

•AAAMNA, amicus, et 'AAAMNEIN, diligere. Hesych. 
'AiafjLveiy TO (fnXelv, Kal ^puyes tov <{t(\oy 'A^dfiva Xiyov- 
ffiy. Sunt sine dubio voces Barbarae et Or. scriptoribus 
inusitatae^ 

"AKPimS, fur fo^inina, monente Bocharto. Sed et 
aliam insuper adjectam inveiiio hujus vocis expositionem 
apud Hesych. *'AKpi<my' KX^wTpiay, AXcrplba' ^pvyes. 
In lingua Phrygia etiam hoc nomine dicebatur molitrix, 
fivXtjj^s, Sopingius in margine codicis sui correxerat 
*AXirpiay. Quid hoc vocis sit, idem Hesychius docet. 
'AXerptai, inquit, yiyyovral Tives irapdiyot, at ' Tiyks 
\cuTiyes] TO, eis ras Ovtrias irovaya iiXovai, Kal ^<m tovto 
iwlTifioy, •AXerpmc sunt virgines, quae placentas in sacri- 
ficiis adhiberi solitas pinsuht, atque id honorificum habe- 
tur. Sed fortasse in utroque, at certe in priori loco 
*AXeTpU potest servari. Non tantum hoc vucabulum 
invenitur apud Horn. Od. T. 105. etAristoph. Lysistr. 
V. 644. sed et respexisse videtur Hesychius ad Schol. 
Aristoph. 1. c, qui scribit, ylyoyTat bi riyes rwv eityevwy 
AXerpioes t^ Bef vapdiyoif aiTiyef to, eh Tt^y Bytriav 
TTOTraya iLXovffi, Kal ioTiy iyTifioy roffTO* 

'APrYITAS- Tffy Adfiiay. ^pvyes, apud Hesych. 
Bochartus praebet *ApyfiTas, I 

'APMATEION est appellatio Phrygia cujusdam can- 
tilenae. Hesychius tantum scribit *Apfi&r€ioy fiiXos, 
nulla mentione Phrygum facta. Sed possunt ejus verba 
aut suppleri aut aliunde iilustrari. Respicitur enim ad 
Eurip. Crest, v. 1387» sqq. 

''IXlOV, "IXiOV, & fJLOl fJlOl, 

4^piiyioy &<nv caXXi/3wXov, 
''I^af opos iepoVf 
"ils a oX6fi€yoy tniyw, 
*Apfi&T€toy iLpfi&T€ioy fiiXos 
l^apPdpw )3o^. 

ad (^uvd Phrygis verba in Scholiis multa notantur [in- 
primis in ed. Musgr. v. iv. p. 393, $9^], quibuscum 
comparentur Eustath. ad II. X. p. 1276. et Etym. M. 
p. 145. Existimarunt tamen illi esse vocem Or. origbis. 

"AFTEMU nomen Dianae videtur Phrygiacum, ut 
conjicio ex verbis dementis Alex. 1. i. Strom, p. 323. 
[384, ubi tamen legatur Potterus], ^pvylay rc oviray 
tceKXflvOai "ApTCfjity, Convenit nomen Artamse, regis 
Phrygum apud Xenoph. in Cyrop. [1. ii. c. 1.] 

'ATTAAH lingua Phrygum est guttur. Apud Hesych. 
legitur, 'ArrAXiy* ^dpi/Ja, vxo ^i/ywv. Salmasius legit 
fApvy^. Alii aliter. 

BATAIOS cognomen Jovis Phrygium. Hesych. 
Bayaeoc* 6 fidraios, Zevs ^vyios, fJiiyas, woXvs, ra^t/s. 

BAAAHN sive BAAHN utuntur soli Phryges, ut 
supra monui, significatione regis. Scribit Hesych. BoXX^v* 



fiatriXevs. ^pvyKrrl. Sumtum hoc est c Sexto Eropir. 
1. i. adv. Matheni. c. 13. ubi ol irapa Zo^oicXel itotfiivet, 
Iw BoXXj^v XkyovT€Sj *Iw (iatxiXtv Xkyovtn ^vyitrri. Cf. 
Eustath. ad II. T. p. 381, Seld. de Dis. Syr. p. 2i6. et £. 
Spanhem. ad Callim. p. 28. || 

BAMBAAON apud Phrygas in usu, non item apud 
Gnecos. Hesych. BdfipaXoy Ifihrioy Kal to aiholoy. 
^pvyes. Si forte vocabulum significatione priori de 
pallio sive veste contra frigora, non certe notione pos- 
teriori de pudendis, extra Phrygiam notuni fuisse vide- 
tur. 

BATABAKHI, Sacerdos Pessinuntius apud Plutarch, 
in Mario, p. 415. BardKris est apud Suidam in v. FyaJos, 
quae suo loco mota quaeri debet in Fa, non in Tv. Sic 
etiam in Cod. MS. Plutarchi inventum fuit. V. GaUicam 
hujus scriptoris versionem A. Dacerii T. iv. p. 124. et 
cf. Epigrammata MSS. et Hephaest. in Vossii notis ad 
Catul. p. 163. In excerptis Diod. Sic. apud Photium 
p. 637. [1184.] scribitur BaTrdjc?;; sive Barrdm. Inde 
fere conjicias, hop fuisse nomen dignitatis, et sic Phrygt- 
bus dictum fuisse Archigallum, quamvis tantum vocetar 
iepeifs, et a Livio 1. Ixviii. sacerdos. If 

BEAT" sive BEAT sermone Phrygum denotat aquam, 
vel aerem, secundum alios. Facit hue praesertim locus 
Clementis Alex. 1. v. Strom, p. 568. [673.]^ Bibv ftky yap 
tovs ^pvyas to Hbwp <prj(Tl icaXcci'* raOo Kal X)pfevs [p. 383* 
314. ed.Gesn.], 

Kal l^ebv ^VfJi<l>&wy KaraXeljierai iiyXaoy ^btip. 
&Wa Kal 6 GuTTfs ^tiay hfioiws t^iyerui ypdftiy Ka2 
hcbv Xafiwy, KaTCL j^eipdy Karaxkov, xal iwi ri^y icpotfxo- 
irirjy Tp^ov. "E/iToXtv bi 6 KvfUKos ^iXvbeos, * ror 
Aipa, (iiobiitpoy ovra, bia TOVTwy yiyittrKtv 

"EXjcetv TO B^6i/ trwiipiov Trpoffev^ofiai' 
"Orep fiiyiffToy coTiy vyieias /jipof 
To Toy Aip* iXKtiy KaOapoy, oi TedoXufJiiyoy, 
wvofioXoyos Tffs Toiatrbe bd^tis xal 6 KvSiiCfiyos f^edyOffg, 
ypd^tjy TOVS MaKebdytay lepeis ly rau KaTev^^ais^ B^ 
caratroXecv TXeut airrois re Kal toIs TiKyotf &T€p ipfufvevow' 
aiy akpa. Locum hunc, cum sit notatu admodum d^- 
nus, dedi integrum, sed sine versione Latioa, ne sim 
justo lonsior. 

BEK02 vel BEKK02, panis. Videntur Phryges, sine 
terminatione Gr. dixisse B^c, quem in modum haec tox 
extat in Scholiis ad Apoll. Rhod. 1. iv. v. 262. et Aristoph. 
Nub. V. 397* Esse eam originis Phrygian dubio esuret. 
Non modo testantur Suidas in v. Beictfeff^XiTve, ubi scribi- 
tur ^KKos et B^jcfcc, et Hesych. apud quem J^k6v Upros, 
^pvy€s : sed inprimis Herodotus 1. ii. c. 2. ubi antiquitas 
linguas Phrygiae prae £gypt. osteuditur. Usurpatam 
banc vocem reperio ab Hipponacte apud Strabonem L viii. 
p. 235. [524.], e quo loco forsitan conjici queat, etiam 
Cypriis in usu fuisse, nisi simpliciter et generatim pro 
pane usurpaverit, atque hunc significattun desumserit ex 
historia, quam Herodbtus refert. Consule etiam, si tanti 
videbitur res, Tzetzen Chil. iv. Hist. 2. Th. Gale et 
Gronov. ad Herodoti 1. 

BPIKEMATA* opxnf^ts ^pvyiaK^. Hesych. Sic igitar 
vocabantur saltationes Phrygiae. Sed forte tox ista 
efficta fuit de nomine Phrygum, qui ipsi dicebaotor 
Bp/yes et BpiKes. 

FAAAAPOX* ^pvyiaKoy oyofia irapa Adxtoau Hesycfa. 
Non intelligo, cur Laeonum mentio fiat. Quid autem 
Phrygibus significaverit, non additur. An cum Bocharto 
TdXAapos interpretandum de nomine proprio Pbrygio, 
sed in usu quoque apud Lacedaemonios ? Non est con- 
jectura improbabilis. 

FANQ]^ est sine controversia vox Gr. et non una 
notione a scriptoribus antiquis frequcntata, tarn Poetis, 
quam Oratoribus. iEschinem appellat testcm Harpocrat. 



' Bocbartoii malit legi Ejus nominis faere varii Poetse, sed Tragici. V. Fabric, in Bibl. Gr. y. i. p. 686. Neantbea 

Cyiicenam, RhetoreiD, discipalnm Philisci Milesii, memorat Suidas N(av9q;. Rectius fortasse in Cleraente restituitiir nomen Phi- 
lyllii, cnjos Comici saspe Athenacos meminit. Cf. Reines. 1. iii. Var. Lect. p. SSf^ et Casaab. ad Athen. 1. iii. p. 89. [CI. Rohnken. 
ad Timsi Lex. Plat. p. 167.} 



• V. y'm emditi ad Amob. 1. v. p. 158 seqq., et Albertios ad 
Hesych. v. 'Ayiicn;. 

t Iu Kusterns. An rectius, 'a^i't<», tm wuJywa. 

% Hoc non inveni apud Hesycb. V. not. ad 'AfyvTra;. 

R ^ftchylus in Pers. v. 659, B«x^ <^aro; BaXiir. Monet 
Scnoliastes, vocem de rej^e usnrpari, Euphononeoi vero affirmare, 
esse eandem e dialecto 'rhuriorum. Consnlantur viri eruditi ad 
Hesycb. v. BaWrst, 

% Sou onus bic error est. Verba Suids loco suo neqoaquam 
mota soot. Pertinent eoim ad v. Ta^Jkos^ air6x(nro;, t. i. p. 466, 



ubi Borraxo;. Ductum id e Polybio, monente, post Vatesinm, 
etiam Kustero ; cnm incertum videatur Drakenborchio md . Lit. 
1. xxxviii. c. 18. Levi mntatione repetiit Schweiphseasems t, vr. 
p. 22S. In Eclogis Diodori t. ii. p. 537. appellator BarrAxifc. 
Nomen non additur a Livio, 1. c. Quae autem legnntor 1. Ixviii. 
c. 9. non sunt Livii verba, sed ex aliis collecta a Freinshemio, 
cui dicitnr Batabates. Nec opinor esiie nomen dignitatis, sed 
propriura, qniaPolybiu»non ejus tantum meminit, Ycituo 'Avn^ 



cil LEX. VOCUM PEREGK. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



nomen Phrygiuin. Vide ct Thesaumm Cellarii bac voce. rVTXOI sunt vwob^fAara ^yta, teste Hesvcfa. Nop 
yidfltur habere affinitatem cum Niappijcos, de quo in ante- certe vocabulum est origine Or. neque quod pmcedit 
oedentibus.^ ibidem ^vKx^s.t A Ivcxos non mulfeum differt Latino- 

2ABAZI02, Bacchus, apud Phryges. Hesych. Ia/3<i- rum soccus et socculus. Cf. Sabnas. ad TertulL de 
Sios' eiriovvfiov CktoyT&aav* oi hk vlov ^ovvtrov Kal ILafioy Pallio, p. 3S3. 

iyior€ KoXovtnv aMy. 6 "LafidSios. Cf. Steph. TIARA. Ad Virgilii verba 1. vii. Mn. v. 24/. Senrins 

Byi. V. IdjSoc, ibi Saknasium [et Holstenium], Scholia scribit : (Tiaram) Pileum Phrygium dicit, laudatqoe 
Ulpiani in Demosth. p. 183. ed. Paris. Plura dixi in Juvenalis verba, vi. 51 6. £t Phrygia vestitor bacca 
l)issertatioHe de Remphah, p. 84. [T. ii. Opusc. p. 67, tiara, ubi Scholiastes : ' Tiara pileus est, quo Phryges 
68.]» et In notis MSS. ad eandem. utuntur, cum celebrant sacra.' Vocem TiApa Graecos 

ZATAPIOS vocatur jrcrafji^s AvS/as koi ^vylas ab accepisse a Phrygibus, et a Graecis Romanes autumo, 
HesychiOy dictus ab ahis layydfKos, l/tyyapos, lAyapis, quamvis non nesciam, viros siimmos ejus originem qnm* 
Yayy&pu. Nomen occurrit • peifrequenter apud veteres rere in lingua Persica. V. Vossius in Etymoh -L. L. 
GeograpfaoB, Historicos, Poetas^ etiam Latinos. Tiaras, Brissonius de Regno Pers* 1. i. §. 46,. ac seqq., 

SMINTHOS mures vocari a Phrygibus annotavit Rekndus Part. ii. Dissert. Misc. p. 252, 253. Tuition 
Servius ad Virg. 1. iii. ^n. v. 108, Cretenses vero murem adjungatur, Cyrillo in Lexico MS., monente Cel. h 
dicere Sminthicera, ubi quoque de origine Apollinis Croze, Tidpav dici ^pj»yiov veXtov (SapficLpuov. || 
Sminthei. Cf. Eustath. in II. A. p. 34. ed. Rom.f 

Satb de lingua Phrygia dictum. Antequam vero pedem promoveam, unum est^ (jjuod annotare operas 
predum existimavi^ linguam Phrygiani in his orb fuisse veluti prsecipuam, ex qua in alias multa defluxerint. 
Nam lingua Lydia et Carica multa cum Phrygia habuit communia^ quod etiam Bochartus observavit. Ipsi 
^uo4]^ue Armenii multa ex Phrygum lingua habuerunt^ quod ab Eudoxo didici^ cujus verba Eustath. conservavit 
in Dionys. Perieg. p. 106. [ad v. 694.], '^p/uivioi to yivog tx ^juyia;, xa) if woXXei ^gxtylfyva-ti^ Armenu a 
Phrygibus genus ducunt, et lingua sua etiam vehementer ad Phrjgiam linguam accedunt. Eadem habet 
Steph. Byz. v. *Affuvlot. Nempe si Herodoto credimus, L. vii. c. 73, Armenii fuere Phrygum iirotx^t, quod 
intelligi potest de colonia Phrygum in Armeniam missa. Quae ideo potissimum adduxi, ut tanto magis coo- 
ataret^ linguam Phrygiam a Gr. esse maxime alienam. Nam Armeniorum lingua^ uti ex nominibus regionum, 
jurbium et virorum perspicitur, tantum a Gr. distulit^ quantum hodie forsitan a Sarmatarum dialecto differt 
Germanica. 

« § 9* De Lingua Lydorum. 

Lingua Lydia, etsi in multis rebus cum Phrygia conspiraverit, ab ea tamen fuit diversa. Atque hoc vel 
exinde recte colligi potest, quod lingu« Lydiae tanquam peculiaris saepe mentio fiat : sed et Strabo L. xii. 
p. 593* [857*] diserte eam a Phrygia discemit, ubi scribit, linguam Mysorum ex Phrygia et L^dia esse com- 
mixtam. Gr. non fuisse, ut alii volunt, satis declarant nomina Lydia, quorum mentionem fieri videmas ; ciyus 
seneris sunt Meon, Manes, Cotys, Atys, Adyes, Alyattes, Lydus, Cambletes, Jardanus, Adramytis, Mele^ 
Myrsus, Candaules, Dascylus, Gyges, Celmis, Bacelas, ' Croesus et alia, quibus tamen recensendis facile super- 
aedere possum, cum hactenus nemo, quod sciam, singularibus argumentis originem eorum Lydiam impugn»- 
irerit. Accedit, Lydos accenseri Barbaris. Vitio versum est Messeniis, Croesi donis acceptis, primoa e &aB» 
cis amicitiam cum Barbaris iniisse, ut testatur Pausanias in Messenicis, p. 1 15. [290,] Hinc Tzetzes in Lyco- 
phronem scribit, p. 29. Batpfiagoi Se 01 re AvM xa) oi net^Xiyovtg. Adde Plut. in Consolat. ad Apolloa. 
p* 196. Differentia Peiasgorum, qui pro Graecis habentur, et L}dorum9 ratione cultus divini, morum et 
atudiorum, mryfiBVfjJirav, adstrui possit e Dionysio Halic. p. 23, qui brevi ante ex Xantho Lydio refert duos 
fuisse Lydiae populos, a totidem Pnncipibus denominatos, Lydos nimirum et Torebos, quorum dialectus etiam 
in nonnullis distulerit, queniadmodum apud Gnecos lonica dialectus a Dorica. 

Nunc jam voces quasdam Lydias videamus, hinc iode ex vetustis scriptoribus conquisitas. 



' DascyliM pater Gygheit notitsimiM, distingoendas ab altero Dascylo, Tantali filio, eujuB meminerant Apollodoriu L. ii. p. liU 
et Scholiastes Apoll. Rhod. L. ii. v. 726. JTItem t. 754.] lUe etiam et fiUos memorantor in Epigrammate Alcmaais, qood estat ia 
Antliologia MS., et aXylandro, Salmasio, Holstenio aliisqne jam vnlgatmni' est, 

at fi€ rvpdvvwy 
QflKay Aao'n^Xcfif Kpelavoya Kal F^ytw, 
In eodem epigramaiate commenorantar Ki'Xfu;, de aao in Ezercitatiombiis meis MSS. in Eratottheais catalognm Regnm ThebconnB 
in iEgypto, et BaiJ^ac, qoas tanqnam nomina Lydia proferontur. B«)c)iXo; extat apad Laciannm Pseudol. p. 450. ed. Basil. Vide 
quoque Hesych* v. BoxiiXe; et ParcemiogTaphos.tt 

* In Olossario veteri : Riscas, Kifiwrh; fxiyaXn, p. 187. ed. H. 
Staph., item Volcanii, apad qaem in alio Olossario p. 536, 
A^va(, Area, Riscas. Comparetor inprimis Hemsterhosios ad 
Pollacem z. 137, cajas htec verba adscribam : * a Grsecis ad Ko- 
manot, non a Phi^gibas devenisse satis constat: Graeci nnde 
accepertnt, non facile dixero ; noliem tamen a Phrygibas acce* 
pisse negare.' Negavit antem Scheidius, originem vocis {iawg 
repetens a p/w, fi^w. 

t Hec scribens, non sibi in memoriam revocasse videtar Ja- 
Monskins, nec etiam Bochartas, qnsB babet Hesych., S/uJvda* & 

fAuvwiae fiifimuTttu, Legantur ibi Albertios et alii, Villoisomis 
ad ApoU. Lex. Horn. p. 607. A Strabone 1. xiii. p. 912. mures 
dicti le^untnr Zjucivdioi, sed SjixivdM est in Lycophrone, v. 1306. 

I Aliter visum est rollnci 1. vii. segm. 86, quern vide et notas 
'eruditorum. 

I Quae mihi inter legendum pauca alia occucnrremnt vocabula, 
ant vere ant falso Phry^iaca dicta, ea hie addam. 

AGDUS. * In Phrygiae iinibus,' ait Amob. 1. v. p.l58, ' inaudi- 
t» per omnia vastiutis petra est qusBdam, cui nomen est Agdus, 
retigionis ejus ab indigenis sic vocatse.' 

'AKPIZIAT Kgiyo;, ira^ ♦{i/f Ir, Hesych. 

'APMAK* cnfMim rhf fr6Xi|Lio» tJ tiSv ♦^^yw* JtaXixra;, ^nc) IlaXa. 

h fiovci ♦j^yif liro^o^^mi r««oif. Ita auctor Etymol. M. v. 
Af^TiioV. Quid sigmficet l«ir»dopof, dicant Hesych. et inter- 
pretes h. t. 

ATTAGUS, hircns. Scribit Amob. !• v. p. 159 : « Hircos 
Phryges snis Attagos elocutionibus nnncupant.' 
TEAAPOX* Aii>i^ov yvvn, ♦pvyierri. Hesych. ibi notse. 
APorrroi, nasus, rdstmm. Videtur Epiphanius, t. i. Op. p. 



416. originem vocis quaerere in Phrygia; sed Timotheus Presby- 
ter, in Cotelerii Monumentis Eccles. Gr. t. iii. p. 378, in Galatia. 

ZEMEAEN* iSof jSapov wioaitoiof, ^pvyi;. Hesvch. 

ZEYMAMTHN* ffnytiy. «pi>yr;. Hesych. c. u. Alberti. Cf. Heringa 
in Obss. Grit. p. 217. 

ArrTEPZAi, cantilenas genus Phrygiacum. Pollux, I. It. segm. 
54, AtTv'tfcrag (eto'fjM) ♦pt/ywy. Consulautur ad istum locum SebeTus 
et Jungermannus, Albert, ad Hesych. t. i. p. 489. 

"OPOT, supra.^ Achilles Tatius in Arati Phaenom. p. 129. (ed. 

Petav. in Uranologio), to U ofou to avw j«|Xovy 4^pt/yvy IStatf 

NfMrToXijue; tms ^fvylmg f unra?;. GlosssB Neoptolemi, qnanuB 
etiatn Athenaeus meminit I. xi. p. 265. ed. nov., si adhuc soper- 
essent, plura nobis et certiora oe lingua Phiygia innotescerent, 
cum a Strabone 1. xiii. p. 822, dicatur 2 yXwo-^roygofo;, talis oempe 
xar* l^9xrff, mouente Casaubono, et fAv-nfAns mfiog, 

ZOTZA. In Lexico Regio, quod citat Albert, ad Hesych. t. ii* 
p. 1238. loven* rek Xiifta, vapa ^otyt^i^ moI ta xptvc», nara ^fOyttf, 

TAIKOX, itaffcra\0Sf paxillus. V. Epiphanium ac Timotbeoai, 
supra laudatos, v. ^vyyo;. 

f Pars epigrammatis servata est' a Plutarcho de Exiiio. t. ilL 
p. 287, ed. Oxon. 

Editae sunt a Vignolio t. ii. Chronologia^, sed nihil ibi de 

tt Nihil hue facinnt aut locus Hesychii, aut verba Laciani 
t. ii. p. 356. t. iii. 175. Compareutur docti homines ad Thom. 
M. p. 138, 139. 

tX Quo in loco non tantum Lydi, ut iEgyptii, Syri aliic^ue ho- 
rum similes, opponuntur Graecis, verum etiam Barbaris idiis, CeU 
tis, Gallis, ceteris, qui sunt generoso pleni suiritu, v. L p. 312. 
ed. Oxon. in 4. Gyges dicitur irpwro; /SapjSa^, qui Delphis 
dona dedicavit, in Herodoti 1. i. c. 14. 



cxIii 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 84-09. 



interpretantur. Ita monuit Hesych. v/IiSpc. Similiter 
JEgypt Uliy duplici eadem gaudet notione, quod pro 
multum ponitur Ps. xvii. l6, et alibi, pro clamare Ps. iii. 
4. aliisque in locis. An vero lectio "Ifipi recte se habeat, 
dubitare nos jubent, qure apud Hesych. sequuntur in 
vocibus 'I/lwet, *lpvKivfliTat et ^IflvKiyiiffayres. Quod autem 
is supra in v. Bpi scripserat, non admodum hue facit. 

•IMBPOrS- Povs. AvbvL Hesych.* 

KANAAYAH2 nomen proprium regis Lydorum, cu- 
jus historiam narrat Herod. L. i. c. 7. et sequentibus. 
Tantum de origine nominis jam disserendum. To be 
K.avbav\ris tov oaiKoirvlcrriv \iyei, ut scribit Tzetzes Chil. 
vi. Hist. 54. Interpres vertit pelle prsefocatum, quasi 
esset tncvkoTTvlKToy, quam quidem veram esse explicatio- 
nem non puto. Quid enim rcgi Candauli istinsmodi 
nomen indere potuerat? At forsitan dicas, a Gyge ille 
suffocatus est cingulo laneo. Quod si vel verum esset, 
et non repugnaret Herodoto, probandum tamen foret, 
hoc ei nomen post mortem demum fuisse iropositum. 
Erat Candaules nomen Divinitatb, quod rex ille sibi ipse 
assumserat Cujuscemodi exempla apud ^gyptios, Grae- 
cos, aliosque populos veteres non deficiunt, ut in Glossa- 
rio ^gypt. et in Annott. ad Eratosthenis Catal. sazpius 
a me observatum fuit. Scribit autem Hesych. Karbav- 
Xas* '£p/Lc^s rj *Hpaic\fi$, quod de Lydis esse accipieodum, 
▼ix est, qui dubitare possit. Suspicor apud Tzetzen 
legendum esse (rKvXoKXiwnfs, spolia auferens, quod utri- 
que, et Herculi et Mercurio, satis convenit, sdter enim 
▼irtute, dolo alter spolia aufert. Aut fortasse rectius 
legetur ffKvKonvKrrjs, i. e. pugnans pelle leonina indutus. Est 
enim vkvXov pellis quidem in geoere, turn vero etiam sin- 
gulatim pellis ferarum, veluti ursi, unde apud Hesych. Lev- 
Xov, bip^a &pkrov, et leonis, monente Schol. Sophocl. in 
Aj. p. 2. a. ed. Cantab. KaWtfia\os M riis \eoyrclas 
iofKU' To bk (TKvXoy avbpl KoXihrrpri. f 

KANAATAOZ, condiment i sive edutii genus Lydi- 
cum. Ejus autem meminit Athen. L. xii. p. 51 6. [418, 
sqq.] his verbis, koI KdibavXoy be rtva ItXeyoy oi Avbot, 
ovx cva, iiXXh rpcis. o{fTm e^titrKtivro Kpos rat fjbtnra- 
Oeias. Plura ibidem adjunguntur e Tarentino Hege- 
slppo, Alexide, Philemone, Nicostrato et Menandro. Co- 
quus apud Alexidem ait,* se candaulum nee comedisse 
umquam, neque id nomen audiisse. Erat nempe pere- 
grinum et barbarum. Plutarch. L. iv. Sympos. p. 664. 
conjungit ^Afivprwcas Kai KaybvXovs ml KapvKas. Dicitur 
etiam KdybavXos ab Eustath. ad Horn. II. p. 1144, sed 
ab Hesych. KdybvXos, omisso autem nomine Lydorum. 
Cf. Pollux L. vi. c. 10. [segm. 69.] et ipse Athen. 
L. xiv. p. 664. [419, et ad h. 1. Schweighseus. p. 701. 
702.} Nisi fortasse KaybavXos et icdybuXos condimentum 
iherit diversuni. Utrum KdybavXos a Cauda ule rege sic 
appellatum Aierit, an vero nomen utrumque ex communi 
fonte dcfluxerit, aliis disquirendum relinquo. 

KAITYN puto Lydos appellassc falconem. Tyrrhenis 
tribuit Servius, sed quo tempore recens in Italiam adve- 
nerant, atque linguam suam ' patriam, e Lydia advec- 
tam, nondum aliorum comuiercio confuderant. Ita ille 
in L. x. iEn. 145 : * Sed couUat, earn (Capuani) a Tus- 
cis, qui sunt Tyrrheni, conditam, viso falconis augu- 
rio, qui Tusca lingua Cap^s dicitur.' Paulo post: 
* Alii a Tuscis quidem retentam, et prius Alitumum, 
vel Allernum, vocatani : Tuscos a Samqitibus exactos 
Capuam voeasse, ob hoc, quod banc quidam Falco con- 
didissety cui poHices pedum curvi fuerunt, quemadmo- 
dum falcones aves habent, quos viros Tusci Capuas voca- 
runt.' 



KAPTKH genus cibi Lydii, de quo Athenaeus L. ir. 
p. 160, [122-1 et L. xii. p. 5l6. [41 S.] Scribitur etiam 
KapvKKti. M eminerunt ejusdem Plutarchus 1. supra I. in 
voce K&ybavXos, Pollux L. vi. c. 9- [segm. 56.], et antiqui 
Medici, ut copiose docet Foesius in CEcon. Hippoc. 
KapvKoctbea. || 

KOAAAAEIN- Avbol, roy BairiXia, Hesych. Hanc 
similemve vocem ignorat omnis Gr«cia. Bochartus in 
diss, de ^nese adventu in Italiam, p. 1 1 64. dedit KodXmF. 
An idem est KA^os in Epigrammate in Alcmanem apod 
Plut. de Exilio, p. 1064? IT 

AAfiPTS a Lydis appellabatur Securis. Testis est 
Plutarchus in Quaest. Gr. p. 302. Avbol yap A&Ppvr 
Toy iriXeKvv oyo^dSovai. Xylander vertit: Labram enim 
Lydi vocant, quod Latini Securim. Cur Xylander Ter- 
terit Labram, non Labryn, ut in Gr. est, in promtu causa 
est. Ipse quippe Plutarchus bine nomen derivat Jovis 
Labradensis, sive Labrandensis, qui cum ejusmodi securi 
apud Cares fingebatur. Hunc Jovem cum securi in nom- 
mo quodam exhiberi Begems vir prsestantissimus autumal 
in Thes. Brandenb. [t. 1. p. 226.] iElianus vero huic 
Jovi Labradensi non, uti Plutarchus, iriXeKtnf securim, 
sed ^ifftos tribuit. Etenim L. xii. de Nat. Anim. c. SO. 
ubi de hoc Jove quaedam commemoraverat, addit, ciV 
Tobc &yaX^a ^i^os trapi'iprrirci Kal ri/xdrai, KaXovfierm 
Kaptos re Kal 2rpdr«os, et brevi post dicitur Jupiter appeK 
latus Aaftpaybcvs propter imbrem Xdftpoy, L e. inipe- 
tuosum. 

AAIAAl* 6 rvpayyos, vto Avbdv. Ita Hesych. Sed 
Suidas, AalXas 6 /x^ €k yiyovs rvpayyos. Nisi legatur, 6 
fjiky €K y. r., contraria dicunt Grammatici. 

MAFAAIN, quod erat instrumentum Musicum, Lydis 
in acceptis fert Ion Chius apud Athen., admodum copiose 
de Magadi disserentem, L. xiv. p. 634, et duabus sequen- 
tibus. Disputatur ilUc de vero sensu verborum lonis 
Chii in Omphale, 

Avb6s re fi&yabts alXos fiyeloBw flofis* 
afTenintur plura veterum dicta de Magadi, atque h»c 
verba adduntur, ^ yap M&yabis opyayov kari yf/aXriKoVf 
&s ^AyaKpiu^y (f^riat, Avbwy re eifpiffia, bto Kal ras Avbiu 
\l/aXTp(as fijtrly eJyat o^ltay, Thracibus vero tribuit Can- 
tharus quidam apud Pollucem L. vi. c. 9* p. 187. ^* 
Seberi. [segm. 6l.] Videatur quoque Hesych. v. Mayd- 
b€is, ft lUud certum, 'ipsam Musicam et inslnimenta 
Musica plurima, saltationes etiam, a Barbaris ad Gnecos 
pervenisse; quod prater alios observavit Strabb L. x. 
p. 324. [722.] 

MEPMNAAEI. Eos, qui a Candaule ad Croesum usque 
regno potili sunt, hoc nomine appellarunt Lydi, teste 
Herodoto L. i. c. 7- Mepfiydbai ibidem vocantur c. 14. 
An a viro quodam generis auctore, an alia de causa, mihi 
nondum constat. 

MHAINEY2' Mrjbevs, wapa ^ky ^wptevffC Miibortovy, 
^rjbafrXQs, trapa bk AvboU, 6 Zevs, Seifais. Haec Hesychii 
verba, forte comipta et interpolata, certe valde obscura, 
equidem non intelligo. Voces autem in medio positse, 
MifboTwvy et firjbairXuts, hue aliunde videntur transpositac. 

MYIHN, L^di nuncuparunt fagum arborem, unde 
My SOS nomen traxisse volunt. V. Strabo 1. xii. p. 393. 
[837.], scribens, Xanthum Lydum et Menecratem Elaitam 
banc rationem nominis Mysorum reddidisse, on Ttjy o^vriv 
ovrws, Mvaijy sive Mvffoy, oyofid^ovffty oi Avboi. Ex 
Strabone sua hausit Steph. Byz. v. Mvtria, Avbol b^ r>)y 
o^vyrfy Mvarjy 6aai. Docet etiam Eustath. ad Dion^s. 
Per. p. 46. [aa v. 322.], Mvai)y vel Mvaoy, utrumque 
enim dicitur, Tt)y o^vrjy siguificare, Kara rijy yXAfr<my TCt¥ 



' Videndas de ea lingua ill. Scip. Maffei in Disa. de origine primorum ItiUiae incolamm, qui cam linguam etiam pro Pelasgica 
habet. Adde Gelehrte Zeitungen 1733. n°. 88. 8. 783, 784. j 



* In editt. Schrevcliana antiquioribus, item in Albertina, 
*i^/3ov; legitur. 

t Est in CallimacLi fragm. p. 498, ubi notarunt triumviri 
summi, Bentleius, Hem&terfansius et Emestins. 

X Plura alia, hue pertinentia, dedit Th. Dempstenis de Etrn- 
ria Regali, t. i. p. 8—19. De Gr. vero vocis Kiwi/; notationc 
legantur Scaliger et Dacerius ad Festura de V. S. p. 67, 68. 

Jj Miror neglcctiim Hesychii locum, K«^vxx»i' -nt^ifytis {wfxo;, 

fa^i. Conf. ibi notas, et Piersonnm ad Moerin Att. p. 220. 

f Qnidquid de eermana epigrammatis obscnrioris lectione et 
interpretalione judicetor, t. iii. p. 287. ed. Oxon. nihil profecto 
KiWf fiicit ad vocem banc Lydiam illustrandam. 

Varie hoc Jo vis epitheton scribitur. Apud Plutarch. 1. c. 
semel iterumque Aa^itif;, Vitiose Aav^iimk in Strabonis 



1. xiv. p. 973, rectius Aa^^ayMs in Cod. Medip., nt exemplo 
meo adscripsit Gronovius. Freqncjitins Aafi^viiv;, Nec alitcr 
Lactantius lib. i. Instit. c. 22. $. 23, ctsi magna iliic lectionis 
varirtas, mpnente Biinemanno. Nolini aut cum veteribus, Pln- 
tarcho, ;Eliano et Lactantio, aut cum retention bus, Bocharto in 
Geogr. S. p. 87, Buonarroti, in Osservazioni istoriche sopra 
alcuni Medaglioni anticbi p. 213, 214, aliisque disputare de 
origine nominis. Mihi tamen hue usque videtur Jupiter dictm 
AajS^av^ivf de Labranda, nrbe sive vico Cariae, cujus meminrt 
Strabo, 1. c. et ipse Herodotus, 1. v. c. 119. ubi legeudi Wesae* 
lingius et Valckenarius. 

ft Plura qui velit, adeat Casanbonura et Schweighaenaemm 
t. vii. Animadv. in Athenasum p. 459—464, atque eruditos He» 
sychii intcrpretes. 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp.9*~10Jt 



Herodoti^ qui ipse e Cariae urbe Halicaraassensis^ hac in re multum valere potest. Veram illius mentem doo 
recte me percepisse in prima hujus Disquisitionis editione^ deinde intellexi e Strabone 1. xiv. d. 448« t97^^1$ 
cujua verba compu^nti cum Herodoteis non erit difficile veritatem assequi. Testatur autem Historicua 1. i. 
c. ni, eC 172, Harpagum^ Jonia subacta, exercitum traduxisse in Caras et Caunios et Lycios; Caras ex hmiKa 
traosiisse in continentem, ibique tunt sedes posuisse; ipsos vero Caras se appellare atkoxPovetg continends; 
Mysos el Lydos esse Caribus germanos fratres ; eoadem lingua Carum uti, bfAfyXaxra-oi 
Caunios aut linguam suam accommodasse ad populum Caricum, ^^o^ ro Kagixiv iivof, forsitan rectius irpog to 
K. iios, ad morem loquendi et consuetudinem Caricamy aut Caras ad Caunicum^ id quod liquide se noD posse 
decemere ait Herodotus. His quiedam addere, vix operse pretium est. Ne quid tamen prsetermisisse argui 
possim, quiedam ex ilia Carum lingua adhuc residua addere visum est^ quae maximam partem Steph. Byz., 
nobilis 'Eivixoav scriptor, nobis subministrat. Et plura forte inventuri eramus^ si loco Epitomes ipsum 
Stephani opus ad nos perveiiissct. 

"AAAN Caras appellasse equum, Stephanus in v. Thracum fuisse, Pollux memorice prodidit 1. iv. c. 14, 
*AXdfiavba memorise prodidit, repetiitque in v. *VXXova\a. [segm» 100, ibi Jungermannus et Kuhnius]. Ab Athetneo 
Eapropter m numismate Claudii Britannici, apud Trista- vocatur KoXafipifffios 1. xiv. p. 629. Utnimque recte se 
num T. 1. p. 200, conspicitur* equips, cum inscriptione, habet. Dicitur ellim caXapp/fecv et KokaPplietr eaden 
*A\a(iaviiiay» ^ significatione. Cf. Hesych* in w. KaXaj^toBetiimy et 

"AGVMBPOI dicitur quidam ex posteris Rhadamantbi, KoXa/Bp/^etv [ibi not. itemque ad v. KwXafipioSefrfmh] 
a Caribus cultus divinis honoribus. Ita Auctor Etymol. atque Suid. v. KoXalipiaBetri [c. n. Knsteri]. Non aotem 
in V. "Axapa. patet, ut ipse antebac monueram, Colabrismum Macedo- 

BANAA victoriam dixenmt Cares, auctore Stephano nibus ab Athenaeo adscribi. Jungenda sunt vocabula 
V. 'Akdfiavia, sed qui male add it, ivBev Kal napa Toi/xa/ou Sp^Kios KaXaPpKr^s. De hoc ipso saltationis genere agit 
BdvW r^v viKr^v <^triv. Audacior videtur, quam felicior Meursius libro singulari de Saltationibus veterum. ^ 
Salmasii coniectura, pro rt^v yiKi)y cupientis t6 (rtyyoy, t KAPITAI dicebantqr a Caribus equites et pnedones, 

BOHMHDMEIN Kdpes Arrl roff ftoffieir. Suid. Verum unde forsitan regioni et genti nomen. Hesych., Kaolrot* 
enim vero exemplum, quod affert, rem non probat. Usur- tTrireis, Tetparai. Kapes, Alii una serie legunt tinreh 
patur quidem ibi fortasse de Caribus, sed non tanquam ^ecpara/.tf 

vox Carica, baud magis quam horihpofjiia, quae sequitur. KIIS est ovis apud Cares, teste Tzetze in Lycoph. 
Cf. Harpocrat. [ibi Blancardus, p. 100, 101.] p. 94. fin. Quam vocem tamen usurpare veritus non est 

rEAAN Cares vocarunt regem, testante Stephano v. Apoll. Rhod. 1. iii. v. 375 ; atque ibidem Scholkales 
ZovdycXXo, sive lovdyeXa, quae Cariae urbs, et quod nomen vocem hanc tanquam receptam repetit. 
reddendum Straboni 1. xiii. p. 61I. [909.], ubi male AAriNITH. Memorat Steph. Byz. in v. 'Emin^a 
Syvay^Xc, quod Casaub. et Holstenius etiam monucnint.; Deam a Caribus cultam, cui hoc nomen datum fiierit e 

nrrPAN, significatione instrumenti cnjusdam Musici, quodani casu. Cum enim templo aedificando incomberenf 
Caribus nonnulli tribuerunt ; sed factum id inde ab iis Cares, leporem illinc fugientem animadverterunt ; atqne 
videtur, qui Phcenicen cum Caria confunderent. Latis- bine scilicet Deae nomen. Apud Stephanuni est^enende 
dmos enim fines olim habuit Phoenicia. V. Cononem in animalis Sowv nomen. Novimus autem Graecis leporem 
hist. Andromedes et Persei. Locus Athenaeip. 174. [1. iv. dici, \ayws et Xaywos. Sed haec deriyatio admodum est 
. 177.]> ad quem respicitur, hie est, TiyypdtyoKri yap ol detorta et plane illis similis, de quibus §. 3. nonnihii dixi. 
olvuc€9, &$ ipTiiTiy 6 Scvo^v, k^^yro avXols, enridafjiiaiois Strabo 1. xiv. p. 454. [975.] cam Aayiyw nuncupat, Tori 
TO fiiyedos, — tovtois Kal ol Kapes xpwvrac ey toIs Opriyois' 5* iy ry y^p^ rwv ^TparoyiKitify bvo iepfi, cy fiky Aayiyou, 
el fifi &pa Kai fj Kapla ^oiydcfj cKoXeiro, its irapa Koplyyp to rfl$ *EK&rrjs ctrnpayiffraToy : quod ita vertit interpres : 
KoX BaKx^Xibp early et>p€iv.|| Atque his etiam non dissi- In agro Stratoniceo sunt duo templa, unum Laginis 
milia legerc est apud Eustath. ad II. 2. p. 1157* Frustra Hecatae sacrum illustrissimum. Locus iste est comiptos, It 
tamen ea verba in omnibus XenophontisAtheniensis libris et ab interprete ita acceptus, tamquam Lsgini popuU 
quaeruntur. Itaque aut memoria fefellit Athenaeum, cui Hecatae sacra fecerint; atque id indicaTe videtur vox, 
sua debet Eustathius, aut verba sumta sunt e libro Xeno- quae est in Or., Aaylrou. Sed legendum est Aaywops, 
phonteo jam deperdito^ aut denique intelligendus est quis correctione prona et obvia, a Aay<vb», quae est terminatio 
alius, Xenophontis nomine appellatus, quales plnres Carica, ut in ^n^oyiii, de quo paulo post. Ita autem locum 
fuisse docet CI. Fabricius in Bibl. Gr. quamvis ignorem, vertemus: Unum quidem Laginus, quod templum om- 
Athenasum uspiam alium laudare Xenophontem praeter nium, quot . habet Hecate, clarissimum est. £x quo 
Grylii filium, historicum ilium notissimum. Pollux 1. iv. igitur et hoc discimus, fuisse hanc Lagino Hecateo, sea 
c. 10. [segm. 76.] tantum ait, Flyypay esse Phoeniceam Triviam, quod etiam ex* Stephano connrmatur. 
jaxt^ inventionem, sed valde similem Movtry Kapiicj, MAIAPH. Bacchum hoc nomine Cares appellarunt; 
Phoenicum vero lingua Adonim vocari Gingram, et ab hoc auctore Stephano in v. Mdtrravpa, ubi haec ' legvntar, 
tibiam lugubrem desumsisse nomen. Ad istum locum ntipk Kapvly b Ai6yvffos Mdaapis iySey hXi/jdri. Additur 
consulatur Kuhnius. ibidem, eicoXelro ^ Kal 4 T^a Ma, sed quod magis ad 

'EKAT0MBAI02 Zevs, ky Foprvyi^, Kal irapa Kaptrl, Lydos, quam ad Cares videtur spectare. Fr. Guietos 
i:oi Kpritrly, Hesych. ^ Mdaa pu ex ponit tUyas. 

KOAABRIIMON genus saltationis Carum pariter ac METIIIA lapis est Carum lingua, ut testator Stephanas 



• Diasenttt Sei^aoos in Selectis Niimianatibns antiqnit, p. 130, 
131. Sed consolatnr Berkelins ad Steph. v. ^AXafiayla. 

t Jac. OroDovio pro placuiMe fxnr, t. H. Thcs. Antiq. Gr. 
in Alabandas, monet P. Bormannus in notts MSS. ad Stephani 
loconi. - Plnra ibidem Berkelius de usn vocabaii fiu^So^ notione 
signi miliUris sive vexilli, ted pneeunte Mennio in Gtoss. Or. 
Barb. v. B»yi«f et Bayio^o^^ t. iv. Op^ p. 2Sr, f 28. 

t ProbabUi^conjectora Jac. Gronoviiu, sed sno more, nec 
satis digno literarom polltiomm professore, vehomentias in Is. 
Vossinm invectns, iu Pomp. Mela, I. i. c. 16. pro portiii dno, 
Geio, et cui scribendum cxisthnavit portus Saagelos, et cni. 
Jjoqnitur enim Mela de Caria. 

II Mnltis de hoc Athemei loco dispntamnt Casanbonus et 
Schweighaensenis t. ii. Animadv. p. 639, 640. 

f Exemplum istud hoc minns facit. Vox enim "Exarofx^o; 
band nagis C^bns propria est, qnam ceteris gentibns, Hcca- 
tMibM Jovi offisrentibns, de qnibin interpretes Horn. II. B. 306, 
et tcnptores Antiqoitatis Gtacae. Adde Capitolinnm in Maiamo 
eC Balbhw c. zi. 

^ T. V. Opemm, p. «14, 217, 218, 223. Non ille dubitat, in 
leriptiira vocis aut mendum esse in Atheneo, ant apud Pollucem. 
Comparentor vero, prvter iDterpretai Simba et Hesych. supra a 



me laudatos, Casanbonus et Schweighsuiemt AnimadT* ia Atbe* 

mum t. vii. p. 429, 430. viii. p. 301, 302. 

ft niifarnf et Pirata semper, qnod sdara, de praedonibaa flMfi^ 
timis in libris vetustiomm scriptomra. Opdme Hesych. itHfm^tml* 
xaxoD^t, Onptvral h vSatri, et AmaMaiut de diff.VOC«BI 

p. 112, napar^c ic, i Qayacra-ioc Alia dabit Valekmuurhw im 

Animadv. ad Ammonium, p. 194. Videntur equites ex rapis 
viventes et pnedones maritimi dicti KafTrtUf exemplum ncoiipa 
Carum imitantcs, agros non tantum incursantium, sed et exavik 
nauticis classiumqne xpoliis pro virili parte semet ipsos omaatHuak 
Ut enim Cares a Critia apud Athenaeum 1. i. p. 106. celebrantv 
aXof rnfxini^ ita eorum genus Xfrcrrtxiv e man sustulisaei dicitor 
Minos, in Thncydidis I. i. c. 4. 

tX Non ea est medicina, ut cum .Cicerone loouar, cum saB» 
parti corporis scalpellum adhibetur. Certe autem locus Strabonif 
est incorruptus, nullo egens remedio. Aayivini, sive Aaytwini, 
quod alii malint, nomen habet de oppidulo Cans, cujas Strabo 
itenim meminit I. xiv. p. 978, /uu'x^t AayiVonr. A Stephano yocatQr 
Aayivta. — Cum ne conjectura quidem asseqnar, quo^ consilio ia 
margine exempli Jablonskiani citetur Athcnaius I. xiii. p. 584. P., 
hunc locum non recepi in textum. Quid enim attinet mcatio 
^^oKXi'ot/f rw yta^itw A«ybW(vye;, ad banc Deam ? 



fSrffi LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. I0^10» 



CURNIH. Plinias, h xxiuL c. 2. * In Lyciae Myris eunte ipso Dionysio, v. 855. Nec aUter i 

in foDte ApoUiniSy quem Curnim appellant,* ad q. L cf« Byz. v. ^mikis, Ptolemseus autem' p. m. 308 aiC Mcrft 

DalechampHlin. tjik ^amyXi^a xoXcv AvkIos, YlafjU^vXJas mfi^Xta c. X. 

ITATAPA, cbta. Hinc nomen est inditum urbi Lycm. Niminim in continiis Lycise et Pamphylue sita eiat 

Scribit Stephai^, v. H/krofM^ 'HynfiAaOat. M rriy yy^pav Phaselia, nade a quibusdam Lycite, ab aliu Pampbjrlne 

iiwi rov iiyyovs tqv Ilaropaf, Ilardpa. MtOtpfArivewirdai accensetur. Non meminissem verbonun Snidae, 

hi r^y Qar^ifMv AXf}Vi^2 Ktaniv, sic enim cum Salmasio ^aoifXa, scribentis, ^a^Xiras yaf> r&pix^r rf KaXmfipf 

leffendnm, non Ktanv, Ita quoque habet Eustath. in dvtiv, t^fifrl KaXXZ/xa^os kv hapflapiKoTs vojiifiou, mti 

l) ionys. V. 129, Pinedo observavit. observanduoi esset, eo in loco legi oporterc rf KvXAfiff^ 

nEIHAIA. 01 yovy irepl AvKiav YleriiKia fiexpi ical quod apparet ex Athenaeo, I. vii. p. 297, 298, &o r«9ra 

&(n'i Kjoipov ra rotavra ^i^XXa, i^trly, Eustatb. in II. B. oi ^atrtfXlrai dm irdv eros rf KvXdfip^ in ml r99 

p. 229* T^\oy Bvowny.^ 

niNAPA, rotunda. Scribit Steph. Byz. v. ^Aprvfj^ TITMHNNA hircus est Lycica lingua. Ita eakm ctpiil 

vr^ogf partem Xantbiorum in Cragum venisse et in monte locum Stephani, Tvfxtivra ic^fiti AvKtus, 'ExX^Oif 6k &w4 

incolnbse collem rotuudnm, Xwftov arpoyyvXav, atqne riyos rpAyov odrtis oyo/ia^ofiiycv, Tymenna w'tcuM I«yeae« 

nrbem appellasse Pinaram, eamque vocera interpretatos Sic fero vocata fuit de quodam hirco hojos niiiiMii 

tssQ vrpoyyiaiKiiy : addit vero Ethnicograpbus, ra yap Narrat deinde Stepbauns, bircum abquem, cum a grega 

0rpoyy^\a frdyra Ar^Kioi Tliyapa KoXovtriy. discederet, roadUda barba rediisse; quem secoti invcato* 

IT^H. Ea vox restituenda.videtur Hesychio in loco runt fontem in quodam fruteto, atque bine et footaa ct 

valde corrupto, qui nunc sic legitur, I^troKovpa' paid* regioaem Tymennam vocarunt. Ambigua sunt SteplnBi 

^a^Xcrac. Sequor emendationem Casauboni ad Suetonii verba. Nam et id significare possunt, hisce boc |pee»-> 

Octav. Aug. c. 45, Salmasii de Caesar, et Coma, p. 69, liare nomen fuisse, quemarimodum interpres Th. Pmeda 

247, atque aliorum, sed de reliquis verbis in diversa rem cepit ; aut vero sic etiam intelligi possunt Yerba, nl 

abeuntium. Vocem esse PbcBuiciam opinatur Bochartus Stephanus dicat, Lycios sic omnem bircum appdlare» 

in Geogr. Sac. P. 11. p. 362. Alexandrinis non ignotam quod niagis verisimile mihi fit. Ita etiam cXuat niuli 

fuisse patet e Gr. V. T. versione, Levit. xix. 27- Ab plane casu a capra, quani a7ya Graeci dicont, iE^etia 

Hesycbio attribuitur Phaselitis, quos Sopingius babet pro seu Odessa dicta fuit, ut ex Justino notum est omoibin; 

Cilicibus, Salmasius pro Lyciis. Cf. Is. Vossius ad Melam, V. ct Stephanum in Fdyypa, et Festum in Irpint. 
I. i. c. 14. Eustatbius eos in Pamphylia coilocat, pr%- 

§ 12. De Lingua Pamphylia. 

Lingua Pamphylia, propter clarissimafl urbes Or., Aspendum, Siden, Pergam aliasque a Graecis rel eon* 
ditas vel inhabitatas, etiam propius ad sermonem Gr. accessit. ' At vero primum Linguam banc piaiie 
barbaram fuisse, et adeo a Gr. diversam, ex Arriano coUigere possumus, de Exped. Alex. 1. i. p. 73* et 74« 
ubi narrat, Sidetas, qui origine Graeci erant, cum in Pamphyliam venissent et urbem condidissent, repents 
Gr. linguae oblitos fuisse, atque barbarum sonum adscivisse. Non desunt voces ex Pamphylia lingua reMm, 
quarum plurimas conservavit Hesychius, qui ipse Pergaeae dialecti, tamquaro peculiaris cujusdam, alic^^uiities 
meminit. Verum qua? iile affert vocabula Pergaeorum, ut plurimum sunt Gr., dialecto tantum divefia. 
Cujusmodi recce censentur aQWJfiM pro axgi^, locusta, aTjSrro^, quemadmodum viri eruditi l^unt, pro imbff 
aquila, Ixrog pro ixriyo;, milvus, Xa^yi) pro Upvri, laurus. Sed non mihi suam conjecturam persnant O: 
Relandus, in diss, de Vet. Lingua Persaruro^ inserta Parti ii. Diss. Miscell., p. 187, apud Hesych. pro 
Awifct,* yoyyuX/;. ilf^oioi^ legi debere Aa^a^ et banc esse vocem Persicam, adeoque reponenduro nipa-at^ 
ut sermo tiat de Persis, non de Pergaeis. Horum non minus quam Persarum frequenter Hesychius memimt; 
Jjipa-M nimium abit a Iligyouot. Pneterea conjectural obstat series literarum ;^ et 4^ in vocibus antecedentibut 
i^t sequentibus. Potius ergo Aa^fa est vox Pergaeorum propria, quemadmodum nonnulla alia ex antiqua 
Pampbyliorum lingua B}it ex vicinis gentibus barbaris allata vocabula habuerunt Perga^i et Sideta?. *A^tSjaff 
mterpretatur Hesychius ^Xiaxoy, aitque eam esse vocem Pamphyliorum. Potest tamen ea^ Gr. deduci, ut 
Guyetus observat ad vocem sequentem 'i^jSfAiov. Zuyapri a Sidetis vocabatur 6 rfrrif, teste Hesychio. 
Nomine 'Afiwficif colebatur Adonis a Pergaeis, ut auctor est idem Hesychius, apud quem, *Afi(ofiag* 6^ "Almt^^ 
Inrh Utgyalwy. Sic recte legit Gronovius pro eo, quod antea legebatur Iltg^aim, Hanc enim correctionem 
non Phavoriuus tantum, sed et Etymol. auctor confirmat. Vox ipsa, qua? plane barbara est, ex Assjriorum 
sacris defluxisse videtur. Non vero est dissimile, Pamphylios qusedam habuisse ex Assyriorum sacris, cum 
unus ex Magorum.et Cbaldaeorum magistris, Erus nempe, qui et Zoroaster dicitur, fuerit P>imphylius genere. 
V. Stanleii Hist. Philos. Orient 1. i. s. i. c. 2. p.?. Forte Abobas dictus fuit ab Abuba^ quod Syria 

tibiam denotat. Nam constat, sacra Adonidis planctu cpnstitisse. De Abuba cf. Salmas. de I^ng. Hdlea* 
p. 419* Nisi forte magis placuerit sententia Triglandii in Conjectaneis de Dodon. p. 3, et Relandi I. c» 
p* 100. sq., nomen 'A^^$ referentium ad vocem Chaldaicam HH^^, culmus, arista, cum etiam Scholiastes 
Theocriti, Id. iii. v. 48. moneat Adonidem dici o-Trov o^fi^^/xfyov. Conjecturis istis unam adjungo^ sed earn 
incertam. Forsitan apud Hesych. pro negc^alatv vel Utpyodm legendum nigyouralm, quae scriptura nominis 
rarioris errori ansam pra&buerit. ntgaetyfi erat ^fMs ttis 'E^ex!^7it!^f ^^Xrig, monente Stepbano B^z., ad q. !• 
Tid. not. In voce sequente commemoratur Diana Pergasa^a, de qua Is. Vossius ad Melam, l.i. c. 14. II. 
Toy Utpywrifiw in ^iiani Var. Hist. 1. iv. c. 23, non verti oportuerat Perga oriundum, sed Pergasenaem. 
Hom. II. £. V. 535. dixit ilf^our/Sijy. Malim tamen cum Gronovio apud Hesych. retinere Ilepyaicof. 

§ 13. De Lingua Pisidar urn. 

Lyciis et Pamphyliis finitimi sunt Pisidas, qui ignobiles et barbari semper habiti sunt. Arrianus de Exped. 
Alex. 1. i. p. 76) 01 U tiVi xai auro) i7i<riSaf Bi^fiagoi, sunt autem et hi Pisidse Barbari, loquitur de 
Telmissensibus. Plinius, 1. iv. c. 27* scribit: ' Insident verticem Pisidae, quondam Solymi appellati, sed bi 
sine dubio barbari.' f De lingua Pisidarum Strabo, 1. xiii. extremo observat^ eam apud Cibyratas obtinuiste ; 



■ Panpliylia olim Mopsopia appellata fuit, teste PUoio, 1. iv. c. 37. De origine Pampbylionun Gr. legendus Pant 

Aehaids, p. 529. Ed. Kuhn. Apnd Eoseb. in Chron. p. li^ Famphylii inter Cbami posteros sic commemonuitnr, ol Im^rmfAmt 
yfAfXfimrmf ^6»vimc, Afy^riot, ILsju^iXioi, ^fOytc» 

* ConiMirentnr Alberti ad Hesych. v. ZioexoD^a, et Tonphis 175, atqne viri eraditi ad Stepbannm niiri^ nbi A ns^iUt^ 

P. in. Emend, in Svidam, p. S76, 277. cni aieentitnr Schweig- xp^ipov loXv/uioi' iVrt tBwg /S^jSofof, xarotxoihr vap* vdv 'A#«rcylw 

bftosemt ad Athenvi locnm, p. S05. De Pfaaselide Strabo, %al vnf KfXixi'ay. Alia ad b. I. HoUtenins. Respexisse Hesychinm 

h xIt. p. 983, 'E^i fxh <Zf %a\ aHm 4 ir6Mr Aimaxi,, M m ifii ad Horn. II. Z. 204, monet Albertios, sed Iox6|u«<ri ibidem legitnr 

It^lAhn t5» wflf naf^vUmf, 184, qnem citavit Strabo, 1. xiv. p. 983, ubi in Cod. Medxe. 

t Apollonins in Lex. Homer, p. 608, x<Xi//umi, idvo; fiap^nat. legitnr, 

;j t* « 2^ uifA n»(7.^«» Jpn, i6xi,ju« *»xo6^i«. Hesych. loxiJ^i^riv- loXvuou uax^frtraTO KvidXiuoivir. 

ihn 2nji$tf9. Legatnr ibi Albert! os, ct Wefsekngint ad Herod* i. 



p^»e(^li4.} JAI&IjONSKII DISQTTISmo X>£ UNO. £Y€AONiCA. eahii 

mo loco earn distinguit It lingua Gnecorain, Lydonimy et Solymonini. Exempla vero Tdiquiamm Teteris^ 

Pisidanim tingUK me apad scriptores antiquos reperisse non recorder* ' 

> 

% 14. De Lingua BUhynarwn. 

In prima hujus Disqaisitionis editione Biihynos oraittendos monebam, ^aoniam Phrjges sunt, et Bithytdi. 
deinde dicta est, quae primum ' Phrjgia Major appeHabatur. Quas etsi vera adimc censeo, nunc tdmen 
tionnulla de Bithynis eorumque lingua et vocabulis propriis adjungam. Bithyitos fuisse ThracUm oroyovtt/f^ 
testantur scriptores antiqui, Strabo 1. xii. p. 373. [8l6.] Plinius 1. v. c. uit. p. m. 240, Auctor Etytnc^. 
*4^i^coyf$ 01 Biivvo), — of efoixov Boaxwv, Syncellus p. 181, BpMteg avo Xrgv/uovo; hot^yns xuri^ov ri^v 
^ BtiwflaVf rht Bsfi^xlav TutXoDiu^'ifj quae verba ab interpretibus Latine non recte versa sunt. Sed 
inprimis consulatur Herodotus, i. vii. c. 75. Quod adeo veruni^ est, ut non obscure coiligi possit, Bidiynos. 
etiam tractu temporis linguae Phrygiae et Thraciqse semper conservasse vestigia. Pausanias itaqiie in Eliac. i. 
p. 159. [406, ubi Zwroln^i] Zipoetem Bithyniae Dynastam Thracem fuisse, ex nomine conjecttt. Zwnhug 
Kex Bithynorum memoratur quoque a Plutarcbo in Quaestt. Gr. p. 302. Juvat btam Pausanias conjecturam 
Hesychius, qui sic scribit, Zi/3uti8f;, ai SgSa-CM, ^ BgaKeg yy^o^oi, quod forsitan a Zibyna, hastae vel dadii 

fenere, descendit, vel a vestimento quodam peculiar!, quo in memoriam pristins originis nsi fuerunt. Aptid 
lesych. Zsit/ti; * mutari debet in ZitTrlnn vel Zhwhis, si idem rex innuitur, sed quod dubium facit adjecta 
Tocis explicatio 6 ireqixynig, quae hue minus pertinet. Suidae Zwinmig dicitur oVofta xu^iov. Hdc autem nomen 

Eoi^rium non scio extra Bithytiiam in usu fuisse. Hand dubie respicitur ad Zipoetem, quo nomine apod 
istoricos ilk Bithyniae princeps vulgo vocatur. JVpud Steph. Byz. v. Znctlrm dicitur haec urbs Bithyniie 
nomen habere kifh Zuromrs PcuriXiws. Cum autem Pausanias ex hoc nomine conjicit, eum fuisse origine 
lliracem, non id ita intelligendum est, quasi Zipoetes ex Thracia in Bithyniam trajecerit primus, sed hoc 
linguae Bithynicae tribuendum est, quae rhrygiaca et Thracica fuit. Nam ex historia novimus, patrem jam 
hujus Zipoetis, quin avum et proavum, Bithyniae imperasse. Video Cellarium hoc neglexisse, cum tamen 
profiteatur, in introductione ad historiam veterem, se historiam harum regionum in Asia minori accuratius 
multo tradere, quam ante ipsum ab aliis factum erat. £a vero, quae de majoribus et antecessoribus Zipceti^ 
cognita habemus, ut plurimum ex Memnonis hist. Heracl. apud Photium [Cod. ccxxiv.] petita sunt. A 
tempore Zipoetis regnum istud clarius evasit ; et a multis multa peti possunt^ quae ad historiam illam faciunt. 
Quandoquidem Bithyni a Phrygibus descendebauf, et adeo originem Thracicam habebant, ut jam dictum 
fiiit, minim nequaquam est, vocabula quaedam Bithynis et Thracibus fuisse communia, atque vestigia 
convenientiae inter utramque banc gentem etiam aetate adhuc seriori conspicua fuisse, ut statkn patebit. 
Yideamus igitur de paucis vocibus Bithynicis. 

*AAIZflNEI nomen Bithynorum. V. Eustath. in II. locum esse Thraciae, ex Arteroidoro monet Harpocrat. 
p. 363, 364, et Etymol. Auctor in v. b. v. itemque 8uidas. 

BENAIAI02 nomen niensts. Nomina omnium men- ZHAAI sive ZHIAA!, nomen regis Bithyniae cele<* 
fium Bithynicorum ex MS. Gr. exhibet Jos. Scaliger, L i. berrimi. In Thracia Zelam oppidum invenio. Vide 
de Emend. Temp. p. 5, et cum quadam discrepantia PJinium, 1. iv. c. 11. Apud Steph. Byz. v. Z^Xa legituri^ 
Usserius de Anno Macedonum, p. 41, etiam Fabricius in iurt Kal 2^fXa — iritis Kanra^ojc/af, ijv imvey 6 Naco- 
Menologio, p. 6l. Sunt ea nomina pmnia Gr., prseter fiiihow vlhs inftKcLs [cf. supra, p. 110.] 
unum Vkyhiaiotf qui mensis a Graecis dicebatur 'A/vre- AElffiEfniNAPION, genus vestis Monachorum, cujus 
filffios, nomen ex Prusaensium Bithynorum dialecto derivatur a 

BRiAZUS nomen Dei et Temf^i in Bithynia, teste Suida, AePrfrktv^oy* x'^*^^ fiovax^ ^1: rfitx^v (fvit*- 
Plinio, 1. xxxL c. 2. ^ </xiyo <, Kara r^v kyyihpioy yXwatrav rdv Ilpowraiiay. 

BYZIS antiquissimus Bithynorum rex perhihetur STPYMONIOI* oi BiBwoi rd wp^repoy. Hesych. ex 
Trojae iiXkinrei antiquior. In Thracia B^fzia est arx regum Herodoti 1. vii. c. 73. • [JuDge Steph. v. Irpvfi^, ibt 
Thraciae. iByzas, fundator Byzantii, conspicitur in nu- not] 

misraate apud Goltzium. V. Toumefort Vo^ag. t. ii. p. 2. TAPANTOI. Steph. Byi. in v. T&pas ait, Im ik ical 
rAN02, 4 licuva viro ^vytiv Kal BiOvvwv, ut scribit Topavros AptreviKds X^yofiiyrf ir^u BiOi^v/ot, MvOa ryiftrcu 
Hesych« Cf. supra §. 8. [p. 69, ibi not.] T^v TAvof Tapayrdlos Zevs, t . 

§ 15. De Lingua Mariandynorum. 

Excipiunt Bithynos Mariandyni, qiS a multis coloni Scytharum existimantur. V. Schol. ad Apoll. Rhod. 
1. fi.^v. )40^] et Eustath. in Dionys. Perieg. [v. 7B8, et saqq.] Strabo vero Thraces fuisse affirmat, 1. vii. 
p. ^4. [453.] ubi et de Bithynis. Idem, 1. viii. p. 238. [531.] ait Mariandynos ortu esse Paphlagonas. Non 
minim est, ab aliis annumerari Scythis, sed ab aliis Thracibus, cum Thraces et Scythae apud veteres fere 
semper confundantur. £x Mariandynorum | lingua aut pauciora vocabula supersunt, aut saltern ad meam 
cognitionem pe^venerunt. 

'A^IINIMAOIAOS nomen 'est cantiknae Mariandy- Hinc fortasse emendari potest Hesychius, in quo legitur, 
oomm, cujus memiait Pollux, k iv. c. 7* || *AxovriK6y t^fiaKov othrm KaKof&fitvoy, De Aconito T« 

'AKONTTON veneni genus celebratissimum apud eos, Ovid. 1. Vii. Met. Fab. xxii., Servium in 1. ii. Geor^. 
ot in Dionysium tradit Eastath. p. 117. [ad v. 788'.] v. 152. Gr. vel potius localem vocis etymologiam tradit 



' Bi0vYtav Tnv ei^x^^^ ^ft/yiav, scribit Eiuebins iu Chronico, p. 12. Deinde vero ait, p. 30, 'BiOwia IxricBn M ^miim; n v^ly Uufi* 
«v^t/?n xaxovjulnf, atqae in Chronico Latino, lib. i. p* 15, Bithynia condita a Phoenice, qun prioiam Maryandyna vocabatnr. Coif* 
Servias ad lib. y. .fineid. y. 375. 

* Arcaden tamen jactanint, Bithynos sanguine suo cretos esse. Vide £z. Spanheminm in Jnltani CsBsares, p. 80, 81. 



* Hesych. Zcmri; hnc non facit. L^gatnr tamen Alberti in 
notU, unde etiam apparet, illustrem Bimardiim daos Zipoetas in 
Regnm Bithynionim jerie deprehendisse. Confirmat id Memnon 
Historicus apud Photium Cod. ccxxiy. p. 720, Tt'x. In scriptura 
nominis peregrini magna est lectionis varietas in codicibus MSS. 
et editis. In editione Livii Drakenb. 1. xxxviii. c. 16. I^gitnr, 
* deyictns Zyl^fleta est, Bitliyniaque omnia in ditionem Nicome- 
dis concessit.' Vide ibi interpretes. Estne Zielas, cn^us meutio 
in Trogi Prologo, I. xxvii. Hist. Phil. p. 759, idem qui Zipoetaa? 
Ita visum ouibnsdam. Memiuit Athenens 1. ii. p. 223. ed. noy. 
ZqVa rov Bi9t/?tfv ^viUtof^ sed non patet intelligi Zipoeteu. idem 
dicendum videtnr de Polybio xxzyU. 2, ubi notarunt Valesius et 
8chweighsu«eru8. 



t Exempla ca omnia recte hue referri, equidem ego non diicaiB. 
lis vero adjnngi potuerant : 

FAAApx. Scnbit Th. Mag. y. B»ioiXo(, cnf/xum itwtif 
fjktifxhof ra at^oia* Sv BtOirtoi tt xaI ^Ao^iayel TaXXoy wikB^wrim 

'OKNOZ )(,nXxoDf* fiovXtrai toi/to roTc JhOt/nois Iwixw^ime ^tf^ov 
Tive; yuyaimiov tTlo^ thai, Ita Suidas. 

£APnOT2' xtfiwrovs. BtOvfol ii, |vxrvot/f Su>Jifa{) dnimc, He- 
sychius. Male quondam editum erat. Bi0ool. 

X Pherecrates apud Atben. 1. xiy. p. 375. loqoitnr de we 

11 Est ea vox suspecta, nec pertinet ad Mariandynos, de qoibas 
Segm. 54. Nuociegitur fiwf IfAooiiif. V. notitf. 



r 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPIT. GR. OBVIARUM. [pp. 114—1181. 



Theopompiisapud Athen. L iii. p. 85. Cf. Plioius, 1. xxvii. Cf. Athenaeus, 1. vi. p. 263, et Pollux, 1. Hi. c. 8. [segoi^ 

c. 9. Auctor EtymoL M. v. *AK6yiroy, Scholia ad Nican- 83.] Pro Maptavirivol legendum est MaptavivyoL In 

dri Alexipb. p. 64, 66. et ad ApoU. Rbod. 1. ii. v. 354.'' scriptura hujus nominis frequenter peccatum est a libim- 

BflJPIMOS quoddam cantileiiae genus. Scribit Pollux, riis. V. interpretes Stepb. Byz. in v. Maptarimricu 

1. iv. C4 7. [segm. 54.] B^pifAo$ bk Mopcav&^vwv yeutpyHv lATAPIZ teli genus, quod quidam Scytbanim et 

Iff/ia^ &s Alyvrrliay, Mayipws, Kal Airvipffas, ^pvywy, Amazonum, alii Persarum fubse volunt, sed Mariandyiuf, 

Et brevi post, 6 hk Bcupi/iof 7iy *l6\\a Kal Mapiayltuvov tribuit Atbenaeus, 1. xii. p. 530. Persis attribuitur a 

iiieXipos, OMov fioffMias vdis. Haec corruptissima sunt. Brissonio de Regno Persar. p. 271, et Relando, P. ii, 

Lege, *0 hk B&p/jios Jjy TlpioXa, vel UpioK&ov, Kal Ma- Diss. Miscell. p. 227. Hesycbius vocem exposuit, sed 

ptayivyov iAeXfos, Ttniov, vel TitIov, paffiXiws vats, nullius gentis mentionem fecit, Sdyopis' TekeKioy fwy6e» 

Vide ^uae de nis omnibus collegi in Excerptis MSS. rofwy^ ^op^/Ki, &poTpoy, Vox postrema suspecta Tide*- 

Hutpncisf de Regno Mariandynorum. Ceterum in batur Sopingio, coi\jicienti legend um p6frrpoy. Respexit 

tiniversuin de Orientalibus observatur, quod propter vero Glossographus ad Herodoti locum, bene aut mile 

seghitiem quamdam, sibi a natura insitam, se mutuo ad intellectum, 1. iv. c. 5, ubi similiter junguntur iporpoy et 

laborem excitare soleant cantando. V. locum memora* o^yapis. 

bilem in Chardinii Peregrinatt. t. i. p. 127* XYTPA2 appellarunt Mariandyni nigras Caricas. V. 

AltP040P0n* roi^s oUiras, Mapcai^o/. Hesych. Atl|en. 1. xiv. p. 653. 

§ 16. De hingua Paphlagonica. 

Sequitur Paphlagoniay cujus regionis populus semper maxime barbarus habitus est. Lingua ejus noo- 
imllaoi cum Cappadocica liabuit convenientiam, namque Strabo ait 1. xii. p. S81. {830.] Cappadociain 
vocabulis Paphlagonicis scatere, qualia sunt Bagas^ Biasas, ^niates, Ratotes, Zar^ Doces, vel cum GMaubooo 
legendum una voce Zardoces, Tiberus^ vel Tibius ex ejusdem emendatione, Gasys, Ologasus et Manes^ cjiue 
barbariem hujus linguae satis declarant. Hinc Paphlagones pro hominibus rudibus et stiiltis babiti sunt, teste 
Luciano in Pseudom. p. 856. % Scribit Eustath. in II. B. p. 530, ^vXamrai he fj Asfi^ flo-rri xei vwf^ 

ov pio¥ AvafiamiMvou; faa)^ sed loquitur ibi sine dubio de recentiori, Gr. nempe, Paphlagonum lingua. 
Vocem £ex, sive adjecta terminatione Gr. JBexo;, Phrygibus significasse panem, p. 19. [68.] annotatum eat^ 
Paphlagonibus tamen quoque tribuit Scholiastes in Aristoph. Nub. p. 149* [ad v. 397.] Xenophon, ^ui cum 
exercitu ipse banc regionem peragravit, 'Avoifi, I. vi. hand ita procul ab initio ait^ saltationem apud ipaos in 
usu esse, quam Sidalcen appellant. Aliam vocem Paphlagonicam Hesycbius profert in ^AiroXoxaurmo'iSf quern 
locum, ut qui turpi ter est deformatus, studio prtetermitto. || 

§ 17. De Lingua Galatarum. 

Tandem succedunt Galatae, quos Hieronymus praeter Gr. linguam ea usos fuisse docet, qua Treviri, ut 
supra jam diximus, p. 15. [44.] Atque id historia eorum confirmat, (|uam narrant scriptores antiqui Gr* et 
Rom., Pausanias, Strabo, Memnon in Photii Bibl., Die Cassius, Lavius, Valerius Maximus, plures alii, e 
quibus earn Wemsdorfius in 1. de Republ. Galatarum a. 1743, docte illustravit. ^ Ex eorum Jingua super- 
sunt pauciora vocabula, non certe Ghr. originis, sed barbara. Scribit Pausanias in Phocicis, p. 364. [B96.] 
T^v Sf iifivov Tdt^T^v "Imif /umv kcH to aXXo ^EXXvpuxiv x^xxov, rdKuTOLi l\ o2 xnclq ^guyletf nrtp^«0p/0 
v^hfv ivofutfyua-^v 3;, quem lones quidem et reliqui Gneci coccum, Galatae vero, qui supra Fbrygiam sun^ 
patrio sermone hys appellant. Praeeunte Turnebo 1. xix. Advers. c. 25, Sylburg. pro 3; legendum cenaet 
uoyij.' Sed consulendas hie sunt notae interpretis Gallici Abbatis Gedoyni, t. iv. p. 246 sq., qui pristinam 
lectionem tuetur, atque etiam observat, vocem banc ex prisco Celtarum sermone hodieque apud Gallos 
superesse.'** Idem Pausanias in 1. cit. p. 335. [845.] vocem affert Mifxav, aitque significare equum, atque 
hinc derivat rpiAotpxia-lav. Sylburgius in notis monet, Camerarium maluisse Ma}^a¥, additque, merras sane 
vul^us etiamnum equas appellare. Apud Gallos Europaeos aliam vocem in usu fuisse, arguit Pliniua, qui 
I. iii. c. 17. ait: ' Eporedicas Galli bonos equorum domitores appellant;' quod a Germanico idiomate non 
multum abludit. Alii malunt Eporedias. Legendum puto Eporeditas. Homo linguae hujus ignarus non 
recte vocem protulit. Ad Ma^pav ut redeamus, nescio, an hue referendum sit, quod apud Ammianlim Marcell. 
I. xix. p. 174. rektum legimus, Sanpatas limigantes pro signo bellico sive classico usos fuisse hac voce^ 
Maiha, Maiba. Omnia certe harum gentium vis bellica in equis sita erat. Tacitus Hist. 1. i. c. 79. : * Nam- 
que minim dictu, ut sit omnis Sarmatarum vis, velut extra ipsos, in equis, nihil ad pedestrem pugnam taook 
ignavum.' Ovid. Trist. 1. v. El. 7. v. 19, 

Sarmaticae major Geticaeque frequentia gentis 
Per medias in equis itque reditque vias. 

Et de Ponto, 1. iii. eleg. 1., 

Pontica tellus 
Finitimus rapido quam terit hostis equo. 
Idem affirmant Thucyd. 1. ii. [c. 96.] p. 59. ed. Herw., Valerius Flaccus 1. vi. Argon, v. 161. Justinus I. jJi. 
c; 3. De Thracibus id coUieas ex Xenophonte 1. i. *Am^&. p. 152. ed. Gr. Steph. Apud Ausonea 
quoque, sive Oscos, haec vox locum videtur obtinuisse. Commemorat ^lianus, 1. ix. Var. Hist. c. I6. anti- 
qoissimo Ausonum tempore fuisse virum quemdam Mipiv, sic dictum, quod ex diniidio vir, ex dimidio equua 



« Comparetar inprimis Stepb. Bys. *ANimi, ibi Berkclias et 
Holstenios. Nec|ae 'Axovm, neque etiam, quod seqaitnr ^pofo* 
fwsf voces per^gnnae Mmt et solis Mariandyois vindicands. 

t Excerpta ista non snot inter mea Jablonskiana.— Poilnci 
jmigatiM' Heiychiiu, scribens, aSp/uioy dpnvov* lul BdffMu wfA^o- 
M^Toi/ MmftafivnX/, Plura ibi interpretes, item Casaubomu et 
Schweighstuemt ad Athen. 1. xiv. p. ubi quondam Bmxo?, 
oanc BMp/ui0f editnm. 

t T. ii. p. sir. N^otabilior autem est Lnciani locus in Psendol. 
^14. t. ill. p. 173, ubi non tantum linguae Papblagonice memi- 
nit, sed et eandem conjungit cum lingua Cappadocom et Bac- 
trianoruro. 

I XenophoBtis mentem minw recte peroepisse Tidetar Jab- 
looskius. Non saltationem, sed cantnm sic appellari, ait Histo- 
rieus, necpe Paphlagonibus istam vocem attribuit, sed Thracibus ; 
et qua hic narrantur, gesta quidem snnt in Paphlagonia, sed a 
Thracibus, qui erant in Orsconim exercitu Asiam imnorem tone 



transennte. Legendum ZitaXjcav, nomen regis Thraann, cojaa 
laudes canebantur, et de quo Tbucyd. 1. ii, c. 29, 95, Diod. Sic. 
1. xii. c. 50. — Qua in editione Ue^chii inveniatar 'AiroXonw^rw^if, 
equidem ignore, sed in Hacenoensi, Schreveliana et Albertiaa 
legitnr, ^AmMXoiutvrwvtc wf ^Iftuf i vvtwaia' 4 ^l wjA nafXm* 
yoai rmif xp^QfMwi t« «i^or» iomt mufixw. Locum dimctliorem 
varii varie aut illusUve conantur ant emendare. Uom oomiai 
ejusdem interpres optimns videtnr Kosterus. Est antem sermo 
de quodam Paphlagonum ritu, sed nentiquam de ipsomm Un^Qa^ 
ad quam certe non potest referri 'AvomXoxovtrm);. — Major! jare 
vociDus Paphlagonicis annnmerabuntur : Tayypa capra, apud 
Steph. Bys. h. v., et quo nomine Paphlagonas appellasse 

VIM TffA^n, testatnr Etymol. v. Jamif^. 
f Comparetnr emdita E. A. Borgeri mterpretatio epist. Pwili 
ad Oalatas (L. B. 1807.) p. 4. sqq. 

Auctorem iUe habuit Ruhnium, pnecUmm inprimis scripto* 
nun Or. inteipretem, qui item coasolaVur de voce MofMv, p. 8i5b 



pp. Uft-lftS.) 3ABlX)NSKiI DISQUISITIO DE LING, LYCAONICA. 



fuerit. Vox ha^c altera sui parte videtur esse truncata. Etenim sive Mar equum notat, sive^ quod fm 
malim, virum notaverit^ vox oon est integra. Mar autem Osconmi vetusta lingua virum seu hominem dictum 
fuissCy ex uonnuUis Oscis vocabulis coUigo. Sic Momar stultus homo, Casnar seu Casmar est senex homo.^' 
Qus Hesychius et alii e Galatarum lingua afferunt, incertum est, sintne ea ad Celtas Asianos, an vero ad 
Europasos referenda. Praeterea ex Hieronymi testimonio tantum scimus, quantum ad nostram rem erait 
necessarium. 

$ 18. De Lingua Lycaoniat* Lycaones eamdem cum Cappadocibus habume linguamj adttruitur. 

Qu« hactenusdisputavimusysunt nobis cuidamvelut munimento, quod adversariorum impetus frangat, nobis 
vero prsesidium et securitatem praestet, ut tutius in hac arena versari possimus. Etenim, ut Phryges, Lydos 
et Cares taceam, si Mariandyni, si Paphlagones et istius orse gentes semper barbane perstiterunt, et si istse 
linguse non e G fascia profectas sunt, quanto ma^ id de sermone Lycaonum dicendum est, qui non mode 
Graeci commercii expertes fuerunt, sed ne Regi quidem Persarum, cum is totam Asiam in sua fide habuit, 
obtemperare voluerunt. Quod scriptor optimus, quique haec suis oculis subjecit, Xenopbon testatur, !• iii« 
'^vcejS. [c. 2. §. 14.] p. 208, sive p. 179* ed. Gr. Steph. Aukmv^ li, inquit, xou auro) ciSo/xiv, Sri ey roi; tiSioi^ 
roL igvfivot xoraXajS^m^ r^v rovrou %eopay xa^vyrM, Lycaones autem sciipus, occupatis camporum monimei^tis, 
impune ex ejusdem, regis, agro victum sibi quaerere. Qupd mirum non est, siquidem montibus collibosque 
circumsepta clausaque tota est Lycaonia, nisi qua Cappadocibus patet. Cf. Strabo p. 370. {811.] De 
montibus Isaurorum, qui Ciliciam inter et Lycaoniam habitabant, in Anthol. MS. Epigr.^ccxcvii. v. 10, 
xtrqauof r xnri^w iyatntaCflYra^ 'Icetufoug. Unde fit, ut ante Alexandri M. tempora rarissimam gentis 
Lycaonicae, linguae vero nullam mentionem fieri videas. Plinius propterea gentem banc ignobilem Tocat I. v« 
c. 29 : ^ Convenium * Lycaones, Appiatii, Euterpeiii, Dorylaii, Midaei, lulicenses, et reliqui ignobiles 
populi xv/ Ad ultimum Lycaones, quamvis essent tSf^sg h iroAe/xoKri, bellicosi, ut observat Dionys. Perieg. 
V. 857, Alexandro tamen M. non restiterunt, sed potentiae cedentes se dediderunt, ut Curtius memorial pro- 
didit 1. IV. c. 5. Postquam Alexander diem suum obiit, varios experti sunt dominos, quorum nonnullos 
Arrianus commemorat, de rebus post Alexandrum M. gestis apud Photium Cod. xc. Sequentibus vero 
temporibus Lycaoniam nunc Cappadociae ' reges, nunc peculiares tyranni tenuerunt sibi subjectam, donee a 
Romanis sub Augusto in Provinciam redigeretur. Quibus ultimis temporibus, ut plurimi Orientis populi, 
linguam Gr. ^ didiceruni, sic tamen, ut patrium sermonem retinerent et hlykoorroi ' essent ; quod etiam ille 
Actorum Apostol. locus, de quo sermo est, ostendit planumque facit. Magis etiam Lycaones Gr. sermoni 
assuevisse, quando sancta Evangelii doctrina apud eos incrementa sumsit, prorsus verisimUe est : quod non diu 

Sost Apostolorum tempora contigit. Atque discimus ex Hist. Eccles., Episcopum Iconiensem Lycaoniam 
letropoJitanum in magna auctoritate ab antiqois inde temponbu& fuisse. Seculo tertio legimus omnes iUius 
one Episcopos Iconiuro confluxisse, ut Concilium haberent, de quo Baronius ad an. 2j8. n. 14 et 15.* Seculo 
autem quarto in Synodo habita Sidas, quae est civitas Pamphylise, Amphilochius Iconii Episcopus t^; 
Swo^j xruvtSpwirratv axna sto) hipan 'Exferx^mv xi, prefuit Synodo, assidentibus aliis etiam Episcopis numero 
XXV., ut est in Excerptis hujus Synodi apud Photium Cod. lii. p. 17* ed. Hoeschel. [38.^ Accenset quidem 
Firmitianus, in Epist. ad Cyprianum de Synodo Icon. p. 221. ed. Felli Oxon., banc civitatem Phrygiae, non 
secus ac Xenophon 1. i. 'Aveifi. [c. 2. §. 19*] p* 147* ed. Steph. Gr.f Sed diversa ratio est. Firmilianus 
enim hoc fecit propter ignobile Lycaonia? nomen, et quod sensim obliteratum est, adscribentibus aliis Lycao- 
niam Phrygiae, aliis Cappadociae. Xenophon vero eam civitatem facit terminum Phrygiae ad Lyoaoniam. 
Venim omnes Geograpbi et scriptores alii, Strabo, Ptolemaeus, Stephanus, Cicero, Iconium dixerunt esse 
urbem aut ipsam Metropolin Lycaoniae ;^ et res ipsa loquitur, Iconium non ad Phrygiam, sed ad Lycaoniam 
pertinere, si has regiones a se invicem distinguas, queraadmodum Cellarius et alii Geograpbi recentiores recte 
fecerunt. 

' Sed quis tandem ille Lycaonum patrius et avitus serpio fuit, si non e Graecia promanavit, an peculiaris 
quidam, an vero ex vicinorum dialectis commixtus ? Yeritatem, ut opinor, assecutuE est illtr^tris H. Grotius, 
^uem supra [p. 7*] diximus, linguam banc habere pro Cappadocica. Nihil est, quod jure objicere possimus; 
«ed et e contrario, quantum vires permittent, pluribus istam sententiam ex Strabone stabilire conabimur. Id 
vero non ita accipi velim, ut Lycaones linguam Cappadocicam, antiquam illam, puram conservasse contendam ; 
immo id facile largitus fuerim, ipsos, ut post Alexandri M. tempora e sermone Gr., ita ex vicinis etiam lii^uis 

' Pamm abest, qainhaec retractem, et obsenrationein means, qn» inter scribendnm mihi seu qaondam obtalif, Dime ipse rejiciam. 
If omar enim videtor ex Sicilia et a Onecis Doribos et ^olibos in Italiam perveniise. Hesychius ait, MS/x«p, /uu/ui^t;, hui^y aTayju. 
^otavit hoc jam Scaligerad Festnm, cojus verba sunt: Momar, Sicali staltom vocant. Schoiiastes Lycopb. p. 91. [ad 1134.J et 
lEttstath. ad fl. A. p. 154. Mwpop explicant MSfx»s, 

* Quid per CoDTentns et Convenire significet Plinios, v. apod enndem 1. c. in aotec. et seqq. Idem K iii. c. 4. ' Conrentna 
Hispaleusis,' p. 155 et panlo post, atqne c.3. * Universa Provincia diYiditor in Conventns septem,'et, ' Carthaginem convenimit 
populi LXI.' 

' Filiis Ariarathis, regis Cappadocis, Lycaonia et Cilicia datae sunt, teste Jnscino 1. xxxviii. c. 1. De Amynta Principe Lycaoniss 
vtdendoB Dio Cassiiu I. xlix. p. 411 . [59t.l Seculo secundo post C. N. Lycaonia cum aliis Asi» minoris Provinciis paruit uni Pro- 
consul i. V. Inscriptionem memoratam a Constantino Porphyrogenneta, et ex eo a Reinesio relatam in Syntagma snnro, p. 435, ubi 
DOtas quoque consule. 

^ Usum linguae Lat., postquam Lycaonia Romanis pamit, ut narrat Dio Cassius 1. lixi. p. 514. [731.], apud Lycaones obtiuttiiBe 
non dubitamui. Plinius I. iii. c. 5. de Italia loquens ait : < quae tot popnlorum diseordes ferasqne linguas sermonis commercio contra- 
heret ad colloquium, etc.* 

^ Dicas eos * jam bilingues, paulatim a domestico extemoqne sermone degeneres,' cum Curtio 1. vii. c. 5. S9. vel etiam triUngnes, 
«ti Siculos appellat Apuleius 1. ii. Metam. in principio. Postremis autem Gnecorum et Romanorum temporibus, sermo Or. apud po- 
palos alioquin barbaros invaluit, ut omnes ferme, praesertim vero Optiroates, sin minus loqui Gr. at intelligere tamen aut omnia ant 
pinrima possent. Hinc dicti sunt fAiSo^ffiafoi et ^/So^jSo^i, ut supra dixi $. 5. [p. 36, ibi not.] Dnplici modo sic dici possant, ant 
tatione linguae qua nsi sunt, aut propter nativitatem e parentibus Gr. et Barbaris. Sic Cyrus dicitur Semi-Persa. V. Apoleii Apolof . 
^. S89. «d. Elmen. Juoge Virg. viii. Md. v. 510. qui Evandrum ait miatnm matre Sabella. Sed apad Agathiam L iii. p. 69. *EXXi|voy«. 
ri yh9c idem est, qaem Latini appellant Gallo*Graecum. 

6 Adscribam unios Ptolemaei locum, 1. iv. c. 6. Sub Cappadocia complures ejus Pnefectmras, et iiiter iUas Lycaoniam qnoqae 
eomprebenUit. Commemorat is aliis Cappadocias Prsfecturis, tandem ad Lycaoniam venit; huyusque urbcs nnmeiantiir 'AA«<mf , 
Kmna, *iNon0v, nofttXal;, Kopva, Kaafita^ Baparra, Observatu digoum est, quamvis hue minus pertineat, Coniam, cuina ssepina fit nentio 
ab Abulpharaio, non differre ab Iconio, et seculo xiii. ac xiv. fuisse Metropolin totina Asie minoris. V. Herbeloti Bibl. Orieat. 
voce Abaka-Khan. [t. i. p. 5.] 

* De tempore babit« Synodi Iconiensis a Baronio, Binio aliis- t Item scriptor Actorum Jostini Martyris, in Rninarti Actia 
que dittlcntit Valesius ad Kn«ebii H. E. vii. 7. Dissentinnt pariter Martyram sinceris, p. 59. $. 5. cujna coi^eetva, ex ^na pro leooio 
Pagios et Hardoinus. Cf. Maasius not. ad novam et amplissimam Pbrygtae legeadum Icoeio LycaoniaB, noo pfoMSis videtur, ut • 
Concilionun Collectionem, 1. 1. p. 909. sqq. XcnophoBtis verbb mtdii^ potert» 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. <5R. OBVIARUM. [pp. l«u 



qiuedaia accepbse. Iconium sane, ut niodo retuli, tamquam extremam Phrygiae urbem intranti LjcaoniaiB, 
describit Xenophonl. i. *Aveifi. p. 170. Ex quo iiitelligimus, iis multum cum Pbrygibua commercii iot^rcea^ 
81886. Id eo assentior Viro summOy patriam eorum et avitam linguam fuiase Cappadocicam. Strabo I. xii. 
anb mitimn commemorate Cappadoces peculiari lingua ud^ eosque, qui ilia lingua utuntur, versus meridieni 
torminari Oilicio Tauro, versus orientem Armenia et Colchide^ versus Septemtrionem Euxino mari usque ad 
Halys fluminis ostia, versus occasuni Paphlagonica natione et Galatis, Lycaoniam usque et Ciliciam asperam. 
Videnturhic Lycaones excludi, sed si rem accuratius perpendamus^ contrarium nullo negotio ex Strabone 
eliciemus. Etenim si e Galatia proficiscaris, in Lycaoniam venis^ et tandem in Ciliciam asperam. Jam verp 
ai Lycaonia est terminus, non potest esse Cilicia aspera, quee Lycaoniam sequitur, et ab ea Taiiro monte divi- 
ditur. Itaque Lycaoniam includas, plane necessarium est, id quod etiam tota ilia descriptio aliaque insuper 
argumenta evincunt. Ita idem Strabo ait, p. 371. [Bi3.], longitudinem Cappadocias dftoyXwo-o-ov a Ljcaoiiia 
et Phrygia ad Euphratem usque patere.' At Phrygia pone Lycaoniam sita est. Quodsi itaque ex mente 
Strabonis accurate terminos ponere velis, a Phrygia incipiendum inclusa Lycaonia, et usque ad Armeniam 
pergendum est. Quam late extenditur Taurus et Antitaurus, soli Cappadoces et Lycaones habitarunt. .Finis 
Tauri ab altero latere Cappadociam, ab altero Lycaoniam terminabat, ut adeo hae gentes fere pro una habencbe 
aint. Et sic Strabo dicto jam 1. xil. p. 392. [853.], nxtjo-ia^ffi nSvi rouroi; roi^rMroi; 6 Tavpog, 6 KcanFctioxicv 
6gil^aev xa) r^v Avxaovlav^ w^og rob$ vvegxeifMvous KlXjixas t9v§ r^^ioGra^, ad haec loca jam Taurus acceditj Cap- 
padociam et Lycaoniam distinguens a Cilicibus suprajacentibus, qui TracbiotaB ab asperitate regionis dicuntur. 
Tempore Artaxerxis Mnemonis Lycaones etiam cum Cappadocibus uni subject! erant Satrapae, teste Xenoph. 
1. VII. 'Ava^<r. in fine. Legimus autem apud Strabonem p. 370. [811.], Sisynum, qui Cappadocum regnum 
affectavit, in montibus Lycaoniae regiam suam habuisse. Praete^ea, saspenumero Cappadocum nomine in- 
clusos fuisse Lycaones, in priscis scriptoribus facile, qui volet, depr^endet. Ut e multis uno utar exenoplo, 
scribit Plinius 1. viii. c. 58, Onagros non transire montem, qui Cappadociam a Cilicia dividit, ubi nomine Cap- 
padoeiea Lycaoniam quoque intelligendam recte monent interpretes, inprimis quia Onagri sigillatim Ljcaonis 
attribuuntur. Cf. Varro de Re Rustica 1. ii. c. 6, et ipse Plinius I. yiii. c. 44, [Strabo 1. xii. p. 852.] 

QusB quidem omnia si secum invicem comparentur, et cum aliis scriptoribus contendantur, perspicuum fore 
spero, veram esse Grotii sententiam, adeoque linguam Lycaonicam non fuisse diversam a Cappadocica. 
Quod taraen cum dico, inficias ire nolo, complura in usu apud Lycaones fuisse vocabula, quae Cappadocibus 

?nota fuerint. Ex eo genere fortasse fuit vox Zi^fiu, quam Relandus p. ii. Diss. Misc. p. 262. ad veteiem 
ersarum linguam refert. Mihi videtur Lycaonica sive Isaurica. Scribit Suidas in v. Mowrougyoi^lfetXrpai' Al 
ii (Mva-ov^) jSflcpjSa^oi ^o-av yuvaixs^* ovojxa auroug Wiy&oiW Zeipfia, — ^ ti ' Afiof^^pauof, lege ^ApfiaJiiKiOf, fuouc^vpy^Ts 
oi/yt^i) Toa-avTcugf S^otg oSr exeivog a^itf/xfTv eT;^ey x. X. Hie vero Arbazacius erat Isaurus, ut idem Suidas habet in 
'AffiaX^iosy ubi taraen et dicitur, quod ex Armenia fuerit. 

§ 19- De Lingua Cappadoaim, quam fuisse vetustam Assyriacam existimamus. 

Sic fere tandem ad finem pervenimus. Restat unun), ut, quae fuerit Cappadocum lingua, breviter disqui- 
ramus. Atque id nunc non examinabo, sitne peculiaris lingua ; nam ea, quae modo ex Strabone pro lingua 
Lycaonica afferebam, de bac re nos dubitare non sihunt.* Ceterum, cum pauca admodum de lingua vetuata 
Cappadocum comperta nobis sint, certi aliquid deiinire vix licet. Quoties vero hac de re cogitavi, suspicatus 
diu sum, fuisse banc linguam eandem cum vetusta Assyria. Bochartus, vir insignis, ita de Cappadocibus 
sentit : ' non ajbhorruisse eorum^ sermonem a Syrio, sed fpisse impurissimum,' in Phaleg. col. 535. Cujus 
aententiae banc etiam reddit rationem, quod Leucosyri dicautur apud Steph. Byzant. Si memoria veterem his- 
toriam repetimus, Cappadociam primum Assyriae accensitam fuisse cognoscimus. Docet id vetus isque 
eruditus Apoll. Rbod. Schol. in 1. ii. v. 948, 'A<r<njqiav fke r^y Svplav t^v Kainra'^xiav' txaX«rro St xoAoi SvpUy 
tibi ipse Poeta loquitur de Sinope urbe Assyriaca, quae erat in Paphbgonia.^ Idem Schol. ad v. 966. 
Assyriam, illic memoratam, interpretatur Leucosyriam. Cf. Strabo J. xvi.init. Cum Assyriorum nomen 
ferme obsoletum||sset, eique Syriae appellatio succederet, etiam Cappadoces Syri vocati sunt, et quo a ceteris 
Syris distinguerej^tur, Leucosyri dicti sunt. De Leucosyris nihil addam, cum res ex Strabone, Stephano, 
Scholiaste Apollonii, Eustathio aliisque nota sit, praeter hoc Hesycbii, Awxotrvqog' Bafiukim^ Xevxc%^oo(, et 
Photii in Lexico MS. Aivxocupor oi Kamrdhxis, xa) oug ol^Iaoveg Sogoug, nempe xoXoutri. Sunt ei^o iidem 
Cappadoces, Syri, Leucosyri et Babylonii. Notabilis admodum est Herodoti locus 1. u c. 7^. scribentia, 
01 ii Koanro£6xou vir 'EXXrjvwv SupiOi ovoju^^oyrar ta-av ii ol Svgioi oSroi, rh fjiiv irpingov ^ Ui^ag ig^eu, Mffim 
xar^KOoty riri ii Kioov, Cappadoces autem a Graecis Syri notfiinantur, et erant hi Syri, antequam Persae impe- 
ritarent, ditionis Nledorum, tunc vero Cyro parebant. Ipsum Cappadocise nomen Persicum est, si Herodoto 
assentimur, ut equidem facile assentior, cujus hie est locus 1. vii. c. 7^9 ol it S6igot o3roi uwo nep<rioav /iCavmMxat 
T^oikiovTou.^ Certe reges Cappadociae ad Cyrum Persam retulisse genus suum, testatur Diod. Sic. I. xxxi. 
apud Photium Cod. ccxliv. [p. 1157, t. ii. p. 517. ed. Wess.] Sacra Cappadocum fuerunt etiam Persica, 
teste Strabone 1. xv. p. 504. [1065.] Nomina mcnsium Cappadocicoruni perhibentur Persica esse, ut infra 
dicetur.^ De lingua Assyriaca sunt, qui dicapt, eam fuisse Chaldaicam ipsam, alii argumentis non contem** 

' Verba Strabonis snnt, fxwuf il ivh rns Avxaoiit$f xal ^fvyiag %, x. Conf. Herod. L. ir. c. 49. 5i, Potest ad banc loqaendi modn 
tiahi ilia pbrasis, t^pam Poetis familiarem esse observat Strabo L. viii. p. 235. et ex illo Enstatb. in II. B. p. 303* 
. * Hinc Syri dicontiir tempore Hercalis tenuisse Sinopen, qnibos eam nrbem Autolycus Grsecus eripoerit. V. Plutarchos ia 
Lvcallo p. 925, 9S6. ed. Stepb. . 

3 Verius id jndico, qoam quod Plinins affirmat L. vi. c. 3., a Cappadore anme foiss^ cognominatos Cappadoces, vel etiam a con- 
ditore gcntis Cappadoco, ut legitm* apud Stepb. Byz. v. Kamwioxia, qui provocat ad Hcrodotum, sed apud quem id frastra qnsntoiv 
Aot lectio comipta est snbstituendamque nomen Uerodiani vel sunile, aat ipsa Herodoti verba, ex gr. L. i. c. 7S. 49. vii. 7a* ex* 
cidemnt cnlpa librariomm. 

^ In Brenneri Exccrptis ex Mose Cborenensi Anneno p. 7. baE'.c leguntor : ' Ipse, Aram rex Armenis, Nino antiquior, in Cappi^ 
doctam progrediens pngnatums obviam habuit Paiapen Kakana^ vimm de stirpe Chami, qui tyrannidem suam exercebat a Man Politico 
usque ad Oceanom, qnem profugatum coegit Aram fngere in insiilam qnandam maris Asiatici. Reliquit deinde ad custodiam re^ponia 
qnemdam Armennm Ducem nomine Misak, tum pliiribus bominum millibnS, ipse vero rediit in Armeniam, mandans priut snl^ectss 
regionis incolii, ut Armenice discerent. Dux ergo, cum illic civitatem aedificasset, eam a suo nomine vocavit, qoam taraen impcrfcctm 
pronnntiatione dicebant Masak, quae mnlta post tempore a Cxsare dicta est Cssarea.' Cum hac narratione conferri possent verba 

• Non tantnm Lucianus jungit linguam Cappadocum, Panhla- Gr. p. 61. An recte, dubito ob ea, quae de eodem Apollonii libra 

aonuro et Bactrianorum, in Pseudol. 14. sed dicitur etiam Apol- scribit Pbilostratus I. iii. c. 41. Hnjns autem verba de Viu 

Jomus Tyane^isis, et adeo Cappadox, libnrai de Sacrificiis scrip- Sophist. I. u. r. 13., non pertinere videntur ad liogiuun Cappa- 

tisserfi /•^TovfwT^ysrnBonevierBaculo, id est, Kngua Cappadocum, docum, sed ad horum prouunciationem ling. Gr. crassaui et do- 

at monet Ol^nus ad Philostratum de V. A. L. iv. c. 19. Oialec- ram : a quo vitio ApoUouiui fuit iounnnis, si vera narrat Phiioa- 

tom vero AtUcam intelligendam existimat Fabridus v. iv. Bibl. tratus 1. 1. c. 7, 14, 17. 



V^. 1«9-.13S.] JABLONSKIl DISQUIsmo DE LING. LYCAONICA. 



nendis commoti aliter statuunt.- Cf. inprimis Seldenus de Diis Syria in Prol. c. 2. Non nostnm nunc 
inter summos viros tantam litem componere, ^uae etiam ad rem^ de qua agitur^ minus perthiet.' IDud tamai 
certum esse existimo, Assyrios literis Chaldaicis u«os fui«8e. Refect Athenseus L xii. p. .529, prope Sairdft- 
dapali tumuliim duas cohimnas lapideas fuisse^ in quibus Xa)£ortxol^ ygifuis^actv, Chaldaicis * literis; elogitrtbi 
cfxaratum fuerit, a Chcerilo postmodum metrorum lege ac numeris versum.'* Arrianus de E:tped. Alex. 1. tf. 
p. 91* [06, 670 cyusdem Sardanapali monumentum commemorate to, ait, hrtygctfifjiM myeygairro outm, *A<r<r6fM 
y^fAfuifa' ol fisv ^Aa-trupm xcA [i^erpov l^fto'xov hrtivou ruj iirtygifU[Mtri, inscriptio addita erat Assyriis Uteris, cui 
ihetrum subesse Assyrii dicebant. Cf. de ea inscriptione dtrab. 1. xiv. p. 464. [672.]9 Athen. p. 529 et 530, 
Hesycfa. in v. Sap^avoarakos [ibi Alberti], et alios. Literae Assyriacae ab aliis dicuntur Syrice. Xenoph. 1. yii. 
Cyrop. [c. 5.] p. 127^ vel p. 110. ed. Gr. Steph.^ super tumulum Abradatse Susiorum Principis atque uxoris 
ejus Panthese excitatam fuisse columnam refert^ xcu ewiyeypafdeu ^our) ra Mfuxra,, Sv^ut ypofAfiMToi, AtqM 
eorum nomina inscripta esse dicunt Syriis literis. A Judseis vero ilia scriptura etiam hodie appellatur /IHWH 
Assyriaca.^ Et quid minim est, Clialdaicas literas Assyriis usitatas fuisse, cum Chaldaei fuerint ipsoram 
sapientes, non aliter ac Persarum Magi, et ^gyptiorum Uqo^eu, ita enim Heliodorus et alii appellant, quM 
Herodotus Uqioiq. Chaldaei saepenumero propterea Babylonii nomintotur. V. Diod. Sic. i. ii. [c. 
p^ 1 15. Horat. I. i. Carm. Od. viii. 

Nec Babylonios 
Tentaris numeros. 

Ita quoque Macrobius I. i. Saturn, c. 3. Chaldaeos appellat Babylonios. Hinc Magi Babylouii memofantur 
a Luciano in Necyom. [t. i. p. 463.] Dicit eos ^lianusl. i. Hist. Anim. c. 22. Ba^uhanlw^ rt xo) Xo^atot^s 
(To^oug. Junguntur Chaldaei et Babyloniorum vates a Curtio 1. v. c. i. §• 22. Atque verisimile est, illam lib- 
guam Chaldaicam fuisse eruditorutn in Assyria et aulicorum. De comrauni vero 'Assyria dialecto res dubia 
manet. 

Aut forte lingua Cappadocum antiqua fuit lingua vetusia Medica. Ita certe suspicabatur Vir eruditassimus 
La Croze, ex ipso Cappadocum nomine, et quibusdam nominibus propriis aliis. Inter populos a' Japheto 
oriundos non intelligere literas Cappadoces, sed Medos, scribit Euseb. in Chron. p. 12. Videntur igitur Medi 
siiam linguam in Cappadocia propagasse. Diversitas autem linguae Medorum ab aliis, aut earundem simiUtudo 
aperte docetur a Strabone 1. xv. p. 498 et 500. [1054 et 1057.] De Arianis, Persis, Medis, Bactrianis 
septemtrionalibus et Sogdianis ait, eW\ yip irw$ xai ofu^Xcorroi iragoi pLixpSvy esse eos quasi ejusdem litiguas. 
Carmanitarum mores et sermonem, r^v SiaXtxroy, maxima ex parte cum Persarum ac Medorum moribus et 
sermone convenire, auctore Nearcho Geogfaphus affirmat.f 

Sed tempus est, ut ad linguam Cappadocicam redeam. Pauca nobis ex ilia sunt reliqua, plura tamen pro- 
cul dubio, quam a me afferri possunt, qui olim ob aetatis imbecillitatem, postea propter temporis anguitiam et 
negotia alia, rem banc ea industria et solertia, qua oportebat, idoneus non sum accurate prosequi. 

De origine linguae Cappad. hactenus diximus. Mutationem posthac variam perpessam esse, quis nega- 
verit? Nam, ut ^gyptiorum, Scytharum, Persarumque imperium taceam, ex sola Paphlagonian lingua in 
Cappadocicam linguam multa defluxisse, Strabo docet I. xii. p. 380, 38 1 . [830.] 

AMBROSIA, quatenus est nonien alicujus herbae, de chartum in (jeog. 8. p. 754. Syris Harmala tribuit 
qua Plinius 1. xxvii. c. 4 et 8, videtur vocabulum Cappa- Auctor Append icis Dioscoridis I. iii. c. 53i 
docum. 'AHOMENAMA nomen mensis Cappadocicum. No- 

ARG^US nions est Cappadociae, quem pro Deo co- mina mensium omnium C^ppadodbus $ usitata ex antique 
I ueruDt Cappadoces, de quo multa viri eruditi jam anno- scriptore H. Stephanus in Thes. Gr. retulit. £a veto 
tarunt. - esse plane Persica existimat Relandus P. ii. Diss^ Misc. 

ARM ALA. Hoc nomine Cappadoces rutam horten- p. 129. 
sem appellarunt V. Apul. de Herbis c. 89« Cf. Bo- ' APAIOTATA est nomen mensis apud Cappadoces. 



Straboniif L. i. p. 28. et 29. [70, 71} de cojoatione Annenioroin, Syromm, et Arabum xar» rnv iiaXntrn, etiam Assyriomm, Arianomm 
et Annenioram, et L. ii. p. 58. [138, 1S9.J, nbi de Semiramide et Nino, Syria dictii, Jv rnc jouv ri BafiuXin xriafxa nal jSoctXiw, rw ^, 

■ Cbaldsomm et BabyloDionim nomen promiscue uaurpatur in S. LiterU, Jer. xxxvii. et xxxriir., Eaech. xxxii. 15, 16, 17., 
Assyrii vero a Chaldseis et Babyloniis distinganntor, Jer. 1. 17, 18., Ezech. xxiii. 23. Recte igitur Babylonii dicuutor ab Horatio 
alii^que, ut in contextn monebo, qaarovis ^lianas L. iv. V. H. c. 20. videatnr Chaldaeos babuisse diversos a Babyloniis, scribens, 
itcos rotfs XaxWou;, xal Bafiv>Mya, xal irp^ rciff M^yeu; [ad q. 1. omnino legeodus Perizonios.] Male autem alii Assyrios, proprie sie 
dictos, cum Babyloniiii et Chaldaiis confandunt, Snidas t. *Av<rOfioi, Auctor Etymol. M., Hesycb., apud quem ^Aatrvfia* n XaX&six^ 
^Aa-av^if' o-f) Xaxloix^, [et loco alieno post vocem 'A^t/fn, "Aaavfim' XaxWwv.] JuDgatur Ori^^eneac. Celsam L. vi. p. 285. [695.], 
coU. Daniele, i. 4. Lnbens fateor, nomine Assyriae antiqnissimis temporibus non solam Assynam fuisse significatam,. verum et com- 
plnra aliaregna, quorum potiti erant Assyrii, non raro compreheosa fuisse. Hinc fit, ut omnis ilia Asiae ore veteribus cognita a Jttchea 
et Syria ad Indiam usque fere a qilibnsdam comrauni Assyrise nomine indicetnr. Sic Diodorus pater, qui fuit rex Tyrius, dicitnr rex 
Assyriomm a Servio ad L. i. ^n. 646., quem etiam vide ad v. 733.— Carras vocantur Assyrm a Lucano L. i. v. 105. Considenui- 
dot etiam locus Xenophontis L. viii. Cyrop. p. 128. ed. Steph. Gr. Neque boc nego, Babylonios sive Cbaldaeos, debelhitos «|> 
Asiyriis, horum nomine aliauando appellat os esse. Inde lux afiulget verbis Michae v. 5. Pariter largior, sub lingua Assyria nonnnn- 
quam intelligi linguam Cbaldisam et Hebraeam, unde Tbemistius Orat. vii. p. 89. et xi. p. 147. Proverbia Salomonis vocat *Aa^fM 
ypifjuiMTa [comparentur Gale ad JambUchum de Myst. p. 291., et Perizonius in Grig. Babyl. p. 10, 60. sqq.] Ut autem in S. Codice^^ 
quemadmodom vidimus, Assyrii distingnuntur a Babyloniis sive Cbaldaeis, ita etiam a Xenoph. L. ii. Cyrop. [c. 2.$. 1.] p. 23. i ii 
^AavCftog^ inquit, h Bafiu^wta rt 1%^ ^"^"^ *A<r9vpiai, Ensebius in ChroD. p. 11. diversam Assyrionim et C^baldKomm originem 

refert ; Arphaxadura enim Chaldaeos, Assnrem Assyrios coodidisse, auctor est ; et bine Babyloniam ab Assyria disceruit, uti qnoi^ne 
fecit Origenes c. Celsum, p. 252. [332.] Existimo igitur, veterem Assyriomm liagoam luisae diversan a sermone Babylomco^ live 
Cbaldaico. 

^ Persae etiam Chaldaicis literis usi videntur, ut eolligi potest ex Herodoto L. iv. c. 87., quem locum non neglexit Vir doctissimaa 
La Croze in dissertatione, inserta CoUectioni Precum Dominicarum Chamberleyn. p. 129, 130. Persicae tamen liters voeantur a 
Strabone L. Xr. p. 502, Myf»f4^ i' tTtai *EXXtfVixdy ntfctnoXf HMxatay^xim yp^fAfUM-tv. i 

' V. Is. Vossins de LXX. interpretibns, p. 13, 14. Ligbtfootus in Matth. v. 18. Rircherus inCEdipoT. ii.P.i. p. 81. sqq., Rhenfer- 
dins in Opp. Philolog. p. 243. Adderem verba Plinii L. vii. c. 56. < Literas semper arbitror Assynas fuisse/ nisi forte emn Periiomo 

Origg. Babylon, [p. 10., cui assentitnr Alb» Schultens Instit. Ling. Hebr. p. 14.] legendum esset Assyriis. 



* Eaedem litene Chaldaicas appellautnr ab Aristobulo 'Aa<r6fM nomina Cappadocica, quoran fiu^ta nentio est, sedalo animad* 

yf&fjuMra. V. Athen. L. xii. p. 468, 469. ed. nov. vertimus, necesee est, existimemas aut pliir«s menses, quam 

t DamiH Ninius apud Philostratum de Viu Apoll. L. i. c. 19, vulgo, numerasse Cappadoces, aut potius mnun euDdenqse 

rit^tnmt vmf /Sof/^Hvv, oira<mi cl<rh, M ^, &\kfi uh Vp/uuvfow, »xxif Si menscm plnribns nominibus appeUatnm esse. CajasnHMli e»» 

Mf)^ ri xol nif aXXq SI Kmtowiwt, airaxa|ui^aw Si 9ma»f, empla apud plerasqiw gentes m OffiMto et Occadente extanl 

I Cf. F^bcicii Menologiom, p. 71, 72. Si omnia mensiom complonu 



dii "LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. VET. OBVIARUM. [pp. 198~)99. 

Moo aodeo affirmare, euodem mensem dictum fuisie aut videtur originU Scythicie. V. Scythica mea MSS. [mihi 

■Arapra,aat'Af>arara. Sestum Januarii Romanorum diem non visa. Cf. vero nots ad Hesych. v. KAfiaxet.} 

xespondeFe decimo tertio 'Arofn-a Cappadocum, obserrat KOMANA, nomen Deie alicujos. Pneter Jovem Ca|^- 

§pi|riianius Haeresi lii. ^. 24, ibidemque flotat, ri. Id. padoces coluenint Deam, quam plorimi Bcllonam fbisae 

oremb. Romanorum respondere decimo quioto 'Aparara volunt. Strabo a loco Comanam appeOat, 1. xit. p. 369. S85 

Cappadocum. et 395. [8O9. 835.] Plotarchus m Sylla, p. 457. dubitat, 

'AP6PA 1 sitae Bellona, an Luna, an veto Minerva nttncupaiida.|| 

>Bomina mensium in Cappadocia erant rONAY poculum Cappadodcum memoratur a Meoan- 

^Ifz:}Jitr^\ . J 11 . r . dro apud Athen. 1. X. p. 434. et xi. p. 477. Hie Ki5k«» 

ASBAMpS Jupiter apud eos appellate fuit. quod vocat xonjpwy 'Awamdv. Ab Hipparcho ibidem attri- 
nomen ex Syrorum lingua exphcare aggreditur magnus ^ui videtur PersU, et a Nicomacho p. 478. aperte dicitur 
Bochartus I. c. p. 535. Rem comroemorat Ammnn. j^^^j^ Htpcudy. Hesych. ait, K6r(» esse roiiptor Bap. 
MaroeU.l. xxin. [c. 6 vel 19.] p. 269: 'Apud Asbamm |»culum Barbaricum.ir quod de Cappadocibus 

qnoque JoTis templum in Cappadocia ubi amplissimus ^^^^^ , *^ 

dk Philosophus Apollwuus tiadihir natus prope oppidum \yT>^N. In FragSielato SavUii apud Usseriom de 

"^"IJ'"'' J T Anno Macedonum, p. 40 et 41. annototur, hoc nomine 

DATHUSA uomen mensis lingua Cappadocum. In j^^^^^ jjei Cappkdocibus. Quod an satu certum sit. 
CTcerptis e Cjrnlli libhs contra Theodonim MopsuMt., m j^tito. cum ille RoSTanonim mensb nomine Cappwlocico 
Actis Concihi Quinti, apud Labbeum T. v. p. 476. hsec ^lio appelktur in catalogo mensium, dequo supiidietum. 
prostani : ' Adhortatur ennn magis Tyanensem Episco- " ^ 

pum ad Martyrum festivitatem pervenire, qus in Arian- mATA ut nomen mensu occurrit. 
zis, praedio ejusdem S. Gregorh, celebratur in mense, mAZACHA sive MAZACA, nomen urbis ptoprium, 
quern ipse Cappadocum lioKua Dathusa vocat; item p. Arg«o sit«, quam Solious c. 45. ait ab incofes ma- 
478 : 'mensis autem apud Cappadocas provincwii voca- trem uFbium appellari. An hinc nomen factum sit urbi. 
bulo Dathusa adjicitur.' Forte idem mensis mdicatur. an vero Metroi»oliii esse indicare voluerit Solinus, diceie 

'*"?J^?E^'"j^°""j'' n'.^r"!?'"', • J- u . non sustineo." Bochartus ab eqnU dictam vult, quibus 
AAJOHapud CappadocesPonUfiwtusJovisdicebatur^ Cappadoces celebrantur. Constantinus de Them? I. i. 
teste Strab. 1. xu. p. 369. [8 10] Posset quis suspi«in. „ ut observant Holstenius p. 154. et Pinedo in Steph. 
legendumAiay/,. PergKi enim fiyoy sive Ayov vocabant Byz.. memorias prodidit, appilhitam fuisse MMoJi^ 
femmam Sacerdotem Diantr. ut duobus locis Hesychius ^-^ Ka^TaWiK inmiyov. a Mosoch Cappadocuiir 
annotavit. Sed him li»c vox esset Gr. Manum itaque ^mo auctore. MosocTi Ule' est fiKus Japheti, ab He- 
melius ab istis abstmemns, qu» propter obscuntatem non ^neis -s^ttfO Gen. x. 2. dictus, ubi Septuagmta interpi«tes 

**S1SSVIt»wto *. 1 o -L-.^ 1 L • habeut MoffOY, qua ratione forsitan et apud Constantinum 

DESANAUS, Hercules. Scnbit Freculphus in Chron. porphyr. legendum est. Longe fa»lius mendum insedit 

I. 1. 1. u. c. 11. ' Hercules autem Desanaus cognomme m i,idorum, apud quern 1. ix. Etymol. c. 2. p. 1037. h«c 
Phamwckrushabetur mde ad nostram usque memo- sensu legtSntur : 'Moloch, ex quo Cappadoces 
nam a Cappadocibus et Eliensibus, [lege Iliensibus.] ad- g„„t^ *,bs apud eos usque hodie Mideca di- 
hucdicitur.' Et sic prorsus eodem m«>do Eusebms in ^5,^,, Corrigenda bee iU sunt: 'Mosoch, ex quo 
Lat.Chron.p. 14: ' Hercules cognomento Desanaus m Cappadoces sunt, unde et urbs apud eos usaue bo!iie 
PhoemcecUrus habetur Unde et ad nostram memo- MazW dicitur.' Nisi forte origo ex Parihonirm lingua 
nam a Cappiri<Kibus et miensibus Dcswmm dici- repetenda, qui Ma5A*.v hutam dicebant, auctore 
tur.' y.notas Schurtzfleischu in NotitiaBibl. Vinar.p. Hesychio. Sic etiam Romani Quirites dicti sunt a Cuii. 
102. InGi«cisvero Eusebup.29.1ocusita^ Sabinonim lingua basta erat. Posfea base urbs 
HpoKXia riyis ^<riv ty *oiylKg yyuplStaeai Atuiay hnXe- Eusebia et CfEsarea nuncupata est* 

yiH'"'"'. yi>y Kainra«dr«v roJ IXW, lego mELITA est alia Cappadocias urbs, quam Semiramis 

iXUmy, ««^<*«'. forte De hoc Desanao etiam condidisse a Plinio perhibetur I. vi. c. 3? Origo vocis vi- 

ouedam notant Vossius de IdoloUtria. 1. 1. c. 22. et Sel- detur esse AssyriacT Assyrii enim Venerem Mylittam 
denns de DusSyns^. 187, 188. Videndnm. an Keren- .ppeHabant, ut ex Heiodotb 1. i. c. 131 et 199- consUt 
les Thasius. cujus Herodotus mcmmit 1. 11. c. 44, hue fe- ^ Seldenusft quasdam notanint. Forsi- 

ceie possit. Sed locum bene perpende.t Quid si Desa- Semiramis Mylitta dicta est. mim divinis honori- 

naus sit TiasaD, vel Deasan, sic saltern bus post mortem earn ab Assyiiis caltam es«e» Diodorus 

pronunciact hodie ^gyptii, i. e. vrepaawltmis 1 Sic. scriptura reliquit 1. ii. [c. 20.] p. 107. Aut vero in 

KAPAA, virile, bellicosum. Strabo loquens de Car- honorem Veneris et io memoriam suse originis banc ur- 
dacibus, homioibus ad rapinam assuctis, qui Cappadociam bem a se conditam M elitam nuncupavit: 
inhabitant, ait, icdtp^a rh &vbp&b€s ical iroKe/uKov Xeyerac, MOLY appeliarunt Cappadoces rutam hortensem,^ 
p. 504. [1067, sed iUic de Persis.] Mihi tamen vox hsec teste Apuleio de Herbis c. 89. 

' Similiter qaidem (tfe Genes, x. S5. vocatur Motox, non vero ille, ut in prima hnjoB libelli editione scripsiy sed hie intelligendos 
est. Cf. Hieron. in Quest. Hebr. ad Gen. x. 2. 

* Olini conjiciebam Mazaca, sed Maieca propius accedit ad vitiosnm Maleca. Sic etiam apud Hieronyronm in Qusst. Hebr. ad 
Gen. X. S. * Mosoch Cappadoces, nnde et urbs usque hodie Mazeca dicitur.' Hieronyroum autem inprimit compilavit Isidonis. 
Masaceni Cappadoces dicnntnr Mo<roxnvol M Mo<roxou xnoBhrigj apud Fl. Joseph. 1. i. Antiq. c. 6. Cf. Hieron. 1. xviii. in Esaiam coL 
jS07. 1. Yiii. in Ezech. col. 884. Adeundus quoque Schroederus Dissert. Pnelim. id Orammaticam Armenicam p. 64. et hnc refereodns 
locns e Mose Chorenensi supra [p. 128.} jam citatas. Pro Mmtox apud Eustath. in Hexaemeron p. 51. vitiose legitur *0(r6x. 

3 Steph. Byzant. Kaitrapiia, fXfiTpoiroXt; rns Kuifnaioniaf, ^ v^U E^/pcta, xcu Ma^axcty tig Srpa/^v [ibi Berkelius]. Cf. Salmas. Exercit. 
Piin. 1. il p. 626. et Cellarius 1. iii. Geogr. Antiq. c. 8. p. 210. 

* Ipse iile fons, Jovi sacer, vocatur *Avfit$fjuuos a Philostrato de xoy. Vox videtur origine Persica. Cf. Casaub. et ScbwciglueuB. 
V. Apott. i. 1. c. 6. Neqne in Ammiano, neque in Philostrato t. vi. Animadv. in Athonaeiim p. 146, 147, atque viri eruditi ad 
nomen barbarnm mutandum. Comnarentur not» Valesii et Olea- Hesych. v. Kev^u. Est animadversione dignum, nec ab aliis prm- 
rii, item Kusteri ad hsec Suidae verna 'Av^fMuor viw^ o'Crw xaXov- termissuro, peregrinam banc vocem usurpasse Interpr. Alex. V. T. 
p^ov. Gen. xliv. 2 sqq. et Jes. li. 17. 

t Ex ipso Strabone satis apparet, ^niirt esse nomen cujasdam Posterius unice vernra est. Strabo 1. xii. p. 811, 'Ev ^ 

regionis m Cappadocia. In Cod. autem Medic, legi ^^ov, KtXixLa ytaXovfxhm Mi^axa (in Cod. Med. M»(am) 4 /uiiirf6s«x«; toC 

exemplo meo Gronovius adscripsit. idnvs, et lib. xiv. p. 979. Els Ma^axa (iterum in eodem Cud. ba»{«- 

t De cultn Herculis apud Thasios testantur numi antiqni. V. xa) th* /xnrpoffoXiy rwr Ka^iraloNMr. Procopius lib. v. de ./Edific. c. 

Holstenii notae'jin Steph. |). 133. Sed qui verba Heroduti bene 4. E^V ^tnrpoiioXiu;; if wp* Jjxfl*?, outw yof irox** T»iy flrpnn tou tdw^ 

perpendat, protinus videbit, Herculem Thasium, de Thaso insula xaXoDo-t 'VwfjutTot, Loquitur autem de Mazaca, deinceps dicta Cm- 

dictum, hue non pertinere. Orinnatio autem .^gyptiaca magis sarea. In Numis quoque dicitur Mnr^voXi;. V. Holstenius ad 

ingeniosa mihi videtur, quam probabilis. Steph. Byz. p. 154. Non tantum erat civitas Cappadociae roazi- 

I Dea Comana fuit oumen Topicnm in Cappadocia, sivc Diana, ma, ut appellatnr a Sexto Rufo c. 1 1, aliisque, sed et sedes Hegam, 

five alia quaecnroqae. Pertinent hue verba Pausaniae in Laconi- monente Strabone 1. xii. p. '813. Quemadmodnm vero Maiaep, 

eit p. 249, &fA^iafiimv<ri fxif Kavxa^oxi; rh ayetXua (rrig Tnv^ixnc ita Nicsea dicitur /ucnrpoiroXif a Strabone 1. xii. p. 848y mater or* 

9m}, Tanrice Dianae) %tvm iro^ ^^t&n, et Diopis Cassii I. xxxv. bium ab Ammiano Marc. 1. xxvi. c. 1. 

II, Tu it Hi KofjMM rnc rt vDv Kannaiottias larl, wti liotut^n n rl^ ft Multi aliif laudati a CI. Wesfielingio ad Herodpt. i. ISl. Qn» 
*Aprtfxiioc TO Tavfixh fi^rag iivfo ^\ (x»y» ad q. 1. tleimams uotavit. autem dicuntnr de origine nominis Melila, valde dubia sunt. Si 
Origenes 1. vi. c. Celsuni c. 22. p. 647. memorat mysteria Kav- Veneris babendaratioesset, hand negligendumforet, apud Hesych. 
maioniSn nifl rrif h Ko^wi; *Af Ti'jixi^of . invcniri Utxirns* *Af poii'mf , si sana ea lectio est, et hoc 

Y Pollux 1. vi. segip. 96% scnbit, Khiu esse pocolnm Kairir»^x4- Theocrito Id. xv. 94. recte a Salmasio redditum* 



pp. 139—142.] STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. cliii 



NABAA dicitur instrumentum Musicum Cappadocum^ 
a Ciemente. Alex. 1. i. Strom, p. 307. [363.] Alii tamen 
aliis gentibus, ex. gr. Phcenicibus sive Hebrseis, Syris» 
Assyriis, tarn iostnimenti inventioDem, quam nomen ad- 
scribunt V. Strab. 1. x. p. 387. [722.], Atbenaemn 1. iv. 
c. 23 [p. 179$ 180. ed. uo\J], Bochartum in Geogr. S. p. 
807. 808.* 

NHESH animal est Cappadocicum. Hesych. Ni|e(/s* 
KttinraSor/9 y€v6fi€yos fjivs, hv VKlovpdv rivts \iyov<nv, 
Neexis mus est, qui in Capplidocia reperitar, quern sciu- 
nim, seu nitelam, quidani dicunt. Videtur esse animal 
ilhid, quod hodie in regionibus illis vocatur Zits-jan. 
Efligiem illius et descriptionem vide apud Com. de 
Bruyn t. v. Itiner. p. 203. ed. GaU. Cf. etiam, quae de 
nitelis volantibus referuntur in Transactt. Soc. Angl. at- 
que ex illis in Diario eruditorum Galileo, Journal des 
S^avans, Avril 1 740. Art. iii. p. 5 11 , 5 1 2. Legantur item 
Gmelini Itinerarium Sibericum t. ii. p. 233, 234, Stalen- 
ber^us in Asia et Europa Septemtrionali ct Orientali p. 
350, 395, de muribus vel nitelis in regionibus circa Cau- 
casum Oiearius in Itiner. p. 740. ed. Germ., et de iisdem 
circa Pontura Euxinum Chardin Voyages t. i. p. 11 9. 
Ejusmodi sunt mures, de quibus ^lianus de Animal. 1. 
xvii. c. 17f ex quibus vestes confects di^cebantur icai/vaicec 
sive Kavviucai. V. PoUucem p. 339* [1. x. segm. 1 23, ibi 
pereximiam Hemsterbusii annotationem,] Hesych. v. 



KawdKai [c. n. Albert! et aliorum], Scaligeri CoiyectaiMa 
in Varronem de L. L. p. 67. Hinc forte Testes Arm* 
niorum appellautur fivatrol, ex murium nempe pellibus 
confectae, apud Pollucem 1. vii. c. 13. [sesm. 60, et 
Hesych. v. Mvi$n'6s.] V. oninino les Voyages de Toume- 
fort t. ii. p. 113, 197. Plinius 1. viii. c. 37. mentionem 
facit murium Pouticonim, qui forte iidem sunt^ et de 
quibus eorumque similibus, ex quorum pellibus vestimen- 
ta contexuntur, qusedam habet Eustath. in Hexaem. p. 
96, 97, et Is. Vossius Comment, in CatuUump. 190. Jun- 
gantur Anonymus in Expositione totius mondi, in Hudsoni 
Geographb Minor, t. ii. p. 10, et Relation de la 'Airtarie 
par Martini p. 147> ubi h«c verba : * des souris de Mos- 
covie, que nous appellons conimun^ment martes Zibd- 
lines.' 

HANAN0HPI nomen mensis Cappadocici. 

IIEPAIIA cognomen Diause Cappadocicum. V. Stra* 
bo 1. xii, p. 370. [811.] 

PHENGITES lapis in Cappadocia. Isidonis 1. xvi. 
c. 4. Sed rectius forsitan nomen Gr. videbitur^ conve- 
niens proprietati lapidis, qui illic describitur. 

20NAAPA mensis Cappadocicus. 

TETOTHA itidem nomen mensis, forte non dlversus 
a Dathusa, de quo brevi ante diximus. 

TIPIH ) sunt quoque nomina duorum mensium in 

'mMONlAj Cappadocia. 



$ 19* Conclusio hyus Disquisitionis. 

Cum jam prima hujus Dissertatiunculae folia Typographo commisissemy amicus quidam meus, Lipsia re- 
diens^ mecum communicavit Viri Rever. et Magnifici C. F. Boemeri eruditam Diatriben, qua Acta Lycao- 
nica insigmter illustravit.f Summopere vero mihi gratulor, Virum doctissimum et ita mecum sentire, linguam 
Lycaonicam non esse Gr., et Rich, quoque Bentleii argumentis tantum auctoritatis tribuere. Quantum enim 
abbmc ponderis meae sentential accedat, facile intelliget, quimjuis Boemeri summam eruditionem, cum incre- 
dibili quadam animi vi et perspicacia conjunctam^ perpenderit.;}; 

Atque haec sunt, quae de lingua Lycaonica, pariterque de finitimis^ hactenus comperta habeo. Nihil restate 
quam ut rogitem aN|uos benignosque lectores, aequi bonique haec qualiacumque consulant, et tenues meos co* 
uatua &vore auo promoveant. 



FRID* GUIL. STURZII 
DE DIALECTO MACEDONICA ET ALEXANDRINA 

LIBER. 

XJPSUS APUD JO.. AUG. GLO. WEIGEL. MDCCCVin. 



PRiEFATIO. 

De dialecto Alexandrina scripturo video mihi nonnulla praemittenda esse de consilio meo atque institulq. 
Fortassis enim, ut fit^ non deerunt^ qui temere susceptam banc operam neque uUius utilitatis esse convicieu- 



* Comparentnr docti homines ad Hesych. v. Va^ha et V»iSxa;, 
Valckmarins in Callimachi Eleg. Fragm. p. 16, 17. 

t Boemeri Dispatatiorecusa est in Thesaaro Novo Dissert, ex 
Mtueo Hastei et Ikenii, t. ii. p. 6i5-^637» Pancis tantnm Terbis 
p. 633 signifirat, displicere sibi sententiam eonrni, qui lingtiam 
Lycaonicam putantfoisse ling. Gr. dialectnm, sed contra probare 
ne Bentleii alionimmie opinionem, Lycaonas pecnliarem et a Gr. 
distinctam linguam habuisse existimantinm. Boemerianam exci- 
pit illic, p. 638 — 648. Disquis. Jablonsk. Huic subnectitor p. 
646 — 657. Dissertatio Pfiieri de Apotbeosi Pauli et Barnabae a 
JLystrensibns frnstra tentata. Non negat is, qaod Grotius affirma- 
nt, lingnam Lycaonicam fnisse Cappadocicam, sed adjnugit: 
*Onnque inminori Asia Gr/ Linguae nsns obtineret, sine dubio pe- 
cnliaHs ejns dialectos fbit, nt in aliis regionibus Dorica, lonica, 
etc' Nihil illic amplius de lingua Lycaonum. Majus habet mo- 
mentiim niajorique eroditionis copia est scripfa Diatribe Guhlingii, 
in eodem Thesauro Hasaso-Ikeniano repetita, p. 657—661, de 
lingua Lycaonica a Pelasgis Gnecis orta. Negat, sermonem Ly- 
caoflicum eumdeni fnisse, qui Cappadocnm, aot vulgarem quam- 
dam ling. Gr. dialectom. Diwentit a Jablonskio, cujus tamcn 

NO. I. VC 



pissertationem, quamquam molta qoaesitam cnra, et e Wolfii taiv> 
tum Curis Philologicis notam, non viderat, ut scribit $. y. Qaod 
profecto mirum videatur, cum Guhlingius biennio post Jablona- 
kium scripserit, fueritque isto tempore Theologus et Pbilologut 
Chemnicepsis, jam antra di5putatiouibus non vulnris argumenti 
noroinis famam consecntus, monente CI. Saxio P. vi. Cfnom. p. 
366. Quidquid id est, ipse existimat vii. * Lycaonicam linguam 
ab prigine oninino Gr.din!anaftse,migratione tamen, coalitione cum 
aliis gentibus comrannitateque, imo ipsa longinqnitate temporia, 
natnra regionis, arte vel negligentia incolarum, varia mutasse n^- 
tione, atque ab prima stirpe, more linguarum communi, defecisse.* 
Qnaui illesuam sententiam docte illustrare et confirmareconatus 
est. Rectene, an secus, poterunt judicare, qui libellos Jablonskii 
et Guhlingii diligenter coniparent. 

t Honorificnm hoc de Boemero testimomum ponfirmant, com 
roultr Hlii, tum pneclari illi verse eniditionis existimatores, £me9* 
tins in Opusc. Theolog. p. 7, et Saxius, qui sibi etiam^ Lipsiai 
oliih in literas incunibenti, satis constitisse scribit, P. vii. Onom. 
Lit. p. 63, 64. Bocrnenim formulapum duntaxat Theologvu|i 
haudquaquam fuisic. 

,. i. u 



cliv 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT, GR. OBVIARUM. 



{pp. m — VL» 



tar/ Quales criminatioiies ut repellam, nihil aliud mihi afferendum puto, uisi viros multos pneclaros et in-» 
rigniter doctos, e quibus ve\ unum Jo. Alb. Fabricium* laudasse sufficiet^ jam dudum optasse, ut aliquando 
▼ir harum rerum peritus vestigia illius dialecti paulo diligentius, quam adhuc factum esset^ persequeretur. 
Quae enim Jo. Croius/ Humphr. Hodius,^ Jo. Conr. Schwartzius/ Mich. Maittaire,^ Jo. Jac. Breitinge- 
nis/ Jo. Da?. Michaelis/ Jo. Frid. Fischerus,' aliique "° ha6ent, ea nullo modo sufficere quivis intelligit. 
Quod ut magis pateat, utque a quolibet, quam prudenter in talibus judicandis versandum sit, cognoacatur, 
et, quam lubricam viam nos ingressi simus, perspiciatur, non alieuum a ratione mea videtur, e libro Croii, 
prasertim cum jam rarescere coeperity cumque etiam Hodius'' eum secutus reperiatur, exempli locoponere, 
quse ille de nominibus t^ny^ro}, ao<po\f et o-o^ioTa) disseruit. Haec enim cum in versione Alex.'* de vatibus et 
magis legi constaret, e diaiecto Alex, derivare banc eorum potestatem non dubitavit. Mihi vero non soli 
Alexandrini videbantur ita usi esse illis vocabulis. Nam h^rr/t^a-ts, auctore Schol. Sophocl. ad Elec. 423. est 
iiotr&^is iiUov, et ipsi h^nyr^ai a PoUuce 7, 188. diserte in hominum futura pnedicentium numero refenin- 
tur, atque ab eodem 8, 124. dicuntur sic appellati fuisse oi ret, irf^) rcuy hoay^fMloov xo) ret, ratv aKKm Ugco¥ 8iUt^- 
xomf. Qui vocabuli usus confirmari etiam potest optimorum scriptorum locis. Sic ab Herodoto 1. 78. 
Croesus narratur itoTr^oug misisse kg rob; i^Tf/vjfrias Te\iAia'<rieoVf eosque jussisse consulere de prodigii cujusdam 
signiiicatu. Apud llieophrastum (charact. 16. 2.) homo superstitiosus, si forte mus perroserit saccum fari- 
narium, adire legitur trgog rov e^i)y)}T^y* Xenophonte (Cyrop. 8. 3, 11.) auctore, sacra facta sunt, eo; ■fvy^ 
travTo ol fMcyoi. Plutarchus (de Is. et Osir. c. 28.) Timotheam, quem cx Eumolpidarum faniilia fuisse 
aliunde constat, appellat e^i)yi}T^y. Et in vita Numae c. 9- ^ jXfyioTo;, inquit, rooy llom^iiuov olov e^ifjorrou xmi 
irgo^rtrov, fjLoiXXov li Upo^ivrov T^tv i^exei. Omnium minime prxtermittendi sunt ii loci, in quibus nomina 
fuavTts el e^iiyijT^^ junguntur tanquam poene idem significantia, ut PJatonis: (ineunte libro 8. de legib.) i^i|yi|- 
Toi Koi) Ugei$j iiottoil re, xa) /xayrei^. £t Aristidis (Panath. T. I. p. 196. ed. Jebb.) Sia rou xoiyoS jx&rre<p^ juil 
IfijyijTou.'* Schol. Aristoph. ad nubb. 331. Aafiiroov 6 iMivrtg, ov efjjyijnjy exaXouy.** Apud ^gyptios yero, 
atque adeo Alexandrinos, l^ijyiiT^^ erat magistratus irogj^vgav cifji,7rt^oiM,t¥o$, xa) t^coy trargiovg rifJi^Sf xoi gwtfu^ 
Keietv T»v tJ irixn XS''^*V«**'> auctore Strabone.*' Neque magis ostendi posse arbitrabar, eum, quem iodicavi- 
mus, vocabulorum a-o^o) et c-oftoTal usum, solis aut maxime Alexandrinis fuisse proprium. Certe^ ut alios 
mittam, cum ^geus apud Eurip. (Med. 683, 685.) hoc itineris sui consilium esse ostendisset, ut Pittheum 
de oraculi ab Apolliiie sibi dali sententia consuleret, Medea consilium istud probat his verbis (v. 686.) : Xo^hg 
yeig avrig, xa) rglfiwv rot rotih. Et Herod. 2. 49* Melampodem dicit fuisse aii^ga o-o^^y, jxavrix^y rt iaourai 
ffvoTrfl-M, quem postea secuti sint alii o-o^io-ra/. Itaque h^viynToi), o-o^ol, o-o^iora), et fiavrug^ habent, etiam 
\ apud alios scriptores, notionem fere eandem, ita quidem, ut o-o^o) et <ro^i<rra\ sini nomina generis, [iArraig et 

S0ifvi}Tft} speciei, quorum tamen illud latins pateat, hoc angustius. 

Jam quanquam ego neque tam sum invidus, ut de meritis aliorum et fama ditrahere uUo modo studeam, 
neque tam arrogans, ut me solum sapere aut satis idoneum esse ad recte pertractandum hoc de Alex, diaiecto 
argumentum existimem, neque inanis cujusdam gloriolae, cui justum pretium statuere dudum didici, adeo 
cupidus, ut rem, quae difficUis et operosa non minus quam incerta et exigui pretii videatur, agere facile ac 
libenter velim ; tamen houestis multorum virorum doctjina excellentium precibus, ut, qua? olim de diaiecto 
ilia scripsisiem, denuo ederem, augerem, ubi opus esset, et emendarem, tandem cedendum putavi, nullum 
laborem, quo illorum voluntati satis fieret, sublerfugere certus, atque impense laetaturus, si judices aequi atque 
idonei, qui in rebu^ arduis etiam conari pulcrum esse sciant, me saltem homniem industrium, nec plane indi- 
ligentem, aut omninb in hoc rerum genere coecum et hebetem^ existimaverint. Nam de ipsius mei laboris 
utilitate non est quod multa dicantur, quippe quam vel ex eo patere cuique arbitror, quod multum inde juvari 
eorum studia possint, qui vel alios scriptores, quorum aetas incidit in tenipora Ptolemaeorum et sequcntia, 
inprimis Aiexandrinos, vel versionem veteris Testamenti Alexandrinam, et libros apocryphos ac novi Testa- 
menti, aut emendare aut explicare et recte intelligere velint. Illud tamen commemorabo, conferre aliquid 
hunc libelluro posse ad confirmandam Fr. Andr. Strothii sententiam, qua codicem versionis Alex. Vaticanum 
dignum esse ostendebat, 'qui denuo, et diligentissime quidem, cum editionibus, quae ex eo fluxerunt, a viro 
quodani docto compararietur, cum quia primi editores multas ejus lectiones, quas quidem, utpote obscuras nec 
faciles intellectu, pro depravatis haberent, temere mutaverint, vel plane rejecerint, tum quia certum esset^ 
saltem de multis illius versionis libris, in illo codice multo saepius^ quam iu reliquis, qui quidem innotueruot^ 



■ Ita qaidem scripseram olim. Sed fortasse rectins verba ista vel delevissem, vel mitigassem. Vidi enim, operam meam valde 
probatam fuisse viris eniditis, ut Vilioisono in troisieroe lettre sur rinscription Grecque de Rosette— et sur le dialecte Mac^donien 
qua exUt in Millini Magasiu encyclop. No. vii. an xi. p. 330. 361. et sepius, item libelii mei censoribus in epbemeridiboa Liu** 
1786. p. 140«. Ooetting. 1786. Vol. ii. p. 1163. Jen. 1786. p. 411. AUg. Lit. Zeit. 1786. Vol. iii. p. 551. et 1788. Vol. iii. p. S9&. 
Item 1791. p. 450. ubi tamen libellus meus perperam dicitur esse llgenii, viri doctissimi et mihi amicissimi. 

^ In notis ad Sexl. Empir. p. 361. 

3 In obss. sacris et bistoricis in N. F. (Genev. 1645. 4.) inprimis c, 33. 
^ In opere de bibliorum textibus originalibus, versionibns Gr., et LaL vulg. Oxon. 1705. fol. Cf. I. S. S. observatio ad Hamfr 
Hodii Lib. II. de versionibus; qnse extat in (Conr. Ikenii) Symbolis literar. T. ii. Brems 1745. 8. p. 152—169. 

» In obss. de stylo LXX. interpretum, insertis Jo. Olearii de stylo N. T. libello, quem Jo. Conr. Schwartzius denuo edidit Co- 
Dorgi 1721. 8. p. 294—345. que tamen obss. multa continent, qn» parum aut nihil faciunt ad rem nostram. Eanim enim aiictor hoc 
agit, ut orationem Alex, interpretum ob discrepantiam cum Attica diaiecto non reprehendendam esse ostendat. 

® In opere de Gr. Img. dialectis. Cojus libri ntilitatem cum ob raritotem exemplorum pauri cognoscere ac sentire ipsi Dossent. 
denpo eum, auctnm quidem et emendatum, emisi Lond. et Lips. 1807. 8. ^ 
^ lopnef. ad edit. V. T. cx versione LXX. interpretum T. ii. Tignri 1731. 4, c. i. $. 40.- 




, P*- Eichhormos in libro, qui inscnbitur Einleitnng msalte Testament, ubi T. i. (Lips. 1803. 8.) p. 346. so. pleraque exeniDia 
dialecti Alex, ct /Egypt, ab Hodio proposita reluUt. Et auctores libri, cui atnlns est Biblische Encyclopiidie. Vol. i. Goth« 1793. 
!?• ^^^^ exemplis, que Michaelis attulerat, usi sunt. j i- » 

^ i* p- 121. operis paulo ante landati. 
- ' J • »• ^Swri'^k Aly^Tow. xal itma^ ro^f ao^bg aifrng. Ubi Cod, Ox. pro lSnrrrek{ habet inpurri^, Symmachof M»wi«» 

£XOd. 7. 11. T0(f( 9ftenit Aiy^Toi/, xa2 roiff ^pfJMtuCs, 

»ic in eadem Aristidis erat. p. 135. Themistocles tA fxixknra ^vt«c ^^nynro. 
♦ y. qnos de hoc nominis Ifvymk et verbi l^iryti<T9ai nsaUndavit Iflscherus in indice Theopb., et ia nota 17. ad Platon. EatbrDhr 
«. 4. Add. Cuper. in apotheosi Homeri p. 276—278. 



'» 17. p. 797. C. ed. Casaub. 



pp,ut— i&ctl— S.] STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. 



omnibus, genuina et vera interpretum verba reperiri. Quam q^uidem sententiam ita veram putamus, ut hoc 
in genere vix aliquid dici posse videatur certius. .Cum enim m conficiendo hoc libello praecepta veterum 
grammaticoruin contulissemus cum locis versionis iUius Gr. non paucis, raro vidimus Alex, codicem (nam dehoc 
])oti8simum nunc ^imus, quia de eo maxime mirum videri possit) exhibere vocabula, quae ex illorum senten- 
tia habenda esseot pro Alexandrinis. Ut verbis fidem iacerem, adjeci nonnulla exempla/ e quibus appare^ 
codicem Alex, per librarios vel grammaticos male seduloa et Alex, dialecti naturam ignorantes, neque tamen 
aemper diligentes satis ac sibi constantes/ turpiter fuisse interpolatum. Sed de his nunc quidem hsec. 

Pauca supersunt, quorum puto mihi rationem esse reddendam. Scilicet prioribus paragraphis^ quas prop- 
ter multiplicem utilitatem nec ab hac nova editioue abesse volui, repetii nonnulla^ quae jam ab aliis, multo me 
doctioribus^ bene dicta fuisse non ignorabam, sed id mihi videor ita fecisse^ ut nihil ex iis afferrem^ quod non/ 
instituti mei ratio exigeret, utque suis queeque auctoribus bona fide referrem accepta. Neminem enun facQe 
roagis quam me, offendit illorum hominum ratio, qui roillies Jam coctam cramben rursus recoquunt, et ad 
fastidium usque lectoribus, non apponunt, sed infiarciunt Deinde non pauca fateor esse meo libello cum 
Maittairii libro communia, nec tamen sappe, imo rarissime, locos indicavi, ubi vir ille doctissimus jam eadem> 
quasego, attigerit: quae quidem ratio ne vitio mihi vertatur, audias quaeso, Lector, ac perpendas ejus rei 
causam. Comparans enim, quae ex mea ipsius lectione in schedis notata habebam, cum iis quae Maittairiano 
open, de hac quidem dialecto, passim inesse reperiuntur, nihil ferie annotatu diguum, quod ibi extaret, me 
praetermisisse deprehendi, praeter Scliotti locum de duplici dialecto Dor., quo tamen et ipso libellum meom 
recte carere potuisse intelliges ex iis, quae infra diximus $. 8. not. 2. Quare quae jure mea essent, ea non in- 
telligebam cur tanquam ab alio accepta commemorarem, praesertim cum illud ostentationis doctrinae ^enus, 
quod inest in cumulandts, qui eadem de re jam monueriut, scriptoribus, mihi sit maxime odiosum, et sic non 
parum libelli moles aucta fuisset. Conferat, cui volupe est, meum libellum cum opere laudato, et vid^bit, me 
plurima attulisse, quae vir ille diligentissimus, vel consulto, vel male fida memoria usus, omisit, et quae ne ego 
quidem in nupera ejus editione addere omnia potui. Ipse quoque pauciora hujus generis ibi addidissem, si Jam 
tum, cum librum Maittairii in usum publicum recognoscerem, de nova hujus mei libelli editione serio cogttas- 
sem. In illo enim opere desiderium quorundam exemplorum, quae ab hoc meo abesse non debent^ lectors 
facile tulissent. 



ARGUMENTUM. 

§. 1. De tempore et occasume versionis F. T, Gr. — §. 2. De dialecto versionis Alex. — §. 3. De dialecti 
natura universe — ^. 4. De notionibus nominis haXtxrog — §. 5. De discrimine dialecti, lir^gua, et styli-^ 
6. De ^eyptiorum studio lingua Gr. — 7. De dialecto Macedomco-Alexandrina — ^. 8. De dia- 
lecti MaceoTnatura — ^. 9. Deiialecti Alex, ingenio — 10. dialecto JEgyptia — 11. De struct 
tura verborum Alex. — §. 12. De vocabulis probabiliter Alex. 

^. 1. Cum non solum oratio Gr. librorum V. T. versionis, quae vulgo septuagintaviralis, rectius Alexan- 
drina, dicitur,' egregie differre inveniatur ab ea orationis forma, quae cons^icitur in reliquorum Gr. scripto- 
rum, maxime Atticorum, monumentis, verum etiam causae hiijus diversitaiis repeti recte videantur ex inter- 
pretum et ingenio et consilio et aetate, e loco item, ubi vixerunt, et ex occasione, per quam eos laborem sua- 
cepisse verisimile est : quorum omnium non eandem in hac versione rationem esse posse, quam iu libris aliis 
ac prhnitus Gr. scriptis, nemo non intelligit: non essent quidem haec indigna, de quibus pauIo disputaretur 
uberius, atque, si vellem, quae jam alii de iis tradiderunt, repetere, multa sane, neque ea contemnenda, pos^ 
sem afferre. Quoniam vero sic et fines opusculi angustiores futuri essent, quam qui caperent illam disputa- 
tionem, et ego superflua magis dixisse judicari recte possem a viris eruditis, quam quibus me gratiam ab iis 
aliquam initurum esse sperarem : breviter taiitum, qua; ad institutum nostrum praecipue pertinere videantur, 
statim ab initio ponam, ne, si quando opus sit illustratione quadam ex ipsa versionis historia, filum <Hiitionis 
medium interrumpere cogar. 

Et de tempore quidem, quo facta fuerit iUa versio, nihil amplius definire potuere viri hoc in genere vorsa- 
tissimi, quam verti coeptum esse illo tempore, quo una cum patre Ptolemoeo Lagida regnavit in iEgypto filiua 
Philadelphus,^ quodque vel, ut Usserius putabat,' in Olymp. cxxiii. ult. et cxxiv. 1. vel, quae efat 
Hodii^ sententia, in Olymp. cxxui. 3. et 4. incidit Tum vero non nisi Pentateuchum translatum fuisse, 
cujus versionem posterioribus dem'um temporibus paulatim secutae sunt reliquorum librorum divinorum ver- 
aiones, utpote quas non ab uno,^ sed a diversis auctoribus profectas esse constet, intelligi facile potest, non 

' Sic Dent. 11. 7. in cod. Alex, est Iwfm. Jes. 5. 29. ica^a^Mi. Exod. 18. 26. ncpivoT. S3. 8. *»rrnovi. Job. 1. 4. Mot/y. Ezech. 
««. 1«. I^txfi^yor. Exod. 15. «7. Mn. D«it. 1. «5. iX«i8of. 7. 19. Won Jos. 3. 14. ^pa». Job. 5. 14. 4'n^n<rUtif. 18. 7. SnftiKrUu 91. JO.' 
Tioiif. 2 Reg. 10.. 14. tTioi, 17. 20. tl^. Ps. 131. 15. x^g» pro Bnea. Gen. 35. 19.' omissnm est vocabttlnm Imtfofxov, et sic porro. 

* Cernitnr enim in bis magna inconstantia. Sic Ps. 34. 25. coa. Alex, habet liVoicay, Vatic. liVotrv. Eodem mode 2 Reg. 10. 14. 
is cod. Al. est nV^ix^av, et 17. 20. M»f. 

3 Neqne enim euro, quae ex Aristobalo (apnd Ciem. Alex, stromm. 1. p. 342. B. ed. Paris. 1641. sive Colon. 1688. fol. et Enseb. 
piwp. Evang. 13. 12. p. 663. sq. ed. Paris. 1628. sive Colon. 1688. fol.) tradere nonnulli solent de versione Jibromm V . T. diu ante* 
Alexandnim M. ab aliis interpretibas facta, et a Pythagora, Platone aliisqne Gracis lecta : v. qoi laadantnr in Fabricii bibL Gr. 
Vol. III. p. 659. ed. Harles. et quibns addenda est Valckenaerii diatriba de Aristobnlo Jndso, philosopho Peripatetico Alexandrino, 
ab Jo. Lozacio edita liUgd. Bat. 1806. 4. Huic enim adjnncta est commentatio P. Wesselingii, in qua p. 131—134. agit de versione 
Gr. V. T. nulla ante LXX. Nec mihi res est cum ver^ionibus Aquilae, ant Symmachi, aut Tbeodotionis, ant aliqmm recentioris 
aetatis divinorum V.T. librorum interpretum, qualis est Nova vewio Gr. Proverbiomm, Ecclesiastis etc. ex nnico codice Veneto 
a ViUoisono edita, Argent. 1784. 8. et Nova versio Gr. Pentateucbi, ex unico codice Veneto a Chph. Fr. Ammonio edita, £rlan|. 
1790. 1791. 8. 3 voll. verum, ut supra dixi, cum ea sola, quae vulgo vocatur ruf /^Jo|utnw»Ta, non exclosis tamen iis, quos apocrypbos 
Dominant, libris. 

♦ Clemens Alex. str. 1. p. 341. CD. /pjtx»i»tv5w»», inquit, ri; yoa^Ci rov rifxovj xal re^ «poftirix«^, 1% Tnf w 'Efi^atuf 

' Annall. P. I. p. 469. cd. Lond. 1650. fol. Alias aliornm sententias reperiaa ap. Fabricium 1. 1. p. 672. in Prolegomenis Breitinge- 
riam hujus versionis editioni prsemissisT. ii. c. i. $. 12. sqq. in Chr.Ern. Meerbeimii commentatione de LXX. interpretum Gr.vertioDe, 
lips. 1754. 8. $. 7. p. 47 — 54. ut mnltos alios taceam. 

^ In opere, quod in prsefatione landavimns, 2. 2. p. 91. 

7 Quae erat sententia Zosimi, philosophi Alexandrini, in Codice MS. chartaceo, qui est in bibl. Gotbana. Cyprian. cataL codd. 
MS8. illius bibliothecse p. 94. 



clvi 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM- [pp.M. 



solum ex usj quae Hodius ' de ipsarum versionum indolis ac styli diversitate congessit, verum etiam ex occa- 
none, qua impuisi interpretes vertendi consilium videantur cepisse : quam quidem ego cum eodem viro docto 
putabam fuisse fere banc. 

Cum enim et Alexander Macedo magnam Judsorum coloniam in ^gyptum^ nominatim Alexandriam, 
deduxissety pari cum ipsis Macedonibus jure iis concesso/ et biennio post Alexandri mortem^ ingens Juds- 
orum multitudo ob seditionem in Syria motam fuisset in .£gyptum et Phcenicen translata, et post novem 
debinc annos alia Judaeorum turba, vel terras fertiiitate, vel Ptolemaei liberalitate invitata, sponte se in 2Egy^ 
turn contulisset: bos Judaeos probabile est, lingua sua, ut fit,^ fere neglecta, didicisse linguam Gr., neque 
adeo legere omnes et intelligere potuisse libros suos sacros, Hebr. scriptos. Hanc igitur ob causam, et in 
gratiam popularium,' non, ut vulgo narrant Pseudo-Ariste»^ sequaces^ Ptolemaei^ et synedrii Hierosolj- 
mitani auctoritate, Judaei nonnulli in £gypto degentes,' vel rogati ab iis, quibus jam familiarior esse coepi»- 
set lingua Gr., quam Hebr., vel sua pietate commoti, transtulerunt primo Pentateuchum, cujus tamen ver&io 
ab uno auctore videtur profecta esse, deinde alii succedente tempore, ut jam dictum est, sensim reliqucMf 
y. T. libros, ex Hebr.^ lingua in Gr., qualis tunc in ^gypto erat usitata. Cur vero non omnes libri sacri 
. simul verterentur statim ab mitio, haec baud dubie causa fuit, quod illis temporibus libri Mosis tantum publice 
praelegerentur in synagogis.'^ Postea vefo, cum Antiochus flpiphanes, capta urbe Hierosolyma, edicto ve- 
tuisset, ne legem Mosis publice in synagogis legerent, eamque comburi jussisset : " quae calamitas in Ptde- 
maei Philometoris tempora incidit : Judaei, qui carerent lectione sacra, legebaut capita quasdam e propheta- 
rum libris depromta. Ita factum est, ut, etiam cessante Antiochi tyrannide, et potestate Mosen legeodi 
recuperata, lectio haphtararum tamen conjuncta cum sidrarum lectione maneret.'^ Qua* quidem Judsontm 
Palaestinorum consuetudo, cum, ut omnino ritus sacri in Palaestina usitati,*' transiisset etiam adJudseos Alex., 
efFecit, ut prophetici quoque libri viderentur esse in Graecum vertendi. Reliqui autem codicis Hebr. libri, ne 
in coUectione librorum divinorum Graece versorum deessent, fuerunt et ipsi post Mosaicorum librorum inter- 
pretationem, temporibus tamen admodum diversis, in Graecum translati, neque absurdum putat esse Hodius^^^ 
si quis statuat, ab aliis etiam quam ab Alexandrinis Judaeis quosdam illorum Graecos fuisse factos. 

2. Ha;c igitur sufficiant de tempore, loco, occasione versionis nostras Gr., interpretumque consilio.'' E 
quibus non dubito quin recte deduci commodeque intelligi possint aliae magis speciales, ut ita dicam, et quasi 
propria? causae, quae jusserint interpretes Graecos verba Hebr. eo potissimum modo, quo vertisse reperiuntur, 
mterpretari. Cujus generis causas quanquam plures et fuisse et inveniri posse non ignorem, tamen, cum reli- 
quae sint ab instituto meo plane alienae, missis illis persequar unam, quae inest in ea ipsa, qua usi sunt in ver- 
tendo interpretes, dialecto. Quam cum Alexandrinam maxime fuisse existimem, in exponenda atque de- 
monstranda hac mea sententia puto sic me versari debere, ut primo qua^ram de ipsius diaJecti per se spec- 
tatae notione, deinde extitisse aliquando peculiarem aliquam dialectum Alex, argumentis nonnullis demon- 
atrem, gusque naturam describam, denique verba nonuulla proponam, quae ad illam dialectum appareat esse 
referenda. 

§. 3. Jam ut, quae proprie sit dialecti natura, quae huic vocabulo notio subjecta, recte possit perspicue- 
que coguosci, paulo altius, sed breviter tamen,' ^ repetamus primo dialectorum Gr. origineni^ qua intellecta 

' L.I. 2,7— 9.p.t59.8qq. 

* V. Joseph, arclueol. 14,7^, 2.ed. Haverc. ubi laudat e Strabone locam, qui nunc in ejus geographies non eztat. it. 12, l. it. debeU. 
Jud. 2, 18,7. et contr. Apion. 2,4. 

3 De qua tempore computandi ratione y. Hody 1.1. 1, 11. p. 59. 

^ Sic satis nota est narratio de Atticiii, qui a Solone Solos in Cilicia (vel, nt alii volnnt, in Cypro) coloui missi, lingnse 
Temacnlse ele^tiam per contagionem finitimorum barbarorom paulatim reliqnerint, variisque vitiis inquinaverint. v. pneter alio» 
Kustatb. ad Dionys. Perieg. 875. Cf. Schwartz 1. 1. p. 327. Notandum etiam est, quod Plutarchus io Anton, c. 27. refer!, reges 
^gypti. qui ante Cleopatram faeriot, (nempe Ptolemxos) vitii rrjy Alyvurim ayaa-xto-Qcu vipiXafiuy ^taXixroy, et nonnullos eomm adeo 

s V. Hodv 2, 3. p. 98. sqq. cf. Salmas. fnn. linguae hellenist. p. 188. sqq. qui quanquam videri possit Hodii sententiam, qnse eadem 
mea est, infringere, tamen re ipsa egregie confirmat. 

6 Cujus fabulosam de septuaginta interpretibus bistoriam mnltis refatarunt Hodius et van Dale, quorum ille quidem 1684. 8. disser- 
tationem edidit contra bistoriara Aristeanam, ac deinde panlulam mutatam repetendam curevit in opere ssepius jam laudato, cnjas 
nunclibrnm I. constituit, p. 1—89. Sed van Dalii dissertatio super Aristea de lxx. interpretibus prodiit Amst. 1705. 4. Uterqoe 
Ipsa Aristeae verba Gr. addidit. De aliis bujas narrationis editionibus v. Fabric. 1. 1. p. 661. sqq. 

7 Et Lagidam quidem intellignnt Jonsius de scriptorib. historiae philos. 1. 18. 3. p. 116. sq. aliique, sed Philadelphum Jo. Alb. 
Fabricius. v. ejus iCfXfjuxra itifi tm 6, sive de numero septuagenario, p. 127. sq. in Opusculorum historico-critico-literariomm syIlo«, 
Hamb. 1738. 4. Fortasse tamen aliquam concedere liceat regis SEque ac synedrii, si non Hierosolymitani, at Alexandrini, anctoritft- 
tcm accessisse : illius quidem, qnatenus exemplum Pentateucbi Gr. conversi cupiverit in bibliotbeca sua reponi, (cf. Plot. apoph« 
thegmm. regum T. viii. ed. Hutten. p. 124.) qua cupiditate doctus aliquis JudaBUs^qui genti suae ac religioni uptime sic consnltum iri 
pntaret, prudenter usus sit ; synedrii vtro, quatenus earn, antequam regi traderetar, perlustraverit et comprobarit. 

. * V. Hod. 2. 4. p. 112. sqq. Scilicet nonnulli, inquam, non lxx. autLxxii. Magnam enim, nt aliarum gentium, ita maxime Ju- 
daeorum, circa bunc numeram snperstitioncro fuisse, satis demonstrarunt viri docti, ut Fabricius in libello niodo laudato, quanquam 
ipse quidem p. 138. sa. non discedit a vulgari traditione, ct Fr. Gedike in Gescb. des Glaubens an die Heiligkeit der Zahl Sieben, in 
Berliner Monatsschrift Vol. xviii. (1791. 8.) p. 494. sqq. et in ipsius vemiischt. Sehriften, p. 32—60. 

9 Neque enim placet Jo. Mattha[>i Hassencampii opinio, proposita in conimentatione de Pentateucho lxx interpretum Gr., non ex 
Hebr^ sed Samaritano textu converso, Marburgi 1765. 4. Plura v. in Fabricii bibl. Gr. Vol. iii. p. 660. et 695. sqq. 

'° In synagogis autem eliam Greece prselectos fuisse libros sacros, quanquam ncgat Vitringa, (de synagog. vet. 3. 2. 7. p. 954. sqq. 
cd.I^ucopctr. 1726. 4.) tamen videtur coUigi posse ex Justin. Mart. apol. 1. 38. (ed. Thale«wn. Lips. 1755. 8.) et e Pliilone de vim 
Mosis 2. p. 140. T. ii. ed. IV^angey. Alios, qui hue faciant, locos habet Hodius 3. 1. p. 224. Scilicet versio Gr. non sola pnelecta 
fuit ex opinione mea, sed singulos locos Hebr. lectos secuta. Atque sic videntur conciliari inter se posse, quae Salmasius scripait in 
epist. dedicatoria, commentario de hellcnistica pnemis^a, p. 30. ct in otisilegio hellenist. p. 318. 322. 328. 332. 337. sq. 344. ct ia 
fonere linguie hellenist. p. 55. 63- maxime p. 88. »qq. ubi ostendit, baud dubie Gr. versionem prslectam in synagogis fuisse, sed ab 
Judaeis, qui non origine, verum religione Judaei essent, h. e. a proselytis, eornmque posteris. Cf. ibid. p. 96. Consentiunt autem 
nobiscum etiam alii viri docti, ut Casaubonus exercitatt. adv. Baron, p. 180. Huetius denionstrat. evang. p. 462. ed. 2. Amst. 1680. 
8. ct Eichbom. 1. 1. T. i. p. 348. sqq. De Alexandrinis certe synagogis, et de Palaestinis ante Jesu aetatem, dubitare vix quisquam 
poterit. 

" V. 1 Maccab. 1. 56. sq<^. 

'* V. Elias Levitain Thisbi, apud Hottinger. thcs. philolog. p. 222. ed. Tigur. 1649. 4. et apud Vitringam 1. I. 3. 2. 11. p. 1006. 
quo loco etsi Vitringa bistoriam illam ncpit nlla probabili rfttione se commendare, facio tamen cum Hodio 2. 7. p. 175. 

*3 Praeclare Hodius 2. 9. p. 188. aliique hanc in rem exemplo utuntur templo illo, quod Alexandrini Judsi in Hierosolymitani 
"Imitationem in prefecture Heliopolitana extruxerunt, et novo pontificatu ibidem instituto. 
«♦ L. 1. 2.9. p. 191. 

Nam de cujusque interprets ingcnio, rudi an polito, qusrere, nec ad institutum meum proprie pertinere videtur, nec permit- 
tnnt li belli angustiae. 

. '6 Neque enim desideraturum esse qnenquam puto, nt omnino Alexandrinam esse Gr. versionis orationem, ostendatur. Sufficiet mihi 
demonstrasse, saltern earn quaedam dialecti Alexandrinae et Macedonicae admixta habere, et magis quidem constanter, ac plapu 
quam reliquonim scriptorum aetatis recentioris libros. 

*7 Nam de dialectis Gr. in universum permulti scripsisse reperiuntur, quorum pancos tantum hoc loco recensebimus. Plures qui 
capiat, legat Fabric, bibl. Gr. 4. 34. (Vol. vi. ed. Harles. p. 164. sqq.) Add. VUloison. prol. ad Horn. II. p. 58. sq. Sic Tbeodoma 



pp. 8—12.] STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. 



dvii 



describi vera earum natura ac definiri poterit facilius. Ut enim omnium Gr. urbium ct nationum origo refo- 
reoda est ad Thessaliam, Macedoniam, Epirum^ et loca viciua/ quoniam qui ea loca primis temporibas 
incolebant^ et antea rgouxo) * vel IliXouryoi ^ dicebantur, primum ''EAAijvs; leguntur nominati fuisse ab Hellene * 
Deucalionis filio, ({ui, ut Deucaliou/ in Phthiotide^ Thessalise regione, regnasse traditur,^ et quoniam *EXXj^ 
fuit urbs atque regio in Thessalia,^ cum nondum uUa alia in terrarum orbe nota esset *£XXa^ : ^ ita lingiiam 
autiquissimam et primitivam Graecorum, quae proprie dicebatur '£XXi]vix^,* fuisse Thessalorum sive Macedo- 
num' propriam, sed ab initio, si quidem cum lingua Graecorum, qualem in libris hodie extantibus repeii- 
mus, inprimis cum Attica, comparaveris, valde horridam et incultam, et barbaram potius quam Gr./^ 
reliquarum tamen Graeciae dialectorum omnium fontem et originem statuendam esse, non verisimile modo, 
sed poene certum est." £t duas quidem potissimum dialectos haec lingua dicitur peperisse : lonicam, que 



fcdarensU, Tiberii CvsarU magister, de qno v. Said, in eio^^;, scripserat dao libros haxlxrwy S/ucMomro; xot a«o^i/|fwf, et Apol* 
loDius Alexandrinus, coguomine D^olas, eodem Saida anctore, composuerat opos r.i(i haxixrmy cajiu particulam qnandam oUm 
perperam putavi ea, que Maittairii de dialectis libro ex ApoUonii grammatica excerpta addita sunt ab J. F. Keitzio. Sic laudantnr 
ab Atbenapo 11. p. 500. B. Parmenonis Rhodii, et 7. p. 284. B. Dionysii Iambi Hbri rirr^l iiaxixruf, Traditnr etiam Astyages qnidam 
gramroaticus de dialectis scripsisse. (▼• Suid. in h. v.) N'oti item sunt Gregorii Corintbii et Joannis Grammatici s. Philoponi de dia- 
lectis libelli, quorum ille quidem optime editus est a Gisberto Kcenio, Lugd. Bat. 1766. 8. ex hoc excerpta quaedam inserta sunt 
Constantini Lascaris grammatical Gr., Venet. 1698. 8. aliisque de re grammatica libris. Reccntiorum denique de dialectis scriptornm 
tantus nnmerus est, nt omnes landare nec possim nec velim. Maittairii quidem jam in pneiatione mentio facta est. Conjungi cum 
eo utiliter potest Fr. Gedike iiber Dialecte, besonders die Griechischen ; quae commentatio primum inserta fuit Promtuario Beroli* 
nensi literaram et artiam (Berliner Magazin der Wissenschaften und Kiinste) Fascic. ii. 1783. 8. deinde rcpetitain ipsius vermischt. 
Schriften, Berol. 1801. 8. p. 153-179. Ad meam antem rem spectant pnecipne Clir. Theoph. Schwartzii diss, de cansis dialectorum, 
speciatim Gr., Viteb. 1702. 4. et Jo. Jac. Ferberi diss, sive suspiciones bistorico-technicae de dialectis Gr. ex consideratione originum 
migrationumque Gr. nationum collectae, ibrd. 1709. 4. Permulta qnoque banc in rem egregie disputavit Salmas. in commentario de 
hellenistica, Lugd. Bat. 1645. 8. in funere lingute hellenisticae, et in ossilegio hellenisticae, ibid. eod. quem me gratns confiteor ia 
multis hie esse .secutiim. Plures alii, qni hnc pertincant, scriptores laudati sunt in Fabricii bibl. Gr. Vol. iv. p. 891-895. cd. Harles. 
Add. Andr. Engbergii diss, de dialecto hellenist., Hafn. 1714. 4. Henr. Benzelii diss, de lingna hellenist., Lond. Goth. 1734. 4. 
' V. Herodot. l. 56. 7. 94. Strabo 5. p. 220. sq. ed. Casaub. 

* Marram. Oxonn. 1. lO.^EXXipr o ^ux(a\/wyec m) wniot l^uaiktwriy xat''EXXi|tif (y^iy^^jJurBnaw, to xpoTicov Tfairu)\ xaXvOfJuioi, V. Aristot. 
meteorol. l. 14. Steph. Byz. et Etym. M. in v. r^aixof, Plin. H. N. 4. 7. Tzetzes ad Lyrophr. 532. cr. ApoUodor. biblioth. 1. 7, 3. 
Palmer. Gr. antiq. 1. 2- p. 5. et interpp. ad Hesych. in v. Fpaixd; et 'PaTxo;. Utuntur vocabiilo r^xd;, ut oranino vetustis et obsoletiSy 
(y. infr. $. 12. in v. fitiaiXiova) scriptores recentiores, nt Lycophron 1. 1. et v. 891. Plutarch, in Cat. Maj. c. 9. Athen. 2. p. 50, F* 
Polyb. 35. 6. Jul. Cxs. p. 11. 17. 19. Alexander iEtohis in Brunckii analectt. poet.'Gr. T. i. p. 419. nr. iv. Procopius hist, arcan. 
c. 24. Enstatbius tamen ad Horn. II. fA. p. 890. 15. etiam Sophoclem nomine F^atxol usum esse ait. Cf. Brtinckii lexicon Sophocl. iny* 
PAIKOTS. Ceteruni nomen Grsecornm band dubie ex eo ortuiQ est, quod regiones, in quibns consedissent, tenoerant inde a tempori* 
bus antiqiiissimis. Certe vocabulum y^ara significat vetulara. 

3 V. Herodot. II. 11. et 2. 50. 52. 56. 7. 95 Thucyd. i. 5. Strabo 1. 1. et 7. p. 327. nbi laudat locum Homeri II. t. 233. cf. II. ^8. 
840. sq. et Schol. ApoUon. Rhod. 1. 14. 580. 906. De nominis Pelas^orom origine non spemenda videtur conjectura Car. DenlnSy 
Staats-und Gelebrten-Gesch. von Griechenland, T. i. p. 3. qni illnd derivat a nomine irr7u»f, ut Nunnes. ad Phrynich. p. 40. ed. Pauw* 
a verbo ««Xaf«iy, quod hue et illnc vagantes, roox ad haec, mox ad alia loca accesserint. Gnil. Frid. Hezel. iib. Griecbenlands iilteste 
Geschichte und Sprache, Weissenfels 1795. 8. dicit, eos fnisse partem Pelegitarum, qui circa Taurom primu con^derint, deinde in 
Graeciam migrarint. Alii dedncunt a nomine in'xayo;, ita ut Pelasgi sint populi pere^rini e regionibus maritimis advenae : vid. praeter 
Eustath. ad II. fi, p. 344. Cumberland in origg. gentium antiq. p. 284. (ed. germ. Magdeb. 1754. 8.) ubi ut ostendat, non rarum esse, 
quod inseraturvocabulis literal, laudat Salmasium ad Tertuliian. de pallio p. 375. ed. Paris. 1622. 8. Add. Eustath. ad Odyss. a, p. 
1393. 36. et Phavor. in v. li'crxoi et iVdor, it. Schol. Eurip. Phcen. 643. Omnino autem hie legendi sunt Geinoz sur I'origine des Pelasges 
avec rhist. de lenrs migrations, in M^moires de literature T. xiv. p. 154—178. et T. xvi. p. 106 — 119. de la Nanze M^m. sur ladif- 
li^rence des Pelasges et des Hellenes, ibid. T. xxiii. p. 115—128. Gibert diss, sur les premiers habitans de la Grece, ibid. T. xxv. p. 
1 — 16. Prideaux ad marmm. Oxonn. i. p. 366 — 392. ed. 2. Lond. 1732. fol. Jo. Jackson chronologische Alterthiimer, aus d. Engl, 
libers, von Chr. Ernst von Windheim, (Norimb. 1756. 4.) p. 771. sqq. et 111. Heynii commentat. de Graecorum origine e septentrio- 
nali plaga, quae inserta est Commentatt. Soc. reg. Goetting. T. viii. et Ejusdem duae commentatt. d« Castoris epocbis popnlonun, 
qui maris imperium tenuisse feruntur, quae extant T. i. novar. commentatt. Soc. reg. Goetting. et T. ii. 

♦ V. Hcllanicus p. 69. Cf. Schol. ApoUon. 3. 992. 

5 V. Thucyd. 1. 3. Aristoteles metaphys. 4. 28. Xi'ywwi ol f4,lf ^^EXkmug rl y«yof, .04 ii^Jmigy tw ol /umt M^EKKriyogy of ii ^iwfof tXifu 

^ V. Hesych. et Steph. Byz. in v. 'Exxa^, Strabo 9. p. 431. sq. Eustath. ad Hom. Od. «. p. 1421. 46. Schol. ApoUon. l. 904. Schol. 
Horn. 11. *. 395. Phavor. in v. ^Ax/^^ols ap^w<r»n 
7 V. Dicaearchi fitog 'EXXalo;, in Geographiae veteris scriptoribus minoribus, ab Hndsono editis, Vol. ii. (Oxon. 1703. 8.) p. 21. sq. 

Verba ejus sunt: v yc^ 'EXXa; ron»\ailt wva, TOTf iroXt;, a9*"EXX»i7o; roD AtoXou (intell. Ketj^hi) iiOJ\9n Ti xal IxrivBn^ Tri; Twy 9iT7aXahr overa 
XMon;, — n evv 'EXXo; 9fTTaXia nv, on votI ny, oOx b rij 'Attix^. Cf. Constantin. Porpbyr. dei themat. 2. 5. in Meursii opp. Vol. vi. p. 
1456. sq. 
« V. Clem. Alex. str. 6. p. 679. A. 

9 Nam tho; illnd 'ExXfivtx^v, de quo potius, quam de mxtttryixJy etsi verba Strabonis 5. p. 221. contrarium snadere posse videantur, 
inteUigendum arbitror locum Herodoti 1. 56. quia non Pelasgi, sed ''EXXnyi;, Deucalioniac Doro paniisse traduntnr, illud igitur cdvoc 
*&o^fivixoy, quod primo, Deucalione regnante, Phthiotida Thessalias habitavit, tenuit deinde sub Doro, Hellenis filio, Deucalionis 
nepote, regiouem circa Ossam et Olympom, HistiaBOtida dictam. Inde pulsum a Cadmeis, ad Pindum habitavit, et nominatum 
fuit Max(3voy. Cf. WesseUng. ad h. 1. et Salmas. de Hellenistica p. 276. sq. et Anonymi Examen d*nn passage d'H^rodote, concernant 
les Pelasges ct les Hellenes ; in Histoire de I'Acad. des Inscriptions T. xxv. p. 11 — 28. Unde autem Macedoues nomen nacti sint, non 
cadera omnium traditio est. Constantinus Porpbyr. de themat. 2. 2. p. 145S. Maxf^ovi'ay inquit^ h vSiofjuiaQri ivo Maxi26yo;, toD 
Aid; xoi Outa; rng AfvxaXtu/rof, wf ^fltrUiof 701*11^) 

4i y i/voKU<r<rafx(fri At* yftMTo ri^otf^avycu 

'jTt ivOf M»yv«iTa, Moxi^eya 9* Iir««ox»f/x«iy, 

01 «f pi Hifghv, xal *OXvfAiroff fwixar rvaioT. , 
(qnos versus non reperio in Hesiodi fragmentomm coUectione) 'AXXo* aith Maxidoyo; rm/ AloXet;, w( 'EXXavixo;, 'Ufnm (ita enim le^endnm 
est pro 'ifpi'unr) Kfwr>i tvy h*Afytf Moxf^oyo; aIoXoi/, oZ iVi Maxi^oyi; ndkouyrat, fMioi fura Muffin Tort oinothrtf, y. Hellanici reUqnias a me 
editae p. 79. 

Plato in Cratylo T. i. opp. p. 421. C. D. ed. Steph. h Ivo^taapida — , ^iai^ lai /jt^ yiyiw^iutfAtf, /Sof/Sapix^y n tout* iTrai. ETq fxif 
ovv laws ay ri Tti a\n9tia xaX TMoJJroy a^Zi' i) xay iwa iraXa*0T»iT0ff ra wpwra tSJ? hofAcirwit avivpira iTy»i, Aim yAf t^ varraxn aT^i^t<r9ai tA 
oyofxara, o^ih §avfM(Trh av tinf il h mXaiA pvifri it fit rnf yt/vl fia^fia^ixne fxridh ^la^t^oi. p.. 409. £. Imti on iroXXa ol ''EXXnyt; ivofxaray aXXor; rf 
xa2 ol M roXe fiaf^foi; oixei/yTfC, irapa twv jSap^Sapavy tl\n^<ri — opa TOiyvy xol Tot/ro t^ oyo/uus, xv^, fxnri /3«piSapixey ^. p. 425. E. irafa fia^fia- 
pa;y Ttvuiv ru ftfoiri* oiofjuira irapitXii^ajtxiy* tl<r\ it ^fxwy apxa*orfp«i fiapfiapci. Per barbaros Plato videtur maxime Pelasgos intelligere. Si 
enim verum est, quod ab antinnis scriptoribus narrari vidimus, Pelasgos antiouitus et ante Hellenis adventnm tenuisse Thcssaliam, 
videtur non improbabiliter colligi posse, Hellenas statim ab initio mnlta vocabuU multasqne loquendi formulas in lioguam suam e 
lingua Pelasgomm transtnlisse, quippe a quibus Hellenas etiam deorum nomina accepisse scribit Herodotus 2. 50. et 52. quanqnam 
postea Pelasgos HeUenum linguam didicisse constet. Pelasgos anteni idem historicus 1. 57. et 2. 51. (coll. 7. 124. 8. 115. sq.) tradit 
pleraque Thessali«, Thraciae, et Hellesponti loca habitasse, et linguam habuisse barbaram, et barbaros fuisse, et t) *ArTixdy fdyo; vocat 
n«xa0yixov. Quodsi cdm his contuleris, quae Strabo 7. p. 321. refert (cf. Thucyd. 1. 6.), totam fere Gneciam olim fuisse xATotxIav 
fiaffi&fv/t, et Atticam tenuisse Thracas, p. 3^7. autem, Epirotamm dialectum similem Macedonicae fnisse, et quod idem Strabo (5. 
p. 221. 9. p. 397.), ut Herodotus (l. 57. 2. 51. 6. 137.), Pelasgos dixit Athenis fuisse (cf. Meurs. Cecrop. c. 5. Vol. i. opp. p. 406-— 
408. et Attic, lectt. 6. 1. et 23. Vol. ii. p. 1251. sq. et 1291. D.) : seqiiitur, opinor, verum esse, quod praeeunte Platone dixi, (cf. 
quae de Macedonum dialecto banc in rem disputat Crophius antiq. Maced. 2. 5. 13. p. 79.) neque nUo modo, qualis vetustissima vei 
Hellenuni vel Pelasgomm lingua fuerit, aut quando hi illis adscripti suam linguam dedidicerint, definiri a qnoqnam posse. Omnino 
dolenduni est, lexicon Pelasgicum, quod Ant. Franc. Gorium edere voluisse constat, non perfectum fuisse. 

" V. Salma<i. de HeUenist. p. 409. sq. qni hoc inde demonstrare conatur, quod Orpheus, Mussus, Pherecydes, Hellanicus, et 
alii antiquissimi scriptores non dicantur lonice, aut Attice, aut Police, aut Dorice, sed Graece, i. e. 'exxhvixm; sive '£XXnyi<7Tl, scrip- 
sisse. Quod quidem argumentum, etsi non admodnui certum pntabam, (v. paulo post not. 17 — 19.) non tamen infringi aut convelli 

Softse arbitror loco Diodori Sic. 3, 67. ubi Orpheus, ut Linus et Pronapides, legitur in scribendo nsus esse roT; nixa^ixoi; y^o^A^jisci. 
fam Pelasgi videntnr primi, et jam ante Cadnmm, postquam semel Hellenum Hngiiam didicerant, (qua de re d". Salmas. 1. 1. p. 281.< 



dviii LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. ORVIARUM. [pp. 14— 17. 

eadem erat cum Attica, et Doricam s. iEolicam/ Nam terra Attica, ita dicto ab AtthiJ, C«ii« fiK^^ 
Turn alus olim nominibus appellata fuisset/ primum Ionia vocata est ab lone, Xulhi filio, Hellenis nepol^ 
et ^olicam ac Doricam dialectum priscis temporibus unam eandemquc fiusse, prater Strabonw locum modD 
Ldatum, etiam ex eo apparet, quod Pindarus iEolice se scribere dicit,' quem tamen veterea ynptoret 
teftdant uium esse Dorica dialecto,^ vcl communis Posteaquam vero lones, vel taopia coacti,« vel ab AdMii 
rLacedaemonibus pulsi,^ duce Neleo earn regionis iu Asia mantima partem, quam antea Cares et Laleges 
iMolebant occupaverant, lingua eorum cum solo mutota fuit, et differre ab Attica ccepit. H«c enmi 
in aua du<ilecim urbes condiderunt,'* Ionia dicta fuit, et lingua eorum lonica. Eadem ratione cum paulo 
ante etiam iEoles" in Asiam migrassent, ibique occupaU regione, cui nomen antea fuerat Mysia, multas ad 
HeUesDontum urbes condidissent,'* tota ilia regio nominata fuit ^ohs, et nova dialectus orta est, quae pro- 
Drie dicebatur iEolica, cum anlea, dum in Europa versareiitur ^les, eadem cum Donbus Imgua usi ftna- 
aent." Locorum enim diversitatem alque mulationem, ut commixtionem plunum populorum, magnam etiani 
invehere linguarum differentiam, quis ignorat? Ceterum haec omnia propterea expJicare studm, ul ;riam mite 
munirem ad constituendam atque definiendam veram et propriam dialecti m universum spectat» notioneni. 

4 4 Ex iis enim, quae dicta sunt, videtur satis iutelligi posse, dialectum non esse posse neque dici, mai 
constet esse populum quendam, certis finibus circumscriptum et ab aliis populis separatum, qui tali loquendi 
ratione' quam dicimus dialectum, utatur. Quod quidem est unum ex us, quibus dialecti naluram contmen 
atque censeri, non solum e praceptis veterum granunaticorum, verum etiam ex ipso noniine dialecti, apparet. 
Nam vocabulum SiaXtxroj, quod proprie est adjectivum, derivatum a verbo activo diaxiynv, h. e. diacemere, 
simificat discretum ac differentem.'* Cum igitur ita positum legitur, ut indicet linguam, qua natio a natione 
disccmitur constet intelligi debere vocabulum yXwrra. Eodem modo efficitur ilia notio, qua dialectus esse 
dicitur loquendi ratio ejusmodi, qua inter se discernuntur populi eadem lingua utentes. Atque hac nodone 
tttimur hoc loco. De qua eadem vocabuli vi praeceperunt multi veterum grammaticorum, ut Gregonua 1. 1, 
p 3. quo loco quamvis nunc legatur : hiXsar^s itrriv »»V« y>^»o-<n)5, % haXixris mti Xtfij iJioy x^^'n^rvrnw 
fa*a/vou(ra temen certissmiam esse puto Koenii post Salmasium '» emendationena, qui pro tJ»oo legendum 
esse docuit T^ou. Nam non solum ipsa rei natura banc lectionem confirmat, quoniam, ut ostcndimua, milk 
unquam dialectus reperta fuit, aut potuit reperiri, sine populo aliquo vel loco, cui ilia familiaris enet, et 
quoniam e lectione twtou sensus commodus elici nequit, cum x«?«xt^ TV9rou non nuii per meptem tautologiam* 
possit explicari,*^ verum etiam locus extat apud Clementem Alexandrinum,** in quo diserte legitur riww. 
Consentiunt item alii, qui ita dialecti naluram explicant, ut rtfrou legi debere pateat in illo loco Gregorii.*^ 

^. 5. Jam paucis quoque alterum illud, quod ad dialecfi naturam pertinere putamus, videtur esse explican* 
dum • nempe dialecti ingenium in singulorum magis quam in coniunctorum verborum diversitete cemi, qua 
quid^ totius alicujus populi vel civiutis communis sit, et qua vel ex aliqua vocabuli ejusdem inunuUtkme 
oriatur, per literarum et syllabarum transpositionem, addiuonem, detractiouem, earundemque ut generum, 

p. 40i. sq, et paBsIm) Hteramm figaras, quibiu verba Gr. pingerent, inyenisse. V. Montfancon disf. de priscis Grapcoram et Lati- 
nonim Uteris (ad calcem Palaeogr. Gr. Paris. 1708. fol.) $. 18— f 4. p. 558. sq. et Villoison. proleg. ad Horn. II. p. 57. sq. 

■ Strabo 8. p. 333. rnv /x^v ^laU ^aXUMa *Kr9ih airny ^afxtr, rfiv ^ Aw^la rn AloXiit. * V. Su^b. 9. p. 397. 

3 De qaibns Herodot. 8. 44. et SUnb. 1. 1. 

^ V. Herodot. 1. 1. et 1. 143. 7. 94. Ktrab. 1. 1. et p. 39i. Eastatb. ad Dionys. Perieg. p. 109. (ed. Henr. Stepb. 1577. 4.) cf. 
ApoUodor. 1. 7. S. et Potter, ad Ljrcopbr. 989. Cetemm Plato in Eathydemo T. i. opp. p. 301. D. et Stepb. Byz. in v. *Wa, dam 
lonem facioDt ApoUinis filiuniy poetas videntur secuti esse, at Euripidem in lone. 

' Olymp. 1. 164. v. Phavor. in v. AtoXnfl* |ui«Xirer. 

^ Ut Pansan. 9. 22. p. 753. ed. Knbn. et Soidai in nty^oMo; , etiam Pindarns ipse Olymp. 1. 26. 

7 V. Jo. Grammaticns de dialectis p. 363. Ne vero quis miretnr, comniunem Pindaro dialectum tribni, efficiet Jamblichi locus de 
^ita Pytbag. c. 34. $. 243. abi Orpbeum dicit scripsisse Dorica dialecto, qoft eadem fnerit vetustissima. Dorica enim dialectus Ti- 
detar omnium rainime recessisse ab antiqua lingua Hellenum. v. Maittaire introdnct. in Gr. dialectos, et quae ibi monvi, p. 39. €t 
34. Certe ut alia, quae e superioribus colligi possunt, argnnienta taceam, Orpbeiis floruisse pntatur 30. vcl 40. ante bellum TrohuMm. 
annos. (t. Lambec. prodroro. hist, literar. 2. 4. 4.) ^olum antem migratio, ante onam Dores vel Tbessaliara incoluemnt et tielle- 
nica lingua usi videntur, vel iu ^olibus mixti vivebant, ut eorum lingua a lingua iEolnm non diversa fnisse putanda sit, facta est 
annis fere 130. post expeditionem Trojanam. (v. Herod, vita Homeri c. ult.) Recte igitur Dorica dialectus videtur did posse cimd- 
mnois, cum haec non alia sit^ nisi antiqua Macedonica s. Hellenica'. 

* V. lliucyd. 1. 2. 9 V. Herod. 1. 145. Strab. 8. p. 333. Isocr. panegyr. cap. 34. 

>^ V. Marmm. Oxon. 1. 42. Hk!rod. 9. 96. Strab. 14. p. 633. Pausan. 7. 2. ^lian. v. H. 8. 5. cf. Callim. Ii. in Dian. 226. sq. ibiqoe 
Spanbem. it. ApoUon. Rhod. ]. 959. et Mcurs. de fortnna Athen. c. 6. Vol. i. opp. p. 38 — 49. Cetemm nomen Nelei quomodo sen- 
bendum sit, NiiXidc an NiiXtv; disputat Davis, ad Maxim. Tyr. 35. p. 623. VuXivc scribitur v. c. apud Plutarcb. de aloria Athenieitf. 
c. 7. Sed Mt|^«£>f rectius scribi hoc nomen, jndicat etiam Rrunck. lectt. in analecta p. 84. 97. 98. Fuit antem Codri filins. v. Het- 
lanic. p. 52. " V. Herod. 1. 142. Strab. 7. p. 321. V. Herod. 1. 142. 145. sq. cf. Veil. Paterc. 1. 4. 

'3 Ita dicti ab £olo, Hellenis filio. (v. Stepb. Byz. in v. AloXta, et ApoUodor. 1. 1.) Hornm ^ns late fnit diffusa. Nam Gned 
extra Isthroum omnes, prater Athenien.ses et Megarenses et Dorienses Pamassi accolas, Strabonis etiam stale dicebantur jEolciu (v. 
Strab. 8. p. 333.) Antiquis antem temporibus Bncoti quoque appellati fncrnnt ^oles, et The.ssaliam incoluere. v. Pausan. 10. 8. p. 816. 
De re ipsa v. Mela 1. 18. et Plin. H. N. 5. 30. V. Herod. 1. 149. Strab. 13. p. 622. VeU. Paterc. 1. 1. 

Nempe ante migrationem illam, cnm praeter lonas etiam ^oles ac Dores Peloponnesnm incolnissent, mox pulsis ab Achseis 
lonibns relicti in Peloponneso iGoles atque Dores, et invicem mixti sunt. (v. Strab. 8. p. S33.) Dores antem, qui Doro, Hellenis 
filio, nomen debere dicuntnr, (v. Stepb. Byz. et ApoUodor. U. n.) octogesimo fere post Trojam captam anno deduct! fuerant in 
Peloponnesum ab Heraclidis. v. Thncyd. 1. VZ. cf. Strab. 1. 1, et Clem. Alex, stromm. 1. p. 327. B. et p. 336. B. 

'6 quis ineptan putet ac pnerilem banc et alteram de nominis yxSirra ellipsi observationem : en cauRam. ^xixt*; eotm a veriyo 
medio luOdytv^M^ b. e. disserere, dednctum, significat omnem omnino elocntiouem et oratienem, etiam sermonem atque coUoqaiun. 
Scpe sic legitur in Aristotelis libello de poet, ut c. 4. p. 32. ed. Harles. UixfiiTa Uyofxn h rv iiaxUrM rn vfhc (ixXnXov;, pro quo c. 12. p. 
174. dixit h xoyotf. Hoc eodem capite ista vocabuli itaUxrof vis apparet p. 166. et 172. it. ap. Clem. Alex, stromm. 7, p. 709. D. et 
Philon. 1. 2. de legnm allegg. t. i. p. 69. 33. forUssis etiam ap. Plutarch, de Is. et Os. c. 17. ubi Maneros dicitur exse liaXixTOf, h. e. 
vox, qusR deceat homines bibeutes et epulantes. Sed alterius observationis utititas apparebit ex eo, quod inveniuntnr ap. veleret 
scriptures loci, in uuibtis ^wh potius quam yx^rra suppleri recte possit. Aristo teles certe (hiiit. anim. 4, 9.; ^taXcxTov definit rrtr vnc 
^ttrvfi; yXwTTi^ ^i«p9pai0-«v, atque adeo dialectum intelligi vult de voce humana et articulata. Et Plutarchus in Coriolano c. 38. habet 

*^ Ut in loco Clementb Alex, supra §, 1. not. 2. atlato, apud Diodor. Sic. 1, 37. t^'exx^twy haXtxroy, Strab. 6, p. 258. D. t$ A«n'fii 

iia>Jinw, p. 277. D. rm ^EKXaia liaXfxToy. Plutarch, in Antonio C. ^7, rriv yXa;TT*T — i^it«J; r^itcovaa xa9' nv ^otJXOiT* iioKtxm — ^ 

Alyuxrlm iiaXixw. Plara dixi ad Maittairii introductionem in Gr. dialectos p. xxxiii. 

'^^ Eodem modo legitur base definitio in ceteris grammaticorum vcteiiim de dialectis libetlorum editionibus, ut in Phayorint 
Varini thesauro, comn copiae et bortis Adonidis, (qui liber prodiit ap. Aldnm, Venet. 1496. fol.) fol. 236. et 248. in Joaimif 
Grammatici de dialectis libello p. 363. etc. 

In comroentar. de hellenist. p. 62. 136. 450. ubi simul probabilcm cansam affert, cur grammatici reccntiore*— nam 
vetastissimorum hac de re praecepta interierunt — antiqnam dcfinitionem mutaverint, quia nimirum nullus ipsorum sptate locos 
erat, nulla gens, cui peculiariter tribni posset dialectus ilia, quae dicitur communis, quam tamen et ipsam comprehcndera 
definitione veHent. 

^ Nam 'mwfAM apud Earip. Phosn. 165. in Scholiis Cantab, explicatnr nomine vaoaxTwa. 
Stromm. 1. p. 338. B. 

** Clem* Alex, stromm. 6. p. 678. B. ^i^ixTov i^^ovrm x/|»» SBftxa! y^apanrn^i <nrtrtUvfxh*iff et ibidem paulo ante, JtaXfxTo;, inqnit, yiyvr 
ma j^vipiix«vra, /dnxiv Ifx^ifwf x^e^**^- Schol. Aristoph. ad nub. 317. tuiXtxTi; Urt f>(uy'»if %afunrhp I'ftrixa;. Xafoxr^ autem l^tnic 
quia fere idem ugnificety quod x«f»**^ mrj, nemini putamus dubium fore. 



ck LEX. VOCUM PEREGIt IN SCRIPTT. OR OBVIARUM. [pp. 



ab edmarcha quodam, h. e. principe Judaeo, qui judicia baberet legesque popolo soo daret, ut perfecte et 
propria^ reipublicas rector, et Ptoiemaei, Alexandn in .SIgypto succeasorea, locum adeo pn^rium et ak aliifl 
eiusdem urbis regionibus separatum iis aasignarunt, eosque appellari permiserunt Macedonas. Hi ipsi autem 
Jodsi vocabantur etiam simpliciter Alexandrini/ quo nomine eos recte appelkbi potabat Joaephus, ita ut, ai 
quis id miraretur, awouBmxrlag esse diceret, quia etiam in aliis barbarorum urbibus habitantes Judsei, simpliciter 
et neglecta Judeeorum appeliatione, eodem, quo inquilini, nomine insignirentur. Certum igitur est, Judaeos 
istos peculiarem quodanimodo certisque finibus circumscriptum et ab aliis populis distiuctum populum Alexan* 
dfiae fuisse, neque adeo dubitari potest, quin eorum lii^ua dici recte dialectus possit. 

Jam est videndum, Hebraicaiie lingua uti perrexerint, an hac neglecta didicerint GraMrani. Et hoc quidem 
probabilius mihi videtur altero. Nam etsi Josephus diserte dicit, Judaeis a regibns .£gypti locum aliquem 
Alexandrian proprium datum fuisse propterea, Swwg KaAot^ooripav ^oicv rijy Ueuraofy Jftrw Wtfuayofjiivwp twp 
aXKn^iXav, tamen hxc verba vehementer dubito an ad linguam etiam sint referenda. Certe vel ex eo, quod 
Macedonas et Alexandrinos simpliciter eos nominari licebat, videtur colligi posse, cum patriae gentis nomine 
linguam etiam patriam eos maximam partem abjecisse ; neque eos ita distinctos fuisse a reliquis colonis, 
.£gyptiis, Macedonibus, aliisque baud dubie Graecis,^ quin ex usu quotidiauo et commercio multa, quae 
proprie reliquorum essent, inprimis vero Macedonum, gentis imperantis, linguam, sibi vindicarent, inteiligi 
facue potest ex insigni Judaeorum mercaturae et lucri studio, et ex eo, quod nostris quoque temporibus fieri 
videmus, ut populi etiam diversissimi, modo eandem urbem incolant, gentis dominantis atque primariae 
linguam, sua pcene abjecta, facile addiscant. Quanquam igitur probabile esse puto, colonos ilios 
ita inter se mLxtos fuisse in urbe et agro Alexandrino, ut et nomine eodem insignirentur cuncti, et linguam 
baberent, mixtam illam quidem atque temperatam e singulorum dialectis, sed pcene eandem : tamen sic quoque 
.videtur in nonnuUis diversa fuisse Judsorum et Macedonum in eadem urbe habitantium loquendi ratio. Judsi 
enim baud dubie multa in Macedonicam linguam iutulerunt verba Hebraica et Syriaca, inprimis structuram 
verborum ad Hebraicae linguas ingeniura forroatani.^ Quae tamen differentia vel non adeo magna erat, vel ad 
Hebraicae potius quam ad Gr. ling, natiu^m pertinere existimabatur. Unde factum est, praesertim cum tali 
dialecto Alex, perpauci libri scripti essent, ut minus innotesceret graromaticis tanquam peculiaris et a Maced.- 
Alexand. diversa dialectus. Ea enim dialectus Alex, de qua peculiares olim libri extabant,^ et quae saepe 
commemoratur a grammaticis, quorum locos infra afferemus, videtur omnibus Alexandriae civibus communis 
fuisse, ita ut qui plenam velit et perfectam ejus ideam habere, ei partes, e quibus composita esset, cognoscendiB 
aint singtilae. Quarc qua^ramus ante omnia de Maced. dialecti natura, e qua maxime -atque .^Igyptiiat ortam 
putamus Alexandrinam. 

8. Omnino autem dubitari non potest, quin Macedonum lingua vetustior distinguenda sit ab eorundem 
recentiori. Hoc enim non solum ipsa rei natura satis declarat, qua quselibet lingua, quamdiu populo alicui 
usitata, et quasi viva est, multis modis mutatur atque variatur, emendatur, emollitur, expolitur, 
verum etiam ceterarum Graeciae dialectorum exemplum, quarum Atticam quidem duplicem fuisse, et 
antiquam a nova distingui debere, multi viri docti ostenderunt.' De Dorica idem statuendum esse 
apparet e grammatici cujusdani verbis his : ^ iVreoy on 6 SeSkpirog JcoglBi dtoiXixrco xixp^ou via' 8uo 
yif f!<ri, vacAoi^, xa) via' icou ^ ftev ToAaifl^ rpOLyua rtg lori* ^ via, ^ xo) SiOKgtrog x^rai, ftaA$«txo0rs^ae 
Ka\ euxoAxore^a. Quin etiam lonicam duplicem fuisse, inteliigitur ex Apollonii Khodii Scholiasta.^ 
Hoc idem autem de Macedonica quidem dialecto demonstrant, quse nobis supersunt, linguae istius vocabula, 
quae liquido apparet alia vere et proprie Gr. et ad veterem Hellenum linguam referenda esse, alia ex aliorum 
populorum linguis, inprimis Persarum, Syrorum, Hebraeorum, .^^yptiorum, aliorumque, quibuscum Alex- 
qndri ejusque successorum temporibus versati sunt Macedones, derivari debere. Collegi utriusque generis 
non pauca. Sed cimi e priori genere pleraque prorsus inusitata esse reperiantur, quanquam ex iis quoque 
plurima Orienti deberi nobis persuasimus, rejecimus ea ad calcem hujus paragraphi. Alterms generis exempla 
QonnuUa statim in margine adjeci." 

' V. Tiberius Clandiiu Caesar ap. Joseph, archaeol. 19. 5. 

* Plura earn in rem ac certiora videmur allaturi fuisse, si soperessent libri 10, quos scripserat ^rrpi rmn xar* 'AXi^av^piutv Calliaicos^ 
oognomine Sutorius, sophista, (de ^uo v. Siiid.) et Callixeni Khodii opus vfpl 'AXi^av^pfta;, ^uod Uudat Athenaeus 5. p. 196. A. 
et9. p. 587. 1). et ApoUouii Rhodii xriVi; *AX(|avjpua;, qui liber hiudator a Schol. Nicandn ad theriac. p. 6. ed. MorelL Paris. 
1^7. 4. 

^ Talem Hebraismnm dialecto Macedoaico-AlexaDdr. illatam detexisse mihi videor in Ptolemaei Euergetis monamento Adnlitano, 
ap. ChishuU. antiqnitt. Asiatt. p. 78. obi insolens verbomm stmctora, quae conspicitur in his: tyv roi fAiyia-rof Om fxov *Apnv (^aftarCav, 
explicari fortassis possit ex ea Hebneorum consaetudiue, qua nominibus, quae a verbis derivata sunt, eundem jangere soknt 

casnm, qui jungitur verbis, a quibus dncte sunt, ut i Sam. 3. 11. *\D't^'yi2 ^t<^* Vitavit hanc stnictune duritiem aactor libri 

t Maccab. 3. 33. ra^ »px.*f^((' x^f'''^"'^ 'X'* U"^ Attica loquendi ratio, v. Anonym. Atticista de Atticismis, in Villoisonii anecd. Gr« 
t.II. p. 80. Sic Hebraismns est in Inscript. Koset. lin. 10. ubi Ptolemapus vocatur vrafx'^ ^'^^ ^t lin. 19. 'Ef/ixn; & fxiyi^wtl 

fxiytef. Nihil tamen affirmari hie potest. Nam, ut|de primo saltern exemplo dicam, etiam Attici reperiuntur insolentiore ilia Domunun 
structura non raro usi esse, ut Plato apol. Socr. T. I. opp. p. 30. A. Ifxrrv tSi 9iw CirripKrUj. Pbspd. T. i. p. 109. A. rrtf ofAotomra rov 
o^fov apTQv iau7w, Timx. T, iii. p. 46. A. ta; — tov crugif Ixarlfov xwrunri'a; «ixXT>o»f. Epist. 8. T. iii. p. 354. E. n dtw ^uXiIm. v. 
Fisc|)er. ad Plat. Eqthyphr. 17. 5. Apol. Socr. 18. 10. maximeque quos laudat ad Phapd. 38. 4. In Thncydide itidem' sunt raolts 
formulae quas Hebraismum redolere videantur, rollectx in Car. Ludov. Baueri diss, de lectione Thucvdidis optima interpretandi 
disciplina. Lips. 1753. 4. inprimis p. 73. sq. Quin nec Latini illius generis structuram horrent. Sic Cic. de legg. 1. 15. jostitia est 
obtemperatio scriptis legibus iiistitutisque populorum. Caesar B. G. 1. 5. 3. domum reditio. v. Jo. Buxtorfii thes. granunat. ling. Hebr. 
2.3.3. p. 369. ed. 4. Phjl. Parei mantissa lexici critici p. 183. Duker. ad Thucyd. 5.46. 8.21. Wesseling. ad Herod. 7. 15. 
Valcken. et Porson. ad Eurip. Phcen. 948. Sed nec secundi exempli siniilia desunt in Atticorum libris. Apud Plat, enim Alcib. i. 
T. II. opp. p. 121. A. et Xenoph. Ages. 1, 2. sunt ^aat\ti( Ix fitnTiXiwv, Tertium vero, o fjuyat xol /uiiya;, pro o fMyiffTo;, baud dubie 
Drigiiicm debet Unguis Orientis. v. vel Vorst. de Hebraismis N. T. 12. 2. 

^ Nam et Irenwos, qui idem Latino nomine Pacatns vocabatur, grammaticus Alexandrinus, scripserat 11. 7. iriel Tns ^AX»(afifimff 
itaxUrov, eamqne ex Attica derivaverat, (v. Etymol. M . in v. irvUfifny, Suid. in v. EjfWof et nunaro;) et Demetrii Ixionis, Adraroyt- 
teni, ittfl 'AM|ay^p<u;y iutxixrov opus budatur ab Atbenfeo 9* p. 393. B. Vixit iste Demetrius temporibus Aug. Cacsaris, v. Suid. in v. 
Aitu.nrpi9Sy et Menag. ad Diog. Laert. 5. 84. 

' Ut Henr. Stephanns de dial. Att. p. 235. Taylor, prsfat. ad indie, in Lysiam cxtrema, Bernardus ad Thom. Mag. p. 579, cf. 
Valckenar. ad Eurip. Pbcen. p. 22. et Pierson. pnefat. ad Mcer. p. 26. sqq. et Fischer, ad Weller. Spec. i. p. 41— -43. qui tres fuisBe 
dicit hojns dialecti states, quamm primam terminarit lonnm in Asia', oram migratio, secunda inde pertinuerit usque ad belli Pelopon- 
aesiaci tempora, tertiae finis in setaiem Philippi et Alexandri M. iuciderit. 

^ Qu% leguntnr in editione Theocriti Romana, quamZach. Calliergus curavit 1516. 8. post argumcntum idyllio primo prapfixun. 
IJiide non erat, quod virgula quadam divina se iocidisse putaret Andr. Schottus (ob^. humann. 2. 50.) in cod'icem aliquem MStam, 
in C|uo fere eadem legerentur. Quam codicis istius notam cnra etiam Maittaire in introductionem in Gr. dialectos p. xli. trai>acrip«^ 
s^rit, non video, quomodo vir doctus in Leipz. Litcrat. Zcit. 1807. Nr. 74. diccre potucrit, in libro Maittairiano prasteritam esse 
dialecti Dorics diversitatem. 

' 1. 998. 1081. ad vocabulum w\hor r'ns viwri^a; 'lalog to (Txxo*. v. Fischer. 1. 1. p. 39. sq. et Maittaire I. I. p. xxxvi. et p. xxxix. 
pot. 1. et 5. Unde nec dnpliccm dialectum lonicam praetermissam a Maitlairio fuisse patebit. 

* Arcadius, grammaticus incditus, apud Spanhem. ad (2allim. Ii. in Del. 150. xor^o;, inqnit, xn^ Maxt^oa-iy ouoyo/uio;. Spanhem. illad 
^ Arabica lingua derivat* Sed potior mibi Yidetnr Jungennanni (ad Polluc. 10. 12.) ratio, qui legi jubet axoHo;, quo Tocabula 



pp. «7— 31.1 



STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. 



clxi 



Nunc paulo accuratiu^ describenda videtur ipsa dialecti Macedonicae natura. Et anticjuissimiB quidem 
temporibus valde verisimile est earn vel plane non, vel certe pariim diversana fuisse a Donca.' Quae ejus 
facies atque forma quam diu duraverit, et quando mutata fuerit, inihi quidem non liquet. Cum vero port 
Alexandri M. tempora turbatas fuissent Graeciae dialecti onmes^ ita ut ne Attica quidem discemi satis a 
Macedonica posset,* cumque adeo, non quidem Macedonica vera et antiqua, tanquam reliquarum omnium 
mater, sed ea, qua Grapci omnes, et indocti in vita communi sermonibusque quotidianis, et docti etiam in 
scriptis uterentur, rris xoiv^; fere nomine insigniri coepta fuisset,^ Macedonicae nomine appellata fuit alim 

Juasdam lingua, quae et ipsa quin a Macedonibus invecta sit non dubitamus, sed quam pro barbara fere habeo- 
am putabaut Graeci, non solum propter insignem et nimium ^ peregrinorum et barbarorum^ obsoletorum 
item vel novorum, vocabulorum usum^ verum omnino propter diversam a reliquorum Graecorum oratione lo- 
quendi rationem ac formam, quae vel in eo cernebatur, ut vocabulis notiones sive ob vetustatem sive ob novitatem 
inusitatse tribuerentur ; ' vel aliis modis apparebat. Macedones enim non solum et vocales/ et consonantes, 



Hesychio et Pliavor. auctoribus, nsus est Alexander in epUtolis, et qno significabatur apud Macedonas tipx^ rir»y/x«vi| lit\ rwv 
^(xflMrmftwv. Hemsterhus. ad Poll. 10. 16. illud bene derivat ex Hebr. *Tptt^> Qnod etymon eleganter certe convenit com boni 
magistratus notionc. — ^naxn et diminntivnm /Sanaxiov fuit Tltftriim f<aXti, auctore Atlienaeo in fragmento, quod Gasaub. in animadv. 
p. 784. edidit, sive T. iv. ed. Schweighiius. p. *i^3. nbi ex Alexandri M; epistolis memorantnr jSanaxai &fyv^ Mraxfvtroi. Cf. 
Aristot. mirab. auseult. c. 60. et Diphilus ap. Atb. 11. p. 484. E. item p. 496. B. ubi ^tmtuov iterum mentio, ut p. 480. A. ex mente 
Hemsterfausii ap. Albert, ad Hesych. p. 706, qui uberiiis de batiaca disputat. Uiraque forma rursus ex tat ap. Athen. p. 497. F. et 
/SsTtaxioy fortasse pro finciaxii reponeudum est ap. Poll. 6. 96. Quod autem ad origineni attiuet, rccte cum Bocharto (hieros. T. ii. 
p. 878. ed. Lugd. Bat. 1692.) comparari potest Cbaldaicnm rPDUKs cucurbitaB similis fuisse intelligaturiSaTtaxq. Nisi malis a /til 
derivare, mensura liquidornm, ^rh;, ^aviu, — tf/xa, quod Hes. et Phav. dicont in Maredonum lingua sigiiificare ayadny Tvxnv, Seldenm 
(de diis Syris l. i.) derivat a nomine Chaldaico 7)0, cujus status emphaticus est h(7)D* — Ex eadcm lingua Chaldaica repetendum 
▼idetor vocabulum c^Trra, quo utebantur Macedones juniores in appelUindiH senioribns, si quidem recte cepi verba Etymol. M. in ' 
V. ^rra, (Cf. Maittaire diaiectt. p. 365.) quod Heinsius (proleg. in Aristarch. sacr. p. 665.) derivat e formula ili^Ky 90a ntnn- 
tnr in precando Judaei, et Scbol. Homeri (11. i. 603.) Thessalorum esse dicit. Cf. Jac. Rhenferd epist. de origiue et significatn voci» 
arra, Franeq. 1688. 4. et in ejus operibus philologicis, Traj. ad Rhen. 172^. 4. editis, p. 832—827. qua^ tanicn parum illustrat. &wm 

3' ^tur (de quo alio modo exponit Spanbem. ad Callim. h. in Dian. 6.) videtur mihi ortum esse ex Neminem enim movere 

ebet literamm mollium in duras mutatio. Certe non repugnat analogis. Sic et ^rayuoy dicitur, et varayum. (v. Athen. 4. p. 169> 
D.) Sic ex /wTa fit i/8^o/ixof, (v. Phav. in v. /wra.) Sic Ezerh. 30. 17. pro Hebr. /Sd^*^ in vcrsione Alex, est Bov^tov, Cf. JH- 
blonski pantli. i£gypt. 3. 3. p. 82. Sic xi'r^ia appellata esse a cedro, quasi m^fia, suapicari non dubitat Phanias Eresius ap. Athen. 9. 
p. 84. D. Ci. Dan. Fesselii adversaria s^aciaT. II. p. 357. vapoo;, quod, Hesychio et Pliavorino auctoribus, aquilam significat, Jo. 
Andr. Danzius in Literatore EbrafO-Chalda-o (Jen. 1715. 8.) p. 30. bene dicit ortura esse ex Hebr. D*^D* 

* V. supra p. clvii. not. 9. et clviii. n. 7. et qua>. ad calcem hujus paragraphi, in coilectione vocabulorum Macedonicomm, de nomine 
xo^o^iov dixi. Sic alii grammatici (v. p. clxii. not. 2.) Macedonas prsecipiunt ^ usurpare pro-9, alii (in hortis Adon. fol. 77.) B nai i tig 
«xx*iXa vfovm AtoXiu/v thai ^<ri, — Dores transpouebaut literas, ut jSop jirro; pro fifaiitrro; : ^v. G^egor. 1. 1. p. 156.) idem fecisse Macedonas, 
raox apparebit, p. clxii. not. 5. — A Megarensibus, qui quin fueriut Dorienses, non dubium esse potest, (v. Aristot poet. c. 3. p. 18.) 
pocula dici yvaXa;, Philetas auctor est ap. AUicn. 11. p. 467. C. Sed a Macedonibus ila dicta fuisse decent Hesych. (qui tamen habet 
yvxxa;,) et Etym. M. in h. v. — Lucnlentissimum autem hujus rei exemplum est nominum masculini generis in *i; desinentium, ut {inronK, 
IvTvXs'Pi;, xo-raiTn;, Tf^fX^iyi^/rn;! jix»)TifT»i;, ^xaxr,Tvt;, Ivxtt];, /Sa9v<uiiT»i;, Qvtvrni, xvayoyfairnej etc. forma nominativi in a, quam alii, ut Jo. 
Diaconus ad Hesiod. p. 206. et Jo. TKetzes ad eund. p. 135. it. Schol. Theocr. idyll. 8. 30. Dorica: dialecto, Eustath. ad II. a, p. 
75. et antiqui scriptores ap. Phavor. in v. /uuTairXaa-/txo; et /tAtiTttra, Colics et Boeoticae, Jo. Lascaris 3. p. 178. pr»ter has Thessatics, 
tribuunt, alii, ut ApoUon. de syntaxi p. 213, 22. ed. Frcf. 1590. 4. et Eudsmon Pelusiota ap. Eustath. ad Od. y. p. 1457, 19. 
Macedonicae. Cf. Maittaire p. 235. sq. 

* Dorotheas Ascalonites ap. Athen. 14. p. 662. F. auctor est, TTjy fxarr^av, h. e. nai rh voXvn'kis ihafjM^ (v. p. 663. B.) proprie 
quidem Thessalorum s. Macedonnm (v. p. 664. B.) invcntum esse, (cf. Poll. 6. 70. apud quern tamen legitur /txarvxxti,) sed Wiyjuoioctu 
xav raCg 'Adriyai; xara fr(9 Maxiioywy Ifftxpariiov. Athenxus (3. p. 122. A.) diserte, Maxf W^oyra;, inquit, oUu voWovg jvj 'Arrixavy M vipr 
!vt|txi|i'ay. v. Pierson. ad Mcerid. p. 349. sq. Inde factum videtur, ut Menander, Atheniensis quidem, sed quem Demetrio Phalereo, 
qui a Cassandro, Macedonia? rege, tyrannus s. liri|txix>iTri; datus esset Atheniensibus (v. Pans. 1. 25. p. 60.), postea vero diu Alexandrin 
apnd Ptolemtenm Lagidam versatus (y. Diog. Laert. 5. 76. 78. et Perizon. ad /Elian. V. H. 3. 17.) in deliciis fuisse vel pueris constat 
(v. Phaedr. 5. 1. et Salmas. de hellen. p. 110.), a Phrynicho passim dicatur orationi sn«e Macedonica immiscaisse, (v. in fine bujns 
paragraph^ plane ut ^ch^lns, in Sicilia versatus, Sicula. (v. Athen. 9. p. 403. C.) Hinc etiam ap. Phavor. in v. xXunx^ ilia nomi- 
Durn in n; forma nominativi in a dicitur esse Atticorum. Villoisonus tamen in pnefatione ad nov. vers, Gr. Proverbiomm etc. (quam 
supra 1. not. 3. memoravi) p. xxii. auctor est, in quibusdam remotis et fere inaccessis Gnecise angulis nonnulla etiam nunc dialec- 
tonim servari vestigia. Cf. quoB idem scripsit in prolegomenis ad Hom. II. p. xlix. sq. 

3 Phavor. in v. xxDdt, e Moschopnlo ad Hesiod. p. 10. extr. iVi rn xotyn *al n noitinm IftHu xal r^ "ArTtxyj yX^rra, xo) al aXXai, af; 
fAa\tTT» xS^7at 91 iroinrai, iut toDto yelp iuu xoivn X/ycrai, on ixirty^ovvty al aXXai edrrrtg, xotvoy yttp, ot fxtrtyovcn todXaj^taroy Svo, et quae plura 
eequuntur. Cf. Salmas. de bellenist. p. 405. sqq.et Fischer, ad Weller. Spec. i. p. 34. sq. it. Bentl. opuic. p.480. ed. Lips. E quo factum 
est, ut granunatici ad interpretanda vocabuia Attica, vel etiam obscuriora, uterentur vocabulis, qute petita essent e lingua Macedonica 
nova, h. e. communi, quam omncs omnino Graeci intelligerent. Sic Suid. v. ayvtal (ut Schol. Eurip. Orest. 758. et Eustath. ad Hom. 
II. /3. p. 166. qui diserte ait, pvfjLny ita dici xoivw;.) explicat vocabulo fCfxri, Phavor. xaa-r^ov per vaftfA.ficiKn, et, in v. xidivpi;, /S/pidpoy per 
{if*9^, etc. , 

. * Modicus enim talium nsus vix cffecisset, ut Macedonica dialectus a reliquis separaretur, quoniam, anctore Eostathio, (ad Od* 
«r.p. 1854, 35.) omnino y'lfxti ha rag iirt/txt^i'a; fxyfitay IBnuwy xifiunr h 'EXXa; y>ju<r<Ttt, cf. Athen. 3. p. 121. F. Ceterum non modo lingua 
macedonnm discreta fuit a reliquis Graeciae dialectis, ut a Plutarcho in vita Enmeuis c. 14., sed ipsi adeo Macedones ita non habiti 
amplius5unt in nnuiero rwy 'EXXrivcvy, ut illi bis opponantur a scriptoribus, certe invicem distinguantur. Sic Joseph, archaeol. 12. 3. 1* 

ZfX<i/xo; & NixaTtt/p, I'y aXg t%Tt<Jt noXiaiy h tw *Affia xal wrw Svpfa, xal »y airr^ rij /ixnT^oXn 'AvTiO^^^jia, iroXiTfta; aitovg (nempe JudsBOs) 
^|«iM-f, xcu TO?; lyoiXiaQtiaiy ItrorifMv; &iti{n(i Maxti6<ri xal "EKXn^iy, Et clafius' etiam 18. 9. 8. olxovfft avTW (Scleuciam) voXXol ti^ 
MaM^oytvy, vXiro-roi H "EXXnvf;. 

* Sic aynfxti, (luas hand dubie est ^olica forma pro ny»r/^, alias significabat to zfo'ih 70D ^ciKtug Tayujo, Ixtfayruy xal "vkwi %ai 

sed apud Macedonas to a^«7-Toy rrts <ruvTa$iw;, x^arai^y 07rXt(rfi, xal w^jLarwy t^t^ia, v. Hesych. Suid. et Phav. in h. v. ^lius Dionysius 
apud Eust. ad Od. ». p. 1399. 62. Athen. 5. p. 194. F. 12. p. 539. F. Polyh. 5. 25. Curt. 4. 13. 26. Leopard, eraendatt. 1. 23.— «yxaX2x» 
quod fere significabat iasciculum, ax^^'^i sensu adhibuit Nicostratus ap. Athen. 14. p. 615. F. indicabat apud Macedonas falceni. 
V. Hes. et Phav. — axovTioy apud reliqnos Graecos significabat ^opaTtoy,' /mixpay x6yx*iy, apud Macedonas pax>y. v. Hes. et Phav.— ^priir 
alias erat synoiiynmm vocabuli ^i^io-rn;, a Macedonibus itavocabatur <»yyo; ^i^^rertvoy liJLariwy (ita enim apud Hesych. lego cum 
Hemsterh. ad Poll. 10. 139. pro itfixartot Ifxanoy. cf. Suid. et Phav.) quam vim ei vocabulo tribuisse legitur rosidippus apud PoU. L 
h — ^ayof, quod auctore Plutarcho de and. poet. c. 5. Macedonibus idem erat quod 9avaTo;, in libris vetenim nunc extantibus dicitur 
de dono vel mutuo, ut apud Lycophr. 269. 887. etc. in Bruuckii analect. T. iii. nr. dcclii. v. 9. Sirac. 29. 4.— xapa/3o; a ceteris 
Grascis dicebatur HiriM wnryifxiyoy iv' ^ydpaxwy, sed a Macedonibus ^ ir{*x»i. v. Hes. et Phav. — '>r«pf^^oXr), quod proprie est interjectio 
et interpositio, tum etiam castrensis ordiuationis genus significat, a Macedonibus ponebatur de exercitu et castris ipsis. (v. Phiyn. 
p. 166.) Pollux 9. 15. licere aitjocauti etiam dicere tcaftfx^xhy pro (rrpa TMri^ov, cum rccentiores nonnuUi, ut Theophiluss. Diphilus et 
Criton, eo sic usi sint. Eodem modo legitur apud Clem. Alex. str. 4. p. 521. D. et sappissime in versione Alex, ut Ocn. 32. 2. apod 
Polyb. ut 3. 73. 74. et Plutarch. Ctes. 45. Galb. 27. — Vocabulo pv/un Atlieuienses indicabant rny o^/ui^y, Macedones Toy a-rtywitiy, v. paulo 
ante not. 3. Phryn. p. 180. et Poll. 9. 38. qui locos banc in rem attulit e Philippide et Laciade, ubi tamen pro Aaxtalng baud dubio 
legendum est Aaxia3ai(, ut sit fiibulae Philippidea* nomen. Hoc pra^clare jam animadvertit Meurs. in biblioth. Att. in v. Philippidese 
(Vol. II. opp. p. 855.) De platea legitur etiam Jes. 15. 3.Tob. 13. 18. Similiter apud Polyb. 6. 29. 

^ Ut afifovrig dicebant pro ^g^f, (y. Hes. et Fhav.) *A^ayTiV» pro ^Eftrrvcri (v, Hes. et Phav.) {iftSfoj pro /Sigadpoy. 
p. clxii. not. 4. 



NO. I. 



VOL. I. 



ckii 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR, OBVIARUM. Ip^ Si—Mi 



ot jS et } et 4,^ jut et ir/ etiam alias, ut ^ et /3/ inter se permutabant, verum etiam literas transponebaut/ Tel 
Tocabulis literam aliqiiam inserebant,^ vel in fine demebant/ vel nomina gentilia " et tempora Terborum ^ 
peculiari modo forraabant, vel demque spiritum asperum in lenem miitabant/^ Possit etiam ad Macedonuin 
dialectum referenda videri genitivorum in o; desinentium efFormatio in nominativum, qualis e»t in dpt^eacro^, 
mod jnodo (nou 5.) aliatum est, egenitivo 5/fp<xxoj nominis 8/$paf. Certe Phryn. p. 128. et Pollux 5. 91. 
oamnant nominativum to a-xstros, ortum e genitivo rou a-xetrog a nomine a-xoog. At quo minus id recta fieri 
putemnsy impedimur hujus rationis frequentia in optimis scriptoribus, et verbis Phavorini." xoXXot) roop og 
Ajjyow<r»v ymxaov OLvaBpofj^yjv TO(rxou«'«v iJ, fwfoiav, olov Tpoog, Tpcoog^ 6 Tpwof, ?youv Tgoo'ixis* o3 xai Tpooai Imroi, aX 
TfooMol, $jxc0^, Sjhuoo^y 6 dfAoois' ^ovXog, a^* ou xo) $/uuua}, al SouX/Se^, etc. Eodem modo L^tini veteres dixenint 
Apolliius, carnis, celerin, concordis, discordis, fulminis, gruis, memoris, mentis, oscinb, pedis, plebis, sangui- 
nis, scrobis, senis, supellectilis, turturis, volpis, pro Apollo, caro, celer, concors, etc.'^ 

COLLECTIO VOCABULORUM MACEDONICORUM 

in qua etiam suntnonnulla ex iis, quibus Alexander M., et Amerias, Macedones, et Menander, (de quo v. p.cLu. 
not. £.) leguntur usi esse. Alia Menandrea inferius afierenda putavi, inprimis 12. Quae Amerise tribuuntur, 
ea, cum dubitanter commemoraverim, scienseum glossographum fuisse, atque adeo oronino vocabula obscuriors 
explicasse, pieraque ovinia ancinis inclusi. 

"Apayva' p6ba, MaK€b6v€s. Hesych. et Phavorin. v. Jo. 'Aurp^a* irais d^Xeia. MaKeioves. Hesych. et Pfaay* 
Vit. Perger. anuotitt. et emendatt. in Hesychium, quae Sed Etymol. legit ^icpa/a, quod praefero. Simiiis varietas 
extant in Jo. Chph. Wolfii anecdot. Gr. T.,iv. p. 173. apparet infra in v. K&pirea vel potius capw^a, 

'Afiapicy^' Kofi^, pvrw MaKtbdves. Hesych. et Phav. *\Kpovvol' opot, tnro MaKebSvwv. Hesych. et Phav. In- 
Scilicef ab &/3pos est &(3paKvos, et per metathesin AfiapK- terprete Is. Vossio sunt nudi vertices, in quibus ne ite- 
rot. riles quidem coniparent arbores. Nam gpovpcUf auctove 

*Afiapi&' opiynyov. MnKehovia. Yiesych. et Phav. Nempe Hesycliio, sunt ra wpopa hivhpa. 
origanum dictum est uflapv, quod sit minime gravis odo- "AXt^a* ^ Xcvny twv biySpwy. MaixhSret. Hesych. et 
lis, qiise est sententia Kiisteri. Cf. Harkenroth siciiiment. Phav. Iteruni mihi non contemnenda videbatur Peigeri 
ex Heiychii glossis, in Misc. Obss. Vol. x. p. 315. opinio, scribendum esse 6Xi^a, pro dXiVra, h. e. 6Xis 

*A/3x3er aireiaoy, tnrivbe, Maiceboyes, Hesych. et Phav. aKids vapexovtraf et Xcvny, to biybpoy, ut populoa alba 
Videtur esse rursus metathesis pro ii^Xet. Nam afio\ii<rai intelligatur. Cf. paulo post a^os. 

Hesyt'hius interpretatur dnayriitrai, Sed turn cum Per- 'AX/iy* cdirpof. MaKtbdres, Hesych. Haec Yitiosa 
gero lessenduin est tnrevtroy, /nre^jbe, putabam. Sopingius conjicit quidem K&irpos> £t sane 

"A^ac pvfioi, vfTo MaKebdvtoy. Hesych. et Phav. Imo vocabulo &\lri cognata videntur iiKipoy' K^wpoy. item 
legendumestyov/iru,utintelliganfurplateae. v.p.clxi.not. 5. oKepov ftopfiopilbes, it. 0oXep^v* dk^dofn-or, fiopficpHtbeu it, 

*Abii' oifpayds, MaKeboves. Hesych. et Phav. Prooemium hXtMpvyac pvrrayai, Sed tamen ne sic quidem sanafa sunt 
orationis dominicse in lingua Macedonum fuisse : Trdrep omnia. Saltern terminatio lonica nuUo modo mihi pro- 
^fi&y 6 iy rf dhfi, e Schotani dissertatione de vero sensu batur, quanquam ordo literarum apud Hesych. postulat 
articuU, ' Descendit ad infema,' refert Albert, ad Hesych. 17, non a. 

Of. Colomesii KtifiiffXia literaria c. 28. et Harkenroth 1. 1. 'AyQefiovtrla' rayyua ri irapa MdKebotrty. Phav. Sed He- 
p. 327* sychius bene addit : l£ ^AydefjLoyyroE, xAews MoceSoriasp 

'A^c^fcov* Kvaewva. Mcucebdyes, Placet Pergeri conjecture Quae non praetermittere Phavorinus debebat. 
AbloKoy, b. e. fibv 6jcos, dulce remedium. Sicut enim "Aios' HXij, wapa MaKebotriy. Hesych. et Phavor. Putat 
iifipoys pro o^f, (v. p. clxi. not. 6.) ita etiam oxoi Mace- Pergerus, a^os dictum esse pro ^moc, i. e. ToXvmm t6- 
doaes pro &kos dicere potuere. irot. Cf. supra cfXc^a. Sed v. etiam reliquos interppi^ 

Alyivorp' dero£, ^6 Maiceb6yt^y. Etymol. M. et Phav. Hesychii. Ceterum a nomine d^os descendit fortassia 
Sed jam Sylburgius verius putabat aiyi^iro^. nomen d^irrj^ securis, cigus in ca^dendis arboribus luua 

^AKpartveadai^ quod Phrynichus p. 19^. minus probum est. 
ease dooet, qnam o^c hyxpareikirBut, usurpavit Menander, "ApycXXa* oiKtifia MaKeborixdy, Strep Bepfiait oyres Xo^p^ 
etiam Aristotieles ethic. 7* rai. Suid. Eodem modo legendum est in iibris Phavorini, 



' Jl<fof« dicebant pro ^igoia, B«piv(xii pro ^f^nruui, BtXixroc pro OtXivre;, /SaXaxf«( pro faXoxfic, iSunrq; pro f ^rn;, h. e. ventos, a verbt 
f v0-aV, &fif9vrte pro ipfvsf mfiaih pro xif«Xq, fit! pro UfOytf pro ^pOyi;, v. Etymol. M. in v. Bifoia eX *A^foiirn, EosUtti. ad Od. u 
1618. 42. et X. p. 1664. 17. Stepb. Byz. in v. Bptyi; et a/poia, (ubi addit ^SiiSaxTyov, pro quo nou dubitu anin legendum sit wfiaKrvt, qood die* 
tinn sit pro xi^AXTm, qui est piscisap. Atben. 7. p. 306.F.)it. Suid. in v. xt^)^ in cnjns libriseditis Macedones dicnntur riif Mf«>^ 
vocasse x/ySnv, qiuun lectionem mutandam esse in xtfihh, pro xi^xnv, h. e. xffaXnv, dndum viri docti ad Hes. in b. v. docueront e SdioL 
Nicaodri ad Alexipharm. p. 67. cf. Callim. fragm. cxl. Bentl. Suid. Etym. M. et Phav. in v. appiSr; et AfAUffivf, qui tanieo ibi haae 
Utcraruni fiet p perinutationem non tribunnt diserte Macedonibus. De Phryii^nm appellatione praeterea insignis locus eztat ap. 
Herod. 7. 73, iaudatns etiam a Stepb. Byz. in v. Bgiy*f* Verba sunt : ol ii ^fOytf^ w{ Maxtioui Xi /ouo-i, InaUofro Bfiytf x^wt oaov td^uiwSm 
hrtg cxTtolxovy McMiiicf iMT»fiayrt( is Is rnv 'Ao-inv, »fJM X^i9 xa] <re ovfOfxa fxtrifiaXo'* i ; <^^uytt{. Idem docent Plin. H. N. 5. 32. HlotaKh* 
qoaest. Gr c. 9. et Enstatb. ad Dionys. Perieg. 460. et 493. cf. Plut. in Bmto c. 45. Phavor. in v. b^ut et /3ft, et Enst. ad Od. m. p. 
1396, 63. it. Maittaire de dialect, p. 184. Sic Sirac. 36. (33), 19. in Cod. Alex, est fiafvyg profofuy^. 

* Itxiw dicebant pro iBixw, (v. Etym. M. et Pbav. in v. Uxiwo et fix^o^i) ^vo; pro davart^, (de quo v. p.clxi.not. 6.) aifotii proM^^ 
t. Hes. et Phay. Cf. iwoaf in collectione vocabniorum Macedonicomni. Sic in Ins^riptione Roset. lin. 6. recte legi fjuifis Ttathrtm^ 
neque- in SavB^mv mntandum esse, statnit Villoison in Seconde lettre sur llnscriptioq Grecqne de Rosette p. 194. in Millini MaganB 
encjclop^diiiue. No. 6. an. 11. et in Troisieme lettre, ibid. No. 7. p. 333. 

3 &fAa\ic dicebant pro »«aXoc. (v. Eiym. M. in h. Hinc Is. Vossius ad Pompon. Mel. S, 3. derivat nomen Tifjtmri a noouaa 
Tetovo;, quod contracte TtfXfjiQc, et Macedonice atque Police rifJvuo( dictum sit. 

* {ifiB^ov dicebant pro ^iV»^(>ct8. i3«pa9^y. (▼. Eustatb. ad Od. fA, p. 1715, 38 et Phav. in v. fitot$^,) Idem Eustatb. alio loeo (ad 
n. y. p. 381.) talis litt* rarum istarum permutationis exemplum Uudat ex Eurip. Phcen. 46. et Rhes. 441. I«i^afrt pro Itttfiiam^ et 
Phavor. in v. Iwififiaat dubinm esse ostemdit, an Arcades usi sint nomine (iftQ^. cf. p. clxi. not. 3. et 6. Etiam A Macedonice pro T poa»- 
tom fuit« si vera scripsit Is. Vossins ad Pompon. Mel. ^e, 3. ab oppido ATyua gentile esse Atyuamc et forma Macedonica KiyMte* 
Item P pro T, v. poDro in Collectione Macedonicorum. 

' Exempla sunt verba jam not. 3. commemorata ItX^w pro l&i>M, et ^^ik^ pro «(dfta, item Ulia^ h. e. (AKrnu^cla, (v. Hca. et 
Phav.) pro Koen. ad Oregon 1. 1. p. 156. hue refect glossas Hesychii has: ^powro^nc (Phav. habet jfoxTa^uO pro ^opw^i*(y 

ifijoMJTos ex ^tfpaf. Certe Syracusanos ^0190; dixisse pro ^fpo;, tradit Etym. M. in b. v. 

* Ut X, in vocabulo ^xn^a pvo&niU, v. Etym. M. it. Suid^ et Phav. in h. v. qui laudaut hanc in rem Ps. cxiii. 4. nbi Wmwv per- 
atttatur cum iropix??' Nomen innUa sic legitur Ps. cxviii. 28. Jes. Ixi. 3. Sirac. xxix. 6. Maxime vero interponebatur 

aftpovTiff pro i9f>C;, *Afairlai pro *lSfinC<rt, v. p. clxi. not. 6. Quo hand dubie pertinet verbum illud Ifwxrklui pro 
iof3iA{uu Ceterum nec reliquis Grecis inusitatam fuisse interpositionem literae x, coiligi potest ex Eustatb. ad OcL' p« 
1393, S9. 

^ Higns generis est ilia nominum in nc desinentium terminatio in «, de qua v. not. 6. 

* Sic cives oppidi ^ov vocabaut £uaa^as, cum reliqui Graeci dicerent ^tTs» Eodem modo dicebatur a Macedoniboa ^Ofmrmi et 
Auyxiarai. v. Steph. Byz. in v. aTov. 

^ Sic Phavor. e Philij>pi Macedonis epistolis notavit formaro singnlarem ity^xo^i pro n*ryxa». 
■® Ut in »yiiua pro nri/tAa, ^^ucoX^c pro c^iroXo;. v. p. clxi. not. 5. et banc pag. not. 3. 

" In V. ymx^, vel potius Eustathii ad Hom. II. «. p. 114. cf. idem Phavor. in v. ^Mxropo;, ubi exsccipsit Eustathii verba ad Od. 
'f* p. 1393, 23. Ceterum Schol. ApoUon. Rhod. 1. 132. lonicam dicit hanc rationem, Gr«goritti. de dial. p. 278. iEoUcaas; ubi 
Xnuius mnlta hnjus f eneris exempla collegit. Add. Eustatb. ad Odyss. «. p. 1416, 60. 

'* V. Jaoi Lanrenbcrgii ADtiqnariua (Lugd. 1622. 4.) p. 70. 100. 138. 272. 273. 447. 448. 



STDBZIUS DE DIALECTO HACED. ET ALEX- 



cfanii 



ttbi male editar : Mry /Sa/i^oms iv ah-f Cete- 
rum potest bsec glossa ab iis adhiberi, qui Latinom ver- 
liuiu uro ortum arbitrantur ex apa, dpy^s est fuimeii* 
Cf. Lenoep. etymologicuni ling. Gr. T. i. p. 157. 

*Apyi6irovs' dercis. MaK^ves, Hesych. et PhavQr. 

*A(>yvp6L(nrihes' r&yfia n uTpaTivriKov, ^6 'AXe{<4v5pov, 
Hesych. et Pbavor. Cf. Poll. i. 175. Athen. v. p. 194. 
D. Polyb. V. 79. Diodor. Sic. xix. 28. Liv. xliv. 41. 
Curt. iv. I3y 27' Cetcrum hoc nomen, quod ad formam 
attinet, non discrepare ab universa Gr. linguae analogia, 
neque adeo hactenus Macedonicte propritim existiman- 
dum esse, per se patet cuique. Eadem est nominum 
^(pvadairibes et x"'^'^^^'^^ ratio^ atque etiam aliorum 
quorundam. 

"Aprp-os' 'HpaxrX^F, vapa MaKeSdtriv, Hesych. et Pbavor. 
Opinatur quideni Alberti, Herculem ita dictum fuisse, 
quia &priTos etiam significaverit r6y fiXa^pov, ut paulo 
ante Hesychius exposuerat. Sed poene magis placet, ut 
^Apf/ros proprie fuisse putetur genitivus nominis ^Apijs, 
omisso nomine vlos, sed deinde in nominativum abiisse 
(qua de re in fine hujus pangraphi exposui), quo Mace- 
dones Kar c^o^^i^ de Hercule usi sint. 

'Apicov erxoXriy, MaKehdyev. Hesych. et Pbavor. Nimi- 
mm proprie videtur adjectivum fuisse, ortum ex &py6y, 
. ^Apovdyoi. 01 kv ^AXe^dybpov hrivroXaU, Hesych. sed 
BuUo interpretamento addito, ita ut, quales fuerint, sciri 
son possit. 

'Alp^s' I fids, MoKeh/iyes. Hesych. et Pbavor. Facile id 
4erivaveris a verbo Ap^iy^ nectere. 

"AairiXos* y(€(fmppos, vwo MaKebdyuty, Hesych. 
' "Airnpis, auctore Thei^hrasto hist, plant, iii. 10. rois 
w€pl MaKebovlay fuit quercus species, cerrus, ut Theod. 
Gaza interpretatur, sed improbaute Salmasio in exerc. 
Plin. p. 236. 

BaPpiffy vwdtrravu cXa/ov, Kork MaKtbdyas. Hesych. et 
Phavoiin. 

(Ba&u* Kiyatbot. its *Afi€pias. Hesych. et Pbavor. Sed 
Is. Vossius legit Baydtas, de quo, prseter alios, v. Athen. 
xiiL p. 603. B.) 

(jiaddXji' jrp^ni. 'A/ucp/as. Hesych. et Pbavor. Sed 
Suidas dicit, esse nomen proprium, et nomen Amerise 
omittit.) 

BeLffiXiyya pro fiaafXeia vel (JaaiXurtra dixitMenander. v. 
l^tath. ad Horn. Od. a. p. 1 425, 40. et ex eo Pbavor. 
in V. fiamXe^s, Cf. Suid. in v. vaiaufiey, et infra $. 12. 

hardpa* irvicXi^. MaKcbdyes, Hesych. ubi pro nvicXiij 
Vossius legendum putabat Truer/17, Albert KorvXrj, equi- 
dem irveXis. Saltern vardpa auctore Stepb. Byz. est 
^yyos vel kIotis. Sed rrveXos est l/i/3curcr, opuy/ia, ifipaTtl, 
€y6a dvoXot&oyrai (v. Schol. Aristoph. Eq. 1057. et 
Suid.), et itveXts teste Suida aliisque est trfpayihwfvXd- 

B^, a Macedonum sacerdotibus vocatus est aer. v. 
Neanthes Cyzicenus apud Clem. Alex. str. 5. p. 569. C. 

Biy/xari^eiV to rdis Toai fierpely, itrri bi ^ Xi^u 
MaictboyiKri. Hesych. et Pbavor. Legitur sic apud Polyb. 
iii. 39. et xxxiv. 12. Unde Barton, qui scripserat 2ra6t- 
fiovs r^f *AX€i,dybpov wopelas, apud Athen. x. p. 442. B. 
itocatur 6 "AXe^jdybpov firifiarKnijs, £t Strabo vii. p. 322. 
D. ubi de via in Macedoniam loquitur, eleganter dicit : 
dids ^firifiiiTKTfjLiyri Kara fifXioy. 

Bippo^' baav, Maxebdyes. Hesych. et Pbavor. 

TdpKay pdfiboy. Maicebdyes, Hesych. et Pbavor. Ex 
ydpKa est Latinum virga. 

TririKd, wapd *AX€^dybpf eTrKrroXdls (ita enim, vel iy 
hrivroXais, pro eirurToXai legendum est), ^vortjpia otrna 
KaXovfieya, Hesych. et Pbavor. 

Fdba' iyrepa. Maicebdyes. Hesych. et Pbavor. 

Fordy vy. Maxebdycs. Hesych. et Pbavor. 

(Tpdfitoy Toy ipayoy, 'Aficpias, V. Athen. xv. p. 699. E. 
et Eustath. ad Hom. Od. 17. p. 1571. 14.) 

Twras' KoXoiovs. MaKcbd* cf . Hesych. et Phavor. 

Aavwi^— 'Jltc/koiv. Maxebdyes, Hesych. De cognato sub- 
stantivo bdvot v. p. clxi. not. 5. et p. clxii. not. 2. 

Ldppiiiy' Mojce^ovcicos baifuay^ f tnrkp r£v yoaovyT^y 
ei^ovrai. Hesych. et Phavor. 

AdpvXXos' ^ bpvs, vrro MaKcbdymy. Hesych. et Phavor. 

^aKoyioy, *AfjL€pias buiKffyia tcl jcara Tt^y elpeGiwyify Tf 
^AirdKXiovi wXaa<y6/jL€y I wefAfjaTa, Suid. Habet hoc voca- 
bulum Phtrecrdtes apud Athen. xiv. p. 645. A. 

Apdfiis, 01 yXiaaaoypd^fioi dprwy iyd/iara KoraXiyovai. 



aXevKos fiky bpd/uy, vrd MaKebdrmp o#n#t MiXoi^ertr* 
Athen. iiL p. U4. B. 

^H€s* oTpovdoL Majceb6y€s. Hesych, et Pbavor. 

Aittpai' (nrX^y, vxo Maxtbdyuy, Hesych. et Pfaavor. 
Fortassis cogoatum est nomini Bdtpa^. v. p. clxii. not. 2. 

'EXdyrj 4 Xafjiirds KaXelTai, its *AL/ji€pioLs i^vL Athen. XT. 
p. 701. A. % 

"Efifiapos' ijXiOtos, fiwpvs. yovye^Tis. Miyaybpos. Hesycfal 
et Phavor. Pro 5 Heinsius jubet firj legi, ut fi^ yovyejQ)s 
non aliud quid significet, quam glossemata praecedentta. 
Sed mibi videtur Hesychius indicar« voluisse, interdnai 
ififiapoy esse stultum, ut in proverbiorum appendioe Ya- 
ticana (v. Proverbia Gr. ab Andr. Schotto Antver|>. l6l2. 
4. edita) i. 60. Cf. Erasm. chill, iii. 10.. 81. Menandrun 
vero eodem vocabulo usum esse de homine prudente et 
versuto. v. Eustath. ad Hom. II. /3. p. 331. qui ififiapot 
explicat verbis yovyejms, fpdyifios. 

"EybyfT TO rax^itft. Miyaybpos, Suid. et Phavor, 

'E£aXA^ai* dyrl Toif ripylMiu Mdyaybpos. Suid. et Phavor. 
Pro Tipypai Kusterus coujicit Tpi}j/ai. At si hoc verum 
esset, vix opus erat glossemate ad glossam e£aXX^ac. 
Accedit, quoid Phrynichus, p. 16O. Menandrum ait verbo 
i^aXXdj^ai usum esse pro ripypat Kal irapayaytiy e^^po^ 
vdyriy. 

"EopTos, v "Eopbos' Maxebwy, otto ^dvovs. Hesycfa. et 
Phavor. 'Eopbol, oi MaxebSyes. Tzetz. ad Lycophr. 1342. 
Sed ab Herodoto vii. 185. 'Eopbol et MaKebdyes distin-. 
guuntur. Cf. Thucyd. ii. 99. et quos pneterea laudant 
Hesychii iiiterpretes. 

(*£irf//3oXor dai^aX})s. oiira Kal *A/jiepi(u diribMcey ky Tan' 
yX^avais. Scbol. Apollon. Rhod. ii. 1284. Alia» est i. 
q. iTiTvxrjf, teste eodem Scholiasta ad i. 694. Cf. Hesych.) 

'Eri^eiTTv/r MaxeboyiKos Kktdtty. Hesych. et Phavor. Pro 
MaxeboyiKos Meursius misc. Lacon. i. 14. (Vol. ill. opp. 
p. 138. F.) rescribendum putat AtucvyiKds. Hand dubie 
temere. Imo quod apud Lacedsemonas K4»9iity, idem 
apud Macedonas fuit embeiwyit, Athen. xiv. p. 658. 
E. dicit, hoc vocabulo a Macedonibus bellaria omnis 
generis significHri, additis his verbis : icwdwoc yap ifbdv- 
fjuiTa TavTa. atque deinde p. 664. E. ipse eodem nomine 
sic utitur : ro irapd toU Sroprcdrait eiralKXeia, h ajfiftalyei 
T4U imbeiiryibas. Snniliter paulo post : TO-TotodToy Selirvoy 
01 fiky *ArTiKoi trpofnrydpevoy eTrihopTTivfJia' oi bk Hupifiis 
era/rXov twv b* &XXwy 'EXX^ywy ot irXciaro* Mbeiwra* 
Qui locus novo argumento est iis, quae scripsi p. clxi. 
not. 3. Sic Hesychius quoque nomen ewtboprivprnTU 
interpretatur nomme cx/^iirva. Nisi quis formam lire* 
beiwyls tantum Macedonicam esse putaverit. Cetenim 
etiam Martialis xi. 32. habet epidipnidas. 

'EpKiTai, *Afi€plas kpKiTos <^fia\ KoXeiadai tov$ xaTa ro^ 
dypovs oUh-as, Athen. vi. p. 267. C. Cf. Hesych. in v. 
IpitfjTai, ibique interpp. 

'Etfrepiica/. Kvyas (a quibus Euripides dilaceratus est) 
Tp vaTpiftf. <^wy^ 'Eorepiica^ KoXovtny oi Meuce^KCf. Steph. 
Byz. in hopfiitiKos, 

'Eraipoi, equitum genus apud Macedonas. Athen. v. 
p. 194. E. Pedites ejusdem generis vocabantur wtSd^ 
Taipoi, V. infira. 

Zeipriyri' *A<ppobiTriy iy MaKcbori^. Hesych. et Phavor. 
Sic (Ti'pfiriyoy, iisdem auctoribus, fuit vdrrayd'y ti, o wdpe- 
tIBeto t^ *A<l>pobtTy. Quare nomen aipfirjyoy vix dubium 
est qu'm et ipsum fuerit Macedonicum. 

Zifivyri^ V. ffiyvyri, 

'HbvXteety. Eustath. ad Hom. Od. a. p. 1417, 21. et 
Photius apud Albert, ad Hesych. in v. ^vXltrai' iibvXw' 
/Lids eJbds Ti KoXaicelas etrrly, d^ oi Kal to ffivXl^tty wofk 
Meydybp^, 

Oavfios, ij 0avXos'''Apris, MaKebdvi, Hesych. et Phavor. 

Gep/ia. olfTws 6 Miyaybpos bta tov a, dXX* oiJrc 0oMCir8/- 
briSf otff fi dpyaia Kwfifbia, olhe YlXdTwy, Oipfiri bi» Phry* 
nich. p. 146. 

Qovpibes' Nv/i^ac, Movaau MaKebdyes, Hesych. et 
Phavor. 

"iXe^* 4 irplyos, u/s 'Fiafmioi, Kal MaK9bdy€$, Hesych* 
et Phavor. 

Kdyxapfwy' t6 H^y Xdyxn^ (t)(eiy. MeufcWyet.^ 

Hesych. et Phavor. Optime de hac glossa exposuit' 
Giiyetus ad Hesych. 

KaXappyyat' rd^poi. *Afi€pias, Hesych t-t Phav. 

Kafiatn-is' fih-pw ri. *A/icp/as. Hesych. et Phav. 

YLaybvToXis* Tf Ktfi^rif wapawXiffftdr Tt axt^ot, oi fiifL'* 



LEX. VOCOM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 



rrp-ai Kal Mimvjpot. — ifwl /u^v bQxel ro aKefjos Tlepmicoy, 
iliro Tov ic&ybvos KXrfiiv eis ^P^^^^ ^* Hyayov Mare- 
PoUux 10. 137. * 

K^irca* opxri^u Mo«e&)vcn). Hesych. Sed in libris 
Saidae et Xenoph. Anab. 6. 1. 4. et Atben. 1. p. 15. F. 
legitur KapTrala. Phavorinus habet formam utranique. 
Eandem omnino varietatem notavi in v. dicp^a. Cf. Lex. 
Xenopb. in v. Kapwaia. 

KaraviXrai MaKcbayiKoi. Pollux 1. 139. Habet hoc 
nomen Polyb. 1. 53. 5. 88. 11. 12. et KaraweXTtKa op- 
yaya Kal (^iXri 11. 11. 

Kara^ay^ male Menandrum dixisse pro KaTUHl>ayas 
▼el ^ayas, ait Phrynichus p. 190. Cf. Poll. 6. 40. ubi 
Kuhnius monuit, in Gloss, vet. nomen Karafayas 
reddi Latinis ganeo, gulator. Cf. etiam Nunnes. ad 
Phrynich. 

Kavtria' iriXot MaKehoyiKos irapa Meydybpf, Pollux 10. 
162. Kavaia ^y KaXvfifia fce^oX^s MaKehoyiKoy €K itCXov 
(i. e. e lana coacta). Eustath. ad Horn. 11. /3. p. 255. 1. 
Cf. qua* idem scripsit ad Odyss. a. p. 1399. 3. et Val- 
ckenar. ad Theocrit. Adoniaz. p. 345. Utuntur nomine 
Kavtria Antipater Thessalonic. in Brunckii Analect. T. ii. 
p.'lll. nr. x. Polybius 4. 4. Herodiaaus, 4. 8. 5. Plu- 
tarchus in Amatorio c. 16. Plautus Mil. Glor. 4. 4. 43. 
et Persa 1. 3. 75. 

Klfi^ftoi, vel potius, literanim ordine postulante, iciice^ 
poi' drvpoi. MaKeboyes. Hesycli. 

KXiitcoyes' at hdk-^ai tqv Xiovvaov, wapa MoKebotny, 
Snid. et Phavor. KXutboyas ol MaKeboves ras Maiydbas 
Kai BdK^as KoXovffiy, tatos avo rod Kar6\ovs ytyofjiiyas 
icXiifCecv, i\€(m to ha Ttoy orofidTuty irowy rixov aworcXeiy, 
Kal dopvfteiy. Etymol. M. 

Kotos, fi Aiyrw, Koiov cffrty dvydrftp. MaKeboyes bk 
Toy kpSfioy Koloy npoaayopevovai. Athen. 10. p. 455. D. 
qui inde explicat gripbum, in quo erat : fiyrrip b' iar 
ipiOfidio irdis. Sane Latona dicitur Kotoyiyetu. v. Apol- 
Ion. Rbod. 2. 710. et Spanheni. ad Callim. h. in Del. 
150. 

Ko\Xi^/3tOT-»)s cjtJ tov apyvpnfioifiou. — Mlvaybpos, Phry- 
nich. p. 192. Dicit quidem Pollux 7. 170. nomine 
Ko\XvPt(rrri% Lysiam usum esse in oratione de sacro tri- 
pode. Sed cum constet, banc orationem esse in iis, 
quae an a Lysia profectw sint dubitatur, (v. Fabric, bibl. 
Gr. Vol, ii. p. 77O. ed. Harles.) cum locus PoUucis inter- 
polatus videatur, (v. Kiihn.) cum etiam alii grammatici 
nomen KoXXv/^itniis damnent, ut Thorn. Mag. p. 109. 
et 539. et Moeris p. 54. cum deniquc vix illud nisi in 
Dbris N. T. eorumque iuterpretibus Graecis legatur, ut 
Marc. xi. 15. ubi v. Heupelius : mihi recte secutus videor 
sententiam Phrynichi. 

KofjLfidpai, 1/ KOfidpat* Kapibes. MaKeboyes, llesych. 
et Phavor. nisi quod in hoc editur KOfifudpai pro Kopfxd- 
pai, Vocantur etiam Kdfjtfiopoi, ut ab Epicharmo et So- 
phrone apud Athen. 7.'p. 306. C. vel K&fifiapot, v. He- 
sych. 

Kopdffiov, Hoc nomen in numero eorum, quae Mace- 
dopica sive Alexandrina habenda essent, jam olim posue- 
ram, ob verba PoUucis 2. 17- to Kopdatoy evreXh. Et 
Phrynichi p. 24. Kopioy^ 3 Kopibwy, rj KoptaKri Xiyovar to 
bk Kop&tnov irapdXoyoy. Add. Thorn. Mag. p. 548. Vi- 
deram enim, non alios, qui hoc nomine usi essent, lau- 
dari auotores potuisse a Kypkio Obss. in N. T. T. i. 
p. 52. a Sallierio, Trillero et W ittero ad Th. Mag. aliis- 
que harum rerum studiosis, quam Arriauum in dissert. 
Epicteteis, Diogenem Laertium, et Lucianum, sed saepe 
kgi in versione Alex, ut Ruth. ii. 8. iii. 2. 1 Reg. ix. 11. 
Zachar. viii. 5. Susan. 15. et in N. T. ut Matth. ix. 24. 
xiv. 11. Add. Symmach. Gen. xxiv. 6l. et Plutarch, 
de cupiditate divit. c. 10. ubi sunt irepibipaia Kal dedfiaTa 
Kopavuifbri, Nam quod in epigrammate Platoni tributo 
apud Diog. Laert. 3. 33. Kopdaia extant, id vero me 
movere non potuit, quia illud epigramma omnino Dorice 
script um est. Nunc accedit Scholiastae Homer, a Vil- 
loisonio editi auctoritas, qui ad II. v. 404. diserte haec 
praecepit : ra bid tov ios, el fiey to trptaTOTVjroy eU os ^cc, 
Ctd TOV rjaios* *l6aico(, ^iQaKtitrios' Bpon/ccos' 'Enjo-ios* el 
& TpkiroiTO TO r\ TOV wpwoTvicov els a vapd Aoipcevo'c, bid 
T0V a' TlpvfJiydtTioy, Kopvipdaioy* offTtas ^ec Kal to Kopd- 
trioy, o fjLaXKoy ktni MaKeboviK6y, Adde quod Hesychius 
et Suidas nomine Kopdaioy interpretati reperiuntur voca- 
biilum Kopioy, 

Kvyovms' dpKTOs. MaKeboyes, Hesych. et Phavor. Sci- 
licet linguae ratio postulabat Kvvwiris, 



KdtpvKot, 'Hyifitravbpos rds Tpa-^^eias fritrl K6y\as vra 
^ky MaKebdytify KtupvKovs KaXelodait vto bk *Adtfyaiiity Kpet^' 
ovs. Athen. 3. p. 87. b. Pro Kpeiovs Hesych. in v. Kptos 
h2Lbei KpioHs. Cf. Plin. H.N. 32. 7. 

AaKcbdfia* Ifbtop dXfjivpoy, aXtri TewoirjfJiim^f o irivovtrtr 
ol Twy ^iaKeboyiay dypotKoi. Hesych. et Phavor. Glos- 
sam istam Vossius scribi jubebat Xa*:i6aXa. 

Aifiapyos pro eirtXritrfiwy dixit Menander, teste Phiy- 
nicho p. 1 80. Etiam Meleager eo sic usus est, in Brun. 
ckii Analect. T.i. p. 17. n. Iv. v. 5. et p. 26'. n. xc. v. 3* 
Pro substantivo Xijdri legitur apud Lycophr. 241. Uncle 
adjectivum XrfiapyiKus in Brunckii Analect. T. iii. p. 238. 
n. ccccxi. 

(Atvtros. *Afi€pia5 ey yXiiftraais Xieraoy or ii\l^rfXdy Arobi^ 
bkKriy. Schol. Apoll. Rhod. 2. 384. Cf. Etymol. M. 
p. 567. 13.) 

Mam/a sive /larwXXiy, v. p. clxi. not. 2. A p. Hesych. 
fiarrvels dicitur esse (jttityfl MaKeboyiKt), sed viri doeti maliint 
/iar-ri/ai et Mi^cicr). 

EaydiKd' kopTi) MaKebovuty, EayBiKOu fii^ybs ly (octavo 
die) dyo/jteyri' itni bk KaOdpmoy Tutv tnpaTevfAdruv. He- 
sych. et Phavor. Sed in hujus libris scribitur male per 
r. v. paulo post in mensibus Macedon. 

Yle^cTaipoi, genus militum Macedonicorum. Pollax 
1. 175. Cf eraTpoc. Origiuem nominis ab Alexandra M. 
deducunt Anaximenes apud Suidam, et Arrianus de ex- 
])ed. Alex. 2. 4. Sed Philippo jam milites hoc nomine 
fuisse patet e Demostli. Olynth. 2. p. 23. 2. aliisque. 
v. Meurs. Atlic. lect. 2. 11. (Vol. ii. opp. p. 1080. sq.) 
et interpp. Hesychii in v. we^eTipois, Nam sic quoque, 
et ire^ahepos, quanquam utnimque perpentm, scribi- 
tur. 

OeXa' Xidos, Hesych. v. paulo post iriXXrjs. 

IleAAaiov' ijtawy Kal MaKeboyiKoy. Hesych. Sed glos- 
senia MaKeboyiKoy hand dubie pertinet ad omissam glos- 
sam lleXXcifor, cum IleXXa sit oppidum Macedonia?. Sui- 
das : ITcXXaioi', opos, Kal YleXXaios' 6 eK FI^XXijs, ndXew 
MaKebovias. 

UeXXrjs masculine et neXXrj feminine, (v. Etymol. M. 
p. 655). 3(). et 38.) bos fuscus, subniger. (Quam notio- 
nem vocabulo in dialccto Macedonica subjectam fuisse 
doccnt ha;c Ulpiani ad Demosth. de fals. legat. p. 376, B. 
ed. Frcf. l()04. fol. IlcXXi; be^ naTpts ^tXiTrnov^ exXfidri 
bid TO VTTo /3ooi evpTindai Tip' irpotrrfy oplay, viXXrfs to -^^pUfia^ 
o eoTi Tefpwbes icara Tr/y MaKeboytoy ^aiKi)v, ^ irapd tovs 
niXaSf roirs XtSovs, KaTa Tt)y MaKeboytoy ipwyyjy. v. Span« 
hem. preuves • des reman]ues sur les Cesars de TEmpe- 
n»ur Julieii p. 72. Ed. Anist. 1728. 4. 

llepur^eia* MaKeboyiKt) eopTi), Hesych. Sed glossa 
hand dubie laborat vitio. v. interpp. 

Il€\apis' eXa<poi. ^Apepi'as. Hesych. et Phavor. 

Td/i/iara* flotrrpvy^ia, ora^vX/s. MaKeboyes, Hesych. 
et Phavor. 

*PovTo' TovTo, MaKeb6yes, Hesych. et Phavor. Sed 
fortassis scribendum est : povros' outos, 

^ptffaa' b6pv fiaKpdy, elbos dKoyTtov 'EXXi/ian'oD, irrdOif 
ftapfiapiKTi, MaKeboyes, Hesych. Similiter Phavorin. et 
Poll. ]. 138. Sed pro 'EXXt^vcito? non dubium est quin 
MfjbiKov vel llepaiKov sit ponendum, ut nomen a zfnU 
habcat. Eunuchorum enim summa tides erat in custo- 
diendo rege. Idem tamen Pollux 10. 143. aapltrtras 
inter arma reliqua recenset sic, ut linguae Macedonicas 
non meminerit. Saepe hoc hastarum genus memoratur 
in veterum libris, non solum Gr«corum, ut Plut. in 
Eumene c. 14. extr. Polyb. 2. 69. etc., sed etiam Lati- 
norum, ut Curtii 7. 4. 36*. qui idem 4. 15. 13. memo- 
rat sarissophoros, et explicat hastatos. Sic Festus : Sa- 
rissa, hasta Macedonica. Omnino v. Jo. Bapt. Crophii 
antiquitates Macedon. (quae fuit dissertatio, prasside 
Jo. Andr. Scbmidtio habita, atque edita Jen. l682. 4. 
sed deinde inserta Gronovii thes. antiq. Gr. Vol. vi. 
p. 2859—2938.) 3. 3. 

^Lavdbaiy Yxivboi, *Afjieplas rovs ^eiXriyovs, ot/Tta JcaXecff^ 
Bai. (fujffiy viro MaKeboytay, Hesych. et Phavor. Sic Aei^- 
dbai' ot lATvpoi, irapd ']XXvpio7s, I idem. 

Xavrop/a* (TiOTr^pia, 'A/icp/as. Hesych. et Phav. 

Siywyiy, icai aiyvyovs' ra bopara wapd MaKeboaiy, Suid. 
et laudat epigramma (Antipatri Sidonii, in Brunckii Ana* 
lect. Vol, ii. p. 8. extr.) : Hiybe trap *UpaKXe7 OiiKi fie 
Ti)y (Tiyvyriy, ubi Brunck. in lect. p. 122. e Cod. MS. 
praefcrt T6ybe Toy — ertfiuyijy, Omnino enim varie scribi- 
tur nomen, aifivyfi, ^tfivyrif trvPiyrj, Crifit)yrj, (Ttyv^yoy, 
vlyvyyos, alyvyyoy, quae omnia videntur idem plane sig- 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. Iff. 1^5$^ 



ut distingeeretur, tanquam diverea et peculiaris, ab omnibus reKquis dialectis. Qu» quidem ratio videri poMit 
admodnm lubrica esse, nec nisi ad fallendum excogitata, qua quidlibet ex quolibet fieri facile possit. Ab 
bac igitur fraudis et failaciae suspicione nt me defendam, nihil aliud afferam, nisi in hoc quoque genere me 
secutum esse et ipsam rei naturam, et auctoritatem veterum. Scilicet locus banc in rem egregius ex tat apud 
Clementem Alexand. al It SlKKou hiXxxroi (praeter roL^ y^tnct^, de quibus antea dixerat, atque adeo totiiuie}, 
qualem Alexandrinam fuisse jam supra §. 6. significavimus) al ToXXa), M xotvwlet haXixrw i6o ^ Tpuov ^ xo) 
irXgtivwv ylvQVTou, Qui locus mihi quidem satis evidens esse, certe illud efficere posse, videtur, ut, qui rationem 
roeam impugnare instituerit, minus mecum quam cum Clemente rem sibi fore inteiligat. Si quis tamen 
Clementis auctoritatem non tantam habendam esse sibi persuaserit, ut ea me recte videar posse defendere, is 
cogitet, quaeso, ipsius Atticae dialecti exemplum, de cujus natura et origine mixta h«c habet Xenophoo : * 
fowifv T^v wei<rav axouovrts (nempe Athenienses, quos paulo ante ob maris imperium cum diversissimis nationibus 
mixtos fuisse dixerat,) i^iXi^avro rotlro fiiv ix rij;, rouro 8f Ix t^^ xoH ol ficy "EXXi^vs^ Ihlf iim>J\a¥ xoi ^Mvp xoi 
italrr^ xoLi o^fMcri p^pflDvrou. *A^voLm Se xtxpotjLivi^ e( iisainm r«y *£XXi}y6oy xa) fiupfiapaoif. — AItenuD| de quo 
moneri nonnulla debere existimabam, est insigne versionis librorum divinorum Gr. ab aliorum scriptoram 
Alexaudrinorum libris discrimen. Hos enim multo magis, quam interpretes Alexandrinos, lipguae puritati 
studuisse, quin primo statim aspectu patere uniciiique debeat, nullo modo dubito. Niniirum reliqui scriptores 
Alexandrini et ^gjptii, quorum quidem libri ad nostra tempora pervenere, cum hand dubie mulii, qui minus 
eleganter ac pure, quippe vulgari dialecto Alexandrina vel Macedonica, scripti essent, diu neglecti tandem 
perierint, illi igitur scriptores, ut Ptolemaeus, Clemens, inprimisque Philo, cum doctts maxime viris scriberent, 
non plebi, potuerunt sane^ et vero etiam debueiunt, uti lingua puriori et ad Atticam elegantiam magis acce- 
dente. Omnino enim in libris plerisque veterum sermo viget eruditorum.' Si qui tamen vel formas ver- 
borum, vel notiones, quas Alexaudrinorum esse pra^eperunt graniraatici, immiscuisse libris suis et quasi 
adspersisse reperiuntur, e quorum nuniero est Lycophron : non ego illos hoc semper fecisse putem imprudentes 
et mscios, aut quod nimium essent iis per usum loquendi vulgarem adsueti, sed ideo, quod talia videreut aiiti- 
quissimae Hellenum linguae deberi, atque adeo iis tanquam stellulis egregie distingui orationeni suam atque 
ornari arbitrarentur : quod quidem a poetis potissimum fieri notum est. Versionem vero librorui^i sacronim, 
utpote plebeiis potissimum, h. e. indoctis, hominibus scriptam, facile apparet magis debuisse horum ingenio 
Intelligendique facultati accommodari. Jam etsi, quod diximus, verissimuni esse judicamus, tamen non ila 
universe verum est, quin et versioni Alexandrinae Attica verba Atticasque loquendi formas, quae quidem notae 
essent honnnibus indoctis, vel intelligi ab iis facile possent, immixtas reperiri concedendum sit,^ et reliquis illia 
scriptoribus .£gyptiis, excepto fere Philone, quem tantam constat elegantiae et puritati in scribendo operam 
dedisse^ ut vulgo apud Gnecos diceretur : ^ ilXarcov ^iXoov/^si, ^ ^/Xu/y irXxT«y/Cfi, ' excidisse uonnuuquam 
l^antur verba et formulae minus probae ac purae : quod quidem non adeo mirum viden debet de viris, qui noti 
vemacula uterentur pura ilia et eleganti dicendi ratione, sed ex libris eam didicissent. Uiide factum est, ut, 
cum non nescirent, verba vulgaria et idiotica saepe notiora esse iis, quibus ex Attica dicendi ratione utendum 
esset, orationis perspicuitati consulturi ponerent interdum utraque. Cujus generis duo tantuni laiidabimu^ 
ezempla, e Clemente Alexandrino atque Eustathio.^ Ule quidem, ouSt riyy xXsiy, mquit, Ip^oyrt^ t^; do-oSov, 
tpfuS^ ii Tiva xoi) (Sg ^i)(riy ^ c-vvrfittaj ayrixXsiSa. Eustathii verba sunt : 16$ $f xoi xaptiag errlv oi ^ roiatmy X^i; 
(np. xifi^iMpot) ayjfji^htt, $i}Xoi 'A^vouog (7. p- 306. D. ubi tamen ante Schweighauserum editum fuit xipi^fuif^i) 
umi Ijfltf^ ifTwiev oi;^$aIoi rouf xafiovpoug wapi^i§tpoiv, Careiit his vocabulis, ut talibus fere omnibus, lexica. 

Sed cum in recensendis Alexandrinae, ut Macedonicae atque ^gyptiae, dialecti vocabulis, ob tantam libro- 
rum mere tali lingua scriptorum paucitatem, utendum fidendumque maxime fuerit grammaticorum prsRceptis, 
nec de istorum fide aeque indulgenter sentire sciamus viros eruditos omnes, hujus quoque nostri instituti ratio- 
nem esse reddendum existimamus. Jam verissimum quidem est, illos homines multa vocabula, quae proba 
nec eleganti scriptore indigna videantur, ut vulgaria et a quibus abstinendum sit bono scriptori, damnasse, 
multa in dialectorum doctriiia turpiter turbasse, multis denique in rebus, ct alios aliis, et quemque sibi diversia 
locis, misere contradixisse. Hoc plurimi viri docti observarunt, ^ quorum observationibus ipse quoque addere 
son pauca possem. Sed nunc quidem uuum atque alterum sufficiet. Non ejxsXXoy, sed ^ftcXXoy dici Jubet 
Th. Mag. p. 420. Prapter ea vero, qua? viri docti jam ad h. 1. attulerunt, erroris plane, opiiior, grammaticum 
convincunt diserta Scholiastae doctissimi verba : * xomv afMpTrifia wivrm rmv pi^f Ofji^t^pov woivpraav, ret, aari 
crufji^ivou ag^oyi^oL ^ruLara xatoL rh herroora ^ivoif^ hot roO ij Ix^ipuv m toD ifOLparartxatj. Similem Stiid» 



' Str. 1. p. 338. B. * De rep. Athen. J. 8. ^ Sont verba Valckenarii ad Theocr. Adon. p. t40. C. 

^ Honim paaca tantiim attiogaro, cum qiiilibet pinra colligere facile postit. Sic Attici optativom pneseutis in verbis circaiofleiis 
forniabant per »r», ut Xen. oec. 10. 6. i^^n^. 14» 2. ToXjuwS. (v. Thorn. Map. p. 226. sq. Maittair. de dial. p. 77. Fischer, ad Weller* 
erauim. gr. Spec. li. p. 345. 384. 446. sq.; Eodem modo Ps. cxx. 3. legitnr ^«Jnf, et Gen. xliii. 14. Attici n pprsonap secand» ver- 

bonim mediorum mutabant in «, maxime in verbis i8owXo|uu«i, oTt^i, S^^pxi, (v. Ammon. in v. iSwXii, Maittair. 1. 1, p. 80. Fischer. I. !• 
Spec. I. p. 119. sq. et Spec. ii. p. 399.) ut Aristoph. Nub. 490. ifa^xii<ru. PI. 40. iriu<ri». (ubi v. Schol. et Kuster.) Enrip. Hec. 
1049. et Alcest. 233. o4.f». Orcst. 94. in Duporti codice, ^tOui. Akest. 387. Xir^n. Haec forma reperitnr Job. xxxiv. 12. in cod. Vatic* 
ofii. Exod. vi. 1. in eodem cod. ^li.— Sed nec illo Atticismo caret versio Alexandrina, quo secundis verbonim personis additnr srlhiba 
6a, (v. Hort. Adon. in v. o:<r9a, Thom. M. p. 646. Mopris p. 285. Fischer. 1. 1. Spec. Ii. p. 339. sq. et 496.) oTff^a enim, h. e. oiimaia pro 
qTU;, le^filnr Dent. ix. 2. ut ap. Sophocl. Aj. 1308. Xen. memm. 4. 2. 22. Enrip. Alcest. 526. 680. xatwo^fl* ap. Sophocl. Aj. 590. 
et Enrip. O rest. 1183. Alcest. 810. fiuarSa ap. Eurip. Cycl. 108. etc. W«, de quo v. Thom. p. 425. et Phryn. p. 58. extat 
Gen. xl. 13. Ps. ix. 34. (x. 14.) utapnd Eufip. Alcest. 294. 639. et Kafn<r9a Orest. I159.—Sir, nt hoc unumaddam, elegans ilia forma 
loquendi, qua abstracta pro concretis ponnntnr, de qua v. Enstath. ad II. fi. p. 331. Casaub. ad Athen. 1. 9. p. 30. Barnes, ad Earip. 
Androm. 447. Vitring. ad Vorst. de Hebraismis N. T. p. 836. sq. et Dorvill. 4id Chant. 5. 4. p. 476. ed. Beck. V. C. quomm loos 
addi possunt Soph. El. 289. fJilo^fAa pro fx*(niT«, Eurip. El. 887. et Plat. Tim. T. iii. op. p. 24. D. vaiiivfjM pro vtuitv9iU^ Earip. 
Phoen. 1499. ayi^ww^ pro wp«»iynTiip«, interprete Scholiasta, Thucyd. 2. 97. wiflirXovf pro inptTrXiwra;. conspicitur etiain in TeffStOM 
Alexandrina, ut Exod. xix. 6. Uf^rivfjut pro Upug, Hebr. MHS. Ps- xxi. 6. i^ou9hfif*a pro i^ooBnnBtU, Hebr. ^;|3. 

' V. Hieron. catal. scriptor. Eccles.T. i. opp. p. 175. B. ed. Tribberhov. Frcf, 1684. fok qui banc vocem docet non ad sensmmi 
tanlnni, verum etiam ad eloquii similitudinem esse referendam. Cf. Jo. Alb. Fabric, diss, de Platonismo Philoiiis Judivi, Lips. 1699. 
et in Opusculoruni sylloge supra laudata p. 147 — 160. 

• Clem. Alex. str. 7. p. 764. B. Eustath. ad Odyss. o. p. 1389. 26. cf. ad Od. »i. p. 1571. 4. 

7 Praeter Luriani in so)<eci8ta, Phrynichi, Thomae, Mcridis, Pollucis, interpretes, dignns est qui banc in rem legatur Verfaeykii 
excursus ad Antoninum Liberalem, (ed. Lugd. Bat. 1774. 8.) p. 290—304. et speciatim de Thomie dubia ssppe boo in geoere fide, 
WeiseliuK. observatt. 1. 30. p. 131. sqq. 

• Ad Apollon. Rhod. 1. 1309. Recte igitur Apollonius scripsit ffjaWty 2. 116. 1093. 3. 1065. 1133. //ut/xx*Ti 3. 260 et #Vxxef 2. 627. 
Consentit cum illo Scholiasia Eustath. ad Od. ». p. 1382. 31. cnjus verba adscribenda putabam : t*vJc, inquit, x«*wir«»ytD<rir, mvfnrte 
If)' pff o&t /xf^, oTn h Tw ^^uxxi, (Sir Cod. Alex. Luc. ix. 31. x. 1. Jo. xi.51. Act. xvi. 27. etc.) wtl ^i^raro, xol b ri ^.n'tovw rf^^ 
ymf If TWToif ToC i »if n Ix toD c^xxoy. Idinaro^ htKOfnart, wynwtrn iif irXfo tjjv o-vrrfin aw^nTiv. Diffitendnui tamen non e»l, mulla vt gram- 
maticorum prapcfpia. ut ipsius Eustathii ad II. •. p. 529. 18. et exempla in libris optiniorum xcriptorum, hin. repugnant ia repenri. 
tischer. I. I. P. II. p. 280. 294—302. et Maittaire p. 74. sq. Ceternui hie obiter notamtu errorem Trilleri, qui ad Thom. 1. 1, idem 
antea dicit Phrynichum somniasse p. 148. et 162. Nihil enim ibi iegitur de augmcnto, sed vitari jubctur coustructio verW uiKKw 
cum mfiuitivu aorittorom. 



pp. 5i(-^J StTJKZnJS DE DIALECTO MACEI>. ET ALEX. elxtlt 

aliommque errorem dc aiigmedto verbi oyttA/tf^tiy diiigenter notavit Fischenis.' — xaxoXoyeiy male dici| floelius esatf 
Heixws Xjyeiv, idem lliomas auctor eat p. 389- ubi ipse Trillerus ne verbum quidem ad confutandum Atdcismr 
magistrum attulit, et Sallierius dubitat, an in scriptis Atticonim legatur. Et sane possit omnino verum viderl 
Thomas prseceptum, cum ilio verbo Athenseus utatur,' scriptor et recentior et ^gyptius, cumque Hesychius eo 
tanquam dialecti communie verbo saepe reperiatur interpretatus esse verba exquisitiora et rariora.' Sed e Poliueb 
locis qonnuliis ^ satis patere puto, probum hoc verbum esse, praraertim cum Jungermannus ' locum laudaverit est 
Isocrate, ubi-legitur. Verum igitur est, ssepe errasse grammaticos ac falsa tradidisse. Sed vehementer tameil 
dubito, an viri docti nec iniqui me serio sint admodum reprehensuri, qui sim illoruui placita secutus. Nam notf 
solum de aliis saepissime vera tradidisse reperiuntur, collatis, qui ad nostram setatem servati sunt, variorum 
scriptorum libris, sed multa etiam eos hausisse constat ex antiquiorum grammaticorum monumentis, quormnr 
alia deperdita esse scimus, alia verisimile est in bibliothecis nondum satis excussis latere abscondita, mutta 
item eorum prsecepta nobis, qui utimur libris veterum scriptorum s»pe per librarios corruptis, videntur falsa 
esse, quae baud dubie, si genuina et antiqua semper scriptura superesset, ipsi sequenda putaremus. Qiud 
si igitur usi fuerint, de dialecto quidem Alexandrina, Callixeui opere et Pacati P Fateor, hoc incertissimum 
esse. Sed num in tanta rei obscuritate atque caligine palpare malumus, quam vel tantillum videre ? praesertim 
cum in his quoque, quae afferemus ex iis, quos nobis quidem conferre licuit, grammaticis, non pauca sintj 
de quorum veritate dubitari vix a quoquam possit. Haud dubie plura poterunt ac certiora dari hoc ^uoque 
in genere, si quando libuerit viris doctis, quibus ejus rei occasio et facuitas est^ edere libros grammaiicorum^ 
aliorumque veterum scriptorum, nondum a quoquam editos. 

Haec Igitur obiter. Alexandrinas autem ab aliis, vel omnibus vel plerisque, dialectis diversitas aj^Kurebat 
tribus maxime modis, et primo quidem temporibus verborum peculiari quadam ratione formatis, et verisimiliter 
ex antiqua Gnecorum lingua, qualem §. 3. descripsi, derivandis. Extat banc in rem classicus locus apud 
Sextum Empiricum : ^ xi^tg irot^a roig 'Aks^oi^gwviv. ekfjKviav xai oankiiXuieiVy nempe pro iktiXviacf et oireAif- 
AtStfta-i. Qua Sexti auctoritate nisus Fabricius in nota illi loco subjecta recte judicat, ire^^ixov pro Tef^hioa'^, 
quod legitur apud Lycophronem v. £52. qui scripsit Alexandriae, et quem Tzetzes ^ omiuno ^pfiaf^Ykaxrvo^ 
vocat, referendum esse ad dialectum Aiexandrinam. Quanquam enim hie idem Tzetzes tribuit Lane formam 
dialecto Chalcidensi^ vel Attica^, tamen et locus ille Sexti, et haec ipsa Tzetzis, annon Attica forma sit, dubilatioji 
faciunt ut sequendum putem Fabricii judicium. Certe supra jam (|. 7. not. 4.) ,annotatum a nobis fuit, Irenaeuio. 
Alexandrinum dialectum Alex, omnino derivasse ex Attica. Accedit, quod haec ipsa forma non semel legitur 
in versione librorum V. T. Alexandrina.' Ex quo siraul videtur apparere, hoc iu genere plane similem fuisse 
dialectum Alex. Macedonica^, quam et ipsam plurimos Dorismos admixtos habuisse, supra vidimus (^. 8. 
p. clxi. not. 1 .). Quare nec dubitandum putamus, quia etiam alia, quae Boeoticae dialecto, nec per se mate, tribuunt 
Tiri docti, recte dicantur translata fuisse in Aiexandrinam, cum in nullo scriptore aeque saepe legantur, ac in 
versione Alex. Talis autem est interpositio syllabae era, conspicua in teniae personae numeri pluralis termina- 
tionibus. Et primo quidem de imperfecto dicamus, cujus haec forma non modo saepissime le^fitur in eaden 
ilia version^, verum etiam semel apud Lycophronem, *^ ad quem locum rursus Tzetzes, f(Fp^a^o(ray, inquit^ 
Xakiuhxiv/^ ijfroi rrig *Amxvjg S^oXncrou. Cum igitur eadem sit hujus et formae wifpiKov ratio, recte nobis 
▼idemur eam cum Krebsio'^ appellare posse Aiexandrinam. H sec autem syllaba o-a inseritur etiam aioristo 
secundo. Quare cum haec forma superiori simillima sit, " neque tantum in versione Alex'andrina, sed etiam 
in aliorum, qui post Alexandri M. tempora vixerunt, scriptorum Ubris, quanquam rarius,'^ legatur: Don dubi- 
tamus quin ea recte hue referatur. Ceterum praeter Tzetzen Chalcidensi dialecto eam tribuit Pbavorinus in r. 
9x9o<ray« Sed ipse ad explicandam glossam ^scrav forma ^Atoo-av utitur, et in v. ifvyoa-av Doricam eam fad^ 
denique in v. ifov, ol 'A<rtav^ ^gifMvoi ^eowj, inquit, — e^vyocav xal ^Xioa-xv xiyw^i, (laza autem : to ^Atoo^ 
xa) hfuiiofruy XaXxthxifig haXixrou sot), wotpwyy^yMrnr^a icqlg ro ISotrav. £t Lascaris : ^ ro Alwrav cf ZletrUf luA 
^iocray, TuCi fftaWav, xal tol roioDxa, ^oXxi^ix^^ tUri SiaXixrot;, el; byutuSry^ra rou fSocray. Jam cum similes harum 
sint formae optativi prfesentis et aoristi secundi oio-av pro oiev, et aoristi primi oio-av pro oifv, quoniam, post in* 



' Animadv. ad Weller. Spec. iii. P. i. p. 53. sq. 

^ 11. p. .506. A. xaxoXoy«r (np. Plat, in lone) Kayras rov; iroi*ir»(. lb. p. 507. A. pro eo dictmn est tlmSn xaxwf, at Le?. x«. 9. coll« 
Exod. xxii. '28. Sic Plnfarch. m regnm apopbth. T. viii. p. 91. MoxoXoyfrv dixit, sed p. 95. xmwf Uyuy, Verbo wWkaytXit atunUir etiaor 
Apolloniiu Alexandr. de syntaxi p. 381. 19. Eintath. ad Od. %, p. 1669. 4f . Enseb. H. £. t, SO. 

^ V. c. xaxl^n, xaxo^poOir, ^riXXo?, aroffia^iif, etc. ut Schol. Homer. II. ^. 241. 359. Cf. Eottath. ad Odyss. a, p. 1413. 43. 

^ f. 119. nbi affert Demostbenis aiictoritatem, it. 3. 138. 5. 117. 

^ Ad Poll, f, 119. Locos Isocratis est ia Arcbidamo c. 41. extr. 

^ Adv. granimat. f 213. p. if 61. ed. Fabric. ^ In commentar. ad Lycopb. «76. 

* Ad Lycophr. fbi. Uode petita sunt, paocis motatis, qoae legnntar apud Pbavorin. in irfff ixay. Cf. Rdnes. var. lect. 2. t6i 
p. f08. et Rutgers, lect. var. 5, 6., >ir Geopon. tf. 6. 27. irf>i/xav. Mann. Oxon. 2. 38. noftixn^f, Batrachoro. 178. repyan In- 
scriptio colnmnx sub iiuperio Trajani posits, in Montfancon. diar. Ital. p. 125. y»yw«», qnod iptom cod. Alex. Rom. 16. 7. babet 
pro yiTowMTty. Cbishnl. aotiqnit. Asiat p. 109. 12. et p. 119. 7. axiVraXxav. Ceterum ex eo, quod T^zes Chalcidensibos banc formam 
tribuit, videtur factum esse, ut etiam alii viri docti Boeotiram eam dicerent. Sed Valckenar. ad Theocr. Adoniaz. p. 374. C. rect« 
observavit, ((rroMa? ab Aiexandriois in vulgan conraetudine dictum tnisse, cum Dorice diceretur ImxaTTi. 

9 Dent. xi. 7. /wpaxav, pro quo Exod. x. 6. est Im^naai, Jes. v. 29. voffmnov, et pro eo Zachar. iv. 14. %»fwrrpu»<Fi, it. Judit. vii. 10; 
Tf'mderT, sed t Maccab. viii. 18. irnroidcM-i. 

Ut Barnes, ad Eunp. Hippol. 1232. et quos laudat Fiscber. ad Weller. P. ii. p. 336. 

" Sic Exod. xviii. 26. Infiwav pro /nfiwr. Gen. vi. 4. 9fmm<rav, Exod. xxxiii. 8. jamrooC^ar. Num. i. 18. Ixfi^orovcnf, 2 Reg. xx. 15* 
Iveot/m. 1 Paral. xxii. 4. r>i>o<ray. Nebem. iv. 18. •Mt^o/uievrav. Job. i. 4. Ivomo^«v. Ps. v. 9. et xiii. 3. i^o>4ou#»v. Jer. xli. 10. Imn 
Eiecb. xxii. 11. Atofxav^av, et v. 12. l>AfAfiato<raf, 1 Maccab. iv. .M). I^mrav, 

V. 21. trxaio<rav. Sic Posidippus in Bronckii analect. t. ii. p. 47. n. vi. babet irxocav. 

Ita enim sine nlla dnbitatiune legi debet pro XaxlaVxi?. quod vnljso editur. Nam et ipse Tzeties ad Lycopbr. 252. to ii Itrxa^^m^ 
inqnit, rni X'.Xjuim^if *i»xfxToy, et Aristophanes Grammaticos ap. Eustatb. ad Od. f. p. 1761. 30. to i^i^oo-ay irapa Auxofpov*, xil vaf 
«xxoif TO fXfyo<r«», xaI to, oI i\ ii\fi<ri<n yno^xma* ffvyc<rav, ^mns XaXxiii'w liui it<r»y, et solemnem fuisse banc istorum vocabuloi un. inter ae 
permntationem, doret locus Pbavorini supia p. rlxii. not. 6. laodatus, nbi et ipse babet XaX^a<scii;,cum tamen in illo loco Txetzis, quem non 
dubitari potest quin exscnpserit, legatur X*Xju*m^. Contra apud Diodor. Sicul. 14. 29. pro XaXxiiw legenduin esse Xaxiaim, prefer 
Wesselingium vidit Hutchiu^^onns ad Xenoph. anab. 4. 7. 10. Ceterum Aristoteles non solum memorat Chalciden&es ittpl 'A^JflW, 
ut polit. 4. 3. sed ptiam lul epa'xnc, nt ibid. 2. 12. extr. et Aniphipoli, ut 5. 3. et 6. De lingue Chalcidicc ortu et natura v. Tbucyd. 
initio 1. 6. inprimis c. 5. 

In lexico N. T. in v. ^oXmw. Quod Rrcbsii judicium postliac vidi egregie confirmari per Lexicon Coislin. p. 482. et Gramm* 
ticum in bibl. Sangerman. apod Kiihnken. epist. crit. ii. p. 228. ed. 2. ix/yo^y, iyg«if«ray, wl ra Zfxoia, 'AXt^afiftX; xlyet/m. In utroqse 
CxrmpUiro additnr locus Lycopbronls nut. 20. landatus. 

" Quod eliam Tz«>txes ostendit I. I. ir;9p»xay— xal t» o/mam XaXsu^ixn; nroi 'ArTixnc *u»Xi'xTot/, xoi Ti tlnmitf xaJ ra o/x«t«. 

Sic ICxod. XV. 27. et Ps. xlvii. 4. nx9oc«> pro n\9oy. Exod. xvi. 24. x«TtXi«o^ay. Deut.i. 25. t^^av. vii. 19. lU<raf, xxxii. 5. ftfMtfrmu 
Jot. iii. 14 npo<r*». viii. •^9. xa^uXora. Ruth. iv. 11. liirorav. Nebeni. iii. 5. xarioxow. Ps. IxxvL 16. tUowiy. Ixxvii. 29. *fiy«». 
exiv. $. t{/^«<ray. Jer. XXviii. 7. liTiOo-ay. 

'7 Ut apud Srynmnni Chium v. 696. >Vxo(t»v. apud Theophylactum epiat. 19. T. viii. opp* Meonii p. 825. eztn ifWaVy apUd 
Nicetam Cboniaten p. 133. ed. Gonlart. ira^x0em. 

Ubi exscripsit verba Heraclidis ap Eustatb. ad Od. (. p. 1759. 35. 
*9 Gnunmat. 2. p. 189. ed. Basil. 1545. 8. *® 1. iii. p* 304. 



dxvBi LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp- 60—65. 



sertam syllabam illam a-a, aurium causa litera i ejicienda erat, has quoque formas, quas Pbavorinus ' JEolian 
esse dicit, Alexandrinis usitatas fuisse arbitror. Certe saepissime leguntur in Alex, versione.^ Quod quidem 
cuni videatur hoc in genere argumentum esse non speniendum : nec apristi secundi ad modum primi fonnatioi 
qnx satis frequens est Alex, iutcrprett.^ ^ quin statuenda sit Alexandrinis in usu fuisse, uUo modo dubito. L<&- 
gendus est de hac aoristi secundi forma locus Heraclidis :^ ^juta^rai to ea, els oi>^ wigarovfjievov, tuA 'Acieanif 
J^eroit ^oovrig* xou ol 'EXXijv/^omj hv KiXixicij oZroo vgopigovrai. rotg yag e\$ oov Xijyoucraj ofurAou^ (jLero^ag $fey M 
T»v pvifMrcov e\g ov iregaTOVcrioii figoLxyyofj^svov xara ^rgwrov irgoaruyxoff olov Xa/3coy fXajSov, ^aym t^ayov, xoi rot OfLOia, 
mnoi airojSaXXovTffj to v xa» ftrraTidcvTij to [juxgov o el; ^govxp oi>^^OL, vpo^epovTM, awo tow Xafioov xoi ^ayoov IXa/3a 
XfyovTsj xa) ff(f aya. xoi rpira TotJTajv ^rXijfiuvTixa el; olv X^yowa Xgyouo-iv. Ergo Ciliciun Gr. loquentium proprie 
hsec forma erat, a quibus ob commercioruui communionem fucile transire potuit ad Alexandrinos : quod ipsum 
e vocabuli o-ktoi} exemplo apparet, de quo infra qusedam dixinms §. 12. Alius denique Dorismus, quern non 
dubitamus dicere ab Alexandrinis quoque receptum fuisse, est in forma imperativi sT^rov pro ekf, quam Doricam 
esse demonstrari potest e Pindaro ' atque Theocrito. ^ Cur vero Alexandriuis etiam communem earn fuisse 
putcnms, causa est, quod Menander ea sic usus esse dicitur, ^ et quod non semel legitur in versione Alex., * ubi 
tamen Jo. Charax, cujus auctoritatem ego quidem sequendam aibitrabar, scribi volebat elisiv. Praeter haec 
autem, de quibus diximus, temporum in verbis peculiari modo ab Alexandrinis, vel suum ingenium vel alias 
dialectos secutis, formatorum exempla, reperi tautum duo a grammaticis notata. Scilicet non rfiikt\xaL dicebant, 
sed TedlXtjxa, ' nec y\myxaxaLy sed ayifyxaxct : '° quam tamen formam, av^yxaxa, idioticam potius et in conimuni 
vita magis usitatam fuisse, quam universe receptam et a politioris ingeuii hominibus adhibitam, etsi fuerint, qui 
Atticam dicerent, (cf. sup. 7. p. clx. not.4.) satis liquet e verbis Etymologi infra positis. Fonna TedeXijxa, ni fallor, 
seme] tantum legitur in versione Alex., et vix apud alios scriptores idoueos. Dubitari tamen vix potest, 
^uin etiam alia, quae non a grammaticis notata sint, hue pcrtineant. Interim hoc saltern addo, etiam in pnepo- 
sitiouum forma vestigia Dorismi extare videri in dialecto Alexandrina. Certe in luscript. Roset. lin. 47. l^tur 
utageXatfiev t^v /3a<riX«/av irag rov nurgog, ubi tameu Ameilhonuui p. 97. arbitrabar pro if up legi Toga jussisse non 
sine idonea causa. Nam Tragoi extat lin. i. et 8. Sed Villoisouus in epistola tertia, qua Inscriptiohem istani 
illustrat, jam supra laudata, p. 332. iroig tanquam Doricum et Alexaudrinum servandum jiidicavit. 

Jam sequitur ut ostendam, novis etiam vocabulis usos esse Alexandrinos, vel antiquis novas notiones sub- 
jecisse : quod quidem est aliud quoddam ex iis, quas valent ad constituendam dialectum aliquam peculiarem. 
In iis autem recenseudis sequi constitui ordinem literarum, a quibus singula incipiunt. 

' In V. irirctio-ay. 

* Ut P8. xxxiv.. 25. itwoianv, ciii. 55. Ixktiirourai, Job. xviii. 9. Tx^oto-ay. xxi. 20. tloiaav, Prov. xxx. 17. xara^ayoicai et lic»i|.«u«»v. 
Job. V. 14. 4'fiXa'|>^o'AiO'av. Xviii. 7. 9>ipiuo-ai<7av.' XX. 10. oXfVatcray et rvfaiva-entray, V. 25. irtfitiaTno-aiffai/, Gen. xlix. 8. aiyiff«ic-«y. I>CUti L 44» 
irotiio-a»<ray. Jes. Ixvi. 20. avncywKray. 

3 V. c. 1 Reg. X. 14. tiiafMf. 2 Reg. x. 14. iTiav (quod etiam cod. Alex. Iiabet Act. vi. 15. ix. 35. xii. 16.) et ifvymr, xvii. 20. (ct 
ID Cod. Alex. Act. v. 10. iii. 6.) woay. xix. 42. f^yn^y. xxiii. 16. i>M^y, Luc. v. 5. in Cud. Alex. IXajSa/uuy. Act. xxvii. 5. in eodcm 
xarny>.9afxty, xxviii. 14. ibidem rixda/miv ct v. 16. fto-nxda/xiy, pro nxdo/ixfv. 2 Paral. xxix. 6. lyxMr'fUmai. v. 17. fianAdav. Act. xii. 10. xxviii. 
23. in Cod. Alex. n\9ay. xiv. 19. lirn^Bay in codem. Estli. v. 4. ixdaru;. Matth. xxvi. 39. in Cod. Alex. 'jtafi'kOarw, Marc.xiii. 15. in eodem 
cod. tla-txOarw, Pi. Ixxvi. 18. f<pavay. Prov. ix. 5. fXdarf. Cant. iii. 5. f^ixdaTi. Je». i. 4. /yxoriXi^aTi. Matth. xxv. 36. in Cod. Alez« 
Man, xxvi. 55. l^n^Bart, Sic et Marc. xiv. 48. Luc. vii. 24. 25. et iiVnxSaTi Luc. xi. 52. Araos. iv. 4. ft<7iix9»T« et hXnB^rt et 
^yiyxaxj. vi. 2. iu'sOari, Reperitur hacc eadem forma in Orphei argonaut, ut 130. uVtipxa. 519. t-xtaay, quod ipsum extat Ps. xix. 8» 
(nbi tamen ed. Aid. et Complut. fTrtroy.) et xxvi. 2. ubi Aid. ittio-cv, quod Wesselingius etiam apud Herodot. 21. pro hta-ay recepit, 
probante ad 8. 68. Valckenario. Jo. vi. 10. recipiendum putem &itin<Tai, qnod est in Cod. Alex, ut Act. xii. 7. i^eirf(T»y ex eodem 
codice, et xxii. 7. tzt<ra, et Rom. xv. 3. hiTttaav, et 1 Cor. x. 8. Utvai, Sed ap. Eurip. Troad. 291. pro vpoo-lirica praeferenda videtor 
lectio codicnm MSS. Tr^oTfViaov, vel scribendnm vfoviTrraia-a, Nam Schol. Aristoph. A v. 841. ov yap h xfVity inquit, to *wt<ra, Om* 
Oino in talibus judicandis cautc vcrsandum est. Nam f^^a v. c. in Orph. argon. 116. unde Cod. Alex. Act. iv. 20. habet ttiofMnf, 
potest esse perfectum medium ; tXira autem et <rira; et similia, si quis ideo, quod liVet; pro tliron legatur in Cod. Alex. Act. xxii. fli. 
zxiv. 22. et tXrca^ habeant Enbulusapud Athen. vi. p. 237. A. et Evangelus apud eund. xiv. p. 644. D. tliiart Achilles Tatint erot. 
iv. 16. Athen. viii. p. 359. D. x. p. 449. C. ct nfotiire^fxty idem vii. p. 303. B. tUav Inscript. Roset. lin. viii. et Codex Alex. Marc, 
xi. 6. Luc. xix. 39. Act. i. 11. 24. iv. 24. v. 29. vi. 2. x. 22. xii. 15. xiii. 46. xvi. 20. etc. pro Alexandrinis hubuerit, vereikhim 
erit ne erret. Nam tXira habet Herodot. lii. 61. ut vptruna Eurip. Cycl. 101. iTxa^ idem ibid. v. 148. et Sophocl. lYacb. 491* sivarr 
Xenophon Cyrop. iv. 2. 11. et 'Kptiirofxty quoque dixit Athenxns xi. p. 469. £. xiii. p. 587. A. et Jo. x. 34. Codex Alex. iTvor habet 
pro fTra. (v. plura in Fischeri animad. ad Weller. Spec. iii. P. i. p. 89. sq.) Quus vero ab initio ex Orphicis posui, et quae Maittaire 

• 292. ex Jo. Antiocheuo attulit, dvei'xay et dy^xday et Ix^Sdxai, ea ntique ad dialectum Alex, referenda arbitrabar, non minm quam 
yayet^ apud Hesych. pro dyayt^y. it. d^u'xaro et llnXaro Jes. xxxviii. 14. (v. Fischer. 1. 1. p. 24.) et lupdjufiy, qua forma etiam Meoander 

ocas est. V. Dawes, misc. erit. p. 255. sq. cum nota Tyrwhitti p. 470. qui rccte earn rejicit, ut Wolf, ad Demosth. Orat. io Lept. 
p. 216. Sed defendit eandem Dorvill. ad Charit. p. 403. ed. Lips. Cf. Fischer. 1. 1. p. 96. In Cod. Alex. Act. ii. 23. est AvtCxart 
pro ayitXiTf, vii. 10. i^tiharo, v. 21. dyi*X<»T». X. 39. dyiiXay. xxiii. 27. l^iMfxty pro i|ii'Xfip.iy. 

^ Ap. Eustath. ad Od. ^. p. 1759, 10. e ano, nonnnllis mutatis et ominsis, transcriptus fuit in hortos Adon. in v. De verbi& 
*Atnayi]s j^wyn; v. supra p. clxvii. not. 18. Sed quam late pateat nomon 'Aertavo;, iutelligi etiam potest ex Hesych. et Phavor. qoi napcimtf 
dicunt fui?*se yoixia-fxet rttf AtywiTTtoi;, to xL^fTtuwi x«yo/uwyoy. Scd xf^<ra, inquiunt, *ATi«vov rofMafM, Fortassis *Ao-iayiy in talibus est i. q. 
Tlifo-ixoy. Apud Eurip. vero Orest. 1396. sq. Phryx dicit : ^ffiafoi Xi'you<r<y at aT, 'Acr«iJt fwyi'. ubi Schol. 'A<ria^i uyrl rov fiaffiofM, 

^ Olyiijp. 6. 156. 

^ Idyll, xiv. 11. in editionibos quidem Zach. Callicrgi ct Brubachii. Nam Henr. Steph. edidit (tuoy, Reisk. nV/y. 
J In hortii Adon. leguntur ha?C : iTiroy Mivayifo; — ayrl itwi, t^to; aj^ttrro;. l<r7loy Jf or* Xiyi* o yfufAfJuariKo; ^Iwayyii; o Xap«{, art ri xm^ 
Ttj Biin yfa|>»j WfccrraxTixiy o^vroyu'ren^ ofcy i;»oy aytl iZwt, ^fVTipo; aopio-ro; xaTti rhy toJv XucaxovciWy ^wmi, oZ/Tot yap ra v^oaTaXTtxa toD itvTifW 
.•o^iJTToy fxtrctircizvfrt; ii; oy Toy Toy&y ^i/XaTTOvci TaJy xoiy»y flrfoa-TaxTiXaJy, cToy rh >^jSi Xapoy. i* ouv tariy iixi o^i/To>wf, ^nXoy oTi xoi i(«ey. t4 It 
fJiroy vafn MiyavifMy tari irfwroTumv aopi^ro-j aith rov una, Eadem fere leguntur in Etym. M. in v. iTiroy p. 302. 26. scd minus plene 
minnsque perspicue. Lascaris iii. p. 308. uitoy, itw/rw motfA hUyayipMy xal to X«j3ov, «yrl XajSi, xal aVfXov, AvtI ayeXi, IvpcMtoyai'wy lo-ri, Jo. 
Grammaticus vero p. 381. et Pliavorin. in v. 6i'yoy omnino de Doribus praecipiunt: irpoa-TanniM pnixara.ix^tpofxtya iia toD i -^^^-^S, it^ 
r$v oy fxf j^oi/o-i. Xa^i, x«^oy ^I'yi, 9iyzy ifufxi, ^fufxoy. Cf. Keen, ad Gregor. p. 157. sq. cf. JE\, Dionys. ap. Eustath. ad Od, fi, p. 1435. 62. 
qui utrunique imperativum ostendit Atticc did, et tilt I et tilt Of, 

* Ut Gen. xii. 13. xx. 13. £xod. vi. 6. viii. 5. et 16. Lev. xxi. 1. etc. in quibus locis edisolet ir^roy, sed Jes. xl. 9. tlnay. Eodem modo 
in Platonis Menone T. ii. opp. ed. Steph. p. 71. D. legitur aVoy, scd in ed. Basil. 1534. f. p. 334. uTroy. In Meleagri epier. cmi. 
Bmnckius T. i. analectt. p. 35. dedit itVw, ut in Asclepiadis xxxix. p. 219. Posidippi x. T. ii. p. 48. Q. Mapcii iii. p. 237. M. Argea- 
tarii XXV. p. 272. Stratonis Ix. p. 373. Pauli Silentiarii xv. T. iii. p. 76. et Anonymi dccliii. Idem e Cod. Alex, reponendom est pro 
ilxi Art. xxviii. '^6. 

5 I'llOii). Maaj. p, 417. ^^/Xipta, 'Att^xoi Xi'yo««r*»» anh rov i^/Xw, ffliXiVnu, »jS/X»jxa. to it TiS/Xnxa, 'A>f|»y^fiWTixoy, &ith tov 9t}<v xayavi^a/LMVSf. 
cf. Phryij. p. 146. qui, ut Thomas, utitur vocabulo 'AXif»yip«wT<Koy, e cujus forma quanquam videatur coUigi posse, non inqniliiios 
Alexandrinos ita dixisse, sed advenas tantum Gra^cos, Alexandriae conimorantes, cum idem Thomas p. 794. vocabulum S^jux^ itm 
distiuKuat a vocabulo SjxtXtwVnf, ut illud igg^iiiiunm Siculum, hoc advcnam significare dicat: tamen in vocabulo 'AXi^w^^twrAJwc 
lytiomw illam nullo modo locum habere posse existimo. Nam ut alia, e quibus, quam parum commoda sit, possit intelligi, taceam, 
oTfOf 'AX.^ayJfiiwT^xo; et MrepiwTn; ap. Athen. i. p. 33. D. dicuutnr synonyma esse, quia Marea fuerit locus et oppidum in agro Alex. 
Sic nec ieiia-<rttKiiTai sunt advens in Thess^ia versantes, teste /Elio Dionys. a^). Kust. ad Od. v, p. 1896, 51. et Phavor. in v. ZixiXti. 
Cetenini dt* iiac vtrbi forma notanda est mira Phavorini inconstantia. Nam in v. n9txn>ut et ^iXw derivat earn a verbo 9t\tw, omissa 
dtalecti Alex, mentione (cnjus nec Etym. M. in v. tdiXw meminit), in v. T/viio; ipse utitur forma T«9iXr,xoi, sed in v. rtBiXttxlyai repetit 
J*hrynichi verba oinnia. 

• * w ^ 'y'"' Phavor. ayrtyxaxUf larioy on ^uf^ofoy t<rrty, oCr^ tiifieniOfxmy itap "EXXijciy ly Xfl^"* — l^''? T«nr 

AXi^ayiptwy l\\fxwlu (rvyi\9tiff, tifitrxtrai, Xtyoyci <5t Tiyif *ATT»xiy ilyai, ovip owe tcrriy, Nempe Ps. xl. 11. 

EtJ»i enim Rei»kius apud iEschinem p. 300. extr. servavit lectionem TietX>ixaf, tamen codex Meadianus exhtbet I9i\nxai^ et Mark* 
landus reponi jubebat Tfrox^qxa;. Sexti Empirici autem auc^oritas, qui adv. mathemat. 2. 37. p. 296. habet T«$«xq3uvaiy pamoa ow 
IPOTet* 



pp, 66— 70.3 STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. clxix 

*Ayyo04n7» auctore Athenaeo 5. p. 210. C. fuit vas quod- Hierozoici nomen 'AXa/3. vocat 'semi-jEgyptilim» sed non 
dam triangulares quod cum in medio cavum esset, recipere interpretatur, neque Jablonskius in coHectione vocooi 
poterat impositum fictile. Pauperes illud habebant lig- ^gyptiacarum quicquam de eo attulit. Valesios et Tor* 
neum, divites a&neuni vel argeoteum. Non admodum nebfus 11. 11. dicunt, illud per risum et contnmeliam 
difierre videtur ab kyyvdrjKri, incitega, de qua superius cooiictum, nihil tamen addunt, quomodo hoc velint ifr- 
Athenaeus disputat. telligi. aut cur ita statuendum sibi videatur. Cetenim, 

'AXafidf^XOs saepissime in rebus Alexandnnorum com- praeter Tumebomf vix quisquam ex iis, quos laudavi^ 
inemoratury sed non semper idem significare videtur, et mentionem fecit epigramniatis Palladse Alexandrini : (in 
incerta est origine. Apud Josephum quidem archaeol. Brunckii analect. T. ii. p. 413. n. xxx.) €(i6re yap kqI 
18, S, 1. (atque inde apud EuseL. hist. eccl. 2. 5.) 19, 5, roVroy vvov xoXeros vp6yos iax^r, ^ 6\aPapi)(€int, yoafA- 
1. 20, 5; 2. (ubi est participium &Xa/3af>x)/^aO et 20, 7, 3. fiarucou yiyove, Scnoliastes ibi: Kepa/MKffs. 'AXa- 
(ubi nomen &\aftdf>j(fa) summum magistral um Judaeorum fiapxoi yap Xiyovrai oi KepafieU. Quae explicatio si vera 
Alexandrinorum, qui alias eSrApxns sive yev&pxris appel- est, quomodo cuin locis supra allatis conciliari, et quae 
latur, intelligunt, prater alios, Valesius ad Euseb. 1. 1. noniinis notatio excogitari possit, non ego video. Sed 
Hudsonus et Havercamp. ad Joseph. 11. 11. Quare non- haud dubie aliena ilia est a poetae consilio, quanquam 
nulli *ApaP&pxns scpbi malunt, ut significetur pnefectus Jacobsio (animadvv. in Anthol. Gr. v. iL p. iii. p. 2l6.) 
Arabiae, Mgypto conterminae, eique aiunt delegatam fuisse unice probata. Nam ut taceam, nullum hujus usus ex- 
*^curam exigendi yectigalis, quod pendendum ab iis esset, emplum reperiri, ad ridendam misellam grammaticorum 
qui armenta ex Arabia in .^^yptum, vel hinc illuc tradu- pauperiem efficacius est, si asellus ex aedibus Alabarchae, 
Cerent." v. Lil. Gyrald. dialogisro. 29. (in Gruteri Lam- hominis divitb et luxuriosi, ubi hordei omninoque pabuli 
padis T. II. p. 450.) et Fuller, miscell. sacr. 4. l6. satis e«se verisimile est, quam si e figuU tabema, ubi noo 
Confirmari haec interpretatio potest e Cod. Justin. 1. 4. minus quam apud grammaticum res angusta, in hqjuB 
tit. 6l. 1. 9* *' vectigal Arabarchiae per ^.gyptum atque domum veudi nngitur. 

Augustaneam constitutum." Statim euim memoratur *Ave/K$(n/pu, turbo, et ventilabrum. Olympiodonis 
"traductio animalium." Quapropter etiam apud Cic. praef. in Aristot. meteorol. 1. 3. raiJriyv r^v avvrpofi^ 6 
ad Att. 2. 17p ubi vel Pompeius vel Antonius vocari fiku xoinrris O^eXKay KoktV 'ApunoriXfts M ru^va, olov 
putatur Arabarches, quod multa vectigalia iEgyptp exe- rinr^ya, bia ro n^ccv <r0o5pil»f, rai pnyyvyai arepth v^fia- 
gisset, rectius ita scribi, quam Alabarches, videtur. For- ro* yavrai bk tri^utya, hih to bltcriv ^/^wvos kyatnr^y to 
tassis etiam apud Juven. 1. 130. recteeditur: " nescio tihiip Ti^t BaXdatnis' oi be 'AXcfavSpcIs if erix^fpl^ fiayji 
qub -^^pllus, atque Arabarches." Nihil enim impedit, hvt^avpiy, bui to eouiyai KVKkayifiois ywaiKtlois, Airep 
quo minus ejusdem vectigalb exactor intelligatur. Cuja- iiyefidavfuy KoXovtrty lirix^piaSoircj. Quae h. 1. memo- 
cius vero observatt. 8. 37. quanquam, ut Turnebus rantur xvicXdyefia, haud dubie sunt rotunda ventilabra, 
adversar. 27. 25. et Vossius in Etymol., utramque scrip- vel flabella. 

turamferri posse innuit. tamen ubique mavidtAX^^^ 'AvrivcJecos fni6ayot Alexandria non inabatur corona 
utens eam m rem verbis Phavonni, vel potius Hesycbii : qu^dam, texta e loto iu agro Antinoite nascente. Scilicet 
fiXa^a- (AiXay, ^ ypA^o^ey, et comparans Latinum usum, ,,up|ex ibi lotus nascebatur: alter colons fere rosei, e quo 
quoscriptura dicitur vectigalmm ratio, et magister scrip ncctebantur coronse illfe proprie 'AvrtvcJeio* dicta, alter 
turae vocatur yectigalibus propositus. At Fullenis 1. 1. ^yamo colore, e quo fiebant corona, quas lotinas voca- 
satis banc opinioufm refellit, et apud Josephum atque bant. v. Athen. 15. p. 677- D. Cf. Salnias. exercit. in 
Euseb. legi quideiu jubet itXafi^pX' sed ita, ul hocnonien Solin. p. 665. sq. 

derivet ex Syriaco 5j7n, h. e. avrJ, pro, vice, et TlDlhJ sive »'a n 1 t\- i *• j « ^ ./v 

• k •« AwaydpaKls. Diocles Carystius apud Athen. 3. p. 1 10. 

Ml compositione KOihi, h. e. apvuy, et in conipositione j% ± , J^ / » .x*^/ \ i . t » 

w f J, . ^ ±\ n* !• * D. h aTaydpaKls €(rTi Twy Xayaviay awaXurripa' iouce OH Kal 

apxnf 8- apyo*'* atque aneo nomen dXapapyiys tf>xplicat : r , . T a * i » \ * * *a 

state prasiJisre^et imperatorii:" quemadmodum apud h-^pv^flas^^ or .ai AXelayhpeu r^ Kp^ 

\««Kjr ni K-^u J- %M * Oeaaiy €edi€iv TV liovAOtUyu ey TU Tov Kpoyov lep^, rosui 

Arabas Chalipha dicitur Mabonieti vicanus et successor. ^ ^ . ^ r^, r -Jt u 

Ego quoque Fullero facile assentirer. si exempla. qu« '^''^'^'^ v.debatur annon verba pos- 

. attulit, «3n-«fflB et K3T^3, b. e. tet^rcba et cKiliircha. 'J^^' ^'"7,^' T ij^^^^Tr^Z Vu? 

similia essent. In his vero additur res, cui uterque pr«l *f«»^f/*°' 'TJ^'^^it' I a J "' 

A\^u»^u^ «: Gen. xviu. 0. Exod. xii. 39. Num. xi. 8., afrayBpoKis 

fectus sit, quoo. m Alabarcna, si quidem notationem m«-i.- * • i * * j% ^ 

cii o™.- A^!.^u ^ • I *• nunquam. Mihi tamen raagis placet, ut ad -airav^Woa 

ruilerranara sequare, secus est. Accedit, quod in Justi- r a -a • Jli n 

niani edict, c. 2. Alabarcha et c. 3. sacrarum '^^"^^^r.uoo q,i^e,» Atiien^emv^^^^ 329- B. 

Alabarchiarum pr«fecti distinguuntur a pnefecto apud f'"' T'^f!"i^ «^^T '1 f' 
Alexa„dri„o.Augus.ali.etju„gu%^^^^^^^ 

prauosito. Ex his enim apparet, Alabarchas plures fuuse. "J""".' '^""^•F- 

r r vv > • _ sen quia minus de verbo, quam de re ipsa, agitur. Ce- 

non unum, et munus eorum ad pecuDiamm rationes per- "2, « > ™k:»..,\.i' a < ~>n^ . 

tinuisse, et amuneresummimaSstratusdiversumfui^. »<^nim A>ra,^^p«rU scnbitur et e^avfl^mra, qu« 

Rhenferdius contra in diss, de Arabarcha vel Ethnarcha Pbcent* pawitur «r 4,4,6..,. sed comeduntur A, ir- 

JodKorun., 1702. 4. edita. et deinde operibus ejus philo- ^riH: Schweighau^animadv. ad Athen. T. n. p. 26l. 

logicis, supra laudatis, p. 584—613. inserta. ubique .7''°'^'^' L.. A^'^j • aa 1 

*cSbi?'AH36px^.. idque^rtum putat ex yrVSOn , A.r««.l vocabatur Alex«Ddri« genus quoddam locus- 

doctor, r^tor.Nam^ynaOn est 6 iry<ri^yos. quod iul X"„ 7 n'^^'n^^io^ F n'^S?" ^07^!.^^ 

^ ' •«# • u u» ..4. >A /3 ' -'4 A..: ^ Athen. i. p. 7» »• P« 104. r. et p. 105. B. Ct. tlesycb. 

mterpretatur o &fx->y. ita ut Apa/W» sit. Qui omnes . ^ gj ^ i&,eedonas AA>oO» pro 

synagogas gubernat, pactaque et decreta curat. Quam \ "Z:. X . '"•t" . ""t.^.. "fT:" 

mannus de vectig. P. R. c. 8. p. 123. quod miror, per f ♦ : u • i ^a^-s. 
Alabarchem intelligit magistratum. qui v^igal sali, cu«- I-n*!"; ^tf'^T^' „ " [ " t^-Sl^ 
bat. Quodsi quis^onjefturis de lectelur. i$,»8it et 'Apa- T'^" " »' ^^.^r*-^'; I' "" 

rt , ..A\V»' 1- ' \3 et verbum, non adverbiuui, putandum Sit. Et sane mmi 

^l&^T/!^^ r r-Wi quiden. id placet Ccrle turbata etiam videntur h«e 

H3T»etKS)7Ksignificatnavem. Possit etiam •Apa^apv,}j 3 . , „ v;ii„>. .^a n ^ iti^ iKt « a ah . j-A 

de«ce,.de.e videri a nomine miff, quod etiam in veSe ff**" '"*J!/- \*'^-\''^:Fi f 'j*' 

TT*: ^ be Tov a^ap eotxey ev uwipelq, eivak Tvy AXelfivcpeiay to 

Akx. Jer. lii. 7* legitur, ut intelligatur praefectus agroruiii X^yeci^, to einrevtrfiiytas, d<^p ireiroiriKe, to eawevafiiyiM 

€t villaruiii totius alicujus provinciae. Sed prsstat, in xal TeOopvfirifUyms. Et Hesych. ct^apet in terpretatur verbis 

univeisuin intt^lligere n)agi:>lralum Judaeorum, inpriniis Ibpoi, aVc/iara<, i.e. sudat, ideoque sine pallio res^uas agit. 

Alexanciriiiuruiu, niagnse auctoritatis et potestatis, cujus Batoty, quod alias erat piscium genus (v. Athen.. 7* 

munus iiiaxime pecuniarum rationes spectaverit, sed de p. 288. A.), Alexandriae erat nomen mensurae, teste 

origine vocabuli^ te nihil scire, fateri* Bochartus in fine Uesychio. 

NO. I. VOL. 1. Y 



clxx 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp- 70— 76. 



' BavKokU fiiit poculum quoddani, vd certe vas vinariuui. 
IT. Athenaci fogmeDtum primo a Casaub. in animadv. ad 
Ath, p. 784. 27. editum, dcinde a Schweighausero libro 
xi. inscrtnm T. iv. p. 224. Quale fuerit, et cur 1. 1. a 
Sopatro TcrpAk-weXof appelletur, nemo facile dixerit In 
Nicarchi epigrammate(apud Brunck. analect. T. ii. p. 357. 
n. xxxiv.) est : eis ro Bipoi fiavxaXiv ^yopairas, np, 

ad refrigerandum vinum. v. omnino Schweighaus. ani- 
madv. in Ath. T* vi. p. 62. sq. 

Bflfftra fuit poculum quoddam, latius ab inkriore parte, 
a superiore angustius. v. Athensei fragment, modo lauda- 
turn. Ca8aulK>nus in animadv. p. 8 17. 43. legendum 
coqjicit (i^tras, quia in Hedyli epigrammate (apud Athen. 
11, p. 497. D. et ap. Bniuck. T. i. p. 484. n. iv.) Icgitur 
/9»/9av (Brunck. secutus Salmasium ad Solin. p. 449. 
edidit B?/(rav) Alyvirnov, EtEustath. ad Od. cup. 1405. 
16. ubi verba Atbenaei affert, diserte dicit : fltftra ypat^* 
fiivrf hi €v6s aiyfia. Sic Hesych.^: firjffioV rrorriptov, v. 
Albert, ad h.l. et Hemster. ad Poll. 10. ^8. qui oppor- 
tune monet, a Coptis nunc quoque poculum appellari 
wlflatra vel TrZ/Siyera. Ceterum nomen ipsum non a Bessis, 
Thraciae populo, deduxerim (hi enim h^frtroi scribuntur), 
sed a Chaldaico KD^ sive KD^il» quod constat vas sa- 
crum fuisse, miscendo sacrificio vespertino. 

hXaKeyvofiiov, iv 'AXefav^joe/^ reKos re ftXaKevyofiiov, o 
oi h.TTpoXoyoi reXovai, hih ro tovs fibipovs elaiivai trpos 
airovs. Etymol. M. p. 199- 10. et Suid. in v, flXAxa. 

• ^eiKTrjpias, prostibulnm. Saltem Dalechampius apud 
Athen. 13. p. 576. extr. ita explicat, probante Schweighau- 
sero animadv. T. VII. p. 117. Athenaeus enim e Polyb. 
14. 11. rctulit hjec: al icdXXeorat twv oIkiuiv Alexandria; 
oi ^ivpTtov Kal ^ytjaibos Kat UoOeiyfis Kpoffayopevoyrai ; 
KatToi Myr)(ris fiky Tfy avXrjrpls Kai Tlodeiyri, Mvpnoy be fiia 
Twy Anobebeiy/xiyuty Kai KOiyCjy beiKrrjpidbwy, 

'EXatefinopla, munus coemendo publice oleo occupa- 
tum. Ita enim cum Guil. Budaco (annot. reliq. in 
Pandectas p. 377- B. ed. Basil. 1557. ^o),) pro elcmporia 
reponendum arbitror in loco Digest. 1. 50. tit. 4. 1. ult. 
§. 19. " Elemporia et ospratura apud A lexandrinos patri- 
monii munus existimatur." 

'EXcicroJ frTi<l>ayoi KoXovvrai trap ^AXe^aybpevtn /atypi kuI 
yyy. Athen. 15. p. ^9. F. Fortassis Alexandrini hoc 
coronarum genus a Cilicibus acceperunt. Cf. quae supra ad 
p. clxviii. n. 4. ex Heraclide attulhnus. Ccrte eXiKvoy (^otr- 
rpuxov commemorat Theodectes Phaselites apud Athen. 
X. p. 454. E. Sed (iotrrpvxutv IXikrCiy meminit Clemens 
Alex, psedag. 2. 10. p. 198. D. (Utrrpvxoy avroeXtkroy 
habet Christodorus Coptita v, 269. in Brunckii analect. 
T. II. p. 466\ Sed 1 Reg. vi, 8. est iXikrri &yAftams, et 
Lev. vi. 21. iXtKTa sunt placentae tortiles s. tortse. 

'EieiXiitrai, tovto X^yovffiy oi 'AXeJav^/aeTs enl tov kKi^v- 
yeiy. Etymol. M. p. 348. 12. qui etiam explicare cona- 
tur, quomodo haec notio tribui verbo isti potuerit, et 
Phavorin. 

•E£iyyi/r;)f, V. pnefat. 

*E/rribofjLa, Athen. 8. p. 3^4. F, ovo/idSovai b* oi kpyaioi 
fccd eiribotrifxd riya beitrya, &irep 'AXefyLrbpeis Xiyovtriy ^{ 
cfTibojuAruty, 

*Ew((rTaX/jia' evraX/aa, iyroX/jr, eirioroXjyv. hrtfTraXfia 
fidpfiapoy, eviycjpid^y 'AXcJav^pcOfft. Phavorin. Sic 
Justin. Imp. in Cod. 1. 7- tit. 37. 1. ult. ex epistalmate 
oostro. 

^F/n-i^eifJ^Scts (ravroy Miyavbpos eiprjKey exl roO XvTrely, 
Kai *A\€fiaybp€7s bfwiws. Phrynich. p. 172. Sic fere 
explicanda videntur Prov. xxvi. lO. ^oXXa xetfidSerai 
Tojra aapi &(pp6ytay, ubi in Hebr. est Tv^HD, et in epigr. 
ccccv. T. III. analect. Brunck. p. 237. oic etni yvfias, 
ioris ol x^'M^^oA* Apud Atticos quid sit xeifxdSlcaQai^ 
docent hi loci : Thucyd. 8. 32. X'^i/aatrdenr&y T&y yrtwv : 
ubi Schol. bia<nraf}€t<r£iy vro xeifiwyos. c. 80. Pffcs )^ec- 
ftaadeltrai : Schol. TapayBtiaai viro x^tfiwvos, Plutarch, 
de def. orac. c. 30. oi Tvybapibai vols x^^l^^^^h^^^*^ 
fiorfiofitriy, Cf. ejusd. apophth. regum p. 115.T. viii. 
ed. Hutten. quaest. Gr. c. 58. Plat. Phileb. T. 11. opp. 
p. 29. B. Sophocl. (Edip.Tyr.lOl. Metaphorice quidem, 
sed primae notionis ratione habita, legitur apud Palladam 
Alexandrinum epigr. civ. T. 11. ed. Brunck. p. 428. 

'E<f6o7rwXea, popinae in quibus cocta vendebantur, ta- 
bernae coctiliciae, vocabulum dialecti Alex, fuisse, colligit 
Casaubonus aniraadv. in Ath. p. 179. 33. e verbis 
Alhenaei 3. p. 94. C. Cj^trep ^$ etrrly h rots Kara r^y 

* AXe^dybptiay Xeyofiiyou €<jjOowufXlois, ubi hoc nomine 



usus esse dicitur Posidippus Comicus, qui putatur gente 
Macedo fuisse. 

Zvyotrrdrrtoy Alexandriae vocatum fuit munus libripen- 
dis sive libratoris. Codex Justinian. 1. xi. tit. 27- 1. 1- 

in festimatione frumenti, quod ad civitatem Alex, coo- 
vehitur, quicquid de crithologia et zygostasii munere 
Eminentia tua disposuit.'' Ipsi libripendes appellantur 
$vyo(rr&rai. lb. 1. iO. tit. 71. 1. 2. " de qualitate soli- 
donim placet, quem sermo Gr. zygostaten appellat, per 
singulas civitates constitutum, — contentioncm dirimere." 
Cf. Budaeus 1. 1. p. 339. B. Hinc ^vyotrrareiy proprie 
est librare, sed impropric vario modo dicitur, ut apud 
Polyb, 6, 10. Bvyoerrarovfjieyoy ro iroXircv/na, nulla ra- 
tione mutatus reip. status. 1 . 20. e^vyotnarelro avrois o 
wSXefios, aequo Marte gerebatur. Alciphr, 2. epist. 2. p. 
218. ed. Bergler. CvyofrrariifTU) iruyras avrovs vpos rov 
Tifi&pxov fipaxiova, tequabo s. comparabo cum bracbio. 

'Hfiiyripos, Alhen. 3. p. 121. B. 6 wordfiioi KopaKtyos, or 
wiXrrjy riyh KoXovmy, 6 diro rov Ne/'Xoi/, by 01 Kara rfiv 
*x\Xe^dybp€tay ibtios iifiiyt)poy oyo^dcovmr, Cf. p. 118. F. 
et p. 1 19. A. et Bochart. hieroz. 6. 16. extr. p. 888. 57- 

'linrobponoi quin Athenis dictus fuerit circus, nemo 
dubitat. Sed cur interpretes Alex, hoc vocabulo usi sint, 
ut Gen. XXXV. 19. et xlviii. 7. cum nescire sefassus esscl 
Hieronymus quaest. ad Gen. 11. 11. T. ill. opp. p. 144. 

H. , rationcm Hodius 1. 1. p. 114. maxime probabileni 
attuht banc, quod Alexandriae quoque fuerit hippodro- 
mus, (v. Strab. 1 7. p. 795. C. Plut. in Antonio c. 74.) 
qui non potuerit ignotus esse interpretibus. illis. Istum 
autem hippodromum a Ptolemseo Lagida extructum 
fuisse, docere possunt haec verba Epiphanii de pond, et 
mens. p. 537. 8. ed. Basil. 1544. fol. kirauaayro oi Aayi- 
bai l^aatXeveiy, oi diro rov Adyov biiXorvrt KarnySfieyot 
YlroX€f.ia7oif bs iirwiKoy ly ^AXe^aybpei^ KaracKevdvas, 
Ad'ioy utyofiatrey, modo cum Bocharto hieroz. P. I. 2. 2S. 
p. 264. pro rov Adyov legas rov rov Adyov, np. vlov, 
(vel potius rov Adyov per ellipsin nominis viov explices) 
et Adyioy pro Adioy. Ceterum itnTobpo/iov mentio est 
etiam 3 Maccab. iv. 1 1 . v. 40'. Cf. Bielii novus the^. 
philolog. in li. v. 

KaOu)s pro Kadd vel Ka06 rejiciunt plerique graramati' 
corum simpliciter, nulla dialecti Alex, mentione facta, ut 
Phrynichus p. ISS. qui Phylarchum, auctorem boo ido- 
neum, (cujus loci sunt apud Athen. 2. p. 58. C. et 4. 
p. 150. C.)eo usum esse dicit, item Tb. Mag. p. 488. et 
Phavor. in v. Kadd et KaOon. Sed Manuel Moschopulus 
iti sylloga noniinum Atticorum, ad literarum ordinem 
conscripta, quam primum Franc. Asulaous ad calcem 
lexici sui Venet. 1524. fol. edidit, deinde Mich. Vasco- 
sanus soparatim Paris. 1532. 8. ita praecipit : ro Kadd oi 
^ArriKol xp^^'f^h TO be Kadiits ovbiirore, dXX ^ rUty 'AAc^ay- 
bpktity bidXtKTOs, Ka& fjv ^ Qela ypaft) yiypanrai. Lauda- 
runt haec verba jam Fabricius bibl. Gr. Vol. vi. ed. 
Harles. p. 191* Hodius in opere saspe laudato 2. 4. pu 
112. Oudendorp. ad Thorn. Mag. aliique. Sed ad hone 
ipsum Thomae locum miror Tnllerum, strenuuui ilium 
purae llbrorum sacrorum Graecitatis propugnatorem, ne 
unum quidem verbum attulisse ad Thomam refellendum» 
cum tamen haec adverbii forma non solum in libello de 
mundo, qui vulgo Aristoteli tribuitur, c. 5. extr. legator, 
sed etiam in Herodoti editionibus fere omnibus 9. 81. 
Kara ravrd, KaOuts Mapboyi(p, Sane ego quidem nullo 
modo probum hoc adverbiuni haberi posse arbitror* 
Nam libellus ille " de mundo" ab Aristotele proiectus 
putari vix potest, et quamvis hunc philosophum aucto- 
rem habere t, tamen, cum ille et gente Macedo fuerit, et 
diu in aula regum Macedonicorum versatus, ad defen* 
dendum KaOtits nequaquam aliquid valeret Deinde quod 
ad Herodoti locum attinet, non negligendum est hoc 
Phrynichi p. 11 6. in v. dyikaOey praeceptum: oi fuiv 
Tf v<t> *lipoo6rov eipfjtrdai ro b6Ktfioy riis ypvitreiiis irapex^ 
rai. Cf.Th. Mag. p. 78. Et Schaeferus in loco Herodoteo 
haud dubierecte rescripsit sic : Kara raMi Kai Mapbovi^, 
Similiter apud Aristoph. Eq. 713. vulgo quidem editur 
KaOwtrvep, sed Dawesius misc. crit. p* 247* ed* 2. a<Mile 
vidit scribendum esse K^ff &(nr€o : quod uti que raagis 
placet, quam KaQdwepy quod Suidas in v. rirdai, locum 
ilium laudans, posuit. Neque niagis in Xenoph. Cyrop. 

I. 4. 22. ferri potest codicum MSS. quorundam fectio 
KaOuts ccvev, pro Kar€X(>*y. Omninoque in Atticorum 
libris nullum, qui quidem sanus sit, locum reperias, quo 
uti possis ad defeadeudam adverbii KaOits probitatem : 



pp. 76—81.] 



STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. 



sfepissime vero illud legas in libris auctorum, vel minus 
pure scribentium, vel certc recentiorum, vel Dorica dia- 
lecto utentium. Sic Kadkis habent Athen. J, p. 299. A. 
11. p. 489. E. 15. p. Y)80. D. Machon apud eundem 13. 
p. 579- D.Socrates Rhodius ibid. 4, p. 148. A. Menander 
ibid. p. 166. A. Cornel. Longinus in Brunckii analect. 
T. ii. p. 200. n. II. Strato Sardianus ibid. p. 359. n. 

1. Palladas Alexandrinus ibid. p. 430. n. cxiil. Apol- 
lodorus 2. 3. 1. Clemens Alexandr. psedag. 1.6. p. 92. 

B. et 98. A. 2. 10. p. 189. B. 2. 11. p. 205. C. 3. 1. p. 
215. B. str. 1. p. 328. B. 330. A. 331. A. 340. D. 342. 

C. 2. p. 389. C. 3. p. 455. A. 456. C. 467. C. 6. p. 
671. B. Apollonius Dyscolus de syntaxi p. 9. 9. 22. 29. 
32. 7. 35. 2. 37. 12.*et saepissime. Hermes apud Stob. 
€cl. phys. c. 52. p. 802. Alexander Aphrodis. problem. 

2. 59. €t 66. Plutarch, de Pythiae orac. c. 21. Geopo- 
aica 4. 1. 4. 7. 19- 3. 15. 2. 35. Tabulae Heracleenses, 
ab Alexio Symmacho Mazochio ed. Neap. 1754. fol. 
(v. Mazochii lex. Heracl. p. 285.) Hesychius in v. khI y 
^Tjtri, in bts eJ^ey, in tifs 6ye, etc. Tzetzes ad Lycophr. 
156. 227. 654. 886. 894. Phavorin. in v. ^. Schol. 
ApoU. Rhod. 2. 345. Schol. Eurip. Hecub. 488. Orest. 
909. Hippol. 179. 672. Schol. Theocrit. 11. 66. Versio 
Alex. Num. xxvi. 54. Jud. xx. 31. etc. Scriptores N. T. 
ut Matth. xxi, 6. xxvi. 14. Marc, i v. 33. etc. Philoni 
quoque excidit, de opif. mundi T. I. p. 41. 46. Etiam 
Ka6w<nr€() passim reperitur, ut apud Tzetz. 1. 1. ad v. 
1217; 

Kay wTTog, teste Phavorino, fuit nomeu loci cujusdam, iq 
urbe Alexandria. Quae si vere tradita sunt, videtur 
fuisse locus, cultui Canopi dei destinatus. 

KoXoKa/Tioy ab Alexandrinis vocabatur radix ciborii seu 
febae ;I!gyptiacae. v. Athen. 3. p. 72. B. D. et p. 73. A. 
et Dioscor. 2. 99, Cf. interpp. Virg. ad Eel. 4. 20. et 
Schweigh'^us. ad Athen. 1. 1. 

Kovyapcs diccbatur ab iisdem arbuscula qusedam, cujus 
descriptionem verbis Agathoclis Cyziceni dedit Athen. 
14. p. 649. F. 

K(J/»oc0os, virginum copruptor. Schol. Theocrit. 4. 62. 
oi<l>€iy TO (Tvyovffi&Seiy, oi/rut Kai irapa ^Wefiayhpevtriy Kopoi- 
ipos Xeycrae 6 K6pr)y oitpot/ievos. Haec ipsa in lexicon suum 
transcripsit Pliavorin. in v. o(^e7v. 

KpiBoXoyia, munus eorum inagistratuum, qui KpiOoKoyoi 
vocabantur. v. supra ^vyoffrdmoy. Qualcs ^utem apud 
Opuntios saltern oi KpiOoXoyoi fuerint, cognosci potest e 
Plutarch, quaest. Gr. c. 6. 

Kvfiwff&KTTis, salsamentarius, qui salsamenta componit 
et vendit. Strabo 17. p. 796. B. /i€rc7r^yu\//avro {ol 'AXc- 
(layipeis) aybpa €k r>)s ^vpias Kv/SiocAattji' riyd (quem no- 
mine proprio Seleucum appellat Dio Cass. 39* 57*)— 
rovroy av€(rrftaydXKi(r€y fi (iatriXioffa, oh tpepovtra to fidyav- 
troy avTov, Kal to dveXevQepoy, Sueton. Vespas. 19. 
*• Alexandrini Cybiosacten eum (Vespasianum) vocare 
perseveraverunt, cognomine unius e regibus suis turpis- 
simarum sordium.*' Scilicet cum Kvfiioy sit pelamis con- 
cisa particulatimque consecta, interprete Plinio H. N. 
32. 11. (Cf. Athen. 3. p. II6. E. p. 118. B. et Schweig- 
hauseri animadv. V. 11. p. 314. et 326.), neque solum 
frustum, quadrata? quidem baud dubie figurae, sed etiam 
sale conditum, quod ex Athenaei locb intelligitur, trdTTciy 
autem proprie sit onus jumento imponere, sed, quia id 
faciunt mercium vec tores, accipi etiam pro efiropevecrOai 
possit : facile pa let, KvfiwadKrtiv recte explicari nomine 
TCLpv^ifiTfopos vel rapi^o'TwXijs. v. Casaub. ad Strab. I. I. 
qui praeclare etiam ex lib. ad Herenn. 4. 54. observat 
quam coutenitum hominum genus fueriut salsamentarii : 
e quo vis et venustas scomniatis perspicitur. 

Aayciov seu XAyioj', v. iinc6hpofios, 

A.ayvyod>6pia, kopTi) tis 'AXcJay^pei^. Athen. J, p. 
276. .A. uoi Eratosthenes quxdam attulit de modo, quo 
celebrata fuerint. 

Aavpa eubaifjiorwy nominabatur ea urbis Alexandrian 
pars, iy 5 irdyTa to. rrpos Tpv<j>tfy enioXelTO, v. Clearcll. 
apud Atuen. 12. p. 541. A. Scilicet Xavpa sive Xdflpa 
(v. Casaub. ad Athen. p. 848. et Dorvill. ad Charit. 1. 4. 
p.* 226. ed. Lips.) significabat vicuni, plateam. v. 
IJes^ch. et quos ibi Alberti laudavit, quibus add. Mat- 
thaei lect. Mosq. V. 11. p. 87. Sed in Hermesianactis 
V. 65. apud Athen. 13. p. 598. D. ubi Xaifpai Macedonia; 
tribuuntur, interpres non male hoc nonien Latine red- 
didisse videtur lupanaria. Cf. Schweighaus. animad. T. 
VIX. p. 244. 



A^rivoi ark^yot, v. supra *Avriv6€W$» 
Mevhiifriot, pisces pessimi saporis, Jv oH* hv /laci^ 
fuvos K^iav yeiiaaiTO dy tot€. v. Athen. 3. p. 118. F. Cf. 
Xenocrates de alimento ex aquatilibus c. ult ubi viden^ 
tur annumerari piscibus esu suavibus. Putem eos 
Qomen nactos esse a loco, ubi frequentissimi fueriof. 
Certe yofiov Mev&^tnoy memorat Herodot. 2. 42. et u^v 
Meybriffioy Athen. 15. p. 688. F. 

M6yavXos. Athen. 4. p. I75. E. i^/uSv r£iy 'AXe^aybpiiay 
Kararpi\eis m dfxoiiawy, cat Toy fioyavXov trvye)(ws oyofjtid'' 
Seis kmxtDpid^oyTa trap fj/juy, v. infra ^wreyyes. Cf. Athen. 
4. p. 174. B. Eustath. ad II. cr. 494. Poll. 4. 75. Sic 
apud Plut. in Caesare c. 52. memoratur dyi^p Ai^ 

fiovavXijy, 

Moyitripei opyeu iy 'AXefay^pc/igi wpos Aiyvrrdy el^ 
tiy oi fidyjLfioi dX€KTpv6y€s .yeyywyrai, Geopon. 14. J, 30. 
Mopia sive fxophi vocabatur ab Alexandrinis moras 
arbor, cum morum fructum sive trvicdfjityoy dicerent fiopar, 
V. Athen. 2. p. 51. B. E. ubi plura banc in rem disputaa- 
tur. Cf. Diodor. Sic. 1. 34. Salmas. exercit. Plin. p. 328. 
A. Et fiopoy quidem sic legitur I Maccab. vi. 34. 

^€Kp6iroXis Alexandrian fuit irpodfrreioy, cy ^ Kfinoi re 
iroXXoi, KoX Taifful, Kai Karaytayat wpos ros rtipix^tas r&r 
yacpwy cxiTribeiai, teste Strabone 17. p. 795. A. Cf. 
P.799.C. 

'Otrx-pitoyia, munus comparandorum leguramum. Ita qui- 
dem cum Budaeo 1. 1. p. 377- B. et explico et scribo pro 
ospitatura sive ospratura. v. supra eXaufjiiropta, 

UayKapTTia erat Alexandrian genus quoddam placentae, 
ex itriis contritis et cum melle coctis. v. Harpocration 
Mendesius apud Athen. 14. p. 648. B. Legitur hoc no- 
men in loco Anticlidis apud eund. 11. p. 473. C. 

TlaXiovpos, arbor pomifera, similis connaro, et di versa 
a paliuro Graeciae, ab Euripide memorata Cyclop. 393. 
V. Athen. 14. p. 649- sq. Plin. H. N. 13. 19. Columell. 
R. R. 7. 9. ct Salmas. 1. 1. p. 729- E. 

Uayeioy in Attica fuit sacellum Pani sacratum (v. 
Strab. 9. p. 398. D.) sed Alexandrian non solum hoc, 
verum etiam ifypos tI \€ipoiroiriroy^ trrpoftiXoethks, l/u^epcv 
oyOf TrcTpufbei, bta ko'^XIov Ti)y dydfiaaty e^oV dirb hk rffi 
Kopw^f^s cffTiy dmbeiy 5Xiyv rj^v irdXev viroKeifiiyrjy airf 
irayTa')(60€y, quae sunt verba Stra bonis 17, p. 795. B. 

Il€pnrera)(opriyia memoratur in lege Imperatorum Theo- 
dosii et Valentiniani, ubi de rebus Alexandrinae civitatii 
agitur, in Codicis 1. 11. tit. 27. 1. 2. Verba sunt : *' peri»- 
sochoregiae nomen penitus amputetur." Ubi significari 
videtur insignis et modum excedens frumenti largitio. 
Cf. Budaei annotatt. in Pandectas p. 182. D. 

UepitrrvXoy sive nepitrrvXtoy esse locum colpmnis cir- 
cumquaque septum, notissimum est. v. Vitniv. 6. 9. 
Cic. p. Domo C.44. Sueton. Aug. 82. ubi Casaub. atrii 
partem interpretatur, sed ad c. 29. aream sub dio, 
columnis cinctam, quem locum etiam impluvium dictum 
et proprie atrium fuisse ait. Atque sic, vel de columnis 
ipsis, accipieudum videtur Ezech. xl. 17. rrepitn-vXa 
kvkXi^tTis avXTis,\, 18. al aroai* to "ntpltrTvXov to vnoKdTw^ 
Cf. xlii. 3. et 5. In quibus locis omnibus est pars tem- 
pli, ut 2 Maccab. iv. 46. pars regiae, ubi Antiochus 
frigus captabat, prorsus ut Augustus apud Sueton. c. 82. 
Latins vero irepiarvXoy patet in loco 3 Maccab. v. 23. 
Tudfipia (elephantos) 6 "Epjjwy (qui v. 4. iX€<i>ayTdp^ri£ 
vocatur) iy /xeydXy TrepiorvX^ huKn ei, Cum enim e 
V. 2. pateat, quingentos elephantos fuisse, qui vix exer- 
ceri possint in ulla donius alicujus parte : Bocharto 
hieroz. 2. 26. P. i. p. 264. intelligi videtur Alexandriae 
pars, vel platea, a columnis, quibus ambiebatur, ireptdrv" 
Xoy appellata. Cujusmodi plateam in ilia ipsa urbe his 
verbis describat Achilles Tatius 5. 1. (rrddfirf fiky Ki6ywy 
opdios eKUTepujOey €K Tuty *\\kiov irvXiov es raj ^eXy/viys 
TTvXas, — ey fxiffi^ t(m>v Kioyiav tTis ttoXccjs to irebioy, obot 
bia Tov irebiov ttoXX?), kuI erbri/iios dnobrjfiLa. Quem 
locum ita explicat : inter colnmnas illas tam latam fuisse 
plateam, ut pro carapo haberi potuerit, in quo deambu- 
latio fuerit pcregrinationis species. (Bergerus vero per 
TT^bioy forum intelligit.) Poterat etiam Strabonis 17. p. 
795. B. verba afferre : kaXXierrov to yvfiydtrioy Alexan- 
driae, fiei^ovs f; oTabialas i\oy tcls otoos ey fiiaf. quaiH 
quam gymnasium istud non intelligi per ireploTvXoy puto. 
Et p. 793. 

IlXdTaKas nominabant Alexandrini coracinos Niloticos. 
V. Athen. 7. p. 309. A. qui addit diro tov irepie^oyTOip 
quae verba olim cum Dalecbampio intellexeram sic : ob 



clxlii 



LEX- VOCUM PEREQR. IN SCRIPTT. GR. OBVURUM. [pp.81— aft 



ktam eorum figuram. Nunc placet Schweighauseri T. nomenvenit in versionem Alex, ot 1 Paral. xviii. 15. Jes. 
IV. animadv. p. 305. inteq>rctatio : nomine a toto ge- xxxvi. 3. ubi Hieronymus T. v. opp. p. 121. Latine 
Here petito, nomine generali, quod de toto genere lato- reddit a commentariis. Cf. Budaei annotat. reliq. in 
rum piscium intelligendum videri poterat. Pandectas p. 33.9* B. et Salmas. ad Spartiani Adrian. 

nSXis ab iisdem Kar cfoxi^v dicebatur Alexandria, ut 11. p. 107. qui interpretatur optiouem (v. Digest. 1. 48. 
Atlienae ab Atticis Atrrv. v. Eustath. ad Horn. Od. a. p. tit. 20. 1. 6. ubi commentariensis synonymum est), h. e. 
1383. 3. et ic. p. l650. 42. Sic legitur nomen 3 Maccab. carceris prtepositum. Eodem modo Scaliger ad Manil. 
iv. 11. 12. V. 24. etc. Sed res per se patet. 5. 538. p. 4l6. ed. Argent. l655. 4. 

^JCVToKibes — trapa ^AXe^nvhpevtn eJbos icnptbwy, Etymol. ^XdKia' irapa ^We^aybpeffffi, ro eicfiayeia rStv yvyai- 
M. p. 720. 46. Nomen hoc iis datum videtur ab oblonga jce/cm/ fioXvtrfiSiv, Suid. 

figure. ^itriyyes ab Aiexandrinis dicebantur tibiae ex loto 

TSpavXif, €ir€ riav evrarStv alrro B£Ktis, eire t&v efiwvev- factse, h.e. ligni quodam genere, quod in Libya nasci- 
ffrwy, 'Weiaybpiws itrrly ei/pri/ia, Kovp^tos Ttjv rix^riir tur. v. A then. 4. p. 182. D. et Eustath. ad Horn. II. tr. 
Krrimfytos ah-f Tovvofia. Athen. 4. p. 174. B. Cf. 494. p. 1214. 22. ed. Basil. Sic Plut. de solert. anim. 
sequentia et Eustath. ad Hom. II. 494. p. 1214. 26. c. 3. KtiKovvrai fikv IXa^ot kqI iTriroi trvpty^i Kai aAoir, 
ed. Basil. De inventore consentit etiam Plin. H. N. 7- "fo* ^ovs vayovpovs eic twv ')^ripafiG)v avaKaXovvrai /Sca^^ 
S7« item Hedylus in Brunck. analect. T. l. p. 484. /xcvoi toTis ^omyji. iElian. H. A. 6. 31. rows wayoi»povt 
n. IV. 6wriyyiut {vvofia hk opydvov tovto) atpoverir. In Plut^cfai 

^irofjivrifjtaToypd<t>ot, commentariorum scriba, commen- loco fortasse legendum est toIs <p^Tty^i. Certe Athenaso 
tariensis. Fuit roagistratus >£gyptius. v. Strab. 17. p. semper est ms^culinum, non solum I. I. sed etiam p. 175. 
797' C. ibique Casaub. qui idem vir doctus ad Sueton. E. *Io/3as Aiymrrhvs ^ijci Xkyeiy tov fwvavXov *Otrlpthos 
Aug. 79. ostendit, Latine etiam dici a memoria. Com- tlvai el^prjfia, xaddirep ical tov KoXov/aeyoy ipwrtyya irXa- 
memorantur hypomneniatographi in Cod. 1. 10. tit. 31. ylavXov. — hnxufpid^et yap icai 6 tpiStny^ avXos vap* fi/ur, 
1. 59. ubi de Aiexandrinis agi videtur. Unde idem np. apud Alexandrinos. 

His a me collectis videhamur posse acquiescere. Plura enim congerere nolui, cum alia quidem pateat 
pertinere ad res in una modo iEgypti parte, ut in agro Alexandrino, prseprimis frequentes^ sed quia his 
necessario nomen ab inquilinis imponendum fuit, aliis populis cum re ipsa ignotum, vix ideo putari posse 
peculiaris cujusdam dialecti partes, qualia sunt etiam in mea coUectione, ut 'Avrmzio^ ari^vo$, ^/^/kij^o^, 
a-Mi, etc. alia vero appareat toti ^gypto communia fuisse, neque adeo, cui potissinium Gnecorum in ^gypto 
degentium civitati nomen quodque debeatur^ definiri a quoquam posse : cujus generis vocabula paragrapho 
sequenti colle^i. 

Multo magis, si possem^ referre hue ciiperem proverbia Alexandrinorum. Et sane non solum Seleucus, 

Sammaticus Alexandrinus^ composuerat libellum irtp) ropy 'Kog *AX»^a^gmja-i ira^i/xiayy,' sed etiam Plutarchus.* 
euter vero ad nostra tempora pervenit. Nam Seleuci opus prorsus perusse consentantuni est lUud 
autem opusculumi quod Plutarcho in cod. aliquo Florent. tributum ' primus Gr. edidit Gronovius,^ deinde 
Wyttenbachius quoque et Huttenus suis Plutarchi operum editionibus adjunxerunt, ipso Gronovto judice 
Alexandrini cujusdam grammatici opusculum est, non Plutarchi, neque proverbia Aiexandrinis propria con- 
tinet. Ego quidem certe nihil in lis, quod Alexandrinum putari posset, reperi, nisi nr. iii. iwKrafjifipm, 
r£v M TO Vffipoy fy roi; ^pay/xoo'i T^/3aivoyrooy iul' ireigot, to dr/o-oo ^ivn¥. E qua tamen interpretatione satis 
patet, cum Wyttenbachio legendum esse i^nrufufii. Accedit Eustath. ad Hom. 11. X. p. 862. 5. h rw xaxii 
OTOiyeioy Xe^ixo xa) i^ta'ay^^ iZpfiTM, ^ f!^ rowrhu) aveL^ipucif. — nr. v 1 . xXuroptit^ti^* hA r«y ireu^egwrroiyTaw. 
Cf. Hesych. et Suid. — nr. xv. ipirreix^Xog ol^ti. Cf. supra xc^oi^o;. 

De mensibus Alexandrinorum vid. la Nauze rapport de Tancien calendrier des Alexandrins avec le calen- 
drier Julien des Romains; in Mem. de I'Academie des Inscriptions T. xvi. p. 188. sqq. Cf. Noris in libro, 
quern infra §. 10. not. 9* laudavi. 

Quae de Alexandrinorum et scribendi et pronunciandi ratione olim collegeram, ea, cum etiam reliqnis 
Grsecis JBgyptum habitantibus usitata fuisse viderentur, quamvis non omnia certa esse scirem, in paragrapbum 
sequentem conjicienda existimavi. 

Denique'de structura verborum nova et insolenti, qua et ipsa scimus interdum magnam dialecto alicui pro- 
prietatem conciliari> commodius^ opinor, dicetur 11. 

§. 10. Quae in prima hujus libelli editione ex antiquis scriptoribus coUeeeram verba iEgypdis usitata, ea 
posthac valde quidem auxi, neque istius consilii ullo modo me pcenitet. Nam Alexandriam^ praeter Mac^ 
donas et Judaeos aliosque fortassis, inprimis ab ^gyptiis fuisse habitatam, et ex horum lingua non pauca im • 
Alexandriuam fluxisse, mibi quidem videtur esse sententia non modo probabilis, sed certa, quam etiam eo con- 
firmari puto, quod a grammaticis aliisque scriptoribus veteribus dialectus ^gyptia et Alexandrina pro una 
eademque nonnunquam putari reperiuntur.' Postquam vero conferre potui libros Crozii,* Scholzii/ Scbowii/ 
inprimisque Jablonskii,^ diligentissime illos scriptos, nolui actum agerci verum ex iis, quae proprie ^gyptoa 
esse constaret, ea tantum hue congerenda censui, quae in versione V. T. Alex, reperiri vel in dialectum Alex, 
migrasse scirem, aut de quibus possem Jablonskii maxime coUectioni aliquid addere ; quae autem scriptores 
yeteres JGgyptiis quidem usitata fuisse dicunt, sed quae apparet origine esse Gr;, nec nisi compositione, vd 
notione, vel aliis modis a reli^uorum Graecorum consuetudine aliena, ea> si quidem mihi innotuissent^ receosere 
omnia volui, tanquam ad institutum nostrum recte referenda. 
Prioris generis ha;c sunt : 



' V. Said, in ZcXiuxa; . ^ V. Lamprias de scriptis Plutarchi or. 1S9. in Fabricii bibl. Gr. Vnl. v. ed. Harles* p. 164. 

' Ibi in 6ne libelli addnotar haec : nxovropx^ iroMoi^i'ai, aTs 'AXi^ai^^rf Ixft^ro, Sed in Lampriae catalogo libromm Platardn 
dicitnr eodetn pronns modo libeUos ejns inscriptni fuisse, quo Seleuci opus inscrigtum supra retuli. 
* In praefiitione tomo decimo thesauri antiquitatum Gr. pneniissa. 

' Sic ^vavxof, de qno f, 9. exposui, PoUnce 4. 75. anctore fuit npnfJM Aiyvvriwy, sed ab Athenaeo 4. p. 174. B. Aiexandrinis fre- 
^aens fuisne dicifur. Aliod, et luculentins, ni fallor, banc in rem exemplum paulo post apparebit in v. &Snf». if. in ^v^oc. 

^ V. Lexicon ^gypt.-Lat., ex Teteribits illins linguae monnmentis coUectum et elaboratum a Matnrino Yejssiere la Crow, quod io 
eompendium redegit Chr. Scholz. Notulas quasdam et indices adjecit Car. Godofr. Woide. Oxon. 1775. 4. 

^ V. ejus Ezpositio vocabnlorum Copticoruro, in Repert. fiir bibl. and morgenliind. literatnr T. xiii. (Lips. 1783. 8.) p. 1— Si. 
qui tamen, ut nunc constat, sua fere oninhi Jablonskio debuit, de cuius opere dixi not. 9. 

V. Charta papyrarea Gr. scripU Mn»ei Bor^^. Velitris, edita a Nic. Schow cum annotatione erit. et palsogr. Roro. 1788. fol. 

' Propter alias auibus Jabionskius res et Unguam ^gyptiorum illustra?it, commentationex, inaxime hue pertinent ejus Pantbeoii 
JEgjptiorum, Frcr. ad Viadr. 1750 — I75:e. 8. partibns tribus constans, et CoUectio et explicatio Tocnm ^i^ptiaranim, quarvni 
mentio apud Acriptores veteres occurrif, quae complet V. i. opnscuiorum Jabiouskii, ab Jona Guil. Te Water editorum, Lug d. Bttt. 
1804. 8. Cf. V. 11. (1806.) p. 308— S54. ubi sunt observationes, quas iuse Jablonskiu^ adsariubit exempio IHinthei .£gypt. Add. 
DayliDf. Obss. tacr. P. iii. p. 183. sq. et Nic Averaaii diss, de meosib. ^Egyptiomm, adjectis notis Henr. Noris, curantc Ant* 
Franc Gorio priaaom edita Florent. 1737. 4. qme tamen non nisi rationem astronomicam spectat. 



p>.86— 91.3 



STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. 



dxxiii 



'ABiipa' Pp&fta hih «wp5v xal y^arros i^hftiyof *op' ^l- nlnimquc locum Te Water, et ad Hesychiura interpretes 

yvrrloit. Hes>cb. et Pliavorin. Jonas quidem, ut Hellani- laudarunt. Add. Hod . 1. 1, p. 1 18. et Ilgen Jobi natura et 

«um,&%adixi!ise,.Attico$autemaeiipi}, docuitValckenar. virtutes p. 26. Nam Job. viit. il. VTK ab Alexandrinis 

ad Theocrit. Adon. p. 204. e lexico Sangermannensi MSto. ^ j:, • /» , on. j ' » . , 

Sed Sthol. Aristoph. Plut. 673. pracipit. Atticos dicere "^IJi"' ^^l'* ^ovro^oy a Theodot'one autcm &xl. 

iMpn. Moles uOf,^, communem ^ialectnm vel potius Ud- „5!!n'' r •• T ^" m*' k"'' --^''^ Symmachi 

gml aeapa. Qua: si vera sint. cum supra viderimus ^'"'""^ C""*-;"'- 8- 1 Maccab. xi... 51. Jo. xu 13. 

multos oTrismos immixtos fuisse dialecto AJex. vix dubi- ^" '"t^*"' r*"'''!?"^- u^i. 

taverim statuere. per .Egyptios apud Hesych. et Phavor. Z^'^TT yS^v"' t^*^ 1^"" 

maxime intelligendos Mse Alexandrinos. Certc Galenus Symmachus Gen. xl. l6. Kara ^cuy&. m\m ^ya. Nam 

I. 2. ad Glaucon. c. 12. T. x. p. 390. ed. Charter, diserte: quod pro wga palmea, 

iy'AX.layip.i^ idipay iaOioveu Cf. Bielii novus tbes. "r"* Z * f*" ol^"""* ""^ ^^^-^^ S^*' t 

philo] Pup 40 Maccab. wii. 37- v. omnino inteqip. Hesych. 

A;Xa^;po'rlicus. LegiturE2ech. xl. 6.et s«pius. v. Jab- tZ' t^'' 'l /l"**"'?^-*'^*."*'-/- 1^- " 
lonsk. o,m^. T. i. p. 85. qui ex eo derivari posse judi- TZ^^"'' ** "^^^ ^' P' 

•A/ioCv. Jupiter, v. Herodot. ii. 42. et Plutarch, de Is. „ ''"."""n J Pa'^f 

et Oiir. c. 9. Hinc Jer. xlvi. 25. ifcjD lto« et E«ecb. "T* ^^••"Po ^S"!^*" 7' ^^J^' 

* ' T onotionem Jes. xxiii. 13. Eodem mono Daniel apud Jo- 

XXX. 15. T^DH et Nahum. iii. 8. ftOK lii in quoriunlo- sephum archseol. 10. 11. 7. ^KobSfiritrey ey EKpardyots 

corum prime interpretes Alexandrini habent rov 'A/i^v MribiicoU fl&piy, thrfteiriaraToy ti KaraiTKeiafr^a Kal 

rov vloy avrfis, in secundo xXiidos M^/i^ois, et v. 14. pro ^^f^atrtm Teiroirjfiiyoy, 11. 4. 6. 'Ei:/3araVoe*, j3ap€i 

, . ,^ , r«i , . . . . ^5 Mrtbia. Cf. Hieroii. epist. ad Princip. T. ill. 

H^ ky Aio«r,roX€i, b. e. Thebis in iEgypto superiore, m opp. p. 73. II. De castello munito apud eundem Josefft. 

tertio denique /icp/5a ^Aftfjuoy. v. Jablonski pantheon le^itur ibid. 15. 11. 4. de bell. Jud. 1. 3. 3. 1.5.4. Sed 

-^gypt* **• 2. et T. I. opusr. p. 85. l62 sqq. Herodotus 2. 96. hoc nomine apud -^gyptios significari 

"Axis, alius i£gyptiorum deus, de quo accurate disseruit ait navigium quoddam fluviatile. Etiam Gregor. Corinth. 

Jablonski panlh. JEg, 4 2. Interpreter Alexandrini no- p. 247. eumque secutus Phavdrinus, fidpeis interpretatnr 

mine^Avu reddidisse videiitur Hebr. Jer. 2b (46) ras yavs, sea male lonibus tribuit. Utramque notionem 

15. Nam pro tp^^K TO jnTO in GrKc'is"esl btari id>v- ""f^^""^ Ammoiiius p. 29- fif^P^s ejriy Aiyi^ioy xU-ioy. 

I . T Xiy^at ok Kal 9i fjieyaXfi oiKia, Hesycb. P&pa' irXoioy, 

ycv awo trov b''Aitii, o fioaxos o iicktKTos aoi ; sed Eiclihor- 5 reivos, 5 oroa, f; it^pyoi. Et Tzetzes ad Lycophr. 747. 
nius I. 1. p :i46. pneeuulf, ut videtur, Michaele in Sup- y^y fj^^y rh xXoiny fftifAaiyei. tntfiaiyei bk ical Opdytws, 

plem. ad Lexica Hebr. p. 87Q. et I73h. conjicil, eos pro ^iJpyoi/f, aiXhs, trroas, kqI roi^s, Quemadmodum 
«)np:5 !€ Ki>see)nD^ ut o-'Axasit t)n. Cf. quos Bielius autem hi duo nullam linguie lEgyptiacae mentionem 
laudaMt in novo ihes. philolog. iaciunt, ita Euripides Iphig. in Aul. 297. simpUciter dixit 

•AprA/3r;i^f>ovM,;iu6v*.W,'Arm^.^rfe^vos. Hesych. ti^^"""' ^^'^""i' v"" ^^""^ ^<^Mus Pers 553. ct 
Cf. Herodot. 1. 192. et Eustath. ad Od^ss. rV p. 1854: 12. ^? "T?"^ ^f"*' ^^T"" Scholiastes 

qui vocant Uept,u:6y, Sed Schol. Ariitoph. ad Acham, P^^sicae hnguae illud vmdicat, /3V*^as iiaires dici 
108. atque inde Suid. et Phavor. in v. ivAvn hyhyn ul^ J^^^"' "'^^ ^pe^s, Uris etrri xoMi Ueptribos. Quare 
rpoy liTTl U.p^iK6y' &axep &pra(}fi Trap A.yiJiw etc. ^oc q.ioque nomen, ut nomen aprd/3„ ongme quidem 
Hinc non solum Relandus de hoc nomine exiM^suit in diss. P^"*^"'"' adjEgyptios translatum putavenm. 

deveterilinguaPersarum,(diss.misc.P.ii.p. 134-136.) non tantum m rebus ^|yptiorum memoratur, ut 

sed etiam qui vocabula ^gyptia tractarunt. in his Jab- 4^ sa^ra navi Isidis a Plut. de s. et Osir. c. 18. 
lonskius V. i. opusc. p. 39. sq. et in libello, qui inscribi- 'J;'»'/^«f^^^'^ ^^^'s' ^^'n?. ^ 

tur, Rcmphah, ^yptiorum deus, ab Israelitis cultus, i^^'^^^ovfray. Sdey &biKei<r&ai rovs ey Traxvplyoit 

nunc ex lingua etantiquitaleTEgyptiacaerutusetillustral ^'^^^f^ '^^^^"'^^^ ^"'Wr.^^Z' n a "^^T* 

tus, Berol. 1731. 8. p. 54. (Vol. 11. Opusc. p. 43.) ubi di- ^PIV^ P^^P' ^' P* ^? T'*^'* 

cit, iEgyptiace vocari EPTOB. Cf. Hodius 1. 1. p. I16. 5,?'^"" ^^^"^ ^"^j!^^^ contra Octaviani classem 

inprimisque Vilioison troisi^me letlre sur ITnscription Cleopatra utebatur a PropeilL 3. 10. 44^ 

Grecquede Rosette; in Millini magasin encyclop Jique ^J'^^.^ Diodoro S.c. 1. ^. Leonida Tarentmo in 

No. 7. an XI. p. 321. sq. et p. 344^347. etiam p. 361. ^' P' f^^' l'""' I>»?*oro ZoM 

Scilicet videtur hoc mensur« genus una cum nomine Per- ^J^' J. "- P /.^' ^^^^^^ 

sicum origibe esse, demde vero a Persis in iEgvptum in- ^^P' h>bet A,^^,av ^Apcv. Cf. Herodot. 2. 41. Sed 

vectum. Legkur in epistola Cyri apud Joseph.' arch«oI. f^iam in rebus Asi«, ut de navi, qua Pythms s Pythais 

II. 1. in hist, draconis v. 3. in versione Alex, pro Hebr. '7^]"^ •^^r^f u'^r^ ""r """"^ ^u^^' ^^"""t 

- ,^ , J 1 1 wf. apud Plut. m fine hbelh de mulierum virtutibus. Sic ab 

non Jes. V. 10. (ad q. 1. vid. Hieron. T. v. opp. p. 22. Josepho archaol. 1. 3. 6. ad Ulam navem, qua Noachus 

G.)in Inscriptione Roset. 1. 30. apud Aristot. cecon. lib. cumsuis servatusest, alluditur. v. quos pra^terea laudant 

2. fere medio, et Polyaen. strateg. 4. 3. 32. (v. interpp. Jablonsk. vol. i. Opuic. p. 50. et interpretes Hesychii. 

Hesycb.) it. in Justiniani edict. 13. c.6. 22. 23. Ceterum usum et agilitatem baridum describere videtur 

"Atrri/ h. I. non praetermittendum est ob base verba Dio- Achill. Tat. Erot 4. 12. quanquam nomine fidpis noa 

doriSic. 1.28. tovs *Adrjya(ovs hi ^aercv (iEgyptii) Axo/- utitur. 

Kovs eJyai ^'irwy rHy Aiyi^rroif, Kal TretpAyrai TfffoiKet' Bapxltay IJor&yji ru iy Alyrinrf. Hesych. et Phavor. 

6rnros ravrris fipeiy iLwobei^eif waph fidyou yap r&v 'EXXiy* Ab Jablonskio prorsus praetermissum est, forsitan quod 

vmy n^v iroXcv 6,<nv KaXeitrQat, fitrtyriyeyfikyifs r^s irpoarfyo' /illud vel non .£gyptiacum, vel comiptum putaret. Cog- 

pias &x6 Tov leap* avT6is''A<rreos, V. quos Te Water landat nsitum videtur fiapKfjyifjL Jud. viii. 16*. ubi in Cod. Oxon. 

ad Jablonsk. opusc. T. i. p. 40. e Symmachi versione, opinor, est rpifioXois. Cf. Hesych. 

'Arroyos AiyvTrrlas memorat Clemens Alex, paedag. 2. ui v. fiapaKiy^eriy ibique interpp. et Biel. in novo thes. 

1. p. 140. C. inter alias aves. Utrum vero epitheton philolog. 

Alyvwr, additum sit, ut pateat, id genus avium non nisi Etrri^v. lis, quae Jablonskius in Panth. ^gypt. 1. 4. 6. 

in JSgypto reperiri, atque adeo nomen quoque esse .£gyp^ et t. i. opusc. p. 64. exposuit, add. Jo. Gottlob Guil. 

tium, an ut intelligatur, iEgyptias attagas praestantiores Dunckelii EIKTflN .£gyptius s. de Ictoiiis, del Mgyp- 

lis esse, quas Attici drroyos appellant, non ego dixerim. tiorum, nomine et numine, in Misc. Lips. Nov. vol. x. 

"Ax* sivc Ax' lingua iEgyptiorum omne quod in pidude P« >• P- 7—32. 

virens uascitur, appellari, testatur Hieronymus, ad Jes. Zvdos erat genns potionis, e frugibus, inprimis ex 

xix. 7* (ubi Gr. interpres pro Hebr. Jl^^ posuit r6 &xi bordeo» et aqua confectum, quo maxime utebantur 

x^^P^y) T V. opp. p. 78. G. Sic Hesych. five - vcJp- f ^^P'" \ ^'"^^I' nV' 

^^\.\JZr. rIL wi; o To u; ♦ c" ^1 ^iT'^^ demicus apud Athen. 1. p. 34. B. Hieron. ad Jes. xix. 

legerunt Jablonskius Vol. i. opusc. p. 45. sq. et Vol. ii. Jablomkii Opusc. t. i. p. 76 — 79. qui etiam e Cod. MS. 
(np. in diss. v. de terra Gosen) p. 159. aq, et quos ad Gothano attulit praec^tum ir«pi Siidmr sroc^mw. Ad4* 



LEX. VOCUM PEREQR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. tpp.91~9<!. 



J0. Heitr. Meibom. de cerevisiis vetenim (in Gronqvii 
ikes. ant. Gr. t. ix.) c. 4. qui opportune p. 358. monet, 
S^ov a Galeno aphorism. 2. 20. ad Alexandrinorum in 
^jpto diaetam referri. Sic Strabo 17- p. 799- B. 
Svdf TO iroXv <l^v\oy xp^at rwv ^AXe^avhpeuty. 

QaXafjirryos, OaXafxrinoXos, OdXafiOs, v. SUpra aiXhfi et 
infra ira(rTo<l>6poi, 

Gripa solebat ab ^gyptiis vocari far. v. Hieron. quaest. 
ad Gen. xlv. 21. t. iii. opp. p. 147- A. Cf, Hod. 1. 1. 
p. 120. Jablonsk. 1. 1. p. 13. sqq. Ita legitur vocabulum 
Ps. cxxxi. 15. 

KdXvfiyos' 6 iy Alyvm-f oItos' AptI tov KaXifiyios, 
Etymol. p. 486. 25. et Phavor. apud quem et Suidam 
ultimuni scribitur KaXvfiyios. Rectius, judicc Sylburgio. 
V. Strab. 10. p. 489. B. C. ubi Demetrius Scepsius auctor 
est, Calymnam esse unam e Sporadibus. Quae fortassis 
est causa, cur Jablonskius vocabulum K6\vfiyos omiserit, 

Koyhv, quod proprie Persici poculi genus erat, (v. 
Reland. diss. misc. P. i. p. 218. sq.) ab Hcsychio autem 
flimplipiter wor/iptoy ^^apiKov appellatur, iEgyptiis 
quoque ip usu fuisse, recte Hodius 1.1. p. 115. ex eo 
colligere videtur, quod apud Athenaeum 11. p. 478. A. 
Kicomachus illud commemorasse legitur in libro wtpl 
iopruy AlyvTrriwy, Praslcrea extat in versione Alex. 
Gen. xliv. 2. Jes. li. 17. 22. Jablonskius illud praeter- 
misit, utpote a consilio suo alionum. Sed cf. Biel. 

Koa^fifirj vel Koatrvn^f), quod Pollux 2. 30. simpliciter 
negat Atticum esse, et pro quo dici Kpwl3vXos jubet, ab 
Hesychio et Phavorino explicatur verbis iyKofA^wfiay 
Kal vepl^offia Aiyvimoy, Et sane in versione Alex, 
legitur K6<rvfiPos Jes, m. 18. et ol KovvfifitoTol rHiy xirti^ 
vwv Exod, xxviii. 35. ubi cod. Alex. Koavfijioi, Cf, v. 4. 
Omnino v. interpp. Hesych. et Bid. Nam Jablonskius 
nec hoc habet. 

Mwi/' TO ifbtop Tap" AlyvTrriois, ov kui Mtuvffiis. 
Suid. et Phavorin. apud quem tanien ^Qy legitur. Eadem, 
quae Suidas, tradunt Clemens Alex. str. 1. p. 343. C. 
aliique«. Sed Josephus archaeol. 2. 9* 6. habet fjiHj, Philo 
de MosCy t. ii. opp. p. S3. 21. fuos, v. omnino interpp. 
Hesycbii in v. fiCfv, et Jablonsk. Opusc. t. i. p. 152 — 
158. 

No/io2 dicebantur praefecturae oppidorum, in quas 
diividebatur iEgyptus. v, Plin. H. N. 4. 5. Herodot. ii. 
l64; Diodor. Sicul. 1.54. qui t^men^. 73. Gr. esse 
ait hoc vocabulum. Cf. Hieron. ad Jes. xi. 15. et xix. 
2. t. V. opp. p. 45. A. et.p. 78. B. Saepe illud sic legi- 
tur apud Herodot. ut 2. 42. etc. in versione Alex. Jes. 
xix. 2. 1 Maccab. x. 30. 38. xi. 34. 57. et 3 Maccab. 
iv. 3. Multa de eo disputavit Jablonsk. 1. 1. p. 169 — 
176. et iEgyptium origine esse ostendit. Add. Biel. 1. 1. 
P. ii. p. 390. sq. 

Oi0* sive ot^i" fiirpoy ri rerpaypiyiKoy Aiyvimoy. 
Hesych. apud quem tamen editur o^iy, apud Phavorin. 
adeo ottpioy* Ezech. xlv. 13. ed. Aid. habet i/^i, et Hie- 
ronymus in codd. suis iuvenerat Hi^t, quod ipse corruptc 
scriptnm esse intellexit in commentario ad h. 1. t. v. opp. 
p. 468. C. Idem ad Zachar. v. 6. t. vi. p. 200. H. recte 
observat, mensuram, quae apud Hebrasos dicitur Epha, 
nS^M, crebro a lxx. in oi<pl verti. Atque sic legitur 
Num. xxviii. 5. Jud. vi. 19. Ruth. ii. 17. quanquam 
h. 1. all. habent oc^c^, sed Ezech. 1. 1. in cod. Vatic, est 
0101, ut apud Clem. Alex. str. 2. p. 382. D. Eandem 
fere scribendi varietatem vidimus in ax^, ot iEgyptii 
gaudebant nominibus in Iota desinentibus. Sic "Advpi 
▼el potius *Advpl habet Plut, de Is. et Osir. c. 56. Vpc 
ibid. c. 10, jcv^t ibid. c. 52. et 80. ofiwfit c. 46. quod 
genus herbae Jablonskius non attulit. De olipl v. Hod. 
1. 1. p. 1 13. Jablonsk. Pauth. iEgypt. P. ii. p. 229. et t. i. 
opusc. p. 182. sq. 

Tldttetpos' Totrktrtiey &y rts Aiyvirrioy eJvai rouyofia' 
woXi> yap KUT AtyvTrroy irXa^erai. (Pauw. vult irXdrrc- 
rai,) iifieis (itpXoy epovfiey, Phrynich. p. 132. Sed 
ttbicunque ha?c planta, aut charta mde confecta raemo- 
ratur, - w&wvpos scribitur, non irdireipoSf ut apud Plin. 
H.N. 13. 11. Andpat. Thessalonic. in Brunckii analectt. 
tiU. p. 112. n. xiii. quod epigramma, omisso auctoris 
Domine, Suidas attulit. Job. viii. 11. et in ed. Aid. Exod. 
ii. 3. Cf. supra in v. fidpis. Omnino praeter Hodium 
h 1. p. 117- J«' Godofr. Ungerum in diss, de papyro 
frutice ad Jes. xix. 7- Lips. 1731. edita, et Jablonskium 
4. i. opusc. p. 197. sq. legenda est Nic. Schowii praef. 
ni Chartam papyraceam p. iv. — ^uii. 



Uvpafiis, quod nonaulli, peiperam quidem, e lingua 
Gr. explicare voluerunt, quid significet, satis notum est. 
In versione Alex, non legitur, nisi 1 Maccab. xiiL 28. 
De etymo v. Jablonsk. 1. 1. p. 219 — 225. 

Ylvpyoftapis (quod Bochartus hieroz. P. ii. extr. recte 
refert inter vocabuia semi-iEgyptia. Cf. supra fidpis.\ 
turris munita, munitio turrita. Hesych. et Suid. irvpyo- 
ftdpeis' TTpofiayewres. Suidas addit : oi oxypwraroi rUr 
irvpywy, f/ reixv o^vpd. Legitur Ps. cxxi. 7. 

TaujKty (quod codex Alex, etiam Act. vii. 43. pro 
T€fi6ay habet) sive Te^av apud ^gyptios nomen Sa- 
tumi fuisse, Hodius 1.1. p. 115. aliique multi demonstrare 
conati sunt. Legitur nomen Amos. v. 26. pro Hebr. 
TTS. Cf. Chr. Zoega diss, de Molech et Chinn Israelita- 
rum, Lips. 1686. et Gottlieb Jahn diss. i. ii. de TPS 
Amos. V. 26. Viteb. 1705. Rectiora vero Jablonskius 
docuit in libello, quem jam supra in v. itprdftri laadavi, 
repetito in Opusc. T. ii. (I8O6.) p. 3 — 72. Interprcta- 
tur enim dominum sive regem coeli, h. e. solem. Cf. 
Opusc. T. i. p. 230. sq. 

^lybi^y, itrny AlyvTcrla fiky, jrepijioXaioy hv eiti ro vvy 
bkpoaaoy KuXovfieyoy. Poll. j. 72. qui cum addit, ci/w^ 
rat bi irov Ka\ rcXa/iwv triyboyirrfs, videri potest in mente 
habuisse haec Herodot i 2. 86. KareiXifrtrovai ro aufia (row 
v€Kpov) aiybovos fivtrtriyris reXayuwai. Nam proprie aiybi^ 
est linteum -tenuissimum, e quo vel fasciae et lora, vel 
vestes conficiebantur. Atque sic quidem legitur Jud. 
xiv. 12. et in Cod. Alex, etiam v. 13. it. Prov. xxxi. 24. 
et Marc. xiv. 51. v. Jablonsk. Opuscc.T. i. p. 297— 300. 
et Heupel. ad Marc. 1. 1. De fasciis autem, vel omnino 
de iinteo nidi neque in formam vestimenti palliive redacto 
est Matth. xxvii. 59. et Herodot. 1. 1. 

Ivptyyei, auctore Aramiano Marcell. 22. 15. fuere 
subterranei quidam et flexuosi secessus, quos, ut fertur, 
periti rituum vetustorum — penitus operosb digestos fodi- 
nis, per loca diversa struxorunt ; et excisis parietibus, vo- 
lucrum ferarumque genera multa sculpserunt, quas hiero- 
glyphicas literas appellarunt. Et 17. 7- cavemas minu- 
\as terrarum Gr. syringas a])pellari ait. Sed cum de tali- 
bus cavemis vocabulum legitur, vix dubitandum est quin 
ex iEgyptiaca lingua sit derivandum. Certe yEiian. H. A. 
6. 43. ffvpiyyas fiey AiyvnTtas, inquit, ^bov<riy ol vvyypa- 
^Iteis, ^bovffi be Kai XafivplyOovs riyas KprfriKous, Et I6. 15. 
ubi de formicis Indicis exponit : wepidbovs riyas, ko), dtt 
elireiy, trvpiyyas AtyvTrrias, yj XajivpLyBovt KpffriKOvs, (TO^iif, 
Tiyl airoppiiTtf biarpiiaayres oUeia eavrots aTr^^iyvav- Syne- 
sius'epist. 104. p. 24(). opos kerrly f/ Bo/i/3a/a koTXov — Kal 
Tiyes airro wapa rd* Aiyvvriwy ^ra^ov trvptyyas. Pay- 
san. 1. 42. p. 101. ed. Kiihn. ey Q0ais rals Alyinrrlats 
bia^ffi Toy NelXov, irpw rat tripiyyas icaXoufiiyas. A 
Strabone 17. p. 808. A. ejusmodi via, non subterranea 
quidem, at operta et flexuosa, vocatur <n/ptyj trtcoXid. 
Quibus omnibus aliisque veterum testimouiis (v. Jab- 
lonsk i de Mem none Graecorum et ^gyptiorum, Frpf. ad 
Viadr. 1753. 4. p. 63. sqq.) moveor ut credam, quod 
Jablonsk. in Panth. iEgypt. 5. 5. 17. P. iii. p. 181. scrip- 
sit, nomen crvpiyi originem iEgypto debcrc. Saltern 
haec sententia multutn praeferenda videtur opinioni Bo- 
charti hieroz. P. ii. 4. 22. p. 599., qui nominis (nipay^ 
(ita enim, (rtfpayyasy vocat, quanquam laudato iEliani 
loco H. A. 16. 15.) radicem esse dicit Phcenicium ver- 
bum yW, perplexum esse. Cetenim tn)payi non modo 
in epigrammate hbtinroTw cxxviii. in Brunckii Analect. 
T. iii. p. 176. et apud Aristot. H. A. 5. 15. legitur, sed 
etiam in Platonis Phaedone T. i. opp. p. 110. A. et Ti- 
maeo T. iii. p. 70. C. 

ILxoivos* filrpoy yeuipyixoy, wi <l>rjinv 'Hpoboros ev rp 
bevr^pijf, Tijy ttrropiCjy. Suid. 6 tr^olyos cKatrros, fih-pov c«y 
Aiyvimoy, e^riKoyra ffrdbia. Herodot. 2. 6. Etiam Her- 
mogenes irepl fiedobov betyor. 1. 2. trypiyoy vocat Aiyvjr- 
Tioy obov fiiTpov. Nec dissentit Hieron. ad Joel. iii. 1-8. 
T. vi. opp. p. 56. D. Sed Athcn. 3. p. 122. A. et Calli- 
machus apud Plut. de exil. c. 10. atque, ut videtur, 
Plinius II. N. 6. 26. dicunt Persicum, Eustathius autem 
ad Odyss. r. p. 1854. 37- simpliciter Xi^iy idyiKtjy.^ Et 
Jablonsk. T. i. opusc. p. 335. certi quidpiam constituere 
vix ausit. Ceterum notio ilia vocabulo tribui fortassiii 
potest Jer. xviii. 15. et Ps. cxxxviii. 3. Cf. Hod. 1. L 
p. 119. et Biel. In proverbiis Alexandriuis, quae Plutax* 
cho tribui supra ostendimus, hue pertinet Ixxxv. illustra.i 
tum ab Erasnio chill. 4. 3. 22. 

^oyOo^ayrtx^ quod Gen. xli. 45. legitur, Ptolema^ 



pp. 96—101.] STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. cUxv 

rum temporibus in .ilgyptiorum lingua idem significasse, ibid. p. 197. G. dicit, sennone ^gyptio declarari salvato- 
quod n^jgS J1^3f Mosib aetata, non improbabiliter exis- rem mundi, eo quod Josephus orbem teme ab immineote 
limat Hodius l! 1. p. 114. laudans banc in rem locum excidio liberarit. Quam interpretatioiiem unioe 

Josephi archaeoL 2. 6. 1. ubi nomen istud apud Mgyp- P^^^^^ Jablonsk. 1. 1. qui multa de vocabulo disputat 
tios indicare ostendit xpvirrwy evperrfy. Sed Ilieron. P* 207—216. 
quaestt. Hebr. T. iii. opp. p. 146. E. et de nom. Hebr. 

Haec de priore vocabulorum ^gyptiacorum genere sufficiant. Qua: autem origine Gr. erant, sed cuiti 
postea novam notionem fonnamve in iEgypto accepissent^ a grammaticis aliisque scriptoribus antiquis iEgyp- 
tia nominantur, sunt fere haec : 

'AXi)d€ia fuit &yti\fia irepi tov avyiva €k trairfbtipov iUustrat inscriptionem primi libri Mosis in versione Alex. 
X1601/, quod gestabat senior ideuique princeps saccAraotum (Cf. Gen. ii. 4. et Deyling. obss. sacr. P. iii» p. 1 83.) e 
^gyptiorum et summus judex, auctore ^liano V. H. scboliis in Ptolemaeum attulit haec verba : irepcrrws €lA- 
14.34. Sic Diodor. Sic. 1. 48. tov ap^ihiKatrrrlv de- datri \iyciy yivetriv Alyvimoi Kotrfiov. Et sane sic voca- 
scribit ^ovra r^y *A\^iav efiypny/i^Kiyv €k tov Tpayf'iXov, bulo usi sunt, praeter Jamblichum de mysteriis, Clemens 
rai rovs 6(j>6cL\fiovs kmfjLvovaav. Et c. 75. etftopei & ouros Alex. str. 4. p. 538. A. i/fjiipais ewra, hi Sawr yiyetrii 
wepi Toy TpdyrjXoy €K XP^^7< AXvcrcwj rjprrifiiyoy ^titbtoy TcXeioirrat, 6. p. 653. D. p. 683. C. p. 698. B. 7. p. 719. 
Tiiy woXvreXQy XlOwy, o irpoariydpevoy 'AXiyOecav. Ttjy b* A. Josephus faypomnest. c. 28. p. 265. ed. Fabric, rrjy 
afi<pi(r(iTp'r)(r€iMty ijpx'^^^i ^ireiSay Tiiv Tfjs 'AXjyOe/as eiicoya yivetny TOvbe tov irayros. Pbilo de opific. mund. t. i. 
o &pxtbit:a(ni)g irpoffd€iTo. Videtur ergo non solum verita- p. 3. 7- ubi Mosen dicit scripsisse Ttjy yiyetriy mundi* 
tis, sed ctiaui justiliae imago fuisse. Cui cum simile p. 5. 34. p. 9. 25. p. 11. 38. p. 15. 37. p. 18. 2. p. 4(K 
fuisse appareat illud, quod in pectorali sunimi sacerdotis 45. p. 41. 39. et de legum allegg. 2. p. 66. 12. Unde 
Judseorum fuit, U^FS appellatum, Marsbamus can. idem de opif. mund. p. 21.36. septimum diem digmim 
chron. p. 31 6. Spencerus de kgib. Hebraeor. ritual. nominetur rov k6(t^ov yeyiSXios. Quin ipsas 

p. 1337. sqq. ed. Lips. 1705. 4. Hodius I. 1. p. 113. ^^f creatas nomme yiyems Philo significavit de legum 
aiiique inde factum esse observarunt, ut iuterpretes ?ll^g- 2. p. 81. 29. et 3. p. 88. 40. At, ut taceam, scholia 
Alexandriui vocabulum illud Hebr. fere nomine ^^la perquam exigui esse pretii, jam Plato in Tim«o 
redderent, ut Exod. xxviii. 26. Levit. viii. 8. Deut. xxxiii. Y^*'^*^^ dixit eodem modo, ut p. 27. A. rifs ro9 

8. Cf, Sirac. xlv. 10. Witsius vero in iEgyptiacis, p. 253 '^^^f^^ yey^aeios. p. 29. C. rfjs tov irayros yey^treus. p. 4*. 
—261. utriusque diversitatem demonstrare conatus est. ^' ^ "^^^'^^ ^^v Kdtrfwv yiyetris. ibid. B. Tfjs ovpavov yevi-^ 
Neque ille non habet, quo uitatur. Sed tamen ejus ®^ saepms. Quare nec Plutarchum peccasse puta- 

argumenta, ut alterum alteri simile fuisse, et interpretes 36. scripsit : Apxtj ical yiyc-^ 

Gr. nomine aXifitia propter banc ipsam similitudiuem ^'^ "^f*""^, ^<i^<^/ «PX^5. quanquam naturam h. 1. sic 
pro Thummim usos esse negeraus, efficere non possunt. appellan non diffitendum est, ita ut yiyetrts sit yeyiretpa, 
V. Fr. Sam. de Scbmidt de sacerdot. et sacrificiis Mgyp- «'i<ris. . , . 

tioruni, Tubing. 1768. 8. p. 38—43. ^ncaiobortts a Suida simphciter nomine biicatniis expK- 

"Apoi/pa, genus piensurae, dc quo Suidas in apovpala Sed St ra bo 17. p. 797. A. de rebus iEgypti 

/iAvn£ simpliciter scripsit ba;c : h bk &povpa irohas ^x^t y' . exponens: h Tre/i^OeiV, mquit, (np. hrapxos, praefectus 
quod interpretamentura secutus Budaeus de asse et partib. ^ugustalis) rj)i/ roi> /iaeriX^ws exci rdftv in airf b* Mr 
ejus, 1. iv. p. 382. ed. Colon. 1528. 8. hacaddit: "id » biKaioborrjs, 6 rwv xoXXwy xpitrewy iciipws. Est igttur 
est, octo ulnas et trientem, vel passus decern, ita ut ulnam 1^?™ magistratus, qui Latme juridicus vocatur, ut 
pro senis pedibus, et passum pro quinis accipiamus." Ingest. 1. 1. tit. 20. ubi etiam est 'juridicus, qui Alex- 
Sed Herodotus 2. 168. // Apovpa, inquit, hardy Hix^i>y fndriae agit.' 1 40. tit. 5. 1,41. §. 5. Cod. 1. 1. tit. 57. 
kfTTi Alyvmiwy ^Avri;. 6 b^ Aiy^wrws mlx^s rvyx&yei J^^^ Alexandnu* civitatis juridicum.' Sed ab eodem 
Tero* ki^^y rf Ia/i/a>. Itaque &povpfjs latus quadratum P- 808. C. ipse rex iEgypti, et quidera ante 

habuit 120 cubito^ Romanos, sive 180 pedes Rom. (v. Alexandn M. tempora, dicitur btKaioboTeiy. Substantia 
Eisenschmid. de ]K)nder. et meusuris 3. 3. extr.) et com- vum ^tJcacoWa habet idem p. 811. D. et saepissime 
parari &povpa potest cum vXiSpf Graecorum, quod cum x', ^ . . 

Larine reddi soleat nomine jugerum, manifestum est, ^<^ro* 'P«« ^^oque magistratus .Egyptius, qui, 

Ameilbonum in Edaircissemens sur I'inscription Grecque ^^^t^e Straboue 17. p. 797- B. ru^y hbeairoTwy Kal tUv 
du monument trouv6 k Rosette, Paris An XI. (18#3.) Ka/erapa micTeiy oi^CXoyrwy k^tTaartis itni : ubi 
4. p. 69. nomine &povpa non male dicere fere idem signi- ^^^^^ra sunt, quae assertorem nuUum habent, s. res 
ficatum fuisse, quod Latino jugerum. Scilicet praeter "»V"Vf «ommio mancipatae, mterprete Budaeo 

Herodotuni Upovpa sic Icgitur in ilia ipsa Inscript. Roset. annj>.latt. in Pandectas, p. 114. C. Brevius bona vacantia 
Un. 30, et 31. et in Josephi c. Apion. 1. 22. p. 456. ex «xP"cat Casaubonus, et ro eUKaitrapa iriirTtty d^CXovra, 
Hecatao Abdcrita excerptis, qui Alexandri M. et Ptole- ^aduca, per ibioy Xoyov autem intelligit procuratorem 
m«i Lagidffi temporibus floruit. Cf. ViUoison epist. iii. ^awaris, vel raUonalem. 
quam in praifat. not. 1. laudavi, p. 333. et 362. qui lepoypo^^arciir, v.^ irrcpo^poc. 
nomen &povpa vocat Alexandrinum, atque de eo conferri Icpoen-oXiirrai, et lepotrroXoi, v. aroXioTai. 
jubet Rosweidi onomasticon rerum et verborum diflici- . l^poif/^Xrijj, musicae sacr» praefectus. v. ic«/ia<ria« in 
liorum, quod extat in ejus Vitis patrum, Antverp. l628. Schmidt de sacerd. et s^crif. iEgypt. p. 169. sqq. 

f. p. 1014. rebus Judaeorum memorantur tepoyitaXrai, 3 Esr. i. 15, 

* 'Apirdoydtrrai dicebantur quidam iEgyptiorum sacer- «^ ^- ^P"^ Joseph, archaol. 12. 3. 3. 
dotes et sapientes, ut recte coUigi videtur e verbis Demo- , KaM«<rr€i« AiyvTrrtoi rovs els d{v iLynyeyfiiyovs &provs 
criti apud Clem. Alex. str. 1. p. 307. A. Add. Euseb. «J'o//a5oi^, panes m acutum fastigatos. PoUux 4. 73. et 
prsep. evang. 10. 4. p. 472. B. cui reddendum est hoc ^^^avor. in v. Aproi. Sed fortassis est nomen origine 
women pro vitioso itpaewEboydwrai. Jablonskius quidem ^gyptium, 1. q. KuXXinnis s. L-yXXatms. v. Jablonsk. 
in proleg. ad Panth. iEgypt. p. xciv. et Opusc.n. i. p. 38. ^P^^^' \ P- 

illud ex iEgyptiorum lingua deducit, et per yoii^ova$ s. Kdi/yac t^iaOoi, Kal to, Aiyvrria nXiyfiara, a<f iv koI 
yoTifioviKovs explicat, ita ut intelligendi sint, qui alias KdyaOpa. Hesych. et Phavor. Sed legendum est 
vocantur Upoypufi/iareli. Sed cum Herodotus 3. 47. n&yyadpa, v. interp. Hesych. et Hemsterhus. ad Poll. 7. 
inteiprete Polluce 7. 31. dpweboyas vocaverit ra yi^/xara, 176. etiam Jablonsk. 1.1. p. IO6. 

i. e. nla, Axrctv autem etiam conserere, connectere signi- Kayuy, apud Clem. Alex. str. 6. p. 633. C. ita deseri^ 
fleet, ut apud Aristot. de partib. anim. 2. 9* ^''rrdfjievc^ bitur, ut, si vera sit lectio, tntelligi appareat graphiariam 
Kal irpotrbebe/ievoy : nondum omniuo me poenitet inter- thecam, sive, ut F. S. de Schmidt in diss, de sacerd. et 
pretationis olim propositae, qua hpTrebovdicTas appellatos sacrif. J£gypt. p. 144. explicat, vas certae alicujus, ro* 
putavi ob redimitum caput, quemadmodum flamines tundae maximeque cylindraceae, formae, vas scapi forma, 
apud Romanos, Varronc de ling. Lat 4. 15. auctore, Nam, 6 iepoypafifjiarevs^ inquit, l^^y — Kay6ya, iv ^ r6 
nomen habuerunt a filo, quo per aestum capita religabant. re ypcu^iKoy fi^Xay, Kal irxoiyos, f ypdi^ovtri. Etiam 
Cf. quae infra in v. mtpo^opoi attuli e Diodoro Sic. Villoisonus (seconde lettre sur Tlnscription Grecque du 

Tkytais a philosophis iEgyptiis ponebatur de creatione Rosette, in Millini Magasin' encyclop. No. 6. an xL 
et origine universi. Certe Hodius 1. 1. p. 115. qui hinc p. 197-) inteipretaturf^toit^ire de» scribca Mcrte. Idett 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 101—1(17. 

aitt Martorellium de regia theca calamaria substituere iidem fere fuere, qui naerrofSpoi^ de quibos hatm, sed 
vdle Kavouv, cistam, el conferri jubet Salinas, exercitat. Kufiatrral Tocati, quia per plateas et vicos cireumiTenint, 
Plin. p. *26'5. E. (qui canicuLum, media; Latinitatis voca- iraerrwfKipoi vero, quatenus cistas illas, iraorovs, opeicuUa 
bulum, et (traeca scriptorum Byzautinorum, KavtKKfiov (vutfiatrrriplois) occlusas, et in iis simulacra deorumj, cir- 
et KavUXvfjLa, t X antiquo xavovy et Karoy derivat,) ipse cumtulerunt. Quare nee icpa^iSpovf apud Plut. de Is. et 
vero putat apud Cleiiienteni legi posse xayoy pro tcaydya, Os. c. 3. nee Kierrw^ovs admodum diversos putaverim, 
magis tamen amplecti videtur Cangii conjecturam, Kdyioy, de quibus separatim scripsit Alexander Xaver. Panelkis, 
. etiam Monte^aicouio palseogr. Gr. 1 . 3. p. 22. probatam, Lugd. 1 734. 4. cujus generis sacerdotem sic describit 

Sui per fieXayhox'^'toy explicat, sed nimis anguste, opinor. Apuleius metam. 11. p. 271> 2. ed. Elmenhorst. ''qoen- 
fam apud Clementem etiam juncus scriptorius eo con- dam de sacratis, lintels intectum, qui thyrsos et hederas 
tineri dicitur. Putem vero, lectionem Kaydya, thecara et tacenda quaedam gerens/' nempe in cbta mystics, 
grapbiariain, posse defendi. Ut euim in Gloss, vctt. Id^m p. 262. 18. ferebatur ab alio cista secretorum 
atramentarium Gr. redditur icaXa/udpiov, et Hesychius capax, peuitus celans operta magnificse religioois/* 
Donien ic€t\afiis iuterpretatur ypatf^eitay OriKriy, ita etiaui Omnino prxter Galeum ad Jamblich. 1. 1. p. 252. sq. 
Kayify potuit iadus dici. Certe in Damocliaridis epigr. ii. vid. Villoison troisi^me lettre sur I'lnscription Grecque 
apud Brunck. analect. t iii. p. 69. Kayity vocatur ypa- de Rosette, p. 326 — 329* et c[uos laudat, p. 353 — 359. 
fihtty Idvrdrtay fvXa^ ita ut satis commode explicari Apud Graecos jcm/uoc, comissationes, de quibus notus est 
possit per ypa<piooSfiKriv, calamariam vel potius stylorum Schwarzii libellus, Altorfii 1744. 4. editus, et Kwftaaral^ 
thecam, nisi per ypai^ihas rectius in hoc carmine intelligas minus ad rem sacram, quam ad coenae privats voluptates 
lineasy atque adeo per Kay6ya regulam s. normam, qua pertinuere. Quare nec Kufiaarili ^i6yveos apud Aristoph. 
scribse utebantur, ut recte scribere possent. Unde Nub. 606. hue referendus est. Non vero praetermittenda 
ixLvity a Paulo Silentiario, t. iii. analect. p. 87. n. 1. ap- putavi haec verba Josephi in bypomnestico c. 144. p. 330. 
pellatur ypafififjs Wmropov rafxirjs, et n. li. fiyefxbty ed. Fabric, ev Aiyihr^ to fioyl, 6pyay6y ri Tpiy%tyor 
ypaftfiSIs iLxXayios. et p. 88. n. Iii. Tpo\aXoio Kv/UpvTirrlp evapfiorioy, ^ j^jpQyTai oi icpcnf/dXrac ey toIs loAfioUf 
IJioXiphov. Cf. Juliani £gyptii epigr. x. et xi. t. ii. analect. irXeKrpiSlo^eyoi. Saltem bine magis, quam, oood Vilkn- 
p. 495. sq. ubi ypa<^ih€s rursus sunt lineae. sonus voluit, e dementis Alex, paedag. 2. 4., denioiiatrart 

Keparmv/a* trvKfl ky Alyvimf, Hesycb. et Phavor. €f. possit, etiam Kwfiovs pro Ktafiavlais, quales descripsifflus, 
in V. Kepmyia et trvKfi Alyvirria, pmninoque Jablonsk. dictos fuisse. 

Opusc. vol. i. p. 107. sq. Mayl*, hyTi Tfjs Tpairi^ris, Alyihrioy iofiei, Kal mrreXAt 

Ki(i^ioy Aiyvm-ioy ovofAu km TOTtipiov, Hesycb. et itSetrfioy. *Eiri')(apfjtos bk 6 Awpcevs, gal Kepiciias 6 juXo" 
PbAvor. Cf. Athen. 3. p. 72. C. et 11. p.477. E. inpri- trows (Megalopolitanus, vel Cretensb), M r^t avr9c 
misque Jablonsk. 1. 1. p. 108 — 110. qui opportune etiam hayoias k^iiaayro rp X^^ee, koX fi^y xai 6 *Arrii:os Zo^kX^s. 
afiert verba Scholiastae. ad Horat. 2. od. 7* 21. *' Ciboria Helladius Besantiuous in chrestom. p. 973. t. x. thesanri 
sunt Alexandrina poma, qua; habent similia colocasiis antiqq. Gr. Gronov. et p. 318. vol. vi. operum Meur^ii. 
folia; in quorum similitudiuem facta pocula eodem Similiter Pollux, 6. 83. al kmn^fjieyai Kal aip6fi9yai 
nomine appellantur." rpdire^at, &s yvy fiayibas KoXovviy. itni ^kyroi koX to 

KopfflTrioy, V. p. clxviii. not. 4. r^s fxayibos oyofm vapa So^icXel ey jforjaei. Et 10. 82. 

Kwfiaaiat, pompae sacrae apud .£gyptios. Clemens napa fiiyroi ^Eniydpfi^ ey Hupp^ tj upo^rfiet, kuI Kara 
Alex. str. 5. p. 567. A. ky Tals KaXovfikyau trap avToU rj)v aydpwrrlyrjy "xpifffiy e'lpriTai, h. e. de qualibet mensa. 
Kkffiatrlais, r&y dewy ypv<rd ay^Xfiara, bj^o fikv K^yas, ^vo Naui s. 81. docuv-rat, fiayiba proprie dici eircr^s fAaKrpas, 
iipaKo^ Kal If^ty filay wepupipovfri. In inscript. Roset. rj eirc Tfjs ra lepa belirya, rj ra tt/sos Ovo(ay ^povsift 
lin. 42. vocantur e^obeiai ruy ya&yj atque aedicula Pto- (Tpawiiris), h. e. de anclabri. Judic. vii. 13. (atque inde 
lemaei Epiphanis inroQewSkyroM ibid. lin. 43. dicitur in Josephi bypomnest. c. 129. p. 271.) fiayls Hfn-ow 
kfpheveiy. Fortassis interpretes Alexandrini, cum nomen Kpidlyov videtur idem esse quod ^dSa, v. Hcsych. ibique 
rnS^ sive nomine e^dbioy reddiderunt, non tantum interp. 

ad exitum Israelitarum ex iEgypto, sed etiam ad ejus- MeXayrftf^dpot memorantur motIo in Inscriptionibus, at 
modi solenmitatcs .£gyptias respexerunt, ut 2 Paral. 7. 9. apud Scldenum de synedr. 2, 3. p. 536. et 539. ed. Frcf. 
Utautemad icai/ia<T/a* redeam, dii ipsi, quorum imagines et Lips. 1734. 4. Satis de iis, praeter Seldenum, et 
eircumferebantur, dicuntur Kutftd^ety. Diodor. Sic. 3. 5. Deylingiuni Obss. sacr. P. iii. p. 104. sq., exposuere 
Br ay 6 Beos KWfi&^wy icard rtya ffvyrfdeiay ir€pi<^p6fieyos Gisb. Cuperus in Harpocrate, Traj. ad Rhen. l687. 4. 
"XAfiri, Jamblich.de myster. 3. 31. p. 103. 25. Beoy aXXov p. 128. sq. inprimisque Steph. le Moine in epistola de 
&9^* eripov ewiKWfUi^eiy. Quo alludit Plutarch, in An- Melauophoris, huic Cupcri libro adjuncta, p. 255—282. 
tonio, c. 26. de Cleopatra dicens: icarcmro vtto trKiiibi Add. Frid. Sam. de Schmidt de sacerd. et sacrific. 
y^vffowdoTff KeKOfffjiTifjieyfj ypa^eirws, wtnrep 'At^ohhi) — iEgypt. Tubing. 1768. 8. p. 208 — 211. Videntur Isidis 
taU Tu X6yos ^wpci bia Tr&yTwyf uts *A<fpobirri KwfidSoi niaxime cultum curasse, et nomen accepisse inde, quod 
wmpa Toy ^oyvtroy. Sacerdotes autem, qui simulacra uigras vestes gcstarent. Talibus autem vestibus eos ideo 
deorum circumfercbant, vocabantur KutfiaoTal, et secundi indutos fuisse credibile est, quod Isidis peplum ct velum 
ordinis erant. Synesius eiicom. calvit. p. 73. A. ed. maximam partem nigrum csset, atque Isis ipsa nigra 
Petav. Trap' Aiyvm-loii ra Trpo^i/rtra ykyri — roTs fx^y repraesentaretur, et quod sacerdotes in quibusdam sacris 
phfju^tri Twy iep&Kwy Kal Twy t/Secrv, a toIs wpoTefAeyltr/iatny et festis luctuosis vestes albas cum atris commutarent. 
iyKoXdnTOvffi, KarafiiaKiiyTai tov bfifiov* atrroi bk Karabvyres Meaovpayety ^gyptios dixisse pro fiearififiptdceiy vel 
eis Tovs iepovs \fjpafjLovs, Att hy iivepydtrwyTai, 'rrepien-^X- "^^p ire0aX^£ etrrdyai, Phavorinus in v. avar^XXec notavit 
Xovffi. Kal etrny aifrois KWfiatrriipta, ra Kiftwrta Kpi&irroyTa, e PoUuce 4. 57. ad q; 1. Kiihnius illud verbum tribuendum 
Jao'i, Tah-as Tas atf^alpas, &s 6 oflfios, kay tSiy, xa^cTravci. esse vidit dialecto Alexandrinae. Sane fietrovpavety et 
Idem de providentia, p. 94. D. de ritu creandi regis fietrovpdytifia et fietrovpdyrjais, et dyrtfjieerovpayeiy, et trvfi- 
^Egyptii exponens: oi ro Kvpos ^oiref Tifs alpiaews, fuaovpayeiy et trvfifxetrovpayjitrtSf saepe leguutur apnd 
Iweibay ciriOridinyrai /3tt<nXe^, Kal oh tovto t6 ^pyoy, Ptolemaeum Pelusiotam, qui vixit Alexandriae. Vid. ejus 
&Kay Kiytiaiaai Kw/Aatnifpioyf — mpaTi&Tai fiky xelpas Terpd^iifiXos, cum libello, qui xapiros inscribitur, €hr. et 
aXpovtrc Kwfiatrral bk Kal Sdxopoi Kal irpo^^ac yl^oipopovtrc Lat. edita a Phil. Melanchthone, Basil. 1553. 8. p. 20. 
wXflOos iXaTToy tovto, biiyarai bk irapawnXt^ nXeiOToy. 29.' 30. 33. 53. 74,. 76. 77» 79. 81. 110.112. 115. 118. 
wpofriTiKrl fjuky yap yj^lfos iKaToy x«'f>^* e'*'** KWfiaaTiKri 122. 128.. 131. 134 — 140. 151. 155. 156. 177. 178* 1S6. 

eiKotrt, Kal 6 SdKopos b^Ka b^yaTai x^cfxis: quo in 201. 207. 209. 2l6. 218. 221. 224. Item Apoc. viii. 13. 
utroque K»cp We^selingius ad Diodor. 1. 1. reponi jubet apud Plutarch, de Is. et Osir. c. 52. et quaest. Rom. 
wiofiaoTiipia et -KwfiairHipioy. Utique rectius, quam c. 84. Achill. Tat. iutrod. in Aratum c. 22. extr. c 31. 
Jabionskius opusc. vol. i. p. 1 19. aui, Petavium in altero init. c. 35. Schol. ApoU. Rhod. 1.450. 3. 102^. Cf, 
loco ^ecutus, per KwfAatrr^pioy inteliigil collegium comas- Scalig. ad IVlanil. 5. p. 372. ed. Argent. l655. 4. 
tarum. In iioti.s ad priorem locum, p. 31. Petavius Merctfirioi/ quid bit, docet Dioscorides 1. 71. ^leevd^erai 
KWfiatTTiipuL putat CNSf vel sacrum adytum, in quo ritus a ey Alyvmi^ fjivpov, eirf^^wpitos inr avTuty KoXovfieroy per^ 
comastis el t erimoniae |>erficerentur, vel ea ipsa sacra, nwy, bid rrjy xaX^dyris fxiiiy. to yap ^vXoy, e{ ol yervdrtu 
quae in eo religiose haberentur. Quae interpretatio non v x«^>''?, fierwrioy KoXeiTat. Cf. Athen. 15. p. 688. F. 
magis placet, quam quod Ktofiatrras comparat cum Ro- et qui praeterea laudautur in Jablonskii Opusc. t, i, 
nuuion^m epulonibus. Imo Kamavral apud .£gyptios p. 142. 



STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. 



Moaxo<r(t>paytara\, v^y^araL ncnt. 4. 8. a r€u>K6poi$ distingwimtur. Idups vero iit|e 

X>(i€XlcKos, ut satis constat, apud JEgypiios fuit moles pertinent, qn» Clemens Alex, in priore locqrum, 

lapidea. Soli sacrata, inferius lata et quadrata, paulatim supra laudavi, post nomen yX^tnrn addidit : itkiyop 

Sn gracilitatam et metae iiguram assurgens. v. Ammian. exavaar€C\a$ roD i6arairero<ryuaro£, mr h^llfav tiy Qcdy. 

Marcelltii. 17, 4. Plin. H. N. 36. 8—11. et Gattereri Nam ro corax^raor^a est ille ipse iram-M, unde flraaraAcJpoi 

Wdtgeschicbte, t.i. p. 461—499. nomen habent. Sic Schol. ApoUon. Rhod. i. 175. 

*0^}vneX KoXC^Vivl rait hih r&v ifiarlwy Kare^Kevaa/Utfais, &9 

"OOf^iw, quanquametiaminHomeriet Attieorumlibris KoXown vaarovs. Ergo pastophororum fiiit etiam boc, 

leguutu^, atque ab Etymol. M. et Hesycbio aliisqae ut, levato velo, qiio nuinen contegebatur, iis ipsum. 

grammaticis dicuntur origine Graca esse, tamen dubium ostendereot, qui videre illud cuperent. Omnino v. 

est, annon iE^pliaca potius dicenda sint. v. Jablonsk. Cuper. Harpocrat. p. 129. sqq. le Moine de Melano- 

Opusc. t. i. p. 72 — 74. Inscriptio Roset. bb habet phoris p. 257* sqq. Jo. Gottlieb Bidermamii otia literaria 

fi^ffffira ySivia, 1.18. et 29- Cf. Hos. ii. 5. et 9. Luc. varii argumenti. P. i. Lips. 1751. 8. p. 180—192. 

xxiv. 12. etc. Deyling. Obss. sacr, P. iii. p. 183. sq. F. S. de Schmidt 

Uapaaxitrrns, incisor, proseclor. Quaenam fuerint ejus de sacerd. et sacrif. .^Igypt. p. 193 — 208. ct YillQisom 

partes, ita exponit Diod. Sic. 1. 91. vpuTos fikr 6 ypafi- epist. supra in v. Kw/Jiaalai laudata, p. 324 — 326. et 

/jMT€vs \ey6fieyos, Tediyros x^^f^^^ fftHf/jaros (condiendo p. 35 J — 353. Jam quid per Tcatno^Spioy intelligendum 

cadavere), kir\ r^v \ay6ya vepiypd^t rj)y ev^tyvfioy 6<Foy sit, qua9|^ndum restat. In inscriptione apud Selden. de 

hei rtfieiy, iireiff 6 Xtyofieyos 'irapntrxliTTt)s, Kldov ^^m' synedriis, p. 539. leguntur h«c : r^y Kovlaaof row traaro^ 

AldiOKiKort Kal hioTtfiity Sira y6/jios KeXevei jjly (fapKa, ^opiov, Kal rijv ypaip})y r&y re Tol\m' Koi rfis opoAifs, 

wapayfiUfia tf^evyei ipdfi^ etc. v. ibi Weisoling. et plura, e quibus satis appareat, significari aedificium 

IIci<7ro0^oc, sacerdotum genus. Clemens Alex, paeddg. aliquod. Et Seldenus quidem intel%it primariam fiuu 

3. 2. p. 216. C. TraoTOfdpos, H ns &XXos rwy Upoiroiovyruty in ^gyptiorum numinum delubrls partem. Similiter 

7r€pi TO ri/aeyoSf — iraidya rp Aiyinrriwv ^batv yXdnrtni, Bidermannus, et Cuperus, qui tamen etiam putat accipi 

Ct. str. 6. p. 634. B. Ferebant in pompis sacris parva posse decollegio pastophororum, et de ferculo s. thensa, 

sacella (yaiiia, vaitrKovs. v. Chf. Gotth. Wilisch de cui Taaros s. sacellum cum Dei statua impositum et cur- 

Naidib veteruni. Lips. If 16.) vet lignea eaque dcaurata cumlatum fuerit. Equidem iutelligo conclave s. cellu- 

(t. Herod. 2. 63.) ve! argcntea (y. Jo. Andr. Schmidt de lam prope templum extructam, in qua degerent vel 

templis Demetrii argenteb Act. xix* 24. Jen. )685. om- habitarent unus pluresve pastopbori. Saltern saepe sic 

ninoque interpp. ad Act. 1. 1. quem tamen locum nonnisi legitur in versione Alex, ut 1 Paral. ix. 26. Jer. xlii. 4. 

dubitanter hie indicavi), quibus inclusum erat simulacrum Inprimis ad confirmandam sententiam meam pertinent 

illius Dei, cujus festum celebrabatur, atque a?ditui erant hi loci: l Parai. ix. 33. in»ed. Aid. ^ovres — rHy 

a. custodes tem|>li. Ab Apuleio metamorph. 11. p. 265, Aevirwy ey rf iroffro^lf tiarerayfUyoi eis i^ii/jieplas, 

11. vocantur qui divinas effigies progerebant, et paulo et xxiii. 28. ubi Levitae dicuntur Xeirovpyeiv iy oUf Kvpiov 

post biyus sacrosanct! coUegii nomen esse dicitur Pasto* M riu aiXks, Kal M ra ira(rro66pia. 3 Esdr. viii. 59. 
pbori. Memorantur etiam ibidem p. 271- 11. et p. 273. roU vuaTOil>op(ou row oUov rov ©cov. 1 Maccab. iv. 38. 

3. et describuntur plus semel, nomine non allato, ut to &yiaefia iiprifjuafiiyoy — Kal ra iraaTo<f>6pia KaOyprifiiya, 

p. 262. Sic apud Palladium in hist. Lausiaca c. 53. Sic Esdr. viii. 29. pro aKtiyiis in ed. Complut extat 

(p. 500. t. viii. operum Meursii) pastopbori vel comastae Traoro^pca. Eodem modo Josephus bell. Jud. iv. 9. 

intetligcndi sunt : vaos Jiv iiiyitnos kv ^uq, Twy Kwjiwy^ extr. memorat ri^y Kopvfrjy rwy vafn-wpopiwy, iyOa tUp 

Kal etbwXoy iy airif ttcifpavitnaToy, %uXtrov bk &pa to tep^uty eh idovs lardfityog iKatnriy ifibo/ndba elffioffffay 

^oayoy rovro T/y, lirofivevoy hi irepi^poyrcs airro Kara tos 'rrpoevrifiaiye adXniyyi etc. Cf. Elmenhorst. iud. in Apu- 

KtSffias ol fiiapol lepeis, jiaKx^voyres fxrra rov nXiffiovs. leium, et Biel in novo thes. philolog. 
Diod. Sic. 1. 29. refert opinionem iEgyptiorum banc: IIpo^^rfTf ^it summus iCgyptiorum sacerdos. v. supra 

roifs fjt^y KvfioXiribas &Trd rwy Kar* Aiyvvroy lepkuty Kuffiatriai, Porphyr. de abstin. anim. iv. 8. Clem, Alex. 

li€T€y7)viyQat, roifs Ki'ipvKas (np. mysticos. v. Henr. sir. 1. p. 305. A. et 6. p. 634. A. et quos laudat Schmidt 

- Aug. Zeibich de Cerycibus mysticis, Vitemb. 1752. 4.) 1. 1. p. 106 — 128. Sic ui luscript. Roset. lin. 6. junguntur 

airo Tuty iratrro^fHifv : ubi Wesselingius vaaroifs, unde ol iipxi^^ls Kal vpo^flrai, 

vauTo^poi dicti sunt, explicat thalamos s. deorum «di- Tltepot^poi, pennigeri. Ita propter pennas, quas mu- 

culas. Et Salmasius exercitt. Plin. p. 856. daXa/tii^ neris insigne in capite gestabant, vocabantiu* ilU ^gyp- 

^oXovs a pastophoris differre negat. Non male. Nam liorum sacerdotes, qui alias iepoypafifxareis et yo^jfxoyes, 

thalami mystice nomiuabantur delubra, quibus succede- Clemens Alex. str. 6. p. 633. C. 6 iepoypafifuirevs, iyhty 

bat aut incubabat Apis. v. Solin. polyhtst. c. 32. Plin. Tircpa kirl rf^s kc^oX^s, (^ifiXiiy rc ky x^P^^> Kay6ya, 

H.N. S. 46. .Lilian. H. A. 11. 10. Hinc navis ilia, qua v. supra Kavuty. Quarum rerum scieutia debuerit im- 

Apidis simulacrum Nilopoli Memphin vehi solebat, butus esse, Clemens statim ibidem narrat. Diodor. Sic. 

vocatur daXa/jir}y6s apud Diodor. Sic. 1. 85. ubi v. \* ^7 > riyis ^aaiv, ky toIs apx^^ois ypovois UpaKa fiipXlov 

Rhodoman. et quos laudat Jablonsk. Opusc. t. i. p. 82 cveyrelv els O^as rots iepeVfri, <poiyiKf pafifiaTi TcpiSe&e- 

— 84. Ergo saltem in Apidis pompa OaXa firjiroXoi iidem fiivoy^ Is^oy yeypafi/iiyas ras rdy deuty Oepawelas rc Kal 

lucre, qui vatnoipopot. Sic waerras et Trafrros saepe ri/iAs. otoirep Kal rovs iepoypafifiarels i^opeiy ^oiyiKOf^ 

junguntur daX&fiu, ita ut interdum alterum pro altero p>dfifAa, Kal m-epov UpaKos M Ti}$ jce^X^s. En pdfi/ia 

positum videri possit, v. c. in Antiphanis epigr. ix. t. ii. (j^otyiKovy, ut supra in v. ipreboydTtTat scribas sacrorum 

2inalect. Brunck. p. 206. daXA/awy M va&Hitnv, Meleagri putavi ita appellatos esse ab hpireboyri, i. e. iilo. In 

cxxv. ibid. t. i. p. 36. daX6Lfnay dvpai — ibi^bovxovy rrapa Inscript. Roset. lin. 7. Trrepoi^poi et lepoypafi/jLareis dis- 

watrrf. In abetnror^ DCCX. ck Traarwy kolk QaXiLfAtay. tiuguuntur, nimirum ut species et genus, v. F. S. de 

In lect. p. 303. vvfi^iov OaXdfwv Kal waardBos. lu his Schmidt 1.1. p. 138 — 148. qui, car pennas potissimum 

tamen omnibus inteUigitur OdXafios yafirjXws, ut in gestaverint, banc alfcrt causam probabilcm, quod lite- 

Meleagri carmine cxv. vocatur. Et quanquam Philip- rarum et artium fuerint custodes, Hermes autem, qui 

pus Thessalonicensis epigr. lix. t ii. aualect. p. 226. eodem gestamine insignitur, dicatur omni genere doa- 

Venerem sic appellat : KvTrpi — ddXafirtwdXe, tamen ilium trinae excelluisse, hteras invenisse, commentariorum 

iEgyptiorum usum non secutus videtur. Agit enim ibi scribendorum consuetudinem iuvexisse etc. Cf. Viiloison 

de Venere armata, quae Spartae fuit. Alias daXa firinvXos seconde lettre sur Tinscript. Grecque de Rosette ; in 

explicari forsan possit: quae in tlialamo s. delubro Milliiii Mag. encyclop. No. 6. an xi. p. 177. sq. et 

supra descripto circumfertur. In Theonis Alexandrini p. 1^6 — 198. Ahi vero TrTepo(^6poi sunt in Plutarcfai 

epigr. ii. t. iii. analect. p. 4. Venus dicitur iracrrotlivpos 0th. c. 4. 'rrr€po<l>6poi cvyexibs e^o/rwi/, de/ rt xpoff^^arpeir 

Tlafirj. Sed nec hoc epitheton ex illo iEgvptiorum rilu cKeivi^ fpa^oyres, Euerunt enim vel dtraKovtrrai et spe- 

expUcaverim. V arias ejus interpretationes attuli in culatores, qui quain celerrime, quicquid pnncipis cogni- 

Empedocle meo, p. 684. sqq. Tribuitur enim carmen tione dignum intellcxissent, ei nunciarunt, atque ab hac 

istud etiam Empedoch, qua de re exposui ibid. p. 91 — celeritate numen nacti sunt (v. Casaub. ad Suet. Aug. 

94. Cetcrum quod supra ostendi pastoplioros etiam 270 vel veredaiii ct tabellarii, sive I'deta sive tristia nun- 

ledituos fuisbc, non omnino certum putabam. Nititur ciantes, piunas in hastis vel in capite gerentes. v. Salmas. 

enim haec sententia fere solius Horapolhuis testimonio, ad script. Ii. A. t. i. p. 104; et 1023. 
hieroglyph.. 1. 41. et waaroibopoi apud Porphyr. de ab>jti- Ja-iuuu, (genere feminine^ pro orlutu in neutro) ti els 
iNO. I. VOL. L Z 



dttviii LEX* VOCUM PEREGR. IN SCRtPTT. GR. OBVIARUM. [pp. lie— 117. 

rh tfifAara Jd^^fiof, Alyvirritjy ^iy kori ^v)), celrae Se cum eodem 3. 14. Similiter interpretes Alex. 2 Reg^ x. 

^/iMf KoX irapa "liavi rf Toci/r^. Aristophanes grammati- 22. efdyaye Mvfia rdis hot^Xots tov BdaX. ica2 ^(j^veycev 

€08 apud Eustath. ad Od. ^, p. 32. Locum lonis ain-ois 6 erroXitniis. Omnino v. de Schmidt 1. 1. p. 128 — 

hahet etiaiii PoUuk 5. 101. In versione Alex. Jer. iv. 134. 

30. codex Alex, pro arifit exhibet trrlfty. Vitiose, opinor. J,vu<l>t\o\6yoy de condiscipulo dicere, beivUs fkif^ftafwy 

IroKitrral, genus sacerdotum iEgyptiomm. Clemens Kal AtyihmoF judicat Phavor. in v. ovfi^irrtHiy, 
Alex. str. 0. p. 633. D. o aroXicrrris — ?x*^^ l/bpayttnal fuerunt sacerdotes ^gyptii, de quibus hac 

iucaiotn^yris nflxvy, xal to (TKovheioy. Voeantur etiam proaidit Plut. de Is. et Os. 31. roy ^iXXoym ^trOat 

kpotrroXiaral apud Porphyr. de abstin. 4. 8. et iepotrrdXoi fSovv oi (T(l>payi(TTal XeySfieyoi T&y Upioty Karemffiaiyoyro. 

ajpud Plut. de Is. et Os. c. 3. e cujus c. 39* intelligitur Apud Porphyr. de abstin. 4. 7* P* 3l6. voeantur ^00-- 

etiam nominis ratio. Nam, yfty, inquit, Khpm^oy <l>vp£j<n \o(r(^ayiarai. Ita enim Rhoerius recte edidit. Unde 

tf {/bart, Kal ervfifiiiayres apwfiara Kal Ovfiidfrnra Twy baud dubie apud Clem. Alex. str. 6. p. 633. D. ubi o 

ToXvreXtHy, AyanXArrovtri ^invoeibes ayaXfidrtoy' Kal tovto aroXitrrris dicitur scire debere fjiotr\o<r(^yi(nrtKa icoXoia- 

ffroXiSovtri Kal Koafioverty, Paulo ante dicuntur rriy iepay fxeya, rescribendum est iAotrxo9^payi<mKd, Cf. de Schmidt 

5^<mjv kK<^ip€iy, ubi tamen, propter ea quae in v. Ktafiatriai 1. 1. p. 181 — 186. et de Rhcer. ad Porphyr. 1. 1. 
icta sunt, vel minus accurate scripsisse Plutarchum 'ilpoXSyoi et 
existimem, vel €K<l>ip€iv de cura et inspectione circum- '(IpoffKonot, quorum nominum Ulud liabet v. c. Chse- 

ferendse cistae mystica; interpretandum esse. Nam ore- remon apud Porphyr. de abstin. 4, 7* cxtr. hoc Clemens 

Xcorai fuerunt niajore dignitate, quam Kwfiaerral vel Alex. str. 6. p. 633. B. fuerunt sacerdotes i^gyptiorum 

KitnoipSpoi. Latine dici possunt vestitores divinorum primi ordinis, de quorum munere et insignibus permulta 

simulacrorum, cum Firmico 3. 12. vel vestitores deorum, attulit Schmidt 1. 1. p. 148 — 164. 

Restat ut promissi memor nonnulla exponam de literarum^ quibus j^gyptii Gr. in scribendo usi sint, figura 
et forma^ atque de pronunciatione et orthographia. 

£t primo quidem quod ad literarum characteres attinet, non pigebit hie legisse adscripta, quae Schowius 

1'udicavit. * Graeci ni JEgypio habitantes, a primis usque Ptolemaeorum temporibus non mode mores et 
inguam sed et characterem alphabet! vulgarem mutasse videntur. Hujus mutationis exempia ofierunt inscrip- 
tiones statuae Memnonis^ una cum inscriptione monumenti Quiriniani^^ fragmentum Evang. Joan, in Miiseo 
Boreiano Velitris^ ^ et codex regius Dioscoridisy in ^gypto scriptus, cujus specimen a Montfauconio pakeogr. 
Gr. 1. iii. p. 256. exhibetur. In quo autem proprie constiterit haec characteris Gr. mutatio, ex alphabeto 
Copticoy ubi antiquus et genuinus character Gr.-iEg}'pt. sine dubio servatus est, clarius adhuc perspicitur. Ex- 
oleto enim aut neglecto alphabeti ^gyptii charactere, alphabetum Gr.-£gypt. usu adeo invaluit, ut ab ipsis 
etiam indigenis adhiberetur. Quum autem literae novi hujus alphabeti ad sonum vocum iEgyptiarum expri- 
mendum baud sufficerent, aliae septem ex antiquo alphabeto ^gyptio adsciscebantur, quibus etiam in vocibus 
iEgyptiis scribendis Gr.-^gyptii interdum usi fuisse videntur, ut in inscriptione monumenti Quiriniani obser- 
vatum fuit ; quodque etiam vidimus in inscriptione statuae Memnonis ap. Pocock. (Description of the east) 
t. i. p. 104. tab. xxxix. 21. quae ita incipit : figoivcre Kojx/Suon}; fie rovSf rov Xiflov. ubi juxta lin. 2. et 3. characteres 
iEgyptii notati sunt, quorum duo (ordine secundus et tertius) iis, quos inscriptio monumenti Quiriniani exhibet, 
perquam similes sunt. Novum hocce alphabetum, ex literis ^gyptiis et Gr.-^Xgyptiis compositum, qaod diu 
etiam ante Christum natum inter indigenas iEgypti in usu fuisse vicietur, nos hodie Copticum (i. e. ^^Igyptium) 
appellamus, cujus appellationis vim et originem Didymus Taurinensis in Rudimento literat. Copt. p. 7. 
erudite exponit : tempus autem, quo hiuc unio alphabeti Graeco-^gyptii cum antiquo iEgyptio facta fuerit, 
deficiente oumi auctoritate historica accurate dcfimri nequit." Haec Schowii doctissmii verba quomodo con- 
ciliari possint cum speciminibus literarum, quae e codicibus veteris testamenti Gr. Alexandrino et Turicensi 
dedit Breitingerus, ' atque ex Alexandrino N. T. Woidius,^ viri eruditi judicent ipsi. Fortasse tamen quis- 
piam conjecerit, Alexandriae, quippe quae civitas viris doctis omnis generis plena esset, diutius retentas fuisse 
veteres et genuinas literarum Gr. formas, quam Ptolemaide, ubi scrip ta videtur charta Borgiana. ^ Aliis ex 
hac ipsa literarum in codicibus modo dictis et in Borgiana charta foYma diversa videbitur recte posse demoo- 
strari, recentioris aetatis esse codices Alexandrinum et Turicensem, quam vulgo creditum est. ^ Certe Schowius 
p. 1 19. " Codex Gr.--^gyptius/' inquit, " quo antiquior est, eo magis characterem alph. Coptici refert." Scd, 
Ut diximus, nihil hoc in genere certi putamus posse constitui. 

Paulo certiora videntur aiferri posse de orthographia et pronunciatione ab Alexandrinis observata. Etsi 
enim negari nullo modo a quoquam potest, in eorum numero, quae Breitingerus e codicibus saepe laudatis 
Qotavit, multa esse librariorum peccata> e quibus qui certi aliquid velit efBcere, valde sit temere factunis, quan- 
quam in hoc quoque de librariorum peccatis judicio permagna cautione opus esse expertus sum : ^ tamen e 
multis illis, ouae cum constantia quadam differre a reliquorum Graecorum et antiqua scribendi ratione vir doctus 
observavit, definiri aliquid verisimiliter posse arbitror. Quare quo melius possit, quae sit hujus differentiae ratio, 
cognosci a lectoribus et judicari, quas Breitingerus e codicibus suis attulit diversitatis scribendi exempia, m&xi- 
mam partem hue in unum locum congerere et ordinare non dubitayi, non neglectis illis, quae in charta Borgiana 
sunt banc in rem observata. Scilicet, ut incipiam a vocalium et diphthongorum permutatione, scripsisse in 
nonnullis vocabulis Alexandrini videntur 

A pro E, ut fgauvav et e^egotvvav Gen. xxxi. 33. xliv. 12. Deut. xiii. 14. Jud. v. 14. xviii. 2. 1 Reg. xxiii. 23. 
3 Reg. XX. 6. 1 Paral. xix. 3. l^s. cviii. 1 1 . cxviii. 2. 34. 69. 1 15. 129. Jerem. xxvii. 26. Obad. 6. 1 Cor. ii. 10. 

' V. Charta papyracea Gr. scripta Miu. Borg. Veil trig, edita a Nic. Schow cum annotatione crit. et palaeogr., Rom. 1788. fol. 
p. 118. 

' * Has tamen ne quis qnaerat in Paul. Era. Jabloniki syntagmatibns de Memnone, Frcf. ad Viadr. 1753. 4. 
' Haec inscriptio accurate descripta est a Schowio p. 68. 

^ Fragmentum Evangelii S. Joan. Gr.>Copt.-Thebaic., ima cimi aliis fragmentis Copticis Mas. Borg. Velitris, edilom ab Aug. 
Antonio Georgio, Rom. 1789. 4. 

' Specimen literarum e cod. Alex, exhibuit in prolog, ad T. i. c. 1. $. 6. extr. e Turicensi praemisit epistolae ad Qoirimim, de anti- 
qnissimo Turic. biblioth. Gr. Psalmorum libro, Turici 174^. 4. 
^ V. Car. Qodofr. Woidii notitia Codicis Alex., Lond. 1786. fol. et recusa cum notis Gttli. Leberecht Spohnii, Lips. 1788. 8. 
7 V. Schow. prsefat. p. xxxii. 

* Nam codicem Alex. Breitingerus in proleg. ad T. i. c. 1. 5. hand din ante annum 596. exaratnm putat. Tnricensem antem, 
^em non amplius Turici versari dolendum est (v. Allgem. Literat. Zeit. 1791. nr. 171. p. 565.), idem in epist ad Qoirinnm p. it* 
non dobitat ratione antiqnitatis vel Alexandrino praeferre. Quae codicis Alex, antiquitas etsi Spohnio aliisque nimia yidctnry tamea 
lloo mnlti concedunt, probabiliter disputari posse, nnm seculo qninto, sexto vel septimo sit exaratus. 

' Qnis V. c. non mendum esse putet Lev. xi. 39. ubi xo^xo^iAo; scriptum est pro i<poxo^iiXo;P Et tamen putet quis illnd porae defendi 
ex iis, quae supra dixi 8. p. clx^i. not 5. qnanquara mini quidem xepxiliXo; non mmns vidotur librarii negligentias deberi, qaam Luc* 
idi. 58. vofKTogi pro irpaxTopi. 

De cigii origine et caosis optime diatemit Schow. in praef. p. xli. ^. et in notis p. 88—91. 



pp. 117~l«l.] 



STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX- 



clxxix 



aeyf^ff^vytjra Rom. xi. 33. Fit hoc inprimis in nommibus ^gyptiae originis^ quoniam antiqiia lingua .£gyptia 
sine vocalibus scribebatur^ v. c. Si§etfiFiSy Sotpawloov, ubi alii in prima syllaba adhibent £. v. Schow. p. 54. 
A pro H, ut avioTare pro avoffTijfrs 2 Reg. xv. 14. 

A pro O, ut hio-av Ps. xix. 9. Boi^avo6^io^ pro 'Ogo-«yow^if, v. Schow. p.'PO. 'A^aK^Si; pro *i4^ox^; ex 
^ApTFCfKgatrriS Chart, papyr. Borg. iii. 9* iv. 24. Cf. Schow. 1. 1. ZiiiXoi$ pro Zi'iXo^ Chart. Borg. ix. 3. fragm. 
12.4. 

A pro S2, ut &vayoim Marc. xiv. 15. Luc. xxii. 12. Cf. Maittaire p. 26. 

Al pro E, ut ouav 4 Keg. xx. 19' ctlv pro Iv 3 Reg. vi. 34. Nehem. xii. 36. ftai Jerem. xxviii. (li.) 34. rai 

1 Maccab. xi. 42. rai encliticum pro ri in cod. Turic. Ps. Ivii. 6. Sic in uominibus, ut oSeA^a) pro oStX^e 
S Reg. xiii. 30. aTvioi 3 Maccab. iii. 3. ai(rii^<rt(rn 3 Mace. i. 14. Luc. xxiv. 4. alrspou Marc. xv. 41. Sed Luc. 
viii.3. hatgeu. aTri) Jer. xli. (xxxiv.) 14. Act. ix. 33. yfOLfuiLaraloL 2 Esr. iv. 17. Nehem. viii. 13. yqoL^iutxaim 
Matth. xxvii. 41. Marc. vii. 1. viii. 31. etc. xaivov Job. xxix. 20. Ps. vii. 5. Jer. xviii. 15. xxvii. 9* Sapient, i. 11« 
Marc. xii. 3. Act. iv. 25. Mxxoiihvia et Maxcu^dv Act. xvi. 9* 10. 12. xix. 21. 22. etc. iroitSag pro iriioLg 1 Mace. 

iii. 41. Marc. v. 4. Luc. xx. 11. icaihs pro veSai; 4 Reg. xxv. 7. 2 Paral. xxxiii. 11. iraiSii^; Ezech. iii. 
fraiSioy 1 Reg. xiv. 14. xx. 5. Jer. xiv. 18. x^^^'ov Job. xx. 24. x^'^S^^ Nehem. ii. 18. p^eigoiraiSf^ pro veipoirfS«if 
Jes. xiv. 14. Jer. xvii. 26. Nahum. iii. 10. In cod. Turic. alSeo-ftara Ps. liv. 15. Bij^ajSiolFs. 1. 2. 
y^o/x/xara/eu^ Ps. xliv. 2. dvgatois Ps. xiv. 10. (rxvi^M^ pro crxvl^Bs Ps. civ. 31. Etiam in verbis, utala Marc. i. 24* 
cc¥oufiivev Ezech. viii. 11. Act. iii. 1. avoiXa/Sm Amos v. 26. xarai/Sewey Luc. x. 31. Toi^eueiv Act. xx. 13. ^am 
pro puiFVToa Ps. xvii. 44. Cod. Turic. x^roio-flfom; Ps. Iii. 5. Cf. Galat. v. 14. Inprimis in termiriationibus 
verboruip> ut oxoutrai et (ruvirrai vii. 14. onroxgivBa'deu Zephan. ii. 3. fiKhrerat Marc. viii. 18. yvm-ea^ieu Marc. 

iv. 13. SouXeuo-erai pro iovksCay^s 3. Reg. ix. 6. ivvacdai Jer. vi. 10. Marc. xiv. 7. etc. tScuxarai Matth. xxv. 35. 
42. myvia-tiriou Zachar. vi. 15. eb-rai pro kre Jes. xli. 28. Jer. xviii. 17. fleXfroi Matt. xxvi. 15. xareixkv^govofii^ 
cerou pro xaraxXi^^oyo/xi^o'Yjre 1 Paral. xxviii. 8. TsgifXecflai et Tegir/xi}0^0-ffT0ai Jer. iv. 4. irogt6e9^6cu Jer. x. 2. 
Matth. xxv. 9. 41. Hujus generis unum modo exemplum repertum est in cod. Tiu'ic. 

AI pro H, ut [Lvyiy^ pro /xcyoAi} Zephan. i. 14. ^euva) Jer. iii. 21. 

E pro A, ut xaAsplKm Lev. ix. 16. xiv. 4. Num. xii. extr. 2 Paral. xxxiv. 5. Nehem. xii. 30. Ps. xi. 7. Jer. 

xiii. 27. 1 Mace. xiii. 47* 50. 2 Mace. ii. 19. xiv. 36. 2 Esr. vi. 20. Marc. i. 42. Luc. xvii. 14. etc. fuipi^ 

2 Mace. iv. 10. /xie^o^ayeiv 4 Mace. v. 19- 25. 27* rivo'epu, rttriregaKovTa,, rt^o'tpoatwrii^ 2 Reg. ii. 10. v. 4« 
X. 18. 3 Reg. vi. 1. xv. S3. Job. xiii. l6. Ps. xeiv. 10. Prov. xxx. 24. Zachar. i. 18. 21. Marc. i. 13. Luc, iv. 2. 
Cf. Maittaire p. 148. sq. Etiam in Turic. cod. hoc genus reperitur. 

£ pro Al, ut 'iip(xa$gft pro 'ApfMiiaifjL 1 Reg. i. 3. d^sptire pro i^eugfirou Luc. xvi. 3. /3f/3XioSi9X«; 2 Esr. vi. 1. 
^m^spoOa-fy pro ifeup. 1 Reg. xvii. 39- t>^ov Luc. x. 34. ijjti pro s/xo) Ezech. xviii. 4. f ym^ov Matth. xxvii. 29. 
ivhe^av v. 31. Marc. xv. 20. efffwjf Luc. ii. 13. ix. 39- hrea-ev pro hraia-ev 3 Reg. xvi. l6. 4 Reg. xxv. 21. Job. 
iv. 19. xvi. 10. Jer. v. 6. xiv. 19. xxxvii. (xxx.) 14. Dan. viii. 7. »j«*v 2 Reg. xxiv. 12. Jes. xlvi. 7. Jer. xvii. 21. 
Luc. viii. 12. xi. 22. ifvihog Luc. xxi. 34. iuxeplav Luc. xxii. 6. irre pro itrrou Jer. xxv. 2. iepfusvifuvov Marc« 

xiv. 67. Jo. xviii. 18. 25. xe pro xa) Jer. x. 19* xevog et xcy^i}; Deut. xxxii. 17. 3 Re^. viii. 35. Job. vi. 6. 
uegoij pro xoupov Dan. vii. 12. xge^aXi} Luc. xxi. 34. vafiXis 1 Paral. xvi. 5. teSs; Judit. vii. 12. 4 Mace. vi. 22. 
ir/ijTe pro Tr/erai 1 Reg. i. 11. ?r9/i}<rs pro To/i]<rai Jer. vi. 26. o'xstpt Zachar. xi. 13. fTvufigym Marc. iii. 20. rc^ 
pro rat; 1 Mace. xiv. 5. p^aXxs^ 1 Mace. xiv. 18. x^ipoveSe; Jer. xlvii. (xl.) 1. E cod. Turic. notavit Breitin- 
gerus hsee: ipuv Ps. xxxii. 2. dYTavBgtir\<roYTOLi Ps. ivii. 9* dvrxvigoov Ps. xiv. 10. iiregiTe Ps. Ixxiv. 6. xgetn^ 
Ps. cxxxiv. 10. Zi^iovi Ps. liii. 2. xsxptvoiXrjxcis Ps. Ixxvii. 65. %oiks<rrds Ps. xxxviii. 6. 

£ pro £/, ut a^oxTevouo-iv s. AKoxriwawnv, ut est in ed. Romana, 2 Reg. iv. 12. Cf. Maittaire p. 126. et 209. 
aTtexrivov Ps. c. 8. x^P 1 R^g* 21. 

£ pro H, ut oLvSumiLa Zephan. ii. 14. Zachar. ix. 8. iXsxTov 3 Mace. iv. 2. (nbi aSexrov mails.) huffrtiut Ezech. 
xli. 6. xiii. 5. iXXofAriv Job. vi. 10. ^^eXflfv Job. xxxvii. 20. eupe/xa Jer. xiv. (xxxviii.) 2. xlvi. (xxxix.) 18. U. (xiv.) 
ult. Cf. Maittaire p. 88. e\psftaTo; Hag^. ii. 13. ^miv 1 Keg. xxiv. 3. ivyirsg 4 Reg. xi. 2. avarifjia Ezech. 
xxxi. 14. 3 Mace. iii. 6. vwSareiia 1 Paral. xi. I6. 

£ pro I, ut;^«X««gj^» 1 Reg. xvii. 18. aXssi^ Luc. v. 2. 

EI pro H, ut Svei pro eflvij Jes. Iv. 5. girij pro ^rij Jer. xxiii. 40. Metis pro cv8f^; Prov. xi. 12. 'ETn^eams 
1 Mace. i. 11. Rom. xiii. 11. ^ruXfi pro tuXm 4 Reg. vii. 18. Sic in secunda persona futuri^ ut Sui^o-fi 
1 Mace. vi. 27. efe/tecrei Prov. xxiii. 8. Cf. supra §. 9« p« clxvi. not. 4. 

EI pro I, ut uyaXXiatrn^ pro aya^Jaeuris Ps. xxix. 6. Luc. i. 14. am'Kauciig Job. iii. 23. Eccles. vi. 5. fikaa-^ 
^ijfts/a Mare, vii. 22. ^fAsIv et 6fifiv Matth. xxv. 9. nrt) pro W Nehem. iii. 4. Prov. xvi. 23. 27. Jes. ix. 12. x. 4. 
Dan. ix. 1. Amos i. 10. 14. Matth. xxvii. 6. hei pro hi Jer. xxii. 12. xxiii. 4. xaSehi^ pro x^diVei Jer. xxix. (xlix.) 
18. Dan. vii. 26. ^ajS/Ssl Matth. xxvi. 49. XaXs/a pro XoXicl v. 73. jtteixgoVf^ov Marc. iv. 31. xiv. 35. xv. 40. 
f ctfpoAoy?/^^ pro fogoXoylag 1 Mace. i. 29- X^'^^gX? ^ ^^S- ^ verbis, ut eoo-fi pro eSo-j 2 Esr. vii. 25. 

elSuela Marc. v. 33. yeiverai Matth. xxvi. 1. xxvii. 24. Marc. iv. 11. etc. ijyytKrev Luc. vii. 12. xMa-are Matth. 
xxvi. 36. aT6xs^aXci(ra Luc. ix. 9. etiam pro I consonante, ut Elafie); 1 Reg. xi. 9. xii. 9. EiafMtiv 1 Reg. xiv. 51. 
Elia-wvo; 2 Mace. ii. 24. EUWiot 2 Reg. xii. 25. EUiig 1 Reg. xxx. 27. Ei^tpadfi. 2 Reg. iii. 5. £ifXSa^ 4 Reg. 
xxiii. 36. EUfj^ve) 2 Reg. xvi. 1 1. Elsfi^ivalov 1 Reg. ix. 1. EUgtxfo Judith, iv. 4. EUo-o-uiijudu 1 Reg. xxvi. 3. £ii]oS 

3 Reg. xvi. 1. 7. Soigouua 1 Reg. xxvi. 6. In cod. Turic. /x6i(re7vPs. xliii. 8. xliv. 8. liv. 13. xcvi. 10. xf/yifo-iy 
Ps. xliii. 15. 'jfslovi Ps. xei. 11. miTp'og Ps. Ixii. 6. wg/w/xai Ps. xlix. 13. ^riiWai Ps. Ixxiv, 9. SoLpaeis Ps. Ixxi. 10. 
;^£ioya Ps. 1. 9* Idem codex constanter legit Sudv pro Z'lwv. In charta Borg. iv. 11. ^aj3$el(^T^^ v. Schow. 
p. 56. 

H pro A, ut /top^a/gi]^ Jer. xxxii. I6. 

H pro E, ut eyvija pro ewea 2 Reg. ii. 30. evi^s 2 Reg. xix. 6. ^fuxgrijTf pro ^/xajreTc Jer. xlvii. (xl.) 3. i}y pro 
ey 1 Paral. xxviii. 8. ijo-djjyixcoj Ezech. xxxiv. 4. -jr/ijTg pro vierai 1 Reg. i. 1 1. TXijgijj 4 Reg. vi. 17. 

H pro EI, ut Sa^^iAj 1 Mace. iii. 30. IrjXaioi tios. vii. 13. 2 Mace. ix. 17. o\Jf>j Matth. xxvii. 4. 

Jo. i. 51. xi. 40. 5ia^a(rjj Mare. iii. 27. wagefj} Lue. vii. 4. 

H pro i, ut haxoopii<r'ou 1 Mace. xii. 36. ixijr^jiof 2 Mace. xii. 23. xiv. 42. xv. 3. Sgijjly Luc. vii. 38. 43. 
Jo. xi. 2. xii. 1. xXv^orius Lue. ix. 14. »XouT^cra< Sirae. xi. 21. 9rpaToxX^<ri« 2 Mace. iv. 21. vgwroKkfia-las Marc, 
xii. 39. Lue. xiv. 7. 8. xx. 46. xf^creij 3 Reg. xix. 15. I6. co^lvrj Jes. xxvi. I7. "Ha^is pro "Jtis, v. Schow. 
p. 89. §. Unde /7<xii<ri; in chart. Borg. ii. 13. iii. 10. ix. 27. et i7ot;)j<rif ii. I. xii. 29- et fragm. x. 6. 

H pro T, ut svSris 2 Reg. xvii. 4. 1 Paral. xiii. 4. Prov. xxi. 29. xxvii. 21. (Cf. Maittaire p. 39.) et saepe 
ijfUis pro ufjAls. 

H pro ft, ut Zri'iXas pro ZiiXog in charta Borg. ix. 3. et fragm. xii. 4. 

/pro £/, ut a;(gIoy Matth. xxv. 30. Luc. xvii. 10. ypa/tjUMtri pro ygo^s^i/MTtl 2 Esr. vii. 1 1. 12. flr/yoo-a Matth« 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBTIARUM. [pp. 1«. 



aunr. 35. 42. Marc. ». 9,5. trt pro Ini 1 Mace. i. 11. BoTt; Job. xix. 19- xx. 7. Jcr.ix. 6. I^j^ Prov. xviii. 19. 
Imtig Act. xvii. 2. (MTptrea pro furrpln Marc. iv. 24. 'jeaihii pro Tai8«/fle Sirac. if. 17. et scepe. Ttvwvrt Ezecb. 

xviii. 7. l6. Prov. xxviii. 15. ^rgoVxivoj Act. x. 9- x}yiMpp(n Ecclcs. i. 7. x?*^ Marc, xi, 3. Luc. ix. II. xv. 7. 

xix. S3, xxii. 71. Jo. ii. 25. xiii. 69. xvi. 30. in cod. Turic. ainrt coniftauter praeter Ps. cxivi. 1. amyyihrn Ps. 

11. fi. Ixiii. 10. wKifffxy^ Ps. xxxix. 6. awre/SIav Ps. Ixxii. 6. avra/xn^iy Ps. cxviii. 1 12. /SaJTot Ps. Ixiii. 7. |3oi}9/« 
Pj. xxxvii. 23. et passim. Cf. Maittaire p. 127. extr. y/roo-iv Ps. xliii. 14. Sav/^froi Ps. xxxvi. 21. hau^l^^ 
Ps. Ivii. 1. et saepius. ^lia-nipag Ps. xliii. 12. hxiei Ps. Iiv. 5. SiA^ao-co Ps. xxvi. 1. Ixxvii. 53. constanter, 
pneter Ps. Iviii, 11. hvoKTrloL Ps. Ixiv. 7. evtr/Xaro Ps. Ixxvii. 5. etc. irrlmv Ps. xliv. 5. Ixiii. 4. hrrpairli^otv Ps. 
xxxix. 15. ffaXi\l/oy Ps. I. 3.' 1 1. ffowrfWiXsv Ps. ivi. 4. h^eylpeatM Ps. Ixxii. 20. i^mpetcxv Ps. Ixxvii. 18. Ifrrirev 
Ps. Iiv. 2 1. i^fiyytXoL Ps. Iv. 9. et passim. ff/Xaro Ps. cxiv. 8. k^ofAoX^yla-it Ps. xxix. 5. et passim sic. hfarnvte 
Ps. civ. 3. etc. ^9ri pro m\ Ps. Ixxvii. 20. et ssepe. hrixa>7wii Ps. civ. 1. et passim. tMet Ps. xxvi. 1 1. Ivii. 2. 
ixxvii. 37. wrpnria Ps. xlix. 2. V5oy constanler pro eKov. T^eoXoi; Ps. xcvi. 7. etc. Ixovi Ps. xxxviii. 7. iXxvo-a Ps. 
cxviii. 131. 1^ pro el$ Ps. cv. 11. rryirui Ps. ciii. 17. xp7(r<rov Ps. Ixii. 4. et passim. XseXrre Ps. Ixxiv. 6. Xmr^pyftv 
Ps. c. 6. it,fyakw€pvK\aL Ps. xxviii. 4. fivfav Ps. ex. 4. olxrlptt Ps. xxxvi. 21. ^yi^i^siy et oviSo; Ps. xxxviii. 9. 
xliii. 17. hv. 13. Ixxiii. 10. 18. et passim. 6poL Ps. Ivi. 5. xapi pro Tapei Ps. cxxxviii. 8. 'rrntvoi Ps. xlix. 11. et 
passim, privacy Ps. xlix. 12. TrXarioov Ps. Iiv, 12. «T«j^/a Ps. xliii. 25. cx^ri Ps. Ixxxi. 5. (ruyytvla Ps. Ixxiii. 8. 
Tflwriyouy Ps! xxxvii. 9. xliii. 20. I. 10. 19- Ixxi. 4. Ixxiv. 8. etc. fla-rrai Ps. Ixxi, 13. ixxvii. 30. eifeXldt Ps. 
xxix. 10. In charta Borg, iViXo; iii. 33. viii. 26. 

/ pro H, lit 8f$iftieu^jctfyou^ 2 Mace. x. 2. i$i9y pro ^loy Sirac. xxii. 11. xt/tii 2 Esr. viii. 21. Ps. ciii. 24. 
Prov. i. 13. ^iTiyij Jer. viii. 22. xxviii. (Ii.) 8. <rrtpi<ret Jer. xvii. 5. 
I pro 01, ut 0fyixi}$ Jes. xxiii. 2. 

J pro r, ul 8/o 2 Reg. ii. 12. 5of)ifltXam)y 2 Mace. v. 1 1. 

O pro £, ut KaXXatii in charta Borg. 10. 26. pro KiXKoMg s. KtKKff.ikj quod est 11. 4. 
O pro OJ, ut lT(fij(rff pro l^oi'ij<rf. v. Schow. p. 66. et Maittaire p. 12. sq. 

O pro rtt ut aioco$yi<reTon 1 Reg. xxvi. 9. 3 Reg. ii. 9. Prov. vi. 29. et Theophil. ad Autolyc. iii. p. 126. 
B. Jer. xxvi. (xlvi.) 28. xv. 15. xviii. 23. Joel. iii. 21. Nahum. i. 3. itpxispoa-uvms 1 Mace. vii. 21. mpo¥ pro 
houfwv 2 Mace. vi. 4. fiftoi^ovTo Jer. v. 7* xo/^i}; Job. xxxviii. 32. ipvovrou Epist. Jer. 31. roov oIkov 4 Reg. 
xxiii. 7. Sic avTov pro u&roov I Mace. vi. 58. jxfi^oy pro /xsiCsoy Marc. iv. 32. trpiiiJ^nf Jer. v. 24. xporjroxdK 
Mehem. x. 36. <rop» pro o-copo) Job. xxi. 32. In cod. Turic. iiyaio(r6nis Ps* li. 5. fliyioo^( Ps. cxiiv. 5. ftfyoXoo^ij^ 
Ps. cxIiv. 3. i^ucoftevoi Ps. ciii. 21. 

0/ pro /, ut oixrrav pro Ix. Sirac. xxxvi. 17. 

0/ pro T, ut xoLTOLvo'tyriTt Ps. iv. 5. xoiydoy Job. xxx. 1. ah^Ww Job. xxxi. 23. pro ^ Ps. cxviii. 114. Job. 
xviii. 4. etc. 

T pro Ely ^fUtTV pro ^ft/o-ii 1 Paral. xxvii. 20. 

T pro 17, ut rei iJjxiVt; Lqc. xix. 8. ir»wyvpt(rart Jes. Ixvi. 10. mgi^ifi^m Sirac. xxx. 7. v/xtT; pro ijfulg sspis* 
siine. 

T pro /, ut YvvtTOi 2 Reg. xii. 27* Kaiu^6<ra¥rts S Mace. vii. 20. xxTtuivnT^a-ais 2 Mace. xiv. 43. f6Xm pro 
flKaw I Mace. vii. 8. 

T pro 01, ut hifwxTat pro Si^yoixrau Job. xxix. 19* fp^Cvoy Ps. cxxxviii. 3. crv pro ^o) Ps. ix. 35. Cantic. i. 8. 

H. 13. 

T pro or, ut fifula-ug pro ^{lItov^ Exod. xxv. 10. 17. 23. xxxviii. 1. Scd xxvi. I6. legitur ij/t/o-owf. 

12 pro O, ut &vTXfrSt(DfML et ayraToScot^frai Obad. 15. avretv pro a^riv Dan. xi. 5. iroipii(0(roi¥ Luc. i. 2. Sic 
finra»y 2 Paral. i. 17. et fiJo'^m Ezech. xliii. 19. irotXeLKmipm Esth. 8. in epistola. wXouroog Jes. xxix. 7. ^po. 
X|»y8fa4 pro ppoKoyhg 1 Mace. i. 29. » 0fXfMf} pro 6 0fX. 2 Reg. xv. 18. etc. «Xf9pfva>y Jerem. ii. 30. co/mbXo- 
yi{»ftfv Jer. ii. (xhv.) 25. Id cod. Turic. aXXoia)$i)o-»/x|yfloy Ps. Ixxix. 1. 

n pro OT^ ut ^Oyyoo^pi^ pro 'Ofoifptof. v. Schow. p. 91. qui ibidem docuit, permutari sic iovieem TlwXmv el 
n^Ktcuv. 

H pro T, ut Mteoa-^s in charta Borg. xi. 4. 

Hiec de vocaliirm inter se permutatione dixisse^ putarem abunde sufficere ad eognoseendum usum Alexandri- 
mm, nisi alia qovdam cum hac de vocalibus doetrina cohaerentia superessent, quas^ cum et nitantur vitiosa 
iUa, quam diximus, pronunciandi scribendique ratione, et eandem Alexandrinam f'uisse denuo probare videantur 
atque confirmare, prastermitti hoe loco et negligi nnllo modo possunt. Et inprimis quidem hue referendum 
putabam augmeutum in verbis vel negleetum omnino et omissum, vel inepte et praeter consuetudinem Grasco- 
nim adhibitum^ vel adeo duplicatum. Primi generis exempla sunt : Trspitriru pro ^tpx^iru Jo. v. 9. x. 23. 
item quod 

A non est mutatum in Ey ut xarifitig pro xoLrtfirig 2 Reg. xi. 10. ueque in H, ut awaXXaxiM pro atijXX. Luc 
xii. 58. 

£ non mutatum in Hf ut iicivixh Job. xxi. 32. llimro Mare. v. 3. vi. 5. 19. Luc. i. 22. impanoov xiii. 3. 
xit. 61. ipooTsi Luc. xi. 37. Cf. tamen quae dLxi 9* de forma fjctcXXoy et similibus. 

J non mutatum in E, ut lirir8i)xi)0'ey Luc. ix. 42. 55. hriysivaxrxov pro hnyhaoa-xov Act. iii. 10. 

non mutatum in H, ut ovoptwd] Luc. xiii. 13. eCoygofijo-a Jes. xlix. 16. h^ofi,o\oyfilro Tob. xi. I6. kiqaxa 
Zachar. i. 8. iv. 2. euoScMi} et tuoScocra et xarcuo$cti4i) 2 Paral. xxxv. 13. xiv. 7. Jes. xlviii. 15. Dan. viii. 11. 12. 
1 Mace. ii. 47. iii. 6. xiv. 36. 1 Cor. xvi. 2. xocTo^dcidi) 2 Paral. xxxv. 10. 6/xoic6^]xey Jes. i. 9. Rom. ix. 29. 
jvofiao^ 1 Mace. xiv. 10. 6»Xo8oTij<riy 1 Mace. xiv. 32. ox^q^oDf 1 Mace. vi. 26. TrpcopaopLiif Ps. xvi. 8. Act. ii. 
25. In cod. Turic. <Xiyo\l/u;^<rfy Ps. Ixxvi. 4. iSoroJijo-f Ps. Ixxvii. 50. xaropJoJ/tijy Ps. cxviii. 128. 

01 non mutatum in SlI, ut k-oixoSc^jxijo-fy 1 Cor. iii. 14. x«ero/xouy et xaroix/o-flijo-ay 2 Reg. li. 3. Ezech. xxxviii. 

12. 1 Esr. V. 45. 1 Mace. xiii. 48. oix^o-ajxcy Jer. xiii. (xxxv.) 10. olxoSd/tija-fy et oi'xotoft^d^ Ruth iv. li. 3 Reg. 
Tii. 12. Tob. i. 4. 1 Mace. i. 54. x. 12. xvi. 9. oIxTi/pij<rfv (Cod. Turic. oIxt/^iw) Ps. eii. 13. 

Inepte et alieno loco positum est augmentum in his : kpuoHeurav pro ijfMi>$. Jer. xxxviii. (xxxi.) 29. i)vX»- 
yHfuivot Matth. xxv. 34. iTPo^ifTeuirey Luc. i. 67. viOpityi Luc. xv. 24. 32. TF^oayigyoKroiTO Luc. xix. I6. fpyi^frs 
Act. xviii. 3. u^xoSoft^oe^ I>eut. viii. 12. coxoSefi.^ai 1 Mace. xv. 39. coxoSoftijo-flD/xcy Jes. ix. 10. cJxoSbjUriii^ijo-ovrai 
Jer. xii. 16. In cod. Turic. amXajSoiyro Fs. xxxix. 12. aJxoBofww/Agyi) Ps. cxxi. 3. 

^ Duplicatum augmentum extat Ps. xlviii. 13. 21. ubi in utroque codice legitur iragitnifefiKriSyi. Sic Marc, 
iii. 5. et Luc. vi. 10. in Cod. Alex. iirffHartoTafi). 

, Prsf ter haec etiam crasis s. contractio vocalium frequens fuit in dialeeto Gr.-iEgyptia s. Alexandrina. Sic 
ill charta Borgiana saepe le^untur Ilourxg et Ta(ri; pro nari<ngei Tinfrtg, v. Schow. p. 91. et 97- Ibidem xi. 8. 
€5t ifcttotxixdi pro ^iztoirXoKog. Cf. SchoW. ad h. 1. p. 94. Videtur tamen nec haec fuisse in omnibus voca- 



clinii 



LEX. VOCUM PEREGR, IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 12^134. 



Sed nmplices pro duplicibus adhibits reperiuntur in his : aivaog Job. xix. 25. 'AiAfjMoalou pro 'Afiop^w 
1 Reg. vii. M. eafaY/iXoua-t 2 Reg. xvii. 17. carayeXovri 2 Reg. i. 13. awetyyiXn et iarayyeXownv 1 Reg. xi, 9. 
six. 18. eewogifiii^i pro owip^ifAfuu Ps. xxx. £2. airipi^ot; et a-^ogl^ti Job. xxvii. 22. xxx. 32. api^o; Job. xxxi. 
8. ywffiimg 4 Maccab. xi. 15. yev^ftara 4 Reg. viii. 6. Jes. xxix. 1. xxx. 23. xxxii. 12. Ixv. 21. Jerem* 
iL 5. vii. 20. viii. 13. Thren. iv. 9. Ezech. xxxvi. 30. xlviii. 18. Zachar. viii. 12. 1 Maccab. i. 40. iii. 4. 
zL 34. xiv. 8. Matth. xxvi. 29. Marc. xiv. 25. $ifpi)i^ey in Cod. Turic. Ps. civ. 41. Svo-e/Si^; 2 Mace. iii. 11. 
lyty^dlf Gen. xxiv. 7. IxfiaXgn Matth. xxv. 30. ivvo(rt6ov(ra Jer. xxii. 23. f^ffxXi}(ria(r9i) Jos. xviii. K Jud. xx. 
1. Jer. xxxiii. (xxvi.) 9. Mot^ov in cod. Turic. Ps. liv. 23. fpairi^fy I Esr. iv. 30. ipiina-oiv Mattli. xxvi. 6?. 
tp^jLfuvov 3 Reg. xiii. 25. lob. i. 20. epi^tv Exod. vii. 10. ipwjtreiv in cod. Turic. Ps. Ixxvii. 20. tpvcaro, 
ipMii, ipwrSvjfitv, Iqwrot Ps. xvii. 1. cvi. 6. cxxiii. 7. et in cod. Turic. Ps. liii. 9* Iv. 14. k^otXiiuwo^ Act. xix. 
16. tpuktiiia et tpuKtiielfiv Job. xvii. 6. xxx. 9. xxxi. 30. xara^^fi Prov. xxx. 30. xaripa^as in cod. Turic. 
Ps. ci. 11. xpoa-oifs etxgoa-ooroL Exod. xxviii. 14. 22.23. Ps. xliv. 14. MMTfi^otr I Reg. vii. 5. sqq. /My«- 
XnpifiAvu Ps. xi. 4. [MTaXivofiivyi Sapient, xvi. 25. voo-iav in cod. Tunc. Ps. Ixxxiii. 4. ireipaf/iXfuiTos 1 Re^. 
xxii. 14. xotpipi^Xat, Traptiifiikava-w, Trapiii^fiiXoms Num. ii. 29* 1 Reg. iv. 1. xi. 1. xvii. 2. 2 Maccab. iii. 
4£. mptpanu Lev. xiv. 7. ^epipfi^oLms Act. xvi. 22. mkup^iMv Job. viii. 2. 'KpoTtctrarxipotikivfig 3 Maccab. 
iv. 1. vpaoroy^f^oi Nehem. x. 35. Ezech. xliv. 30. xlviii. 14. 1 Maccab. iii. 49* ''rvpo) Zachar. vi. 2. 
cy^if^ 2 Maccab. xiv. 31. ovyv»/xijv Sirac. iii. 13. a-vyvoofiovrjcti 4 Mace. v. 13. <riJyvawToj Sapient, vi. 7. 
xiii. 8. ^rrpipiM 2 Esr. viii. 3. (nripoc^ev Sirac. 1. 1. uo-nrou 3 Reg. iv. 13. ^eftSw Job. xl. 21. ubi saltern 
esse debebat, cum significetur frenum lupatum. v. Fischer, ad Weller. Spec. i. p. 152. sq. 

Nonnunquam consonantes non colliquescunt aut abjiciuntur, sed retinentur nativae, 

Mj ut ankiifi^ Marc. xvi. 19. «vaX{ft4'ff«; Luc. ix. 51. cLmXrifi^itts Act. i. 11. amKviiMrreop Ps. xvii. 3. 
iii. 4. xli. 10. xiv. 8. 12. et in cod. Turic. Ps. xiv. 8. liii. 6. etc. ayriXij/x4fceo; Ps. xxi. 1. 20. avriX^/x^^jbtai et 
xaraknfiifoiJLcu Ps. iii. 6. Mich. vi. 6. Wxijfwrrof 1 Reg. xxi. 14. etc. IX^/t^Jij 1 Reg. iv. 11. 17. 19- 22. etc. 
XaLfiA^Sanm Jud. vii. 6. Xyhl^oijmi Lev. xiv. 16.49* 1 Reg. ii. l6. vi. 8. etc. Amos iv. 2. vi. 10. Mich. i. 1 1. 
Ps. xxiii. 5. xlviii. 18. Marc xii. 40. Luc. xx. 47* Jo. v. 43. etc. iropoeX^/xtpoftai Jo. xiv. 3. etc. avnXS^f/u^ 
Ps. ix. 16, 17. et m cod. Turic. Ps. 1. 7* Iviii. 13. o-uvXij/MfS^ffSTai Eccles. vii. 27* Xijftfflijcrrrai Mich. ii. 4. 
weipa>^pL<pHl(rtTM Luc. xvii. 34. 35. irpo<ra«roX^/x9rnjj Act. x. 34. irpo(rairoXi}ft4//flt Rom. ii. 10. irpoa-Xiifuiftg 
Rom. xi. 15. Similia sunt in lonum libris. v. Maittaire. p. 155. 

N, ut ArfXTawMwiv 2 Reg. iv. 1 1. tvYoiaTgtiLuiovg Jes. xix. 3. hyll^eiv et ivyvg Deut. xxxii. 35. 1 Reg. xvii. 
41. Jes. xxvi. 17- xxxviii. 12. Habac. iii. 2. li^eXa<rrrai Ps. ii. 4, hvypi^eiv 2 Paral. xxxiv. 31. Jer. xxviii. 
(Ii.) 60. hntcuvlrou Ps. xxix. 1. 1 Maccab. iv. 36. Ivxaxelv Luc. xviii. 1. hKaptrow Jer. xxxviii. (xxxi.) 12. 
hKotraXiiiiiiM Jer. xi. 23. hxarxXiliruv 4 Reg. iv. 30. viii. 6. 2 Paral. xiii. 10. Jer. xii. 7* Judit. vii. 24. 
1 Mace. i. 43. 53. Marc. xv. 34. et in cod. Turic. Ps. ix. 35. xv. 10. xxxvi. 10. xxxvii. 11. hxdroig et 
kntaox?^ eodem codice Ps. 1. 12. li. 3. hxivrpKrico Rom. xi. 19* 23. hxotXoripa Lev. xiii. 30. hxiXoewra 
et hnttxoXofJLfiiva 3 Reg. vi. 29. 32. fyxoXXi}9i^(r6rai Zach. xiv. 5. |yx(^jxa Jer. xxxi. (xlviii.) 39* hxpu^ia^ 
Num. XL 8. fyxT^jxara et Iwct^tow Lev. xiv. 34. Num. xxxi. 9- ivxueu Luc. ii. 5. tv/te/voTe 1 Mace. x. 27. 
hve/fMETft et ivwtYpLovg Ps. xxxvii. 8. Jes. Ixvi. 4. 3 Maccab. v. 14. ew^flijcrrrai Luc. xviii. 32. iVKa^i^a-iourf 
Job. xxii. 26. • tVTiirAaTai Eccles. iv. 8. evirvfiv et JwrMuv Deut. xx. 16. Jos. x. 28. xi. 1 1. 14. etc. 2 Maccab. 
▼ii. 5. evwoXSjo-ofuv Amos viii. 5. fwrpijo-ouo-iy Ezech. xxiii. 25. ivTrpocrdiv Eccles. ii. 9* 1 Maccab. iii. SO. 
hwvptfytv Jer. 1. (xliii.) 12. Ezech. xxiii. 47* Ps. ix. 23. 1 Mace. iv. 20. xi. 4. h^payitM et §vnifpoLyfji,ivoi Dan. 

xii. 9. Mich. iv. 14. (v. 1.) ivx^ipfjfiarog Jer. xxiii. 20. xxxviii. (xxx.) 24. fij^tip/Siov Jer. xxvii. (1.) 42. 
Ezech. xxi. 4. cvyp/o-p Jer. iv. 30. evp^dopioir Gen. xxxiv. 1. Ktvx^ptoiig Act. xviii. 18. irwxpotrri 2 Mace. iii. 
22. Etiam in Hesychii libris irmvxgoer^g scribitur. Travfi^iyyi 2 Mace. iii. 21. ^MnrXrjSi) Luc. xxiii. 18. 
9wt^6Xm 2 Mace. viii. 9. irflfjfvjSe/SXjjxcoV 1 Reg. xxiv. 5. iragev/3oX^j 1 Reg. xvii. 46. (TjSfVd-Jevro^ Sapient, ii. 
S. cwfiorfioi 3 Reg. xx. 16. awypa^^v Tob. vii. I6. o-t;v5^<rojxfv Rom. vi. 8. OTw?ijTeiv Marc. i. 27* viii. 11. 
ix. 10. 13. 14. 16. etc. o-uv^wytTj 3 Mace. iv. 8. awxoiSrifuvos Marc. xiv. 54. Act. xxvi. 30. (rvvxaXicifuvos 
Jer. i. 15. 2 Mace. xv. 31. Marc. xv. I6. Luc. xv. 9. avvxaXupifiu Deut. xxvii. 20. <ruvx«T«j3^a-fT«i Ps. 
xlviii. 18. avfxarufji,iyri^B Jos. xxiii. 12. a-vvxaTa^egofjJvri Jes. xxx. 30. <rwvx«Tff\lo}$/(r4i| Act. i. 26. owxtiHe 
1 Reg. xxii. 8. irvvxXa<rov 1 Mace. iv. 31. avvxXslinis et <rvvxXBl<riJi.aTa et <ruvxXfi<r/toj 4 Reg. xvi. 17* Ps. xxxiv. 
3. Ezech. iv. 37. avvxoifeu Judit. v. 26. uvvxgitcofMV 1 Mace. x. 71. <ruv/x«iijTa7f Jo. xi. I6. (rw/t/oyefy 
1 Mace. xi. 22. awwaa-ot Ps. xxxviii. 6. Nahum i. 5. ovviraTit Nahum iii. 14. <rr/yiriirrwxa 1 Mace. vi. 10. 
ffvfWipiXafidv Act. XX. 10. <rovirvg »you<riy Marc. iv. 19. Luc. viii. 13. (n;v9roia<riy 1 Esr. vi. 28. irvnropevofiLiyotg 
Tob. i. 3. (Ttiyrgoirt/xtpai Gen. xii. 20. xviii. I6. cvya-eia-w Hagg. ii. 8. et in cod. Turic. Ps. xxviii. 8. <n;y- 
o-fia-jxo; 4 Reg. li. 1. 11, 1 Paral. xiv. 15. Jer. xxiii. 19. Nahum i. 3. o^vonjftoy Jes. xlix. 22. (ruvoTflwiaorwf 
Marc. XV. 7* avvaTaupai6evTe$ Matth. xxvii. 44. Jo. xix. 32. cvvcryM 2 Paral. vii. 13. o-uv^guyj et <ruv<fpi^yij- 
a-ovTou Ezech. xxiv. 10. 11. o-uvp^apijTf Luc. xv. 9. avvxgwvrai Jo. iv. 9. et multa alia talia. v. Maittaire, 
p. 224. 

Contra haec litera N colliquescit cum sequentibus, ubi alias et ex antiqua orthographia id fieri non solet, 
ut lyyflMTTpl Gen. xxv. 21. xxxviii. 18. 24. 25. Job. xxi. 10. Jes. viii. 3. xxvi. 18. xT. 1 1. Hos. xiv. 1. Marc, 

xiii. 17. Luc. xxi. 23. EFKANA pro Iv Kam Jo. ii. 11. EFKENXPEAIS pro ev KeyxpteTig Rom, xvi, 1. 
tfi^^irtjo Gen. iii. 3. 8. 1 Reg. iv. 3. x. 10. 11. etc. Ps. xxi. 14. 22. xxii. 4. xxxix. 8. c. 2. cxv. 10. Amos iii. 
9. vii. 10. Mich. V. 7* 8. Marc. vi. 47* ix. 36. etc. in cod. Turic. Ps. xxxix. 9* xiv. 6. xlvii. 10, etc. <rwf«. 
Mapiotfi. Luc. ii. 5. Breitingerus in epist. de MS. Turic. p. 29. confert. ajctfteo-ov pro ava jxffo-oy apud Hesiod. 
in. 209. o-y/iMravTa et c6fi^oi(rag pro <rvvfrivTa et <rbv ^racaj, i. e. rot, icivra et rotg w(rot,;, Eccles. i. 14. iii. 11. 
iv. 1. Haud dubie hoc quoque e dialecto Dorica fluxit. Certe in antiqua inscriptione Dorica' legftur auju, 
9arp\ xsxoLpiuvog. Sic in Mann. Oxon. i. lin. 2. Ijut Ilapm. 1. 19. ey KufiiXoig. 1. 34. ag ifi Mtvwg o^twrM. 
1. 62. Ijct Mapaicovt. etc. 

Ex hac tanta exemplorum multitudine quid jam tandem colligendum sit^ obscurum esse non potest. Mihi 
saltern videtur ilia satis luculenter ostendere, non in omnibus, sed in multis vocabulis discessisse Alexandrinos 
a reliquorum Graecorum pronunciandi et scribendi ratione. Quod vero interdum codicum scripturam con- 
sentire cum vulgari videmus, ex eo putamus verisimiliter posse colligi, librarium, quippe qui niultos jam alios 
libros dcscrips'isset, assuefactum sensim fuisse antiquse et geuuinas Graecorum scribendi rationi, ita ut non- 
punquam se opus Alexandrina dialecto conscriptum describere oblitus, ratione uteretur magis usitata. Possunt 
etiam codices V. T. raanu scripti subinde in nonnullis correcti fuisse. * Codices, inquam. Neque enim solus 
Alexandrinus a vulgari scribendi modo discedit, sed prseter codicem psalmorum Turic. etiam Colbertinus, quern 

* Apud Tollinm in foftmtif (Amst. 1687. 8.) p. S07. Cf. Maittaire p. St3. 2S4. * v. BreitiDger. prol. ad 1 1. C. 1. $. 8. 



pp. 134—138.] STURZIUS DE DIALECTO MACED, ET ALEX. clxxxTii 



MontfeucoQ vetustissimiim omnium esse judicata item Vaticanusi Cottonianus, Rodulfianus olim, nunc 
Parisfensis, ^ codex tredecim epistolarum Pauli, olim Boeraerianus, nunc bibliothecae regis Dresdensis,^ 
codex Theodori Bezae Cantabrigiensis, evangelia et apostolorum acta complectens^ ^ et editio Romana sive 
Sixtina.' 

Cum vero etiam terminatione et flexione diiFerant nomina dialecti Alexandrinae, nonnulla de hac diversitate 
dicenda sunt. Scilicet masculina multa, saepe ilia ex aliis contracta^ desinunt in as, ut wa^aij^;, panis bis 
coctus. Palladius in historia Lausiaca^ c. 29. in vita Pauli^ p. 72. ed. Meurs. Lugd. Bat. I6l6. 4. (vol. viii. 
operum Meursii, p. 432.) (pipei iproug 6 'Avriviog, xa) hTrmiyia-i rprntif vo^afiuTas ria-a-upeLs, ixpvras ei( 
ofKO if ooyx/cov, Tcai ioLvroo fjiiv s/3jfffv eva {^npo) yiip ^trai) exe/vep ti rpftg. — ^ayeiv o5v 6 f/^iyag 'Avrwvios rJir 
'jra^afJLoiv rh ha, oAAov ou;^ 6 II yipooVj aypKoiivMp^v Mlmv, in ffT;^sy rou To^oftiS/ot;^ o3 r^p^aro, i^^^aro 

ouy 6 *Arriviog icog ou TffXs(ri}^ ku) Xiyu avrw' ^aye, ifaTfia, xai akXov ire^afuiv. Suidas^ quem Phavorinus 
quoque sequitur, bene interpretatur verbis 6 ^lirvpos ipros, sed minus recte haec addit : Son $s 19 X^ig *Poo|xaix4« 
Multa alia hujus nomiuis et cognatorum exempla habet du Fresne in Glossario mediae et infimae Graecitatis. 
Maxime reperitur hsec terminatio in nominibus virorum propriis. v. Bentleii opusc. philolog. p. 521. sq. ed. 
Lips, et quae ipse exposui in prolusioue tertia de nominibus Graeconim (Gerae 1801. 4.) p. 10. ut 'AXe^&g 
pro 'AXi^av^pos, ap. Epiphan. de ponderibus 12. 'Aiifuovag in Charta Borg. 6. 24. *Ap7raxpa$ pro 'Apiroxpa" 
rrig, ibid. 3. 9- 4. 24. BaviXagj ibid. 8. 31. Fpnyopag. Atoyag pro AioyivYjg, in Charta Borg. 11. 13. ZifiXS^ 
pro ZcoTXoj, ibid. 9. 3. Aeovrag pro Aeivr tog ibm. 5- 27. Miiirag vel Mitncag ibid. 11. I9. UaqfLtva^ Act. vi. 
5. et ap. Epiphan. haeres. 25. UtaoDag in Charta Borgiana 11.28. Ugwrag ibid. 2.21. 4. 13. 9* 1* et 
sa?pissime. Saxxag, Ita cognomiuabatur Ammouius Alexandrinus^ quia, priusquam ad philosophiam 
accederet^ fuerat saccarius^ a-axxopigog. v. Fabric, bibl. Gr. vol. iv. p. 159* (vol. v. p. 701. ed. Harles.) 
StXoopag, in Charta Borgiana 8. 13. Xoi^ag pro Jpoup^a/xfteov, ibid. 11. 5. Xaqmag ibid. 4. 29- rowarag 
Polyb. 2. 43. Ad hunc eundem modum in libris N. T. leguntur Ooo/tta; et Saravagy item 'AmTrag pro 'Avrl- 
WTgog, *A%e\>Mg pro 'i^ToAAoSoogo^, 'AgrefjMg pro 'ApTBfiiicogog, Ai^yiMg pro Jijjct^rpio^^ 'E^a^pag pro 'Eirof gJSiro^, 
OtuBag pro Osoiaapog, KkityKag pro K>ii6iraTpog, Aouxag pro AouxiWiog. v. Grot, ad inscriptionem evangelii Luoe^ 
qui etiam memorat Mrivag pro Mriv^a>gog, et 'Pov^ag pro Rufinus. Migravit haec terminatio interdum per 
librarios serioris aetatis in Iibros scriptorum veterumi ut Xenoph. Anab. 5. 6. 6. SaiJLoXav, cum 6. 5. 7. sit 
Safxokag, 

Secundus talium nominum casus terminatur in ut Al><ovpa in Charta Borgiana 6. 26. 'Apiraxga ibid. 4. 
24. EvTOPa ibid. 5. 27. MaXava ibid. 4. 14* (Genitivus MaXavog 6. 4. est a MoXo^.) iloxia ibid. 7. 24. 
17o/x/3a ibid. 11.29. npwra ibid. 2. 21. 4. 17* 7- 9- 9- 3. etc. rowara Polyb. 2. 41. Tta^afjM in Nicephori 
presbyteri vita D. Anareae Sail. v. Schow. p. 51. ubi etiam ostendit, formam primi casus pluralis esse 
vc^afia^Bg et we^afutng. Sic 'EgoynjfLara rou XputroXoopa satis nota sunt. Etiam 2 Cor. xi. 32. legendum 
putem 'Agrra pro 'i^^era. Debetur autem haec forma Doriensibus. v. Maittaire p. 237. 

Nominum in fig desinentium^ qualia sunt 'Avtcoiig in Charta Boi^iana 8. 9- ^HgaxXMig ibid. 1 1. 29, 
BtXaxXslg ibid. 11. 19. 24. genitivi finiuntur tirog, ut ^Aviff-aeirog ibid. 8. 32. Cf. 5. 30. 

Nomina^ quae terrainantur in ut 'Avvrig in Charta Borgiana 1. 16.24. 6. 16. 10. 28. 12. 27. BfXXif^ 
ibid. 7. 26. 'laakYig ibid. 6. 21. KaXeuig ibid. 10. 11. Korgrig ibid. 5. 8. Uaveirrig ibid. 1. Q. 3. 7* 18. 23. 
flectuntur vel in r^og, ut 'Awv^og, ibid. 4. 26. EeXX^o; ibid, fragm. 4. 3. '/o-oA^o; ibid. 6. 22. navHrrfFog 
ibid. 12. 31. vel in ij, ut ibid. 7.7. *I<raXri ibid. 4. 33. 34. McouVij Exod. vi. 9. xxxiv. 29. 35^ etc 

Sic ri rou To^n ^'^^ avyr^iwg. vel in a, ut £vruva in Charta Borgiana 6. 29. *Hqax>^&a ibid. 3. 1 1. 

Nomina in ig desinentia, ut^ApMO-tg in ChartaBorgiana 3. 15. *Hfii\agig ibid. 8. 32. KarSung ibid. 12. 23. 
Mu(ri; ibid. 13. 14. ITaxijxxi; ibid. 12. 24. IlaxMig vel Ilixvig ibid. 13. 19- Ho/touri^ ibid. 12. 7. llaoi^ 
ibid. 12. 34. 13. 31. Uhig s. Tllvng ibi^. 12. 1. 13. 14. ITroXffftaiV ibid. 5. 6. 13. 27. flectuntur vel in mp^, 
ut BavamaxjiaDg ibid. 1.5. 14. Magay^fMoog vel Mapi^pAoog ibid. 6.27- I7ouij0-sw^ ibid. 2. 1. Taagpnuowg 
ibid. 10. 33. Taogctcog ibid. 7. 9. vel in 1, ut /Tacri ibid. 12. 34. ilevyi ibid. 4. 7* vel in log, ut Arjiuffrgtog 
ibid. 4. 34. El^ijyaio; ibid. 10. 9- 'H^aiog ibid. 10. 31. Miwriog ibid. II. 7. 'O^avou^io; ibid. 11. extr. 
nroXifiaiog ibid. 12. 18. Taogtravov^iog ibid. 2. 26. vel in iro;^ ut^O^o-iro; ibid. 4. 9. tlaa-irog ibid. 5. l6. 12. 
31. 'PowriToj ibid. 12. 5. Tao-iroj ibid. 12. 6. 

Nomina in n, viy trr, desinentia, ut IleXaui in Charta Borgiana 3, extr. genitivum faciunt adjecta syllaba of, 
ut KiXXaikog ibid. 11.4. KoXXaiidog ibid. 10. 26. 11.18.' naragurog ibid. 12. 28. Taiiirog ibid. 4. 2. 10. 10, 
Tsipogaairog ibid. 2. 5. 10. 14. 11. 30. etc. 

Nomina in ou; exeuntia, ut Evoorrrovg in Charta Borgiana 9. 14. Euota^ou; in Labbei coUectione concilio* 
rum tom. ii. p. 1582. 'Jou; in Charta Borgiana 11. 8. KaXiroug ibid. 7. 23. Magiovg ap. Epiphan. t. i. p. 41. 
JlffTroou^ in Charta Borgiana 10. 29. Touou; ibid. 11. 32. genitivum faciunt ouro;^ ut 'il^roXAcovouro; ibid. 3. 
24. "HpaxXoxnog ibid. 2.3.4. 28. 6. 10. 13. aeoSouro; ibid. 11. 1. 12. 13. Kpovovrog ibid. 5.7. 10.5. 
iViifwo-ouTOf ibid. 4. 22. UroXXapovTog ibid. 7. 4. Sagaviovrog ibid. 3. 31. 9. 28. 

Nomina, quae terminantur in cog, flectuntur vel in oorog, ut Oana-wrog in Charta Borgiana 3. 18. vel in m, ut 
Evgo(r^ao ibid. 13. 10. Ta^opca s. Ts^og^rM ibid. 9* 4. 12.25. i7a/xj3c5 in Palladii historia Lausiaca plus 
semel. Sic Jer. xxvi. (xlvi.) 25. pro 'i^/xfuov scribendum est 'Afi^imv, et 1 Corinth, i. 12. pro 'AttgXXw repo- 
nendum *AvoXXm. Interdum adjicitur syllaba ig, quae est Graeco-^gyptia termination ut JJa^lg in Charta 
Borgiana 11.18. 

Possem jam multo glura afferre de nominum in Graeco-^gyptiorum dialecto proprietatibus^ de quibus 
passim disseruit Schowius, v. c. quod nominibus praefigitur articuli loco syllaba vel litera aliqua (v. Schow. 
p. 88. sqq.), ut 6 a. 6a s. iav (v. p. 45.), vel ir s. ira (v. p. 46. 51. 55. 57. sq. 60. 65. 73. 76.), vel ra s. rav s. rt 
(v« p. 55. 58. 60. 63.), vel ^ s. ia (v. p. 59. sq.) unde ^agaw, i. e. 6 rou fiaa-iXiteg, np. ulo; vel ^uiio^og, item 
quod multa nomina incipiunt a syllaba rou (v. p. 57. et 63.), quod duo nomina unius hominis junguntur 
p. 57.)i quod virilia nomina reperiuntur mulieribus data (v. p. 74.). Sed de his exponere hie nolui, quia 
minus spectant ad versionem V. T. Alex., aut Iibros N.T. quorum tamen inprimis rationem habere animus 
fuit. Qui cognoscere ea voluerit, legat locos in Schowii libro, diligenter a me mdicatos. 

§.11. Jam etsi ex iis, quae superioribus disputata sunt, intelligi facile videtur posse a quoque^ non solum 



' V. Breitinger. epitt. ad Qairinum sappe laudata p. t5» 

* Ita quidem dicit Breitingenu 1. 1. qui etiam regium Tocat hnnc codicem. 

' Qaem summa fide et diligentia traiiscripsit et edidit Cbr. Fr. Matthaei, Miflen« 1791. 4. 

^ A Th. Kipiingio editus Cantab. 1793. fol. De qaa editione v. Kroha. in catalogo bibUothece son, Hamb. 1795. 8« p. xii. sqq* 
' V. Breitinger. prol. ad t. i. plag. 1. fol. 3. et ad t. it. fol. pennlt. 



dmiv LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. ISft— 143. 

extitiflse aliquando peculiarem aliquam dialectum Alexandrinam, venim etiam etex hac, et ex ilia quam 
omnino iEgyptiis Gr. loquentibus tribuisse reperiuntur veteres, multa fluxisse in versionem librorum«V. T. 
Gr. ; etsi item, cum supra ^.6. dialecti cujuslibet naturam ac proprietatexn dixerim maxime positam esse in 
verbis singulis, et <ryiiiM,Ta ilia Xiyo^y propter ipsorum raritatem, vix posse dici dialectum a dialecto distiii- 
guere, recensendis potissimum verbis singulis demonatrare conatus sum Alex, dialecti a reliquis omnibus 
differentiam ; etsi denique hoc ita fecisse mihi videor^ ut nemiuem facile extiturum putem, qui me accuaet 
temeritatis cujusdam aut levitatis : non tamen dubito, quin omni culpa me liberandum existimaturi sint viri 
firuditi, cum viderint etiam insolentioris verborum structural me pauca quasdam aiferre exempla, quae cum 
sola et per se nuUam admodum hoc in genere ad demonstrandum habeant vim, maeis certe con&rment rem 
jam alias certam. £t primo quidem hue referenda videtur consuetudo verbum tpx^aveu et similia componendi 
cum infinitivo, pro quo reliqui Grceci, inprimis Attici^ fere semper usi potius esse reperiuntur participio 
futuri.' Alexandrinam autem maxime putandam esse illam structuram, colligi, opinor, recte potest e 
Ptolemaei Euergetis monumento Adulitano,^ quod alia etiam prasbet Alexandrinae verborum structural 
exempla^ ut, quod ejusmodi verba junguntur accusativo, quae alias dativum vel genitivum sibi junctum habere 
TcI cum praepositiouibus constructa esse leguntur. ' £. Borgiana quidem charta referri hue potest, quod 
atatim ab initio legitur : reov anepyatreifLifm iU '^^ yto^Tink i^x, Non reprehendo verbum airt^it^sa'dai 
liomini t^a junctum. Nam ipse Plato in Timaeo, t. iii. p. 30. 6. ed. Steph. non dubitavi^ ita loqui : e^o¥ 
Afrfipyao-jxtyo;. Sed insolens est, quod illud verbum junjctam sibi habet praepositionem tl^, cum Grsci ei 
addant solum accusativum, ut Plato in laudato dialogo p. 28. A. oWou ^ 6 ^^oupyo^ — r^v ihiav xo) ^uvotfiiv 
Mngyi^^eu. p. 40. A. rod itlov rijy TXf{(m)v iUav tx frv^g eetrnpyH^ero, etc. Videatur quidem hie idem Plato, 
p. 39* E« eodem modo verba struxisse, quo in charta Borgiana stnicta vidimus. Dicit enim ita : ra oAAa 
ft^pi xP^you ytvi<rta)g aff't/pyaoro §lg 6ju.oi(Pn)Ta ifnp mrfixa^ero. Sed locus non est similis. Nam apud 
Platonem verba elg ifMiinprx non indicant id, quod factum est, sed modum, quo factum sit. Ita etiam Cicero 
videtur intellexisse, vertens (de uiiiverso 10. vol. iv. p. 11 14. ed. Ernest.): ' cetera usque ad temporis ortum 
impressa ab illis, quae imitabatur, effinxerat.' In aliis locis Plato sic utitur praepositione v^;, ut p. 28. C. 
Wfis icirBfWv rm irupaBnyiJi^cov 6 rfxroiv^jxevo^ avrov ofjeeiaydfyro : et p. 37* C. eri ftMKKw T^if ro 

wpaBayfiM iwev^Yja-ev a7repya<ra(riai. Itaque §1$ et irgo^, ut Latinum ad, indicant comparationem et similitudi- 
nem, et Seiregyat^iaiai est facere, efficere, eflingere. Sed in charta Borgiana elg redundat, nisi elg roi S^gt 
jnterpretari velis ey roig ipyotg, quam rationem Schowius in versione secutus est, vel afrtpya^M^ai accipere pro 
ifyo^adaty et ita vertere : * qui opus fecerunt, laborarunt, ad aggeres extruendos/ Poteram etiam alia talia 
affenre, sed quia et verendum erat, ne nimis libelius accresceret, et facile praevidebam, non omnes eadem 
mecum esse sensuros, putabam ea esse omittenda. ^ 

§. 12. Progredior potius ad ultimam disputationis partem, quam in eo versa turam esse dixi (§. 9 ) ut ex iia 
nonnuUa proponat, quae simpliciter, nulla dialecti Macedonicae aut Alexandrinse roentione facta, rejecisse 
legantur grammatici, quae vero ad eam videantur recte referri. Qua quidem in re ne nimis audax quibusdam 
planeqiie temerarius videar, liceat vel unum adverbii xaBds exemplum, de quo supra 9* die turn est, in 
memoriam revocare.' Ponamus enim, periisse Moschopuli libelium) vel non editum aut alio modo cognitum 
fuisse: num propterea temeritatis vel ignorantiae statim accusemus reliquos, qui simpliciter illud rejeceriot, 
grammaticos f Itaque banc mihi legem scripsi, ut si qua verba, seu grammatici veteres ca improbent, seu 
omnino non memorent, unice vel saltem saepissime in recentiorum, inprimis iEgyptiorum, scriptorum libris 
leaantur, nunquam vero vel rarissime in antiquioribus et Atticis, ea sine uUa dubitatione tribuam dialecto 
Alexandrinse s. Macedonicae. Quam legem ne abro^are quis audeat^ nullo modo veremur. Certe nee hoc 
ki genere sine ar^mentis idoneis me afBrmaturum quicquam esse spondeo, quippe melius intelligens, quanta 
hie opus sit cautione, ^ quam ut me omnes errores cavere posse mihi persuadeam. 

"Afipa^ h. e. 4 aivrpof^os Koi wapa xeipa Sepdnaiva, Chariton i. 4. et quem ibi (p. 226.) DorviUius kndat, 
olxArpiyl/ xal eynfios, quibus verbis a Pausania et ^lio Heliodor. ^Ethiop. 8. p. 389. 27. ed. Commelin. 
Dionysio apud Eustath. ad Od. r. p. 1854. 15. ita ut ^AyaGwrepos xai iiyaQtitTaTos vap ovheyl rHy 'EXXj^i^ 
appareat, non servam s. ancillam significari, sed eam, ircTrai, inquit ^ius Dionysius ap. Eustath. ad Od. a. 
quae Gallice dicitur fille de chambre vel fille d'honneur, p. 1384. 49. Similia pnecipit Phrynichus, p. 32. Vere, 
ib Eustathio ita memoratur, ut hoc nomen simpliciter opinor. Nam praeter versionem Alexandrinam Jud. xi. 
aiat sic . dici IdyucHs. Ego vero illud Macedonibus in- 25. et xv. 2. quo tamen utroque loco cod. Alex, habet 
primis et Alexandrinis usitatum fuisse statue, quia non Kpeiatrwy, vir quidam doctus in Obss. misc. vol. x. p. 353. 
nisi tales, vel certe recentioris aetatis, scnptores eo usos banc comparativi formam apud unum Gregorium Na- 
esse vidi. E quo genere praeter interprctes Alexandrines zianz. legi ebservavit, quem quidem minimi hac in re 
Gen. xxiv. 6l. Exodi ii. 5. Esth. ii. 9. iv. 4. l6. sunt momenti esse quilibet intelligit. Superlative &ya0^aros 
Menauder apud Eustath. 1. 1. Machon ap. Atben. 8. usi sunt Diedor. Sic. l6, 85. et ApoUon. de syntaxi, 
p. 349* F. Ezechielus, poeta tragicus Judae.us, ap. Clem. p. 46. 6. Cf. Phrynichi interpretes. 
Alex. str. i. p. 344. D. Jamblichus ap. Suid. in h. v. 'Ay^Kn-ela, quod Hesych. explicat nomine avyyireta, 

• Sic Geo. xlii. 5. nx^ov ayoo«^iiv, pro rtyopaaovTi;. Ruth. iii. 7. Sx^» xoi/u»»5^ivai. Nehcm. viii. 14. inr^Bi ^aynv w\ mtTv, J Paral. xxvl. 
15, tlffyi\9n BvfjLiaffain Gen. i. 7. &y(^ti Oa^at, (Jos. x. S3, est &yi,&n ^on^naw, sed iu cod. Oxon. et ed. Compiut. fitnOtiaat,) Gen. st 5, 
wwififi Utiv* Exod. ii. 5. wrifiti >iOv<rct(r9<tt, Gen. xxxi. 19. o^x^ro xtT^ai, etc. 

^ In Cliishuili antiqq. Asiat. p. 78. Marnxdov tl( r^r 'A^ovXnv — 9'ja-ia<rui» 

3 Talia sunt 1. voXijMiry, debeilare, vei hello petere. Cf. Amnion, p. 47. et Valckenarii ad earn animadv. p. 72. sq. Nam. zxi. fd. 
9^mi iitoUfjLfiai fieta%Uu, Jes. xxxvi. 10. avf/Sn^r in\ ttiv ywfaf raiTnr ireXi/uivKrai aitrrpf, Jer. iclviii. 12, wxpvro moXtfAttf alrif, Jad. xi. 25, 
tmikifjt.fivty a^rdy, obi codd. Alex, et Oxon. habent a^o?;, etc. Ptolema^us ap. CliisliuU. 1. 1. p. 77. 78. tByn IvaXf^qvA, x*^f^ i^oXifdfm, 
Boni scriptores sic oti soleot verbo coniposito yutrairo^tfAuy, 2. De fommla fdx«gi0^Tiav Ix'^y tita pro riyly supra dictum est p. cix. not. 5. ad 
4, 7. 3. if'px**^^*** 4* »f iX^ovTwr adrwy rh ^roXiv. Exod. ix. 29, »v i^ix9w rrtv «6Xi». xii. 22. <A% t^tUiataBt tru etc. 4. 

nuc etiam referendum pnto xXi)povo|oifrv, qnod vetat Phryn. p. 52. jungi accusativo. Nec male, opinor. Nam etsi boni quoqiie tcrip- 
tores interdum casnm istnm bnic verbo addidisse reperiuntur, (v. interpp. ad Thorn, p. 537.) etsi item Snidas utroque modo dici solerc 
ottendit: potior tamen videtur Thomai 1.1. ratio, qui nsitatius docet jungi cum genitivo. Kara enim sunt verbi hiiius accusativo 
juncti in antiquis scriptoribus exempla, cum alterius modi exemplorum magna sit copia, (v. Heupel. ad Marc. x. 17.) et duo locon 
dlWvoTov;, qnos Snidas attulit : fAf^p^ ^'^^t xX^fovo/xno-iTat ro opo; to jueu, et : e&c t^Bn xXn|Mvo|u,vai rh of^^voy, Nnnncsins Jam (ad 
Phryn. 1. 1.) sentichat Alexandrini potius scriptoris esse, quam Attici. Certe in recentioribus, maxime JEgyptiis, scriptoribus 
aeroper, ni fallor, conxtructio cum accusativo reperitur. Vid. praeter versionem Alex., Ptolemxi tetrabiblos p. 191. CJcm. Aiex« 
pccUg. 3. 7. p. 235. D. p. 237. B. 3. 11. p. 253. B. 

^ Unum tamen addidi ex Inscript. Roset. lin. 13. 14. ro^; U ra?; ^uXoxar; iirnyi^.iyoviy in vincula conjectos. Gen. xxxix. SS. simpK- 
Citer est to^; a<3riiy/u.ivo-j;, et xlii. 16. ^ayBntu 

' Sunt autem plura, qualia vel ex hoc nostro libello coUigerc quis possit. vid. v. c. $. 8. in v. xopmrioy, $. 10. in v. x9<rCf*fin et 9X!^^f 
etuox vocabulum a^pa. 

6 Quam in rem liceat vel unum Tanaq. Fabri exemplum afferre, qui ad Anacreont. 33. 19. verbum l%fio^i putabat esse aetvi recentio- 
cif, cum tamen, prater odarium illud Anacreonticum, legatur etiam in Xenophontis Cyneg. 6. 10. Nisi quis bunc ipsum verbi iatiiu 
mum in argumentis ponere velit, quibus libelium ilium, a Xenophonte uon profcctum esse demonstretur quod tamen fieri rctant 
multi alii optimorum scriptorum loci, a Stephano in thesaoro indicati. 



pp. 143—148.] 



STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. 



clxxxv 



longe aliter videntur AlexBndrini dixisse. Saltern Nehem. 'AXXo^i/Xi^^os, peregrmitas,alienigeoarum ritus.^ 2 M aoc. 
xiii. 29. ayxttrreta Ufmreias vix dubitari potest quin sit iv. 13. vi. 24. Recte mihi videbar hue retulisse, et quia 
liberatio a sacerdotio. Eodem modo Esr. ii. 62. et nusquam alibi reperitur, et quia non dicitur dXAo^vX/^ecK. 
Nehem. vii. 64. ijYX^trreiidrfaay Airo r^y leparelas signifi- Scilicet formatum est, ut 'ArTuciSeiv ab 'ArriKds. 
cat Exclusi simt sacerdotio. v. Biel. novus thes. phUol. 'Afi^tap, v. iiTrdT(op, 

"ASvrov, quando de re profana dicitur, ut'Lev. xix. 7., 'AfjL^i&ieadai pro iLfitjuipwaSai baud dubie Alexandii* 
Croius obss. in N. T. c. 33. p. 258. sq. Alexandriniim num censeodum est. Legitur plus semel in vcrsione. 
judicat« Recte. Nam apud Graecos, ut idem docet, aliud Alex, ut Job. xxix. 14. ij/ju^avd/jifiv. atque in Ctesiar 
prorsus eo nomine significatur. v. c. apud ^schin. Persicis c. 10. Eodem modo itfi^laais Job. xxii. 6. 
p. 521. et 540. ed. Rebk. aBuruv Kal aKoKkieprrruy ovrtav xxxviii. 9. et hfj^iaaiia in Ctesiae 1. 1. 
riav lepiavj non litatis neque addicentibus sacris. Sic 'AmTnTSvecv pro (livajSXv^eiv. Legitur tantum Prov. xviii. 
Lysias, p. 790. &BvTa ra x^rpia lepa yiyveaBai. nisi cum 4. Sed lectio videtur non satis certa. 
Wolfio malls Infecta manere. Apud Plutarch, de Is. et ^Ava(naTovv pro hv^Lararov Troieiv, v. Dounsei praelectt^ 
Os. c. 31. &BvTov iiyelffdai est Non sacrificandum s. in- in Deniosth. de pace p. 108. ed. Beck. An praeter 
eptum sacris putare. Simonides ap. Athen. 5. p. 179. Harpocrationem, qui verbo avatrrartjjdfivai explicat ver* 
D. HdvTa (in Brunckii analectt. t. i. p. 126. est AOvtrra) bum iiyaaKevdaaffdat, et scriptores N.T. ubi extat Act, 
iepa Karetrdiei, victimas nondum immolatas, nondum mola xvii. 6. Galat. v. 1*2. usquam nisi in Symmachi alionim- 
salsa Usui sacro destinatas. Hie tamen locus docet, que V. T. versionibus legatur, ut Ps. Iviii. 11. Jes. xxii, 
quomodo nomen HdvToy omnino de cibo profano dici 3. etc. valde dubito. ' 
potuerit. ' 'AirAvrorc, v. wdyrore. 

AiperiSeiy et aiperiieaOcu Alexandrina ego quidem ^AnapveiaOat, contemnere, spemcre. Sic est Jes. xxxi^ 
arbitror fuisse pro aipeiy et aipeitrOai, eligere, prseferre, 7. €t Matth. xvi. 24. Cf. Fischer, de vit. lexic. N. T, 
delectari. Vix enim reperiuntur nisi in versione V. T. p. 375. sq. 

Gr. ut Gen. xxx. 20. Ps. cxviii. 30. et sxpius, et Matth. *Ardriup proprie quidem est, qui patre caret. Quo 
xii. 18. Bene de iis exposuit Biel. Eodem modo sensu patet non nisi de Deo posse dici. v. Lactant. iv« 
alperb Sapient, viii. 4. diqitur, quae delectatur. Et 13. 2. Deinde hoc nomine significatur, qui patre orba- 
aipertoiiis, partium fautor, sectator, studiosus, sacpe apud tus est, pupillus. v. Poll. 3. 4. Eurip. Orest. 310. Turn 
Polybium, ut i. 79. Joseph, de bell. Jud. ii. viii. 4. is, cui superstes quidem est pater, sed ob flagitia ita 
Diodor. Sic. xviii. 75. quem non purae omnino Graeci- indignatur, ut eum filii loco non habeat. v. Sophocl. (£d« 
tatis auctorem esse, multis exemplis docere, si liberet. Col. 1378. Etiam is, qui patre vili et obscuro natus est^ 
possem. V. mox alyjiaXwitidfiyat. v. Eurip. Ion. ] 10. Deoiqu^ spurius. v. Plut. qusestt^ 

AiyjiaKbtnadflyai Phrynichus, p. 192. dicit otnias dbd- Rom. 103. De quibus omnibus diligenter ac docte 
ws Kal /ij) Miyaybpoy ah-f '^traoBai, et }^to exposuit Pet. Wesselingius obss. varr. 2f 10. Sed harum 
dici jubet alxft&Xwoy yeyiffdai. Cf. Thom. Mag. p. 23. notionum nulla satis con venire videtur in locum iUom 
Legitur autem tam activum, quam passivum non solum epistolae ad Hebr. vii. 3. ubi Melchisedecus vocatur 
in versione Alex., ut Jud. v. 12. al-jQiakiin-iaov, et in dirdroip et (i|i»)r(ii|9, h. e. Grotio interprete,. ' nulla generis, 
codice Alex. Ezech. xii. 3. alyjiaKun-loByfTif etc., sed nulla parentum mentione,' non aUter quam quasi de ccelo 
etiam apud Clem. Alex. str. i. p. 337. D. aliosque re- delapsus introducitur. Haec igitur nominum horum 
centiores, ut Diod. Sic. xiii* 59. ^x^cLkurlaBiiaay. xvii. notio, qua indicat honiinem, cujus pater omninoque 
35. ras aij(jM\u>Ti$ofiiyas, Tzetz. ad Lycophr. 183. 330. genus ignotum, nec fama aut ab ullo scriptore traditum^ 
Eustath. ad Od. 1:. p. 1659. 14. et hujus generis multos, est, videtur nova esse. Certe nullum vidi a quoquam 
quorum locos indicarunt interpp. Thomae, et qui ab his locum ex antiquo aUquo scriptore allatum, quo Ula notio 
laudantur. Cf. Croius 1. 1. p. 268« sq. confirmaretur. Sed multa ejus generis exempla repe« 

"Aicay pro &KayOa, \epres, vix legitur nisi 4 Reg. xiv. 9. riuntur in Charta Borgiana, ut 1. 11. fragm. 21. 13. etc» 
6 &Kay et rov &Kava. Videtur esse vocabulum ex and- Cf. Schowii praef. p. xxxv. 

quissima Hellenum lingua superstes. *Airex€iy pro iLiroXajSeiy sive Xafieiy (v. Suid. in y. 

*AKovr(S€iy Tiya, facere ut quis audiat. Extat modo ^Tr^oi, et Hesych. in v. inr^ys) sive Ix^cv, Salmasius in 
Ps. 1. 8. Cant. ii. 14. atque in aliis versionis Alex, locis, ossUeg. linguae hellenist. p. 29 !• refert ad Alexandrinam 
it. Sirac. xlv. 5. &KovTtffoy Theophylact. epist. 21. dialectum. Neque injuria, ut videtur, quanquam 
p. 829. t. viii. opp. Meursii. Suidas: kKovrlaac hihd^fli. Mag. p. 89* ^^^<*> ri^y x^^^* inquit, icdXKioy 11 Xa/i/3dK4ir« 
Cf. interpp. Hesych. in v. uKovtrrritras et itKovtrnQy, ubi (direxet xdpiras habet etiam Callimach. apud Brunck« 
opportune aiferuntur haec Origenis de Orat. p. 97. ed. anal. t. i. p. 471. n. xliii.) Nam praeter mterprete^ 
Wctst. ris y6p vore 'EXX^vwv i-xpntraro *EytaT(Sov Alexandrinos (v. Num. xxxii. I9.) et scriptores N. T. 
vpoaijyopf^, rj ry *Axovr((rOrjri, ayrl rov, els ra Jra bi^ai, ut Matth. vi. 2. (ubi v. Grot.) etc. habendi notionem 
Kcu aKovaai iroteis. (leg. voUt.) huic verbo tribuisse reperiuntur scriptores illius setatis, 

*Aicptfidieiy, quod Pollux 5. 152. iiireipoKaXoy esse qua jam comipta erat lingua Gr., ut Athenaeus 14. 
judicat, reperitur Sirac. xlvi. 15. et plus semel in Aquilae p. 649. A. Plutarch^ Lacon. apophth. t. viii. p. 198. 
aliorumque versionibus. Unde dtcpi^afia habet idem dTr^eu ra bihatricdXia, pro quo p*. 188. est diroXajiftdyets. 
Aquila Deut. vi. 17. et hKpifiaarrii Ps. lix. 7. Legitur it. in vita Demosth. extr. et de genio Socrat. c. 23. 
etiam aKpifiaafios Prov. viii. 29. in cod. Alex, et Hegcsippus ap. Brunck. anal. t. i. p. 254. u. iv. ubi 
saepius. permutatur cum verbo simplici .ix^iy. CaUimachus ap, 

^AXyripbs pro Xvnripos plus semel extat in versione V. T. Bruock. 1. 1. t. i. p. 466. n. xxii. Palladas Alexandrinus 
Alex, ut Jer. x. 19. Qui autem alii hoc adjectivo usi ibid. t. ii. p. 427* n. xcviii. Poeta quidam anonymus, 
siut, non reperi. quem tamen ante Alexandrum M. non vixisse certum 

'AXijdeiy. Phrynich. p. 58. dXely epe'is, oiK dXrjdeiy, puto, ibid. t. iii. p. 233. n. cccxc. iEsop. fab. 47. et 
Thom. Mag. p. 31. dXeis, ovk &Xfid€i5. Recte. Nam multi hujus generis, laudati a Schwarzio in commient. 
dXr/Oety habent tantum scriptores aetatis recentioris, ut ling. Gr. N. F, p. 147. sq. Fischerode vitiis lexic. N.Tt 
Diodor. Sic. 3. 13. et 14. Theophrast. de causis plantar, p. 611 — 6l5. aliisque. 

4. 14. Lucillius in Brunckii anal. t. ii. p. 326. n. xlvii. *A7r6hovXos in Charta Borg. 5. 20. legitur, e coojoctura 
Aphthonius fab. 15. interpretes Alexandrini Eccles. xii, Schowii quidem, qui p. 62. explipat ex serva natum,. 
3. 4. etc. Fortassis etiam reddi possit libertinus. 

'AXitryely, inquinare, apud eosdem iuterpretes legitur, *AiroKapaboK€iyf expectare, habet Aquila Ps. xxxvi. 7- 
V. c. Dan. i. 8. dXiayrfiy, ubi Schol. fnayOy. Malach. i. et aliquot locis Polybius, ut xvi. 2. 8. etc. Hinp &Troic€tn 
7. yXieryrj/jiiyovs : ubi in margine cod. Barberin. est pahoKta Rom. viii. 19. 

scholion /jiefwXvtrfiiyovs, Hiuc dXiayrtfiara Act. xv. 20. *A7roi:e<l>aXiSety, pro dicoTifiyay Tijy i:€<paXfiy, vulgaris 
de quo loco peculiaris extat Spenceri diss, inserta ejus usus verbum et nemini veterum usurpatura vocat Salmas. 
operi de legg. Hebr. ritual, p. 692 — 756. ubi ad nostram de hellenist. p. 107. Sane praeter Dionem Cass. 7l. 28. 
rem inprimis pertinet p. 696. Sed de etymo v. Len- et Arriaiium (v. Raphel. et AJbert. et Kypk. ad Matth. 
iiepii etymologicum ling. Gr. p. i. p. 109. qui bene xiv. 10. et Georg. hierocrit. P. i. p. 111. sq.) et Arteuiid, 
deriyare videtur ab AXw, &X(bt, volvo, ita ut dXiayetv ooirocrit. 1. 35., legitur tantum Ps. cli. 7. et in ed. 
proprie sit volveado et yersando inquinare sordibus vel Complut. 1 Reg. xxXi. 9. 

vulvere. *AiroKfbapovy, cidari nudare, 9 Bpcharto ia fine hiero-* 

NO. I. VOL.1. 2 A 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 148—155. 



soici tecte nomioatar Semi-Persicum. Reperitur modo \e(as rerpay^tvov: ct Diodor. Sic. 1.47. ubi Wrasc- 
Lev. X. 6. et xxi. 10. ling. Alias dicitur (iavtXeioy, intellecto nomine vrififia 

'AiroKpidfiyai pro dvoKpirafrdai, recte docet Phrynichus, vel simili. At in feminino PatriXela talc quid inteltigt 
p. 40. esse rejiciendum. Cf. Ammon. p. 21. Tb. Mag. nequit. Nam si v. c. supplere velis nomen (rre^d*^, 

E, 96. Eustath. ad II. e. p. 515. Fischer, de vit. lexic. tamen fiavCXeios dicendum erat. 
• T. p. 685. Nam dvoicpi&fivai non respondere signifi- Ba<r{\i<rtra pro (iatriXeia vel PatrtKU, damnatura Phry- 
Ml, sed separatum esse. Hanc ob causam,et quia apud nicho p. 96. 112. Tli. Mag. p. 144. Mceride, p. 90. 
nullum scriptorem saepius legitur, quam in Alex, versione Quorum grammaticorum editores, quibus etiam Fische- 
et N. T., quia denique eodem utuntur Machon apud rus in prima quidem animadTcrsionum in Welleri gramm. 
Athen. 8. p. 349. E. 13. p. 582. D. et Clemens Alex. str. Gr. edit. p. 139. se assentiri proiitetur, etsi defendere 
6.p. 634. utSclioliastenEurip.adPhoen. 562. taceam: vocabuli probitatem studuerunt, etsi iUud apud PoUu- 
non dubito quiu ista verbi forma,, atque ita ut dixi cem 8. 90. de regis sacrificuli uxore legitur, etsi deni- 
ttsnrpnta, recte pro Alexandrina babeatur. Invenias qui- que £lius Dionysius ap. Eustath. ad Od. a. p. 1425. 
dem diroKpidfiyai pro respondere in Platonis Alcib. ii. t. ii. 39> cujus verba Phavorinus in v. (iaortkevs exscripsit, 
opp. p. 149. B. Sed ne commemorem, jam veteres, num Atticam putabat formam ^alXiaixa : tamen persuadere 
vere a Platone dialogus hie profectus sit, dubitasse, mihi mibi nondum potui, grammaticos falsa tradidisse, imo 
quidem per errorem librariorum, quibus nova ista forma Macedonibus et Alexandrinis hoc nomen fere proprium 
netior esset, videtur irrepsisse. Profecto enim si primi factum esse existimo. Nam legitur illud quidem in 
editores Xenophontis anab. ii. i. 16. tantum codicibus Xenoph. (Econ. 9. 15. Verum ex hoc uno antiqui 
Paris, et Eton, usi essent, nunc in Xenophontis quoque scriptoris Attici loco sententiam grammaticorum im- 
L 1. dirtKpiBri legeremus pro dtreKplyaro. Fluxit autem pugnare velle, profecto non minus temerarium et ridicu- 
baud dubie forma diroKpSfiyai e Dorica dialecto. Nam lum foret, quam si quis ex uno Platonis loco, in quo 
Theocr. idyll. 8. 74. olhk \6yov, inquit, eKpidriy &vo, iLwoKptOHyai pro &iroKp{ya<76ai positum esse supra oaten- 
nbi Schol. bene : dyrl tov direKpiyd/iny. to dxcKpidriy dimus, awoicptdflyai Macedonicam formam esse negaret. 
yckp, TO ixupioBriy Si/Xoi. Sic Hesych. : inroKpi&fjyai' Equidem laudarem, si quis apud Xenophontem repone- 
^wpcffO^vai. ret (yaatXeiay, prorsus ut ii> Palsephat. 32. 10. ubi 2 

'AiroXi;etK, immunem reddere, immunitatem dare. Sic codd. (iaffiXuay exhibent. Similiter in oratione in Near- 
est 1 Mace. X. 29- &WoXvw vfjids, Kal 6.(i>irifii vdyras &iro ram, quae inter Demostlienicas legitur, p. 1370. l5. pro 
rQy ^koptify etc. v. 43. o^/Xovres fiaatkiKa, inroXeXiirQwaay, (iairiXiaaa rescribi poterat e cod. MS. (iamXivya, qua 
Ap. Joseph, archseol. 12. 3. 3. est dTroXvioBw fi yepou&la, forma Menander usus est ap. Eustath. 1. 1. p. 1425. 40» 
iEa2 01 Upeti — Sy Tffs ire^aX^r TeXovai, Kal tov ore- et ap. Suid. in v. iraltrutfAcy, Sed servari potest fiairt' 
fayirov <^6pov. Polyb. 21. 9- ct 22. 27. dToXv€iv rd^K Xitrtm, salva grammaticorum veterum auctoritate. Nam, 
f6ptay. Sic Inscript. Roset. lin. 30. diriXvae Tfjs dprdfitis. ut taceam, jam mnltos criticos antiquos de genuina 
aed lin. l6. 17* diciXvirty tov icardirXoi/, ut Polyb. 3. 88. istius orationis origine dubitasse, atque in causis dnbi- 
rife oTpaTtlas. tationis attulisse etiam hanc ipsam, quod ra roiaffra 

*Air6fwtpa, h. e. fupU, fiipos, Hesychio et Suida aucto- rwv iLboKl/dny oyofi&Twy in ea reperirentur (v. Phrynich. 
fibus, apud nullum scriptorem antiquum reperitur, sed p. 112.), agitur ibi non de regina aliqua, sed de uxore 
Ezech. xlv. 20. apud Harpocrat. et Suid. in v. dtrovo/Ln), regis sacrmculi. Reliqui loci, in quibus extat /SdW- 
quod nomen Atticum per illud inter|M*etantur. Joseph. Xioaa^ quos attulerunt Schwarx. in commentt. ling. Gr. 
archaeol. 6. 14. 6. habet dro/ioipas Tijy Xa^t^^Mv, et In- N. F. p. 243. Georgius hierocrit. N. T. p. 112. alii- 
icript. Roset. lin. 15. rhs xaBriKovtraM dtrofxolpas tois B€0is que, desumti omnes sunt e scriptoribus temporum re- 
dr6 re Tffs dfjortXirtios yfis ical TQy vapahtlawy. Alias centiorum, certe minus purse dictionis auctoribus, qni- 
significat partem railitum a reiiquis copiis selectam et bus jam addam alios nonnuUos, ut Antipatrum Tkrsen- 
aliquo delegatam, D^tachement, ut in locis Agathiae et sem et Mnaseam apud Athen. 8. p. 346. D. Theopom- 
Anonymi, €|uos Suidas attulit. Atque sic non minus pum ibid. 13. p. 586. C. et p. 595. E. Philemonem ibid. 
Mpe Polybius usus est verbo dirofiepi^ay, quam de iis, p. 595. D. Plutarchum in Antonio c. 54. consoiat. ad 

SI dividunt et partiuntur aliquid, quo ipso sensu apud Apollon. T. vii. p. 343. apophth. regum T. viii. p. lOi. 
Beph. 1. 1. est rfis Xelas a^ovs (aU. a^ols) dwofiepiSeiy. de Is. et Osir. c. 13. Cadlimachum apud Schol. Tbeo- 
*^Avoirpar/£e00ai, vendere, quod Tob. i. 7. legitur, quin crit. Idyll. 13. 25. Charitonem 5. 3. Eustath. ad Od. 
lecte hue relatum sit, profecto nemo dubitabit. «. p. 1389. 41. Schol. Eurip. ad Hecub. 810. et Hip- 

*ApyaX(hios pro dpyaXios, molestus, molestiam creans, pol. 128. Neque me movet, quod hoc vocabulum in 
txtat in Chart. Borg. fragra. 1. 2. 3. et 4. 2. 7. multis titulis priscis ac numh reperitur. Vel enim non 

*Apxt^p€KiTai, publicis lectionibus in synagogis pm- tant» antiquitatis et auctoritatis sunt, ut colligi ex iis 
fbcti, memorantur in Novell. 146. c. 1. et nomen habent recte demonstrariqne possit vocabuli probitas, vel, si 
inde, quod in DyiS> ^pexc/i, i. e. in capitula distinxe- essent, ad summum inde appareret, vetustum et obsole- 
xmit, (]|U8e legenda essent, auctore Bocharto in Aue tum vocabulum fuisse, a quo abstinuisseut scriptores, 
biaroEoici, qui recte hoc nomen pouit in numero Semi- florentis ling. Gr. temporibus viventes, sed quod recent 
Hebraeorum.^ tiori aetate receptum esset atque in vitse communis ser- 

*A(rfi6Xxi^ inquit Phrynichus, p. 44. fiti Xiye, dXXa monem illatum. Scilicet, ut de inscriptionibus saltern 
la(}oXos. Recte. Cf. iElius Dionys. ap. Eustath. ad Od. dicam, in quibus extat (ia<r(Xi(rtra, omnes constat post 
«. p. 1390. 54. Nam formam aVjftJXT/ in nullo scriptore Alexandri M. tempora factas. Sic titulus ap. Spon. 
inveni, nisi in versione V.T. Thren. 4. 8. in Antiphane miscell. erudit. antiquitatis p. 319. n. 6. quem Fische- 
Comico ap. Clem. Alex, paedag. 3. 2. p. 218. B. in rus 1. 1. attulerat, exaratus fuit Herodis Attici tempori- 
Akxandro Aphrodisiensi probl. 2. 73. et Eustathio ad bus, qui sub Antoninis claruit. Inscriptio Roset., ubi 
Od. a. p. 1405. 18. lin. 9. et 41. Arsinoe, et Monumentum Adulitanum, ubi 

'Afebpijy Kal XovTpify, l3&pPapa. Suid. in df ebp&y, apud Chishull. 1. 1. p. 76. iterum Arsmoe, et Berenice, 
Sed in V. dw&^aroy et Xvrpifv dicit : 6 dfeip^y Kal XvTp^ty SaalXitraa dicuntur, sunt et Alexandria et Ptolemseo- 
^fiapa. Habent hoc nomen Matth. xv. 17. Marc. vii. rum. Jam vetustum esse hoc nomen, manifestum est 
19. et Florentinus in Geopon. 6. 2. 8. v. Croii obss. in partim ex eo, quod uxor regis sacrificuli Athenis eo 
N. T. c. 35. p. 272. inprimisque Fischer, de vitiis lexic. appellaretur, partim quia Dores eo usi esse reperiuntur. 
N. T. p. 698—700. Sic in titulo Cyprio apud Chishull. 1. 1. p. 88. Cleopatra 

•A^irycicFflai vix apud idoneos scriptores ita usurpatur, dicitur fiatrlXiaaa, et apud Theocrit. idyll. 15. 24. Ar- 
ut sit praeesse, iniperare, ducem esse. Atqui sic saepe sinoe. Atqui Doricam dialectum et anliquissimam 
est in^ versione V. T. ut Exod. xi. 8. 2 Mace. xiv. 6. in fuisse, et matrem Alex, dialecti, supra satis ostendunus. 
Inscript Roset. lin. 27. &fnyv(fafUyovs r6y inroar&yriav. Kecentiores autem Graecos insignitei: delectatos fuisse 
C£ Steph. Thcs. t. i. p. 1425. G. vetustissimorum vocabulorum usu, et ipse supra mo- 

BaXdKe<r<m pro fiaXayls, videtur esse forma Macedo- nui §. 3. et Hemsterhus. ad Poll. 10. 68. et Pierson. 
Bica. Cf. fiaalkiffaa. Legitur in epigrammate iiieairoT^ ad Moer. p. 329- item VilloisOn seconde lettre snr I'ln^ 
Ixiv. lu Bruncku anal. t. iik script. £tr. de Rosette, in MiUini Mag. encyclop. No. 6. 

BawMia de corona regia vix reperitur apud aliquem an xi. p. 203. qui etiam aiud refert, quod m omni- 
abum scriptorem, praeterquam m Inscript. Roset. ubi bus numismatibus iEgypti Gnecis legitur Utera initia- 
hn. 43. est x^woU ^criXeto. bn. 45. rof? mpl t^m fiaai- lis L, qua significetur AvK&jiayTos, quo ipso nomine sae* 



clxxxviii LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 158— 1«4* 



adversari. Dicitur enim ibi Defas fiiisse Rhodi legibas, 
rvy hfifiotriov rfiv 'jroXiy eiaeXQeiy, prorsus ut Romse intra 
urbem carniiici domicilium negabatur (v. Cic. pro Ra- 
bir. 5.), quod de hrifiOKoivf etiam Pollux 9. 10. tradiiiit. 
;v. Wesseling. ad Diod. Sic. 13. 102. Scilicet quan- 
quan hii^ua olim non difFei-ebat ab eo, qui postea bufio- 
9tos dictus est, id quod docemur per hsec Eiistathii ad 
Hom. Od. y. p. 145S. 10. : avrihii(n'a\Tai to "ihiov 
htlfilif irpdyfiari, Kada brfXdl to (v. 82.), irpfj^is b' Ibiij^ 

biifjiios. el iy oi fieff "Ofirjpoy to IbiuTiKoy (^atn Ka\ to 
hjfioatoy. "Opa bk its Xiiis ypritrTij lir ayaSf irapa toU 
waXaiols, iftmpoy eis irepolay tnifxaoiay fiCTineae. KoXarr- 
njf yap 6 bijfAios vapa to7s fjieff "Ofiripoy. Cf. ad 0, p. 1 595. 
17. et Ernest, ad Od. y. 82. et b. 312. quanquam item 
libenter largior Dorvillio, sive bii/ji6ino5 sive brifnos dica- 
tur, semper vocabulum bovXos intelligi : tameu hoc vide- 
tur usus loquendi effecisse, ut omnes ministri seu servi 
pablici, qui qusestionibus et suppliciis adesse solerent, 
dfifwffioi dicerentur, sed ille speciatim, qui carnifex a 
liitinis vocatur, btf/uos. Atque sic brtfjioaws est apud 
Aristoph. L^sistr. 437* ubi Bisetus : brjfiotrtovs Xeyovai, 

i^ai ^vibasy Tovs r^s TroXem bovXovs, toiovtoi ol vrrrf- 
pirai, Kal ToUfiTai^ koi Ikv^c. Sequentibus autem aetati- 
bus, cum mutari et corrumpi coepisset lingua Or., sensim 
arbitror hoc discrimen neglectum fuisse. Quotiescunque 
igijtur bfjfdfftos de camifice dicitur, ut apud Plutarch, in 
Pbocione, c. 36. minus purum hoc et accuratum atque 
adeo mutationi linguae per Macedonas et Alexandrinos 
factse tribuendum existimo, etsi difficillimum esse vi- 
deam, in quolibet loco, ubi recentiorem istum vocabuli 
usum deprchendimus, certo definire, utrum ille scriptori 
debeatur ipsi, an librariorum inscitiae, qui fortasse bi'i^ios 
putarint esse compendium scripturae pro bijfioerws, an 
denique grammaticis, qui nomen sua aetate usitatius adhi- 
buerint ad explicandum autiquum et minus jam usita- 
tum. Sic Th. Mag. p. 207. ubi affert aliquem ^schi- 
nis oratorb locum (p. 296. ed. Reisk.), in eo non br/fitos 
sed briftdtxios exhibet, ut Codex Meadianus, baud dubie 
e glossemate. Contra apud Diod. Sic. 13. 102. libri 
editi habent ^tto twk biiiioaitay cttJ tov OdyaToy &ye(r6cu, 
fled codex Venetus inro Twy brifidoy, quod potest gram- 
matici paulo doctioris et elegantioris interpretamentum 
videri, qui indicare voluerit, etiam ita scribere potuisse 
Diodorum, qui sane vocabulo tov bfjfjiiov usus est 14. 
107. Itaque res omnis judicari debet ex aetate scripto- 
rum, neque adeo uUo modo in ^schine v. c. e Thoma 61;- 
fidoios reponi pro b^fiios, 6 ras Twy dySpdiViMty eirifiepias 
KoXo^k^y orifioffios — &rt bk biifjidmos eifj bifj/jiios, Theophy- 
lact. epist. 39. p. 873. T. viii. opp. Meursii. 

^t&^etrSai hue referendum esse docent verba Pollucis 
7- 32. 33. : trrfiffai Toy tniifioya $ ra aTTjfidyta, Kai irpo^o- 
peitrdai* offTta yap ^Xeyoy ol *AttikoI to ydy bid^etrOai' Kal 
TO bi&^eoBai bi kariy ky airrn X^fci vapaXafifiaydfieyoy, 
*0 i* kfyf^lyeff ItTTOVs, 6 be Scdferac. Kai irov irapk Niico- 
^vTi iy Waybiitpi^. ubi equidem probaverim H. Ste- 
phani conjecturam, ck koiv^ X^^ei, vel legerim ravrp 

X^fei. Nam prior locus est proverbium, qualia non 
esse puri sermonis exempla habenda satis constat; et 
Nicophon, cum comicus poeta fuerit, potuit plebcium 
aliquem eo verbo utentem inducere. A verbo irpotpo- 
peioBai distinguit Schol. Aristoph. Av. 4. et ex eo Sui- 
das: irpoffiopeiffdai XiycTai, to vapaipipeiy tov tm/ffjioya 
rots biaSofiivois, Hesychius autem verbo bid^eaBai ad 
explicanda verba Attica utitur, ut ATTeaOar btd^etrOai 
trrrj/ioya, it. bi^yTCTO (nisi legendum est ^i^rrero)* bidScTO 
itn-iy. Sic fere legitur in cod. Alex. Judic. x\i. 14. 
ibidfraTO tovs eirra /3o(n-pi/xovs, et v. 13. in Cod. Oxon. 
btdfry pro ^&yys. Sed Ps. ii. 6. Aquila et alius inter- 
pres scripsisse fertur ebiatrdfiriy /Sa^iX^a fiov, cum Sym- 
machus habeat i^pttra, Nomen blaofia, quod Etymol. 
M. p. 270. 18. explicat verbis h wpwTrj roO t^arlov kpya- 
tria, extat Judic. xvi. 13. 14. et in loco Callimachi apud 
Elymol. 1. 1. Add. Suid. qui in v. ^afia de hoc nomine 
dicit : atifiaivei bk Kal to blavfia, Kal ItiHjipbfy* Kal ^rretr- 
Bai, o fifieis bidSeadai /lerajSoX^ r&v 81/0 tra els ro 5. Cf. 
iSteph. Ind. Thes. et Valckenaer. ad Theocrit. Adoniaz. 
p. 205. sq. 

AiaK6yiff(ra pro biaKovis. v. fiatxCXidtra, Forma ilia 
ssepissime reperitur in libris recehtiorum, ut apud Epi- 
phan. haeres. 79. in Conciliorum canonibus Or. ac Lat., 
utNicaeni canone 19. in Latinis patribus eccles. v. Casp. 
Ziegler de diacouis et diaconissis veteris eqclesise, Viteb, 



167s. 4. inprimis c. 19. 

AidKbiy pro bidKovos est in Charta Borg. 7. 16- 18. et 
9* 23. Cf. Schow. p. 51. et 56. et prasfiit. p. xxxix. ubi 
ostendit, eandem illam formam ubique deprehendi in 
MSS. Liturgico^Copticis episcopi Tukii, in bibl. CoU 
legii de propag. fide asservatis. 

Aiapr^erai pro H^atraTflaai Menandnim dixisse testan- 
tur Suidas et Phavorinus. Atque bta notio videtur verbo 
a M accdonibus et Aiexaudrinis tributa fuisse. ^Unde Num. 
xxiii. 19. e quo loco etiam Judith viii. 16. pro biairr^ 
dfiyai rescribendum est biopTrfliiyai, legitur : ov^ ws &v6|tHt^- 
TTos 6 deos bitipTrjdtiyat, pro quo Philo 1. i. de vita Mosb 
T. ii. opp. p. 125. ubi hunc locum laudat, exhibet Sia- 
^levtr&ffyai. Etiam Dionysius Halic. plus semel sic uti- 
tur verbo biapTdadai, ut archaeol. Rom. 1. p. 31. 24. p. 73. 
45. 

AiavXtayla, inquit Croius Obss.in N. T. c. 33. p. 257. 
est vox Alexandrina. Eustathius certe ad Od. x- P* 1917* 
3 ] . scripsit haec : ol avXCitves, odey to. btavXtoyiioyTa iryev- 
/lara* Kal biavXayla, ToviKri (rreyorris, Kaff fjy oprvyes n 
dTrXCis dypioi opytdes dypevoyTai, eOyucil be Xi^is avrrj yykh- 
pifios Tols irepl SivoiTnjr dvttyrepw oUovffi wpos (ioppdy, Et 
ad Od. b. p. 1483. 47* biavXiayiieiy (jtafiky ytitpioy to 
beydfievoy kKarkpov iryevfia, quae sunt ex Atheuaei 5. 
p. 1 89. B. desumta, et quae saltem Naucratitis hoc ver- 
bum in usu fuisse docent. Legitur autem SiavXhiyiSeiy 
in Aristot. de respirat. c. l6, 

Aiatpwyeiy, quod alias significat dissonare, discrepare, 
ut in Plat. Cratyl. T. i. opp. p. 394. C. Tals auXXafiaU 
Kal Tots ypdfifjiaffi biaij^wyovyra, in dialecto Alex, signifi- 
care coepit perire, deesse, desiderari, ut 1 Reg. xxx. 19. 
mi ov bief^yritrey avrois (np. r< s. oibey). Num. xxxi. 49. 
ov biavetliwyfiKey dw* avrd/y oifbe els. Suidas : biaTretpuyrjKey' 
dyrl Tou effydrfjy icfti TeXevraiay (^(oytjy dffjxe, TOVTioTiv, 
dwiOayey. Ezech. xxxvii. 11. dTroXutXey ^ eXirls i/juiy, 
biairetpwyriKafiey, Hesych. : biawe^yriKa/jiey' dTnaXdfuQa. 
Cf. Bochart. hieroz. P. ii. p. 640. Scilicet metaphors 
petita est a sono, qui quando per plura loca hue illuc 
pervasit, tandem audiri desinit. 

Avcrpcyos, quando de alsioso et frigoris impatiente diet- 
tur, adulterinum vocabulum vocat Phrynichus p. 184. 
quo Menander usus sit. Nimirum purse Graecitatis tem- 
pore videtur in vita communi tantum et plebis sermoni- 
bus ita usurpatum fuisse, quod quidem inde puto posse 
colligi, quouiam ab Aristophane, qui alias fuit *Arr<rw. 
raror, illud eo sensu adhibitum fuisse Pollux 4. 1S6. auc- 
lor est : tovs del piyovyras ol iraXaiol piyovifilovs IXe- 
yov, ovs ol vvy bvffpiyovs, ^ApiaTO<^dyr)s bk ey ^afivXtayiois 
boffpiyos eipjiKe. Neque enim semper et simpliciter Aris- 
tophanes potest puri ^tticismi testis advocari. v. Jow 
Aug. Eniesti pr. de vestigiis ling. Hebr. in ling. Gr. 
(Lips. 1753. 4.) p. 11. sq. Postea vero praeter Aristote- 
lem hist. anim. 8. 25. 9. 3. et 46. de generat. aoim. 
2. 8. problem. 1. 29. et 8. 10. etiam alii minus puri 
scriptores eodem modo locuti sunt, ut Apollonius Alexan- 
drinus de syntaxi p. 188. 27. ed. Sylburg. Frcf. IS^O. 
4. 

"EKdefia (idpfiapov, av bk Xiye wpoypa/ifia. Phrynicfa. 
p. 104. irpoypafifJLa X^ye. ro 8^ eKdefia, d-j^ntrroy, Th, 
Mag. p. 739. Sane licOe/ia in scriptoribus idoneis an 
legatur,,valde dubito. Equidem reperi tantum in ver- 
sione Alex, ut Esth. viii. 17. ubi synonymum est vf^da- 
ray/ia, et Ezech. xvi. 24. ubi Polychronius interpreta- 
tur oioy TO rrpoayCryioy^ iyOa Tas iropyas Tpi6eiy elidavu 
V. Biel. nov. thes. philolog. Adde quod Hesychius eo 
utitur ad explicandum nomen trpoypdpLfiaTa, 

'EKfid^atrdai pro ofiop^iaadai et dvo^op^affOai di6i vetant 
Th. Mag. p. 649. etMoeris p. 291. Recte, opinor. Nam 
praeter Epist. Jerem. xiii. hfidaaoyTai, et v. 24. ^Kfjid^ 
et Sirac. xii. 11. €KfjLe^a\i}s, nuUus, qui huic verbo ab- 
stergendi notionem subjecerit, auctor mihi innotuit, nisi 
Aristoteles hist. anim. 9. 40. ubi legitur cKfidTTovaiy. 

^Fdcrpuftrai et eicrputfia pro e^afipXCiaai et &fi(^XiM)fia siVC 
e^dfijSXwfia sive dfxSXutOpibioy eleganter dici negant Phry- 
nichus p. 88. et 128. Th. Mag. p. 318. sq. et Phavorin. 
in V. eKTpdaai, Hand dubie recte. Nam quae inter- 
prctes grammaticorum attulerunt istorum verborum exem- 
pla, ea ex Atticis et autiquis scriptoribus desumta non 
sunt, sed vel ex lonicis, quare Fischerus de vitiis lexic. 
N. T. p. 701. sq. Macedonas et Alexandrinos verbum 
hriTpiStaKeiy ex lonica dialecto revocatum frequeutasse 
diciti (Cf. infra reXtaKjiy) vel ex lis, qui post Alexandri 



w LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. Git. OBVIARUM. [pp. 169—174. 

L4S0. 15. ila afiert : cyilf vftoi^nis olic ff^K riicyov. vidimus, vel a Chrysippo, qui gente fuit Cilix, e oajiM 
d bodie in libris Euriindis legitur : eyiJ vpoiaru oifK nationis lingua etiam piura in dialectum Alex, venisse 
ip* ^Ijy ^/Xmv. ubi Don ego cum Piersono ad Mcerid. jam ftupra declaravimus, usurpatum fuerit, cumque idea 
1. 1. reponendum putaverim Hfitiy pro &p Ijy, Sopbocl. norainativus^ diirepos et Bdrepot, reperiatur apud alios 
Ajac. 088*9 ubi si Kusteri ad Suid. T. i. p. 66. correctio- scriptores recentiores, ut Uermogenem de partit. seel. 12. 
mm^ iifuv pro ff/ii^v rescribentis, comprobaveris, Triclinii p. 74. ed. Laurent, item Josephum archaeol. l6. 4. 3. 
interpretamentis ^cile carebis. Vel sunt eorum scripto- Clem. Alex. str. 1. p. 274. D. Berytium in Geopon. 14. 
ram, qui orationi vellent omatura quendam atque digni- 20. 2. Dionys. Halicam. archttol. 1. p. 66. 29. alios* 
talem verbis priscb eorumque formis raris conciliare, (v. que ab interpretibus Thomae 1. 1. nominatos, non video 
Fischer, de vitiis lexic. N. T. p. 683.) raro quidem adhi- quid mibi opponi possit, formam illam nominativi primo 
bitis, £ quo nuroero sunt Xenophon Cyrop. 6. 1. 7«» Doricam, deinde ad Alexandrinam dialectum refer«nti. 
obi formam H/iriy Rubnkenius ad Memm. 1.4. 19* At- — Arepos SLrepoy hvoi^tvy^pfxw Theopbylact. epist. 22. 
ticfls liy praefert, et Lysias p. 287* 4. Satis enim constat, p. 829* extr. T. viii. opp. Meursii. 
banc formam antiquissimis temporibus usitatam fuisse, Qepitrrpioy, h. e. i^rtov Oepiyov, quod etiam Bipitrrpor 
cam dualis IjsTTiy in Homeri atque Hesiodi carminibus vocalur, a nemine grammaticonim veterum damnatuni 
ioveniatur. v. Fischer. 1. 1. Cum vero tormam Hfjirfy dico vidi, sed jure, ut videtur, illud suspectum est Valcke- 
Alexandrioam, et communem, at(|^ue omnibus, etiam vul- nario ad Theocrit. Adoniaz. p. 368. C., qui ab Alexandri- 
go, notam fuisse, pneter grammaticonim auctoritatem has nis praesertim id usurpatum, et hinc ad Judaeos Graecien- 
habeo causas. Primo enim quam saepissirae extat in ses translatum fuisse btatuit. Hieronymo quasatt. Hebr. 
venione Alex., ut Nehem. ii. 15. Prov. viii. 30. Dan. in Gen. xxiv. 65. T. iii. opp. p. 140. G. theristrum est 
viii. 2. Amos. vii. 14. et in N. T. ut Matlh. xxv. 35. 36. pallium quoddam, genus etiam nunc Arabici vestimenti, 
43. Marc. xiv. 49. etc. et in Cod. Alex« Act. xxvji. 37. quo mulieres proviuciae illius velantur. Similia idem 
4/ie0a, quod ipsum Griesbacbius -et Matthaei pro ijfiey tradit ad Jes. iii. 21. T. V. opp. p. 19. £. £t valde pre- 
ediderunt Matth. xxiii. 30. Saepissime etiam apud alios tiosa haec pallia fuisse, docet Myrini locus in Brunckii 
scriptores recentiores, ut Arrianum (v. Heupel. ad Marc, aualectt. T. ii. p. 107. nr. ii. r&i: k6i:kov (iaf&iyra Kal 
uv. 49.)^ Plutarch, in Convivio sept, sapient, c. 1. vvylyoio Oipt<rrpa. Hsec forma, O^ten-poy, extat etiam in 
apophth. T. viii. opp. p. 86. 101. Lacon. apophth. ibid, versione Alex., Gen. xxiv. 65. xxxviii. 14. Cantic v. 7. 
p. 210. 216. de Alexandri M. s. virtut. s. fort. orat. i. Jes. iii. 21. Sed Oepltrrpioy habent Theocritus idyll, xv. 
c. 10. saepius. de exilio c. 15. Apollon. de syntaxi 69* et Aristaenetus epist. i. 27. 

p. SO9. 31., ubi etiam est wyiq/jLrjy, Antiphilum Byzan- 'lipierira pro iipeia, partim eodem modo formatum est, 
tium in Brunckii anal. T. ii. p. 169. Automedontem quo ^triXiafta, partim non nisi apud recentiores scripto^ 
ibid. p. 209. nr. viii. in quibusdam epigraramatibus iAta- res legitur, qualis est v. c. £piphanius haeres. 79. 
iirois ibid. T. iii. p. 232. nr. 387. P- 300. nr. 694. v. 1. KoXa/xa^a cum ab antiquioribus adjective positum fue- 
et 5. p. 313. nr. 741. p. 3l6. nr. 752. p. 318. nr. ii. rit, ut A Theocrito idyll. 10.18., deinde substantive dixit 
apud Achill. Tat. £rot. 5. 1. ^op. fab. 207. Deinde vulgaris consuetudo pro raXd/iiy. £ustath. ad Ihad. r. 
grammatici forma ista utuntu); ad explicandam formam 222. laXel Hiy Kakd/itfy 6 woXvs AySpt^iros KoXofuilay, As 
Atticam, vel Homericam, ut Schol. Aristoph. Plut. 77. Kal {§ aeX^yri, treXriyala Xeycrac. Cf. quas idem ad Od. (. 
rd Ii Ayev roff y iLvrl roB fifiriy, Suidas : H — ityrl rov ij/JLfjy. p* 1758. 55.de pluribus talibas exposuit, ut fUXtffoa fs^Kia^ 
Et in V. fiai^y Ijy^ Ayrl to9 ^firiv* Item : teapoy Tao^- aaia etc. Schol. Theocrit. ad idyll, i. 52. ityBeptKt^y^ 
jifiy. iyucQs icar* ^Attikovs. Hesych. ^a' ijfiriy, Cf. Pna- &>t1 tov Sea KoXd/jiris, ijy oi Koiyol Kokafmiay fairL 
Torin. in v. k^pjiv, Ka^fiikiy pro icarafAikiy Phr^nichus p. 1 50. ait peaaime 

Qduya quid fuerit in plebis sermone, docel Anatolius, dixisse Alexidem. Jam Alexidem quidem, utpote poe- 
Jambiichi magister, in Geoponn. 6. 13. 2. ex roi^wy tam, hac forma contracta recte uti potuisse, dudum oaten- 
(np. rtSv tnefu^vktay) rpd^ fjy iiri\wplias KoXoffffi O&fiyay, dit Spanhem. ad Callimach. h. in Dian. 95. et eadem 
0^ hribks wdfMa rdis (kypoUois ylyerau Latine lora voca- licentia Antiphanes usus est apud Athen. 10. p. 446. A. 
tur. Sed in eo tamen vera praecepbse Phrynichum puto, quod 

Odrepof et BiLT€poi a grammaticis multis damnautur, ut barbariem esse judicavit, si quis in istius formae usu poetaa 
aThoma Mas. p. 120. sq. Hrepos, ol Odrepos fi^Lpfiapoy ita imitaretur, ut cam etiam in oratic^pe pedestri poneret; 
ycb, e2 Koi AviciS^fMiiv, Kal rtyes 6Xkoi rovro yp&^vaty^ quod factum videmus ab Alexandrinis Judaeis Jes. vL IQ. 
i irepos y&p kiri, Kal Kara Kpaaiv Arepos' o^c (^ei oly xxix. 10. xxxiii. 15. Thren. iii. 44., a Philone, cujus 
yi^tpay kyraffda rb 0, Cairtp kirl r&v (iXKbty wrdf^eiay. ixei locum babet Alberti obss. philolog. iu N. T. p. 97., m 
yhp rb roff &pdpov r, els TpiTreTau—CteravTw Kal M Oi^Xv* Matth»o xiii. 15., a Luca Act. xxviii. 27. et Hierode Facet. 
koi iLTipa, oi daripa, Auctor libelli de barbarismo, a 10. Nam primo forma ilia fuit Dorica vel JBolica 
Valckenario post Ammonium editi p. 195. Kara ovyaXoi- Maittaire p. 334. sq.), qua boni scriptores extra poesia 
ikr^y (np. ylyerai ^fiapitrfws), ws Miyayipos X^yei, 'O nunquam usi sunt. Certe Xenophon Cyneget. 5. 11. 
Odrepoc fiky roiy ivoiy ^iotrKdpoty ayrl rov ^yai, 6 irepos, scripsit Kara/iveiy. quaha exeinpla plura collegit Alberti 
if yap roMThri ovyaXotifi^ ylyerai M olheripov Apdpov^ Sray 1. 1. Quin poetae quoque, v. c. Hedylus apud Athm. 8. 
aiirf finfiprirai oyo/ia Awb fl^wyiieyros ap-vd/ieyoy oJoy, rb p* 345. A. quanquam alias non omnino purilatis studio- 
^epoy, Xiyu Bdrepoy hrl iipaeyiKov be oiiaftds. £ustath. sus, formam contractam, quantum potuit, fugerunt. De- 
ad Od. n. p. 1573. 60. larioy ws Kara robs waXaiovs ob inde grammatici veteres, ut Hesych. Suid. Phavorinus, 
poyoy <erepoy Kal h-epa, dXXa Kal /icra rov O^ra Odrepoy Kal verbo ica/x/ii^eiv, tanquam vulgari et omnibus noto, expli- 
O&repa xlyerai rb rQy obberipwy wXijOwn-iATOK jcai iviKdy. carunt verbum simplex. Unde etiam apud Xenoph. Cy- 
TLpi^atmros b^ Xiytay rby d&repov riS»y ^lOffKoiiptiy^ etrx^druts rop. 8. 3. 12. pro fivuty in Codice Altorfino extEit ra/x- 
PapfiaplSei, &s frioi Uavaayias. Hi igitur omnes barba- fcvwv. Pauca praeter haec, quae dudum scripseram, anno- 
rismum in forma O&repos etc. agnoscunt, sed £ustath. ad tavit Fischer, de vitiis lexic. N. T. p. 679. 
Od. a. p. 1385. 50. rectius forsan Dorisniuni. Nam post- K&praKXos, corbis, vel cavea, i. q. jcXm^s, vix usquam 
quam ostendit, Doricum pluraleiu articuli rol esse a singu- legitur nisi in versione Alex., ut Deut. xxvi. 2. '4. 4 Reg* 
lari ros, qui tamen non esset usitatus, addidit ha^c : Kal x. 7. Sirac. xi. 30. v. omnino interpp. Hesychii in v. 
bSfXoy ipatrly h rov OdrepoSy orrep }(r6y etrri rf, 6 &repos, tya K&praXoy, et Biel. 

X, rb &repos, ijyovy 6 els, eJra ovyaXoitpj Kal &fia rporrp rov Kardvbpa, enumeratio viritim &cta, series hominum, 
^iXoC CIS baov, ddrepos, X6y^ bi rotovrip Kal drjXvKri e^ela, extat in Charta Borg. 1. 1. 

kripa flyoi/K /ila. Kal Kara avyaXoupriy Kal bfiolay rpo^ KaraTropetieoSai pro Karip^eoBat, ex exilio redire in 
ir^i", Oaripa fj erepa ^piKus. In eadem sententia est patriam, in Inscript. Roset. hn. 19. sq. sic legitur, ut 
Schol. £urip. Hippol. 894. X^yerai Kal Odrepos, ayrl rov synonymum sit hujos ipsius verbi KarlpxeaSai, prorsus ut 
6 Hrepos* Kal arepos, b h-epos, tkntpiorL Fere eadem habet 2 Maccab. xi. 29* 30. Similiter apud Polyb. iv. 17* 
Etymol. M. p. 443. 27., qui tamen lin. 33. Odrepos mas- xxiii. 2. xxix. 8. et saepius. v. Villoison secoude kttre 
culinum simpliciter rejicit, ut Herodianus in Philetaero sur llnscription Grecque de Rosette ; in Millini Maga- 
p. 432. Jam etsi apud Lycophronem v. 590. lectio Bdre- sin encyclop^d. No. 6. An xi. p. 199. el 200. 
pot potest kicerta videri, quia in cod. Selden. scribitur Kara-^iaplcleiy, transcribere, in album referre, enregi^ 
&repov, et quia V. 1048. &repo( est in omnibus libris: tamen trer. £sth. ii. 23. Karaxwploai (all. per glossema legunt 
pum Bdrepos vel a Menandro, cujus orationem non posse Karaypdxl^i) els fiyufwovyoy. 1 Paral. xxvii. 24. ob core* 
{Mine Graecitatis exemplum aut normam haberi, saepe jam x^P^^ ^ dptOfibs h /3c/3X/y. 3 Mace. ii. 29. jcaraxwp/aoi 



pp. 174—180.] 



STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. 



tls njv TpowyeerraXfiiyriv avdevrlar, ubi Grotios explicit : 
Relates in matricuiam — in album proprium referri, seor- 
sim ab illis qui accensebaotur. Strabo 1. p. l6. B/Ofiif* 
pov Kora^vpitrai eis rt)y Troirjfnv, carminibus suis inse- 
niisse. Ita et Casauboiius emendaverat vitiosum Karaxta* 
pSfffoi, et exbibet Codex Vaticanus. Decretum civita- 
tum Hermion. et Asin. in Gorii ioscriptt. Donian. class, 
iv. Florent. 1731. fol. p. 137. Hn. 23, 24. rove vofio- 
y^^ovt Kara\kfptffai rovro bSy/jta, Pro quo lin. 27* 28. 
est kyaypdyl/ai hoyfia, Hsec fere omnia debeo diligentise 
Villoisoni. v. ejus troisi^me lettre sur Tlnscription Grec- 
que de Rosette ; in Millini Mag. enc^clop. No. 7. an xi. 
p. 318. sq. Nam etiam in Inscriptione istarsic legitur 
lin. 51. 

Kdrra et k6ttos, Evagrius 6. 24. aiKovpoVf i^y K&rray 
il trvy^ia Xiyei, Schol. Callimach. b. in Cer. 111. 
ray aXKovpoy' roy ibwriicvs XeyS/ieyoy K&rroy. Quae cum 
conveniant cum Latinis catta et cattus s. cat us, uon buc 
cetulissem, nisi vidissem dubitari posse, annon haec relicta 
esaent ex antiquissima Hellenum lingua, v. Serv. ad Virg. 
JEa. i. 423. et Donat. ad Tereot. Audr. 5. 2. 14. Cf. 
infra (nr^Xvyj^, 

KXlfiayos, V. Kpi(iavos. 

KoXlayhpoy quid sit, et cur recte hue referendum videa- 
tur, apparet ex bis Scbol. Aristopb. ad £quit 673. ver- 
bis : Kopiayyoy, tlho% fiordyrts, ro yVy KoXlaybpoy. Fluxit 
hoc baud dubie e dialecto Dorica, ut mox io v. Kplfiayos 
patebit. Legitur autem KoXlayipoy in Geoponicis 12. 
1.2. et ex Apsyrto ibid. 16. 4. 5. Simonem Sethi addi- 
dit Niclas. 

YioyUiy sive cov/fetv, ubi siropHciter pro ypteiy dictum 
fuit, non tulit Gr. linguae puritas. Schol. Theocrit. ad 
idyll, i. 27* KekXvoiiiyoy^ Hyovy XcXovfiiyoy, Kej(pi<rfUyoy, 
S K€icoyi9fUyoy oi KOtyoi fa<ny. Deinde ad v. 30. ubi 
poeta KCKoytor/jtiyos' diTiit, adscripsit haec : evravOa t6 kcko- 
vitr/iiyos "tam iiyrl rov Ke')(pi(rfiiyas &irXijs, 

KpdfiParos pro akijiirovs, uno fere ore improbandum 
judicatur a grammaticis, ut a Phrynicho p. 20. Th. Mag. 
p« 799' Phavorino in v. X^or, Eustathio ad Od. 1^. 
p. 1944. 19. etiam Polluce 10. 35. Cf. Schol. Aristopb. 
ad Nubu 253. Neque ego dubito, quin Salmasius de 
hellenist. p. 65. recte illud pro Macedouico habuerit. 
Quanquam enim, quod ego quidem sciani, non legitur in 
versione Alex., tamen praeter Critonem et Rhinthonem, 
quos Pollux 1. 1. ejus auctores laudavit, scriptores tantnm 
recentiores eo usi sunt. Et Kypkius quidem obss. in N. T. 
Vol. i. p. 154. unum modo locum ex Arriani dissertt. 
^NCtet. attulit. Addo Scholiasten Euripidis, qui ad 
Hippol. 977. ter posuit hoc vocabulum, et libros N. T. 
in quibus plus semel legitur, ut Marc. li. 9. qui locus 
cum Triph^'Ilio, Ledrensium episcopo, laudandus pro 
concione esset, pro KpdfiParoy dixisse narratur irKi/jiTroba, 
V. Sozomen. hist. eccl. 1.11. Atque hoc idem in eodem 
Marci loco laudando fecisse deprebenditur Clemens Alex, 
paedag. 1. 2. p. 81. B. Unde vocabuli vilitas patere potest 
cuique. Alios auctores habet du Fresne in glossario med. 
et iu£ Graecitatis. Praeterea Hesychius nomine Kpdlofia" 
m interpretatur nomina KX(yri, et KXiydioy, et (tkI/jhtovs, 
et 'vdXaybpos^ Sic idem habet : Xixrpa' Kpafifidna, Et 
Soidas : KXlyti (potius KXiylhioy)' to KptififiArioy. it. o-ic//i- 
vovt' KpAfiaros. Ceterum Kubnius ad PoU. 1. 1. nomen 
Kpafi^ros ex Hebr. derivat. 

Kplfiayos dicendum est, auctoribus Th. Mag. p. 554. 
et Phjrynicho p. 76. non kXifiayos, Scilicet non plane 
rejici debet haec altera forma, sed non Attica putari : 
id quod docemur per haec Athenaei 3. p. 110. C. verba : 
olha on 'ArriAToi fiky hia toU p OTOtytelov Xiyovai koX 
Kplfiayoy Kal Kpijiayhriy 'HpoSoroy 8' ky oevrepq, rwy laro' 
ptdty (c. 92.) 1^9/, KXi^hvif hia^yti. Kal 'l^^ptay i^ri, 
rU araiHyasy rj KXifiayiras, iffjuApria irkirati ; Eadem 
forma vocabuli per X, etiam a Sopatro adhibita legitur 
apud eundem Athenaeum 14. p. 656. F. et a Strabone 
16. p. 754. A. item Gen. xv. 17. Levit. ii. 4. xxvi. 26. 
et saepius, et Matth. vi. 30. et icXi^v/riys Apros apud 
Florentinum in Geopon. 2. 33. 5. 2. 47- 10. Alia re- 
oentiorum testiroonia habet du Fresne 1. 1. Nimirum 
etiam haec forma ad Alexandrinos migravit a Doriensi- 
bu8 : id quod partim ex Athenaei verbis supra positis 
intelligitur, partim manifestum est ex Etymol. M. p. 538. 
19. 01 ^tatpieU KXifiayoy Xiyoviri. Quam vulgare autem 
hoc et omnibus notum fuerit, recte colfigas inde, quod 
Uesychius nomine KKlfiavo$ utitur ad nomina hrvot et 



xvcyevr interpretanda, et quod qiratnor codices Dio« 
dori Siculi 2. 49. icXtfidyuy pro icpifidyiay exhibent 

Aayuot rejicitur a Pnryoicho p. 78. qui, Xay^, in- 
quit, 6 *Arra:or, Sea rov O h "Imv. ro Xaytoos ohc 
itrriy. Jam quanquam haec forma non improbari videtur 
ab Athenaeo 9* P- 400. C. ro Xaynrov, (np. apud Hom. 
11. 310.) ei fiky iarly 'IwyiKoy, irXeoy&iei ro ta* tl 6* 
*Arrtic6y, ro 0. quae verba paululuni mutata repetit Ens- 
tath. ad Od. e. p. 1534. 19- et p. p. 1821. 23. et Phavo- 
rmus: tamen ego cum Phrynicho iacio. Nam Xayi^ds 
in Dullo scriptore idoneo reperitur, quanquam illud per 
librariorum inscitiam in duo Xenophontis locos urrepainie 
in Lexico Xenoph. docui^ saepe vero in recentioribus ac 
minus pura Graecitate usb, ut Callimacho h. in Dian. 95. 
et 155. et epigr. 33. 1. Antiphilo in Brunckii anal. 
T. ii. p. 175. nr. xxiii. Isidoro iEgeata ibid. p. 473. nr. 
i. V. 3. et 6. in aieairorois epigrammatibus multis, ut 
T. iii. p. 144. nr. xi. p. 239. nr. ccccxvii. p. 288. nr. 
DCXLYii. Plutarcho Lacon. apophth. T. viii. ed. Hut« 
ten. p. 200. 228. Hermete apud Stobaeum eclog. phys. 
c. 52. p. ip74. Schol. Nicandr. ad theriaca p. 22. 93. 
et ad alexipharmaca p, 54. 64. 69. Didymo in Geopon. 
xiii. 14. 9. Liceat hic obiter notare Leonidae Tarentini 
in Brunckii anal. T. i. inconstantiam. Nam p. 223. 
nr. xii. dixit XaywofidXoy, p. 224. nr. xvii. Xay6&ripa, et 
p. 228* nr. xxxi. ra Xayii»j3JXa^ quae varietas fortassi^ 
metri necessitati tribuenda videatur. In versione Alex, 
extat Xayuos, et quidem in cod. Alex., Ps. ciit. 18. Atque 
banc veram esse Judaeorum Alexandrinorum versionem, 
diserte docuit Hieronymus in epistola ad Suniam et Fre- 
telam, T. iii. opp. p. oi. H. Omnino de bujus nominis 
scriptura v. Oudendorp. ad Th. Mag. p. 564. Cetemm 
si genuina est lectio in Cyrilli Lexica MS. a Bernardo 
ibidem allato : ro Xayiaos Aaiciitywy imly^ hoc ipsmn 
reponendum putem in Phrynicho pro rh Xayt^t & ohc 
itmy, et rursus appareat, formae istius fontem esse Dbii- 
cam dialectum. 

Aovrputv et ^ 

Avrpiity, pro inroTraros sive Korpity, barbara a Smdt 
vocari jam in v. d^e^v vidimus. Legitur 4 Reg. x. 
27. in Cod. Vatic. XvrpHya, in Cod. Alex. XtrrpAyatJ in 
Aid. XovrpSya, in Complut. KoirpQya, In glossis ad b. I. 
exponitur per &6€ipQya. Alias Xovrpt^iy est balneum. 

Mayetpetoy damnant Phrynichus p. 120. et Th. Mag. 
p. 591. Quibuscum si contuleris locum Poll. 6. 13. ubi 
fiayetpeioy et ojrrayeioy tanquam synonyma sine ulla nota 
ponuntur, viden possint male egisse Atticistae. At baud 
dubie vera praeceperunt. Nam ea tantum notione, qoa 
ipsam culinam significat, rejectum ab iis arbitror istud 
vocabulum : quare uec locus PoUucis, ubi paulo diligen* 
tins consideraveris, ad eos confutandos referri potest, 
quippe cujus haec mens est, pro fiayeipeioy dicendum 
esse om-ayeioy, id quod satis docet alius Pollucis locus 
1 . 80. owrayeioy ro ftayeipeioy kptis, Athenis enim /layei- 
peioy significavit locum quendam, unde coqui conduce- 
bantur, forum coquinum. v. Poll. 9. 48. Sic nec Theo* 
phrasti locum (charact. 6. 4.) puto recte opponi Atti- 
cismi magistris posse, quia Theophrastus ^se in idoneis 
purae Graecitatis auctoribus baberi nequit, et quia viz 
dubium esse potest, quin ibi significentur popinae, b. e. 
loca in quibus cocta venduntur, non loca ubi coquuntur 
opsonia. Philoni autem, apud quem et ipsum culinse 
notione subjecta legi docuit ad Thomam SaUierius, faeik 
inhaerere potutsse apparet ex assidua versiouis Alex, lec- 
tione, in qua sic legitur fiayetpeioy Ezech. xlvi. 23. Prae- 
terea multi grammatici eo interpretati reperiuntur voca- 
bula Attica, ut Schol. Aristopb. Pint. 8 16. Harpocra- 
tion, Suid. et Hesych. nomen lirybs, Schol. Aristopb. 
Equit. 1030. Pac. 891. Etymol. M. p. 629. 8. Suid. et 
Hesych. nomen &rr&yioy sive anrayeioy, Hesychius nomina 
woiipbatoy, iri^pbaXoy et trvpoSalirioy, quorum primum iOe 
dicit Laconicum esse. 

May€(pia(ra, auod 1 Reg. viii. I3.reperitur, hue retuli, 
quia eodem modo formatum e^t, quo iiaxSyiffva. 

Mayivas sive 

Maybihj, quod Hesychio aliisque est cISos ifuirlov 
TleptrHy itoXefwtoy^ jam a Sopingio ad Hesych. in v. 
fiippol vocatur vox Macedonica. Neque video, quid 
buic sententiae possit opponi. Nam supra saepissime 
vidimus vocabula Persica in dialectum Maced. et Alex, 
migrasse, et sfepe nomen, de quo agimus, legitur in 
versione Alex., ut Jud. iiL 16. 1 Reg. xvii. 38. 39^ uU 



cxcii LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 180— 15f. 



Complat. faabet OiSfpcucos pro fiavhvov. 2 Reg. x. 4. ^iliis- 
aue post Alexaodrum M. scriptoribusy ut Dione Cassio 
67. 8. 71. 35. 72. 21. Artcmidbro 2, 3. nunquam vero 
in antiquis. v. omnino interpp. Hesychii, it. Reiff. ad 
Artemidor. 1. 1. et Biel in novo thesauro phiiolog. et quos 
laudant, inprimis du Fresne Glossar. med. et iof. Grae- 
citatis. 

MavidKiis pro trrpeirrds, she a Porico fidyos s. /jtarvos 
(t. Poll. 5. 99. )» sive a Latino manus derivandum censeas, 
rire cum Polybio 2. 31. a Gallis repetendum ducas, sive 
cum Bocfaarto P. 11. Geogr. sacr. 1. 42. e Chaldaico 
HSnO ortum, certe novum est vocabulum et Alex, dia- 
lecto vindicandum. Legitur enim non nisi apud recen- 
tiores, ut Pol^^b. 2. 29* et $1. iuterpretes Alexandrinos, 
ut Dan. V. 7- i6« 29. it. 3 Esr. iii. 6. Plutarch, in Cimone 
c. 9'9 ubi tamen memorat \pi\Kta xpi/^a, ical /layiaKas, 
Kal ffrpemoi^s, ita ut hsec ultima vel grammatici alicujus 
glossema, vel ipsius Plutarchi interpretamentum videri 
possint. Utuntur eodem nomine grammatici ad expli- 
canda vocabula Gr., ut Hesycb. /mtivIvkoi — /jiayidKia, 
mpiiipaia* it. opfjUaxor — fjiayiaKrjs, 7j wepibipaia. it. icXocor 
—KoKKdpioy, flroi fiaytdinis. Schol. Tbeocrit. idyll. 11. 40. 
fidyyos kariy 6 irepiTpajfrjXios xdafios, to Xeydjievoy 
fiayydKtoy, Hoc fiayyoKtoy vix apud alium quenquam 
reperias, et fortassis mutandnm putes in fiavtatcioy, quod 
etiam Phavorinus habet, et exponit t6 tov ifAariov ve- 
piffr6fjLioy. Cf. Scheifer. de autiquorum torquibus, cum 
notis Jo. Nicolai, Hamb. 1707« 8. p. 22 — 24. 

MeyKrrdyeSf proceres. Phrynichus p. 84. testatur, 
Antiocbum Sopbistam hoc vocabulo usum esse, secutum 
fortassis ea in re Menandrum, dici vero debere /jtiya 
ivydfieyoi. Th. Mag. p. 602. fieyiardyes, aboKifioy. trv 
oiy fiiya bvydfieyoi Xiye. Salmasius de hellenistica p. 104. 
iliud ait Maccdoiiicum esse, propterea quod non habeat 
analogiam aut terminatiouem Gr., certe non exeniplum 
auppetere ostendit vocabuli sic Graece formati. At vir 
iummus, nisi putandus est de solo superlativo dixisse, 
quod diserte Pauw ad Phrynichum fecit, baud dubie 
humanum quid passus est. Neque enim desunt talis 
formae exempla. Sic Etymol. M. p. 599- 14. et Phavo- 
rinus in V. ycavlus' irapa to vios ytycTai yeav, 'uts /neyitrros 
fieyiardy. Et Stephanus Byzaot. in v. Aivla* to ^vxKoy 
Alyiay, — uts fiiyitrros fieyiardv, Quje ipsa et plura habet 
Eustath. ad II. /3. p. 335. 14. Sic recte et bene dicitur 
'Ajoapmv, ^AKKfihy (v. Suid. in v. ycdvit) et similia. Hue 
etiam refero, quae Apollonius Dyscoius in grammatica 
sua scripsit (v. Vossii ex ea excerpta ad calcem libri 
Maittairiani de Gr. linguae dialectis p. 571.): ^oriy 
oJy Tpi9iiiyi(JT0s, Kal vapa tovto /jteyiarav, {i/vos rc Kal 
J^vydy* ii^fjiey ey eripois Kal Topa to veos, yeay, — ct^* 
o5 TO yeayioKos Kal yeavias. Kal irapa to ^rrjs ovy yeyi'iaerai 
TO h-ay etc. Ita ego quidem legend um putabani. v. quae 
ibi notavi. Cf. Etymol. M. p. 825. 13. ubi scribitur hay 
et fieyioTdy, item Phavorin. in v. itray, qui, ut Suidas in 
V. d Tay, quem exscripsit, vocativum nominis irrfs dici 
docet et Dorice hay. Quamvis auteni ob earn 
causam, quam Salmasius attulit, negem hoc nomeu posse 
Macedonicum appellari, tamen illud ad dialectum Mace- 
donicam vel Alexandrinam referre ideo non dubito, quia 
et a recentioribus tantum scriptoribus, ut Artemidoro 1 . 
2. 3. 9' et 13. Anonymo apud Etymol. M. p. 311. 28. 
Josepho archaeol. 1 1. 3. 2. 20. 2. 3. et de vita sua §. 23. et 
31. Tzetza chill. 3. 424. aliisque ab Alberto ad Hesych. 
laudatis, etiam Latinis, quorum locos Brissonius de regio 
Persarum principatu 1. 209. et Freinshemius ad Curt. 5. 
13. 3. coUegerunt, et ab Alex, interpretibus, ut 2 Paral. 
xxxvi. 18. et a scriptoribus N. T. ut Marc. vi. 21. ubi 
Heupelius confcrendus est, adhibitum reperitur. Scilicet 
proprie quidem indicasse vidctur proceres et pri mores 
Persarum. Jam vero vocabula Gr. multa ex Orieute 
petita esse* inprimis post Alexandri M. tcmpora, satis 
constat. Ut enim taceam vocabula notissima, ayyapeveiy, 
y&Sa, fi&yos, TrapdbettTos, et alia, aifereudum putavi aliud 
ejus generis minus notum, verbis Eustatbii ad Od. a. 
p. 1403. 40. eK TOO er^oD pt'jfiaTOs (eSetv), Kal 6 irapa 
AiX/o) Aioyvtrfb} ebeaTpos, irepl ov Xiyei eKeiyos, oti to 
fjL^y oyofia, 'EXXrfytKov' ^ bk xpela, UeptTiKri. ijv bk, fprjffl, 
wpoyevorrrfs, wpo€(rdtu}y tov ftaaiXim, els acr^dXecav. verrc- 
poy be h'o/^itrOrif ebiurpoy KaXeiy tov CTrtordriji' Tils oXiys 
biajcoyias Kal irapaffKevf/s. Cf. Athen. 4. p. 171- B. ibique 
Schweighauser. vol. ii. aniraadvv. p. fill. sq. et Etymol. 
M. p. 315. 37. Eodem igitur modo nomen fieyiordyes 
arbitror rccte dici Gr. quidem vocabulum esse, si termi- 



nationem et formam spectes, sed recens inventum ad 
desi^nandam notionem aliquam peregrioam, ac semel 
in dialectum Maced. et Alex, receptum, sensini de alib 
quoque, praeter Persicos, magnatibus dici solere. 

MiXetrSai cum dativo rei, pro studere, operam dare, 
vix dubito quin recte hue referatur. Forma enim verbi 
est antiquissima, sed hie ejus usus recens. Sic in 
Orphicis argonaut. 379* btKa<r7roX(jj /leXcrat Kal dKevfiaai. 
Dionys. perieg. 1045. vrfwiaj^ot To^oiai Kal iinrotri^i^a't 
fiiXoyTai. 

MeffdSeiy, a neminc damnatum, tamen in nullo scriptore 
idoneo inveni. Extat saepissime apud recentiores, at 
Diod. Sic. <1. 32. vds 6 fietrdSuty Tdvos. ubi alii legunt 
yrjal^uty, Apollonium Alexandrinum de syntaxi p. 267. 
14. Eustath. ad Od. a. p. 1389. 38. 6 fivdos vepl irov 
n)v ^eXi^tKriy x^^pay Xiyei /jtetrdSeoBai. p. 1390. 9» ^ 
o/ufkaXos fietrdiei rd ^da, Schol. Eurip. Med. 60, ol fidvov 
ov Xiiyeif dXX* oibt fievdSet, Phavorin. et Etymol. ine- 
ditum apud Bielium in novo thesauro phiiolog. in 
fiefflTTjs, et Sapient. 18. 14. Locos Byzantinorum scrip- 
torum, qui huic verbo etiam aiiam notionem subjecerunt, 
roagno numero collegit du Fresne in Glossario mediae 
et infimae Graecitatis. 

Mcfforropeiy ut Menandri verbum rejicit Phrynichus 
p^ 182. Ex illius igitur comoediis transiisse videtur in 
lingiiam vulgarem. Praeter Siracidem enim 34. 21., nbi 
Lamb. Bos male servavit fietrotrtapiiv pro fuiroiropiiy^ 
utuntur eo Diod. Sic. 18. 34. Appianus bell. civ. 2. 88. 
Thcophrastus charact. 25. 1., ubi pro fietroiropei Reiskio 
rescribendum videbatur xeptrowopei. 

Mcr^vraX/ia quid significet, patet e verbis Imp. Zenonis, 
in Cod. Justin. 1. 2. tit. 13. 1. 27*> nbi saepe legitur, semel 
autem explicatur per translationem mandati. E^dem 
legem Graece e Basilicis posuit^ et interpretatus est 
Cujacius Obss. 13. 5. 

Merp^d^eiK auctore Phrynicho p. 188. apud veteres et 
bonos scriptores significabat to rd vvfi(ia{yoyTa fxerpi^t 
(pipety, sed Menander dixit pro daOeyeiy : quam ipsam 
notam lexico suo inseruit Phavorinus. Vera autem 
Phrynichum praecepisse, cum hoc verbum, ubi pro 
aegrolare dictum reperitur, itnproburet, manifestum est. 
Nunquam enim sic legitur, nisi in versione Alex., Nehem. 
ii. 2., ubi pro fUTpid^m' in edit. Complut. est dp/Matn-Qy, 
atque apud alios scriptores recentiores, qualis est auctor 
carminis de cffectis plantaruni, Deo alicui sacrarum, 
quod extat in Fabricii bibl. Gr. vol, ii. p. 630 — 660. edit. 
1., in quo fierpid^oyTes statim v. 3. sunt aegroti. v. ibi 
Fabric, p. 632. sq. qui de omnibus verbi notionibua 
dilucide exposuit. 

MrjiroTe saepfssime apud scholiastas aliosque veterum 
scriptorum intcrpretes, ubi osteudere volunt, locum ali-e* 
quem etiam aliter posse explicari, sic legitur, ut fere 
idem sit quod laus, fortasse. Exempla ubique sunt 
obvia. Quare pauca attuli. Et primum quidem, quod 
iEgyptiorum codicum reliquiae Venetiis in bibl. Naniana 
asservatae, et ab Jo. Aloys. Mingareilio Bononiae 1785« 
fol. editae, p: xcvi. suppeditant, ideo quia hie liber partim 
in paucorum nostratium manibus est, partim usum istum 
iEgyptiis atque adeo Alexandrinis frequentatum fuisse 
declarat, quanquam ibi de re grammatica non agitur. 
Mingarellius p. c. notavit, particulam fiiiTroTt ab Origene, 
Didymo, aliisque accipi pro fortasse. Sic Athen. l, 
p. 11. E. apttnov fiiy kfrrif to vvo rtfy ?w XafiPaydfieyov 
betwyoy bk, rd fi€(TTi^(ipiyoy — firiiroTe bk Kal avytayvfjiei to 
&pi<rToy T^ belwy^, v. Casaub. ad h. 1. et Schweighauser. 
t. i. animadvv. p. 107. sq. Idem Athenaeus 13. p. 586. 
E. /jitfTOTe be be7 ypdcj^eiy dvTl Tifs ^AvdeiaSf "Avretay, 
Eustath. ad Od. 17. p. 1571. 15. In versione Alex, simi- 
liter est Gen. xxiv. 5. fitjirore oh ftovXrfTai, ubi Cod. Alex. 
fiouXeTai, 1. 15. fjiTiwore fiytiaiKaKritrg, ubi all. fiyrfaiKar 
Kii<rei. Jud. iii. 24. aliisque in locis. Et in libris N. T. 
Matth. XXV. 9. etc. Item apud M. Antoninum Imp. 4. 
24. et Theophylactum, Bulgariae episcopum, in epistt^ 
p. 9^. t. viii. opp. Meursii. 

MiXi^y, columnis miliaribus distinguere viam. Ita bene 
explicatur in Glossario Polyb., additis tribus Polybii 
locis 34. 11. 8. 3. 39. 8. 34. 12. 3. Quare Strabo 6. 
p. 285. A. YloXvfiios, inquit, diro Tfjs fairvyfas fiefLi^ 
XidaOai tpritri. Idem p. 266. A. rd biatrri^fiaTa dicit 
biripjifikya fiiXiatrfif. Patet autem, haec et nomen fitXtor, 
quo sa^pissinie Strabo aliique recentiores utuntur, ori^ine 
esse Latina. 

Nocraos et yoatriov Phrynichus p. 88. di6Kifia vocat, ct 



pp. 185-^190.] STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. cxciii 

pro iis dici jubet yeorros ac veorrloy. Quod ejus pne- Thomae locum affert Herodiani, Plutarohi, Atbensi att<5- 

ceptum, si usu scriptorum judicare licet, ita veram toritates, quibusadrerbii iravrore probitatem demoostret: 

putandum est, ut etiam apud Th. Mag. p. 626. pro tamen ille de yaiiitate giraainiaticorum persuadere mihi 

reotrtros et yeotrtrioy et veoaffia, quibus ilk uti vetat ele- non raagis potuit, quam Kypkius, qui Obss. in N. T. 1. 1. 

gautia; studiosos, e codd. Leideusibus reponeudum sit p. 303. collegit locos ex Achille Tatio, Dionysio Halicani. 

voaaos et yoviriov et yoeaia, etiam Fischero judice de Josepho, et Diogeue Laertio. Primo enim hi scriptom 

vitiis lexic. N. T. p. 677. Etsi enim non nego, ywrtm- omnes sunt aetatis recentioris, quales cum addere per- 

hus opyeu legi in Stesichori vel Ibyci fragmentis (v. Al- multos possem, saltem paucos nominandos putavi, ut 

berti 1.1. ad Matth. xxiii. 37.), quibus addi potest Lucillium in Bruuckii anal. t. ii. p. 331. n. Ixxi. p. 341. 

Panyasis apud AtheuKum 4. p. 172. D. ubi iili quoque n. cxiv. Lucianuni ibid. p. 313. n. xxvii. Marinum ibid, 

memorantur: tamen hi neque gente, neque dictione p* 446. Leonidam Tarentinum ibid. t. i. p. 231. n. xliiu 

Attic} fuerunt. Eadem est Herodoti ratio, apud quem p. 232. u. xlvi. Poetas anonymos ibid. t. iil. p. 24. 

1. 159. legitur yeyoffffevfiiya, Accedit quod yo€raol et n. xxxi. p. 306. n. Dccxvi. Schol. ApoUon. 1. 855. 1351. 

yotrma extant Levit. xii. 8. Deut. xxii. 6. xxxii. 11. 2.276. 3.40. 4.57. Schol. Eurip. ad Hecub. 1257. 

roaaid Luc. xiii. 34. Ps. Ixxxiii. 3. rd yotraia Ps. Ixxxiii. et ad Hippolyt. 73. Deinde saepbsime irdrrore extat in 

3. Matth. xxiii. 37. cvdaaevaay Ezech. xxxi. 6. et quod scriptonm iBgyptiorum libris, ut Ptolemaei tetrabiblo 

etiam alii recentiores usi reperiuntur forma horum nomi- p. 46. 48. 58. 102. 104. 129* 132. 174. Clementis Alex- 

num improbata, ut Archiasin Brunckii analect. t. ii. p. 99. andrini paedagog. 2. 10. p. 194. C. 3. 5. p. 232. B. str. 

n. xxvi. habet yotrfrorpoi^ely, Antipater Tbessalonicensis 2. p. 421. A. 5. p. 590. B. 6. p. 693. B. 7* p. 702. B. 

ibid. p. 117. n. xxxii. yooaU, Josephus archaeol. 5. 8. 6. P- 729. D. p. 732. A. p. 746, B. Palladae Alexandrini in 

y€yotrtrevi:6Twv, et Scholia ad Nicandri theriaca- p. 22. Brunckii aual. t. ii. p. 408. n. x. p. 431. n. cxvii. Apd- 

^ yoatrtd. Cetenim, ne qmd dissimulem, Ammonius iu lonii de syntaxi p. 28. 4. p. 43. 30. p. 130. 20. p. 143. 

V. ^Xeos, p. 145. praecepit ha^c ; ctI TQy opviwy, 17* p* 153. 2. p. 173. 2. p. 3l6. 8. p. 326. 2. qui idem 

(jiffrioy) to yo(r<r€V€iy. 6 yovy Xiykty votraiav Twy riKywy, saepe habet Airavrore, ut p. 142. 9« P* 28. p. 166. 

cLKvpoXoyei, riKva fiky yap, avQpiinrbfy' voaaoi opvlOiay, 24. p. I6I. 4. p. l64. 4. p. 189* 18. p. 199' 26. p. 215. 

Fortassis grammaticus tan^ere voluit Platonem 1. 8. de 25. p. 237- 27- p. 258. 6. p. 260. 17.. p. 268. 25. 30. 

rep. t. ii. opp. p. 548. A. ubi yeomas de cubiculis libe- p> 331. 19. Quo etiam referendi sunt scriptores N. T. 

rorum positas videmus, et fortassjs ille in codice suo ut Matth. xxvi. 11. Marc. xiv. 7. Luc. xv. 31. etc. In 

iuTenerat yotraids, versioue V. T. Alex, vdyrore non reperi, sed nec hcderrare. 

Nvj(&rifi€poy, praeter Paulum 2 Cor. xi. 25. legitur tan- Denique cum Thomas adeo non temperare sibi potuerit, 

tum in libris recentiorum, e quibus lexicograpbi Procli et ut iu v. irpiicei adverbio vdyrort, ipse uteretur, patet quam 

Alexandri Aphrodisiensis verba posuerunt. Addo locos frequens fuerit ejus usus in dialecto vulgari. 
Geoponicorum, ut 5. 8. 8. et 12. 19* 18. e Quintiiiis, 9. tlapavra pro irapavrUa quis dixerit, pneter Polybimn 

.23. 6. e Tarentino. 10. 15. 4. aliisque iu locis, Alexandrum Apbrodisienaem 

'Om-dvia ex more Alexaodrinorum de cremiis vel sar- probl. 2. extr. et Apsyrtum in Geoponn. 16. 19., habebam 

mentis ad assandum igni injectis usurpatum videri a neniineni. 

Manetbone apud Joseph, contra Apion. 1. 26. fere extr. Hoiely ubi ad tempus refertur et pro iiaTpifieiy dicitur, 

ostendit Hemsterhusius ad Th. Mag. p. 592. novam banc potestatem accepisse per linguam Macedo- 

*0pdpiy6s, innuit Phrynichus p. 16. ovk, dXX' opdptos. nicam videtur. Nam leguntur quidem in Demosthenis 

Et Thomas p. 656. opBp los, ovK opdpiyos, Habeut autem oratione de falsa legat. p. 392. 17* haec: oIk hykfMiva^ 

opdpiPQs Posidippus apud Athen. 13. p. 596. D. Anti- Toy icrjpvKa, oifb' kicoiritray j(p6yoy oibiya. At vero, ut 

pater Sidonius in Brunckii analect. t. ii. p. 12. n. xxvi. taceam, in margine editionis Beuenati notatum esse yp. 

Meleager ibid. t. i. p. 22. lu Ixxiii. p. 26. n. xci. p. 32. ^y^iXiaaay, fiyovy h-pi^y, quanquam illud, cum Demos- 

n. cxii. Phaedimus ibid. t. i. p. 262. n. iv. Interpretes thenes de corona p. 286. 6. dixerit ^ixpoy LyaXtinrayTts 

Alexandrini Hos. vi. 5. Of. Sapient, xi. 22. et Apoc. "xpovoy, et in ea ipsa, e qua hroln<ray j^poyoy attulimus^ 

x\ii. 16. Ex horum scriptorum usu dijudicari jam po- oratione p. 343. 17* ^yriXiaKora ro^s 'xpoyovs, non temere 

ierit praecepti grammaticorum Veritas. rejiciendum putabam^ post ea quae Taylorus iu praelat. 

''O^eXoi', quodab Homero aliisque antiquis scriptoribus ad banc oratiunem p. 331. sq. disputavit, poene certum 

tauquam verbum ponitur, a recentioribus dicitur pro esse judico, cam orationem nun ab ipso auctore perpolir 

adverbio, ita ut idem sit quod eiOe. Atque sic construitur tam et evulgatam fuisse, sed tantum inchoatam et quasi 

semper cum optativo, vel cum praeterito, auctoribus adumbrdtam ex ejus scriniis prodiisse, ita ut, si auctori 

Schol. Sophocl. ad Ajac. 1211. et Th. Mag. p. 665. in prima commentatione res magis quam verba curanti, 

Cum optativo legitur Ps. cxviii. 5. cum indicativo autem quippe quae postea demum emendaturus et limaturus 

praeteritiJn Aquihe.versione Job. xvi. 4. it. 1 Corinth, iv. erat, aliquid minus elegaus exciderit, mirari ncqoaquam 

8. 2 Corinth, xi. 1. Eodem modo Callimachuni (epigr. liceat. Stephanus in Thes. Ling. Gr. t. iii. p. 426. F. 

18. 1.) ^eXe pro adverbio dixisse, notarunt jam veteres ne hujus quidem Demosthenici loci meminerat, sed se 

grammatici, ut Etymol. M. p. 643. 45. Cum indicativo istum verbi xocclv usum duutaxat in N.T. scriptis ob- 

i'uturi est o^€Xok Galat. v. 12. v. omnino Piersun. ad servasse ait, quam m rem laudavit Act. xviii. 23. 2 Cor. 

Moer. p. 286. et Fischer, ad Weller. grammat. Gr. Spec. xi. 25. et Jac. iv. 13. Addi possunt loci Act. xv. 33. et 

III. P. i. p. 148. . XX. 3. Hi autem scriptores banc verbi notionem didi' 

'(hj/iyos, inquit Phrynichus p. I6. ofxoiwt opdpiyos cerant ex versioue V. T. Alex., in qua sic legitur Prov. 

rouTO iL^^prrifia, •^(pii oly Hytv tov y \eyeiy oxpios, ws xiii. 23. Trovfiaovtriy h^i iroXXd. it» Tob. x. 7- ^/aipai As 

cpdpios, Th. Mag. p. 668. oxjftos, oifK oxpiyos. Sane 6\l/iy6s ^notn. Troifjaat avrov cKei, vel potius ^ dialecto Macedonica 

non reperi nisi apud hominem Alexandrinum, ApoUonium et Alexaudrina, tum communi et pervagata. Certe ex 

Dyscolum de syntaxi p. I89. 29. et p. 190. 5. hoc fonte hauserunt scriptores recentiores alii, ut Lucil- 

'Oi/^ytov et oif/wvcaar|io«, d^ stipendio militari, auuumerat lius in Brunckii anal. t. ii. p. 320. n. xvi. yvicra fiitniy 

Phrynichus p. 184. adultcrinis illis, quibus Menander cvoiriffe rpey^wv. Nicarchus ibid. p. 357* n. xxxv. vt- 

usus sit, vocabulis. Et profecto hie eorum usus vix iroitiKa voKvy ypoyoy. Schol. Theocrit. idyll. 3. 48. 

aliorum quam seriorum scriptorum auctoritate sustentari fjifiyas c£ wtipa Tlepvei^yTi Koitiy, Schol. Eurip. Hippol. 

poterit. Certe Seberus ad Pollucem 6. 38. ubi base 35. kviavrby voieiy Iktos rfis varplios. et quos magno 

leguntur : irafAwoynpoy ^Atyhyhpov h oxf/uyiaa^os, hujus pumero laudavit du Fresne, item Vorstius de Hebraismis 

vocabuli non potuit alia exempla afferre, nisi e Polybiu, N. T. 5. 4. p. 159. qui, utrum Graeci Latinos, an vero 

.qui etiam 23. 8. 4. habet verbum oyl/wvid^eadat, et Diony- hi illos, sint imitati, non decernit. Mihi hoc posterius 

sio Halicarnass. 'Oipwyia autem de stipendiis leguntur videbatur credibile, quae eadem fuit Casauboni ad Act. 

non solum apud eundem Polybium 1. 67. 1. etc. sed xv. '33. sententia. Sed Reinesius in syutagmate inscrip* 

etiam 1 Mace. iii. 28. xiv. 32. 3 Esr. iv. 06. Luc. iii. 14. tionum antiquarum p. 948. banc Xe^iv elicit neutrius 

1 Cor. ix. 7. quibus ad(}endi sunt, quos du Fresne linguae propriam ; bene Gra^cam, bene Latinam haberi 

laudavit. posse. Exempla autem verbi facere eodem umkIo usurr> 

Hdyrore fiii Xiye, inquit Phrynichus p. 38. dXX* cKaa- pati, praeter lexicon Fabri, collegerunt Kirchmiinnus de 

TOT€ KoX hiavavTOs, Et Th. Mag. p. 678. frdyroTt oi^u fimer. Roman. 3. 20. p. 473. sq. et ReineMus tpistt. ad 

Titv 'ArriKuy, iKamrre Sc. Consentiunt Moeris p. 319. et Vorslium p. 61. Ceterum sententia mea etiam eo juva«r 

^uidas in v. ck-aWore, /am etsi TriUerus ad istum Xur,. quod Uesychius uarticipiuiu btnueptvoyres interpret 
NO. I. . VOL. I. 8B 



\ 



«»av LEX. VOCUM PERE6R. IN SCRIPTT. GR. OBVlAfiUM. fjip. igo-^igQ. 

tstar vtibif iMar rmovvrti ri^ lifj^y* ad quea locum quandam comas compUcationem aut cimim, fed aSqvod 

¥• Albertk tonsurae genus signHicat, et fuit proprie Cilicum Phaseli- 

IIopvMx^roff^ inquit Phryoichusp. 182. aih-m Mivavipo$. tarum» a quibus illud ob mutua Phaselitarum et Alei(- 

oc i' itfi^pi wopy6Tpt}lf Xiyovrrty. Que in lexicon sutim andrinoram commercial^ cum et Pbaselb et Akxandim 

etiam rbavorinus transcripak. Sed eodem nomine urbes maritimae fuerint, ad Alexandrinos omninoqiie ad 

ir«pyojp^« utiturGr. interpreaProv. xxiii. 21. atque inde ^gyptios pervenisse nou paruro (>robabile est. Quaic 

Ckmeos Alexandr. paedag. 2. 2. p. 155. A. Nomen Casaubonus vocabulum <na6r^ non Gr., sed Alexandri- 

vopyoKorla habet Scholiastes Aristoph. Av. 286. Ver- num, et Villoisonus iu Troisi^me lettre sur rinscriptioii 

bum. fcaraffopyoroxciK, sed sine auctore, in Thesauro Grecque de Rosette, quam saepissime jam supra laudayi^ 

Stepbanus posuit. Ceterum quin apud PoUucem p. 330., .£gyptiacum esse aiunt, Heinsius vero Phaselitas 

6» 188. Kuhnius et Jungermannus pro vopvofiovKwv istud nomen a Syris ultra Ciliciam accepisse conjectat, 

pcrperam e codicibus recipere vopyoiunriiy voluerint^ et Bochartus in Geogr. sacr. P. ii. 1. 6. p. 362., com 

dubium esse vix potest. Solymi fuerint Phaselidi vicini, Plioenicumque linguam 

UpaBiitrofuu Moeris p. 29"^. ait 'EXXijvucctfs dici, sed et ritus usurpaverint, Pbaselitas Phoeniciae linguae noniu- 



Attice irtTpd&ofiau Etiam Tb. Mag. p. 719* banc alte- bil Graeco sennoni inspersisse statuit, comparans i 
ram formam magis probat. Et sane prior ilia in libris IXV^* Cf. Deyling. Obss. sacr. P. ii. p. 154. sq. et 
antiquiorum atque idoneorum scriptorum non facile interpp. Hesychii. 

reperiatur, cum tamen frequent sit in versione V. T. ^'eweivos nusquam reperinisi Nehem. iv. 13. et apod 
Alex., ut Lev. xxv. 34. 42. xxvii. 27* Deut. xxviii. 68. Suidam, ubi simpliciter posita est glossa trKemiyos r&iro$, 
Jerenu (xli.) xxxiv. 14. Eze^b. xlviii. 14. Quam scribendi ratioaem si amplectimur, ponendum est, 

IJpo<ri\l/iifia et hoc adjectivuni descendere a substantivo atiwos, ut 

Tlpotn^yioy pro o^v non tulit veteris Graeciae elegantia. trKoretvos a (tk^tos. Sed cum vKhros nusquam extet, 
Eustathl ad II. X. 629* p* 867. 54. bfjXov, on icai exc tov saepe vero trKimi legatur, equidem pra^ereodum arbitror 
AirXSts Kpotro\l//i/iaToty raitroy b' e/irecK KoiyHs wpotn^ayiov, <TK€7rrir6s, quemadmodum abar/i^ apud Hom.Od. 1^. 191. 
TO o>pdf)iov Xfyerae. Moeris p. 274. 6\l/oy, *Arrticwt' irpocr- deductum est aKfMriy6s, 

fdyioy (Pierson. e cod. Coislin. aliisque habet vpoo^- Ixophoy pro vK^pohoy est astatis recentioris, neqoe faac 
yil/ia\ 'EXKriyucHs. Th. Mng. p. 668. 6\poy, ov npofffpdyioy, forma contracta quisquam ante Dioscoridem videtur 
£t Trpoodyjftifia quidem legitur in Eusebii hist. eccl. 2. 17. usus esse. Saepissime vero legitur in Geoponicis, ut 12. 

t45. D. et apud Dioscoridem, ciijus locos monstrant 30. 12. 31. 3. et 7. 14. 12. e Leontino. 14. 17. 5. et 7. 
icographi, sed irpo<r<l>dyioy Jo. xxi. 5. in Scholiis Vene- e Paxamo. 15. 1. 28. e Zoroastre. 16. 13. 2. e Theom- 
tis a yilloi<iono editis ad II. 1. 1. p. 284. a. atque apud nesto. 17. 15. 2. 20. 2. 1. ex Oppiano. 20. 3. e DUiymo. 
alios recentiores, quos du Fresne 1. 1. laudavit p. 16*54. 20. 4. e Democrito. 20. 13. et 35. Hinc ibid. 12. 30. 7. 
•q. Utroque vocabulo Suidas interpretatus est nomen o<ln6<rKopboy, u e. to iiypioy vKopboy, ut eodem loco expU- 
i^y, ut nomine wpotroylfi'ifiara Athenaeus 9. p. 385. F. catur. Etiam Theophylactus, Bulgariae arehiepiscopiis, 
nomen vyf^a, et 7- p* 276. £. nomen 6\l/a, sed nomine habet tncopboy epist. 73. p. 932. t. viii. opp. Meursii. Cf. 
wpoffi^yioy ad explicandum 6\poy usi sunt Etymol. M. Du Fresne in Glossario saepe laudato, qui etiam habet 
p. 646. 14. et Hesychius in v. oxj/oy. ubi v. Albert. Cf. 6y6<ncopboy. 

Fischer, de vitiis lexic. N. T. p. 697. sq. Iw^Xvy^ ut tanquam Alexandrinum hue referrem, 

np^iz/ia, auctore Florentine in Geoponn. 6. 16. 1., a motus sum eo, quod illud non nisi ab Alexandrinis et 
BonnuUis vocatum fuit vinum s. mustuui ex uvis nondum recentioribus scriptoribus adhibitum legerim, quales sunt 
calcatis sponte profluens. Ab antiquioribus dicitur otyof Lycopbron 46. et Apollonius Rhodius 2. 570.^ Cf. 
wp6rpoiros (v. Athen. 2. p. 45. E. Moeris p. 305. Pollux Suid. qui etiam attulit verba Crinagerae Mitylenaei in 
6. 17. et Plin. H.N. 14. 9.), vel xpdbpofios. v. Athen. 1. Brunckii anal. t. ii. p. 141. n. vii. Fcurtassis illud, ut 
p. 30. B. Unde Hesychius : x/M^ponw oly6s ru, roO multa alia, (v. quae in v. fiaffOuava monui) desumtudi 
yXt^Kovs TO wp6pv/M. ubi legendum videtur irp6xvfia, quo Aiit e lingua Hellenum antiquissima. Etiam a Romania 
nomine Moeris p. 422. utitur ad explicandum xj/vicT^, dicitur spelunca. 

ubi tamen vocabulo irp6xyfm aliud quoddam substituen- ^Trfivyioy a Polluce 2. l62. expUcatur rQy prtfiAy ra 
dum putatur. fiitroy, Sed quando pro diniinutivo nominis vrffiot 

'Pwycfide uvisearumqueaciniSybarbarumdicitEustath. dicitur, rejicitur a Phrynicho p. 168. Et profecto sic, 
ad Od. c. p. 1633. 44. e quo loco Phavorinus hausit, quae vel omnino pro lni^Sos, apud idoneos auctores non repe- 
habet in v. kiroppitl. Dicendum potius esse /oaye«, quia fitur, sed in loco Epbippi apud Athen. 2. p. 65. C. et 
p&yes apud Homerum signiiicent aedium partem. Pec- io versione Alex. Exod. xxix. 27. Levit. vii. 20. Num. 
carunt igitur Dioscorides in Brunckii anal. .t. ii. p. 80. xviii. 18. ac saepius. 

n. iii. cum v. 3. dixit fi&rpvy — irvicyoppiiya, etsi p. 81. SrocxcTov non modosolem et lunam, omninoque astra, 
D. vi. V. 3. iLOTcujUTiha paya adhibuit. Et Cn. Lentulus (v. 2 Petr. iii. 10. et 12.) et coelum significavit in dialecto 
Gaetulicus ibid. p. 166. n. iii. ireyTdha rifv trra^Xtfs Alex. (v. du Fresne 1. 1.), sed etiam aereui. Saltem sic est 
elp^yea. Denique interpretes V. T. Graeci, ut Levit. xix. in Josepbi hypomnest. c. 144. p. 330. ed. Fabric, ad 
10. ubi etlit. Aid. pro puyas habet payas, et Jes. Ixv. 8. calcem Vol. ii. Codicis pseudepigraphi V. T. v. quae e 
2af>o0K non dicendum esse, sed nopeiy et rtipaKopety, lexico Cyrilli MS. attulit, omninoque quos laudavit Bie- 
auctor est Phrynichus p. 28. et 44. His ixKoptiy addit, lius in novo thesauro philologlco. 

eadem praecipiens, Th. Mag. p. 548. qui idem p. 789. iTpfjyos de luxu et lascivia ac libidine cum insolentia 
aalpeiy^ inquit, ol irapoey. Similiter Moeris p. 356. ora/- conjuncta, nemo qui pure scriberet dixit unquam. la 
pciv, *ArTiKwf ffapovy, 'EXKriyucws. sane praeter Lucam genere neutro sic positum legitur 4 Reg. xix. 28. Apoe. 
zv. 8. et Matthaeum xii. 44. et scriptores ecclesiasticos, xviii. 3. et apud Palladam Alexandrinum in Brunckii 
nullum bujus verbi auctorem noveram, nisi Pamphilum anal. T. ii. p. 421. n. Ixiv. In masculino apud Epiphan. 
in Geoponn. xiii. 15. 4. et Quintilios ibid. 14. 6. 5. haeres. 46. (66.) p. 267. 38. ubi etiam lin. 20. est cjc ro9 
Cf. Croii obss. in N. T. c. 34. p. 267. sq. irtpuxirov Tffs Tpwjifis trrpifyovy et de magna cupiditate est 

ZiffiSiy, qua voce interpretes Gr. utuntur Levit. xix. 27. apud Lycophr. 438. Verbum (rrpr\yi^y pro Tpw^y gia. 
et quam quidam Kp6»(ivKoy^ cincinnum vel nodum capil- vissime damnatur a Phrynicho p. 1 68. Et sane ego qu<^ 
lorum interpretantur, est vox Alexandrina. Ita recte, que illud Macedonicum et Alexandrinum maxime iiiiase 
opinor, judicat Croius LI. c.33. p. 258. cujus judicium statuo. Nam tn-privi^y pro lascivire et protervum ease, 
ifodius quoque 1.1. 2. 4. p. 121. sequitur. Nam Scho* traditur apud Athen. 10. p. 420. B. Lycopbron dixisse, 
liastes ad Levit. 1. 1. tnff6ri, inquit, Itn-lv o KptaPvXos' ut ibid. 3. p. 100. A. Sopbilus, et p. 127. D. Antipba- 
wXiyfta hi iati Tovro^ Srep "EXXiyve^ hrXiKoyro kf$ Kpoyi- nes, comici. Idem legitur Apoc. xviii. 7. et 9. 
icov iiy/tQtfm, Koi /uaXXov ^LapoKriyol p^xP^ yHy rovro ^TpotSoK&firiXos vel interpret ibus V. T. Alexandrinis 
iroioOffiy. Similiter Suidas: ffurSrif to nXe^eliioy. Aliter recentius vocabulum esse, non solum ex eo patet, quod 
explicasse videtur Hesychius. Videtur, inquam. Nam illi potius nomine arpovdos, quod Hesychio teste Atlioe 
in ejus lexico leguntur haec : mvoKovpa' poid. ^mfKirai. sic dicitur, usi sunt, ut Levit. xi. 15. Job. xxx. 29- etew 
Quae verba corruptissima Casaubonus ad Sueton. August, sed etiam ex his Galeni verbis, de alimentis 3. 20. 1^ rUr 
45. et post eum Heinsius in Aristarcho sacro c. 4. p. 108. arpovBoKa/A^Xwy (pyofio), Arfies' iyofiaiovai yap aMu 
praeclare viderunt sic esse emendanda : tnadn* icovpanotd. /xeydXaf arpovQovu (v. Xenoph. Anab. 1. 5. 2.) £t de 
9a9iiKwaii quam rationem si sequimuSy inv^ non certam probis pravisque alimentor. succis c. 6. ky raU /ieydX«4t 



pp. 196-£OL3 STURZIUS DE DIALECTO MACED. ET ALEX. 



'cier 



boc reperitur apud Strab. l6. p. 772. B. in Alexandri 
Apbrodis. praefiitione 1. i. in versione Symmacbi Job, xxx, 
29. Ejusdeni et Aquiiae Mich. 1 . 8. Eorundeni et 
Theodotioms Jes. xliii. 20. qui iidem Jes. xiii. 21. «FTpoy- 
OtcNcd/iijXoc dixisse traduntur. 

St/oro^^ov, quo Menander usus est, adultennom yoca- 
bulum Tocat Phrynichos p. 184. Saltern non legitur in 
antiqais et puris auctoribus. Nam de tessera s. signo 
pliquo conimuni, quod ex composito datur, adhibuerunt 
boc nomen Dipdorus Siculus 11. 22. et 61. 20. 51. 
neas Tkcticus in poliorcetico c. 4. ad quem locum v. Ca- 
9aub. item Strabo 6. p. 280. A. interpres libri de Suffeti- 
bus 20. 38. Marc. xiv. 44. Suidas hoc nomine inter- 
pretatur nomen avvOi^/ia. Sed triamiiioy etiam de <}uovis 
alio si^uo legitur, ut apud Diod. Sic. 3. 5. in lib. de 
fluminibus, qui Plutarcho vulgo tribuitur, 14. 5. in He- 
dyli epigrammate iv. T. ii. anal. Brunck. p. 527. Jes. v. 
26. De insignibus vel imperii, apud Diod. Sic. 1. 70. 
yelfortitudinis, apud eund..5. 29. Atque sic in Marci 
1. 1. intelligi mavult Fischerus de vitiislexic. N. T. p. 24. 

TekiffKtiv cum recte et eodem modo e reXeiv formatum 
apparent, quo mp/aiceeK e orepelv, (€f. Etymol. M. p. 201. 
29* et 33.) non hue retulissem, nisi nullum praeter recen- 
tiores et Alexandrinos scriptores eo usum esse vidissem. 
Legitur enim in versione Alex., vel potius Theodotionis 
(t. Salmas. de Hellenist, p. 244. sq.), Deut. xxiii. 18. 
ubi TeXiffKofAeros diversis modis explicatur. Hesych. 
reXc^o/uevof* rXtipoii/Jievos, reXeioiifuyos. <juibus Etym. 
M. p. 751. 4. addit Movvtwv. Unde Bielius in novo 
tbesauro philolog. redd it : Initiatus impuris gentium sa- 
cris. Etiam Cyrillus apud L. Bos interpretatur rov fiva- 
rayuyoi^/Aeyov. Et Hesychii in verbis modo allatis ean- 
dem mentem fuisse, intelligi potest ex alia ejus glossa : 
rereXeir/iiyof r€Xt(rK6fi€vos : ubi tamen additur etiam 
flossema MpSywyos^ quocum consentit Lexicon Cyrilli 
MS. apud Bielium et Albert, ad Hesych. in v. rereXecr- 
fUytay : rcreXetr^iyhty' /Mfjuafi/iiywy, Hand dubie recte, 
si sententiam spectes. Nam in loco Deut. laudato reXcor- 
K6fA€yos vix aliud quid significare potest, quam scortum 
masculum, cui pro flore corporis tributuni penditur ac 
merces persolvitur, quae sunt verba Salroasii de trapezit. 
fcBnore p. 460. Certe etiam in Inscript. Roset. lin. 32. 
reXltnceiy dicitur pro persolvere. Verba sunt : iiiovs — 
ra r€XiaK6fi€ya els ra ibia lepd. 

TepifiiyOos pro repi/uydos sive ripfuyOoi est aevi recen- 
tioris. Damogeron in Geopon. 10. 65. 2. ripfiiySoy, ffy 
ol iwixfStfHot TtpifiiyOoy xaXoviri, Democritus ibid. 10. 73. 
2. rip/juydos eoriv, fjy KaXovfjuv repifiiySoy. Niclas ad 

h. L notat, non nisi semel, idque per describentium vi- 
tium, apud Theophrast hist, plant. 3. 15. legi, cum alias 
ille semper utatur altera forma. Similia jam Brodseus 
ad Epigr. Gr. 1. i. p. 119. monuit. Ibi enim et T. ii. 
anal. Brunck. p. 177. legitur Antiphili Byzantii epigram- 
ma, in quo est adjectivuni reoefiiyM^s. Scholiastes ibi 
praeter alia habet haec : repifiiydos' ro aM kqI ripfuydm. 
— yiyyerai to xXioy iy ^tlpiicf rfjs Maxeioyias. Pollux 

i. 233. paulo aliter : rip/diySos, tiprirai he airrov 6 icapiros 

€v(uy ml YepilkySos. Sed minus recte, ut videtur. 
In versione V. T. Alex, reperitur utraque forma. Nam 
Gen. xiv. 6. pro rcoefiiydov cod. Alex, habet repcfiiydov. 
Sic 1 Reg. xvii. 2. Aid. et Complut. exhibent repe/itydov, 
alii rep/jilydov. Jos. xxiv. 26. cod. Alex. repifiiySov, reli- 
qxix ripfuydoy. Contra Gen. xUiL 11. idem codex repi- 
fiiydoy, ceteri repiPiySoy. Sed paruro aberat quin ubique 
reponendam judicarem formam TepifiiyOos. Nam sine 
ulla lectionis varietate haec legitur Gen. xxxv. 4. Jes. i. 
30. vi. 13. et apud Joseph, archseol. 2. 6. 5. qui Jose* 
phi locus maxime notabiiis est, quia ibi refert ex Gen. 
xliii. 11. Apud Xenophontem vero Anab. 4. 4. 7- ubi 
dudum editcNres formam antiquam restituere debebant, 
sine omni controversia pro reptfiivQiyoy etiam sine libris 
rescribendum est repfupdiyoyf cum vel in Arbtotelis de 
mirab. auscuitatt c. 89- unus codex Vindobonensis rep-' 
filyQov praebeat pro repfilySov. 

Tirevye rtfifis, rkrev^e rov '^kowov, /Mff Xiye, AXX* ayr 
airov boxl/if jqho rervxriKe. Phrynichus p. I74. 
Similia traduut Th. Mag. p. 842. et Phavorin. Recte. 
Nam prior ilia perfecti forma, consequendi notionem sub- 
jectam habens, reperitur tantum apud scriptores Dor»- 
f:os, ot Euryphamum Pythagoreum, in Galei opusc. my- 
tholog. p« 665. ed. 2. vel Alexandrinos, ut Job. vii. 2. 



uU' tamen pro Ttrtvxjin in Cod. Ale*, "est rerax^M^'* 
Hebr. viii. 6. vel alios recentiores, ut Pcdyb. i. 66. d 81. 
viii. 9. Plutarch. Alcib. c. 1. Phumut. de nat. deor. <u 16, 
p. 163. ed. Gal. 1. 1. Sic waparerevx^pat habet Polyb. 
12. waparerev^d^ idem 12. 27- mparerevxi&my idem 
3. 48. wepirmvxj^s Jamblich. vit. Pythag. sect. 199. 
Diod. Siculi locos Wesselingius ad i. 13. indicavit qna^ 
tuor. Quare etiam F^schenls animadvv. in Weller.. 
gramm. Gr. Spec. iii. P. i. p. 184. dialecto Macedonicss 
hanc formam tribuit. Videtur autem resumta esse e 
lingua vetustiore, cujus generis exemphi plurima passim 
jam attuli. 

'YwoToiioy cur hue retulerim, doceant haec verba Sexti 
Empirici adv. Mat hem. 1. 246. r6 M iffiQy coXoi^/icror 
viroir6hwyf *A0Tiraioi Ka\ K&ot jftXuvioa «aXofyviK. Ccvfe 
inrowdhioy apud nullum scriptorem antiquum et idonmn 
reperitur, sed vel apud Alexandrinos, omninoque iEgyp- 
tios, ut 2 Paral. ix. 1 8. in Complutensi quidem editione, 
sed in omnibus edd. Ps. cix. 1. Act. ii. 35. Jes. Ixvi. 1. 
Act. vii. 49. Thren. ii. 1. Matth. v. 35. apud Athen. 5. 
p. 192. E. vel apud alios recentiores, ut Eustath. ad Od. 
o. p. 1482. 3. inprimis apud grammaticos, quieoutuntur 
ad explieanda nomina antiqua et Attica, ut Schol. Aris- 
toph. Pint. 545. et Equit. 368. dpayos' ^iror6bwy. He« 
sych. Opavioy vwow^itoy. it. BpSiyvy' ^oir6iior, it. xe« 
Xwyri* t6 vTOTToiioy, Cf. Suid, in v. Woi^fiara. 

^dyofMC (i6p(3apoy, inquit Phrynichus p. 144. Xiyt 
oZy ibofmi Ka} Kar^ofxai. tovto yap *AmK6y. Hoc pna^ 
ceptum, cui simile etiam Th. Mag. p. 265. habet, si 
verum est> intelligendum putabam de praesenti. Nam 
futurum secundum, si compares Etymol. M. p. 786. 25. 
recte sic dici videtur, quanquam nec hoc, quantum me« 
mini, usquam nisi in versione V. T. Alex, et in libris 
N. T. Mt Gen. ii. 17. iii. 3. ix. 4. xxvii. 25. xl. I9. xKii. 
16. xiv. 18. etc. Luc. xiv. 15. xvii. 8. Jac. v. 3. Apoc. 
xvii. 16. reperitur. Exemplum temporis praesentb, qiiod 
quidem certum videri posset, non nisi unum inveni, 
Sirac. xxxvi. 18. ray fipw/ia i^yerai arocX/a. Saepe etiain 
legitur conjuQctivus praesentis, sed nunquam in omnibus 
hbris, V. c. Dan. i. 12. ^ay^^eOa. Cod. Alex. ^y6/ii6a; 
Daronanda vero mihi quidem videbafur forma fayviffuu, 
cujus permulta sunt in versione Alex, exempla, ut fayj 
Gen. ii. 16. iii. J4. 17* 18. 19* Deut. vii. 16. viiL 9. 10. 
4 Reg; xix. 29. in codice Alex, aliisque pro fdye, Sed 
fdyjf haec eadem persona scribitur 4 Reg. vii. 2. 19* 
^yetrai Jes. Ix. 16. aliisque in locb, ut Luc. xvii. 8. 
^yoiifieOa est Gen. iii. 2. 

4>i/X(!uc«raa pro ^vXokU legitur tantum Cantic. 1. 5. Si- 
milia supra vidimus, ut /3aXdKi0'flra, ^aCXivva, Cf. Valo- 
kenar. ad Theocrit. Adoniaz. p. 321. et, quem lau- 
dat, Hemsterhus. ad Lucian. judic. vocal, c. 8. T. i. 
p. 92. 

^vXaKfiipta de amuletis dicta fuisse satis notum est e 
Stephani thes. Hunc autem vocabuli usum tribneiH 
dum esse dialecto Maced. et Alex., perspicimus iode, 
quod simili modo dicitur Matth. xxiii. 5.et in Inscript. 
Roset. lin. 45. Multa alift exempla habet du Fresne. 

Xoprd^eiK ad homines relatum, non puto veterb Gm- 
ciae usum ferre. Utuntur eo sic Nicostratus apud Atfacsa. 
15. p. 693. B. Lucianus in Brunckii anal. T. ii. p. 309. 
n. vii. Scholiastes Nicandri, qui ad theriaca p. 31. i^m, 
inquit, oloyti •^oprdtrai, Kopeffdifyai, ifxirXritrdfliyai, ad'alexi- 
pharm. p. 60. verbum irXifpvtroy exphcat verbo x6pTaco¥, 
nempe ocV^, et p. 73. x^^^^^ posuit pro KopktrKiay, quo 
poeta usus erat. Interpretes Alex. Ps. xxxvi. 19. Iviii. 
15. Ixxx. 16. €K TT^pas fiiXi iY6pra(r€y ah-oiis, cvi. 9. 
cxxxi. 15. Tovs nri^xovf ^oprdflrci) aprwy, etc. Sic x^P*^* 
trla est Prov. xxiv. 15. ut in Lucillii epigr. apud Brunck. 
1. 1. p. 322. n. xxvi. iroff fioi xoprafriri otrrpaKly^y irivd* 
Kfay ; Item d^opratf/a Deut. xxviii. 20. in versione Sym- 
machi, et hx6pTa(rT0% Ps. Iviii. 15. apud eundem. Quia 
etiam x<>fn'os de cibo hominis legitur in Cratetis Thebani 
apud Brunck. T. i. p. 187* epigrammate vi. x^^^ ^ 
(rvy€x<uf h6r€ yuaripi, Hesych.: xop'"©** — x^^^f^* 
phocles quidem ipse quoque videri possit ab hoc verbi usn 
non abhorrubse, dum in Tyro (apud Athen. 3. p. 99. F.) 
h«c verba scripsit: oi roiot wayx^proitriy l^eyi^ofjiey, 
Sed nec hunc Sophoclis locum, nec alium Aristophanis 
tn Gerytade, quem ibidem Athenaeus servavit, puto adhi- 
beri posse ad defendendam hanc novam verbi x^^^Seiy 
notiunem, quoniam ille quidem vocabulo rayxoprou vU^ 
recte potuit de cibis, qui apponerentur homiiubas vakte 



cxcfi LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [PP- aoi— «06. 



cdacibiu ftt^ue adeo besfiaram similibus : qaam cohj^c- dicniitur, ad alias res transfenint ? Pnefterea verbum ^op- 
tnnun egregie confirmare videtur Athenniu 3. p. 96. F. rd^ecv ad homines retulisse repenuntur scriptores purs& 
his verbis: iVa^iDs yeyaarplfffitdn^ Kal xaipot Hhri ^arl Kai Gra^citatis fama non admodura llorentes, ut Cratinas, 
ikiyeiv ff/ios. . rois Kvpikois rovrots TopaKiKei&ofiai (tccih Menander, Eubulus, (cujus alium qui hue perttneat lo- 
ir^, Kexofn-ao^rou d^tSws. Et Plato 1. 2. de rep. T. ii. cum Atbenseus 2, p. 63. D. servavit) Sophilus, Amphis, 
9pp. p. 372. D. ubi post commemorata multa et varii quorum omnium verba extant apud Athenaeum 3. p. 99. 
genens cibaria addit haec : ei bk iwy vdXir KaremikL^es, F. et p. 100. A. item Arrianus et Plutarchus, quorum 
ri hy aifTovs ^Xo f ravra kxoprra^es; Item I. 9. p. 586. A. locos babent Heupel. ad Marc. viii. 4. et Eisner. ad Matth. 
fiofrtaifAlLTiav biicriy kcltw dec ^khroyrts, xai K^Kv<i>6r€s eis yfjy v. 6. Nam et in his aliisque N. T. locis xopHtSlei^^ 
Kal eis rpawi^as, (idcrKoyrat yppraS^ofieyoi Kal oytJ&ovresi dicuntur homines, et Act. vii. 1 1 . ^o^do-^ara elftia" 
ubi ttotandum est, etiam oyetkiy proprie bruta dici, cum k€iv leguntur. Denique graminatici autiqui %erbo 
homines htppohtmdieiy dicantur. Denique Clemens Alex- rdfetv interpretantur verba, quae proprie ad saturandos 
andr. psedag. 1. 11. p. 132. D. ubidicit: xofn-avQiyres, homines spectant, ut Hesycbius : Kopkec trXrjpdt, xoprA- 
fjiialy (MoseSy np. Exod. xxxii. 6. quern tamen locum, a trei : item Kopiyyvrac xoprdSeTai. it. Kopkaac xoprAmt. 
raulo 1 Cor. x. 7. re|>etitum, Clemens tantuni ad sensum it. &aar x^rdo'ac. Cf. quae supra e Scholiis Nicandri 
laodavit), iLviarrifray ical^etv* to dXoyov r^t rpo^^t rXi}- apposui. 

fmfia, x^P^^f*^* /3pitf/ia tiinity. Aristophanes autem XwpofiaTeiy Hesychio interprete est ey x''^P9 ^fXTra- 

metaphorice dixit: ^^"^^ fioy^bi&y. Qualem licen- rely. Sed in versione Alex. Jos^ xviii. 8. 9* significare 

tiam quis Comico non concedet (Cf. quae supra in v. potius videtur terram metiri, ita ut parum differat a verbo 

biftrpiyos brevitcr monui), oum etiam scriptores oratione firifiaH^ety, quod supra 8. in verbis Macedonicis re- 

pedestri utentes non raro verba, quae proprie de cibis tuli. Cf. Salmas. exercitatt. in Solin. p. 473. 

Hasc suiBciant de verbis singulis^ quae dialeoto M acedonicae et Alexandrinae vindicari non sine veri apecie 
putabani posse. Multo plura colligi poterant e Phrynichor, Th. Magtstro^ Moeride^ e Saimasii de hellenistica 
coinmentarioy e Fischeri de vitiis lexicorum N. T. prolusionibus, et in Welleri grannnaticam Gr. animadver- 
sionibus, e Cangii glossario mediae et infimae Graecitatis, aliisque. Exponere quoque poterani de nomimbus 
in lov pro eTov desinentibus^ ut ypi^tov, i^duoTQ^^m, xepa[nov, XayoTpi^m, vri<nrorpofiO¥, vojoxofuov, IpTiryvrpo^m^ 
^j^^fltyorp^^iovy ;^i}voj3^o-xiov, ^vorpofm, et simifibus, de quorum non paucis breviter Niclasius nionuit ad Geo- 

S>nn. 14. 22. 1. Item de nominibus in 1 et iv, quae terminatioues baud dubie originem debei)t ^gyptiorum 
alecto (v. supra JO.), cujusmodi nomina multa reperiuntur in Geoponn. 12. 1. ubi interpretum notae con* 
sulendae sunt. Sed nolui nimia et quaesita diligentia raolestus esse taediumque afferre legentibus, id potius 
agendum ratus, ut ipsis quoque superesset, in quo studium atque industriam coUocarent suam, quippe ooq 
ignorans^ anirois liberalibus et ingenuis utilitatem et voluptatem ex proprio labore perceptam multo vidert 
quam ex alieno majorem. 

Quibus iisdem de causis exempla structurae verborum a veteris Graeciae puritate atque elegantia alieua^ 
aiferre non nisi pauca constitui. Ddegi autem haec : 

M^y oty et fih^ oZy ye (quod vulgo, sed parum recte, tXews fioi et /iribafjuis e/jiol, quae et ipsae dtalecto Alex, 

scribitur /leyoCyye) ab initio membri vel periodi positum, tribuendae sunt, et tam absolute ponuDtur, ut 2 Reg. 

jam Salmasius in fiinere linguae Helienisticae p. 152. xx. 20. ubi pro iXews ^oi ed. Complut. habet /ii) y^vocr^, 

Alexandrinae dialecti esse recte judicavit. Nam iste par- 1 Reg. ii. SO. firfiafiUs kfioly quam sequente infipitivo, ut 

ticularum usus reperitur apud solos scriptores Macedo- 2 Reg. xxiii. I7. i\e4»% fioi tov voilierai roth-o: ubi iterum 

nicos, et qui post Alexandri Macedonis aetatem vixere. ed. Complut. /ii) /loe yivo^To napa Kvpiov voifjorai. 1 Para). 

Mihi saltem nullus hujus structurae auctor paulo antiquior xi. 19. 1 Reg. xxvi. 1 1 . fAribafjuis fioi napa Kuphv fircreyKcTr. 

innotuit, praeter Aristotelem, qui de poetica 22. 3. ed. ubi rursus alii dant fii^ y^ocro. Idem Grotius 1. 1, notavit, 

Harles. fikv oZy ita posuisse dicitur a Schwarzio ad Olear. Josephura pro his dixisse 9i Trelpa tov \6yov. Ne 

de stylo N. T. p. 289. sane sic positae extaut illae quis autem formulam /ii) yeyoiTo defendi posse opinetur 

particulse in antiquioribus Aristotelis editionibus. Sed Herodoti auctoritate. Ejus enim verba 5. 1 1 1 . sunt haec : 

sine uUa dubitatione rectius Buhle cum Harlesio edidit ^y re KaTi\rji% Aybpa trrpaTrryoy, fikya toi ylverac ue 

Ti jiky oly, Phrynichus p. 150. fiky olv tovto itpdfyi' t(s iKelyos, to firi yiyoiTo, vt iiiidxpeta Kal ktridayelyf fifuvea 

iiy&trxoiTo oihia <n/yT&TToyT6s uyos iy ApX9 ^oyov ; oi yap trviitpopri. ubi facile apparet, ro firi ykyovro dictum esse 

bdici^oi to fAky oZv ^orAtrffoviriy, lyiit fiey oly XiyoyTes, tcl pro 5 lya fi^i yivoiTo eifKrioy earl. Mihi saltem hie locus 

KoXa iiky oly, kuI to, fiky ely irpdy/jiaTa, Saepe vero simiiis quidem quodammodo locis supra laudatb, sed 

fiepoifvye ab initio ponitur in libris N. T. ut Luc. xi. 28. tamen non parum diversus videbatur. Nec magis recte 

Ronuix. 20. x. 18. unde orta videtur haec glossaHesychii; attulerit quis verba Xenophontis Cyrop. 5. 5. 5. p. 327. 

fieyovy, Toiyapovy, fiivTOiye, i:ah fjieyovyye, avybetrfioi, Et fpofioTjfi€vos /lciJ ri ykvoiTO — 6 ti vhyras tffids Xinr>/a€«. 
Etymol. M. p. 580. 12. /leyouyye, ck Tpi&y avybierfiwy, Kal ^Os qnando pro articulo 6 in partiendo saepius repetitur, 

^fiaiyei to iLXrfiis, quae ubi repetiit Suidas, addit : /idWoy vel cum ambo inter se aut cum aliis talibus ita miscentur, 

fiky oSy. Non magis probandum est oXX^ fiky oZy, sive, ut alterum pro altero poui et idem signifirare appareat, 

quod alii codices habent, dXXa ^eyovy ye, Philipp. iii. 8. quin hoc e dialecto Maced. et Alex. Suxisse putandum 

V. Steph. Thes. Ling. Gr. infra. E quibus omnibus sit, nequaquam duhito. Vidit jam atque damnavit hoc 

patet, Vigerum de Gr. dictionis idiotismis viii. 8. 18. vitium magi^ter elegantiarum Atticarum Thomas p. ]. 

pessime tironum commodis consuluisse. & fiey, Sl bk, iaquiens, fit) etn^s, 6.\Ka Tiva fjth, rira b4. 

Mri yiyoiTo, quando est vox omen aversantium, et QuotlThomae praeceptum quomodo alii interpretes illus- 

absolute ponitur, hand dubitauter hue retuH. Nusquani traverint, alii refellere, alii, in quorum nuuiero Hemster- 

enim sic reperitur, nfsi in versione Alex, ut Gen. xliv. husius eminet, confirmare studuerint, apud ipsos legi, 

7. 17. Jos. xxii. 29. 3 Reg. xx. 3. in quibus locis omnibus quam a me recoqui, satius est. Ego vero, ut ostendam, 

interpretes hac formula Gr. reddiderunt Hebraicum voca- & /i^v — h be male et contra leges eiegantiae Atticae dici» 

bulum H^tTT, et in hbris N. T. ut Luc. xx. 16. Rom. primo plurimos scriptores recentiores vel minus puros, 

iii. 4. 6. 31. vi. 2. 15. etc. atque apud alios scriptores atque adeo Alexaudrinos, qui sic locuti sunt, enumerabo, 

recentiores, ut Arrianum diss. Epict. i. 1. 2. 8. ii. 8* et deiude de iis veterum et pura; Graecitatis auctorum locis 

saepius, Simplicium in Epictet. p. 186. Achillem Tatium exponani, qui vel afferri soleut, vel certe videantur affeiri 

Erot. V. 18. p. 323. Apuleium in Geoponn. xiii. 5. 6. posse, ad Thomas sententiam impugnandani. Scilicet 

Et interpretes quidem Alexandrini, etiam in iis locis, ubi os pro 6 male posuere Bion idyll, i. 81. sqq. x^ f^^^ — ^ 

alii firiba/Mis cum dativo habent, v. c. 1 Reg. xii. 23. bk — Ssbk — f^^^ — — — Alexander iEtolus 

formulam ^i) yiyoiro semper sequi jusserunt infinitivum, in Brunckii analectt. T. i. p. 418. n. i. /ih — jie— 

quo indicatur res, quam quis abominatur et abesse cupit. if b4. Meleager ibid. p. 10. n. xxvi. hs fikr — ^ he, 

Eodem modo Alciphron 1. cpist. 26. extr. fiii fioiykyoiTo — Demodocus Lerius ibid. T. ii. p. 56. n. i. 6 fiky — ht ^ olT. 

iul Xi^Koy hi, firi bayeioT^jy ibely. Ceteri vero, quos Alpheus Mitylenaeus ibid. p. 128. n. ii. Tf /i^k — if be — 

Mudavi^ omnes formulam btam simpliciter posuerunt. ^ bi. Antiphilus Byzantius ibid. p. 1 74. n. xix. os /c^r — 

Grotius ad Matth. xvi. 22. docte comparat formulas osbi, Leonidas Alexandrinus ibid. p. 194. n. xx. £XXos — 



STURZIUS D£ DIALECTO MACKD. ET ALEX, 



ckcvti 



^ — S« Si. Philippus Thessalonicensis ibid. p. 221. 'Cf. Ludov. Wacbleri diss, de Pseudo-Phocylide, Rinfei. 

D. XXXV. TO fiky — o 6^ — o hi. Marcus Argeqtarius ibid. 1788. 4. Reperiuntur vero etiam iu antiquis et pUris 

p. 272. n. xxvii. rff /i^v — f hi. Onestus ibid. p. 290. auctoribus loci, qui mihi videantur posse opponi, quos 

B. viii. ov fikv — hy hi, Palladas Alexandrinus ibid. p. 418. tamen omnes si recte probaveris et perpenderis, videbis 

n: IL OS /ih^ — os hi, Phocylides ibid. p. 622. & fikv — os h* nihil plane facere ad senteutiam Tbomae, quae eaden^ mea 

ov, Macedonius ibid. T. iii. p. 120. n. xxxiii. olr — est, uUo modo infringendam. Nam apud Pindanun 

roM hk^ aliique poetse. Jam possit quidem aliquis opinari, quidem Olymp. viii. 20. edi solet ov fikv — 'AXKifiihoyra 

solos poetas ita loqui vel voluisse, vel propter metri leges oi, Verum ut taceam, non Atticum poetam fuisse Pin- 

debuisse. Atqae hoc quidem de iis maxime suspicari darum, aut Attico more scribere voluisse, lectio ista non 

licet, qui in* eadem periodo nunc b scripserunt, nunc 6s : constanter a codicibus MSS. exhibetur. In verbis Xeno-» 

quae tamen ratio nunquain conspicitur in antiquis, saepe phontis Cyrop. 2. 4. 1 7- oln-oi 6.v aot, ei rttriv kvrvyyjkvoi^i^ 

in recentioribus poetis. Sic Zosimus Thasius in Brunckii tC>v 'Apfieyiuty, offs fiey ay trvKKafAfidyoyres ain-Qy, Kuikj^oiey 

anal. T. ii. p. 452. ror /liy rc bi aWepos, oy b* airo Xoxfiiys. T&y i^ayyeXi&y, ods bi fitf bvyaiyro Ka/jifiAyeiy, hwofTO^ffyr^s 

DamagetUS ibid. T. iii. p. 331. ^ei^wy bk Bripwy os [iky, 6 ay ifivobity ylyyoiyro tou fxri hpq,y avrovs okoy arpdrevfjut, 

b* iifuOiwy, Cf. itbiinroTa epigrammata multa, ut ibid, in his, inquam, verbis post participium <rv\Ka/i(idyoyrts 

p. 153. n. X. V. 3. p. I89. n. cxci. v. 3. p. 201. n. ccli. omissum est verbum substantivum eiritray sive elev, quae 

2. p. 206. n. cclxxii. v. 5. sq. p. 214. n. ccxcix. v. 3. ellipsis in participiis usitatissima est Apud eundem 

p. 243. n. ccccxxxiii. v. 2. sq. p. 289. deli. v. 7. sq. Xenoph. mem. 1. 1.4. in margine editionum Steph. et 

Sed etiam qui pedestri oratione usi sunt, laudari banc in Basil. 156*9. ^ol* legitur & [iky Troiely, & bk firj iroieiy, Haec 

rem multi possuut, ut Athen. vi. p. 271. F. oOs fuy — ods vero pro ra fiky — ra bk a recentiore quodam librario pro- 

bt — ovs bL X. p. 439- C. ovs fiky — ovs bi. Diod. Sic. fecta esse, quilibet facile intelligit. Neque aliter statuen- 

20. 52. o{fs fiky — offs bi. it. & /ikv — & be, it. &s [iky — &s bi, dum est de Heracliti, multo etiam antiquioris Xenophonte, 

Apollonhis Alexandrinus s. Dyscolus de syntaxi p. 14. epistola ad Hermodorum, ubi in H. Stephani poesi 

26. p. 36. 9. p. 59. 5. p. 121. 22. p. 227. 28.&^^i' — a bi. philosopbica (1573. 8.) p. 150. cuique animali dicuntur 

p»l77'^9' o. [iky — — Tiyd be. p, 29^.15, ois [iky — 61s bi, esse ra [iipri ical ovXa' to7s [iky xipara ra SwXa, tou bk 

p. 40. 27- et p. 98. 15. OS [iky - its bi. Cf. p. 194. 24. pvyxn, toU bk irrcpa, Tois bk t&xos, 6XK01S [iiyeSos, 6Xkots 

etp. 201.sq. Photius in electis e Procli clirestom. gram- oXiy&rfjs, ots bk rd^os, ols bk v^fis, iroXXois bk vyev[ia. 

mat. ad calcem Apollonii Dyscoli p. 342. 5. iEiianus Etsi enim haec epistola jam per se, propter plurima quae 

V. H. 6. I. Tovs bk — ods bk — ots bi. 13. 46. Tovs [iky — oSs ei impressa extant hominis Christiani vestigia, vix putari 

bi. Hermes apud Stobaeum eclog. i>hys. c. 52. p. 1082. genuina potest: tamen haec speciatim verba, ols bk rd^oiy 

wft' iy [iky — 1^^* i!v bk — Itto bk kriputy, Plutarchus apophth. ols bk yf{lis, manifestum est ab aliquo apposita fubse, qui 

T. p. 97» ols [iky — oh bi, Et de El apud Delphos ea perperam omissa, nec lamen omittenda judicaret, non 

c. 21. 6 [iky — i) bk — Kal 6 [iky — 6 bk — Kal 6 [iky — 6 bk — Kal memor eorum, quae jam ante dicta erant: tois bk rd^os. 

Trap' ^ [iky — Trap' ^ bk — icoi 6 [iky — 6 bk — icnt 6 [iky—irpos Etiam apud Demosthenem inveniun^ur loci, qui ab iu- 

oy bi, M onumentum Adulitanum baud procul a fine : doctis hominibus adhiberi possint ad refutandam Thomae 

a [iky — & bi, Matth. xiii. 4. sqq. & [iky — aXXa ^e— aX\a sententiam, sed sine uUa dubitatione emendandi. In 

V. 8. o [ikv—o bk — o bi. Alia exempla e Polybio, oratione pro Corona v. c. p. 248. 18. leguntur haec: &f 

Herodiano, Sexto Empirico aliisque collegit Fischerus [iky ayatp&y, eis ds bk tovs <pvydbas icardywy. Sed si 

ad Weller. gramm. Gr. Spec. i. p. 332. Cf. Heupel. ad qnis consulere voluerit in Reiskii ed. apparatum criti- 

Marc. iv. 4. Omnes igitur quos laudavi, scriptores quin cum v. ii. p. 477. et v. iii p. 571. veram lectionem videbit 

recte a me et consilio meo convenienter sint abhibiti, superesse in libris manu scriptis, quorum alii legunt riWks 

ncminem arbitror posse dubitare. Scripserunt enim omnes [iky — Tiyas bk, alii tcls [iky—hs bi. Sic in eadem oratione 

post Alexandri M. aetatem. Nam Phocylidis quoque p. 282. 11. &s /ii^ xare/Xi/^e iroXecs, — Tiyas Ik wofAei : ubi 

versus recentioris esse originis, vel saltern serioribus pro ks alii codices Tiyas habent. Et p. 289* 10. hs [iky — 

temporibus, inprimis a Christianis hominibus, valde Tivas bk — eis iylas bi, ubi rursus pro hs codex MS. riytu 

mutatos et interpolatos, inter viros eruditos satis constat, servavit. 

Ultimum talis impurae verborum structurae exemplum praebeat compositio adverbiorura temporis quorun- 
dam cum praepositionibus. Etsi enim Hcrodianus ad calcem Phrynichi p. 206. ad calcein Moeridis p. 469. 
xaioXov, inquit, ;^povixo7j hfi^p(\pM/Tiv ou o-u/rarrouo-i raj Trpoittrug, etsi item Phavorinus in v. If exeivorj haec 8crip-> 
sit : Koi) afirXaog eiVeiv, fv roig hiripptipM^i rois xp^voy $i]XoGo-i rotf 'jrpoiea'us ovx ew^iVxovrai (ruvraTTOvrej oSre 01 *Atti* 
xoi, cure icafoL rolg mn^cCii oflatvig: usus tamen loquendi prohibet, quo minus omnia liujus generis exempla 
minus pura exiscimemus. Non v. c. damnanda sunt sWou) sive eg as), eo-avii^, e\g avgio¥, tWin, tlroTs, elg rin, 
IfavSij, Ifrri, [/.iravrlxa, pLeroirnriiv, P'ixpt rire, TFCi^avrlxa, Tpo^gpuo-i, Tpoo-tri, et similia. Dubitandum etiam 
videbatur, an rcjicienda essent ii^ SiXtg et ovvifMy quae Eichstadius in dissertatione de carminum Theocriteo- 
rum indole ac virtutibus, Lips. 1793. 4. p. 43. Alexandrina esse judicavit. Quanquam enim utrumque 
legitur in Theocr. idyll. 25. illud quidem v. 17. Hoc v. 126. etiam apud Eustath. ad Jl. >}. p. 53.3. 46. et 
ad II. X. p. 814, 5. ed. Basil, in Schol. Eurip. ad Hecub. 505. quos locos Valckenarius ad Theocriti decern 
eidyllia p. 163. attulit, et apud Lucianum, cuius locos quatuor collegit Maius observatt. sacr. 4. p. 198., tamen 
ca minus recte, opinor, hue referuntur, quia etXig et apiM non sunt adverbia temporis. Si quis vero Eichstadii 
sententiam sequi roaluerit, multo roagis ille reprobare debebit Tragexrog, quod vix usquam reperitur, nisi in 
Aqiiilae versione Deut. i. 36. Matth. v. 32. Act. xxvi. 29. 2 Cor. xi. 28. apud Pamphilum in Geoponn. 
xiii. 15. 7. in Palladii historia Laiisiaca c. 84. T. viii. opp. Meursii p. 542. et in similibus. Sed sine contro- 
veisia iniprobandas ceusebam formulas has : oltt ipri Matth. xxiii. 39* xxvi. 64. Jo. i. 52. etc. oejftyiig apud 
Apolion. de Syntaxi p. 234. p. 333. 21. et Philodenium in Brunckii anal. T. ii. p. 89* n. xxiii. avo vvv apud 
Rufinuni ibid. p. 397. n. xxvii. etiam T. iii. p. 246. in epigramniate alwKirm ccccxiix. a70\pe apud Apolton. 
de syntaxi p. 299. 13. p. 330. 18. cwro TrpeDi apud Athen. 12. p. 526. C. Act. xxviii. 23. fcrapri apud Eustatb. 
ad Od. a, p. 1402. 18. ed. Rom. icog apn Matth. xi. 12. Jo. ii. 10. etc. irqoiraXat apud iElian. V. H. 13. 14. 
ubi tamen Perizonius praefert ^porepoy, in tribus codd. MSS. repertum. Saltern ab omnibus fere gramma- 
ticis, ut Phrynicho p. J 4. Herodiano 1. 1. Th. Mag. p. 322. Phavorino 1. 1. Luciano soloecist. c. 7, (Cf. Sal- 
inas, de hellenist. p. 104.) daninaiitur advei bia temporis composita haec : anciitoLXai, exTraXM, axOT-m, exrorffj 
de quibus adeo mihi agendum est paulo accui^^tius. Scilicet quanquam per se videtur nulla esse idonea, cur 
ilia rejiciamus, ratio, tamen haec causa omnis pendet atque judicari debet ex usu loquendi, qui sane grammati-^ 
corum partes videtur defendere N am nec editores et interpretes illorum grammaticorum, nec alii viri docti 
in Trilleri ud 1 homam notis lauHati, quibus addi possunt Graevius ad Lucian. 1. 1. Oronovius ad Arrian. expe- 
dit. Alex. M. 1. 27. p. 64. et Kypkius Obss. in N. T. T. ii. p. 441. ullum ex antiquo aliquo et probe scrip- 
tore locum afferre potueruut, imo non nisi Arrianum, Plutarchum, Apollonium Alexandrinum sive Dyscolum, 
Joseplium, Apoliodorum laudarunt^ qui quam parvi momenti esse debeant in dijudicanda vocabuli alicujus 
probitate, quis non intelligit P Ego quoque ixifoXai v. c. observavi apud ApoUon. Dyscol. de syntaxi, p.^«J^7. 
p. 86. 29* ubi cum icixm permutatur^ p. 205. 14. p. 261. 2. Theophylactum, Bulgariae archiepiscopum. 



excvni 



LEX. VOCUM PEREtiR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp, «1 



epiit. 71. T. viii. opp. Meuraii p. 9^. Schol. Nicandr. ad Ther. p. SO. extr. Schol. Eurip. Orest. 511. 

Petr. ii. 3. et iii. 5. imi rin prater versionem Alex. Ecdes. viii. 12. inveni apud Schol. Apollon. Rhod. 
1. 517. et Matth. iv. 17. brm habent Socrates Rhodiua apud Athen. 4. p. 148. D. Chares Mitylenaeus apud 
eund. 12. jp. 538. F. Phanodeoius apud euod. 10. p. 437- D. Aristoteles hist. anim. 3. 12. extr. Clemens Alex- 
andr. str. o. p. 665. A. p. 698. A. Plutarch, in Cassarec. 48. Msop. fab. 145. Geoponicoruni auctores 1 1. 2.3. 
Ettstath. ad 11. a. p. 43. Tzetzes ad Lycophr. 24. 49. 663. Schol. Nicandr. ad ther. p. 18. SchoK Theocrit. 
3* 48. Causam^ cur fxrm inprimis improbandum sit, afferre tentat Pauw. ad Phrynich. 1. I. Fortassis 
eCiam viri harum rerum gnari hue referendum putaverint i^irt, pro 20 o3 positum, ex Apollon. Rhod. 2. 634. 
.3. 67* 4. 867. qui etiam habet ixroigy l^in 4. 521. Certe in nullo idoneo scriptore me legere memini i^irt. 
Sed usi eo sunt Callimachus h. in Apoll. 48. Palladas Alexandrinus in Bruuckii anal. T. ii. p. 413. n. xxx. 
Agathias ibid. T. iii. p. 37* n. ix. et p. 63. n. Ixxviii. P. Silentiarius ibid. p. 75. n. xiii. et p. 77. n. xix. xx. 
Anooymi poetae ibid. p. 26. n. xxxix. et xl. Schol. Eurip. Cod. August, ad rhoen. 1528. 



PAUO ERNESTH JABLONSKH 



GLOSSARIUM VOCUM JEGYPTIARUM. 



EXCERPTA E PR^ATIONE GUIL. TEWATERl 



Ad P. E. J. Opuk. T. I. Lug. Bat. An. 1804 edita. 



A.D Opuscula^ quse cum maxime edantur edentuhiue quod attinet ; damus ante omnia Glonarium Voouni 
.^gyptiarum, qu« in libris Sacris et apud scriptores veteres Graecos Romanos^ue dispersfan inTemuntur^ 
Noil meo tantum judicio, sed et, quod majus est, Kuhnkenii, Schultensii, Scheidii, bisque sunilium idooeoruni 
judicum, non diutius iiiud in obscuro latere et eruditis subduci oportebat. 

Diu ante existimarat .Ludov. Picquesius, omnia Xtl^ava linffuae iE^ptiacae, in libris Graecorum ac Boma* 
Borum ubique sparsa, colligi oportere ; non disaeutiente Th. Edvardo, sed ex bujus sententia seorsim poiius 
collocanda^ quam Copticis in Lexico miscenda. Vide Commercium Episrtolicum, subnexuro dissertationibua 
Lud. Fourii Lonfuerrei de variis £pochis et Anni Forma veterum Orientalium, p. 285. 292. Consilium aimUe 
placuit Hadr. Relando ; qui indicem vocum .Xgyptiarum, undique conquisitarum, misit ad Davidem Wilkin* 
iiam, a quo editae sunt a. 1715, et illustratas in dissert de Lang. Copt, p, 94 — 1 12, nbi addit, potuisse se adji* 
cere plus ducentas alias voces priscorum .£gyptionim, sed earum explicationem peculiari libro de Xfirpoyoftf 
▼etens Linguae Copticas reservare. Meminit ejusdem Wilkinsius in Tnes. Epist. La Croziano t. i. p. 3?8, 
374. In publicam Incem, quod sciam, non prodiit. Eodem tempore animum adjecit Jablonskius ad colligen- 
das illustrandasqo^ voces .Xgyptiacas, quotquot in codicibus aliarum gentium possent inveniri. Anno seciili 
prarteriti quinto et decimo ad La Crozium baec scripsit : ^* Maxiniam partem indicis vocum .Sgyptiarum a me 
ID ordineni redactarum et ad te missarum cum ex appendice Dioscoridis et Apuleii de herbis libro deprom« 
serim, fateor quidem ea ut plurimum esse mirum in modum depravata ; verumtamen si aut secnm invicem^ aui 
cum aliis etiam ^riptoribus ilia comparentur, ne dubito quidem, quin aliquid visurus sit^ qui in lingua CopUca 
aliquantum est exercitatus. Neque postremo loco commemorandum est, multa herbanim genera, quae in bia 
occurrunt, commemorari in S. Uteris.'' Sedecim post anuos ita idem ad eundem : Catalogum meum vocum 
.Sgwtiacanim, quas partim ex mente toa, partim ex conjecturis meis explicui et illustravt, tantum non ad 
■mbuicum perduxi. losunt huic indici quidam articuli, qui in magnitudinem fere justarum dissertatioQum 
excrevenint : quae omnia, ubi semel etiamnum Berolinum excurrere licuerit, tuae censurae lubentitsime subji* 
ciam.^ Cf. Tbes. Epist. t. i. p. 163. l64. 187. Ad literas priores respondit La Crozius, ibid. t. iii. p. 151 : 

Quas voces .£gyptiacas misisti, eas fere omnes habebam, exceptis tamen iis, quae ad Botanicam spectant, pro 
qoibus, ut et pro aliis, gratias habeo." Perrexit deinceps Jablonskius in legendis utriusque linguae scriptomus 
antiqids, Poetis, Geographis, Chronologis, Historicis, item Theologis veteribus, Patres vocant, et recentioribu« 
itinenim descriptionibus, ut ex iis summa cum cura vocabula quaeque iEgyptia recolligeret. Monet ipse in 
scidula, " filum laboris hujus, per complures annos interruptum et neglectnm, se resumsisse anno 1732, men3e 
decembri.^' In alia scribit, collectionem vocum ^gyptiacarum describi coeptam esse anno 1722, absolutani 
anno 1740." Quantum temporis huic operi datum est ! Facihus profecto erat, multos et magnos de quolibet 
disciplinarum genere per tantum temporis spatium conscribillare libros, quain bunc unum. 

Ex codice autographo, quo usus sum, apparet, primum, dimidiam fere Glossarii partem ab Auctore recog- 
oitam esse, limatan, emendatam, manu diligentiore descriptam ; deinde, multa illic, praesertim in parte poste« 
riore, aut qnutata esse, aut erasa, aut etiam exscissa, cum remittantur lectores ad Pautbeon et disputationes ia 
Miscellaneis Berolinensibus, cet. ; porro, non pauca subinde et ad extremum usque vitae tempus marginibur 
codicis ab Auctore, alleta esse, vel ad finero Glossarii posita^ vel scripta in chartis sine junctura errantibus, quas 
auis locis, quanta fieri potuit, acctiratione reposui ; apparet insuper, citari saepe testimonia quaedam Coptica, a 
codicibus MSS. ducta, brevi tamen ante aut deinde ^pis descripta, ex. gr. ex interpretatione Psalmorum Cop* 
tica, e fragmentis N. T. Sahidicis sive Tbebaicia, aliisque ; denique, provocasse nonnunquam Jablonskium ac^ 
sua scripta, quae fortasse non supersunt, ad me certe non pervenerunt : «xquo genere sunt Curs Secundae in 
Prolegomena ad Pantheon JEfyptiacum, dissertationes de Syringibiu et de PhaneUe, quanim fit mentio p. 338^ 
^4, etalibL ^ * 

NO. IL VOL. 1. 2 C 



cc 



LEX. VOCUM PERE6II. IN 8CRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp.ai— hit. 



Novimus aliunde, plura eum moKtom esse, digna sine dubio, €[U2b, si alicubi lateant, ad communem tisum 
proferantur* Pertinet hue Index vocum Scjthicarum, Thracicarum, Parlhicarum et peregrinarum aliaruniy 
cujus facit mentionem in Thes. Epist. t. i. p. 182. 183., quern non displicuisse La Crozio, laetus intellezerat. 
Loquitur ibidem p. 194. de sua Historia Anathematismorum Cyrilli, Alexandrini Episcopi, in qua, ut scribit, 
opinionem hominibus eximeret, quae multorum pectora occuparat, Anathematismos istos publico Concilii 
Epbesini judicio probatos esse, ostenderetque, Cyrillum, etsi honesto modo, quedam in iis incommode et 
duriter dicta revocasse et cbrrexisse. Sed de hac re dicam in proef. ad eam Opusculorum partem, qua contine- 
1>untur libelli varii ad controversiam Nestorianam pertinentes. In Anecdotis, mihi ignotis, numeranda quoque 
Introductio in LinguaR -fflgypt. cognitionem, de qua Stoschius 1. c. ; item Di^putatio de Therapeutis, quos 
neque Chrbtianos fuisse autumat, ne^ue Judaeos, sed Sacerdotes .^yptios. Rem paucis tangit m Glossario 
p. 279., plenius autem argumentum libelli exponit in literis ad La Crozium t. i. Thes. Epist. p. 178 — 181. ; 
qui quidem banc sententiam arbitrabatur verissimanij non item, nomen eorum iEgyptium - fuisse 
^GHOYT^ quod fortasse CHIHI, id. est, 7ar^), unde et ol '£<r(n}yo} appellati fuerint. V. ejuBdem 
lliesauri t. iil. p. l68 — 170. An Calendarium Festonun ^gyptiacum MS. memoratum in Glossario p. 197. 
et 376. diversum fuerit ab iis, quae scripsit in Miscellaneis Berolinensibus, explorate dicere non habeo, quan« 
quam valde dubito. In praefatione ad partem priorem Panthei promiserat Auctor iEgyptum antiquam Sacram, 
sive dissertationem de Templis Deorum, per totam £gyptum constructis, et sacris inibi fieri solitis, Explica« 
tibnem Tabulae Bembinse sive Isiacae, etifim Schediasma de diebus Festis ^gyptiorum, cujus utriusque speci- 
mina quaedam extant in "Miscellaneis Berolinensibus, denique Syntagma de Sacerdotibus ^gyptiorum, eorum- 
que variis ordinibus ; at vero in praef. ad Panthei partem posteriorem exponit causas mutati consUii. Ad 
JCgyptum Sacram quod attinet, ait, Ric. Pocockium quasi niessem fecisse, quae posteris vix spicas relinqueret. 
De Tabula Bembina, Festis ^gyptiacis ac Sacerdotibus abunde se dixisse raonet, cum in Pantheo, turn in 
Prolegomenis c. 2, et 3., quae lectoribus iterum apponi nec opoitere, nec opus esse existimavit. Cur non, 
quod promiserat, ediderit La Croziana, de quibus saepius in hoc Glossario et in libro de Memnone p. 100., 
copiose docet in praefat. ad eundem librum p. 6. ac seqq. 

Ceterum, non nescio, anno 1753, Jablonskium, Syntagmata de Memnone inscribentem Menckenio, h»c 
posuisse : Non ignoras, me anno superiori, gravissimas ob rationes, chartarum mearum, ad res veteris 
^gypti sacras et civiles spectantium, quas ab annis quadraginta et amplius, horis quibusdam subsecivis, in 
naum meum congesseram, jacturam sponte et ultro fecisse. — Unicam tamen hancce ex illo naufragio tabulain 
aervavi, eo quod juris mei non esset, verum tibi omnino deberetur.'* Quae calamitatis tam fatalis tamque 
deplorandae causa fuerit et origo, si plena fide hie narrarem, nihil inde lucri ad nos remque literariam pro6cis- 
ceretur. Est igitur, quod vehementer laetemur, ex miserrimo isthoc naufragio servatum quoque esse Glossa- 
rium JEgyptiacum, de quo mihi hoc dicendum superest. Si Jo. Reinoldo Forstero data est occasio inspiciendi 
eniditum J^blonskii opus, de qua re dubites, videtur alio ejus exemplo usus, siquidem conjectura nobis facienda 
est ex iis argumentis, quae in aunotatione p. 21 6. 217* animadverti. Cum jam factum esset initium edeodft 
Bujus partis, recordabar primum, legisse me ante hos viginti annos Christ. Scholtzii Expositionem vocabulomm 
Ciopticorum^ in scriptoribus Hebraicis ac Oraecis proditorum. Extat in libro Germanico, qui est inscriptui, 
Repertoriuln fur Biblische und MorgenlUndische Litteratur, Leipzig, 1783, t. xiii. p. 1 — 31. Bene is de 
Kteris Copticis meritus censetur, quoiiiam Qon tantum a. 1748. per hbellum supplicem ab illustrissimis Aca-' 
demisp Lugduno-Batavae Curatoribus veniam petiit et impetravit, ut Car. Godofr. Woide, Polonus, tunc in 
CoUegio Ordinum Hollandiae Theologico Hterarum studiis operam dans, describeret partem Lexici MS* 
'jEgvptiaci, a La Crozio confecti, atque Liturgiae Copto-Arabicae librum ox/^oAoy, verum etiam idem Wud 
Lesicon in compendium redegit, Oxoniique a. 1775. prodire curavit. De quo ipse Scholtzius plura dixit ia 
bnrfatione. Tantum tamen abest^ ut in Repertorio, quod modo citavi, nova dixerit, ut, praeter pauca, quse es 
rorsteri Mantissis ^gyptiacis accesserunt, sua fere omnia iisdemque verbis a Jablonskio traxisse videatur. 
tJ9U8 autem Scholtzius est exemplo opens alio, seu autographo, seu apographo, certe minus accurato per- 
flsctodue, ut hie illic a me observatum esse monui. Nonnunquam Jablonskiana ad verbum detcripait ; ali- 
ouando summas rerum dedit ; passim observationes Auctoris probavit, rarius ab eo disaensit, cUcam an i 
cUBsentire visus est ; paucis in locis nomen illius apposuit, p. 4. lo. 17« 23., non item alibi. Jablonskio igitur, 
hon Scholtzio^ debetur arduus labor^ in tot vocibus ^gyptiis in uuum congerendis illuminandisque praeclanmi 
jki modum conspicnus. 

Sequitur, ut de opera, in edendo Glossario a me praestita, breviter dicam. Loca scriptonim veteruoi, ab 
Auct«re citata, comparavi pleraque cum exemplis editis praestantioribus, quae aut ad ejus notitiam non jperve- 
nerant, aut post ipsius mortem primum prodierunt. Ilaec loca, qua pagina, qua item lectionis varietate, 
Itgantur in iUis optimarum recensionum exemplis, monui vel in ipso opere, vel m annotationibus. In his 
autem,^ nonnunquam aliorum meoque judicio iongioribus, quam oportuerit, id mihi inprimia negotii datum 
tiedidi, ut e libris rarioribus, vel paucis abhinc annis in Italia, Gallia et Britannia editis, quorum usu plurimi 
in Batavia hue usque carent, ea conquirerem, quae ad illustratiouem emendationemque Giossarii Jablonakiani 
apta viderentur. Ordinis mei hominibus, Theologis, non omnino displicebunt, ut spero et confide^ ao» 
ali^oantum conducant rectae interpretationi S. Literarum. Rem Botanicam, cujus frequens mentio in Glos- 
sario, cur vix ausus sim attineere, sed aliorum industriae commendatam malim, opus non est, ut dicam. la 
G^graphia veteri cum non plane hospes mihi viderer, de ea dixi plura, si non nimia. Critici aegre ne ferast, 
qusBSO, Jaudari conjecturas, quas viri eruditiores sua manu antiquis quibusdam scriptoribus alleverunt, item col- 
rationem codicis MS. Medicei, quam ad exemplum Strabonis, jure emtionis nunc meum, Abr. Gronoviiis 
Hdfcripsit. Bene novi, virum doctum in Variis Geographicis, a. i739> hac in urbe vulgatis, dedisse animad- 
versiones in Strabonem, e MS. codice Mediceo depromtas ; sed hae desinunt in libro nono. Itaque nihil illic 
de varietate lectionis in libro decimo et septimo, ubi poiissimuni JEgyptiaca pertractantur. Ad finem bujus 
partis accedit Auctariuni vocum nonnuUarum, recte vel secus pro iEgyptiacis habitarum, ^i^^m numerus, si 
ita videretur, ab hoc ipso tempore posset augeri. Errores Jablonskii, baud raro nimis sibi indulgentis in coq- 
jectttris Etymologicis, hie illic verecundius indicavi - meos vero, forsitan longe plures ac graviores, emendent 
alii, multarum rerum inprimisque ^gyptiarum cognitione me multum autecellentes, quibus idcirco, quod 
candide profiteer, maximas habebo et agam gratias, nec detrectabunt, quotquot hoc .studioriun genere delec- 
lentur. Denique, Glossario subjungendos putavi complures Indices, e quibus llieoldgi, Antiquitatia, Geo-^ 
graphiae, artis Critical, Botanices aliarumque disciplinarum studiosi intelligant, Glossar^um hoc Jablooskianun 
cura omnium et attentione dignum esse.' 

[Note inter [ ] sdcIim, qaibm tnbjnnctaB tant Ktm, ^dd., e noctrt roann proiectae timt. litene H. St. loca ex H. SUg^ 
JIks. lndioe dcscripta indicaat voces aiteriico aoUtse in TlwiaQro non legnntar. EoiToaas.] 



cci 



COLLECTIO ET EXPLICATIO 
VOCUM iEGYPTIACARUM, 

QUARUM MENTIO APUD SCRIPTORES VETERES OCCURRIT. 



*AfiKafi^VLOV, eeifijii vXcKOfJiiyri irop* Alywrriou lie fiifiktay 
frp6$ K6Bapoiv oZtra, Hesychius. Oqginem vocis ifiXu- 
fivytov in Cbaldsea qusesivit Bochsurtus/ in defensione 
contra Salinasium/ p. 830. et 832. Non satis feliciter. 
Quaerenda potius videtur in ^ypto. Vide, an Luc 

spectet TBeHHH. 6 aradfios, postis januae, Exod. 

xxi. 6. A.IIIOY est porro Ko&vfiPwos, Exod. xxviii. 

4. Vix audeo hue referre Copticum IIIGPHIHO, 
quod in Scala Copto-Arabica explicatur Byblus, juncus, 
papyrus. Quid, si legatur *A/5\a/3vpiov in Hesychio? 

Nam BIP videtur ^gyptiis designasse irXeicciv, unde, 

ut credo, formatum est HIP. quod in N. T. Coptico 
corbem, (nrvplba^ signified t. Forte ejusdem originis est 
quoque B&pu, quam vocem vide infra suo loco. leifMic 
bae sine dubio erant sacrae, et, nisi fallor, iliae catenulae 
live coroUae, collum anibientes, quibus in Tabula Bem- 
bina simulacra Deonim totics omantur. Credo easdem 
m S^erdotibus quoque gestari consuevisse. In vitis 
Patrbm et Monachorum Mfiypti saepius mentio fit hujus- 
modi l€tpwv. Ita in apopbthegmatibus Patrum, in Co- 
tekrii Monumentis Ecclesiae Gr. t. i. p. 340. Oewpel tipo, 
i ^Arnbytoi kts hivroy KaOe^fjieyoy Kal efyya^ofieyoy — - Kai 
rr^y aetpay frXiKoyra, p. 520. KoBi^ofiai -evy 0c^ (ipifyis ra 
uiKff^ fiov 6<liXXca, Koi irXiKiay aira aetpay Xiyijj, p. 675. 
ayawA rr^y treipay Kai oif huynfiai airriv epydtraaOai, Jo. 
Moschus^ in Prato Spirit uali c. 156. scribit, ificiyey 
VuaicQy Kal TrXUiay treipdy. Apud Paliadiuip in Hist. Lau- 
siaca^ c. 2. ItXcjccv aeipay rj)v cjc 6aAXa»y ipoiyiKw, et 
c. 28. p. 942. Kal Pf^^/as OaXXovs Ik fotyUiay, Xiyei avr^, 
^ac, icXifpy tretpky, ifs jSXIircif c/il. Auctor Etyinol. M. 
in V. *AfjiirXdKiifjia haec habet, *AfitrX6xrifia, to hfA&pnifJiap 
wapk TO ityawXiKeaSat &y^pi£nrtf, Airo /lerat^opds tov 
ej(piyiov tretpa yap ro a^oiyioy Xkyerat' Ik tov irXixety 
irXoifw, iLyairkiLKtifjia Kal a/iTrXdin^/ia. Scriptores Latini 
Xeipar, quia nempe TrXiKoyrat, Plectas vocare consueve- 
rnnt. Cassianus Collationura 1. xviii. c, 15, " Codicem 
suum, inter ejus Plectas, quas de palmarum foliis solebat 
intexere, latenter abscondit/' et interjecitis nonnullb, 
** inter Plectas palmarum, quas illi Siras vocant.'^^ In 
hisce locis indicatur, Plectas illas a Monachis e foliis pal- 
fnarum contexi solere. Hesycbius ' vero memiuit Plectae 
ex by bio, sive junco, specie quadam papyri, confectae. 
£t omnino adhibebatur etiam vulgo juucus : unde recte 
in Glossario, quo^ Cassiano subjungi solet, Plectse expli- 
cantur, " quas iEgyptii, (nempe Graece loqueutes,) Siras 
Tocant, habenae suut, e palma, junco aut sparto context.as, 



ex quibus sportae, canistra aliaque similia conficiuntur/' 
Nescio, an non Ffectae eaedem restes sive resticulae quo-^ 
que appellentur a Cassiano 1. i. de habitu Monachi c. 6^ 
p. 8., " Gestant etiam resticulas duplices; laneo plexas 
subiegmine, quas Graeci analaboys (iiyaXi^vs), nos vero 
succinctoria, sen redimicula, vel proprie rebrachiatoria 
possumus appellare. Quae descendentia per summa cer« 
vicis, et a lateribus colli divisa, utrarumque alarum sinus 
anibiunt, atque hinc inde succingunt ; ut constringentia 
latitudinem vestTmenti ad corpus contrahant atque con- 
jungant." Moris .£gyptiaci deprehenduntur hodieque 
vestigia apud Brachmanas, quorum Theologia et instituta 
religiosa cum Theologia et institutis sacris ^gyptionim 
mirifice ^ conspirant. Vide de his Brachmanum corollis 
Abr. Rogerii portam apertam part. i. c. viii. p. 45. 46.; 
P. Vallensis Voyages part. iv. p. 80. ed. Gall., le Recueil 
des Voyages raits pour la Compagnie Orientale t vi. 
p. 415. t vii. p. 70., les Voyages de Vincent le- Blanc 
part.i. p. 90. 228. 232., le Voyage de Gautier Schoutev 
t. i. p. 540. [" 'AfiXafivyioy, teste Hes., treipa irXero/i^n| 
trap* AlyvKTiou cr fivfiXAy irpos K6Bapaiy oS^o, funiculua- 
qui apud ^gyptios plectebatur ex papyro ad purgandum f 
ut hodie orbiculi ex herbis quibus utuntur ad extergendaa 
patinas." H. St] 

"A/^pa/iu. Athenaeus 1. vii. p. 312: inter pisces Nilo^ 
ticos hunc quoque numerat. Cum nomina reliquorttm- 
aut indubie Graeca sint, aut ad banc linguam re^renda' 
videantur, hicce^A/Spa/ia, piscis fbrsitan ^gypto vlcinis-^ 
que proprius, Tvicoy AlyvrtTioy prae se fert. Opinor 
vocem esse originis JBg^ptiacae.^ Piscis vero hujus me* 
uiinit et Oppianus H^ieut. 1. i. v. 244^ "Afipafutf^ 
piscb Nilous ap. Athen. vii.'' H. St] 

* Abrech, flSK. Vox haec, et quidem, uti videtur, cev^ 
peregrina adfertur a Mose Qen. xli. v^43. ubi de Josephoi 
^ypti Prorege, legimus : Et Pharao vehl focit eum in: 
curru suo secuudario, et damarunt ante eum .^10)1: 
Abrech. Intexpretes Alexandrini vocem iilam in sua? 
interpretatione omiseruut, id tautum indicantes, praecones 
ante currum Josephi aliquid populo edixisse.* Nimis 
prolixuni esset, omnes virorum cruditiorum de hoc no-^ 
mine conjecturas, et interpretationes afferre. Possunt, s? 
cui volupe est, Pfeiffeii Dubia vexata ad h. f aliique 
hie consuli. Ut vero meam hac de re sententiam pro-*' 
ferain» nop dubito, quin cordati rerum arbitri mecunv 
sepsuri sint, 1 . quidem, vocem banc Abrech ex lingua. 
^yptia<?a^^ esse explicandam. Res agebatiir ii( 
^gypto, prasco vocem hanc ad .Sgyptiqai prpferre jub^ 



' Inserts opnscalis Bocharti ad calcem Geographis S. Prater ipsiiM opinioneni de origine vocis Clialdaica, Alberti ad Hesycli^ 
nihil notavit, inunemor item obsenrationis Harkei|n>thii, in Misc. Obss. Crit. vol. x. p. 316., vocabulom ^A/SxajSvnov derivantis exf 
P^137 fmctus albescens vel albans. Qas conjectiira neque CI. Ruhnkenio vidcbatur digna, quam in Anctarinra Emendationnni 
relerret. Partem aliqoam observationis Jablonskianae repetiit, sed uulla de causa vocem 'AjSxaiSiivtoir bis pi?Bbutt Scboltzius io Keperw 
torio Literat. BibL et Orient, t. xiii. p. l. 4. 5. 

^ £xtat in Magna Bibliotheca Patrum t xiii. Parisiis edita. 

3 Invenitnr ibid. PaUadii Historia. Primum Gnece edita est a J. Menrsio, ac repetita in editione operum ipsios Florentina a. 
1746. t' viii. 

^ Cf. notas ad Cassianum, p. 687. 

s Hesycbii verbis lucem aliquain affert observatio Casanboni ad Athensi I. iv. c. 3. p. 392.' ed. nov., sed clariorem locus Strabonia 

I. XVii. p. 1179., ra xoxxxva i}^ ityJyfAara Alyvfcriaxa Ian, fuToS tivo;, o/moia to?; r^omMs n ^mtuytc Pro xoxxiVtt Ca&ailbotlUS malebat' 

xefkmi. An recte, controvertitnr a docti* hominibos, Almelovenio ad Strabonis locum, Jungermanno ad Pollucem %, 179., Sopingi^ 
et Alberti ad Hesych. v; xot'x«<c, aut potius xoVx*;. Annotatio Hemsterhusii ad Pollucem a neroine pegligetnr. Pro vnlgato 0^x^'^*-ff 
apud Strabonem iegendum sine dubio (r^oivtvoic. Polhici pariter 0-x«<nm; 1. o. reddidemnt eruditi, nbi antea rxotrUt^, 

^ Pluribus id docnit Jablonski in Pantheo ^gyptioruro part. i. p. S85. s<|q. part. iii. p. 101., et in Prolf^omenis p. $0. 98., inprimta 
yero PanUinns a S. Bartholomseo in Systemate Brahnianico ex monumentis Indicis Musei Borgiani Vchtris, a. 1791. Romae edito. 
p. 86. i09. 103. llf. ^ 

7 In descriptione animalioro, avium, arophibiorum, piscium, insectomm, vermium, quae in itinere Oricntali 'observavit Petms 
Forskal, edita a Carsten Niebubr, Havniae a. 1775., non niemini aliud piscis nomen liuic simile invenire, nisi Mulli auHflammae, cof 

bodie nomen est Arabicnm ^ t f 3 qnondam forte non dissimile ^gyptiacum. Describitur iUic p. 30. 

* In nova ver&ione Gr. Pentateuchi, ex unico S. Marci Bibliotbecse codice Veneto primum descripta a D'Ansse de Villoison, V. 
CI., atque edita a C. F. Amnon. a. 1790, *P^^ vertitur yoymTtTf. Qui autem non ignoret, aqctprem versionis Coptics Pentatencht 
ita secutum esselnterpretationem Gr. AleXandrinam, ut verbum verbo redderet potius, quam iip&sum dictionis Gr. recte voHeref,^ 
aihil mirabitur, vocis Hebraic« *pQ^ rationem nullam ab interprete Copt habitam esse. ' 

9 T. i. Operum Pbilolog. p. 94—97. 

'° ^on aliter judicanint Ludov. Picifues. et Jo. Keinoldus Forster. diversam tamen ambp tenpere viam, atque a Jab|oiMtl^iap^ 
loogios digredioDtor. Picqvesins origlqiei|i yoci^ ^^H^^^?^ M> HPj^^ at«»£ffi cmm. In cpi^tola ad ipanm data, Tin 



^ LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 6^10^ 

batur. Et in tricas se coiyiciant, qu» exitum uon d'abaisser la mam jasqa'aax genonx, de la porter emiiite 
habenty qui lioguam Hebraicam ip snbsidium vocant. sur la poitrioe/' P^nent hue ista Hdiodori 1. Tii. 
2. Pneconem m>mine regis populo bnunxisse, ut aliquod iEthiop. p. 251* ed. Boardel. 'O r6y aifxkra &KaftwT&9 
profuHdse reverent^ signum Josepho ederent. Bene i:al fi6vos iX^tiOepos, 6 r^jy xefaX^y yv&tty eh r6 wpomcvyeiv 
^tur Pfcifferus monuit^ in voce Abrech, posteriiNrem |4 &yex6fieyos, y^v woy rdyu K)uytiu Apud Graecos emm 
partem aperta saiis vestigia servare vocis ^yptiacae et Romanes gestus hie corporis homines ingenues ninime 
EeR,qu«inclinari58ignificat. SicJo.viii.8.verbah«c decebat,* ^tque i° 

•-.H""^ i.iuia«,w<5mi VP «v»TTTcj fercudus. Testatur hoc Ovidius Heroid. Epist. XX. V. 77. 

idma K<h\fa$, mt^rpres Coptus reddit MTl r\3t\ -A. Ul ^ , ^^^^ ^^^^^^ famuli, cum verbera s«va verentur, 
jndinavit caput suuni. Tetam vero vecem iEgyptiacam, Tendere submissas ad tua crura manus. . . 
mi duabus compesitam, optimus mens et dectissimus U pynjo, ^i. c. 45. " Homims genua supplices attmgant : 
Cmius jEgyptiace senuisse censebat P6Rf ad haec manus tendant : h«c ut aras iMlorant, fertasse 

•be^k, PBR, quemadmodumdixiinclimitionemcer. ^^^^ , „ . a. 

X«w»i3r^ . ' . rkVUa • AyinJ/Hiw dicitur a Stephano BvMunt. irrfXa Aiyrfwiwir, 

pons, UTnfe vero contra significat. U I HI? ^lyus meminit Alexander 1. xin. -figyptiacorum. Vi- 
P6R igitur erit, Inclinate, nempe corpus vestrum, detur legendum 'Aycvpcli, sicuti est forma simiHs^ Bomi* 
contra Josephum. Varenius, a Pfeiffero citatus, rem num aliarum urbium iEgyptiacarum, Bovrki, rorrw, 
banc divinando assecutus est. Existimat enim, pracenes kvv^^ Xeomtf. Si veruui est, quod de origine nonwiis 
somine regis populo indixisse yoyan^fwyf tanquam cla- tradit Stephanus, urbem ita vocatam esse, quia ibi cfx 
BiBsent : Ita dixit magnus Pharaoh : Ego omnibus im- adjacente lapicidina scindebantur anchone Upideie^ qui- 
pero genuflexionem. In eadem sententia fuit Aquila» bus eo tempore utebantur, nomen ^AyKvp^y vel Ayxvpif 
^ui, teste Hierenymo, in Qusest. Hebr. in Genesin, Opp. ex ling; ^ypt. non potest illustrari. 
t. iL col. 541 ., verba Mosis sic transtulit : Et clamavit •^Ayw. Auctor appendicis ♦ ad Diescor. de Mat. Med. 
inconspectuejusadgcnicuUtioncm. Vide Montfaucomi ^gO. xepi X^pcw*, scribit, iEgypties earn appdiare 
Bexapla Origcnis t. i. p. 49. Qua Pater h>c jridetur ^^^k, Romanes intubum, sive intybum agre«(«m. 
kabuisse ab Origene. Is emm in Catenis MSS. Bibl. •'Ayp^crra. Quandequidem de iEgyptiis scribit IXod. 
wgias Paris, observat, AiyXo? hk oWev 4 i| ro yovarl^ 3^^. i. p. 40., antiquissimis temporibus eos comedisse 
£ciy i>aytpk y«if>.*<7:*»'^*.0«^'> '•o^ io/f)wco*. Haec vox herbas, caules, et radices in paludibus nasceates, itm^ 
•litem Abrech nibii aliud significat, quam cenua fleiitere. xpow^acrOcu, rj^v 6yofiaaofihniy ikyMmrir, 

Claim quippe est vox praeconis. Quod Origenes in conjiciebat sagacissimus mens U Crozius, iypmrn^M 
fcypto potmt ab ^yptus discere. Et cum his sentit ^yp^erri esse nomen graminb /Eg. Malo tamen dioere 
vulgatus interpres Latinus; nam is verUt: Ciamante Gwecum, quia in Appendice ad Dioscor. iv. 30. [p. 464.1 
IHrttcooe, ut onmes genu coram eo flecterent. Hicce dicuntur -«>yptii "Ayowm-iy vocasse 'Anwfl, de qua 
yoyariafios admodum emphatice voce hac ^yptiorum postrema voce infra suo loco agam.* 
•ateiknitttr OYHG PGR, Inclinate contra. Gr«cis -AWa. Steph. Byz. de urbibus in 'AimaoP*. •Aiia- 
ntfis hie dicitur etiam wpotriciiyfiau, inque eo consistebat, ^5,^ ^^^^^ ^^^^ itf^aioriirri' ky S •'A8«m-(W** kn. 
«t adoraturus, mcUnato corpore, manus ad genua illms ^^^^ Iv My^ioy tyra Kihrpioi tc^^lyuc^t ticorotoVirai. 
dcmitteret, quern profunda hac humihlate salutare et videntur auten Adonidis hujus cultum, n ven est 
Imerare volebat. V. ^lumum var. hist. 1. 1. c.xxi.et ^piius, Argivi ex ^ypto in Gneciam lilvexiase. 
Plutarcbum m Artaxerxe p. I869. ed. Or. Steph. He- Pausanias in Corinth, p. 62. ed. Or. Wech. "ErmiOa 
AHletus ritum hinc bene exphcat, de iEgyptiis loquens, rhy^'Ah^yiy at yvyaiats 'ApyeW Si^ptyhu. De Cvpriis 
1. u. c. 81. T6b€ fiiyroi AXXwat 'EXK^ywy oi^fioitTi evfi- Orpheus in H. in Veneiem, m Cert). Po€t. Lectii t i. 
fipoyrac ovrl rov wpowayopeiieiy iiW^XBys ey rditri * hboltn ^ 514, 253, ^d. Gesn.] ESr' iy K^pf, Ayatfim, rpM 
wponvrioym, Kanii^ fU^i rafr yot^yaros H^y xeifHi, quod |^ ^ Uapeiyoi %9rac y4fifai Ayi wAwt' 

plane est OYBG PGR. . Fourmont, dans la de- iyiavroy Tfiyovvi ae fiixcupa xal kfifiporoy ^yyoy "Afiwviv. 
apiptiQn des Plaines d'Heliopolis et de Memphis p. 110, Suid. ex Damascii Vita Isidori, in ^aytfdtfmy^ Oih^ 
acribit : ** La. coutune ordinairf , lonqu'on s'aborde, est, htiyy^f to Apprproy AydXfia roO al&yos iir6 nfi 6eo0 tfore* 

Edvardos tcribebat : *' EfO nullos mannscriptos codicea lingas JEgypitncat habeo penes me (Ozoniensi in bibliotlieea cum blattit et 
tineis rixantor) aade tibi probarem BPG^ I pro enmt ?ectorio legi, ant contraHnm ofttenderem, Eqnidem ri aconinam vocsboli 
aapwiM attiferii, felix et palehia tibI ohvenit oonjectara de origine vocis *pJM in textn Hebr. Qen. c. xli. nisi dissiniilis somn *T 
^ diveni orgaai literaram obetare rideator." Recie postea monebat Picqneftius, HPG^I significmre cnrmm, Nam. vii. 5. 
Bee sorapnlnBi esu circa *J et Vide Commercidm Literarinm Picqnesii, Edvardi et Acolntbi, adjectom diasertationibnt LndoT. 
da Fonr de LoBgoeme de Tariit epocbis et mini forma vetemrn OrienUiliam, p. iSS, 286. t97. 995u 296. Notiat mine onmibu est, 
HPG^ I de cnm frequenter poni, Gen. slv. 19. St. ST., atqne alibi, non tamen Oeji. xli. 45. nbi BGPG(71II0 YTCr 
FMilar In Mantisib ^Sfjrptiacb, sabnexls libro de Byno antiqaomm, p. ill. et lis., obsenra't, inmilem Joiepbo coutiiriMe bonorem, 
mm Mordechai Jadsns, rcgu mandato, afiectas dicitur, Eith. vi. 11., similem qtio^ne verbomm sensmn e^se in "ji^M* Pbarao 
aonniam libi.detractum dcdit Jotepbo, veite bjanna enm amiciri, torque aureo omari, cnrmr secnndo reino imponi, M ante earn voce 
pneconis proctamari Jontt, Abrecb ! Qui annnlo regio, torque, byssiua veste regia omatus amictuique et cinctus asset, toaiaM iuNMirt 
mmmaque a rege auctoritate affieiebatur. Verba igitur procbunari jussa, ex opinione Fonteri, mnt ^ ^_IXPH— I)HK. 
Qaprechek, a rege cinctus, vel vestitus ! i. e. En hominem regiis vestibus cinctiun I quia rex eum toti prvticit iEgypto, eom anico 
I rege, praetereaque nemine inferiorem vult esse, scd id praecipit, ut ipsi quilibet in omnibus morem gerat. Quamvis adjungat Feritcr, 
se neutiqnam dnbitare, qnin vocem *fl3K recte interpretatns sit, qnisone tamen earn sententiam eligat, qme maxime placeat. Mihi 
^actenuB arridet La Crosiana, Jablonskio etiam probata, nec rejecta a Micbaelis, in Bibl. Orient, v. ix. p. ti4., Datliioqoe in Motii ad 
Gen. xli. 43. ad q. I. eadem in Scboliis RosenmuHenis repetiit. Postquam Jablonftkii srntentiam de vocabnlo verbis per- 

paucis. memorasset, addidit Scboliius 1. c« p. 3. 4. Thebaeos diphthongvm OY s»pissime vertere in HXY, ted et ex tIXY 
per syncopen vi Y omittere» remanente tantum litera ; bioc vero ex O YB6— PGR oriri Sabidicum 3XBG— 

PGR. quod Moses expremit 

* Pro TMtf-i, quod vulgo perperimi editnm, Wesselingius fide codicnm recepit rffct. 

* Legenda annotatio Vaickenaerii ad Herod, ii. 60. 

3 Cf. J. Gavel in Misc. Obss. Crit. t. iv. p. 2S5., inprimis Wesselingias ad Antonini Itiner. p. 153. et ad fiieroclis Svoecdeaam 
p. T«8. 

^ la editione opemm Dioscor., quam J. A. Saraceoas a. 1698. curavit, haec verba leguntnr p. 446. In nonnullis codicibns seriptif 
editisqne nomina peregrina ant qontextni inserU sunt, aut principiit capitnm annexa, aut margini adscripU. Saracenns supposldtia 
omnia et fiilso Dioscoridis nomen prseferentia a contexta removenda censnit, locomqne iis ad calcem opens assignavit, p. 441— 
Illic ergo ouseras omnia, qnas frequenter delude ex Appendice ad Dioscor. snmta esse JaMonskius testatur. 

s Wesselingius in annotatiooc ad Diod. Sic. i. 43. p. 5f . existimat non alind ay^wtmy videri atque *Axl, ab Alexandr. interpretilnn 
adhibitom. Coumlendua Jabl, ad v. Achi. Ex sententia Comitis de Cay Ins, Recneil des Antiquity t. vii. p. 105., erat anwrr^ noa 
diversa a Loto. Alia dabunt riri eiaditi ad He^cb. vv. 'AypaMrvii et ''Ay^i;, atque in Misc. Obss. v. x. p. 63. [ Species giamiais 
eat, quam Hieron. Comment, in Osee c. x. optime describit. Locum exbibent etiam Lexica, imaginem vero Mattfaiol. iv. ^ 
Dodon. p. 548. Cf. Rar. Plant. Hist. vi. 38. Bod. p. 35., et is ioprimis, qui illi stiidinra tribuit singnlare, Jo. Sch(>uHuemi. enjna 
Acrostograpbia Tiguri 1719. 4. prodiit, et cum Auctario Halleri ib. 1775." J. N. Niclas ad Geopon. li. 5. 4., ubi, vUrm ii Muimi, 

mm fOtw ny^rtc — ^K»\wto(. £dD.] 

9eikeliaa p. lit. legeadum ceiyicit 'A3^ip«^, Vulgataa deftoditor a J% Gronovio in aot., edit. Berkclianm sabaeais, p.S.6. 



W^15.1 'P. E. 3ABL0NSKII VOCBS MOYVTim. ctitt 

X<yi €» o», & *AXeGfii^7s hifjniiray "Oeipip irra xal "Aiuvip Terba, Quaest. in Gen. Opp. t. ii. col. 543. ed. Martiaii. t' 

ifioi^ Kmra fiv&TiKiiv BeoKpaatav. Vide eundem in 'Hfwitmcot, ** Porro . i%av Tenationcm magis potest sonare qnam 

Phot, in BiUioth. Cod. ccxlii. col. 1049; ed. Or. Lat., firuges ; tametsi mom sit ^Egyptionim 9ifpav far 

cujtis verba ex Suida supplenda esse memento. Adde (de quo vide Dnis. in Exod. ix. 32.) vocare, qaOd\ 

yoss. de Idolol. iL c. x. p. 182. nunc corirupte atheran nuncupant." Hue quoque refef 

. 'A^mov, AlY&imov ^ftvpvtoy, testante He^ych. Ter- Apophthegm. Patrum (in Cotelerii Monum. t. i.) p. 667. 

larum omnium ^gyptnm fuisse accommodatissimam bos aMis fincpkv kB^payf Sri iifr6 kStov eM, £t mox, is- 

linguentia scribit Pun. xiii. 3., et varia un^nentorum ovy efhou ri^y iiBrifHtv. his omnibus apparet, JEgyptios, 

.S^ptiaoorum genera memorat xii. 2(. 22. 20. 28. xiii. sive per iUos intelligantur Alexandrini Grseci, sive indi- 

i. Mvpoy Afyvimoy est apud Athen. 1. ii. c. 25. Origo gene vetusti, atheran, vel atharam, dixisse seu far, vel^ 
vocb *Aiyrtoy, quam esse Mg, ' puto, hactenus me latet. genus aiiquod firumenti, seu, quod ex farre coctum aut 
[" *Aimov JEg. t6 fffivpywy dicitur, teste Hes." H. St] alio modo confectum est. Hieronymus vult, .£gyptio8 
. ^Aepla, i) Atyvrros, wapa r6y Kal yap ijepdevfray eo nomine dixisse far, vel iruges. Piinitts vero docet, 
fivr^v Steph. Byz. V. *Aep/a, et iterum V. Aiyvirrof. medicamentum, vel, ut Dalecb. legit, polmentum tx 
Fuit hoc vetustbsimum * .£gypti nomen, non Grscum, olyra decoctum dici atharam. Ubi observare operate 
iiti vult Steph.y etiam Schol. Apollon. Rhod. i. 580. pretium est, quod Herod, de ^gyptiis refert ii. 36., iLxi 
monens, Thessaliam appellatam fuisse V/cp/av «tipa rb okupiuty woievyrai cnriaf tos Seas ftmlinpoi KaXiovffu 
fUXaiyay eJyai rt)y yfjy* ottria yap rj^r Mywrroy i}€piay Pliii. autem nos docuit, ex Olyra decocta fieri Atharam* 
^(riy : Utque Eusebius in Chron. Gr« 7rp6r€poy Trap* "EX- Ipsam Olyram veterum £gyptiorum sermone vocitatam 
X^i^ 'Aepla Scd nomen fuit iEgypt. Docuit f^i^^ RUIT, et cum articulo masculine, IHHUIT, 
me cl. La Croze, aXHP essevocem engine .£gypt.,^ constat ex versione vetusta^gyptiaca Peiitateuchi Exod* 
etsi non diversam significatione a Gr. &7)p et Lat. aer. ix. 32. Athara igitur non dicebatur ipsa Olyra. In« 
[Cf. H. St. Tbes. i. p. 132. C. Edd.] certum igitur hucusque est, quae fuerit vera vis vocis 

'ABapa, *A6&prit * *AOripa, Athara, est vox ^gypt. sed Agyptiorum Athara, cufns mentionem faciunt vetores. 
cjuam non omnes eodem modo interpretantur. Dioscor. Aliquid tamen circa banc vocem moiie4 Lud. Picques^ 

ii. 114., ^AQrtpabi kK lifs &Xi|Xeff/i^vi}f eh Xerroy Setas Doctor Sorbooicus, et linguse ^gyptiacse non imperitus. 
wetvdiStrat* itn-t hi p^fM &s xoXrAptoy ^poy, iratbhis Vide Jordani Hist. Vitae La Crozii, pt ii. p. 295.* 
kDfMioy* woiei M Kal els rh KaraxXAtrfiara. Hesych. Verufls quia tamen Hieronymus, cujus diligeutia ab 
-AMfMt' bX&wvpoif ' imavhvri Tvpov Kal '^oXrSfbis n. omnibus laudatur, loco jam citato disertis verbis testator; 
Mem, *A6&pri' Tvplyri, imfftrAyfi, Schol. ad Aristoph. .£^ptios far proprie dripay, id que oonropte, voce nemp6 
Ran. p. 213. versus fin. To ^ frvot eJios &Odpas, Eo magis ad Gr. sermooem detorta, dici atharam, crediderint 
sensu ipse Aristoph. ea voce nsus est in Pluto v. 673. .^yptiis antiquia id fuisse theram, vel atharam, quod 
AAXd fie 'AOdpi^f x'^rpa ns ^(^xXiirre. Etiam v. ^83. "Etrl hodie et in ^ypto et in aliisque regiontbus appellant 
rify x^pay iiBdpris Ayiataftat, Et ibid. v. 694. K&y£ Dora.^ Lud. Bartberaa, cujus peregrinatioues satis net» 
r6r* ^Tils IMpris ToXXt^y ifX^y. Suid. *AOApa' SiXevpoy omnibus sunt, I. ii. c. 1. loquens de Arabia, bsec scribit* 
il^lnifiiyoy. Idem in v. MeftwrriXfifi^yot. MvarCXri bk " Es ist allda aucli ein iibertiuss an 6eisch9 korn, gersten, 
ffoXeirac koXXos Apros, liyovy hMpa. Nemo tamen ex om- und weissem hirss, welch sie Dora nennen." Latinum 
nibus his, quorum ^ testimonio usus sum, vocem banc exemplar habet : ' milii albicantis, dora ipsi appeliant.' 
Xgyptiis tribuit. Id igitur nunc probandum. * Est C. Sicardus, qui diu Mbsionarii partes in iEgypto obiit, 
tiempe et hsec glossa Hesychii. 'AOijpd* ^ fipSt^a hia iu aliqua relatione, quam ex .£gypto in Europam misit, 
mfpay Kal ydXcucror h^nfiiyoy trap* AlyvTrrtots, Ad cujus de eadem re h«c habet : Je vis avec plaisir plusieura 
loci illustrationem commode hsec Plinii verba succurrunt petits champs ^lev^ sur les bords de la riviere, dout lea 
iixii. 21. " Est et lotometra, quae fit ex loto sata, ex chauss^es servent de rempart poor defend re le Dora, 
cujus semine, simili milio, fiunt panes in ^ypto a pas- c'est-k-dire le Millet d'Inde. Le Dora, 6u Millet dlnde 
toribus, maxime aqua vel lacte subacto." €f. Colum. croit de la hauteur de huit ou dix pieds sur ifne tige 
ii. 9. p. 490. ** MUium 'pultem prsebet, maxime cum nou6e et ligneuse, comme fe roseaa. * Sa gtaine est i la 
hcte non fastidiendam.'^ Hoc est sine dubio, quod He- cime, formant un bouquet bien rang^, et unique suv 
sych. hOripay vocat, et forte etiam Epiphanius, qui, in chaque tige. On fait du pain de cette graine pour les 
Expositione Fidei p. 1093. ubi loquitur de Sacerdotibus paysans. Le Dora est mur en Novemb. et Decemb." 
Harpocratis in if^^to, ait: hOffpats re ml aefubdXeaiy V. Nouv. M6m. des Missions t. ii. pt. i. p. 143. Idem 
— TCLs oyjfeis ypiuayres. Euseb. Prsep. Evang. ii. 1. p. 32. videtur ille in animo habuisse alio loco, t. v. p. 223., ubi 
33. [p. 51. ed. Vigeri], ra Xoiira Onpia ky lepdis wept^Xois^ opHs amplum de rebus .£gypti promittit : Nous parle« 
ae/iicaXiy wpoofipoyres, Ij xovjpov Myparres ly.y<!iXam, acol rons du bled dlnde. Grangier, descript. d'un Voy. ea 
trififiara irairooaTa fdXiTi ^vpovres. Note sfir le voyage Egypte p. 12. " Encore ce pain n'est il pas fkit aveo 
d'EgypteparM. Grangier p. 11., ''La nourriture ordinaire de la fieurine de bled; c'est avec celle d'un gros millet^ 
des Egyptiens est de la fisuine d'orge detremp6e dans Teau.'' que les Grecs appelknt Caranboch et les Arabes Doiura ; 
Verba Epiphanii confinnantur ex hisce Plinii xxii. 25. on s^me ce millet sur les bords du Nil, et dai|s les endroits 
" Olyram aripcam diximus vocari. Hac decocta fit me- qu'on peut arroser facilement, la tige de ce grain est de 
dicamentum, quod .£gyptii Atharam (in aliis codicibus, la hauteur de cinq pieds, et une mesure en produit an 
Atheram) vocant, infantibus utilissimum : sed et adultos moins cinquante." Add. RauwolfRi Reiseb^fareibung 
illinunt eo.'' L e* quod Epiphanius dixerat, hQt)pais — p. 198. fin. In Nubise regno Doram eandem reperiri 
rm oil^u jQHdvffi. Addenda sunt et haec Hieronymi testatur Hieronymus Lobo in Rekitione hist, Abyssiuiae 

* It. Vostins cam adscripserit Hesyebro, ^' Qnod odorem spiret," Tidetur babaisae pro vocabalo Gr. 

* Enttatbius ad Dionyt. Perieg. v. 239., liO^riOn H vori nara rh taroptaf tmavtii Ywpa nm 'Aift«. Heeyrh. v. 'Aa^ia scribit, hoc 
nofnine iBgyptuin dictam esse, sed qaoqne Thasom insnlam, Libyani, Cretam, Srciliam, iEtbiopiam et Qypmm. Cf. Vales, et Albert! 
in notU. Com ▼arias regiones eo nomine appellate sint, dnbia fit ejnsdem origo ^gyptiaca. 

3 Ab ista senteptia non dissentit C. Mnller in Satnra Obas. Pbilol. p. 19t, Dnbins b»ret A. A. Georgios not. ad Litargica 
luenta ex Velitemo Mnseo Borgiano p. S9t., cujiu bsc verba sunt : Si at scribit La Cros. in Lex., vox est orig. .^gypt., ouid 
proprie significet, nemo meliits qnam Hes^rch., emendatus tamen a J. Alberto, expoiiere novit. Nebiuam edim et dUiginero exaraore 
et «stu partam exposnit £x his et morbi et pestilentiae in homines, in sata vero fnignm corrnptio niter JEgyptiot oriri solent.'* De 
caligine generatim angfreqnenter ponitur apud poctas, inprimis Homerum. Vide Apollonii Lex. Horn. p. 47. 48«, Longin. «. *'T. s. 9. 
p. 36., notasque ad ista loca, et viros eniditos ad He^oh. vv. *Ahf, *Anfif;, 'H*^, *Aig£a. Forster in Epist. ad J. D. Michaelts p. 8.' 
iEgyplnm appellatam Aeriam censet qnasi HI—* PH, Aere, domnm SoUs. 

^ T. Hemst. not. ad Aristoph. Pint p. 2fS. 2<5. ' Pro oxo^v^o; Harkenroth. V. x. Misc. Obss. Crit. p. 28. leg! vnlt t\vp» Tvf^.. 
. ^ Adde hoc Pherecratts apnd Athen. vi. c. 19. p. S'i9, ed nov. .nm/Moi fjui Mofnf xol fAiXafoc ftf/uioD nx/ot. Ap. PoRttcem vi. '58, 
legitar Brevi post, segro. 62., ipse Pollux scribit : ^^ofn Ttvo; U vvfov. 

• 7 potios *A0n^(», cam Kost. et Albert. 

* Optnatnr Picquesios, voeem ^*V7 Geo. xl. 16. esse ^Sgypttacam 9 Atque ex ea, cam aftkala 
f«roiiiiD0 live G, factum vocabalom enfm, quod ab Hieronyrao vertitar fiur, et a PKnio scribitar AChera, cet V. Commercium 
Picqaesti et aliornm p. Sit, 

• ' Cf. Flora Orientalis, sive Recensio Plantamm, qaas L. BaitVrolfihs (^oUeglt, p. 191. 185. ed. a. 1755. a J. F. Oronovio, atqoe P; 
Fmkal Flora .£gyptiaco-Af»btca p. 174. 175. ibtqne C. NIebnbr. €ont«Ddi possont, qv» Gcofgfais ^Mg^ ad Nvmos Mgyj^M 
Imperatonoa prostantcs in Mas. Borg. Velitris p. 179. diaseroit. 



ctiv 



LEX. VOCUM PEftEOR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp- 15— 



&l60. cd. Par. " Itn Miusons nc sont qttc dcs CalMUies itAXexroy. 'ApiffrofArris TlKoihf (673.), 'ABAfnis x^pa r« 
ties dc bouc et couvertes de pulk de Dora, qui est ^Maprt rcc/iUyii* KpArris "Hpwffiv, (Hicotv hvow xpv 
one graine, dont on fait iin pain tris-aigre, et une boisson Scfpo rpvfSkloy fipmiv Kal rifs dOAptjs." L. C. Valcken. 
qui enivre beaucoup* Sed p. 424. legitur Dara. ad Theocriti Adoniaz. p. 205. Quod Phrynicho attri- 
Baiedictus MaiUetuSy qui diu munere Consulis in .£g3fpto baerunt Valckeu. et Ruhnk., in Bekkeri Aneodotis Gr. 
functus est, frugem illam Tocat Dourni. Observatio V. i. p. 351. occurrit, in ea libelli parte, cui Bekkerus 
ejus meretur hie adscribi ex Itinerario, pt. ii. p. 109. titulum dedit : ^wayiay^ Aef^i^v ^ff<rlfivy Ir itafSpny 
110. ed. minoris forms : *' D'autres pensent que cette vofHrre kqI pnropiav woXXQy. Schol. Aristopb. Plut. 073. 
plante (ie lotus) n'est autre chose, qu'un bled particulier, *A6Apa, fi6yri 4 (r€filba\u' 'Amicol ^ iia rov tf dOApifs, 
qui croit dans TArabie, et qu'on trouve aussi en Egypte ; AloXels dd^pas, // n-oiyj) hia ro0 a, dd^s, Suid. *ABiipa' 
on Tappelle Dourra. Cependant il fiiut avouer que Ton Skevpoy jiyjnifUyoy, rX/verai ^ xapa /iky ^Attikois ith rof? rf 
n'y voit aucune convenance, je ne dis pas parfaite, mais oOtipiys, 01 Koiyoi bia roff a aBdpcLs*^AfU9To*^yijs IlXotn-y. 
m^me apparente avec le lotus des anciens." Non abs re *AMpriy, o^c ddapriy ri)v ipeucriiy icaXovai' Kpdnys Icip^ 
fuerit, cum iis, quae scripsit Mailletus, conferre ilia Plinii 9ty (1. c). Ibi Kusterus : " Apud Gramnaticos tria 
e I. xxii. c. 21. verba, qute supra allata jam sunt, btec, dOdpa, iryos, et epeiKrrf interdum confundi solent, 
Mirum, ni id ipsura innuatur in Scala Coptico-Arabica, quamvb, si accuratius rem examineraus, dtversa Aierint 
quam Kircherus edidit, in Ling. .£gypt.. rest. p. 200., eduiionim genera. *Ad&pa enim proprie erat pols tri- 
niXIP certum edulii genus, ^ptiis usitatum. generalius, puis ex quavis farina confecta ; 

In Persia vocatur Zura, uti ex hisce Chardinii, Itiner. ^ ^ocem hic exponit HXevpoy hW^' 

t ix. p. 225. seq., disco : " On y s^roe aussi en abon- ^rvoj vero erat pub ex legummibus non in fariBam 

imceune certaine sorte de grain, qu on appeUe Zoura. rtdactis, sed frcsis confecta, sive legumina ehxa. 'Er 
qui croit par touffes ou grapes, ^^-peu-pr^s comme fait pe««^ autem vocalwntur legumma fresa, 
le bled d'Inde, a des Cannes de huit k neuf pieds de long, ^asc differentui tnum istorum vocabulorum notanda est, 
grosses comme le pouce. On en fait du pain, qui est qj^mvis, ut jam dictum est, grammatici earn boo semper 
bis rouadLtre. mab que Ton trouve bon par habitude, observent. ' J. F. Fischerus ad PluU vers. 673. sic 
On cuit aussi ce grain comme le ris ; avec lequel il a " P^^P""** wgn^ficawe vidctur far, h. e, 

encore cecide commun, qu'on ne le fait venir qu'^^ force album illud, quod separatur a glumis adons, hoIde^ tn- 
d'eau. On assure, quece grain mange toute k substance ? <?einde pultem, pulmentum, fannaceum, quod itm 
de hi terre, ou U croit, la reudant infertile pour long- conficiebatur, ut grana decorbcarentur, pistilio twide. 
temps, d^s hi trobi^me mobson— La moisson de ce grain J[«°^»f » contusa coquerentur addita aqua, above Uqnore. 
^t en Novembre. II commence k miirir deux mois Vocabulum videtur fuisse ongine ^gyptiacuinu Nam 
avant; et alors il faut sans cesse en ^carter les obeaux.^' Hieronym. m Gen. p. 102. A. T. iv. Erasm. : • Tametsi,' 
C. Poncet, Voyage d'Ethiopie, dans les Lettres 6difiantes '"q^J^ ' ^ons sit iEgyptiorum d^pay etrnm ftr Tocare. 
t. iv. p. 15.. IcMiuens de regione Dongola: - On ne quod nunc corrupte atheram i^t add. Phn. H. 
manire que du pain de Dora, qui est un peUt grain rond, 22. 25. 5?. Hes. Suid. et ScbolL" An Lat. frr de- • 
dont on se scrt aussi pour faire une sorte de bi^re 6pabse, fcendent ex hac .Egyptiaca voce O^pa, qu« ap. GrMOi 
et d'un tr^s mauvais goAt. Comme elle nc se conserve ^ atheram corrupta est, ahi vidermt. Edp.] 
pas, on est oblig^ d en faire k toute beure.''— [" S«pe ^^^r* ^f! «PP«««^'<^« Dioscor. v. 43. [p. 465.] di- 
Sfficulter constitui potest, 17 scripserint, an a. Exemplo -Egyptu &Byoy nuncupasse herbam, quam alii 

sit in vita quotidiana vox usitatissima, sed in hbrb nostris ^lyuc^rrtpoy, Ayx'v«"» fi^^^ ar^xvoi, 6066^^ 

rarior, pultem signiiicans: primum dicta itBipa, lonicc ^^^^^ sive hordeum munnum vocant. De eadem vide- 
scribebatur et Attice A0df>i|, Dorice AAipa, a Sophrone i"*"" 25. " Est et herba Phcenicea appel- 

tamea, ut ab HeUanico, qui scripsit lonice, scripta dici- ^P^^*** "ostris vero hordeum munnum quanquam 
tur A0ijpa. H«ec ex hbellb mihi constitemnt ineditis ^uic plantae diversas et contranas adscribat vires, quam 
penes Ruhnken. mcum, qui h«c ex Phrynichi Sophist. I>io8cor. Veram uommw >Egypt, ut mulurum aliarum 
Adpar. MS. et ex Glossar. S. Germ, mecum communi- arborum et plantarum, originem non potui hactenus per- 
cavit : bta primum sunt Phrynichi : 'Afldpii hia6ip€i fr- vestigare, vei probabiU conjectura assequi, uti neque 
yops, 5r* (ro) fxky Kvd^y ^ ir W « AtXws icarepc/icrwi' riy^iy, quoruudam nominum, qmbus urbes ^g. appellantur. 
# adapa, Tvputv k^iifUyiay KmX bioKej^vfAiyuty &(nr€p eryos, ^^AQdppafiu, ir6\u Alyihrov, its Kal 'Upt^ayos ly rplrf 
Ht£C contracta sunt ex multo mtegrionbus Phrynichi, quas * *Adappafitrvis yofws cy Alyvm-f, xal AOdppa^u ircSXcr. 
conservavit Lex. S. Germ. MS. : *A6&pri, ical aOlpa, Kal 'EKaraios b' iy bevrip^ neptriyrivcm, bt Ms p Kal rov /i, 
iidifipa, Kal aOApa to airo ^uly* eari bk hB^riy 4 e«; in^y ^AdapafiliiTrfS yoftos, Kal *A6apAfiftri ir6Xu. Verlia sunt 
hl^nfiiyvy Kal btaKe)(yf*iy**y cSirrcp Irvos rpo^' biatf^pei b^ Steph. Ryz., ad quse Berk, notavity ejusdem prsefectune 
rod' iryovs, to piey h-yos €k Kvhfibty t; mvk»y $ AirX^s meminbse Plin. v. 9. Nomen non inveni apud- Hero- 
KaTtpiKTkty iiVTiyiayovy (TKtvh^trac ^ aOiiprf, &<nr€p eiptf- diaiium.' Pars prior appellationis fortasse est eadem, 
rac, wvpwy eylnffiiyuy Kal biaKexvpiyiMty' ion b^ 4 XP^^'^ qu% lu nomine *ATapfii)Kts, de quo infra ; de parte 
rfjs Mletas ttoXXj) irapa Tots *AmKo7s, Kara ^tey to reXos bta nominis posteriore nihil habeo, quod conjitiam; 
Tov Tf wpoayofiiyri, koto, bk Trjy fi^<rriy bta tov a, «:ara M ^''AOfx/Sif, nomen urbis et nomi .£gyptiacuin. "ABktfiis 
90XK10VS 6XX0VS KaTo, pky TO riXos bta tou a, rara bk Ttjy vocatur a Steph. Byz., sed qui addit, Nicanorem scripsiss^ 
lii^ybtaTov rf ovru b^ ica i '£X\<iv<icos «:ac Iifr^pwv e^pi^ "AO^c/J^s, et ita quoquc Strabonem.* Steph. alibi in v. 
wo. kKriiyovtri. bk Kal to a, its iiro tov itBt'ipa (f. 1. &0>)p) *Afpob(Tris ir6\t$ dedit "Adptfity^ et in v. ^cyaxif ait esse 
rijfs fitTaXiplSeitnis' ttrvs bt ^airty adipa Jjy fi Xi^ts Psenaco Kwpriv tov ♦'Arpi^/rov voftov, ubi male editor 

bta roD €, Tj €K tQv hdcpmy KeKadapfjiiytj Tpoft) Kal fj\l/rffA€yri y6pov. De orig. nominis JEg. Etym. M. v, *AOptfit^s ex 
iK Twy irvp£ify' voTepoy bk to e els to a eJerdOiy, HoTrep Kal to Orioue Gram, hac habet : ro A^Xra r^s yiifftvofjiiytfi Ai- 
f^s els fjdo$' TO /iiyroiL aOepa els to addpa ^pucHs yiyoyey yvirTOv ^trrl ice^aX^, KOTa Kapbtas tryfifia Tiiy T€pi€y(pfiiymy 
oi bk itditpriy Xiyorres %aKm 4ia<ri' Kal yap Kal aXXws €j(pir Ne/Xy fAcOvaKOfievoy o&cv Tdy yofwy *AQptfifiy fpootfrfdpev^ 
aayra {eypii<rayTo) 'larols ^la n/v ^yuiBey avyyiyttay^ iSore crav, oircp etrts ^XXriyttrTt fiovXotTO ^pA^ciy, oifK kXXm ^ot 
ro dditpn irapa tou ^Arr^Km Xeyofixvoy Ttjy fAcy wapaXi^fyov- Xe^at, ttX^v Kapbiay amriuty ovrws *tip(uy. Ultima Etym. 
fay KUTa Tfjy ^ufptoy, Tt)y bk Kar&Xifity Kara ri^y Iwi'ckj^v io^e verba sic emendari vult Berkel. ad. Steph. v, "ABXtfiis ; 

* Id Cod. Steph. Byz. MS. Pemsiae pro 'Hpwjmvd; legi 'HpcJioro; monnit Jac. Gronov, Frequenter nomioa ista permntantar, ciijiM 
errorit origo quserenda in compendiis scribendi. Vide Wesselingii Dissert. Herodot. c. 3. 4. 5. Sed neqne apad Herodot. iit. oaraitit 
nomen urhia A9affafits et nomi *A9afpafiixtis, Servandum vulgatum *H^tay6(. Scilicet qu««iverat JabL in Uerodiano qoi tupereit 
HUtorico. Atqai Steph. Pya. citabat, ut solet, Hcrodianiiin, eruditiMimam ilium Grammaticuio, de quo egit Fabriciiu Bibl, Or. 
vii. p. 7. sc|q. 

* L. xvii. p. 1167. *A9ftfiirai, sed p. 1154. i 'AQpu^irtu vojix^; xol ^ABfufilnf t^xi;, ubi tamea in Cod. MS. Medieeo, cnjus collatio ab 
A. Gronovio est adscripta exempl^ri, quo utor, ■AS^i^tims et ^AB^l^f, In scribeudo hoc i^omine librarii f^sepius peccaront. V. Hoi- 
•tenii Notas et Castigat. in Steph. Byz. p. 10. 1^., et Westseling. ad Hieroclis Synecderoom p. 7S8. Cf. Beilcy m Comment Acad* 
laser, t. xxYiii. p. 5!S:9. Zoega 1. e. p. 116. ' Atfaribis interpretatur civitatem numiuis tenebranim, nomenque scriblt HiOCPT* 

tanqmi* compositum ex ^XP, O^XUIP? Cp. La Crorium GXIUP^) nox, et HH^ * B3DlRI, 
frbtr ^xiftuna^ A^ri|^ iacili et^ivio ab i^ibns i\jt ^thDjr duci, dea, quam Yencrem iaterpreuti sunt Gneci. Idem iatnd vaba 
monoerat p. f 3, ^ ' 



W. 18— 2K] P. R JABLONSKII VOCES ^fiOYPTI*. ccf 

irX^y Kaphlau, *Aw(tiV, otkm kqX ^tlpdav, ut Apion 811 ^K^pchlrnv Alfhrnoi vaXoff^cv *AB<ap* koX fiiira ye tov 
aomen proprium scriptoris non incelebris, quern secutus rphop roVirow Imityvfiov raihy weroufticaffiv' tArm flf^/ciy* 
ifuerit Orion Gram.' Alii (egunt, xXi^v Kapitav kTci^v^ Equid^m prseter hunc Orionem, non succurrit qnisquam 
pi»i cor pyri, seu pyrorum. Ex eorum igitur sententia alius, qui rem eandem verbis disertis ita tradiderit; sed 
totum Delta .£gyptiace vocabatur pifits, quod pyrura adsunt tamen alia, qute, ubi cum testimonio Ononis, et 
sonet. * In medio autem roO Delta situs erat nomas inter se comparantur, dubitationi locum nullum relia- 
Athribite9, vel *ABpi(iris, quod cor i. e. medium pyri quuut. Faciunt ad rem banc verba Hesych. seq. : 'A&i)f) 
significet. S. Bocbartus, vir supra vulgus Tbeologorum ac))k teal fioHs irapa AiyvwriiHs. Quod ad mensem attinet, 
doctus, monet P. i. Geogr. S. L. i. c. 15., Rib sive Ripb idem jam vidimus tradere Orionem. Et est sane res 
esse nomen .£gyptiura partis ^gypti terquetne, Mili notissinia, tertium anni ^gyptiact mensem, Niligenis 
ostiis comprebense, et sic vocari a pyri forma, atque dictum fuisse Atbyr, quippe quod Veteres, Gr. et Rom., 
nomuin medium Atbribem, i. e. cor pyri, inde appella- persaepe testentur. In Coptorum libris nomen hoc 
ri. Pluribus deinde eandem rem persequitur 1. iv. c. 24. semper scribitur- Athor, 'ABitp, idque nos monere Orion 
ubi, postquam verba Etym. produxisset, haec adjiciebat, non neglexit : Venerem, inquit, .£gyptii vocant Athor, 
^gyptiis ad vel yd est cor, ut scribit H or us Hieroglyph, et ab ea tertium anni sui mensem denomiiuirunt. Quando 
i. 7., et ptp vel pifil pyrum; inde Atbribis cor pyri, vero Hesych. addit, .£gyptios boiTem pariter dfxisse 
quia in medio pyri, i.e. Mgypii partis, quam a pyri 'A0i//> (Athyr), id non de hove natur^li, sed de nostra 
forma i^gyptii Rib, i. c. Pyrum, vocabant. Quod no- tantum Athor intelligi potest. Nam simulacrum hujtn 
men hodieque servat post tot secula incorruptum. Errif Deae, summa .£gyptioruin religione consecratum, fuisse 
scribit Leo Afric.,* i.e. 2**^^^, praelixo articulo Ara- bovem foeminam, vel vaccam, docebimus §. 15. bajas 
bum, qui ante R non aliter sonat, ut uorunt illius linguae capitis* Sed omnium optime Herodotus, scriptor antir 
periti.*'' De prima hujus vocis syllaba non est dubitan- quitatis ultimae, observationem Oridtais de Athor, testi- 
dum. Nam'Ad vel ^Hfl, Coptice EHT omnino dici- egregio confirmat. Scribit is namque ii. 41. 

tur,iitp4tet ecentenis locis versionisCopticsePentateuchi ^^^^^^^^^ in pnefectura Prosopitide, cm nomen fuent 
ac librorum N. T., et ex Liturgiis Copt. MSS., quas in ^^^PW^* Atarbechis, quod ego, uti alio loco jam 
Britan.. Paris, et Lug. Bat. consukre mihi datum est. yonui (Exerc. de Rhemphah, p. 770, mterpretor Aphro- 
S«l dubitatur de altersi vocis parte, an siveTi'/Ju i. e. Venens urbem. Interpr^tionis hiyus 

pyrum .Eg. designaverit. De qua re et aliis hue perti- a^g^njentum invictum, Herodotus ipse mihi subministrat, 
nentibus infradicam in v. Rib. ^l"*^^/^ c. de urbe illa hoc commemorat : 7v « alr§ 

. 'AB^p, fxfiy Kal fiovs Topa Aiyvrrlois. Locum hunc A^^^^'-f 'P^*' Ayiov ibpvrau Urbem banc Strabo, de 
Hesych. expUcatura videbis in Panth. 1. c. l. §. 3. et ff'^^^c P^^^l'^'l'*^"'' ed. Casaub. apjpelW 

15.-^ [Vide infra V. 'Aftip. ^AOi^p Hes. mensis et bos '^f'l^^''''^™^ Nempe Herod, dederat nobis ipsum 
iEg.; mensis autem Ule AOip in Lex. meo vet. dicitur pa^n«m urbis illias nomen An4p/3,;x*^ vH, uti scribendum 
respondere Lat. Novembri." H.St.] censeo, ArV/3i?«v : Strabo vero, secutus scnptt. 

banc exphcandaro esse testatur, de^ Is. et Osir. p. 374. ' , . ^ . iyn\ijr 

ExpUcationem uberius ex lingua vet. ^g. illustrarc sec»naum mterpretationem Gr. Venus. iiJXKl porro 
wtegit M. Veyssiere La Croze, in Thes. Epist. t. iii. (^*»*^*) sermone..£gyptiorum avito et Copt, urbs dicitur, 
p. 159. De eadem et sententiam meam* exposui in «\ qwo patet, 'ArdpfiiiKiy esse 'A^oSn-oiroXiK, Veneris 
Pintheo iii. v. §. 4. xahnm. Plut. de Is. et Osir. p. 366 : ' Mense Athyr pe- 

• 'ABiiefii, 'Epfwyivrif, id est, Mercurio satus. Ita "^j^ Osiridem dicunt, quando Nilus recedit, et solum 
nomen hoc mterpretatur Eratosthenes in Catal. reg. nuaa^""- Quando autem nox fit lengior, ac tenebnp 
Theb. -flBlgypti, ad quem originationem banc pluribus ^rescunt, lucisque superatur et tabescitvis; tunc sacer- 
cxcussi. V. la Chronol. d^ THistoire Sainte par A. des- ^^^^^ ^}*" tetricos ntus peragunt, tum bovem aura- 
Vignoks, t. ii. p. 737 et 738. "'S""^ byssino amictu tectum, osteiitant in lucHi 

. 'Aa^. Ita iEg. nuncupasse Venerem suam, docet vtrhAZ?.nt'uu?^^ 

Pri«GHim. ap.^ Etym, irv. 'A^^p. Prolixe df^ hoc Kthori^^^^^ quum manifesto 

iEg. Numine disputoMn Pantheo [; 1., ubi ostendo, J^JwrL^^^^^^ cmm 
-. J i:i«Y»TTTT>c> Simulacrum fuisse bovem foemmam, sive vaecam, osten- 

AOoip iEg. scribendum esse OAUir^, idquc sig- detur §. 15. Et solennitas ilia lugubris, quam descripsit 
nificare Noctem, maximum veterum iEgyptiorum, et Plut., ingruit in mensem Athyr, qui ab Athor, sive.iEff 
aliarum quoque gentium, Numen.*^ [E locis, ad quae Venere nomen accepit. Sed diffiteri tamen nequeo ea 
Jabl. hie et supra in v. 'AiWp provocat, excerpta pauca, quae scribit auctor laudatissimus, referenda esse ad ai^ 
md rem pertinentia, hue transferemus. " Fuit aliquod num gentis ^g. fixum, qui tempore Augusti Imp. intiv. 
vetustioribus iEgypti incolis Numen, magna veneratione duci demum ccepit, cum vetusta gentb hujus sacra, ad 
xultum, ab ipsis qaidem vocatum Athor, quod vero annum antiquum vagum pertinerent, adeoque menses 

Graeci, qui bmnia diversarum gentium numina ad theolo- dmnes successive percurrerent Numen hoc Noctis 

^iam suam referre atque accommodare solent, Venerem per totam iEgyptum, templa habuit compiura, celebria 
uiterpretati sunt. Docet hoc Orion, Grammaticus non a multis frequentata, cultu ejus et laudibus personantia* 
incclebns, cujus testimonio Etym. M. saepius utitur, qui Sunulacrum Deae huic in Templis consecrari solitumi 
et haec ex eo excerpsit in v. 'AOvp : 'A0wp 6 firjy, xal n)v erat vacca, et plerumque naturalis viva^ solenni iEg! 

\ BeriLelio pneivemt Fr. Sylburg. in not. ad Etym. M. p. l. hU verbis: Hand scio, an veriiM sit 'a»*«,, vt Orion ea citet ex 
^^rt^ttidtTrTns^i^^^ conjectuiaspnblicanmt^aoD ante consnltis Sylburgii notS,^ 

TrjI^iSS^'e^^^^^^ " ^'^'^ ^^^^ " Errifia fmctibu. et 

^ Ab ista Bocharti sententia discednnt D. Vilkins in Diss, de Ling. Copt, (ac«ccta Orationi Dominica in diversas omnimn few 
gentium llngnasver«e,edente J. Chamberlaynio), p. 99, J. de Bary apnd RelaHd. in Patest. ill. p. 940-942, C. MoHeVtaftimS 
Obs. p. 97-99, qui tesUtur, Coptos nomen nrbis scribere ePGHI, pro qao G«ci deinde 'aB^^ dixenmt. Ducem secutos 
X^t^:^nJ^:^^^ '^"^^"^ • l^tom, e« 

. ♦ Comparemnr, qo» Jabl. alibi scripsit, in Misc. Berol. vii. p. 388, 389., et in annotat. ad Eiatost cateL R^. Theb. iEc^ti 
luserU. A. de-Vignoles Chronol. Hwt. sacr. t. ii. p. 760, 761. 'A^^^p non genemtim fotsse bovi. nomen iEgyptia»Vwd tomlnm^SSJ' 
^i« erat Vewjn sacra, bene monet J. Kochemsm Misc. Obss. Crit. Nov. t.ii.p. 137. Qnomm animadveiiiom* om« si "JuSS 
X^^S ~ ?P">?^«™ «»»«5 scnptnnmi fiiiste, qna; scripsit in Misc. Obss. V. iu. p- 448,449, repetiitqne ad Hmdu 
V. A»vp, sigillaum de vocis ongine et nsn de bove. . r 9 * ^ uc^j 

•IrftSb '^'."^.r^'^ OcHpaof,cx conjeetnra Squirii p. 138, 139, qtUB tamen andacior videUir; et mminm 

^ La Crowns voc. 'a^ compositam jndicat ex HI vel H domus, 00 miivennim et OYPO lex." Idem {^ca Kocbem 
l. c. p. 136. Jablou..ki«5 eandem iEg. interpretatur X^EXT OYHP HI, Chat-nef-e?, mondmu HoridonmiU. Qu« verior 
•It s^teutia, non meum est judicinm. Uttaqne certe probabilior, qiiam est Wllkhisii opinio. In diss, de Ling, Cant. d. 99. nutaatia. 
MSvfi Yocem esse Gr. ^Bufoy, domam janna careriteiju *^ 1 Cf. scriptwes, snpra v.^Afl^io notTtauAitil ' ^ ^ ^ ^ 



cefi LEX. YOQVn PERl^lt IN SCHlPTT. OR. OBTIARUM. {ppw ftt^^^ 



Mft^ qui- animalkr Tokbant esae . ^f^finra qaiNlaBi, aiguiMito h9c, m est; 4|tiod ad^M, ' Forte Humb 
iangineiaetenuNuimiib vivat, qiubiu?i^^ poMct Asc, vel Ahsc. Nam IHCR, Osc, dieiM 

Uliiis, aUqoo modo adombrarentur. Talc nmulaenin fi^i^eiy, taidare, moram wctm, el xpo^/Sriy Ps. hx^ 



Plut. commemorare, qito aaltem est nea coiucctura, 5 • Etvm A4 stella itta dieitur, quod aUqM 

nootti §. 14. Sed ne ad coiyecturas ntidat rea htpc redire ^ fiierit Ceteram J»o. KocUua im beleaeliteic* 

osipiam vidcatiir, confinHemus earn testimonium onni Hj^b, existiniat voce VJf Asch JoW iv. p. xuviu. 32.> 

eaceptkme potioribus. Refert autem .Clian. N. A. xi. desigiiari Stf^Uam quandam, et nomtnatim Satominn.^ 

97. vicum esse Ncmi Heroiopolitani, Cbusas nomifie, Quod si h«c sentenlia viri erudhi admHtenda vidoitiiri 

qaem ob aitus aoKBiiitateni laudat, deque eo adiiit : ^tetiua diaquirciiduiB, sitne forte ahc Chalcidtt iUa ipsa 

nn^ eifiovaw 'A^/rifi^, CUfmriar a*r*K wXoiyrtt, ^^^n^^ Jobi Asch audit. 

TffU^i « ft|Xe/ar /JoCi^. Nam in Templu solebant • Ham. iEgyptus sic dicebatur a legioois iUius incolb; 

jEgyptii semper alere animalia, Ms suis conset rata, qam Hieron. Plum vide in Xij/i/d. 

taaqoam vivas iUorum efllgies adoiabant. Idcirco ^ian. • Amarantbus, Centaurea minor. Apul. de Herbis 

ib. h»c ftdjicit : * Et ipsam quoque Isin fgyptu bubulU c. 35. Eil. Tor. in marg. habet Amahit, quomodo etiam 

^omibo^ ot fingunt et pingunt.' Hanc nempe rationem Cod. MS. Voss., qui optimse notse, et nunc est \n 

leddit, cur iEgyptii vaccam divinis hononbus affidant ff^y^i Lei^., scriptum inveni. 

Adhuc dma. id docet Strabo xvii. p. 552. -joi M M«. ^^^.^^ ^ ^yev^^anKhs f^nr^pas. PaHa- 

ffJ^^J*"' "if^T ^'^r' i '^ftr^^x^ l dius Lausiac. Hist. c. xKi. p. 9«0. In eaThist. 
ki^«.a^€p *v M^M**c oAwii, "^^ « ^J^\ « cxxxvii. commemoratur qi^am 'A^roXi., ubi Hcive- 
Locus faicce luculentiw, usum UJium smiula. ^y^^.^ dbtinxbse videtur: Vit^ 

OTm viwrum satis^^^^^^ Sunt et cynsdem ^^^^^ nepl -A/iaraX/Joi. Hie 

biec P-*56.r J(r A^f'T^^''^ ^^'IS^ "^"^ * scrmoest de rebus in iEgypto gestis. Vide et^MoscW 

«^,iywAif,jv^W*/9a5s^^^^^^ S"''' !!?"' PratumSpiritualec.127. in Monum. Eccles. Or. Cotrfi 

fan m Hesych. redundat, qui alicubi observat, ^gyptios ^ *J ^^^^ Aooplidi. 

rtmensm quendam,etbovem^^^^^ Patrum, apud eund. Cotelkr. t. i. vSThsea 

4iifase Ath3T, vel q.i. Athor.'' Edd.I videtur esie originU Syr. Syri enim l^oj diciurt Ma- 

• A/A.^. .Sent«, rubus. Apu eius de herbis c. 87- ^ cbald. H^. S^uti eV Mona&m Prmfeeto 
Appeju^^ dicitur Abbas, Le. Syr. Pater, ita qu« Mo^mMbui 



^Ch^j5r^J5T'l^hU J*^^^^ prnfectaemt/dicebatur MOK. Mater, tictor VH^ 
J"^^' • ^^S^P^fc f„^«i^' dePersecut. Vaadal. 1.1. p. 12. ed. Chiffl.: Q 



Alabastnun, Alabastrites. Plin. xxxvii. 5., Lapidem . . ^ , ^ » * ■ _^ 

quern Abibasteit«i ^tn vocant. Vide et c. x. Ala- * 'A/i^^. Ita iEgyptn nuncupant tecum, in ^ 
Sastrites naseitur in Akbastro ^gypti, atque xxxvi. 8. morUiorum descendunt amm* teste Plut. de Is. ^Or. 
Theophr. de Upid. p. 392. 6 wepi AJy^or h Qi^u P; 362. Et ita se r«i omnino habet. In vers. Coot, sen 
*x « . J * T\ A » ^-.^i! S. Scnpturae, <[J»;f, i. e. locus, vel stntus, ad quern 

iDmfiamrplTni. Sciendum autem, JxCK. Mg. MgiHficare . . ' "IvfiaUd^ a 

^mamT aut kipidem pretiosum, qualisest lapis specu- ^^^^ pervenmnt, semper dicitur ^"^^JJ^*^?^ 
laris. OYOBW porroiisdem candidum colorem de- etinDial.Sahid.,sive superiorU^ypti, OXUeHTe, 
t ^ r.-* -. -TvA nvnttin /^i u u Amente. Non opus id est testimomis probare* Nam 
siennt. Ent itaque JV<A.0T01i|H, (Aluobs, Alaabs textu Gr. est 4inh ibi semper au^ tantumoot 

TO Alabas) kpis pretiosus candidus. ' . . 'ivri^llIA i 

• 'AXXuXii. Silanum hortense. Append. Dioscor, iv. 'l^^jL^^^' ^"'^'P- "^"^'^ vaUbMT, vel 
71. [p. 467.] ZuU6HT6. Sed pergit Plutarchus, et vocem haa^ 

* Ahc, vel ai[, nomen Stellse cujusdam, de qua Cbalcid. Mg. ex thes. ling. ^^gypt. sic illustrat :^ Significat hoeee 
in Timmum p. 218. ed. Menrsii. " .£gyptiorum quoque nomen rov Xapfihvorra koX hjbovra, acdpientem et datf> 
Prophetse, Stellam quandam aliquot annis non visam tem, quam explic. falsam esse suspicator Wilkins., iki 
f«fentur, quam vocant Ahc.^ Ubi Fabric, in not. ob- Diss., qua voces ^Agyi^t., ab aliis commem. et ei^fi- 
aervat, Rigaltium orae Cod. sui adscripsisse Ibc. De catas, examinat p. 95. CI. vero La Cioaiiif« eujus 



* AlabaitrBfli esse vocem orig. Or., volont Etym. M. v. ^Ai^fimrrfif, Sold, io w. 'AXu^Ba^r^ofnieK et 'AXajBorrpM^ Salam*. in EsHf* 
PUd. p. 994i ol J. D. a Leonep ia Etym. L. Gr. t. i. p. 99.— Nota orbt Mm. 'Akal^rfa t Ptotem^o, Plinie, aliis. Adscnbtdir 
PIvyM a Stsph. byt., qui tettcm appellat Hcrodot. Male. V. Berkel. Hobteniarnqne in sot., et Wessd. ad Herod. viiL 15^ 
Jac. WODOTiui io not. MSS. ad cattif . HoUteniaaai : " Fnere nlnres Herodoti, et 'Hfii^ft.* Qaibos verbis qnid vcfit^ditcas 
ex ipiitis antmadv. ad Herod, locnm. 8i vera mat onaia, qa« de orig. nomlnis, hnie nrbi inditi* tcribit Sahaai. L c.y ex Una. jBayps. 
Iliad hand aiaais ilhistrandiun, atque voces 'AXafittaT^i et 'AUtfiaar^mt. — De notione voeabaloram lapis et OY 01x^9 
vel O YlIIBfy Candidas, v. La Croz. Lex. p. 9. 69. 71. Est aotea obstrvata dlgnom, hi vers. Copt, ex edit. Wllkinsii ^ 
iBflt^T^oy Matth. xxvi. 7. reddi UOKI, sed in interpretations N.T. dialecto soperioris j^gypti, dicta nebaidica vel Saludic% 
qiue versioprimmn prodtit Oxonii a. 1799, iuveniri CtX^CEXHUXCTPOH. 

* Testha. ploia dabit La Croz. in Lex. p. 119. 

^ Hoc non pertinere locum prioreni aocuit A Schultens, qui etiam de dnobns posterioribns docte diiputavit. Jange J« D* 
Micbaelis Soppl. ad Lex. Heb. p. 1901—1907. Non tamen omnia eadem sentiunt. 

^ Cf. vv. dd. ad Hesjch. v. ^AfAfMf, Tewatenis. 'A/u/u^. nntrix et mater Dian», item Rbea, et Cerea, teste Hes. Sapra 'Amj^'m 
quoqne de Ctrere dictum habuimus." H. St. Itenira v. 'AfAfxei, Etym. et Lex. vet. rfo^hs nal unm^ ^utSI* ^MOfio-juUv, inqaiant, addnm- 
que Rheam qnoqne sic nominari : venim pro eodem dici ^Aixfx^Q qnoqne et *AfAuU.** H. 8t *^ *AfA/Mia Hes. ^f^% amizb 

natrix, quae et /uuma.** H. St. *Afu»ia Snidae ft ^fxnrr,^, Ceres." H. St. *Af«i<ru», dleta Ceres, M toD &laiiuf wtug nafwus. qaai 
fructns et fmaes arefaeiendo ad BMtnritatem perdncat, nt annotat Hes. At Said. 'Afif^'av voeari scribit Proserptnam, et Af!u»vf 
ejus matrem Cererera : indeque proverbio dici n ^Afjuua rqy ^A^n^Uvf fxt^xBn, de iis qui diu aliquid qnaemnt, M nh voXuyjniMc firm- 
ri^A XfwfAUnn,*' H. St. — Cf. Erasm. Cbiliad. 11. Cent. vii. Acmg. 74., et Zenob. Panem. iv. itO., ubi Didymns, ut et Soid., tradit* 
Cererem ^AfiM? dici, Proserpinam e diverso *Af q^Ia?. *A^n^a sc. Zmobio dicitur M rov inrw, sed hoc nihil probat ; idem enim 
de Cerere etmeliorijiire dicitur," Vales, ad B^evvch. v. Albfurtins putat Hesychii locum esse mutllum. Sed iallttur, et ti qooooe 
ftUnntor, qui pntant Hesych. errasse, cum dicit Cererem dictam esse 'A^noiof. Insignis est Spanheraii nota de hae re ad CaUiai. H. 
tn Cer« 133. p. 740. Htrie Dee seu Cereri et filisB Proserpine promiscusB fenne ap. auctores et in aliis aotimiis monamentis appd* 
lationes, sicut iwrtifof v. 135., Ot^fAopofov^ prout Owuo^fw ital eadem mater et 61ia seu 9t<rf4,9^^ dicnntur ab Aristoph. Thesmopli. p. 
78« et 7a3^t a Prodo, ubi de PUtone ait in ejus Tbeolog. p. 267. ras 9t<rfM^o:ovc 0««>* ^vv|tAwy, at quomodo insuper vel itv^^i Sud 
ap. Eurip.PlMen. 699., aut fuy&>^ $mf, sen utyk\asf 9teuf nominibns, et qua ae re jam supra ad v. ISl^ eedem ap. Mcsseaios et 
Areadas cults. Hinc etiam 'A^>f<ria Ceres dicta juxta Hesych., quod proiade non debnit viro eradito ad Hc^cb. aegotiuoi facfssere, 
et Proserpina Juxta Didymnm ap. Zenob. iv. 90. Imo ambigua nonnunquam Cereris et Proserplme siana ; unde Paaianias de Tfiptf> 
dibus dicatis Apollini AmyclsBO, luiura ait extitisse, cui insisteret signam Cereris vel Proserpime, Kop|( 1) n A^nrfo^f iv. p. f4f • et qaad 
flde etiam vetemm ac insignium nummonm liceret hie cbmprobare. Alioqui iirnvfjun dkj, biaomines Dee, ab Baripide vnsaaUii^ 
Phcea. 689." Idem ibid. 135« maoet : imrufa qmppe jnxia fiKam Proseniinam dicU eadem Ceres, cam aUMr tarn i* vetaei Apaanss 
aaauBO Gaze Medieesu" Qnod ad voc. »|uZu^ attniet, adi Selden. de DD. S. 11. t. Bochart. Geocr. 8. P.ii. L«<p e»T.p»9nu 
«<£stabHebr. QM» M^^aodlbtnmsigiiikat: fahcBannHram,]Ui^ 

nam quasi opmium matrem, Veu^appeUiuamilmei Cclenim voces 'A^^/Af4M'«y 'Af«^ Ufs^ 

iiaaica noa i av sa iant ar. £00.) 



pp,tt4-«».3 p. E. JABLONSKII VOCES ^GYPTIJE. ccvii 

untitutioni quakmcoiiqiie lioguaK ^Igypt scientiuii de* fi» re8titiiit» quod ipsum. nomen etiam eattt iuEoMbii 
heo, vicbsim existimabaty obs. Plutarcbi yeram esse et Cbron. Lat, p. 72. Existimo, statuam illam sonanteniy 
tectt se habere. Arbitrabatur nempe yocem OXU, "tiquU taotopere cekbratam, non exhibuisse imagi- 
ito Copt, liog., signific. habere capiendi, vel accipiendi, ahquam viri, rerum gestaruap magBitudioe clari, sed 
... u J- • *lvIIlTia' u iEg. fuissc mysticam et mere symbobcam. Satia 

ideoque fabrum lignanum ab us dici JXU Uj fe, ab eolUghur ex febulis de Amenophi hbc traditis, uti nec 
^XUy videlicet, sive capiendo, et UfOs ligoum, ut sic minus ex eo, quod eum Aurone vel Diei filhim perfai- 
StXUm© eum designet, qui Ugna capit ct continuo buerint. Cum qua ^bula concinit id quoque, quod 
* . rsTj , If veteres magna cum admiratione de statua hac narraa^ 

tractat T porro est dare, tjtt vero vel XI est par- eam quotidie, radiis solaribus iUustratam, continuo s^ 
ticula connectendi: unde sequetur, UXU"" 6lt— num quendam vocalem edidisse. NUi me mea conjectura 
etymologice- significare capientem et dantem. Equidem statua ilia resonans, non secus atque Pyramidet 

^ , , . OMT r JD et pneterea ^yptiorum monum. aha, mservierunt dbser- 

haud invitus hrgior Viro opt., JXU ohm ^Pj"» "o- A?t>onoinicis Sacerdotum, ut cunum soUa. 

uasse capere, vel accipere. Hinc enim &st JaUOHI^ aequinoctia itidem et solstitia, accuiatius deprehendere 
vox frequenter occurreus, et significans Kparecr, i. e. possent.' Nomina itaijue ab ^yptiis statuss isti impo« 
capere, apprehendere, continere ; sed non possum non sita rem banc ipsam ahquo modo sine controversia ex« 
dubitare, sitne hac ratione vox 3X0106 exphcanda. presserunt. De nomin. aliis deinde dicetur. Ratio 
m£> , I f TTf/^ nominis Amenopbis non usque adeo certa et perspicua est. 

Credo pothis a lytJ, lignum, esse UU|t7, vel Macshamus de* Amenophi erudite quidem disserit in Can. 
OUUJ69 lignarius, quod deinde efferri coepit Chron., sed in ex|)onenda orig. nominis errat, scribens 
OXUUie. Formatio hajc ct derivatio est admodum P- *25. : " Amenopbis Thebanis U est, qui Giiwis Me^ 
aualorioi, cujus innumerabiha m ling. ^g. reperiuntur l^nien ex Menis, pnmi regu, nomme componm^ 
^ mr 1 A J -J • Menuoph Gr. euphouiSB causa Meunon, sive Mcm- 

exempla. 1 1 porro, vel F, dare quidem significat ; „on. Ceterum obscura est iEg. nominum ratio." Sunt 
at in dial, superioris iEgypti, ^^^^"^ Menes et Amenophis vocabula Jig., sed torum significatio 

antiquior, non dicitur HXuGH^y verum vehementer a se invicem differt. Mifiywy autem est no- 

3XUeH'^6, ubi originatio Plutarcbi locum non men Gnecis proprium. Neque potest demonstiari, Ame- 
habet. Crediderim itaque explicationem banc Plutarcbi "opbw sic diclum fiiisse de Mene, rege iEgyptio. Quae 
quibusdam eo tempore in mentem venbse, cufai dial vero Penionius m Origg. ^p. c. xv. scripsit de conve- 
. . « 1 ^ -J Tvf ictU'rK 1 nientia nommum Amenophis; Amenemmis et Memnon^ 

AgypU infer, pnevakret, ajque minus satisfecicnt. Meas nunc profeiam conjecturas. 

firequentius audiretur, quam JXUv^H'PC/. Nam in de quibusjudicium esto penes peritos et aequos lectores. 
3XU6H'^, ctymol., de qua loquimur, potest de- ^^a^> cum conjicetem, Amenophis, literis C<^t. scriptura, 
fendi. Observatione tamen insuper dignum est, vocem sonare IlXUOTH*H08>-4>I, Amun-noh-phi, qupd 
nXUGH^f*, uti videtur, derivatam esse a voce significaret custodem urbis Thebarum. Antiquum urbb 
Aff^TT^ .J «i . Thebarum nomen .£g}ptium erat Amun, vel Amon-oo« 

eUoMT, qua Occidens designatur. Sic postea quo in locis aUis S. Codicis V. T. Hamun-no et 
dictus quoque ^fV. vel infernus, quia veteresJEgyptii ^^mun, de quibus nomin. inf. sum dicturus. 4>I 
credebant, malos genios habitare plagam mundi Occi- j ^ Iz ^ . j- mS^l.L • 

Ltalem, sicuti b^ni Angeli OrientK. V. Apophlh. f denotat nv>ec., servare, custodire, Matth. ix. 

in Cotelerii Mo.mm. t. i. p. 449, 450. Hinc Diceretur itaque Amenophis sive Memnon custos 
Klus observatLi. ig Tim. p. 24., 'H ^.Vcs, iXeyor ""'^'^ Thebarum, queinadmodum Phlhas, pr«ci^um 
A<yi?TOOi, r6'jros iarl iaifi6vvv naKufriKot. Italege. Ob- ^g- numen, ipsorum lingua dictus est U 1-^1, 

ierva quoque, ipsum solem, quando jam occidens hemi- give RHU6-4>I in dialecto Thebaidia, Kd/o^is^ 
aphaeriuih superius deserit, credituni fuisse ad Tartara i, e, conservator, vel custos .£gypti; quo spectat locus 
descendere, SicVirg. Georg. i. 242. * Ciceronis peregregius ilk, aed a multis non bene intel^ 

. • 'Afiiyi^is. Ita patrio JEg. sermone dicebatur iUe, lectus, de N. D. iii. 22., Secundus Vulcanus, Phthas^ 
quem Grasci Mcmnonem vocaut, * ac fabulanturTitl^oni ut ^gyptii appeihuit, quern custodem iEgypti voiunt, 
et Aurorae filium, qui, cum Priamo patruo auxiiium tulis- y. Pantheon i. c. 4. §. 9. Quam maxiine hue pertinet 
set adversus Graecos, Achillis tandem manu ioteriit. In inscriptio Gr. in cnirc Memnonis sinistro visa ct a 
iEgypto circa Thebas erat ejus statua ex marmore, qu«, Pocockio inde descripta, ii^juria temporum valde cor- 
kimul atque radii solis caput ipsius attigissent, souum nipta ac dbtrita, sed in qua mihi videor haec verba de- 
quotidie edere solebat, tanquam matrem suam Auroram texisse, E*©ErHATO MEMNIIN OHBAUIN nPO- 
aalutaret. V. Pausan. in Attic, p. 101., Philostr, vi. MAXOC, sonum dedit Memnon Thibseorum Propug. 
y. ApoU. c. 3., Dionys. Perieg. 249, 250., ibi Eustath., nator. Vide Description of the East, V. i. p. 103. • 

!SJ^^.««'i."^;£fAUJSb1r 'r' **" "i*^ «Hoe. 

Bota generis masculini,Phamenophis. In Chronico Alex- H0Y4>I, Kame-nuphi, vel xHUI H0Y4>I, 
andr., quod Paschale vulgo vocant, p. 338. legitur, chami-nuphi, quod Gneci, omissa aspiwtione, fortaase 
Ka/i/JiJ<ji7f Toy 'AfAfikvo(^iv, os m^vwy yofu^dficros chai gxtulerunt 'A/i^K«^«f, quando significaretur ^gyptus 
X/aoi, Kal fSeyyofteyos, rifiyti. Scnptum fiiisse videtur, ^^^^ p^^^ tamen potius, nomen Amenophis iEgyptium 
«« VUfiykty yofii^erai. eJycu, Kal ^O&yyofieyos Xidot. Auctbr 

emmChronkiea verba suiMit^ 0X11611 OY<J> I, et vertendnm e.«e, 

K?fer;^rr^S\ec{fSr^^^^^^ HOY<I>I, „«fi. vel enufi. fte<,ueati«i»e oecurri, 

« HBicetymoTogi«nomiullaoppWtWilkuifinThe8.Epi8t.LaCroz.t. i. p.S78, 379.,^ 6H ap. Coptos esse particataai 

Gopnlantem et, atqne voc. Copt, quae significet capere. Utramqae in Lex. sao La Crox. omisit. 

* * Verba Jablonskii dc 6U6H*f*, indeqnc dneta voce •AfJ»9iif, repetita snnt a SchoUno I. c. p. J. 

^ Qnod et alinnde patet, et ex epigr. in cmre Memnonis inciso, qnod R. Pococke edidit in Insf ript antiqnis Gn et Lat. p. 94.f l4li 
male Mi>»«rT»f n ♦»fxw>v, sed D'Orv. Anim. in Cbarit. p. emendatins dedit: 'fixXwr aiiniranot tyA TlX)uf B«xSwf ^utaf rit 9dmf 

♦ P. 1170,1171, et ad istamlocAUnelov. , , . ,^ . - . 

« Qnanto in honore fnerit Astronomiaapnd nccrdotes iEg., aMjori certe, qoam apnd pierosqne ahanua gentium sacerdotes, doaat 
Jabl.in Proleg. ad Panth. p.xeviiLtqq. .... . ^- « ^ 

6 Emit ittas Yoces Jabl. e literis N - • • - N enBAcAllTOir, anas cxWbet Pococke, etoua n IiKnpt. antiq. p. 99. a^. 14. C0^^ 

jeetnram Jablonskii, aoa omaibBS ftirte pfaidtaiam, memini tamea laadatam ease probatarnqnt a Rnliak* 

NO. n. VOL.1. a j> 



tevfii LEX. VO<JlJ*f PERtGR. IN SClttPtt. (^R; dBVlARUM. fpp. 

ti deaotat boftum. tfinc tUtyy^Kioy et MtyytXtStty est pet Ljbiam exereitam duOerat^dtigtto "mti el eju* aaii« 

, , lium imptoraoti, ostenso prius ariete^ foDtem in aienla 
^6HH0¥^I ac &I196HHOY4>^I, quasi aperait: Ticissimqnc BaccJitl» €i templaa ibi liM^ieqoe 

msas projicere Ugiuim CN>num» qu« locutio sine dubi6 amtina simiilacrum statuit. Pmit et alia iioniMs iBtm 
€x prisca qnadam ^gyptiorum CQmuetudine fuerit deri- afferri. Scribit enim Ponp. Mela i. 8. in Cjrenaica pio- 

d«e. Eaukkm in Copt. Ubru MSS. et^itis. quo* ego ?"'™;/ ^""^ hownimi nana attingitar, iUas 

oBctenus uspexi, Tocem haac semper cum 1 repen ssvire ut xquor luctibus. Cujos rei in Zipru qiioque 

scriptara, 1*3X116, Matt. -ViH. •♦. Apoc. it. 1. alibi. fi»cta mentioest. Frequenter porro reperitur, tk'Aff 

Vemm suspicor, primitivam vocem fiiisse :3^^US, ITT' K^f't^^^'' ^'^Ji'"' ^*'}*^'^'^ *^ 

atque JEz. antiquitnssic dixisw et seripsisse. Cf. Panth. J***"^® 5" *** 

T. c. 7. f . 5. Inde ' etiam nmnen mensis iEg. Phame- ^A^"?!* ^r"^*"- «» ^poph. (p. 716. Wyttelib. 

Aotfa explicari posse, ea in voce monebo. Est igitur »• P- " > A/4/«*|'ot wo rov irpoj^roi, tow Aw ir^^ 

. . yopevOe/c. Idem m Alex. <c. 72.) I( 'A^tp^Ko* itXttey/MMt 



aVUGHOY^I, et cum mdicio generis, masculini ^^^^^3^^^^^^ 

JtOXUeHOWI, qui annnnciat bonum. quasi *^,!^^^a^!!J^i!!;'aJ^^. nomi^remT^ 

dicas e<l«yy«X.<»T|}». Si fortasse ex me txqpirfa, quid bKorum, de quo iofta t. Mvpraios. 

hoQ ad Apenophin pertin^t. respondebo. rationem hi«U8 . -A,^|3«, Anubis. Namen Mg. forma caninn, a«t 

n^muus dependere ex Astronomicis sacerdotum ^vpt. capite saltem canine pr«ditum. quod Gneci Mereanam 

obss., quariun in supenoribus fiicta est mcntio. Plura i„terpretantur. De eo profixe disputavi in Pantb. t. l." 

Tide m Diss. MSS. de Memnone. * Atque hachactenus Qsteiidi Ulic voc. AnGbis. vel aine terminatione Gr. 

de Amepophi qui non est diversus a Gr, Wemnone. Anub aut Annub," Mg. significare aureum. Rationov 

Porrft monendum, id ipsum nomen sabs fiunibare fmsse ddiominationb ibid, exposui. 

in iE^to. datum jnpnmis plunbus regibus. ut patet ex , ^nese. Artemisia. Apul. Se Herbls c. 10. Kirchema 

bstpna Manetbonis et Charemoms iEgyptiaca. cujus hoc interpretatur bonum, in <Ed. T. iii. p. 71. AHquid 

"Tril' " <'«^^^^^^ interpretatus esset pulchnim. n^p^ 

i. 15. 26. 28.S2. Vide et Syncell. Chronwr. p, 62. 70. auaro cjT . » • m: u 

Ic seqq. Nemo mirabitur, nomine Ameno^s reges ap- ' .^/"T.H «««"fi«JJ« Wum. 

pelhtol esse, qui noverit, pariter nomen Men.nonis 'Aptes.jel * Ente8,et "Antsus. idem qui Mo^ 

l^s hominibus fuUse commune, ut ex Diod. Sic.,' '"debcet Wenfetiam tox h«c 

Stiibone.* Curtio.' et aliunde satis notum. V- 'nf- Antasiw. [" Me^i.,,, .Eg. hircus. seu caper 

■ ..A ii - r4 .A j» ^ . « dicitur, et capnpes Dens Pan, qnomm ntrumqne saiicte 

. . A«o,^«T««>», [An Mtius, A/io»,««.<>«.o,q nomen ^oi^^ant Panipoli." H. St.] 

r^ J^>^l^^f^''\^^^<»\S^^J^^- Monui in . Autiamas: Centauiea m^r. Apnl. c. 84. Au«tor 

annott. ad istum CataT., vehementer hic discrepare lect. ^^t, Bibliolheca, si modo re i^ exUt. eitatus a 

^dig^ qui ex co^ectui^ ut yidetur. in Eusebianis Rirchero iu (Ed. V. ui. p. 70., ex vers, ejus ita scribit; 

e^it 'Aiiovfdoio,. V. in Vignobi Cbron. S. t. u. Centaureum .Egyptii Tocaht Antims. 

■ .* . „ . J. ^ • T * Anusi. Apul. de Herbis c. 191. ait: " Oiaect elelis- 

-A^vv. Hoc nomine, s. credimus Gnecis, Jorem alii cltxsmin, alii bechion, alii jphacon aptelfc 

lingua sua^tu appellabanL_ Plut. de Is. et Osir. AnusL Lat. salviam. aKi tusSna«nem **An. 




JWe Hesych. Aw.06.. Non opuH>r Anstofelem sic ^ ^ *ba.,t viride. >ide Ulam ?oceni. a si^. 

vulgatis Copt. Ubris gramen diS 



ifsios Hesychii, qui scripserit *A/u^o»v. ' Est siue dubio^ O vQIU 
iiomed scribendumquc ^UO YH, qu« vox ♦ Antaus! Numen iEg., a qi^o dictus nomus •Anti^po- 

^ignificat Idciduro, vel Incem mfercnlem. Plura earn lu y^^^ urbsque •Antwopolis. Idemque ex aUis indiois co|. 
femtestanonui coBgesta. ipsumque hoc nomen ex Kngna jj ^y^. Mea quidem senteotia, Antsus hic JEg. Moabat 
^t Theoloeia veterum ^gyptiorum exphcatutn videbis in /?umu«v» * « 
Panth. ii. 2;'^ [""A^/iJ^; «yof, 6,Jovisin Lybia cog- Antes, eratquc idciii cmi Mcndetc CopU 

nonentoniy ab arenis ei inditum, quia Libero patri, quuin USHHTHl^C^ quern Gneci Panem reddunt Phira cfai 



' Utrinsqae vocis exeropla dabit La Croz. in Lex. p. 126. 156., sed io eo desiderator. HO Y^I* 

^ Postquara haec scripsiaset Jabl., ipse edidit a. 1753. Syntagmata tria de Meranone Gr. et iCg., hnjotqne eeleberrima ioTlMbatde 
slatua. Tmtatar WesioliiigiiiSy Jabl* ae MemnoDe pererudite egUse, ad Herod, ii. 106, ubi antiquissima et prima status Meauuuiis, 
Thebis erects, ineDtio iovenitnr. 
' ^ L. i. 47. xvii. 7. 6{«, ad que loca legendus Wcssel. 

^ Retpicit forte ad L. xiii. p. 9Q8., sed illic pro m/ juivanr restitueudum Mhrmf, monente Casaob. ' L. is. 3. SI. 

* J. R. Fonterinepbtolisad J. U. Micbaelis, hnjiis spicileginm Geographite Hebneorum exterae jam conftrmanfibus, Jala eaMi* 
fMitibus, p. 10. loquitur de " rege HXU^H-HT^IO Amuntso, i.e. Ammanodoto (ap. Erstosth.), qui a Mauetiiooe (ap^ 
Jasaph.) appellator Tiamus vel Ti-Amun ^ — HXU O YH^ ^b Ammone datos ; quod revera idem nomen est.** Sed apud Eratosth* 
dleitor AmoBtbantvus, et a Manethoneap. Joseph, i. c. Apionem $. 14. Ti>u»&c, sive in cocL Hafn. et ap. Easeb. x. Prspt. Svang. 

15. Ttiu$i9Cy non vero Tta^M^ Respexit forte: Forsterns ad ea, arae scripserat Jabl. in Vignolii Ctaronol. t. il. p. 756. 

' Eastath. in Dionys. Perieg. tit, legerat in suo Herod, cod. a^vv, qaod verius videbatur Weaselingio in notis, qnas consolcodiea 

* In cod. MS. Paris, tegitur 'A/iaouv vel *Afxot^, teste Th. Gale, in notis p. dO^. 

* Habr. esse opinatur Bochart. Oeogr. p. 904, in defentione hnjus opens adv. Salmas. p. 831, et alibi. Nec dissentire videtur 
Squire ad Plut. de Is. et Osir. p. ff, Originem nominis .£g. agnoscit Wilkins in Diss, de Liisg. Copt. p. 95.>.seddarivmt a vo^ 
.6U6HT Occidens. Minns recte. Cf. Jabl. Pantb. P. i. p. 166, 167. 

Vid. Alberti in ObM. Misc. Cr. V. iv. p. 98., et ad Hesych. v. 'AfAoZs. 
V Antea JabL de Anubide, numine iEg., et de origine nominis, quaedam monnerat, inserta J. G. Michaelis Obss. Sacr., ac ^IlKt. 
. Ef^ist. La Croi. t. i. p. 168->170. 

Origine nominis iEg. non neglecta, 'Avyov^i; potest servari in Stepb. Byz. v. Kwih qnod contra Bei^Lel. Hotitee ini aq n e 
VMi^ JaM. in Panth. 1. c. p. 17, 18. In Luciani Dial. Mort., codices omnes edili prebebant ^Anovfiig, pro qno dcCatfe n otpt am 
•Aw^if. V. not. t, i. p. 392. ' , 

" In ed. Sarac. legitnr: ol ^1, juetr^v, o{ il, fayvov, Aiyvmrtoi firpuff, *Pw^m iitovai^ ol x6^aX0V| •! 12, n9fiu$^ 
Pro *AvM/f 1 forte iegendum esse *ai»x^, etiam Scholtiins obtervavit 



ppSS^J p. E. MBLpNSIUI VOCES /EGYPTIil^. , pew 

hoc argum. disserui io Panth. ii. vii. ^15* p« 302, quasi dka^ Miisicum. Fuenipt Argivi Mnsices, iioQ 
aeq.- periii, ut nec Gneci omiies. Sed turn a B^bam hoe 

• Antueo Rin Besor. Buglpssa. ApuL. c. 41. Append, traxeruot QmpL V. Siiid. in *Ap<i/^ov S^' ky^ . pe Am- 
ad DioMor. iv. 198. [p. 471.] habet AWouiyf^v fiiettp. vis Eustath. in Dionys. p. 6S. extr. 69. bit, xata ik roy^ 
Cod. Apuleii optimus Vo9S. in BiU. Leid. antebeuefU 'Hp6iorov HKovtrdv wore Kal uovtriKol elvai TpGroi r&v 'EX- 
besuc Mira e»t Kircheri interpretatao, qu» ejus incn^ \i7vii»9% V. Eustath. in II. I. p. 1139. De TaUi 
dibilem in Copticis imperitiani satis proditl Ita autem ArgiTormn Pkit. in Sympos. Opp. T. ii. p. 67 1, etNao* 

«n«. 1. m. t: iH. p. ,3. aiJiTOYep ^^ri«.ti:^wrcr;."^ 

BOTC. Id eit lingua bovb. Quibus in verbis nihil videturaccederead |)6^?9IPL Lvna, Euttath, 

V^,f- A ^ -iT>- - • r 1 "> Dwnys., Cedren.. -«g. 108,/ Quid li bine Juno 
^ T>d*phmm.Append.adDioscor.^^ repna. quemadmodum lsi..iveIoregi«aC<En dicebaturt 

£7^ ''' ^P«^- Jiinonis 8a«5 cultu* ab Argivi. ad pSiseos, Dion. HaL i. 

«••*■ ti •' ,> ■. ■, r- * .u • ^> ^ I D P* 17., a Faliacis ad Romanos pervenit, ut e. Liv. et 

Ak«^. «r(«o«»w. Enitosth. ui Catal. Regg. aliunde patet. Utebantur Argivi scutU insigni magnitu. 
Tbeb Quid8ibiy«kj;<o.w«o.Kw? Voce hac videtur jja „t in proverbium abW Apud Fali«!«; qtti 
•ignifican Humapbroditus utroque aexu pnedi us. Id eniut Argivi. hoc quoque taler reliqui^ morum patHo- 
ye erescredideruntdegruibus. Suid.re^jKo^ commemonit Dion. Hal., qiiod uterentur Scuti. 

exUcrorrrYiy^. Gnunmatici nonima ilia yocant*W- Argivi, !. i. p. 17. Cf. Paiisan. Corinlh. p. 324. ven. 
KoiPa. qu« sunt generis et masculm. et f«en>uuni. Sed q^. „bi consule notes Gedoynii; et Arcadic. p. 353; 
wrbaEratosth. in me4do cubant, ad hunc modum cor- ubi iterum not® inteipr. Gallici consulend». Scuta vei^ 
"!?^*- ,. A»*.f^««.» ,AiK>uphes. quod sig- ^yp,iorom etiam iq S. Lit. memorantur. Erant enhb 

niiicat film. lUustren^ fitam glorose genrtum. Pos- ^^iL quoque magnUudinis. Vide pnecipue Xenoph, 
»etetlegi'A»*i;/«u,eHlUOTUlC,vel6HluOT- K. 11, 'A^elot 'A^/rj 5k diovm, mI « iopr^ «aX€7rj»i 
UICI, quod significat proprie gloriose genitum. Plura "*'<TV^«» teste Zcnodoto in Comment. Hist, ajpud Athea» 
banc in rem disputo in annotatt. ad Eratostli. Calal. ed. Videtur hoc esse Mg. Vide de suibus Uetod^ 

a Vignolio in Chron. S. T. ii. p. 745. seq. ^^^^ «dificandi antiquissima apod Atgno/t 

•'Airoa-. Hel&ine. Append, ^d Dioscor. iv. 39. et 86. '••^.e*'*' desumta ab .£^ptiis. Exemplum babes in coii^ 
[p. 464.] * structione muroruin Tirynthis. V. Pausan. ibid, c 2ig 

'"Ararvot, ixiyunot. Eratosth. in Catal. Regg. TTieb. Nen»e« in Argolide certawuia sacra celebrabant in hono> 

'liTTITI<f> A . ni J t. Primo enim Pelasgoruqi, qpi Argivi sunt, nomen vtdetajr 

^^^rj*^f^V^' "«nificatgi»intein. PluTadeb.v. esse *gyptiacum, et idem cum Polas, ut vocabatur ur5 

Dotavi ad EratMth. Catal.. in Vignolu Chron. p. 753. quiedam a Colchis condila, de qua notnm iUud Calliin.* 

754. V. et Panth. V. c. 1 1 . j. 22. ' Epig. 'Aarvpoy ia-lacayro. Td ftiv jtvyAitiv rU iv(<»rot 

, "A^Mcifu Mandragora. Ap|H:nd. ad Diosoor. iv. 76. TpS^. hrhp K€ly*,y yXW 6v6,Jgye IlSXa*. TesUri.hojs 

VP'JyJ'i , ■ . . . - , etiam videntur vetcres, si lock eorum comparentur. V, 

• 'A«A|^/K. Cicuta. Append. Dioscor. iv. 79- [p. 468.] Grot, in 1 Mace. xii. 7. Delude Phoroneus audit 

Apis, bo* sacer S^. idemque Numen ab hac gente AmoUio 1. vi. p. 19I. Denique Inacbus iEg.^SSrt 

religiosissime cultum Mempbi. Omnia, qu« de Nurnme fl„yiu„ -^j Aigam veliit. . 

hoc dici possunt, coUegi et accurate di^esw. m Paiith. ^ron. genus bnlbi, in ^to nuudme provenieiia. 

IT. c. 11.* [""Axi». nomen DeietRegisiEg.. dequo pii„ I et xxiv. 16 

Luciao. De Sacrif. (T. i. 15. p. 539.) : « o ;Air« . -a^^', ^g, dicebatnr Horns senior. Phit de It^p. 

^{ ky€Kr,t Qtos, «ri ry irpor^ y€^oyov,uvot wo\v «aX. 355, jj. p. 373,, ApoUo ex Is. et Osir, adbuc in utaiit 

X/«K ica» «/iK<Jrepo« rHy iS««rj-v ^y. Multa de hoc bu- Rbg^ versantibus dicitur natus.— Ideoque deam ilium.*, 

bulo eorum Deo Her«dot. (in- 28. 29.) : meminit et Diog jeniorem Horum appelUnt.» Quaknam sit hocce NHmeu, 

iaerl. Ill Vila Endow, et Plm. (vui. 46.) H. Si. Cf. ^ quid nomen iUius significet. proUxe satis exposui i» 

ForceiliniM in v. "'A'wk** ofn'ot, Hesych. o Alejufiri- pjn,h n c iv $ 7 9 et 13 '° 

«w, quoni^un fortassU il»i colebatur Apb.'' H. St. Edd.] , ArpedoiiapW. Ordo quidam sapientum et saceid» 

• Airoiru. Ita appeUatur in S^. fabuhs sacns. Sobs }„ ^pto, teste Democrito apud Cfem. Alex. Sti^ 
frater, qui adversus Jovem bella gessit, teste Plut. de Is. ^^^^ p. vide et Euseb. Pnep. Evang. x. 4. Exi- 
£.365. Vox Apopis idem signihcat. quod Aira»»ot gUmo sic in JIgypto appeltotos fuisse roi. iepoypaiuwreoi 
Iratosth., nempe Gigantem. . V. vocem A^a^xot. et give Sacrorum Scribas, nomine ipso indicante ••a,/i«v«ov|, 
uprunis Panth. V. 22. ^^^^ q„i y<,^^aro, «cientias sacerdotum sacras, tia» 
• ..V'"*^' . ... . . , derent et exoolerent. Phiribus ea de re senteutiam.meam 

• ApaxoS. Anetbum. Api«nd. Bjoscor.ui. 67.Jp. 455.] jj^i {„ jhes. La Croz. T. L p.l79, 180., et in Proleeom. 
In vers. N. T. Copt., Anethum Matt. xxin. S3, dicitur Panth. J. 40. " r -ar 
HIGiXUICI. * Arpocrates vel Harpocrates, Deus de qaoest^,t 

'Afiyot. Argivi quandam cum /Egyptiis videntur habu- Syntagma vaide doctuiu G. Cuperi. Ego exbtimo, no- 

isseconvenientiam. Nomenipsum''Ap7oserit6P2CUI> men ejus j£g. sonuisse. 

' Antaeopolis, urbs /Egyptia, creditur vulgo nomen sortita ab Antseo, de quo in fabniis Hercniis mnlta poetv. Nec ita tan- 
turn homines proletarii, aed et viri eximii, Jablonskios, Cellarins I. iv. Geo^. A. p. 52. Wesseliug. ad Antoaim Itia. p. I(t6., Ubi 
appellatur Auteu, in cod. Neapoiit. Antheo, in Hieroclin .^lynecd. p. 731. 'avt/oi/, ubi itcrum comparetur Wesnelingiiis, moneas, rie 
scribi pro *Ayxmov. tii recte ^dicat Zoega 1. c. p. 124., spenuu de Gr. sivc Libyco Ant«o bodie cogitate nemineai; nomea csj( 
JEgyptiun^ doctom da voc^ CtXHOO 1 significante reptile. 

^ Id ed. Sarac, nbi^Ava^r vnlgatar, verba appeudicis ad c. 86. non repetuntar. 

' Cf. Forster in epist. ad Michaelis p. 4 — 7. qui Apappum et Sesostrim esse enndcm contendit. 
• ^ NegKgeada non tant notas Alberti ad Hcsycb. v. *Airi;, Weasel, ac Valcken. ad Herod, iu. SQ^Vt ^« La Cro^o.f tdebatttf 0nif0 
nominis'Avt; ex £g. HHI (ap>)> numeros^ meflsura, verosimilior, qnam ex^HHI (l^ibi), luctns, logere. Zoega 1. c. p. 8.1* 
antitmat, nomen Apidis patrio sermone fnisse ^IT OEXC, S^TIC, quo 8igni6caretar scnex, vencrandus pater, dominns. 

s Adjongatnr F. 9. de Schmidt de sacerd. et sacrif. ^g. p. 3«2— 324. Scribit Squire ad Plot. 1. c. p. 14. Hie Apopis idam 
Tidetur fitisse atque /Eg. Apis, Gr.-Epaphns.'' Sed vide Jabl. 1. c. p. ipo. 

^.Herod^ iii. 131. ^ Plura ipse Jabl. in Panth. iii. c. 1. p. 4,5, 6. 

• Inter Epigr. Callim., a Bentleio coilecta, (civ.) p. 476., ubi v. hujus not. De Colchonim et /Egyptiomm cognatiooie testator He* 
rodot. ii. 104. 

9 Putat CI. Wyttenb. p. 459. ed. nov., banc esse glossam, ortam ex antecedentibqs,^ p. 458. Pro 'Apvuptv Sp. Plot. *A0^(V legen* 
dnm opinator Jac. Bryant in Observations upon the ancient History of Esypt, p. 151. Uuk conjectnra si placet prseclaro P^rtascM 
editori| Wyttenbacbio meo, nec mihi levis videbitur, ceteroqnin non proDonda. ' 

In lapide literato Alexandr. ap. Murator. p. 247. 5*. pro A6nrpiB, sed A AonTPlB/ forte legendnm APOipHfi;| ex cln^eettira Hagei^ 
bochii in Epist. Epigraph, p. 306. Vide etiam de alia inscriptionc ib. et p, 99^ * *. ^ 

Legenidus omnuMrde Schmidt de Sacerd. et Sacrif. p. 134— 148« 



te% LEX. VOCUM PEREGR; IN 

cbudica^tem pede, et Numen hoc faisse symbolam solis 
'hybenii, Tel solis in solstitio hyberoo, quo tempore sol 
Yeluti daudicare Tetustis.Theologis videbatur. Y. plura 
!n Panth. iu c. 6. 

* *Apoaf^t. Cognomen Osiridis, teste Pint, de Is. p. 
S66,,^ quando nenrpe Osiris significat non maritufh, sed 
'filium Isidis. Addit^ nomine hoc ^g. designari t6 iv- 
Speloy, i. e. ut La Croz. explicabat, membnim viri, ge- 
neration! inserviens. Id certe vox Mg. clare significat. 
Nam 6P2C^G, quod^Graeci vix aliter, quam per 
*Apff<up^t exprimere norerant, lingua JEg. dicitur to ainov 
fifs ytvketktt^ Plura hac de re videbis notata in annott. 
ad Eratosth. Catal. Regg. Theb. in Vignolii Cbron. S. 
T. ii. p. 740., et in Panth. ii. c. 7- §• 9- 

'Apr&liri. Genus quoddauL men;ur», nonnnnquam 
plus valens medimno Attico, nonnuuquam eidem nqui- 
pollens, nonnnnquam minor, unde tres statuuntnr Artabae 
.species. A nonniiUis vox hseo tribuitur Persb et Medis. 
Quam in rem testinionia liberali manu congessit H. Rc- 
Jand. Diss, de vet. ling. Pers. v. Artaba.' Alii vocem 
icandem iEprypto in acceptis refenmt. V. Reland. v. c. et 
Wilkinsii Diss, de Ling. Copt* p* 96 et 97* Et certum 
est, m Copt, libris reperiri vocem 6PTIUH, ad 
designandam banc mensuraro. Prtefert etiam isla vox 
typum JEg,, et ex Ling. JEg, facilis illius ratio reddi po- 
test Denique et illud addendum, vocem banc hodieque 
Coptis in usu esse, qui voce Ardeb certam quaudam 
mensoram designant, quod refert Vanslebiusj dans la 
Relation d^n Voyage fait en Egypte p. 24. Verum dici 
vix certo potest, an vox ilia engine sit Mg., an vero a 
Persia,' cum hi dominarentur ^gypto,- in regionem ist- 
hanc ftierit invecta. *ApT&Ptj, i|f, 4, Artaba : mensura 
Tersica, tribns cbosnicibus Atticis capacior quam Atti- 
cus medimnus, teste Herodoto, i. (192.) p. 49. Ap. ^^gyp- 
tios aotem artabam facere modios viginti, scribit Hieron. 
in Esaias c. v. V. et Itbeilum De mensuris sub fin. t. i. 
fauj. operis.^ H. St. — Schol. Aristoph. Acbam. Ac. i. 
iSc. 3. : *A)(&vii fiirpoy kfnt HtfmKov, itnrep fi dprdflfi rap* 
Alyvirrlou: sensus est Gnecos achanen, et .£gyptios 
artaben a Persis usurpasse. Artaba cnim oKni Persica 
fiiit potius quam -^^vptia : Herodotus in Clio : * H M 
dpritptf fUrpify ktrrt TLtptrtKoy. Hesych. et Suid. dicunt 
esse fiirpoy Mtibucov oirov, Sed postqnam £gyptum 
-Perae invasemnt, ieadem mensura coepit esse :^^tia. 
Faonins: Est etiam terris quas advena Nilns inundat 
Artaba, cui superat modii pars tertia post tres. Hieronym. 
in les. V. 10. : ' Pro xxx. modns etc. Ixx. vertunt Aprtiflas 
1^ artabas sex, quse mensura iE|[yptia est, et facit modios 
XX.' Proinde idem Schol. Anstoph. alibi de artaba: 
Tl^pwicoy ik Kal Alyihrioy to oyofiaJ' Bochart. Geogr. S. 
L. i. c. 17. p. 437 —Edd.] 

* "Aprns. Stella Martis. Vide in articulo *Epr<i»<7/. 
^'Affttc^i^, [s.**A^i0i}.] Halimus. Append, ad Dioscor. 

i. 121. [p. 443.] 

"AflTv. Urbs. Athenienses vocem hancce ab ^gyptiis, 
ac speciatim Saitis traxisse, ^gyptii quondam assevera- 
bant, teste Diod. Sic. i. p. 24. fin., cuius haec verba 
aunt : tovs *AQrfyalov$ hi ^atriy IlwoIkovs eJyat YdiTQy rwv 
if AlyjhiTov, Kal treipwyrai Tils olKeidrnros tuvttis <p4f>€iy 
iijro^ffyur irapa fidyots yap T&y *EXKriytay rijv roXtv "Atrrv 
KaX€ta6€u, fiereyriyeyfihnis r^f irpo<rrfyop(as Atto tov irap^ 
a^oU *'AaT€os. Quid vero de obs. hac dicendum sit. 



SCRIPTT.: GR. OBVIARUM. [pp- 38-^ 

•mihi npndum constat. ^ 

* *A<rta\ovpl, [s. * *A<i<eXoi|p/.] Halimus. Append. «d 
Dioscor. i. 121. [p. 443.] 

* *A(r/ud)(* hvy€iTai tovto to Ifirof, kotcl n^v -EXXj^wwk yXAtf^ 
tray, oi If ipi^Tepffs \€U}6s va^trr&fieyot 0acriKii, quod ent 
indicium ignommise, Herod, li. 30. Nempe sinistra manus, 
utihodie, ita tum quoque minus erat honorata, quam 
dextra, quemadmodum observat Diod. Sic. i. c. 67. 
Wilkins. vocem banc ex ling. Hebr. explicare aggreditur^ 
quem vide p. 97. Observare autem opem pretfuni eat» 
Codd. Herodoti non eandem b.l. praeferre tectionem. lo 
ed. certe Gronov., qute l^uctoritatem Co<^ opt. Mai. 
praecipue sequitur, legimus 'Atr^^. ' Quid si igitur ad- 
dita litera unica legamus ^trfidx t Id explicari posset 

UJU^W Sosmeh, autSosmab, quod sienificat 

plenos ignominia et despectu ; qnod 4oco Herodoti a^- 
ducto satis bene convenit. Aut composita vox erit ex 
sinistra, et 0^I» stare. Legerem tum 

AiraafAax* nempe 8>IIX (TUX^CH UO^I, ad M- 
nistram stantes, quod rem ab Herod, significatam prorsqs 
exprimit. Videntur hi esse, quos alii scriptt. vocant 
* Elu)yvfAiras, Ptolemseus Geogr. iv. 8. p. 114., Agathe- 
merus ii. c. 5., Stepli. Byz. h. v., Pseudo-CalUsthenes ap. 
Fabric. Bibl. Gr. V. xiv. p. 148. In Ihigua £thiop. 
reperitur vox Herodotese certe admodum simili8,'sedqQfk 
contrarium significat. Earn in rem affero verba La 
Crozii, dans I'Hist. dn Cbristianisme d'Ethiopie p. 205. 
in not. : Asmache est un mot de la Langue Ambarique, 
qui signifie des Soldals cholsis, ou distinguez. Voiez le 
Lex. Amharique de M. Ludolphe p* 77.*^ 

* 'Atroydi. Vide ^Atrx^B, 

* 'Affovrip/. \s,*'Affovrtpi.] Halimus. Append. Dioscor. 
i. 121. [p. 443.J ... 

* Astaboras. Ramus aquse veaientis e tenebris. Ita 
Plin. V. 9. 

* Astapus. £ tenebris aqua. Diod. i. p. 24., ror xora- 
/ioy (Nilum) 'AoT&wovy 

fjaiyevifityoy els r^y 'E^X^ytay S«dXan-OF, he to9 mo^roM 
IfSwp, Plin. v.. 9. 

* Astusapes. Latentis significationeni acyjcit Flkiiaa 
V. 9. Ceterum, tria haec vocabida postrema, ad ^^h^y , 
vet. potius, quam ad JEg, ling, videntur referenda.^ 

* Asterion. Marrubium. Apul. c. 45., et sic Append. 
Dioscor., ♦ •A(jT€p<Mri), iii. II9. [p. 458;] V. et Kircber. 
aSd. T. iii. p. 74. 

* 'Aff^i). Halimu9. Append. Dioscor. i. 181. [p.443.j 
*"A<r66s, [s. "Ao^of .] Ballqte, sen nigrum Manrubiom. 

Appendix ad Dioscoridem Lib. iii. cap. I17. [p. 457.]*. 

* 'Atrx&O. Amoglossa. Ita Apuleius de herbis cap. t. 
Alise editioncs et Codex MS. Vossianus habent Asuth. 
In appendice ad Dioscoridem L. ii. cap.' 153. [p. 445.] 
legitur *A(r6yO.^ Videtur scriptum fuwse 'Atroio^ uti 
legitur in Cod ice Apuleii Vossiano, et editionibus qui- 
busdam. Sic etiam auctor ineditus Arabs apud Kirdie- 
rum in CEdipo, Vol. iii, p. 70., et apud eundem inter- 
pres Hebraeus Avicenuae JIWK. 

**AT6ip(irixi^, nomen urbis J^gyptiacum, in qua *Afp0&. 
Ttjs ipoy &yioy ibpvrat, quod testatur Herodotus Lib. ii. 
c. 41. A Stepbano Byzantino ArapfilKu appellatur. 
Censeo in Herodoto legendum esse 'Ar^pfirfKiy^ cuju^ 
reliqua verba ipsam nominis originem indicant. Erat in 



■ In Plat, loco, pro *Ap<ra^;, Sqnirius p. 94. jnalebat 'Ao-^pic. Vnlgatnm tnenti idoneo jndici Jablonskio assentitnr CI. Wjttenbi. 
p. 498. oov. ed. Sqnirii coBlectnriin ytro vfilde simikin jodicat A. J. Silvestre de Sacy, Lettre an sajet de rinscript. Eeypf da 
monnmeot troov^ i Rosette (I Par. 180«.) p. 30. 

* D. Wilkins in Thes. Epist. La Croz. T. i. p. 379. moioet, in Lex. sno MS. non inveniri vocem [iXPSC^Gt aadeezjeatca- 
tia La Crozii derivandnm ^A^aapns, Hoc scribem, non recordatns videtur, vocabolom GP!X!^6, sic enim dederat La Crteias, 
ctae ctapositnm ex OP et 2C^6 sive 2C^0, qaod luepins pooitar notione generandi aut nascendi. Locis a Jabl. let ia 
La Crozii Lex. p. 169. landatis addas Geo. v. 3, 4. 6. vi. 10. xxiii. 4. 1 Cor. v. 15. t Tim. ii. 23. In Dim: de Ling. Copt, p, 9S» 
dubitat Wtlkiot, aitae ^Afm»^c vox Arabica, an Copt : « Copt., derivandam censet ab 6P facere et ^IIX^H Moeia, at ia- 
dicetur yir cni fidacia est in virtnte sna y potios tamen ori|rinem ex Arabia petit. 3 fy'm. Misc. P. ii. p. 134—136. 

^ Grammatics vet. ac rec. voci i^rv origioem Gr. attribuemnt, sed valde diversam, et non raro itoeptara. V.'not. ad Hetjeb. et 
Steph. Byz. v. 'a^tv, at<|ae Lennep. Etym. L. Gr. i. 173; Wetsel. ad Diod. Sic. i. c. f8. pntat, voc. acm; peregra in Or»clam ve- 
o i a w , et a primis Atiienianaibiis ad onlveisos Gnecis inrolaa propagatum fuisse, atqae id ipsnra ineptisaimas Grammatiebnim drici- 
nationes argnere. 

^ Qaarovis in aUis codd. WesseUng. qnoqn^ invenisset 'a«x^ et nibil.boc de vocab. constitatmn haberet, retimiit tUMB Micto* 
^ritate plnrinn scbadamm *Arf4Ax* Reiskio non displicebat Aoxa/x, istud mm simili Arabam vocabnlo, sinistram nbtuite, contea- 
«, denti. In notis ad Herod^ K c. opinio Wilkinsii, levi emre, Rolando adscribitnr. 

De tribos istis vocabnlia legantor Salnas. in Kxerc. Plin. T. i. p. t96. f98., et Wefscling^ ad Diod. Sic. i. 37. p. 45. fllFtsse* 
liagii nota eat Inec. Nilas ' medios Athiopas secat. cognominatos Astapns, qnod iilutum gentium lingua significat aqnam a teatbiU 
proflutotem,' Plin. 9. Alii AsUpam a Nilo diftiDguont, de qaibas Cb. Cellarius Geogr. iv. 8. p. K^iy] 
7 Interpretatio Latina pnebet Ascbat. 



tcvi LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRKTIT* GR. OBVIARUM. 

postea ad Gr.' roceotiores, qui ea nan taxo utaattfr. V. f^fmv. Cedrens in Theophilo MidMclis fifio, col wi 
Hesycb. in Bais et alios.^ Wilkins. in Diss, scfius cit. 9rf)(i|poy M to rom n^r ^aito^iipM'* Tbeopbaaes Oni. 

BOXI ^>p«e.palu.it« „>^^^^ ^ "^bS ^^SC^TetSlt STpiu de U, <Wr. 

getater admodum. 11 Jkl emm noniiui de p«lma arbore _ 3^3 M^n^t Atben. xv. p. 68p., Myniram priMo m 

accipitur, neque etiam arborem ipsam. sed tantam ^yptom, *t ex JExyvto in Gneciain whi. ObM«« 

pabn« ramam rignificat. Ips. Palm« arbon nomen erat ^ ^^^^ ^^IX^L, 8.1. V. 

HeHI. Jo. xii. ,3.. aXT<n HaaXHBOXl ^t;r^L"" iia'.He.y.b. .e«> «Bi^ 

I)6H TXafioy /3«fa iEg. defluxissc, coram me moniiit, klque tmhi imciie pct^ 

rHy 6o,vU.y, Ex quibus verbis differentia inter HOXl, Mootfouc, cum a. 171^ Lttteti« Pam. Mpiiu «d 

quod mmum palm« designat, et HeHI, qu« est ipsa "^^TJ"^ "^"^^ 

pahna arbor, a quoris colligi fecile potest. De v. ^Ba\^, Verosimik fit, ab illa voce 11 OlA., Gntco^ 

VIO-VIJ k«iw.- u:^ „ v Medicorum filios, in i£ffvpto coniecbse vocem fiokSoM, 

1117X11 vero, qusedam babes etiam nic in V. Ze/>€Kvu>»'. , i-, a - a j- „ r«< u ii^ 

r« n >■ o p««».,- .*k^^. d.;... u^.-k eamque ad alios Gr. demde dimanasse. BoXia, 

[" Batf s, Daiovf Ramus paimae arbons. Pnus flesycn. \ i at ^..i™.-. : ^ « 

« • ^ / r"* mf \li sycn. est o^daXuia, Morbus oculorum. Qui et ISaAiOv a 

#iiKe9€ws icai fiaUfy, cum laude et ramis palmarum. (in- . /. — o^r * /i ^ 

I ^« w^;;; ««« r^^** & rTL •» ro^lnf fuerant, cfecum vocantes /3^Xioy« ut PaXda, est 0€«^ 

cert. Lev. xxui. 40. oym. Uant. vn. 8* iSaio ap. recent, i u w m * i 1..- 4 j i — 

-i,.,,.^ ^. fv^^„ io*^*;^..«. lorum morbus.'' Plutarchi locus est de Is. et Osir. p. 

Grsecos Dona, munera, largitiones, erogationes, rogas, .•t;^^ ^.,^«w.v A;../«^/«.c lUx 

qusquotannis ab Imperatore et Patriarcha, bebdomade, ^f^' ^' .^7^''^^^ ^ A,y,^io« ^ 

Le diem Palmafum est, populo distribuebautur. et l^'^^^'f/^W^^^ 
2b ipso bebdomade fiata appeUiitur. Tbeodorus Bal- J^.^ i "i,^'^ ^ T„C i^?^^?^^^^^^^ 
•am£ideIm:ens.Patriarcb«Vdk T^y h^Xo. hucfaceret; in,p^<Tis enim infi^ est rv^i^aa : 

r^y ray Btl^y a^K^rop^y ir^pu^y, ml rQy ffurpwf^wy fadisse videlur Plut. voces yj JXA, myrrba, et tXMA^ 
rny ficyaXecdnfra ;icra riiv iiXXii^ ccr^/nw icai ^^acot oculus." Schol. Tbeocr. viii, 27* : ♦AXqxi* A Xrapor 
^ai Tork Koi fiaUfy ftXorifi^fiora. Cf. Luitprandum carO/iiipos Kv/ioro ^i|p«iMiTa X^yci, ra Xetmuvo/iii^* ry 
Levitam Her. £urop. hi. 5. ap. Meursium in Gloss. " In ^oXtcv' o^, cai /SdXcoF X^oi/<ny M rHy ix^yrtiv to XtmAf 
allis quoque solennitatibus id fiebat: Cedrenus, TTari}- €y fi€T^f. Edd.] 

ffoiTOf €i$ rovf rpavi^Xovf a^v, *xP« A'oXviFWf rov Bipu. Navigii genus, ap. Herod, ii. 41. et .pnmpilf 
wp^inw /3<rfov, *ir€/3da o %of. Etiam quodcunque donum .96., ubi illius structuram describit. V, et Died. i. p. «7. 
geueraliter ita dictum: Palladius de Mon. iEg^pt. in Hesycb. v. Ba/iu, Plut. de Is. et Oiir., ubi p. 358. legiliir, 
Joanne, Baia dkiya wapa ro9 irpetrfivripop alrrfiAfieyos, r^y "I*'**' mSofikyriy kyaiffreiy kv (JapOt wavypft^ rk 
ToU 5«Jioci <2«wif etpY^uroTO^ Meursius. Fallitur: (iata hteicwXiovaay. Nam, ut Pliu/ ait, xiii. c. 11., Re 
•nim h. 1. sunt paUuarum rami s. folia, de quibus plectas pynis nascitur in palustribus iEgypti,--ex ifom wmfft 
intexebant Mg. Monachi. Cf. Jablonsk. supra ad voc. texunt, et ex libro vela tegetetque." TbequattuB Oiat 
iilSkaJivytoy. Palladius Hist. Laus. c. 2., iwXexey wetphy iv. p. 4g., 'Ev rale (kipetri vXiowm im to9 Neaoar. V. ibi 
r^K iic BdKXAy i^oiyUwy. Auctor Vitae S. Theodori StM- notas Pelavii, et Pignorium in Explic. Tabobe Isiacae 
ditse : ^Hy yap TtiytKavra mi {i Xofiirpa h)pr^ rAy fiati^y, 26., vers, et 36. ed. Francf. AddeSynet^de Piov. p. 66. 
iy rov Tadovs, Kal rifj AvaarAww tov ieairorov av/jiwayr€s ed. Turnebi, et omnino Galeum in Jambl. de MysL p; 
irioTol iopr&^ofjiev. Eadem, ut mox videbimus, BaVo^opos 285. Ammon. irepl bta^^opiay Xl^etay Bdpcf, Alyihmoy 
appellatur. Cf. Suicerum Thes. Eccles. h. v.) Inde ^Xoloy.* Videlur BAptt dicta fuisse xapa ro wXhceoBat^ 
(• Baiyos, 6, }), E ramis palmarum factus. 1 Mace. xiii. quod ex byblo vel papyro texeretur. Erat emm wXtypm 
37. ubi ita rex Demetrius in Epistola ad Judsos, Toy fi^fikiyoy. UXUtiy vero, texere, ^gyptii li^^aa vi- 
wrifayoy toy j(pvtroT^, Kal rt/y l^aiyify, oy ATrecrrciXarc, dentur dixisse H3XP, vel RHP, sive BIP. 
i^oi^l^fuBa. supple ^^y Cf. 2 Mace, ^iv- ^, ubi ,„de exisUmo esse HIP, on^U, sen corbb. Marc. viii. 
♦o/Kica cum aurea corona tanquam munus aUatam e^i- 3 Cogitandum, au non ip^iii Papyri nomea ab hMC 
mm. Sym. G«n. xl. lo. rpio patyi. Drusiiis oriaioe descenderit 

Fragm. Vet. Int. Gr. p. 55.' conjicit siguificaii illis ca- . , . . . 

niatra Candida s. alba. h. e. e viminibus deoorticatis et Basalte. Marmons quaedam species.de qaa sk Piu. 
albis contexta.) BaVo*dpo», (6, h. s. BaVd<SpoO Qui ra- x»xvi. 7-, " In»enit eadem iEgyptus in Athiopi^ oom 
mum palm» gestat: at ftdio^po, i„pr,), Festum quo colons atque duntue.- Addtbir 

gestantur iUi palmei rami." II. St. Dies Palmarum. i, '•>»«••.. Unde et nomen ei dedit. Ex eo robw abquod 
^Vo^pos iopri,. Eplphanius Monachu* de locis sacris : "quirere videtur conjectura >yilkioui. coisenta. voces 
^EtTiyaMyT6irovi(nlyi\aia,^^,Kar'iytavToyK6rrovn originw JEe., in Diss, de Ling. C^. 

KXiioy iya. hihoyret Mp airov r.>,/ia, Kal fierh Xirfl. P- 10<>- Notum enim est, Hebneos ferrum dicere TTO, 
eloipxoyrai tit T^y x6\ty 'UpovmXiift rp hfiipf Tijt (idio- cum ^gyptib audiat li6HIIII. Aliis 4|aoqae ante 




nrell. in not. ad JEg. Codd. reli<juiu, VenetiU in Bibl. Nan. asservatai, p. tiv. Dicebator raiiios paloue dialect. Menphitica 

nnde tnagis origo vocabuli Bat; JEg. comprobatur, qaia in ^gyptiomm dictionibas etiam in fine 
aspiraiitur vocalet, <|uod rect« Priscianus animadvertit I. i. p. 549. ed. Putsch. — [Salraasii locos est mc. *?afiiouc frnfautaf^ hmc saat 
/3»u» lipfua /E^ptiaca. Id Evangelio (Jo. xii. 13.), ra vwr ^oivtxwy. Atqni satis erat dixisse. t» fiaU : nam /Sat, iEta yUb 
ramus palmpe : uode Grscis ^Hit, et iSaia, al ja^oi fotTtxxvai. Hesych. Baif pa^ioc fMnxe^, nmlfiaiet: sie leg. Evan^eliQailQQfp. 
nacnm eo loco Joamiis, fiaU rii ^otViMMn^ vcrtit sirapliciter, fav)^'. Qtiod est, ta /Safva : nam illud /ay nota est ploralia aaami, fUt 
est t3 /SKufov, Tcl h ^\ti ut Graeci in snuro deflexerunt illad .£gyptiacuro. Certe et )3ata simpliciter dicuntnr io Maccab. immi mI* 
nares, non ^om%an^ quasi vox /Safa significet tantum ramos, cum ramos palmanim denotet. Inde n /Safvii in iisdcm Bface. 1. i. 
C. 13. virga palmea, sub. Qus tox non fnit intellecta interpretibns. Lat. bainen retinuit : rty m^^itm t^v ^ ^ 

fit^trtff, i. e. TOV foi'vixa, palmam, ranmni paimae, insigne victoris. Infra 1. ii. c. 14. vocavit f«iyixa, bis verbis ; vpa^ywv mirrf aHpmm 
yjfvffwf, xalfomxa, h. e. Trgy jSafyiir, vel ro jSaicy, vel rnv ^tiUa, De qua nos alibi. Glossatores Latini sacrsscriptorvBaineaexiMaDmBt, 
|i|ininam aori ab aure ad anrem, qna familiares regura ntebantur, vel ornamentum colli ex aaro et ^mmis. Nag« : nihil est atos-id, 

a nod diximiis. Nostri interpretes Qibliomm non fnere feliciores in ea voce exponeoda. In Histona Bariaami vooafcor fmfikg A^^, 
b verbis, de Th'enda Mago, xol tlankBi lafiivf ^iv xar/x"^ ^vtf^ ^xtvr^ nrt:n^v>cfjiJyos, In Maccabacii absolute est fieAn, 4e fwlaiK 
famo.'^' Ue ha« voceoptimescripsit J.F. Fischems Proloss. de .Vitiis Lex. N. T. i. p. 18— 2S., ut et ScUeusnems in v, fira.] 
• CF. not. 'id Hesycb. v. Ba*;, et de Ithper ad Porphyr. I. c. p. 318. 

' Phit*» raptnm ab aliis in errorem, secuti sunt Montfanc. et Roster., confundeutes myrrha, et ocalas; 

qapd reete roonet Alberti ad Heaych. v. Bdkia^ et ^te earn Wilkins. I. c. p. 100. 

^ Plor^uui velit,.adeat vv. dd. in not. ad Hesych. v. B»f<;, Wesseling. ad Herod, ii. 96., Vtlcken. in Diss, de Bytn, Tlicenicto 
Areb C$rtbf giniehtium Nomine, c. v., et Anim. ad Aminon. p. 44. 45., Keen, ad Gregor. p. f 47. De orig. YO^Ss ASgyptklcm pleri^ 
non dabttaot ; et^olpgiam tacent omnet ^ an conjecture JabL satis^aciat, judicent alii. 



pp: 5i^^] E. JABLONSKII VOCES iEGYPTI*!. cwiU 

Wilkms. idem visum qui idoirco ap. PKn..»^rc fiWH Mat. Patmrch. Alexand. p. 972- ijua ibi Reliaud. de 

•hMnmt Barsalteti. Ceterum Basaiten reperiri etiam in v. h. observat, ipsius ignorantiam sermonis Copt, pio- 

Insula Madagascar, seril^it auctor G^us, de F1acoiirt» ci«Bit ' Nam ni2»UCDk, quodC<>pti pronantiaDt Bniia« 

Hist, de Mada^soar, pt. i. c. i)r. p. 2d.* r\ '® HP** significat quadraginta. Cf. quae bac dc re anno- 

•B^/3«>^ cognMi. Typhonis, quod Plut>dic Is. et 0«. ij^y^ ^a Crozius, dans I'Eqrope S9avante, t. x. pt. ii, 

aHquoties p. 371. 876-'' commemorat HellaDicus^. p. 252. in notb, De Bimaidis liis consuli etiam potent 

Atben. xv. p. 880- nomen boo eflfert Babyn. Significktur Herbelotus, Biblioth. Orient, v. Albimaides fol. 84. 
autem ea voce, si'Plutarchum audimus, r<ka«&* j) r«Wir, • Bow/3o^if , Babasb. Ita dicitur nominatus fuisse vicus 

obstaculum 8iv§ impedim., detentio, coercitio, et prohi- quidam in .^Eijgypto, in quo lo, Argis in iEgyptum delata, 

bitio, quod rebus recta via incedentibus, ct ad finem pedem fixit Videatur £tym« M. v. Bbv/3a<rtf. Conjeci 

suum tendeotibusvisTypbonispbsistat. Interpret, banc aliquando nomen hoc, aut potius cognomen, fuisse ipsi 
su^examen vocavi. meamque qMalemcunque lectoribus naOHOXCI, P-bo-basi. significat faciem, 

obtuhinPanih.v^ ^ ^^^^^ f,idi eonveniat 

. •Behemotb,/ltonn. ^^a; <>^«"Pto f ' nemo est lerum .Egypt peritus, qui non intelligat 

milBfeck B^^rtus, qui in H^^^^ Bo't^/JaL; Bubastis. iEgyptiorum Dea, quam Gr. in- 

docuit a Jobo '^^♦^gl ^^^rf*"^^^ terpreSntur^V-^i.,ideXDianam.^ Arbitror, Deam 

iEgypti accolam. Idem p 736. haic Mg. syXlum fuisse Lun« nov«, vel renascimtU. 

e^ .£gyptium, sicut et dnimai i*lgypto propnum est. ^ . rt o n wy\mn^ 

Termmatio ipsi quoque vid^ur ^gvpUaca. Eique ad- Nomen vero mtemretor Jl — OU — naAiy I ^ qu« 
stipulatur Hermarniu^t vou der Hardt, vir hnjusmodi vultum oudat, vel rctegit, qnod dici potest de Luna, 
iwum judex non inidoneus,apnd Kochiumimbeleucbtet quando feciem, in coiyunctione cum Sole absconditam, 

, sive velatam, i.. e. bominum oculis subtractam, retegi^ 

Hiob p. 970. in nota. Et sane IieaGUUIO Y, bominibusque conspiciendam rursus pr«bct Aut posset 
Pebemou, vel eadem vox cum T in fine. Pehemout, etiam explican n---aO-^ 

significat proprie boyem aquatilem, uti etiam saepe vete- multiplicans, quod de luna, |aciem toties mutan^ 

ribus nuncupatur. V. Bocfaart. 1. c. Neque mihi nolum i^**^*! P'*^*'^^" P«>«»«' « P'^^^ Plunbus h«c 
est aKud animaris hdjus iEgyptii nomen /Egyptiacum. omnia pen^utus sum m Panth. m. c. 3. BoiJ/Jaimf 
Sed observationi tamen huie insistere noUem. Nam »° Ep»g'-, "^'^^^^ et partunentibus aderat. 

quod Bochartus ait, da terminafiooe ot, quae sit iEgyp- Boi;/3a<Frt«ov acw, ulcumpnehumidum, quod pueris maxr 
tiac^ nihili est. Et Leviatlian, crocoditus, quem Jobus '"^f «» superficie oritur. Gorr. ex Ael. iv. 21." H. St.] 
conjungit cum Behemoth, elsi animal sit iEgypto pro- ^Bovwipu, Busins, Rex ^gypti,* vetehmi sermonibus 
prium, riomen tamen non est iEgyptiacum.' magnopere celebratus, in cujus laudem extat Oratio Iso- 

♦Besa. Numen aliquod ^gypti topicum. uni forsitan c?^'" J^"^^ 5J iEgypto infer., ejusdem nom.'<> 

urbi, aut singulariregioni usitatum. De eo Aramian. xix. P'"^- ^}^: ^ ^'r- P-. 359.. ex Eudoxo Cnidio. adfeit 
p. 164., "Oppidum est Abydum, in Tliebaidis parte nom. hiy. mterpret., aitque lUud si^^^^ D.r/pi. 
Situm extrema ; hie Besae Dei, locaKter appellati, oracu- sepulcrum Osindis." Et vero, uti memini La Cro- 
him quondam futura pandebat." Prxter Ammian. non zium, ea de re disserentem, observasse, BH est scpul- 
novi, qui Numinis i»tius meiitionem iujecerit. Occurrunt crum, unde jam Be-Osiris significat sepulcrum Osiridis« 
tamen nomina a v. Besa deducta, Aliquid de eo dixi in Non tamen pro certo dixerim, banc esse veram et genui« 
Pantb. v. 7. §. 1.^ nam nomims illius rationem. Aliam nominb . ejusdem 

* Biroaidae, Progenies quadragenorum. Ita Eutycbius interpretationem suppeditat Hieronymus, 1. ii. in Jovin. 
in Annai. vocem banc iuterpretatur. V. Renaudotii col. 202., ubi ab animali quodam urbi id nomen imposi- 

, ' Voci Basalte origo ^tliiDpica atMCnatar a M« Martinio in Lex. PImJoK, Vmsio in Etym. L. L., aliiiqiie. 

^ Loco priori qnondani legebatur ^fitum, Hinc factum videtar, at Wilkins. noroee Or. ewe opinaretor, derifindam a fiifimto^,, 
atabilia, firmiu, 8«d CI. \V^ytteut>. in nov. ed. p. 520., fide 4uonim Codd. ciuu MSS., recffpit Btfim, lo vers. Lat., inciiria librano- 
ram, seinel relictiini Bebaeionem. 

3 Ex ipsius seotentia Bebemotii est Eleplaax. Nec dmentUint H. A. Schaltens in annot. ad vers. B^g. libri Jobi p. 176. 8qq., 
Michaelb in Sappl. ad Lex. Heb, p. 156., et recent, alii. 

* Eandem interpretationem tnitos est Th. Shaw t. ii. Xtinemm p. 162. 180. 181^ ad q. L legantur annot. P. Boddaert ae Tydemaa 
p. 92. 93. 95. 

^ Eandem notatienen vocis illDnJl Scholtitas connnendavit p. 5. Nom. JEig. iiiisse «i-cI-/uuvovt 
exi^timat Onnther Wahl inootisad vers. German. Abdollatipbi Memorabilium .£^ti.p. 146.-~CrocodUam esse animal J^pti pro* 
pnom, Jabl. hie monet, iternmque p. 287. Quod si velit ita intelligi, ut tantnm in Xgypto, non alibi, inveniantor Crocodili, vereor nt 
verum scribat Inspice Strabonem xii. p. 843. xv. p. 1020. Pausan. ii. c. 28. ^lian. N. A. xii. 41. Erat tamen animal in i&ypto 
et in Nilo (htmine maximc freonens. Hinc in centenis nnmis, ad ^gyptum pertinentibos, vulgatisqoe a VaiHantio, PeUcrinio,^«&a« 
aliis, expressa imago Crocoditi. Sed eomparetur nnus E. Spanb. de V. et P. N. p. 148. sqq. 

^ Ex eo intelligitnr, cnr Abydns, Arabibos dicta Ensine, vn^cari sermone vocetnr nrbs roagonun, qnos inde evocaverit Pliarao, 
teste Nnbieiisi apnd Abalfedam in Descr. iEg. p. 25. Cf. Michaelis in notis p. 106. V. tamen Ibn el-Vardi in ^ypto p. 39. et 
Faehn in not. p. 96. ^ ^ 

' Herod, ii. 138., *i BoCfieKrni %ar*'EK\ai» y>^aSa Ian *A|ri/tti;, itemmqne c. 156. Erat in £gypto nrbs, eodem similive nomine 
appellata, de qna,pr«ter Geographos vet., Stnib., Steph. Byz., Melam, aliosqne, inonnit nonnnlla Wesseling. ad Diod. t. i. p. 32., ad 
Herod, ii. 59., et ad HierocHs Synecdemnm p. 7-^8. Videtur ea Ezech. xxx. 17. dici jlDJl"^> vel rectius forte una voce jlDfl^. 
In vers. Alex, l^gitur BoviSoerrot/. Cf. Micbaelis in Soppl. ad Lex. Hebr. p. 2003. Quae de orig. nqm. Boi^o^n; habet Wilkins 1. c* 
p. 100. non piacent. Scribit Stepb. Byz.* Bd^^ao-ro; nom. esite nrbis ^gvptise et templi Diane, additcjiiey ol Aiy<ntrm Eoufia^n rhf 
flOwovpov ^ffi. ' Qntd vero feiis ad Dianam ? Docebit Antoninus fab. xxviii. c. o. Mnnckeri et VerheykiL Oubia magis est notio vocis 

B^^a^To; ^gyptiaca. Felis hoc similive nomine in Lexico non appellatnr, sed Missis alfisy adseribam verba 6. Zoega 

L c. p. 122. : Aliod etymon a voce BUI T^C^ quje Coptic bellnm sonat, snadet sitns excelso aggere sapra reltqoas /EgvpH nrbes 
casinens, nt viUeatnr aliqiiando fuisse propuguaculura. Si ita, deae nomen gentilitiom est, at Dindymeme vel Oiprldos : 

*HOY'^ HTG niHUITC, dea Bubastitis^ quod pnccipno ritu ibi colebatur.** A vero alienom non mihi vidatafj 
8teph. existimasse, BoO^eKrim JEg, esse felem, quia in Herod, ii. 67. legerat, ^Airayor'nu H ol alhov^w aire^ayovnc ig Ifac myag^ aVft» $i»:r* 
^wrtu rttftxtvOime h Bovfiatrri «dx>. De urbe BaCfiaa-Tis sive BoCfiaa''nf quaedam alia monnit Belley t. xxviii. Comment. Aoid. laser, 
p. 534. 

* Qois ille et qnalis ? qnando regnavit ? an extitit nmqnaih ? Incerta sunt omnia. Strabo aperte negat, hoc nomine regera imperast^ 
ia Agypto, I. xvii. p. 1154. nbi pro vnlgaito Bov<rffoi2o; cod. MS. Med., notaute A. Gronovio, rectius BouHfiiof, A Stiabone non dis* 
a^tit Diod. Sic. i. 88. Cf. Wesseliog. ad ejnsd. libri c. 45. 

9 V. H. p. 153-^f77. ed. Battie. • 

Meminenint Herod, ii. S^., Diod. Sic. i. 85., ibi Wesselin^. et ad HierocHs Synecd. p. 725. Qoatnor eodem fsto noniioe fa 
JBnrpto erant nrbes vel oppida, testante Abnlfeda Descr. JEg, p. il. 12., ad qnem notavit Micbaelis p. 60—62. In nnmo Aatoniai, 
ad Basiritas pertinente, adstat Seraptdi Bos. Observat Zoega 1. c. p. 187. Bovem respicere videriad nrbis nomeo, qvodscrlbttiUe a 

Bove et Isida a Plntarcho ductum, potios repeteiidum a nomine Osiridis, pnemisso -P-i vel B' pro ni, consveto . .^gyptioraiii 

articnlo, qnem llli hodie qooqne per HI effemnt. In nnmis Hadriani Bnsiriticis coniparet Bot et Oshris. V. Zofiga p. 117. 
.DM. Sic. i. 88. od tw fiurildmt ifOfAa^ofAhw Bovcrffilof, AKhn vmi *O«ript>0f ra^v nmmn lyvn% TW «f«0iiyefi'flnr tmxk T«hr /yx*jp^«'» 

JUKToy. Etyni. M.^regis et urbis nomen derivaoi itf if tfy si» siU < . • 



ccxitr LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. OR. OBVIARUM. [pfb 55~fiQi 

tmn fuisse, tradit. A nom. Bot^^ipcr non multttin recedit ex JErffto. Vocatur Hpi Gee. ilv. 10. xIvL 28. 34» 
B3\^0P, Baschor, vcl Basor, quod vulpem designat 6. 27. L 8. Ex. viu, 22/ ix. 26. Per terram sen 
Ab id in animo liabuerit Hieron., aliis dijudieaiidum re- autumo debere intcUigiTraolum Ueracfeo* 

jjQqy^ ticam, yo/ju^y 'HfKucXe^v. Coliigo id ex huj. situ, e% 

Botrrpi, T6woi Tap' AiyinrriW, cl* ods ol rtX^vrUvrtt hi«toria exitus IsraeUtomim ex iE^ 
r/dc>Tai, Hesych., de cujiis originatiouis veritate addubi- tradition.* Nemo mirabttur, nomen peregrianni a 

tare videtur Wilkins. in Diss, de Ling. Copt. p. 101. Grsecis wie fuisse scnptom, Ttalii, Ttahf, Kataky, ¥^ 
Contra La Croxius, ante annos propemoiluin xL, rcctc Kn'X*'*'* Koxii^i, vel accedente termmatione Gr.^ 
mihi a&seriiit, interpret, huic Hesydiianae prorsus favere Kt^x^/iii. Mihi non superest dubmm, quii^ 

lingnamiEg. NaminEvangeliisRHdicitursepulcrum. ^"f> ^ermone patrio^ Uta regie 

Hinc analogice formatur pluralis HHOYT, quod ^icta tanquam terra Heicuhs. Nam Rffl seu 

Gr»ci cffcrunt Bovroi vel Bovrerfc' Observa autem, signifieabat terram, regionem, et AUU 

laidem capultim, in quo inerat cadaver Osiridb, Buti robur, fortitudinem, unde etiam Herculi nomen !2COU 
deposnisse, et illic in capulum hunc incidisse Typhonem, ^ 

qui membra Osiridis evulsa disjecit, teste Pint, de Is. et sive 2CIIIU HHOYT*. Dsjom ennnti, i. e. virtus 
Os. p. 357, 358. [" Bouroi, Hes. teste, lE^. loca, in qui- Dei. Sententiae mese non obstat litera J in v. Hebr. scripta 
bus mortui ponuntur, mortuorum oonditona.'' H. St.] cuj. tamen liters vestigium nullum est in bto nom^ 

* Boyrclf, Latona. Docet id Stepb. Byz. in Boffros. Mg, Notum enim est, in Tibris Copt., qui ad nos per- 
fEcoXeiro Bow«l», &f «ai 4 Aip-fc^ Boi/r«.* Buti, urbe venere, ne vix quidem occurrere vocem uUam vere M^.^ 
^pli infer.,' fuisse Templum et Oracdum Latonse ^^^^ ^ adhibetur.' Sed de his rebus omnibus' 
JEgyptuB, testatur etoam H«od. u. 155. V. et de hoc ^^^^^^ ^uc spectantibus, copiose dixi in Diss, 
nummeeund.ib.c. 156. Pos^uam et veterum tnidi^^ viii. de Terra 6osen, a. 1736?ame editis, quas 
de hac Butone sedulo expendi, et cum ilhs ahas ^p- emendatiores et multum auctiores alio tempore vukafio? 
tiorum doctnnas sacras contuii. auter existimare non • r* / -^r * » ^* • • . • 

•Bp^vo... Lupinus. Append, ad Dioscor. u. 132. ^^""P*^ .^f™"^ quMam corrophom buic models 
fp 44^j "Ki^""* « 1 ^u*. ti. ju-c. p^j^ possit, ignoro. Vox Mg. videtur sic scribi po«e 

*hiv€ros. ESof ifiarhv TOfta Alyvm-iois. Ita Area- li^ris Copt XOC 6PUUI0YI, i. e., loquens 
dius Orammaticus MS. in Bibl. Rf g. Paris., ex quo Ex- lacrymis. An hoc esset mrriou miT^I Sed in re adeo 
cernta nonnulla, manu Ex. Spanhemii, in hujus Bibl. incerto manum ide tobula. Of. annot in Yign<^ Chcoa. 
evolvL* Ex illis hsec descripsi. Ad illustrationem vero t. ii. p. 744. 

nom. hui. nihil modo se mihi offert. * Gobares, vel Gabares, vel Gabbares. Ita iEgjptii 

^Ttppatnii. Chamaeleon, herbs. Apul. c. 25. Cod. perhibentur, lingua sua, dixisseexsiccataet medicatacada- 
MS. Voss. in Bibl. Acad. Leid. habet Gervaste. vera, quse hodie mumias vocant. Augustinns de diversb^ 

TlyyXapos, Tibia minoris forms. Pollux iv. c. 10., Serm. cxx. c. 12.: " iEgyptii soli credit fesurreetiaiiem^ 
r/yyXaf>off fAtKp6s ris ahXiaKos, AIy^ittios, fwvuil^ irp<$9^o- quia diligenter curant cadavera mortuorum : moiem eoim 
pof.' FcyyXafMff, teste Poll. iv. 10. fuit tibia parvula habeot siccarc corpora, et quasi aenea reddere, Gabbaras'^ 
iEg. accommoda monodiis: non multum absimilis est vocant. Glossse Papise : Gabbari, inclusi bsorbari : oBde 
ap. eund. 6 ytyypat," H. St.] Gabbares, mortuorum corpora condita. GMossse Isidori: 

* Gosen, nomen legionis .£gyptiacte, in qua Hebrasi Gabarus, inclusus Barbarus, unde Gabares moitttorom."'^ 
faabitamnt a tempore Jacobi Patriarchse usque ad exitum Cum aliquando ea de re colloquerer cum La Crosio, is 

' Nec aliter existimat vir d. in Misc. Obss. V. iii. p. 34. 

* De vera b. I. lectione eoDtnlendos Gavel in Mkc. ObM. nor., T. v. p. 451. 

' Frequent ejoii nomen apod Herod, ii. 59. 63. 83., Strab. xrii. p. 1153, 1154., sed Tarie seribitor. A'dde Wesseling, ad HicrocSs 
Sjnecdemani p. 724. 

^ Eadem verba inveni in If. Voitii Excerptis MHS. ex Arcadio Oram., qnse AmsteK in Bibl. Remonstr. assenrantnri et qaom 
apographnm penes me est. 

^ In ed. PoUncis Hemsf. S. St. p. 395. legitnr, NiyXo^oc h fc'xpoc ttdx<<rxoCi Aty^no;, /MfatAitt vpi^ftpo;. Vide illic Dot. Knhttii et 
Jongermanni, item Seberi ad S. 83., in qno nnnc etiara NtyXafoi. Qaarcumqnc probetnr lectio, apparet, falli Diod. Sic. L c. 81., 
afl&rmantem, moris non ftiisse apnd ^gyptios discere Mnsicam, quam non modo lontilem judicarint, sed et noxiam esse. Mclioim 
docet Wesseling. in not. p. 93. Testimoniis, ab eo allatb, jangautnr Plat, de Is. et Osir. p. 373. 376., Apuleii Metam. ». p.'77ly 
f7t.ed. nor., atqae monnmenta antiqna JEgyptiaca ap. Monnauc, Comitem de Caylos, et tnsplendido opore, le Pittara mitic. 
d'Ei^l., de qnibos forte alio loco dicam. 

^ De sitn naj. Gosenitidis din erat estque adbnc diYortium sententiarnm. Cam Jablonskio non panci emditi (aeiebant, ia qnibos 
Dathe in not. ad Gen. xlv. 10., et Forstcr in Epist. p. 28. Contra dissentiebant, reliqaos at taceam, J. M. Hasiat in Deaeriptiona 
Hegni Davidici p. 179 — 181., Mailer in Satara Obss. p. 107, 108. 188, 189., R. Schotte iu Diss, de Itinere Israelitaram per Deaertoai 
p. 7. sqa., et J. D. Michaelis in Sapplem. ad Lex. Hebr. p. 371 — 381., qni monet, bibi non probari doctissimas Jablonskli, magni viri et 
amici soiqne in roultts doctoris, dissertationes de Terra Gosen, immo ne qaidem excerptu di|pas videri, etsi rarioribas anniuncnoKiaa 
libris. Doctorum bominum sententias varias de sitn regionis Gosen diligenter exquisivit Jac. Biyaut in Obsenratiaaa opoa tba 
ancient history of Kgypt. p. 75 — 94. 

7 In vers. Copt, nomen scribitnr H2C6C6U V6C6U» monente La Crozio, Lex. p. 165. In ed. antem Pentateacbi 

Wilkins. constanter legitar H V 6 C 6U • 

> Testator La Crozios in Lex. p. 14. literam V nnsqnam occurrere In vocibas pore £g., nisi in veipertiOai 
et UXVUIj perdltio. Postremasic sctibitur t Petr. ii. 1., eliam in MSS., contra indolem Ungnss JEg., qom r Gnecoraai son 
adhibety nisi in Yocibos peregr., monente La Croz. ad v. [IX RID, P* Similia legas apnd Fonterom de Bysso p. 7S., adjongeatHB, 
pro 3X\^UI •Mos Codd. MSS. habere CtXRUI, "on dnbitare se, quin forte V3XA.^0 Y in aliis MSS. R3VA;^OT 
tcribatnr, et ex inspecto cod. MS. in Oxon. Bodl. Bibl. patere, iEgyptios scripsisse aliquando hanc vocem 
et ^6^^0 Yf priorem vocem occurrere Levit. xi. 19., ubi tamen Wilkins., sen ex alio cod., ten e coojectara, edkttC 
y 3iA. *)CO Yj posteriorem vero SCG^XOY Deut. xiv. 18. In vocabalis origine Gr, non raro literas FetKa 
librariis Mempbiticis ac Thebaicis permntatas esse, docent exemplis Mingarell. not. ad £gypt. Codd. reliqnias p. L li., et AkerUad 
in epist. de Inscr. Roset. p. 26. 

' Propoaitum non peregit Jabl., qua demnm cumque de causa. Hinc rariores facte sunt Dissertt. de Terra Qoscn. Scribebata* 
^781. N. Barkey,in Symbolis Litierariis Haganis CI. ii. fasc. 3. p. 461. : ''(•^^^'lou^kiO dissert, emend, et auctiores in naom vol. coUcct^ 
qaod--jam ante duodecim annos — vidi maaibnsqne contrectavi, utinam tandem prodirent !** Forster vero, ia Epist. ad J. |l. 
Michaelis p. 38., a. 177S. ita : Ut vero has Dissertationes aoctse not. anctoris a fil. Jablonskii denuo publicenlnr jtinctifls,-- ex mriiaa 
opto, ne<|^ue dabito, fore, ut multo emend, et prorsnt limatae prodeant* Utriusque ac plarium aliomm votis none satmfiet. Se^ttCA* 
tar enim in altero tomo Opusc. Jabl. Diss, de Terra Gosen, ab anctore castigata; et praeclarum in modom ancts. 
In codd. Angustini MSS. est varietas lect^ in nonnnllis vox peregr. omittitor. 

In ed. Gnevii p. 28. legitar : Gabarus, tnsnUnsj barbams, unde Gabares mortuonim« Addit Isldoms : Galbaret Acfoainiy 
— [ Chiflaetio et GrKTiOy Gabbares), mbirtaonmi.ci^ta corpora. 



pp.6(>^.l P. E. JABLONSKII VOCES iEGYPtliE. c<«* 

latis probabiliter et ingeniose Tocem Mg, explicabat per iv iriOtiKe iavroS ice^aXjf is l/i^lfttcv. Ex bis inteUiii 

ClUXn aXPea. Nam, ut pernbat, vox prior g|t}>r. q»M "Dt Emb^nnia. Rectc proiode Is. Casaub., 
significat reUnqucie, posterior vero custodire, et custodia. . . Cauam. quern et nos adduximus, attingi^ 

Denotaiet ergo vox integra (Sosp^reh) custodiam vel ita judicat : " snspicabamur nos, ^/^a dicta iropa rJ 

conservationem reliquiaruin, nempe corporis demortuL q"«» a<>™>tare, et soninom levem aipere sifr 

Potest ad Ulustrandam banc originationem adduci locus Sunt igitur </i^f/«w pulTOiana, ui quibns 

ex Heiod. ui. l6., ubi de medicate AmasU corpore agit l^'je? wmnumque capere hcfet. Videtur vox inpnmis 

„. r> Trr «v» TT .. . .• ^ • . „ apud^gyptiosMonachosmnsuroisse, undeetiaminlU- 

Sic CUiaCll rehqmje dicuntw in L Basdu M. Pachomii se Insinuavit, tanqAam esset ^gyptiaea. 

iEgypt. MSS. C02CII et C62CII dicitur etiam • 'EBiyx's. Potainogeton, herba. Append. Dioscor. 

de eo, quod post mortem relinquitur, Marc. xii. 19., iv. 101. [p. 469.] 

Psabn. xlix. 10. * 'E0iov. Polytrichon. Apul. de Herbis c. 51. Ap- 
Post mortem optimi La Crozii, evolvi in ejus Bibl., pend. ad Dioscor. iv. 136. [p. 472.] babet iwtip. Num 
quam acquisiverat Can Sfeph. Jordanus, hbtoriam Jini GP, numerum fiicieos. i. e., numerosus, 
Joseph! Fabnlignarii, a Geo. Walbno Arab^^^ ^ respondeat woKvrfUxv Gr. Sed h«c sunt incerta. 
Lat. et nptis. uM p. 76., ad verba b»c Wallmi : Vocaban- quemadmodnm dubia est etymologia plerorumque nomi. 
tur iliis Gabaras, sequentm manu La Croiu adscnpta Mft. quibus herb* appeltantur. 
deprehendi : "Augii^inus Sermon, de Temp. 36l. Tom. , 'i^l^, Emca. Append. Dioscor. iL 170. [p. 4*6. 
V. Quasi OYaXBOXPea, Pura custodia.' Ot idp^Koci^ ' 
iEgyptiacom adspirari solet/' V. qupque Thes. Epist. ^ Elicrdty. Numen ab iEgyptiis cultum. Jambl. de- 
La Croz. T. iii. p. 173. £t mihi quoque variae circa Myst. iEgyptiorum s. viii. c. 3., roihov bk (rot> ri 
hanc vocem in mentem venere conjectune. Sed quia ey &fAepks ical 6 f^fjtny (Hermes) wpSroy fidytvfia, hv tuA 
auctores Relationum Gotting.^ receDsentes Pantheon Ela-iify kvoyofikiei.^ Crediderim esse cognomen Cnq>hi9 
mcum^'pt., non scmel conquenintur, etymologias, significare If) 00, Ich-tho. i. c., Spiritnm 
quas affero vocum ^g., laborare copia et abundantia, Universi. Pluribusdenominehoc dixiinPanth.i. c:4. §.6- 
ilialobsc silentio premere. Fateor etiam, me mterpre- * •Ert4>oir/. Lactuca sativa. Append. Dio«:or. ii. 
tationem vocis Gabares La Crozianam, quam pnmo at- jg^ fa. 446 1 

tuMnprimis prob^^^^ ♦ Emenypse. Dictamnum. Apul. de Herbis c. 62. 

* Dardiana. Bnonia heiba. Apul. c. 66. Kirchenis; in (Ed. T. iu. p. 75., opinatur, nomen boo 
^ oaAyoiyiis^ Leontopodium. Append. Dioscor. iv. ^ . fifriTT^Tr^ -i 

131 . [p. 471 1 Coptice scnbi oportere U Jti U 1 4:* T, idqne inepte in-^ 

Ad^i4f, 6A^yri, U6ayai Urikovolai. V. in TA^v,,.* terpretatur genium Lun«. In ea yero interpretatione 

* Deiiterobon. Olusatrimi. Selinon agrion. Apul. nihd prorsus mest sam, proditca poUus summam sermo- 
IQg nis ^g. imperitiam. 

*• AiW3t^, ^aTpof. Nomen regis iEgyptii, cnm in- */^^°- I>racontea. Apul. c. 14. Vide Kircheri 

terpretatione iUios Or., in Catal. Reg. Theb. Eratosth. "'^"I* If^' . ^^ . . , 

In annotatt. meb ad Catal., inseitis Chron. S. Vignolii, T. * Emptone. Narcissus, seu bulbus vonutonus, ApuL 

ii. p. 738, 739., vooem hanc aufraratus sum iEg. sen- ^' Cod. MS, Voss., quem consului, cxhibet Entaiw. 

^ * Entes. Vide Antes, 

bendam esse 'I'GRIIII, quasi dicas melhi dantem. *''^y»Tpoy. VvA^ MQm^y. 

Id veroiEgyptiihodiepronuntiantDiabio. lUustrationis * Medium. Append. Dioscor. iv. 18. 

ergo ibi hKc attuli ex Amm. MaiceH.: " Per speciem [p- 463.] Cf. Plin. xxvii. 12. 

, * Epaphus. Satis is ex Fabulis Gr. notus est. Venim 

apis, mella conficientb (h. e. 'I^GHIUI) indicant iU«> baud dubie, ex antiquis Sacerdotum iEgyptiomm 

regem: moderatori cum jucunditate aculeos quoque in- traditionibus mysticis profluxerunt. Traditur nqppe 

nasci debere, his signis ostendentes.'' Plura legi possunt Epaphus ex lone Argiva, postquam in .£gyptam per- 

loco indicatol venisset, ubi et postea, nomine Isidis, cultum religiosum 

* Dipsacos. Dictamnum. Apul., ed. Torini, c. 62., invenit, in lucem editus fiiisse. Idem postea JEgyptus 
et sic cod. Voss. MS. c. 64. imperavit, urbemque inclytam, tolius regni sedem,. 

* ^opvaaorpo^. GiugicKum. Lepidium. Append. Memphin coodidit Eum ouidam cum Api eundem 
Dioscor. iL 167. [446.] fuisse contenduut. V. Heroa. iii. 27., Clem. Alex. i. 

* Ebyimion. - Vox haec occurrit in Regula Pachomii, Strom, p. 222., iElian. H. A. xi. 10., qui tamen traditi- 
€. xiy. ed. Rigalt.: "In die Dominica, vel oblationis, onem hanc fabi coai^uit Quas cpi^ectura, aut si mavis, 
nuUus deerit de hebdomadariis, sedens in loco Ebyimii, traditio, forte aliquid ex vero trahit, quod tamen aliis 
psallentique respondens." Cum Regula ilia, ex sermone explorandum relinquo. Ipsom nomen videtur idem 
./Eg., per Hieronymum Lat. conversa fueri^ pronum est f sse, quod Eratosth. in Catal. Reg. Theb. effert Awamrog, 
coll^ere, vocem Ebyimii esse ab ipso Pachomio, adeoque idque interpretatur /t^'yc(rroK, i. e. magnitudine corporis 
Mg. Ap. Cassianum Coll. i. c. ult. p. 196., loquentem alios longe superantem. Acciiratius nomen idem scribitur 
de Monachis iEgypti, haec reperiuntur: "Hortatus est "A^oiru, efA^w^i^, quippe quod Mg. sermone ^igantem 
(beatus Moses) iisdem ipsis, quibus insidebaraus, psiatbis designet. Plura de h. nom. disserui in Vignolii Chnn). 
admonens incubare, embrimii pariter capiti. nostro cer- S. T. ii. p. 742, et in Panth. ^g. v. c. ii. §. 22. 
vicalium vice supjwsitis, quae crassioribus papyris, in * *E/jrUp. Vide in 'ECiov. 

longos gracilesque fieisciculos coaptatis, sesquipedali in- *E;rc^/. Mensis Mg. undecimys. Meminjt illius 

ter^o molliter nexa, nunc quidem humillimum sedile Plut. de Is. p. 372., affinnans, ultima die mensis Epipbi, 

ad scabelli vicem fVatribus in synaxi considentibus sole et luna io eadem linea coeuntibus, ferias agi nata- 

praestant.'' In Apophth. Patnim, ap. Coteler. in Mo- litias oculorum Ori. Schol. Arati p. 56., eum respondere 

num. Eccles. Gr. T. i. p. 493., legas : xal e&ijKey u yipiay putat Rom. Augusto, Julio .vero Arrianus in Periplo 

^ ififtplfua, ly U ieiiuty, Kal ^y apiorepUfy ain-ov, Kal Maris Erythraei, p. 8. 22. 29* 32. ed. Huds. Incidk 

clir€, KaQiaare. Ibid. p. 422., i<mi<ray oi TpeXs fwvoi evl ro vero Epiphi, roaximam partem, in Julium mensem. 

eU €y e/jippi/uy (excudi debebat epfipifjuoy). Et p. Quod si ea fuisset primaeva ratio Calendarii Mg., ^uam, 

535., ^trav hc€i trKtiyufftara *EXMjyuy iraXatit. Kat Xa/iilty a temporibus Augusti Imp., adoptarunt Alexandnni, et 

\. 

■ Similia habet Sdioltz. 1. c. p. 6. Fonter de Byno p. 73. ceaset, corpora medicata sic ab Mg. appellata esse, qnia saoete ciitto- 
diebaiitar, taaqoam YUXfi-— «XXP6&, nam est articalns, aliis item vocibus prefizus^ O YCXXH ei^ HMictiif^ et 
nUiiiia nominis pars significat custodiam vel custodire. 

* Per banc occai. observo, lit. Copt. ^ noo inveniri in vocabnlis, quae origiae sunt JEg,, sed tan torn in vocibus, qnas iEgyptii a^ 
Grrtamserant. Atqne in hit ipsis non raro pro ^ usurpatur lit. 7. Htnc in Lex. La Cros. litera 2^ prorsns prvtermissa est* 
Cf. porro Mingarell. ad JEg, Codd. Reliq. p. xxviii. xliv. xlv. li. et Akerblad de Inscr. Roset. p. 16. 

^ In Exerc. i. de Reb. Sacr. et Eccles. p. 57. 

^ Pro 'H^nf videtur legendum Kyh^ vel Kafxn^, et pro fJMytvfjM potins fMttvfjtaf partus. T. Gale in nods p. 301. Ad^t anteffl ille. 
molta de deo £(»T^ procudisse Kircbenmii sibi aatcm istml nomen adbnc inooo^erta 

NO. IL VOJL L « S 



LEX. VOCUM PEREGR- IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. lfp.66^t. 



in voirergiim Oraci in .^^pto, ratio aliqua vero non dbsi- edidit *Etc^'. Edd.] 

iniiis hujunnominiireddi facile posset. Ge^m enira est, '^fifi^f nomen proprium regis Tbebaici, qyi etian d|- 
mense Epiphi, secundum Galena. Alexand. fixum^Nilum cebatur Sipboas aut potius Saphthas, in Catal. Eratostfa^ 
crevisse, et incrementa ejus potuisse jam ol»ervari. ad queni legatur annotatio mea in Vignolii Chron. t. ii. 
Scbol. Aratiy 1. c, affirmat, incrementum Niliacum, illo p. 763. 764. Vertitur illic 'Ep/x^s Mercurius, et non mi- 
mense, ad mediam circiter partem pertingere: 5re to nus, quam sequens t/tos 'H^a/^rot;, babeturpro inteipr. 
fji€<nL(rccr6v kuri lits rov 'SeCXov iiyafidtreuts. Itaque ^vptii Gr. nominis JEg, Ii^was sive HaffSds, Male omnino. £jiM- 
onense illo gradus et numeros Nili crescentis sedulo ob- jem regis nomen JEg. alterum erat'Ep/i^s, 6P— UG&^ 
jervabant. Sermone vero Hni. sive Ermeb, eum proprie significans, qui alicui r^ comple- 

autquodeodemreditHni^I, Epiphi, significat nu- ^el earn plenam perfectamque reddit. 

merafe. V. Levit. xxv. 27- 50. Inde igitur dictus fuerit ^^^.^'^ Y^^^^' ^V^ • ^ 

Epipbi, i.e., mensis numerationis, quo nempe solicite , ^ £4>/iovOJ** nomen urbis iEgypU, de qua Tocmtus etl 
iEgyptn ascensus Niliaci incrementa numerabant. Quan- •'"P**^' ^P^"^ ♦ Ep^f^i'njr, ut auctor est Steph. Byi^ 
tarn tero soUcitudinem iEgyptii in istboc negotio adhi- ^^^^^^ appeUans Strabonem, lib. P- 
buerint, intelligi potest ex iis, quae observavi in Pantb. Nomen babuisse videtur urbs a voc. 6Pu«Ali^' qobi 
iv. c. i. §. S. Quae quamvis ita se babeant, fiiteor tamen ^g. malogranatum signiiicat, vel malum Punicura. Fo»- 
non invitus, interpretationi buic duo obstare argumenta, sunt buc referri, quae babet Baltb. Bebel. de dig. 
Aonlevbsimi momenti. Nam primo quidem, antiquissi- Pbilistaeorum §. 5.6. p. l65 — 167- coll. p. 141. 
mum ^g. Calend. scimus fiusse non vagum, sed fixum, 'Ep/jiorvfiiets JEg. olim dicebantur o< fidx^ftoi, bdlioosi, 
et menses eorum, ab initio, in aliud omnino tempus in- i. e., milites. V. Herod, ii. l64., et ix. 31.» Slepli. in 
cidisse. Quod tempore August!, quando Alexandrini ^Epfwrv^uls, Diod. Sic. i. p. 25. et xvi. p. 445. As- 
Calendarium adhibere coeperunt fixum, Epipbi in Julium sentior autem La Crozio, qui aliquando me doctut, 
mensem ingruerit, nonnisi fortuito casu accidit. Deindc, vocem banc compositam esse ex ePU3XT0I 
in libris Copt, nomen hu jus mensis non scribitur Epipbi, i i n r ^ rwtiCi . • * 

uti a Gracis* Romaiisque effertur, verum Epep, P«gna;e, vel beUum fo^^^^ 

eimn.* Quantumvisvero non negem,fieri potuisse, U*;^^^^! ^g- ™ilitem sonat, ^PUlOTOI, 
ut nomen illius mensis, procesbu temporis, corruptionem militare, bellum &cere, 1 Cor. ix. 7., 0jlH6 autm 
«liq«am expertum fuerit, scriptio tamen ilia Copt, efficit, contra. Essct igitur 6PU3XTOI 0YR6, qui 
ut de originatione mensis Epiphi, quam suppeditavi, et militat, vel bellum fecit, contra. Hiec acute oimum> ^ 
quae pro ccrto ponit, iEgyptios nomen hoc ita extulisse, vere* observavit vir doctiss. Operae autem imtiiim eit 
Epiphi, certi baudquaquam esse possimus. Andr. Mul- animadvertere, Herod, et Stepb. aliud pr«terea /lavW 
lems m Gloss. Sacr. p. 2. existimat, nomen mensis Epep genus in iS^ypto commemorare, quos icoXa^ripteU wint, 
idem esse cum Hebr. Abib. " Jamque," inquit, " Uki ipsa de quibus suo loco plura dicentur. Hoc inter eos cieda 
dictio Abib, et iEg, mensis vocabulum est. Namque fuisse discrimen.^ Si recte judico, 'Epaorv/ltecf etant 
"'—ptii, in buuc usque diem, quendamsuorum mensium, veterani, secundum antiquas kgyptiorum lescs delani- 



(ita enun scribunt) vel Abib, (ita enim legere oni patriae unicc destinati, ut oronem alienam 'injanaBi 
soleflt) appellant. Arabes quoque w^-^-f' scribunt, ab ea averterent. Non alios extra patriam aggrediebaotni, 
iisdem quibus Hebraei bteris. Graeci EIHW. Sed bellumque eXtra ^ypti fines proferebant, veram lares 
Moses peregrinam vocem, bon alitcr, ac si Hebr. esset, patno« tantum contra aliorum vim pro viriK tutabaatar. 
asarpat." Et p. 4., " Vides prope omnes vellc,vocem "psum eorum nomen JE^^ uti a La Crozio quondam 
Hebr. esse, et primioenium fructum aoUre. Sed ™*bi explicatum fuisse memini, satis clare indicat 
▼ox vere Mg. est : aeque ut baec mensium nomiua : Adar, KaXoaipicis vero, quod nomen hoc per se declant, 
Elal, Tammus, Thebet, et ipsum Nisan. Et sunt, qui erant juvenes, qui belli muneribus vacabant cunctis, et, 
▼elint, Epipbi de Epapbo dictum esse. Quod et credi- *i bellum extra patriam gerendum esset, eo quoque ibant 
bile est. Namque et alios menses Heroum nominibus V. praeterea de iEgyptiorum /lax/fwa Plut de Is. p. ^54., 
insigniverunt iEgyptii, aeque ac Persae, Athenienses, Aristidem Rbet. Opp. t. i. p. 379- cd. P. St^h. Hanc 
Romani/^ Hoc, ut videtur, sententiae suae fundamentum y^J^ ^gyptiorum inter tovs fiax^fiovs, et reliquos tcme 
princeps p. 7. suppeditat : " Nihil dubito, quin, cum j**!"^ incolas, distinctionem, qua efficiebatur, ut perpetuus 
Israel -^Egypto excederet, mensis, quem nunc Martium aleretur miles, Lycurgus, teste Pliitarcho in ejus 
dicimus, ap. ^gyptios, adeoque Hebraeos Epipbi fuerit." V*^*> vebementer admiratus est, eundemque morea 
Veram CI. Vignolius probare conatus est, mibique etiam Spartam advexit. Adde Herod, ii. 167. Hermotybiibns 
persuasit, iEgyptios tum, cum Israelitae exirent ex b i see iEgypt iis similes erant Persanim veterani, qui cxtia 
.£gypto, egisse primum suum mensem Thoth. V. ejus Patriam bello non vacabant, quod ap. Xenoph. legitar, 
Chron. S. T. i. p. 568. ac deinceps. Abib igitur Heb- U. 1. i. p. 4. ed. Steph. Ap. Romanos pariter Senr. 
raeorum tum concurrebat, non cum Epep ^yptiorum, Tullius instituit, seniores ad urbis custodiam ut praesto 
•ed cum eorundem Tbotb. Fundamentum igitur, cui essent, juvenes et foris bellum gererent, teste Livio i. 43. 
superstructa est sententia Mulleri, re ipsa nidlum est. V* '^f^orv^fkU Mg. fiolpa rwy fiuxlfuav, ut Steph. ex 
[" 'Erif^J, -Slgyptiis undecimi mensis nomen, Anthol. i. Aristagorae iEgyptiacis tradit : ap. Herod, p. 98. et 332. 
(Anal. ii. p. 510.) Ko« m-a^vXiyv Karlxiav elafiweXds ctrriy l^gitur *E^^orv/3i€s." H. St.] 

'E;ri70/." H. St. 'Eiriy^i vulgo et in Vat. Cod. Jacobsius * "Efw-wai. Ita JEg. patrio sermone dixerunt Stellaa 



' In libris Gr. non est eadem scripturae ratio, /^tIt, Ititi, iVi^, l^i^)!, ne qnidem in Codd. MSS. et editis cnjasqaencriptoris. 
V. Fabricii Menolog. p. S2— ?7. et ^aos is laudavit. Non neglexit carmen de mensibus ^g., et ejasdeiu interprctationeoi Lat. Grotii. 
•cd servatis nominibus ittt^ et epiphi, pro quibns in nov. ed. ^Antbol. Gr. com vers. Lat. H. Grotii t. i. p. 354, 355. ivn^l et epepbi. 

^ Id fragmento cod. ^gyptii, qnod e bibl. Nann. edidit Mingarell. p. clxxxviii. nomen mensis scribitpr 6111^, sed legendn 
potias 6IIH^ existimavit p. cxc. In cod. Evang. MS. Paris, est GIIHII, teste La Croiio in Tbes. Epist. t. iii. p. I34w, qai 
istam scribendi rationem in Lex. retinnit. De origine nominis eam iu sententiam Georgiiis dispntavit, in pnsf. ad Fnigm. Evang. 
Joannifl Thebaicom p. cxI., ut in JEg. istios mensis appellatione lateret nomen Ibidis, g^llly addita terminatione ^IIIL 
atque com articulo iEgyp liaco II & I II I . Cam nom. Mg. comparandam censet Hebr. y^Mf mensem sic dictom de spica matata, 
atque inde illustranda verba Martiani Capellae I. ii. p. 43. : " Ipsa vero Ibis praenotatnm gerit nomen ciijosdam meosis Meraphitid.'* 

^ Com iis comparanda, qnse Jabl. ad Vignol. a. 1720. de eodem nomine scripsit. V. Syllogen nov. Epist. V. iv. p. 186 195. 

* Nomen non una ratione scribitur. In edd. Steph. Byz., quas Berkelius et de Pinedo cnramot, legitor "EpfjwfQle ; ap. Stmb. xvii. 
p. 1171. 'E^ix»v9lf, nh\ tamen in cod. MS. Med. *Efn>iunf9lf, alibi 'E^fAovy9\g/Effxo9\;, 'EffxiBnf docente Wesseling. ad Anton. Itin. p. 160.1 
in qno Hermnnthi. V. ibid, notam Suritae. Nomen gentile scribitur 'E^/uwyfitVif, in Pocockii Inscript. ant. p. 83. Deseribeodi 
nominis ratione, Erment, Arment, Armant, monuit Micbaelis ad Abulfedam p. 88. In tribus Hadriani numis apod ZotffL p. tte» 
legitnr et Effxui,9. De uno dixerat Belleyin Comm. Acad. Inscr. t. xxviii. p. 536, 7. 

5 Fide Kircheri, dedit La Crozius in Lex. GPUOHT, Arabice i AvxmtoXi;. Minns recte, jndicio Georgii in pr«£ 
ad Frag. Evang. Jo. Theb. p.xxix. Ixxxiv. 

Notatio sive Gr. aliorum, sive Hebr. Berkelii ad Steph. Byz., non probanda, sed potius qua^renda inr ^gypto. Non difficntit T. 
H. ad Anstoph. Pint. p. S49. : qnod nemo mirabitnr, qui son neaciat, Vimm ilium summum, jnvenis adhnc com eaaet, Kteta oaonae 
^SfyRV^" navasse operam, at anparet e CataL vocnm ^g., Hebr. et Arabic, in Diss. Wilkinsii de ling. Copt. p. llt-^ll^ 

7 Diftuetos eos foiise, noa dnbitat Weaseling. ad Herod, ii. 164.| sec tamen docet, quale eomm fuerit diaciimen. 



pp. 71—76.} 



P. E. JABLONSKII VOCES MGYFTIJE. 



ccxrii 



Martis. Eoque nom. Tirhis, qaam Stellas buic messe ere- esse arbitrar. 

^bant ^g., exprimitur. Ap^ Vetdum Valentem, Astro- * 'EricuceXrd. Sempervivum parvum. Append* ad 

k>gum nondum editum,^ iiomen hoc effertur'^A^i^r, ad- Dioscor. iv. 90. [p, 468.] 

ditque auctor ille, JEg. 'ideo Stellae buic istud imposuisse * £M/io7. Lampsana, napium. Appeud. Dioscor. ii. 

Bomen^ hrtl rwy iLyaSovoi&y, uai r^f Sutfjs jrapaiph-ns 142. [p. 444, ubi e^/ioc.] 

iariy. Forte Vettius nomen istud ex Gr. sermone deri- • EifieyovBU. Canobi uxor, in urbe Canobo culta. 

vare aonisus est, quae est Seldeni et Salmasii sententia. V. v. MiyovOis. 

^ApTfis enim potest formatum esse ex aipw, e medio * •E^6<J<rex*v. Chamaeleon albus. Append. Dioscor* 

tollo, tumque significaret interfectorem. Sed potuit iii. lo. [p. 452.] 

etiam interpr. hac respici ad voc. iEg., quae ap. Ced- • 'E^ijp. Chamaeleon albus. Append. Dioscor. iii. 10. 

leoum, judice etiam Salmas., mnlto rectius effertur [p. 452.] 

■^«<rt. Posset hoc etiam exponi GP TOCI, * 'ExXwropiird. Blitum. Append. Pioscor. ii. 143. 

damnum inferens, quae est interpr. V. Valentis. Verum [P- 444.] 

id quidem suo loco relinquamus. Cedrcnus, cui genu- * Zachlas. Nom. Prophetas .£g., de quo nonnulla 

inam vocis huj. lect. debemus, "Epriatn sc., eandem etiam, narrat Apul. 1. ii. Miles.^ Loquens de eo Gilb. Gaulmi- 

recte, ut videtur, et commode interpretatur. Tovto bi nius, in not. ad Vit. Mosb p. 234., Zachlas, inquit, i. e., 

tnifiahei iravros ykvovs cliaoyoyiay^ Koi jratrris oMas koI ^vi/eu, vel vocalis. Quam interpr. utinam pluribus 

9\ris ijivtriv Kai hvyafuy htaraicTiKriy KoX SutoyoviKTiv : Sig- evolvisset, vel explicuisset ! Voluitne vir d. nom. hoc 

nificat autem nomen hoc omnis generis procreationem et explicare ex vetusto Mg. sermone? cuj. cognitioueuL 

▼ivificationem, omnisque substantise et materia naturam aliquam, sed admodum tenuem, aut propria industria 

et vim ordinantem ac procreantem. Nempe 6P acquisivisse, aut a Salmasio, amico, accepbsc videtur. 

TIII2CI, Er-tosi, ^g. dicitur t6 ainoy ri)s i>vTeii<rem, f^'^^^^^' verosimUiter, scribi posset CO^— 

tim habens et indens geuitivam et seminalem. Piura A^oXC^ i. e., Scribae lingua, inter JEg. Sacerdotes 

videri possunt in Panth. JEg. iii. c. 6. §. 4.^ erant quidam FfHifjifmrets, Scribao^ Apul. eorum menti- 

* *Epvdfiov. Irion, Erysimum, herba. Append, ad onem quoque facit, Miles, xi. p. 265 : "Tunc ex his 
piosc. ii. 188. [p. 447*] unus, quern cuncti Grammatea dicebant.'' Plerumque 

* "EtTKe. Ballote, s. Marrubium nigrum. In Append, dicuntur 'lepoypafifiarels, Scribae Sacrorum. iEg. tcto^ 
ad Diosc. iii. 1 17. [p. 457 ] scriba dicitur C3XI), Sach. Lingua porro iisdem 

* •'Eirixovyos, Esmunus,de quo Damasciusm Vita Isidori ^x'TVPt cli -j 

tfp. Phot, in Bibl. cod. ccxUi. p. 1074: 6 iy Bnpih^ f^fj- <^.^^' H?* Sach-las, idem quod 

^Acickrpr^s oiKiar.y'TJOifiy, ovbk Aly^nrios. A^d ru krl Scnb« Lmgua. Utraque hafc vox conjunctim occumt 

Xii^Pio/^olyil' "Oyioo^ bk kyiyero hr\ rourois 6^Etruovyo,, '° ^^^P^' ' ^ ^^^^'^ ^^a habent ; 

t 'AaKXnwihy ^fifiye^ovaty. Et postquam observasset, HOX^aXC O YROXlS HG HTG O YCOil), 

Esmunum sic dictum esse a Phoenicibus propter calorem lingua mea calamus est scribje. Posset etiam 

yita,addebatDamasciu8 : olbk-Ts^r^ovyoy 6yboa^ &iwvaiy ^^.chhs exponi 3CHR ^OXC, Saklas. lingua per- 

ipfifiyeiieiy &ri oyboos ^y labvK^ xaa, ey <rrcfr« f^^^ ^^^^ dissimuhre, nomen iilud Zachlari« 

yi^^vp&ydyl^.. Er^t Esmunus 1 q. Pan s. ^culapius. omnib. Apul. Codd., baud eodem modo scribi, utproiode 

Opinabantur Seldenus ac Bochartus nomen esse expli- ambigi queat, sitne Zachlas vera et genu ina lectio; et ab 
candum e f • P"*^' « * ipsa Apul. manu profecta. Ego in Cod. quodam MS. Bibl. 

uJUOYH et UJUHH signif. octavum. Plura dixi Bodleianae, quem Guil. Laud, legavit, scriptum rcperi 

in Pantheo ii. 7* §• 1 1 — I^* Cathlas, et Zathlas. Ahud nos docet Salmas. in Exercc. 

* Etmi, TtlOi*» q«« vox in Proverb, occurrit vii. I6., adSoUn. p.408., ubi scribit: ''Insecunda Milesia Apuleii, 
ubi pro Tapetum aliquo genere, cortina, aut opere texto, quidam i£g. Propbeta Zachlas vocatur. Sed optimi libri 
accipitur. Quoniam vero dicitur TKD^^ illud fuisse ibi legunt Tachas. Legendum Tachos, Tax^^, nomen 
.figypti, OnSflDf interpp. Alex, verterunt afjuj^irawa ra av proprium JEg. cujus ap- Plutarch, et alios mentio.'' 
AiywcTov.^ Credi potest, v. banc ptOM esse i£g.,^ eam- Hand equidem diffiteor, conjecturam Salmas. mihi quidem 
que Graecos extulisse oOtiKi/v, tX odoyioy^ Clem. Alex, minus probari. At hoc tamen dubio caret, in opt. Codd. 
Paed. 1. ii. c. x. p. 204., memorat rhs oOoyas ras Air* pro Zachlas legi Tachas, adeoque dubiis obnoxium esse^ 
AlyvTTTov. Vcstimenta Sacerdotum JEg. ex odoyris cou- quaenam sit genuina nom. ilHus lectio. Ea de re igitur 
ficere, moris erat. Sic Lucianus in Philops., Opp. t. ii. certi quidpiam definire minime ausim. 

p. 496. ed. Salmur., Sacerdotem aliquem JEg., ex ordine Cum nom. hoc Zachlas, affinitatem aliquam habet, si 

Ttjy 'hpoypafifiarikfy, hunc in modum describit, iepoy sonum spectes, nom. Angeli cujusdam, aut ^nis, queni 

• iybpa i^vptifiiyoy^ €y odoyiois, yorjfioya. Apud Pseudo- ohm Gnostici crebris celebrabant sermonibus, ♦ Saclas 

Callisthenem de rebus Alex. M., in Fabric. Bibl. Gr., V. nempe. Epiphanius Haeresi xxvi., quae est Gnosticorum» 

ult. p. 149., legas: *O06yn iLfjuptaffd^ieyoSf ola irpo^^njj 4. 10.: *Ey bevrip^ ovpayf <l>a(riy elycu roy laickay, &px^yra 

Aiyvm-tos. Hist, de Asenetha, ^yptia, Josephi, iEgypti Tfjs iropyeias. Reperitur etiam nom. hoc in aliquot gem- 

Proregis uxore, (ed. a Fabric, in Cod. Apocr. V. T. v. ii.) mis Gnosticorum Abraxeis, in Montfauc, Antiq. elplic. 

c. ii. p. 88.: icai \idoi cKXcAToi ical TroXvreXels, Kai 6d6yai editis. Erat quoque nom. idem in Secta Manichaeorum 

€iri<Tr}fjLOi. Observa tamen, oOdviyv, Act. x. 11.,* ab in- percelebre. August., de haeres. p. m. 2l6., illius men- 

* TT IT T TV «w» tiouem facit scribitque : Adam et Evam ex Parentibus 

terpr. Copto reddi H&HIIIC HIUXl, vestem Principibus fumi asserunt natos, cum pater eorum pomine 

lineam. Quamobrem porro in bthanc rem inquirendum Saclas sociorum foetus omnium devorasset.'' Plura dabit 

' Locum protulit Salmas. do Ana. Climact. p. 596., et Seld. de Diis Syr. p. 186. 

* Of. Jabl. in Thes. Epist. La Croz. t. i. p. 167, 168., ct ap. Vignol. Chron. t. ii. p. 762. 

3 lu nova vers. Gr. Proverb., quam ex onico S. Marci Bibl. cod. Yen. primot emit d' Ansae de Villoison, ediditqoe a. 1784^ 
BnSCD PD2^ dicitur r^oi^ AlyvnTov, 

^ VKSk ^b qa<Ml Arabibus ^^k— ^ moUem et delicatam accnbitionem designat, commodissime descendere, existiflnt 

Scholtens adProv. vii. 16. Ex ^gypto orig. vocis repeiit Forscer de Bysso ant. p. 75., icribens ; 11X7 & I stamen iEgyptiii 

•iglii6cabat,HiaXY vel est Unnm ; igitur aXTftl— O Y— H IHXY, Athiounian, forct stamen sen 

vestis linea sea lintea; quod prorsus consonum verbis Hesych., 'o^evia* Xim Ifxina,** Nec dissentit Michaelis in Sup. ad Lex. 
Ilebr. p. 68. 

Voce. odoYn et odoviov esse origine Gr., pntabant Grammatici, Andromachns, vel quisquis auctor Etym. M., Hesych., Cyrillns, ab 
Albertio in notis laudatus, Apollon. Lex. Horn. p. 490., aliique. Cum JabL faciunt Schultens, Forster, Michaelis, ne dicam de iis, qoi 
funt nimii in derivandis vocab. Gr. c fonte Orient. 

. ^ Etiam Act. xi. 5. *o9ma9 non eodem modo, Luc. xziv. 12. Jo. xix. 40. xx. 5) 6, 7., redditom est in otraque vers. JEgypt., 
Memphit. et Sahid., sed nnsqnam UXTft I-^O Y— H 1 3X Y. 

• 7 Sant verba Apnl. 1. ii. Metam. p. 138.: " Zachlas adest Agypt., propheta prinmrivs, qui necmn jamdndum grandi pr»mio 
pepigit.'* etc. Magnmm lectionis vanciatem in non. Z^hlas, quod tamen in nova edit. lervalMB, alqoe emditom cwtjectmm; 
Oudendorp. notavit* 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT.GIL OBYIARUM. 



Is. de Beausobre, in pnestantiss. Hist. Mamch. t. ii. p. 
405.9 obi et inteiprr. quaedam nom« buj. afferuntur. 

^ Zenis. Cynoglossa. Apul. de Herb. c. 90* 
2Mos, Zythus. Potus £g. ex hordeo confectus, unde 
ab Hes. et Said, exponitur olyos iLvb Kpt&tis ytySfieyos, 
tinum bordeaceum Non tantum rem ipsam, sed nomen 
hocce, .£^rpto etiam deberi, testatur Theophr. de C. P. 
▼i. 15., *Ilf 01 rovs ciiyovs TOiovyrts Ik r&y rpiOwv, icae rwy 
wpQyt Kal iy Alyihrrf KcikoAfuyoy Sv&os, Idem Plin. 
fradit xxii. 25. D. Wilkins., in explic. vocum JEg. p. 
103., judical, too. banc e Oraecia* ui £gyptum niim 
translatam, cum taraen certum sit, hanc pothis confecti- 
onem non Graecis, sed ^gyptiis deberi. Hi igitur rei a 
se inventee nomen utique dedisse videntur. Ait ibid, vir 
erud., neminem, excepto Theophr. et Plin., voc. istam 
Bobb pro .£gyptiaca veuditare. Verum id nullum rei 
httic detrinientum adfert. Theophrastus, scriptor Gr., 
▼ocem orig. esse JE^. haudquaquam affirmassat, si ea 
natales habuisset Gr. Sed praeter duos illos, quos excita- 
vimus scriptores, sunt alii non pauci numero, qui idem 
asseruerunt. £t nemo omnino est veterum, qui, loquens 
de orig. Zythi, id non observaverit. Clarissime id tes- 
tantur Diod. Sic. i. p. 31., Hieron. in les. vii. col. 184., et 
alii, quorum testimonia conquisiverunt G. J. Vossius, 
de vitiis Lat. Serm. i. 4.^ p. m. 18, 19*> et Lindenbrog. in 
Ammiau. p. l66. Hebrsei cum his consentiunt. In 
Tractatu Tklmud. c. iii. et Mischn. i.' legas, 

^TWDTT V\r)% Zythus Mg. Plura inveniri possuot in 
Buxtorfii Lex. magno Talmud., v. DinT> p. 694, 695. Ad- 
de Harenbergii Diss, de inopia pluviae in ^gypto, in Mbc. 
lAps. Nov., V. i. p. 213. ac sqq. Quod jam ad origina- 

tionem vocis JEg. attinet, CI^ exponi potest dans po- 
turn, vel liquorem potabilem. An vero haec sit genuina 
Tocis illius signification pro certo affirmare non ausim. 

In Bibl. Ducali Gothana servatur Cod. MS., qui 
inter alia continet brevem notitiam, quomodo (in 
.£gypto baud dubie) ex hordeo polenta fiat, et cere- 
visia coquatur. V. Fabric, ex Reines., in Bibl. Gr. 
V. xii. p. 749. Cum autem illius brevis notitiae a C. 
Schlaegero, qui Serenis. Duci a Consiliis, a Bibliotheca, et 
Antiquitt est, apographum mihi expetiissem, is pro sua 
humanitate precibus meis locum dedit, schedamque pe- 
titam ex Cod. MS. descripsit, atque ad me transmisit. 
£a autem sic habet: p. l65. b. Hepl Svdiay woi^aews. 
Aafiiiy Kjpc^v KaBapiay raX^v, (ipi^oy era [i. e. ii^kpay 
filar. Schlaeg.] Kal ay&enraaoy ti Kal Kolratroy ky iLyiffiifi^ 
p. hyifyifi^ Sch.] rox^ wp^i' Kal w&Xiy fipi^oy Cpat e. 
MfidK^ eh Ppa')(iiiyioy AyyeZoK ^fweib^s Kal /3p^€. «poa»'- 
o^^poye, [1. irifKMsva^iypaci^e. Sch.] ^ois oS yiyjirai ifs r/Xi^ 
Kal Sfn yirf/rat jjriSor ^X/^, cms o» W(ny. To iioX/ov 

wtKpoy, Xoiwoy HXetroy Kal iroiritroy Aprovs irpoafi 
SUfiflv, iS<rjrep Aproy, Kal OTtra uffi^repoy Kal 8t ay ivay- 
BGfftf ii6Xve ahtap yXt/ici^, Kal ififiiSt bia ififiov ^ KouKlyov 
Xewfofi. 6Xkoi onrcJvref, [1. onrfiires. Sch.] Aprovs /3AX- 
\ovtny €h kXov/3ov, [k\ov(^6s hie ahenum, vel simde aliquod 
vas est.] fiera iiiaTOs, Kal h(H)fjtn fuKpoy, lya fA^i KO\KiL(Tri, 
fii/re f j(\iaLp6y. Kal iLyatnruffft, Kal ijdfjilSovai, Kal xepcaice- 
irdaayr€s depifiaiyovai, Kal kyaxplyovai. Hnc usque Cod. 
MS. ["Zi^os, ov, 0, vel eof, ro, Zythus : vinum bordea- 
ceum, sen potus ex hordeo : Lat nonuullis cervisia, Gr. 
etiam pp^hos, Ppvroy, Pp^rrioy, P^yri, (ivyevs, xtyos sen 
Tiyoy, et periphrasticais Kpidiyos olyos. Dioscor. ii. 109. 
SdSot ffKevdSerai Ik rfis Kptdils. Theophr. De C. Pi. 1. vi. 
e. 15.^ ol rovs diyovs voioffyres rwv Kpt9wy Kal rwy 
wugiiy, Kal ro ey Alyvwrf KoXoi&fieyoy SvSos : ut et Herod. 
1. 11. p. 74. scribit .£gyptios oly^ iK KpSiiay ireiroirjfjiiyf bia- 
lyfoOou: et Hecataeus, Athen. x. (447.) Kpidas Is ro T6fia Ka- 
TuMeiy (KaraXiovtny). Hieron. in Els. xix. Zi^ov genus est 
fotionis ex firugtbus aquaque confectum, et vulgo in Dal- 
matiae Pannoniaeque provinciis gentili barbaroque sermone 
appellatur Sabaium; hoc maxime utuntur .£gyptii. £t 



Plin. sub fin. 1. xxii. £t firugam <|iiidem hmc sunt in nsv 
medico. £x iisdem fiunt et potus, zylhnm in JEgypio, 
caelia et ceria in Hispania, cervisia et ^ura gcDcrm id 
Gallia aliisque provinciis. Ubi nota neutro genere dixiaae 
zythum : quum Dioscor. masculine dicat 6 StiOos : ut et 
Galen. Simpl. Medic. 1. vi. S^Sos hpifdrepos kori rwy Kpi&Qy 
olt (TfuKpf. Ap. Plut. vero reperio etiam r6 SOOos, seu 
rf SvOeif in 1. €i airrkpKtis fi Kada wpas KaKolbaifioyiav^ sab 
fin. p. 887- meae edit. (T. iii. p. 9. Wyttenb. vii. 945 — 9. 
Reisk.) roy kXk^yra rf SvOei fwXoKoy yewdfuarot^ Kal 
wvra KdfAiTTOvai Kal hiaaxufifiLrliovaiy^ &XXws ob hwavra^. 
Cujus rei et Dioscor. meipinit 1. iL c. 109. e^pyift 
(inquiens) Kal 6 iXi^s ylycrai (ipex6fi€yos avty. Sunt 
vero et qui SvOos scribant, circumnexo v, dicentes ita 
scriptum reperiri ap. Galen. Columella (x. II6.) certe 
ipsum producit, in Hortulo suo canens, Ut P^oaiaei 
proritet pocula zythi. Ap. Theophr. vero in loco sup. 
cit. per 17 scriptum ^^os : quod nequaquam probo, quum 
et ap. Hesych. et ap. Suid. sua serie reperiam Zvdos, ex- 
positum itidem olyos iiiro KpSf^s yiySfuyos: ap. Hesycb* 
vero etiam Zv6iok, aX^/roi/ vdaisJ* H. St. Voc. ivQw 
non agnoscit Schneid. Lex. Glossae Labb.: "Zi^cqy* 
Fermentum." " Zvdos dvo alrov Cuirmen, P." " ZwB^ 
Cervisia.^ Eaedem Glossae : " Fermentum : w6fia dw 
Sv/Affs. C. Zvrioy. C. Zvfirf, S. Zvfjiri, C." In primo loQO 
pro Svdioy kg. Sthioy, ut e secundo loco patet. Vocem 
*Sihioy H. Steph. omisit, et Schneid. Lex. non agnoscit, 
male, ut opinamur. Edd.] 

* ^H9. Cor. Ita interpretatur voc. b. HorapoUo, et 

recte, i. 7. Nam in Mg. libris cor dicitur &HT^, 
Het seu Heth. 

Uddyioy. Inter Mg. vasa commeiuoratur et hoc ab 
Hellanico in iEgyptiacis, ap. Athen. xi. p. 47O. Addit 
Casaub. in notis, nuspiam pneterea voc. h. reperiri. 
Nempe est non Gr., verum ^g. Pensitaudum aliis 
relinquo, an non credi possit vox ^Odyioy descendisse ab 

O quod AyrXeiy significat, ut igitur ^^dAnttr 

Mg. dictum sit ^vrX^/ia, haurttorium, vas, quo aqua rat 
alius liquor hauriri possit. lUud tamen, fiiteor, expiicm- 
tioni nunc oblatae videtur adversari, quod 'HOdru»' Hel- 
lanici, non iuisse AyrXrifia, verum poculi quandam spe^ 
ciem, ex Athen. satis liqueat. Quare nihil definio. Rem 
potius in suspenso reUnquam. Alius forte meliorem ac 
verosimiliorem dabit interpretatiotiem. [Cf. Thes. G. L. 
I. p. 1448. F. Athenaei locus est: Alyvwrlwv ky roU 
OiKois Kclrai ^dXi} xpvo^, Kal Kiktdos ^aXcoirf,- xai ifdkywoy 
ydX^eoy. Hellanicus h. I. de poculorum generibos trac- 
tat. Budaeus ex Hermol. interpretatur ' colam, quo 
fina aut similia excolantur,' a v. rfiw, colo: sed bene 
addit H. Steph. : ** Ubi tamen colum significare noa 
videtur, sed poculi geous, forsan simile aliquid cum coio 
babeos." Paria atque H. Steph., annotavit J. Casanb.: 
" Etsi suadet vocabuli origo colum hac voce significari ; 
puto tamen, non sine gravi causa inter pocula esae hie 
positum id nomen.'' Addit Schweigh. : Disertim de 
poculo interpretatus est Breviator: 'HAiircor, inquit, 
Icxw/ia trap 'EXXav/r^, Kal '}\^iroyos trap ^Arrucols^ Awo 
rov axiifiaros oUrws oyofiaadiy. De hemitomo brenter 
Hesycb. 'Hfilrofios' iKnwfia: videtur dimidiati giobi 
forma fuisse. Ap. Polluc. vi. 95. in neutro genere^ |4u- 
rali numero, ^/i/ro/ia legitur." Voce. ♦ iffiirofios, et 
* ilfiirSfitoy, pro poculi genere, omisit H. Steph. Ap. Hip. 
pocr. vox usurpatur in alio sensu, de quo idem H. Steph. 
silet: Erotian. *Hfiirofjios* Iwthiafiov vyofia. Ceterum 
voc. ^ddytoy, ut nobis videtur, non ex Mg. radice deri- 
vandum est, sed e Gr. ^Ow, colo, unde vel Grseci in 
^ypto, vel .£gyptii ipsi fecerunt suum iffidyioy. Stur- 
zius in lib. de Ling. Maced. et Alex, silet. Edd.] 

'Hfun^fiioy. ^ Vestis quoddam genus iEg. PoHux vii. 
16., To bk ^ifAtrvpwy, earl iiky Kal rovro Alyvrrtov. Ait 
deinde, esse sudarium, et sic in media Comoedia accipi, 
quam in rem versus hos adfert ex Aristoph. Pint. p. 7S. 



' De JEgyptiis Herod, ii. o'lwr fx xfiiQion trfKomf^iiv iiay^wyrM, Diod. Sic. i. 54., iiaramva^ov<rt i)%m 1% xfiBZf vo/xa, XnrifAVff 06 
iroxd rnc f2 thv eTvw idu}iiaSft%»\»vffi ^OOo;. Item Strabo xVii. p. 1179., tI H /vdo; I^/w; fxh Ttavk^trai vo^' UiUu^. Alia dc Zytho dabnat 
Albert! ad Hes. v. zCQt^, Valck. et Wessel. ad Herod., malti alii, qnos laudavit Tydeman not. ad Sbawii Itinera t. ii. p. 9^. Vetemm 
aatem tettim. tantom non omnia sedulojam collegerat H. Steph. in Thes. Gr. Ind. p. lOll. 

' ^ Or. Toc. essa opinantur plures, in iisqne J. D. a Lennep pt. i. Etym. p. 512. Qnorum estsententia tolerabiiior, qoam Pontaai et 
Rami, Gallicas esse orig. censentinm. V. Wesseling. ad Diod. Sic. v. 26. 
3 C. 5. p. 142. ed. Sarenhutii. 

^ Invenitnr apud scriptores Gr. ntMrO^m et hfjurvfjifiiof, eademqoe lectionis varietas est in codd. MSS. PoUucis aliornmqoe. 
^ Utnun icribendi rationem seqnaris, modo niMvvfitvf origioi saae niagis conientire tenearansy nihil omnino interest :** qiua verba saat 
T. H. ad Aristoph. Pint. v. 729. Uesydk 'M/ait^/W xmw tiiufjtM^ n vMrwr ii*fo<mrf ubi of. Albert! et cet. interpr. 



P. E. JABLONSKII VOCES iEGYPTI^E: 



tCJLtX 



"Erctra, toBapor ^utrf^Ptoy Xctfiitv, 

Ta likifmoa mpihpfierty. 

Vbi Schol. : ^Hfitn^ptoy, &yrl to^ ffovb&pioy, ^kos ^fitrpi" 
0h \iyo9r rly oioy iicfuiyetoy. Kal Zaif^, *lifuHfiioy 
€rmk&aa^r ^ar&Xa^troy] hlKptaveoy \hlKpoiriroy^ ^Ki6Ktoy, 
Damascios in vita Isid., ap. Phot. Bibl. p. 569., ed. Gr. 
Hceschel. To irpotrunrov ro l«r/iaye<or, fifiirvpioy. Gale- 
BUS in Lex. voce. Hippocr., editus cum Erotiano, p. 75*» 
*H/ur^Pioy, odoyiov wa^ios fikpos. 

Si vox vere Sjg. est, queraadmodum PoUncem affirmare 
▼idimus,' credo, H^oy esse orig. lEjg., et sic dictum 
fuisse linum, aut aliquam lini speciem, Sacerdotum prse- 
cipue ustbus destinatam, id enim vox rvjiiov significare 
▼idetur. 'H^<n;)3cov vero Grsecis debetur, qui aliam 
lini speciem, crassiorem et viliorem, sic appeliarunt. 
lVj3<oy, ablata nempe terminatione Gr., sonuisse 

TOYHO, valde verbimile est. Id autem purum, 
inundum, sanctum designat. Haec denominatio ap. 
.£gyptios lino generatim competit, quippe quod sanctum 
et purum censebatur. Apul. in A pel. p. 310. " Lana, 
segnissimi corporis excrementum, pecori detracta, jam 
inde Orphei et Pythagorse scitis, proianus vestitus est. 
Sed tmm mundissima lini seges, inter optimas fruges 
terr« exorta, non modo indutui et amictui sanctissirais 
.£gyptiorum Sacerdotibus, sed opertui quoque in rebus 
sacris usurpatur." Sic et Gratius in Cyneg. 42. 

Vix operata suo Sacra ad Bubastia lino 
Velatur sonipes testivi turba Canopi. 
Philostr. de V. A.Tyan. viii. 7. 5. Aivoy (nreiperat 
fiky^ (trvye^ — &XX' SfAtfs hretitf /ii^ Air* kfi^^uy khpk<^Qri, 
Kadapoy fjiky *lyhois ooKel, KaBapoy bk Kal Alyvm-lois. 
Hinc ap. Suetou. io Octavio c. 12., Lintea religiosaque 

▼estis. Potuerunt itaque iEg. TOYHe dici, et 
mdc Gr. rvfiia, quncumque ex lino> muirdissima segete, 
et praectpue lino ^g.^ quod optimum fuisse testatur 
Piinius, conficerentur. Quae autem adulterarentur, et 
viliom videreutur, iffurvfiia dicta fuere. Nam certe pro 
linteo crassiori, notaeque pejoris, accipiunt Gr. Gram- 
matici. Idque res ipsa satis dare ostendit. 'Hfiirvfiioy 
esse dicitur aiyb6yioy bUpotrffoy, ut ^ Schol. Aristoph. 
exp. bUpovvoy ^Ki&Xioy et aovbAptor, in h. 1. Plut. 
"Ereira taOapoy iifiirv^oy Xafiityf Ta ^Xeipapa irepc^\^ar9^, 
fasciolam, sea sudariolum e puro linteo. Hippocr. De 
Morb. Lib. ii.(lii: 33. V. Lind.) vpotr^pkciy airrf p6iKia 
fiftirvfiiov, et De Artie, (t. 46.) Hx*"^^ ^f^f iifiiTvfiiov, 
Galen. (Lex. Hippocr.) fifurv^wy esse dicit odoviov wa- 
Xios /lipos," H. St. Hesycb. 'H^cn/j3coy* Xiyovy evbvfia, 
if 9tyb6yioy bUpoamy. Suid. 'H/icn;j3cov' bUpofraov, Hinc 
bene coUigit Sopingius verba ilia ap. Schol. Aristoph., 
y biicpt^fftroy {bUpoaaoy) faKidXtov, non esse Sapphus, sed 
pro interpretamento ipsius ScholiasYoe. Doct. Blomf. 
in Mus. Crit. I. p. 28. Sapphonis fragmentum sic legit, 
'H/nrvfitoy araXAvavy, Volgerus quoque ad Sapph. 
Fragm. p. II9. >erba ista, rj biKpovaoy <l>aKi6Xiov, pro 
interpretamento habet. Aret. de Morb. diutum. i. 5. p. 
123. Boerfa. iydynay rwv Axputy (al. &/i^0 fifiirvfifihv 
Xiyoiffi wfioitri (al. wfwiai), i. e. extremis sudario ex cru- 
dis linis confecto involutis. " Philostorgius Hist. Eccles. 
VII. 14. p. 102. Xenror&ry Kal KaOapoT&Ti^ irepieiXrifi/Liiyoy 
iffurvfii^. Observabis juxta banc lectionem dici rj yfurv- 
ptog^ genere feminino : repugiiat tamen auctoritas alio- 
rum scriptorum, ap* quos constanter SjfUTvfitoy, genere 
neutro: quomodo etiam ap. ipsum Philostorg. xi. 1. p. 
145. : O* fiiyroiye roifToy AroTrK/Javrci, Iva fiij to Trapav- 
rUa TTpos ^y'lrti^ty riv^s \i0pvi<niKT% rwy tpyatrafiiytjy, ro 
ilfiiTv^iioy airov Tf TpayiiXif j^por^ov rpoirov trepieXi^ayrei 
ayaprwtriyf us bi avrou ye oiKelijf. yvwfi]^ awayijaixkyov** 
Suiccri Thes. Eccles. Edd.] 

'H<w. Ita Gr. sermone Aurora dicitur. Accipilur 
vero etiam pro die. V. Eustath. in Od. B. p. 1430. et 
inprimis in Od. E. p. 1527., ubi quoque observat, rr/v 
'Hur aufiaroeibii, ut Deam, a Poet is fingi. Adde At hen. 
v. p. 195. B. Nec minus Eustathius illic ex Hesiodo 
monet, Deam banc perhiberi noctis filiam. Trjy lyui vero, 
quando interpretatur diem, id ex i£g. sermone illustrari 

potest. Illis enim dies dicitur G&OOY, Eho-u. 
Idque hie tanto magis observatioue nostra dignum est, 
quia 'Ho;, Dea ilia Poetarum awfiaTOcibris, mater fuisse 



fingitur Meminonis, cujus in Thebaide statuam voca<» 
lem veteres magnopere celebrant. V. mea de MemnonC 
Syntagmata. Deam illam Diem interpretantur ex vete« 
ribus non pauci, quorum loca adduxi in Syntagmate 
primo. Diem vero inter viii* JEg, Numina primaria et 
antiqoissima numerari, ostendi in Proleg. ad Panth. 
Mg., c. ii. §. 29. p. Ixx. et seqq. 
* Thaboris, Chamaelcon, herba. Apul. de Herb. c. 23. 
6dXa/for. Vox notissimas significationis, quam Mg. 
esse originis, apud quosdam memoriae proditum inve^ 
Duas potissimum habet vox haec significationes, ^uarum 
altera notior est ac vulgata magis, eamque ^gyptiis quo^ 
que in acceptis fert Isidor. Orig. xv. 3., '* .^yptii quo* 
que, lingua sua, loca, in quibus nubentes iuccedunt et 
incubant, thalamum appellant." Hanc significatiooem 
vocis thalamus ap. Gr. Romanosque fuisae receptam 
maxime, omnes norunt. Idemne vero etiam JEg» design 
naverit ddXafios, dubiis expositum magis videri potest. 
Nam Ps. xix. 5., quod in Gr. legitur, ui nifi^tof Ixiro*^ 
pevdficyos Ik wavro^ ahrov, ubi xaerros idem plane signifi- 

cat, quod B^kafios, Coptus ita reddit : U^PH^ 

HOY^axTl^^e^^eT g^hhoy 

igitur ^g. vertitur U3^HII|GA.GT, proprie locus 
(habitatio) sponsae. Nulla hie in Mg. sermone vestigia 
vocb thalamus. Potuit tamen fieri, at locus, qui de 

sponsa conclave spon- 

sae, alio quodam respectu diceretur d&Xafws, Est et alia 
vocis hujus significatio, .£gypto magis propria, quam 
Piinius aliique plurimi nobis tradunt. Verba Plinii sunt 
viii. 46.: Sunt ei (Api) delubra gemina, quae vocant 
Tlialamos, auguria populorum. Solinus, ubi de ^Bgypto, 
c. xxxii., Delubra, quibus succedit et incubat Apis, 
mystice thalamos nominant. Observa, his ipsis verbis 
usum esse Isidorum, paulo ante excitatum ; sed ea ad 
alium sensum transtulisse. Thalamum pariter Apidi tri- 
buit Amni. Marcell. xxii. p. 245., et iElian. H. A. xi. 10. 
Video daXdfwvs etiam vocari Sacella in majoribus Templis 
aliarum gentium inaedificata. Sic Lucianus de Dea 
Syria c. 31. : "Evbo&ey b^ 6 yrios oIk hirX6os ierrl, iLXXa ir 
avrf BAXafios 6XXos wtiroirp-au — 'Es fiky ovy rby fUyar 
yrioy Tdyres cMpxpyrat, h bk rov OdXayuov oi iepelt 
fiovyoy. Interpretes Alex, loquentes de Templo Demini, 
thalamos hujusmodi solent appellare xaoro^f, vel vatno^ 
<^ia. Hieron. in les. vii. (Opp. t. iii.) col. 200., " Prae- 
cipitur Isaiae Prophetae (xxii. 15.) ut ingrediatur ad eum» 
qui habitat iu Taberuaculo, quod Hebr. dicitur Socheiu — 
Sochen autem, vel Tabernaculum interpretatur, vel 
Pastophorion, b. e. Thalamus, in quo habitat Praepositus 
Templi." Ibi in Gr. est, Uopevov els to vaoTOffwptoy. 
Idem Hieron. xii. in Ezech. xl. col. 981. *^ Post limep 
autem portae, juxta Hebraicum, mensus est Thalamum 
sive cubiculum, ut Syinmachus transtulit Trapatn^bas, 
i. e., postes ex utraque parte, calamo uno, tam in Ion- 
gum quam in latum. Quod et ipsum Lxx. ^lam trans* 
tulerunt, quod, in consequentibus Symmachus antelimi- 
nare interpretatus est. Inter thalamos autem duos, sive 
cubicula, et vapaardbas erant quinque cubiti." Et post 
nonnulla addit: " Thalami autem, i. e. cubicula, quae 
post portam Orientalem erant aedificata in vestibulis» 
respiciebant ad viam Orientalem.'' Videtur igitur thala- 
mus dictum fuisse cubiculum in Templo, vel exiguum 
delubrum aut sacellum singularis forftiae sive struct urae. 
Herod, thalamum etiam nuncupat avXiiv : AvXiiy re rf 
"Aiti kiroli}a€f ii. 153. Nisi modo Aula Apis, ab ejus- 
dem Thalamo, vel sacello, distinguenda sit, quod utique 
vcrum est. Cf. Strab. xvii. p. 555. Pantheon Sjg, pt. ii. 
p. 1S6, 187. 

Crcdiderim Thalamum, qualis ille fuit Apis, Porticum 
fuisse oblongam, vel cubiculum, forte columnis distinc- 
tum, cujus major multo csset longitudo, quam latitudo. 
lude aiiguror esse, quod iEgyptii navigia quoque habu- 
erint, in formam et ad imitationem-Thalamorum fabri- 
cata, quorum nonnunquam veteres meminere. De Ptole- 
maw Pbilopatore A then, memoriae prodidit v. p. 204., 
KareaKevaat bk 6 4^iXowdTwp Kal voT&fJiioy irXoIov, T^y 
OaXafiTjyoy KoXovfiiyijy. Strabo quoque xvii. p. 550., 



^ Voc. nfjut'rvfiw ab ^g^ptiis manssse/ vere monuit FoUax; jadicante T. H, ad Aristoph. Plat. v. 729^ ad qoem locom E. Spanbe. 
mills non aliter jndioiSBe yidetur. 



USX. VOeOM PEREGR. IN SeWFTT. OR. OBVIAEUM. tPP f*-8» 

Gonsiwvisse, testatur Diod. Sic. i. p. 76.. ciyus haec sunt Ha ct eTXHH, levia, montibus et coUibus vacua, 

▼erba : "Ercira els daXafirjyoy vavy, oiKi)fia Kcypvtri^tukvoy ^f^ia^ campestria, ut est in Gr. Uti enim a prion voce 
[Toy tt6<rxof] ut eeiy&v&yovnr QgUIUJ, humilitate. nomen babuissc Tbebas urbem 
MiH>iy, raroS ;%a/»rov ri^ey^. ^ ^^^^ posteriori XHH, 

VocembanciEg.e«X„^o.aUq«ando LaC^^^^^^^^ ^^^q^ ^^^^^^^ 

bat plane eandem esw cum W<A.IUU» iwoni, quo i„feriori» antiquissima, quae io S. S. dicitur Tsoan, 
Xur^ibf'Z'l^i^r^^^^^^^^^ Gr.T.^.io Copto™mvero.ibns.2:aXHH. Ad banc 

At nuDc ubl rem banc cun,tiusexpendo.nescio.pos8itDe vero urb.s Taneos et nom. buj. mterpretabonem. ip^ 

idSm a ijuod. aut conclave, sulci nomine rite de- textus S manu nos ducrt u. quo leg.mus Deom mira, 

Siari Estne. qii .ulcum Apis inteUigat de Sacello. cula ed.d.sse xc«/o« Td.e«.. m campestnbus Taneo.s. 

b^f buic ap^raV^ In menteS» itaque quod in Et vero m bco le,. r.i.a campestna Copt, .nterpre. 

Wilkins Disii. de Ling. Copt. legisse me recorder p. 113., vertit 1 AriM, quod e AUAflH descendit. 

e^^OXU Copt, porticum significare. 6^^0X0, Objici quidem posset, Thebaid^^ 

inquit. ^irticus': H?J'.°^^^ e'srvSbio',1r^^^^^^^ 

^Z'^'^^r^l^'^' .:: i^^r:\A. p. ^O. Idetiam de ^ypto superiore obserS.J^^^^^ 

|rt«r^.«cb. ,l.Mtur Wilkins. eandem vocem t:X^^rei^;^i^;;^'iiZt^ !^^^^ 

in Ubro aliq»o V. T., Coptice verso, deprc- iEgyptus superior ceteroquin, nonminus quam 

hendissc, quo ego usus non sum. Estque verisimile, j^^^^^,^ humilis est, et dejecta, atque in campis agri illius 
voces has oVlK AiXau, et G^3XU, rem unam montibus non intercipiuntur. Ideoque dici recte potuit 

PA T\n A A GGHie, vei G6HIIII.* 

eandemque significare, ct ex iEg. ♦ Theomenestrum. PentaphvUon, herba. Apul. de 

ieli(iuas derivatas fuisse. Quod si ita se habet, uU auguror, ^^^^ ^ ^ ^^^j habet Themonestron. 
turn habebimus engines vocis eaXd/iov iEg. Nam si voci » ^^^^^^^ ^pi^is qua;dam species, sacra, Isidi 
pr«ponas notam fcemin. generis, habebis quippe singulatim dicata, qua et Deae hujus caput cingi 
i\ri rw,. , J ♦ I solebat. J£}mi., H. A. x. 31. Quod, si interprefeeris, 

®^A^".? ^"^1 ^TaT"^' eayarrrt>6poy significat, vel mortifemm. Cujus r^i ratic 

,K>rticui simile, designat. Si addidens tenninaUonem g^^g^t fdem iElian. vi. 38., "Nullus,ab aspide 
Gr., exibit 66Xafios. morsus, ex malo incolumis evasisse memoratur. — Amplius 

Thebs. Urbs Mg. amplissima et pra^stantissima, to- quatuor horis,' quos momorderint, vivere non possunt." 
tiusque .£gypti superioris princeps, a qua Provincia £rat baecce aspis symbolum Isidis, quae Tithrainbo cog* 
Thebais denominafa est. Verum quidem urbis illius nominabatur, quasi dicas furentem. Etenim crimi- 
maximae nomen, quod ex S. S. didicimus, fuit Amun- uum et scelerum vindex habebatui;. Ideoque et ipsa 
Nob, vel Noh-Amun, de quo nonnulla deinde obser- haec Isis cognomen quoque habuit Thermutbls. De hilMrQ 
vabo. Sed veteres tamen aliquo modo significant, Isidb cognominibus egi in Panth. JEg. i. 5, sigiUatim de 
Thebarum nomen eidem urbi iEg. pariter impositum Thermutbi, §. 10, 11.^ 

fubse. £t Hieron. Pro<em. 1. ii. ad Galatas observat, * QiaKc. C>'claminus, herba. Append. Diqscor. ii, 

urbem banc suo tempore Thebcsten vocatam fuisse. 194. [p. 44?.] V. infira in v. Tithotos. 

£st igitur originatio nominis illius ex sermone JEg, pe- * 0ev0, a Platone, in Philebo, appellatur Numea illud 

tenda. Bochartus» in Hieroz. Pt. i. col. 169., ex Kir- iEg. celeberrimiun, quod alii Thot, vel Thoth, alii Thoyth 

chero, monet, 0H3X, thba, JEg. sonare decem milUa. nuncupant. De eo plura vide in v, 6^ 

Hinc putabat nomen fuisse Thebis. Verum ipse Bochar- * €)c^/k. Polygonon, vel Proscrpnuaca, herba- ApuL 

tus legendus est, qui iUustrari potent ex notis Is. Vossu de Herb. c. 18. ^PP^"%^^^^^^ ^ LP' ^2.] 

ad- Pomp. Mel. i. 9. p. 77> 78. Aliud mihi quondam Kircherus interpretatur C l 6uH>T^ idque vult sig- 

in jnentem venit, quod paucis exponam. Testantur nificare curam Dei, in (Edipi tom. iii. p. 75^.; imperite 

Scnptores optimi, Herod, et Aristoteles, ab Is. Vossio, omnino, ut reliqua omnia. 

L c. p. 79, ad testimonium vocati, olim Thebarum no- * Thiophenges. Peristereon, herba. Apul. de Herb, 
mine totam iEgyptum, ^gyptum nempe superiorem, c. 65. 

designari consuevisse. Adde locis, a Vossio allatis, * This. Mentastrum, ifivovfjioy. Apul. c. 9- Append. 

Olympiod. in Aristot. Meteorol. p. 26. a. ^yptus Dioscor. iii. c. 41. [p. 454.] habet T/s. ^ Observa, ^^<r- 

vero erat, ut Hieron. monet, humilis et dejecta. Verba fjioy Matt, xxiii. 23., et Luc. xi. 42., redditum esse 

ejus h«c supt I. ix. in Ezech. (0pp. t. Hi.) col. 904. : jjj ^j^^j-jfl HCGOI, ab interprr. Coptis. 

" Neque vero unum habet flumen draco iEgyptius, sed rr-u • it u i? 1- 4 v ^ 

multa flumina, quibus irrigat iEgyptum bumilcm ^t de- ' ^Z""".*' U'b?..^gyPt'. d'cta bng^ ^pt.a 

jectam, et nihil in se babentem montium." Humilem «^^'.^«?' '"'•".'^ H.eron. xin. in les. col. 340, Opp. t. ,n. 

, OOUTO etl.ii. m Joviu. c. 6., Opp. t. iv., ubi Fhmuis, loqmt, 

vero et dejectum JEg. dicunt tlUnil:?, thebie, et interpretatur hircus. Ad haec loca respiciens D. Wilkins., 
G6HIIII9 tbebio. Plerumque id dc morum hiimili- in Diss, deling. Copt. p. 111., ita pronuntiat:Coptihodie 
tate quidem usurpatur, sed tamen etiam de terrae humih UOYI hircum feram vocant Verum in libris Copt. 

. ^^T^^J^:S:::Z^r^ UOJI I.onemdesignatquidem;at„unn„a„.bircum. 

Copt, in Abbatia S. Germanensi I.utet. Paris, descripsi : »onum voc.s Thmu.s attendas d.cendum foret. ea 

•T»TiTr»«v» UTUCiU ijr»ii u n\x TvTi Ark s'go'ncan LeoDtopohn, vel urbem Leonis, aut Leonum, 

TlHPH i$ISpHTtTinV nSn? 2^**^' rationeurbi iUi. cujus Numen tutelare emt 

Jtllllwli. o 1 t^otJlillUlJ 1 • — UlUo hurcus, convenure queat, aln vidcrint Suspicor ta- 

HHeeHOxWT, Hoxwiiini eaom- 

umiT erxHH. Graeca, quae interprr. Copti leone, verum a uore, quod radium solarem innuit,. 

in linguam suam transtulerunt, ita habcnt : Hay opos dcnominatani fuisse. Vox haec j£g., eo, quo dixi, sensu, 

Kal (iovyos raweiyMjaeTvu. Ka\ earai — ^ rpa^eia els rrebia, reperitur Hebr. i. 3., et ab ea Pyramis, vel obeliscus, in 

In eo vero humilitas .£gypti sita est, quod sit xcdcar, honorem soUs erectus, nomen accepit, quod pluribua 

campestris, et plana, quemadmodum Herod, loquitur, ii. expUco in Proleg. ad Panth. Mg. c. ii. §. 34. Quia 

■ ^KXafxfiyA xpv(reir^/Ava)c<»2xf^<r»|uii8«Xi»memont Appianof Alez. iaprsef. p. Id. ed. nov. Cf. Rhodomanus ad Diod. Sic. i. 85., Bur- 
nuuiniis aliique interpretes Suetouii in Caes. c. 59* 

* Forstcr iikepist. ad J. D. Michaelis p. 7. nomen Thebarum repetit a voce T*601f habitatio, existimatque iUottraii 

bine poMe Herod, ii. 15.) y Jv vax<»t al eni8»t Atyuvro; Inaxim, quandoquidem pars iEgypti semper fuit habitabilit. 

3 Legebator quondam rvra^f w^u FA. GronoT. pnebet mofrw Sft^s, ut signincetur pan quarU horae. ^ Cf. Scholts. L c p. 7. 



p. E. JABLOKSKtl VOCES jfiGYMl/E. 



igitur Mendes, Nnmen JEg., Thmui, .m fairco animaii Pftran certe a 6YPIAA0C differt ^l^aAAOC^ td 
cultum symboli«iqu«dam «rfis i^^^ eiat, quod ad- jam ex sennone ^. expUcandum est. Nempe eHHl.' 
ductis idoneis ratioDibus in Pantfa. JEg,, 1. u. c. 7., pro- , —or 'TWrvV 

lixe ostendi, potuit urbs, in honorem solis, aut hirci, qui ("»cni)e8t av£dvciK, crescerc, Marc. iv. 8. 27. M(\.UX 
ejus putabatur imago, condita, facile a radio solis deno- v^de communis et trita, puerum designate 

nioari, etsi proxima hujus denominatioms ratio, a vete- Ent igitur 6HHI %IXA.0¥, tbeni-alu, irats ai^^- 
ribus quippe memoriae non mandata, nos lateat. Quod tfos, puer crescens et augescens. Sed plun 1. c. videri 
Tero Hieron., sine dubio post alios, Tfamuin ab hirco possunt. 

sic dictam esse perhibeat, banc veram esse rationem * laor vel * leor. £0 nomine in V. T. flumen Niluiti 
existimo. Urbs h?ec Thmuis,' Praefectune Meudesiae designari videmus. Gen. xli. 1. Ex. i. 22., et alibi, 
caput, etiamvocatur Mendes. V. Cellarii Gcogr. antiq. ^ptH fluvium ICtXPO, Iaro,» dicunt. Et quia 
Africae p. 28, 29. Mendes vero nomme hoc msignita Nilus unicus et solus est in iEgypto fluvius, antiquissi- 
erat a Mendete Numine, quod m birco anraiah colebatur, ,. , n-flNtirv 

undeveteresquidamsibii^ersuaserunt, etsi fidso. Mendes mis temponbus aliud quam flu vu, IsiXFO, nomen non 
iEg, hircum sonuisse. Sed hac de re prolixe disserui in ^abuisse videtur. Succedente kvo, cum vEgypln aliorum 
P^th. Me 1 ii c 7 msigmum fluviorum notitiam acquisivissent, ut fluvium 

eii,i Tho'thi velThot, vel Theuth, vel Thoyth. ^1*^^^ 
Mumen iEg., sermonibus veterum non mediocrifer cele- iEg. iv. 1. 

bratum, quod Gr, Mercurium interpretantur. Numini . * 'I/Jiy^aoi^r/. Pedicularis, herba. Append. Dio0COF4 
huic iEgyptii inventionem literarum, et scieatiaruiu alia- *v« 1^6' [P* 473.] 

rum propemodum omnium, in acceptis ferunt, ut videa- "Ifiis, Ibis. Avis ^gypto peculiaris,^ cujus figuraoi 
tur esse nomen, non Pliilosophi cujuspiam, aut etiam satis bene depictam vide dans le grand Cabinet Romain 
Dei, verum ipsius scientiae. Quia autem scientiee olim, de Michel Ange de la Chausse, p. 71. num. xUi.' Sn^ 
ac praesertim in ^gypto, columnb inscribebantur, idque picatus sum aliquando, huic avi nomen inditum fuisse ab 
inscriptum erat, Mereurio huic vel Ifil^ ^^^^^ significat. In hafe 

Thoth, tanquam veio auctori. adscnbebatur, suspica- genteotia non parum me confirmavit. quod ex epist. 
Srniw;^"^ " ' Nestorii. ap. Evagrium Hist. Eccks. i. 7., inteUexenm, 

oUIOT^, i. e. columnam, in qua res memorabiles, Oasin JEg. superiorem dictam quoque fuisse Ibio. Vide* 
ac inprimis scientianim meliorum iuventa, inscribi con- batur naraque tractus ille nomen hoc coosecutus esse 4 
suererant. Extat ea de re ampla nostra Dissert., in siti. Est enim regio perquam siticulosa, ad quam Nilus 
Panth. Mg. 1. v. 5. ubi omnia, quae ad Numinis hujus non accedit, et qu«e raram utique pluviam sentit. Ve^ 
historiam veramque significat ionem spectant, diligenter rum, ubi deprehendi, Ibin avem Lev. xi. 17., et Deut. 
excutiuntur.* [" QtS, mensis Eg. nomen est, Lat. . interpr. Copto 8>inneH nominal!, 

wptembn respondenUs, ut volunt nonnulli. Smdas vero ^ectius me facturum putavi, si judicium meum hie coy. 
e-flestMercurius. H.St.] berem. [» "I/Ju, sive .o., 4. Ibis, avis serpentet 

* 0ovv«.Typhonis pollex, teste Plut.de Is.et Osir.p. jevorans, ob id coU solita ab iEgyptiis: v. Herod! (ii 
VDo"!^'' iEgyptiace scribendam esse ) p,i„ g ^ijj 27.%. 48." H. St. Cku 

oO I PHC, quodaustrum sive ventum meridionalem de N. D. i. 36. ** Ipsi, qui irridentur, ^Bgyptii nuUam 
significat. Pluribus expositionem banc adstruxi et beluam, nisi ob aliquam utititatem, quam ex ea capereot^ 
illustravi in Panth. iEg. v. 3. §. 5 — 8. consecrarunt. Velut ibes, maximam vim serpentium co»- 

* BvoaifidpTjs. Nomen regis Thebaei in .^ypto, quod iiciunt, quum sint aves excelsae, cruribus rigidis, comeo 
Eratosth. in Catal. regum illorum exponit Kparaios S proceroque rostro ; avertunt pestem ab iEgypto, quim 
itrnv ifXios. In annott. ad ilium Catal., in Vignolii volucres angues ex vastitate Libyse vento Africo invect^wi 
Cbronol. S. t. ii. p. 7^6., monui, nomen iEg. sic legi interficiunt, atque consumunt, ex quo fit, ut illae nee 
oportere, CHoffifi&pvis, quod zic scribi potest JEg, morsu vivae noceant, nec odore mortuae.*' Juvenal. xv« 

^ 2. " Crocodilon adorat Pars base ; ilia pavet saturam 

OYOHuJ i. e. potens, qui est sol. serpentibus ibin.*' Savignyus, Mg, societatis sodali^ 

Plura, quibus interpretationem hanc confirmavi, legi doctissimus, ostendit Ibin candidam (quam a Tantalb 
possunt loco nunc indicato. Ibide Linn, divcrsam esse jam Cuvierius docuerat) pecu- 

* 6i/p(XXor. Aliud nomen regis cujusdam Thebaei, liare esse genus, et appellavit Numenium Cuvierii; ni- 
quod ab eodem Eratosth. Gr. redditur, o eariy aitltjtras gram autem, quae etiamnum candidam in ^gypto comi- 
ro ir&Tpioy icpdros, augens robur paternum. In annott. tatur, et sola in monumentis antiquis occurrit, esse aqua- 
meis ad h. 1. p. 757, 758., observavi, pro OvptXXos, leg. ticam avem, in Italia Curli dictam (Falcinellus Linn.)/' 
^fl^laXoi, quae est levissima mutatio, praesertim, si, ut C. A. Bottigerus Commentt. Archaeolog. iii., in Actb 
olim fieri consueverat, literae adhibeantur majusculae. Seminarii Regii et Societat. philolog. Lips, a Beckio 

' Nomen nrbis varie scriptnm est, necnna ntione corniptnm in libris antiquis, Gr., Lat., Copt. V. Berkel. et Holsten. ad Stepb. 
Byz. V. e/xotTt'c, Suritam ac Wesseling. ad Anton. Itin. p. 153., inprimis A. A. Georgium in praef. ad Fragm. Jo. Thebaic, p. viii, ix., 
sed qai dabiiun facit, sintne Thniuis et Mendes ana eademqoe nrbs /Egypti. Herod, certe ii. 166. distincte nnmerat ytfMv; Mtti^m 
et ©/xovfrnr. 

* Agif or ibidem, p. 157. 163—164., de nomine mensis primi JEg. Thoth, cujos etiam Cicero meminit de N. D. iii. c. S3., ubi quoa* 
dam Thoyt vel Thoyth edebatnr, nunc rectins Thoth. Repetiit Tullii verba Lactantius i. 6. $. 6., ubi ct'. Cellar, et Biinemann. In 
Anthol^ Gr. t. i. p. 354. optime e*i9, et in Lat. Grotii vers. Thoth. In libris Copt. MSS. nomen mensis scribitur 61II0 

V. Thes. Epist. Croz. t. iii. p. 133. 

5 Dialecto ncmpe Memphit.; Sahid. autem IGPO, velpotius 6IGP0. V. Lex. Croi. p, 186., inprimis Georgium a^l 
Fragm. Liturgica p. 320, 1. Pariter Nilus %ar l(oxft» tantum dicitnr h ^orafxo; ap. iElian. V. H. i. 4., ad q. 1. nolavit Kuhnius. IpM 
vox Hebr. manifeste et exoticura nomen est, et vere £g«, tempore habitationis in ^gypto in linguam Israelii, recrptum. ICa 
Michaelis inSuppl. ad Lex. Hebr. p. 1041, 104S ; praeterea roonens, nnllam certe linguam aliam Orientalem, pnptersolam Hebr., 
habere istnd nomen, ac ne etymon qnidem offerre, et adeo radicem Orient, vocabnlo non quaerendam esse. Quae de orig. rov *^^^ Hebr* 
habent Simonis et Lexicogr. alii, anctoribns ea relinquenda opinor. Adde MuUeri Saturam Obs. p. 161,2. V. Scholtz. p. 30, 

* ^lian. H. A. ii. 38., de Ibide scribit: rnc H Aiyvvrov orhort <l«o^«f/tx<r, x. r. ^. In iis, quae JEgyptioirnm propria dicuntur, i^m- 
^orra, nnmeratur quoque Ibis a Strab. xvii. p. 1178, 1179., ubi plura de ista ave leguntnr. 

^ Etiam in Cooyers Middleton Antiquitatis Monumentis Tab. x., ubi p. 129-134. tantum non omnia congesta sunt e scriptoribui 
antiquis, quae sparsim de Ibide inveniuntur. Sed de orig. nominis tacet Tacent pariter eruditi alii, quos citamnt P. Boddaert et IL 
Tydeman in not. ad Shawii Itin. T. ii. p. 93. Testator autem Shaw. p. 162., esse hanc avem nunc in .£gypto longe rarissimam ac 
propemodum incognitam. Hinc factum opinor, ut in P. Forskal descriptionibns Animalium, Avium, rel., mentio Ibiois fieret nulla. 

6 Ab interpr. L^X. vertitur "i^ts Lev. xi. 17. Eodem vocabnlo interpretantur rDWinTf Dent. xiv. 16., nisi forte, erroit 
librarionim, verba Gr. illic transponenda sint, com in hoc etiam loco PfWT commemoretur. In utroque loco pro "ifiic Coptus dodit 
glinnGH. les. xxxiv. 11. legitor t^y, et Gr. redditur "liSiif. Sed ejus libri integri versio Copt, edita adhnc desideratar. 
Vix ullum mihi superest dubium, quiii probari debeat sentcntia Georgii, voc. 'liSi; derivantis ex ^g. 2) I H sive 2> I III, qua 
Ibis appellator. V. pncf. ad Fragm. Jo. Thebaic, p. 140. Testatur Scholtzius 1. c. p. 7., La Croziom in margine vers. Copt, Pen- 
tateachi, ubi ^ylllllGH, notasse, II GH deesse in Cod. suo MS. Restat ergo ^III, Hib, coi accedtt Gr. lermiyalio 
Dialectal Sahidica, ab aspiratione abhonreiii| prvbere didtnr I Ib| onde 'ifitg ap. AJemidriiiof • 



OCZxii 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 94-fle- 



editis V. i. p. 281. Cf. Aristot. H. A. ix. Ip., XI. H. 
A. ii. 38., EusUth. ad Diooys. 262. Plin. x. 30., "Ibis 
circa Pelusium tantum nigra esty ceteris omnibus locis 
Candida/' Varietas nigra, notante J. Stackhousio in 
Notis MSS., occurrit hodie rarissima. — Edd.] 

* l/£ot;6. Titulum hunc Hbro cuidam suo praefixerat 
Zosimus Panopolites, cujus Lib. ix. commemoratur in 
Syncelli Cbronogr. p. 13. V. et Fabric. Biblioth. Or. 
v. xii. p. 755., in not., ubi observat, Reinesium in Var. 
Lectt. p. 385. conjicere, 'I/kov6 i£g. Lingua Chemiam 
notasse. In aliquo Herm. Trismegisti libro, qui inscrip- 
tus circumferebatur Ki'^prj tSafiov, ap. Stob. Eel. Phys. 
p. 117., .£8culapiu8 dicitur 6 *A<rK\nirtos 6 'Ifcoi^s 
yoSf Kal ^i^^iarov fiovXais. Alii habent liaros icai 'H^aiff- 
rofioi^tjs. De quo loco aliquid notavi in Panth. JEg. v. 
6. f . 2. et 5. 

* lobonsos. Lactuca sylvatica. Ejus meminit Apnl. 
de Herb. c. 30. In nomine Mg. berb« buj. videtur 
aubinnui aliqua illius ad Lunam relatio. Pri6res enim 

duae literae lo (I0&) Mg, Lunam designant. Reliqua 
mihi obscura sunt. 

* 'loKpoi. Hemerocallis, herba. Append. Dioscor. iii. 
137. 1459-] 

* Ir Cheres, D*m yjf* Urbs commemorata Es. xix. 
18. In mai^oe vero notatur haec lectio DTTH liy. Illud 
civitatem dirutam, hoc soiis urbem denotat, inquit Mul- 
lerus in Gloss. Sacr. p. 32.' Vix dubium esse potest, 
quin sit hie intelligenda Heliopolis. Lectio in margine 

indoli ling. Mg, magis convenit. Mg. enim PH^ et 

cum aspiratione, HPH, dixerunt solem, cuj. rei exem- 
pla occurrunt in Catal. regum Tbeb. Eratosthenis. Pere- 
crini id extulerunt Cheres, uti in eod. Catal. videre est. 
if ullerus 1. c. plura banc in rem addit, quae apud ipsum 
legi malim. Conr. Ikenius lectionem Textus hie tuetur, 
ct xnnn yV ex Arabico interpretatur Leontopolin. Ra- 
tiones ej., quas proposuit, in Diss. Philol. p. 2&4. et 
aqq., expendi merentur.* 

* "Ipi. Oculus. Quidam ex veteribus memoriae prodi- 
4lerunt, nom. Osiridis compositum esse ex v. Mg., Os, 
quod recte omnino interpretantur multum, et iri, quod 
▼olunt oculum signif. In postrema hac v. aberravit in- 
terp., quisquis est, quem Plutarchus de I. et Os. p. 355 
sequitur, nam IPI non oculum signif., verum fiicere. 
Totum itaque ^ nom., si banc roanuductionem sequaris, 
non designat proprie To\v6(pOaXfiov, multioculum, uti 
Diod. S., Plut., et alii referunt, sed multum et magna 
agentem, aut magna agendi facultate praeditum. Si sacer- 
dos quispiam Mg, v. Osiris interpretatus est multioculum, 
interpr. ilia existimanda est symboHca, et forte ex dial. 
Sacerdotum arcana et mystica ' desumta. De hac re dixi 
ctiamin Panth. ^g., ii. c. i. §. 11. 

* Iflra/a. Helleborus niger. Append. Dioscor. iv. 151. 
Ip. 473.] 

* 'Ifffidvbtis, Ismandes. Ita ^g. vocatum fuisse Mem- 
nonem, cuj. statua mirabilis cernebatur prope Thebas 
^g., testatur Strab. xvii. p. 813., 'O Mifivtav vwo t&v 
AlyviTTitoy *l<rfjidvbris X^yerai. Ismandes vero et Osy- 
mandyas, cujus res gestas Diod. S., ex Hecataeo Abde- 
rita, tam prolixe cxponit i. p. 44., unam eandemque 
personam constituunt. Ismandes yel Osymandyas Mg. 
proprie dicebatur statua Memnonis in Thebaide visenda, 
in qua veteres vocem, quam fere quovis die, aurora exorta, 
emittere solebat, tantopere mirantur, laudibusque praedi- 
cant. Et hoc ipsum nom. Osymandyae subinnuit. Nam 

OYCUH fi'I', Usmandi, signif. emittentem, vel 



dantem vocem. Et sic veteres statuam banc nuncnpm 
solent. Dicitur enim, neque raro, Aidos l^fifiayo%, A(&o$ 
<fnayii€is, Lapu loquens, quod quidem ^g. Usmandi 
egregie exprimit. Quidam, qui veram nom. huj. ratio- 
nem ignorabant, quique sibi persuadebant, Usmandi 
esse nom. regb alicuj. vel herois, quem mirabilis ilia 
statua repraesentaret, confinxerunt nobis regem aliquem 
Osymandyam, reb. gestis permagnis inclytum, quae ap. 
Diod. S. legi possunt. Omnia haec, adductis veterum 
testimoniis, et rationibus idoneis, exposui ac illustravi in 
tribus de Memnone Syntagmatibus. V. inprimis Syn- 
tagma iii. c. 5. 

Isis. Dea Mg. maxima, cui in cultu populari publico 
praecipuus habebatur bonos. In Panth. in. c. 1. 
argumentis non contemnendis ostendi, earn aliam ab 
^yptiis habitam non fuisse, quam Lunam, cui gens ilia 
vim prorsus mirificam in res omnes sublunares inesse 
credidit. Quia igitur, secundum doctrinam Philosopho- 
rum Mg., maxima et continua Lunae ad terram nostram 
est relatio, eaque ad res omnes, quae in mundo fiunt» 
infiuxu suo concurrity hinc factum est, ut terra quoque 
nomine Isidis designata fuerit ratione symbolica. Ex eo 
quoque arbitratus sum, nom. Isidis esse exponendum. 

Mz. ICI dicitur irXiy^/ion), abundantia, et satietas se 
dimindens et permanans. Quia abundantiae huj. causa 
putabatur Luna, a nobilissimo hoc et praecipuo ejus 
effectu, nom. ei indere placuit. Signif. porro ICI. 
distendere et inflare. Luna enim credebatur ap. iEgyp- 
tios Nilum movere, atque infiare, ut, statuto tempore, 
se exnndare, agros M^. irrigare, eoque abundantiam 
terrae et satietatem procurare posset. Utramque banc 
significationem videntur mihi Sacerdotes Mg. in nomine 
Isidis conjungere voluisse. Pluribus haec persecutus som 
1. c. V. inprimis §. 15. [" "lau, ibo$, fi, Isis: Mg. 
quaedam dea, quam Plutarchus denominatam exbtimat 
wapa TO eibiyai sen itraoBai, utpote cui wavros /ioXXor r6 
elbivai Kal 4 hrt<niifjiri Tpoff^Kei I ipso ejus nomine culto- 
ribus ipsius promittente yvwonv ical tiitimy roP irrosi 

3uare nonnullos earn Mercurii, alios Promethei filiam 
icere. V. et alia de hac dea ap. eum in lib. qoem de 
Is. et Osir. inscripsit. V. et Suidam. At "Itrthos wXSKa* 
/io$, herba ap. Plin. sub. 'fin. 1. 13.'^ H. St. Plinii verba 
sunt haec : — '* Juba tradit, circa Troglodytanim insnlas' 
fruticem in alto vocari Isidis crinem, corallio similem, 
sine foliis, praecisum mutato colore in nigrum durescere, 
cum cadat, frangi.'' De Isidis crine silet Sprengel. Hist. 
Rei Herb. ""Iweov, lirlieioy), ow, rd, Sacra- 
rium s. Fanum Isidb,'' H. St. Herodianus ap. Herman* 
num Gr. Gramm. p. 308. : "Eri hfiaprdyovffiy oi Xkywrts 
Icpawtioy, kfs *AffKXjpr€toy' yap iarty OfAOta* BBey *A9- 
rXi/reiOK fiky ipovfjiey, "Lepaweioy ol, aXXa Sepa«-/&oy 
(Xepair/6eiov) Xj&yf rotovrf 6<ra hri rf^s yevuc^s bna rov hot 
Kkhoyrai, raPra rai M rev Karrf^rfriKa (sic) o^iparos to 
b ^vk&^ei' itrny oZy S^axu, ^pamhos' hta rovro col 
^pawibioy epofffiey' Kal "lags "Itribos' 'lalbior oly ^poPfiey, 
us Kal Evptwibris inro rifs Qirgbas Qeribtoy efire. (Eur. 
Andr. v. 19.) Pro Kartyxw^^f Cod. Par. 3027. habet 
KartixnT^Kov : optime reponit Bast, ad Greg. Cor. p. 650., 
KrririKov. Hermannus, 1. c. grammatici rationemprobans: 
*' *lvib€ioy rectius formatum, quam^I^ecov." " Mihi utra^ 
que forma," ut ait Scbaef. '* proba videtur : ilia derivanda 
ab ^Iffis, "Ivtbos, haec ab'I^cr, "laios : idemque sentio de 
similibus." Lat. Iseum, Plin. v. 9* ; Isium, Lamprid. 
Alex.Sever. 26.,Trebell.Poll.deTetricQJunioie24. Item, 
ab ilia adj: * ^lalbeios, ab hac venit adj. *''la€ios, unde 
*''lff€ta (iepa), Cereris Festum. Diod, Sic. i. 14. : Hop' Mats 



* Jooge Fonter. in Epist. ad Mich. p. 29., et qiue ex iis infra v. Tiephon affemntor. Magna hie at lectionis varietas in eodd. 
MSS., de qaa legantnr Kennicott. ad les., et in Dissert. genenUi, T. ii. V. T. snbnexa, p. 10. 55., atque De-Rossi V. iii. Var. 
^ct. V. T. p. 22. Scribit Ikenios 1. c. p. 261., omnes codd. non solnm constanter legere 0*VT P^r n, sed et nnllam hie variaa- 
tem lect. a Masorethis annotatam esse, certissinio indicio, nnllam illomm atate discrepantem lect. inventam esse." Qna in re fallitor 
vir d. Ne dicam de codd. aliis, hi qnibus legitur Q*in> 0*in <t UHHt certo jam novimns, codd. MSS. decern et sex JJTlf^ servane. 
I^robarant banc lect. Vitringa, Kennicott, alii. Eandem snis in lib. invenisse videntur interp. Gr. Alex., si recte se habeat 'Ax>f<( 
|n ed.' Complnt., ac Symroachu5. Hebrsea vertens »6Xif ri>d»v. 

* Ab Ikenio non dissentinnt C. Mnller in Sat. Obss. c. vi. p. 65. sqq., Doederlein et Dathe, quorum jndicio ita erictom eat, 

esse Leontopolin, in nomo Heliopolitano sitam, nt vix alicni locus dnbitandi relinqnatnr, et qui adeo ipsum Leontopo* 
leos nom. Versionibdfe suis intmserunt Contra cum Jablonskio facinnt, et Heliopolia intelligunt, Vitringa, A. Schultens, in Ind. 
Geograph. ad Vit. Saladini v. Misn, J. Bryant in * Account of Egypt in its most early state,' p. 125. sqq., Kennicott, et Mich, ia 
iSup. ad Lex. Hebr. p. 572, 573. E. F. C. Rosenmiillerus, in Schol. ad les. p. 451. sqq., neque pauca, neque levia Ikenio oppo« 
iiity incertus'tamen, legendumne sit an D*TT* Siprimmn, verti vult urbs liberationism i.e. liberata a calaiiutatibiiS| 9| yero 
alteruro, urbs cnstodise, servationis. Plura ut adjungam, vetat instituti ratio. 

' Qua cadem de causa tegnmentiun capitis Sacerdotum Osiridis in moaum. vetui tis conspicitur ocolis mnltia omatmii| up. Oaai« 
4e Ca^of t iiL t*i et alibi. 



PH)8^101.] p. E. JABLONSKII voces ^GYPTliE. ccxxiii 

ik T&y T6X€vv Kal rots 'lotUisky rp vofAir^ fiera rHy ^iXXwr " Unde constat, Arabum Kermez esse GnecoTum rdcnoy 

i^ipevBat Kal mS^ivat irvp&y Kai KptOwy, &irQfiyrifi6yevfia Pa^ucrjyy et hac tam granum tinctorium significant 

rwv l£ apx^is ^iXtyrix^ias evpeB^trwy : i. 87* quam venneni, ex cuj. sanie color elicitur. — Is ipse color 

"Eyiot (paffl rfjs '"Itrtbos irporiyovfiiyovs rovs Kijyas, Kaff By Chald. zebori dicitur, a luce et splendore« IlUs 

icaipoy i^Tfrei roy^Ovipiy, rd re drtpla koX tovs iLTrayruyras enim IflHV zebor lucem sonat. — ^^Itbiopibus idem est 

«»ci>y€4V in b* cWiVwf btoKctfiiyovs tnt^rfreiy utpvofiiyovf fl£ : laia, voce, nbi fallor, decurtata ex JEg. KdXXetia, 

bib Kal rots *l<Telois TrpoTopeTieadai rovs Kvyas Kara rijy Trofji- unde Callainus vel Calainus color." Hesych. KoXacoi. ct 

x^v ruy Karabet^dyrwy tovto rv yofiifjioy, vrifiaiyoyTwy rtiy X. Hactenas ille, quibus non est, quod addam.^ [Sell 

xakaiay rov £umv x^P^^' priorem Diodori locum e verbis Hesycb., trap Alyinrrhis xP^fM, jfaXacVoK, nihil 

Wesselingius : '* Haec est vayifyvpis, quam Tithoreuses aliud eviiicitur praeter usum callaini coloris ap. .£gyptios, 

Isidis iu bonorem more iEgyptio bis quotannis, vere at-s i. e. Grsecos in -^ypto, s. Alexandrinos, ad vasa oman- 

queaufumno, magno apparatu celebrabant, teste Pau- da ct coloranda. Teste H. St. loco mox laudando, ap. 

ssuiia X. 32..: nec multuni diversa ea videtur, cujus Actuarium vasa Alexandr. vocanturicaXAVVa." • De h. v. 

pompam pompaeque instrumenta describit Apuleius Me- nibil dixit Sturzius in perdocto lib. de Dial. M. et Alex; 

tam. X. p. 261. Graci, ut multa alia, Cerealera pom- Scbneiderus in Lex. habet : " Suid. fuhrt ic^pa/iosicaXAiVof 

pam, etCalathum, solenne ejus ferculum, spicis frugi- an, obne ibn zu erklaren : diess werden ra criceiJj; ra 'AXcf. 

busque refertum, monstrante Melampode ap. Clem. Alex. avbpt^iKa ra icaXXaiVo icaXov/ievo seyn, welche Galenus 

Protrept. p. 12. et iufra i. 97., aut Danaidibus, ceu vi- Comp. Medic, sec. loca i. c. 5. nennt; wo aber rh fii^^ 

sum Herodoto i. 171, bine accepere.*' " 'luiaKos, ov, 6, \ava stelit ; iEtius, vi. 65. hat dafur ro rXaiyva oarpoKa.'^ 

fj, Isiacus, h. e. luitiatus sacris Isidis, vel Sacerdos Isidis, «< Kakais, Hesycb. est ro Iffrioy, Velum : et nom. pro- 

ut Plin. (xxvii. 7. et Sueton. Domit. i.) dicit Isiaci sacer- prium. Alioqui KciXais est nomen proprium lapidis cu- 

dotes : vide Plut. de I. et Os. p. 627. (vii.p. 389. ed. jujdam. Plin. 1. xxxvii. c. 10., Augites non multis alia 

Reiske.y — H. St. — Ed p.] videtur esse quam quae calais. Et aliquanto post, Calais 

* ^Iraviy. Fcenum Gr. Append. Dioscor. ii. 124. sapphirum imitatur, candidior, et litoroso mari similis. 
[p. 444.] Uude KaXaVya otrrpaKa, ap. Galen, rwy koto, tottovs, 1. 5. 

1«. Sic Luna dicebatur ab Argivis, JEg. colonis. «^ ^ >• ^^^^ testacea e calai lapide. Sic ap. 
'lij f, ireXnyri icara r^y 'Apyeiu^y biaXeKroy, inquit Eustath. ap. Actuanum, Vasa Alexandnna quae 

in Dionys. Perieg. p. 23. ed. R. Steph. : cui jungi potest vocantur KaXdiya. Itidemque KaXaiyoy xp^fia, Calamus 

Auctor Chron. Alex., vel Pasehalis, p. 96. ed. Raderi. ^^i^^: de quo obiter t. n. c. 39. f. Diosc. v. 16O. de jasi 

Existimo hoc nomiue Lunam ab iEg>'pliis diu cullam P^de, ris repc/3i>^i5«v X^yerai, «aXm 

fubse, etnom. hoc ab iis ad Argivos, ipsorum quippe ofiotos, cnltuno colon assimilis. Sed notandum -haee 

colonos, pervenisse. iEgvplii enim voc. non babent, qua ?"PV" ^ ^^TPf* ''^P^""' ^P* ^V"; ^\ 9*" 

. . . . T/^o l^n- H.St. Fallitur H. Steph., icaXaiVov vpo^/ia dedu- 

m commum vitae usu Lunam designent, pneter ^^^^ ^ u ^ callaico colore,^ut scribit 

Ich. Postea, ubi scientia bacerdotum sacne studiose q Vossius Etym. L. L., " nomen habet cemma cal- 

excidtje jam fuissent, et Theologia ipsorum mystica et i^j,/' De hac re accurate et plene egit Salmas. in Solin. 

symbohca poliri jam cflepisset, simplici prion nom. loh „ ^g^ q. " CaUaica, et CaUaina idem : et sub. gemma, 

successit almd allegoricum et mysticum Isis quo ab isto ^ colore sic dicta est. In aliis plerisque gemmis color 
l^mp. Lunam in sacrw designare phicuit. V. Panth. ^. ipsis nomen habet, ut amethystinus ab amethysto : 

ui. 1. 2, 3., et Proleg. ad Panth. J. 47. p. 1 10, 1 1 1. hyacinthinus ab hyacintho : pasderotinus a p«derote. At 

* Kalfi^y. Cognomen Hon, Dei Mg., teste Plut. de Callaica gemma, vel Callaina, a colore callaino. Prmci- 
Is. «tOs. p. 374., qui et cognomen istud interpretatur pale est icaXXaiov. Unde .caXXaW, et icaXXAVov. Sic ab 
per opwfieyoy, eum, vel id quod videtur, visui expositum 6/>va7oi, &pxaii:6s: ab 'Avails, 'Avac.^f et simUia. Sed 
et aspectabile est. Suspicatus aliquando sum, voc. ^. et verbum raXXa«e«^ : ut Apxat^ctv. Unde et /caXXo/SoF 
sic scribi posse KOXai UUIH, Kahi emmin, at- XP^H^' *^ icaXXatf nomen quoque gemmae. Nam Cat 
que exponi mundum ipsum. Et sane Plut. in illo lib., lais a Plinio refcrtur iuter gemmas ordine alphabeti ab 
nescio ex quorum sententia, Horum satis aperte pro ipso descriptas, quasi diversa sit a Callaka, sive Cal- 
mundo sensibili et aspectabili, Osiridis Isidisque fructu, laina. De qua paulo post. Hesych. KdXXaia' oi rwy 
habet. Verum non ita pridcm incidi in Misc. Croz., aXcKrpvdvwy Wiywves, Kal irav iropi^vpoeib^s xp^/io. "Evioi 
manu ej. scripta, et fidei meae ante plures ann. ab 111. b^ ra voiKlXa, Kal irap AiyvTn-iois xp*^*fi<i *^'fiXXdiyoy, KaX" 
Jordano concredita, ubi haec lego : Kalfnv irpotrayopeveiy, Xata ra (iairra epia. Etym. M. KdXXaca AraXof/Krai ra ra- 

iiTrep i<TT\y 6p4»^eyoy. Forte HOXY UIH. U2^c yir ^fj" ^^''^P'^tZ^^^^^ 

doct., qui conjiciebat, locum Plut. in mendo cubare, et ^ofHpvpwbff, Idem : evBa Kai ro KaXXaiyoy, ^l^joxp^f^a 

ap. eum pro Ka/^iv leg. Na^^iy. Acute omnino. Nam ^''?''^^r " ^ o^u, KaXovf^eyoy. Nihil dubii est^ 

IJTW TITIJ qxwu TO KoXXaiKoy, y TO KoXXaiyoy xpwfjiaairo rov KaXXaiov 

IiaXT Ulll, secundum analogiam sermonis Copt., deducatur. Ait auctor ille, siguificari hoc nom. colorem 

interpretari possis eum qui videtur. Et ita Plut. cognom. Avaijpov vel venetum. Per drOripby mtelligit r^v Trop^u* 

illud Hon vertendum esse affirmat. p^^^. >Jam Gr. avQripoy, et avBrjipiKoy xP^fia de purpu- 

* K«c6<$. Panes quidam speciei singularis, JEg. usitati. reo, et puniceo usurpant. Significat et venetum, h. 
Meminit eorum Strab. xvii. p. 824. Kal 01 KaKeis ' bk pallide virentem. Inde Callaica, sive Callaina gemma 
Ibioy Ti ApTov yiyos trraTiKoy KotXias. Difficile fuerit, ve- hoc loco appellata e viridi pallens. Solinus : pallidum 
ram vocis originem explicare, cum panum horum vera in- viret. Optimum esse in ea smaragdi colorem dicit Pli- 
doles nobis non ita perspecta sit. Observabo tamen, nius. Glossa? : KaXXdiyoy venetum. Porpliyrius in Te- 
JEg. RHRC dicere squamas, Act. ix. 18., vel tumo- Ptolemaei, irtpl r^s rwy i>ar/aiv x/>oids-'0 Kp6yos 
res, -qui assurgunt, et super superficiem se nonnihil at- I?' ica<TTop(aov<Tr}s. H A<ppobtTTj, XevKfjs Xpoias. 'O 
, w, . , U n\ U r^i:iO t. . Zi€vs yaXdicovari% cTTi ToXtVKoy p€Trov(nis uiKpov, CApnt 
toUunt. Unde forte etiam K J^Kt^fcci 1 , dicitur , ^Xoylytts hXtfiiviis. IHA.os vp^«ro«rp/v„. 'H 
leprosus. Intelligendi turn vcnirent panes, in qmbus ^I,^,Voi-. Ta\atSov<,av dixit r,).- KaXKaiSovaav. 
tumores quidam quasi pustul«B assurgunt. Germanis i„ccrtus auctor de circo : 01 hk meroi Kpdvy 5 no«»- 
nostns ac praecipue Silesus mos est, placentas hujusmodi j-^, b^^^„, ^a^ft/^v hi^i, tZv »rpJ 'Ktpiay 'E.-eriK 
satis largas, sed crassitie admodum ttoues placentas co- ^„,„^„„ i^f,„, ^aiyu,y. YUvtroy hk ol Twi/alo. r6 W 
qucre. m quibus passim tumores nonnihil assiirgeiites . - ^^XKdtvov vp&ua npo<,ayopemvc,y. Viride marinm 
apparent, bolent appeUari ex eo Aufflaufier, An tales ^^jg^ ^^^anms hnnc colorem. Nicetas wiXXdlVo.- i3a*)>ir, 
fuennt «:aw« JEg.. quaerant alii. yepiyeoy pro eadem ponit. At Callais ap. cund. Plin. 

KaXaiyoy. Aliquod coloris genus. Hesycb. »ap' Ai- quasi diversa ab hac Callaica reccnsetur capite, quo 

yvrrlou xp^l"^ KaXdivSy. Mihi quod hac de re dicam, gemmas descripsit per seriem literarum. Callais, inquit, 

non succurrit : sed tangiteam Bochart. in Hieroz., P. ii. sapphirum imitatur, candidior, et litoroso mari similis. 

1. iv. c. 27. col. 625. Sunt nempe haec ejus verba: Certe aliam oportet esse a Callaica, vel veneti coloris 

' In ed. Almelov. p. 1179. »ixtt{. Confert Casanb. xvXXvtti; ap. Herod, ii. 77.; de qao panis Mg, genere infra dicetor. 

* Cf. Crotii Lex. p. 30. Si. * Cf. tamen not. ad Hes. t. ii. p. 123, 

NO. II. VOL. I. 2 F 



ecxziT 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. <5R .OB.WARUM. 



getrima. Sapphinis purpurea est, vel coferulea. Hme 
psJbdSf quae sapphirani imitatur, candidior est, h. e.» 
J>urpurse dilutioris, et Ittoroso man, nee ita proiiindo 
similis. Nam altum mare, T0p6iip€or, et icvarioy, unde 
Giammatici vopAvpovy de man, padv expomint. £t koX- 
\ats inde etiam dicta, quia KaiXdloy purpurenm colorem 
etiam significat, ut supra notavimus. Callaica vero, vel 
Cailaina gemma, colons veneti, atque e viridi pallentis. 
Quare diversa est a Callaide. At nemo unus est bodie 
eroditorum, quin Cailaidem pro Callaica accipiat. Quin 
etiam omnes sibt persuadent passim cailaidem esse, quam 
Turquesiam vocamus. Quorum errorem supra castiga- 
vimus. Plinius porro in eodem ordine literae C recenset 
etiam Callaicam a Callaide utique diversam. Sic enim 
libri scribuDt : Callaica e turbido calamo ferunt plures 
cofljunctas invem'ri. In editis ita tantum habetnr : Cal- 
lai'nas plures femnt conjunctas inveniri. In Indice Cal- 
laica etiam scribitur hoc modo: Callais, Oappadocia, 
Callaica. Sed ilia corruptissima sunt, e turbido calamo. 
Inde et in scriptis quibasdam nomen ipsius gemmae cor- 
ruperunt aptiquarii pro Callaica scribentes, Calamitis e 
turbido calaino. Quid sit, bene conjicere nescio, pisi 
legendum sit : CallaKca, e turbido calaino : vel, e turbido 
ciuaina. Callaicam dicit callaini colons esse, sed tur- 
bidi. Oallainum enim Latini pro Veneto etiam usurpa- 
rupt Martialis : Indueras albas, exue cailainas. Re- 
icentiores hoc nomen plerumque scribunt cum unico L, 
JUt et Grsecl yaXaiiov et yaXauov. Hanc Callaicam non 
dabito eandem esse cum ea, quam alibi Callainam voca- 
yit/ et quie ex eo Callaica heic a Solino vocatur. Sed 
cam ex diversis auctorlbiis opus suum compiiavit, de 
eadem re plerumque diversis in locis trad it. Sic Arabi- 
cum lapidem, et Arabicam gemmam, quum sit eadem, 
duobus tainen locis posuit. Callaicam heic scribit e tur- 
bido callaino esse. Quod convenit et Callaiose, quam 
capite viii. scribit reperiri apud accolas Caucasi montis 
fistuioiam, et sordium plenam. Callaica igitur^ et Cal- 
hiina eadem, et diversa a Callaide, quod nos nunc primi 
ostendimus. Hoe nisi sit, in Plinio culpa hacrebit, qui 
diversos facit. Auctor Peripli Erythraei KaXXdiVov Xldov 
vocat. Sed male in eo legitur KoXXeai^os, et sic legendum : 
vaph^Sf Ka\ KaXK^vo$ XiOos, kuI 2<i7rf>eifK)s. De portu 
Indico Barbaricae loquitur. Callaica, inquit Isidorus, 
colore vtridts, sed pallens, et crassa, nihil jucundius au- 
rum deeens, unde et appcllata. Nascitur in India, vel 
Qermanta. Lege: Carmania. Legisse Callaicam,. non 
Callain ap. Plin. apparet. Nam hie ejus locus de Cal- 
laica ex Solini, et Plinii verbis compositus est. £t Cal- 
laicam ideo dictam scribit, quia aurum praecipue deceat. 
Ciillaicum aurum dicebatur : et Callaicuiu metallum Mar- 
tlali de auro. Sed tales sunt Isidori originationes. Callai- 
cum aurom a gente Lusitaniac. Nam icaWaiKol Gr. quos 
Lat. Gallaecos vocaut. At Callaica gemma a colore callai- 
no. Callaicus lapis dicitur in Indice Solini : de Callaico 
hpide, de Ceraunio albo. An Callaicam atro tov KdWovs 
interpretatur dictam Isidorus, quod aurum niaxime de- 
ceat? Utrumque ^bum«'' Hactenus Salmasius. " E 
verbis Isidori videmus, putasse eum callaicam dici vel a 
icdXXos, i. c. pulchritudo, vel quia deceat callaicum au- 
rum, cujus meminit Martialis xiv. 95. Lemma est: 
Phiala aurea coelata : distichon tale : ' Qnamvis Callaico 
rubeam generosa melallo, Glorior arte roagis, nam meus 
iste labor.' Dictum autem callaicum aurum a Callaicis, 
h« e. ut nunc loquimur, Gallaecis, Hispaniac populo, 
imde Callaicum Oceanum idem poeta dixit x. 37 . Sed 
quod censet, callaicam dici ab auro callaico, plane falli^ 
tur ; nam ejusdem est originis ac callais, a quo non mul- 
timi colore differt." G. J. Vossius Etym. L. L. Addit 
idem yir doetus : dicitur is color (caliainus) yaXaiSwy, 
pro KoKkat^wy, ir in y eon verso, ut saepe." Verbum 
yoKatSety Salmasius eruit e Porphyrio in Tetrabiblon 
Ptolero«i : H. Steph. et Schneid. omiserunt et * yoXae- 
Stiy et * KoXatStiy. Agnoseit Schneid. icdXXaiV, icdXaVs, 



iraXdiVos, KoXXiuyott addere debaerat ydXXotf, y^Xai^^ 
yaXA'iyos, ydXX6h^ £ Plinio patet ap. Gnecos 
usu futsse et xoXXdVicoy et icaXk^voy : voc. * KaXk^CUam 
omiserunt H. St. et Schneid.-^EDD.] 

KaXaffifHtis. Hi, teste Herod, ii. l63^ etix. 31., Gr«« 
dicerentur fAdxtf^oi, Sic vocabatur in ^ypto certa qnasr 
dam militum species, distincta ab Hermotybiibus, de qua 
suo loco, in *Epfiorvfii€is. Salmasius ad interpret, huj. 
voc. aliquid d« suo collaturns, de Ann. Climact. p. SGj^p 

observat, eam, ut plures aliae, ex 10 1 PI, quod filium 
notat, compositam esse. Hand dubie vero rem acn teti- 
git vir linguae iEgypt. quondam longe peritissimiis fsM 
Croz. qui me ante ann. fere XL. docuit, KoK&atpis 

nihil aliud esse, quam quo adolesceas^ 

vel juvenis designatur. Eodem iiom. insignielMnitiur 
etiam niilites aetatis vegetae et floridae, qui ad mania 
inilitiae aliis aptiores sunt. Ideo Varro, ap. Censorin. de 
D. Nat. c. xiv. observat, ab an. a&tatis trigesimo ad-qna* 
drages. quintum appellari juvenes, eo quod Remp. ia re 
militari possint juvare. Neque etiam insolens est Gr. 
Romanisque scriptt., ut mihtes adolescentum nomine 
compelleiit. Ap. Plant. Epid. Act. iii. Sc. iv. 5., Peri»- 
piranes militem sic alloquitur. ' Adolescens, si istune 
hominem, quem tu qua^ritas, tibi commonstrssso.' £t 
mox, ' Non reppcrihti, adolescens, tranqnillum lo<rnHii^ 
ubi tuas virtutes explices.' In Liv. xxxv. 35., Alexa^ 
mencs railites suos hunc in modum hortatnr : ' Agen- 
da res est, juvenes.' Marcus quoque Evang. milites bA 
capicndum Jesum misses, yeayifncovs, adoleseentes, vocat, 
xiv. 51. ical Kparovffiy avToy oi yeayiffKoi. InterpKS -JEg. 

ibi retinuit ' vocem I)G^iy IPI. Similia ap. Cuf- 
tium, s.criptorcsque alios, non infrequenter ieguntur. Sed 
alia praeterea superest ratio, cur quidam in iBgypto mi- 

lites I)6A.II|IPI, adolescwiteM, dicerentiyr, ut sic 
nimirum distinguerentur a veteranis, qui extra pi|trie 
limites pedem promovere non solebant^ sed eam defen- 
dere tantum tenebantur, si hostes eam aggrederentnr, 

quam ob rem appellabantur 6 P U 11X7 01 O Y 
quasi dicas, qui pugnabant contra (aggressores patriae). 

KaXdfripis. Vestis quoddam genns, quod a bonniilli^ 
tribuitur Perbis, ab aliis vero ^gyptiis* J. PoUux vn, 
l6, [segm. 71.] KoXdvipu j^irwv ^^fravnThw Aiy^arrus. 
Suid. KOLKAmpis' •)(jLTbtv irXarvf, lege TrXaT^inf/iof , ^ oihws 
AiyvTrrtot. Sic et alii. Omnibus vero his antiquior; 
Herodotus Cala^iiries accurate ita describit, *Eyi€imai9t 

\irwyas^ Xiyiovs, irepi ra vxiXea OvoffayttTiWEj oUs sv- 
Xovfft KaXdfftpiSf cTTi TovTOKTi elplyeu iSfiara XevKO. hnz- 
yafiXijboy ^op€ov<Ti, ii. 81. Bochart. in Opnsc:. p. ^SK 
voc. h. ita cxplicari posse censebat : A TDlp, Kardot, 
talus, venit Calasiris, toga talaris. Verum prime, Kifr^ 
sol ab Mg. Calasiris nimium reccdit. Deinde, cinr ex 
ling, peregr. voces JEg, interpretaremur ? Porro, Cala- 
siris JEg. nou erat toga, sed tunica interior. Et postremo, 
quod summum rei caput est, vestis ilia ^Eg. non descen- 
debat usque ad talos, unde nomen ei fuisse Bocbaitiis 
suspicatur ; sed circa crura erat fimbriata, vepl fa <n:iXta 
Ovaaayutros, uti Herod., qui eas saepe vidit, testator. 
Quinimo videntur Calasiries illae plerumque nonnisi ad 
genua pertigisse. Eas in pennultis vetustorhm monu- 
mentis, quas etiaronum supersuut, cemere hcet. Id qno- 
dammodo etiam ipsa vox i£g. KaX&aipis innuere qnibns- 

dam videbitur. RG<\I enim, Keli, vel, uti etiam 
pronuntiatur, Kali, designat genu. Sed in aliis tamen 
monum. reperiuntur etiam Caiasiries ej. generis, quales 
Herodotus describit. V. Marmor, quod Paulus Lucas 
exhibet in Itinerar. tertio, P. i. p. 3o6. et aliud itidem, 
quod editum est a Sicardo, dans les nouv. Mem. des 
Missions, T. ii. p. 269. 

Observo de hisce Calasaribus, quod fuerint xtr&yes, 
tunica?, velamina interiora, quae ipsum corpus proprie 
tegerent. Tale vestimentum adhuc clarius a Moscfao in 



' Antscribere volait Jabl., iuterpr. Mg. in verbis Marci cam non retinnisse, ant memoria enra fefellit. Nam vocit itayi<niu ratio 
plane nnlla babetur in vers. Copt., quam edidit Wilkios., neqne id monere is neglexit in Proleg. p. 2O. In vers. Copto-Sakidtca 

invenitur Hft YIIHPeTHC, quae est v. Gr, J^neirn;. 

* In qnibus Relandus, P. 11. Diss. Misc. p. 140, 150. — Cum Bocharto conscntit B. Caryophilus in Diss. Misc. p. 93. 

^ Ap. Hesych., K«Xa<ripif, ^^Tin flrx<»Tv<ri|/utof, ubi plura de v. mtXatripis in not. Junge T. H. aliorumqne ad PoUucis I. r. segm. 18. 
Suid* dndum emcndavit Brissouins de Reg. Pers. ii. §. 189. Kostenis tamen, invitis etiam edd. prioribus, retiouit 'nxarvg, 

^ Kidtthfotc est in ed. Weaseling., ex dial. loaica. Nec aliter vii. 61. 139., alibi. Recte de lonibus Bisetiuad Aristoph. Acharn. 
v, 759» tivri y^nin lu^in Xiyot/c*, — Editum illic etiam est, Qummiwg^ m'Kkwci^ JwXo^ij*;. 



ccxxvi 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVURUM. [pp. 108— 



et ad eum animadw. Casaub. col. 147. " Ciborium 
proprie est ipsa faba ^gyptia, vel ejus foUiculus, non 
planta, quae fert fabam. Pro planta aliquando acci- 
p^unt, ut mox Dipbilus, oi yivSfievot Kvafioi kic rQy 
Kifiwpiwy, Sic colocasia, proprie fabte radix, ap. Plin. 
xxi, 15. est integra pkmta. Quod Dipbilus vocat epiwbes, 
laoosum, cum ait, Kpeirrov h' e<ni to liKitrra IpiCibes, Pli- 
nius araneosum, Colocasiam e Nilo metunt, caule, cum 
ooctus est, araneoso in mandendo." Haec ille* Horat. 
ii. Od. rii, 21. 

Oblivioso levia Massico 

Ciboria exple : 

abi hsec commentatur Schol. vet. : Ciboria sunt Alex, 
poma, quae habent similia colocasiis folia ; in quorum 
simiiitudineiti facta pocula eodem nomine appellantur. 
Ciboria etiam sunt vasa, in quibus navigantes soliti sunt 
£erre suos cibos.'' Strabo de hoc Ciborio ita scribit xv. 
p. 550. : ^i/crai Iv roTs Alyinmaicois iXcffi Kal Tois Xlfi- 
you, — Kal 6 A}y vimo$ Kijafios, o5 to Ktfiwpiov, Diod. 
S. i. p. 30. : To Kifiutpioy ba\l/iKi<n'aTOp irrrap-^oVt ^ipet tov 
Kokovfuvoy Aiyvimoy Kvafioy, Dioscor. ii. 128. plura 
habet. Versionem Lat., ut brevior sira, adscribo. 

i^gyptia iaba, quam nonnulH Ponticam vocant, in 
.£gypto quidem magna copia pfovenit, sed et in Asia 
quoque et Cilicia, palustribus locis invenitur. Folium 
veto liabet amplum instar petasi seu galeri, caulem cubi- 
talero, digiti crassitudine : (lore roseuro, dupla papaverini 
floris aniplitudine. At ubi defloruit, utriculos gerit fol- 
iiculis similes, in quibus faba paululum sqper operculum 
instar bullae prominet. Ciborium aut Citotium ideo 
pominatur, quasi loculamentum, quod sen^tur istiusmodi 
fiiba, ipsa humenti glebae indita atque ita in aquam de- 
mi^sa. Radix auteni subjacet ; harundinis radice eras- 
rior : quae cocta cr||daque estur, et colocasia nominatur. 
Faba quoque ipsa virens comeditnr : sed exsiccata ni- 
grescit, et Graecani magnitudine superat. Vim porro 
habet astringendi ; stomach umque juvat." Aetius Te- 
trab. 1 serm. i. col. 33., Viridem fabarum i£gyptiacarum 
fructum ciborium appellant. V. et Theophr. H. PI. iv. 
10. Erudite de hac planta egit Mahudel in Diss., quae 
inscribitur : Examen des divers Monuments, sur lesqueis 
il y a des Plantes, que les Antiquaires confondeut presque 
toujours avec le Lotus d'Egypte, et vulgata est in t. iii. 
de THistoire de TAcad^mie Royale des Inscriptions et 
belles Lettres p. 171. sqq., ubi et in Tabula addita ad p. 
186. delineatam habes ejus iconem. Cf. H. Junium Anim. 
i. 10., Salmas. Exerc. Plin. p. 679. sq.et p. 925.' [" K/j3a 
ap. i£tolos pera, sacculus, unde et Klfiriais {Klfiiais Hes. in 
Scuto 224.) pro eodem ceteris Graecis : inde KtpwToSf area, 
et Kifiwpioy. Alexandr. Graeci calices fabarum sic vo- 
carunt.'' Salm. I.e. **Ki(^wpioy, ov, to, Ciborium : fructus 
fabae iEgyptiae. Dioscor. enim ii.l 28. inter alia tradit Fabam 
^gyptiam ferre folliculos in quibus faba supra opercu- 
lum promineat buUantis ampullae modo : quam vocari 
KifiiSfpioy sive KifiiifTioy, bta to rriy ^vreiay tov Kvdjjiov yiyea-- 
6ai ainrov kyTiBefiiyov cy U/jLofiwXfi radicem vero ejus 
pomin2Lri KoXoKaalay, quae et cruda et cocta edulis sit. 
Idem fere tradit Athen. 1. iii. initio, afferens locum quen- 
dam Nic. e Georgicis, in quo jubet tnreipai Kvnfioy Ai- 
yriTTTioy o^a ra iremrjun-a 'Aur/ia/ov Kapirolo Kifiwpia baivv 
fniyoKTi *Ej ^ipas ijidkoiai xdXac iroOiovaiy opi^ys : subjun- 
gens, 'Fi$as S' iv Ooiyritriy iLfe^nljtras 7rpoTtOr}^t : discrimi- 
nans et ipse ra Kiftwpia inro Tutv KoXoKoaiuiy. Itidem vero 
et Diphilus Siphnius quum dixisset fabae ^gyptiae radi- 
cem KoXoK^Laiov dici, subjungit, 01 ytvo^evoi Kvafxoi etc 
Twy KiPufpiiay, "xXwpol fjiiy ciVc bvffirenroi, Et rursum, 
yiverai bk Ik Twy Ki^wpliay Kal &yQos arefavufTiKoy, ab 
iEgyptiis dictum Xwros, a Naucratitis ucXIXwtos, ut 
Athen. L. v. (imo, iii. 73. a.) dicit, Kifiu)ptu*y aydeai 
Kal ^i/XXo(s Qfioiay l^ei r^v btdSemy. Steph. quoque in 
"Aktj ait huj. plantae radicem dici KoXoKdaioy, to vxfpirc^v- 
Kot autem nominari Kifiwptoy, Ubi nota eum genera- 
lius dicere t6 vKepiref^vKos^ Quod supemascitur, seu 



Quod in summo caule nascitur : ideoque et de fiiba ipnT 
et de folliculo ejus intelligi posse : ut Diphilus paolo 
anje etiam pro folliculo accipere videtur, quum dicit, ol 
yty6fAtvoi KvafjLoi €k Ttoy Kifltaplwy, Alioqui Kifiiaptoy est 
etiam elbos vornpiov^ poculi species, ut testatur Athen. L 
sup. cit., iii. et Hesych. quoque esse dicit ^g. nomen 
kvl TTorripiov, Athen. xi. (477. e.> ex Didymo refert, 
Ki^pia forsan esse ra Xeyofxeya aKw^la^ bia to Kdrbfdey eis 
tneyoy trvyfiyQai ws ra AiyvTma Kiflwpia/^ H. St.] 

Cichorium. Erraticum intybum. PNn. xix. 8. Est 
et erraticum intubum, quod in i^gypto Cichorium vocant. 
L. XX. 13. In i£gypto Cichorium vocaut, quod sylvestra 
sit. Sativum autem Serin. V. et 1. xxi. 15. et 17« 
[** Kixiitprj, jys, ^, ap. Theophr. H. PI. vii. 7. legitur in 
censu Twy apovpaluy Xa')(6,vijy, i. e. olerum arvensiom* 
Dicitur et Ktxdtpioy, ov, to, idem olus ab eod. ibid. Me- 
minitque ejus Dioscor. ii. 1 60., ibi enim tradit o4piba 
esse duorum generum : alteram sativam, alteram agres-^ 
tem : et hanc appellari mKpiba, a nonnullis rc^^iriipcov. 
Idem cap. seq. chondrillam quoque a nonnullis triptha^ 
ab aliis Ki^Mpioy nominari tradit, utpote quae habeat folia, 
caulem et (lores similes Ki'^^aapiip : unde et aepthos ay 
plas speciem esse dici a quibusdam. Plin. xix. 8. erratic 
cum intubum in iEgypto ciciiorium vocatum scribit, qui 
itidem xxi. 15. In i£gypto (inquit) proxima auctoritas 
cichorio est, quam diximus intubum erraticum. Nican- 
der etiam Ki^opa appellat, in Alex. v. 429., Ki'xopa rap- 
bafiibas re : ubi innuit Schol. ra Ki^^^opa suo tempore 
dicta fuiiise yiyyibia, ab Attieis autem Ki^htpta sive Ktyp- 
pia. Pro quo Ki-^opia, Poll, cum diphthongo habet ictx^ 
pzia, vi. 9., ubi et ipse banc he^bam inter agrestia olera 
receuset. Porro a sup. Kf)(fitpiov deriv. Kixt^puo^i/r, coi, ^ 
Kai f), significans Siniilis cichorio. Ad cichorium proxime 
accedens, seu Qui e cichoriorum genere est. Theophr. 
H. PI vii. 7* de arvensibus oleribus, Kiy^atpri, iipiyip^y^ Ka\ 
oXws oaa Ktx*^pu!jbri : liaec enim et similia esse dicit l/i^cp9 
Kixtopi^." H. St. Glossae Labbeanae : " Kivwp/a* 
Ambubia, P. " Kixil^pioy' Ambuvia, E." Edd^ 

KiKi. Herod, ii. 9^., 'AXe/^an bk ypkbtyrai Aiywrrlmv 
01 T€pl TO, ^Xea oiKioyres, into Tuy tnXXiKVTrpiuy rov Kttpwov^ 
TO KoXevtri fih AlyvwTioi K/fct.^ Postea sillicypria descri- 
buntur. Hesych. K^ootoik, ovtw KaXeirai, 6 Tiyes kIkv [it/icc] 
AiyvwTioy, oi bk a€<rafjLtba iiypiay. Sic et Galenus Lex. 
Hippocr. p. 82. ed. H. Steph., Kp6Ttayos piSa, tovto ol 
AiyvTTTtoi KtKtoy 6vofid^ov(ny> Id. p. 58., A/yinrrnw 
^aiots Sffcp ah'oi KaXovvi Kixiyoy, Oi fieyroi waXagoi rl}s 
kIki Kul KUiyoy, De oleo hoc videndus etiam Dioscor. i. 
38. Plin. XV. 7. ubi de oleis iactitiis, scribit, Proximum 
fit e cici arbore in i£gypto copiosa : alii crotonem, alii 
trixin, alii sesanium sylvestre appellant. Idem olei cecini 
meminit xxiii. 4. Strab. xvii. p. 824. inter ea, quae 
if^.gypto propria sunt, refert etiam to kiki, de quo ait» 
Kapiros Tis aireipofieyos ey dpovpais, ov iXatoy &iro0\//3erat, 
eis fjtey Xv\yoy toIs dtro Tfjs y(yfpa$ tr)(€b6y r« irdaiy, cic 
iiXetfifia b^ To7s ireyeoTipois, Simihter^Diod. S. i. p. 31., 
ypwyrat be Kal wpos njK rwv Xi^yuty Kavtriy, hnj^ioyres Lyr* 
kXaiov TO airo6Xil36fi€voy lie uyos ^vtov, wpofrayopevofMeyov 
Kal KtKi, Paul. iEgineta vii. p. 297 > "EXaiov kIkivov tqw 
aiiToy rpoTToy ey Aiyvim^ yiyerai diro tov <ncipfiara% rfls 
KtK€OS, (KiKeuts) o KaXelroi Kporufy, ofiolws Koirrofiiyov if 
X€iov/i€vov. Adde ex reeentionbus Chardinium in Relat. 
itin. Pers. t. iv. p. m. 210., et P. Lucae Relat. itin, tertii ia 
Orientem t. ii. p. 284. 

Ap. Scriptl. Hebr. etiam saepius commemoratur ]Dtt^, 
Oleum kik. V. Buxtorf. Lex. magnum Talmud. coL 
2029. et Bochart. Hieroz. pt. ii. col. 293. qui observant, 
uti et alii, p^, cujus meminerunt Talmudici Scriptt. alii- 
que Judxorum Hiagistri, idem esse cum Jonae IVp^. V. 
Jonae Prbphetiam iv. 6* — 10. ibique Commentaries Crit. 
et Pfeifferi Dubia Vexata S. S.' 
Tantum id unum adjiciam, in Scala Rircheri p. 185, 

legi, KTRI Granum Alcheroae, forte Cherimes« 



' Jange interprr. ad Hesycb. Ki^putf, 

^ Male J. Gronov., auctoritate cod. Medic, pro Knu admisit T«u, merito castigatas a Wesseling. in not. ad Herod. 1. hem a4 
Diod. S. t. i. p. 141. 

3 Oper. Piiilol. t. i. p. 450. ConsalaDtnr eroditi explauatores Antiqq. Herciilan. t. viii. p. 10. Multo tamen magis consulantnr 
O. Celsius, Hierobot pt. i. p. 273—282., Micb. in Sopplem. ad Lex. Hebr. p. 2185—2190., et docta Blasii Caryophili diss, de 
nbi plurima de Kixi, in Diss. Misc. p. 259 — 274. Quae cum sint onini-ernditionis genere refertap, et ad universam Antiqnitatem, 
quoque, illustrandam prsclare utiles, ntinam in plurium essent manibos ! Pars prior RomaEt a. 1718, posterior nnnquam edita eat. Argo« 
mefitom istarum Dissert., a longo teropore rtriorom iactariiiD| paucis commemonitar a Dan. Gerdes in Floril. libr. rar. p. 376. Addi 
CI. Saxii Onom. Lit. P. vi. p. 104, 105. 



pp. 1 14—115.] 



P. E. JABLONSKIl VOCES iEGYPTIiB. 



ccxxvii 



Qaorum verborum quis sit valor, qua? fides, dicere non cryma^ instar ex arbore destiilantis, qui deinde con^ 

habeo. [" K(ki, eus, to, Cici : arbor quae alio nomine crescit et durescit. Uude ^ummi dicitur non modo 

Kpdruiy dicitur, et tnitrafiov &ypioy, et tritreki KvirpLov, teste humor ex spina iEg. guttatim defluens ; sed etiam 

Diosc. iv. 164. ubi earn et vires ejus medicas describit: ex aliis arboribus, cujusmodi arborum meminit Dioscor. 

addens, inde KUiyov iKaiov did quod ex fructu ejus avo- i. 23. iii. 99. Id. v. i. de vite vinifera. To Ik biucpvow 

BXifierat. Unde Plin. xv. 7. Fit ol^um et e cici, arbore avrfis ofxoioy oy KOfifiet, Trepiirrfyyvfuvoy rots areX^cffc. Dc 

in ^ypto copiosa : alii crotonem, alii trixin, alii sesa- ead. rc^ Plin. praef. lib. xxiii. Lacryma vittum, quae vehiti 

mum sylvestre appellant : nostri earn ricinum vocant a gummi est. Id. xxiv. 9* Unum arbor ipsa exudat gummi 

similitudine seminis. At de medico usu cicini olei, v. modo. £t xxxvii. 1 1 . haec refert : Modestiores sed 

eund. xxiii. 4. De iisdem Galen. Simpl. Med. 1. vii.'' aeque fieilsum prodidere, in extremis Adrtat. sinus rupibus, 

H. St. Est ricinns communis Linna?i. " Ricinus com- in viis arbores stare, quae canis ortu hoc effiindunt glimmi. 

munis, nrporoiv, Hippocr. Morb. Mul. ii. 649. : idem docet Et hoc iptum vox Mg. Kdfifjiif recte excussa, satis subinr 

esse Galenus ac •riVi : Herod, ii. 94. ra aiXKikihrpta vocat, dicat DQWi enim JEs. Oiaiy, positioncm quamcunque 

quae. JEs. nominent kIku' Sprengel. Hist. Rei Herb. . . j • . niJ ^ tld 

et consohdationem designat ; Uil vero et UtJ, voces 

*Kn}^. yEgyptiis dicebatur 6 ^AyaQohai^^y, bonus ''V|tn"^*ii?*°^°' ""^"^^^ 

genius vel spiritus. Veterum plurimi nomen hoc ita UO 1 et UUlO 1, aquam vel humorem designant; 

scribunt. Straboni idem audit KvoC^is. Et sic nomen inde sine dubio est GPU 6, lacryma, quasi dicas 
istud in eemmis nonnuUis Abraxeis effertur. Puto /. ^PTTITi ji j- 

• 7r> u X I • *Y ~. aquam lacere, et X i U if plorare, quod plane easdem in 

iEg. nomen hoc verum et plenum sonuisse Ixovov^ic, ^ * c^-^ric^ 

TT^iin^^ciT 1- cpmpositione voces servat. r U lacryma, si ori- 

Ip nUT^l, quod secundum hteram significat Aya- ginem etymolog. spectes, est proprie res humida, quae 

fjv^ri Vf^^ ^'g^-^^ntum hoc persecutus sum ^^y^ XOUH, vel XUIUH, humor, sed qui 

' ' . wr X i •«. postea concrevit, vel humor concretus. Est ieitur fc($iiiii» 

♦Kvo06w. ^on.dIffert a KviU, de quo proxime die- «NrfTTnT 1 «vttttiij , . . . , 

tumest .A^lUUl, vel JSalUUrl, consolidate humidi, vel 

* K..!{. Fumaria. Herba. Append. Dioscor. iv. ''^^A?,tt^* 

110. [p. 470.] Kircheri legitur J\XJ U n , Gummi. V. et v. Xtifjii<u 

KoXXa^«.' Vide brevi post in v. KvXXaerrt.. t" ro, ♦ KOf^^is, {,,) Gummi : nom. exoti- 

Colocasia. PUn. xxi. 15. "In iEgypto nobilissjma cuni a Gr. usitatum. Est autem Uicryma arborum quar 

est colocasia, quam cyamon aliqui vocant. Hanc e Nilo ^^ongehtB. in ipsarum truncis : eo a resma differens 

metunt. c^ule/cum coctus est, anineoso in mandendo." {jj*^^ "".^S'^ substantia est. nec fiammam ut 

Et mox, " Adeo Nili sui dotibus gaudenf, ut implexis »»» concipit, sed 10 ignem conjectum crepitat. Verum 

colocasi5efoliis,hi variam speciem vasorum, potare gra- q""«|.«^"lta siot ejus genera ex diversis arbonbus pre 

tissimura habeant" De coloc. floribus intelligendus "nt*a, ut cerasis, amygdahs, pruno. juni^^^^^^ 

Virgil. Eel iv 20 pinu, hedera : quum simphciter xdfifu dicitur, mtelligitur 

'nM- ' • J • I • J i_ » quod ex acacia spina provenit, in vermiculorum spe- 

Mixtaque ridenti colocasia f\jndet acantho. ciem contractum, vitri modo pellucidura, purum : quod 

KoXoKatria, as, ft, et Ko\oK&<noy, ov, to, Fabae iEg. et gummi Arab., et a quibusd. acanlluuum appellatur, 

radix. Athen. 111 init. 1. 111. ab Alexandruiis ico\oic&<na ujpote quod ex acantha nascatur, ut scripsit Diosc. 

nominanscribitra£roi/Aiyi;irT/oi/i:i«4/ioi;^'5ar. Itidem- (post Herod, ii. 96*., notante Schweigli. in MSS.): 

que Diphilus Siphnius ibid. // tov Kvdfiov (inquit) tov Ah j^que primam ap. antiquos laudem meruit, teste Plin.. 

ywTTiov piaa, ^ts X^era* KoXoKamor, evtrTOfiaxoi etnt. Et scribente gummi optimum esse ex iEg. spina. Xtius 

Diosc. 11. 128. de Mg. faba, piaa hk iwetTTi iraxvTipn Ka- vero commendavit ic6fifii <tk^\tjkos to \evK6y: Scribonius 

Xdfiov, flifipw(TKOfxivri kifSfi T€ Kal KoXoKatria KaXou- '^^^xeT ocularia pharmaca gummi Alex., et in haematitmo 

/i^ny. Necnon Nicand. icv&fiou Xeyj^s KoXoKdatoy, evrfiiij^as collyrio gummi Tliebaicum : quae omnia idem sunt cum 

T€. Aliter tamen Plin. xxi. 15. In iEgypto (inquit) Arab, scu yEg. (Meminit Herod, quoque, (ii. 86.): r« 

nobilissima est colocasia, quam cyamon aliqui vocant. {nro^Uiv, gummi sublinere. " K<5/u/i* inter eas 

Hanc a Nilo metunt, caule quum coctus est, arancoso in ^gs, quibus nomeu haKpvov couvenit, peculiare quiddam 

mandendo, thyrso autem, quiinter folia cmicat, specta- est. Nec enim resina proprie gummi. Succus ex 

bill, foiiis Utissimis, etiamsi arboreis comparentur. Et plerisque arboribus lacrymae modo stillans et concre- 

mox, Implexis colocasiae folus m variam speciem vaso- ^cens, quod alio nomine caret, vocatur K6uai. Sic nec 

rum, potare gratissimum habent. Fuit Sicyone et koXo^ myrrha, nec thus, nec succinum ico/u/ii sunt. Aristot. 

Katrias 'AV^ iVpoK, teste Athen. init. 1. ui." H. St Meteorolog. iv. 10. ical ^<Ta Xeyerai bdicpva oloy 

V. sup. V. Kifl^pioy. Edd.J <r/ivpva, XiflayuiTos, KSfifii. Quod ex cerasis, pninis, 

Kofifii. Ita vocantur lacrymae spinae JEg. To tk i&K- et aliis profluit, quibus aliud nominis non est, nofifu 

pvov Kdfifii kari, scribit Herod, ii. 96.^ Strabo xvii. p. vocatur.'* Salmas. Comment, de Manna p. 251. 

556., To Tfis iiKdydnt 6X(ros tUs 0Tf(3dtKijs, fjs to KSfi/xi. Schol. Plat. p. 151. Dimin. * KOfifiibioy, Schol. ad Nic. 

Theophr. H. P. iv. 3.9 loquens de spina JEg., observat, Ther. 110.) Inde icofifmiifbrjs, s. KOfifJibw^n^, gumniosus» 

r/vcra* €k Tajhrfs Kal to jcd/i/if Kai piei^ ical irXtiytitrrjs, gummi referens. Prius ap. Aristot. legitur, diqentem 

Kui avTOfiUToy &y€v a^dffews. Arrian. in Periplo Maris yXltr^pa Koi Ko^fxiuthri, lenta et gummosa. Poslerius ap. 

Erythr. (in Geogr. minor. Huds. t. i.) p. I6*, aHn tivo. twv Theophr. H. P. v. 13. cv tclIs iLfivybuXcus ^ vypoTrjs ko^- 

icai Trap iifiiy ey Aiyvnr^ beybpiay baKpvei to Kofifii, Ex p.ibwbrjs. Plin. (xii. 9-) Bdellium Indic. esse gummosum 

locis, modo adductis, facile inteliigitur, ]. voc. ico^/kc, vel tradit. Est inde et verb. KOfi/Lti^eiy, Gummi speciem prae- 

Gummi, esse voc. ^ypto propriam. ♦ Unde etiam here, Diosc. (i. 78.) teste Bud." H. St. Dimioutivo 

Athen. ii. p. 66. observat, vocem Gr. [neutrius gene- * Kofifitbioy, to, augeri possunt Lexx.: Schol. ad Nic. 

ris, Ed I).] non desinere in i, pr«ter fieXt, quasdam Alexiph. 110., Kofifn bk to KOftfilbioy ovrto yap €<TTty i 

vero Graecis usitatas, quales sunt irewcpi, Kofifti, kv^i, aitnaais alTov in KdfxfAem. Et KOfifxiwbvis, et KOfifubwbrjs^ 

esse peregrinas. 2. Kofifii proprie dici, liquorem la- agnoscit Schneideri Lex. : Kofifjiiifbris, eos, 6, ij, s. y. 

' Comparari aotem debont Diss. ^J. Kochcri de Etymo Noroinum Cnu^his, cet., in Misc. Obss. Crit. Nov. t. ii. p. 129—148., in- 
primis p. 144 sqq., atqiie obss. Georgii in prspf. ad Fragra. Jo. Tbcb. p. xxxvi. civ — clvii., et in not. ad Fra|pn. Litnrg. p. 456. 

* De Colocasia v. Salmas. in Exerc. Plin. p. 678-^688. 924, 925., de Homon. Hyles latr. p. 198, 9., Mahodel in Hist Acad. R« 
loscript. 1. iii. p. 171., ct Ranwolffi Floraui Orient, p. 117. Multa de Colocasia, Arabibus vnlgo dicU ^l_JLJL_X^Jl, 
faabet Abdollatiph in Compend. Me.morab. JEg. p. 16. sqq. ed. Tnbing. 1789. E cod. MS. Bodl. e^iuim ante erat a Jos. White. 
Memorabilia ista scriptoris Arab. Oermanice vertit notisqne illnstravit S. F. Giinther Wahl, a. 1790. In qoa interpr. de Colocasia 
agitar p. 65—75. Monet autem p. 66., esse voc. iEg. antiq., conipositam ex xwX, convolvere, plicare, et x««cb, amndo, atque hoc 
nomine plantam optime sic appellari, uii patet ex v\m icone ap. Clus. in Hist. Plant, rar. iv. p. 75. De ipsa re jadicabunt Botanici. 
Vcmm est, qnod ait de vocabniis RO^ sive RUI A., et R^CXlIJ, V. Crozii Lex. p. 30. 33, 34. 

^ Meminit ejiisdem Herod, ii 86. ad q. 1. v. Wesseling. 

^ Kou^. Quae de origine vocis hie leguntur, in compendium redegit Scboltzios 1. r. p. 10. Errore calaftii vel opertnun dtcitor illie 
signi6care consolationem. Jabl. habet consolidationem. Qni Ko/x^ai et Oummi, cum Martin., Voss. et aiiif, voces CMf 
origine aut Arab., ant Gr., opiuarentar, non satis attcndisse videntnr ad testimonia Herodoti jknUaqae. 



CCXXVlll 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



a. — fiiSbfiris.'* Sed nullum afiert exemplum. ' Sclmei- 
derus in Lex.: " Kofifjuo^is, fj, das Putzen oder 
Schminken ; s. y. a. Kwvrfffu und maaoKtiposJ* Aristot. 
H. A. V. 22. de apibus: Kijpweiv fipovtnr ottq 
TOV iaKpvov Tk»y beybpwVf fi^Ki to viirroy tov kkaos, 
KOi fidXi&Ta rQy ^OTpwy iiriToXaJs, kuI 6ray KaToaic^i^nj i) 
Jpts. Ait ceias fieri ex floribus : to tdipLov fiky e£ aySwv : 
ex arborum lacryma, Kf)pw<ny I. ix. vocat Kwyrjffiy. Atque 
ita hie reponendum, aut certe utrobiqne Kdfifiwtriy e Plin. 
Idem tamen Kufyfjais, nempe 4 bidy^pim. Alii KSfifjuaatp 
Tocanint, quod fieret ck tov K6fifmw, et ex arborum 
lacryma/V Saimas. in Solin. p. 717., D. Af>iarib, s. 
mellfiriis, aut meliturgis, ut Varro loquitur, sive /zeXia- 
(Tovpyols, KOfifidjais dicitur 1) tov <rfif)yov$ bid')(pi<ris, ut 
Hesych. docet, quae signif. alius originis est, videlicet a 
KdfsfUp gummi, unde Coium. xii, 50. gununitionem appel- 
kit. ^in. xi. 7. * Prima fiindamenta t:6finiaaiv vocant 
periti ; secunda, pissoceron ; tertia, propolin, inter coria 
cerasque. Commosis crusta est prima, saporis amari. 
Pissoceros super earn venit, picantium modo, ceu dilutior : 
cene initium plerumque e mitiore gurami ' Qui locus 
Plioii desumtus est ex Aristot. H. A. ix. 40., sed ibi 
scribitur non KSfifiiavis, sed r&»KV(rcs. Virg. (Georg. iv. 160.) 
^uten vocasse videtur.'' H. St. Thes. ii. p. 367. D. 
Cf. Tumebus Advers. xxiii. 13. Virgilii locus est: Nar- 
cissi lacrymam, et lentum de cortice gluten Prima favis 
ponunt fundamina. Plane Virgilio gluten est i. q. Aris- 
loteli tc^iAfujiffiSf s. KOfrrfGis, s. Ktiptaois, Plin. xi. 6. ex 
Aristot. ix. 40. " Prireum &vos construuut, ceram fingunt, 

b. Jt. domos cellasque £aciunt ; deinde sobolem, postea 
mella ; ceram ex floribus, melliginem e lacrymis arbo- 
ram, quse glutinum pariunt, salicis, ulmi. Cf. H. St. Thes. 
ii. p. 194. A. Schneiderus Lex. : " Kbtviivis, bey Aristot. 
H. A.- ix. 40. s. V. a. KOfifMvis, K/ipunris: andere lesen 
Khtyvtrts von Ktavvia und Kiiyos no. 5." Kvyvffis est 
vox nihili: leg. cum Cod. Vat. Kktyri<ns, a v. kHvos, 
pix liquida, Kwyely, pice inungere : vel Kwyitrts^ a v. 
tcoiWSecv i. q. ffd/velv, pice obi inere. De hac re copiose 
Acripsit E. H. B. in Epist. ad Schaefer., (Class. Journ. N. 
xxiV. p. 401-10.) Voc. * iciiyi^ts adde Lexicis. Edd.] 

K<$p9€pv, vel K($pflrcov. Strab. I. xvii. p. 566., FiVerat 
'h^ KoX TO K6p(noyy Sfioiov Tf ireirepl Tpdyrifia, fiiKpf aiToi/ 
fielSov, Tneophr. H. Pf. iv. x. 'H bk plka tov Xwr<rt; 
jcoXeirac fihf Kdpawv. i&Ti be ffTpoyyvXri f6 /i^yeOof , ijXiKoy 
fiilXoy icvbdtyiov.* [Diod. Sic. i. 10. : — Trfy t€ yap roO 
icaX&fiov p($ay, Kal Toy Xwrov, ^ti bk Toy Aiyiimov Kva/Lioy, 
Kal TO KoXo^fieyoy Kopveoy (ubi, ra< roy CI. 1. Fl. roox 
9cop<raioy Co. R.); xal iroXXa TOiavff ?repo Tpof^riy erolfxriy 
wap^eoBai yiyet Twy iiyBp^wy, Ubi Wesseling. 

Mirum sane praeterque opinionem accidit discrimen, 
quod lotum inter et corsium instituitur ; est enim ipsa 
loti radix rotundiore iigura et amplitudinc roali cotonei, 
Tiieophr. H. P. iv. 10. (I. c). Movit hoc Boda^um a 
Stapel, ut Tepffeloy hic scriptum fuisse suspicaretur : quam 
arborem cum Nostcr c. 34. wtptrlav^ aut irepaaiay appellet, 
]t)raetereaque Strabo xvii. p. 11 78. D. in corsii descrip- 
tione multum a Tbeopbr. dissentiat, haud injuria corri- 
gendi hunc impetum deinceps compescuit. In Hesycb. 
refingendo opera illi felicior processit ; nam quae Gram- 
maticus in v. Koptrlmov scribit, modo Kopaaioy in loc. 
TOV K€p<raioy substituas, hue pertinent. V. Bodaei Com- 
ment, p. 447. et Prosp. Alpini Diss, de Loto p. 83., et 
jnxta mecum agnosces, de corsio nondum omnia ad 
liquidum esse perducta." Hesych. KopalTrtoy ^i$a tU, 
'9j ydfiitrfia nap* Alyvrrriots to Kepaalov \ey6fievoy : ubi 
Albertius nil habet praeter Bod. et Wessel. conjecturas, et 
refcrt ad Salmasii not., quae infra afferetur. Ut nobis 
yidetur, duas glossae in Hesychii loco confusae sunt, 
vel librariorum negligentia, vel Hesychii ipsius errore ; una, 
qua Kopveoy s. Kiptnoy exponatur pi$a tis: altera, qua 
Kopvlirioy explicetur yofntrfLia vap Alyvirriois. Si voces 
antp* Alywrrlois connectendae sunt, ut Jabl. ipse in seq. 
artic. putat, et ut nobis videtur, cum praeced. voce 
Kopffiirioy, fortasse per JEgyptios intelligendi sunt Alex- 
andrini, adco ut nom. Kopaimoy sit origine non ^g., 
9ed Alex., quanquam Sturzius de Dial. Maced. et Alex. 



p. 62. (cf. supra p. clxnii!):^^. esjie censet. Hesychium 
per ^y^tios aliquando intcllexisse Graecos in iEgypto s« 
Alexandrinos, docet idem ib. p. 86=clxxiii. Hesych. Kt* 
^pioy AiyvwTioy oyofia eirl trOTtjpiov : recte censet Salnias* 
ad Solin. p. 680. " Alex. Graecos calices fabarum i£gypt. 
sic vocasse a v. icifia ap. iEtolos pera vel sacculus, unde 
et kI^yiois pro eodem ceteris Grsecis, inde kipun-os, area, 
et Ki^utpioyJ* Iterum Hesych. Ki/a/ios* to Aiyvm-iov KtftfSh' 
pioy \ey6fieyoy icai kaXovfieyoy^ Recte idem Salmas. 
ibid. p. 678. : ** Graeci Alex., ut apparet, ita vocarunt 
a similitudine fabae, idque post Alex. M. aetatem." 
Alexandr. voc. Kva/ios omisit Sturzius, Hesych. v. K<^- 
Xaioi : Kai irap* Alyvirrlois ')^tjjfia KaXa'iyov. Supra demon- 
Stratum est p. ccxxiii. b. per iEgyptios h. I. intellig.. esse 
Alex. GrzBcos, et Bochartuni falli, qui voc. KaXXdiyov ex 
orient, fonte derivarit: nam est plane Gr. Cf. Jabl. in 
V. H. St. Ind. : " Ap. Actuarium vasa Alex., quae vocan< 
tur KaXaiya." Sed, ut ad voc. Koptrtirioy, quod Hesych. 
mterpretatur yofiitrfia irap Aiywrtois, to iceptraiov \e7'o- 
fievoy, revertamur, Sailmasius et Relaudus voces trap*' 
AiyviTTiois conuectuut non, ut nos post Jabl., cum prae- 
ced. voc. Kopoimoy, sed cum seq. voc. Ktpaaltry, adeo ut 
Hesych. cxponat Kopalinov per ^g. no men Ktpfrn'toy. Sal- 
mas, in Solin. p. 679. sic Hesychii loc. legit: ** Kopfreloy 
p($a Tis icat vofiifffia Kepaaloy trap* Aiyxnrriois KaXovfteyoy, 
alibi ap. eund. Kcptra' *A(nay6y y6^i9^a, de quo in libris de 
Re Nummaria.'' Cf. Lib. deUsuris p. 581. Siquidem ad 
banc formam Hesychii verba sint refingenda, sine dubio 
voces irap* Alywrriois ad v. Kepua'iov referendae sunt. Sed 
haec mutatio est violentissima. Fallitur tamen Relandus, 
quf nulla mutatione facta voces vap Alyvuriois ad v. 
Kcpaaioy referri velit, cum, si Hesychtus ipsius manu 
locum sic scripsisset : Koptrtirioy vofnafia Trap" Aiyvrr/ow 
TO icepffaioy X^y6fjL€roy : verborum ordo plane postulet» ut 
voces irap' AlywTiots, non ad voc. xepaaioy, sed ad voc. 
Kopffimoy referamus. Relandi verba, de vet. Pers. Ling, 
dbserentis (Diss. viii. p. 158.), sunt. "K^pera, nummus 
Asiaticus : Hesych. Ikipaa* *A<nayoy ySfnafia : idem hoc 
esse cum Pers. et Arab, kers Saimas. de Usur. p. 581. 
observavit : an hue pertinet yo^icrfia, quod i£g. Kepaalor 
dicunt ]" H. St. in Ind. Thes. habet : " Kop<rtvioy, Hesycb. 
auctore, radix quaedam dicitiur, et iiumisma quoddam ap. 
iEgyptios quod Kepaaiov vocatur." Ergo H. St., recte ut 
Jabl., non Kcptraloy, sed Kopaimov, pro iEg. nomine acce- 
pit. Schneiderus autem in Lex. de v. Kopaiirtoy, pro nu- 
mismate, nibil loquitur, et mirum est vocabula satis bonae 
notae Kip<ra et iteptraloy eund. virum diligcntissimum oto- 
nino omisisse. Quod ad voc. Kopmoy attinet, H. St. in 
Ind. Thes. scribit : '* Yidpaioy^ 01;, to, vocatur radix loti, 
rotunda, mali cotonei magnitudine, auctore Tbeopbr. 
H. P. iv. 10., (1. c). De h. v. nimis jejune Schneiderus 
Lex.: ** K(5p(7ioy, ro, {Koptrrj) bey Theophr. H.P. iv. 10. 
Diodor. i. 10. die Wurzel der Wasserpflanze Lotus, bey 
Hesych. Kopalmoy und Koptrtioy, bey Diodor. Koputoy" 
Saimas. in Solin. p. 679. accuratissime scripsit. " Diodo- 
rus de herbis iEgypti edulibus : riyv /i^v yap tov jcaXa- 
/iov picay Kal Toy Xwrov, ^« b^ T^y Alyvvrioy KvafJtov rai 
ro KaXovfA^yoy icoptreoy : secemit corseon a loto, quum 
Theophr. loti radicem sic vocatam scripserit : Strabo 
quoque Kopatoy aliud statuere videtur a radice loti, qui 
Tpdyijfia esse dicit, o/xotoy Triitepi fiiicp^ ainov fieiCoy : 
Hesych. Kopaeioy pi^a tis Kal yofutrfjia Keptraiov ira^ 
AiyvwTiois KaXovfieyoy : cum Theophrasto sentit de ra- 
dice corsio." Failuntur, qui putant Diod. Sic. et Strab. 
loqui de loti radice, de qua Theophr. loquitur: nam 
apud illos scriptt. xSpaioy est manifeste plantae genus : 
quaenam autem planta sit intelligenda, viderint Herbarii, 
Silet Sprengel. Hist. Rei Herb. Edd.] 

l^opaimoy est p/'Sa tIs, $ y6fii(rfjia Tap* Alyvfrrlois, to 
Kfptratoy Xeyd/jLcyoy, teste Hesych. in Koptrinioy. An hue 
etiam pertinet, quod ante scripserat Hesych., Keptra, 
'Aaiayoy ydjuiafial^ 

* KovKovi^a, Ciconia. Ita Horapollo i. 55. Wilkins. in 
Diss, de ling. Copt. p. 102. ait, forte ex Kirchero, 
cui nimium fidit, eandem alitem a Coptis hodieque 

appellari. Quod suo loco re- 



' [Hardainns e Codd. locum sic concinnavit. Pisscceros super cam venit, picantium modo, ceu dilotior cera. £ vitinm 
populommque mitiore guirimi propolis." £du.] 

Auctor nobis est Diod. Sic. i. 10., ^gyptnm ad victuiq suppeditare xol 7n>Mvutm xofo-iov. Iiege illic doctam Wesieling. annotat. 
fed jonge Saimas. mExerc. Plin. p. 678, 679. 

J y. iiot* ad ntromqae Hesych. locomf 



pp. 115—119.] 



P» E. JABLOXSKU ISJCU &V>r^» 



linquo, cum dubitandi justissiina causa sit. HonpolW , - ^ 

noD dicit, «:nvicoi;^av j£g. dici ciconiam. Il2ec esttanton v.i. 
iuterprctatio C. Cidca»niiu, ct Jo. Merceri, in not. id T^. ^ 
ilium Script. Verlia Ilorapoll. sunt: "SJfya^ioriav ypA- AtLfm. i | V ■ 
<bovT€if KovKovi^av cwy/>«0ov<ri. Hic non mtelligi Cico- momov* ifi»i#-. 
uiam, verba ojusdem auctoris, qux deinde sequuntnr, \idetur Pju". V« 
satis produnt, icac riav Qeioty aKt'iTrpwy kovkow^ irpo- nobis uddbCti 

Ttfir^aii eart. Et certc sceptrum tale, quale memorat hic earn ILt\y(ut tk* 

auctor, in notissima omnibus Tabula Bembina soepius ^COY^l. X- ^* 

conspicitur. Verum, quod in illo apparet alitis caput, ijrxe^«««* . 
haudquaquam esse ciconiac, ocularis iuspcctio nnum- HOTHI5 pru|»r. .^^^ 
quenique docebit. Idcirco Pignorius, in exposit. illius tim sic appdlatui «u&ib«i J 
Tabula* p. 29, Koi/koi/^av intcrpretabatur Upupam. * adoletnr. TaW \4^tj »^ ^ ^ • 
Scd nec hoc placet Jo. C. dc Pauw, qui potius in not. Abbreviato %tro bufiiii^t u'^ wu*^ 
ad Horapoll. p. 039. suspicatur, uuctorem scripsisse iir^Y^T • • " " 

hovKov^y, qua voce Gracci receutiorcs noctuam desig- JlUl^l, dici c«jBMi*f»ii h\jT 's^ " ^-^^ 
nant. An vero caput alitis, quod in sceptris Deorum, idem est Sim^v^^ ^, ^ 

ill Tabula Isiaca, cernitur, sit caput noctuw, judiccnt insignire placuit. quod i«uu. .u* ' V' /I 
alii. Mihi non videtur. WnV^T -^vy 

*Kpo/3«;(roj. Ervugium. Appcnd.Diosc.iii.29.[p.453.] ^^ur .uV^^^^ ^^..^ 

J • • * ¥1 J •• '4 7 tiDus usitatum : unde icporuEor tm^mi^ * 7 

dam species m /Lgvpto. Herod, n. /7- Aoroibayeovai , , ^ * * ''jcwu? ^ f^. 

C€ €K Tuty oXvpeutr TTOie vires apTOvs, Tovs €KCiroi KoWjjffris a:#;„„ ^ i^**^* 

.3 wu ••• * A« / i^ ^ • y VII., 2v., itlmm vu. 110 et 117. • liM'SMM. v 

ityoua^ovm, Atheu. Ul. p. 114. Aiyvwrioi be Toy i/ttoJi- , ' . A- ^ * ' ' r«u >i 

^ - \\ ' \ - Tvf , c, , - Is. et Osir. Qum et Damocratei ^im 

Kat rov *:y\\aflTiv ^O^yyov, Kal rov Uerompiv. et diversa thymiamata, et amomum, ct cyph * 

VLyiifAoyevovtriv avrov Koi 'EjiaraTos, Koi 'HpoSoroj, icaJ 6 the, muscus et percgrini muris pellicula quod dj^iji^ 

^ayobr}fios Iv ei^boftt) 'Ardibos, 'O be Ovaretprivos N/Var- aniatoribus conveniat, nemo nisi dissolutu* nefjat. 

roj' ek* ri/£ «:pc9i/f aproK ytrd/zei ov tnro Atyvirrluty kvX- Kv<l>o€ibns iiyTlboTOSf Antidotus cyphmdes, ap. ij-^^t 

XatTTiy <pfjai KoXe'ttrOai, Id. I. X. p. 418. AlyvTrriovs 8' rGtv Kara roizovs 7 't <]Ua: ad Andromachum reft-rlur ' 

*EAara7os apTOifxiyovs <l>Tjfrty elyai k'vX\ri<TTias efrOiorras, tUk sic dicta quod in formam rou Kv^^ttt componeretur 

KpiOas eh woToy KaraXeaiyoyras. Hesych., uti a H. St. " Scripturam atoT^i ap. Athen. ii, 60*. f. cum editi* 

Casaub. conigitur, ha'C liabet, KuXX/itTTn Apros ns tv tcnent MSS., Eustath., itemque Herraanni Lex. p. 324.'* 

AlyvnT^ vxoJ/5wr tt 6Xvpa\, Aiuut ita scriptores, /Eg. Schweigh. in MSS. Schneiderus: "Kv^c, €o$,To,einag7^ 

panes hos confecisse ex hord<»o, vel olyra. Addunt alii, tischcs Arzneymittol, aus lauter hitsigen Sachen tn^i^, 

iuisse eos v7ro{i5o»^as, quod putu bam significare paneni n*cn^esctzt ; bey Aristides i. p. 279» st^-'ht icoi^i, wieauch 

subacidum, queniadmodum Dalcchamp. At alitor voc. Lexicon^Hermanni p. 324." Eadem fere verba, quae ia 

hancaccepit Pollux vi. 11. §.73. Ita enim scribit, A/- I^x. Herm. p. 324. et ap. Athen. leguntur, occurrunt 

yvm-ioi bk Toi's €is o^v Avfiyey/Uyovs apruvs KuXXifrrels Hi Matthuei Olo<s. Gr. min, p. 4.: UaparertipriTai rf 

KvX\a<rrels) Civofia^ov, Ex quo apparet, f'tprovs Imolicoy- 'AiroXXo^ii/)«, uti ovbiv oro/itt ovbtrepoy wupa toU "EXXi^. 

rar Polluci eos esse, qui eis o^v Xt)yov<n. Eaque dc causa viy els i Xy/yti, el /i/) fioyoy to fieXi' to yap vivepi, kqI 

Casaub. ad Athen. iii. 30. panes illos iuterpretatur, fas- icofifn, Kal vot^J, WaiariKa. ** KoT^i vulgari scmione et 

tigiatos, vel turbinatos, ad instar horborum. De varia fcarot (rvytfieiay dicitur, quod proprie its eXXriyi^oy dicen- 

autem vocis huj. scriptione v. Jungemi. ad Polluc. I. c. duui est o}^*, (fcriJ^t) e ccusu rwy lepwy arfiwy, Etym, M.'* 

Quacnam sit ceteroquin vera vocis huj. ^Eg. originatio, li. St. Edd.] 

adhucdum assequi non potui. [H. St. et KaXXiarus, et * Kutfiaatm, * KufM/rris, ct * Kiafiaar^pta. De voce. 

A:oXX>/oTiy, et KvXXutrris admittit. ** KoXXtorcTs JEg. ol els liis iEg., qua^dam ex Synesio comperimus. Ita namque 

o^v ayifyeyfiiyoi Itproi, Poll, vi., i. e. Panes in acutum is in Encom. Calv. p. 50. ed. Gr. Turaebi : Ylap Alyvir- 

desinentes, turbinati, in acntum fastigiati : ap. Herod. Hois ra icpoi^iiiTiKa yeyri fiavavaois fity Kui ^eiptuya^iy oitK 

KoXXt'iaTis sunt jEg. panes ii. p. 74." ** KcXXi/oris JEg, iiriTptTrovci brjfuovpyely eibri Betay, ira fit) ri towvto irapa- 

01 lipToi, panes, Herod, ii. p. 74., u bi ypii^erae et iJoXXi/f : yofAt'iaunny, aXXa tois fiky p&fiiUe<n rvy iepuKuy kuI tHy 

supra KoKXiffrels" ** KvXXdffriy, panis quidam jCg. ex 'ijiem'^ a ro'ts irpore^evio^aaiy eyKoXdirrovtrt, KaTnfxwKitv- 

radicibus olyrse, inquit Hes. ; ap. Herod. KoXXt'fcrrts, ut rai rov bt'ifiov avrol b^ KUTabvyres els tovs iepovs \Tipafwvs 

supra docui." Schneiderus non agnoscit AraXXtorm, et «rr ay iiirepydawyTai trepifniXXovdC kui etniy avroU icw- 

KoXXy'ierris, et de v. icvXXAotis niniis jcjimc vir doctiss. fiatniipia, ra KiflwTia K-pvirroyTa, fa<Tf, Tavras rds (T<^ipas 

scribit : ** KvXXdoT«s, los, o, ionisch kuXXr/orty, 6, -Egyp- as 6 btj/jioSf eay ibji j^aXcTow" to be p^tnoy karayeXdo-c- 

tisches BrocI aus oXi'pa, Herod, ii. 77'" Edd.] rac betTai yap TepaTeias' irws b^ ov fieWei, biifius yc wy, 

kv0i. Species aliqua aromatis, thuris instar Diis ado- Idem in Lib. de Prov. p. 6*5. Sacerdotcs in tres ordincs 

leri soliti, sed ex pluribus rebus compositi. Sacerdotes distinguit. Primum constituuut irpwp/iTat, secundum 

JEg. aroma hoc quotidie, circa occasum soHs, magno huic Kdjfiafrrai, tertiinn ^dKopou Ibid, paulo aiite commemo- 

hnnini muudi adolere consucverant, teste Plut. dc Is. p. ratur k'wfm<rrt)pior, Collegium Comastaruni. Recte vero 

372., ubi appellat to KaXovfieyoy Kv<pi, P. 3S3. vero Seldeuus in Proleg. Libri de Diis Syr. c. iii. p. 70. conjicit, 

idem aromatis huj. compositionem explicat.^ Obser\at voces has, Kwfiatnripia ci nw/iaerras, nequaquam ex ling, 

etiam p. 384, Cyphi hoc a sacerdotibus quoque in potu Gr. explicari dcbere, sed cas potius in .Egypto natasesse^ 

adhiberi. V. pra?terea* Dioscor. i. 24., Suid. in Ki/0c, etadhuj. gentis liuguam referendas. Opt imc vero ibid, 

qui scribit, Manethoncm yEg. confecisse Kvfjn, sc autem observat, Clem, quoque Alex. Kiti^atriuv ^Egyptiacarum 

ignorare, quacnam ej. conficiendi ratio fuerit. Jungc mcminissc. L. v. Strom, p. 50*7. : 'Ev raU KaXovfieyais 

eund. Suid. V. MdraiOo;;, et Paul. .Eginct. vii. 22. p. 299* ^ap* AiyvTrr/ocs Kiitfiaeriais rwy OeHy xpvaa dydXyuara, bvo 



* Mem placiiit Bocliarto P. ?. Hicroz. I. ii. c. 51. p. 348. xivxiO^a liabonti pro voce .^g., camqiic acccdere opinanti ad Hebr. 
PiSl^Dyif l^v. xi. 19. Deut. xiv. 18., qnam alii vcrtnnt upupam, alii aliter. V. Mich. Siippl. ad Lex. Ilcbr. p. 4L3— 417. In loco priori 
ioterpr. Copt, dedit ftHIUlOC, in posteriori nOP^^GPIOH, 8ecuti« interprr. LXX., ap. qUOS 1169a Ct •zof^Vflmt, 

* Variant codd. llerodotei, x'^X))>ti;, x3aXi>t»c, xoX>.^;. Primuni rc-ccpit WesscUn^. quem v. in Lcct. Var. ac notis. [" Ap. 
Herod. x-^xxi^c-Ti;, xvxx»i<rTi;, aut xyXX»>Ti; : nam, quod ibi lec;itur x: >.X7,9-7i;, Ciit accus. plur. e xMr.<TT^a; contr." .Scbweigh. in MSa. 
Edd.] K.;> >^7ri; constant e>«t lectio rodicuui Atiicn. Eodom niodo nunc legitur ap. Hesycii., ubi tanicn alii aliter in not. p. 573, 
371. In Ktyni. M. v. xyxxw/uct lef>itur, nu/oZtri xiyxxi-rT^T, ?3» Alyjnriov, k-jXaj>t»v rebcribcuduni alii nionucrc. An pro to? A.'y. 
potiasarTov ixniendnni? Judirinni penes Criticos e^to! 

3 Verba Plut. Mint : t& xCfi fAl^/xn /x!v ;xxrs.^cxi /x>xy nieUis, vini, nvae passx, cypcri, resina>, inyrrbap., aspalatbi, seeeliA, junci 
odorati, bitnminis, tolii ficulni, iuinici8, janiperi ntriusque, cardanionii et calami. Voc. fxyuv in yivliy ' motaUiiu voluere Xylauder, 
Baxter, Squire. Wytte nbacb. ante ipse conjcrerat iwvfi/xiu/v, ut nionct p. .tI68, 569. ed. Oxon. 

Juoge Damocrdtem ap. Galco. ii. irtfl "Atni, p. 441. qucm loc. illustravit Squire ad Plut. de Is. et Qs. p. 181; 185. 187. 



ccxxx 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTO GR. OBVIARUM. [pp. no^lf*. 



fi^y Kifvas, ira U^a Kai c/3iv irtpt^povtru Plura vid. 
ap. auctorem doctiss. Omittere hie non possum obs. 
egregiam Th. Galei, quse in ej. not. ad Jambl. de Myst. 
Mg. legitur p. 252, 253. : " Erat i£gyptiorum ct qiiidem 
Diospolitarum propria dictio Kwfiatrla, Deorum pompa 
tolennis. Et KtofiatrriKil rdfcs, sive Kut/xaerra}, portabant 
Ktifiaerr^pia, i.e. areas, thecas, Kipun-ia, vatbia, iratrrdbfu, 
in quibus erant Deorum quorundam simulacra ; ueque 
enim omnes omnium Deorum imagines producebant in 
populum; sed eas solummodo, qua; erant subdiales 
(quarum in S. S. mentio habetur), non illas, quse in adytis 
occultabantur." Plura ap. eund. legi possunt. 

Quod ad me attinet, in ea sum sententia, Kufjiaerras e 
Sacerdotum turbtt illos fuisse, qui Astrologise et rerum 
coelestium scientise se addixissent, quique etiam ex ea 
fcientia futura praedicef^nt. Ad banc sententiam ipsa 
Tetus JEg, lingua nos manu ducere videtur. Etenim 

uaxci, et uici, lingua ilia significat nasci, et 

yiyeffiy^ nativitatem. Ita in ipso N. T. init. legitur 

nXlUU UUICI, B//3Xo.yev^«re«». Igitur XUI 
■UUIIXCI) iisdem est X^yetv ri)i< yivemv, ye\ yeveOXta- 
Xoye-iv. Vel etiam XIU QUHXCI 
yivetriy, ponere nativitatem. Ex quo conficitur, 

uoxci, vel XIU uaxci, dici genethliacum, vel 

y€V€dXia\6yov. Erant autem inter Sacerdotes, quibus 
scientia haec commendata, atque injuncta erat. Videri 

etest Pseudo-Callistbenis Fragm. ex bistoria vitae Alex, 
quod Jo. A. Fabricius edidit in Bibl. Gr. V. xiv. 
p. 148 — 150. Erant plura Sacerdotum munera, quibus 
certi quidam Sacerdotes, quibus ilia speciatim deman- 
data erant, solicite fungebantur. Eorum praecipuos 
nominat et describit Clem. Alex. Strom, vi., quos inter 

!>. 633. comraemoratur etiam Horoscopus. De eo haec 
bi legas. '[IpoaKoros dtpoXoyioy rc /xera X^^P^* "^^^ (ftolviKa, 
iiirrpoXoylas f^^utv trvfifioXa, irpdaeitrty, etc. AstrologOS 
JEg, babes etiam ap. Diod. i. p. 24. Et quis eorum 
mentionem non fecit? Illos vero ex Astrologis, vel 
Astronomis, qui, ex stellarum ortu et relationibus cum 
aliis stellis, futura bominibusque eventura praedicerent, 
dictos arbitror fuisse Comastas. Curaque illorum sem- 
per in ^gypto numerus fuerit insignis, et auctoritas non 
levis, ab iis ordinem totum 'hpoypafifiariuty, ap. Synes. 
dictum fuisse r&^iy KufiatrriKriy auguror. Certe ap. liuuc 
scriptorem, inter tres Sacerdotum ^g. ordines, KwfAatnal 
constituunt secundum. Illos vero Scriptores alii nuncu- 
pant 'lepoypafifiarias* ' 

• Kbiyov<l>is. V. sup. in v. Kv^^ et Kyodtf^is, 

♦ Aa^ap€is. Oi fia^ifj^i. Militum aliquod in .^gypto 
genus. Ita ap. Stepb. Byz. legitur in isthac voce.* 
Verum plane assentior Abr. Berkelio, in not. monenti, 
Toc. h. corruptam esse ex KaXavipieis^ quomodo scrip- 
tores antiqui bosce milites nuncuparunt. V. quae sup. 
(p. 101, 102.] diximus in v. KaXampieis. 

AafivpiyOos. Hoc nAnine in iEgypto scimus vocatum 
fuisse aedificium structural amplissima;, valde sumtuosa[^, 
et vere mirandae, cui simile vix in toto orbe ostendi 
queat. Sed et nom. hoc nemini paulo humaniori igno- 
lum esse potest. Fuit enim et in Creta Labyrinthus 
oppido celebratus, cuj. meiiioriam in nummis conserva- 
runtGnossii, quales rccenset Harduin. in Num. antiq. 
illustr. p. 254., et in imagine exbibct Laurent. Begerus 
in Thes. Brandenb. Fucrunt et alii Labyrinthi ; sed re- 
liquos omnes vicit Labyrinthus .Eg., et ex hoc reliqui 
videntur esse derivati, quemadmodum illis etiam nomen 
JE^. Labyrinthi adhassit. Marshamus tamen, vir anti- 
quitatis omnis peritissinius, Labyrinthum Creticum 
Agyptiaco antiquiorem censet, in Can. Chron. p. 291. 
Quae veteres de stupenda Labyrinthi JEg, magnitudine, 
de incredibili ej. sunituositate et magnificentia pracdi- 
cant, fidem omnem superare videntur. V. Herod, ii. 
148., Diod. S. p. 53, 60., Strab. xvii. p. 557., Melam i. 
9., Plin. xxxvi. 13. Quibus, ex recentioribus, qui ru- 



dera magnifici huj. operis viderunt, addi poterant YifB* 
slebii relatio Itineris JEg. Gall, scripts, p. 268, £69., 
P. Lucas bistoria peregrinationis suae tertiae, de Ao. 1714^ 
T. ii. p. 18., Les Nouveaux Mem. des Missions T. t. 
et vii., Itinerariura Grangerii p. 150, 151., inprimis vero 
accuratissima R. Pocockii Descriptio Orientb, ac sigilh- 
tim iEgypti. De loco, iu quo mirabile hoc ceciiliciuBi 
erectum fuit, videtur aliquis esse inter veteres disseosus. 
Herod. Diod. S. Strabo, et tota fere vetemoi turba 
JLabyrinthum locat prope lacum Mceridis, meridiem ver- 
sus. Secundum Plin. vero v. 4., in fine, Labyrinthus, 
in Moeridis lacu, nuUo addito hgno exaedificatos fiiertt. 
Sed scriptores hi conciliari baud difficulter possunt. 
Erat enim in medio lacu Moeridb insula, cujua meminc* 
runt, praeter Plin., Herod, ii. 101. 149., et iuciileotius 
Diod. i. p. 48. In ilia insula, quod scriptores iidem 
docent, conspiciebantur Pyramides, et aha quaedam in- 
dnstriae ^Eg. monumcnta exiniia. Cumqoe omnes testen- 
tur, Labyrinthum inserviisse sepulcris regum et croco- 
dilorum sacrorum, Diod. insuper memoriae prodidit, 
Regem Moeridem, qui bcum effodisse creditur, sibi et 
uxori in ilia insula sepulchra condidisse. Regis vero, qui 
Labyrinthum condidit, sepulcrum in ipso Labyrintfao 
locant alii. Et satis apparet^ insulam, et Labyrinthum 
in continenti, ad opus idem a conditore Labyrinthi fuisse 
destinatum. Minus certo constat, quis fuerit verus operis 
tam sumtuosi auctor. Plinius testatur, tradi Labyrin- 
thum factum esse ante annos iiimdc. Petesucco rege, 
sive Tithoe. Herod, et ex eo Diod. S., affirmant, Lnby- 
rinthum opus esse xii regum, cui coronidem imposnerit 
Psanmietichus. Hinc Mela vocat Psammetiehi opus 
Labyrinthum. Strabo opus ait fuisse Imaiidae Regis, quo 
nomine, quenmam scriptor eximius designare volaerit, 
dicere difficile fuerit. Diod. S. appellat Mendem p. 55. 
Satis perspicitur ex his, veras origines Labyrinthi JEgyptm 
recte et certo cognitas baud fuisse, aut Sacerdotes sattem 
eas, multarum fabularum cortice tectas, vulguni celaie 
voluisse. In Dynastiis Manethonis, nti ab Aincano et 
Euseb. reperiuntur disnositae ap. Syncell., videtur Dy- 
nastia xii ad nostrum negotium ^>ectare. Nam in Am- 
cani Excerptis Chronol. ex ilia Dyuastia, rex iv nomi- 
natur Aaj^aprjs, et de illo additur, Bs r^y er *Ap&eyott^ 
Xa/ivpiydoy iavrf rat^y Karttricevaaey, V. Sync^l. p. 59. 
Idem vero p. 60. Euscbii Digesta adfert, quae de eod. 
rege haec habent, Aa/3af>ts, os roy ky *Ap<Ftyitrp Xap^y-' 
Soy eavrip rh^y Kareaicevairey, Quae si esset vera lectio, 
facile jam foret nom. Labyrinthi explicare et intcrpre- 
tari. Si enim Labarijs, vel Labyris, verus avclor est 
ilHus Labyrinthi, tum vox haec Labyrinthus eOminode 
exponi posset, domicilium Labaris, vel Labyris. Certe 
eo. tho, Apoc. iiL 10. redditur oixovfiiyfi. Sed dubi- 
tari potest) designaveritne vox ilia totum semper orbcm 
terrarum, quod vox Gr. vulgo significat, an vero non- 
nunquam locum quemvis bene cultum et habitati^i. 

Quod si posterius locum habet, 

Labyrintfao, recte et analog\|ce significabit omatum et 
bene cultum Labyris habitaculum. TO I porro sig- 
nificat partem, portionem, soxtem : esset proin^ 

^lOXHYPI htoi. pars, possessio Labyris, 

Verum etiam atque etiam metuendum est, ne nomen hoc 
Eusebius ad sonum Labyrinthi contorserit, ut sic vocis 
huj. postremae originatiouem facilem et comniodam lec- 
toribus prxberet. I^baris huj. ceteroquin nulla uspiam 
mentio occurrit, ne apud illos quidem, qui in couditores 
Labyrinthi soHcita industria inquirunt. 

Mihi certum est, Israclitas, dum tota eorum gens ser- 
vitute i£g. premeretur, ad construendum Labyrinthum, 
tum eum, qui in insula conspiciebatur, tum qui in con- 
tinenti extabat, fuisse adhibitos. Multa, dum argumen- 
tum hoc volvo et revolvo, cogitationibus meia se offe- 
runt, quae id, quod dixi, mirabiliter confirmare qneunt. 
Sed ea hie exponere, nimis foret prolixum. Unicum 
tantuni memorabo, quod non parum habet verosnnilitu-' 



De nonnallii eornm, quae hie attin^it, ipse Jabl. pleniiu egit in Proleg. ad Panth. JEg. c. 3. Sed comparanda inprimit F. S. ds 
Schmidt Diss, de Sacerd. et Sacrif. JEg., in qua p. 104. ac seqq. de variis ordinibus classibusque Sacerdotnm, et de CoHBasUi p, 
accurate disputatur. Nihil autem illic de orig. vocum nwtJMcrrns et xuuaaia JEg,, quas Gr. judical, ex vulgari pleroromqiie 
emditomm sententia. • •"07i*-7oi-i 

* Immo vero in ?. 'Ef^oTv^^ir;, ad q. 1, Hobtenins idem monet, quod Berkelius. Awentitar Cnpcros in Syllog. Epist. BonBaBB* 
tt lu p. 690. 



fp. 1£4— 128.] 



P. E. JABLONSKIl VOCES MGYTTtlE. 



ccxxxi 



dinis. AittBt Herod, et Diod. Labyrintfaam coostnixisse 
duodecim .£gypti Principes, ex quibus deinde Psamme- 
tichus toti ^ypto ^olus imperavit^ cui etiam mirabUe 
illud opus a nonnuUis vindicatur. Sed stupendum hoe 
opus aetatem Psammetichi longe superare, vel ilia iocer- 
titudo scriptorum veterum de* vero Labyiinthi conditore 
satis testatur, ut alia plurima nunc taceam. lUa tamen, 
eujus modo memini, traditio, ex vero aliquid trahere 
mihi videtur. Suntne duodecim principes, totidem 
duodecim tribuum Israelis prsefecti et yeluti Patrlarchae, 
aut forte Duces, qui reliqiiis erant praepositi a rege JEg. 
tanquam ipyoit&Krat, qui opus urgerent, et laborantibus 
acriter instarent? Opus vero hoc, post exitum Israelita- 
rum ex ^gypto, diu intermissum, Psammelichus multo 
post resumsit, ac tandem perfecit. Sententiam banc 
ipsa quoque Labyrinthi vox ^g. aliquo modo verosimilem 

facit. Nam OYIPI HGO, Viri, vel Biri ntho, 
nam V. et B. pronuntiando ssepe permutantur, sermone 

JEg. opus multitudinis significat. IP I est facere. 

Articulus indefinituft O Y, praepositus, indit huic verbo 
significationem nom. substantivi, ut opus designetur. 

eo vero mullos vel muititudinem innuit, sicuti Ps. 

xxii. 12. et l6., ubi babes itemque Ps. xlv. 9. 

13. Inde forte fi olicovfi^yri dicta est^ ut diximus,^ GO. 

£st igitur OYIPI HGO, Virinlho. vel Birintho, 
opus multoruro, vel magnse multitudinis. Constructus 
eoim erat Labyrinthus per Israelitas, quos historia Mo- 
saica refert fiitsse numero permultos, ita ut de eorum 
muititudine .£gyptil conquesti fuerint, £x. i. 7.9. 12. 
Id nom. hoc Labyrinthi prse se fert. ^g., post id tern- 
pons, nomen istud aliter interpretati sunt, aut ex eo 
conjecerunt, opus fnisse plurium, et quidem duodecim 
Principum. Sic eoim Sacerdotibus placuit, antiquam 
veranique de hoc opere traditionem ialsis additamentis 
contaminare. Superest hie tamen, fateor, prima syllaba 
La, quam interpretatio mea non explicat. Sed multa 
DOS de sermone JEg. vet. latent, quibus forte et hoc ac- 
oensendum erit. ' [** Aa/ivpiyBos, Labyrinthus : Suidae 
et Hesych. Ko^^Xioec^^r roros. Plin. xxxvi. 13. qiiatuor 
raemorat labynnthos, iEgyptium, Creticum, Lemnium, 
Italicum : inter alia dicens, ab .£gyptio sumsisse Daeda- 
lum exemplar ej. labyrinthi quern fecit in Creta, sed 
centesimam tantum portionem ejus imitatum, quae itine- 
rum ambages occursusque ac recursus .inexplicabiles 
cootinet, non brevi lacinia millia pass, plura ambulationis 
continentem, ^ sed erebris foribus inditis ad fallendos 
occursus, redeundumque in errores eosdem. De Cretico, 
haec Maro, JEji. v. (588.) Ut quondam Creta fertur laby- 
rinthus in alta Parietibus textum caecis iter, ancipitem- 
que M ille viis habuisse dolum: qua signa sequendi Fal- 
leret indeprensus et irremeabilis error. £t Ovid. Met. 
viii. (158.) Ponit epus turbatque notas, (siib. Daedalus) 
et limina flexu Ducit in errorem variarum ambage via- 
rum : Non. secus ac liquidis Phrygius Maeander in undis 
Ludity et ambiguo lapsu refluitque, fluitque, Occur- 
rensque sibi venturas aspicit undas, Et nunc ad fontes, 
nunc ad mare versus apertum, Incertas exercet aquas : 
ita Daedalus implet Innumeras errore vias, vixque ipse 
reverti Ad limen potuit : tanta est faliacia tecti. Dicitur 
etiam M ^Xva^y, quod ii soleant ttoWoIs X&ywy kvkXois 
ypijaOai, teste Hes. et Suida. Inde AalSvplvOeiosy et 



Aafivpiyd^iil$, Labyrintheus, Labyrintho similis. Ca^ 
tullus (Argon, s. 69. 114. add. Sedul. in pr. Op.) dicit 
Labyrinthei flexus; et Ludanus \a^tvB4tiffs ^9^^ 
eis, Ifiterrogatio intricata labyrinthi modo/' H. Stw 
Locus Luciani, ad quern provocat H. St, nos prat* 
teriit. AafiyplyBeiotet XafivpoSdtifis in Schneideri Lex« 
occurrunt sine ullis exemplis. Lucianus banc vocem 
saepe m^taphorice usurpat: Lexiph. 16. T. ii. p. 338. 
*HX^ovv 9€ r^s Koxobaifwylfu, Ip&y tis Aofi^vBoy A^vk» 
Toy ifiTein'iaK6ra, ical vomvyra v6aoy ri^y fieylartiyf 
fjiaXkoy ik fjieXayxoKuyra : Bis Accus. 21. T. u. p. 817# 
rovs fiky &yKvXovs ixelyovs X6yovf, icaX XafivfUyBois 6fioiovg 
&T€(^vy€ : Icaromen. 29. T. ii. p. 786. Aiaf6pov$ XAy^ 
XapvplyOovs eirtyofiirayres, ol fiky (iavrovs) irvucais itvth' 
uaxaviy^ ot hk *AicabrffuiiKOvs, oi bk 'E/wiKovpelws, oi bi 
lUpfranirucous : Hermotim, 47. T. L p. 788. 'Ey6 voi 
<l>patrw, TO rod Sri9€uis kKtiyo fjiifjirfaofAeOa' kcU ri Xiyw wapii 
Tfis rpayiKfis *Apiabyris Xa(i6vT€s, eXaificy is roy XafivpiyBw 
ixaffToy, us ^eiy iLirpay/jL6yws fitfpv6fjLeyot ahro kfyiyau 
Theocr. xxi. 10. Tol x^iXafwi, rlkyKunrpaf ra i^ictieyrA 
re Xfjba (Xiya), 'Opfjietai, Kt&pfoi, ical iic «r)(plywy Xapi^piydoi, 
i. e. nassa: Epigr. ab. 564. iroXyyvafiirrou Xa^fyOou. 
Hesvch. Aa/3i/pii^of* KtyxXioeibi^s rowo*: ita legit H.St, 
modo adductus. Heins. KVKXotibfis : Lex. MS. Brem. ro^- 
Xikfbijs. Addit Albertius. " Et sic Phavor. In Cyrillo meo 
MS. KoxXioeibfis, ut et Suid. In altero Lex. MS. (quod 
ad verbum hie consentit cum Hes.) et Phot. Le^ MS* 
KoxXoecS^s. Similiter Lex. MS. in Bibl. Coisl. p. 235. 
Sed in alio Lex. MS. p. 473. cum jota, ut h. 1. Nihil 
interim mutandum, quum variis modis scripserint." H. 
Steph. in v. ro^Xos agnoscit et KoxXioetbils, et ro^Xii^Siis. 
Prius illud omisit Schneid. Lex. Vox * coxXociii^r, quam 
H. Steph. et Schneid. omberunt, Lexicit est addenda. 
Ceterum vox Xafivpiydos pro Cochlea marina occunrit in 
Theodoridae Epigr. ap. Suid. (Anal. T. ii. 41.): ElvdXce 
Xa/3ijpcK9f, rv fAOi Xiye, rls ^ iiyidfiKey, 'Aypifuoy woXi&$ 
d\os €if6fi€yos. Edd.] 

* A^yris. Heknium. Dioscor* i. 28. et in Append, ad 
ejusd. c. 27. [p. 442.] 

* Aifii^i^fi. Juniperus minor. Ita Append. Dioscor. 
i. 103. [p. 442.] Credo, vocem banc, nescio quo fato, 
ex iEgypto niigrasse in Lycaoniam Asiae rain. Illi enim« 
teste Steph. Byz. in v. ^ipfiri» juniperum patrio sirmone 
dicebant biXfieiay. Si nempe addas notam generis foemin* 

^, vel Te, babebis ^^IHI, vel TG^^IHI, 
unde Gr. fecere Ai/3iov/i, et AeX/3e/aK. 

* Ligea. Symphoniaca, s. Hyotcyamus. Apul. de 
Herbis c. 4. 

* Av'ladn. Smilax aspera. Append. Dioscor. iv. I44l 
[p. 472.] 

Au>r6s. Species ^uaedam Lilii aquatici in .£gypto, 
cujus veterum permulti meminere, Herod, ii. 92. iv. 177. 
Theophr. H. PI. iv. 10. Dioscor. iv. 114.* Plin. xiiL 17, 
Tzetzes Chil. vi. Hist. 714. Ex recentioribus vider| 
possunt Prosper Alpinus de PI. JEj^ c. xxxiv. Spanh. de 
Usu Numism. p. 257,8. ed. Belgic, Gisb. Cuperus in 
Harpocrate p. 14. 19. 20., ^t prae ceteris auctor Dissert, 
perelegantis de Monumentis variis, in quibus plautae 
cernuntur, quas Antiquarii fere omnes pro Loto habent. 
Legitur ea in THist. de TAcad. des Inscript. T. iiL p, 
181 et suiv. V. inprimis p. 182,3. 185,6. ' De nomme 
vix aliquid certi dicere licet, cum pluribus plantis, quii^ 



' SenteBtiam Jabl. de prima orig. Labyrinthi JEg. atque de etymologia nominis, alii expendant Prndenter Etym. M. vocaball 
orieinem nallam dedit, exemplmii cnj. H. Steph. lecotns est, in Ind. Tbes. L.^r. p. 1336. Soid. Labyrinthoni die torn ait to^^ tI 
xajlnV 9vpav, quam etvmologiam ineptam esse et nierito ezplodendam prononciat Ktuterag. Eandem tamen ac similes Land raelioici 
lepetiere Goyetns ad Hesych. Aa/Si^^ M. Martinios in Lex. Etyro., Facciolatnt etEorcellious' in Lat. Lex. Lenaepins in Etjai. 
L. Gr., plures alii. Istlnsmodi uotationes verbornm non male dicai oyx^xov; Xoyovc xol Xa)Sufiy0M; SfAotoi/;, ut utar verbis Lnciani t. IL 
Opp. p. 817. De Labyrintho antem pneter lecentiores, qui iter suum in iEgyptum descripsere, ronsnlantnr Is. Vossios ad 
Melam i. 9. WeneUng. ad Diod. S. t. i. p. 71., et ad Heron, ii. 148., Banier dans I'Histoire de I'Acad^mie R. des Inscript. at 
Belles Lettres, t. p. 245— S50., Com. de Gavins dans les M^ip. de la m^me Acad. t. xxiii. p. 288. et sniv., et Gibert in iisdem 
Commentt. t. xxviii. p. 825 — 245. Poterit indie excnrsns Jabl. de Labyrintho lEg. illiistrari, augeri, emendari. 

^ Addator Pint, de I. et Os. c. xi. nisi illic pro 1% Xwtov legendam ccnseas i| 'xvof, ex Into, qnotl vult Squire p. 27,8. Meminit 
saepius Xa^ToS Strabo, iii. p. 257. xvii. p. 1185.1191. Diod. S. i. 34., Awtoc ti yap ^uvrai m'kvc, l( tuu naraeTuvafovcrtf aprou; o2 nor* 
Aryuirrov, iterum c. 43. Nutabilis valde locns est Athenspi, sive potiiis ipsiiis Kpitomatoris, iii. p. 287. ed. nov. : riviTai ii ovrwf Ik 
T«rv xi/Sweionr xal arOog arri^afmmnif xaXoCai ^* A»y^«T(o< fxlf atnh Awrof 'liauxparVrai ii ol if*Pif Xiyti ot/rof o *A9iif«t«f, MfXiXiuTev.^ Ad qiUS 

verba cf. Schweigh. p. 4, 5., sed et Satnnisll'ICxerc. Plin. p. 679. 

' Prster alios plures, quos nnroerare longnm sit et inutile, de Loto JE^. dabnnt alia scriptores veteres ac recentiores, landati a 
Boddaert. et Tydeman. in notis ad Itinera Hhawii t. i. p. 396., qui et ipse adeundus p. 239,40. Unnm tamen adjnngaoi Salmai. H 
Exerc Plin. p. etS. sqq., p. 685. sqq., p. 728. sqq., de Honion. liyles latr. p. 1, 2. 6. et in proleg. p. 22. ; cnj. observata eo maxiiM 
pertinent, nc arbores ac phuitse, nomine Loti dictae omnes, et taiuen diverse, permntentnr. Qn» qaidem obscmtiQ^ magnnm nobif 
praestat usom in recta scriptonvn antiquonun interpretatione, corrigendisqne erroribos reccatioribaa. 

NO. II. VOL. I. 2 G 



I 



titxxu LEX. VOCim'PEREGR. IN SCWW. GR. 06VIARUM. (p. M 

•t arbaribns, commiuie fuerit. Disqois. huic dii* igitur fugrpfa irpfitof. *'TibiasFbry^8 inireiieniiit Ol^jroipOs c€ 
iplioquimus. Marsyas^ PUn. et Clem. Akx. Sirttes bic non ^buw we- 

. [Awrw, ov, 6, Lotus: aTheojphr. H. PI. vii. 14^ irn- pent, scd vkm excogitavit iMflftodi arte tibias: adtimd 
nerafar inter ea qvath kXmIow IHwm iorl col ax^i^ Jul. Poll. iv. 10. (/S.) Atqiie bic Siiitea Kon^vKni^t jA 
iov vfjuupiv^ : miiltas enim bii^j. ease spedes ait,*^ quae et forfffct irpwros, i. e. primus ad Matris iDeum sacra tibiaaa 
^lio et caule et flore et fructu diflEEorant De prima adbibnif' Casaub. Modcmim Olympi et /tfOrsy^e 
specie t. eum iv. 4. et Plio. xiii. 17. ubi oeltin vocaii meminit Pollux Iv. 78* : Siritae nientionem nusquam iack, 
tradit JEiuj. fructus magnitudioe fiibae est, colore croci, nec Pollux, nec alius (quod sciam) scriptor prsBter 
Census in raniis myrti modo nascens : tam dulci ap. Duriu, e ^uo ista retulit Atheo/^ Scbweigb. A Xtnim^ 
Afros cibo, ut Doni. etiam ^oti tenraeque dederit, nimis ai^Xof, veoit va'b. * Ai#rw. Zonaras p.'l326t Ai^* ro 
tosptali alldvenamm obliviooe patriae : <}uemadmodum alXA.] Suidas Xunvds scribit vocari iiri^loXafLUm nvas 
ipmeap. Hom. Od. c (94.) sociorum Ulyssis Saru Xwolo ahXovs, haec ex Epigr. (Anthol. Gr. Meleag. 125.) affe- 
fdyoi fj^ekufiia xapnay, OiiKtr^ AirayyciXcu iroXiv i^deXey reus exempla, \wol "Avevv, ical BaXituav hrXorayeSyro 
Mi vi€ffdai' 'AAX' abrov fiahXoyro /icr* ayhpdvi Avro^- Bvpai. Et rursum (M^g. 125.) "Apri yap iirwipim, 
yoML Atariy fyevrdfitroi /igyifuVf ydarov re T^mOiaBat. ^h'f^^ iticKitriy &x^^ AtaroL Item (ApUpol. Gr. 
(oude prOTerbio \ur6y ^yclv, lotum comedisse, didtur Philip. 79.) "Apri iikv ky daXafiou NciciTir/8oi Mmi 
is qui exterae regionis dulcedine captus patriae oblivisci- Aun-os, kqI ya/iijcocs iffiyos #x^<pe Kp6rou. AJSsri et j&M- 
tor) Vioum qupque exprimitur iUi, simile mulso : baccae- fiovs Xktrovs iccpojSdos. (Anthol. Gr. Philip, 6.) Sic ap. 
que contusae cum aUca ad cibos dolib conduntur : quin A then. 1. 4. (p. 175.) ex Sopbrone de nabia, ^tU X^rSs 
fX exercitus pastes eo tradunt, ultro citroque commeantes iy irXevpoiffiy Axln^os vayU EfLwyovy Aytei fwvoay, [Cfe- 
Der Africam. Haec fere Plin. 1. c, et Atben. xiv. (651.) c saub. cum Dalecampio wayeU, pro rayU, scribi jussU,] 
Polybio, consentlens cum Plin. quod ad fructum attinet, Quanquam sunt nonnuUiqui Xorot scribant per eum pro 
HOD quod ad arborem. Sed et /abam Or. Romae a sua- tibia usurpatur, ut supra docui. Veuio nunc ad com- 
yitate fructus sykestris quidem, sed cerasorum pene posita et cetera derivata. A loto arbore dulcissiau 
HHtura, loton appellarunt. Auctor idem Plin. xvi. 30. fractus ferace, dicuntur An^o^dyoi populi quidam, La- 
vb^ descriptionem <y. prolixiorero vide. Est eod. nomine tinis itidem Lotophagi,ex eo quod loti fructu victitent : de 
in iEg.caulis in palustriiim p;enere: recedentibus enim quibus Hom. Od. c. (1. c.) Herod, iv. p. 176. (c. 177.) 
Itquis Nili riguis, provenR similis &bae, caule foliisque PL v. 4. : a quo c. 7. et Lotopbagitis insula mepioiatur. 
densa qongerie stipatis, brevioribus tantum gracilioiibus- Sed et Stnibo 1. ult. (834.) Awro^yniv meminit et v^prcMs 
que: .cui fructus in capite, papaveri similis incisuris Atin-o^y/rc^f: loton indicansherbam esse etradicem qua 
pmnique alio modo : intus grana, ceu milium : incolas gustata potu non indigeant Inde et Aktnyos, Latinos, 
^(^ta in acervis putrefaciunt : mox sepanmt lavando, Qui e loto est: ut Xi^rit^v {vXov ap. Theophr. H. PL L v. 
ft sicciata tuadunt^ eoque pane utuntur. Auctor idem et 1. iv. c. 3. Sic Atben. iv. (p. 175.) Xurlyws tdtko^ 
Plin..xiii. 17. etTheophr. H* PI. iv. 10.: necnon Herod, vocari scribit qui KaratrKevdioyrat U rov KaXd^pfUyov 
1. U. p. 77. c« 92., (qui et superioris loti meminit 1. iv. Wov, ab Alexandrinis dictos <^iyyas: ubi itidem s«b- 
p. 170. c. 177. palmeam dulcedinem ei tribuens, et vi- jungit lotum esse lignum in Africa nascens. [Inde HesEydi. 
num inde cbnfici dicens.) Atben. vero init. 1. iii. scribit AiSn-iyos ahX6s' ck Xtjrlyov ljuXcv, Tbeocr. 24. 45. fUya 
iK.r&y Kt(kiplwy nasci et florem coronarium, quem ^gyptii Xiitriyoy ipyoy.] Quidam et Xwrlyas iLrii6yas voeavit Jiotce 
Xmrdy appellent, 'Naucratitae vero jieXlXwroy : unde /leXc- Xwriyovs aiXovs, quasi luscinias e loto coofectas : luscH 
Xurlyovs trrefdyovs vocari,, admodum bdoratos et in aestu nias appellans ob cantus suavitatem. [Hesycb. Amri0^ 
naxime refngenntes. Alioqui Xtm-os et ex faerbarum iiiiidyas' tovs aiXovs : 'Aiii6ya' koI tovs aiXous H X»(p^ 
feoere est. t>uae ej. species: una, lifAcpos, quam rpi- iLiii6yas rov l^q (Euripides.)] Item A«i»r^ic, mtw, 
4irXXotf appellant nonnuUi, ^vofiivri ky wapaieiaou : altera Loti frrax, Loto abundans. Ex hiy, accusathro Xi#r^c^ 
Jimr^saypios dicitur, alio nom. XiPvos, quod in Libya, ut Attice contracto in Xwovyra, Hom. fecit ionicom 
plurimum proveniat, folio similis Xtjrf rf rpifiiXXf rcvfTci, II. fjif (282.) canens, *\ ypffX&y ipimy rcyw^gg cal 
iof xppTomreloii yeyyufuiyf, semine fomi gneci, sed multo Tpilfoyas axpovs Kal xchla Xurevyra, xal kyhpuy viora fyy^ 
minore : id ^iioKAces iy rp yevvei. Auctor Diosc. 1. campos loti trifolii feraces : Xm-iy iyoyra weiitt^ Hts^ 
iii. c« 111 et 112. Item Plin. xxii. 21. Loton (inquit) qui et generalius exp. dydwyra: iti/demque Afira atts- 
qui arborem putant tantum esse, vel Hom. auctore co- lerat pro AyBti^ Flores: ac Xmt^ esse dix^at prpptiero 
aKgtti possunt : is enim inter berbas subnascentes deorum raU Xifidtri ^vdueyoy, ac iray Ay^. ' Ad biec AJria 
Voluptati, loton primam nominavit: niniinim 11. £. (347.) sive Awriti, Suido; ar^yo$ Ik X^tr^y^ Sertum e loto. 
de Jove et Junona canens, Toc<ri 6* vvo -x^i^y bia fjtvey Et verb. Aatrliw, sigoificans Lotum carpo. H^.X^&tr 

r^odiiXia woiriy, Aurdy -* ' — ^ ^.1 — - — -^1. — a .^j — • , 

Qnin et mter equorum 1 
poetaIl./l(775.)iinroi< 

^peirr6fie>^i kX€oBp€irT6y rt viXiyoy, EtOd. (601.)TeIe- iixdyOfi/jLa (dTrdyOiaua), Verb. XwiS^ usarpavit i£acw> 
fliachuscuminter aliamunera aMenelaoaccepisset equos lus Suppl. 970. Tovroiv ro Xfara koX rii Bvfui&^^rmrm 
ctiam, bos ei reddit, dicens Ithacam suam pratis carere, Jlapetni Xurlffaade : ubi Schutz. " Atn-lStiy et ccXwri- 
ipsum vero trthlovo hytiaativ ^^hpios^ ^ kyi fiky Xuros toXvf, Seiy ab Hes. explicatur per itvayOeiy, florem deoerpeie, 
iy ii Kvreipoy, Tlvpol re ieial r' {$. re Ub') ehpwftvks icpt unde vocab. ad universam eligendi s. optima quasvis. eli- 
X€VK6y. Redeo nunc ad lotum arborem, de qua primo gendi notionem deflexit." S^ in Hes^on est AwopieXy 
loco dixi. Lignum ej. colore nigro est, cariem vetusta- quod notat florem amittere, sed arai/d/£ci^, florem deoer- 
temque non sentit : ad tibiarum cantus expetitur : e pere. " 'AwoXiarlSu ex Eur. (Iphig. Aul. 793.) affertor 
yadice vero cultellis capnli finnt, auctore Plio. Sane pro pro traho, distraho, separo," H. St. Euripidis locos est: 
iwa tibia inde confecta ponitur frequenter a poetis, T/s &pa fi ehrXotcdfiovs KOfias, "Epvfia boKpySevT^ A94^a$ 
|»impliciter Xiaros, pro tibia, vel fistula. Hesych. Aiar6s- UaTplhos ohXofjiiyas, &iroXtt»nei ; Suppl. 459. '^or ro, 
ahX6s. Eurip. Alcest 356. Here. Fur. 684. Aifivy ahX^y, Xei/iwKw ^piyov oraxvv, TdXfuu KkwoXMriSg 
pro quo Helen. l69« roy Ai(}vy Xwr^v, Iph. A. 1036. yiovs, ubi Barnesius optime : " 'AwoXiarlStt^ proprie 
2i2i >Mro9 A/j3vof, Troad. 544. A//3vt re Xtm-ds : inde lotum curiosius carpo, hinc quodvis gramen aut florem, 
ilesvch* Alfivs re Xorrdr b Airo Ac/Svi/f airXds. Alio et figurate selectiores homines neci demeto." Veib. 
modoexpUcat Athen. xiv. p. 618. B. Aifivy ii roy nhXoy XuriStj in eodem metaphorico sensu aliquando uaurpa- 





* reehol. Ven. ad Horn. ^Aficrtofxo; iui toC ow, >«towtw : vnod veteres contnctam e fmUtra volunt, a Xminc^mVtl e Xatrhm. nfmn 
m veibo xwtIw, qo(Kl esMt, k>tiun et herbas profero. ApoUoD. Lex. Homer. Amvivrm' hm fjth h tuiS' i/wUmfy &v9^ra' m^Tv 
tf( I^Ti Xiwraiwa, ixovra* firtl fxiyw nvfrnhwa, mv^v l^fiita. Cf. Zonaras Lex. p. 13*6. Sed verbum extat id corrmrta Hat. 

tfldtsa : Afinwci i\ 'tuxrrc iMn iTMoSaiv oiVxpiritTif. Cod«x Hesycb. Marcianns, teste Scliow^ habet : Awtiw ^i, »»x»»i. «. Lecea* 
dmn : AwtCirt l\ vax^^ prata canis albicaot pniinii, at cum Horatio loqaamur, Od. i. 4. 4. ; Iptoi enim Nvmphea caodidiuii eidfibet 
cdorem. Ut Wi^, ita x«ti'/i#, ?u«ti'«. Ues. nix»»i« h umvii yim^ « w^wt i^^s. Sed fortasse verioa seribU Toaphia 
in Hes. iv. p. ISS. Awtwo-* ti r' oTirxi, at Has. ar<rx»i expiicet per vocem «J<rx^iTip. Enn.j 



/ 



p. 148«] P. E. JABLONSKII 

tfesych. *Ex\yriStrai\ llaydiierai, "^Axai^s OlS/iroSc. 
*Fie\itrnKV itirlivdnny. Ver(>ale Wia/ia, Eurip. Heleo. 
J 609. Ti fiiXXer* i y^s 'EXXdSof Xiariintara : bine 
Hesych. loco ab H. St. adducto.] At Awdfioaicoy fvKor, 
idem a nonnullb vocari scribit JBgyptios, ab aliis Thraces^ 
ab aliis Scytbas : proculdubio quod loti pastu victitent, 
at oi A4#ro04yoc. [*' Nymphaeae JEg. semine, caule, ac 
radice vescebantur .£gyptii, hand secus ac lotophagi sao 
lotOy ex qno \iar6^ooKoy ^i/Xov ap. veterem poetam aoi- 
<faim etiam de lEg. interpretati sunt." Salmas. in Solin. 
p. 683. Zonaras p. 1325. AwoftoaK6s' ii Bp^Kri, ^ Acyvir- 
roff.] Est et Lotometra (inquit Plin. xxii. 21.) quae fit ex 
lot6 sata, ex coj. lemine, simili miKo, fiunt panes in Mg. 
a pastoribus, maxime aqua vel lacte subacto. Aufta^ 
autem, quod in v. 1. redditur Latro, Qui turpiter vitam 
agit: item Voluptuarius, Unguentis dclibutiis: inter- 
pret, potius Tibicen, a Xiarosy quo signif. 'Ubia, ut Eust. 
Iradit qaosdam per fiucpoy scribere Xvrov, roy aliKoy^ 
unde Xvraya did roy airXi/n/v. H. St. 

fEustatb. ad 11. B. p. 344. : Awo^ hk riJv, ohx olo% ey 
XySwrffti^ 6 yXvKvs, Koi Avdpiitviay hrayuyos' pm-dyji 
Xtifwreiks, imrdcv einrpSmivs' rac ovros fiky 6 Xon-os, KaOa 
Kal ky Xybvtrvef^f hia rov 4» fiey&Xov i\€i rtlv Ap^ovtray: 6 
hi ye bth roC 6 fiticpov, inroios 6 briXoiifieyos ky r^, Aorov 
Kork iryevfiara fiiXwei, avariXXei Hjy &pxovffay irapd run, 
Kal Si|Xoc KaXafiioKoy rtyic ov Ka\ Xora|, Xi&rayoif 6 ircfN 
ToiovToy Xordy woyovfieyos, Zonaras p. t624. : Aktra^* o 
Xtfirriis' fj 6 ir6pyos' Ti 6 fAvpa &Xeif6fi€vo$' $ 6 KdTabaitayi0y 
ky rolff tda^po'U roy fiior mlm^f &s 6 irSpyos, xal 6 AybpSyv- 
vfn* 1i 6 altXrfHit, Ap. Cfarysostom. Homil. xiii. in Epist. 
ad Ephes. Xt#ra{ est Mendicus, notante Meursio Gloss. 
Gf . Barb., et Suicero Thes. Eccles. : Ov^ hp^s toiStovs 
rovr wpotrainvrraw, 0^$ Airrayns fifuy €&os. KoXely, km ire- 
piiatn, irQs xal ahroi^ iXMovfitv ; Edd. 

[Hesycb« : Attroy TepeytyyXSrres' x^^pTO$ yXvicvs, ^Qey at 
y'KMvvlbti'Tiir aiiX&y, ubi Salmas. repryoyXijrres, Is. Voss. 
Awroff TpwyXob^s, herba lotos ap. Troelodytas. Cod. 
Hesyf^h. MarcianuSy teste Schow, babet : Amto. TcpcQrcs, 
X* Edd. 

P AtmfSfMft, 6, Qiiuriy ^ip^y); loti ierax. (Hac voce 
caret Schneid. Lex.) Auctor MetalUcorum, Athen. xv. 685. 
*Ea^\eifi&yt Xtirw^6pf. Stepb. B.» Awo^dpos xStpa. Edd. 

[* AwTorpi^, 6f 4, (^MToy rpi^\ lotum alens s. pro- 
daceos. Earip. Pbcen. 1587- l?on/A^oTp6^y KarhXei- 
fMKa. Edd. 

[Sprengelios Hist Rei Herb. p. 26. scribit: '<Trifblii 
species, qusenam sit, quae Xmrov nomine Homero (II. iL 
Od. xii. 283.) pabulum eqUorum fuit, in contentione 
est." Itenim p. 184. Lotus coraiculattts, Xu^s fiiupos 
(ap. Dioacor.) iv. 1 1 1. ; Lotus rectus, Iky pun X^vKot XtmrhSf 
iv. Il2v Sed L. Dioscoridis hue pertinere non videtur^ 
quam et patria Libya et altitudo duos cubitos excedens 
contradicant. Haec forte Xii»r6r kvbpo^iiKtis^ Diod^ Sic. 
iii. 43., quam Agatbarcides in Arabia invenit, quamqne 
com medioa berba et agrostide comparat." Iterum p. 
143. ** Ziayphus paliarus, Virg. Eel. v. 40. [loco ab H. 
Steph. infra addiicto] : Zizyphus Lotus, Diospyros Lo- 
tas (genos baud nnnm, Georg. ii. 84.) ; Lotus vero cor- 
oicukta, ovibtts grata, Georg. iii. 394." Itemm p. 89. 

Diospyros Lotus, biomfpds, Tbeophr. H. P. iii. 13., 
com cmao comparatur." Iterum p. 83. "Zizyphus pa- 
liurns, mXlovpos, Tbeophr. H. P. tv. 3. : cf. Angoillara 
p. 54. : Zizyphus Lotus, Xtaros Xi/ivKoi, id. ibid. iv. 3. 
Sed oeltim australem simul describit, ut AnguiUara p. 74. 

recte observat." Iterum p. 22. " Zizyphus Lotus (Xw- 
ros) cuj. &yOiyoy eJbap (fructnm fiorentem) Ulyssis comites 
faactenus ceperunt, ut ipsorum patriae obliviscerentur, 
Od. ix. 83., eadem arbor est, cuj. fractus in Barbaria 
Fontanesius nostris temporibus gustavit. Cf. Antiqq. 
bot. p. 51." Iterum p. 29* "^yptiorum monumenta 
lotum mythicam frequentissime habent. Est ea Nelum- 
bium speciosum Willd. s. cyamus Smith., sacra ^gyptiis 
phnta, qood elegantissima ibliorum rotundonim forma, 
polcberrimns flos et mysticus ortus quotidian us e Nili 
nndis ad divibam naturam spectare videretui*. Isis ipsa 
loti folio coronata conspicitur (Pocock's Reise, 1 tab. 60, 
61.) E loto Osiris ortus, in folus loti tanquam in navigiis 
oatare dii veteres dicelNiBtur. Harpocrates loto inside- 
faat: in ipsis numismatibas Ptolemsorum ea planta 
oecarrit (cf. Antiq. meas botan. p. 56.) Fructus eaeban^ 
l^r {KvafAos alytnrr^osX sacefdotibus et Pythagoricis, 
(corum aemulis^ interdictum puU|bat,ar, ue fabis his vesce- 



VOCES iEGYPTI-E. eexio^ffl 

rentur (Cic. Divin. L 30. cf. Smith's Exot Bot. n. 7. tal»« 

31, 32.)." Edd. 

[In Sprengelii Diss, de Lotis Vetenim (r. Sprengiffi 
Antiqq. botan.) nuUa fircta est mentio lotometm, de qoa 
H. Steph. supra Plinii locnm addaxit, et de qua emolte 
dispntavit Salmas. In Solin. p. 687., et Prolegom;. in 
Ubr. de Horn. Hyl. latr. p. 22. Herbarium vetas, qood 
sab Apuleii nomine vulgatur, nymphaeam a quibusdam 
lotometram vocari adnotat: ' Nymphsea Graece, caca- 
bon, lotometram, rfaopalon/ Ita prorsus scribendmn ex 
antiq. Cod., qui habet Lothonietram. Non omnis Nyn« 
phaea dicta lotometra, sed ea tantum, quae in Mg, naaci* 
tur. AktrdfAtirpa, h. e. praecipaa Idtus, vel lotorda 
omnium mater : sic 6prvy6jiitrpa Hesych. 6prvi vwepuiB* 
y4Bris exponttur : ita et echmometrae mi^ores sunt edmL 
Et sane nulla est herba loto nomine appellata, quae lolo 
^gyptio magnitudine sit conferenda. Hoc voc. Xurr^ 
fif/rpo, in Schneideri Lex. non invenitur. Edd. 

[Est nomen lott ap. recentiores scriptores, * yXi«i;ic^« 
ftoy, de <}uo silet H. Steph., ut et Schneideras, et dc quo 
Sprengelius, nec in Antiqq. Botan., nec in Rei Herb« 
Iiistoria, egit. Vox ipsa yXvKvK6Xafioy non reperitmr ki 
H. Steph. Thes., nec in Schneid. Lex., quanqnam U, 
Steph. saepe alias in Thes. suo testimonium adhibet Nie» 
Myrepsi, in cuj. lib. hoc voc. occnrrit, (vide Thes. 
Kiay6pioy). De hoc scriptore sic loquitur Sprengel. Histi 
Rei Herb. p. 217- " Ultimus fere Gr. medicoruln, Nir 
cohus Myrepsicus" [quem H. Steph. et Salmas. Myrep- 
sum vocaot,] ** longe plura medicamina ex Arabiboa 
potissimum corrasit, qiiam miyores ipsius cognoverant: 
vixisse autem seculo deoimo tertio alibi (Hist; Med. H. 
321.) docui/' V. Salmas. in Solin. p. 918. f., et de Hotfi. 
Hyl. latr. p. 6. Scribitur et yXvKvic6Xauoy, et yXaAM#^ 
Xafioy : pnus illnd Salmas. praeferre videtur. Scribitur 
quoque yXvicvroXa^i^v. (Voc. ^raXa^K non agnoaatt 
H. Steph. Thes.: habent tamen Glossae Labbeaini^ 
" KoXa/i(^v* harundinetum.'^. Zonaras p. 1324. : Ajuriit 
t6 yXvKOK&Xa^y. Edd. 

[Alio nomine ap. Graecov Xiaros appellabatur ^Xifiy&p'^ 
(male Xi^vos ap. H. St. 1. c.) quod m Libya nasceretaiv 
ut ro M^Siov dictum est. (jtiod a Medis venisset ; rh 
Btoy, herba quae a Scytnis ; r6 Tlipcwy, quod a Persi!.^^ 
malum nempe Peraicum; ro Avictoy, spinas genoi ki 
Lycia nascens. Cf. Salmas. in SoHn. p. 173, b. Dioscdh, 
iv. 112. : Abirdr Aypun' oi U Xlfi^ caXoDerc fO^^ iih 
xXcimr iy Aifivy. Voc. X//3vov, onod H. St. obiter 
tantum notat in v. Aw6$, et in proprio Thesauri loco pr«MV 
sas omisit, in Schneideri Lex. non inVenitur. ^DD. 

[" Athenaeo Naucratitae credere possumus, eandcflu 
rursus piautam, quam alii loton vocabant, a Kaucratitili 
meliloton solitam esse appelfaui not^te SchwcML 
Athen. iii. 2. ex Epitome : Tlyerai 6k $yrtn he rOy tip0^ 
piuiy Kat UpBos are^ywiic6y tcaXowi b* Aly^ioc flip uM 
Xur6y f^avKparirai bk oi l/iol, X^ycc olros 6 'Adip'aTbr, '/le- 
XfXtaroy. ** Confundi ab Atheiiaeo loton, quae nymphae^ 
species est, cum faba ^gyptiaca, monuere Bodaeus 
440. et Salmas. p. 686. et 689.'' Schweigh. Naucra- 
titae videntur fieXIXMroy appellasse, quem alii ^^ptii 
Xtotrby, propter melleum saporem, qui ex caule ej. ae 
radic^ deprehenditur, dum mahduntur : Herodotus ile 
loto, ii bk plSa kyXvfrati : multum diversum ilhid /acX/X*i« 
roy JEg. a melUoto Graecanico, quem sertae campamUaa 
nomine vocarunt Latini.'' Salmas. in Solin. p. 686. Edd. 

[Notanda simt verba Photii v. Wds : Aw6f fiordyif 
evitbris, fjy ivioi lAvpoXuroy xaXovai. Eadem verba occiir<« 
runt ap. Suidam et Phavor. et Zonaram, (ubi Cod. A. 
fiyp&Xtaroy.) Corrupte legitur avpSXvrpoy in ;Cyr. Lex. 
MS., teste Schowio Sopplem. ao Edit. Hesychii Albert. ) 
Aw6v .fioraytl eMfios, j|v iyioi fivp6Xvrpoy KUckiffKovctv^ 
Scholia ad Luciani de Merc. cond. 8. vol. L p. 664. ed« 
Reitz. : Tov Xbtruy fiordyti eh^tbrfs, fjy iytoi KoXovai ftypt^ 
Xan-ov. Mvp6Kmoy V. Hpc Schol. in M. non extat; 
Utra praestet scriptura nescio, ait M. da S. Sed cm 
nescio cur dubitet ille, nam cum Xim-os i. e. lotus hermi 
et arbor sit nomine notlssinm, licet d^ generibus ejuf 
controversia sit (vid. Mattbioi. ad Dioscor. p. 157. etSal^ 
mas. de Hom. Hyl. latr. p. 6.)> Xiokos vero ap. rei herbariaa 
scriptores non iuveniatur, mihi dubium non est it.yp6Xmw 
vemm esse, etsi coaqppsitum hoc non in venio inter l6tD|^ 
est tamen ro fiCpo aHbi usitatum, ttt ijijrpbahiDOftt^ 
lieitaua. Voc. ^ )nfp^Xmm nec H. .St tliaa. 
Schneifleri Lex. agooadt. G« Bufgeaioi {fihuk^ 



LEX. VOCUM PERE6R. IN SCRiPTT. GR. OB¥lARUM. 



Jinm, Nd.tmL p. $00.) legit fuXlKmros: an lecte^ dodytis: llorf iSuirm #vyxpAmu vaX«9fpi#ir 



[At^bs, Hered. atictore, est Vox Mg, : tiierat iv rf TiaKiaipivoM^ o, Scnneiderus affert ikftapnipt^sm 
iSori Kp(p€a irvXXa, rh, AlyihrruH Kakovct Xur^, Edd. Strabo xvi. 776 », 'PdfiSou waXumplyou S^aires. Edd. 

[Lotus utraque, sativa et sylvestris, ob foiiorum simifi- JlaXiovpofSpos, fl|piyo£, Said. v. BpLra^ ex £p|gr* 
tooiiiem, trifolium dicta est. V. Geopooica ii. 4. et 5.> Antiphili, Anal. ii. p. 170. no. 4. Kasteros legit ^ lla* 
Bnque Niclasii notas. Glossae LabbeansB : ** Trifolium. \wvp6po^v^ i. c. palioro tectum^ (at xp^vi^a^^ aafx» 
Vvr9f» rp/^vXXoK. S. Ainrof, 6 x^oi. C. Tf>/^XXoy. E.'^ tectum) e Cod. Bigot. ToupiuSp probante Jacobsid, re- 
Trifolium prateose audit quoque lotus. Dioscor. iv. ponit TQXiyovp6t^oy, hue et illuc^ rursum prorsum, jac* 
112. lotum ait syhrestrem folia habere Xun-f TfH^iXX^, rf tatum. Edd. 

ir yo^oKowtlois yeyyv/Uyff similia. lb. c. 1 13. cytisum [" Legitur in glossis Hesyeh. : 'AXf<aiQi;ci/3a' 6 r^s Xuram 
comparat Xurf rpt^^KKf. Hesych. : Amvf koI iiyipoy, icap'WQs, Kal wScu elSof . (Etym. M. : 'AXicdcco^- 6 roB 
tmi wday, Kvplvs bk, ro ir rats Xifidffi fvofityoy, i. e. trifo- Xmtov icofnr^.) Fructum loti sic vocarunt Gr»d m simi* 
lium pratense.^' Niclas ad Geopon. ii. 5. Idem ibid, litudioe acinorum rubentium, quse in herba Yesicana 
''Medicat saltern Medictt species, lotus vocatur. Hesycb.: appeilata nascuntur. Graeci ^ccdictfojSir dixere, et cat 
Mifiic^ in$a* 4 rpi^vXkotr ol h^, Xnaroy Kniv€9iy hpfio^oyra'' genus strychni. Hi acini cerasa colore et fcmna refembl. 
Atqui rpl^XKoyt et ir6a Mrfiucit, et Xwros inter se differunt, Hinc loton arborem recentiores Grseci SXucaacafiiarg Tel 
ut ostendit Salmas. in Solin. p. 172.» quem vide. Edd. corruptius iLyatoKKafiiay nuncuparuDt. Inde fai eorum 
[Restat ut aliquid de Alexandrioorum codnaro Agatho- lexicis hsc mihi lecta : Aiar6$' ii rifXu : A«nfe' ii Urm* 
clis dicamus, et de simili arbore paliuro. " Athen. Keucxafiela. Hsec ultima de arbore sunt accipiendaf ^ote 
(xiv. p. 649.) juDgit coonaros et paliuros tanquam fructum habet similem balicaccabi, s. vesicartss aeuua 
similes et congeneres fructus. Ita Theophr. Xwoy Liby- cocciueis. Talis fructus Cyrenaicse loti, rabena, rstmi- 
cam^ s. Cyrenaicam simul cum paliuro commemorat. dus instar majnsculorum cerasorum." Sidmas. ta Mm* 
Pe paliuro porro loquitur uon ynlgari Gneci®, sed p« 732. " Inde hodieque lotus arbor a Grnck vulgaris 
African peculiari : 6 waXlovpos Bafiyuiimpos rov Xtmw, bus vocatur CacaTia," notante eodem de Hoami. iM% 
fifXXoy ck irapSfwwv ^x^i rf iyravBa, rov hk Kopvoy Scd^ latr. p. 67- &• Glossarium Vetus, sujb Apoleii aonuae 
per. K6yvapo$ i^iur et xaX/ovpos similes arbores. He- vulgatum : ^'Nymphsea Grtece, Cicabon^ Lotometim; 
aycb. K6yyapoy Kopvos biybpov bfiolov raXtovpf. • At Rho|ialon." EDD.J 

connams Alexandr. eadem cum Dbyca, vel Cyrenaica Man. Cibus Israelitarum in deserto, de qniH prtmum 
loto.*' Salmas. in Solio. p. 729. Connarus, arbor viso, Israelitas dicebant MVT p. Hoc est Bfah. Asdr. 
Alexaadr., quam prolixe desctibit Athen. xiv. (p. 649.) Miillenis, in Gloss. Sacr., vocem putat esse Mg.* 
ea Agathook CyziceuQ : Hesych. habet Kdyyapoy, innuens M&yya, sive Mky, (quorum illod Chald., boe Hebr. 
esse fructum arboris siroilis p^uro." H. St. Sed, ut ait esse voiuut) ab IsraeHtis dictum fuit Id qood Deas ia 
Albertins, « Koyyapoy in accusal, positum, licet explica- deserto roris instar noctu de coslo mittebat, post a«rib 
tio sit in nominat., ut sup. in fiairiha, KoXXlirwpyoy, etc." exortum liquesoens. Erat Aoel airipfta Kopiw XcMoir, 
Athenseii K6yyapos est Sprengelio Hist. Rei Herb. p. 134. elhos ain-ov is dior c^vrdXXov, i.'e. Teluti smea oofian^ 



Hesych. TloX/ovpot* ro BafivOies Siyipoy. ** JlaXlovpoSf colligebant, mola aut pistillo in mortaHo teiebaat, in atta 



eanens (Eel. t. 39.X Carduus et spinis surgit paliurus subeineritias : gastn referebat lyip^ If /liXm. Certam 

acntis : ride Theophr. et Dioscor." H. St. Virgilii vero meDsinfiaiii ej. colligebant, quod ia eiastuiaBi aet^ 

paliurus Sprengelio Hist. Rei Herb. p. 1 43. est aiayphus mi non posset a putrefiictione et vermicnlatiooe. Atoe* 

paliurus. Spinas et rubi genus est, inquit Plin. xxiv. 13. tor prater Joseph, ia Ant. Jud. Moses Exod. c. zvi. et 

Hinc apparet Servii lapsus, qui ad Virg. L e. ait, Paliu- Num. c. xi. V. et Deut viii. et Jos. Dayid Pa.* (77.) 

las )^ba est asperrima etspinosa, notante GesneroTbeS. ap^llat hyy€Xk»y iproy^ panem angelorum : Nonn. ^ 

L.L. Glossse Labbeanse: TiaXiovpo%' 4 ^ai^^ rubus. X//9/ovroy ^rov, a mellea dulcedine. Prsedicatar et Arab. 

Hioo nXLovpos audit quoque o^wiucavBos. *' Nam d(v quiedam fidvya, grani itidem forniam habeas ; codemqaa 

4iKayBo$ epithetum est omnium arborum, quae spiiiulentis modo esse dicitur fUktritbtis x^X^ h ro9 A^fos^ cam ob 

lastigiis inhorrescuot : uhde et wakioppos Dioscoridi 6^v^ eausam iiepofiiXAras et bpotnfUXiros aomine dicta, a Virg. 

iucavBos/' Salmas. in Solin. p. 675. Geoponica v. 44. e (Georg. iv. l. Eel. iv. 30.) Mel aerium, et Roaddaai 

Diophane irc^l . mvaolas fp&yfiov : Kafnr6s /Sdrov, Kal rael : ab Hippocr. K^bpiyoy fiiXi, forsan qaod oMm m* 

wuXtovpov, Kal SivoKdyBfis : ubi Niclas. ''Sepium mate* sideat,* ut Theophr. H. PI. lii. 9* ex Hesiodi aoctovilale 

riem Tivaruni recenset etiam Artemid. Oneirocr. iv. 59. scribit, rp bpvt roy 4{ 6Apo$ fUXtrMif xvfi^ wpomUmr. 

p. 235. "AxarBai hk ral oK^Xoires, Kal waXiovpoi^ koI (j6to€, Galen, sane De Alira. Facult iiL de meile, tradit mag na 

Kml 06Xayoi wpoi .fiky ho^paXeiay hriHiieia dwayra (i. teta copia colligi in Libano concussis arboribus: ia qacs 

aignificant somniantibus) bth ro els ^pay/iovs ylyeoBai, koI monte crebras esse cedros satis notam est Corn. Cel* 

ipinj j(^(uty. In bb palinri hortos tuendi munus sibi sus Syriacum mel appellat, quod in Syria maxime prove* 

tanquam proprium vindicant in eleganti Gemmi Epigr. mat, cuj. regionis mons est snpradictus LibanaSb ¥« et 

quod est 663. Anthol. Rebk. : 'H iraXlovpos kyit, rpr/xy Arist Hist. Anim. v. 22. wepl /UXcrof 

l^ovp olos iy ipKcf Tls fi A^opoy Xif/si rl^y ^oplfu^y ^Aaica, kipos, Unde Plin. ii. ] 2. Venit hoc ex aerci et oiaxhne 

quod Salm. in Solin. p. 821. sic vertif* Sum Paliurus siderum exortu, prascipueque ipso sirio exsplend^ scenftf 

ego, quo septum hunc aspicis hortum : Frugiferas servo, fit, nec omnino prius Vergiliarum exortu snblncaais tern* 

sed nihil ipse fero. Unde ap. Nic. Tberiac. 868. Apfinx^ poribus. Itaque turn prima aurora folia arborum melle 

audit, oioyel ^Krepi^pdaaovaa, Kal Tp6$ i^y^oy eZ verpiri' roscida inveniuntur ; ac, si qui matutino sah die fbei^ 

fihni (1. ireirpw/iifni), ut interpretatur Schol. Plnra de ea unctas liquore vestes capillumque concretum sentioat: 

vid. ap. Bod. ad Theophr. p. 265. Cf. etiam Schreber. sive ille est cceii sudor, sive qundam siderum saliva^ siiw 

ad Theocr. 24., 87-" Theophrasti paliurus iv. 3. et purgantb se aeris succus. Ap. medicos fidyya, sive ftdip^ 

Dioscoridis i. 121. Sprengelio (Hist. Rei Herb. p. 83. et XifUiyov, vocantur grana seu micse thuris eaacuasil 

162.) est paliurus ciayphus. . Diod. Sic. iii. 3i. de Tro« elisae. Quum enim thus gestatnr, vehitarqae, aat qaovis 



' Placiritidera Drosio, Grotio, Polo. Aliis tamen aliter vismn est. V. e ainltis Dathe ac Rosenmnllemm ad Ex. zvi. 15.» F^ftiffc- 
nnr t. U Opp. Phil. p. ISf., Hackmanflnm to Precedaods Sacr. p. 68^7t., Michaislit in Snppl. ad Lex. Hebr. p. 1517* Ndtns est 
MBibns aat ctie debet Salmasii eonment. de Maaaa, adjectns Exercit de Homon. Hyles latr. p. f 45--f 54. 

. * fH. St^pAUf hoc esse toannam p«Unt, fiOUtar^ at et Castellaa, qai in Lex. Medic, sic scribit. ^ Mel cedrinnm Hippoer. dieitaiv 
quod ez cedris rori» modo definite et coriis saper terrani extean^ezcotsitqae arboribos in oUas. et fictilia excipitnryineiauc roaeidHb 
vcl aenom voeatnr, cstqae vel ipsa manoa, vel buic affine : de Ulcer, ix. 3." Bene scribit Salmasins Comment, de Maiiaa p. 248» 
^ Ab Hippocrate (mamiam) w'^fim fjkt atunt vocari qaidam. Nescio an aodiendi sint. Per xiiftKn p,l\i nihil alind fortasse iHe iatel^ 
lezerit pneter at^Mtov JWov, qaod roellis babeat ^Wmiv. Fallitor, ant lUlit ille Medicas, qvl in OeanitioBibas sais Tbeophwti affert 
twnaioninm ex I. iii. Hist. c. 9., qao probet «fl|ifoy fxha did bmI aerian, qaod eedris insideat. Nibii qaippe de cetlns eo capita 
Theophr.y sed de quercn hoc docet Qntcqvid stt, non pnto Hippocr. ncmlnisse mollis aerii, qaod manna est ; sec enim Oatoans 
oflusisset aoctorltate ej. id confirmare. nbi de lioe melle agit. Rcsinanmi alias oleo similiores, aliae melli : »l p^if iXiwwjf t^, al ii ^xiw 
Tf' J^^* ^n»>» Gt. teM«f voeaat : ea qaippe eriisior, ••x"*, ^ ^wi/ynf. Ideo %SiftHf fJu earn appellat Hippocr. 

AJiad Miiitm IWsf, qaod ex cedria fiaaat eo sMdo, qoo aarrat Pioseorides, et sopra diximw.*' Epn.] 



aKi viderint. Edd. 





W8J P. E. JABLONSKII VOCES JEGYPTUE. ccxxw 

mode tractatur, midta ex eo fragmenta decidant necease Lat. ' dixiste pro hac ipsa manoa, alibi notavimoa, nt el 
es t> quae maanain proprie appelhuit, inquit Gaknus. V. Gr. Xexroy Xifiat^dr." Salmaa. Comment dp Manna p. 
€um rQv Kara r^ovt, iv. «t Diotc. i. 74. Sic Plin. xii. 245n Iterum p. 24& Mirum est, quod initio dicebani| 
14. de tbure. Micas coocussu eHsas maimam vocamus. Graecos tULvras vocabulum, ab orientalibus acceptum, 
Coiuili. quoque vi. 30. Ihuris micas didt : Scribonius non pro iilo melle ccelesti in grumulos concreto id usur-. 
Largus ssepe pollinem thuris nominat/^ H. St. passe, sed pro grumuUs thuris. Sed id in omnibus ferme 

[** Tribuitur/' at ait Cast^ilu^ Lex. Medic, " tbnris Unguis ac nationibus solenne, ut vocabula, quae ab alii^ 
micis concussu eKsu, quae vocantur manna thuris. Gal. mutuantur, interim proximo, interim saepius alieno signi- 
I. iv. de C. M. S. L. c. 4. L 5. de C. M. P. G. c. 2. 1. 6catu ponant. Hoc norunt satis linguarum periti. Ce- 
13. m. m. c. 5. Alibi vero succussio, et pollen, 1x6- terum quae resin oriente communis ac frequens fuit, ean\ 
mfffjLit nuncupatur, de Artie, ii. t. 44. V. Libanotos : ab omni etiam aevo ibi nomen habuisse Terisimile est*, 
quamyis Dioscor. 1. L c. 83. et 84. Mannam Thuris a Haec manna est Hebr., Chald., et Arab, sic vpcata. Res 
Pdiline manifeste distinguat. V. Rhod. ad Scrib. n. 205.'' ipsa Gnecise ignota. Nec enim raemini proditum, locum 

rVoc. •uapy&ies H. Steph., ut et Schneiderus, omisit ^P'^^ Graecia jeperiri, ubi colligatur. Roscida folia 
*'MavFv*€sap,Hippocr,diciturmedicamentum ex thuris ^l^^^^ quodam pingmore subiucanis teniponbus deci- 
poUinc, aut ej. granis, et micis concussu eUj^is, adstrin- narrant eorum auctores. Id aestate apud 

^ens, siccans, et digercns : Icgitur 1. vii. E^id. V. Foes. ^ omni Europa, plus aut minus, contmgere satis 

<£c. p. 396." Castell. Lex. Medic. compertum. Meminit et hm. mellis Aristoteles, ex quo 

' * ... apes suum sumere tradit. Nihil hoc ad mannam illam, 

i;*; Mannam Arabes vocant ^^j^, 1|uin, mellis genus concrescit in ipsis arboribus, et instar gummi cogitur 
aeru, quod m certarum arborum folia e coelo cadjt densitur. Eadem tamen est materia. Sed ^ubi 
Notum est et Hebr. p, man, quod luterpr. dixerunt coagulatur, aliubi non hoc facit. In aliis locis copiosior 
|iWr, mannam. ChaldsMis WD, manna. Arabum decidit, adeo ut colligi possit et adservari ; in aliis foUa 
quoque inlerpietes illud man, quod pro aeno vel roscida ^^ntum arborum herbarumque pingui succo veluti polita^ 
mcUe sumitur, yocavcrunt mannam. Gnecis quoque tantum dimittit" Iterump. 254. " Manna nomen de 
medicu recentionbus, qui Arabes^ ut plunmum sequun- ^ ^^5,^ ^necos olim usitatum, sed ia or^ 
tur. ro fiAy^ ut Actuario. Charitoni. Joaom Archiatfo, praecipue vulgi. Interpretes velercs Hyoiav lUKi ap. 
et aliis. Sic etmm rocat Suidas ex -anliquo auctore. MattL, quo victitasse in deserto Joannes traditi^^ ut et 
Gracis tamen paulo vetustioribas, qui tamen sic genus |ocuslis,de melle ejusmodi aerio, quod vulgus p^a vo- 
mellis etiam novere, nusquan^ h»c vox usurpatur m banc ^abat, accepenint. Suidas ex antiquo auctoreV 4c^8cf 
significaUonem, sed bpoaofu>u, et Atpd^Xi passim appel- y,^^ ^^^y,^ . .Hcrdie « iucplioB h np6bpofw$. Kal uiX^^ 
lant, mel roris et aena, ut Athenseus (qui Amyntam citat ^ Swep&Ti r&y iiybfmy fmavyaYdueyoy, ^yya roU 
velustum scnptorm«pii^ toXXoI. xpo^ayopciJerai." Ibid. p. 254. " Graci medici, 

siombus .Asmticis) Galenus, Aetujs, Pauliis ^eta, ^centiores /zAwa etiam Tocarunt, ut alibi dociimus^ 
alii5[ue,de qmbusittExercitatt. Habent qmdam eti^ medullam casi« cathartic®, quod est vuW/m siliqu» 
antiqui, /lAwu Tocabulum usitatum, sed longe alia no- ^p^^, et quadamtenus dulce est." Idem Salmai. in 
tione. ExiguasthunsmicMsic nom^ H Xi^i^ s^jf^. 334. scribit: « Videri posset Charito medicus 
ro9 ^,^a Diowjondi et alns sunt exiguae thuns micae s. .i^j,^^ usurpasse pro medulk casi« ca- 

gnma. Mdyyav etuim simpliciter sine adjuncto vocant, thartic«, qiiam junxit cum oxyphanico s. tamanndo in 
etideminteUigunt: ut ap. TraUiaiinm et alios passim composilione *)/^iiaroF, ad solvendam alvum : Kal Xhagy 
legere est. Glossas veUeres : Thuns pollen, fjidvya. y 

Tnuspolline. ft&yy^. Ita quidem Lat. dixerunt, quae Gr. ainy fi&yva icaXAfwv IvScro? 4. ica} o^vfelytKOy ital 
fiayya, improprie ut videtur. Non enim thus in poUinem ^dyya &v\ovy. Sed mira profecto haec forent De sac-i 
redactum Gr. vocatnr n&yya, sed pusillae micae et parva charo inambu id supra acctpiebamns, quod esse manna 
grana. Pliaius, de thure : Micas concussu elisas man- Indicae harundinis credidenint nonnulH veterum. Et 
nam vocamus. . Nemo dixerit,' pollinem farinae micas quis aliter posset interpretari ? Non rara ap. eum occurrit 
esse. Mlcae salis dicuntur, ut micae thuris. Xdv^poi Xc- Indicie maunae nufntio, quae videtur de saccharo lndio6 
fiaybn-dv^ X^vSpoi h\6s. In fiirre quoque x^^^P^^ inambu accipienda, quod saccharum mannam esse vie- 

appellantur. Gr. crassiusculis firagminibns mdita grana. teres tradiderunt Sed eece alius locus ejusd. Cliari- 
Unde x^^M^^ aefdbaku, ci^ssiore modulo fracta siligo, tonis, quo vinci potest K&Ka/xoy IvSuov, et jiiyya raXa- . 
4 irayvfupearifKL. Dioscor. etiam rifr ft&yyay |m>bat, fiov Ivdirov pro manna posuisse. Hepl iLTofifteyfjL&rwr, in 
quae est iyj^yipas, qua? granis ac micis constat : M&yya apobrecbmate vpos hi\pay koI ^rip6rriTa <p^ipvyo$, koX rov 
Xi^3ay«v ^6Kifi6s kony 4 Xeuc^ kuX KoBapa^ iyxoyhpos, €rr6fiaros iix^ rn$ xoX^f, ita scribit : Xapijy 6yXXa p6h»y 
Quae in poUine esset, ille iroprobaret: quandoquidem kpvdpHy To i. xal o^vfotyuca ModapiafUva Fo /. xal^rd 
monet eligendam n)y iyxwipoy, quae in micis consistit. fi&yya t6 eyros rov KaXifiov, tov fiiXayos, roH *lyhiKoli Fo y • 
Micae proprie, quae de pane excutiuntur parva frustula; Haec aliter exponere neqiieas nbi de pulpa casiae purga* 
dum scinditur aut frangitur ; Gr., yl^lx^s, Glossae : tivae, quae intra fistulam nigrain habetur. *lybuc6y vocat 
Mtem. yj/lxn, Grammatici interpretantur has, ra Aitot/t- Kokafwy, quia in India quoque reperitur. Alias nihil 
rorra rAy Aprt^y refiyofUyi^y. Mica, Gr. fiixicff, et Do- prohiberet, et KoXafioy *lyoiKoy de canna saccharina inteW 
rice fiuacd. Diximus alibi. Ita igitur et in thure elisas ligere. Idem Charito et Persicae maimae m^ninit : 0^ 
concussu micas Gr. fi&yyay appelbivere. Quae dictio hoc iy rf hoiXioBivTi fi^yya TlepnK^y, 6fy^oiyiicoy, KoXa^ot^ 
ngUificaiu vetustissirois Graecis usurpata, non ambigo, c x , . y , r i?« c\ ^ t ^ 
quin descenderit ex illo Chald. manna, a similitudine k^i^'^l ^^''^ /f^ 7' }^^^^^'^''^^<^^^^f^^^ 
gnuionim. Nam manna ilki Hebr. et coriandri granis ''^ ^^^^^ ^yaro irAjv. Mentio ap. 

traditur similis, Aerd airip^a Koplov. Manna qioque ^""J^- «^ fi^Ki^a ro5 XiiccXiico.. Qu« videtur esse mamia 
Arabum in specie quadam, cui nomen trungibin, gmna Calabra. At coXa^ /z^os IvW. intra quem manmim 
prxfert coriandro similia ; sed paulo majora, que ex ait reperiri, fistula est nigra casiae catharticae.'^ " 'A/V3X/- 
arbore spinosa decutiuntur, in qaa concreta haeient ^^'O" Suidae (et Zouarae) to fwyya. Meminit et verM 
Sed tt communis aaanna, quae ex Calabria ad nos inve- &MpX(Sfat sed non exponit." H. St Edd.] 
hitur, granis constat muiiitis, ut sunt grana mastiches, et Mapiptas. Nomine isthoc, Linnm, inclytum Gr. 
inteidum crassioribus. Vocant et vulgo mastichinam, Poetam, celebratum fuisse ab ^gyptiis, auctor est Herod, 
mannam ex oriente allatam, nomine indito a similitudine 79-» "Efl^* *^ Aiywrriari 6 Aiyos KoXei^yos Mayh>m. 
granorum masticbes. Mannam autem tliuria, quae gra- Addit ibidcm, ^aaay hi fuy My^toi rov itpinw fio^ 
nnla sunt ex thuris glebb, dum concutiuntur, elba, Lat. Xejitrayros Alyvitrli^y [Aly^rrmf] naiba funyoyey^ ytvm 
poUinem thurb ea re vocasse, quod simul cum poUine ' narrat historicus nobilbsirocrs, fuit 

thuris venderentur. Etenim verisimile est, non solum Maneros filius pri|ni lEjg. rcgb. Is autem, coasentienti* 
micas, sed etiam minimas quoque thuris particulaa, et bus omnibus, fuit Menes, quod in notu ad Eratosth. 
farinam ipsam poUinemque, diiigenter adservari et colligi ^ iiiuMdO 

soUta, ut simul venundarentur. Ex minutioribus autem Catal. regum Thebaeorum interpretatus sum U wloo» 
gnmb resinae pineae similitudinem mannae thurb iyx^v Meneh, i* e. aetemum. Et |m>fecto, in Mayiptd^ kvia- 
ac gnunulb constantu, captabaot Thus ainntum apparent vestigui nomims M^i^, vel Mdnys* * Adde, 

' Legeodof omnino Weneliog. ad Herodoti locom. 

* Manerota dictom esse de Mene, vetastiMimo illo JEg. rege, non a vt ro aUenom pntat Squire ad Flat, de I. et Of. p. 41, 42. 



CCXXVIU 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT* GR. OBVIARUM. 



fp. lift; 



a. — fuSuAris.** Sed nullum affert exemplum. Sclmei- 
derus in Lex. : " KofjifioKriSy fj, das Putzen oder 
Schmioken ; s. v. a. Kutyrjats und viffo6Ktipos/' ** Arbtot. 
H. A. V. 22. de apibus : Ktjpwviv tfiipovaiv iLiro 
Tov iaxpvov TU)y beyipiMtv, fiiXi to triirrov €k tov Aipos, 
Kal /lAXttfra rwv 6,ffTpwv €7riTo\dis, Kal oray KaraaKiiyjnj fi 
7pis. Ait ceias fieri ex floribus : to KTjfULoy fxky c{ kvBiby : 
ex arborum lacryma, Kiipuxny I. ix. vocat Kwyriffiy. Atque 
ita liic reponendura, aut certe utrobique K6fifujtny e Plin. 
Idem tamea fccwvi^^a, nempe ii biuj(pin$. Alii K6fifAtatny 
vocanint, quod fieret €k tov ic6fifmm, et ex arborum 
laeryma." Salmas. in Solin. p. 717-> Apiarib, s. 
melliiriis, aut meliturgis, ut Varro loquitur, sive fxcXia- 
(Tovpyols, K6fAfii»>(Ti5 dicitur tov (Tfjifjyovs bt&\piais, ut 
Hesych. docet, quae signif. alius originis est, videlicet a 
KdfAfUp gMromi, unde Colum. xii, 50. gummitionem appel- 
kt. nin. xi. 7. ' Prima fundamenta Kofifiutviy vocant 
periti ; secunda, pissoceron ; tertia, propolin, inter coria 
cerasque. Conunosis crusta est prima, saporis amari. 
Pissoceros super eam venit, picantium modo» ceu dilutior : 
ceras initium plerumque e mitiore gummi ' Qui locus 
Plinii desurotus est ex Aristot. H. A. ix. 40., sed ibi 
scribitur non Kd^fiuvis, sed Kbfyvffis, Virg. (Georg. iv. 160.) 
gluten vocasie videtur." H. St. Thes. ii. p. 367. D. 
Cf* Tumebus Advers. xxiii. 13. Virgilii locus est : Nar- 
cbsi lacrymam, et Icntum de cortice gluten Prima favis 
ponunt fundaroina. Plane Virgilio gluten est i. q. Aris- 
loteli ic4fAfui^is, s. KwnriaiSf s. Kfiptavis, Plin. xi. 6. ex 
Aristot. ix. 40. " Primum £ivos construunt, ceram iingunt, 

b. domos cellasciue &ciunt ; deinde sobolem, postea 
mella ; ceram ex floribus, melliginem e lacrymis arbo- 
rum, qua& glutinum pariunt, salicis, ulmi. Cf. H. St. Thes. 
ii. p. 194. A. Schneidenis Lex. : '* K^viiais, bey Aristot. 
H. A. ix. 40. s. V. a. K6fifit>9ts, Krjpwns: andere lesen 
K^tywru von luayvio und KHyos no. 5." Hiufyvais est 
vox nibili: leg. cum Cod. Vat. Kvyritris, a v. Kwyos, 
pix liquida, Kktvelv, pice inungere: vel Kkfyiau, a v. 
cwW^eiv i. q. Kuyeiy, pice oblinere. De hac re copiose 
flcripsit £. H. B. in Epbt. ad Schsefer., (Class. Journ. N. 
xxiv. p. 401-10.) Voc. * Ktnyti^ts adde Lexicis. Ebd.] 

KSpaeqy, vel Koptrioy. Strab. 1. xvii. p. 566., F/verai 
Koi. TO Koptfloy, SfLOloy ircvepi Tpdyrifia, ftiKpi^ a^roi; 
fjLeiSoy, Tneophr. H. PI. iv. x. 'H bk filSa rov X«r<rt/ 
KcCKtiTat fx^ ic6pffioy, ^tni bk orpoyyvXri uiyeOot, IjXiKoy 
fiSfKov Kvb^ytoy* [Diod. Sic. i. 10. : — \iiy re yap roO 
KoX&fiOv piSay, Kal tov \w6y, h-i bk Toy Aly^irrioy Kvafioy, 
Kal TO KaXo^/xcyoy Koptreoy (ubi, Kat roy CI. 1. Fl. mox 
Kopaaiov Co. R.); Kal iroXXa TOtavff cTcpa Tpof^tiv hrolftr^v 
irap^eadai Tf yirct rwv &ydp4»xuy. Ubi Wesseling. 

Mirum sane praeterque opinionem accidit discrimen, 
quod lotum inter et corsium instituitur ; est enim ipsa 
ioti radix rotundiore figura et amplitudine mali cotonci, 
Tiheophr. H. P. iv. iO. (1. c). Movit hoc Bodaeum a 
Stapel, ut ireptreloy hie scriptum fuisse suspicaretur : quam 
arborem cum Nostcr c. 34. xtptriay, aut vepaaJav appellet, 
t)rtetereaque Strabo xvii. p. 11 78. D. in corsii descrip- 
tione raultum a Theophr. dissentiat, hand injuria corri- 
gendi hunc impetnm deinceps conipescuit. In Hesych. 
refingendo opera illi felicior processit ; nam quae Gram- 
maticus in v. KoptrUtov scribit, modo Kopaaloy in loc. 
rov Kopaaloy substituas, hue pertinent. V. Bodaei Com- 
ment, p. 447. et Prosp. Alpini Diss, de Loto p. S3., et 
juxfa mecum agnosces, de corsio nondum omnia ad 
liqnidura esse perducta.'' Hesych. Kopalmoy' pi$a tU, 
'fj y6^ifrfia Trap Alyvwrtots to KCptraloy Xeydfieyoy : ubi 
Albertius nil habet praeter Bod. et Wessel. conjecturas, et 
refert ad Salmasii not., quae infra aiferetur. Ut nobis 
yidetur, duse glossae in Hesychii loco confusac sunt, 
vel librariorum negligentia, vel Hesychii ipsius errore; una, 
qua Kdpatoy s. Kdpaioy exponatur pt$a Tts : altera, qua 
Kopalirioy explicetur yofjutr/ia vap AiyvirTiois, Si voces 
amp AiywFThis connectendae sunt, ut Jabl. ipse in seq. 
artic. putat, et ut nobb videtur, cum praeced. voce 
Kopfflmoy, fortasse per .£gyptios intelligendi sunt Alex- 
andrini, adeo ut nom. Kopaiwioy sit origine non JEg,, 
sed Alex.y quanquam Sturzius de Dial. Maced. et Alex. 



p. 62. (cf. supra p. c1xviii!)£g. esse censet. Hesycbiuro 
per .£gyptios aliquando intellexbse Graecos in iEgypto si 
Alexandnnos, docet idem ib. p. S6=clxxiii. Hesycn. K*- 
Piitpioy* AiyvjTTioy oyofia eirl irorijp/ou : recte censet Salmas* 
ad SoUn. p. 680. " Alex. Graecos calices fabarum ^gypt* 
sic vocasse a v. Kifla ap. iEtolos pera vel sacculus, unde 
et Klfii)uis pro eodem ceteris Gnecis, inde Kipun-os, area, 
et KtfiwpioyJ* Iterum Hesych. Is^vafios' to Alyvimov KifttU^ 
pioy Xeydfieyoy Kal KaXovfxeyoy^ Recte idem , Salmas* 
ibid. p. 678. : " Graeci Alex., ut apparet, ita vocanint 
a similitudine fabae, idque post Alex. M. aetatem.** 
Alexandr. voc. Kvafios omisit Murzius. Hesych. v. 
Xacoc : Kac xap* Aiyvirrlois ypiofia KaXdiy6y. Supra demoo* 
stratum est p. ccxxiii. b. per i£gypttos h. 1. iutelHg^ esse 
Alex. Grascos, et Bochartum fiilli, qui voc. raXXaVVor ex 
orient, fonte derivarit : nam est plane Gr. Cf. Jabl. io 
V. H. St. Ind. : " Ap. Actuarium vasa Alex.^ quae vocan- 
tur KaX^iiya" Sed, ut ad voc. Kopatirioy, quod Hesyek, 
interpretatur vofitafjia irap AlywTiois, to Keptraior Xeyo- 
ficyoy, revertamur, Salmasius et Relaudus voces irap ' 
AiyvTTTiou conuectuut non, ut nos post Jabl., cum proc- 
eed, voc. Kopalmoy, sed cum seq. voc. Kcpaalov, adeo lit 
Hesych. cxponat Koptrlirioy per ^g. nomen Kquraiov. Sal- 
mas. in Solin. p. 679. sic Hesychii loc. legit: *' Koforelw 
fi($a Tis Kal ydfiifffia Kcptraloy trap* Aiytnrriois KaXovfteyor, 
alibi ap. eund. Kipaa' *A<riay6y y6fii(rfia,4e quo in libris de 
Re Nummaria.'' Cf. Lib. deUsuris p. 581. Siquidem ad 
banc formara Hesychii verba sint refingenda, sine dulm 
voces vap* AiyvTTTiou ad V. K€pffa'ioy referendae sunt.' Sed 
haec mutatio est violentissima. Fallilur tamen Relandus, 
qui nulla mutatione facta voces nap AlyvTrriois ad v. 
Kcpaaloy referri velit, cum, si Hesychius ipsius maim 
locum sic scripsisset : Koptritrioy* yd/jtiff/jta trap Alyvrriov 
TO Kepaaioy X^yofieyoy : verborum ordo plane postuIet» ut 
voces nap* AlyvTTTtots, non ad voc. Keptraloy, sed ad voc. 
Koptrlvioy referamus. Relaudi verba, de vet. Pers. Lio^ 
dbserentis (Dbs. viii. p. 158.), sunt. "K^ptra, nummus 
Asiaticus : Hesych. Ikiptra" *A<nayoy y6fH(rfjia : idem hoc 
esse cum Pers. et Arab, kers Salmas. de Usur. p. 581. 
observavit : an hue pertinet yofntrfia, quod ^g. KepaaTor 
dicunt ]" H. St. in Ind. Thes. habet : " Koper/ireoK, Hesych. 
auctore^ radix quaedam dicitur, et numisma quoddam ap. 
iEgvptios quod Ktpaoiloy vocatur.'* Ergo H. St., recte at 
Jabl., non Kepaaloy, sed Koptrlirtoy, pro Mg. nomine acce- 
pit. Schneidenis autem in Lex. de v. Kopaiirtoy, pro nu- 
mismate, nihil loquitur, et mirum est vocabula satis bonae 
notae Kipva et Keptraloy eund. virum diligcntissinram ofh- 
nino omisisse. Quod ad voc. Kopfrioy attinet, H. St. in 
Ind. Thes. scribit : " Kopvioy, 01;, to, vocatur radix loti, 
rotunda, mali cotonei magnitudine, auctore Theopbr. 
H. P. iv. 10., (1. c). De h. v. nimis Jejune Schneidenis 
Lex. : '* K6p(Tioy, to, (kopaff) bey Theophr. H. P. iv. 10. 
Diodor. i. 10. die Wurzel der Wasserpflanzc Lotus, bey 
Hesych. Kopalxioy und Koptrtioy, bey Diodor. ropacoF." 
Salmas. in Solin. p. 679* accuratissime scripsit. " Diodo- 
rus de berbis iEgypti edulibus : njv fx^y yap rov Kakit- 
fiov picay Kal Toy XGnroy, iri bk rdv Aiyvwrioy Kimfioy Kal 
to KaXovfAcyoy Kopaeoy : secemit corsepn a loto, quum 
Theophr. loti radicem sic vocatam scripserit: Strafoo 
quoque Kopffioy aliud statuere videtur a radice loti, qui 
Tp&yrjfia esse dicit, Sfioioy iriitepi fxiKpi^ airrov fiei^oy: 
Hesych. Kopveiov piSa tis Kal yofjuvfm Kepaaiov vo^ 
Aiyvnrlois KoXovfieyoy : cum Theophrasto sentit de ra- 
dice corsio." Falluntur, qui putant Diod. Sic. et Strab. 
loqui de loti radice, de qua Theophr. loquitur : nam 
apud illos scriptt. xSptriov est manifeste plantse genus : 
quacnam autem planta sit intelligenda, viderint lierbarii, 
Silet Sprengel. Hist. Rei Herb. £dd.] 

KopfflTTioy est piSa tIs, fj y6fxnTfia trap Alywrrlois, 
Kfptrdioy Xeyofieyov, teste Hesych. in l^palvioy. An hoe 
etiam pertinet, quod ante scripserat Hesych., K^>^, 
*A<Tiay6y yofufffia 1 ' 

* KovKov<l>a, Ciconia. Ita Horapollo i. 55. Wilkins. in 
Diss, de ling. Copt. p. 102. ait, forte ex Kirchero» 
cui nimium iidit, eandem alitem a Coptis hodieque 

ROYKOY4^3XT* appellan. Quod suo loco re- 



' [Hardoinns e Codd. locum sic coucinnavit. Pusoceros super cam veoit, picantiom modo, ceu dilutior cera. £ vitiaa 
popmommque mitiore gairimi propolis.*' £dd.] 

* ' Aoctor nobii est Diod. Sic. i. lO., ^gyptnm ad victum SDppeditare xaH ri xa>MfAtm Hofctn, Lege illic doctam Wesseling. anaotatt 
|ed jange Salmas. io Exerc. Plin. p. 678, 679. 
i y* not ad atnunqne Hesych* locoa. 



|ip. 115—119.] P. E. JABLONSKII VOCES iEGYPTLai:. ccxxix 

linquo, cum dubitandi justissima causa sit Horapollo AddanturJa. Goupyli Castigat. in Alex.Tralliaa« ad p. 8. 

noo dicit, icovicov^ov ^g. dtci cicooiam. tiztc est tantum v. 6. p, 4. 

ioterpretatio C. Calcagniui, et Jo. Merceri, in not. ad Voc. banc esse non Or., sed peregrinam, monet 

iOurn Script. Verba Horapoll. sunt : ^vyfapitrriav ypd- Atfcen. ii. p. 66. [c. 73. p. 255.] qui paulo ante comme- 

^yresf Kovicov^av imypai^ovm. Hie non intelligi Cico- moraverat fiT&pov Aiy^mtov, Nec ttiter opinatus flusse 

i^m, verba ejusdem auctoris, quse deinde sequuntur, videtur Plut. Qui autem reliqua omnia lo^ veterum, a 

satb prddunt, oOev KaX rwr aKijirrpuv KovKov<pa irpo- nobis adducta, expendere digoabitur, inteliiget iactlef 

ri^riais eari. £t certe sceptrum tale, quale memorat hie cam ^i^yptiis deberi. Existimo id^i Mg, sonuisse 

auctor, in notissima omnibus Tabula Bembina s»pius XOY^I. Nam OY^I est bonus. Hinc C0OI 

conspicitur. Verum, quod in ilio apparet alitis caput, iji^eyt^T 

baudquaquam esse ciconia?, ocularis inspectio umim- HOl^l, propr. odor bonus, tvatrfjtia. Sed speda* 

quemque docebit. Idcirco Pignorius, in exposit. iliius tim sic appellatur sufRmen sacrum, vel thus, quod Diis 

Tabulae p. 29, Kov*:ov^ay interpretabatur Upupam. ' adoletur. Tale vero esse rv04, veteres Omnes doctnt. 

Sed nec noc placet Jo. C. de Pauw, qui potius in not. Abbreviato vero suffimen hoc paulatim Joco C0OI 

ad Horapoll. p. 339. suspicatur, auctorem scripsisse rrr^c^crT i- • • lJr\«v»cjT ■ « 

KovKo^Pay, qua voce Graeci recentiores noctuara desig- * diet consuevit liU 1 ^I^ vel quod plane 

nant. An vero caput alitis/ quod in sceptris Deorum, idem est 3C0 Y^I. Nomine vero isto suffimen hoc 

in Tabula Isiaca, . cemitur, sit caput noc tuae, judicent insignire placuit, quod nempe suffimen, C0OI 

alii. Mihi non videtur. Twn^zyr 

• V in -B^ A J T^- /ir. r ^eo T iTi, per excellentiam dici mereretun KOAt, 

*^li'"os. Epfngium. Append D.osc.m. 29. [p^^ Cvphi: thymiamatis sen suffimenti ^eaus JEg.W«£>! 
K«XX,^.,, vel KcXK^u, vel KvUa<n-«. Pan,s qua- „ritalum; unde iep^racir Tocltur a^eno tOp 
dam species in ^gypto.^ Herod. «. 77» Apro^aykovai . , .... . ^ ^^i^ . rw- • «^ n 1 
ci . TT .X . « y '^ 1 - '\ \ X T&jrovs VIII. 5 et 7- eo v. Diosc. 1. 24,, Pa«l. 
de €K Titty oKvpuav xoievyres apTOvs, tovs tKeiyoi KoWnoTis a?*::. ^ 1 « /: ^» 1 « i»i ^ • 1 1 

wk « ::; « ^7^ a* ' sa ^ • r' v^>-> 22., iEtium vu. 116 et II7. ; necuon Pint, in 1. de 

oyouaCowi, Atnen. Ul. p. 114. Aiyvurtoi ct Toy woti' « X f\.,i^ ^* n^^.-.-.-.! • j« 

^ w *^ X - ui , c, . . Is. et Osir. Quin et Damocrates eios componendi >ra^ 

foyraJpToy ..XXa^tv KoXovaiy. Myrj^oyevei b ai^TOv ^.^^^^ ^^^^^ ^^.^j^ ^^^^ ^Q^^^ ^ ^ 

ApioTO^yni ty i^ayaiac ^^^^^ j^^j^ jj ^^^^^ ^^^^^ ^^^^j^ ^^^^^ 

Kalrby KvXKdariv ^Biyyov, koX Toy lieToaipiy. et diversa thyraiamata, et amomum, et cyphij et cenanr 

'}JiyHfioyei&ovaiy avrov Koi 'YjiaToios, koX HpibaroSf Kal 6 the, muscus et peregrini muris pellicula quod dissolutis el 

^ayobrunos ey €(}b6firi 'ArOlhos. 'O bk ^aTeiprfyos NUay- amatoribus conveniat, nemo nisi dfssolutus negat. Inde 




Casaub. corrigitur, haec habet, KvXK&tn-ts &pt6s tis ty (enent MSS., Eustath., itemque Hermanni Lex. p. 324." 

AlyvTTT^ vTo^tSiay cf dkupai, Aiunt ita scriptores, iEg. Schweigh.in MSS. Schneiderus: «*K»0i, cos.ro, einagyp. 

panes hos confecbse ex hordeo, vel olyra. Addunt alii, tisches Arzneymittel, aus lauter hitsigen Sachen cusam- 

fvasse eos vvo^lSoyras, quod putabam significarc pancm mengesetzt; bey Aristides i. p. 279* steht icoi<^2, wieaUch 

subacidum, quemadmodum Dalechamp. At aliter voc. Lexicon^Hermauni p. 324." E^dem fere verba, quae in 

hancaccepit Pollux vL 11. §. 73. Ita enim scribit, A<- Lex. Herm. p. 324. et ap. Athen. leguntur, oecnrrunt 

yvTTioi b^ TOVS eh d{w iyriyeyfievovs aprovs caXXierrctf (vel in Matthaei Gloss. Gr. min. p. 4. : naparcnypip-ai 

KvXXaaT€is) wyoftaioy. Ex quo apparet, dpTOvs hro^tioy- ^AiroXKobwp^, on oibey oyofjia ovbirepoy trapa toU "EAXiy- 

Ttu Polluci eos esse„qui els d{v \i)yovtn. Eaque de causa civ els i Xz/yci, el yu^ fioyoy to to yop irivepi, kqI 

Casaub. ad Athen. iii. 30. panes illos ioterpretatur, fas- Kdfjifu, Kal iiroc^i, 'Aotankd. KoT^c vulgari sermone et 

tigiatos, vel turbinatos, ad instar sorborum. De varia Kara <rvy/i6€iay dicitur, quod.proprie cm^ eXXi^v/^ov dic^n* 

autem vocis buj. scriptione v. Jungerm. ad Polluc. 1. c. dura est 07^1, (nO^i) e ceusu rwy icpdy aTfiCiy, Etym. M." 

Quaenam sit ceteroquin vera vocis hdj. iEg. originatio, H.St Edo.] 

adhucdum assequi non potui. [H. St. et KaXktoTtis, et * Kw/iao-iai, * Kufiatrris, et * Kutfiaaripia. De voce, 

KoXXrjtTTiSt et KvXX&ffTis admittit. KaXXtorcIs .^g. 01 cts hh i£g., quaedam ex Synesio comperimus. Ita namque 

6lu kyriyeyfiiyot &pToi, Poll, vi., i. e. Panes in acutum is in Encom. Calv. p. 50. ed. Gr. Turnebi : Hap Alyw- 

desinentes, turbinati, in acutum fastigiati : ap.' Herod. nW ra trpo^ifriKa yiyji fiayavaois fiey nai p^ecporva^tK ovk 

KoXKi^ffTU sunt Mg. panes ii. p. 74." '* Ko\Krf<ms Mg» kiriTpeTzovat bfjfuovpyeiy elbri Oewy, Iva fit) ti toiovto Trapa- 

oi &pT0if panes, Herod, ii. p. 74., ubi ypd^rai et icoXXj/s : yofj^auxriy, dXXa Tois fiky p&fju^tn Tuy UpdKtoy koI twv 

supra raXXiorecf." *' KvXXdorcr, panis quidam Mg, ex 1,0€tjy, & rois vpoTefieylajnaaty eyKoXdTrrovtri, KorafiWK^ty- 

rlaicibus olvrae, inquit Hes. ; ap. Herod. koXKtjffrtSy ut rat row biiftov avrol bk KaTohvyrts els tovs Upovs xiipafu)\^s 

supra docui. Schneiderus non agnoscit *:aXXi<rr€7f, et &tt ay awepydffwyTai irepiffTiWovtn' nxii itmy airoU ku* 

KoWritrriSf et de v. KvWdcrris nirois jejune vir doctiss. fAatniipia, to, Kifiunia Kpihrroyraf ravTos Tas trtpoLpas 

scribit : " Ki/XXdcriy, los, 6, ionisch iri/XX^errcf, 6, iEgyp- &s 6 bflfios, iay ibj^ -^aXeirayei' to bk ^trroy icarayeXdo^e* 

tisches Brod aus oKvpa, Herod, ii. 77*'^ Edd.] rat* ^elrac yap TepaTcias* TCis be ov ^eXXci, bijfjujs ye ijjy» 

' itv^i. Species aliqua aromatis, thuris instar Diis ado- Idem in Lib. de Prov. p. 65. Sacardotes in tres ordiaes 

leri soliti, sed ex pluribus rebus compositi. Sacerdotes distinguit. Primum constituunt Trpo^j^rac, secundum 

JEg. aroma hoc quotidie, circa occasum solis, magno huic Ktjfiatrrai, tertiiiin SdKopoi. Ibid, paulo ante commemo- 

liimini mundi adolere consueverant, teste Plut. de Is. p. ratur KktfiaffTtjpioy, Collegium Comastarum. Recte vero 

372., ubi appellat to KoXovfieyoy Kvfi. P. 383. vero Seldeuus in Proleg. Libri de Diis Syr. c. iii. p. 70. coujicit, 

idem aromatis huj. compositionem explicat.' Observat voces has, KwfiaaHipia et KUfiatrrasy nequaquam ex liog. 

etiam p. 384, Cyphi hoc a sacerdotibus quoque in potu Gr. explicari debere, sed eas potius iu ^Egypto natas esse, 

adhiberi. V. praetierea^ Dioscor. i. 24., Suid. inKv^c, etadhuj. gentis iinguam referendas. Optime vero ibid, 

qui scribit, Manethonem JEg, confecisse Ki^^i, se autem observat, Clem, quoque Alex. Kutfjuiviuv iEgyptiacaxum 

ignorare, quaenam ej. conficiendi ratib fuerit. Junge meminisse. L. v. Strom, p. 567- /Ev Tois KaXovfjieyais 
eund. Suid. v. MdyaiOm, et Paul. jEginct. vii. 22. p. 299- Aiyvm-iois Kutfiaalats Tuy deHy xpvaa AydX/iara, bvo 

■ Idem pimcoit Bocbarto P. 3. Hieros. 1. ii. c. 31. p. 348. mvxoO^ babenti pro voce ^g., camoae accedere opinanti ad Hebr. 
PSf^3T^f Lev. zi. 19. Dent. xiv. 18., qnam alii vertont npapam, alii aliter. V. Mich. Suppl. ad Lex. Hebr. p. 415—417. Id loco priori 
iDterpr. Copt, dedit 8,11111100, in posteriori IIOP^^GPIOH, secntns interprr. LXX., ap. quo* ivova ei 'jrof^vftvi, 

* Variant codd. Herodotei; xt/xx^,<rr»;, xoAX»j<rTif, xoxx^f. Primum rccepit Wesseliog. quein v. in l.ect. Var. ac notis. [" Ap. 
Herod. xyxXi^o-r*f, x«xx»iaTi;, aut xu\\n(rTi(: nam, quod ibi legitur xvxxjiaTi;, est accut. pinr. e xyXX/.o-Tit»f contr." Scbweigh. in MSs. 
Edd.] KuXXft<7Ti; constanscKt lectio codicuni Athen. £odcm modo nunc legitor ap. Hesych., ubi tamen alii aliter iu not. p. 573, 
374. In Ktynti M. v. '£Tixux>^|uus legitor, xaXoDo-t hi xL^xxiamy, toy At/uvTioy. KvXXii<rTiy rescribeudum alii monuere. An pro toy Aly, 
potios u^rvf Ai/. ponendnm i Judicium peues Criticos esto I 

3 Verba Plut. sunt : rh xvf t /uu>jua fxh ixxniiexa fxruif mellis, vini, avas passe, cyperi, r^sine, myrrhs, aspalathi, aaselist jonei 
odorati, bitominis, t'olii ficulni, rumicis, janiperi utriusque, cardaroomi et calami. Voc. /ocywy in yi vwy ' mutatum voloere Xyhmder, 
Baxter, Squire. Wytteobach. ante ipse conjecerat iujafxtm, ut monct p. 568, 569. ed. Oxon; 

* Junge Daniocratem ap. Galen, ii. irifl ^Ajni, p. 441, quem loc. Ulostravit Squire ad Plut. de Is. et Qs. p. 184| 185. 187. 



ccxxx 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTO GR. OBVIARUM. fpp. U9-^l§4. 



fjt^ la^yas, iva Up^Ka Kai ifiip irept^povfft, Plura vid. dera niagnifici huj. operis viderunt, addi poteroDt Yan- 
ap. aiictorem . doctiss. Omittere hie non possum obs. slebii relatio Itineris JEg. (rail, scripta, p. 268, 269., 
egregiam Th. Galei, quse in ej. not. ad Jambl. de Myst. P. Lucas historia peregrinationis suae tertiae, de An. 1714, 
£g. legitur p. 252, 253. : Erat ^gyptiorum et quidem T. ii. p. 18., Les Nouveaux Mem. des Missions T. v. 
Diospolitarum propria dictio KiafAatrla^ Deorum pompa etirii., Itinerariura Grangerii p. 150, 151., inprimis vero 
tolennis. Et Kutfiatrnk-il rd^is, sive Aroi/iaorra^ portabant accuratissima R. Pocockii Descriptio Orienlis, ac sigilla- 
Kwfiaffrifpia, 1. e, areas, thecas, KifiwTia, vaibta, iratrrdhas, tim iEgypti. De loco, iu quo mirabile hoc ttdificiuBi 
iu quibus erant Deorum quorundam simulacra ; ueque erectum fuit, videtur aliquis esse inter veteres disseosus. 
enim omues omnium Deorum imagines producebant in Herod. Diod. S. Strabo, et tota fere vetenim turba 
populum; sed eas solummodo, quae erant subdiales JLabyrinthum iocat prope lacum Mceridis, meridiem ver- 
(quarum in S. S. mentio habetur), non illas, quae in adytis sus. Secundum Plin. vero v. 4., in fine, Labyrinthus, 
occultabantur.^' Plura ap. eund. legi possunt. in Moeridis lacu, nuUo addito iigno exaedificatus fuerat. 

Quod ad me attinet, in ea sutn sententia, KUfiatrras e Sed scnptores hi concihari haud diificulter possunt. 
Sacerdotum turbtt illos fuisse, qui Astrologiae et rerum Erat enim in medio lacu Moeridis insula, cuj us memine- 
coelestium scientiae se addixissent, quique etiam ex ea runt, praeter Plin., Herod, ii. 101. I49., et luculentius 
fcientia futura praedicelfnt. Ad banc sententiam ipsa Diod. i. p. 48. In ilia insula, quod scnptores iidem 
Tetus JEg, lingua nos manu ducere videtur. Etenim docent, conspiciebantur Pyramides, et alia quaedam io- 
U3XCI, et UlCI, lingua ilia significat nasci, et dustriae .£g. monumcnta exinria. Cumque omnes testen- 
yiye^iy. nativitatem. Ita in ipso N. T. init. legitur ^"F* Labyrinthum mseryiisse sepulcris regum et croco^ 

dilorum sacrorum, Diod. msuper memoriae prodidit, 
nXlUU UUICI, B//3Xo»vevi««.. Igitur 2CUI M«ride|D, qui bcum eftodissc creditur, sibi et 

• / 1- / o uxoriin illa insula sepulchra condidisse. Regis vero, qiu 

•UUvIXOI) iisdem est X^yecv n)v y^veeriv, vel yeveOXta- Labyrinthum condidit, sepulcrum in ipso Labyrintho 
Xoyclv. Vel etiam XM UUOXCI erit Oelroi r^. l«cant alii Et satis apparet^ iosulam, et Labyrinthum 
' «v*TTr >n co^it'ncnti, ad opus idem a conditorc Labyrmthi fuwae 

OrWiv, ponere nativitatem. Ex quo conficitur, AUl destinatum. Minus certo constat, quis fucrit verus operis 
U^CI, vel ^III U^CI, dici genetbliacum, vel tam sumtuosi auctor. Plinius testatur, tradi Laby-rio- 
yeyedXtoKSyov. Erant autem inter Sacerdotes, quibus thum factum esse ante annos iiimdc. Petesucco rege, 
scientia haec commendata, atque injuncta erat. Videri sive Tithoe. Herod, et ex eo Diod. S., affirmant, Laby- 
potest Pseudo-Callisthenis Fragm. ex historia vitae Alex, rinthum opus esse xii regum, cui coronidem imposuefit 
M., quod Jo. A. Fabricius edidit in Bibl. Or. V. xiv. Psammetichus, Hinc Mela vocat Psammetichi opus 
p. 148—150. Erant plura Sacerdotum munera, quibus Labyrinthum. Strabo opus ait fuisse Imaudae Regis, quo 
certi quidam Sacerdotes, quibus illa speciatim deman- nomine, queninam scriptor eximius designate voluerit, 
data erant, solicite fungebantur. Eorum praecipuos dicere difficile fuerit. Diod. S. appellat Mendem p. 55. 
nominat et describit Clem. Alex. Strom, vi., quos inter Satis perspiciturex his, veras origines Labyrintbi iE^rptiis 
>. 633. comraemoratur etiam Horoscopus. De eo haec rede et certo cognitas haud fuisse, aut Sacerdotes saltern 
bi legas. *(lpo(TK6iros u>po\6yi6y re /lera xetpa, ical ^/vcica, ^^s, multarum fabularum cortice tectas, vulgum celare 
iLtrrpoKoylas iy^wy trvfifioXa, wpoaeitriy, etc. Astrologos voluisse. In Dynastiis Manethonis, nti ab Afncano et 
JEg. babes etiara ap. Diod. i. p. 24. Et quis eorum Euseb. reperiuntur disnositae ap. Syncell., videtur Djf- 
mentionem non fecit? Illos vero ex Astrologis, vel nastia x 11 ad nostrum negotium ^ctare. Nam in Afri- 
Astronomis, qui, ex stellarum ortu et relationibus cum cani Excerptis Chronol. ex illa Dyiiastia, rex iv nomi- 
aliis stellis, futura hominibusque eventura praedicerent, natur Aa^pi/s, et de illo additur, os thy ky ^Apverotti^ 
dictos arbitror fuisse Comastas. Cumque illorum sem- Xafivpivdoy lavrf ratftoy Karetricevatrey, V. Syncell. p. 59. 
per in ^gypto numerus fuerit insignis, et auctoritas rion Idem vero p. 60. Euscbii Digesta adfert, quae de cod. 
levis, ab iis ordinem totum 'Icpoypafifiariuiv, ap. Synes. rege h«c habent, AalicLpis, os roy ky ^Apvtyotrjji Xafyhpiv- 
dictum fuisse rA^iy KWfiatmKr^y auguror. Certe ap. huuc eavTf r&tftoy KareaKevavey. Quae si esset vem lectio, 
scriptorem, inter tres Sacerdotum ^g. ordines, Kwfiaaral ^cile jam foret nom. Labyrinthi explicare et intcrpre- 
constituunt secundum. Illos vero Scriptores alii nuncu- tari. Si enim Labari;i» vel Labyris, verus auclor est 
pant 'lepoypafifiarias. ' illius Labyrinthi, tum vox haec Labyrintbas ccHnmode 

* Kbtyov<l>is. V. sup. in v. Ky^ et Kyovfis, exponi posset, domicilium Labaris, vel Labyris. Cote 

• \afiap€is. 01 t^axifioi. Mihtum aliquod in iEgypto 00, tho, Apoc. iiL 10. rcdditur olKovfiiyfi. Sed dubi- 
genus. Ita ap. Stepb. Byz. lecitifr in isthac voce. * tari potest> designaveritne vox Ula totum semper orbem 
Verum plane assenUor Abr. Berkelio, in not. monenti, terrarum, quod vox Gr. vulgo significat, an vero non- 
voc. h. corruptam esse ex KaXampiels, quomodo scrip- nunquam locum quemvis bene cultum et habitat^ii. 
tores antiqui hosce milites nuncuparunt. V. quae sup. ^ , . . , , , ^w^tktvirki^ 
(p. 101, 102.] diximus in v. KaXampiels. Q"od si postenus locum habet, A. JXiiaXr 1I1«0, 

AaphpiyQos. Hoc n*nine in iEgypto scimus vocatum Lal>ynntho, recte et analogice significabit omatum et 
fuisse aedificium structune amplissima^, valde sumtuosae, bene cultum LabyTis habitaculum. T.OI porro -sig- 
et vere mirandae, cui simile vix in toto orbe ostendi nificat partem, portionem, sortem : esset proiope 
queat. Sed et nom. hoc nemini paulo humaniori iono- A'T\Vl«V»DT lIT^rM - »». 

tum esse potest. Fuit enim et in Creta Labyrinthus J^^^^Al^* H 1 Ul, pars, possessio Labyns, 
oppido celebratus. cuj. menioriam in nuramis conserva- ^^'^ P^^^V^^"™ ^> 

runtGnossii, quales I'ccenset Harduin. in Num. antiq. psebius ad sonum Labyrinthi contorsent, ut sic vocis 
illustr. p. 254., et in imagine exhibct Laurent. Begerus ^uj- postremae ongmationemi facilem et comniodam jec- 
in Thes- Brandenb. Fuerunt et alii Labyrinthi; sed re- prat^beret. Labans huj. ceteroquin niUhi uspuim 

liquos omnes vicit Labyrinthus iEg., et cx hoc reUqui "^^'itio occurrit, ne apud illos qiudem, qui m conditores 
videntur esse derivati, quemadmodum illis etiam nomen ^^^Finthi sohcita industria mquirunt. 
IE:^. Labyrinthi adhassit. Marshauuis tamen, vir anti- Mihi certum est, Israelitas, dum tota eorum gens ser- 
quitatis omnis peritissimus, Labyrinthum Creticum vitute iEg. premeretur, ad construendum Labyrinthum, 
-^yptiaco antiquiorem censet, in Can. Chron. p. 29 1. tum eum, qui m insula conspiciebatur, tum qui in con^ 
Quae veteres de stupenda Labyrinthi iEg. magnitudine, tineuti extabat, fuisse adhibitos. Multa, dum argument 
de iucredibili ej. sunituositate et magnificentia pracdi- turn hoc volvo et revolvo, cogitationibus meis se offe- 
cant, fidem onmem superare videntur. V. Herod, ii. runt, quae id, quod dixi, mirabiliter confirmaro queunt. 
148., Diod. S. p. 53, 60., Strab. xvii. p. 557., Melam i. Sed ea hie exponere, nimis foret prolixum. Unicnm 
9., Plin. xxxvi. 13. Quibus, ex recentioribus, qui ni- tantuni memorabo, quod non panim habet verosimilitu-> 



c u ^5 eornm, qas hie attin^it, ipse Jabl. pleniiu egit in Prolog, ad Panth. ^g. c. 3. SeA comparanda inprimis F. S. ds 

Schmidt Diss, de Sacerd. et Sacrif. ^g., in qua p. 104. ac seqq. de variis ordinibus classibasque Sacerdotnm, et de ConasUi p, 
^|l~^l^f accurate disputatnr. Nihil autem iliic de orig. vocum xw/xao-rnt et xufjuuria JEg,, quas Gr. judicat, ex vulgari plerommqiie 

* Immo vero in ?. 'EpfAorv^^irf, ad q. 1, Hobtenius idem monet, quod Berkelius. ABScntitur Cupcma in l^yllog. Epist. Baraunm. 
tt 11. p. 690. 



I 



LEX. VOCUM>EREGR. IN SCM^tt. GR. OBVIARUM. (p. 

•t arboribas, commane fuerit. Disqois. huic aiiit igitur unrpfa wpfitos. ''Tibias Fbryges in^eiieniot OljmpOs H 
^tngiiiranfi. Marsyas^ PUn. et Clem. Alex. Sirites bic non ^bia« n- 

. [Aktros^ 6, Lotus: a Theophr. H. PI. vii. li^ no- perit, sed vkm excogitavit iMflftodi arte tibias : adi ad 
inerafar inter ea qust ifkthw lihw hrl ixd ax^hoy Jul. Poll. iy. 10.(78-), Atq^ hie Siritea KanivXfiat rk 
iov vfjuuMvpou : . multas enim hiy. ease species ait,' quae et forfffa wpwros, i. e. primus ad Matris Deum sacra tibiam 
ioUo et caule et flore et fiructn diflbrant. De prima adhibnif Casaub. " Modcmim Olympi et fiS^isy^ 
specie t. eum iv. 4. et Plin. xiii. 17. ubi oeltin vocaii meminit Pollux iv. 78- : Siritae nientionem nusquam facit, 
tradit ]Eiuj. fructus magnitudioe fiibae est, colore crpci, nec Pollux, nec alius (quod sciam) scriptor praeter 
djsnsus in ranus myrti modo nascens: tarn dulci ap. Durin, e ^uo ista retulit Atben.'^ Schweigh. A Xi#t^ 
Afros cibo, ut nom. etiam ^nti terraeque dederit, nimis ai^Xoc, venit yefh, * At^rH. Zonaras p. 1326. Ai»r6- to 
oospitali aidvenamm oblivione patriae : <|uemadniodum ahX&.l Suidas \Airois scribit vocari lirfQaXo/iiovf rtyiu 
aaneap. Horn. Od. i. (94.) sociorum Ulyssis Stnu \wolo ahXovt, baec ex Epigr. (Antbol. Gr. Meleag. 125.) affe- 
fdyoi ^leXiqi^ icafirdy, OiiKtr^ AirayyciXcu iraXiv ^Xcv rens exempla, Xwcl "Avevv, xal OaXituav hrXarayeSyrQ 
fUfhi yieaeau' *AAX' ahrov /SovXovro /icr* ayhpdai Avro^- 6vpac. Et rursum (M^g. 125.) "Aflri yap iawipimt 




qui exterae regionis dulcedme captus ^ , , , ^ , . , ^ 

tur) Vinnm qupque exprimitur^ illi» simile mulso : baccae- fwvs Xutroi^s icepolidas. (Anthol. Gr. Piiilip, 6.) Sic aqp. 

que contusae cum aiica ad cibos doliis conduntur : quin Athen. 1. 4. (p. 175.) ex Sopbrone de nabia, TQc xj^s 

^t exercitus pastes eo tradunt, ultro citroque commeantes iy irXevpdiffiy Axlnrxos irayU "EfLiryowy &yui /juwaay, [Cfe- 

Der Afrii^. Haec fere Plin. 1. c, et Athen. xiv. (651.) c saub. cum Dalecampio xayeis, pro rayls, scribi jusailj 

Folybio^ consentlens cum Plin. auod ad fructum attinet, Quanquam sunt nonnuUi qui Xoros scribant per o com pro 

non <|uod ad arboiem. Sed et /abam Or. Romae a sua- tibia usurpatur, ut supra docui. Veuio nunc ad cont- 

yitate fructwi sylvestris quidem, sed cerasorum pene posita et cetera derivata. A loto arbore duldsaiaii 

jiatttra, loton appellarunt. Auctor idem Plin. xvi. 30. fructus ferace, dicuntur Aurtx^dyoi popuU quidam, Lsi- 

xin descriptionem <y. prolixiorero vide. Est eod. nomine tinis itidem Lotophagi,ex eo quod loti fructo victitent : de 

in iEg. caulis in palustriiim p;enere : recedentibus enim quibus Horn. Od. c. (1. c.) Herod, iv. p. 176. (c. 177.) 

Itquiis Nili riguis, provenR similb &bae, caule folii^que PL v. 4. : a quo c. 7* et Lotopbagitb insula mepioiotur. 

deosa congerie stipatis, brevioribus tantum gracilioiibus- Sed et Strabo 1. ult. (834.) Amrw^ywy meoiinit et ff^prcMs 

que: .cui fructus in capite, papaveri similis incisuris Aoiro^ymSof: loton indicans her bam esse etradicem qua 

pmoique alio modo : intus grana, ceu milium : incolie gustata potu non indigeant. Inde et AMnyos, Latinos, 

l^apita in acervis putrefaciunt: mox separant lavando. Qui e ioto est: ut X^iyoy {i;Xdv ap. Tbeopfar. H..PL 1% v. 

ft sicciata tuadunt^ eoque pane utuutur. Auctor idem et 1. iv. c. 3. Sic Athen. iv. (p. 175.) Xuriyovs aiXo^ 

PMn..xiii. 17. etTheophr. H. PI. iv. 10.: necnon Herod, vocari scribit qui KaratricevaSoyTai iK rcv icaXov|i4yov 

1. ii. p. 77. c. 92*t (quiet superioris loti meminit 1. iv. Xkuvv, ab Alexandrinis dictos ^cyyat : ubi itidem sob- 

p. 176. c. 177. paluieam dulcedinem ei tribuens, et vi- jungitlotum esse lignum in Africa nascens. [Inde Hesycli. 

num inde cbnfici dicens.) Athen. vero init. 1. iii. scribit AiSn-iyos ahXSs' eic Xwhov {liXov. Tbeocr. 24. 45. fUya 

i^ rHy luflvplwy nasci et florem coronarium, quem ^gyptii X^nyoy ipyoy.] Quidam et Xtjrlyas iLrii6yas vocavit hosce 

Xbn-oy appellent, 'Naucratitae vero fAeXlXwroy : unde /leXc- Xiariyovs aiXovs, quasi luscinias e loto conlectas : lusci- 

Xurlyovs arefdyovs vocari^ admodum odoratos et in aestu nias appellans ob cant us suavitatem. [Hesycb. AwWfuv 

iaaxime reingerantes. Alioqui Xtm-os et ex faerbarum iiiiSdyas' to^s aiXovs : *Aifi6va* koI tovs aiXous H X^irws 

geoere est Uuae ej. species: una, lifAcpos, quam rpi- iLiii6yas xov 1^9 (Euripides.)] ItemAfunjric, €wrm, o, 

firXXotf appellant nonnuUi, ^vofiiyri ky wapaieivou : altera Loti ferax, Loto abondans. Ex hiy, accusathro Xi#nkrr« 




minore : id ^fiaxiices iy rp yevvei. Auctor Diosc. 1. campos loti trifolii feraces : Xutriy ixpyra webla, Hes.» 
iii. c« 111 et 112. Item Plin. xxii. 21. Loton (inquit) qui et generalius exp. itydodyra: itidemque AOra attii- 
qui arborem putant tantum esse, vel Horn, aiictore co- lerat pro AyBti^ Flores : ac Xm-oy esse dixerat pipprie to 
aigui possunt ; is enim inter herbas subnascentes deorum iy rats Xifiaai ^vdueyoy, ac way AyOos. * Ad baec Amia 
Voluptati, loton primam nomiuavit : niniinim 11. £. (347.) sive Amrii;, Suidae tn^ayot ix XmrAy, Sertum e loto. 
de Jove et Junona canens, Toc^i b* vtto jfiipy bia tftuey Et verb. AtariSw, significans Lotum carpo. Xt^^^Smp 
reo&riXia woiriy, Aiardy 1^ cpoi^eira \Si Kpdxoy ifb' vwciyBoy, exp. non solum iiwayBiSea^ig sed etiam diroXXitccy : $. 
Qoin et inter equonun pabula Wov commemorat idem quarum significationuni priore est verhale Ajin-ur^ quod 
poetaU. /I (775.) (iTTOiO^ 'irap" ^/uaacvoTffcv ^icoen-o^ A wro^ exp. oi wpwroi koI iicXeKToi. [Zonaras p* 1326. A^mmMi- 
if9WT6fA€yoi iXeodpein6y r€ ffiXiyoy, Et Od. S. (6OI.) Tele- itTaydiifjLa (airdyBiaua). Verb. X«»r^Sw Qsorpavit J£scM^ 
xaachus cum inter alia inunera a Menelaoaccepbsetequos lus Suppl. 970. Tovrwy ra Xftrra koI rii Ovfufi^vrmru 
ctiam, bos ei reddit, dicens Ithacam suam pratis carere, Jlapetni XurltraoBe : ubi Schutz. AwlStof et ««Xwri- 
ipsnm vero wthlovo Ay^ffciv £{>p^of , ^ iyl fiiy Xwtos ttoXvs, Say ab Hes. explicatur per &Tay6eiy, florem decerpere^ 
iy a Kvreipoy, Tlvpoire Seiai r* ijb* (£. re *ib^ elpvfvis Kpi unde vocab. ad universam eligendi s. optima quaevis. eli- 
Xevn^v. Redeo nunc ad lotum arborem, de qua primo gendi notionem deflexit" S^ in Hes.^on est &wa^iy, 
loco dixi. Lignum ej. colore nigro est, cariem vetusta- quod notat florem amittere, sed dravO/^ei^, florem decer- 
temque non seatit : ad tibiarum cantus expetitur : e pere. " 'AmXiariSfif ex Eur. (Ipliig. Aul.. 793.) affertor 
vidice vero cultellis capuli finnt, auctore Plin. Sane pro pro traho, distraho, separo," H. 8t Eoripidis locos est: 
ipM tibia inde ^ confecta ponitur frequenter a poetis, TU &pa fi einrXoKdfiow cofioc, "Epvfut baKpv6€yT' &yvw 
(iSimpliciter Xwros, pro tibia, vel fistula. Hesych. Aiiit6s' Jlarplbos ohXofjLiyas^ &ToXii#rce7 ; Suppl. 459. "Orar ro, 
altX6g. Eurip. Alcest 356. Here. Fur. 684. Ai(ivy ahX^y, ^$ Xei^Ayas ^ptyov trraxyy, "^^Xfuu &^if>^, xiiwoXMriAi 

fro quo Helen. l69* roy Aifivy Xwr^v, Iph. A. 1036. yiovs, ubi Barnesius optime : " 'AwoXwlS^, proprie 
uk XJro9 A/j3vof, Troad. 544. A//3vt re Xf^r^t : inde lotum curiosius carpo» hinc quodvis gramen aut floraa, 
ilesycb. Alfivs re Xun-dr o Airo Aifivris ahX6s. Alio et figurate selectiores homines neci demeto." Veib. 




7^aiXv^^»Alfiv$1iyr&yT^iofwbvy,hsKalKaTfivX^e€Ta mutandum. 'EkXun-iiw, quod omisit H. St, servavit 




ecxxxiv LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRiPTT. GR. OBFIARUM. [p. 1«8. 

f 

Jwm. Nd.xmk. p. 900.) legit /i<X/Xi#roc: an Kcte, glodytb: Ilorf h' liuirm mfyxp^t^ woXmffmm 

[Ai^df, Hered. atictore, est vox Mg. : ^mic rjp TlaXtwipiyoi, 6, ^. Scnneiderus affert kftafrtip^^m 
iSorc Kp/yea ireXXa, Alyiiirrtoi Kokoveri Xur^, Edd. Strabo xvi. 776., 'PdfiSou waXuntplyou Sevres. . Edd. 

J Lotus utraque, sativa et sylvestris, ob foliorum simili- {^TLaXnovpofSpos, 6, 11, Bplval, Said. v. dpltfof ex Epigrm 
iaem, trifolram dicta est. V. Geoponica ii. 4. et 5.^ Antiphili, Anal. ii. p. 170. no. 4. KHstertts legit ^Ib* 
BMque Niclatii notas. Glossae LabbeaosB : " Trifotium. Xtovp6po^y, i. c. paliuro tectum, (ut j(pvff6pofoy9 auro 
X^of , rp/^XXoy. S. Awros, 6x^09. C. Tp/|»t;XXov. E.'^ tectum) e Cod. Bigot* Touptu«p probante Jacobsid, ve* 
Trifolium prateose audit quoque lotus. Dioscor. iv. ponit TaXtyovp6t^or, buc et iliuc^ rursum pronam, jme* 
112. lotum ait sylvestrem folia habere Xon-f rpt^AXy, rf tatum. Edd. 

ir x^^oKowthu yevyvfUvf, similia. lb. c. 1 13. cytisum [" Legitur in glossis Hesyeh. : 'AXw:aici:ci/3a' 6 r^s Xi#rai 
comparat Xttrf rpc^^XX^. Hesycb. : Am-os* xal Hybpov, xaprw, Kal w6as tISof . (Etym. M. : ■AXucoKKafiar 6 rov 
tmi irday, Kvpli^$ hi, r6 ky rais Xifidffi f vo/ieyov, i. e. trifo- Xmtov icofnr^.) Fructum loti sic vocarunt Gneci m aimi' 
Uum pratense.^' Niclas ad Geopon. ii. 5. Idem ibid, litudioe acinorum rubentium, qus in herba TesicaBa 
''Medicat saltern Medics species, lotus vocatur. Hesycb.: appellata nascuntur. Grasci ^ccdictfajStv dixere, et cat 
Mifiic^ in$a' 4 rpifj^vKKotr ol i^, \urby aiiytaiy hpfi6^oyra.'* genus strychni. Hi acini cerasa colore et fcmna refefwat. 
Atqui rpl^XKoy, et ir6a MrfiiKf^, et Xwot inter se differunt» Hinc loton arborem recentiores Graeci iLXucwacafliarf Tel 
ut ostendit Salmas. in Solin. p. 172.» quem vide. Edd. corruptius iLyoKOKKofiiay nuncuparunt. Inde in eoram 
[Restat ut aliquid de Alexandrinorum codnaro Agatho- lexicis haec mi hi lecta : Aw6s' ii rfiXts : A«nfcf ii Arm* 
dis dicamus, et de simili arbore paliuro. " Athen. cacca/^e/a. Haec ultima de arbore sunt accipiendai quae 
(xiv. p. 649.) juDgit coonaros et paliuros tanquam fructum habet simtlem balicaccabi, a. vesicartaa aciaia 
similes et coogeneres fructus. Ita Theophr. Xwoy Liby- coccineis. Talis iructus Cyrenaicae loti» rabeaa, rataiH 
cam, s. Cyrenaicam simul cum paliuro commemorat. dus instar majnsculomm ceraaorum." Salmaa. ta S^lia^ 
Pe paliuro porro loquitur non vnlgaii Gneci®, sed p« 732. Inde hodieque lotos arbor a Gnacia vidgari^ 
African peculiari : h Toklovpos dafAvuiimpos rov Xtmw, bus vocatur Cacavia," notante eodem de Hcmion. 
^Mioy ei wapSfUHOV ^x^c rf iyravda, roy ik Kopvoy Sid^ latr. p. 67* a. Glossarium Vetus, sujb Apvleii amiaie 
fMK. K6yvapos igitur et waXiovpos similes arbores. He- vulgatura : " Nymphaea Graece, Cacabon, Lotometrani; 
sych. K6yyapoy icapiros iiybpov haoiov raXujvpf, • At Rho|ialon." • Edd.J 

connarus Alexandr. eadem cum Uoyca, vel Cyrenai'ca Man. Cibus Israelitarum in deaerto, de qwH priaiufli 
loto.*' Salmas. in Solin. p. 729. Connarus, arbor viso, Israelitas dicebant MVT Hoc est Mali, Andr. 
Alexaadr., quam prolixe desctibit Athen. xiv. (p. 649.) Milllerus, in Gloss. Sacr., vocem putat eaae Mjg^ 
ea Agathook Cyzicenp : Hesych. habet KdyvapoVf innueos [" Mdyya, sive Mky, (quorum illud Chald., boe Hebr. 
eaae fructum arboris siroilis p^uro.'' H. St. Sed, ut ait esse voiuut) ab laraeUtis dictum fuit id qood Deos ia 
Albertius, ** Koyyapoy in accusal, positum, licet explica- deserto roris instar noctu de ooalo mittebat, post aolia 
tio sit in nominat., ut sup. in (iair&ba, raXX/impyov, etc." exortum liqueacena. Erat ewipfm tevpiav Xevnir, 
Athenael K6yyapoi est Sprengelio Hist. Rei Herb. p. 134. elhos airov As Mot KpwtrriLKXov^ i.'e. veluti amea cofian- 
liinrphus jujuba. Edd. dri albam, crystalli specie : mane id ante aolia ortaaa 

[Hesycb. TlaXJovpo^' t6 Bafiy&ies iiyipoy. " UaXloifpos, colligebant, mola aut pistillo in mortaHo terebant, iatAa 
paliurus, spinosus frutex, tit Virg. quoque testatus est, coquebant, aut ex eo cooficiebant fxxpvf/«f , plaoeatat 
eanens (Eel. v. 39.X Cardnus et spinis surgit paliurus subcineritiaa : gmsta referebat lyxp/Sa iy /ilXcn. Ccrtam 
acutis : vide Theophr. et Dioscor." H. St. Virgilii vero mensitnun ej. colUgebant, quod ia crastui«n aer- 
paliurus Sprengdio Hist. Rei Heirb. p. 1 43. est aiayphus van non posaet a putrefiictione et varmicniatiooe. Abe* 
paliurus. Spinas et rubi genus est, inquit Plin. xxiv. 13. tor prsater Joseph, in Ant. Jud. Mosea fixod. c. xvi. et 
Hinc apparet Servii lapsus, qui ad Virg. L c. ait, Paliu- Num. c. xi. V. et Deut viii. et Jos. v. David Pa.* (77.) 
laa )^ba est asperrima etspinosa, notante GesoeroTbei. appellat iLyyiXkty HipToy, panem angelorum : Noan. pe^ 
L. L. Glosaae Labbeanae : TLaXiovpos' 4 Ibcai^, rabus. Xippwvy 6proy» a mellea dulcedine. Prsedicatar et Arab. 
Hino ToXlovpos audit quoque o^nlkKayOos. " Nam ^(v quaedam fidvya^ grani itidem forroam babeaa ; codemqaa 
^a>^ epithetum est omnium arborum, quae spinulentis modo esse dicitur fuktnt^ x^Xos he ro9 A^fo*, earn ob 
laatigiis inhorrescunt : unide et wt^wpos Dioscoridi ii(v» causam iiepofA£Xtn$ et bpotnfUXms aomine dicta, a Vitf. 
iuca^s," Salmaa. in Solin. p. £75. Geoponica v. 44. e (Georg. iv. 1. Eel. iv. 30.) Mel aerhim, et Roacidaai 
Diopbane irc^ wmaolas fp&yfwv : Kapir^f /Sdrov, xal mel : ab Hippocr. c^^kov fiiXi, forsan qaod cMm 
iraXcovpov, icai dCvflucdrOiyt : ubi Niclas. "Sepium mate* sideat,* ut Theophr. H. PI. iii. 9. ex Hesiodi aoctofilate 
riem vivarum recenset etiam Artemid. Oneirocr. iv. 59. scribi^ rp bpvl roy 4{ iiipo$ fi€XtrMif x^H^^ vpo^w. 
p. 235. "AxarOai bi ical tnc6Xow€s, Kal waXiovpoi, Kal jSdroc, Galen, sane De Alira. Facult. iii« de meile, tiadit mag na 
Kml P6Xayoi wpot ^ky iiOfpaXeiay hrtriSeia liwayra (i. laeta copia coUigi in libano concussis arboribua : ia qa(» 
aigniiicant somniantibus) ita rp els ^payfiovs yiytoBoi, Kal monte crebras esse cedros satis notam eat. Com. Cel* 
UpKti xM^^^^' ^is palinri hortos tuendi munus sibi sus Syriacum mel appellat, quod in Syria maxima prove- 
tanquam proprium vindicant in eleganti Gemmi Epigr. mat, cuj. regionis mons est supradictus LibanvSb ¥• et 
quod est 663. Anthol. Reisk. : 'H iraXlovpos eycii, rprfxy Arist Hist. Anim. v. 22. wtpl fiiXtros rov wiwro^r9s he roB 
fAoy, olof €y fyKcc Tls pi A^opoy Xi^i ri^y foplfi^y fi^Xaica, d^^. Unde Plin. ii. ]2. Venit hoc ex aere, et maxoncf 
quod Salm. in Solin. p. 821. sic vertif. Sum Paliurus siderum exortu, praecipueque ipso sirio exsplen d^scenttf 
ego, quo septum hunc aspicis hortum : Frugiferas servo, fit, nec omnino prius Vergiliarum exortu snblncaaia ten* 
acd nihil ipse fero. Unde ap. Nic. Tberiac. 868. Apfinxos poribus. Itaque tum prima aurora folia arboruA melle 
audit, oiovel yrepi^patroovoa, Kal wpos i^payfioy el veicpiri- roscida inveniuntur ; ac, si qui matutmo sah die Aie^, 
l»k¥ii (1. freirpiafjiiyfi), ut interpretatur Schol. Plura de ea unctas liquore vestes capillumque concretum aentioat: 
vid. ap. Bod. ad Theophr. p. 265. Cf. etiam Schreber. sive ille est cceli sudor, sive quaedam siderum saliva^ siw 
ad Theocr. 24., 67" Tbeophrasti paliurus iv. 3. et purgantb se aens succus. Ap. medicos /iAvm, sive faky^ 
Dioscoridis i. 121. Sprengelio (Hist. Rei Herb. p. 83. et yti Xifiayov, vocantur grana aeu micae thuris coacuaaa 
162.) est paliurus ciayphus. . Diod. Sic. iii. 31. de Tro« elisae. Quum enim thus gestatur, vehitarqaci aat qaovia 



' Placiritidem Drosio, Orotio, Polo. Aliit tamen aliter vismn est. V. e nnltis Dathe ac Rosenmnlleram ad Ex. xvi. 15., P^cifie- 
nair t i« Opp. Plnl. p. isf., Hackmanonin Id Precedaods Sacr. p. 6a^7t., Micbaelis in Snppl. ad Lex. Hebr. p. i5lT* Ndtos est 
oauiibnA aat cue debet Sabnasii eonment. de Manaa, adjectnt Exercit de Homon. Hyles latr. p. f 45--f 54. 

^ TH. Stepb., boc esse toannam patant, fiUlitnr^ at et CasteUai^ qoi in Lex. Medic, sic scribit. ^ Mel oedriimm Hippocr. dkUaiv 
qooo ex cedns rori» modo defioit, et coriis saper terran extensii^excatsisqae arboribos in oUas. et fictiiiaex€ipitar,iiielaue roecidpaa^ 
vel aeriom voeatnr, estqne vel ipsa manna, vel boic affine : de ulcer, ix. 3." Bene scribit SaUnasins Comment, de Maiina p. t48. 
^ Ab Hippoerate (mamiam) w7fim ^utlxi atunt vocari qaidam. Nescio an aodiendi tint. Per xiiftKn ^» nihil alind fortasse ille iataF- 
laxerit preter allMfov JWov, qaod mellis babeat r^mnv. Fallitnr, aat Ibllit ille Medicas, qvi in l>e6Bitionibas tois Tbeophrasti aflfert 
twtimonimn ex 1. iii. Hist. c. 9., qao probet afl|ifoy fJiXx did bmI aeriiua, qood cedris intideat. Nihil qaippe de cedm eo atpktm 
Theophr., ted de quercu hoc docet. wicqvid ttt, non pnto Hippocr. ncmlmsie mollis aerii, qaod manna est ; sec enim Galeans 
oaustsset aoctorltate ej. id conarmare.nbi de boe oielle agit. Rcsinaram alias oleo similiores, alie melli ': al ix»»wjf((, at 1« ^xi«W> 
yX* vacant : ea qaippe eranior, ^mxMf ««l fimvynf. Ideo nSiftUf fJu earn appeliat Hippocr. 

Ahad jW, qaod ex cedria fiabat eo sMdo, qoo aarrat Piosearidef, et sopra diximoi.*' Epn.] 



W8.] P. E. JABLONSKII VOCES JEGYPTlJE. ccxxxv 

mode tractatur, mtdta ex eo fragmeiita decidant necesse Lat. dixisse pro hac ipsa manoa, ab*bi notavimos, nt 
es t> quae maanain proprie appelhuit, inquit Gaknus. V. Gr. Xexroy Xi^pwSy/* Saimas* Comment d^ Manna p. 
€um rHy Kara r^ovt, iv. «t Diotc. i. 74. Sic Plin. xii. 245n Iterum p. 246. " Mirum est, quod initio dicebam^' 
14. de tbure. Micas concussu elisas mannam vocamus. Graecos u&rras vocabulum, ab orieotaiibus acceptunv 
Coluih. quoque vi. 30. thuris micas didt : Scribonius non pro illo melle ccelesti in grumulos concreto id usur-. 
Largus ssepe poUinem thuris nominat/' H. St. passe, sed pro grumulis tburis. Sed id in omnibus ferme 

[** Tribuitur/' nt ait Cast^llu^ Lex. Medic, " thuris Unguis ac nationibus solenne, ut vocabula, quae ab alii^ 
micis concussu eUsb, quae vocantur manna tburis. Gal. rautuantur, interim proximo, interim saepius alieno signi- 
I. iv, de C. M. S. L. c. 4. L 5. de C. M. P. G. c. 2. 1. ficatu ponant. Hoc norunt satis linguarum periti. Ce- 
13. m. m. c. 5. Alibi vero succussio, et pollen, vir^ terum quae resinoriente communis ac frequens fuit, ean\ 
rafffia nuncupatur, de Artie, ii. t. 44. V. Libanotos : ab omni etiam sevo ibi nomen habuisse Terisimile est*, 
qnamyis Dioscor. 1. L c. 83. et 84. Mannam Thuris a Hasc manna est Hebr., Chald., et Arab, sic vocata. Res 
Poiline manifeste distinguat. V. Rhod. ad Scrib. n. 205.*' ipsa Gnecise ignota. Nec enim raemini proditum, locum 

rVoc. ♦ uapp&i€s H. Steph., ut et Schneiderus. omisit. "«P'a«» ^racia jeperiri, ubi coUigatur. Roscida foK^ 
*'MavFv*€£ap,Hippocr,diciturmedicamentum ex thuris ^l^"*^'^^ quodam pmgmore subiucanis teniponbus deci- 
poliine, aut ej. granis, et micis concussu eli«is, adstrin- no'>" warrant eorum auctores. Id sestate apud 

^ens, siccans, et digerens : legitur 1. vii. Epid. V. Foes. Europa, plus aut mmus, contmgere satis 

itc. p. 396.'* Castell. Lex. Medic. compertum. Meminit et hm. mellis Aristoteles, ex quo 

^ ^11* ap^ suum sumere tradit. Nihil hoc ad mannam illam, 

i;; Mannam Arabes vocant lhan, melhs genus concrescitin ipsis arboribus, et instar gummi cogitur 
aeni, quod m certarum arborum folia e codo eadit densitur. Eadem tamen est materi?. Sed aUubi 
Notum est et Hebr. p man, quod luterpr. dixerunt coagulatur, aliubi non hoc facit. In aliis locis copiosior 
liivvar, mannam. ChaldsBMs WD, manna. Arabum decidit, adeo ut colligi possit et adservari ; in aliis folia 
quoque mterpretes illud man, quod pro aeno rel roscido t^ntum arborum herbarumque pingui succo veluti polita^ 
mcUc sumitur. yocaverunt mannam. Gnecis quoque tantum dimittit" Iterum p. 254;"Mann» nomen de 
medicis recentionbus, qui Arabes ut plunmum sequun- ^^^e cceli etiam ap. Gnecos olim usitatum, sed ia or^ 
tur, ro fiAr^r ut Actuano, Charitoni, Joanm Archiatro, precipue vulgi. Interpretes vetercs &y(noy u£Ki ap. 
et aliis. Sic etiam rocat Suidas ex ^tiquo auctore. ^atth.. quo victitasse in deserto Joannes tniditui^ ut et 
Gnecis tamen paulo yetustioribns, qui tamen sic genus |ocustis,de melle ejusmoili aerio, quod vulgus u^a vo- 
meUis etiam novere, nusquam h»c vox usurpatur m banc ^abat, acceperunt. Suidas ex antiquo auctoreV 4c^8w 
significaUonem, sed bpoa6ju>u, et Atpd^Xi passim appel- i,^^ ^^rba ponit : "HcrOic « ^pliai 6 Tp6bpo^i, Kal ai\^ 
lant, niel roris et aens, ut Athenseus (qui Amyntam citat ^ SwepM r&y hivhai^y L(n;vayLvov. lUiyya roU 
vetiwtum scnptorm.^^ toXXoI. x^^ayopciJerai." Ibid. p. 254. « Graci medici, 

siombus .AsuiUcis) Galenus, Aetuia, Pauliis ^gmeta, ^eentiores fihyya etiam vocarunt, ut alibi dociimus^ 
alii3ue,de qmbusmExercitatt. Habent quidam eti^ meduUam casia cathartic®, quod est vuW/m siUqu®. 
antiqui, /iAktcu Tocabulum m»itatum, sed longe aim no- ^p^^, et quadamtenus dulce est." Idem Salmas. in 
tione. Exiguas thuns micas SIC nommant. H Xipay^ Solin. p. 924. scribit: « Videri posset Charito medicua 
To9 Dioacondi et alns, sunt exigu« thuns micie s. .j^^^^^ usurpasse pro medulk casi« ca* 

grana. U&yyay etuim simpliciter sine adjuncto vocant, thartic«, qiiam junxit cum oxyphanico s. tamanndo in 
etidemmtelligunt : ut ap. TraUiannm et alios passim compositione ^i/^A'aro*, ad solvendam alvum : Kai 
l^re est Glossas veUsres : Thuris pollen, fjidyya. ' y 

Tnuspolline. fi&yy^. Ita quidem Lat. dixerunt, quae Gr. iy airrf ft&yya Ka\6/wv *IyitKOJ 4* ^oX o^yfelytKCy iCak 
fi&yyaf improprie ut videtur. Non enim thus in poUinem ^dyya hirXovy, Sed mini profecto haec forent De sacn 
redactum Gr. vocatur fiavya, sed pusillae micae et parva charo inambu id supra accipiebamns, quod esse manna 
grana. Piinius, de thure: Micas concussu elisas man- Indies hanindinis credidenint nonnulH veterum. Et 
nam vocamus. . Nemo dixerit,' poUinem farinae micas quis aUter posset interpretari ? Non rara ap. eum occurrit 
esse. Micae sabs dicuntur, ut micae thurb. \6yipoi Xi- Indicae maunae nufntio, quae videtur de saccharo IndioO 
fiaywrw^ x6yhpoi hX6$, In fiirre quoque x6yhpoi dicti mambu accipienda, quod saccharum mannam esse ve- 
appellantur. Gr. crassiusculis firagminibus molita grana. teres tradiderunt. Sed eece alius locus ejusd. Chari- 
Unde x^^^^^^ ^e/u/ioXu, ci^ssiore modulo fracta siligo, tonis, quo vinci potest K&Xafxoy 'IvSuov, et uiyya icaXd- . 
4 traxufttpe^ripa. Dioscor. etiam rifr ft&yyay |m>bat, /uov *lycuco9 pro manna posuisse. Hepl iiToppeyfjL&rwr, in 
quae est lyvj^^Spos, qtiae granis ac micis constat : M&yya apobrechmate vpos hi}}/ay xal ^rip6rfiTa <^&pvyos, koX rov 
& Xi^3ay«v MKi/n^f loriy fi Xeuc^ rai KoBapa, iyxoyhpos. ardfiaros &to rn$ xoX^s, ita scribit : Xapijy 6v\Xa p6h»y 
Quae in poiline esset, iUe iroprobaret: quandoquidem kp^Hy To 4. Kal of^vfotyuca KeKaOapia^iva Fo L ical^r^ 
monet eligendam n)y iyytn/hpoy^ quae in micis consistit. {Utyya r6 eyros rav KoX&fwv, rov fiiXayos, rov *lyhticov Fo y\ 
Micae proprie, quae de pane excutiuntur parva fmstula; Haec aliter exponere neqiieas nbi de pulpa casiae purga* 
dum scinditur aut frangitur ; Gr., if^^x^f. Glossae : tivae, quae intra fistulam nigram habetur. 'YvhiKoy vocat 
Micae. if//xeff. Grammatici interpretan tur has, ra AfraT/i- r^Xa^y, quia in India quoque reperitur. Alias nihil 
roKra rdv Ik^wy rtfiyoiikyvy. Mica, Gr. ficicia), et Do- prohiberet, et KoXa^iov ^IvoiKoy de canna saccharina inteW 
rice Diximus alibi. Ita igitur et in thure elisas ligere. Idem Charito et Persicae mannae m^ninit : 6^ 

concussu micas Gr. pAyyay appellavere. Quae dictio hoc 4y rf itwXiadiyTi fi^yya TLepervcdy, o^o/vicov, xaXafiot^ 
sijgnificaiu vetusUssirois Girccis usurpata, non ambigo, c > , » y » » j. cx » t n- ^ 
quiB descenderit ex iUo Chald. manna, a similitudLe ^f^^^ T' J^? Indice inikohxe^jidyya 

gnuionim. Nam manna iUa Hebr. et coriandri granis ''^ f^' ayr ahrov f,ayyar6 irojy. Mentio ap. 

tnKlitur similis, Aerci cnr^/ia Kopiov. Manna qioque ^""J^; f^^yya rov liKeXi^ov Qu« videtur esse manna 
Amburn in specie quadam; cui nomen tnmgibin, gmna ^t ^dXa^a ^iXa. lySucos, intra qucm manmun 

praefert coriandro similia; sed paulo majora, quae ex ait reperiri, fistula est nigra casiae catharticae.'^ ""AfifiXl- 
arbore spinosa decutiuntur, in qua concrela haeient. Suidae (et Zouane) to fMyya. Meminit et yerbi 
Sed et communis manna, quae ex Calabria ad nos inve- &j*l3XiStot sed non exponit." H. St Edd.] 
hitur, granis constat minutis, ut sunt grana mastiches, et Maripias. Nomine isthoc, Linum, inclytum Gr. 
intenlum crassioribus. Vocant et vulgo mastichinam, Poetam, celebratum fuisse ab ^Igyptiis, auctor est Herod^ 
mannam ex oriente allatam, nomine indito a aimilitudine 79u "E^""* bk Alywrriarl o Alyos KoXei^yos Mayh>m. 
i;ranorum mastiches. Mannam autcm tliuria, quae gra- Addit ibidcm, i^iray ii fuy Alrhntoi rov irp«rov fio^ 
aula sunt ex tburis glebb, dum concutinntur, elba, Lat. Xej^aayros AiyvwrW [Aiy^rrov] waiba fumyoyeyht, yeyim 
poUinem thurb ea re vocasse, quod simul cum poiline Oai. Si vera » hie narrat historicns nobiUssimus, fuit 
thnris venderentur. Etenim verisimile est, non solum Maneros filius priini JEg. regis. Is autem, coasentienti^ 
micas« sed etiam minimas quoque tburis particulas. et bus omnibus, fuit Menes, quod in notu ad Eratosth. 
farinam ipsam poUinemque, diligenter adservari et colligi ^ iiiuMdO ' 

soUta, ut simul venundarentur. Ex minutioribus autem Catal. regum Thebaeorum interpretatus sum Uv^C^Oi 
granb resinae pineae similitudmem mannae thurb iyx^v Meneh, i. e. aetemum. Et profecto, in Mayip^M^ kvia* 
^po9 ac gmmuib constantb, captabaot Thus ainutum apparent vestigui nomiiib M^i^, vel Mdnys* * Adde, 

' LegeodiM omnino WcMeling. ad Herodoti locom. 

* Manerota dictom esse de Mene, vetastiistmo illo JEg. rege, non a vtro alieoom pntat Squire ad Flat, de !# et Ot. p. 41, 42. 



ccxxxTi LEX. VOCUM PEREGR; IN SCRIFTT. GR. OBTIARUM. [PP- 

quod W Pentateucho. voce alias lariori I)POi», '.^''^T^v''?****^^." "^"P^^ *t^' 
Chroti, dicator. si recte memini, fiKus, ant soboles. Unde (o20^Ap. ""'iJ^-^- 

l^eHea|)PO•^, MenehchroU. 

Hus, aut soboles Menu. Ad banc exposiHoBem. cui ^ scriptom est, qui itideni esse dicit rvrnip, 
tamen nihd tnbuo, manu nos ducit Herod. Forte scrip- Eobul. in CampyUone. Hie »ero Mat^JEcyptionta 
tor die abquem consuluit, cui mebor yocis dbus ongnntio ^rtur a magis [Mnds] fnMeeruditus, m proptma 

non suppetebat A* veram Msenonjudico. Ahter Hes. omnium ore cekbratus, at refert Ciearclius iv^^er 
y.Marifmt: ToCro,' AiyvY«o»'(»c. oKra)o/4oXoy««t ^.Je/ot." H.St. Suid. Mar^r, «2 ^MuaT^ 
npOroy, wapa MAy«v [Mow<r«i|'] 8 Aixfl<»Ta, eai ita roSro ES/3«,\«, KafiwW*. Eadem verba oecnmint am. 
wanr &yh ar6fa ytyi<^i. Pro 6/u)Xoy«(ra., quod c«Mn- ^ et v. Aymadu. quod Sadasintciw 

modnm sensum hic non fundit, legere mahm etoXoylfau pretatur in nota ad h. I. Kosterus mooct 5 

Turn omnia plana, fiicdm, et perspicua sunt. Sed qnis hoc vocabulo Avtonco. nibU me Icgisse ■wmim.r 
lUe Maneros sit, qui, a Magis edoctus f mitiatus, pnmus Vocibus 'wp/uar-t.et •Av«i«ci, carent HTsteph. Tbes. 
Theologiam tradidit ^a^*"'' et Schneid. Lex. E»D.] 

oninino vemw, ne Hes. bic nobis paniin vera persuadere j|„^f^ ^a^^ Alexandriam, uaius diet ttinere 
vohient. Comronniorem banc apud veteres traditionem ,5 ^^^^ Scnptores earn passfan vocant U- 

fepeno, Maneros fiusse aliquod can^ense genus, ab Mmko^. Strabo xvn. p. 793-7^1^ Wr^s, Hi, 
mtyptu m honwem Lmi cantdhn solite. lj« Herod- Mope/or, 4 «ai Mapeiru Xty^t. Qualia habet etkm 
t c., Pausan. m Boeot. p. 303, 4., ed. Gr. Wechel et gteph. Byz. v. M^. Ad q. I. con^uK poMoat notm 
Alhen. xiv. p. 620. Suid. memonss modidit, eandem ernditonnn viroram. Verum tamen antiqnnn Paludal 
^tdenam difci etiam ir«p«/iav-», m v. May^s etTlept- ^^^^ ^ „^ ^ ^^ Mope/a, cui cognomini* 
fiawi.. Fowitan per Lmnm inteUigendus venitiUe jEgyp- „^ ^ Amtnim Palndis sita. A PilndTrt urhe 
tons, cuj. Hes. memmit,5iuprTOusAgyptoosTbeologiam habnit regio Mareotis: et hoe ipmm 



•docnisse perhibetur, etsi baud credam, fllum a Magis, , q, Romanis, Paludi qiioqoe\ioaMiiH|i,«. 

Pmarum Phdosopbu, msUlutum fimse. Forntan m j,^, M^/^§trab. xviL V«0».. 

iterbis Hesych., pneter m«idum illud, quod snstulnniiis, in |ib. de Vita Contempl. p. 892. Ita et Pl»le- 

aliud etiamnum latet, baud observatum, et ciy. cmenda- Oeogr.'vi. 5. p. U7. ed. Bert., (etsi spbalaate 

tionem nunc non tentabo. Forsitan Maneros iHe, quia typographico excusum legas 1121.) V. porro llinn. H. 
primnsTheolognunjCerfts sine dubio regubs et legibns a; vi! 32., Aristid. Rhet., In ^pHop. 94. a. ed. Gr. 
eomprebensam, ^gyptus tradidit, qnod ap. Gnecos pioient., Athen. i. p. 33., So»in. Hist Ecd. I li. 17.. 
pncstitisse Lmus fertur, hanc ob cansam a Onecis Luu Palhidii Hist Lausiac c vi et xvii ♦ 
nomine insignitus fuit. Voluerunt nempe subinnuere, j^emo ambig^re potest, qnin nomeiilacus hnj., qnippe 
enm ft"" fg. Lujnm. Non yero omittmdtim, quod de antiquissimum, orimb sit verc M^. Dictum VWnm 
K eadem Plut. scnptum rebquit de Is. et Os. p. 357., . .« . . . riisO df . r\ . _ 
Tiy 4i6atyoy Vkyip^a. irpirov tipeXy utmoucily J»ro- Ma^rfar existnno a U JAOf i, vel cam U m Am 
poiny. tyJi hi 6wny. 6youa uiy oUtyds thai. iti\tKroy Mahri, sive Mahro, quod «gypti incoiia sterau 

U Wkwwk iyOpIrou, eaXet&iov^t irpiitovauy, aUiua designavit, ex. gr. m vers. Copt. Lnc. c. xm. 8. Hwk: 
rt • roiaOra waptlt,, w^f » yap r£ Mayip»r, fpai6u€yoy "»« M"™.™*^™. « H« 

Ayaimyetr hiinort rod. Alyv*r/o»», ». r. X. Videtur Iigi potest, quas Nic. Chr. Radavilnw, Pnncepa, wilpi^ 



enim Mayiput fiiisse aliquod celeusma, quo omnes t®"". ^ pewgrinatione sua, de indole lacus l|oj 
ad cantandum et gaudendnm excitarentur. Nam ""<>"« njandavit. " A6r Afexandna a ni^ Mm* 

usque ad pnmas autunuu ptuvias, msauiDna et prh 
OOXdePainC, (Mancrhos) significat c^mtate, aut P«°odum pestilens est. NounuUi paludem i^reotidn^ 
iinvnoiio TfTT a . . . ^ Arsepoten, quae uno et dimidio millian abest m Civi- 

UwUrl7XlOlUl, (Marcnbol) cantemus, uti id Can- tate, causam mali exbtimant : in quam cum Nilus Sordes 
tico Mosis Ex. xv. 1. 21. Potest etiam fuisse initium omnes, ex agris et campb, qui sunt ab ilia Alc^xandrw 
ftliciy. cantilena, a quo initio tota cantilena Mav^n^r parte, c<^ectas exoneret, multoque veneno^ aniMlk 
▼ocatAfuit, quod non infrequens est. Sic Athenis can- comportet, — aerem putredine corcuptiMS in Civftnim 
tilena quaedam 'Apfi6iios dici consuevit, quia a cele- propeliunt (Etesite).^ 

Inrahdo Earmodio incepit Initium ej. erat, <b(\rare • nn. i • • «? * j 

•Ap^e o6r. ,o« ridyJ^. V. Suid. v. (Mi iyi,. „ ^T^.^'tJ^ "f ^O?^' 

et flipo.vo,, et cf. Schol. Aristoph. Acham. p. 418.' Eratosth. expomtur HX.«-p«., a sole datus, ^ domm 
Antequam ad alia progrediar, monere visum, me in La solis. Recte omnino et bene. Nam U«Ja1^Ji9 Mate, 
Cmsianis, manu ej. exaratis, et fidei mese ab III. Jordano id ipsum, sermone JRg,, plane significat. V: not. nostras 
quondam creditis, banc leeisse viri doctiss., ad loc. Pin- in Eratostb. Catal., ap. Vignol. Chronol. Sacr. t. ii. p. 
tarcbi pauk> ante a me adductumi observationem : '* Fi- 744, 5. 

lium Regis Bybli, quern Isis terrore interfecit, Mov^pwra • MeOvip, Cognomen Isidis in ^gypto. Plut. de L 
^.appellant. Eum Isis, ut videtur, lactaveAt, inde Ob. p. 374. ait, nonien bocce compositum esse rc 
lIDtX HePUI^, Maneroti, cui kc prasbetur." V. 'Mpov* 'cal rov ahlov ^ ex pleno et causali. Nempe 
Heiod. ii. p. 117. ct Clericum in Hesiod. p. 358. H«c cognomme boc Sacerdotes ?ubmnu«e volucmiit eam, 
iUe, qu» ego, vel propter famam viri pra;stantissimi, qu« plena est virtutis causalis, vd effcctricis, vel, m qua 
minime negUgenda esse duxi. msignis mest fecullas agendi et efficiendi. Id ipsum 

["May^s, ap, Mg. est y^i'osi genus cantilense, accurate significat et exprimit .£g. U6^T*0YHPj 

' Non erat, quare cotam hanc dictionem, At^ifM ruavta vo^i/ti, Fansta biee nobis adiint, promts coimptam opinaretor Xytatkidav 
monehte Wyttenbachio p. 466., coi tamen pro rm vieuira forte legendnni videtor ravra, 

* Pro Tovrtf} potiut TouTo scribendam judicavit 1. S. Semler, Erleutening der Egyptischen AUerthiimer dnrch oebenetnng der 
^rift Plfitarchs von der I. nod den O., p. S15. TeSho etUun legiint Marklandns, et iibri MSS., monente Wy ttenbach. 

^ Aristoph. Acham. v. 977., odil IfMi mt ^A^yMan itnrmt, nbi plara Berglenis, oaem, nt et Schol. ac FI. ChristianWy v. ad 
lynsd. CoDiici Vesp. v. 12f7. sqq. Cum JEg. MarUwg compontur Maryandenomm, vel Mariandynornm, Bw^^, Bwf</uMf, ant q«s6- 
j^nqne vera faerit scribendi ratio, quae in c^d. MaS. variat, ab Athenaeo xiv. p. 619., et Polluce hr. 54., ad q. 1. plnra ^onnt 
interprr., item ad Hes. v. BSffAV, Qui ad ea aliaqne ej. generis attendal aaiaiam, non u extempio, opinor, conjcetnnun Jabl. lastMiet, 
Hellora fprte et certiora deinde docebimnr. 

Unns adjnngatnr Diod. 8. i. 68., cam nota Wesselinffii. 

' Jablonskiana §ibi assomsit Scbolttins 1. c. p. 8. Aliter jndicat Forsterin Epiit. adj. D. Miehaelis p. 13., observaosy Imvi 
Maree ante esse nominatom Arapoten, teste Plin. v. 10., ntmmqne vero ilkid nonien ex JEg, lingua haostnm, enm tit Bima 
U^^P6&, Maareh, locus «nstodhe, et Arapotes SXPGII&OTII, Arehphot, custodfh occtdeatis. Nan videtnT 
altfannra Tl pronnnciatom. Qaam conjecturam forte adjuvabit Herod., de Psammeticho rfcge narraiH ii. 30., sub co ^ummf esse 
eoUocatas adversns Libyam h Mapt». 

' ' ^ I>guntar in ipeins HierMolymKaBa Peregrinatlone, Epist iii, p. 210. ed. 1601. 

, 7 Pro airiw Markljuidvs «t Sqnure p. 139, 140., malebtnt ^/<»^. Valgatnm saaom esie, .Wyttenbacht cz Jabk 
pafere censnjt p. 531. 



^.:ld»^]3^3 P. £. JABLONSKU VOCES iEGYPTLB; coaxvii 

Meh-tn-er, i. e., plena virtutis cnsalts et efiectrida. aeeeoity somen indidiase videtur. Rex ill^ Hk EratcMtb. 
flum.videi'i posftuok inPaiith. nostro L iii. c 5. §. 6. CataL regum Tbeb., num. xuv., vocatur Siphoas, ui 
*Me«r/. Serpens. HoiapoUo HierogL i. 59., To ik vulgo le^itur, ut vero e^o corrigendum e^ censro, Sufh^ 
2f«/ia rov tf^cws xiif>* AlyvwrUu i^i Mei^L Venun ob- thas, id^mque cognommatot Hermes. Verba Eratosthl 
9ewandttm> £g. nonserpealem natumlem vooe bac de- sunt: Oi^jSaiwy Xe. kpavlXewe Zi^w^ (1. Ta^dou) 6 ital 
signasse, quod ex Copt, iibris nnicuiqae patet ; sed ser- *Yp/ifis, vUs 'Hfalffrov. Dictns igitnr Saphthas tile foit 
pentem symbolicum vel Hieroglyphieumy plennn oempe etiam' 'Ep/i^f, *qnod interpr. pro nomine Gr. habni^ ver- 
atque absolutum, atque ad venim suum principinm le* titqUe Mercurium. Earn sequitnr Marshamus in Can. 
deuDtem. Id enim line dubio ttignificabat iEg. serpens Chron., qoi bine argnlt earn fnisse Mercurium JEg, 
in se revoltttusy et csudam suam comprebeudens, etsi secundum. Ego vero *Ef>/ii}s noti pro nomine Gr. babeo^ 
veram symboii buj. ralionem Horapollo assecutus minime sed JEg. esse arbitror, buj usque meae sententise rationes 
sit. llW igitur serpens symbolicus, quatenus annum dedi in Pantb. l.^v. §. 18. et 20. Nomen btud Enhes^ 
bieroglyphice'innuebat, dicebatur Metvi. Equidem Jos. vel Arines et Armais, non raro in bi^oria renim JEfi. oc- 
Scaliger de Emend. Temp. iii. p. 194. verbis HorapoUi- ciirrit. Ego iUud 1. c. interpretatus sum GP— 
nis mendum subcsse conjicit, mavultque pro Meial legere Ermeb^ i. e., qui rei alicui complementum impertit» quod 
Nedfi, quia Cq>tita bodieque rd* ^yojxit^as, quinque ex ante dictis explicare fecile fiierit. Auguror porro hui; 
dies m fine anni additas, eo nomme designant. In quo jpsjus regis memmisse Censorinum de D. N. c. xix. bu 
wtio vimm magDum fefelUt Sed de voce Nciirl, vel verbis : Annum iEg. novissime abminion ad tredeciw 
Nciri, quam vix JEg. esse credideriro, plura suo loco, (eruditi legunt duodeoim) menses et dies quinque per- 
Ab ea utique dtffert vox Ueitrl, quam esse vere iEg. certo duxisse. Qui Eratostbeni audit Erroes, eum Censorinus, 
scio. Aliquid fate vidit Salmas., qui veram viam ingre^ incertum ex quo auctore, Arminion nuni;upan Qu« 
sus, at non emensus est. Ita emm scribit Epist. k. ad i^uc usque adstruxi, jam a. 1720, per litems Viro etiam 
Golium: " Male 6 ,ioicaf>/n|f Scaliger Metal Hon A- doctisa., Alphonso des Vignoles/ significavi, cum is ea 
poUmis cum Ntirl confundit. Serpentem, quo anoi re- de re seutentiam meam requisivisset. Mcminit illius in 
▼olutioneni signabant, oui ore caudam apprehendebat, cbronol. Sacr. t. iu p. 771, 2., etsi is tamen sententt^ 
vocarunt lUi Meccrl, quod est caudam capiens. NamMei Marshami de signif. vocb inbsereat Rem enip 

(U6I) apud iUos Cauda est. 1\ (Ol) in ea lingua banc verbo tantum attigeram, ratiofiibus. non additia^ 
s^ificat capere, suroere.'' Sed vir magnus, qui scien- quas deinde in Pantb. exposui. V. Vignol. 1. c. p. 774^ 
tiam ling. Coptics^ a limine tantnrn salutaverat, bib rem 6. Meminit vir iUe beatus etiam ittius partis mearnm 
Mu non tetigit. Quod ad v. vel Si, attinet, earn Ij'^-^arum. in qua voc. Meal expUcueram, I. cit. t ^ii. jv 
utique bene interpretotus est capere. vel sumere. Quando ^J^ ' «f ^^c expbc, ita judicat : « Mr. Jablonski mp 
^ ii/\T 1 - ^ repondit, entire autres chpses, que sans rien cbanirer. 

veto assevetat Ufcl ease cai^am, omnmo frustira est ^^^^ signifie une chose qui devient complelte, (accipieivi 
Neacto, utmm banc vocis U6I significationem conji- complementum). Idee pen convenable Tann^ Egyp- 
ciendo tantum bariolatus (^etlt, m vero earn ap. auc- tienne, qui devance toiyours la solaire : inais tr^s propre 
torem fidei minus probatae invenerit. . Caudam iuterprr. k repr^senter le grand cycle. On pent aussi le cfire de 
Copti Kddnnt C3XT, sat, vel CHT, set, sicuti leur ann6e sccrette, k laqueUe dn ^oiitoit le quart d'un 
Exodi iv. 4. et Apoc. ix. 10. Et quod observasse non J^^ " Wem et ego observaveram, antequam Viri Pnea- 
pcenitcbif, in locis bis sermo est dc serpentibus et acor- tantissimi Cbronologiam, quae primum a. 1738 prodiit^ 
piis. Videtur Sabnasium Iota in voce Mciffl. quod sane vidissem. In Adversariis meia bac notata deprebendo. 
anperfluum est, decepisse. Alioquin vocis buj. iEg. in- ^McX^ra. Crocodilion, quod figuram babet cbamaS; 
terpretatio perfocilis eensenda esU Nempe vox ilia Mg., n«g"» t«ste etiam Dioscor. iii. 12. Apul. de 

qam in codd, HorapoUinis nunc scribitur Metal, effen^a Herbis, c. 32. Cod. MS. Voss. b. I. babel Imileta. £t 

^ m# > s. TICtO . sic pariter reperi in ed. Torini Basil, a. 1528. 

rectuis esset Meal, estque composita ex Ufc(i, meb, ♦^j^emenej;^. Cbai.i«pity. Apul. de Herbis c 26. 

plenum, vel plenitudo, et 01, quod Salaaas. recte in- * Miu6u. Urbs celeberrbna ^Eg., et satis din regni 
teig^tur^ capere et sumere. Est igitur Meal, nii^ ^^s. Quod ad signif. bui. nom. attinet, de ea 
U60OI5 complementum accipiens. Dicebatur sic sic scribit Plut. de Is. et Os. p. o59. : T^k li^i^' iroX^y 
symbolice annus ^g., qui, postquam quinque hraydfieyai Mifi^iy ol fiky opfwv &yaOwy ip/Aiiyevovaiy, oi f &s 
Uli essent additae, oredebatur plenitudiuem omnem asse- *Oalpihos. Nempe Mempbis audiebat ^g. Menuphi, 
cujtus esse. Atque id symbolum serpeptis in se revotuti atque boc nom. vere signiticat plenaro bonorum.^ Piuri- 
Xjg. significabat. Conceptis verbis id docet Servius in bus originationem btbanc adstruxi in Diss. iv. de Term 
^n. 84. " Annus secundum £g. indicabatur, ante in- Grosen, §. iv. p. 40, 1. 

ventas literas, picto dracone, caudam suam uiordente, [Stepb. de Urb. p. 549* C. Mifi6is — , 6, iroX/ny^, 
quia in se recurrit." Ead. de causa Herod, annum JEg. * MefiflTTjs, koI * MejifiriKos, icTfiTuc6y, £dd.] 
circulum Tocat in se redeuntem, ii. 4. AtyvnTioi bk rpciy- Uiyttis. Nomine boc, iEgyptios vet., et bircum, et 
Korrti^ipovs Hyoyres rovs btmbeKa fif^yas, ex&yovat. Ava way Deum Pana, designasse, antiquorum permulti testimtilf 
iros iriyre fi^ipas irap^ rov &pSfiov. Kai atbi 6 nJicXw r^v Testimonia ea de re copiosa videri possuut in Pantb. 

eh r«vro Tcepuify irapayiyerai. Addi potest Diod. j jj, ^ j ^ , ^ apud alios anctores, ilKc a me laudatoa. 
S., qm de anno ab ^yptus in eam, quam dixi, formam Sed ibid. §. 2. observavi, bircum naturalem, animal ilhid 
redacto,!. p. 46. c. 50. loquitur, atque tandem ita pro- Ubidinosum, in Mg. lingua, alhid* nomen babeie, et 
nmU^iX, roih-^rfrpSitio Toy lyiafiaioyKtiicX^^ Mendes iUo sermone bircum non significare. Sed Mg. 

Annum vocat circulum, et formam anniiEg., circub illius ^^^^^^ ^^^^ i„„^ gg„^,^ Pana m- 

AyawX^ioaiy, plcnOud^nem, vel complementum. Id terpretantur, et cuj. sjmbolum, ceu viva quaedam ^. 
plane signif. UGc^Ol, Meal. Quin imo res adeo imago, bircus erat, semper desiguabant. Hircum igitur 
notabilis regi ipsi, quo regnante annus Mg. iilam formam ilium, qui Pani saceF erat, eo quod esset ilhus imago, et 

' Vm dictre Vimm optinnun etoi nemo erit, qui dabitet, y. tamen Syllogen noy. Epist. Uhl. V. iv. p. 19S, 3., et VignoL Cbroaol. S. 
t. ii. p. 671. . 

• Memphis vocabatnr UGH^I, Sahidice, UGH^G, monente etiam Georgto in praef. ad Fragm. Jo. Thebaica, p. sxViL 
>edet UG&HOY^I, in qno nonyne Kochems pro ^ ponit literam <|>. Hinc orta yidentnr nomioa ^ et qnm 9h 

iuterprr. Alex, yertantor Uifx^is, nt deinde dicetur. Copti iiodiemi vocant UGH?, et Arab. %Ji a. Menf. V. A. Sclial* 
teas in Ind. Qcogr. ad vitaaifSaladini y. misa, et I. Kocher in Misc. Obs. Crit, Noy. t. ii. d. 152—155., qui etaltemni nominis Mipfsc 
•igaificatum, a Plut. senratum, rof oy Wgi^, conatnr tneti, nt sit contractum ex yocc. U&^Y ^^P^cnim, et OH^I iive 
OU^I. qiiandoquidem Osiris iEg., teste Plot, etiam appellabatur 'Of/^if, tamquam E^py/n^. Etymologiam JabL non probat 
Michaelis in Siippl. ad Lex. Hebr. p. 1556, 153?^., et sni^picator, Pint, scripsisse offjioj &ya9hf, portns bonus. Comparetur antem Fonter 
in EpUt. p. 54. In nnmo Antonini ap. Zoega p. 188. Gr»ce Kribitnr M£N«fiiTHc, sed MJUf^BXTHc is «liis noniii^ p. 905. 5ff., 
MEM^rCHC p. 95., MEM^. p. It2. 

^ Cf. D. wilkins in Thes. Epist. La Croz. t. i. p. 579. 



ccnxTiii LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM, [pp-lM— 14«^ 
Pan ipse ceoseretur, Mgypn nunaqpubaDt Mendctem. . % 

aipmcat autem Meiides, vel literis JEf. scriptQm, Jegitor, '^G^UIT, Piicis loricatiis, testudo. Si 

UHTHX, seminalem, prolificum, foecandum. Vb- A/Kin^ n- i - « ^ . 

lebaatenim JEg. symbolo hoc foecunditatem proU6cain ▼e^OVlU^l Pisc^m loricatniii Mg. desigiuiTit, titi 
NafuriB, ac wgillatim Solis, tenigmaUce adumbrare. ^«""> Nmacnclatorw, eam ratio patet. 

Omnia prolixe explicaotur et illustrantur in Pantb. 1. ii. ^ jcmm 

c. 7.* eta lEg. quidam Crocodilum dixerint G<P\uif Tel 

["Miviris, Mg. lingua Hircus seu Caper dicitar, et jir^-nA^mm 
capriper deus Pan : quorum utrumque sancte colebant UbHtfH^lUT. Nam crocodilo?, certa ratione, 
Panopoii. Inde MevS^^iov ^aiov sive /iijpov, Mendesium piscibus loricatis accen«eri potest. V. Jobi c. xli., se- 
oleum sive ungnenium, dicitur quod in ea urbe fieri cundum Hebrseos vers. et ad ilium locum Schultensii 
consuevit. V. Diosc.i. 73. et Paul. iEgin. vii. 18. V. et prolixas obss. 

t. ii. c. 835. d. ^yptium qnoque vocari tradunt.'' H. St. * MivovSis. Fuisse Mg. Numen aliqaod^ gieneris 
Mendeston/' ut ait Castellus Lex. Medic., unguenti femin., hoc nomine dictum, temploque et sacrb hono- 
genus est, ^Bgypto pcculiare, ita dictum a capro, qui ea nitum, disci potest ex Epiphanio 1. iii. adv. Heres. 
jBeypti parte, ubi primum unguentum illud repertum est, P- 1093. Testatur idem in Ancorato §. eviii.» nomen hoc 
coTebatur, et fiivin^ vemaculo sermone colebatur. Die- fuisse uxoris Canobi, de quo sup. aliquid notavt. la 
tum est et £g. unguentum, item fitr^nriov. Meminit postremo quidem Epiphanii loco legitur EhficpoMs, sed 
Galen, i. ii. deC. M. S. L. c. I.DescripseruntDioscor.i. ^in docti jam dudum animadverteruut, illic qnoque 
73. 'figinet. vii. 18. V.Megaleion. Mentionem fecitet ?tni legendum esse MiyovSu. Nom. ipsum, quod veteres, 
meadesii Hipp. s. de Int. Aff. xiv. 19. estque Tinum quantum memmi, non explicant, significare videtur aut 
album, et molle. Foeq. p. 407." Edd.] U6I — HO Y'l^, Meinuti, amantem Dei, aut 

* Menem. Satyrion. Apul. de Herbis c. 15. Videtur ifij ur^VAw .. wv « 

Tox h«c cum iih, quam modo explicuimus, Mendes, V ^enuti, Deam mans. Eratetiicas 

aliquam affinitatem haW. Confirmat hoeauctor Arabs M^w>v6«f, juxbi Canobum situs, cuj. meminit' 

a Kirchero productus, si modo fides illi adhiberi potest. ^^P*"' ^y^' • ^^"^ ^^'^^ »° P*"*^- ^- 
Verba ej. hsc sunt, a Kirchero descripte in (Ed. t. iii. * Mipris, nom. regis Thcb. m Catal. Eratosth. sum. 
p. 70. : "Satyrion, vel testiculus canb, berba est, quam xxxviii., quod redditur i^6tmfot. Verum sciendum, ita, 
Sapientes JEg. vocant Panium, quia potenter excitat ad edidi,* legi in Eusebianis Gr. a Scalig. ed. p. £5. In 
coitum." lUustrantur h«c non mediocriter ex iis, quse de Syncello, qui cura Goari Parisib prodiit, scribitur MeMp^s, 
origine vocis Mendes, in Panth. nostro, disputavimus. fiUtncopos. Utraque lectio corrupta mihi videtur. 

• Mevc^.* Crocodili. Ita legitur in Chron. Alex., ^^"""^ Xfr"*^ ""S"^"^^ 

vel Paschali, p. 364. ed. Raderi. Adde Dorotheum in tantum monebo, PlUlC, et PHC» JEg. dici 
Vitis Prophetarum p. 448. ed, Fabric. : Tiiy yap vbATiay ^ely, noctem vigilando tcansigere^ Luc. xiL 37- An id 
oi dfip€s, out Ka!!kov9iv 01 A2y«hrrcoc Mavc^«»9, "EXXiyvcs hk in rege nostro observatum, isque ideo dictus fberit Phi- 
KftoKohtiikovu In vers. Psalmorum Copt, occurrit ssepis- losophus, aliis arbitrandum relinquo. 

X * Meruopnos. Serpyllum. Apul. de Herbis e. 99. 

sime vox iEg. U3XH4>IIIT, Manfot, eaque refugium Append. Dioscor. iii. Aff. [454.] legifiv MipoMnrvor. 
significat, proprie locum refugii. Sed non videtur tale * Me^c^pi. Mensis nom. lEg., et quidem uUiod. lo 
.uom. locum habere in crocodile. In Epiphanio, cui anno gentis huj. fixo, quo omnes illic utuntur, a tem- 
etiam liber de vitis Prophetarum adscribitur, 0pp. t. ii. poribus religionis Christianas penitus stabilita^ mensis 
p. 239., scribitur Ne^O. Et sic locum hunc video etiam hie respondet maximam partem Augu^o. In Copt, 
citari a Bocharto, Hieroa. pt.ii. 1. v. c. 18. fin., etsi is al- libris, praecipue antiquioribus, scribitur U6C0 YPI ' 
teramlectionemMenei^ot,vcllV^ "Id ^om. hoc La Crozius mihi aiiquando mterpretabatJr 

(mquity puto rectius. Sic enim dici videntur a Memphj, fioo renvoi 1 ^tm ^ / ... 
qu«ArabibusMenf,velMeneph. ItaqueMenephoterunt t^UTri, plenum Ni urn. Qua de re viden 

Memphitaj, et Memphitae ^g., quia iEgypU metropolis Po«^^ quae dissenii in Panth. I. iv. c. 1. §..9. Ego in 
erat Memphis." Ubi tamen baud dlffiteor, origin, hanc «n»entiam vin digmisimi pcdibus baud dubie uem, si, 
virisummi minus mihi probari. Nop convenit Uli cum tempore nomina mensibus mdita sunt, jEgyptn ust 
analogia lingun iEg. Et cur qu«so crocodUus diceretur anno fixo. Verum cum certo soaiuiis, diki 

Memphiticus? Crocodilorum longe major copia est in obtmuisse annum ex diebus tantum 36O compositum, 
Thebaide, quam in aliis iEgypti partibus. Et Thebae »^'q"« 8"ccessisse annum vagum, in (juo cuncti menses 
videntur prius caput regni fuisse, quam Memphis. Di- pcrvagabantur tempestates omnes, roento hie Mx^. Ut 
cendi bac ratione potius fuisseut Thebaei, quam Mem- ^esori responderet fere mensi Augusto Lat., noonbi a 
phitici. Est prseterea alia vox, qua iEgyptii bestias illas temporibus Augusfi Imperatons, ap. Aiexandnnos kcun 
designabant, quod Herodotum nonlatuit. V. v. X^^ii^c. 

D. Wilkins. Diss, de ling. Copt., ubi ad banc vocem. McroririoK. Unguenti species Sjg. Dioscor. i. 71. > 

pcryenit, de ea p. 104. scnbit: "Hodiefcq>Un , aeyoy ueri^irioy, bia rr/y x^XP^^s fJ^iy' yAp £v W, If 
in hngua Copt, crocoddum, et He4>inT crocodilos ^5 y^^^yarai f, x^^P^yn, u^d,Tior KaAelrai. De eod, 
significat." Verum haec non singularem Copticismi Athen. xv. p. 688. fin., Galenus Lex. Hippocr. p. 58* v. 
peritiam pr«>dnnt. Forte autem respexit ad Nomencla- Alyvimoy ivipoy, Paul. iBgineta viL p. 298. init. 
torem Coptico-Arab. a Kirchero edit, in quo p. 171. • Mewpi^j, sive Mcyp^j. V. dicta ad v. M^s. 

• 

' NotanrbsJEg. Mendes, cum ex Historicis, Herod., Diod. S., Plat., tarn e Strabone xvii. p. 1154, Steph. Bye, Xen^hoote 
Epheaio iv. p. 55,Bd quem legatnr Ucmsterh. in Misc. Obs. Grit. V. vi. p. S94, 5. In tribus Numis Hadriani hi mentio MV^Cvf^ 
eoramque in nno conspicitnr Hircus stans. In Numo Marci Antoniiii lefj^tur menahcioc, et conspicitur vir barbatns, Jopiter vel 
quis alius, sinistra Hirconi sustinens. V. Numos Imperatorios, quos e Mus. Borg. et aliunde edidit G. Zoega, p. 117. S15. 

^ Of. iterum Scholtz. p. 9. 

3 Dubium non est, quin ejusd. vici memoria senretnr in lapide antiquo ap. Oniter. Ixxxv. 1., cum fiat simol mentio Isidis Phari», 
h. e., quae in insula ^g. Pharos colebatur.— Est praeterea Menuthis nom. yiri proprium iEg., de qao Geoi|;iui in pr«f. ad FVagm. Jo. 
. Theb. p. xxvif. 

^ In vignolii Chronol. t. ii. p. 759., ubi quae scripsit^Jabl., ex his possnnt angeri. 

3 Etiam UGCUIPHt Cf. Thes. Epist. La Croi. t. iii. p. 134. Gr. nomen varie scriptum legitnr, Mf^p«, u$rtfXy 
Mimp}, Miawpl, MKTDp^. V. Fabric. Menolog. p. 23, 26. In Synesii Epist. cxUi. p. 280. scribitur Mi<iW;. Ex God. 
MS. Mosq. edidit Mattliaei V. 1. Anecd. Gr. p. 86. *Oyip»r» MnvSy. Illic autem Mi<ra;pl iOTenitnr. literis Aiafcida 

nomen scribitur tSjrmr^ jn Qotis Carlyle ad Jemaleddi-Abnl-Mehassen Maured-AUatafet sive rerum iEc annales, e cod. MS. 

Cant. a. 1792. ed., p. 47., pro quo^/-t"^"^' ap. AbdoUatiphnm p. 39. ed. Arab. Tnbiug. Loci verum sensnm non assecntns ttat 
ia vers. Germ. p. 135. Wanl, nominum iEg., mensibus iropositorum, eo tempore immeAior, doinde tamen meliora doctus, p. iz. pnsf. 

^ Alibi habet Dioscorides, Xaxfiayn l<rrif v<sp9iixi; h Supta yiTvu>|uicvov, nv i not MercJviov xaXoDo-tv, III. 9T,, ad q. 1. SchorSa Sai^CiCBi 
legantur. Pro nv Salmas., auctoritate vet. codicis MS., roavult Sv, quod pertinent ad Ivhv, succuni, non ad x^^^/SW, ^pdbamnnVui 
Exerc. Plin. p. 249. Monet autem CaryophQus in Diss. Misc. p. 83, 84^ ^*in errore vcrsari Vimm clariss., cum idem Diosceridcs 



pp. 14»^146.] P. B. JABLONSKII VOCES £GYPTI£. ccxk«i» 



Mcx«<p. Mcnsii S^. nam., qui auime Lat. Febmario, Et vox verfw Sittm. To hi Upigm nBlUt Itratf 4»it 

Bed et ex parte Jannario letpondet. Hieroa. in Zaebar. eUiftittr wtipixertu, f.' «-ap^c*#ai, "xptltw, «-Xi)r ak 

c. i. col. 1709. fin., Ab Mfiyp^iit MecUr, — a RomoM rpof^y. ^ 

Febnuriiu appellator. PUn. vi. 23.,- Maehirem to- [" Uyi*t»y in Mg. dkitur hcrbocenm qvaddaw, qood 

cat la opt. Copt. MoaamentH Miiptunr reperimiu at papyrus edole e8t» dulciMimvu im cibo rapoma 

U6XIP ' 1° <B°«>^ boj- mensis incidere solebat offisraw, Thfophr. H. P. W. 9*" H.St. " Nalla* dubito 

Quwlngeuma, ot noUt Theophaus Alex. L i. Pasclial. <1«^°.P»- f«yPti » D- Bruee d«enpta et delineata tab 

fin. erinterpretotione Hieronymi col. 705. Qood *i nomuie Ensete (vid. App. p. 36.) hic referenda «t 

JEg. annoseiper u.t fui»ent fixo, et cui eorum apao Df?*^, tennwatione Gr. nnaa, aao. hand 

wiiiDamensiumessent accommodita. anderem nominU frt.' "T^^"'*^ ad nctam hamanam idem." 

M^irrationeu reddere, non ita longe petitam. Earn |<".«''Jf?'^ ""^ Theophr. loc. Idem P.u. P; l«> 

»ihi suppeditat Epigr. Gr., in Anthol. 1, iVc. 91. Ep. L, "J- »tmiht«d.ne yocum Mnasi, Ensi, vocibus, ut videtnr. 

«bietb«riegUDtur: ' demta utnusqne tennintone baud invaruiaub 

Itaqne in iEgypto,pi«8ertiS. utputo, Alexandria:, mense sete eandem esse ac Mnasium Tbeophiasb. Botamcus 

MediirsoletaLt mvigadones et itinera maritinra redan- flmvis ex icone rtdescnpUone genus wtnd ui^ 

spicari. eoque popdus freqnentior in plateis urbium >nter Pabnw et Mnsas in systenate c^^ Iconem 

Jliaritiniamm tumionspiciebitur. Hoc potest designare "".gnrtudinc dmidiata. V. tab. n. p. 174. . R«ctn» 

Mecbir. Pars prior vocis, quod sie|lius monuimut, Ensete inedulis esse dicitur, bases fo^ 

. .;. , v^TD .. . . . nmse, usitatissimae ap. £tmopas ad abos. BmceiAp- 

nmificat plenus, yero. cbir, est yicus *el platea pend. p. 39. Respectu dulcedinis egregias nvMraaiw, 

urbis. Luc. xiT. «. Mechir itoque, si aha concurrerent, aUbi iiter ii&iifia (vi. 4.) *)iV«o. h^iAaXoy recensetur. 

eommodeexponi posset Mensis, quo vicietplatesernrsus N. «. Areca; oleracee medulla, si ita dicam, inioslilu 

frequentan mcipiunt, aut quo populus jam frequentior in Caribbeis adeo in deUciis, certe antiquitus ignota. No- 

piateU apparet, et discurrit. Posset forsitoin eo etiam ^^^dj^^ tamen Phoenicis dactylifene (Cydop. Britan.) 

irahi solemnitas religionis quam sibi Cencbreis u ^or prcdulce et lactifluum." " Mr&nov, cypems esiiu. 

Gneciayisam, ApuLdescnbit Miles. 1. XI.' Deeaquse- lentus," ut ait SprengeUus Hist. Rei Herb. p. 79.; 

dam commenUtus sum, in Misc. Berol. Soc. Scient. "idem sub nomine ^g. /JoXtraeAU, occurrit: k aom. 

Reg., t. Tu. p. 441, 2. Sed quia annus Mg. erat vagus, bene derivatur a uiXo et Ai«MXX«, Haiduin. ad Plin. 

uon fixM, quo tempore Mensi huic, de quo loquimur, „i. 15. Xubera deseribuntur, qualia aiespili frnetos. 

nomen Mechir imponere phcuit, nUiU definite audeo. foUa gladioli similia ; iUa et cruda manducari et com 

Rem banc m uniTersum loco suo relinquo. 1,^,^^ ^^cta bellariorum vicem geiere. Cf. Column. 

[» Mexelp, nom. mensis S^. m Epwr. In quodam meo phytobas. p. 5. T«hme buo potest «dXaiio«. cuius 

lexico reten ypifmu tUmP^'^. diciturque esse Fe- foetus 6p6fioit XtvKoit similes assantnr) Diod. 8. u. 575. 

bruariusLat. H.St] Certe autem hi tOmfw, quorum radicibns v«m» 

. * MifO^Sq. ^it> impatpof iriffti* ^Xo/at /Uyetet. Rhicopbagos tradit Diod. S. iii. 23." Theopkiasti locua 

Flut. de I. et Os. p. 359. Quale autem fuerit iiiud est : 'E** oi roit ift/Men xfP*"**' ^ ^ ^ 

f vrov, et nude aom. tnxerit, nec ex illo Phitarcfai loco, mra/Mv, ^verat Kara $ xaXeini MaXtfoMXXib «rpoy- 

nec aliunde discere potui. yiXof ry o^/tan, niytSot H iitdatv /UmtiXw, Arifuivw 

• M^, nom. regis Theb.* primi, in Eratostb. Catal., *^««'- ** ^I'l" <AnA iima Kvw€lp^ 

quod ibi Gr. ledditur iu6ytot. Venim baud dubicin ravra tniyiyoyrt$ oi tara r^v x^r^^ovfw ^Jf^9t 

CataL illo legendum est Ai**-!*, i. e,. tttemus. Id enim \i r&v.tf^, «al y/vcnu 

, ot iriiVTtt Cmrtf rpay^fMot : ubi J. Stackboase : " Sub 

nam. JEg. U6H6&, Meneh, omnino significat. Plu- J?!?* Cyperiesculenti L. i«.eritnr in areaous juxU 

ribus n^en istud in annotl. ad Calal. illSstnivL V. hi ^il"™- ^f*"- anthahum; igitur scnbendiw 

Cbronol. Sacr. de Mr. des Vignoles. t. u. p. 736. 7. (^t^SJ^. I'^^mL^'. TA^X 

•Mtjcie/. Anagallis, hcrba. Append. Diotcor. ii. dicitur in iEgypto nascens, auctorc Theophr. H. P, 

209. [p. 449.J II, Steph. Theophrasti locum sic vcrtit Plin. wd. 15. ; 

. * Mv^flrcoy. Planta in Nilo cresceiM, dulcis sapore. " Anthalium longius a flumine nascitur, mcspili magni^ 

Theophr. H. PI. iv. 9. p. 8$. Ata^ipetv Si hoKtt ry yXv- tudine et lotunditate, sine nudeo, sine cortice, Iblio 

KunirifKal Tp6ftfia fAiSmna cTvai rpla rtfvra* 6 re 7r6irvpo9, cyperi : mandont igoi paratum." Iterum c. xxix. AH* 

Kol t6 Kako^fuvw Z^iy rul rplroy, 8 Mrdator KoXovffty. thalii, quod iEgyptii edunt, nullum alium leperl usum.'^ 

sAtas [i. 71.] icriptmn reliqait, quid sit Mirwiney. Vox enim est, qua non raccns, led ligDmn ftfgpificatnr Ihic etiam patet, 
Plin. enrare xii. f5, qui Metopion esse lacrymam Ammoniaci aaturaat." Relicpia, qua addit Caryophiliu, occnpayit Foerias CEe* 
Hippocr. p» 411., non oblitns Hesjrchii, scnbentis : viruntor vtnvvtov, fjcO^n ^vTitftjuioov Ix ««xx«v fMyfA&wr •! 91, Mttimm, pro q«9 forte 
Kcribendnm Mtrvvuf, judicante Foesio 1. c, iteramqae p. 426, obi.pl$ira de v, virwjw. Adde not. a4 Hes. Vhwwu 

' Cf. Thes. La Croi. t. iii. p. 133. Variare nominis scriptnram Or., docet Fabric, ip Menoiosio p. St. In Gr. Inseript. Rooet; 
legftar, Mhno£ Ban^kot TETPA^i AirrnTixiN mexeip oxm kax ^ekatbi. Monet id A. 1. Silvettre de Sacy in Epist. de itta 



Inseript. lEg. p. 45. Sed nova torn onlar controversia, qoam tamen meam hie non facio, de initio ac fine Xanthici mensii ». i^tes 
diversas, ac motuo ejnsd., nieoftisqne aut Martii, ant Aprilis, ant etiam alios, inter se respectu. Ciii vacat, potest coBsnlere WrOS 
ernditos ad Hes. t. Nim et fiav9ix^, Norisium de anno Macedonuro, t. il. Opp. p. 6^ 7, 28. saq., Corsinnm FVut. Attic, t. ii. disa. 13* 
da Four de Longeme de ?ariis Epocbis et anni forma Tetemm Orientalium c. 1 et 2. Mtx**^ est in cod. MS. Mosq. ap. Mattfifti L 



diversas, ac motuo ejnsd., nieuftisqne aut Martii, ant Aprilis, aut etiam alios, inter se respectu. Ciii vacat, potest coBsnfere viros 
ernditos ■ ' " . - . . .. ^ _ ^ ^ . ^ . - 

da Four < 
C D. 86. 

^ Grotios vertit, t. i. Antbol. Gr. p. 355. ed. nov.: Pandere vela Mechir jubet et decorrere pooto. 

' Verba Apuleii xi. Metam. p. 789 sunt : Tunc ex. his nnns, qnem cuncti Grammatea dicebant—de Uteris fansta TOta pnefiitoSy 
Principi magno, Senatoiqne, et £t|uiti, totiqne Bomano Populo, nanticis, navibns, qoxqne sab imperio mundi nostratis reguntory 
renontiat, sermone ritnqne Gnedensi, ita ; aaoiz a^ezis.** Pro regnntor at com Jabl. legeretnr vehnntur, non probabat Oodendoirtl.y 
cni tamen conjectnra Jabl., pro aaoiz A<hEZiz scribendnm existimaotis nAOT A^EXiz. navisationis initium, non prorsus displicebat. 
^ In scribendb regis noouoe magna veterom diserepantia est, item in plerisqiie cooid. MSS. Comparentnr Squire ad Plot, de I. et 
0* p* 81*f Havercamp. ad Fl. Joseph. Ant. viii. c. 6. §, f., prssertim Wesseling. ad Diod. S. i. 45>, et Herod, ii. 4. 

^ Non opus hac mntatione ; monente etiam Wy ttenb. 
' * [Plinii errorem notavit, et Tbeophrasti locum correxit, Salmasins de Homon. Hyles latr. p. 199. Pierisqne placet Trasi essai 
qaam Theophr. inter radices, jEgypti pecoliares, qnse esui sunt, commemorat, et fAmXnoBaKknf ap'pellat, quae vox in ejus libris cornipta 
iu banc usque statem mansit, cum habeamus in promtu, quomodo ap. enm legerit Plin. Sic igitur legendum iv. 10. : *E> nnicitfAuJiHt 

pvKKa h ^'ti<nv Av* adroD ZfjLM» xwiipu. Qus Piio. sic reddidit xxi. 15. * Anthaliam longe a flumine nascitur me8}>ili manitudine et 
rotunditate, sine nncleo, sine cortice, folio cyperi : mandunt igni comparatum.' Non recte antem cepi^se mentem Tlieophrasti 
ifidetor Plin., com absolute dicit anthalium sine nucleo esse ac cortice. Quid eniib opus in radice describendahanc nolam describere, 
quod nncleo careat ; qoippe cum ista proprietate minimc censeantur radices? Hoc saltem colligimus ex Plin., legisse enm'iii 
Theophr. verbis h^irm fxiraXor, M^nfot : non, ut vnlgo legitnr, Avu^nm ^e. Sed male istud ^v^oi retulit ad radicem, quasi diijcerit 
Philosophus sine nncleo esse anthalinm. Qood caret ratione. Anthalium magnitndine ille dixit esse mespili, sed Avvfhou, I9tmp% 
^xixov ri fj(,!avt\n AgCnrof, Instar mespili nncleis carentis. Intelligit earn, mespili spccicm, qu« tria tantnm ossicula intns habet, 

3 nam rptitoKMv vooat Dioscor., qoss et iiftkim ipsi dicitur, cni folia tribnit frvj^iMw^, i. e. oxyacanthe similia. Notandoni etiam non 
ixissc Theophrastum anthaliam esse magnitndine et rotnnditate mespili, nt Plia. Tertity sed rotnndoro qnidem esse, magnitndincBl 
ipitem mespili apyrini habere. Anthalinm alio loco Tocavit iUam ^gypti radicemi nt eod. 1. e. 29. : ' Anthalit, qaod iEgyptii edaiit| 
nullum alium reperi usom.' " Em.'] 

NO. II. VOL. I. 2 H 



*csd LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR- OBVIARUM. [pp.l4S^l50i 

Dt r. MvdifioV Sdmeiderus in Lex/scribtt: ** £iiie Sares, dobt il a M parl6 cy-devant^ veut dire un paSi 
agyptische essbare Wasserpflanze, Theopbt*. H. P. 9* situ^ au mldy. En relisant ce que ie viens d'toire et 
wo die alten Ausg. pLvaioiov haben.** Edd.I pensant atteptivement k ce qui a et6 dit cy-deTant du lac 

* MkcD^, Mnevis. Bos ELg. sacer, religiose Heliopoti Moeris, je m'tfpper9ois, que selon Mr. La Crose, 
cuttus, sicuti Mtmphi Apis. Plura de Numine hoc i£g. UOIPIC, vel UOIPHC, est unc portidn; ou un 
dixi in P«th. 1. iv. c. 4. §. 2. ad 7. Nom. istud §. 6. pgig ^onnk, qui est au Midy. La langue Cophte auKfrisc 
hoc modo mterppetatus sum: « Graeci— nomen hoc cctte Etymologic. Ou p!ut6t, ce qui me paroit Ic plur 
scnbunt Myeees, et m casu quarto MvcttV.* Hoc ulti- iiiJBlJr* i.- Tin«v» 'D£i#^ 
mam. AfrefiV. ad typum Te?e Copt, proxime accedere '"'"emblaWe. UH FHO, ou bien UOT PHO, 
•rbitror. Inde Gr., ut opfawr, casum formarunt primum •'K"'^" ^idy. C est k ce que je 
MveSit. Si bene dimaTi, Uteris Copt, id sic exprimen- crois, la veritable pens^ de Mr. La Croze. Nam UOT 

. . - est aqua, etiam in lacubus stagoans, aut in alveis fluenv 

dumcsset, UHO¥eiH, Mn^^^^ UOT HClDPeU, qua voce iEgyptu 

Mnoein. Dicitur nempe OTOGIH, u^, vel tonentem designant, PJIC vero est meridies, UO 

OeiH, o^in, additoque pr^fixo consueto H, ^ igitur recte prorsus significat lacum Meridio* 

* ^ nalem. Gr. id pronuociarunt Mvpu.' 

1IO6IH9 lux, eademque voce designatur etiam Sol. * Moni. Fuit hoc Most nom. i£g., si credimus Hebr. 

Hinc igitur est, quod urbs pervetusta, quam incolse, magistris, ac sigiilatim Aben Esrae ad Ex. iu 10. Glib, 

lingua avita, dixerunt 06 IH, Hebnei vero scribere Gaulminius, de Vita Mosis i. 3. p. IH - P- 195 ct 196., 

•olent a Or. interprr. vertatur -HXiiiroXu, i. c., urbs "omlnis huj. istam reddit ratipnem : Mft ^. est iiqim. 

• ^ Ni ex, Mdi^iof Igitur est, ex aqua. Quae verba ostendunt^ 

soils. Accedente autem novo praefixo, nom. illud vimm ilium doctum ne prima quidem elementa liqguae 

induit naturam adjectivi, potestque (jHOOlH com- ^^^^ didicisse. Nam etsi merito largior, UHI, 

node leddi Oniensis, vel qui ad urbem On pertinet, aut praesertim in vocibus compositis, aquam designare, H I 

qui One est consecratus. Sed potest ilia vox etiam non tamen nunquam i£g. significavit ex. Aodc MuUenis 

niinus commode exponi et reddi, consecratus soli." Gloss, sacr. de nomine hoc ista habet p. 26: " Insuper 

* McBfiovdifi, fortulaca. Apul. de Herbis c. 103. Aben Esra tradit, Mosen JEg, Dl^JlD Moaios vocatum 
Append. Dioscor. ii. 150. [p. 445.] habet fwyfio^if*. «sse. Sic ille ad Ex. ii. Testatur autem, in libro 
Auctor Arabs ined. in Biblioth. Vat., ap. Kirch. CEd. nD*lMil /TTOy> Agricultur»» [de Agricultura] ita legi: 
t. ill. p. 7S*9 Motmut. qui liber ex ling. .£g. in Kedarenam [sanctum, s. Hebr.] 

* Mom. CheUdonium, [Chelidonia major] Append. Jra°slatus sit. Addit Aben Esra, se idem in Ubris Phi- 
Dioscor ii 211. [p 450.] losophorum Gr. legisse; . An ^ro ibi DVJiDi Monios/vd 

♦Molpu'vel M0p«. Lacus Ag. mirabilis, et valde S^L^Mrj'^^^^ "^J^u 
Celebris in Arsenoite nomo, ad Occidentem situs, multis DVITH l<^g.tur, Schal^hd. p. II. b. 

vetenmisermoiAusetorationibusvehementercekbratus. £S:^i*^p^"f f "^'^JS "^^ 

V. Cettarii Geogr. Antiq. pt. iiL p. 64. et de veiu nom. f^^^^"?' P-^f J; , ^'P.^f 

hq^us scriptionef HolsteLm in Steph- By*., v. 'A^^i^m. ^' o.^/^^J^^ I 1^^ * ^ . 

De lacu ipso cf. pneterea Ma wham! Can. chron. J*^^^^ V"^^^ 

p. 238. et sqq., atque recentiorum Peregrinatoruni, uuflMl ^ conjicere, MomosJEg. sonars 

Pauli Lucae praesertim, et R. Pocockii Relationes.* Si UUlllll, nam, quod dictum jamest, U Ul iii Toci- 

veteres audimus, Lacus ille nom. accepit a Rege Moeri, bus compositis ssepe aquam designat, IHI vero ducere, 

LaCrozio sententia, quod ex Epistolis, qu^ L;Bour. ^J^^^t^'' V*"f ^"^iS* .^^'T^ 
guetus ad eum quoi^am de^^^^^^ novem ETon^^^^r^^^^^ SSS 

tusad LaCrozium inEpistVqu« in Volumine, mecum »"P««»«en^^ 

oUm communicato, erat'^xxi? numero, in h«c verba: SrnT/^Hl^^^^ nominis scnptiojK^ 

Comine iis aiiK>nt donn6 au Said celui de Saris, ut Meris, ' lu T""' ""l'" 

8uivantvotreremarque, parcequ'ilstoumerentauMidy; """^"^ depravatam esse ex JE^. 

en s'y rendant. Et permultis interjectis hsec sequuntur : JXUtirll, Amoni, quod pascere et pastorem signifi- 
Je crois voir, ,qne le Lac Meris n'a port^ ce nom, que Mosen vero fuisse et Pastorem gregum, et Pastoiem 
parce qu'il^toit au Midy de la Mediterran^e, et non pour pop^'i I^eif S. oppido notum est. Quid si vcid 

quelqiie roy, qui Tayt rait, car au reste je le crois natu- p^men hoc Moni, per errorem, Mosi tribuatur» ctim n 
rcl, et non pas artificiel. Ad quae verba illustranda, *P8a datum fuerit filiae Pharaonis, qu» Mosen ex aqub' 
cum Uteris La Crozii, ad quas hie respicitur, nobis caren- extrahi curavit ? Nam UOHI jEg. dieitur lititrix» 
dum sit, hancce, uti rogatus eram, notam apposui: En rf>o^«, 1 Thessal. ii. 7. Et Gen. xxxv. 8. rpo^ Copt. 

effet, 3XU6PI est le Midy en langue Cophte, comme redditur 'I^U^tXY UUOHI, mater nutrix. Filiaa 
Pseaume xxxvii. 6., dans la version Cophte Manuscrite, autem Pharaonis, re«te et jure optimo, dici potoisse nu- 
et en plusieurs autres endroits. Le Midy est aussi ap- tricem, et Mosen eam honoris causa eo nomine c<Mnpek- 

Tii^nr Tifii^^nT ^'^^ S"" dubitet? sed arbitrium huj. rci periibeotcr 

pell^ Uv?A 1 Gen. wiii. 1., d'ou vient UUvJx'l, aliis relinquo.^ 

oeridianus, dans le ro^me endroit. Et Saris, ou bien * Moph, Ita in Scriptura S. nonnunquam ' ap- 

■ Ap. Plat. d€ L et O. p. 364. (49$. ed. Ox.) Mvmf probanmt Xylander, Bentl., Markl., Sqoure et Wyttenb. Alii mile m6ta. 
Opt. eodd. Diodori S., iEliani et alionun pariter habcnt Mwtv, De orig. nominis alitcr sUtiiit Kocherns in Misc. Obi. Grit. Novit' 
t. it p. 155, 6., existimansy nom. Mnvig et MifMf^g cate idem, derivaodnmque ex U6& U&UXY et HOY^I, 
aat potinsy ad nom. Osiridis 'Oyovfi;, vel demto articole Noi^i, literam (Jf acceuiue, nt Osirios diceretar Boa, qmui Oairidi vel 
Onnphidi aacer. 

* NoUns ne^gas, qaae notavit Weaaeling. ad Diod. S. i. 51., et Herod, i. 149. Digoa eat inprimia. qaaa attente legator, diaaeiw 
tatio Oibtrti de hoc lacu, in CommeDtariia Acad. K. Inacript t. xxviii. p. 9$5— 245. 

* Annotactionem Jabl. ad Epiat. Boorgueti dedit Scholtnaa 1. c. p. 9, 10. 

^ Jndiciam 4e ultima Jabl. oonjeetora ego quidem aliia relinqao. Obaenrandam tamen, filiam Pharaonia, cai Moaca plofaBom 
debebaty appellari a F1. Joaepho eipfxtvOic a. Bt^fMuQU, ab Artapano ab Abulcasimo w^oLja, Zf^t^onde Relandas aw* 
picabator pro eSfjMvQtc in Joaepho legendnm BtffMi{. V. not. ad Josephi ii, Antiq. c. 9. $. 5. ' De nom. Moni, ai? e Moaioa. cint 
Boddena in Hiat. Eccl. V. T. 1. 1. p. S92, 3. 

5 Sibenememini, seme], Hoa. ix. 6., ubi habent pleriqne codd. MSS. Cp, alii t^Q, «teate Kenniootto, Alex^vero iaterpieteay 
ipiomm eat magna anctoritas in reboa, ad rem ^nrpti Gcograpliicam pertinentiboa, prebent M^<f. Qooa aecoti aout Hicroaraua 
ad Hqaeae locnm, iaterprea Lat. antiqmia, alii. Com iia non diacordant recentiorea, de qoiboa non^aaae soffidet Ravhim ia aiat. ad 
^wii Itinera !• ii. p. St., Mangerum ad Hoseae verba, et BTichaelia in Suppl. ad Lex. Hebr. p. 



pp. t«0-14eLl p. E. JABLONSKII VOCES^EGYPTliB. «cili 



pcUatur Memphis, contnctum nempe ex Menofit. Ita baudquaquam sknificat extraotum ex aqtn. 3. Vow. b. 

censai Dissert, iv. de Terra Gotten §. \v. p. 41. ne sigqlficare quidem extractum, quaUtercninque demam 

. *AiSffX'pi(. Nomen r^is Thebci in ap. Eratosth. id fiat. EspKcemus hoc verbis Aodr. Mutteri, qui in . 

Catal. num. - xvii., .qni .ittud inteipretatur {i\t6ionm. Gloss. S. p. 28. bac de re ita disserit Vox bta TWO* 

NempcUQI— 5CPH,Moicbre,^.diciturdonam Mow, non extractum aquis sigufiwret. sedqui exhax- 
»oii.,veldonatusa«)le. V.notasmeaiad ilium Catal., Ertractum vero W Masui, Awna. 3. NJuI 

in VignoK Chron. S. t. ii. p. 752. decedere auctontaU et yentati textiu Sacn, si 

•MorfO. Cognom.I»idis, significan«inatrem. Plut.de n?"*? Mosis fuisse ongme JEg. Won enjm 

1. et O. p. 374, i, S'Hir.. lont Sre MOT©. ar,^atyav„i »^t<>™ Mowca, nomen Mosis ex Img. Hebr. 

fi ri uiy ^p£»-v' T&y Syoa&Twv MHTEPA. Nempe esse desumtum, sed docet tantum, ex eventuiUo memo- 

fiTvv » iiTv Vt» • J . . J «bili»quo jussu fibte regis ex aqua senratusest, nom. 

U JXT et U JX I 1 , matrem designat, quod Gr. ex- „„„ ^osen accepisse, sive id fectumfiieritab HebMeis, 

tulerunt f,oi». Observatu vero tend indignum, quod giveab ^priis. Cum autem nom. hoc ex ling. 

idem Plut. scnptum rebquit p. 368, Sf. Lunam, i. e., ^^^^^^ ^^Jl^^i possit, idque, quod bUtoiia Mosaica de 
Isidem, appellasse matrem mundl : quod eam mihisus- observat, plenius exprimat, «i ex Una " 



picioncm suggcssit, fieri posse, ut Plut. cognomen l^cce explicaliir, quam si ratio ex Hebr. sermonc reddenda sit. 
Isidis Movd in mente habuerit. Nam U«aX 1 — BO, intelligitur &cile, salvam utique esse auctoritatem textus 
recte dici potest mater mundi. Plura vide sis in Panth. S. Non video igitnr, quid me impedire possit aatde- 
1. It. 5. §. 3. beat, quominys in eorum pedibus sententuim eam, qui 

• * Mffpis. V. supra in v. Mdlpis.* Mosis nom. vere fuisse Mg. censent. Sunt potius rati- 

* Mvpralos, *AfAfn^y6ioros, Ila Eratosth. CataL re- ones piurimie, et quie pondus habent non leve, quae me, 
ghm Thebaeorum Mg. num. xxiii. In notb ad Catal., ut sententiam eorum meam faciam, induxerunt. Nam I. 
dixi n<>m. JEg, vere ita scribendum. fuisse 'AfAvvraios. Interprr. Alex, qui sunt Judaeorum omnium, quorumi 
N^mOMJOYH TOXIO, e8tdonumAmmonis,Yel scripta «tatem tdere, antiquisMmi, qui .^^^ 
donatusabAmmone,'A;i;ia,K<58orof. Verum Gr. paulattb Moses nomme hoc donatus fWt, qm X^. et 

nom^ hoc pronuntiando corruperunt, dixeruntque pro Hebneorum ^ de re monumenta consulere potuenijit, 
•A/i.KraTo.,kpraTaf,ctvitiosailLrpronuntiatiopropagata, ^"^""^ deperdita, non pr«ter rationem nom. id ex- 
tandem ap. Gr«cos ' invaluit. V. Cbronol. S. Vignolii ^^^^^ ^iw^^s, quod est vere et rem iliam, t|nSim de 
t ii p 756 nomine hoc nos docet Scnptor S., egregie et ex asseex- 

•Mitet **M«tf. Aqua. Observant hoc scriptores ve- P™?**- Sine dubio iUi veram docere voluerunt prottun- 
teres permulri, qui nom; Mosis ex ling. ^g. interpietari tiationem noramis Moses, cum Hebi«i ab ipso Jam 
• • TfTnn«v» . .y. principio mud idem magis ad senium liiigiNe sum 

satcgerunt, Et certumest, U UIO T, Mo-u significw^ detorserinf, scribendo et pronuntiando rWO. Ip*um 
i£g. aquam. In voce, compositis etiam occurrit U Ul« vero Mosen pronuntiationem banc, a populo suo receptam 
Vide v. Mwi^^f. et dudum stabilitam, retinuisse, mirum profecto non est. 

*MkKni\L Deus marinus, si credimus Jo. Tzetzae, Num spreta suorum consuetudine, cui a teneris assuetus 
qui id, nescio unde haustum, memoriae prodidit Chil. ix. ipse erat, formain nominis JEg;, forte tum plurimis iguo- 
bbt. 259. — Mur^X^ briKoi rats yovdis Alyvrrltfr tam, praetulisset ?. Quis tale quid de Mose, cnj. inimici 
Tloauha de6v BdK&vtnor, ical deov rwv vidrofv. Vocanint implacabiles erant £^ptii, suspican queat 1 II. Noii 
igitur i£g. Neptunum, Deum maris, sermone patrio aliam fuisse doctis olim Hebr. maigb'tris sententiam, ex 
Mw^X^.' Ubi observabis, 1. Neptunum Mans Praesidem, antiqubsimis eorum, quorum aliquid superest, facile in- 
in iEgypto cultum non inveoisse, qua dere consuii potest telligitur .Eos inter est Ezechielus Tragicus, ab aetate 
Panth. i. V, c. 3. §. 2., et c. 4. §. 3. 2. lAiaarikk esse nom. ab interprr. Alex, non ita remotus. lilius hosce versus, 
homine rer«im iEg. ignaro cofafictum, conipositum quip- auibus filia Pharaonis matrem Mosb alloquitur, adfenint 
peexv. ^.et Hebr. UUI enim, ut aliquoties jam ^Icm. Alex. Strom, i. p. 345. [414.1, et Euseb. Praen. 
moDui, non vero ^f, in compositis vocibus, aquam sig- S- «• 28. ToCtof, r^^yai, Tp6^' Khy^ fxieedp 
nifiqat; lyX vero vox est Hebp. Deum designans. ^jobd^trw ciStv. Ovofia hk Mwtriiy AydfikSe, rop x^P^ 
iEgyptius St^y r&y i*Ar«v, vel Oeoy dakdtrtnoy dixisset ^ypds ityetkey irorafilas Ax'^yo*. Quae qua ratione ac- 

SedMj^X^^g. atea,V«Tc^^^^ 
.vere monstrum ahqUod vocis fmsse censen debet. g^,^ p.^^jj^^ Eiechielo adstipulatur Pbilo Jud., in 

* Ita interprr. Alex, efferunt nom. magni I. i. de vita Mosis p. 605. [t. ii. p. 83. ed. Mang.] scri- 

iilius viri, qui populum Dei ex iEgypto eduxit, ejusque bens: EIra iibatny ovo;ia, Befihnf Mwfrfjy Mfiw^ ita to 
in Arabiae dtterto Legislator extitit. Hebraei nomen lie rov {/baros ah-oy iycXiaOav rb yap ifbiiip Mm oVo/id- 
iltnd 'scribunr Htt^. Nomen ipsum veterum permulti ^ovcty Aiy^ioi^ Jungendus huic Josephus, Antiq* 
JEg. esse judicatunt, et ex ilia ling, etiam interpretati Jud. ii. p. §• 6.: icjfr r^y MKK/iatv ra^y, (Mo^vV^s) 
Mint. Qui hoc' negant, nominisque huj. origines in jcard t6 irv^(iePfiKqs idero, els rby irorafwy kfiir€a6yTC ri 
Hebr. sermone quaerendas esse contendunt, praesidium in yap {/iup fim oi Aiyvvrtoi KaXovtriy, i<rHs 8e i-ovs 1$ Hbanm 
his ipsrus Mosis verbis, Ex. ii. 10., se invenir e exis ti- ffwOiyras. £ Judaeorum scriptis accepisse hoc videtur 
ia^,'ubi haec nominis Mosis ratio adfertur, D^DH M ^3 vetustus auctor versuum Orpheo tributorum, cui Moseft 
Tirrra quia ex aqub extraxi eum ; vel, uti vertit audit vboyeyrjs, ex aqua ortus. V. Jos. Scaligeri not. in 
Pfeifferus, quia ex aqua extraxisti eum, tanquam mater Fragmenta veterum selecia, libris de l^mend. Temp» 
Moris verba haec protulerit, loquens cum filia Pharaonis. subjun^ta, p. 48. III.' Eandem porro, de nom. Mosis 
TWO igitur Hebr. lignificaret extractum ex aqua, et banc JEg,, sententiam, suam quoque faciunt prisci Ecclesiae 
esse veram nominis Moses siguificationem, testaretur Christ. Doctores, Clem. Alex. p. 343., Hieron. Opp.t.ii. 
Moses ipse. At nou abs re erit, hie observasse, 1. voc. p. 103., Eustatb. Antioch. in Hexaemeron p. 79., ad 
TWO sumi quidem de extractione qualicumque ; verum quern Leo Allatius in not. addit Rhabaiium Maurum, et 
non de extractione ex aqua. Vox igitur Hebr, TVDD Procopium. Adstipulatur illis Suid. v. Murv, Muv ra 
significabit quidem eum, qui alicunde extractus est ; sed Ubiap trap* Alyvrrloa' l£ ov Kai Mvvtrijs. IV. Ex recen- 
non extractum ex aqua, nisi addatur, ut fecit Moses tioribus igitur nostrb eruditis, et Scripturae interpretibus, 
O^DtTID, ex aqua. Recte id etiam monuit Eus. Renau- cum hie tot haberent sibi praeeuutes, eorum sententiam 
dotins, dans les M^moires de literature de I'Acad. des non iMViti amplexi sunt Hottingerus, aliique noh pauci,' 
Inscript. t. ii. p. 272., tamet&i Bochartus in Geogr. S. quorum nonnuUos adfert Pfeifferus Dub. Vex. ad Ex. iK 
P., i. I. i. c. 15. asseruerit, at non probaverit, voc. TWO 10.' Est inter eos etiam Athi&nasius Kircherus^ qui ali- 
semper sumi de extractione ex aqua. Moses igitur quam linguae veteris notitiam jactavit potius, quam 



' Post vfoTrw excidiue Yidetnr r«Ow,jnd\ce Marklaodo p. 138. ed. Sqair. 

^ Mi/^; fat in qoibasdam codd., sed reptius scribitiir MMe<(. Cf. Wcsse|ing. ad Diod. 8. t. i. p. 61* 
' Ap. Herod, vero ii. 146, tit 15i,ac Thncyd. i. 110., nom. scribitar *i^9r«r(K. . 

^ PiiiJoni Umen tempore alio altter vismp Mt. Scribit emm, 1. de nominom nniUtioBe, tip. 59r« 'bini^9Af yof Moirnf 
l^oraK MM 4ir>^fii^y ^ rnf df9i4m; alriaf, ^ Op, FhtU t« i. p. IH, 113. 



•asm LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. iM-^lSi^ 

Imbait, et CL Mmasku, qtti-felicioret in ilia tf^mShp^ ^^^gjp^^ enim a moltts inde tecuiis Copli TOciaUr^ 
gPmoB £t^. Eonia verba mox adferemui. V. Coo- suntque longe pktrimi, qui nom. hoc ipsis ab aaliqiioi 
MevatioBem hie et 31ud meretar, quod somen Mosit ab urbc Copto in saperiori JEgypto, adhaesbse augaren- 
iaianti, tarn expoiito, a Tii^me £g., r«gis filia, datum tur. Potuif vero Malobathnim dici Mg., aut Copticoo^ 
ftmril, quae id profecto oon ex Hebraeorum, sed suo pro- quod Malobathrum optimum JBlgypto eaeet pn^on^ 

trio et patrio sermone desumtnra fuisse Tidetur. Ursit ideoque re ipsa dici soleret. Testatur hoc Erotiu. 
oc non Mde causa Kirefaerusy idemque argumentum Lex. Hippocr. ita scribens, JMbpoy Aiyihrmop, m ftim 
ponderis non spemendi esse censet Hottiogerus Exerc. iUiavro, ro \ty6fieyoy &iro crcd^i^f, ^errl yh^ depftawrim^ 
Anti-Morm. p. 44. in notis. Quibus et VI. ilia accedat ol hk fuXofiABpiyoy (1. MaXofidBpivoy,) Unguentum igitur 
nrtio, quod Mosis nom., Tel uti Alexandrini habent Malobathrinum singulari ratioae, el per exceUeatiaai 
M«ir«r^f, commode ex ling. iEg. explicari possit ita, ut videmus dictum fuiue iBg. Certe origuiatio hmc speoie 
m et verbis Scnptoris S. omni ex parte satisfiat. Vide* non mediocri commendare se posset, si iEgyptii regionent 
amas primo, quo paetO'Salmas. remh.expediverit. Inl. suam unquam iEgyptum, vel Coptum, ejusque. ineolaf 
de Ann* Climact. p. 6l4. huno in modum dbserit : Xc .Srfptios, aut Coptos, dixissent At nunc tarn eertumi 
i<Tl) est capere.— In fine positus passivam inducit est, quam quod certissimum iE^ptum voc. esse 
?. .1 . \ . /fTTrr/\iJ»#rr\ non iEg., sed tantum Gr. ongmis. Ipsi .SffrptB retMneoi 

(significaiionem), ut Mutoy^l (UluOTO I) captus ex ^ ' •v^fiT 

aqua, ivoXn^Ocl* if W. Non omnia SalmasU verba suam patnam, nunquMialiteT, quam DQHUl, Chami, 
tueri ausim. V. et ejusd. Epist Ix.. p. 133., et Ixxviii. et .£gyptium semper HUX!)CHU If Na-chami vocant; 
p. l67< Salmasii explicationem, tacito ej. nomine, adop- Deuominatio vero Coptorum debetur unice ArabUnu^ 
taidt Huetius Demonst. Evuug. p. m. 75. Certum tamen quod Jos. Scaliger de Emend. Temp, acute vidit, iKwyie 
est, UOlUYCri recte exponi posse sumtum, vel ^^'^ Coptorum nom., anteqwrn 

eaptun. ex aqua. Posset quoque v^ eadem explicari iEjyptum sibi subjecissent, nuspmm audilsm 

YiTfm<\/>ifi£^ . . . lectumve faisse. At quia ab ilk> tempore paalatoa 

U UIO I ly fe, ex acpia vcniens, egrediens, quod magis u^^a Arabica incofis igypti patria evasit, ex eTfactom 
fcvet scnptiom Alex, intetpjetum, et Scriptorum N. 1., est ut et ipsi Coptos se nuncuparent haque origuiatio 
qui fipequenrer habent Mwvtrfis, quod plane est ^ocis Nacophton, quam obtuU, locum habere oon poteat. 
UUI0YuJ6. Et banc originem probasse videntur, * Ndp. Iris Illyrica, herba. V. Append. I>k>S€or<» 
qui olim MwUtr^ interpretabantur roy SiiroiryevvayTa Tf 1. i. c. i. [p. 441]. 
Mori, ap. Clem. Alex. p. 343. Communiter tamen * Nec^/. Vide v. Neo*/. 

yeteres nom. hoc significare aiuut servatum ex aqua, ut * Nemecon. Apium rusticum. Apul. de Herbis 8. 
loseph., Eustath. Antiochenus, et alii. Sic enim sen- * Nemeuespa. iJhamaepitis. Apul. de Herb. c. 26. 
tentiam suam declarant. To Ubiap, (vel, ut alii, /xwif) Sic et ed. Torini, et MS. Voss., c. xxxiiL Kisebeni^, in 
iyofA&^ovviy Aiyimrioi, inriis bk tovs ^ HiaTOs vwdiyrcu, (Edipo, t. iii. p. 71. id interpretatur pulcritudineai^ siv^ 
ttbi voces has ^ i^iaTOs, gUissema esse mihi persuadeo, decorem CiBli. Inscite omnmo. Arabs ap. eond* hi^ 
ause esseot delendae ap. Joseph., uti nec ap. £ustath. habet: dicitur Nespha. 

Antiochenum comparent. Placuit haec interpretatio ^ Ne^/. iE^ptios li^ua sua sic appellaie rmt hray^^ 
Kkchero^qui, in Piodr. Copt p- 138., UlUYCHC, Scaliger memoriae prodidit, de Emend. Temp. 

. „ . u . A run ^ ^nuo P* ^9^* Eand. vocem lile Horapotlini restitneodam 

inqmt, Mg. est, mm Hebr. A UUl, et Tyili^, putat,proeo quod ap. eum legitu;^ AW. Uanc posi. 
qiKMl ex aqua servatum di^t. Verum hm, ut in ahis remam tamen vocem, iecte se utiqu^ habentem. Bb». 
phinmis, fttcum lectonbus fecit Jesuila lU^^ p^jji^ ^^^^ vindicavi suo loco/ Certum ceteroquia 

vendidit. Non est enim vox JEg. TUHC : et multo est, quiuque Agyptiopim hrayofi^yas, ab Arabibjoa, quo* 
minn» servare, aut servari, aut servatum si^nificat. De rum lingua a multis jam seculis utuntur .£^ptu» dici 
^pos, hac, ut earn Kircherus protuUt, merito etiam du- ^esi. Salmas. Epist. p. 132. puUbat, esse Irnno 

bitat Andr. Mullerus Gloss. Sac. p. 29. Dum vero - .11 iWi 

ipse, rejecta Kircheri ioterpretatione, suum substituit «t interpretabatur 1110 1 assunitiones. 

MIS noa ndet^ a tcriptaone douhdu huj. qu« in om- h. Ncsi pro Arabica habenti. Y. M ei. •! 

»bu> bagMis repentar et citra ullam nccessitotem. \on^e Alferganum ». Alfraganu. p. 44. 5 .» ^ 
«cedm ? Interpretatio, quam Teteres nobis submims- . jf^^ , ^xor Typhonis, cuj. ni«»>iMi« 

Nempe UUl) in vocibus compositis, aquam persaepe de Errore Profaii. Relig. post init., et Epiphaaius iii. 
designat OYXG vero, use, vox notissima, et m adv. Hair., p. 1093. fin. Plut p. 355 etl^ nom. hoc 
Copt, libris admodum frequenter occurrens, est o^Sciy. «*Pon*^ rcXeviiiy, finem, et reXevra/ify/ ultimam. Qoaie 
UndepatetUraOYXe, M«i;cr^, etcumtermina-^^^^ "^""^ ^""^ mterpiatari 

tione Gr., M«v(rt3ff, vere JEg. sonuisse ffiMyra |{ W^^^^iilj nephthos, i. e., termmakm. Nephthyas 
fiarof.* uamque nomine symbolico ^gyptii intelligtbant terini* 

♦Nacophton. Malobathrum. Apul. de Herb. c. 79. num JEgypti, qui ad mare rubrum spectabat» am 
Ubi suspicari quis posset, Nacophton JEg. vere sonasse Arabiam Mg.^ Plura ea de re dixi in PantU. i£g«.L a. 

Hea-ROnr, Nel. -lN^_Kopt. \. ole«m ^' Neith. ^tu isto noniine Dea« appdl-. 

C<^ticum, aut potms XlUA— XXUII 1 , Copt, i. e., bant, summa religione Sai, in ^gypto infer., cultaia, quam 

Jl A^if?*??**^. J"hl. ac^edit Scholtrios p. lO. Omissis aliit, qnae ex scriptoribus vetnstioribns qaeant aflerri, tantnm adscrittem 
• Cod. MS. Voii., in Bibliotheea Lngd. Bat, Olouam hane in OcUteBchnm : Mwi/Vnr fr«6* m Jy [Miffi;'], t ^numim t4 vKp AiymmL 
jmi xnf , « ffifMim ri %%t* Alyvtiriovr i U nv uUrof ^tif. De orig. pominii Moses recenUores qnoene in divenn abeaat 

Ut taceam interprete* libn Mot. Ex. u. 10 ; Mangej ad Pbilonem t ii. p. 85., et Albert! ad Hesych. bimv, Hebr. pntant Conine 
riam Tero esse uoimas opinatmr Michaelit 1. c. p. 156S. Mingarellitts ad Xa. codd. reliq. p. eclxxi, cclxxii, nomtnit origtecm iEfe, 
ignoscit, compoiiiU nempe ex (JUIOT, aqua, et QG, bibere, aat ire, abire, nUi forte iUad CHC sit Maple. 

aMBtniki nominis, nihil per se denotans. Nom. esse vere iEg., jadicat A. A. Georgtns, dodtqae ex UlUO Thtihaiti 
UOO Y9 »q<»> 6*1^ Theb. eaptBf, snblatns, vel ednctns. V. pmf. ad Fragni. Jo. Theb. p. exUv., et act p. if4, 

^9 Itf* ^* l»*«l^«"tof his, neqne Tiros eraditot, qaibas nom. JEg. videtnr, in etymologla Concordes esse. 

Consentit Lu Cronus, monetque, voc. Nesl esse Arab., nusquam earn in libris JEg, de Epagomenis occurrere, has aatsm 4ki 

ni OXHOT HROYXI, Pi Abot Enkougi, h. e., parmm mensem. V. Tbei. Epist t. iii. p. 134. 
» In Plut. pro VifBfK reposuit Squire Vi^vt ex coUatione aliorum scriptorntt, sed 6de codd. M8S. Wyttenbach. p. 459, «t deiaeeps. 
. TiXiwT»i'ii» recle forte legi TiVvrnv, ut in loco altero, monuit Squire p. 96., et hoc e sua cortectiooe rccepit 
s Neimtyn iigoificaise limiUaea .Sgyptum inter et Asiam deserto in Sirbonidis Ticinia, abi paalatua ar«n» ▼eraos 



Sebr^lltem^^ Nil^°i*l««P>« modom exnndante, mergi aeqaeapt," e Pint pateresenKt Blichaelis p. i. Spic. Oeefr. 



p. E. JABLOJJSKII VOCES JEGYPTtJR ecdp 

Plato, et, quieom fequuatar, Graecialii, semper 'Minerr- suras vianim nos milliaria dicimo^, OMeci stadia, Oia&i 

am interpretantur. Testantur hoc Pbto, ib Timaeo, p. lencas, £gyptii signes, abi legemJum schoeDos. Delme 

m. 474. etej.iuterpres vet. Lat«, Chalcidius. Testantur dimetiendi intervalla locorum ratione loqaitur Mjax, 

hoc idem Arnobins iv. p. 137., Hesych., Eratostb., et Tyrii^t '^lu* P- 270., HMfmpovvTai riiv y^v — ^x^** 

alii, quorum loca .adduni in Panth. ^g., 1. i. 3. §. 2. pIou, KaBAtrep Alyi^wrwi. Videndnm, an hue pertinett^* 

Malta quoque occurrunt, in histona Mg. nomhia pro- quod Hieron. scribit in Joel. c. iii. (0pp. t. iii.) eol. 1367 1 

pria, virorum et fteroinarum, quae Numinis illius vestigia ox^iWopv, quod aut funicnlos significat, aut juxta Agyp* 

pr» se ferunt lucuknta, et ex iUo composita fuere. Quin tios mensuram certi itineris, Psalfliista dieente : Semitaaa 

et in ipsa Gnecia, temporibus antiquissimis, Neitham meam et funiculum meum tu investigasti (P». cxxxix*, vel 

honoribus divinis mactatam fubse, ex veterum monu- secundum Grtecos cxxxviii. 3.) In Nilo enim Fhimine* 

mentis satis certo coUigitur. Malta eam in rem disserui sive in rivis ej. solent naves funibus trahere, certa habentea 

in Dus. de Ncfitha, inserta Miscellaneis Lips. Nov., V. spatia, quae appellant foniculos, ut kbori defessomm, 

vi., p. 447. et seqq., atqne in Panth. Mg. 1. i. c. 3. recentia trahentium colla soccedant. Erant igitur tra- 

Ibid. plura de numinis huj. vera significatione et cultu, bentibus naves certa spatia constitnta, illaque spatia 

quo eam jEggrptii dignati sunt, poterunt legi. Obtuli ir^oivoi dicebantur. In terra, ac praesertim in desertis, 

quoque plures nominis Ni^tO interpretationes, quae vel intervalla ilia notabantur calamo, in terra defixo. Plin. 

aliis, vel etiam mihi venere in mentem. Mibi videtur vi. 29., Unum iter a Musio per arenas, in quo nisi ea« 

nom. hoc deduci a verbo HGI, quod decemere sig- J?*?^ ^^^^ 7"^ non repentur, subinde aura vei^- 

\w£\xm , iiUTQ tigia openente. Calamus lUe a Gr. scnptonbus vocan 

nifieat. Hinc formatnr Mbl 1 , vel llttlU, quo solct (n^aeiov. Sic PaUad. m Hist Laus. c. xxii. p. 933., 

destgnatur decemens ex cuj. nempe deereto pendent ^rkrbv Ka^v iicelvoy, 7r)knfiupao9rro, ro9 naraiwB, Kui 

omnia, quae sunt et Sunt. V. Panth. 1. c, et Praef., tt^ro^h^'os Mlv fHifieiarrfwXdTei. Idem c. Ixix, p. 1000, 
quam Panthei parti m. praenusi, nbi quanlam m pnma ^. ^^.^ ^^.^ mj/ic/^K ral rtm^Ap^y eh r^r 

paite dicta correxi. . , . „ , eiiya^iv fyvovrai. Et c. mm. p. 9^1., uKf,(ny Mmva 

• Nisme. Hehotropium. Apul. de Herb. c. 49. j^^^^^ Ka\ov,jiiyf,v KXi^Ka. r&rli ianv Orw 

• N/r««pif. Nom. regmie, m Eratosth. Catal. regum ^^Xo^^evo, th ty MtU Ifivvifiti oiKflfral irt^ 
Theb«orum S^M. Est compositum j^^^^^^ ^^^^^^ ^j^^^ ^ ^ 

ex Minerva, et uXI)PIj trutSeiy. Et sic et Oiympiodorus de Oast loquens, ap. Phot. Bibl. Cod; 

interpretatur Eratosth. *AOfiyay yiKiifdpoy. V. Chronol. Ixxx. col. 192. ovyrelyayros els iKaroy vfifOTia roO fitra^ 
VignoUi, t. ii. p. 755.' bmarijfAaros, Ceterum tnifjieia ilia, sive signa, nihil aliud 

• No. Hoc antiquitus fuisse Alexandrite nom^, fuisse, quam calamos in terra defixos, satis indicat Pal^ 
Hieron. tradit V. in les. (0pp. t.iii.)'coi. 125 : Significat ladius Hist. Laus. c. xx. p. 920., Ka^ Xafiity S^/ia roX^ 
sive No £gypti civitatem, quae nunc Alexandria dicitor, fuay, cya Kara filkioy tara x&piv inifitlov^ Mg^ vero 8er«> 
rel. Et 1. ix. in Ezech; col. 912: nos autem, pro No, 

Alexandrtam posuimus. Ap. Ezech. sane commemoratur mone Noh, vel HOa HPU110, significat ri4X«/uay, 
urbs No c. XXX. 14. et 15., secundum divwionem Textus calamum, juncum, qui in paludib^s et ad Nili ripas ere* 
Hebr. Et vs, 14 quidem »3, No, ab Alex, intcrprr. red- scebat, et ex quo varia supellex texebatur. Hoc idem 
ditur Ai($(nroXu. Versn vero 15 eadem dicitur »i POH, Gr. nomine irxo/vov designabant. Special im vero vocab.* 
quod vertunt iidem interpretes rb TknOos Mkfju^m, vs. istud posterius de calamis accipitur, qui ad dimetiendum 

S*, J^"' """P*' *5 P'""" i» Copt, libris signif. habet me^ndi. Sic Micbs c. ii. 4^^ 

W. vel TIO» W. pnam eandmque urbem significant, verba h«c ^UXooO uoS «are/*erp,ift, h> axo^l^. Coptus 

nempe Di08H«n. «»eTheb«^gypti super. In nomme (-^ LectionVio Hebdomadis ^«icte MSS. S. G«m. 
hoc exphcando aberrarunt permulti et veterum et recen- 

aiTc;m"" " No« plnni nunc de Pari.,)|be8tinterpretatus TTOI UnajAOXOC 

«/^ir^r"°"'"t^I!Pr**^' \ ^XYPOXiyC U^HOa. Significturigihiratro. 

25. EzeclT. XXX. 15. Nahum uu 8., ubi Interpretes que isto nomine iEg. calamus mensorius, de quoopene 

Alex, nonnunquam habent luplha A^^y. i. partem, p^tiuta est videre Schindleri Lex. Pentaglott in rttpcol. 

vel possessionem Ammonis. nonnunquam etmm iWa»oX.v. igg^ ^b his vero calamis mensolSs, tern* iifixis. 

«ti Greci Thebas fgyptia. siepius .uncupare solent. ^^rtam vias longitudinem indicabant, et dimetieban- 
In Martyrolog^is CopL AfSS. appdlari solet IIIU j(X tur. intervalla ipsa, ab uno calamo ad aherum'porrecta, 

• r» TTTn\Tt/-veui>TT nomen acceiMsse videntnr. Forsitan twncn et alio modo 

HT6 IIIjIXUOtH> loccm Aman; vel Ammoms, intervalla dimetiebantnr Mg., qur magis ad mentem 

forte, quia turn temporia locus tantnm ostendebatur. in Hieronymi accedit Nam per Noh, axoifov, potest et 

quo dim Thebse steterant . intelUgi restis, vel funis ex junco contcxtus, certae et de- 

Certum itaqne eat. No-Amm«n voc esse compositam q"o d^etienda spatia quxcunqne 

ex Ammon, vel Amman, quod nom. erat Norni^ iEg. ix?t"«r^*' I"®" hodie fit in ^gypto. quemadmo- 

sanctissimi, et No, quod ^/««. partem vel posseisio.e^, '» hi« testatur Vanslebius. m histom peregnnatiotus 

iisdem designavit. Postiemam Vancce vocem Vitringa "".^g-. ^^^^ conscnpta, p. l6, Lefiddad en Egypte 

quondam ex Hebr. Ungna optime expUcari posse cen^ coDUent4«0cMsabe8,ou cannes.chaxjue c^^^ 

gat, siquidem Ht), vel TO l«^um haMtationi !commodum ^opti .»xo?wk vertunt 

tigiiificaret, Ob.. 8 I. 6- P- 7* * J^" «f "'"T SOft et HOa HPIHW, commode intelUip potest 
vocM ;¥g. signif. in Imgjm Hebr.. ab ^. tantopere d.- ^ ^ ^ .^^ ^j^g gf^P^* 

versa. qu«reremus? Tentemus igitur, possitne vox Hebr. vox n» desi^it et «^d^um et funem. Utroque 
eademex patno «g.scrmone,commodmexpom. Ule ,ero utebant^r ad ^tiendum. Nempe. ut verbis utar 
autem iflico nobis offert vocem 110o> Noh, quae Schindleri 1. Fuue mensurabantur fuodos, sed calamo 
aortem ac possessionem designat, atque proprie est apdificiaet alia. Et sic etiam non tantum vias, sed 
^diyos vel vxolywy, funb et funiculus, quo nomine ap. et fundos et agros diligenter et sollicite dimetiebantur, 
/Egyptios etiam intelligitur aliquod mensnrae genus. 9ive calamo, sive fune, et ad hoc necessitas ipsos compel- 
Erat autem varius et multiplex homm axoiyltay osus. lebat. Etenim Nilus in agros BLg, quotannis se effimde- 
Utebantur illis, ad dunetienda locorum mtervalla, unde bat, eosque totos inundabat, quo elficiebatur, ut Umites 
(^oiKOf saepe certnm vias intervallum designat, cuj. me- agri ci^usvis saepius mutandi fuissent, nisi possessores 
mioere Herod., Strabo, Heliodorus ix. p. 432, et alii, eorummensoramaccuratskm velutiinnumeratonabuisaent. 
Ap. Isidor. Origg. xv. cap. ult. cormpte l^tor : Men- Etyin. M. v. "Axmya i "Acao/a tori ^&(iios, to KoXo^fuyotf 



* Cf. Jabl. de Remphah. p. 75, 6. 

* Hlerenvmi errorem recte <»«tigavlt Micha»b Soppl. ad Lcxl Hebr. p. 1578, 9, nbi et aUa de lods Vet Test, hi qnibos eoaune- 
moratnr nrbs No, iicMi divern a Thebis, ac deinde dicta Ai6mx(c. 

' AddttbKoy an Vitringa I. c. id doceat. V. tamea ej. Conunent. ad les. xxviL 10. p. 92. pnebet Scfaoltiins p. 10. 



ccxliv LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 166—1?]^ 

J,«XXj^K. 'r«r.poyi>k^_oy\aP^yTe,,ra, ia^Hyy^^^^^^^ Similiter Ps. xvi. 6. memowntar 

Lw, SiJrt ^eieiv. XtyerZ ii, Srt Qec„aK6s r« eipeBeU i'^^}^ ^}'' secundum vereionem Copt, m forti- 

Quibus jukge b«c OivmpiodoriTn Aristor Mcteoroi. i. Exhuijamprohxedi8putoh8fkcitecolhg.tur.qoidsjt 
p. 25. a. 8i .al hnyeySrrai irap' A.'y,«r»/o« fiirpoy. ^■Z'^'^TZ' r"?*'-?'* Alex, interprete. ad verbum M- 

Sed etiam banc scrupuk»am dili^ntiam. quam adhibe- t"'?**^"* "r ^22""" ^P*** "^^ 

bant possessores agrbrum. in dimetiendis Umitibus pos- h^beban definitos, et limitibus suis circumscnpfos. 

KKio^m suarum. 8«penumero, et impetus Nili vehe- ^yP*"* <»eos gentu huj. eiat 

mentior. et avaritia p<^«>rum. manem leddebant et dwtnl»uta. Unusquisque en.m Nomu* urn alicai deo 

inulilem : quod Palladius obserraft Hist Laus. c. xxxvii. Pjc«?''»f j:«°*!5P*"»' * .I"" •"^T^*- 

!i«p./3A, «.l r«™ Xorrdv 8.av<««, i.i ro. «;.«x«« riy Nomas PanopohtM. Aphroditopolites. et abi. qmabillis 

«pome.J« raJ iraUArr«. ri. »v4/«,ra L' ^ ««nt in tutek. Nomas Thebaicus. .U.usque cmt»8 pm. 

Kal r6 SsfoK. dWiyA rara/ierpejX. tAX.v rdX./ PP". powessio et necul.um. Hoc 

Erat igitar Nob, vel .rxolv^rcerta mensum. certiunque X''*^"^ JT' ^--Ammon. qaod Gr. postea red- 

iwteKvaUum, quo agros siiSs dimetiebantur ^g.. ut praster A.<5«roX<v, Jotis urbem. 

aUos docet Herod, ii. c. 6. '0<rot niy yeoMreivo/ elai riofiSs.' Tota ^ptus in plures olim dirlsa erat 

^y$p4^My, Spyvlnn fieiterpfiKaai ri)y x^pny. 6<roi bifieiroy prsefectunw, quae omnes certis diis consecrate erant, 

yttmreiyai, vrahlein. oi hk m>\i)y ixovn, irapttffdyyp«. «»tem Pr«fecturas Mg, patrio sermone appeUabant 

oi ii tt^yoy XStfy, axolyoim. Etsi autem mensurie No/ioi!». Strabo xvii. p. 541. 'H x^P" f**" «P^»«^ 

scboiDorum non eiedem nbique fuerint in ^Igypto, quod «""><«»' e« yoiuAs taxe, htsa fiiy ii eij/3ott, Mca ** ^ 

pluribus Strabo docet xvii. p. 553. certum tamen est, ^¥ A^Xro, «MoiSeca i' i, /lerofv. Ac ii rutt, romwroc 

S^bnois agros divisos et definitos fuisse, eaque mensura, ^»»»' o| <^iiirayT€t yfuA, Stmt ai (y rf XafivptySf aUKal. 

GnednrvQiyot dicta, Mg. audiebat Nob. Cyrill.Alex., "v'"^ h' iX&rrovs ruy rptAwvra. P. 558. ait iiiisse iu 

ad». JuUan. i. p! 30. ex libro Henuaico, haec de Her- Labynntho aulas xxvii. Totidem ergo docere yult. 

mete, sive Thot, describit : »Af>' obxl Kal rov hfirtpoy fuisse pnmitus m ^pto pnefecturas. Sednumerasfao- 

%itfh' &KoUa. Tf,y re Aiyvmoy eU X^f.v Kal KX^povs Nomorum in iEgypto non semper fuit idem. Initio 

iirairay rtpLtiy, •xo/r- rat tipoipat KaTaiierpovyra, etc. ^^V^ exilior, et exiguus magis. PrKfecturae iUo 

Audiamus nunc Coptica, qua; sumsi ex cod. MSS. Eo tempore ambitum liabebant longe majorem, ploraque 

pertinet locus, supra ex vaticinio Michec. ii.4. allatus, continebant urbes, ita ut, les. xix. 2., Prafectarm haad 

TmoT ilTT'T\XT\r»o TWiiTklfir* immerito H^tOO, remum, vocari potuerit. V. Cani* 

1 U 1 U 11 aX<A. JXU U JXT 1* JIXUJ O ii vitringas obss., T. i. p. 555. Postea limites Prse- 

U^H08», MepU XaoS /lov rore/ierpiJOij iy trxpiyif. fecturarum vehementer contrao.ti, sensimque imminutl 

AU hac porro mensura, ipse ager ipsaque possessio ap. fuenint, ut in plures tota regio dividi posset Ptolemaeus 

iEgyptios eodem nomine dicta fait, quasi tu dicas demen- »«® tempore, in Geographia ^ypti, quinquagiiila 

•am, certam, limitibusque suis circumscriptam ac. defini- circiter Nomos enumeravit £t verosimile mihi videtnr, 

• D ,1^ fhW^tft iBgypti per certos Nomos divisionem, tempore 

tompossessionm. h^^^^^ RomanS., re ip« desii«e, nihilque nisi mem^ri^. W 

HOXR (In ROX&I— HPUIUf mm superfuisse.>tolem«;;s igttur, et ante eum Strabo. 

' Fontenu Epist. ad J. D. Michaelis p. t.5~S8. de No-Amon in earn Bententiam dispntavit, at Noh tiffDificaret iMbitatiMieai, see 
sola Diospolii, sed potius univerea ^gyptus hoc nomine indicaretur. Coi sententis favere videtar locon Nabami iii. 8., qoem tMmtm 
pleriqne interpretes accipiant de Diospoli, vel roaja)B» valgo Thebis, Tel alia in JEgypto inf. sopra Mendetem, caj. memiiiennrt 
strabo xvti. p. 1154, et Demetrius Phal. ap. Diog. Laert. sect. 78, vel itemm alia. Etenim in sola £gypto faere ejosdem noaaU 
Bis urbes ouin^ne, teste Steph. Bjjrz. y. Aio^'vaxif. Ut revertar ad originem nonnnis No ; novam de ea proposuit eonieetitmm cinidi* 
tns Akerblad ra Epist. de Inscript. ^g. Reset, p. 34,35. his ipsis verbis: Parmi les longs et fastoeux titret doot et% 
iptol^ro^e Epiphane dans Tinscription Grecqne, se trouve celui de EiieilN zazA tot Zkioz. Le nom qui en Grec sigaifie Jnjntery 
•St rendu en Egyptien par nn mot qni consiste en nne seule lettre, celle que nous avons reconnue pour on lU on an O Y» 
dans les noms Ptolem^e, Aetos, &c. Ce nom m'a an pea embarrass^ ; le Copte n'offroit point d'appellatif de nrttr fnnnf ct iTiaii 
signification convenable, et je ne connoissois point de divinity Egyptienne de ce nom. Je crois enfin avoir trouv^ la solution de cette 
fSifficult^ ; mais je la propose comme one simple conjecture. La ville de Jupiter, oo Diospolis (parva) daos laTb^baide, porte ^am 
les dictioonaires Coptes, le nom de Dans le manuscrit num^roU 69, provenant du Vatican, actaeUemcnt k 

1^ Bibliotbeque nationale, il est fait mention du nome Ho, IIGOUJ H2llU : c'est le nomns Diospolitcs des mndeiiSy et le 
de Makrizi. La plnpart des antcurs Arabes et plusienrs voya^urs modemes connoissent ce nom ; et d'Annlle 1^ 
ins^r^ dans sa carte, en I'^crivaot How, d'apres Torthographe Angloise. Or il me parott assez probable que ce nom ^toit celoi 
d'une divinity ador^e dans la haute Egypte, et qui est la m^me que le de Tinscription ; que la ville doot nous Tenons de 

parler s'apelloit ^BOiXHI H&III bi ville de Ho, ou, seloa Torthographe de notre inscription, HlR.— -Croz ^ 

aiment les iiapprochemens ^tymologiqnes, retronveront peut-dtre ce mot dans le No-Amon T)D)^*Mj» on Hamon-No MT7tQfT» 
nom qui se rencontre dans les propbetes, et qni, sans doute, d^sigoe qoelque grande ville de I'Egypte, quoiqne les interpretes ne 
soient guere d'accord laqaelle il iaut entendre. C«s Septante etla version Copte rendent effectivement ce mot par Diospolis (Ei. 
XXX. 16.) ; mais il iaut avouer que la description de No-Amon, qui se fit, Nahum iii. 8., ne convient pas trop tl Diospolis de la 
Th^bai'de. Aussi les Septante, et le Copte qni les traduit servilement, ont-ils trouv^ tout autre chose dans ce pasmge que dans oehn 
d*Ei6chiel, Un eudroit de J^r. xlvi. 25., ach^ve de rendre la chose an moios fort douteuse. Quant a r^tymologie de ce Homy elle 

parolt araef bien s'accorder avec notre Ho: No-Amon seroit ijf^llll CEXUOYHy Jopiter-Ammou ; d'autant pins q«e le 
pr^fixe H est devenu adherent i ce nom, qui m^me est ^crit HiHO an lien de H^UI dans nq des vocabalaires Th^baiqois 
de la Bibliotbeque nfitionale n^. 44." Prseclaram hanc Akerblad annotationem, etsi longiorem, hie a me f libelloy nou omnibai lectOy 
repetitam esse, nemo panio humaniot erit, ut opinor, qui aegre ferat. 

^ NoiA^. Perraro ea yox ppostat in nnmis ^g. Invenit tamen Belley in duobas sereis Trajani et Antonini Pii., V. Comment. Aced. 
Inscr. Paris, t. xxviii. p. 5f9» Numi istl sunt maximi modali, sed spnriae antiqnitatis.* Servabantur qnondani in Mnseo Nnmario 
Pellerinii, qni vero ipse de legitima imtiquitate dabitasse videtnr. Melioris notae est numns Hadriani, in quo CAITHC NQMOC, 
primum vnlgatus a Zoega 1. 1. p. 105. In lupidibus Uteratis non memini me voc. No/x^f uspiam legere. — In annotatione p. 169. 

Si 

1. 16. pro ponatur S;^, nisi tames legendum sit i^b, qnod vicum, tribnm, aat simile siguificat, et in plarall Ibal 

Noo mihi hanc observationem debes, sed ttavio nostio. Quap babet JabL p. 175|67 de l^^i dncendo ex H0& poefcsuq et 
y 02l plenosi phicoere itidem ScbolUio p. 19| 



pp, 171^176.] P. E. JABLONSKII VOCES iEGYPTIffi. ccxlt^ 

quando de Nomb, loquuhtur, antiqoam ^gypti Geo- ficitor. Simili modo Herod, iii. 127* tut, el^t ^ vofnov 
graphiam videntur sequi, non illam JEgypti in cer* r6¥ re ^vyiov, xal AvbioVf ical *l^vu6y, Verum exempla 
tas suas deBnitasque Provincias divisionem, quae ilio, hujusmodi adeo rara sunt, ut vel hinc colligere liceat^ 
quo scribebant, tempore obtinebat. Hinc eat, quod Gneci, auctores istos voce hac abuti, quemadmodum videas, 
seculo iv. et v. aerse vulgatae noetrae Christianae, etiani in scriptores vocem Satrapiae, quas omnium consensu Persica 
.£gypto yiventes, Nomos ^Egypti' limitibus admodum an- est, ejusdemque cum vofif fete significationis, nonnun* 
gustis includant, et qui pristinae ^£gypti in Nomos vel quam usurpare, quando deregionibus aliis loquuntnr. 
Prsefecturas divisioni minime congniant. Cyrill. Alex., Silentio praetermittefe non possum, virum Copt, lin* 
qui ioeunte seculo v. floruit, et in .£gypto scripsit, ad guae non mediocriter peritum, Guil. Boiyour, in Monu-^ 
locum les., paulo ante allatum, haec commentatur : No^os mentis Copt., Romae editis, existtmare, yofwy JEg. pro«- 
ikXiyeraiwaparoisrilvAlywn-liayolKovffix^ prie dici non yofioy, sed UGmUTO^. Edidit in 

t6\u koX ai ireptoiKlies alniis, koI ai abr^ rw/iai, cat Monumentis epbtobim quandam Synodicam, lingu* 
r^piirra* irap' dCrrois ^ roioSc ^wv^ . Nomus autem Agypti • 'n j * UTflC&TII 

incolis dicitir unaqu«que civitas, cum vicina regione, et ^' P' vir die doctus HIUeiH; 

pagis, qui ei flubsunt. Et vox haec ap. illos p^ryulgata uJO^ HTG ^HUI vertit nomos Chemi, et in 
est. Hoc nonnihil antiquior, Epiphanius, ita scribit; in notis explicat nomos i£gypti p. 13. ^ Verum illo temr 
Haeresi xxiv. §. 1.: No/i^f yap oi Aiyvfmol '^vt rriy pore non amplius obtinebat ilia vetusta £gypti in Nomos 
h:d<rTrif xAcws ircpiocc/^a, ffroc Trepixkfpoy, et paucis in* proprie sic dictos divisio, cum tempore jam Strabonis re 
terjectb : "Otov yap iy rf kylf Ilpo^^ Hvaiq e^is ipsa desibset, quamvis memoria iliius etiamnum conser- 
yeypaft^iyoy wept yofidy xi$\ewf AiyvTrtojcwy, oloy Ta- varetur. Aut certe Strabonjs tempore yo/iof aliud quid 
vtias, 5 M^/Li^enff, ^ yo/iov rfis Bovfiatrrav, AlywriaKws significavit, quam Sesostris et antiquiorum fgyptiomm 
rjy j fX^oy rfjs rvxo^^fis irSKem <n,(ialyu. Sic et tempore. 116111100^ nihil aliud est, quam ager, 
Eustoth.in Dionys Pei^g. v.251. .0^^^^^ aut!Jerta qu«d^^^gionb portio suburbic^L quaJ^i 

oportet. interpretatur iyopias. id quod urbi fin.timum, Toparchiam verbb Staibonb appeliare Ucebit SicAger 
vel intra ej. fines s.tiun > " a^ Tnil^^^^ SamniUcus, Ager Veiens, Ager Romanus, et similia, fp. 

Noaoc-o .ara Alyvxr/ovs ev iyoplaa, (credo suppleri Li^. aliosque historic Rom. scriptores non infreqnentir 
debere irSktm) occurrunt Simili plane ratiobe, Graci quoqul voce 

Jam d^ vocjs hu^. vera^atque genuina significatiooe t^^i' et tcS/ov uti solent. Aristoph. Plut. v. 77J» 772, 
dbpiciamus. Multi ex Graecb, quos inter est Diod. p. Ka2 xpo^mivw ye irpOra fxky roy HXiov, "Ereira aefiyfis 
66., Proclus in Tim, Plat. p. 30. Eustath. in II. Hom. UaW^s KXeiy^iy Tcihoy. Idem jEg. est Ue^I^^6'^, 
!. c, et multo plures alu, more ipsis valde femilian, et ^jciu fmmiTiriA OViiiirkO 

banc vo;iov vocem ex fontibus linguae Gr. derivatam esse P«- nt?llUoiyiyUT oTtfUUO 

censent. Neoue aliter Casaub. cuj. baec sunt verba, in eBO^ hGH neTRGHIUlT, Ta ircS/i 
notis ad Strab. p. 218. [1135.]: Quidam putant, banc ^ r\eipAn*^TTi¥ 

i^o/iov Tocem esse ^g., quos falli et omnes sciunt, qui <w>t; xXiioAjJ^ovroi irtcJriyroj, Ps. xcvi. 12. GtGPUXUJI 
•liquid Gr. sciunt, et Djodorus diserte admonet. Cui H^G HIUGigU|0'^, Xapiiatrai rh Tc^iia. Rem 
vin longe doctissuni judicio non immento opponimus . . * ^ mT% At 

judicium H. Stephani, Soceri ej. qui ad Diod. S. * sen- ean^em iEg. signiiicabat quoque vox 1 KUl, sicnti 
bit : Ego ro/iOF Gr. esse vocem, vix mihi persuasero. Et Ps. kxviii. 12 et 43, hGH TROI HX3XHHj 
testimonio Diod. S., quod et attulit Casaub., b ipse , . ^ 1. 1. > c, r^^, «r*j a^ur\T 

Stepbanus aliud op,A>nit ejusdem Diod., de si^siiS "bi Graecus habet^^^^^ VHies TROI, 

acribentis, T^f x^pai^ ^wavay eU ^ koX rpiaKoyra iikpri adeoque \}Kj\J^Ujyj'V etiam, nam duo haec sem 
iu}Kuy, hKaXovmyAlyinrrioiyofiow. H. Stephani causam eandem indicant, accipi^de aliqua regione £g., non 
non prorsus improbavit etiam S. Bochartus Geogr. S. autem de majori et ampKori, qualis olim ro/i^ dici con- 
P. i. 4. c. 24. . quem vide. ' Et profecto res facile extra sueverat, sed de minori, quales sunt illae, de quibus Strabo 
omne dubitationb periculum collocari potest. Esse vocem p. 541. fin., rAXiv 01 yofioi rofAos 6XKas iayoy, els yap 
No^ vere JEg. 1. ex eo satis constat, quod Gr. scrip- rorapx/as oi wXtiffroi hi^priyro, cat aSrac els liWas 
tores non pauci id hand inviti et conceptis verbb testen- rofms, IX&xiarai h* ai Apovpai fitplies. De &povpais 
tur. Ipse Diod. S., quod modo observabamns, qui ali- Horapollo i. 5. "Etni hk li&rpoy fi &povpa, mfx/up 
quando tfcfioy aogurabatur esse originis Gr.» alio loco iKar6y. Neque minim est, Nomi vocem, in scriptis 
Atetur, voc. istam non Gr., sed ^Igyptiis deberi. V. plura -Sgyptiorum reeentiorum non reperiri, cum res ipsa in 
ap. Bocbart. 1. c PUoius, loquens de £gypto et ^^gyp- communi usu dudum jam desiisset, et tantum ex antiqui- 
tib v. 9« ait| Dividitnr in prsefecturas, quas nomos vo- tatb cognitione nota esset. 

cant. Sicet c. xiiL Hierouymus pariter, quem in hujus- Cum autem luculentis indiciis colligatur, voc. yo^os, 
modi rebus impense exerdtatnm fiiisse norunt oiunes, quando sermo est de Praefecturis £gypti, Gr. non esse. 
Comment, in Esaiam, 1. iv. c. 12. (Opp.T. iii.) col. 115. videndum, quidnain re ipsa yvfws JEg. significaverit, et 
Et diversae regiones i^^ypti, quais yofiovs (ita scribe) unde vox haec derivataant composita esse censeri queaf. 
\£fi^ptii vocant. Et L. vii. col. 181. in territorio Helio- Bochartus voc. vo/i6s ex Hebr. idiomate satis explicart 
poTitano, quod iBgyptii Fo/[iov, (ita ethic scribe) vocant. posse arbitratur. Pallor, inquit p. 26l., aut ex Hebr* 
2. Fatente ipso Casaub., si ex Gr.xleducta sit yofws, Htt, Mana, vel H^, Mono, ut Syri efferunt, factum 
locum proprie significat pascnis aptum, et pascuorum est yoftos, vel Mg.^ vel Graecb, hac metathesi pere^inum 
divitem. Id vero de omnibus i£gypti regionibus, quae vocabulum emollire conatis. Verum nisi me opinio roea 
vofiol dicuntur, praedicari haudquaquam posse, recte fallit, res ipsa indicat, nomina £g., si possint, ex patrio 
beneqne urget Bocbart. 3. Graeci^ vocem vo/xov, in illo, gentb huj. semiene potissimum esse ducenda. Deinde 

2uem nunc iilustravimus, sensu, tantum adhibent, quando ilia, quam originationi suae substernit, ratio, meam, quam 
e iBg. regione sermo est. In Graecia, in Asia, in Italia, nunc adferam, unice confirmat. Ait, KJD, Mono, apud 
yofio^s non agnoscunt An non eo ipso satis clare in- Syros designare partem, atque id ipsum esse yofi6y» 
nuunt, voc. yofios ^ypto esse propriam, et sermoni pa- Diod. etiam p. 66. yo/wy exponit fiipos. Et Euseb.» 
trio incolarum huj. regionb deberi ? Equidem non ienoro, L. iii. Praep. Evang. p. 57; f^poi inquit, rfIs Aiyhr- 
Herod, iii. 90. Satrapias Persarum vocare yo/wvs, et rou, o raXoSai yofi6y. Id vero re ipsa Mg. dicebatnr 
Maccab. L. i. c x. 30., mentionem fieri rGw rptHy yofAwy yofws, a qua voce longius profecto recedit Mono. Noh 
rfis iMfAopeirtioSf quae loca diligentiam Bocharti non effu- enim, ut in articulo sup., No-Ammon, fuse exposuimus^ 
|erunt. lo eod. L. i, Maccab. c. xi. 57- legimus. An- sermone Mg. avito, dicitiir pars et possessio. Et bine 
tiochum jnniorem Jonathanera Principem Judaeorum sine dubio defluxit vox yo/ws^ quam recte interpretart 
praefectum constituisse M rwy TtirvApwy yofidy, quomodo possis possessionem plenam, vel mi^oris ambitus. Pri- 
utrobique in illo libro legend um esse, ex superioribus con* vatomm partes et possessiones adgustis valde limitibus 

■ Frequenter a librariix, immo a viris qaoqae doctis in edd. scriptonuD vetenuDy pennotatae sont voces Jfofju^ et N«/m4^. Exevpla 
qui vetit, adeat Albert, ad Hetych. v. Ntuof. 

* L. i. c. 54. Autmntavit sententiam H. Steph., aat de origioe vocis tacere maloit in Thes. L. Gr. 

3 Casanbooo aasentitnr Weiseling. ad Diod. i. 73. Nec diMendre videtor Berkdins ad Steph. Byz, v. ^A^nffmfitg, 

^ fioDjoiiffiom secuti toot Iol Crozios Lex. p. 50. et Mi]q;areUiii| ad JEg. codd. reliqaias p. Uxi. 



\ 



ecxlfi LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT, GR. OBVIARUM. [ppu 176—18?^ 

fiMit circumscripte; cum quibus comparat©, P«fcc- ^^^^^ consccraruiit, HHOYGHea optime 

turlfr vcrc omniiio dici potmnt possessioocs plciw, quia ^j^. . ^^^^^ negotiis, ct illeccbris in univmum 

jttsttt erant magnitudinis, regnaqur dici quodammodo ^nuntiavit, suanique vitam et sc ipsum Deo consecravit: 

potenint. Unde Proclus l in Tim. Plat. p. 30., loqw^^ Exprimit vox hiec, quod vcwu Ulo canitur, quen tx 

de JEg. Nomis, hunc in modum sjcnbit : 0«r« b^ MKow ^^^^ ^^^^^^ Fresnius adducit, l^onne devibt, 

Alrhmoi rhs biaipifftu ras icarh, ra fiiyaXa Til$ Alyinerov gi^ck laissa. Et sane, Nonnus idem videtur esae. 

En I nomi sunt m^orea partes, ac majores pos- . sanctus et castus. Ita Hieron., qui primus ca voce 

aeniones in regno ^ypti. Iterum observabo, Vtm- ^g^g ^st, Epist. xxii. ad Eustocb. §. 6. : Quia maritorum 

fectuias illas dib fuisse consecratas, unde ctuim nom. ^xperttt dominatum, viduitatb praeferunt libertatem, 

olerumque acccperunt, Nomus Heracleopolites, Nomus ^^^^^ vocantur, ct Nonn«. Idem Epist. xlvii. : Quae in 

Bermopolites, Nomus HeUopohtes, eumque ad modum ^dulationem lui, sanctum Nonnumque coram te voc«t 

fcliqui. Vocabantur itoque ab iis w)/io2, quasi dicerent Amobins junior in Ps. cn : Si Ule, qui sanctus vocatur 

pfeims deorum suorum posMssiones. Vel eUam vo^ Nonnus, sic agit; ego quia et quotas sum, at noo 

exponi fortasse posset portio durabilis etperpetua. Nam ^ . Adulantcs nobis inficem, in prae» 

UHH est firmiis, durabilb, unde est U3X HUOH I, senti positi, sanctos nos vocamua et Nonnos. 

Srtus, i.e. locus tutus, firmus, ac stabilb. Esset igitur *Nol/i^. Anabasb Nili. Horapollo Hierogl. i. 2U 

O&UHH, portio terr« certis ct non mutandb Ne/Xov hk hv(t^9iv tnipalycyTft. hv Kt^o^i Myvwrunl 

limitibus circumscripta. Mihl tamen mterpreUtio prior Novv, ^/4i|y«va^ M tniiuilv€i viov. Ph. Jac. Manssacni, 

magb placet. not. ad Plut. de Fium. p. 29i,2.» ex hoccc loco Hpra* 

♦Nonnus et ♦Nonna. Hoc nomine ap. scriptores pollinb, conjiciebat, et certbsime se probaturum esw 

medii asvi fiequcntbsime dcsiguantur Monachi, et Mona- polliccbatur, NoOy fuisse Nili verumnom. ]Eg. At emm 

€h«. Loca horum scriptorum, perquam liberali manu, vitiosa lectio in Horapolline viro docto unposmt. Nana 

nobis subministrant Vossius de Vitiis Lat. Serm. ii. pro eo, quod in ej. codd. legitur, hv koXoHvi, mutatioM 

IS. Du Freme in Glossario, ut alios taceam. " Voces perquam levi, scribendum est *v ffoXovon, quod ante me 

liasoriginb esse -«g., eruditorum permulti * sibi pcrsua- jam dudum vidbse Gilb. Gaulminium, postea dqpie- 

slarunt. Vossii, ibid. i. 6., h«c sunt verba : Est autcm hendi. V. ej. notas in vitam Mosis 1. 10. p. 249. ^ Lo^ 

vox iEg. Hi enim Monachos Nonnos ; Monachas Non- quitur HorapoUo de Anabasi Nili, eamque 4icit Mg. 

Has vocant: ut traditum quoque Csel. Rhodigino, Antiq. voce patria appellari rovy. Quod sane vcrum esse po- 

Lect. V. 12. Ger. Falckenburgius iu Epist. ad Jo. Sam- test Nam HOYH, qu« vox in Copt, scriptia non 

bacum, prtembsa Nonni Dionysiacis, ab ipso editb, p. v. est infrequens, dicitur profundum, abyssus. Gen. L 

ait: Neque silentio prtetereundum exbtimavi, quod olim Deut. xxxiii. 13. Luc, viii. 31. Et sumitur etium df 

iEffyptii virus et virgines, pietate et vitse sanctimonia aqub fluviorum, in campos sese efiundentium^ Deut. 

insignes, Nonnos et Nonnas appellaverint. Et ex eo viii. 7. Unde tanto magb apparet» voc. recte poaae ad- 



Nonno Panopolitano, auctori Dionysiac6n, nomen ad- hiberi de Nilo adscendente, agrosqae iEgypti 
ksesisse, ibid, vir iUe doctus suspicatur. G. J. Vossius, quam satb alte inundante. \ Ceterum, si Uoei^t, ia 
L c. et Schrceenis de Imperio Babylonb, Nonnum expli- HorapoU. pro yovy legere mlillem fuuf99y, quod crit 
cant n fiHum, tanquam vox ilki Hebr. ^t"' q«0: UGgi HOYH, plena abyssus. Hoc Anabaaia per. 
que usitata foent; per fiUos vero Monachos, Abbati commode designate potent, et satb famiUaie est 

tanquain patn suo ol)edientes, per films vero, vugmcs ^riptoribus, ut Nili adscensionem ^XJn^ir et irX4f#/ia 
ai^cras mnui autumant. Vcrum expbcatiom huic id „^j|eupent ' r r- 

omnino repugnat, quod Nonni, non fiUorum, sed patrum, . Noph.'rtf. Ita les. xix. IS. Jcr. n. l6. el E«. axa. 
etNonna, non fiimrum, verum niatrum loco haberentur ^p^Uatur Memphb, sicutiet Moph. Cf.C. Vitriiigm 
et colerentur. In regula Benedicti, qui obut A. 542, ap. Oeoffrfs. c. vii. p. 36, 37. et Comm. in les. t. i. p. 564. 
Voss. et Du Frcsn. h«c leguntur : Pnores junior^ suos nomme sententiam quakmcunque mteUlges 

Fratres nominent: juniores autem, pnores suos Nonnos ^^^^ ^ ^ |j q 

vocent, quod intelliptur Paterna rever^^^^ •Ob, vel •Obh, Qup voce Scriptores Cadids 

Synodus Aquisgranensis, habita A. 816, voluit, Ut, qm frequenter utuntur, ad indicandum divtaatoiam, 

braeponuntur, Nonni vocentur,h.e., Paterna revcrentui. fcaruspicem, qui de futuris lesponsa dat. DiamtiaDt 
tt Papias ap. Du Fresn. : Nonnos vocamus "JJUores ob .^^^ ^.^ origTvocis, tarn de veio t^. 

reverenuam, nam inteUigitur Patenia reverentia. Addit ^ j^j^ aupcrvacaneum daca. 



DuFmniussubfinem articuU: Italis etiamnumNoDM^ ^^^^ ^Jl^'jiJ'Sm T^^rmi^L xil,' esTde 
■vusdicitur, pater patns, ut avia, la Nonna. Voc.^g. et mW, Scbuckfordi Histoir* du Monde t. ii 



quidam putant. . „ . . ... , p. 333 et seqq., Clodu Lex. Hebr. lelect. ▼. p. 

Si vox h«c Bxt Mg., quod multu in mentem ven.t, J .tqu^plures alii. ' 

et ventati adeo dissimile non est, earn exponerem ^ ^ 



Bocbartus Hieroz. p. i. 1. i. c. 3., censet Toe. ene 



HHOYfeHea, Ennueneb, vel Nueneb, qu« non ^l^T'l '!!i^'*'"*"SZ^^Jl^'j3!^S 

^t b^ .ecuU, vel qui. sive qu«. .ou.o re^ntiavit. ^^^A l^'t'^^^'^^.r^^^ 

6H6o est alify, Seculuro, eaque vox tarn late accipi- doctissiroo, voc. esse Mg., at interpret, ej. probare noa 

tur, quam Gr-. vox alwv, ap. .£gyptios recentiores, qui possum. Notnenclatori Kirch, tuto credi non potest, 

phraser et locutiones Scripturae S. communi usu terere, Kircherus ipse linguae, cuj. se instauratorem jactat, pror- 

auasque facere consueverunt. Quia igitur amy, ap. sus erat imperitus, et innumeros sane errores in illo 

Scriptt. S., in locis bene multis, eorum statui opponitur, Nomenclatore commbit, ne nunc dicam de fiaadibns 

qui in omnibus vero religionis sensu ducuntur, seque roanifestis et imposturb, quibus Kircheriana omhia^ qute 



■ Vocem 4 Vone Palladio Hist. Lant. c. 87. restituit Mearsins, qaem etiam y. in Glossario Gneco-barbaro p. 595,6. ed. Flor. V. xv. 

* In qaibot Eratmns ct Hospinianiu. Scribit alter in ^ficholiis ad Hieron. Epist. xxii. : iEgyptns prster ceteraa provfawtas 
monachoram grei^ibus abandabat : quornm lingofi poto monachos et sanctos Nonuot fuisse vocatos, monachal at viiginet Nooms." 
Alter de Monachis i. 1., Apparet aotem hoc Tcrbum (Nonnae) ab .Sgyptiis in vulgi scnnonem venisse. Solent enim aliquotiM rat 
eJ. |[entis sortiri vocabula, in qna prscipue fuerint, ant unde nats sint." Sequontnr deinde verba Erasmi. Si, qu» habet Jabl. de 
origine appellationis, vera sunt, nomen certe est valde h'onorificum. Admonuit me'M. Tydemarnius, in ScaliierAnis se<^ndis p. SS4. 
pd. Amst. b«c verba attribai Scaligero : Nomue vocantur generali nomine ; est vox /Eg.j quae virginem significat. Legi aate 10 
anaos ap. Hieron.** 

3 Vulgatnm h vaxov^t retinent, et NoDv de ipso Nilo capiunt Merceras, Hoeschelios et Canssians ad HorapoH., item alii la aptii 
ad Hesych. v. NoC;. 

^ Eandem voc. Mg. hue advocarunt Bonjourins, Wilkins, ac Georgins ad Fragm. litnrg. p. 3S1. 



9 Comparetur Scholtxins p. 10, 11. « ^ , 

6 In dnobus prioribus V. T. 11. cc. interpretes Alex, habent M/^t;, in ultimo est varietas leqtioiMs, de qoa Bfichaelisin SimLad 
ex. Hebr. p. 1596. Nom. Noph, etiam Monh, origiuem dncit ex antiqaa urbb Meipphiticn appeliatioue JEg.^ qaam vidimns 
pra p. 137. Conf, Kavins in not. ad Shawii Itinera, t. ii. p. 82. 

7 FroUxecnimilateqae de et TKXiH dispatavit J. Ijeenk, in Comment Soc. Scient. Ulisslngessb t S.p. 516 



If. 180^186.1 P. E. JABLONSKII VOCES iEGYPTI^. cckMi 

lilms Xk. tpectant, ubifoe icateat. Obion nam eit j « >M t >Mi agnificat, cum Ticisdin veie IM>r. OrioNi^ 

p^Jaccedit*qu.m obion ; lied pen«adere mifai »- |J9. [» 0!f /'*rpa,-„. Zopar. Lex. lUg. M.. et Phaw. 

ad Ln Cros., Thet. Epist. La Croi. L i. p. 183, ms vcr- . v % *x . Wc*DrG>TOM • 

bkbit^viterdedamirir-aW. Pytboo, icrificu., oum. ^A^''' ETEPreiTiN o Ep^au,.- ^n^^ 

quid aliud est, quam OYHH, saccrdos. Earn voc. 

IsraSlitie, dc sacerdotibus idolorum pradicari solHain, indefiaito OT^l, significat bonum. Idemque plane est 

5«piu8 audiverant, ct sccum asportarunt.^ Sacerdotcs ycjj^ j^^^^ vel Amphi, ex quo facile cormmpi 

Mg. divinationibas et incantationibus vehemciiter deditos ^^j^ Omphis. Sed id hoic interpretatioiii obstat, quod, 

fuisse, vel ex histona Mosaica abunde perspicitur. Hoc ^^^^ pi^t., Omphis Don tantum boniim sigmficef, 

•ciebant Israaitae. Audiverant m iEgypto, homines huj. ^^^^^ beneficum, qui bonorum suonim alios partici^ 

sortis dici O YHB* Idcirco postea voc. banc lo- pes facit. ' Qaare judico, insedisse mendam aliquod 

qaentes de hu jascemodi hominibus, retinuerunt. ilium Plutaitbi locum. In Epist. ad Timoth. priori, 

'OdSrva. bioscor. ii. 213. ait sic vocari succum c, ri. v. 2., interprr. Copti \jac. Gr. elfe^wiav int^ 

cbelidoniae majoris, vel secundum alios succum herbae, ^ 'MJGTPe^ePP.HRHO Y^I • 

ouse nascitur in TVoglodytice, et Arabia ^g., ac pariter P"*^^ i rc? lor on nnu 1 , 

4u«c u«»i.uui iti w J ^, ^„K;«««;f -pf.o. ji/ Luc. xxni. 25., occumt m Gr. vox cvepy^t, sed Copt, 

vocatur Othonna. Tandem hac subjungit, Lnot di * . , . •ni^cT/>'K 

^aaiv ah-ijy XlBor tlvat Aly^toy kv t§ ©>i/3a^8i yevyii»- mterpr. aliud dhc adbibuit vocabulum, rfc?^bF- 

fievov, xaXjc<$xpow fiucpoy rf fjieyidei, b&Kyovra njK yevtny IIGGHCtXHG^. Quicquid sit, ex altero loco Epist. 

iiero mtpitvtm Ka\ ^i/^wf. Quae sic contrahit Paul. , rr.. ^. ^ PPCfOBO TTTU IICJT ■ 

JEginetaL.vii.p.249.,X)e(5vvaF ol fiky ^a(n w6as elyai ^d Tunoth. apparet, Fb^bF^lUH U^I, vel 

vvXov ky ry Kar Myvwroy'Apafiiif, ijtvofiiyris' oib^XiOoy qnod prorsus eodem redit GP&UIH U^I| JEg. 

Alythrrioy, pCwret Kal cdxyti irdyra ta kwtffKorovyra Jici eiefyyirny, quod Gr., ut euphonise suss consulerent* 

rats Kdpais &T09fi4)(ovm. P. vero 283, "Eari hk r6 fdya vix aiiter exprimere potuerunt, quaii IjM^/i^a, unde pauhr- 

j(€\ii6vioy ii oO^ a. [" OWkvo, Othonna : herbse et succi tim (absorbtp primo e) fieri potuit Po/i^u . Ita auguror 

nom., de quo mulf a Diosc. ii. 211. (213.) et Paul. .£gin. piut. scripsbse. 

L vii. Plin.xxvii.il. Othonna in Syria nascitur, similis On, •"fly. Urbs in ^Bgypto, cuj. mentio in hist, 

eruca, perforate crebro ftJiis, flore croci : quare quidam Mosaica occorrit. Gen. xli. 45. 50. xlvi. 20. Interprr. 

anemonem vocaverunt. Succns ej. oculorum medica- Qr. hie habent ISKlov ir6\iy, quo ipso nos decent, urbis 

mentis convenif H. St. Dioscoridis dd^yya Sprengelio celeberrimse, quam scriptores Gr. liXioiroXiy niincupant. 

Hist. Rei Herb. p. 188. est Tagetes patula. Edd.] verum et anti5[uissimum nom. in iEgypto, fuisseOn.* 

*OiVij. Struthium. Append. Dioscor. L ii. c, 193. Retulit mihi olim M. V. La Croze, Cyrillum Alex, alicubi 

p. 447. memoriae prodidisse. On M^. lingua patria dici sojem. 

* Ol(kL Mensune genus. Est vox, qua Alex, inter- 0pp. CyrilU diligenter quaesituaa, reperire ^ 

pretes V. T. baud raro ntnotur, quaque voc. Hebr. no" potui. Vix tamen dubiteoi, virum optimum id ali- 

n3*» reddere solent. Scribitur autem diverse modo, q«ando ap. eum l^gisse, etsi loci non meminerit. Suspi- 

Oifi, OUi, O;^ 0[^i.' Hieron. in,Zach. vi. {Opp. a"tem sum, verum urbis huj. nom. ^g. futsse 

t, ui.) col. 1731, Mensura quae ap. Hebr. dicitur Epha, O YGIH vel OGIH, quod Lucem desigpat, quasi 

crebro a hxx in ol^l vertitur. Observat Hesych. die- dicas ufbem Lucis, i. e. 9olis, vel Soli consecratam. 

tionem esse ^g., Ol^y fiirpoy ri rerpaxoiyucw Aiyywnoy. V. plura in Panth. JEg. 1, ii. c. 1. §. 8.' 

Probabile est, Hebraeos voc. banc, uti multas aJias, ab Onuphis, * "Ovov^u. Taurus soli sacer, cultus Her* 

jEgyptiis, dum eorum regiouem incolerent, auditam et munthi, tanquam viva Solis et Nili fluvii imago. Verum 

ffcceptam, postea retinuisse, suamqoe fecisse. Ut id ^ . . . - . vt. fiOY^I Thn....!.: 

««; cons Jo utique WntV ri voce, has pro ^re- \' » ^' >• 'I' ^' ^' ^ T ^^'t''''" w^'* 

grid. Hebr. ant ^r.habuissant. In ve«^ ' 

OTIUIIII, Num. V. 15. Lev. vi. 20., llilUilH • ojcoiJc. Clymenum. App.Diose. 1. iv. c. IS. p. 462. 

est Lev. v. 11. Num. xxviii. 5. est OY III 1 4^ I, • Op^fre/Jcc&iny. Pentaphyllon. App. Diosc. 1. iv. c, 

comiptione hac aliquali, ut videtur, ex Gr. orta. Ex 42. p. 465. Apul. de Herbis c. 2. Ed. -Torini faabet 

mini credo ortum esse Hebr. HB^, et ex utroqne Orphitebioce. „ . ^ 

_ . , mTrTT ^ Horus, ^lljDOF. V. intra v. ^flbot. 

Gx.ol^, et ol^e/. Deinde vox mi 11 1 manifesto est Qryx, animal caprini generis, in iEgypto frequens. 

originis iEg., ap. quos HlXI, et Ullll, numerum et Plin. testatur nom. animalis huj. .£gypto pariter deberi. 



' Exempla dedit La Crorins Lex. p. 158. Ex Uta Toce Gr. 'Of »f ortam patat Barthelemv, t. xxi^i. Comment. Acad. R. 
Inscript. Paris, p. 2S9. An recte ? vcreor dicere. Pariter de orig. vocis '09*; iEgyptia dubiut Didymns Taorinensis (Valperga) in 
Kadira. Ling. Copt. p. 68. 

* Georgius in praf. ad Fragm. Jo. Theb. p. xliii. eandem coroprobavit. Alii Tero orig, Tocis ys'^ e fonte Hebr. ant Arab, deri- 
vare roalnnt, Millius 1. c. p. 400,1., Sdmltens ad Jobi xzxii. 19., Micbaelit io Soppl. ad Lex. p. 39. Sententiam Jabl. de 
Sclioltzins probavit p. 19. 

3 V. interprr. Hesychii otfiv, ubi legi oportere ol^l, vidit etiam Hodina de Bibliomm Text. Origin, p. 113. ploribns vocabolum 
boc illnstrans. ^ Fro li snbsUtnendnm xal vel yop opinatnr^qnire p. 108. 

' Kocbero rix dobinm est, qnin OftiriA dictufi sit 'OjM4>i; a HOY^I, prsRpoMto artic. ^g. OY vel O. Plene igitor fbrei 

contracte ex quo deinde formatdm nom. nt in vocabnlis alits permntantaf« 

V. Mine. Obs. Crit. Nov. t. ii. p. 134. , 

6 lidem interprr. Alex., xol^ilv, n Isnst 'HXio^veXt;, Exod. i. 11., nbi nihil ejasmodi in Codv Hebr. Jer. xKii. (in quibnsdam editt. 
Tolv Lxx. cap. I.) 13., Tovc 9vd>AVQ 'HXiOMnXiitf;, rot*; ir cnm in Hebr. tantnro commen^iretnr (fDltf iT3 ; Eaech. xxx. if^ 
prsbent 'HxiovireXiiv; pro p^^, qnod a Masoretliis male ponctatnm soribit Michaelis, pro icd hoc tamen in nallo cod. MS. aa 

VT 

reperisie testatur De Rossi V. iii. p. 151. Cf. Amos i. 5., et ad istnm loc. annotatio in Misc. Observat Crit. V. iii. p. 36,7. 

7 Extat lorns in Comnent. ad Hos. p. 145. Testatur illic Cyrillo^, dicere .£gyptios, Apin esse filium Instt, progeniem vero solis^ 
additqne, Wri m% ninwt h SXiOf. 

" Coniectora Jabl. wt probavit virifl doctis, etiam MIcbaeiis in Soppl. ad Lex. Hebr. p. 44,5, et Forstero in Epist. p. 30. — De' 
Hcliopoli locus est valde notabilis in Epbraem Sjrri, in iEgypto nintme hospitiSy Operilms Sjrtacis t ii. p. 144^., sedf qui tames 
antiqoi nominisiEg. On Donmeminit. 

9 Meniinernnt urbis iEg., "Otet/f ic dictfe, Stepb. Byz. et Hierocle^ in Synecdemo p. 7f5, c. n. Wesseling. Hinc Nofxi; *Onv^Wns 
in Herod, ii. 166., de q. I. aonnuUa Kocherus mouet in Misc. Obs. Crit Nov. t ii. p. 147. 

NO. II. VOL. I. « I 



tc^hmi LEX. VOCUM PBREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 180::^19A 

il« 40. V. de hoc animali Hceachelhim in Horapoll. pluribus illastravi loco iudicalo §. 15; l6.' [Hinc Tra 
L i. Vir 49. Damaschim ap. Phot. p. 558. ed. Hcescb., * 6otpihiw, Suidas in v. 'A^jcXiTTiiiSoros, notante 
Plot de Sokrtia Animal, p. 1794. ed^ Gr. Ste[^. Scho- Schotto App., lEk re 'AXefdv^coy Hiv otrtpidSoway, Kud 
Uasten Arad p. ed. Ok., .£llan. H. A. vii. 8. Flura riji l« ToXXa^jf i^k /laycvov^aF. Totum articulum, mo- 
dabit Shdroas. in Solin. p. 473,4. Adde eund. p. 157- nente Kustero, descripsit Suidas ex Damascio d«! V. 
656. et Bocharti Hieroz. pt. i. 1. iii. c. 26. f?8. Nom. Isidori. Zonarasp. 1473., "Otrtfiisr Kal o X)afp€ios y€&$. 
Oryx esse iEg. adstruit etiam C. de Pauw ad Horapoll. Voce * "OWpetos carent H.St, et Scbneideri Lexx. £i>0.] 
L i. c. 49. ' Imaginem ej. in Tkbula Bembina exhiberi, « Qsirites. Cynocephalia, vcl Cynoccptialea, herba. 
docui in specimine nov» intcrprctaUonis Tabube Bern- pii„. ^xx. 2. ex Appione scribit, cynocephaliam herbam, 
bine, quod inserlum est MisceUaneis Soc. Reg. Berol. jEgypto vocaretur Osirites, divinam, et conlim 

t VI. j». 143. [Cf. H. St. Tbes. 11. p. 1480. B.J o^nia veneficia. Potuit herba, more ^g. sacerdotibua 

♦ "Of. Mg. dicitur multus. Et ex hac voce com- perquam femiUari, et lingua ipsonim sacra/ ab Qsiride 
positum esse nom. Osindis testatur Plut. de Is. p. 355. cognominari. Aut etiam, quia tanta ipsi tribuebatur vis, 
OUf utique sermone Copt, dicitur multus. I>e etymo- Q^nj^^ p^^^u trahere. Nam OUJIP I, Mg. dka- 
logia vero totius huj. nominis consuli potest nostrum jj,,^ quod multum facit, quod multum potest, vel miidtiiDi 
P&ntb. 1. ii. c 1. §. 11. . „ praestat et efficit. Sed priorem interpret., quae discip- 

• 'OtmpG^,vt\*'Oeapai6. Nom. Mosis quo m iEgypto finjg sacerdotalibus tarn bene convenit, ut docui 
msienitns fuit. teste Manethone in ^pUacis. Verba inproleg. ad Panth. §. iviii. p. cxxxiv. cxxxv., poste- 
ej. base attulit Joseph. 1. 1. contr. Apion. §. 26. p. 460., ri^H pr»tulerim. [Harduinus legit Osyrites.' Hac voce 
loquens de Israfelitis m i£gypto, Hyefidra avr&v Xcy^J- earet Scbneideri Lei. ♦ "Ofn^t 4, Dioscor. iv. 143., 
u^6y Tkvu Tdy 'HXioiroXirwv ' v 'Oadpai^oy kaHi&hyro. y^^y^^ surculacea, colore nigro, tenuibus virgU, fractuoue 
Bes ipsa clamat, sermonem hic esse de Mose. Et lucu- contumacibus, in quibus folia tcma, interdum et qua- 
lenter id ipse Manetho declarat, ibid. p. 46 1. A^yerac terna, quina, senave, ceu lini, nigra initio, deinde colore 
«• &Ti rdK ToXire/aK icai tovs y6fiovs avrois Kara^Ufieyos, ^y^ato rubescentia. Plin, xxvii. 12. Oalenus Simplic 8. 
jgje^f, TO y^i-oj 'HXioviroX/njs, ovo/za Offofxri^, Axo rod ey Schneidero judice, Chenopodium Scoparia linnw, 
VKlov irAei 0€oi> 'Oaipews, dfs fieri^ els TovTo ro yiros, Qsyris Alba Linnaei: " Jenehcisst noch in Griecbcn. 
fiereriSfi rof^youa xal irpocriyoperidri Mf^affs. Verbis his land fiW." Herba Osirites i. e. Cynocepbalioo Ap«l. 
etiam viam nobis apent Manetho, ad veram nominis huj. Jj^^. c. 86. appellatur • Osireostaphe, quasi ta 
origin., facile inveniendam. Ait enim, n(^. hoc esse Osiridis Sepulcrum dicas, notante Gesnero Tbes. L.L^ 
compositumex 'O^/^^s, sive Osiride. CuX? vero, et qui addit: *Osiriaca a. * Osyriaca berba, quae alias 
ClU^, vastationem et desoiationem innuit. Est igitur Malya erratica, Apul. de Herb. c. 86. Edd.] 
X)<np<rh6, desolator vel destructor Oshidis. Patet etiam ^ Oeripadf. V. supra v. "iJtrap^. 

hinc, verum nom. iEg., uti iUud Manetho nos interpretari * Otrvfxayb^. Ej. meminit Diod. S. 1. 1. p. 43 et 
docuit, scribendum esse X>aipfra6, non *0trapir(6. Cete- ^ap. 47., atque inscnpbonis, ra qim lectum foerit, 
, etiam me non monente, qui vis rerum ^g. vel me- oatnXtvs BairiX^wv Oavfiaybyas elfiL El U ru^Uyai 



rum 



diocriter tantum peritus, per se fecae inteUfgit, per ^wXera., in,\/«). iroS «7^», y,KiT», rirAr t^ 

'0<,u>'y, qucm Manetho ait HeliopoU cuitu religiose bono- 'fr"" IW*"']- . Vidimus supra, Memnonem Eg. dxtrnm 

ratumfuisse. intelligi debere Solem, a quo urbs nomeo ^'"e Amenopbin et IsmaDdeio [p. 26-30. 97. 9«.]s 

Heliopoleos accepit. Verum tamen est, Solem He- «b Ismande autem non diversum esse Osumandya, docai 

lidpoli SytobolicoOsireos nomine non adoratum fuisse. » Syntag. de Memnone Gr. et iEg. p. 38. 52— 45. Ii03 

Colebatur etiam sub nomine JEgyptiis sacro-sancto .t?*!' . , 

/f. -ntT • . • J. ^ • Otetis. Lactens. Apul. de Herbu c. 3. 

y PH . Et Osuns nom., me quidem jndice, tempon- . o«a.<. ^ ^^piL Mra, «,p' AIyv-r/«r 

bus Mosw multo est poslerius. Dm ea de re m Pantb. Honipollo, i. apT Voc. b. ex Arab! Bngua, Md 

^..1. u. c. 1. §. 8. et 16. el in Proleg. c. 1. §. k. (^^^ ^^^^ b^^^^. Hieroz.. pt. ifp/seS, 

Jr ^T*'n^T- Wilkin.. drUng. Copt. p. 106.. pulit pi^ 

Soils. De Osinde vanK extant et vcterum et recenti- lamentabili, qJalis est oJ Gr. quim Copti^ 

orum sententiee. Sed erat baud dubie Sol, qui nonune .... . f\^ciJ r 

hoc designatus est, postquam Theologia ap. .figyptios l»bris sius Ultfi efferrcsolent Verum alind innunnt 

aymbolica et aliegorica invaluissct, -et in sacerdotum ^^^^^ Horapollinis. Docet is, non vocem lamentabikn, 

acholis omnibus tradi consuevisset. Ab eo tempore etiam vocem quamcunque, gencratim, sed vocen e 

Osiris, Numinum omnium, qua coluitiEgyptu8,summum longmqwo auditam, Mg. dici oiwic. Optime igitnr et 

evasit atque princeps. Neque officit, quod veteres Osiri- 1^^^' propemodum quadragmta me molloit 

deai dicant eund. cum Raccho. ^ Plura de eo attuli in La Crozius, oiaik Horapollinis esse 0Y6I Copl^ 

Panth. .£g. I. ii. c. 1. Veteres nom. hoc Osiridis non quod in eorum librb toties legitur, accipiturque pro 

imo modo interpretantur. Eorum expositiones non in- fjiaKp6dey, ut loquitur scriptor ille. V. Ps, xxii. 19. Ps. 

diligenter excussi ibid. §. 10. et sqq. Mihi, postquam x. 1. Eph. ii. 17., et alia loca plurima.'^ Est igitur 

omnia qua de Osiride ap. veteres memorata sunt, diK. ^^^^^ Copt. O YGI, proprie h uuKoMky, quod ad 

genter et meditate expendi, visum tandem e^^^^ plurimas transfcrri potest. Sed hic^intdligenda 

Osiris exponi quam optime posse Of 061 ly IP», venit ^wviy. 

quasi dicas causam efficieatem temporum. Origin, banc Otilyyoy. Theophr. H. P. i. i. p. 3., To' ky Aly^wrf 

* *Oouyw9 mentio fit a Diod. S. iii. S8. Mai^a illic varietas lectionis. In Herod, iv. 192. dicohtor *opvrc. Ad atnudqae lor. 
WeaieUog. ootavit. Ofyx vocem esse origine Gr., pleriqae volant, in qnibns Vossius in Etyro. L. L., Forcelunos in v. 

* Comparentnr com iis, quas Jabl. ea de re scripsit in Panth., Wesseling. ad Diod. S. u c. 11., Valcken. ad Eorip. PhM«.v. 6a4» 
et Kttn. ad Gregor. de Dial. p. 247, 8. 

' De nominis Osiris origine vix est dissensu^, sed tamen de ratione etymologica. Scribit F. S. de Schmidt de Sacerd. et 
Saetif. Mg, p. I8, 19. : ^ Nos pnmi etymon toe verbi Osiris ex ling. Copt, tentavhnos p. 14. libri, qai inscribitor, Dissertation nir 
aaeOftlonie Egyptienne ^tablie anx Indes. Junctnm videtnr ex osch, multus, et lorh, pupilla oculi.** Vocis prioris, 
■otie certaest, sed posterioris, I0P2», nititor dobia Kircheri aoctoritate.— Novam nnper exposuit conjectaram Kilvestie de 
Umef in Epist. de Inscr. Roset. p. 28—54. Pntat vir doctns, pins nna vice in monnmento isto iEg. inveniri scriptom Otnih a. Osneb, 
ant Osinih s. Osineh ^ vetustum numinis Mg. nom. non fnisse Osiris, quod vntso creditor, sed Osioia ; boe vero compositmn ease ex 
Om multom, atqoe secolum, vel 0H& rita, vel OYUIH& illnminatio. Addit, si scribitor nom. 'oetng, 

reetius intelligi ejusd. interpreUtionem noXu6f9»xjx»; ap. Plot, de Is. et Os. p. 455. ed. Ox., com 01^ significet mnitam, et 
HCiXY videre, ScriptoreB vet ad^unom omnes, qnos eqnidem novi, babent 'o<rtgif, Osiris. In nullo eornm codice lectnn 
memtoi *o^tvif, Osinis. Perinsignis certe bac in causa foret auctoritas monnmenti /Eg, Roset., modo satis constaret, in eo leri 
Osinis, aut qnid hoic simile. At vero iis ipsis in locis, nbi boc noro. se invenisse S. de Sacy suspicabator, illod plaiie noo inveniri, 
acd multo potius voc. iEg. aliam, HIGP4>H0YI, cuj. numeros singularis est GP4>GI, signiflhmtem templa, «» Uf^ 
ut legitor in eod. lapide Or. Roset., docet eruditissimns J. p. AkerbUd in Epist. de Iiiscr. iEg. Roset. p. 37—44. Cum aatcm 
Osiris in tribus luscriptionis Gr. Roset. locis commemoreturj opene pretinm iacturus est, qui oitendat, qno modo nom. islad Hie 
JEg. scribator. Ex oo enim plurimom pendet Veritas conjectorae solertis et ingeniosae de nova nominis Osiris fprma, Osinta. 
Hmc etiam YGI, Thebaic© O YG, significat recederc. V. MmgareU. ad iEg. codd. reliqnfaB p.kxvii. cxlvuU 



cd 



LEX. VOCUM PEBE6R. IN SCBIPTT. GB. O&VURUM. [pp. 1»4— liRI^ 



n&ni^6U OTTOiSi, Phokmotah, sigDificat Cwjooe Lertumam DoauuMliain et Fotonui, i . 

Mcderantem fructus. Et profecto Statius. Theb.Li. S^S^^w """i?""!!:!* 

in fin. Owridem dixit frugiferum. Plura fannc in rem BibUothecal^g. Pari*., qumqw ex^^ 

diapotavi in Panth. Mg. l.r. c 7- 6. [Vide Meon. Pe^'b**" LudoTicu. Sanctus, ^aUawn iw. 

Pa^th. p. 40. An Tuc pertineat aequ^a Hwychii ^omum mensunn ex Canone flio deKnpta. et • nie 

gIo«a. alii .iderint : Tl0^6.- ^aAeS^, oi hi, ^^/\H.^''^'r^^;I^ 

flAX/iw. Pro »aVu5t Heina. male xdK^ids conjicit. Bene * • " *' X: i^?'*' 

vidit Albertius Hesycfa. respexisse ad Lycophr. 691. d«im vero est, nill> epi vel et Ullil, opi, jE^. 

'Ey ^ inft^Kw ^ikfivs^ k^iruv yivot Avvpopdoy tit sermone vetusto dici numenure. lltlVllIIII^^ar. crit 

KiiKaafioy ^KimyTomv.Ot fiiXoy iipiOvyay IxyotvisKpovov. mensis numerorum, vel mensu, quo numeratur. Et ac 

Sc. Jupiter, ioteremtis gigantibus, insulam dedit simiis TTTvnTTT TT'MIinT «^ 

habita^dam. a quibus diet* sunt insulc Pithecuse, "JXUlll, vd U*mUil|, conveniict qno^ mm. 

nounte Mdlero.Vhol. brev. a MuUero ed. : M^^irTi f"°> Ep.ph^ qu. phy rem eand^mnrnt Et mom. 

^erAew i Zeit r<Sy 9e&y: i ^«a.Xei, • Zerf,. Schd. ^ "'"'f. Epiph. «mpe et 

Tzetz. : 'Ey i «ftir«r yiyo, 6 IniX^u. Kal /3««X.i. ri.- '>P^ "'•"Tl'*'^ ?" 

jt^d/ X ''•a- ' •uv\xr - ^\ . - Epiphi, qui fere Julio nostro respondet, Nilua coni iBB> 

»Arep, <te«; xdX;,v" T/ /.'Tir <L« y(pv.Ay conspici pp«Mnt. unde jam dio twn^i^^^ 

hr^y, .rdX^v; ubi MuUerus. Lobeck. ad S^Jhoc. f"}"* obserran et m Ndomemu. nuaM»n ao- 

/5. 191. p. 249 yiP^y («) «py«».ov. non male, sed Lde, i^"*' "'^JT'f 'T?'^:' 

ninaddereeittceterum lh.l. att«lit. ulostendat, « campo. i^ptiorom exoplatam ferU^ 

verbis, rl ^' &*..as. in Hipponacte elidi ^oi. sed 1^ k^" ^- 

qnis sdt. anV sit lectio inlegra, etan ^' pro ^« positum Nilum mcrementa <ma consnmmaic. Addrt 

ki cont«ita ad aUod verbum, non vero a!* (LJU, refe- ''"J- r"^/ ' 

ratur." In secundo versu, " Vitt. 2. et 3. iriXf^yy legit. f^'»" }>cr»,^. Eo igitur mease non minu. aiide 
qnam lectionem Thryllit. prajfcrt, pufatque duo diwMo^ f^P^ numerabant decrementa fluvu sui, atque nntM 
focosexHipponactc laudiri," ut iddit Mullerus. Voc. notaveiant, ut agros jam conaer^^ 

• naX/nw 8. *iria Vvd. H. Steph. omisit. Edd.] P***^" relmquebat, capere poas^ 

Noi. regis Theb«i in yEgypto. quod I?""*?. '«'»P'«'t Eplf-; "o?*"" "f»«I™S: 
Eiitostfinnterprttatur'iVxrfvS,,*. De noruiSiV hoc jiuca veluU exphcantur. AnthoU. 1. c. xci. p. 176: Ix*^ 
ista notsvi in not. ad ipsiis Catal. num. xix., in ChltHiol. <i'*« t^T' 

de Mr. de. Vig.,«le, t. ii. p. 752. " Moneo tantum. in ^7 «- A- «•»•. Ulenine igitur mensia a omie- 
EnsebianisScal^ legi. mJ.o», 'A^i.*)*. Vim bo^m *P- f £?P>?°» "'^'P"* ' ^P'P.'"\.'».';gLf. 
Tcrbonm non *perspicio. '^Non^.Wt conjectune; "umerarent Ni 1 .ncremeuta ; Paopi, qnod attende»M ad 
rerum illas tameTquia cert\ ^uidpiam affeire jam non J«^«'^n»«'t«: In Tabula Bembina. qn«. uti arbitior. 
possum. malosUenti^premer^.'' prsec.pua iEgyptwrum.pw to^jm annum. FesU^bu- 

• lU^yii,. HerbJ^to Or. Ae«-o^ semper vivemi. symboLca exhibet, mediun rcsionem au.p.4»tar 

AppcXokllKMr. L nr. c. 8$. p. 468. Vidrtur nom. NUometnum poitatile.de quo in Panth. 31.1 U^^^ 
cTAna^K, ex asse lespondere iEgfPti-ca Sed tum pro S^^^TJ* "^8"°"" imago plane snnih. d«»drtJW«r 
* r -OTT TTTTTIIK "S^"^ videtur esse consecnta N 111 mcremeiitu, poftemr 

Mfifii^f, teg. puta?cnm rayxoMj*. Mg. IIIUIIJD decremeato. Nempeutroqueiiien8e,£piphi,etPmu,Fcs« 
6H6&9 est vmBS vtenurn, afiv aldyo. Id vero ^»magebatur,obeamre^^ 

X«»^» , , 

nagis attemperaret typo Gr., muUrit in ira/M^n^. Ad rum Mg. MS. a mc fuit osteDsum. Sed 

ea. quae dixi, aUudit Mart. Capellade nupt. PhiloL 1. ii. h» ratioues corruunt, si consideres, DomiBa meammmMm. 

p. 36\, " Verum diva, cum immortalitatis earn poculura locum habuisse inannoipsonim, non fixo, sed vago. 

cerneret ebibisse, quo e tcrris illam in coelum immorta- Papyrus. Plania Mg. celeberrima, qu« ad ripas ^ 

lemque fectam, velut aenigmate redimiculi perdoceret, crescebat Ex ea i£g. cbartam conficiebant, eamquc ad 

e\ herba quadam ruresbri, cui kttitnov vocabuium est, varios insuper usus* adbibebant. Voc. iEg. esse, aema 

Tirginem coronaviU praecipiens omnia, quae adhuc mor- focile inficias ivcrir. El vctercs ' quoque id testaotur. 

talis advewus vun superam in praesidium coapUrat, ex- Targum Hierosolym. ad Ex. ii. 3. voc. epO, qina jaa- 

pcHeret." [Sprengchus Hist. Rei Herb. p. 92. : « Sem- cum significat, reddidit mBM, quod se noa ist^igm, 

penrivum tectortim Ae«iwv Thcophr. i. l6. vii. J4.:" Dnisius ad iUum loc. fetetur. Sed Tideodam, aa ra 

p. 174., Sedum stellatnm, A€/<S«ov rplrov Dioscor. ir. forsitan hie lateat vox JEg. papyri. let. xix. 7., Pkp^ 

91.:" p. 176., "Sempervivum tectorum, htiiwoy t6 videtur appeilari mSf, vel ITT^. V. ibi Vitrmgam 

fiiym, Dioscor. iv. 89., s. Arboreum, quod in Cepbalonia t. u. p. 559. Ap. Hebr. Magistros vox n^JB et TBB, 

Anastasiae nomine veniat, intelligat Anguillara p. 277. : . . ^ 

Sempervivum sediforme, ic/Saioi^ ro fiucpdv iv. 90. : cf. a«8»gnan« papyruni, frequenter occnrrit. V. Bvxtorfii 

Jacq. Hort. Vindob. i. t. 83." Glossa Labbeans ; Lc*- Talmud, col, 1780,81. Mihi aliquaiido in ^ 



TTmiTT^ £^li£^0 de Is. et Os. p. 372., ita scribenlem : Tn M •yUa < 

estetiam it^ie^n^. Vox X4. iiUllip ro$ ro9 tamfl Ba«nipiaf iiXiav yeviaSai, d>OMt uerh 

haneb, vix aUter literis Gr. effem potmt, quam iroy- ^mrcupoi^K Ifnifitpiaw, ubi aliquando suspicatus fti pro 

Xa>^, nisi modo librarius Graecus voc. banc, ut earn yeyiaiku By debere legi yeyiBKioy, ut in Caiendano Feila^ 



' 'AtlSbtoy Sedum. P. £dum. E. 'AelSitfos, fiordyri' Se- venit, voc. Mg, descendere a BIP, quod aaguior 

duus. P." Edd.] , . sonasse irXW, texere, contexere. HIP eerte 

• A ^^T^J^^l^ ""^ »^"*>«'^ diciturcorbis, videlicet contexta. Nam ex papyio varia 

M»a«^i, Pbaophi, mensis JEg. veterum secundus, qm sixpeWex texcbatur. in Tractata Kelim c. 17. ap. Bax- 

Octobn Romanorum fere respondet. In Copt, libns, ac torf. 1. c. observatur : Fiebant et ex pipyio van texta, 

pneserlim antiquioribus legitur IlaXOIII/ uti in instar corbium, quorum usus foit in vmeis. Esset igitur 



' Nom. Gr. wiis modis scribitnr. V. Fabrieii MeaoL p. ff* 26. Fortaue, innrimis ealpa librariorvm. Opttme Pfnt. afii 
««utff(. In lapide literato ap. Monitor, p. dlxii. 1., qaeni Bf affeiiu, Boubierius et wesseliog. docte iUostrarant, apMUatnr tudt. 
In cod. MS. Mojicj. est V. Matthei vol. i. Aoecd. Or. p. 86. 

^ Thob. II Cuin II 6. Gcorgifis in prsf. ad Fragm. Jo. Theb. p. xxxyi. 

^ Vulgo kgitor «M00)y etiam in nova ed. t. i. p. 554. Panlo rectins H. Orotios : Sqnamoiiferi generis pneda est bona Muse' Pkiplu. 
Acribi oportere in Epigr. ♦Mifl, monere band neglexit Wesseling. in Diatr. de Jud. Arcbont. p. 8. caj. etiam obsenratioats p. 36» 
ac seq. de forma anni £Eig, potsant eonparari com iit, qma Jabl.. bie et alibi, de eadem dupatavit. 

^ De plantaetmaltiplici cj. nsu iu /Egypto mnlti malta, sed ioprimis O. Celsius, p. i. Hierob. p. 137 — 15S., Comes de Caylv in 
Commeot. Acad. R. Iftscript. t. xxvi. p. st67~S96., et F. S. de Scbmidt in Opusc., qnibus res aotiqua, prssertim Mg,, expfauantiir 
p. 367 — 379. QnK alii observant, aat snot fere-eaden, «ut minoris momenti videntor. 

' Pbryniclnis in Eel. Att. p. 1S2 : TtAwuf^f towiuv A^y^irrtov lom rethwps' mhif yitp xar* Afyurrov vKs/iTm. De orig. vocis 

JEg. emditi recentiores vix dnbitant, sed veram etjrmologiaB rationeui se ignorare hand diffitentur. Coqiectara Jabl., qwun ipaa 
supra p. 50. incertam jndicabat, an sit verisimilis, dicant, qui meliora quean t doccre. Probata autom est a Sdwltaio m lib., cat 
ti tolas, Repcrtoriam fur Biblische und Moi^genlandlscbe littentur xiii Tbeil, s. 31. 



|)^19»-«M.3 P. E. JABLONSKII voces iBGYPTli^. cdi 

n3\BIP, planta %i texeDdum idonea. Inde etiam Hairf .poiiyyeWt i^ty Sx^nt. Ex Plat. 

B&pty. navigii genn., probabiliter nom. accepisje, in ilia ef«m et Os. p. 362. constat, ofeuse hoc Festa 

vZt jam oUewavL [« ow, 6 vel *, Papynw c«>el>rtto q«"b"s. pjwente coquebantur, asiouin 

8eu Papyrum : plaata naacens in paliutribus -Sgypti, aut P"> "i»igni habentes.' [" Uavyl. toensw nom. ap. jEg., 
quiesc^ribos Nili aqui^ ubi evagataj stagnant: « ej. rwiwodentts Lat. Junio, ut est in Lex. meo vet. Mentto 
libro texOBt vela tegetesque. necnon et vestemi etiam ej/."? ^P*ef\ quoqiu:, ubi decimus ordme pomtur, et 
stragulam, ac funes. teste Theophr. H. PI. iv. 9- et Plin. "e*" vo«atur: L i. p. >23. mit. p>:dp»o» hi 

xiii. 11. Pnepaiantnr ex eo et charta, diviso acu in iraft « »podyyeX<}. «<n-.v o»<6/>v. Sed sequendo rationem 
pnctenues. sed quam latissimas, philuras, inquit Plin. <1"* respondet Rom. Juho : id quod 

ibid., qui et au>. seq. docet fiisius quomodo cbart« et versus ilhussensus ostendit." H.St.] 
fiant. Quin et edule est papyrum cmdum coctumve aut „ "a^^.* Mensis M^. incidens. partem maximam. in 
assum, ita tamen ut succus devoretur tantummodo. Non Mamro. Videtur nom. hoc traxuse a X«^ Cbon. 
tantum vero pknta x&rvpot nommatur, sed etiam h V^<>^o dictum fuose in ^gypto Herculem, vetms 
jSil3)<ot. liber ejus, ex quo rh /i/3X.'a : ut in Epigr. (Antip. ^nde consequitm, Ifcx-r mrasem significare 

Thess. 13.) \a,xT6ia inP!>xlT*>va lyoly^ Kal Xeinf Hercuk cOnsecratum. Obatat tamen huw wpositioiii 

yofiivity ira7ri(>f. Necnon avrot i'y&pnis qui inde con- quod in Copt, libris nom. Hlins mensis, non II jDOCUlH 
ficilur, xaxipov nomine appeUatur, ap. Latinos item efferatur, verum IIUXUJOHC Paschons.' SuH>i- 
papyrus vel papyrum." H. St catus aliquando sum, antiquissimum mensis hui. 

rUaTvpeity, &yos, Papyteon, locus m amm papyns „ , . m\Kiaiir* j ^ ^ . . 
coUtUs, Aqu. Exod. u. 3. 5. Hac voce caret Schiei- "O"' ^K- fi»?f5 " JXJt)fcU 0, quo4 6«ctu tempons. 
deri Lex £dd. prteserbm, nbi hterarum Or. usua uwraluit, eomtptom 

[* Ilairvpti'ot, (vocabulum Schneidero ignotum,) Ex fiiierit, et in JI^IIJOHC abierit Nam vox 
ipyro foetus. Plut. de Is. et Os. c. 1 7. p. 467. ed. f)6UC, Uteris Gr. non u»que quaque exprimi, sonus- 
yttenb., Tiiv hk ""Uiy TveofUvny &yaanr€i9^ ev (i&pibt ^^e, quern babet vox b scrmonciEg., rectc et commode 

^aJpl?m ^Ki^^.7cXio.rarv^briiyKpoK^.l\^v. « ^^v- 'epnes^^ntaii potest vero HO^JbeUC, men- 

u^}/«i;v, 3 (jf^/i^Kwy Sea i^i' OctfF Symmachus £s. ^ sis spicannn; nam jDoUv^^ <n-dxvf, spica» dicttur. 

Edd. lutelligeretur autem mensis, in quo spiott, quippe matu« 

IlaTifpo^dyos, 6, hf Papyrum edens, pro cibo utens, ritatem jam coosecut»» cum speet Isetitia conspiciontiir, 
Epith. iEgyptiorura. SchoL ad .£schyli Suppl. 768. (ubi et manutn messoris expectant. Parem esse rationem 
vide Stankii notam) : 'Exel ^rmmpo^yoc oi Aiyvmoi. nominis S^^H, mensis Hebr., qui cum nostro ApriM con- 
Edd. venit, censent viri eruditi. V. Leigh Crit S. k v. In 

[*naTvp<»Si7f»6,ji,D.Schottu8hudavitexEunp.Orest. .£gypto vero mespb plerumque mense Maio pevagttur, 
147. Scbol. Edd.] quod observatum videbb in Panth., I. iL c. §. I2r 

♦ Pathros, WVlS, Reg^o ^gypti. cujus mentio oc- ideoque Ule merito 113X1)6110, mensb sptcartim^ 
currit Gen. x. U., Es. xi. II., Jer. xHv. 1. 15. Ez. xxix. appellari potuit. Confirmatur id, quod dixi, eleganti 
14. XXX. 14. Bochartus ex situ locorum, qm c«m Pa- J^|Mgr.,quodin Anthol.Li.c.91.e3itat,etq«o singulorom 
tbros coiyunguotur, acute coliegit, eo nomine designari mensium iEg. virtutes et beneficia exponuntur. Ibr 
iTiebaidem. vel Upturn superiorem. Et banc obser- enim de Pachon Icgas, A^'ia » o^rBivra novi»v iperA- 
yitionem, ipsum ^g. nomen Pathros egregie confirmat. yann ^vKhffotu Quod Grotius ap. Fabric. MenoL p. 
Senserunt id interpretcs Alex., in ^gypto scnbenles. 25. ito canmne reddidit. Jam matura Pachon assigimt 
Itaque Jer. xliv. 1., et alibi oonien hoc DtV©, reddi- felcibus arva. [" Ilaxwv, jEg. mensb nom.» respondentis 
derunt IlaaoiJpiyf. Id enim, tolidem litcrb, Coptice Maio Rom., it annotatum est m Lex. meo vet. In 
scriptlUB, nilXGO YPHC, vel quod eodem redit, Epigr. vero pro Julio pouitur, nonus numero, iucipiendo 
4>aXeOYPHC, nihUaliud potest significare, quam aSeptembri: esfque ibi in eum'hic versu^^^ 

Rgioiiem Meridiei, id est, Thebaidem. Ita voeem banc ^'Z^.^'^'Z ♦yX^^*. H. St] 

inlerpf^tatus sum in Panth. jEg. I. v. c3. §. 5. « n^r,. Conicinus fluyiatilis, ap. Athen. m. p. 121.« 

TlIm. Payni. Mensb iEg., Junio Rom. fere wsfJon- f -Nonnulh appellant etiam tov toj^^k^ cora. 
' ^ . Tr.. TT'TVTTTtiT* ^ cinum fluvuitilem, t^ste Athen. lu." H. St.] 

dens. In Copt. Ubns scribitur llJXlUflI.» Vero- ^„ .1 «• u ^ . . ^ 

simile mihi fit. mensem hunc sic dictum -fubse ab * Pemphtemphtam. Hierabotane. Apjil. de Herbis 
/^«^/»TfTTTIT 1 inTlJT 1 J- ^ . • ^•3- Ea autem est Verbenaca. MSS. Cod. Voss. ha<r 

OTIUIHI, v^l ttllMl, luce, quod m antiquissmia Verbenaca liciaia c. K), II. In eodem Cod. MS.^ 
dialecto Thebaidis efierebatur 06IH. Rationem quern in Biblioth. Lngd. Bat«, evolvi, Pempemtar. Ed; 
tamen denominationb huj. nondum perspexi. Epigr. Torini habet Pempsempte, quse est plane lectio Appends 
Or. de bto mense, in Anthol., ita canit, 1. i. c. 91. £1^ Dioscor. iv. 6.,. ubi extat * IIc^i/«;tiT^.' Xircherus in 

* Non dncedit Scholtztm p. 21. ; sed male iUic ITY pro II3EX pingitnr. Scripserat antea Jabl. Anmerkaog vom L«nde 
Patbros, quam olw. 1. 1. Schmidt insemit Oeographo soo Biblico, Germauice edito : qood Saxiiis me moDuit. Nomi Pbatoritu sive 
Pliatharitift mentio est ap. Plin. % Nihil hiiic cnm nomine Pathroi commune eiM, Hnllenif affirmat in Satura Obs. p. 187, 8., 
ted de orig. vocis PaUiros idem M*ntit, qnod Jabl., monetqne, ^Bi^yptnm snperiorem ab Arabibni, Abolfeda et Abolpharacio, appellari 
regloaem aostildem. Alionim senCentiaa de Pathroi coliegit ctjudicavit, snaraqne atyecit Michaelis in SpiciL Geogr. Hehr. extem 
pt. i. p. «7l— «r4. 

. * TIms. Epist. La Croi. t. tii . p. 154. Theb. dicitnr 11 HXUI H 6« V. Gcofgii prsf. ad Pragm. Jo. p. zxxvi. 
3 De fartis, mense Pavni in iEgypIo eelebratis, leg. Jabl. in Misc. Berol. t. vii. p. 4<8-'435. 

^ Nom. boj. mensis Plutarcfao de Is. et Os. p. 99. et 101. rcddendoin, adeoqne pro rvjcri; leg. n«x^yra;, opinatns est Sqairiui, snaqae 
in versione Anglica expressit p. 53. In lapide antiqao ap. Gruter. p. cccxiv. 2., vocataf nAXwNiA, pro qao Scaliger et Seldeans edi* 
derant nAXwN lA. 

^ V. Tlies. Epist. La Cros. t. iii. p. 1S4. Est opene pretinm, nt de nomine istins mensis donmviros eniditot, literasqne iEg. non 
mediocriter doctos, dispntantes andiamiis, Mingarellinm et Oeorginm. Qnoram qnidem alter, in notis ad /Elg. codd. reliq. p. cze., 
observat,Gr. mensem Yocasse nax*^» nomenqne utnd Mempbitico III](XlI)OHC Untum respoudere, quantum fieri poterat ; 
Or., cnm careant litera UJ^ earn reddere X ; terminationem vero in HC Gr. in lingna non admitti ; ea de cansa non ll«x^c 
dixisse Gr., sed n«x»'> iEgyptios vero nostra aetate pronnnciare Bescenes, teste doctissimo Pnesole Boreia in pnef. ad Act. S. Coin- 
thip.58. Adjungit,Tnkiamscribere nom. Thtb. lIStXXlDHCi Memphitice IIStXUflDGTC, sed pottremam hanc 
scriptnram esse mendosam pro JISXl^UIHCo Alter vero, in praef. ad Fragm. *Jo. Tbeb. p. xxxviii— xlii., in contrariaajt 
partem disserit, existimans, IICDlXlUlS esse pomm pntomqne Mempbitaram, non Gr. nom., sed IIStX^OHC Theb. 
Quam ille sentenham confirmat ex fragmento codicis Borg., qno continetnr historia itinerts, fiicti a diacono qoodam ex urbe Alex, in 
Antiocbenam. IlHc Mr mphit. nS&lXUIH explicatnr dialecto Theb. HC^^ 

^ « Verba A tbenwi p. 468. ed. nov. sunt : i I) w«/uutf KepaxTvec, S» nlXnrv t*»ic »x««rtf, I i^h m NrfXw, h of fftr *A9it(afifttai Htmc' 
Hfxiimfoi im«»^ey<r»v, i^iro«i>f^ «. x. Ejttsd. piscn meminisse Fl. Josepham ac Strabonoa, monet Schwelgb* n not. p. 360» Dacent 
tamen arobo nom. nixmc ; qnod an sit origine ^g., non ansiro affirmate, 
' In ed. Saraceui p. 466, legitur ntfjt^fMafA, [imo, iri^ivf^afx, £oi>.] 



ccUi LEX. VOCUM PEREGft. IN SCRIPTT. OR. OBVIARUM. [pp. ' 

(Edipo t lu. p. 73, expomt llbUll TbU^T, j^. ^ Suspicor. voi. esse Mg. ; nam io Lex. Anh. 

quod vertit donum Dei ; unpente omiuno. ^ . « «. TTrt^^ r 

•ne/.^^.. Norn, regis Theb. in iEg., quod Eratosth. „ . P' **** rt 

Catal., num. v., sic interpretatur : S itniv 'npatcKelhni- lII^6A.Iy in quibus vocibus, uti in centenis aliis, 

InnotUad h. 1. ap. VIgnol. Chronol. S. t. u. p. 739, III est tantum articulus mascniinns pnsexos. Falw- 

susMcatns sum pro Hepj^t legi oportere 2</i^. Nam j^daoram Magistri memineic. V. 

id UpatXe/SnK, I. e., sobolem Hercuhs 8ig|ii6cat. Plnra Q^jgij „^ ^^d. Misnic. DWO «. i. p. no.^ Wi». 

I. c. a Die dicta sunt. . ^ ^ . . . , , detum de statu vita fiinctorum, S. v. p. 74.. et Scfaindieri 

•n**flear«p«. Nom. regis Theb., cuj/inteipret. nul- Le,.,,.V® col. 1428. In Bereschit Rabba ad iOud 

lam addldil Eratosth, Non dubito, qmn exponendum e^n. xlv. 18. Et dabo vobis 310 r» Bonun teme 

sit lepevt rifi 'A^poifnis. De numioe JEg. oxeinp. iEgypH, scribitur: Booam illud est faba fressa, qm 

Or. ditto *Afpoiirtis, sap. p. 20, 21. monui. prodest contra tristitiam, vel moerorem animi. Observat 

naOHT autem est Sacerdos alicuj. numinis, et jd Buxtorf. Lex. Talmud, v. DTI, col. 480. Foite Judci 

quidem Saccrdotum summus. Lcgitur ea vox in vers. P ^ j ubi leguoiinibus, ac sigiUatim fabb, quae ipsas 

Cdpt., Gen. xli. 45. 54. xlvi. 20. Conferri possunt, <|elicus lUic fuissc, satis testatiir locus e Bemcfait 

quae dixi in Vignolii Chron. S. t. ii. p. 760, 1. Kabba modo allatus, assueverant, nom. lUios le^minis, 

♦ TUffoXeu, Hyssopus. Append. Dioscor. 1. iii. c. 30. ^™ familiare et usitatum, postca retinoerunt. Et 

453^ certe fabas Mg. in universum veteribus vdde celebratas, 

Petephre. •Hcre^^, vel Pentephre, *nevrc^9* Ita cm^* jucundas fuisse, multis modb probari potest.. 

Gr. intcrprr. nom. Potiphera, JHBWB, Gen. xli. 45. V. Proleg. m Panth. p. cxxvni.* 

Sacerdotis Oniensis effcrunt. Alexander Polyhistor, ap. ^ • Pptiphar, Vir primans mter iCgyptios digmtatis, et 

Euscb. Pnep.Ev. ix. 21. scribitlleiTc^p^. Et sic etiam Satelhtum regis Pharaonis Pnnceps, Gen. xxtU. 1. 

in historia AsencthK, quam Fabricius Codici Apocrypho Pj"™ neque de ipso, neque de munefe ej. wAdo. 

V. T. inseruit, t. ii. p. 85. et seq., legitur. On est ^^fo observatu indignum non est, quod jam mo-. 

„ ,. . . , . <f>l>II 1 u * c Pfeifferus Dub. Vex.' ad Gen. xxxvii. 36, quodqne 

Hebopolis,ubi sol subnom. ^FH colebatur Sacer- ^ y La Crozius magnopere probavit, nom. hoc 

dosigitur Oniensis erat Sacerdos Sous. £t id ipsum ... rrvmr*. 

plane nercfpq, vel nevre^n, ^g. significabat. Videri monciEg.vet. significare Patrem regis. Nam lllUl T, 

earn in rem potest Panth. I. ii. c. 1. §. 8.' Piot. patrem, 4>0 YPO vero, Phuro, vd dad. Sabid. 

^Phiala. Observatu digna sunt bnc Plinii verba v. 9. : >»vijD/-k . . _ . . 

«' Timieus Mathematicus occultam protuUt rationem, in- Pharro, regam designat. Est igitur 

crementi NUi, Phialam a^ieUari fontem ej., mergique in niUIT ^PPO, pater regis. Fuiase banc macnam 

cunicttlos ipsum amnem vapore anhelantem fumidis cau- i„ dignitatem, ex iis patet, qaa: Josephos patii 

tobos, ubi conditur, veram sole per eos dies cominus suoJacobo dele pnedicat. Gen. xlv. 8. Deos constitnit 

fccto, extiahi ardons vi, et su^pensum abundare ; ac, ne „^ Pharaonis. Potestque obserrari, locntioaea 

devoretur, abscondL Id evenire a Mnis ortu, per mtroi- gentibus, ad Orientem positis, valde fiiisafr fie 

turn Sobs m l^onem, contra perpendiculum foutis sidere quentrtn, sive ea designaretur dignitas quadam ex eKii. 

stante. cum in eo tiactu absumantur nmbne. Ex eo nentioribus, sive, bonoru tantum cansa, viri de repaUka 

Sohous sua descnpsit, in compendium tale redacta, compellarentur. In Apocrypho 

Pilybist. c. XXXV. ed. Grassen: " Nonnulb affirmant, 1}^^ Esther xiu. 6., Artaxerxes Persarum lex ita de 

fontem Nili, qui Phiahi vocatur. siderum motibus exci- ^^bit, iitd 'Aaky roe rtrayuiyov M rbr ftpayMA- 

tan, exUactumque ladiis cadenbbus cojlesU igne sns- uy ,idaitar qucdam 

pendi,nontamen8meMrtalegisdisci]»ba»boc^^^ excidisse, que illustiari possunt ex c. xvi. ll.,abib»; 

Wfptantibus." QuK Tnnasus. et si qui forte ah, liac de jt, habentnr : IrwveK C^uky) ^arOp^iat ^l.n>M9r«r, 

re aUquid tradiderunt, ab ^ptiis procul dubio acce- Avayop«i!e»ea. '"'^-T «•» Tpo«vr«M{uow M 

pere. Unde non possum non suspicari. voc. Phiala, qua rd^^poy roS /3o.rJ^«fo8 dp^vov ^p6iJn^ hunt- 

designan fontem Nili aiunt auctores citati, esse ong. Xg. ^^j^ ^^^^ , ,4 32., Demetriua Syria nx., 

Est autem I>XX^t et cum signo generis Masruli LasHieni, uni ex ducibus suis bellicia, hunc in mod am 

4>IUX^, Speculum. V. qua mf ' observabo v. Sacal. scibit, BaacXm A,/i^p.o« AaaBirtt rf rarpi -j^pw., 

Nempe quia de Foiite Nili, cui nom. fuit Pbiala, eadem Saracenorum porro Imperatores, sive Chahlaa, praecipnoa 

narrantur, qua de celebri Puteo Syenao, quod in eo, die "g"' »«" administros, quos Vuinos vocant, nuacupasse 

$olstitii astivi, sol clarissimo splendore effulgeat, et e^ia" »"<». Elmacmo colUgi potest Ib vita Ha- 

totumveluti puteum tegat, potuit sane eleganter fons «>nis p. 112. V. etiam Carpenleriana, p. 848., Herbe- 

iUe dici Speculum, subintellige solis. De lacu quodam Biblioth. Orient., artic. atabeck, I'^Utoire dc» 

Italia tale quid observat Serv. in iEn. vii. 5l6., Est revolutions de l Empire ,des Arabes par Mr. de Marigny.. 

uemus baud longe ab Arieia, in quo Ucus est, qui Spe- P- ^50., Historiam vita Taiiierlanis, ex Persico in 

(culum Diana dicitur.* Gallic, sermonem conversam, t. iii. p. 221., les Voyages 

•n/pu/«». Vox est sine dubio iEg., quam sic inter- Chardin t. i. p. 50. 

pretatur Herod, ii. 143., n/pw/iu ear' 'EXXa^a yKuoaav, * Psonthomphancch, vel • Psothomphanech, qua pos- 

M\i.caV«W«. Re ipsa vox vEg. niPlUUI significat ten?r vocis huj. vexafisMma scriptio omnium maxime 

homineni.eamquesijnif. ipsa Herodoti oratio satis pro- mibi placet, Gr. YoW>o^k^ et YoOouaaK.^. Noruat 

bat. Quod vero jE^yptii id Herodoto interpretati fue- ."^.t I""** '«.*gypt« J«*Pbo. 

rint, coXiK honcstum et bonum, id pro lusu •'^/"t^" et conservator,, ad enm bono- 

* ^ ' TT TPTJriUT i^<ium imposuit. Rem ita narrat Moses Gen. xh. ^5. 

aliquo etymologico habendum est. Nam lllrHUnl, vocavit autem Pharao nom. Josepbi naVS /1^93t, Zaph- 

Piremei, sane significat facientem quod justum est. nath Paneach ; quod novum Josephi nom. Alex, inter- 

Hinc forte conflatam esse voc. IIIPIIIUI9 stbi per- pretes expresserunt l^ovdofju^ayf^ vel Yo^/n^yjf^. Ex- 

f uasit^ qui Herodoto dixit, earn signif. honestum bonum- plicationem nominis Mg, Scriptor Sacer non a^iecit ; 
que. 



qui n^roooto aixit, earn signit. nonesium oonum- piicanonem nominis ^g. ocnpior sacer non aqjecii ; 
V. Proleg.ad Panth. ^. xviii. p. xxxviii.^ verum ilkm posteris conjiciendam reliquit. Ut et ego. 



' Quae de nom. Potiphene foripyit Jalil. in Diss, viii, de Crpien $. 4., repetiit N. B«rkey in Symbolis Litter. Hag? ^1* ii. Fmc. 3. 
prBmian dissert. BieUi de eodem Potipheia, adjectaqiie sua mantitM, p. 445—480., ubi dubia qoiedam, nec ea levioris ponderis, ety« 
|DoliwHe Jabl. obmoventnr, attamen inelio'r et ecrtior in ej. locnm non substituitur. 

* Paria dedit Scholtsias p. 11, 12. 

> Ad eandem sententiam accednnt Valcken. et We^seling. not. ad Herod, p. 173, 4.— Ex nsn antiquifsimo vocis II IP III U I 
in orbe ipsa Thebanun, colligU Oeorgios in praef. ad Fraipn. Jo. Theb. p. xxv. xxvi., dialectnm Mempbiticani faisse antiqnioreBB 
aihsdicaiiveTkebaica, qua deinde bomo dicebatnr IIIPIIIUG «>t II6IPUIU6, 

* Cf. O.Celiii Hierob. pt. i. p. 106,7. DeFaba £g. legantur Dioscor. ii. c. 128«y et Saracf nos ad istom loc p. 40.^- teHf^ 
retqoe alii, sopra in contextu ac notis, p. 108--1 1 0, et 1 13., jam indicatia 

i 0pp. PbiL t, i. p. 90, 9U 



^ aOT—ftU.] P. B. JABLONSKtl VOCES JBGYPTIJB. tcliii 

qittd de hoc notn. wohSovXkiiTf censeam, duoc expootfniy bat, vir ceteroquin laude sua non defiraudandus ; alio- 
in antecessum observabo, quod tamen neminem fugit, qoin enim biec excidere calamo ej. non potuissent. Ver- 
dupUcem esse huj. vocabuli script uram, a se invicem dis- sionem banc verborum nemo poterit tueri. Etenim nec 
ctepaatem, unam in Cod. Hebr., alteram in Gr. Alex. U|OnHaXT, nec ITMIXOX aliquid Mr. 
interpretatione. cum hue usque lis non composita sit, significant, multo minus id. quod volebat Pfeiffer. Ilium 
qujcnam niento suo deb^t praefcm. De utraque pn- t^^^n secutus fiiit C. G. Blumberg in pnef. ad Fundam. 
mum sigillalim dicam, et deinde exponam, utram sequen- ^opt. p. 22., ubi in margine exemplaris sui hmc 

dam nobis esse potissimumopmer. ^^rba manu sua La Crozius adscripserat : Lapponice 

Hebr. textus yoc. SIC repnesentat n3J» Ijm, Zaph- fo^e ; certe CopHce h» voces nihU significant. Si om- 
nalh Paneach, m cuj. eiphcaUone omnes qui scnpturam sit scriptnra, quam Cod. Hebr. pnefert. 

banc tuenlur, mmmie consenbunt. Judaa antiquiores, potent ex Ula saHs commode exsculpi voc. iEg. Namque 
Parapbrastes Chald.Onkelos et*Fl. Josepbus Antiq. II. 0. iimr\ tt^itoo 

§. 1., qui eodem circiter tempore florueruut, etiam veteres 2ClU? HT^6 lI6H6of Sophente Panccfa, ut 
Christiani ioterprr., Syrus et Arabs, tiec non Commenta- nos pronuutiamus illas literas, signincabit caput mundi, 
tores celebriores, Chrysostomus,' Tbeodoretus * et alii, vel seculi. Et hoc certe aut parum aut omnino non re- 
exponunt nom. de eo, qui abscondita novit, atque Gr. cedit a Uteris Hebr. nj)y9 D^SSt. La Crozius autem 
illud ioterpretantiir rAy xpvwr&y evper^y, ut est ap. Fl. existimabat easdem voces optime Uteris Mg. sic exprimi» 
J^phum, vel J direcoXi^^ r6 uiXXoy, quod aliis ' •y»TTTCIlJ«T»OTTTTTlJl^ ^ 
placit. Quo etiam spectit, quod Philo Judaus* ait, M 1 fc lllUHl), Caput vibe, a quo nempe 

horn, hoc signif. iJreiporp/njv. Eorum sentential ex Cri- «^ conservatio defivetur. 

ticorum ordine permulti quidem suum adjiciunt caku- Ab i^a scriptura difiert ea, quam Lxx. nobis reliqu»- 
lum, interque eos Vitringa, Obs. S. 1. i. diss. i. c. 6. §. ii., runt, qui proiiide aut in suis Codd. Hebr. aliter legerunt, 
quamvb vel eapropter merito suspecta sit, quod vocab. ac nos hodie legimus, aut gravibus de causis lectionem 
baud dubie £g., ex peregrino sive Hebr. sermone expU- Codicis, Hebr. inveteratam mutandam esse judicanint. 
cetor. iEgyptios enim diversam habuisse Unguam ab Sed nec omnes Tdy lxx. codices scripti in efi^rendo hoc 
Hebr., res ipsa docet, testatur quoque S. Codex. Quod vocab. conspirant, uti ex edd. recentissimis et accuratissi- 
inficias Bochartus ire non potuit, Geogr. S. 1. i. c. 15., jnis, et vivorum eruditorum annott. intelligi potest. Simi- 
^tsi persuasum habens, miutum inter utramque Unguam lis differentia observari etiam potest ap. scnptores vetns* 
iiitercedere afiinitatis ; quod vehementius multo urget in tos, Judaeos et Christianos, qui haec ex Lxx. Interprati- 
responsionibus ad objectiones Salmasii, nuperrimae edi- bus adducunt. Plurima hue spectantia congessit Ed. 
tioni subjunctis. Prseusse hie Bocharto aliisque 6/ioif^- Bernard us in not. ad Josephi Aiitiq. 1. ii. c. 6. §. 

videtur Hieron. qui in Es. 1. vii. col. 186. ila com- Quae omnia ubi curate expendo, videor mihi satis certo 
mantatur : Lingua Chananitis media est inter JEg. et coUigere, antiquissima et optima exemplaria legisse, vel 
Hebr. Affinitas vero ilia baud magna est, neque msyor, ^oy^ofjo^yrixl vel YoOo^^i^ quam postremam lee- 
quam quae Ungbam Mg. cum aUa quacumque conjungit. tionem opinor antiquiorem, etsi prior commnnior tit^ 
Hebraicam adeoque ab iEgyptia diversam merito agnoscit atque plurima exemplaria insederit. Nec ilUus mterpre* 
Origenes I. iii. cont Cels. p. 115. [451.] Cum autem tatio diu quaerenda erit, etsi a multis infeliciter tentata. 
Hebraei per plura secula in £g. commorati sint, niirum Kircberus, in quo semper plus inest ostentationis, quam 
nihil est, ^gyptios voces quasdam Hebr. ex quotidiano solidae eruditicmis, in Prodrome Ctpt. c. v. credere nos 
cum ipsis commercio deinde rctinuisse, et vicissim Ju- jube^^ *OHTOH iEg. signif. future, et IIMIR 
daeos voce. quKdam accepisse ab JEg., et secum aspof- augurem vel vatem, idque viris magni nommis, Bocharto, 
tassemCanaanem, ita tamen, ut neque iEgyptai, neque Hottingero, Waltono, Castello aliisque. quorum PfeiifemS 
Hebnei idcirco censen debeant suam mutasse hnguam ; memink, re ipsa persuasit, cum tamen vocabuk iUa non- 
rt/^J*'' nionet Leusdemusm lona illustratop. 129^^ nisi e cerebro Kircheri in lucem prodierint. Quando 
V. Pfeitter. Dub. Vex.,et in peculiari.de hoc nom. Exer- , ^ , .TTTorr^rvO' 

citatione.* Alii igitur HiJ® iT3Stt ex sermone Copt., et P^ro in S^a Coptico-Arabica Kircben OH 
certe wctius, interpretari moliebantur. Voces istas liuXHI^lu Areb. exponitur augur, vel indicans 
Hebr. iEgyptiis sonasse UjeH^^OXT nilUHh, reveteta, iUa non credenda est expli<»tio vocis Sed 
et signif^axationem vitK, putabat d. ^d. Gutbler, ^""^l"" Y?^' " iibro Geneseos reper^ 

teste Pfeiffero Exerc. cit. §. 23. [p. 5?!.] Sed profecto et comipte quidem expressam, sibi autem omnmo 
DIa expositio neque notitiam aliquam sermonb Copt m/eljectam, ex communi opuuone interpretatus est, 
proditli^equecommodumsensumsuppeditat, neque co^^^ J"daeorum magistris in acceptis ferenda est, nec 
ftitatione uberiori digmi est. Attamei baud meUor est ^^}^^ ' ^^"^"^ "5^' ' q"o vocis 

ulla ex parte opinio, quam huicsubstituitnobisqueoffert ^g- onginaUo petenda »on erat. Si vera est lecUo. 
ipse Pfeiffeiiis §. 32. et seqq. [p. 573, 4.] Putat voca- 3^ pr«ferunt LXX., Yoi.ao,i^^ vel YoOo/i^v*x. 

, ^ . J. . ^ ?rfrkmri\«Ti hand dubie vera etiam est vocab. huj. interpretation 
Trnv^V' ""^^ fuisse diversa ab ^g. UJUllWaXl Hieronymus jam pridem nobis suggessit. Ita 

IliDlHI^a), quorum prius sigoificaret desiderata, autem ille in Quaest. Hebr. col. 542. : Interpretatur ergo 
quaesita nec inventa, posterius doctorem vel indicem ; ut sermone sapbanet phane, s., ut LXX. transferre 
adeo Josephus dictus esset Index rerum desideratarum, volnerunt, ^oyrofu^yrixt salvator mundi, eo quod orbem 
quas omnes anxie quaerebant, sed nemo invenire poteratr terrae ab excidio imminente fieunis Uberavit. Iterum in 
Monet, sic tot interpretibus suum constare honorem, lib. de nom. Hebr., v. somtomphanech : Ab ^yptiis 
asserique lectionem Hebr. Quoniodo deinde origin, didicimus, quod in Ungua eorum (sapbanet phane, aut 
istam comprobare annitatur, apud ipsum legi maUm. potius Gr. Toyrofu^vily^ resouet Salvator mundi. Quae 
Sed nondum iUe prima sermonis Copt, rudimenta tene- interpretatio . ipsnm Textum versionii Lat. Vul- 



■ I'oirSopijttwx ab eo explicatar iw x^uttSt Yfw<rrnej I. it. p. 606> cd. Montf. 

^ T. i. p. 106. ed. Schnlrii, ad qosttionem de interpret nominis ^^tfjuO^fA. fAf^y^Xy ^e enim iUic legitnr, rcspondet Theodoretos, vm 

' C'f. Oricenis Hexapla t. i. p. 48., et Bernardain ad Fl. Jot. 1. c. 
, * Scribit Pbilo in lib. de Josepho, t. ii. p. 58., MtTovo^^n V a^iv, PhanQ Josepfaom, ivh i^ iviigoxfiTwnc, ^im^f^V y^^? «fe0>«yo« 
fiwrac Alibi tamen, ageos de nominnm mutatione, t. i. p. 592., ait, 'Ef/ixiiyivfTiM i'ofi^tfAfttv^, Mxp(an 0>r6|M» xfivoF. Leg. ciK, H,, 
Avoxpu^ci atifjM f^fiox^iyo^voy, levis est conjectnn Man^eii, panca alia de nom. peregrino addeutU, sed centiet ab aliis dicta.. 

^ Magiiopt rf falli, qni Hngoam IIS^. Hebneae cognatam aut sororiani potant, jadicat Michaelia in Soppl. ad Lex. Hebr. p. 91f9* 
Nec alitf I i'xi»tiuiat Georgius in pnet. ad Fragni. Jo. Tbeb. p. xlii. xliii., qni tamen ipse in notia molta passim memorat vocabala 
iEg., quorum ori|;o qnarenda in dial. Hebr. Kx multis aliis onum adjungo Kenaadotinm in Diss. ii. de orig. literanun Gr., iaaeita 
Comment. -\r.id. K. In.scri^a. ^ n., et affinitatem iingw Hebr. ^Egyptiacseqne noilam esse affinnat, et pariter negat,hac Josephi 
u»ra. ex 1 !• ' • osse explicari, p. 255, 6. 
^ 0pp. Philol. t. i. p. 98—10., et p. 564—674. 

' In Chronico Pascbali sive Alex. p. 76. dicuntnr lEmtW Motem appellaase "fe^ettfA-^af- X0^, I i^iAitm^rmif f throMA^f^ f«^ME* 
CoimpUnn magis Icgitnr noai. peregr. in ooTa veis. Gr. PeatatCQclit e cod* VeD.i lufm^ooif x«n 



t^tt LEX. VOGUM P^EGR, IN {SCfOPTT. OR. <»VIARUM. {g^iVt^lT. 

aite'oceimavit.qiiippeinqmilanviickgitar:Veilit4oe ,ptm perqaam a cco ii ao d a t a w . Diumitt fudoi ittOt 
Mm. etyocaf it eum liagia Eg. Sdvatorrai mundi. njj® pone fare itue ulla mntatione sic aj/dmi, 

SrS,SrtiS:rSS;„"'S?l^..''S^^ HTe neHea, ci^^tseadi; .ed 

Vtfticiis. r^eqoe Graecis em laterpretatio igi)otm fuit : m pagnom, boc liabc|» qnod auribiu infntoai ndesr 
Octateucho iwique Gr. Oxoo. MS. ap. Bernardom I. c. tur. Etsi Josepbos. wpoermtriar Sfypd a rege accepiiarf» 
legitur "VofSoiifayhx, t Imi 6 vumlp to9 c((<r/iov. Quini- ut Philo loquitur ki ltf>. de Joacpbo p. 56l^ vera taiMi 
mo in P^iUat/eucho quodam Arab.^ toc. bane, in margiDe, caput regni dici non potnit QiiaiitmBA boc cogiMMii..Ml 
ritu Copt, ^ofidofifayhx scriptam repenit Bernafdus, gjoriam JosepU adjecisiet, tantuoidem auctxHriiati et 
addfitabac ioterpretatione Arab., Servafor Mundi. Et booori Pbaraonii dcrogaaitft. At quadiuini poteat a|p- 
boc certe vox ilia, uti a Lxx. effertur, 8onat. Nam tius cogaom. Josepbo impooi^ praeler boc^ Salfator 

Mundi, quod ct veqMinMian est et omntbot f"^'^ — 



Yce^a^yihC^ vel Copt, literif expresaun, IICUITU- mum. Ip«e Servator moauit liic. xxii. 25*, nott* 



~ — g%m^w% bistofia nmniti antiqua atia confinnat; fediUow^B^ 

•ignificat mlutem tccuU. ClU^ enim, c^tiv, vox est est muho magnificentius iUud aJr^fm rai mlmwK 



Coptis (kequcntiMima. IICIII^ notat et (wmp/av et 3. Res ipsa docet, altertua <lingu» vocabuh 

^naa. 4>eHea vox pariter oppido trite «^ •J^ J^<^^ ^^V^ P?«- '»P™ 

mttnpa. w** ^ T I— rr Htht. mmus apta est sodu onmbus accurate led 



^ • TTPTfT^ TTd[>P1TPP. «f Quare mimm non est, si vox JE%. Uteris Hebr. mm ndeo 
desigmit. Est Vtw ilCm^ ^^^^ ^ p^^^^t, qimm M a 



Berna^dusaieba^^^ O^^c^^^ 
briguiatione nibil venus I^^^J^^.'^^^ mus. iUud ipsum nom. a Mose Hon ita senptua ate. wA 

l«m faerie coDO^t, qui ^^^^^ y^^^ in codd. Hebr. legimus. nuUam sic O^did 

Xit.^cxv^^t'SMriipm^oUavi^t, quohooorriicocog. ^ Uiferemus. UiriS Utene transpositio kctinn 
notaiue Imperatores quosdam Romanos vocatos nov.mus. ^ ^r^tura Or o Jime coSwt. sS?!^ 

W.SpanheaiH Comment. Gallic. .nJuliam C«sares p. unic«?SSE 
276. Tartari summum gentis suae Pnncipem Solent ap- JSiivS, nS?S^ et babebTip«k^ 
oellare Imoeratorem seculi. Vide la Vie de Tamerlan vcm. i mits j ui w, n^urua umwww 

pwiare impciTMorc^^ turam tCk lxx. Nec mifum est, voc. b« potmsae.coi^ 

U p. 203. Non ^"^2^' mmpi, cum sit peiegrina, et a nuUo HebiSecma^ mA^ 
torf ass«i8um. V^^^f:^^^^^ «^"P»^t Le Moyne ^^^^ etbunrtbitegrite^ Codicis S. fimk, ut 

in nM. ad Var. Sacra p. 132, 3. ^ ^ • j^j^j^ quidem,. sed non iateilecta. 

Exhis,qufeniodoadillustrandamlectionemr6yLxx. accurate expressa legatur.' 5. Quicouid sil, sive-.lm^ 
adduxi, jam satis coliigttur, me banc ipsorum lectionem dienia Codicis Hebr. lectio antiquior fuerit, aive aum. 
pnefore scripture bodierni Codicis Hebn Quamvis agitur bic de scriptione- et pronunciatione vo^s. 
non nctciam, multos fore, qui rdigioni sihi ducant a quv Hebrsus peregrina ecat, et a diversb divcno aoda 
l^otmne Codicis Masoretbici discedere, me tamen, ut boc enunciari potent. Interpretes Alex., qui ad .tad»> 
quidem in loco earn deserendam esse censuerim, rationes tionem veterum Hebraeorum, de boc vocab.« aibi* H 
peffaM>verunt iiec pauoae, qec leves. Nam 1. dubio locus opbor, non ignotam, addiderant cognitiooem Un^m Mm 
viiKCSt, quin, quod' supra jam verbo telifi, LXX., cum rerum £g., quamversio eorum ubiqoe spirat» scnbebnnt 
acripserunt 4^o6b^i^ aut vocab. boc ita in suis codi- in JEg., ad ilianus babebant monumenta £g., <£gyplios 
cibus Hebr. kgennt, aut a lectione ibi reperta propter consuiere poterani, et, ut mihi pt nunsum eai^ ui siauli- 
craves rationes discesserint. Ipsos vero in versions sua bus occasionibus oranino consulebant* Cum ipsomai 
fhi scripsisse, ut nos bodie in ilia legimus, non facile scripture conspirat exacte explicatio, quam ab ^Sj^jpHk 
aegabit, qui meminerit, Josepbum aliosque veferis aevi acceperat Hieron., et illam nunc lingua iEg. egngie coo- 
scriptores voc. banc non aliter scriptam m suis codicibus firmat* Item ilia expticatio bistoriae Jotephi tarn bcaa 
leperiise. 2. £x supre adductis liquido constat, scrip- convenit, ut nibil possit magis. Quid ampiaas df sidrwt 
turam Codicis Hebr. sensum nullum fundere satis com- aequus judex I .^quuaa tamen est,ut unusqMiiqiie aamii 
modum, qui ex sermone Mg. derivari possit, voc. vero judicium sequatur.^ 

iliam, uti a roU LXX. repraesenUtur, esse vere Mg.^ in- * Tlrifivpu. Ita JEg. sermone suo ilkm paiiem. ae- 
telieetu ftcilem, Josepbo praeterea et historiae ilUus tem*^ gionis sua^, quam Gr. Delta vocaat, appeUaas^ aactar 



' * PiOBthomplttnech lervavit Venio L«t. antiqiia, ted Mvator raandi est in reeentiori. Cf. SalMtier ad Gea. xH. 45, UhlMi 
AnHttnagraviterreprelMfeiebatiDinterpreteLat, hand infeliciter defento a Joachimo de Aievedo in libffo apologet. pro Vnkms 
Biblionmi Lat. ed. (OliMpooe a. 179S.) p. 47, 8. 

. * SaotentiaQi Jabl. ex omnibnt Yerisimillimam jiidicavit Michaelis, cnm hi Biblioth. Orient., t ix. p. fOd., turn in SnppL id Lex. 
Hebr. p. f lt9. Seqnitur eandem Scboltzius in Kepertor. f iir Bibl. und Morgeo. Litterator, xiii. Theil s. 20. Din ante pra im^ 
▼ocb Interpretatione propugnaverat Lndov. Picquet, vir 8n|>ni vnlgnt snlque ordinis homines eruditns, in epittolis, qnaa edidit C 9, 
Jordan, In Historia vit«e La Grot ii p. 289— dOS. Picqnesio tamen panca opponnit Th. Ednardof in Conunercio Literario, qaod 
M'iBcklenif Opntcolis Loagnemenis a^cit, p> t88. Ab iii omnibos mnltnoi abiit Foratems in Mautisfis iEg.'p. 101 — 110., exiatl* 
»anf,noai. JoeephiiEg.f\>i»e CaXjb— -11110 Y'^ IIOX— GHea— II), 

sach-pnottti pa-ench-icb, nt signifiearetar 

•criba DiTinot spiritni vtemi, vel pertinent, spectans, ad fpiritum aetemum. Si vero alia vox .£g. in Uto nom. usurpata fneiit, 

» 

pntat interpret, hanc fore, CGtXBG-— HHO Y"!^ IIGtX— 6H6&— -II)f •<ri>e aonti pa enehricfa, qnibns vcdbis 
designarietnr taoiens Dtvinns atrmi ipiritns. Cni expUcationi hand parum roboris accedere antmnat ex ipsis Phanu»nis verbis Gca^ 
xli. 58, 9. Addit Forttems, nom. ab interprr. Alex, expressnm esse i'oy^o/uf ay^X) cum probe nossent verom significatnm vocnm 
at titnlum C3X1) Josepbo, totini ^gypti proregi, non satis honorificnm crederent, eaque de cansa adderent II-^&OH A j 
vel, coalescente scilicet II articnlo etseqnente ^OHT*^ ct adeo Josephnm, nt ipsios honori coiisolerent,.appeUarent 

naoHT tfoox 6Hea ijb, smnmnm aacerdotem spirit us aetemii qnod non aliter Orspcns scribere potnil fe| 

•aaoefare, quam '«!Mr^fM^v4x* Nam qood pleri^ae codices habeant >F loco « in vocis initio, id vitinm credit Forsleros, ex msia affi- 
nitate utrinsqne litersp ortnm. Ista interpretatio, pror^iu nova et satis arnty, si modo vera, probata est a Uatbio ac paueis alila.- * 

^ Jodeiaatem non vidcntor recteassecutos [assecati] esse vix ullos in Bibliis exoticomm Nominum sonos ; com pleraqne CliaJdaicaet 
Persica ef reliqoa exotica, non secundum orthographiam, sediMcnndnm receptnm suo tempore vulgarem sonum, enmqne comptoro, 
in Bibliis dederint ; idqne qnia non ex librb et scriptis talia hansemnt, sed tantnm auditn, ex vnlgi ore, ea accepmnt s qaod idem 
recere Oraci et scriptores omnes. — Et si primi HiKtoriarum anctores vix recte assecati sunt taiinm exoticoram N^minnm veraa^aaoaa, 
qnomodo post tantnm temporis defloxnm potuerint S. Bibliomm Punctatores taiinm onmium, in variis Ifngnis, veroa sonoa aolns 
posteris exhibere i In hisce enim Nominibiis Biblicis dnplex fuit difl^ultas ; primo in Consoiiantium scriptione in ipsis Antogp^fMat^ 
demde in Vocatium adscriptione a Pnnctatoribiia. Et tamen svpe rairatos isom eorom peritiam et diiigentiaii, qaoo seilic«t ia exo^ 
tieif Appellativis fere semper assectiti fnerint veritatem pnnctationis, et qood in Propriis plemmqoe Jun prope aocesseriot ad mm, 
nec longios aberraverint." Verba sunt Th. Hyde, in Hist. Rel. vet. Pers. p. 65, 64. 

4 Amplisaimos Jabl. excursus de nom. Josephi JEg. abnnde docet, errasse Forsterum, cam scriberet I. e. p. lOl. ^ Maxiwbli||« 
rsi [iotcrprttuBdi idem illud apm.] dificnitas determit etian doctlss. vimm P. £. Jabl., qni nanqnam Sentavit Imc Boat, espliean ; 
•tsi bic Vir snmma aotns modeitia plus scirat in boc litaraniia genere^qnam piures scioli, qui sapmscttla tentaruat idem eaplicaiMf 
dare." 



«n--«M.] p. E. JABLONSKIl VOCES iEGYPTIiB. cdv 

ett Ephonis/ ap. Steph. Byz. t. A^Xra, qui scribit : etiani hodie, noo sine adiuiratione inhieri possunt, quae* 

AAm, ir6\ts irpbs rp £i^pc^, ical vrl<ros Aly^ov ftf^^E^opoc, que sunt monunieuta, uti totius niundi antiquissima^ ifa 

jcar* Aiytnrr/ovs KCLKovftirri Uri/ivpu^ &t6 rifs rov tryfi/jtaros laboriosae ^Igyptiorum indoHs, et potentise ac magnitii- 

hf$oi6fnrrm. HobteniuB in notis auguratur : ' F. leg. xi/pa- dinis regum Ulius term, certissima. Non id mihi nunc 

in£, nisi sequentia tantum ad Delta referri vdis.' Quod negotii datum esse puto, ut situm, figuram, magnitudi- 

etsi* verum esset, tamen posset legi nvpafus, quoniam neni, usum, et quicquid Pyramides celebres reddit» 

cadem est et rov AAra/ et Pyramidis figura. Quod Gr. multis explicem. Cui enim hoc ignotum est? Extant 

propter figuram AAra vocant, propter eandem figuram descriptiones prolixae et yeterum et recentiorum, qui 

JEf. TTi^fits omuino vocare potderunt. Ego conjectuirae admiranda bmc magnificentiae Mg. monumenta oculis 

liuic sane ingcniosae magno|>ere faverem, si ilia aliunde suis subjecerunt, et quaecunque memoratu digna judi- 

confirmari posset, et nisi linguae £g. usus alio nos diri- cassent, in usum aliorum in commentarios retulerunt«^ 

geret. Urifjivpu non adeo nom. fuit terras, quam Nilns De ratione nominis hie tantum mihi agendum est Non 

cursu suo diviso eum in modum circumfluit, ut Graeci moror explicationes hvj. vocab. Gnecas, qualis est Steph. 

Delta speciem praebeat, quam potias ipsius Nili, in quan- Byzantii et Etym. M., qui nom. Pyramidis deducunt 

tum huic £g. parti beneficium istud prsstat. Nemjie clto rov wvpov, a tritico, in Pyramidibus tanquam horreis 

DQP et UHP est ciugere, a^ue solet plerumque foacerVato ; quod pro mero figmento, mea qmdcm sei- 

decingulo accipi,quo quu semet ipsum cingit. Vid. tent» «5cte habet Holstenius m not. ad Steph. Mlro^ 

▼ers. dopt. Jo. xiii.\ 5. xxi. 18., quamvb etiamad alias P^^^%' ^anc vocis ong. approbatam fu»se a Vosmo 

les tninsferri possit, et transferatur, Matt. xiii. 30. Qua Etym L. L. et viris doctis ahis. Paulo verosimilius alu 

de re dixit plura auctor MS. Commentarii Myslici in hoc derivaot inro rov irvpo,, ab igne, cuj. etymolo- 

Literas Alphabet! Gr. p. m. 51. Quo posito, facile m- g»«-*anc, nec spernendani, rationem reddunt, esse nempe 

. «. . TTVKfi/^Ti « IT^TIU'D t voc. dcsumtam ajTO row ^ii/>a/Fo>T(w ai^ flr)rfimro«, 

tdhgitur, llTUOr, vd IITUHF, Tel rio, k^t^^v 6vrot, ku\ €U o^v \^yoyrot/6 kari 

II'I^UOYP dici Nilum * quasi cingentem cingulo, fepo/iiyy (ita recte Sylburg.) iotxos. toioHtob 6 in^fiyof. 

Sod banc .£gypti partem totam circumdat, et, circum- Haec sunt Etymologi verba. Schol. Horatii in Carm. 

endo, insulam efficit. Schol. Germanic! in Phasnoni. 1. iii. Od. ult. p. 211. : ** Pyramides proprie regum 

Arati p. Ill, 112.: Quidam dicunt, Deltotbn .£gypti sepulchra sunt, ingenti mole constructa, et in cacum^ 

esse emgiem stellis figuratam in tribus angulis, i. e. tri- educta in modum flammie surgentis, unde et nom. est 

ffono, et Nilum talem ambitum facere. V. inprimb inditum.'' Quibus operae pretium est addere haec Amnu 

Eratosth. Catasterismos p. 7. cd. Ox. Gneci id ipsum Marcellini ex 1. xxii. c. 15. p. 249, 250. ed. Lindenbr* 

de Nilo observant, sed verbis paulo aliis exprimunt. £o Pyramides erectae sunt turres, ab imo latissimae^ in 

Jbaud dubie respexit Isocrates in Busiridis Laudatione, summitates acutissimas desinentes. Quae figura ap. 

qnando iBgyptum nobis repraesentat p. 530. [p. 159« Geometfas ideo sic appellatur, quod ad ignis speciem, 

l60.] ut &Bay&rf rtlyet rf 'SelXf rmtx^trfiirriy, os /u^ rov xvpos, ut nos dicimus, extenuatur in conum." Etj- 

3H>y ^vXatci^y, aXKa Kal rpof^y Ixayijy avrjf wapi^eiy ^S^v- mologias istas non eo attuli coDsilio, ut eas probaraa. 

«cy. Quae ad totam quidem ^gyptum pertment, sed Quis enim credat, .£gyptios, quorum hoc in totum est 

inprimis tamen ad Delta, illam ^gypti partem, quam inventum, et quorum in eodem invento irepcepy/av m 

Kilus totu^, maris ad iustar, alluit et circumdat. Id aliac quidem gentes aemulatae sunt, operibus sibi propriiay 

dicend. quoque est de iis, quae ibidem sequuntur : n^rX^ et suae gloriae indiciis luculentissimis,* nom. impositnrM 

yhp (6 worafws) a^r/v irtpihxtjy, koX rrdaav btaffpiwy, iroX- fuisse ex Graecia arcessitum 1 sed ilia ipsa tamen Graeco* 

Xr/y ain^ois einroptay ireiroiriKty. En, veluti ad verbum rum observatio, quae in ling. JEg. nullum quidem faabet 

Gr. reddidit, quod JEg. II'MJOP dixerant. Etsi fundamentum, at nihilommus ex Pyramid um forma et 

^. ... . TTrf^TirMJ 1 structura est pelita, nobis in vera nominis huj. ratione 

y^Ti'i^.^?? coUigere ^st. IITUOF vel i„venienda faVem pneferre potent. Profecto difiicib 

HTUOtP proprie nom. sit Nili flbvii, qui fluraine admodum est, conjectura assequi, quidnam potissiniuBi 

suo, tanquam muro, Delta circumdat, potuit tamen per spcctaverint, qui opero^is his aedificiis nom. Pyramidis 

.metonymiam nom. illud etiam indi terras, quae a Nilo indidissent. Nec iu re ad^ lubrica, multisque erroribus 

circumvallata est. Scimas tamen. illam iEgypti partem', exposita, operam aliquam collocarem, nisi duccm hab«* 

quam Gr., a figura, Delta appellant, simili de causa rem fide non indighum, viamque commonstrantem. b 

Mg. dictam iuisse Rib, quod exponitur pyrum, cuj. spe- autem est Plin., qui, sicuti ingeniosissimus ac doctiss. Ll^ 

ciem regio ilia refert. Vide sis, quae in articulo illo di- Crozius observavit et mihi indicavit, voc. Pyramidn es 

centur. Ad II'MJOYP ut redeam, videtur idem lingua >ta explicat, xxxvi. 8.: " Trabes ex eo 

Hebr. significasse niSD, i. e. munitus locus. Observat (Syenite lapide) fecere reges quodam certamine, Obelis- 

mutem Bochart., Geog. S. pt. i. 1. iv. c. 24., hoc nomine ^ vocanles, solis numini sacratos. Radiorum ej. argo- 

bi Scripture S, aliquoties Mg, intelligi. Exempla profert mentum in effigie est, et ita significatur nomme iEg.'' 

2 Reg. xix. 24., siccabo planta pedum meorum omnes Loquitur Phn. proprie de Obeliscis, quod nemo negave* 

rivos Masor, ubi in Hebr. eit yf^O nw** 73, Es. xix. 6., ^eriun cum Obelisci profecto sint Pyramides minores 

Et siccabuntur fluvii TtitD, Micb. vii. 12., Et a Masor et exiliores, quod de illb observat, de his quoque dictum 

usque ad fluvium scilicet Euphratem. In duobus prio- esse putare debemus. Significat igitur Plin., Obcliscos 

ribus iDcis Masor s. Matzor aperte aut Nilum fluvium, atque Pyramides soli esse sacrataSj ejusque rei argu- 

aut ra Delta regionem designat.^ Quamobrcm Bocharto inento esse, ab ip^is radios solis repr^sentari, quod 

facile assentior, ITSttD exponent! locum muiiitum, i. e., ^tiam nom. eorum /Eg. mdicat. Uno verbo, docet ergo 

illam iEgypti partem, quae est Nc/Xoi r€T€ixLfrfJL€yrj, ^^^-^ Pyramidem signif. radium solb. Quo sane, si lin- 

quamvis vir eruditus addat, fieri posse etiam, ut JEgy\y- g^^^ ^g- consulas, lubU est verius. Namque Airaj^ 

tus Matxor dicta sit ab angustia. Tum nom. hoc magis V«^/*«, q«o<* propnc spleudorcm et radios solis significa^ 

isonveniret .£gypto superiori. Sed quae modo monuimus _ . jir\eiflA , , «^ • 

de locb S. Scriptura;, a Bocharto prolatis, dubium vix dicitur UOl fc, qucmadmodum constat ex Epist, 

relinquent, qum illo vocab. DelU potissimum de^gnatum »^ H^^'- ^om. 3. airydaoy ab 

fuerit. intcrprr. iEg. versum est G^TUO 1 6, et ita porrp 

Thfpofils, Pyramis* Nom. est, quod JEg. imposuerunt ibid. v« 25, 26, 28. xiv. 56. Exod. xxx. 34., quem 

molibos iUis stupendis, quas, qui ^yptum adeunt, locum corrige cx citatis. In cod. MS. Ps. xvii. 12» 

' Prster EpiioraiB, qmmtnm nunc recorder, nemo de vctcribus amis memtnit nom. Tlriixj^tu Is tamen videtnr testis pei|[iivii ct 
valde ifkAieiis, Avnp a(tt /tAy^c, ut scribit Straho xiii. p. 924. 

* Dicta in compendium redefpt repetiitqiie ScholUinR in Repert. f tir R. n. M . Litt. xiiir. Tli. 31. 

^ 3 De locii V. T. tup. citatis aliiiiqoe monnit nonnulla Michaelis in Siippl. ad I^x. Hebr. p. iMSw 

^ Exemplom Jabl. seqnar, oec commemorabo, quae aut alii, »ive veteres, prsroertini Abdollatiphus s. Abdallatif in Memorabilibas 
Mgjp^ p. 49. sqq. ed. Arab. Tubing., sivc recentiores; inprimis Sbawius, Pococke, Norden, reliqui, aut nuper admodum Grobert ae 
Denon de Pynunidibus iEg. scripserunt. — Cum autcra diu et magna cum cura fnistra a nmltis qussita sit Ol. Celsii Historiola Pyitt* 
midom £gypti, laudata a Fabric. Bibliogr. Antiq., Saxio in Onomastico, et aliis, hac occasione monebo, dissertationem istam, ed. 
Upealis a. 1795$ nott ab O. Celsio, pnechira viro eraditione, conscriptam esse, quod vulgo creditor, sed a Jo. Akerman. Qnm do 
P^nuaidibos ante dixerant Radiivilios, Bellooioi, Gravius^ Bruinius MonUaucon., diligenter it repetit, item i^orpm obsenrala ill 
orig. nominb, icilicet Gr.| sed nihil Dovi adjunct, 

NO. II. VOL. 1. 8 K 



cclti LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. \fif.2SA^m 



mveniquoquc UUIOYI de fulgore adhiWtum. Erit '^y^^^Y^^r' Pyramides dcttrntap fii^n^ 

2^ cw»A tunc illustrisanioruni virorum. ¥. Ongg. iEg. c. xxiw 

igitur ni— -PH — UOl 69 Pi-ra-mu-«, ut exjriica- p. 447* De v. Wpo^ficf et loco Herod* i&upra p. 
nt yir paulo ante nobis laudatus, atraiiyafffta, radius dictum fuit ; unde coUigere est, quo fiindamento Inbfico 
soKs; vel si PHUOYG jam sit una composite vox, sententia viri doctbiimi nitatur. 

scribi potent HOYPHUOYG, quod Gr. vix ali- ^TaKvris, vel . * Tcucwm, vici antiquissimi in JEgjpto 
ter quam irvpa^i vel m/pafiU scribere poterant. Quam aut urbisnom. baud dubie^^. euj. tamen veramorig. et 
apte baec explicatio conveniat cum testimonio Pltnii, causam me latere nolo diffiteri. Occurrit nom. ap. Stepti. 
nemo est, qui non illico videat. Earn vero, si rem ipsam Byz., qui in v. ^AKe^&ybpeia testatur, banc quoqiie aio> 
spectes, confirmant Graeci, qui, ut supra jam tetigimus, tem esse 'FaKtariy^ et alibi scribit, 'FaKwri^, oCrms ^ 
diro row irvpos deducere vocab. conantur. Quare non est, ^AX^^hyipeia icporepov craXeiro. Quo postremo in loco 
lit de interpietatione bac qubquam addubitet.' Wilkin- sine controversia legendum 'Pajci^u, ut Berkelius, Hoi* 
aius de ling. Copt. p. 108. putabat, Pyramis Uteris Copt, stenius et alii recte ohservarunt. Non aliter nom. scii- 
8criptum,esse nOYPlO UICI, quod regiam ge- bitur a Strab. xvii. p. 545. [1142.], Pausania in Elk^^ 
nerationemsignificet,sicquePyramidesappellatasfuisse; P;>32., Clem. Alex, m Protrept. p. ol. [42.], Tacrto 
quia sepultur* recum et regio sanguine ortorum inservie- 84. Dm igitur ante nota erat Rhacotis, qwrni 

? . mr nrk*^^)!!! Tfi/^T . Tif\^Tkf\ conderctur Alexandria; cui. dcmde veluti snburbioaa 
hant V'^rum llO I FlU UlUl vel llOTFO fi^^^t. Nom. esse vere ^g., vel ex eo patet, quod In. 
IJflCI) quod usus perpetuus bujusmodi compositorum terpr. N. T. Coptus, a Wilkinsio editus, in locis orani- 
ex UICI docet, nU potest significare, nisi genituqj ex fit mentio Alexandriae et AlexandrinoruBi, DobU 

rtgibus^ vel regio sanguine cretum, quale nom. an aedi- conservaverit nom. antiquum PUXKO'I^, Rakoti^ 
ficio conveniat, alii arbitrentur. Nostram vero explica- Act. vi. 9. xviii. 24. xxvii. 6. xxviii. 11.^ Quod etiam 
tionem, quam a La Crozio accepimus, et auctoritas locum babet in libris Coptorum recentiorum Ecclesiaati- 
Pliuii et res ipsa confirmat atque e^regie illustrat. Mo* cis. ' In Epistola Systetica, quam edidit Bonjourias 
9ere operae pretium, Leoncm Africanum, in Descript. in Monumentis Copt, appellatur Alexandria p. 12. 
Afrtcs p. m. 728., moles bas vocare Barba. Altissimas, 'f^HIUT'I* UnO^IC PUXRO^I* macM 
inquit, tunres, quas patrio nomine Barba vocitent. Lo- ^^^,3 rj -^^s. Cf. dicte in Panth. iEg. 1. ii. c. 5. Tt 
quitur autem de Pyramidibus, circa Asuanam qu« est j,. Byz. p. 652. D. Taic^ru-f^loyril^p, ♦ Ta^r/- 
veterum Svene, spectandis. Pro Barba tamen legendum ^ ^ * £jj^ -1 ' '^^ 

videtur Birabi, vel Berbi, vel Birl>a, quod postremum 

nom, occurrit ap. Niurtadium et alios ad designau'tas * Rabab, STH* Sa^us hoc ndmioe ia Literia Sacrn 
Pyramides. V. Vattierii Prsef. prsemissam versimi Gal- appellatur ^yptus, vel pars ej. iaferior, a. Delta jEg. 
licfs Murtadii, auctoris Arabis, de Miraculis Sjg. p. 43.^ Quod recte monuit Bocbartus Geogr. 8. iv. 24*, hoc le- 
longior sim, hoc unum adjuugam. Perizonius voc. ferens Ps. Ixxxvii. 4. ixxxix. 11. et les. li. 9. In priori 
h. derivat' a Tlptafus^ ut testatur Herod., significante Psalmorum loco Gr. interpres Alex, habet ^ 



' Similia dedit, istirnqoe etymologifls aactorera esse La Croziom, moon it Jabl. in Proleg. ad Panth. p. Uxxi^-lxudii. Repetiit 
eadem Scholtxios I. c. p. f 1. 

* beoriff. et vera notione vocis in partes scindnntttf emditi. Alii de Pyramide ezpli'cant, alii de templo. QaiMs 
priUs plarrt. ob^f rvant, voc. ortam videri ex ipKO PyraroidiB nom. Qui posterius probant, vocab. Arab, opinantar natnm ex JEgl 
iirticQlo ni et vooe 6P4>6I templnro. Cf. I. H. Scbaltens Bibliotli. Crit. V. i. pt. 2. p. 108, 109., et .Saey in Notieeael 
Extraith d«'s MSS. de la Bibliotheqoe da Roi, t. i. p. t70. His scriptis, plnra de hoc nom. monuisse doctiM. Sacyam, in cooameBl. 
de no^i. Pyramidum p. 31—41, primam intellexi, cogitatione caraquc emditonmi valde digna. Voc. ^ notiooe tcmpli^ ah 
jEryptiis somtam esse, opinatnr qimqne Wahl ad Abdollatipbam p. 187. 

^ Perizonio nonnnlla opposuit C. Swaving, arnicas a javeutate mihi perqoam dilectos, in Disq. Pbilol. potissirovm de loctf 
aliquot V. T., suamque de orig. nominis Uu^ixilm sententiam novam cxposnit, p. 44 — 61. Summa rerum haec est. Cognation^ 
earn dialectis Orientalibns <conjnncta erat lingaa vet. lEg» Ut Hebr. dixerunt QT^, Arabes iu videntor nst verbo 
PmU vel P III Yd* Vocab. nvpa/u); etnTfcv/uuc ap. Herod, eandem agnosrant orig. Ht, articDins vulgaris, detortos est in Ri^. 
Ia media atrinsqne vocis syllaba permutantur, nt fieri assolet in multis aliis, literal ft et A. lil^ixii significat hoininem emiaenteH^ 
TLv^ofjXt turreni, at loquitur Piin. v. 9., sive colamnam eminentem, quern in modum Tacitus ii. Ann. 61. Pyramides vocat iastar 
montinm eductas, et Abulpharagius J^ j in Histor. Dynast i. p. 9., ubi agitur de primo Pyramidam inventore. Dam \mt 

scribo, raecnni coroninnicat Ravias, Collega bonoratissimns, libellnm ernditissimi A. t. Silvestre de Sacy, de ^no supra mentio fiicta 
est p. 107., inscriptumqne : Observations snr Torigine du nom donn^ par les Grecs et les Arabes aux Pyramides d'Egypte, et sar 
queraues autres objets relatifs aux Antiqoitds Egyptiennes. Prorsus improbat etymologias e Gnec^ petitas, item coujectonis WiP 
kiusii ac Perisonii, de quibus Jabl. supra dixit. Sed et displtcel eideni sententia La Crozii Jablonskiique, qn« nititnr aoctorttate 
PUnii, de Obeliscis quideui sermonem facientis, bon vero de Pyramidibos. Accedit, si de solis splendore dicte fiieriot Pyraasade^ 

postnlare indolem et rationem linguae /Eg., at, mutato verborom or Jinc, potius dicantnr IlIUOYO U^P H* Hai|jd magis 
satisfacit Sacyo opinio Adleri, in Biblischcritische Reisc nach Rom. p. 192. scribentis, voc. esse compositam ex JI I articnki et verba 
P3XU3EX vel PDiXUIj quoconvenit Hebr. et HDI* a^t"*" esse, bt sit Hi/pa^f monamentnm aHcfm et excelsam, 
i^ig. etiam cernuntur vestigia in nom. PUXU^O, quod usu tropico divitem significat : uti, post La Crozium in Lex. /Egypt., 
observat Wahl in notis Gennanicis ad Abdollatipbum p. 159., qno judice, Obelisci ^g. appellabantur IJI— PH*— UO Y6f 
sed Pyramides III — POXU^X, vel forte potius III— OYPOUICI s. 4>0YP0UICI. Videamn. de sea- 
tentia de Sacy, p. 25. et seqq. In v. nupa/uii; est h terroinatio Gr. Hi est articulns ^g., pro qno Gr., cvm orig. nominis ah igaa 

repetcrcnt, nv scribebant. Mediam syllabam pa/m rcfert ad radicem 2lPU &P^Uy t^P* <£gyptio8 quoqae in nsa fnisse 
videtur, nti in dialectis Orientalibns omnibus, notione primaria separandi aliquid a commercio usuque hominuni, unde reliqoae deinde 
mnltumque diverse significationes derivatae sunt. Esset isitur nvpa/Ltl; tocos sanctos, a>dificiiim modo singnlari conaecratan, aive 
alicul aumini, sive etiam usui cnidam religioso, Mg* II 1 8» CXXP !]!XU II I & P HXU* Adspirationem acrvarutft Arabea ki 
suo sive prsfixo articulo quo nomine Pyramides appellantnr ap. Abdollatipbum, Macrisinm, Abulfedam, alioi. 

Cam nom. Arab, sit vere JEg., uon est, cur origo ej. qasBrator in Arabia, ut factum ab aliis, qnos inter Miehaelis not ad AbaUete 
Descript. ^gypti p. 64. Gr. vero, omissa adspiratione 2^, dUemnt nvp«|uu;, qnemadmodum Kaw/So; pro I— HO YB$ 

Sabidice RCXXg, — HOYR. Sententiam isUm Sacyns, qua est ille his in rebns sagacitate incredibili, et onavit, et a diffical- 
latibus, quibus earn premi forsitan alii arbitrarentnr, vindicare conatns est. Cui opinioni priores partes triboendir ? Miiii jam satia 
est, varias recentiorum doctomm bominnm etymologias vocab. nvpa/bU; pancis commemorasse, com malim judicio aliorvoi linaala 
politoqoe hac in re stare, qaam meo. 

♦ In vera. Sahidica, nuper primnm vnlgata, Act. vi. 9. et xviii. 24. legitur CtXA.G^CtXH2i.PG YC. R*liqoaruBl loco- 
rum iuterpretatio Thebaica adhtic defit. 

^ Exempla alia sunt ap. Miugarell. p. cli. Rdiq. Codd. ^gypt.; et Georginm in pncf. ad Fni|^ Jo. Theb, p. xxxix. 



P. IL JABLONSKIl VOCES iEGYPTUJE. 



cchu 



Copttts eum secutus PCtXtlXBj sed in posteriori loco 
Gr. Rahab omisit, adeoque et Coptus. Tribus istis locis 
alia adjuogunt interpretes prsestantiores. Nisi HTD sit 
Bom. propriuin ^gypti, saltern ad illud nond. respicia- 
tur, les. XXX. 7., ubi etiam io pHncipio ejosd. commatis 
aperte u£gyptus meinoratur, locus vix intelligibilis est: 
qiiod abunde patet ex obscuris absurdisque veterum et 
recentiorum versionibus et interpretationibus, atque a 
Titringa comprobatur. Sed noo audeo eum Jac. Kochio 
in conimetitario et alib afiirmare, per ^TD ^gyptum 
debere intelligi in duobus locis Jobi c. ix. 13. et xxvi. 
12. Consulatui;.ad utrumque l^ckultens ; cui tameu non 
adstipulor, p. 721. scribenti, neutiquam tarn exploratum 
esse, quam Bochartus sibi aJiisque persuasit, per Rahab 
etiam alibi iEgyptum esse intelligeDdam, sed et neganti, 

uJU/^t Elrif, quod hodiernum est nom. inferioris 
Mgypti, quicqaam commune habere cum niystico titulo 
lET) R^ihab, quo ^ypti regnum universum in Sacris 
insignitur, a .formHolosa, ul videtur, mole potential. 
Hactenos mihi videtur Rahab nom. proprium iEgypti 
infer., et eo sen^u accipiendum in uonnullis locis Litera- 
rum S., prsesertim in iis a Bocharto adductis.' De nom. 
Arab, dicam infra ad v. Rib. Voc Rahab esse vere Mg,, 
mecum sentiebat La Crozius, qui, a me consultus de 
illius origine, in banc sententiam respondebat. Dubius 
diu ipse haesi, unde JEgyptus dicta esset Rahab, quo 
nomine non alibi forte appellatur, prseterquam in Co- 
dice S. ^unc videtur mihi Mg. vocata fiiisse PH — 
O VODlH, ut sigiiificaretur regio Soli sacra sen conse- 
crata.^ Nosti ipse, quo loco vetustissimi iBgyptii habue- 
rint Solem, vanis sub nominibus cultum. Nosti quoque, 
urbes in ^gypto- celebratiores nom. suuni de Soleffuisse 
adeptas.'' £t in his equidem acqniesco. 

* TavAura, nom. regis Thebseorum Mg., ab Eratostb. 
Gr. redditum 'Aftx^Kp&rkfp, ngnum ad serapiens, utex-^ 
plicui in Vignolii Chronol. S. t. ii. p. 749-» ubi tamen vitio 
typothetarum bis male scriptum legitur PHXTUXl^X 

proPODlVClC, et 3X1 pro ponitur. iSictis illic 
liaec pauca adjung-am. 'A^ncpdrutp proprie is dicitur, 
qui imperium occupat sibique vindicat, et adeo violenter 

principatum tenet. Delude, PH pro principe vel rege 
in nostris Copt, libris etsi nuspiam reperitur, recte tamen 
ex genio linguae et quibusdam verbis compositb colligi 

potest, antiquitus PH et PIU designasse regem, quod 

postea, coalescente cum radice articulo indefinito 0¥, 

clatum est OYPO, et cum nofa masc. generis 

nOTPO. Recte monet Fr. Smit de Amuleto Gnoa- 

ticq^m p. 17., YO signif. abundantiam* sen vim 
superfluam, Eph. i. 19. Quod etiam patet ex eadem 
vers. Copt, Matt. v. 37- ix. 16. Marc. vii. 37. In 

Cod. MS. H&OYO Ps. Ixi. 2. deno^t amplius, et 

6P&0 YO abundare Ps. xxxvii. 35. et cxxxvii. 3. 
Ceterum, vocabulum JEg. satis commode videtur inter- 
pretatus. Quibus, cum meliora non suppetant, non est 
quod addam. 



* Remoboth, Monachi in ^gypto. Cum tria fuerint 
in iEgypto Monachorum genera, unum ex illis voeiH 
Remoboth, acribit Hieron. ad Eustoch. de Custodia Vir« 
gin. Opp. T. IV. P. iL coL 44. €d. Martian. Scripti 
Codices fere omnes et edd. vet. exbibent Remnuoth vel 
Rennuoth, quod nos in indaganda vera huj. vocab. signi* 
ficatione adjuvare potest. Nempe legendum Remnuoth 

vel Rerauoth, quod signif. homines solitarios. P6U 

est a PIQU I et ponitur pro homine in istiusmodi com^ 
positionibuSy quae ^gyptiis admodum frequentes suntk 

Sic PeU HXHUI .£gyptius vel homo £gypti^ 
peu HauiB operarius, quasi dicas bominem 
operis et laboris, peu Hhi domesticus ; Levit. 

xviii. 6. peu HROxai terrenus : peu n^e 

coelestis, 1 Cor. xv. 47, 8, 9 ; qui est idiotismus Copt.« et 
quidem oppido frequens. OYUIT porro est unum, 
a masculino et unitas. Est igitur pe* 

UOYUIT, Remuoth, vel quod id. est, PCU- 
HOYUIT. Remnuoth, homo unitatis, i. e. solitarius, 

HPinUI HOYUIT &yipa iya, Deut. 
i. 23. Communis scriptio ap. Hieron. videtur ex Gr. 
ortum traxisse. Pro Lat. ti namqu^ Gr. soleut adhibere 
suum /3. Est re ipsa Remoboth et Remouoth unum idem^ 
que. Convenit nostras interpret, plane egregie, quod 
Hieron. de Monachis hb, eod. loco, subjicit : Soli, in- 
quit, habitant, et ab eo, quod procul ab hominibus re- 
cesserint, nuncupantur. Et quibusdam interjectis : Hi 
bini vel temi, nec multo plures, simul habitant, suo ai^ 
bitratu et ditione vivehtes. Ab his distinguit aliud in 
iEgypto Monachorum genus, quos appellari scribit 
Sauses, de quibus suo loco. Nempe Sauses sunt Coeno- 
bitae, qui in communione vivunt ; Remoboth vero, vel 
Remuoth, sunt Soiitarii^ vel Eremitae. 

* Remphah, vel * Rephan, uti hoc non. in libris Copt.^ 

scribitur Numen JEg. ab Israiilitis in de- 

serto cnltnm, cuj. meminenmt Ixx. Amos v. 26., ubi 
tamen in cod. Hebr, legitur p^9> et Stephanus Protomai^^ 
tyr Act. vii. 43. In vers. Alex, habetur Tac^v, sed in 
ed. Complut. 'Pac^a. Lectio, quam, in Actis et optimi 
et vetustissimi et fere plurimi Codices^ tuentur, est 
'Fefufta vel 'Viofju^, quod sine ulla mutatioue, Coptice sic 

scriptum, PHU4>e vel puiu^e, regem cc^K^ 

i. e. Solem designat.' Plura videri possuut in peculiafi 
Exerc. de Remphah, a. 1731. ed.* 

* 'Pefifis, nom. regis JEg., ap. Diod. S. i. 62. p. 39., 
qui erat* fiiius Protei. Quae fuerit fortasse origo no» 
minis ^g., indicavi in lib. de Remphah p. 32 — 35, ibi« 
demque monui, minus recte Capeilum existimare. Rem- 
phin non diversum fuisse a Pharaone, eximio illo fautore 
Josephi ac gentis Hebr. Herod# ii. 21. eum vocat Rhanp- 
sinitum. Si audire cupias Marshamum Can. Cbron. p. 
4161 ac seqq., a Remphi non differt Rhamses» t^ui dicitur 
potitus Libya, i^thiopia, Medisque, et Persis, et Bac- 
triano ac Scythia, ap. Tacit. AunaJ. ii. 60. Sed fallitur 



' Prorsns dissentit C. Muller in Satnra Obs. c. vii. p. 83 — 113., negatque, Rahab capiendiim de £gypto les. xxx. 7. li. 9. Ps. 
Ixxxvii. 4. Negat qhoqne Michaelis in Siippl. ad Lex. Hebr. p. iiS7 — 59., et loca itsta, item Fi, Ixxxix. 11., aliter exponit. Fatetar^ 
iitad Qom. Ps. Ixxxvii. 4., ob filnm orationis vix posse esse nisi proprinnv; sed addit: " Haud expedio qilidem, nec tamen, nom. si 
est proprium, seqnitnr, nt nom. iEgypti sit. 8yras per Chet ^TD legens, scripsit, qaod foret Adiabenes Assyris, vel etiam 

Rahabae ad Enphratem, nom. V. Biblioth. Or. priorem t. xii. p. 191 — 193. Niillus tameu codex hoc asque suffragatas est.** 
^ His siroillima legas ap. Forster. in Epist. ad I. O. Mich. p. 8, 9. 

3 In vers. N. T. Copt., tarn Memphitiea, qnam Sahidica, PO^JlXH scriptnm invenitnr. , 

^ Quanta sit codicnm M8S. varietas lectionis, docent Wetstein, Matthaei, Alter, Bircb, alii. Non nlla facile in toto N. T. yox 
est, forte qaia peregrina, in cnj. scriptara magis variant codices. Scribitur enim p'tfa/oi, ft^fx, ftu^ciy, fofxpaj /f^v, ^'/>^9at, ftfX^^ 
(tfji^if faifait f'p^r^ o»^, fofA^j : ne quid hie dicara de versionibus antiqnis aet eruditomra conjectons Criticis* Non so¥| 
unum codic, in qdo fw/u()». Ne'e tantum in codd. recentioribns ista varietas cemitnr, sed in iis etiam, qui ab omnibus habentur anti* 
quissimi. Alexandr. praebet PAi^AN, Cantabrig. pem^am, Vatic, xar' f ^ox^ sic dictns, pom^a, Laudianus, nunc Bodleianus, PEOAN, 
et si« quoque Parisicnsis, vnlgo dictus codex Ephrcmi. In codice Vindobon. pervetusto nunc legitur PEM<I»AK. Monet autem Alter 
p. 435, literam tcrtiam, quae forte N fuit, non <I>, ui Hwiidus suspicatur, ab apographo rrasam esse, et super bac erasa M scriptanu 
Vides, quid de codd. antiquissimis censendum sit. De pnestantiori aliornm MSS. bonitate nunc non disputabo. 

^ Antequam prodiisset commentatio Jabl. de Rempliab, vix aliqnis eniditiorom dilbitabat, qnin hoc nomine significaretur Satms 
nvs. Scriptoribus, a Wolfio citatis, adjungantur tantum duumviri summi, Salmas. de Ami. Clim. p. 597. atque Lud. de Dien m4 
Amos. V. 26, et Act. vii. 43. Sententiam Jabl. probanint deinde La Crozius, t. i. Tbes. Epist. p. 167. t. iii. p. 25, 159, 184, Datlle 
ad Amosi 1. c, Roseumulier el Moms ad Act. 1. c. Contra vero, Jablonskium deserunt Krause in comment, ad historiam atqoe ort* 
tionem Stephani p. S9r SC., Eiehbbm in emeudato Lex. Simoniano, Schnlzius in nova Lexici Cocceiani edit., inprimis tamen Boa 
pauca eideni opponit Michaelis in Suppl. ad Lex. Hebr. p. 1:225—1^3. Intellignnt ii Saturnum. lia qnoque N. G. Schroeder in 
diss, de Tabernaculo Molochi et Stella Dei Remplia, ed. Marburgi a. 1745. 

^ Libellns hie a longo tempore tarn rams erat, ut niagnns Schroedems eum plane ignoraret, otqoe Michaelis I. c. prscipoum ipatiu 
argnmentum repeterel. Assenro ezemplam Jabl. emendatum aactumque^ qnod recudi curabo in alio Opascalonun ?olamuic. 



LEX. VOCVK PEREBIL IN 5CBIPTT* 68: OSnARUM. ^ 



finMUnB Aaglniy nt Milit ostendk PenioaiiM nOngg. 

Hib liuase voc ct significasse pyram, tetlitwr 
KJirclienify queiii i«<|iiilur BoebaurU> ut ja» aatehac in 
V,. "ABpiffis 17* sqq. a me OKMiitttin est. Patrociniuni 
ypgritttr tK Etym* hL 'ASpifi^y expUcante xaphiay 
wuty irel iv/^or, cor pyronni. . Sed de isto loco satif 
ibidem dixi. Negat autem Wilkius. de ling. Copt. p. 99., 

PIB onquam denotare pyram, nisi per metathesin 

nepci pro PiBic, n ei B mutate, pro 

Pvrovel Persico sit sumendnm. Quia hactenus libris 
destituiniiir, in qu'ibus voc. iUud occurrit, litem banc 
dtjsdicare baud possumus. Certum tamen videtur. Rib 
diotam luisse JEg. ilbun ^ypti partem, quaro Gr. Delta 
appellant ; atque a veto bod prorsus abborret, Athriben 
SIC Tocari, quoniam Teluti cor in meditullto Ribis vel 
rof? Delta erat sita. Memoriam €jnsd. nominis conser- 
Ttnmi Scriptt. S., ^gyptumRabab appellantes, quod 
pluribna supra p. 226— 228. iUustravi. Arabes, ipsius 
jfigvpti snperipris ad mare rubrum incolae, non babent 
atittd Qom., quo ^yptum designeot, pneter Riffam. 
y. Reilaudoti Hbt. Patriarch. Alexandr. p. l62. le 
QW^d, RelalkNi hbtoriqae d'Abyssinie p. 212., qui Lu- 
dolpbum teste m advocat. Add:itur Samlung aller Rey- 
ietiescbreibnngen Li. p. 214. Pro certo tamen aflir- 
mare non audeo, utrum huic region! tale nom. inditum 
ftwrit, quoniam figuram pyri rererebat, an quia pyri iUic 
auyore copia crescebant. Nullos pyros, p^prie sic 
diotos, in ^Egypto provenire, observat Jac. de Bary in 
tfut*f quam Relandus vnlgavit in Palaest. Illnstr. p. 933. 
et seq., sed id non in universum videtur vemm. Fructus 
hi illic sunt deterioris notae, atque eapropter non valde 
excolMntur. Vide la Description de I'Egypte par Maillet 
I. ii. p. 106. Pneterea admodum dubito, an ex eo, 
qood bodie obtinet lecum, valeat disputatio ad tempora 
loDge remotissiroa. Est igitur probabile. Rib quondam 
iEg. signif. pyrum, et bmc iSgyptum Arab, dici Rif, in 
S. Cod. Rahab.* 

• TcvXa/i, Blitum. Append. Dioscor. ii. 143. p. 



• Jaapffk^ Tussibgo. Append. Dioscor. iiL 126. p. 
458* 

Sabsi vocabantur Sapientes aevi Tetustisstmi, ifdem- 
qii£ idololatris inagistri, de quibus multa viri eniditi, 

3 UK bic non tangimus, de orig. nom. nunc tantum pauca 
icere cupientes. Nom. raihi videtur appellativum ; non 
▼ero est proprium, deriv. scilicet a Mao Gen. x. 6. Ps. 
luii. 11. ubi intelligo Sabaeos Africanos, quamvis aliter 
sta^ueret Bocbart. Geogr. S. L. iv. c 8. ' Qui mecum 
credunt nom. appellativum esse, in orig. indicanda dis- 
crepfmt Valde miror, earn esse quaesitam in y. Hebr. 
KXtf exercilum denotaute, ac si Sabsei ita appellaren- 
tuTf quoniam totum coeli exercitum seu sidera colebant. 
Hasc eral opinio Pocockii Spec. Hist. Arab. p. 139. et 
Th. Hyde Hist. Rel. vet. Pers. iii. p. 85., quos alii postea 
sequebantur.^ Ratione magis probabili ab aliis derivatnr 
nom, ex liqg. Arab., sed quod iterum fit modis multum 
diversis, ut potest videri ap. Spencer, de Leg. Hebr.*rit. 
II. c. i. s. 1., qui, eisi non in omnibus, quae deinccps 
de Sabaeis disherit, probandus mibi videtur, est tamen 
lectu perdignus. Ipsos Arabes non satis certos fuisse de 
orig. nominis huj. Arab., intelligetur ex Pocockio 1. c. 
p. 138. Antiquiftsimis temporibus inter Arabes quoque 
^ viffuisse quendam bominum ordineih, qui Sapientes vo- 
cajbantur, baud negat ur, quiu manifesto patet ex Jer. 
xlix. 7. 1 Reg, iv. 30. Sed existimo origiues tam istius 
ordinb, quam nominis Sabaeorum, ex i£gypto repetendaM 
esse. Quae Sabarifl attribuit Abulfeda ap. Pocock. 1. c. 
p. ^ 144., di^ciplinam sacerdotum Mg. satis redolent. 
Plin. xxy. 3. conjunctim collocat Arabiar iEgyptique 
Magos, i. e. Sapientes. Atque de bis intelligi debet 



Senriiis, Sabvoa -Agyptionim ooImos wQeam, tid OiMMg^' 
u67' De Sapicntibus, pecuKari ofdine SaeeiPriotm lip 
iEgypto, testimonium praeclarom extat Gch. xli. S., ^MS*. 
ipso e loeo oritur suapicio rainime levis de ven c^bmk 
logia nom., SabaEsornm. Ntmirmn Sapiens, Uagom Mg^ 

dicitur caxBG, sabe. Matt. viL 24. xxv. 8. Fa. IvSL 
5., cuj. legitur in Gen. L c * 

Hanc obs. confirmat Murtadi in. lib. de Mirac. ^g^. P- 
74. versionis Gallicae. [Stepb. Byz. *2a/3a4 wOus jm^ 
ydXij, irXii^/ov rfjs ipvOpds dakoLvtnis^ Koi fpo^piov t6 4brt» 

* £a/3a/a' rac to icrr/riKoy, * lAfiairtKoy, too ToB .Xar^ 
rffg ^J,TapTiaK6y. Ubi L. Holsten. *^ Agatbarchidi qpta" 
baec vocatur IdjSa ap. Photium p. 1372. : To ii nSr 
2a/3aiW iarv rod xayros idyovs xpotnfyopiay iifXefiy^ 4^ 
opovs eoTiy ov fjiey^ov, woXv K^LKKvjroy rHy Kara *A^m» 
piay o KoXecrai ld/3a : sic enim leg. potius quam ^mfimt^ 
Diod. S. facit fidem, qui tanquam ex Agatbuchide JL. 
iii. p. 1 25. : Mera rovrovt Sa^coc, w^totayd ^m^rmw o i mr 
*ApafiiKuy idyuy, et p. seq. : Tov l^rovf mSrmr fogrfd^ 
iroXJs iarty, Ijy KoKovai 2d/3a, hr* opovt ^9ftitnf* .Yide 
de bac urbe plura ap. Salmasii Exerc. Plio. p. 491. .T^ 
idyucoy r^s t6\£^s tat Tovfpovpmv 2a/3a7aA-*-et * ILaff^tm^ 
quod occurrit infra v. [tyvpu (ibi tamen L. Hi4fffm 
pro lafiairai legit lalioiTai^ a £a/3w, de qna urbe mk. 
dicetur), unde possessivum formatur ZajSalnxdc I>kNqr-» 
sio Ia/3ac incolae ab oppido lafia in Perieg. 959. AM^ 
^EpvOpatris ir\€vp6y yaiovai OaXd^cnff yUyyaioi reZ^^/Snf 
quod Avienus vertit, Sabataequc tenent, ubi Sabatg, 41^. 
nostro In^irat. Nisi malis cum Sabnasio legeie Scba< 
thaeque, a recto lafidBa, vel Idfil^aBa Ptolemaei, ArriuH^ 
et aliorum." Stepb. Byz. r6ku /icy^ niom^ 

Tils epvBpds daX&trtrtjs' oi ToXirai, * lo/Saiot : abi L. HoU 
sten. " Scribe, lafiit, ut Ye/xli, "Yeyaxit, Xnpnuf^ al». 
que ^gyptiaca : bine genitivus lafiofh v. hofrm^ et v, 
Ki//3oc. Oi ToXtrai, Xa/iaMU — Salmasiua ex boc gcotiK 
I^i/3m eaodem facit urbem, quae ante 2^/3aM, Exeic PSn. 
p. 491.> quod vix puto. Immo * Zo^nfc lunc fit teAm 
vv. Y€/3*i| et Xofjufif, et supra v. Bovrot et ♦ Xaj3/n|f v^ 
Kvfios (* Kvfios, t6\u *ld>ytay ly Ai(}vvf ^tyUw *Ecaj«uor 
Ilcjpcir/^ra avroiir ical Xtfi^ tov, Sucpfi, tai • Kv|^* 6 to-- 
Xirfis * Kv/3/n7s, &s * lafiirr^ nff 2a/3o9t, 4 * Kv/3o^n|s» At 
rijff ♦ Bovrovs ♦ Bovro/nys).'' Eso.] 

* laflliiirwats et * morbus et dolor ingninqa^ - 

t6 fiov^yoi 6\yos. Ita Apion rationem redditorus, 
quamobrem Judaei, ex JEg. exeuntes, diem septknaoi 
coluerint, Sabbatbumque eam vocaverint. Hme matev 
sunt ej. verba quae Fl. Josepbus producit it. eootfm' 
Apion., Opp. t. ii. p. 470. cd. Haverc, 'O^v^arres IJ 
itfjL€pAy lioy fiovfi&ya$ I^Txpy, Kal bia Ta^r/r aMapi 
Ty €fib6/xri ii^epif, ayerravaayro, tr^Siyrts eh r^K X*^i^^ "1"^ 
vvy 'lovbaiay Xeyofiiytiy, icai €i:6\eaay n^v iftifMy ZdLS)^* 
Toy, tnit^oyres rrly Aiyvwriwy yXHctray* ro yap /Jov/teyos 
^yos KaXovffiy Aiyi/moc J^afifidrtttny. Mox JosejAos, 
quibusdam interjectis, baecaddit, "To hk tru^j^, KvSkwtp 
iKclyds ^fi(Ti, i^Xot trap* Aiyvirriou t6 fiovjiuyos SXyo$» 
Apparet ex bis, Apionem historiam Judaeorum de instittt- ' 
tione Sabbathiy ut multa alia, figmentis suis imsrustaie 
voluisse, eoque fine vocein SabUithi deducere non ex 
Hebr. lingua, ut oportuerat, sed ex lingua i£g., qoippe 
quam exeunte^ ex JEg. locuti fuerint. Testatur auteni-» 
Ms. (rafifi^uffiy et aafifiut significare ro fiovfiuyos 6Xymm • 
Wukinsius, de L. Copt p. 109., putat, voc. lo/S^Sdmrw 
potius ductam esse a Sabbatbo, quia Apion refert, se|K 
timo die Judaeos morbo illo afflictos fuisse ; sed non est 
dubium, quin Apion Sabbatbi denominationem ex linf • 
Mg., et quidem ex voce <ra/3/3« et aafifUiTiatru, derivet 
Errasse eum, nemo negabit. Attamen in propatulo est^ 
eum voc. Hebr. a voce &g. deducere. Supeiest igitur, 
ut videamus, quidnam sit ro /3ov/3Avos ^yof , et quomod» 
id IEg. aafil^Tuau et aaflfiit dictum fuerit. Boi^y 



Cf. WeaieUog. ad Herod, ac Diod. S. 1. c. 
Dubio caret, ^gyptum Arab. 



*-/>J' appellari, non item, anregio hoc nom. acceperit ab iEg. PIB, 



S?!Si^«r;^iIflif«^ appclletur. Negant ntromque Muller in Sat. Ob., c. vii. et MichaeUs in Suppl. ad Lex. Hebr. p. ffsa. 9l 
^JP*" P- annotatio Miclaelw ad Abnlfed« iEgyptom, p. 10. P- «»• ^ 

? MlpSJ^^ «bipIaradoindedeSab«UhandvnIgarialeguntur. 



jp^^fiSV'HMlj P. E. JABLONSKU VOCES iEGYPTLK. cdk 

Or.doo lignifical. Priroo quiden ifs9B fuurtes wereor cttiDcMoneiii» in partibut Tereodi), nee smc dolose^ 
dns lU ia Ulo Hom. II. A* 492. j3cj3Xvwi /Sov^wva, ad peragitur. Moses ipse hoc observat in histofia circuitfi* 
giMB verba Icaatur EOstath, Videimtar etiam PoUuil ciakmb Sichemitanim Gen. xxxiv. 24, 25.: Etcittum** 

vpcc. 




Timon* p. — . — — — — rr — *^ ^ * . . • • m 

Flor. EvagriusHist. Eccl.iy. 29. Deindesignificatetiam defender, sic. etiam ratiocmator : verisimile non esiei 

morbum in partibus illis vcrendis, guem sic describit temcre circumddi tarn multa hoimnum mitlia /lem 

Pellttx I. iv. c. 25. segm. 202., jSovjShiy, irepl povP&yas xdv aXyriboyuv hKptarnpuiioiiaai Td iavrQy Kal r&t 

iihfiua 6\€yuoy9is. AddeXucian. in Philops. t. ii. oUetordrufv irwfiara, qu« magno com dolore ct sua ct 

ij^^ 470,1. Et h«c est communior toU PovPCivos signi- charissimorum pignorum suorum corpora motilant, de 

ficatio; prior cnim est fere po^tica, aut ccrte rarius et Circunicis. p. 810. [t. ii. p. 211. cd. Mang.] Hoc 
in libris Medicorum inaximc reperiunda.* Posteriori -^^^ ^^^^^ CBHe, 2a/3/J^, i. e. circomcisio,' po- 

itaqne sensn, pro tumore inflammato in partibus veren- ^^^.j^. jj^j ^^^^ (iov^vot. Scd id ipsom secundum 
d«, accepbse Wd^^^^^ j^^^, Ia/3/5Ara,.t.. Nam OCI iEy. est 

£gyptii, qmque lingu» patria ignarus non credendus HjiXl aXlOIIOx GPOI HO TO CI 
Kquet ex qaS dc Mose ct Judasis sc^bit. 'OUi- ^r.^;:^:::,^JZ.^Z''Jf^Z^ 

XresHh{»'P(^i*iy^p6y^f<nioy- sic igitur acdpi 'I'lnn UUraOY THPOY eaCDJlOGly 

voluit^v4avo» «Xyo., de quo loquitur Sid tamett si OXl'I^OCI HaiOB HIHeH, pro quW 

omnia rite e««l,o F^JT^-^^J'^^^^^^^^ bu. ita Gr. habet, i,yoi^^rra S.^ar elva./ Jt paJS 

to^ autApionemaurtorem^^^ ^ 'X,/ iSnf^^M^r. VMt fili»'«rt»: 

lion recte cepiue, aut studio rem, quam narrabat, ob- » /-» r» i> « «x» /» t 

■cnra et comusa brevitate, inteDectu difficilem reddere positio oritur CBHHT^OLI, Sabbatosi, vd 

Toluisse. ut8olentftcere, quibns curas est. ut mendacio COYHHTOCI, Subetosi, signif. yel damnwii 
aliquem colorem inducant. Certe morbum ilium, quem circumcisorum, vel damnum $. m^um circumcisibnis, 
indicare videtur Apion, non dictum fuisse JEg. ea^^, ^ circumcisione oritur. Hanc esse veram' 
aut <ra/3^r«<rtv mlhiperauasnmest. Itaquecum Apion explic. Terborum Apionis, vis quisqnam dubitabh.* 
«Ta0/3ar««K et interpretatur ro fiov^yos aXyor, PrKterquam enim, quod hac explicatio satb commoda 

per ^v^va intelligo non morbum aUquem, circa f>artes gjj, et ex Ung. Sjg. mirumin modum stabiliatur, concinik 
▼erendas sedera habentem, scd ipsas partes verendas, ct explicationi ipsa populi Judaici historia. Novimus 
per rh Ihv^vot SXyot, dolorem, qui ex circumcisionc ^^^^^^ Judseos in deserto natos, ahtequam in terram 
persentiscitnr. Uno verbo, existimo, Apionem per Canaan introducerentur, jussn Dei circumcisos fysse. 
Iaft06rmny suam sig;nificasse circumcisionem. a Mose, y. Jos. c. t. Quod per traditionem etiam scriptoribia 
nt crcdidit, primum mstitutam, in cuj. mcmoriam Sab- exoticis innotuit. Nam idem testatur etiam Strabo xti; 
bathura deinde nomen acccpent. Nempe circumcisio p. 524., post egressum demum ex iEgypto superacces- 
JEg. sermone dicitur CoHI, circumcidcre et Ooiil. sissc leges dc circumcisionc. Ceterum mirum non es^ 
et C0YH6. Ito in historia institutionisjUuj. divinae inter historiam S.. et traditioDes scriptorum exotictorum 

.. ,^ a, .... _^ incrustatas, insigiiem discrcpantiam intcrcedere, sub qua* 

Gen. xvu. 10. pro motruMnftrat vutty ray apotyiKov, . ' ^ ' ^ 

vreu. *»u. iu. ri»f^TTT«T»/iij vcfum iatitaus pctspiccrc et crucre possumos. 

CoptushabetoinOYT HIH0H HT^uIT^oH Si porro ipsa Apio#i verba reete excutiamus, Hlum «umi 
ePeTeHCOYHG, v. H., ^al Tep«ru.,e.J<re»flf lis, qwae dixi, fecilc conciliabimus. Pauca ilia ej. verba,; 

„ , . r\H'C\0 quae nobis dedit Josepnus, non contment integram'ei. 

aipKa r?t tucpo^ariat i/iSv vertitur f ^ ^ perfectamque sententiam, etsi eandem. turn ex iis, 
6P6'PGHC0YH6 "PGIIXP^ HT*6- quae modo observavimus, turn ex alio qao|Siiam Josepht 
TeHUeT3iXTCeRI, v. 13., weptro,.« «p.- »ocoassequi, ct hoc m«>do, quK desunt. supplere possU 
^ T IT nVOt^KI mus. Non ncgavcruD, Apioncm Judans, ex i£g. egressHy 

Tfivfiiiim-at, Coptus reddit JDP" UIV/l^HJ ju^^, j„ ingu„,ii,us morbum tribuisse, qui /W^iv voc*ri 
©RGCOYHHTOY. Circumcisus dicitur solet, dummodo mihi concedatur, eum cum hoc mal« 
CO YBHT, Gen. xxxiv. 22. Plura exempla addu- c<«»j«»'f^*' circiimcisioncm, ab Hebneis, nt crcdi voluit, 
cere supervacaneum est. qu« in vers. Copt. Librorum tunc ad depcUcndum lUud malum susceptam etposte. 

ir * xi'^rr / *• • \ ,^4.iL n s conservatam, ct circumcisionem 2AtB3u> vel laBbdrwatm 

V.etN T. frequcnussimeoccumiut^^^^^^^^^ nuocupatam fuisse. Hoc sane egrc^ conv^iT cum 

w*p.ro^i)s ct ro. xep.r*/xmv notio otcurrit Utrumque ^. j^etrina et institutis. qucmadm^im ex PhU. Judao 
autem et c.rcumcidcre et circumcsio dialecto^pt. ^j^^ ^^.^ l"c. ci^bputat. cireumcisionis ri^ 
super., qua: hodie Sahidica vocatur, dicitur CBliG, quo Judaei utuntur, neutiquam absurdum censeri posse/ 
sabbe, in qua dial, cum nihil hodie ^ extet typis de- hauc adhibendae circumcisionis rationem qaoqoe adfert, 
scriptum, pauca exempla addara. In Vers. Actuum petitam sine dubio ex traditione ^g., inter quos vivebat, 
Apost., cuj. apographum, ex Biblioth. Oxon. Bodl. al> et quorum paulo ante meminerat, quod nempe circum* 
amico acceptum, mecum nuper communicavit^ La Croze, cisione dij^atur morbus gravis et curatu difficilis» 
h»c leguntur. c. x. 45. OXYninigC fi(5'I q"eni vocant ftv^a, carbonculjun appcM^ 
TiTTiArT^r\n f^rrnTir\r\TT 7%«^-v o fi '™amraatione, quae praeputiatis tacihus mnascitur. 
UllK»XOC eTu|OOH GKO^ oU Tale quid ipsa Apioms «erba, uti a Josepho relata sunt, 
nCBBe, ubi tcxtus Gr. habct. m^^ay oi nobis subinuueie deprchenduntur. NamUnim, Jud,e^ 
wepiro^,^. c. xvi. 3. Jc Pa.do Timotlmlim cirt-umcidente, profecUone cx^gypto, sexto die. bubones i. e. mabm 

OXYUl OX^XIT^ ax^CBBHT4. quod ilia quiete vel intermissione doloris-diem ilium seplimum^ 
exprimere debet haec Gr., xal Xafiwy irepiircfAey avroy, ' Id/3paroK e voc. JEg. nuncupasse. Non autem cefe^' 
Unde jam facile colligitur, quod Apion interpre- brarunt in perpetuum diem septimum, quod tum t6 

tatus est TO rov ^ovfi(iyo% SXyos, re ipsa significare cir- 6\yoi tov (hvfiHyos senserint, sed quod ab iUo quieverint, 

' Dili^entrr voc. illnatraTit Foesins CEc. p. 1?5,6. Addator Albert! ad Hes. y. B»fx^a{etB»vfivfM<nt»roc, 

^ Si habeator ratio temporis, quo hacc scribcbantur, venim id est, noo item nostra aetate. Sflepeanmero sapra a me dtata'soot 
FragmeDta Codicuoi Thebaic, ed. a Mingarellio et Gregorio, atqne Versio N. T. Saliidica. 

1 Non aliud exemplnn La Crosins in spec. Lexici Sabidici p. i^i. affert, praeter unum e cod. MS. de Myst. Literanun. Potest 
antem^xeniplorara niimerns nunc facile augeri ex vers. N. T. Thebaica sive Sahidica, Ox. a. 1799. ed. In ea vifipfjuns redditnr 

HCHKGj .Act. vii.^x.45. xi. ^tfiroiAh CEBG, Gal.vi.15. Col. iL 11. irfp«Vf|uu» Act.Tii. 8. 3X4CHHHT^, 

BTeTHCBBe, Act. XV. i; Mitto alia, quae aut none extant, ant line dabio extabmit, qnam priani 
Ingmenta versionis Theb., quae adhuc desiderantnr, detecta fuerint et vul|(ata. 
f £. Thes. Epist. La Crox. t« i. p. 167. apparet, Jabl. a, 1717. hanc coDjcctnram com Im Groao piimam < 



cdx LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OByiARUM. [|K£4I--Ma. 

quod illi medelam parayerint. Hoc ex meote Apionts 27., ubi Don festum ipsum, sed indicia bilaritatis et 
zafi^ significavit, depulsionem mali in ioguinibus, unde gaudii, quae ^gyptii pne se ferebant, vestitum magnifi-/ 
fere adducor, ut conjiciainy non lesendum esse to fiov- cum, dapes laatas^ et quae hue Sjj^ctant, vocat ra xa(^ 
fi&vos&kyos, sed potius Akos, quod medelam vel reme- fj^^ypa. Id plane JEg. sermone est UJUXlPI, 
dium mali in inguinibus significat. Bov/3«ywK lAtreis ^VpJ, quod cum hilaritatem jucundamque Tot 

babes ap. Lucian. in Philops. Opp. t. ii. p. 471. Sic luptatem omnem desi^nat, uti ex compositionis modo 
Dioscor. ii. 73, MvoyAXii &ya(rxitre€7aa xal imTeOtltra, intelligitur, turn speciatim earn, quae in amore fcemina- 
Axes kffrl ro5 Ihiov Hyfiarot. Tale ex doctnna JEg. erat ^^^k cpnsuniitur. Rom. xiii. 13., ubi Paulus pnecipuas 
circumcisio. Sed omnium certissime id, quod species voluptatis carnis enumerat Ktffwvs, 11^, Koiras, 
bactenus probare institui, conficitur ex alio Josepbi loco, , ^ , ^ ^ . ^ , , Q TM*. 

m quo Actionem banc Apionis in ip.amrctornuet:docens. {"i^:'''?;,*^**?*"' w/r«« vertit <iJX»- 

ipsum, quod hujusmodi mendacium in odium Judae- UlcUlFl. Sic et Rom. ix. 10. ico/ri} a Coptb ledditut 
Oram comminisci veritus non fuisset, merito morbo illo UJ 13X1 PI. Scala Magna, seu Nomenclator Coptico- 
inguinum afflictum fiiisse, nec tamen, cum in circumci- Arab, a KirChero ed., m Ling. Mg. restiluta p. 103^ 
sione medel«m qaKsivisset aliquam ex ilia utilitatem ^.UeTUJOXlPI, Concubitus. V. pneterea Nam. 
Bercep.«e Verba omnmo dig^a sunt, qu« adducantur. ^ ^3 ipsLmum ^ipe^ 

Extant autem eodem I. n. adv. Apion. p. 480., Jure mihi ^j^^ a" i * ^ r *^ 

tidetur Apion Ob maledicta etiam in leges patrias. ufpote . ^^^P ' ^^^^^ prodiderunt. «gyptios 

que c.rcumci«onem mjungebant, pcenaa ded.sw quas hoc nomine inv^are uumcn aliqucil patrium reliii^ cul- 
eommeruit. Pergit jam, jrepur^rfin y«P «i ^ fy^r,'' turn, quod Gr. -A&n^r Minervam interpretantur. Ila 
*We«. a«Ty «pi TO aJW yeKOA.^v,s- ,al ,,„biy pauj^iiias Bfleot. p. 291. [734.] ex eo probat. Cadmum 
XnOtis i^ ">* «p.ro,*»>,, &X\a ^ico^,yc» ly Se.va.r o6»- ^^^^^ ^ Phcenicium, quia Minerv.. 

^« MOay^y. .am ex necessitate c.rcumc.sus erat, ut- u ^coluit, nomin fuit Phcenic. "O^r-. e"im 

pote ulceratus circa pudenda, b. e.. fiovfiuyas. &ydp«.a ^^ite viri eruditi loc. ilium' correxerunt; ion ;Eg. 24«, 
WY€v, uti Apion et Philo loquuntur, et cum ei nihil - ,aa- - / * * \- ^ 

V • *± • • J t. * • J I -u Adrivas ravrris to vvoiia' Oyya Kara yXw^^ar nff 

ptoftemcL-cuAcisio. sedputTMceret, magn.s dolonbus ^aXelraVw-UJ 2dV, rarTr^v AJyvrrZ-r 

expirav, . Si ipsum Apionis bbrum superstJtem habere- argumento Pausanias re ipsa parunTproficU: Si 
mus, mdiu« et certius m .sto causa judicium ferre liceret ; ^hebis religiose culta fuit -OyV« Pb«n«cum, a qua 
5ed ex his tamen spero satis intelhgi, quaiuam vera ip- „„„ ^^-^ am «k:„ -.^^^^u 

c *^ • o » ^ et una ex portis lUius urbis noin. accepit, non minos 

. jt? xr • r u/x s ibidem divinos honores sorlita est Minerva Saitica, a qua 

* lAySas Unguentum^. V. mf v YAyW. j^^^ . ^^^^^ ^^^^ ^^.^ ^^.^ 

/w. T k I^T^'T* "^P*^ • I>ioscor,iv. 171. ^elebres,rAae>^Vrrte., vel N.frac, memonit« iEschylo, 

(p.474. sed ubiSd^iXov/x.) £^,ripjji J . p^^g^^ dietie sine dabio 

» la/pec. Reland. m coUectione sua vocum ^g. nota- r^s N,,td, sive Minerva Saitica, de qua jam sup. p. 

yerat: " Xa/pccv. Plut. de Is. et Os. itccr/icly notare dicit." 151. dictum. Tzetxes in Lycophr. iu. idem teatrntor: 
Quod explicaturus Wiljiins. Diss, de bug. Copt. p. ao. ^ ^^^^ AiyvmiovB h 'AOiim Xiyerai, ^n^c 

addit: Coptice ft CHXl, pulcher, et IP I vel PI9 Cbaracis huj. vetusti scriptoria verba refert SchoL MS. 

fiicare, derivatur. Verum Plut. 1. c. p. 362. non vocem ad Aristidis Panathen. ap. Uolsten. in notis ad Steph. v« 

iEg. explicate sed eos tantum absurditatis arguit, qui I^Vf. Ita autem ille, "Etnt yap lA'it Aiyvnriuy fwn 

XdfKurcv, numen JEg., ^ lingua Gr., interpretarentur, tan- irap' "EXKriviy *A^va. Sic |>ariter Jo. Tzetzes in Chif. 

quam aalpoyra, u e.f KoafiovvTa, Ka^^Xvyorra, Hanc v. 657., Xdi* b* kmiv ^ Adffva Aiyvwrimr ^^r^» 

igitur interpret, repudiat, et merito, ideo, quia aaipeiy Constat autem ex Herod., Plut., Diod., alibque scitp- 

aine dubio vox Gr. ' est. Sed mox ipse aliam adfert toribus permultis, Sain esse nom. urbis, in qua Minorvs * 

interpret, ex Mg, idiomate desumtaiifc Nempe sic ait, sacra fierent. Plut de Is. et Os. te^tatur, Minervam 

ai Sarapis ex sennone sit interpretandus, nom. hoc hanc Saiticam eandem esse cum Iside, quod et moltis 

aignificaturum e^^po^Kijv icai '^pfAovvyity, hilaritatem, aliis indiciis ac argumentis probari potest. Plato deni- 

betitiam, hanc mtionem adjiciens, &ri Hiy eopTify Alytfir- que nom. i£g. nuroinis buj., in urbe Sai ab Mjg. ealtii 

7wi ra xapfAdffyya 2a/f>ei KaXovvty. Docet igitur Plut., conservavit, nempe 'firfid, quod suo loco prolixe expo- 

9aipei vel, ut potius scribendum videtur, v&'ipi, sive suimus. Certum igitur est, Saiu ease nom. urbia, non 

ir6:ip€i, aut adipl, JEg. audivisse ra j(ap^6<Tvya, Tffy kopTi^y, uuminis, quod in urbe ilia colebatur. Sed Graeqi pie- 

Equidem 4 ^oprii et ra \apii6intya potest unum idemque rumque nom. diis suis'indiderunt ab urbibus, quaedeindc 

aignificare, Festum nempe laetum, ac hilariter transigen- in cognomina propria abierunt. Sic igitur per ^'iy in- 

dum. Sed puto, Plut. duas huj. vocis i^g. significa- tellcxerunt numen Saiticuro, vel Sai cultum, quod non- 

tiones indicare voluisse. Certe rem ita se habere, extra nulli sic acceperunt, tanquam id etiam numini ilit pr«H 

dubium est. Docet igitur Plut. priino aaipei significare prium esset uom. ^ Unde vero urbs nom. traxerit, con- 

ioprriy, festum, vel, quod verius est, iopT&Sety, festum jecturse quidem sifppetunt plures, nihil tamen certi 
celebrare. Nam loprV Mg. dicunt UJUXl. Luc. ii. 4(2. ausim. bactenus auctoritote veterum destitntus. 

oxYiyeHiuoY enimaxi, abiemnt ad fes- l?}fY'A' ^ ^y^J'./^^^""^' ^^5^ ^ 

TTfilJiaiJP^ IJ*1\T "Xi^ Wl^ Pf*c€d. diximus. Fuit enim urbs tempm deorum, 
tum, Jo. V. 1. Uv-rllterlUJA liJAl -A. 1:7 llLr diebus festis, collegiis sacerdotum, cum primis inclyta, 

nUJCEXl HTG HIIOYAOiXine, postbac ^"^"^ "^""""^"a*" 

autem fuit festum Jud«orum. Indc conficitur Qfinpositum conaueverar, quamque Plato et alu Gr. Philosophi, 

i^'DTTITvT ^ .11 . ]r au haunendos sapientiae latices, adire solebant. Aut 

C^x^UlwUi fucere festum vel celebrare festum, et nn\j^ 

quod idem plane est W^I IPL Prius legitur in T*^"' P?*"'' ^Jjl^ pulchra. Sed has rant 

vers. V. et k T. CoptTLev. xxiii.4I. Ps. xlii. 4. Ixxvi. hanolat.ones. Wdkms. de L. Copt. p. 110. d.c- 

10. 1 Cor. V. 8. Posterius est omnino analogum, et oc- tarn hanc urbem opinatur ab GCUIOY vel 6CII|I, 

currit etiam prasterea in compositis quibusdain, quamvis ove, Miner\'ae olim dicata. Saitas ovem coluisse, memo- 

illa ex usu aliam signif. acceperint. Recte enim Plut. riae proditum est a Strab. p. 559. (11 67.) Sed etymo- 

addit, Vaipa etiam Mg. designate ra y^apfMaway hilari- logia haec paulo longius a vestigiis nomiois Mg* rec^ere 

tatem et Isetitiam, qualis in festo observari solet, sed quae videtur. Plura non addo. ^ 

etiam de laetitia quacumque, etsi tuaxime inordinata et * Sacal. Electrum ILg, Plin. xxxvii. 2. Nam cum 

inhouesta, accipitur. Ita Herod, voce Gr. usus est, iii. de getieratione Electri et Succini disserubset, haec add>- 

» De qaa Hemst. ad Poll. p. 1174., et Piers, ad Mcer. p. 356. 

^ Cf. Jabl. Pauth. lEg. p. ii. p. 253—255. Hinc in dial, llieb. UJIIXlPG significat cubile. V. Georgium ad Fragm. ^tnxg. 
p. 447. 449. 

' Pro vnlgato Zi'ya malnnt alii *Oyxa, alii *Il>7» vel 'oyya. V. Sylbnrg. ejt Kuhn. in uotis, Vulcken. ad Scfaol. in Eorip. Phoea. 
p. 725,6. atque viro.s eniditos ad Hesycrb. v. 'Oyya el *Oyxs(. 

^ In bymno Aristidis in Minervam p. 22. legitur, ex emend. F. L. Abresch in Misc. Obi. Grit. V. p. 241., nmi luvv ATyvvni 
'A0ifv«; {fp^;, quap verba intelligeuda de prapfectura Saitica, Miuervae sacra. ^ Cf. Pantb. JEg. p. i. p. 53,4. 

6 Sententiam viri docti, qni suspicabatur, Sai's urbera nom. accepisse de v. Hebr. J^^, oleam significante, Jabl. ib. p. 59— 62* 
confaUivi^ Cf. viri enditi ad Antiqq. HerciUaa. U Yiii. p. 110. 



pp. «4a-«51J p. E. JABLONSKU VOCES iEGYPTI^. cclxi 

dit : Nicseas auctor est, in /Egypto nasci siinili modo, disiiDgnatur ab aliis hujusm. guttis concretis tmestri? 

et vocari Sacal. — Wilkins. de L. Copt. p. 109. putat, bus. Certe Crystallum, etsi io vers. Copt, eorum libro* 

Sacal nasci in deserto Indise, quod ab Arriauo vocetur rum, quosego vidi, vox Gr. retinetur, simili modovoea-. 

Sacal, etinde boc electri noni. ortum. Scd verba PlinU turn fuisse CtXA., non est, quod dubitem, quia eadem 

citata disertc de JEg. sucmno loquuntur, quod disfin- credebatur esse CrystalU nature, de qua Plin. eodem 

gwtur ab Indico. Nam illico sic pergit: item in India, eapite, * Contraria huic causa,' inquit, *crystallum fecit, 

^erbaautem Plimi. qu» vir eruditus citat, non ad Sacal g^iu veheraentiore concrete. Non aiiubi eerie reperitur. 

respicmnt, sedadnaturamelectningenere aqsigiUatim, q^am ubi maxime, hybe'mw nives rigent: glaciemque 

uti ui Oceano Septemtrionali, (non Onentali), et quidem esse, certum est.' Et hoc ipsa Cryslalli vox per se 

ap. Germauos generatur. Non itaque dubium est, quin indicat, ut Grammatici et Lexicograpbi Gr. obser- 

Plinius loquatur de Electro iEg., huicque nom. esse ^^^t. Cf. Senec. Qu«st. Nat. iii. 25., Olympiodorus in 

Sacal, diserte testctur. Quod jam exlmg. ^g. confir- Aristot. Meteorol. L. i. fol. 4. b, ^ Koii^XXoi 

mabimus. Electrum putatur esse humor, s. ilium lac ry- ^^^^^^^ Ceterum, quando dixi, iEg. dis- 

mam, sive sudorem appellare velis, concretus, gelu ngens, tinxisse inter concretiones ccelestes, quaUs est grando. et 

et consolidatus. Unde vetcres finxerunt, lacrymas soro- terrestres, quahs est crystallus, id alU eliam ttnuerunt. 

rum Phaethontis, lugentium fratrem smim, m electrum uti intelligi potest ex his Suid« in v. NidercJs- r^atrapis 

abiisse. Aristoteles Tepl ©aijuair. 'Acovcr/i. p. 115. ed. chi K^^eu Trjs kv rf kkpi ihani^bovs vyp6rfiTos' hxkp y^y 

Steph. fivOevovai ^ ^^01, ^aiOoyra Kepavvwdirra we- iXarroy {ikv viwv. liri wUoy hk voXafia' 

^eiy eUTa^nyrhy^lfirtiy'eJyaib'kyain^aly^^^^ ^2 ^ ^^^^^ iXarroy fiky irdvi^i,, kirl xUoy hi 

^ Jv^cnTccvro KaXofifuyoy HXcicrpoy. Oi bk Kp^araXKos, Quamvis autem mihi ceitum sit, Crystallo 

B^oioy ehai Kdfxfii, hdi rd &TotrK\fip^y€aBat i^trayfTi XlBoy. ^p. ^gyptios, propter causam indicatam, fuisbe nom. 

Ovid. Met. n. 364, Inde fluunt lacrymae : stillataque -.m*. a ^ 

sole rigescunt De ramis electra novis : quae lucidus fir^'^f ^"^^^ ^y"^V^' ^'^f.^ JpPP*- 

amnisExcipit,etnuribusmitlitgestandaLaUnis. Quam mteUigitur, eodem fere vocab, appellator fuisfie^ 

febulam multis veterum, ^chylo, Philoxeno, Nicandro, Dicitur enim Myrrha JEg, JS^^f Matt. ii. 11., et 

Euripidi, atiisque memoratom, sic Plin. breviter refert : alibi. V. quae in v. BaX dicta sunt, p. 49. Eadem Tero 

Phaethontis fulmine icti sorores, fletu mutotas m populos, hie denominationis est ratio, quare Poetae eandeni 

lacrymis electrum omnibus annis funderejuxta E^rtdanuni myrrhae, quam succino assignant originem. Fabulantur 

amnem, quem Padum vocamus. Ap. Britannos, idem enim, Myrrham a patre Cinyra post cognitos incestos cj^ 

Plin. 1. c. ex Sotaco memoriae prodit, arboribus, ut credi- amores expulsam, tandem in arborem conversam fuiss^,- 

tur, electrum effluere. Ex Pythea mox addit, in Ger- qu« etiamnum lacrymas fundat. Ovid. Met. x. 499. 

mania ad maris accolas, quos Guttones vocat, electrum Quae quanquam amisit veteres cum corpore sensus, Flet 

fluctibus advehi, et esse concreti maris purgamentum. tamen, et tepidae manant ex arbore gnttse. Est honor 

Niceam deinde laudat, qui electrum Solis radiorum et lacrymis : stillataque cortice myrrha Nonkn herile 

succum intelligi voluit : hos enim circa occasum vehe- tenet, millique tacebitur aevo. Dioscor. i. 77. myrrhani 

mentiores in terram actospinguem sudorem in ea Oceani vocat lacrymam arboris nascentis in Arabia, et TertuU, 

parte relinquere, deiii in litora ejici. Videodum, an non Apol. c. xxx. Arabicae arboris lacrymas commemorate 

infelligantur lapides, quos recentiores peregrinatores Verbo, nolum est, myrrham haberi guttam concretam, 

siUces appellant, qui reperiuntur in desertis, quae ten- sicuti succinum ; et bine nominatur U/CIXA.. Mimiii 

dunt ad mare rubrum, et ex quibus mooilia et alia simi- vero est, ab iEgyptiis lapides pretiosos eodem vocab. 

lia conficiuntur. V. les Nouveaux M^moires des Mis- .... TTTTvA .1. .■ 

sions t vii. p. 78., et ie Voyage de Grangicr p. 102. ^^^^.^ .'P^'^* 1«P'« q"t<i»m PJ^ 

Addit deinde Plin., similem in modum nasci in iEgypto t'osior, Apoc. c. u. 17., ubi m Gr. textu y^nfot. Idem 

et vocari Sacal. Et id ipsum, quod ille de natiura electri voc. Gr. Ex. iv. 25. redditur OTHXA., ubi non 

dissent, plane exprimit vox Sacal. Est enim electrum, potest intelligi gemma sive lapillus pretiosus, sed calter 

ut vidimus, sudor vel humor fluidus, sed constrictus et quidam lapideus.^ Videtur ^^^^ designare lapidem* 

condensatus. Hoc proprie et etymologice i£g. dicitur translucidum, quale est vitrnm Obsidianum, de quo 

KofAfjLi, Ut sup. [p. 114^ 115.] monui. Idem. omnino JEg. Plin. xxxvi. 26., qui lapis ab Arriano in Periplo Mario 

videntur indicasse alia voce 3X<\. Certe sic in libris E>7^*»r- P« 3- appellatur 6 '0\l^iay6s X/dos. Sicuti JEg. 

suis appellant grandinem, quae sane est gutto concreta. OYUX^ s. QYI3XA., ita Gr. i;aXof, indlK fortasse 

Gf. Senec. Quacst. Nat iii. 25., et iv. 3. Grammatici' ortum, significat lapidem pellucidum, non vero propria 

Gr. x^aaay, grandinem, exponunt y&pcs wemryos, Ka\ yitrum nostrum. V. Schol. Aristoph. Nub. 766. ^ 

vw6 nyeiifiaros bio^^tpOky Kai KareyexSkv, nubem concre- Quod tamen cum dico, negare minime cupio, aut origin 

tam, et a vento deorsum prqjectom. JEg. autem grandi- nem vitri esse antiquissimam, aut etiam illud iEgyptiia 

nem iis in locis, ubi vox Gr. xoXaga occumt, dicunt bene notum fuisse, quemadmodum popults aliis perve^ 

3XA., Ex.ik. 23. OYOaaXnOC ^ H&aX- testis, v. PUn. xxxvi. 26. Nihilommus dubium mihi 

H C U H H e U O Y ox et vs. seq. 24. ?T^' i t ™n"^? '^^«'?P^"' ^^a loca V. T., e. g. 

HT\cJTnnn -XP TJ^VP nTT\A Deut. xxxni 18, 19. les. Iiv. 12.; etiam. 

naA^UILIli -^O nz^KJ IIIOacV lit? an usus vitn in conticiendis fenestns ad «tatcm ita remo* 
0Y0& niXPlHU HDiX^ailSfaXa^a'n assurgat. Certe Montfauc. t. iii. Antiq. Explic. 

G.ur\X J^CtU TTT*1\A . p. 103,4. aperte negat, fenestras vitreas fuisse anliquil US 

t7nU<A.r)^n lllwUdV. Dicitur etiam grando i„ ^su.* Vasa ex tali lapide coiifecta vocantur dyy«'« 

mUX^ U4>6, grando coeli, quasi dicas guttam » ^^^^^ ^g""- P- 297- Ejusd. generis fuisse 

concretani cceli, vel de coelo missam. Ul Ps. Ixxviii.47. creditnr iJaXo* sive iJcXoc, cuj. usnm hi condendis mor- 

CJ TTT Ci 15 lJrk«w»UTfT II ^ X r\ J «P* -Sthiopcs memorant Herod, iii. 24. et Diod. S; 

JX^JbUITeii HOTHUI HaX(\0^\.I s,rabop.565.' Prasertim attendendttoi 

TxOII TTT*1\A Tl/Tvia Tvcj^ loca varia Airiani I.e. p. 4. ac seq. ed. Hudt., 

r)t?Il U^U, et vers. seq.. JX^T ex quibus de vera indole i^aXov JEg. judicari po- 

HH0TT6HHUI0YI GTOT^ U ^^^t. Hinc K&roxtpoy et • itroTTTpoy a Copto vertuntur 

niOX^V. U<I>e* Vocalur igitur grando, quemad- ©T.^*^' ^ Cor. iii. 18. Jac. i. 23. Locus uterquc 

modum ccelestis humor, ap. Plin. xxxvii. 2., ita ab »peculo. Observant tamen vv. dd., m 

T7T'T\A TI/fiA pnori certe rectius intelligi speculare, per quod di»» 

j£gypiiis JIX JXcV li<PKJ gutta concreta coeli, ut tinctius cemontur objecta. V. Jo. Oldermanni Diss. 

* Legnntnr «»a verba ap. Siiid., sed aliondesnmta, monente Kastero. 

* Conipapetnr xitfoj Aiditvixi;, de ciijos m^n Herod, ii. 86. et Diod. S. i. 91. c. n. Wesselingii ad loc. ntromqne. 
' Cf. ad iHtum I. Knster., eiCiiper. in Epist. p. if79 , ex cnj ronjectara vaXag eat crystolkis. 

* Non partim hapc illiistrari pot^sunt ex Diw. J. D. M.cliaelis et Hambergeri, in Commcot. Socict. Sc. Gottiug. Lit. p. 301. sqq.. 
p. 4«4. sqq. De vf rbis Jobi legatnr A. Schnltens, item H. MunthiHge in not. ad vers. Jobi Belcic. p. 109, De loco let. coosulendl 
Dopderlein, Dathe, Ipse Micbaelis in Sappl. ad Lex. Hebr. p. «t36,7. ... 

5 Plura dabunt Hemsterb. ad Thom. M. p. 862^., WcMeling. ad Herod, ac Diod. 1. c. 



tcllii LEX. VOCUIl PEREGR. IN SCRIPTT. OR. OBVIARUM. [pp. 851' gafc 



ivptx 1 Cor. xiii. 13. ' Hoc fortasse JE^. lox^. aHT ciai, quasi dicas corde insaoieatem. Ste 

Wrn.xxxvi. 17.: Tbeophiastus auctor est^ et translu. ^^^^ ... HOXYXUI VOXP UUOC HB 

ados lapides m .£gypto mvemn, quos OphitBe similes €^ci 'T\TTti^S> UT* PT5> T ^ » 
ait, atquc testatur xxxvi. 22., in Arabia qiioque esse aXlltJ^Ott 1 V^lOi, ikeyoy yap fin 

lapidem vilri modo translucidum, quo utuntur pro spc- rn^A imta>to t lio ri«T* 

cularibus. V. et c. 26., ae Maillet Descript. iEgyprt H^<fTit, 2 Cor. v, 13. lUAb JMlUlOl Jtlotl 1 , 

t.ii. p.334. iEgyptii nempc in bunioribus sive guttis ^jj^jf^j wo U*T» fT/Yi#T% 

eoncretis tcrrestribus, quales habebantur electrum, crys- uUIlv^iGll Holl 1 U^T, circ yap ilirniintP^ 

tailus et Uipides pre.tiosi, spiendorem inpriinis et pellu- (<tiiffTttfi€p) 0€^. Denique fiaireffdat, cuj. sunt varil 

ciditatem animadvcrtebant, et veluti speculorum usum gradus, ^g. dieunt et ^OHI. Act. xxvi. 

ea omnia pnestare credebant. Ex liis omnibus, qua; 3XRA.0HI HCDlY^e CD^IIIUH0 

hactenus dicta sunt, manifestum satis fit, es8e % 

jEg. bumorem, succum, coiicretum et condensatum. HC|)3XI 3XT0PeRA.IBI, insanis, Pauie,mut 

Erit igitur lapis aiyavfia transmittens, lnavyi)Sf titudine literarum et scientiarum factum est, ut innaHiKM^ 

fco^v,).. sicuti Gr. loquuntur. In Epigr. DL^^^^^^^ HeiUOY HeXIIlOY 

Antbologiae raese MS., Ciauyeos a/iedvarov. Achilles u«V^ «v»o •^'DiaX /MJT -a 

Tatius 'Epon-. iv. p. 269., &pvtrdfi€vos oZy iaXov rqs bta^ 11 ^XU A^t? JXh'tJ^A.U Jil, illi autem dixenmt 

r^ovs JciJXiJca. Agatharcidcs de Mari Rubro p. o4., Insams. Vcrsio dialecto Sahid. composita, qiwoi 

« ravTji ylverai rg viftTf koX to KaXovfieyov roira^ioy. servat Biblioth. Oxon., h. 1. habet, 2CG P^OHG* 

J^c bk rovro XOos f'^^^^'J^-?^ Jf^V XZ^tZ' ^^.OHG, Lobe, forte ipsa ilia tox est. 

*oc«av iy Ypvif^ dewpiay airocioovs, ubi V. nudsoni an- ^ » n j« j ^ ^ *x 

iotat. Ar^.LperipIoMari.Erythr.p.32.. XSia q«am sub.nnp.t Pallad.us ; sed turn loco 2aXJ scnW 

/ ^ . • - ^ i \ i ^ \ 5 i' Arbitrium tamen esto penes abos. 
|jKcrac^e.avrpT^^^ , g^j^j, 3 Crucem^ltg. hoc nomine dici, scriprit 

fiinc illus ran potent Tertull. Apol. c. xxxv. p 32. ^ ^ .. lib;,^**^ 

2Q7,8. scribens: Jam si pectonbus ad translucendum i u j u *^ . oimwaaii w 

, . wj • * * manus non habeo; sed hsec mvenio ap. O. J. Vosmnii 

ouandam specularem matenam natura obduxisset, cet. „ « «^ c Ji i 1 

Vi 1 c I * J .1 . J Harmon. Evang. n. 7«§. 12. : "Necvero crux solum fiinii- 
Sed rcvertendum ad voc. Sacal, et dicendum quoque de _ ^ u * o u - Vru j ■? ^JT 
«v*mTl "^IJU ram referebat Hebnei Tau, sed etiam ^yptu. Qua « 

firiore ej. parte. AlUil vero et AliU, aut plenius re Salmas. vide, de Cruce c. 245. et scq. Ubi inter 
XinR GHOA., est perficerc, quod vocab. et alia docet, idcirco non modo Dei, vel Di, appellari ; sed 
derivata admodum vulgaria sunt atque ubiciue occur- ^^^^ Salebdi, a crucis fonna, quia Shleb Mg. cmx, 
- ^- •v»iiii*i\A o I . Addit, forma hac sjepius etiam occurrere in ntens iEr. 

lunt.* Rstergo AHK JX^, Sacal, gutla concreta, Hieroglypbicis, uti S, S. Patres annotarunt : ac aliquaiido 
que ad matuntatem perfectionemque l^^^**. lale etiam cum ansula inveniri, sicut T^vi Abyssininim.- 
autem quid esse electrum, adeoquc recte 2CrlK JXcV ^gre me habet, quod ipsoSalmasii lib., dnm htec acrib^ 
jEg. vocari, nemo negabit. mihi carendum sit. Nam quae ap. Vossium ex lib. iUo 

^ Sacatos. Ros marinum infructuosum. Apul. de citata legi, illustratione et emendatione egent. Quancfo 
Herbis c. 79- igitur ait» crucem appellari JEg. Dei vel Di, id mtik- 

♦XAX. Myrtha. Nom. JEg. esse UJCiXA, non vero iigit de litera, aut polius compendio duarum -literanrai^ 
BUXA./utperereorem incaute ahi Plutarcho dixerant, in Alphab. Copt. quae, uti cemitur, figuram cnieia 
jam sup. p. 49 et 249. monui. refert, ac pronuntiatur Ti. Copti eam vocant Di, vd 

•XaX^appeUatur ea, qu« sanx mentis non est. Ita ^^j' ^ mollius ad instar D pronunciare aoieiit, 
certe J^lladius Hist. Laus. c. xUi. p. 96. ed. Meursii, Cetenim htera illa non ongine JEg est. sedGr. com^ 
SaX*. oi?r« KaXova. ros ^atrxo^fms. qL, verba Hervetus 2f"CPl,^'^ ^ et . superscnpto, uti eUam in Codd. antiq, 
interpretatur : unam habeius Salem> Sic enim vocant ^^^^ reperitur. 111am itaque ^ptn poat t^iww 
iUie(inJEg.), qu« non sunt san« mentis. Rem ita se K'^^hhT^ Ti k^'^ Gr l.tens adsciveruot. &u| 

Herveti pi 99- O JX(\,I:j dicitur c^laudtis m libns cnicem, Arab. voc. cum ^g. confudit. JEjg. semume 
Copt. Ita in Fragmcuto MS. Paris, versionis Mai. i. 8., . ,. . •IvTTI OTTl ^ TTTIT 

et«!mMatt.xL 5. XV.30. Act.iiL <^. inquoultimoloco '^""P""'' 6^ et Iffll, 

verba Gr. ical ns dvi)p ^ttiXos v'^ap^^oy, Copt.mtcrpretatur. Gal. iii. 1. IHC IIXC HOXPeH OYBOXA. 

He OYOH OYPiuui eioi eaxYOxiy^ Jesus Christus ante oculum, qui cm- 

Novi equidcm ibtud Lucretii iii. 454. xrrT ^ r\ TTm^frTCW 

Glaudicat ingenium ; an vero iEgyptii eaudem illam cifixus est, et c. v. 24. HH A6 Km/GIIXG 
▼oc. metaphorice transtuleriut ad morbum aliquem animi, ^ 

ignoro. Saltern huj. dictioqis exemplum co siguilicatu IHC 3XYIU)I HTOYCaXP^, qtu sunt 
me reperisse, non niemini. Habent cctcroquin iEgypUi Christi Jesu, crucifixerunt camem suam. Apoc. xi. 8, 
plurinias voces ad eiim designandiim, qui non est sana; JJjy^tX GTCtXYGl0^ IIOYS'C OUO^ 
mentis. Miophs, stultus ipsis appellatiir COX, ubi crucifixus est Dominus eorum. Quod vero ad sul^ 
quod tamen non tarn morbi aut infirmitatis anirai, quam stantivum (rrai.pov attinet, id adeo venerantur boni Copti. 
^^O^^^'' Avo,roi, msipiens, dicitur semper, quoties in Libris S. occurrit, dictionem Gr, 

UXl oH 1 9 veluti Ps. xcty. 8., et bene multis in textus autbeutici retineant, et quidem, ut in paucis qui- 
locis, quasi dicas hominem sine corde, vecordem. Men- busdam aliis vocabulis sanctioribus fieri ab illis consuevit, 
tb suae non esse compotem, propria locutione dicunt per compendium scriptam. > Dicerent vero JEg, crucem 

■ Edita est Helmtta^ii a. I7l9. Argumentam disscrtationis |)necipniiin legi potest in Wolfii Cnr. Phil, ad Panli 1. e. Integra wtf 
lecQsa est in f hes* Nov. Theol. Philol., qnem Hasaias et Ikenins eoiderant, t. ii. p. 8^9 — 836., ubi tamen attribaitnr I. C. Harcn- 
bergio. Rectene, an secns, non dicam. At vero fallitnr Fabric, in Bibliogr. Aiitiq. p. 1001., ex una eademque dittertatione binat 
diversas effingens. Pneennte tanto Viro, errasse alios, minun nihil est. IVIeliora addiscere potnerant ab Ikenio, qui in e^^plicaoda 
'foce tavKT^n ab Old^rmanno aut Harenbergio dissentit, t. i. Diss. Philol. Theol. p. 555 — 560. 

* Exempla dabit La Crozius in Lex. p. 165. 170. ^ Non dissimilia legas ap. Scholtzinm p. 23. 

^ Epistolse SaUnaSr de Cmce, scriptae ad Tli. Bartholinan], subuexae sunt hoj. dissert, de Latere Christi aperto, ac pilmnm vnlgatas 
A. 1646. 

^ In vers. Copt., scripta dial. Memphitica, Cmx modo appellator nomine Gr. irav^y^per compendium scribendi, mode Ifl Gy 
et id quidem in narratione ejnsd. hist., utt Matt, xxvii. 32. 40l 42. Sed interpret. Thebaica sen Sahi'dica ubiqne retiiralt voe. Or., 
lis qnoqae in loots, abi de pcena cnicis in vers. Memphit. usurpatur verbum HXl^ aut simile, Jo. xix. 6. Matt. xz. 19. Act. ii* 3^ 
idibL De more Coptomm, nom. Gr. irav^; snis in libris per compeudiom ita scribentiom, ut e doabos Uteris (^tl potiut ^ 
pnefiza Q) et P efficiant Monogramma, dixit Mingar^os ad Codd. jEg. Retiq. p. xxi?. 



iv.jes5-He«).] 



p. E. JABLONSKIi VOCES iEGY-PTIJE. 



c«hiii 



lignum, ut Gen. xl. ip. 

exGH OYiye, Kpefidaet oe M (vXov; Nam 

et lUfl proprie significat suspend^re de ligno, 
qacMd etiam fit in poena crucis. Saleb est vox pure Arab. 
D€ qua b»c habiet Herbeldtus in Bibl. Orient, art. 
Salb fol. 747. " Salb et Salib. Ce mot Arabe, qui 
signifie la Croix, signifie - indiff^teibment toutes sor- 
tes d'instruments patibulaires. Les Chretiens s'en ser- 
▼eot settlement pour eiprimer la Croix de N. S. Jesus 
Christ, lis appellent A' id alsalib la F^te de Texaltation 
de la Crotx/et Salbout le Vendredi saint, auquel N. S. 
a ink mis en Croix." V. ibi plura, et in artie. Salib fol. 
748. b. Mich. Vanslebius in Relatione itineris sui Gal- 
liea p. 411. memorat monasteriiim in vico super. i£gypti 
Neygade, cui nom. fuerit Deir il salib, quod reddidit 
l^lopasterium sanetae crucis. Denique Sahnas. sibi per- 
suadet, in vetustis Sjg. monumentis Hieroglyphicis repe- 
riri figuram crucis etiam cum ansula. Non baec quidem 
est peculkuris Salmasii sententia, sed quae ipsi communis 
est cum Kirchero, L. Pignorio et aliis eruditis viris, 
quamque hi a veteris Ecclesiae Doctoribus acceperunt. 
Notum est, quod Rufinus memoriae prodidit Hist. Eccles. 
ii. 29. " Signum hoc nostrum Dominicae Crucis, inter 
iUas, quas dicunt lepanc^, i. e. sacerdotales literas, 
Aabere ^gyptii dicuntur, velut unuro ex ceteris litera- 
rum, quae apud ipsos sunt, dementis. Cuj. literae sen 
yocaibuli banc esse asseniut interpret. : Vita ventura. 
Dicebant ergo bi, qui tunc admiratione renim gestarum 
(Tonvertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis traditum, 
quod baec, quae nunc coluntnr, tamdiu starent, quamdiu 
viderent signum istud, in quo esset vita." Quibus simi- 
lia babet Socrates Hist EccL 17., quae aut a Rufino, 
aut, ut ipse ait, ex traditione quapiam accepil. ' Credi- 
deriro, iEg. crucem iUam appellasse GPUIHi) 
quasi dicas causam efficientem vitae 
yenturae. Cum vero ep in conipositionibus iEgypti- 
firum significet et efficere et ease, postremo modo acce- 
perunt, qui interpretati sunt vitam venturam. Et cer- 
tum est, in Tab. Isiac, quam erudite explicuit Pigno- 
rius, ip lapide itidem, quern Pign. in Comment, ad 
Tab. Isiac. p. 9. b. mdfert, et in. omnibus fere iEg. 
yetustis monumentis figuram occurrere, quae crucis 

epeciem referre videtur, hunc fere in* mod urn T 
y. Pauji Lucae Itinerar. tertium, P. i. p. 2S2, ubi saepiuA 
ngura eadero eemitur. Sed difficulter credi potest, in 
Hfia vetustis lEg. monumentis, quae Vaticiniis plerorum- 
que Prophetarum Judaeorum antiqiliora sunt, crucem 
reperiundam' esse. ' Ipsa profecto iUa figure speciem 
crucis non praebet, sed Or. literae Tau cum globulo super- 
imposito, quam multi pro ansula habent. Recte igitur 
ipse Socrates ea de re subdubitavit. Ego nequaquam 
existimo, inquit, iEgyptioniui Sacerdotes, dum banc 
crucis efiigiem lapidibus inciderent, eorum, quae Cbristo 
eventura erant, notitiam habuisse." Adeoque sine dubio 
aliud quid per banc suam figuram indicare voluerunt. 
Nec etiam Gentiles id agnoverunt, quod Christ iani ex 
hac figura conspecta sibi imaginabanfur, etsi tale quid 
subinnuat Rufinus. Socrates ait : Christiani signup esse 
dicentes salutaris Christi passionis, propriara religionis 
suae notam, crucem scilicet, esse censebant." Sequentia 
ej. verba ita vertenda esse censeo. *' Gentiles vero dice- 
bant, Quid Christo comdiune est cum Serapide ? Si cha- 
lacUr ille crucem refert, crux ilia alius rci symbolura 



erit Gentilibos, alius Christianis.'^ Aliud myaterium h» 
latere, memoriae prpdidit Abenepbins Araba^ ap. Li^ 
Moyne in notis ad Var. Sac. p. 802,3. Auctor'^ Histo- 
riae Cceli pufat, fiffura hac designari Nilometrium, t. i* 
p. 51^2. R. Pococke, Description of the East* V. i. p.' 
93. scribit : ** These statues, have each of them in one. 
hand the cross with an handle, which u said to repm- 
sent the four Elements." Assentior La Crozio, Hist, da 
Christianbn^e dans les Indes, Liv. vi. p. 430. aq., existin- 
manti, figuras ilhu^ quas pro crucibuii habuerunt. emditi^ 
nihil aliud esse, quam pballos, adeoque rep raesen tare 
illam viri partem, quae generationi inservit. Probat hoe 
ipsa characteris huj. hieroglyphici figura, dnmnM>do 
meminerimus, picturam iEg. valde rudem fuisse, qnod 
raonent veteres, quodque residua gentis htyus mono^ 
roenta testantur. Vero dissimile non est, ex hac fignm 
phaliica desumtum fuisse hunc Astronomorum character 

rem $ , quo Venerem designant. Praeterea refert So* 
crates, eos, qui literarum hieroglyphicarum notitiaiii- 
habebant, indicasse, characterem ilium designare vitanof 
futuram, in quo consentit Rufinus : idque verum puto j 
sed hoc phalto, sive iiopif r^s y€viid€k^% alrlf, appiim€ 
convenit, qiiippe quo mediante vita producitur, quaa 
nondum existit, sed tamen futura est. Vide, an htt<; 
etiam spectet illud Plut. de Is. et Os. p. 365., &>Ke1 
yevvrfTiK^ fiopif rrjy.^vtriy koixivat to Opiov, Ad haeCf iH 
sacris Serapidis, de cuj. templo illic sermo est, phalkM 
frequentes in usu fuisse, ipse Socrates observat capitis 
praeced. xvi. L. v., ubi de Theopbilo Alexandr. Episcopo 
scribit : " Serapidis vero et aliorumdeorum mysteria, quam 
ridicula essent, ostendit, phallos per medium, foruot 
sublimes ferri jubeus.*" Et in 'uuiversum pballorum in 
sacris JEg. maximum usum fuisse, sicuti etiam character 
ille in omnibus fere /Eg. monumentis conspicitur, • et 
magna sub illo phalli symbolo latuisse mysteria, vetere» 
omnes testantur: qua de re aliquid dicemus in artic* 
^aXXos. Quod autem et Rufinus et Socrates narraat^ 
aliis literis hieroglypbicis JEg. indicatumi fuisie» finem 
tunc habiturum Serapidis templum, cum nota creei» 
apparuisset, et fictionem magnopere sapit, et sibi i|^ 
repugnat. Si enim character ille crucem repraeaentat^ 
ab initio conditi templi crux conspecta fuit ; si vero not» 
crucis non apparuit, nisi cum templum Serapidis estet 
diruendum, quod histotiae a Rufino et Socrate imnratae 
congruit, character ille in templo Serapidis ab antiqno^ 
pictus, signum crucis neutiquant haberi potuit. 

2d/ii^of, Xa/n^of, lAfiypoBxot, (jAfi\l/vxpy») Varic 
enim scnbitur nom. ' Hesychi, 2a^if«vxo^f Tkeiani yhw^ 
rai kv Aiytirr^, hk fiA^tadov aoXof^^iv aiir^v. Uhi- 

Guietus et Salmas., pro fiApadoy, legendum esse judicant 
iifi&paKoy. Quam in rem adducunt verba Dioscor. iii« 
47* ^/xyln/x'^y KpdTiaroy r6 KvSucrivdy Kal Ki^pcov, bevrt^ 
pei^ei bk rovTov to AiyuTmoy. KaXeiTai ik inn KviimfpHy 
ical rSty ey luccX/^ iifiApoKoy : et haec Servii in JEo. u\ 
697. ^ ** Amaracus puer regius unguentaritis fuit, qui 
casu lapsus, dum ferret unguenta, majorem ex conni* 
sione odorem creavit, unde optima unguenta Amancina* 
dicuntur. Hie postea in herbam Sampsychum dicitur 
versus, quam nunc Amaracum dixit." Plin« xxi. 11.' 
" Amaracum Diodes Medicus ^ Sicula gens appellavere, 
quod^yptus et Syria Sampsuchum." Idem eod. Lib. c. 
22.» Sampsuchum sive Amaracum." Columella x. 171. » 
Nataque jam veniant hilari Sampsucha Canopo. De 
Amaraco i£g. loquitur A then. xv. p. 676. Sampsuchum^ 
nom. esse i£g.,testatur Plin. I. c.^ Vide an Sampsuchum 



' Adde Sozomen. Hist. Eccl. vii. 16. Inde lux accenditiir Siiidae iu v. 2rat/pot'. 

^ Veterpt qnidam existimabant, figura ista repracseutari ornhim et sceptram, camqne pertin^re ad Osiridem. Quapropter Plnt« 
de I. et.Of. p. 354. scribit, regem ac dominum Osirio exprimi ocnio et sceptro pictis; atque Macrob. Saturn, i. 31. pluribos verbis 
tcstatur : " Osirin JEgyptii, at Solem esse asserant, quotient hieroglypbicis literis exprimere volunt, insculpunt sceptram, inqoa ep 
fpe<;ieQi ocull, et hoc signo Osirin roonstrant.** ^ 

^ Dnbitare etiam videtnr Lipsins de Grace 1. 8. in notis. * Abbas Pluche, idem ille, cui debetur le Spectacle de la Nature. * 

' [Ap. Areta^um de Cur. Morb. Acut. ii. 6., nt et ap. Athen. xv. p. 676., n aafx^^vxof' Schweigh. ad Athen. xv. p. 681. : " NoB" 
damno scripturam 0-a/bi>Pot;x^> quam b. 1. babet MS. A., pro quo etiam o-afA^'Ct^x®* circumflezo in pennltima, ut ip. He^cb., 
•cribi poterat. Sed probum fuit 0-a/oi4.uxov, quod consentiente Epit. hie editum erat : quam eandem scripturam ambo Mssti com 
cditis tenent p. 676. d. : sic rarsus p. 684. b. pennltima nihilo minus longa, ut ibi versus docet." Pennltima rw lafx^^vxot, 

s«fA4t7x*' est longa in versu Nicandri Th. 616., • — t'l vrtXa voxxa tuu av9n 2(»(u4vx«v, ut et in versa Meleagri ap. Salmai. de 

Uomon. Hyl. latr. c. 13. TnJ* ofxa xol aufx^-uxn ii^* ^ivmooto 'P(av9t/. Cod. Uesycbii Marc, babet <rufjL4'9ux»{' Edi&J 

^ Plora dabunt interprr. Hesyeh. t. Za/ui4<>tococ, inprimis Alberti. Legendns omnino Salmas., de Samptocho eja^M 'ooaiaa pHH' 

disputans, de Homon. Hylet latr. c. xiii. toto. 
. 7 Nec dobitant alii, in qnibas Caryophilnr Diss. Misc. p. 191. ^gyptios sua lingua Sampsocham appcUaMe * J^f^ teltatar seinptar 
appendiqis ad Dioscor. p. 454. [Vide JabL b. ' 



NO. II. 



vol; I. 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT- GR. OBVIARUM. 



qmm dies hiSrbam unguenti, vcl luiguentiriam. * sui proverbium ap Gclhum pnef. sub fin de m. qitf 

'T- Sampsnchum. Est herba ramosa, per- rc aliqua commercium habcnt, vel md 

pe ao vC^^er telram repem, foiiis ej. calami nuUam ex re abqua voluptatem capiunt; suea «ta> 
q;«t«iuifoUo*Ton8tat, et X^vXXo. appellatur: hir- amaracuium maxime fastidmnt, teste ^ucret. la. »73,) 
Sitis et rotondis et odoris .^ice retorrida, summo ^\ &^apdKiyoy «Xa.o. ap. D.oscor. i. 19., quod Pl«o 
eespiteteniter b«rente, multifida: qnam Dioscor. aft a est Amarac.num oleum xxi. ^^T.^^^^i^* 
Komanismajaranamdici. An vero idem sit sampsuchum racmi memimt (xin 1. Ap. Athen. xv.p 676. e. mmm^ 
cum amaraci, plerique dubitant. H«c inter alia Gorr. ^""^ ^^Pf ^^^f f^«^ t':!^!!^^'^ 

q«i cxDioscor: et Piin., Siculis amaracum idem esse fiirairas rovr .:apo0v Wa^^vo..* « /5«f>i/ve^ 
quad sampsuchum, testatur: sed Galenum, Actium et ^-cfit^n-or^oi^.) , r^i. 

Faulum aUter sentire videri dicit. Hinc Xa/iD^aJxtvo* [" Et 'AfAupaKoeis, amaraco similis, Nicand. Ther. 
luljectivnm: ut vafx^P^voy fi^v, Sampsuchinum un- (503.), Tffs fiky ^fiopaKdetrifa x^ril irefuhebpofie x^^rn^^^^ 
guentum. Item verb, lafiyi^x^^^, Sampsucbi odorem Scbol. quoque exponit irapav\^<r(a &fiap6Kf:' H. St; 
rcpnesento. Sum odore sampsucbi. Ap. Hesycb. legitur Sprengel. Hist. Rei Herb. p. 95. : Origanum majoia- 
•tiam 2afn|/ofxw» qui maratbum ab aliis vocari tradit." noides, A/iApoicos, Theopbr. i. 15." Edd. 
H. St. De ratione sampsucbini componendi, ircpl vafiv^- [Coronam amaracinam a sampsuchina diversanoi iack 
v/vov ffK€vaa<a$, V. Dioscor. i. 58. et Gomcuro. " 2a^- Artemidorus i. 29.'. ^tTvfx^lov iral iLftapiucov fpw* 
^vxiFOK IXatoy Aetius iv. 42. docet conficere cocto y#oi/, Kal Xav&Sov, Kal IXcf/ov, i:a) &yefjwytjs^ teal <rof<)^^ov 
sampsucbo in duplici vase cum oleo : calfacit et valde ore^dvois iiyabeitrSat, waffi Toyripoy. '* £x antiquiasimk 
digerit atque discutit." Gorr. Athen. xv. p. 689- Kac Meleager (i, 12.) a&/i\l^vxoy et AfiApaicoy diverse i^eil 
TO aQ,fi\pvxiyoy bk teal kpirvWiyoy ^iririibeia Tpos vSroy. in eo poemate, quo singulos poetas cum singulis 'floribus 
Exemplum verbi aafjol^vxfSia nondum invenimus. Sampsu- comparavit : Tp b' Afxa Kal aafiyj/vxpy iaf^* ifiviry6ow^iaro9, 
chus Bauhino p. 224. Marum ; Sprengelio (Hist. Rei Kac yXvKvy *Hplyyr)s irapdey&xpun-a Kp6Koy. Et paulo pOtt 
Herb* p» 180.) Dioscoridis iii. 47. sampsucbuin Origa- (v.41.)/Ev6'^' A/iofmifov Jicc.TIoXiJflrrparoy, &»^s Aoi«6r, 
Hum majoranoides. Edd. ^(vitrff&v rc yiay ici/irpov air' 'AiTtwtirpov. Gralenus quo* 

['* *AfiapaKos, ov, v, s. 'A/xapaKoy^ ov, ro, Amaracus que et Pauliis i£gineta diversis capitibus de sampsiiciid 
seu Amaracum ; berbse nomen est, quae alio vocab. et amaraco tractant, quod non iacerent, si unum idem- 
edfiypv^os seu (ra/i\fnfxoy dicitur, ut Dioscor. testatur iv. que esset amaracum et sampsuchum. Nicander (ip&(Kuaow 
47* ubi de sampsucbo loquens, icaXeir^c bk (inquit) Wo a ffa/ii\^vxoK boc uno discriminat, quod amaracum m 
KvSun/vMv Kal r&v ey liiccX<V &fiapaKov. Itidemque Plin. Gnecia nascatur, sampsucbum externum sit. (Ther. 575*) 

9Lxi. 11. Amaracum Diocfes niedicus et Sicula gens ap- fidXa b' ay Kal k^apaxot ci^ XfMUff/ci^etf, irpa^^r rt 

pellavere quod i^gyptus et Syria sampsuchum. (Athen. xal aybripoiai xXod^iay, Per bate indicat de eo ae ama- 

IV. p. 681. AwK\!is b' iy Tf TTcpl Qayavifiuy <^/idKhfy, raco loqni, quod in areis hortorum ac pulvinis Tulgo 
^fi^ipaKoy ^ifffcy, 5 adfiyl^vx^y nyks xaXovtri.) Nota autem proveniebat. At sampsuchum paulo post (v. 6l5.) 
Dioscor. ilio in loco dicere neutro genere ro d/idpacov : tanquam diversum ab amaraco inter remedia venenalo^ 
ut Plia. quoque rursum c. 22. ejusd. libri, Sampsucbum, rum ponit : — ijbk koI iiKTfif KavXovs ityejideKms, Ibe wr€pk 
8. amaracunty in Cypro laudatissinium et odoratissimum, iroXXa Kal AySti Za/iij«i^oi/. A Siculis et Cyzicenis am»> 
acorpionibus adversalur. Masculino autem genere 6 racum vocari ait Dioscor., quod est aliis sarapsncbym* 
iifi£ip€ucos dicitur a Theopbr., ut a Virg. (JEju. i. 697., Hoc non facit, ut revera sit idem. Ipse aliud esse 
et fotum gremio Dea tollit in altos Idaliae lucos, ubi aperte indicat, cum /itipov eafjiypoiix^yoy et d/Eiopdctror dis- 
moUis amaracus ilium Floribus et dulci aspirans com- tinguit. Diocles ap. Athen., 'AfidpaKoy, 6 nves vAft^ 
plectifur umbra. Athen. xiii. p. 6O8. e Chaeremonis, vov koKo^vi. Exemplo id firmaadum. Graeconim qui- 
Tlngici poetae, CEneo: Wkptnii'^ bk QaXepos ixTpa^U dam ro icp/voy etiam Xe/pcov vocarunt, auctore ipso Dioa* 
cLfiopaKos Aei/iCfin /laXajcoif i^h-eiyey a^dyoM, Catullus cor. et aliis multis. Nec hoc probibuit, quio alii de 
in Epithal., Cinge tempora floribus Suave olentis ama- narcisso dixerint. Et sane plures banc voc. Xelpior pro 
raci. Pherecrates ap. Athen. xv. p. 685. ait, flores non- narcisso usurpasse constat, quam pro lilio, quod Oir. 
tinllos coronarios memorans, osculo cujusdam delicatuli, dicitur Kotyoy, Aliquid tamen fortius in amaraco—— 
oui totus flores oleret, referri duloem halitum amaraci, Non duoitarim, quin amaracum Gr. dictum sit, quod 
U2 <^i\wy fjiky afi&paKoy^ llpoirKiyijy bk aiXtya.) sampsucbo JEg. respondet, sed aliud etiam quam sampsi^ 

[f* Unde 'AfAap(ucivo$t ov, 6, amaracinus, h. e. Qui est cbum hoc eodem nomine Gradci vocarunt. Cyticeaiy 
ex amaraco. Ex amaraco confectus, aut amaraco condi- ap. quos plurimum ac laudalum nascebatur sampsuchum, 
tus, at ufiopdKiyoy HvOos, flos amaracinus, s. flos ama- id vocabant a/iapaKoy, item Siculi. Non omnia tamca 
xaci, ap. Dioscor. ii. 94., et iLfiapdKtyoy ^vpoy ap. Athen. alia Graecia consensit in nomine. Nam ApApaKoy afii 

V. (195. d.) et xii> (p. 553, d. ex Antipbane in Tboriciis, dLxerunt partheniuni — Duplex amaracum, alterum ahtsr 
^Afiapaxlyf bk ras otfipvs Kal ri^v Kdfjoiy, xv. p. 688. ex vocatum parthenium, alterum sampsuchum Bomioc 
ApoUonio Herophil'io de Unguentis : Fiyerai bk fivpa JEgypU, an Syriaco ? Vix tamen censeam, Galenum et 
caXXiora icaro T6wovs,—hiiapiLKiyoy hk Kmoi^ Kal M^Xc- Paulum, cum sampsucbi et amaraci descriptiones separar 

' yoy. Cf.J. PoQ. vi. 104. Amaracinum ap. Lat. scriptores, runt, de boc parthenio amaraco sensisse. (Sic tamen censet 
u t Gr. &/iaf>da:iKOK, ponitur absolute pro unguento ama- Gonraeus.)— Sic igiturauctures conciliandi, qui modo samp* 

V 

^ Unguentam /Eg^ (lictom ewe C0Y6H IIC02C6H, ceito novimnt; noo item, an C3XU significaril hcrbaai 
ciu et cuea, quas voces ea notione poni docet Lexicon, non discrepare existimentar. Caryophilns eadem de re 
plenius dixit in Diss. Misc. p. S41 — S44. 

Gr. nomen est d/tAopaKov, Syriacnm fftt/m^'^xB^* Indoles hoec nominii videtnr plane Syriaca aut Nam ^z^fA^^uffli nrbs la 
^87P'^» Xa|tx4a in Arabia vicos, et * la^x'\>ni:%i in Syria Judaea, quos ^xtaxov; interpretantur, et ca^/^^a nXiw, nnde et BomfA^a 
in Arab, sinu, quod Stephanus otwt h'Klou exponit. Notum est, Hebr. solero dici UfDU^, (scbsmaesch). Qnod etiam ap. Armbat 
idem habet noro. ^£4^/' Salmas. de Homon. Hyl. latr. p. 10. Cf. Reines. Var. Lectt. c.25.p. 114., qui, ut Sahnasraa, docet 
X»|Li4'« Arabum esse ex Hebr. schaemesjch, pro quo et Mlt^tt^y schamscha, eiferunt, quo vocabnlo sol denotatnr. Steph. Byi.; 

TTtf lpv9fav 9uka(raaf, i l(rrtj oTxo; f\\iov' h woXittic, * Bai4-ajui4nv6;. Hub. Ooltzius e numo Trajaui idem oppidani nom. divnlgaviL 
BAiZAMi'HNaN, notante Berkelio. Beihsames io sacris literis vocatur. A formantur et * lafx^^Ttai ap. Epipbaninm, nU 

de Ossenis et Sampseis : v. Catal. Haeret. Damascen." Luc. Holsten. Hue etiam pertiuere videtur, anctore eodem, * is^U, qnod 
Hesychio redditar, i &ya9h{ iaium napa 'Xfa^t, Codex Heaychii Marcianns, teste Schow, Za^^; & »,—* a fa fiots* Bielius ap. Albert, 
ad Ifesych. : — " Forte nom. illod ffa4*c ori|;inem trabit a v. Snpb, vel Siph, qua Arabes serpentem variam et volantem appcllare, 
didici ex Aleamnso ap. Bochart. Hieroz. P. li. L. iii. e. 7. p. 395., nt adeo ex boc Hesychii loco pateat, quod Arabes, non nun'as ac 
Pbcenices et y^gyptii, draconem &ya9^i> Wjfxoi* vocaverint : cf. de his Bocbart. Hieros. P. ii. L. iii. c. 14. p. 4f9." Enn.] 

* [Dalecampius : Pcrsicum amaracum vocat, tanquam e Persia primvm advectum." Jam de amaraco," inqait Sebweigh., 
** qut ¥ulgo putatnr esse quam Majoranam vocare solemns, perlegi vetemm auctomm loca a Bodceo Stapelio ad Tbeopfar. p. 
et p. 637. sq. collecta ; ct Cyzicenum quidem amaracum, itemc^ue Cyprium, olim prat ceteris landatnm vidi Penise, tanqnam patf{#, 
oullam ab uUo vetemm auctorom mentionem lactam reperu Ac fateor, etiam alioquin suspectara mihi ease istam seriptoraai 
n«frfff : sub quo vocab. snspicor latere aliqnem geiiitivnm nominis, regionem ant terram nescio qnam indicantb, qni genitivas a v« 
IxTpM^; regeretor. Quo minus audendom pntavi, apsnm hoc ixrpof «l( cum Grotio in <u rpo^il; mutare.'' £dq.] 



tEX- VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT, GR, OBVIARUM. [pp. «6^fld6. 



fOffid^ii. 16. y/Mich. Le Quien Proleg. ad Jo. Da- 
masceni 0pp. x. p. 7* Adde Car. du Fresne Gloss. 
•Med. Latin, v. Sarabaitae, qui prveter alia etiam hsec 
aflert ex Glossis MSS. Sarabaitae, reDuentes atiorum 
jliBciplinam.' Mich« Le Quien vocab. hoc ex Syriaco 
•ennone exponi posse putat.* Verum ex Cassiano audi- 
timus, esse voc. Mg,, et ex proprietate illius linguae sic 
nuncupari eos, qui semetipsos a coenobiorura congrega- 
tionibus sequestrent, ac sigiilatim suas necessitates cu- 
rent. Tereor quidem, ne Cassiaous duo nomina, niona- 
chis his imponi solita, invicem confuderit. Nam id, 
quod hio de Sarabaitis praedicat, vere indicatur voce 
^emoboth, quae innuit viros soiitarios, ccenobia vitantes, 
et sigiilatim victitantes. Hos vero Remoboth a Sarabai- 
tis diversos non esse, supra jam monui, et id ipsum quo- 
que observavit du Fresne loco cit. Origo nominis non 

est mihi explorata. Novi I)«^P«^HIIXl in lingua 
Mg. signilicare tonitru, Ps. ciii. 7. Marc. iii. 17. Jo. xii. 
^9. et alibi ; sed ex hac voce non video nom. Sarabaita- 
rum satis commode posse iilustrari. 
. lapams. Vide brevi post v. Serapis. 

Juncus, crescens in maribus et locis palustrihus, 
by bio s. papyro similis. Tlieophr. H. P. iv. 9., de iis, 
quae in ^g. nascuntur, disserens, ait. To v6pi ^verai 
fiiiky (y Tf vbari irepl ra ?Xi; icat ra irebla, erreibay 6 irora- 
fi6s iiiriXdp' piSay bk fty€i trKKripay Koi mfyeffrpa/ifiiyTjy' Kal 
l( o^Jff ^lierai ra cApia KoXoi^fieva' ravra bk, fiiiicos fiky 
^ bth wjH\9is, xA^o* bk i/kdcov 6 bdnrvXos 6 fiiyas rffs 
j^ec^H^r rpiyutyoy bi rofiro, KaO&Tep 6 frArrvpos, Kal KOfAijy 
^XP^ irapoirX^^cov* ixaao^fieyoi bk eic/3aAXoi/(rt Kal rovro to 
fiiAmifAa' rjf fJ/^iy bk oi aibripovpyol -ypwyTai, Y^y yap AySpa^ 
Ka TOici vpriarov, bik ro mcXripov efyai to (vXov. Hesych. 
iSApiy, vcJ X4&f>c, ^vr6y ri ytySficvoy cy To7t kqt^ Aiyvirroy 
iktiri. Plin. xiii. 23., Fruticosi est generis et Sari circa 
Nilum nascens, dtiorum ferme cubitorum altitudiiie, pol- 
Ucari crassitudine, coma papyri, similique roanditur 
modo.' £x ista Sari conficiebantur Psiathi aliaque multa 
a Monachis et Eremitis ; unde frequens junci mentio 
reperitur in regulis Monachorum Mg. Quoniam Sari 
papyro est sunilis, ut Theophr. I. c. observat, venit non- 
nunquam nomine bybli et papyri, a qua tamen differt, 

3ua dtt re v. Melch. Guilland. in Comment, in Plinium 
c Papyro Memb. vii. p. 202, 3., ed. Amberg. l6l3. 
Obaervari potest, Sari Kamiscli kassaki, Turcice dici 
Cosacos calami vel junci fulvi. V. Demetr. Cantemer. 
in Hist. Impp. Osmaniadarum p. 402, not. 10., et P. ii. 
p. 435. ed. Germ. Quoniam in illis Copt, libris, qui in 
iiostris manibus sunt, junci. illius mentio non fit, miran- 
dum non est, nom. illud non occurrere separatim. Sed 
oT^currit tamen in compositione. Cum enim mare, quod 
vulgo appellatur rubrum, sinus nempe Arabicus, perpe- 

tuo in Copt, libris dicatur <&iou HujaxPi, 

Mkre Saq^ cuj. exempla occurrunt Ex. x. 19. xiii. 18. 
XV. 4. Ps. cvi. 7. 9. 22., ego quidem existimo, iEgyptios 
inare illud sua lingua a junco cognominasse. Et videntur 
Hebraei id ab iEgyptiis accopisse, utpote qui pariter idem 
mare vocitare solent ^ID U\ i. e. ut non pauci interpre- 
tantnr, mare junceum. Ita Aben Ezra, citatus a Fagio 
in Ex. xiii. 18. : Dicunt nonnulli mare vocari eo nomine, 
quod per ej. circuit um nascuntur papyri ; et R. Salomo 
ap« eund.. Soph juncum significat, quo nomine mare illud 
Uppellatur, quod calamorum et papyrorum copia in eo 
nascatur. Et banc quidem denominationem rei ipsi ap- 
prime congruere, testa tur Vincent. Le Blanc Itlner. 1. i. 
c. 8., ubi hunc in modum scribit: Juxta mare rubcum 
magnam arundinum copiam crescere, quibus progressu 
temporis procreantur insulae, indeque ad littus laboriose 
appellitur. Adde Thevenot Voyage P. i. 1. ii. c. 33. 
p. 552 An eadem de causa Nilo fluvio nom. Sori vel 
zlpi impositum fuerit, disquirere operae pretium est. Vid. 
in V. Hpu. ["IV^' plantae cujusdam nom. ip^g., v. 
1. e Theophr. iv. 9. : ibidem annotatur, Idpia dici quae- 



dam exeuntia ex ilia plaota, quae Sari vacatur." H. St. 
^* Cyperus fastigiatns, tr6pi Theophr. iv. 9. ; culmo. tri- 
gone comaque Cyperum Papymm aequare, stolones au- 
tem e radice digiti crassitie propellere dicitur.'' Sprengd. 
Hist. Rei Herb. p. 78. Idpc, barbara vox," at scribit 
J. Stackhousius ad Theophr., " planta afhnts papyri de- 
scribitur sub hoc nomine ; sed nulla mentio apud syno- 
nvma Linn, nec ap. antiquos, quoad sciam." Iterum ad 
Theophr. P. ii. p. Ixxiii. : " Xdpi, saccharum Ravennae in 
Catalogo partis primae: accuratius tamen perpendenti 
mihi, vix ulla videtur dubitatio Saccharum, officinaruiB, 
L. vel saltem S. biflorum, Forsk&l. .£gypt. hie inJicari. 
Quod ad S. offic. dicitur, ' culmos venales circamferri, 
etcmdos edi,' p. 15. Descriptio S. biflori ap. eund.: 
' Culmus homine altior ex aquis extat ; — in littore Nflt 
limoso tanta crescit copia cum Arundine Donaci, ut pe- 
netrari non possit haec sylva arundinacea, nisi incobe 
parvos exsciuderent tramites.' Ibid. p. 16. Ap. Tlieophr. 
etiam ra adpia KoXoifieya /ifjKos els bvo T^)(ets' vrd^^os o ft»f 
6 b&KTvXcs 6 fiiyas, Tpiywyoy bk to9to, (forsan per IDCU- 
riam e similitudine culmi- TlaTri^v,) Kal Ko/iiv (panica- 
1am) c^ov irapawXtiffioy fiaaufxeyoi b* eK(iaXXov<rt TO¥ro ri 
fidffTifjia, i. e. manducautes caulem exspuunt crudam 
materiem." Edd.] 

* Sauses. Monachorum erat quodpiam genus io Mg.f 
de quo Hieron. haec memoriae prodidit in Epist. ad 
Eustoch. de cust virgin, p. 44. . Tria sunt in JEg, 
nera Monachorum. Unum Ccenobitae, quod illi louses 
gentili lingua vocant, nos in commune viveates possu- 
mus appcllare." Ubi omnium primo de vera et geuuida 
vocis istius lectione dispicienduni est. Vulgaris lectio 
est Sauses, qnomodo voc. banc etiam reprae^entat pre* 
clara Martianaei ed. Codd. quidani manu exarati, 
quos ipse consului, legunt Saubes, alii Sauchea. Op- 
timae vero et antiquissimae membranae in Biblioth. Reg. 
Bero). exhibent Sahues. Ex quibus vera lectio erui po- 
test, quam puto esse Saubes, vel per transpositionem 
Sahues. Quantum memini, Socium et As- 

seclam designat ; sed locus, in quo vocab. hoc senso re- 
periatur, mihi jam non ot currit. Ceteroquin O Y3X8i 
vel OTG& signific. habet adjungendi. IIIIS[6U-- 

uo eeorea epiuTeH, * ^^oa^x^ a 

wpoffKeifievos ky i/uy. Lev. xvi. 29- ivii. 8*. 10. Lev. xx. 2. 

Hiuje uumoY eraxYOYoa i>eH 

niCA.. Adde XXV. 6. Unde OYa^a dicitir 
scqui aliquem, vel, quod idem est, se jungere alicoL 

Communi dialecto id dicitur UOmi HCOJi, vadere 
post aliquem. Ita fere in N. T. Copt, exprimitur et 
redditur to ^KoXovdeiy. In dialecto vero Thebaidoa, vel 
^gypti super., loco illius dictionb fere semper reperitur 

Quod exemplis nonnuUis declarabo. Act. 
xii. 8. verba iiKoXot^dei fwt, in versione communis dialecti 

redduntur uoiyi HCiai, vade post me. Versio 

autem Theb. MS. ita habet, HrOYOX&R HCUII, 
adjunges te ad me. Versu 9. est in Gr. ^KoXowOei^ 
quod vertit interpr. Copt, vulgatus, 3XS[U0ll|I 

HCUl^. ambulavit post ilium. Versio Theb. habet 

aX^OYOXa^ rtCUI^; adjuDWt se im, vel ad- 
junxit se post ilium.' Occurrit etiam 0YH2»f ueh, 

ut Act. xxi. 36. ^^^.axoc voxp tkp^ 

OYHg, liciu^ ubi in Gr. est, ijKoXovOet yap to 
trXflOos Tov Xaov, Non temere autem dixi, voc. banc 
proprie signific. habere adjungendi, utpote quod ex aliis 
locis coUigere liceat. In Cod. MS. Ps. lx.'6. Graeca 
haec verba» *Hfiipas e^* fi/iipas PatriXitJs irpotrd/ieretSf Copt. 



" Acerbam Marci Ant. de Dominis judicium de Sarabaitis legttur in Bioghami Origg. Eccl. V. iii. p. 17. 

* Ita ante eum Bochart. P. ir. Uieroz. ]. iv. c. 14. p. 550. 
' ' Id Hesych. vulgatum est, lof^r a-ofif, ^vrhi x. r. x. ad q. 1. v. Albert. Pro [trofh legendnm a»fioi, et pro] owfoy leg. e-ofi, et ia 
PUnii verbis frutectosi pro fruticosi, monet Salmas. in Exerc. P]in. p. 706. 

^ His similia eju&demque ffeneris alia dedit Jabl. Diss, v, de Gosen $. 10., et in Panth. JEg. P. ir. p. 151 — 153. Qmt sua mana 
libro de Oosenitide adlevit, in ed. nova cnm lectore communicabo. Potest conferri Scholtzius in Report, f. B. n. M. lit. xHi. p. IS. 

^ In ead. vers. Sahidica, none ed., O YCtX2l ^a^^ notione extai Act. xiii. 4S., ac frequenter in libris Svangeliographonun* 



up. 800— 274.] 



P. E. JABLONSKII VOCES JEGYPTLE. 



cdxvu 



mterpr. sic vertit, 

aaxHeaoGY htg hioypo end- 

notione Matt. vi. 33. 

THPOY e^eoYOxaoY ^pinTen, 

haec omnia adjiciet vobis, Luc. xii. 31., etaliis in locis 

bene multis. Unde videtur esse HX&O thesaurus, ubi 
unum ad aliud adjicitur. V. Matt. xii. 35. xix. 21. et 

alibi. ExhUintelligitur, OYStXa, vel OYHa et 

O signific. habere ac^ungendi, atque Tocab. eo 

seqsu accipi, et de rebus, et de hominibus. Indicat 
igitur, ubi de hominibus usurpatur, aliquam societatem, 
sodalitatem et communionem, quae est adjunctio unius 

ad alium. COX O YOXa, sa uah, vel COX OYGa, 
sa ueh, ex idiotismo Copt., significabit igitur hominem 
sodalitatis vel communionis. Et id ipsum voc. banc sig- 
nificare, luculenter indicat Hieron., scribens: Sauses 
lingua gentili vocant, nos in commune viventes possumus 
appellare. Ibidem eos opponit rols Remoboth, i. e. 
Solitariis, vel hominibus unitatis, ut vocem illam suo 
loco p. 230. exposuimus. Paulo post idem sic 
pergit : Veniamus ad eos, qui plures sunt, et in com- 
mune habitant, i. e. quos vocari Coenobitas diximus. 
Quae omnia originationem nostram egregie illustrant. 

♦ Sapha. Chamaeleon. Apul. de Herbis c. 25. 

* 1a^&6is, Ita legend um censeo in catal. regum The- 
baeorum ap. S^rncell. et in Graecb Eusebianis, pro co, 
quod in vulg. edd. reperitur, Ii^jj, vel Xi^iiAs. Inter- 
pretatur autem Eralosth. nomen vlos 'H0a/<n-ov, filius 
Yulcani ; et recte, ut alibi * dictum est. 

♦ 2a^^. Hyoscyamus. Append. Dioscor. iv. 69. 
p. 467. Ita et Apul. de Herbis c. iv. Kircberus in 
Prodr. Copt. p. 149. ex Apul. citat sapbta, idque impe- 
rite plane explicat. Videndum tamen, an'nou herba 
ista vere appellata fuerit saphta* vel saphtas, quasi dice- 
res Vulcanalem, vel Vulcanlam.^ 

* XaiD^if, KijfiaffT^s, Kara bk htovs j(pTifiari<mi£, Era- 
tosth. in catal. regum Thebaeorum in Chronico Eusebii 
Gr. p. 21. Testatur ergo Eratosth. nom. illud non uuo 
modo exponi posse, et duas interpretationes adfert, sicut 
ratione aliorum vocabulorum fecit Plut. de. I. et Os. 
Quod sine dubio ex diversa unius ejusdemque vocabuli 
proBuntiatione ortum est, quale quid etiam in Osiridis 
nomine Plut. observavit De utraque Eratosthenis inter- 
pret, aliquid addamus. Ait primo, 2a«5^ exponi posse 
icw/iaoT^v, comessatorem. Ubi suspicari quis posset pro 
luafiaoT^iv leg.^ potius esse KOfi^v, crinitum, comatum, 
quod Epitheton ipsi Apollini suo Gr. et Rom. frequenter 
tribuunt. De Ganymede in Luciani Dial. Deor. Juno ait p. 
,131. (215), Tov KoKov KOfjtnrriP rovroy ^ "Ibfi iiyidfieyfe, 
formosum istum comatum Ida educavit. Hoc ipsum 
JEg. signiikare potuit 0Y41III, Chouphoi. 
Observa autem, nom. Mg,, de quo sermo jam est, di- 
vepsis modis scribi. Monuit certe Perizon. Origg. Ag. 
c. xiv. p. 270. et seq., modo scribi Saophin, ut in Era- 
tosth. Catal., modo Suphin, modo etiam Cheopem. Est 
vero qui ponit capillum vel comam. 

vox notissima est, signifieat ponere, et de multi- 
plici positione accipitur. O YHUII vero dicitur crinis, 
coma. Ponere vero capillum est bene et ornate dispo- 
nere. Ita Ovid. ii. Amor. El. viii. 1. Poneudis in mille 
modos perfecta capillis. Et Fast. i. 406. Pars aderant, 
positis arte manuque comis. Itaque Saophis vel Chao- 
phis significaret ornandae comae studiosum. Sed et sim- 
pliciter potest significare ifo/ij}rijv, i. e. capilfos nutrien- 
temet demittentem. Etenini JEg. UJHOY, sive, quod 
idem est, UJUIOY est bavvs, hirsutus, pilosus, et 
pleonastice UJHO Y41III, Sauphoi. Ita 1 Cor. xi. 15. 



-fcaiui is.e Heoc eujran 6pe 

XUIC UJHOY, mulier vero, si caput -ej. coma 
abundet. Gr. textus liabet, Fvv^ bk lay KOfif. Sic vers. 

prKced. 14.. nipuiui x'oxp evsmn 6pe 

2!lll^ UJHOY9 vir enim, si in capite capillum 
nutriat. Hanc lectionem ap. Eratosth., ut Saophis sit 
Ko^ijTris, s. comatus, fateor mihi magis placere. Si vero 
retineatur KUfiatniis, et illius interpretationis aliquam red- 
dere poterimus rationem. Est autem iMfiaarris^ comes- 
sator, non tantum qui potui et crapulae indulget, sed et 
qui iusibus amatoriis deditus est. Vide quae Critici 
observant ad ilia notbsima Theocr. Eid. iii. 1. Kai/mff^w 
TTOTi ray*Afiapv\\iba. Sic et Lat., uti Apul. Apol. p. 279«« 
Habes crimen meum, Maxime, quasi improbi comessa* - 
toris, de sertis et caqticis compositum. Quo sensu si et 
Eratosth. accepit Kwfiaariiy, uti sane videtur, posset Saco- 

exponi Sauphi, quasi dicas oscola- 

torium, vel qui osculis, et Iusibus bujusmodi amatorib 

capitur. et cum artic* indefinito 0Y4>I est 

osculum, et ^ OY^I^ dare osculum, s. osculari. 
V. Matt. xxvi. 48, 49. Luc. vii. 38. 45. Rom. xvi. 16. 

1 Cor. xvi. 20. dicitur, qui est ad os- 

culum, i.' e. qui osculo capitur : de quo usu particulae 

CHX, et quae idem innuit aliquoties diiimus. 

Id ipsum Gr. signifieat (juXyaios, quod cognom. fi|it 
ApoUinis a Milesiis culti. Men^nit Conon Narrat. UMim,, 
ap. Phot. Biblioth. p. 441., sed ibi non satis recte editum 
est, iyda ^fjios *Air6Wtiyos 0cX/ov ibptfrau Leg. enim 
^tkriviov. Et vcrte ea, quae modo praecesserant, xal 
Toy €<^\ti(T€v epaaSels *Air6XXup, et amore ejus captos, 
Apollo eum osculatus est. Hinc 6iKii<nos postea cogoo- 
minatus fuit. Docet hoc aperte yarro in Libris rotim 
Divinaruni ap. Lutatium, ab aliis dictum Lactantium 
Placiduni, Statii Scholiast, in Theb. viii. p. 283. ed. 
Lindenbr. " Hie cum ApoUinem osculatus fuisset, com- 
prehensus est ab eo, et accepta corona virgaque vatici- 
nari coepit. — Et Apollini Philesio pariter consecrata sunt 
templa, quae ab osculo Branchi, sive certamiue puero- 
rum, Philesia nuncupantur." Meminit etiam Apollinis 
<l>iXr)er(ov Macrob. Saturn, i. I7. p. 196. Ipsum phile- 
matis vocab. inter blanda puellarum cognomina reponit 
Lucret. iv. 1J6*2., Simula, Silena ac Satyra est ; labiosa, 
Philema. Sed praeterea monet Eratosth., posse Saophis 
etiam verti Xpiy/iariorr/v, pecuniae coacervandae studio- 
sum, vel divitias congerentenu Videtur itaque vox iEg. 

esse composita ex 9 quod thesaurum notat, ut 

jam diximus in v. Sauses p. 269., et significante 
Ttjpely, custodire. proinde, Ahopbi, est 

custos thesauri, vel qui thesauro sollicite incubat, pecu- 
niae corradendae intentus est. Ceterum menioria tenen- 
dum, nom. illius regis, quod Ersttosth. interpretatur, 
non uno modo scribi, ut Perizonius observat, et a)i- 
quando etiam ^^aJi^cs. Nec sine ratione Salmas. monuit, 
de Ann. Clim., DC literam nonnunquam nominibus pne- 
figi ap. i£gyptios, cuj. rei exempla alibi suppeditabo. 
Si igitur et hie literam illam s. articulimi praemittas voci, 
quam expos w, habebis ^actf^cv. Forsitan 

autem diversa ilki nominis huj. scriptio ac pronunciatio 
interpretationi diversae occasionem prsbuit. Nam laH^ 
ipis innuit aut icofjt^fjy, aut etiam Khifia<rnijy. Xawfis so- 
uat ')(ptjfmTi(rrtiyJ 

* lik. Doctrina. Ita HorapoUo i. 38. *Af ol ical ^ 
vatbela rrap' avroU Jfitj KaXeirac Svep l<rrly ipfirfyevOh^, 
TXijptfs Tpw^, Ait ille, Sbo ^g. dici doctrinam, id vero, 
si interpreteris, significare plenum nujrimentnm. Quod 
ad prius attinet, id omniuo verum est. CHIQ enim 
i£g. doctrinam sonat. Inde 'I^CHIQ^ dare doctri- 
nam, i. e. docere, et accipere doctrioam. 



• V.VignoliiChronoI.S. t. ii. p. 764. Male Hlic, colpa typographi, legitnr T 3X^3X10. In catalogo mendormD, ab 
operU, »el a correctore comninorum, Kribitar nom. CCDl^eOXiy. Iterom male. Eat enim 03X^00)1®. 
wbreniiTKrieJIJf P' ' "*» ^ cwjectnm 

' Ex Ilia obM. poterit angeri awMtaUo Jabl. de nom. US^t;, in Vignolii CluonoL S. 1. 11. p. 750. 



rdxviii 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBTIARUM. f^p.-VHt-vm 



Modiscere, et ^IPeq'^CH^^, &«d««Xo., doc- b»ju. Tocis .ijnifio., .« 

tor. Que omnia frequentissime in N. T. Copt occur- pnto, expiscari potui. libfl enim vox tritisnnu 
nint. Cum vero idem scriptoraddat, voc.hanc CRUI, Tum rignificat, (Tl vero capere, nccipm. £rit igitur 
recteexcussam significare plenum nutrimentum.^ W ^ fflUBePI, rimberi; qui now capit. piita novu 

sedes, uno verbo dovus Coloniis, vel simpliciter Co* 



Mn intelligere, fateor/ Et si omnino vera est ilia in^ 
terpretatio, pertinet ad sacras et occultas JEg. scieotias* 

iuae, non magis ac scriptura Hieroglypbica, CEdipum 
actenus noodum iovenit. 

l^Pivytov, corticosum, quod in summitate palmarum 
crescit. Hesych., 'Zefiivyioy' to «r' &Kpf ^oiviKi 
fXoikAes y£v6fi€vov* Non addit Hesych. voc. esse iEg.» 

verum boo res ipsa loquitur. HGHI enim est palma 
arbor. Ex. xv. 25., ubi in Gr. est, IphofiiiKOVTa crreX^iy 

fHWc«v, Coptus babet 6 tiXOX^ riHGHI. 
Adde Jo. xii. 13. ^6 autem signifieat lignum. E 
quibiis duabus vocibus ^fikvviov esse compositum, id, 
quod Hesycb. ad explicandum istud vocab. afl^rt, satis 
toperque testatur.' Moschus in Prato c. cxx. ex vers. 
Lat. (t. xiii. Biblioth. Patrum p. II09.) memorat tres 
Anachoretas, indutos coUobiis de Sibino. Capitis hiy. 
textum Gr. dedit Cotelerius Monum. t. ii. p. 403., sed 
verba allata ibi desunt. Idem Moschus c. cxxiii. tvpov 
aW6Bi yipoyra ^opoUvra Airo trefiivov KoKKSfitov. Paulus 
Monacbus Collect. 1. i. ap. Meurs. Gloss. Gracobarb. v. 
Se/3^vcvov, 01 iraripes fifiiiv, Kat 6 &fi(ias Uafif^, (quod 
apm. est JEg.) iraXaia iroXi;/opa^ l<^povv, xal tnfiiviva^ 
rfh^ ik voXihifia ^opecrc. Occurrunt haec eadem in 
Apotbtbegmatibus Patrum. V. Cotelerii Monum. t. i. 
p. 491. Unde patet, Monacbos in JEg. ex ilia palmae 
mortice, qu« erat in arboris summitate, sibi vestimenta 
confecisse. Inde, ut obiter id moneam, nom. videtur 
accepisse regio quaedam super, .^gypti Tabenne, cuj. 
incolte Tabeanesiotae. Palladius Hist. Laus. de T^ben- 
aesiotis p. 89. ed. Meurs., TafiiwriaU eari t&itos kv ry 
&rffiaibt oih-w KoKovficvos. Ubi non inepte Meursius cor- 
ri^t, Tafiivvrj rU ktm rdwos, ex Sozomeno iii. 13., et 
Nicepboro ix. 1 4. Videtur namque Ttifiiyyri dicta fuisse 



lonus, qui novant tegionem occupat. £t vero Strabo 
ait, vocem banc signif. hHikviat, advenas. Qaantum 
ex coilatione Strabonis cnm Plinio eolligere potui, 
insblse ipsi in Nilo sitae nom. erat Trp'eaU, s. Tev^c- 
<r1(,' et forte etiam Semberris. Saltern insvdse ejus 
iucola; dicti, Semberritae, quod et Strabo et Plinioa 
testantur. Tenup^in vero PHnii^irersam esse a Tenesi 
ap. Strab., etsi aliud TidebatorCasanbono, res ipsa doccf. 
Insulae autem Semberritarum capnt erat Sapoti, idem 
fere significans, quod Semberris. V. quae ad voc. Sapoo 
sup. p. 263, 4. monuimus. 

^leB&y. Nom. regis JEg., de quo Herod, ii. I4K 
mirabilia narrat, sed minus vera. Nolo hie repetere, 

Suae de Sethone, Vulcani sacerdote et rege JEg., atque 
e isto Historici loco monuerunt Perizon. Origg. iEg. 
xiii. et Vitringa in Comment, in les. I. i. p. 318. 55t, 21 
U ii. p. 331. Adde Vignolii Cbron. S. t. ii. p. 315. qui 
tamen cum Usserio aliisque non eadem seutit. De otig. 
nominis leOutv seu l^&uv JEg. non audeo ^uidpiaai sta- 
tuere, ne Videar forte literarum similitudini nimium tri- 

buere. Nota ceteroquin est vox CHT. de qua deiode 
dicetur. Quamvis autem reges JEg. sibi frequenter no- 
mina deorum sumerent, valde tamen ambigo, an quispiaia 
eorum de Typbone, malo genio, voluerit appellari. 
leitrrpoy. V. infra v. Sistnim. 

* leXiyj^ioy. Urtica. Append. Dioscor. iv. 94. p. 469, 

* Semberritae, iidem qui leflpirat. V. dicta ad h. v. 
p. 276. 

* lefiiB. CardamoD. Nasturtium. Videantur Append. 
Dioscor. ii. 185. (p. 446, Mlifieff) et ApuL de Herbis 
c, XX. Sed ibi Cod. Voss. in Bibl. Leid. exhibet Sem. 

* JefjieyovBi. Hunc titulum libro cuidam suo JEgy^ 
tiacum praefixit Horapius, cuj. sic meminit Theopbilui 



T3XB6HI regio pahnarum propter Monacbos, qui ad Autolyc. ii. §. vi. p. §2. ed. Vfolf., dtsfiifiynrtu 'AmX- 



ex pabnb victitabant, et omnia, quibus utebantur, ex 
iisdem conficiebant. Alia dicentur inf. v. Tafiiyy/i. 

J^0iyioy, Id corticosum quod in summa palmula enas- 
dtiuC : ut V. 1. exponunt ex Hesycb. Adduntque, hac 
vdce usum esse Arcbigenem ap. Galen, fcara tottovs, 1. ii. 
(p* 183. 8. 348.) Dici autem et eX&rriy, necnon <nr6Btiy, 
in palma, i. e. vepiKAXvfifia, ductus palmae florentis 
adbuc involucrum, atque kpjt^ieQfia, Galeno, De simpl. 
1. viii., necnon Diosc. (i. 150.)" H. St. Vide J. A. Sa- 
raceni Schol. ad Dioscor. p. 22. Salmas. in Solin. p. 
290. d. 934. d. Foes. (Econ. Hippocr. " Integumentum 
fructus palmarum trefieyyioy vocabant ; unde aefiiyyiya 
TXiyfiara/' Salmas. 1. c. p. 290. * ^efiiyyivos^ quod in 
Scbneideri Lex. desideratur, exiitat in Paulo Monacho 1. c. 
et in Joanne Carpathi Episc. inNarrat. de Monachis MSS. 
ap, Du Cang. Gloss, ad Scriptt. M. et I. Gr. Edd.] 

♦ 2€/3pirai. Advenae. Ita haec vox' scribitur in ed. 
Strabonis Casaub., xvi. p. 530. (1115.), 'H h /SdOci 
roihkty x^pcL, TriycvU Xiyerai' ^\ovcri h* avriiy ol irapa 
H^afifiirlxov (ftvyabes Alyvwriwy' cjroyofid^oyrai bk Sc/Bpi- 
rac, &say kwriXvbes. Et xvii. p. 541. (1134.), &XXriy b* 
eJyai yfitroy vTrep r^s Mepoi;^, fjy ixovtriy ol Aiywrriwy tftvyd" 
beg, ol iLfrotrrdyres hrl ^afifiiriy^ov, KaXovyrai bk 2c/3jp/rac, 
i^s hy hHiXvb^sJ*' Ad qua? verba posteripra in margine 
haec nota ac(jecta est. * Scripti lefiplrat. Vulgo fc/i- 
fipiTai/ Et haec tamen posterior lectio videtur praefe- 
renda. Sed et huic praetulerim lectionem, quae Codices 
Plinii occupavit vi. 30., Insula in Nilo Semberritarum, 



Xwyibfis, 6 Kal 'ttpdmos ewiKXtfi^hy ky i3^j3Xy ertypafO' 
fiiyy ieficyovdi. Ad q. 1. J. Fellus, Epbcopus quondam 
Oxon. in edit, sua adnotaverat, uti Wolfius retulit, seme* 
nouthi in ling. JEg. denotasse librum Deorum : qua obs. 

nihil esse verius puto. Nam certe 2CIIIU Mg* est 

liber, ut in ipso Evangelii Mattbaei initio. 

porro eat Deiu^ 

et in plurah Dii. Erit igitnr 

somennuthi, JEg. liber Deorum. In iilo vero libro de 
Diis et Daemonibus JEg., deque eorum coltu, ac de an- 
tiquissimis temporibus dbputatum fuisse, Tbeophihis 
noD obscure indicat.^ 

* Icfievy. Lychnis coronaria. Append, Dioscor. iii; 
114. p. 457. 

* Icfictjy. Gnaphalion. Append. Dioscor. iii. 132, 
p. 459. 

* Semroeor. Chamaeleon. Apul. de Herbis c. xxv., 
ubi MS. Voss. legit Semneor. Auctor Arabs Vaticanu^, 
ap. Kircher. in &dipo t. iii. p. 72., samur babet. lii 
Append. Dioscor. iii. 12. p. 452. observatur, Crocodi- 
lion, quod iiguram habet chamaeleontis nigri, quodque 
chaniasleon etiam vocatur, ^g. dici XcovvecSp. 

Icfiyetoy, Voc. banc semioni JEg. suam debere ori- 
ginem, mea conjectura est. Philo in lib. de Vita Con- 
templativa, Therapeutarum instituta et vivendi rationem 
edisserens, scribit, unumquemque eorum habere aedicu^^ 



' Intelligere sibi videbatnr D.W. Triller. Obs. Crit. p. 465., opinatiu, voc. JEg. ifii> apposite respondere Hebraicas JfSt^ sba seu sbo, 
satDiitaa, a v. y^ttf satiari. Assolet Medicus eruditus ^Egyptiaca alia ex Hebncis illnatrare. £. g. Zudoc, de qoa sup. p. 76. ac aeq., 
etti vox JEg.y magaam tamen habere ^ffioitatem p. 198. opioatar cum n/lt^» unde coropotatio et iTTW potiia. 

* SflepiuB £fjSmioT sive ZiiS/yioy in libris veterum Metlicornm inveniri, decent H. Stepli. et Foes. Cf. Albert! ad Hesych. v. Ztfihnou 
Originem vocis Gnecam aot ignorant, aut certe tacent omnes ; de cf. Scholtzius in Repert. f. B. u. M. Lit. xiii. p. 13. 

3 A Ptolemaeo 1. iv. c. 8. p. 114. appellautar Xi/Sa^^i, et ab Agathemero, qui eondem 10 receoseDdis ^thiopom poptilig, qaem 
jBe, servavit ordinem, itfifiien, Geogr. ii. 5. 

^ Iisdem verbis haec leguntor in Eratosthenis J^rryats fv VtiUv, a Jo. Fello post Aratnm editis p. 43., qui in notts nioiiet.p.,45^ 
totun hone loe. ex Strabone decerptum esse. 

^ In Cod. MS. Strabonis Mediceo, nt notavit A. Gronovins, legitnr p. 1115. TntKral;. Idem ille Codex prsbet p. *^iMm 
wi^w, sed in loco altero "fafAfurixov. De qua scriptorae varietate notavit Wesseling. ad Piod, xiv. 35, et Herod, i. 105* 

^ Kepetiit hsec Scholtj^ios in Hepert. f. and If. Lit. xiii. Th. s. 13, 14, 



nK ^^70^83.] p. E. JABLONSKII VOCES BGYPTIJE. cclxit 



iam, quae vocatur "iefiytiov. Verba ej. sunt p. 893. : 'Er^- 
ory hi ear IV ' oiictifia iepov, 3 KoXetrai trefiytloy ical fiovaoHi' 
fior. Vox haec Grsecis eo sensu familiaris non est. Nam 
com Hesych. vocab. hoc itaexponit, Sc/iveiov oTcoi lepor, 
videtur ob oculos habuisse ilia ipsa Philonis verba, quae 
citavimus. [Of. Phavor.] De Suida vero nullum est du- 
bium, qui le/ivcZov interpretatur fwvamiipiop. Sed quae 
ap. eum eod. artic. sequuotur pluscula, ex illo Philonis 
libro decerpta esse, dubio caret.^ Vox itaque ilia vix ' 
alibi, quam ap. Philon. illo sensu reperiunda est. De- 
9cribit autem mores et institula hominum, qui in Mg, 
vitam agebant. Ac praeterea suspicor, Pbilonem in illo 
lib. longe plurima, quae Therapeutis suis tribuit, ex in- 
stitutis sacerdotum Mg. depromsisse : quod verum esse, 
non difficulter concedet, qui librum ilium Philonis cum 
descriptione vitae sacerdotum JEg. quam ex Cbaeremone 
protulit Porphyrins de Abstin. iv., p. 306. sq., conferre 
disnatus fuerit. Habebant etiam illi sacerdotes siias aedi- 
eulas, in quibus Astronomi'<e et aliis discipline vacabant 
£t illas quidem ling. Mg. ToCatas fuisse CGUHI^ 
semni, non citra omnem rationem mihi persuadeo. 

C6UHI, certe etiiviafia, aut habiiationem ^g. signi- 
ficat. Ps« cii. 28., ubi in Gr. est, oi viol rwy hovKttiv aov 
KaratTKtjydfffovffi, Copt, interpr. illam sententiam ita ex- 

pressit. HItyHPI HTe HeRGBIOXIR 
eYGUjinni jben OYceuHi, erunt in 

babitationibus. Videtur autem vis illius vocis esse, ut 
fiignificet non amplas domos et ornatas, sed locum, ubi 

quis pedem suum figere potest. C6UH6 enim est 

firmare. Hinc C6UHI locus, qui firmum prasSet do- 
micilium, aut ubi quis pedem firmum figere potest. 
In Scala Magna, s. Nomenclatore Copt. Arab., ap. Kir- 

cher. in Ling. Mg. restit. p.94., legitur, IIIC6UHI 

Quies, cessatio. IIIC6U HI idem videtur esse, quod 
Gr. ic0rdXv/ia. Hinc usurpatur etiam de vroTohi^, scabello, 
s. loco, in quo quis pedem collocare, et quiescere po- 
test. Ita Matt. V. 35. verba Sri v7roT6bi6y eon t&v irohStv 

alrov interpr. JEg. reddidit, X6 4>U3XHC6UHI 

Sic et Ps. xcix. 

5. irpoeKvve'ire rf vironrohi^ rwv iroSwy aifrov, interpr. 
Copt, vertit, 

HTe He4(5'ax^s.axY2C. Colligitur ex bis, 

ceuHi esse domicilium, sed frugale, ad solam ne- 
cessitatem comparatum, cara^miKu/ia, quale describit 
Philo, et sacerdotibus Mg, tribuitur. Eod. nomine vo- 
cfintur tentoria, Ps. Ixxviii* 51. Vero non ita dissimile 
▼idebitur, ab hoc nomine etiam nom. Nasamonum posse 
derivari. Erant hi Cyrenaeorum vicini, ut veteres Geo- 
graphic, memoriae prodiderunt. Videntur illi, ut alii 
illius tractus populi, in tentoriis habitasse, et inde nom. 

traxisse. Namque HUXCGUHI dici possunt homines 
tentoriorum, vel in tentoriis, aut in exiguis frugahbus 
babitationibus, degentes. Ap. PoUuc. conunemorantur 
AffJves oi aniynrai, iv. c. 10. segm. 74. Et Hebraeis 
aliqua regio Africae eadem de causa dicitur iTDD Suc- 
coth, 2 Chron. xii. 3. Gr. interpretes hie verterunt Tpw- 
yobrirai, vel, quod idem est, TpiayXobvTaiy ita dicti, 
quod in speluncis habitarent. V. Schindleri Lex. Pen- 
taglot. p. 1215, l6., et inprimis Bocharti Geogr. S. P. i. 
1. iv. c. 29.* Sunt igitur U^X Hebr. ii, qui Gr. Ikti- 

adjfrai. Quod utrumque exprimit JEg. HIIXC6UHI9 



Nasemni. Gr. flexerunt in Natrnfjuives^ Ceterum nemo 
miretur, Nasamonum nom. a me ex sermone JEg. cxponi^ 
quod adeo absurdum non est, cum pkrarumque illarom 
gentium notitia per iEgyptios pervenerit ad Graecos* 
Eod. modo rem instituit jsochartus, qui harum gentium 
nomina ex lingua JEg. explicanda esse censet Geogr. P. i. 
1. iv. c. 30., ubi sub finem capitis banc rationem addit : 
Saltem ex Herodoto constat, plerosque Libyae incolas ad 
Tritonidem usque anmem iEgyptiis usos moribus, cum 
multo aliter viverent, qui trans Tritonidem degebant. 

* Ze/iovpa. Lychnis sylvcstris. Append. Dioscor, 
iii. 115. p. 457. 

* I^fifpovKp&TTfs. Nom. regis Theb. in JEg., quod 
Eratosth. interpretatur S etrrty 'HptucXfis 'AfMroicfm^n/f, ap. 
Euseb. Chron. Gr. p. 22. Facile intelligitur, nom. hoc 
compositum esse ex duobus nominibus Numinum JE^,, 

et ^ovKpdrris. Ikfi est iilud numen, quod Gr« in- 
terpretantur 'HparX^a, Herculem, etsi in scribendo JEg, 
nomine ap. auctores Gr. aliqua deprehendatur varietas. 
V. V. Xbfy. ^povKpdnis porro est illud numen, quod appel* 
lari solet Harpocrates. In Anthol.L. ii. c. 22. Epigr. 4., 
vocatur ♦ 'A/i^iicpanyf . [Cod. Vat. 'AX^acpdny. Jacobs* 
edidit 'Apiroicpdnyv. Edd.] "Hy riy l^p* ^^poy, ^oyi^ie, 
fJL^ Karnpatni Ti^i/ "Itny roirrf, firfik roy *AfifiicpdTri, Hic 
vocatur ^povKparris. V. v. Arpocrates p. 38., et VignoUi 
Chron. S. t. ii. p. 758. 

* Ze/i^iOs. Vide infra v. JJefu^s. 

* Icvoitf^if Aevrepos. Ita Eratosth. in Catal. regam 

Thebaeorum ap. Euseb. Chron. Gr. p. 21. CHOY*!* 
in Copt, libris duos significat. 'jhCHOY'I* et 
'MJOS^a CHOY'I* secunda,S€vr^ Narautnutt. 
que occurrit. etiam constnutur cum no* 

minibus mascul. generis 

Ex. xvi. 1. secundus, vel uti vulgo exprimitur 

niUaXg, GHOXY. Sed CHaXY.eteumnot* 
mascul. generis niCHOXY 9 tantumdeni valet, quantmoi 

niuaxa choxy, sicud uoxa choyi* 

et 'i^CHOY'I* aequipollent. Nihil vero impedit^ 

quominus ex analogia linguae ^g. CHOYS[ Vel 

CHOXY^ adjecta in fine litera nota generis 
mascul., dicatur ievrepos, secundus, quemadmodum 

adjecta ^ nota fcemin. generis frequenter 
admodum dicitur bevrepa. Ita occurrit 2 Cor. viii. 10. 
et ix. 2., ubi ICXeH CHOY^ pro Axo iripvn 
ponitur. vero vel CH0Y4 euphoniie 

causa a Graecis vix aliter efferri potuit, quam per ZcvaA- 
it>is. Idque re ipsa bevrepoy sonat. Qua de causa autem 
regi hnic nom. bevripov inditum fuerit, prolixe disquirere 
operae pretium non censeo. Ap. Romanes cognora. 
Secundi non infrequens fuisse, satis omnibus constat. 
Et ap. Graecos forsitan reperientur Aevrepoi, etsi tamen 
hujusmodi nominis nunc non meminerim. Eratosthl 
vero celebrem inter antiques Polyhistorem B, i. e. secun* 
dum, cognominatum fuisse, cum in disciplinis omnibus 
secundas partes tenuisse videretur, a veteribus i^emoriae 
proditum legimus. V. Epitome Slrabonis L. i. p. 5* 
(t. ii. Geogr. min. Huds.) et Marcianus Heracleota in 
Periplp, p. 63. (t. i. ejusd. operis.) Sed quae fuerit 
causa, ob quam rex JEg. tale nom. acceperit, Eratosth. 
ipse non explicuit; quare conjecturis incertis indulgere 
desino. Non possum tamen dissimulare, Marshamum^ 
qui ex Syncello Catal. Eratosth. in Canonem suum 
Chronicum transtulit, nom. illud regis JEg. p. 20. ex- 



» t^icnj ii otnia Itfin ju X. legituT in edit. Maogeii t ii. p. 475. ; et ap. Eoseb. H. E. ii. 17., 'E» /x»<rt7 H 9l,da Mf •lioifjM tt^hf %. x. 
^ Cf. Kttster. ad Said. v. ZifAVfibv. 

3 y oc. Zip.nroy, quantom novi, Oneci veteres ignonunnt. Hesycb. et Snid. eanden e Philone haboiase videntnr. [Phot *BibK 
p. 276.; obi iMwrn^m lud iniAuTa, e Philooe, Dotante Albertio. Cf. H. Steph. Thes. iii. p. 753. c. Philo nsnrpat de loco, in qn« 
monachi t« rov at^MW fiiw ^u<rTngi« TiXoMfTcM, qnod et /xow^^iw. Soidas : Ztuimaf tJ fjurmarn^iofy h £ fjLvtwfjuw ol itnuml ra vov ^tfrn^f 
fiiw fLVtrrnfia rO^vm, Methodius in Chronico : Mafws^ iiayyt\t<rTit( «oXX« fjunaa^M <nrn<rrn(raro^ avio a^fx»um rirt itfoairfo^Bnamt, 
BalsamoD ad Can. xii. Consilii ii. Nicapni p. 519. : *0y t^to? infjLoatoc off ftoXirxpayfAmTrm ifp' iayroS, oi^; auii rii Um o'tfjuma ti '^o-t/^a^* 
<rnf<«, fAova<rrnfM t«, xoi XoiwA M rnos iw rov in^uaiov pfofrio-rvv &mfi9TKrtTai,** Saicenis Thes. Eccles. " Ehrwiirdif ei-geUeiiigter Or^ 
Tempel, besonden Teoipel der aoAml etal, d. i. Furien." Schneidenu Gr. Germ. Lex. Eon.] Ab Alezandrinis propagata est, at 
voeabala Ecclesiajjtica plnra, ad Chri«tiano8 alios, cominemorantes vtiAuTa, i. e. moflftsteriay sed alio aensoy quam hodicmo. V. SoK 
cemm t. ii. Th. Eccl. p. 947, 8., et Bingham. V. iii. Grig. Eccl. p. 136. 

« Strabo SLvil. p. 1193—95., Steph. Byz. v. Va^a^tc, ibi Beitelios e€ Holstenias. Jonge Oadendoip. ad LacamiBi ix. 4S9. 

' JOisteotit Michaelis in Sappl. ad Lex. Hebr. p. 1748| 49. 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. OR. OBVIARUM. [ppJM^^-Wh 



pmstsse Sensaophis: unde conjicb in Sydeello' nom. • Senites est genus laspidis, sic tppeUatum m JEg., «t 
iHud ita Ifgi l€vaa£i<pis, quod forte non de nihilo est. testatur Plin. xxxvii. 9- Ratio denominationis me pfov- 
Qoodsi res ita se faabeat, legendum putayerim Xeve<mi^«, sus latct. [Harduinus legit Tenites. Edd.] 
Tel Ive^a^is, quorum posterius voc. Mg. ffHG Serapis, vel uti Gr.* eflFerunt, XV«, numen 
•SfiTT"^ r ""awraum et sanctissimum, cuj. tamen, ante Alezandn 

exactc refert, prius euphonise Gr. consulit. |^ leinpora, scrtptores Gr. et Romani mentioneni ncMi 
Est autem (THG 2lUI% ut vocab. hoc explicem, faciunt. Sunt, qui exbtimeqt, denm hunc esse advenam^ 
qui aUi cuipiam subjectus est. (THG 2CIU Mg. et a PtolemaH> demum, sive is fuerit Lagides sive « 
Litur, subji^re se, vd subjici et subjectum esse, pTS- PJ^tens quis ahus, una cum sacns, e Sinope Pontica in 
prie caput alicuifiectere vel inclinare, qu« locutio, ex iEg>ptum delatum fuisse. Hanc jnrxcipue ob cauaam 
rittt iEi. antique, ut videtur, oriunda. in Copt, libris est openepretium esse duxi, in ongmes huj numum, lu ej. 

^ , ' ^ IllN/nJO VITTP sacra, eorumque veram rationem, ac d«nique m nom. ' 

frequentissima.E.g.Ps.xxxvH.7. UaAOXlt^ ^UIH accuratius inquirere. Vix nunc habeo, qu» addantur 
OrKfC, inclina caput tuum Domioo, i. e. uti Gr. ha- dictis in Panth. ^g. 1. ii. c. 5. et 1. iv. c. 3. ['* l£pawis, 
bet, WayijOt r« KvpiV, sub jice te Domino. Ps. xhii. 3. Persica tunica; v, in lapdyrit. Fuit et Dcus qiudarm 
aOXH^^aXOC MePOYCTHe XOUIY, f?- dictus Sarapls Q^inetiam Platonis cognomeoti» 
„ ^ „ . . . . fuisse perhibetur." H. St. Yide Suidam m voce. Hesycli. 

HJXll, fecit utpopuli nobis capita sua mchnarent, ubi SafHiirw : KaXeTrai Kal 6 TlXdT^y o^»$. " Fiwta 
in Gr. est, 'Ynh-a^e \aovs fifuv, subjecit nobis po£ulos. jcrib. raXeTrat Kai 6 IlXorwv, lapdirovs. V. Diogi 
Coloss. iii. 18. HI&IOUI U3XP0Y OHG Laert. in Pittaco p. 55. £ quo loco apparet, non Piato- 

XlttTGH HHeTGHaOXl, mulieres incline. """'/^^ ^^^^^^^ ^''^^"^ ^J"^ ' '^""2^1^^^ 

. . V r. \ -J^ * • 1? ^rov, oia TO vkanmovv eZvac, unde irAarwF diet potiVit«T 

tis capita vestra (subjectie «Us) n^ Erit Valesius. " Scripserat Hes. 6 n\oW Plut. cfc Is. et 

igitur l€ve(raf5^a, OHG 2LUIH, qui caput suum Os,, ov yap 6.XKoy elvai lapairiy, ii roy UXoihtayiL fn^il 

iticlinat, qui alii cuipiam est subjectus. An forte Rex eadem legas ap« rill, contr. Julian, p. 36 1/' Meoagl 

ille nom. istud ex eo accepit, quod, etsi regium nomen in D. Laert. iii. 5. p. 137. a. Edd. 

senraret, alius tamen cujusdam imperia pati cogeretur, et [♦ lapamelov. s. * lapaireioy, Templum, in quo Sarapi^ 

cum nomine esset primus, re ipsa tamen, auctoritate et colebatur. Schneiderus in Lex. hoc vocab. habet» sed 

potestate secundus esnet? Dispiciant alii. ^ nulla stabilivit auctoritate. Vox occurrit ap. Eunap. 



♦ley&ovwp. Sideritis, Heraclea. Append. Dioscor. iv. dc Vit. Philos. p. 74. cd. 1568.: Tf re lopoireXy 
c. 33. p.*464. Cf. Plin. xxv. 5. Cum herba haec Gr. Xvftyyayro, icol rois hyaBrtfiaaiy IwoXifirioay : iteruni p. 
dicatur 'Hp^irXcia, quae IcyWwp a udiisse traditur, 74., Tow bklapairelov fidyov to Hafos oi^ v^cXom, 
in hac voce reperiuntur vestigia nominis Mg. Herculis, Edd. 

a quo berbam banc Gr. denominarunt. Mg, habuerunt [♦ lapAiripi. Hesych. : lapairlovs' tos fjtaiyihaM. lUp^^ 
numen, quod Sem, vel Som, vel Chon Gr. efferri solet, yaloi, Jensius pro ficuylbas recte, ut videtur, reponit 
quodque ipsi Herculem interpretantur. Vide inf. v. Xuv. fiaiv&bas. Edd. 

Hiy. nominis vestigia apparere in Sendionor, unusquisque [* lofMxircas s. lepaniu an hue pertineat, viderint alii 
videt ^ Confirmari hoc ex eo potest, quod, sicut anno- *« tepanias, abo$, Herba, quam et of^iy et rplopxfy mft- 
tavit auctor append, ad Dioscor., Propbetae s. Magi pellari scribit Paulus, iv. 25. Aclius vero, 1. xv. in dp- 
^ideritin vocare soliti fuerint ydvoy vel alfia TirAvow, scriptione eroplastri ^10 aepairidbos, duo nomioa 8|m^ 
ubi legendum videtur TirAywv, Titanum, i. c., gigan- conjunxit, (repairidba Tplopxiy appellans. Gorr. Qoidam 
jtum, quos creditur Hercules interemisse, cum coelo pro- porro codd. (rapawidba habent, cum a in prima qnbqae 
pognaret, teste Macrob. Saturn, i. 20. Obiter notabo, syllaba." H. St. Dioscor. iii. 142. : "CVxu ^epot, ^ 
voc Icv^ioviip videri melius con venire lapidi,quem etiam lepamaba hepoi, ws Ka\ *Aybpias, bia ro mX^x/nioror 
foc^nt hpaKkedn^y et cibnphriy, quia ferrum ad se attra- {iro\vax'^<rroy) rfls ^i^ris. Cf Plin. xxvi. 10. Spreagflio 
Wt. V. iEIiau. H. A. x. 14. Namqne in IcK^ioviip non Hist. Rei Herb. p. I89. est Orchis Morio. Edd.] 
modo occurrunt vestigia nominis X^^, Herculis, verom et s^^n. De intybo ita Pliu. xx. 8. " In iEg. Cicboruim 
UIHI, quomodo £g. lapidem passim nuncupant. Oc- yocant, quod sylvestre sit. Sativum autem Serin, quod 
currunt etiam hac in voce vestigia Hori, in n^p, ubi nota, est minus et venosius." De seride v. Dioscor. ii. 16O, nU 
quae Plut. habet de Is. et Os. p. 670. ed. Steph. r^v Appendix p. 446. haec habet : oi bk irucpiba, AcythrriM 
aibfiplriy \iOoy, omoy "Upov KoXovtri, Verum hisce diu- &yoy, 'Pttfiaioi Imfiovfi dypitncfi, Wilkins. Diss, de 
tius non immorabor. ling. Copt., post adductum Plinii locum baec addit p. 



' Id ed. Oeorgii Syacelli Paris, p. 104. et Veneta p. 83. legitnr Zfvra^c. Nec discrepat Cod. MS., qnem sua in Bibliotheca 
■aservat mihiqiie utendum concessit J. Meerman, baud niagU nobUitate geuerii et honoribus, quam pisclara emditione perillustiis. 
^ Cf. qns dedit Jabl. in Vignolii Chron. S. t. ii. p. 751. 

' EUmdem obs. repetiit Jabl. 1. c. p. 739. ; sed quam emditos omnes assensn sfib comprobatnros, vix opinor. 

^ Nec Romani semper Serapis scribebant, nec Graeci Zcipairi;. In lapidibus literatis ap. Reines. CI. i. u. 137., SARAPI ISIDf, 
Grater, xxii. 7.9. SARAPIDI, Gudium xlix. 10. ISIS SARAPIS, Monitor. Izxiv. 3. ISI SARAPI. Marmora Gr. sir pins pnebeat 
ZfMivt;. In antiquid inscriptt. ap. Sponium Misc. Erud. Antiq. p. 340 et 356., quam posteriorem repetiit Mnrator. cxxiv. 3., obi 
Isu et li^ms commemorantnr, Donium p. Murator. Uxv. 1.^ in cuj. epigr. verso penult., pro IIPEZBIZ thn maKFON x. x. leg. 

(OT) 

nPESBtX TOK M.\ICAPAM OATMnftl JKHIITPON EXOTIA, 

censoit J. H, Hnltman in notis MSS., exemplo meo Muratoriano adjectis. In Museo Soc. Scient. Zeelaiidics servatnr gemma 
perantiqua, cui inscriptum, £i£ ZET£ SEPAHIZ. Nec desunt ezempla in libris Gr. Pausanias, qui passim alibi lafa«t;, io Cortn- 
thiacls p. 193. scribit li^axte, Nomnt omnes Itfaituov, An quis umquam dixerit Xapavuoy, non jam mihi redit in memoriam. [* Zaf» 
«frov bis occnrrit ap. Ennap. de Vit. Pbilos. p. 74. ed. 1568. Zonaras p. 1631.: la^aifnay to rns Zapoirt^o; Uf6i. Schneiderus in Lex.t 
^ £«^irif, { jof, 0, So^iriirov, s. lofoirnn^ to, Serapidis templum." Herodian. ap. Hermann. Gramm. Gr. p. 307. : "Eu HfjMfranv^if d 
pjyovri; S«^ir>roy, (t( 'AaxXnirCov* ed yap lam ofMiw S9fy *A7x\>nrifoy fxiy ipD/uio, lipaunn ii eu, aX^a * Sfpairi^iev X^ycv rotvOrvr Zau hd ^ 
ymw^s 'ToD Io; xXxvorrat, ravra %til licl rov xaTitxtrixa rj(jn{^TOf i fuXa^it. 'E^Tiy ovv £rpairi(, Ziponilof, it^ touto steil * Zifar^tat ifvjfur 
7mI 'hrig "Jariios* • *l9iiiov cZv Ifovfxn,^ wf %a\ Edfmiim ano Trie Si'tiI©; • OitiIiot «»•• Birtitof avia, ** Codex, nt edidimus, i»nixnrixa| 
aineaccentu. Sponte se offcrt xaToynnxot/ : quanqnam eo niagis de huj. verbi usu dubitari potest, quod vix alibi occorrit. (Rutins, 
quero vide, adGregor. Cor. p. 651. bene reponit xTnTixoD.) Euripides Androm. v. 19. : eta^axhs H rtv x«c>; fftTttun m^a, 9<«c x^** 
Wfju^tvfxarwy, Hinc codicis scripture corrigenda. Prsterea etiam et Zt^vUtidf et laiitiov scribendnm. Ac sane hoc rectios formatvm 
.qnam **ja-i(ef, unde * 'i^-ita, festi Cereris dies, quum ap. alios, turn ap. Diod. Sic. i. 14., ubi vide Wesseling. ^AjnXnwtT§f, in Codm 
properispomenon est ; ap. Suid.in 'AaiiKnittuins proparoxjftonon." Hermann. Edd.] Atque hvc eo pertinent, ut intelligatnr, Don tine 
#ndacodicum antiqnorum ac bonorum autSarapis in libns Lat. protinns mntandom Hse,aut z/pain; e contextu Gr. nbiqoe ejlciendom. 
Cf. Emesti ad Tacit. Hist. iv. 81. In amuleto plumbeo est quoqne Eic ZETc cEPAnic, ap. Zoega 1. c. p. 174. 

^ De nominis origine multi mnlta, e|iam Plut. de Is. et Os. outime monens p. 539. ed. nov., peregrinum esse, non Gr. E sen* 
tentiaJabl.pt. ii. Panth. p. S55,6., Serapis dicebatnr ^g. — HIII Sar api, taoquam colnmna, in qna gradoa Nili ai^ 

•^■dcntis accurate distingni et explorari possunt. AdjnnQ;am verba Zoegse ad Num. iEg. Imp. p. 80, 81. : " Si post tot, qnas imrva 
•apecnmihictn e vocabnlorum etymis dispntavit Jablonskins, novam vocis Serapidis originem proponere licet e vemacnlo j^g. sfFt 
none petitam, conjicio denrn mortnomm veteribns dictum fuisse CEX^ClUPCEXllIC, i* e. Patrem sive domiiuun tene- 
f>ramm : .undefactmn aliis Sarapin, aliis Tbenphin nemo mirabitnr, qui ad peregrinanim vocnra conenetam corroptioBem animil 
fl^v^tere solitns faerit. Si vc^o ita, S%rapis vd Serapis nomen est Osiridis, qui a Babye ci^sns desceudit ad inferos.** 



pi».a87-490.1 P. E. JABLONSKII VOCES -EGYPTIiE* cdxM> 

no.: H<Mlieap.Copto« CGPIHOY vocatur, et Pe- "»» °^*'TP„'*'': noo crocodUOs innuere, «ed 

tn,«slinun.denotat.I?ScalaCopticaKircherilegiturp. 196. ""J"?; Bocbartu, comprobav.t 1. c. cap. 1 et 2.' . 
TTTiMiu/^Tiir^n « , . , . • vol . • JiwflT/Ms. Nom. regis, vel potius regiun, 10 historia 
lllwUNNUiyt^r Endivia (vcl intybus) Sylvestns. ^g. abunde notura. De celebratissimo Sesostri nemo 
[*' lipis, em, fi, Intybi genus, s. cichoru. Columella expectabit, ut hie dicam, post Perizon. Grig. Mg. c. 8. 
vui. 14. docet anseribus serendum esse genus intybi quod 9. jg.^ Vignolium t. ii. Chronol. S. p. II7. sqq.. etplures 
Graeci aipiy appellant. Leg. Dioscor. (ii. 160.) qui et alios. De etymologia nominis tantum pauca velim. 
accus. aipiia habet." H. St. Sprengelius Hist. Rei . Vrn •v*r^«\/»m<T» 

Herb. p. 185.: " Cichorium Intybus, aipis Ayp/a Bpiia- Potest fortassenom.i^gis ^g.exponiO O 1 Uj i 
Kt^hearipa, Dioscor. ii. 16O. : Cichorium Endivia, aipts 6PH, Sois, vel Sis sust-ere, Dominus intuens m solem, 
KrjrevTtf (ftcvo^vWos, ib/' Didymus in Geoponicis xii. rMTI'T* DU 

28.: I^u(ita legendum, auctore Salmasio, pro er^pu, ^^1, monente La Crowo meo, Uiy 1 fti, 

ut Niclas edidit), Tovritni Tpijlifia ky tlet (iaindfieya xal Sow vel SiSK)8tre, ut significetur Donunus adorans sokm ; 
iaOwficya tnofiaxf icarAXXiyXa. " Acetariorum nora. pro- ^^^^ ^«re eodem redit. * Ex eo intelligi quoque potest, 
prium factum rdy (repihuy, quse rpw^tfia Graecis appellata c"*" nonnuUi Amcnophin s. Memnonem, de quo antehac 
sunt. Glossa : Acetaria. rpilj^ifjta. Aliae Glossae capite P- 26 et seq. dictum est, vocarint liaiatn-ptv, uti auctor 
de oleribus : Atriplex. ASpd^af. Escaria. rp^^ifia. Intel- nobis est Pausan. Attic, c. 42. p. lOl. 
ligit ffipibas. Aliud Glossarium: T/wifi/za- XAxavoF, aceta- * ^yov6i$ videtur nom. ^g. doctoris Heliopolitani, 
ria. Glossae nostrae SLviKboroi distinguunt rp^lj^ifxa Ato c^J- ^"^^ discipulus Plato, testante Clem. Alex. I. 1, 
r&y irepibuy, et tripeis vertunt intyba, rp^^ifia vero escaria, Strom, p. 303. (356. ed. Potteri). Opinor, esse earn voc. 
quod in aliis etiam editis habetur. Sed scaria vocantur compositam ex CCEXI) et HOY^I, de quibus sup* 

E'ro escariis in antiquissimo Cod. : TptLlifid' scaria. Inde p. 75. 112. dixi. ^ 
odleque scariola vocamus intyba erratica et agrestem * 1^6. Stella caniculac. V. infra v.I(ii>d/(. 
serira. Inde troximel Arabibus intybum sylvestre. Sic * lift. Ita Mg. cognominatus fuit Typhon. Epipha- 
escaria et acetaria eadem, quae Gr. rpilj^i^a et tripeis. ulus adv. Haeres. t. ii. p. IO93. ed. Petavii, ws fikv rf 
Quae coctae edebaiitur et aceto intingebantur ad stoma- 6y^ els oyofia tov 1^0, bflOey rov Tv<l>wyos reXeras ipyi* 
chum bonum faciendum, ut testis est Dioscorides. Ita- Soyrai, Plutarchus huj. cognoniinis istani rationem sup* 
que acetaria non tantum de crudis oleribus, sed etiam de peditat de Is. et Os. p. 367. Aco rov Tv^cDva Irfi itel 
coctb dicta, quae ex aceto edi mos erat. Atqui hae sunt Aiyvirrioi KaXoviny, 6w€p cori Karabvyaarevoy, 5 icqro^ia* 
<r^p€ir, quae proprie appellata acetaria. Sed cruda etiam ^ofjteyoy, Et p. 371. icac rovyofia Korriyopei ro at 
mandeb^ntur, et propterea appellata acetaria. Nam et (f. f) roy Tw^ufya Kokovtrc ij^pakei fiey to Karabvyaarcvoy 
Plin. diserte dicit acetaria in herbis appellari, quae abs- fcal KaraPia^o/icyoy, ^d^ec b^ iroXXdKis Am^fso^^v koI 

'^''''^'f'^^^^ hirefmnbnaiy. Adde p. 376.* S^g. CHT 

^'w .c . . . . ^ ^ , sicnificabat infra.' Hinc necHT. et quidem m 

puidas: ZtppeW doos Xuxay^^y, ra irap Tifiiy Letpuca ° r**Tv iror^lTT* j -j 

X€y6fi€ya, ai iriKp(b€s wop* 6XX01S, fi fjLaXX6y t' kXtidifrrepoy compositione K^JX ii^^ti 1 , yel, quod idem est, 
elireiy, MaKcboyfima. Alii <r^eis per simplex p," Kust. GIIGCHT, deorsum, frequenter in Copt, librif 
De V. * MaKeboyriaia, seu potius * Maxeboyitria, silent Tj -.r^lMTf^PUT^j a 

H. Stcph. et Scbneiderus. MoKeWW autem est, CJXllfcLH 1 descendere. ^ e. 

herb* genus. ItalivocantApiumMacedoDicum; G«cis J^'f ♦^v.''"* Pantb. 1. r. c. 1|. 

veteribus • ;,i»pWo. et Ma.eSo.uov aiXiyor." Achmes ^V^^k eo Montfeucon. quondam pnescnt. m,hi ex. 
cap. ccyi.: EJ be iS, 5r. 3^.c «Wok, f, ^aKeboyla,oy, locum Steohan. By*, cuj h«c sunt verba Yir. 

• - « . »^ 5^ ^ * rdxe/i/it* ifw^i? Tfis Aiyi/nr/as. Putabat enim, Steph. esse 

e6y. " Iwyreprsle^'Anridotis ^^p7xl^ir'AhdZX ^;^<^P^»«>> autnonrccte inteljexisse, qu« alicubi legerat ; 

c :j *^ u«„„«u . »A/2 ' ' mTTaxeuuiy non esse vicum m iEg.t sed totam iEgyptum 

fiCiK€Ooyi<riov, ypavovoXov. Hesycn. : Apapv opiyayoy, ^ a. rr tt/^/^1T«t» *VIII1T 
fiaKcbovlffia. Sic glostam citant Meurs. et Car. Du infer. Certe llfcUH 1 Jv-nUl j£g. sonat £gyp- 
Fresne in Glossar. Vulgo Maiceboyia. Alias simpliciter turn inferiorem, cui rcspondet xl^ififiis ap. eund. Steph, 
Mojfc^ovcj legi posset, notanle Albertio. Certe de Mace- qui ta men el banc vult fiiisse oppidulum iEgypti; sed 
donica dialecto intelligit H. Steph. Ind. et Sturz. de Dial. nUJlUI 5CHUI lingua ^g. designat ^Egyptum 
Maced. et Alexandr. p. 34=clxii. De v. voatpis vide H. superiorem, qiiam obs., ut jam monui, debeo Montfau- 
Steph. Thes. iii. 1149. Edd.] conio. Quid autem sibi velit Plut., quando addit, Zi)6 

♦ lAvtXis. Caucalis. Append. Dioscor. ii. I69. p. 446. etiam significare kyatrrpwj^^iv et vweprribrifny, id me 

♦ Icffci cdp. Vide V. Semmeor. ^^^^ intelligere, nec ex ling. Copt, illustrare posse, 
» o , J wr TT . .MMMtk — , rateor. Nolo hie praetermittere, quamvis 1. c. huj. con- 
•Sepbai^ea. Vox Hebr. rHM occurr.t Ex. v.... 1. ^^^^^^ ingeniosse jam a me facta fuerit mentio. La 

«t seq. sed quam ijonnulh volunt fuisse ^g. P enque aUquando de hoc vocab. mecum dissereret. 

interpretes ranam vertunt. Abeu Ezra vero vult JTHS)!^ . - i 

esse voc. .Eg., eaque designari crocodilum. Ha^c sunt ™« monmsse, 1^x1 -A. dici piillum asini, notum verO 

verba ej. : Sepharda est piscis Mg., qui vocatur Arab. «sse, cum aliunde, turn ex illo Epiphanii loco, queni 

Altemsach (vel Timsach), qui ex flumine egressus rapit modo adduxi, Typhonem sub imagine Asmi fuisse reprae- 

homines. V. Gaulmin. in uotis ad vitam Mosb 1. i. c. xi. sentatum. ' Ex hac obs. alia lux nascitur Plutarcho, 

p. 256. Verum est, quod Ulic affirmat Aben Ezra, Cro- qui, voc. 1^6 explicans, memori» prodidit, hoc ^g. si|- 

codilum Arab, dici Altimsach, S. Thimsach, quod et n»ficare ayaorpo^i/v ical vTrepirfibrttny. Forsan enim'respi- 

Gaulminius aliunde probat, et coniirmatur a Bocharto citur ad G^OC^XiGCj quod JEg, est saltare. V. 

Hieroz. P. ii. 1. v. c. 2. p. 655. Sed Arabes sine dubio Matt. xiv. 6. xi. 17. In omui vero saltatione solet e^se 

voc. banc acccperunt ab iEgyptiis, quorum Terra croco- et iva^po^i) et nribtj/ia, ut etiam Lucian. mouuit in 

dilos gignit et alit Illi autem animal hoc region! suae hb. de Saltatione. Ceterum, omnium atque singulorum 

proprium, banc ipsam ob rem, dixerunt U C OX Amsa et "ccuratam et perspicuam reddi non posse. oem<» 

JL\ mirabitur, qw paucitatem monumentorum Copticorum 

O JEXUC jEXHamsa: de quo vid. inf. v. X<i/i\/^i. Ccte- cogitaverit,* 

' Intcrprr. recentiores tantum non omnes D^jmS)!^ intelUgnnt ranas, sed pleriqne originem vocis silentio pn£tennittimt« 
Reliqai aut Bochartum sequuntur dncem, ant ducant ex Hebr. *)t)^{ saltitavit atque Arab, limos, quasi dicas saltantet ia 
Ihno. Scribit Grotins ad Ex. viii. f. Bst et bic >Eg. vox D^JTHS)^. Genus est rananim, aut raois simile, ^^pto proprimn, at 
alibi rubeta:>. Manet nom. ap. Arabas, extrita r liteni." Pneter ^X^POYP, temere hnc a qoibusdam adyocatum, non novi 
aliud nom. Copt., quo appellator rana. * Cf. Jabl. de Memnone Gr. et .^g. p. 59. 

3 Paria dedit Kocher xMi«c. Obs. Crit. Nov., t. iii. p. 147,8. Cf. Pantb. iEg. P. i. p. 101, 

^ In altero Plutarchi loco aut pro at\ rescribendum of, aut otiosuin istud adverbium prorsus delendnm est, jn(|ice Sqnirio p. I04.# 
quia Ms, Typhon aliis quoque noroinibus, B/jSunr et Z/u.u, innotuit. In altero loco £ pro av placuit etiam S<|nirio, Marklandp 
wyttenbactiio p. 530. ' Ex eo illustrabittir ^lian. H. A. x. 2d., ad q. 1. A. Gronov. verba Plotarcbi hand neglexit. 

^ Originem vocis IHS non assecotos esse La Croz. et Jabl., existimat F* S. de Schmidt de Sacerd. et Sacrif. JEg. p. 314«, <;en- 
setqne cum Zrid comparandnm SetSot et Sot-Set, frequentativum Coptornm focabulnm, mialia in bprnm lingua plurima occikniint^ 
percnssionem, cladem, destructionemqae significans, Deut. ix. $1. Gen. xiv. 5. ?• Num. xiv. ' 45." Notum est verbm^ 
GOTl^S^OT^j vel (TG'FCrUIT^. ut aUbi scnbitur. An exinde Typhon dictv sit non ansimaffimuure. 

NO. II. VOL. r. « 14 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIFTT. GR. OBVIARUM. [pp. «go-.flOf. 



'"-Sff JEg. ■ignificaMe mnOvwit, ^aondam Tulgo exud- tkt Pfeiffenu. ita censet Grotius, ci^j. obs. adioti- 
nabtttor. Rectiuf dixiisent omnes Sntt, quod est ipswm here non pigebit. " Est hie vox, dim fall or, JEjg. TXQnt^ 
Mg: 0YX6. Vide plura v. M«v<ri>,, p. 155. sq. quain Hebr. interpretontur ex kna et lino. Sic R«B>n 

•Schesch, W.' Hac voce,qu«einSam)Cod. V.T. p/«*>^e'e, si Flaminica inwnta esset, tunicain fauieam 
frequfenter occtirrit, Hcbr. Byssum vocare soM. Doc- Imo habuisse wroutam, ob earn causam piaculiun ee^ 
toii Judaici, quortoitf testinrtnia coUegit Spenctrus de ^mmat^m. Docet id Semus ad ultunum *neid«».'' 
Leg. rit. Hebr. iii. p. 55., fetentdr, vo^! istaii no6 esse Q""" ^rotu atro calcalo not»t Spenc«us p 397., 
origine Hebr.. aed iEgypto natakb debere. Et profecto ^ rabonem afferens : Judieo veUtum erat tunicain e 
ita se reshabet. B^»if enim Jn omnibus ^g. mona- et lino contextam, Flamnucie vero tunicam lane^^^ 
mentis, qute supcrsnnt. vel mihi saltern innotaenint, ^ consutam, gerere; more (nisi me feUat opuiio) ab 
■ ^ ^ mimn w j « v j u- •*gypt>w hausto, apod quos lana quid unpurum habita 

•emper Tooator lycnv*. Inde Hebr, sine dubio omnibus miuuterio alicui sacro operam dantiboa 

lecemnt suum W, natum ex veloci Mg. vocis pro- interdicta. Pro Mg. voce pariter Schaatnes babcM 
Bunciatione, qua factum, ut H veluti non audiretur. Mercer., Mayerns, D. Varenius, a Pfeiffero addacti, eft 
ac si Mg. quoque dixissent WGC aut W6W : >P»e Pfe«ffen»9. e»P<M»t»o«>«'«> ■d'C'ibam. "Ebr.noa 
cujusmodi quid in lingnu omnibus, quando pras- ^ ^ ent. Nam quels cum alias 

tertim vocabuh vekKjiuT efferuntur, contingete vide- E*"*' °»P«' 

nus.* vestigia. Nam CjCXT oar vel lilCuXT ruria-t* 

• Schaiitnes. Vox Levit. xix. 19- occurrens, quam est netum filatum. Cf. Seal. Copt in Kircberi Ling, 
qnidam habentpro Mg. Verba Mosis ita sonant: Sta- Copt, restit. p. 122. Quod ad voceia alteram eompo- 
tuta mea observabitis ; e jumentis tuis ne comniittas duo nentem adhiA: ambigo. Lana eaim (quam exf^icatie 
geiicia. agnim tunm ne ^onseraa duobu^ et p^^^ ^^j.^ ^j^^^^ COPT, 

Testunentum duorum generuni T3B|JW (Schaatnes), ver- ^mrxiwr% 

tunt vulgo, vane contextum, vel ex lana et lino C5yv7nO, <rx^s, autem, quod quodammodo ad p 
contextum, non ascendat super te. Vertitur etiam: accedit, sericum) dicitun Judicent tamen eroditi^ ao- 
Non indues vestem mixtim contextam, e lana et lino non possit Incem capere ex Copt HI3XC, i.e. flfi^ 
tfimol. Interprr. Alex, habent Ifidnov cc bvo v^a^i- vel juxta ipsum, utinnuatur vestis, cui netum filatum eat 
s^y. Ita et Dent. c. xxii 11. Voc. banc TalmudU- eHOXaXC pnestantius scU. sericum ^ 

t«, et cum illis multi alu^ habent pro Hebr., voluntque Lb Copt. restit. p. 410." Hie Pfeifferus. qui iu co^ 
esse compositam ex lenire TTO et rti tor- ^j^^^^ ^ Copt paucos, aut poUus nuUos, ptogie^ 

quere filum V notas Drusu, Pfeifferi Dub Vex. m ^ ultra profecisse videtur, qSufq«3 

n''*'^'^" Lex. Talmud, art. Coptic;, Uteris Gr. s^pta, plerumque leg;reBos«.t, ct 
IKW col. 2485, et 2484. Drusnw SIC exp^^^^ in notis ex solo literarum sono*^ judLum ferret. Uoum ve^um 
Iji^onbas: J)ico ego^quod. habeat significationem rei ^j^it, voc. bane esse iEg. Est autem admodum proba- 
t^«an coosute et -nW rei intorte. quando una res bUe,ycstem byssinam?t laneam, sen mixtam ex lino €t 
cum alia retordnetur ad com ungendum earn. Bocbarto , ' „ ^. iTir\ii'T»ii£>r* 

ilia composltid ex tribus n^icibus incommoda visa est, ^.appeHatam Ansae lyUW 1 HtjO, a nt no- 
quare alio modo voc. banc cxponit, radices ex ling. consimili, ex quo Hebr. levi mutatione tX8W 

Arab, stque Hebr. conquiiendo. Verba ^. apponere fe««nint. Quam conjecturam meam La Crozio non dis- 
opcr« pretium est, ex Hieroz. P. i. L. ii. c. xlv. col. 486 pl'cuisse, l«tus recorder.* Opus igitur non est, ut 
ct 487. tWtt^ Lent xix. Ip. " Quod quid sit, ne igno- vocem, qua Moses utitur, credamus compositam Yel e 
mnus, ittf explicatur in repetitione Legia Deut. xxii. 11. ^^'^o Arab, et Hebr., quod Bdchartus ac [^lures cum eo 
Non indnetB TITP U^TWVS "VdSt XSSSJf^ saatnez, lanam statuunt, vcl e verbo £thiop. ^Q({1 miscuit, divem 
ct Knum simul. £r^ lana et Knum in eod. panno aut combinavit, et voce Hebr. sive Chald. 0. 
iri»timento simul commixtaHebr. v^ De ^ jj^^^j^^ ^hi. Q^arot i^vrhv . ^ 

engine vocis Hebr«i multa nugantur, qu« co^^^ , ^ ^j^^ ^vTT^ki & nfNeAj 

toreo, quia nulhm babent veri speciem. Videtur ej«e Ccus^pbr. extet H vliZlU ubi v. ncSs BodS 
composita ex O^f saat et U uez. Ad pnus alludit iEolke Vel Dorioe dicitur 2/^, ap.CallSTfl! 

Arabum ioy^ vel iLm sata, quod miscere est, pro- m Lav. Pall. >. 28., ad q. L legaturE. Spanh.^ p>e 
prie res liquidas, sed et alia quaevis, puta, opes, greges, planta a Thcophr. memorata silent et H. Stqph. -ft 
et. similia significat £t U Hebr. textum reddunt.'' Schneideri Lexica, alteram tantum big. vocaboli a^gaifi- 
Quam Bocbaxti explic. pro virili confirmare nititur Jo. cationem pro malo Punica, et malo Punico notaatia. 
S^ienoerus de Leg. Hebr. rit. ii. 21., qui exbtiraat, illud Bene Hesych. 1. c. post Tbeophrastura distinguit inter 
•altem liquido apparere, prohiberi hie a Legblatore di- I/^ijv et Tocav, sed fidlitur, putans Theophiastum de 
Teraoriun contexturam. In hunc sensum Castellus eand. ilia planta quasi Nilotica dixisse, cum revera ei locoib 
Tocem ex Arab, deducit, sed ex aliis tamen radicibus, ut habitandi dederit paludem circa Orchomenum. Dixctit 
significet commix turam diversorum generum. Sed nes- Theophrastus, ut videtur, et de Sida Orchooienia, quam 
cio, an base bactenus omnibus sint satisfactura. Alii a malo Punica s. poia distinxit, e( de altera Sida, quam 
idcirco voc. banc peregrinam judicant, uti Buxtorfius Niloticam vocare nobis liceat ; sed Niloticae Sidae histo- 
observat in Lex. Tftlmud. 1. c. Si autem sit peregrina, ria iu Theophrasti libris, quales hodie babemns, non ap- 
▼ix alia esse poterit, quam £g., uti non male pronun- paret. Athen. xiv. p. 651.: AiyeraiU n koX fvt6v 9ilti 

' Coraparandas Rosemnnller in Scholiis ad Gen. xli. 42., et Ex. zxv. 4. 

* yix hodie qnisiMam erit, qoi vocis Hebr. tt^ originem JEg, in dubium vocet. Si cni tamen Jabl. observatio de eaasa nminrti 
UttNB H la voce Hebr. minus tatisfiidat, forte magis placebit Forstems, de Bysso antiq. p. 47—49. monent, JEg. ligooaa vd 
arborem sua lingua vocasse llf6 ^ in vocibns compositis inter utramque coUocaMe literam H i banc yro^ 



addidisie signifio. a^iectivam, qa» dicitnr, at in nfCHCI^I lignum cedrinnm, U}6HDDlA.0A.I Ugman avm sive 

"rttkypropriearbornvea; ^6HC «Me vocem compositam ex UJG, H nota a<yectivi, et 6C, qaani frnctma gossypfi vtl 
laaam zylinam sospieatar significasfe; Hebneos vero, neglccUnota adjectivi dudsse ^J66C et scripsiase \tW; eoMtemqae 
primis KeipoblicK suae temporibus hac voce nsos esse, sed post Salomonis regis ntatem 
< Opp. PhU. 1 1. p. 139. * ^6HC G^CUX'I^ est fiims xixXoNr^'vn, bysaus torta, in vers. Copt. Ex. zxv. 4. zzvL U 
^ Forsterns etiam Buspieator,.by8S|imlanapictam appeUatam ease JEg. UJOHT^HGC, byssinum compUcatma s. tebria- 

tam, atone banc voc. respondereHebrMtSIQyVf com exacte exprimat mixturam ex lana et O^TWB mb xylino* Adi eradlln|i 
Itbfom de Bysso anttq. p. 9S— 100.,ubi plura, ad banc lexem pertioentia. Forsterum seqoitiir in notis ad Lev. xix. 19. Datbias^ 
hmc vero Rosenmallerpi in sehoUis ad eund. lec, Qnod raro fit, in expUeanda voce a Jabl. dimentit Scholtaot ia Repcrt. 

£, B. and M. litt. t. xiii. p. do, 31., opinatnrqoe, secutns alios, originem ej. in JEthiopia et Chakfaea erne qnsreadam. 

« Cf. Albertiad Hetych. v. Xt'fiiai et Zi'^«. Mon vidatar vox origiae Gr.^ sed peregrina, forte JEg. <h» tamen ej. sit 
^taeet Jabl«| tacent alii, aec ego dicam. 



P4^.} P. E. JABLONSKII VOCES JEGYPTIJE. cdna& 

fioif, yiy6ftMWP^ hf rp ircpi YVx^A'^*^ ^^f^^ ^ (Hesych.: lifi^- faai. lifiSla' tfc8/a.) Sed, testt 
ajh-f Tf HiaTtj oS ra fjiiy ^AXa ma irpdfiara MUi^ rly Hesych., ^)es non <r//36i|, sed IJiu^ s. i</H/3a usurp** 
pKaOToy al i^€9, i^oyKi 0«^^fMi#ros rerofrf lltpl bant : Hesych., Sififi^r poial AloXeis z Ifoycfa. 'P/fc- 
^vrc^v*^ y/vM^i X^ywf acdv Ne/Xfi ofjuSfWfioy ri wtitry liar poial fjL€y6Xai, A^ivoy hnk roG ^ Elfificu^ (Ut 
i§wf piSHy. Ad Athenaei loc. manifeste respexit Hesych. Bobis quidem videtur, * plfifiai est falsa lectio pro ven 
1. tXHifundeiM Orcbomeniam Sklam cum altera ilia {//i/3oc : Kustems tamen pZ/i/Scu agnoscit, ab Hebr. ptTI, 
l^ttotica ab Athemeo memorata. Ingeniose coojecit rimmon, quod significat malum granatum, derivans.) In 
Toupitts Ememlalt in Hesycb. t. ir. p. 78. : Addit aliorum dialecto * trCXfiri dicebatur : Hesych., KXfiai* 
Hesych., rf f^eiXw, in aqua fman, nisi legendum ^itU : * Y^Xfilw aiSla. (Vox atxpri, quam omisit Schneide* 
Miwe/^ : Hesych.y '0|Drvo/£ev<^' irdku houtrtas, Mi* rus, in alio sensu occurrit, pro " edulio quodam delicato 
nrccor KCLKodmy." Ct.de h. 1. difficultatibus quas dis- ex hordeo, sesame, et papavere/' H, St. Hesych. : 
putavit BodaeusadTbe^^hr, p. 46l., et .quiabeolauda- elbos wififxaTos, €k KpiBfis, tni<rdfjiris, xal /i^Kk>yo$. Cod. 
lur Hieron. Mercurialis Van Lectt. ii. 4." Schweigh. Hesvchii Marc, habet, weftft. xp. tine Ik* Ubi roe; 
Dalecanpius, per Niloticam Sidam, nt ex ejus Lat. in- trCXpti invenerit Hesych., nescimns. Tacent eommen* 
terpretatione, Athenseo affixa, patet, Irparuitrny (Spien- tatores ejus.) In aliorum dialecto * tnlin appellabatur : 
gelio Hist. Rei Herb. p. 182. Pistia Stratiotes vocatur) Hesych., *lrlbioy k6kkos ^occU. 3. Erotianus, quod no- 
intelligit, nec male : nam de hac Stratiota Dioscorides tatu du;oum est, <r/5i|v de. cortice mali Ponici expo* 
scribit, x^'^ ^^^9^ Sjy, ut de sua Nilotica planta suit; zlias' rov rris ^tas XifijiaTos* Exemplum vocii 
Athenaeus habet, Hyev piS&y. Dioscor. iv. 102. : Irpari^ hoc sensu usurpatae nqndum vidimus^ quanquam 
Tfis, 6 ewl rQy ibdr^y ijivdueyos, ol hk icorAfuoy arparuartiy Schweigh. ad Athen. xiv. p. 650. sic scripsit: *lf^ioM 
Kakov9iy\ CtydfioarajL hk dta ro hriyfixevdai rois Chatri Kal non totum malum Punicum, sed solum corticem did soli* 
X*^pis piSfis Sfjy. Plin. ^xiv. 18.: " Celebratur ^t a tumesse traduntalii: ▼.Bodaeum p.392." Imo cortex dici 
Graecis Stratiotes, sed ea in Mg, tantum et inundat'one solet aibioy. V. infra v. <nilri, Athen. xiv. 650. : — 2/Sc(s H 
ifTili nascitur, aisoo aunilia, ni majora haberet folia.'' tos poia$ koXovoi Bounrol, 'AyaOap^lbiis iy kyvtoi^ 
E. Spanhemius ad Sidam Orcbomeniam refert Callim. raiScK-drp riHy 'EhpmiriaKwy ovrm ypiul>ec^ 'Afi^fiit 
H. in I^iv. Pall. 28. : 7ft K&pai, to b* ipevdos iiyibpafit, rovyrtay *AOriycUwy vpos Boiwovs nepX r^s x^fpasy ^y ko* 
vpiiHoy (gay^H ^oy ^ cljibas K6t:Kos €)(€i jvpotay, Sed \ov9iy llbas, lEarcifuy^ybiu biKcuoXoyov/ieyos kfyUfyi^ {c 
aum fe^i syllaba^ quantitas eviocit " ^Libri, penult, rffs iipKrrepds neroKa^y iceKpvfijiiyriy poav, icaX leidsu^ 
IpBga,. e^ ipalus Punica, item malum Punicum, quod Upero airovs, rl icaXoffci rovro; r&y b* tMyrtay , fiddy* A^X 
^tiam €ri{3bfi. At crlbri, peuult. brevi, est herba lacus- ifJieU, eTxe, trlbay. 6 b^ r6vos rovr ixei to ^vr^v Iv a^f 
tiis in Orcbomenio lacu Bceotio frequens. 'Sdbioy vero rXecffrov, d^' ol tt^ ^^W^ tlXti^ wpoffjiyopiay' koX 
est mali Punici pntamen, e quo pueri ranunculas finge- eyiKrive. Vide Casaub. et Schweigh. Jlon tradituf 
bant„ vide Suid. v." Maltbeius ad Morelli Lex. Gr. praeterea esse nom. urbis PaniphyUae, necnon Bceotiae ; 
Prosod. p. 886. Nicander Th. 72. de malo Punica, lege Ptol. Strab. Steph, ^t de Sida Bceotiae l^e bistorianit 
Aihdfs Terpfrxpyra TCLfiiiy iLwo Kk^fiara aibfif, (Bentleius quam refert Athen. xiv/' H.St. 

legit ex edit vet. Tfnfjxoyra.) Alexiph. 489., Bp^Koi . [Hinc adj. * Xlbeios (qua carent H. St* et Scjineidfsri 
b' &Wor€ KapToy /IXa foiytabta &ib7ii Kpiftribos I at de kxica). Suid. Xlbtios Kofiwof, malum Punicum. 
Orchomenia sida idem dixit Ther. 88^. — 4^ trlbas {Hinc Zi^u, ut frti6ey Kopreioy ap. Nic« pro fflbn$ 
Ya/iadqticu, is T€ Tpd^ui K&mil re Xi/btvaTov {nreOp^' Kopiros, Alexiph. (276.), *H iccU wov cibdeyros fipif/aio 
^avTo nap Hbofp, ^Htmp ^xoiyilos re p6os Kyti7roi6 re K^vufia Kapirccov, de cortice, s. putamine mali Punic^** 
/3dXXec. ^afiadriis, a Psamatbe, fonte ap. Thebas H. st. Schneiderus omisit aiSoeu. 
Bceotias.) Bentleius corrigit yl^fmdrfias pro ilafiadritbas. [* Xiiirh i» (vocabulum Schneidero ignotum.) Ma« 
Corrigit quoque ri albas pro 4^ albas, ex Alex. 489., Ins Punica, Mali Punici cortex. Hippocr. de Nat. Mul* 
(1. c.) el 622. JUiTrpav re /SXa^ela yeayBia^ xoXXd^e p. 214, 36. et ii. de Morb. MuL p. 277* 5. Zii/ify 4v 
albiis. Sed vir magnus plane confundit albriy^ malum oivy ii&^yi e^<ra€. An hue spectat Erotianus ^ S<« 
Punicam, i. q. poiay, cum olbij^, Theopbrastea plaota, bi^s (f. 1. aiblrfsy rov rrjs ^as XififuiTosm ^b^ enim nuf« 
(de qua Nicander h. 1. loquitur), nihil mntaturus, si ad quam dicitur de cortice. Bodaeus p. 392. reponit aibm§ 
Scholiastae verba animum attendbset : 'Ji bk albtit ^vroy pro albas, ut quaedam exempl. habent. 
ioTiy, h Kara %e6^pa&Toy iv X)pxofi€yf 0t/erac iy iban, \llbioy, ov, ro» Cortex, s. Putamen. mali Punici, Lat* 
plSa oi^Evec bi k6kkovs ipvBpois Sfiolovs fioias, ' arpoy- Malicorium. Glossae Labbeanas : ^btoy maUcoriuQi. 
yvXwripavs ei. Confitendum est tamen Epicharmum lu Plin. xxiii. 6. : — Hie cortex ex acerbis (mali9 Punicis) 
versa, quem Plutarehus Sympos. V. 81 2. servavit, pe- iu magno usu: vulgus coria maxime perficere illo Mvit; 
nult. albris, mah Punici, brevem fecisse: O^ycKcy dif/c- ob id Malicorium appellant medici.'' IHoscor. u I53p 
yovol t€ Ixbai nai vTripfXoui fiffXa, Ad hunc vers, for- Ta rfls fidas, i revet X/Sca KaXo9ai, Aleiphro Epist, 
tasse respexerunt Hesych. et Phavor. : llbac poial. Cf. iii. 60. : *0 bi r&y ^Uav ra irefMcdfUrca, h, Z^lia %tly rocs 
Stunitts id EmpedocUs Carmina p. 625. Ir^cov, ut E. 'Amaroir vpoaayopeiSeiy ^9os, iLxiyXw^ roZf oyv^iy, et mm^ 
Maltbeius post Morellum censet, prima brevi : sic rl r&y KdKKtav hribpaiaaBai bvyifieiii. Hesych. : Hbta* 
Aristoph. Nub. 88 li, KiiK T&y aibluy fiarpd^ovs Iwolei, ra r&y poiQy Xerra (f. 1. X^irn, s. Xhrvpa, s. X^ufulmX 
irws ^cNceitt At in Luciani versn Tragodop. t. iii. p. 653. jibai yap, ai poial' rlderai oi Kal cxl icdmty yXt^v. 
albia, prima longa, (notante Blomneld. ad Callimachi Fructnnm cortex adstriikgens albiop ab Hippocrate dici* 
loc. ctt.) : 'XoaK6afioy, ^fiKutya, floXjiovs, aibia. Planta tur, grana vero KdxKtaves, Morb. Mul. i. 243. Idem de 
faaec," inqtiit J. Stackhous., " inter ignotas. Bod. p. 462. Superfoet p. 52., v. 44. /i/£cu albioy, xiiKlba : d^ I31cerib» 
Certe tamen Nymphaeae affinis planta. Nom. forsan e p. 514. v. 36., * Sicca vero sint, flos aeris, myrrha;' aim 
pericarpio, cuj. forma instar pomi M. Granati {aiblov) : bioy avoy, ' malicorium siccum.' Aretaeus de Cur. Morb* 
deButorao, Equiseto, aliisque fluviatilibus in hoc capite acut. ii. 2., "Tireira Aicojcfi/ ifxr&atrtrai Xe/ij, Kal albia. 
sermo est ; oper» pretium erit in ipso Lacu Orchomeni Suidas : — ilbia* ra Xirvpa rSty poiuy. ra iratbla iK fiky 
plantas iovestigare.'' Sprengelius Hist Rei Herb. p. r&y bepfkariay 'trepierefjtyoy rpoxovs koI A/u!i£a(. iK bi rHv 
94. Nymphaeam albam interpretatur. J.Stackhousius not. fioiwy, ^ray Kara^ay^vi ra iyrhs, iK rHy Xeinipwy fiarpd^ 
in PUmt. Sprengel. ad Theophr. P. ii. p. Ixxiii. «' Mi- x«« y\w^vffty. i/ aiblwv, rCty ^oiuy. 'ApMrro^Avijg* KAk 
buta, el, ut videtur, accuratissima (Theophr.) descriptio : rwv aibluty Parpdyovs hrolei, v&s boK€7% ; Xiyerai bi htl 
pericarpiumniembraniscinctumalbis,calix4-phyUa; grana r<^ ^Xofiivtay bel^ai e^viay ^ecy. (Aristoph. Niib. 
similia Punici granati non conveniuntNymphaeaenostrati.'' 881.) llbia poias^ Geoponica xvi. 8. xvi»9L )ivii. 15* 
[Quod ad altenun vocis elbri sagnafic. attinet, 1. ;Sed vox. ^Ibioy occurrit in alia signific, de qua sileul 
Pumca malus, Nic. Alexiph. 486. BpvKoi b* AXXore H. St. et Schneideri Lexica ; interdum enim usurpabntor 
K<ipir6y aXis ijtoiywbea aibr^s Kprialbos, Ther. 72. Aih-ws pro grano ipso, vcl acino mali Punici. Suid. Hesych.^ 
re Tprixoyra rafiuy &ir6 KX^fiara albr^ : 2. Ipsum malum Phot. : l,ihlw' KdKKfpoias. Hesych. : l^rlbiov k6kkos ^qicU. 
Punicum vocatur albri ab Hippocrate, *' de Morb. Mul. [Hinc Zcdioec&jfs, ios, oet " Qui est colore malicofi^ 
i. (p. 246. 31.) pofieiy bi albris oiytttbeos roy x^^^^* Qui colorem maticorii repraesentat ; ad pallorem autC9 
Nat. Mul. (p. 2^0. 14.) albas oly^beas iKxvXuaw, refertur : sic Gal. ap. Hippocr. oibioeiqeis exp. ^vpof 
paulo postautem dicit^c^v yXvKe/i7v."H.St. Hesych.: &s fFlbioy." H. St. < Hq;>pocr. de Morb. xiL 3. et de lat» 
Hbai' fioiaL In Callimachi versu supra cit., pro albris, Aff. xxxL 3., xxxiy. 7. 

^turrit ailS^s, Police, s. I>orice« auctore £. Spanhe- [Liuka. " Aff^^itnr et ^litotu pro pomeeo^ Ia.fw4 



LEX. VOCUM PEREGR: in SORIPTT. OR. OBVIARUM. [pp.«95^-4W» 



AftiMfn^(H^,'* li, St. A|i^scit Schneidenis m Lex., ^ti mdulgere, aut potius abnti velle, pnesettim iibf Mff 

niiUa auctoritate stabiUvit. Edo.] adest certuni aiiquod, cui superstruere possis, fbndameo' 

* SunacuSy portitor literarum velocissimus. liberatns turn, periculosse plenuni opus alese esse afbitror. 

Breviar. c. xxiii. scribit : • Per Portitores Literarum velo- Jdye^v, Lat. etiam Sindoo. Hebr. scribuntTHD. 

cisiimos pedestres, quos i£g. Sinracos Tocant/ Dicti forte interprr. ad Jndic. xiv. 12. ffa JEg, dicebatitr lintenm 

sunt a singulari et molestissimo labore, quem perferebonty tenuissimum, e quo couficiebantur tunic« interioi^ 

J, ,^ ltPT\5>». ^ / quibus involvebantur edam mortnornm cadavera. Efyin; 
qu. hoc munere fongebantur. UK J\<i ^. est ^o^., ^^^^ ^^ ^^^j^j ^^^.^^^ ^■ 

et quidem labor gravis et mo estus, qualis Israelitorum sijone' urbe. in qua nempe Sindolies textas fueriirt. [p. 
in iEg., m quorum Hist, vox illa ssp.us ocoumt, Ex. i. 7,3 3^, ^^^^^ KiXvKtpa Mschylm Suppl. 128. J^. 
11. 14. c. ii. V. 11.. eT3X4'i*a0H4 "KG Edd ] Sed merito illam etymologiam rejecit BoclMtt. 

Geogr. S. P. 11. 1. ii. c. 14. Esse namque voc.* 2Eg., 
enOYUROXa, in Or. est ,arayof,^as bi roy ^6yoy test'moniis yetwrnm. Pollux, vu. c. 10. 72. de 

airay, adde iii. 7. Erat autem certe labor borum porti- l"*" vestibus aeens. Suidoaem etiam commemorat hoMr 
tomm molestissimus. Comparari namque merito possunt '? ""r"!" I A'y«^^o ^iy, ^^fiSKMxunt b' 

cum Hemerodromis Gr., qui ex C. Nepotis Vita MUlia- ^'•ipo^o.' jcaXow/icvov. cipi^ai hi wov Kai r«X«. 

dis omnibus satu noti, et de quibus alia veterum tesU- «»'*'': '"'J^ Herod, quo loco condituram e^ 
monia dUigenter congessit Balth. Stolberg. Diss, de An- ^-descnbii, 11. 86. p.»tquammodumcondiendicorpoi« 
gariisVet. c. ii. in Exerc. Gr. Ling. p. 16O et seq. e«P»'C"»»et, base addit: Aoimyrtt roy reKpir, Kom. 
Nttcio, an ex pristino Ulo instituto Me. fluxerit mos, qui ^""""^ »a^o*roii to «[«»'«i'<w fivtciyns ftXn^M «a- 
etiamnum servatur Alexandrias in JEg., ubi bujusmodi ™rrr;i,/i<.'o.«. Qua verba sic reddenda esse eensetSteph. 
portitores literarum publicis suratibus aluntur. Memo- M"?",' ¥ P-.302-. iDvolvmit totum coqras 

iatudigna, quas banc in rem refert Vauslebius, quajnue 'o™ wndonis byssuwe. Ibid, vu- ille enidrt^ 

exej. relatione Itineris iEgypt. Gallica p. 211, 12., Lie menUonem Le Moyne fecit, adfert hoc MarUalis Epi^. 
sdscribam: '« Le 23 de ce mois je vis revenir un More Q««d torasaNilo quidsmdowcinctiuoleiitil 

d-une course qu'il avoit faite, pour montrer sa vigueur. 0»»endil stullas quid msi morbus op«? quod sic exp^ 
«t qu'U avoit assez de force pour ^tre mis au nombre des f Nilotico jacebat, et ftsciu e » 

Porteurs de Lettres d'.Mexandrie au Caire. Cefte course paraus ad vubiera sua vincienda utebantur. Ahter 
de celuy qui pretend fetre fait Messager d'Alexandrie, f.f d"'-"""'""'* nolim, verba hsec, ex ycAnstis 

consisteen ce qu'U doit porter sur ses 6paules un feu ju'efpre^tur Petr. Scriyenus in aaiiiiwld. 

allumi dans nn panier de ler, fait en forme d'un grand P»<«a'«» Vito Serapionis p. 104. ed. 

rtcbauti qui est fich6 au bout d'un bftton de la hauteur Meurs. : Sepax/wi' m d^Var. y^yovwry y<m AiyjJwno^ 
d'unhomme, et auquel sont attaches plusieurs cercles de '^J'^nrot lUyboytt-^apeicrot yip «fW/o» oiiitrons oUir 
fcr, du poids de 36 rotob; et avec ce ferdeau, il doit ^? jrtpuP&Xero. Hic tamen et ahbi Sindon alio aenm 
fiire une course de vingt sept miUes sur le cbemin de «<=<l'.P'«"'. q«am ap. Herod. V. P. L«u:am m Itiner. io. 
Rosette, et revenir le mfeme jour i la viUe avant le cou- "l"** Imteum dixerurt 

cfaer du soleil ; ce qui ^t en tout 54 milles, toujours 1 lU, quod in Copt, librb siepe occurrit. Sic 

cbarg^ du m^me iardeau ; et s'il en vient ^ bout, ii est Marc. xv. 46. vox ista Copt, semel itemmque ab iAtcFr 
non seulement re9u parmy les Messagers, mais il gagne pretibus Ag. pro Gr. vivbity ponitur. ' Vid. et reliquos 
escore la gageure que les autres out faite contre luy : £t Evangelistas in historia sepultune Domini. Et oe qois 
•u contraire, si les forces luy manquent, il perd sa vi- putet, interpretes Sjg. ideo tantum his in locis voc. istam 
|;ueur, et il n'est pas recu dans leur corps. Celuy que adhibuisse, quia in Gr. ff(>'5i»>' legitur, iidem etiam 
jc vis revenir, ce jour la, et qui avoit achev6 sa course ymy solent per idem istud vocab. reddere, uti Jo. xix. 40. 
avec gloire, parce qu'il avoit encore deux heures du soleil Nam, quod in Gr. legimus, iKafiov oiy r6 aHfui roS 
de reste, gagna une gagenre de 3 piastres, fut re9U dans 'Iiiirov, ml Unimy airo tv iOoyiois, Copti interpir. itSi ex- 
fe corps des Messagers, et amassa de plus huit piastres «t\ cv'/f t /-vcwjtt iiTtTomri'iv Twrrt/^ 

de ceux qui ^toient les spectatems de son gloneux re- PfCMerunt, JX 1 O 1 O 1 11 UillOlUU UX HT6 
W." Similia referuntur de quibusdam regum Persise IHC 0Y02» 3XYR0YA.IUA.^ H&tlXH* 
Ministris, quos illi sermone vemacnlo vo«4,nt Schaler. in^lI'PTTT liT1\<V> 

V. Thevenot Voyages P. ii.. p. 354, 5., et Chardinii Iti- ^ MlUAl. Itaque iOina Tcrtennit 

iier.t.iv. p. 137. 8., et alibi. Ex his intelligi potest HaaxHUjeHTUl HlOXY, i. e. vestimept* Ii. 
quaenam portitorum illorum fuent conditio, ut ab iro fTTi>V> xf 

IIKT\P* 1 u 1 X J -4 * • * nea, quod alias dicunt HoluBC HIUXT, vcsfi- 

fJK JXci labore molesto denominan mento potuennt. ^^^^^^^ ^^^^^^ ^^^^^^ ^^^^ ^^^^^^^ ^ 

Est autem ab UR3X& labor, laborare, 11. xi. 5., et Lev. vi. 10. xvi. 4., item 

TTfr^TT flU1\0 lu&Tiov arvirir^iyov, Lev. xiii. 47* 59* Ex omnibus au? 

SNTumnosum esse, quod et dicitur 44} wl UiX^^Oy ^ , . *. TTfr^IIfPTTT ' ^ 

Gcn.xlix.l5. E quo sequitur, Simacos recte explicari ^^"^ UjUH 1 lU occumt, satis apparel; 

/rxfio propne mtelligi vestimenta, vel tunicas mtenores, exhoo^ 

Csse OluR*MOj Slmcah, et adjecta tenninatione bysso, aut consimili materia co«fectas, quibus aut vivi» 

itina Simcaos, vel euphoniae causa Simacos, xoyovvras, aut mortui amiciebantur, etsi noonunquam illius Sindonift 

moleste laboriosos. Utinam tamen suppetereut Codd. latius etiam pateat significatio. Voc. banc retinuerunC 

MSS. Liberati. Reperiretur forsitan lectio, ex qua sen- Copti in liodiemum usque diem, in commuui vitae usu» 

8US erui posset adhuc commodior. Citra consensum vero quamvis illi lingua soleant uti Arabica. iEgyptiacae fer^ 

librorum MSS., in fingendis peregrinis vocibiis, ingenio plane rudes et ignari. Intellexi hoc ex Epist Du Ber« 

' Ita qaoqne Seberus ad Polluc. 1. c. et alii. Hebr. nimiam abit ab urbis nom. prY^« vero et ^[f^ ejusd. origiBis 

Yocabala ease, vix in dabiom vocator. Relandns, pneeuDte Golio ad AlferganDin p. 77., nom. arcessivit a Sind, regione Indi9, caj. 
iocobutim meminit Hesycb., Hyior t9vo; *iyhiur fa-n il iroXi; l%t7 liyiiids xljULny "Ktyofxhn, Pro *if j»»oy Is. Vossiiu ad Scylacis Peripliiiii 
mwlt liiitniy. Sic et alii, qoon citat Alberti. Gf. etiam Wesseling. ad Herod, iy. 86. Maiti originem vocis qnasmnt in Ambia* 

Scholtens. ad Prov. vii. 16. xxxi. 4., et Schrcedems de Vestitu c^t. ad les. iii. 23., ducont a v laxavit, demisit vettem. A 

taatis viris ego quidem jovenis non andebam discedere in Dinputatione Histo rico-C ritica ad Historiam sepnlcri et sepaltiine I« CX 
p. 17. Nec discettit Micbaelis in Suppl. ad Lex. Hebr. p. 1721., ita tamen, ut ]ni> mallet referre ad Arab, istnd yerbaro, non lif. 

nineato laxandi, sed velandi, qui superest in ^ velum. 

* Voc. esse iEg., monet Forstems de Bysso antiq. p. 86., sed primnm scribit: Est enim IIJOHH9 Shtben, quod vetteai, 
inpriBMf laxam, splendidam, fimbriatam signifieat." Deinde adjunct : ^ Vestes antionornm ex lana non egebaat fimbria, — at liates 
valad minimum margine erant complicato. JEg. complicare vel plectere dicunt UjlUHnTy shont, unde postmodom vestet 
linteflB et xyline fimbriats, vel compUcatae vocataB fnere lyGHHTniy shento, qua voce Coptus utitur interpr. Scriptural pro 
Blndone'; nnde et orta ipsa vox Gr. Xivlo.'v.'^ Cf. Scholtzina in Repert. 1. c. p. 14., ct Altroaanns t. iii. Obs. in Libros N. T, p. 648. 
Nmn. JEg, esse, monent quoque Brannius de vest. Sacerd. Hebr. t. i. p. 148., et Munthe in Obs. e Diod. Sic. ad MatL xxvii. p. 95*^ 
fed ejusd. notationem repetunt de urbe Sin| qa» est Pchisium in JEg. [Cf. Schleusneri Lex. N. T. £j>d.} 



P. R JABLONSKII VOCES ^GYPTIJE. 



Mtii e Soc. Jesu ad Patrem Fleuriao, quseextat T. iL des 
Nouveaux M^m. des Missious, ubi P. i. p. 6. hsc oc- 
cnrruDt, digna quae hie transcribautur : " Quaod les 
Gouverneun d'Egypte (eiivoyes par les Empereurs 
Grecs) mangeoient^ Us for9oieDt quatre Egyptieos, de 
soutenir U Table, & s'essuyoient la main k leur barbe, 
affroot le plus iosupportable qu'on pusse leur faire. 
Tout ce que ces malheureux purent obtenir, c'est, qu'en 
cet §tat, et pour sauver leurs barbes, ils se mettoient une 
serviette sur l^s 4paules. En m^moire de cettc humiliante 
sujettion, ils portent encore aujourdhuy sur les ^paules 
uue espece de serviettes, qu'ils appellent Souto/' Est 

Sonto sine dubio II)6HTUI. Pertftiet hoc locns 
Isidori Etym. xix. 26. : Anobaladium (1. Anaboladium, 
Gr. iLyafloXdbtov) amictorium lineuni ^oeminarum, quo 
humeri operiuntur, quod Gr. et Lat. Sindoneni vocant. 
[''Ic^^ciiv, 6yos, 4, Sindon, Amictus ex lino, Linteum 
tenue. Herod, ii. p. 78. mea edit. (ii. 95.) oi bk Kwvwwes, ^ 

vovtn, hia rov biKrvov ohb^ wetpHprai iip^y, Ap. eund. 
aivb6yos fivtmlytp alicubi legitur, (ii. 86.) CJal. /i^ yvfivos 
KOfu^iaCiia, AXX* hrifitfiXrifiivos <nyb6va fxrl \lnfxpay, rj ere- 
poy kvipKqfia, Qui locus non male convenit cum illo 
Marci, c xiv. (51.) irepil^epKrifJiiyos triyboya hri yvfivoV, 
Existimatur autem dicta ffivbiity quod-^ primum in Sidone 
urbe fieri cceperit. A Mardale dicta est Tyria propter 
viciuitatem arbiuni Sidonis et Tyri, (iv. ip.) Item ffiy 
b^y iarlov, ap. Alciphr. (i. 12.) rny tov ttnlov aiyb6ya 
^repirerdvayres." H. St. Alciphr. Ep. 66. 1. iii. : *Sls yap 
itftK^fniy^ * ^vpitttrBai ri^y yevei6jba povX6fi€yos, ao^iyws re 
ibi^aro, Kai i<p* tl^XoS BpSyov Kadlaas, oiyb6ya Kaiyrjv ire- 
pSeh, vpifws fiAXa icarifepi fioi r&y yvA&tay to ^vpoy, 
dTo^cXbrrTu frvxyutfta rQy rpixiiy. ** Mappula nominata 
est ffiKW, ut in Epigr. Pbanise, Anal. ii. p. 53. vi.** 
Bastius Epist. crit. p. 180. ed. Lips. 1809- " Sindon," ut 
ait Schleusoenis, genus vestts talaris, e sindone, h. e. 
lino fere zylino, subtiliter texto, confectse, qua in Oriente 
et fcBroinae, maxime sestate et interdiu et noctis tempore 
uti solebaut, et qua involvebantur ac induebantur quo- 
que homines mortui." De veste lintea, qua corpus mor^ 
tui tnvolvebatur, legitur aiybity ap. Herod, ii. 86., Matth. 
xxvii. 59. KoX Xafiiity ro trufia 6 loicrj^^, eycruXii/ey oAro 
trivbSyi KaOap^, V, Chifletium de Linteis sepulcralibus 
Christi c. 5., Fischerum de Vitiisi Lexicorum N. T. Pro- 
lus. ni. p, 74. sq*, et Casauboni Exercitt. Antibaron, p. 
xvi. 65. p. 524. Crates Cynicus legitur (Diog. Laert. vi. 
90.) ab Astynomis Atheniensiiim notatus esse, quod 
amictus incesserit triyb6yi, veste linea, quum pallia reli- 
qudrum civiuni essent lanea. (Cf. Artapanus in Hist. Jud, 
ap. Euseb. P. E. 9. 27. p. 434.) " Plura genera sindo- 
nuni ex India in ^gyptum importabantur, et fuere varise 
ratione pretii, textrinse, materiae, coloris, et loci. 1. 
EdreXeis et 2. iroXvTeXifrTaroi triybdyes memorantur a 
Theppbr. . iv. 9., factseque erant e lana arborea insuls 
Tylos in Arabico sinUf itemque in India. 3. E^rpioi 
myboyes occurrunt ap. Strab. xv. p. IOI6. ed. Almelfpr., 
*Er bk Tfjs avTifs airias kylois (biybpois) koX iraydeiy ipioy 
€K TOT&TOv be N^af)y(Sf t^tioi tovs evrfTplovs vi^iytoBai oiybo- 
vat' roi$ bi MaK€b6yas iLyrl rya^dXai k ahrois j(pfia6ai ical roiis 
9dyfia<n tr&yriv (<ray^s)« Has texturse eximiae sindones di- 
sertis verbis e lana arborea factas, hie videmus, in India, 
4. AtaipopoiTaToi aiybdyes, pretiosissimse sindones e regione 
circa Gangem et quidem ex emporio ejusdem nominis 
cum Bumine afferebantur, unde et Ganpeticee fiiere dictae : 
qnamque exacte haec omnia usque m nostram aetatem 
iisdero locis sint propria, quilibet facile videbit, qui mer- 
ces Indicas, in Angliam quotannis allatas ex oris Gauge- 
ticis inspicere voluerit. Arrian. in Peripl. p. 36. sequen- 
tia de emporia Tdyyrit profert : Ai' ol 6ip€rai r6 re /loXd- 
pa^ov Kal envboyes al 2<a^p4i»raroc at VayyiTtxai Xeyofxe- 
rai. (" Muslins, the best still made iu Bengal and Masuli- 
patan,''Guil. Vincent, in Notis MSS.) 5. Lintea sindon, 
ab Ausonio et Isidoro memorata. 6. hutraiy^ aiybvy, jam 
Herodoto dicta ii. 86. Et Josephus Antiq. iii. 8., dum 
loqujtur de tunica sacerdotis, vocat eandem, Xlyaioy 
bvfUL biirXris aiyboyos, qua re videtur genus quoddam telse 
intelligere, e dupUci bysso facts, vel, ut ipse interpre- 



tatur, t solo zylino stamen et trama erant 7« IlavriMa 
atybify, ap. Arrian. in Periplo p. 29* legitur, ubi eaa^ 
merat Barygazam e Tagaris delatas m«rces: 'OB6yiov 
TTciXv j^ybaioy, koI aiybdvwy myrola, Ka\ fioX6\ivay xal 
Tiya 6XXa, Idem de Sindone varia intelligendnm, quod 
supra de otbonio vario diximus : plura ej. scilicet inteW 
ligi posse genera ; videlicet sindones pictas acu, radio^ 
vcl pigmentis, vel etiam sindones pluribus loris vel fini<- 
briis cinctas ; nnde ab antiquis dbtinguebaotur pro nu- 
raero fimbriarum in monolores, dilores, trilores, p^te- 
lores, etc. Jam vero Pollux sindonem ait sua letate 
fuisse irepifioXaloy bilcpooaoy icaXovfiiyoy, bifimbriatum 
amiculum ; unde coUigo, Sindones wyrolas aut variaa 
fuisse ob fimbrias versicolores et limbos picfuratos, aut ob 
picturam totius vestis variam. 8. MoX^ivai aiybSyes ex 
Ozene et Tagaris Barygazam comportabantiur, (teste 
Arriano 1. c. et Peripl. p. 27., Kal aiybdycs 'lybiKal, kqI 
fwX&^iyai, Kai iKayoy ^wkuoy 6Q6yioy\ Quae de othonib 
molochinis monui, eadem et de sindone molochina ob-* 
servata esse volui ; sc. forte earn fubse coloris inalvac^ 
viridis ; sed nil aflirmare ausim : quia et forte intelligt 
possit sindon cincta limbo facto e lapillis niolochiticis, 
vel etiam tota consita liguris e molochite factis. 9* MofH 
yapiTibes triyboves. Idem Arrian., p. 34. PeripH, memo- 
rat, easque refert allatas e% "ApyaXa, veKAyofHi; 4^ 
povrai yap If avr^s ^yboyts MapyapiTlbes Xeydfieyatm 
Salmas. in Solin. p. 826. vult has esse easdem cum Con- 
stantini Manassis nirXou icara^apyiipocs, vestes sc. inte)^ 
ligit margaritis consitas. Yerum si mihi liceret hie a 
magni viri opinione discedere, mallem intelligere per eriv* 
boyes fjtapyapirlbes, vestes zylinas pictas pigmentis in 
cortina ita, ut tamen ocelli manerent albi, colore noa 
imbuti, candore et oblonga figura margaritas imitante ; 
quales et nostra state ap. nos plures sunt obviae. lOd 
Tyria, 11. Indica, 12. Gangetica Sindon, a locis unda 
petebatur vel a colore, quo imbuta fuit, nomen habuit, 
Martiahs 1. iv. sequeutia habet de Endromide : ^Ridebis 
ventos hoc munere tectus et imbres : Non sic in Tyria 
sindone tectus eris uude colligi potest, Tyriam sindo* 
nem fuisse maxime tenuem, et forte ad illos Petronii 
pertinuisse, ventos textiles, nebulasque lineas. Indicae 
sindones sunt Arriano dictse p. 28., uti et Gangeticse p, 
36., et h« quidem fuere maximi pretii, bia/^topwraroiJ*^ 
J. R. Forsterus de Bysso Autiq. p. 87 — 91- Hesyciui 
iiybovs yiTwyas* aiyboyas. 

[Liyboylrris, 6. H. St. obiter tantum notat. Photius 
liyboyiiiis' x^f^^' Strabo xv. p. 1 047* b. : Tovs bk iro^. 
XiTiKois myooylras Kara ir6Xiy £pv. J« Pollux iv. 181. et 
vii. 72. ; TeXafiiljy viyboylnis. Ebb. 

^yboylrit, 1^. In Schneideri Lex. affertur dfjttipTvpijs. 

* " ^lyboyri, ii, a criybuty, hinc * ^lyboviaKri, i^, dimin* 
Plutarch, vii. p. 343.'^ Schneideri Lex. Galenus Gloss. 
Hippdcr. : A&aioy aiybdyriy, Edd. 

[* 'liybdyioy, t6. Hac voce caret Schneideri Lex. 
Palladius in Vita Serapionis p. 104. ed. Meurs. : Tlapei^ 
ros yhp triyboylov oibirore oib^y fiXXo irepce/3<5iXero. Etym* 
M. p. 804, 23. : fe^^wy trivbufy, ^taoir^tyvoy Xiyof^y rX, 
{rroi inybSyioy, J. Pollux vii. 73. : "Ev b^ rf rkfimu r&v 
Sax^vi fieXwy ktmy evpeiy, 'Afju^l Xd/3f)ou Xaalois ev hrvr 
Ka<T€, Kal <l>aaiy elyai ravra aiyooyia hreaTpa/ifAiya, Edd. 

[* l^iyboyo<l>opi(a (atybwy, ^opkta\ sindonem gesto. Stra* 
bo p. 1038. C. : Aiovi/ffioicov b^ Kal ro aiybgyoiopcivi 
1039. b. 

[* liyboyo€ii^i$, Eustath." G. Wakefieldius ad oram 
Hederici. 

(* Ijiyboyw^s^ 6, 4. Philoxenus ap. Athen. ix. p.409. e. : 
^ExTplfifiara Xafjnrpa oivboyin^fj. EbD.] 

* Sirbonis vel Serbonis, Lacus in finibus £gypti et 
Phoeniciae, inter Casium montem, urbemque Ostracinem, 
Gr. 2if>/3wv2s et 2€p/3wv/t. V. Cellarii Geogr. antiq. 
Africae p. 26. A mari lacus ille ducit ad id, quod a ve- 
teribus vocari solet iKpijyfm, quasi dicas emptionem; 
uod Cellarius veterum testimoniis probat, Diod. S. xix. 
4., avTOs TrapiiXdey cwl ro KoXovficyoy iKpifyfiOt ^t Strab. 
xvi. p. 759., *tti alrni fiky ovy ^ Airo FciSf^ Xvwpa xaaa, 
Kal dfjifA^tjs, "Eri b^ fjtSXXoy i^pe^s roiavniy vmpKeifiiyriv 
i\ovtn * Hly ^lipfitiyiba Xlfivriy ira^XXiyXor Tpos rjf OoXdrry 



In editis plensqnc, etum Almdov. p. 110«., Icgitor hie ix<^v<n, sed in cod. MS. Medic. ;xw<r», nt ad oram libri w^ A. Grono- 
vins notavit : ijns lectio Tidetor pnefcrenda. In eod. cod., pro Ka<riof, tcribitor h. L et deinde Ko^aion Minos recte, jndioio flaip 
masii ad Spartiani Hadrian, c. 14. Cf. Wetaeling. ad Antonini Itioer. p. 152. 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. tPP*d?*-«hK 



giudiscerc, et HIPe^'^CHUI, &W.«Xo., doc ^"^^ "^Jfi""' ''^^ 

tor. Quae omnia frequentissime in N. T. Copt occurs pnto, expwcari potui. liorl enim vox tritissima no^ 
runt Cum vero idem scriptoraddat, voc. banc C RIO, vum significat, (Tl vero capere, accipeie. Erit igitiir 
i€cteexcu8sam significarepli^^^ fflUBGPI, simberi; qni nova capit. pnta novas 

sedes, uno verbo novus Colonus, vel simpliciter Co* 
lonus, qui novaol tegionem occupat. £t vero Stnibo 



iion intelligere, fateor.* Et si omnino vera est illa in* 
terpretatio, pertinet ad sacras et occultas JEg. scientias, 
quae, non magis ac scriptura Hieroglypbica, CEdipum 
oactenus nondum invenit. 

J^Piyytoy, corticosum, quod in summitate palmarum 
crescit. Hesych., ^fiiyyioy to €t &Kpf 0o<Vifc< 
fXoitiies yeyofieyoy.* Non addit Hesycb. voc. esse i£g., 

varum boo res ipsa loquitur. H6HI enim est palma 
arbor. Ex, xv. 25 " ' ' 



ait, voeem banc signif. eirfiKvias, advenas. Quantiim 
ex coDatione Strabonis cum Plinio coliigere potui, 
insblx ipsi in Nilo sitae nom. eiat TnyeaU, s. Tev^c- 
als,^ et forte etiam Semberris. Saltem insulae eju^ 
incolas dicti, Semberritae, quod et Strabo et Pliniaa 
testantur. Tennp^in vero Plinii^iversam esse a Tenesi 
ubi in Gr, est, tfihofiifKoyTa crreX^iy ap, strab., etsi aliud videbatmrCasaubono, res ipsa docct. 
f\ ik«vTvCJ liuciIlT autem Semberritarum caput erat Sdpott, idem 

^y{K^y^ Coptus habet O HIXiJA^ Hliblll. fere significans, quod Semberris. V. quae ad voc. Sapoo 
Adde Jo. xii. 13. awtem significat lignum. E sup. p. 263, 4. monuimus^ 



xii. 13. autem significat lignum, 

quibiis duabus vocibus 2e/3^vycov esse compositum, id, 
quod Hesycb. ad expHcandum istud vocab. afl^rt, satis 
tuperque testatur.' Moschus in Prato c. cxx. ex vers. 
Lat. (t xiii. Bibliotb. Patrum p. 1109 ) memorat tres 
Anachoretas, indutos collobiis de Sibino. Capitui huj. 
textum Gr. dedit Cotelerius Monum. t. ii. p. 403., sed 
verba allata ibi desunt. Idem Moschus c. cxxiii. tlpoy 
aW6^ yipoyra ^opovyra Airo trefihov KoXXSfiioy. Paulus 
Monachus Collect 1. i. ap. Meurs. Gloss. Graecobarb. v. 
TUfiiyiyoy, oi trarkpes fi/juiy, Kal 6 kj^(ias Tiafif^, (quod 
apm. est iEg.) iroXaia troMppai^ ^opovy, Koi mfiiviva, 
r9y U 'VoXvTifia i^opeire. Occurrunt baec eadem in 
Apotbtbegmatibus Patrum. V. Cotelerii Monum. t. i. 
p. 491. Unde patet, Monachos in £g. ex illa palmae 
mortice, quae erat in arboris summitate, sibi vestimenta 
confecisse. Inde, ut obiter id moneam, nom. videtur 
accepisse regio quaedam super. iSgypti Tabenne, cuj. 
uicolae Tabeanesiotae. Palladius Hist Laus. de Taben- 
aesiotis p. 89. ed. Meurs., Tafiivvritrls kari t&itos ty ry 
€hifiaib$ oiirbt KoKovfieyos. Ubi non inepte Meursius cor- 
ri^t, Tafiiyyij ris kari rdros, ex Sozomeno iii. 13., et 
Nicephoro ix. 14. Videtur namque TcLfiiyyri dicta fuisse 



♦XeawK. Nom. regis ^g., de quo Herod, ii. 141. 
mirabilia narrat, sed minus vera. Nolo hie repetere, 
quae de Setbone, Vulcani sacerdote et rege Mg.^ atqae 
de isto Historic! loco monuerunt Perizon. Origg. iEg. 
xiii. et Vitringa in Comment, in les. t i. p. 318. 55t, 21 
t ii. p. 331. Adde Vignolii Chron. S. t ii. p. 315. qui 
tamen cum Usserio aliisque non eadem seutit. De (fig. 
nominis ^duy seu Hduty JEg. non audeo ^uidpiaai st&- 
tuere, ne'videar forte literarum similitudini nimium tri* 

buere. Nota ceteroquin est vox CHT. de qua deiode 
dicetur. Quamvis autem reges Mg. sibi frequei|ter no- 
mina deorum sumerent, valde tamen ambigo, an quispiaia 
eorum de Typhone, malo genio, voluerit appellari. 
Icitrrpoy. V. infra v. Sistrum. 

* J^Myj^oy. Urtica. Append. Dioscor. iv. 94. p- 469; 

* Semberritae, iidem qui leflpirat. V. dicta ad h. v. 
p. 276. 

* lefiiB. Cardamon. Nasturtium. Videantur Append. 
Dioscor. ii. 185. (p. 446, uhiUfieff) et ApuL de Herbis 
c. XX. Sed ibi Cod. Voss. in Bibl. Leid. exbibet Sem. 

* lefjteyovBi. Hunc titulum libro cuidam suo iCg^ 
tiacum praefixit Horapius, cuj. sic meminit Thec^hiiui 



T3XR6HI regio paknarum propter Monachos, qui ad Autolyc. n. §. vi. p. §2. ed. Wolf., i&j /Aifiynrat 'AiroX- 
ex i»lmis victitabant, et omnia, quibus utebantur, ex^ 6 KaVtlpdmos ^iKkrfi^h, iy filfiXf es-cypafc^. 

iisdem conficiebant. Alia dicentur inf. v. Tapiyyn^ T.«-.vn.ifl/ A 



[** Ix^yioy, Id corticosum quod in summa palmula enas- 
citui* : ut V. 1. exponunt ex Hesycb. Adduntque, hac 
vdce usum esse Arcbigenem ap. Galen. Kara tottovs, 1. ii. 
(p. 183. s. 348.) Dici aut^m et eXAnjF, necnon tnr6driy,' 
in palma, i. e. vepucAXvfjtfia^ fructus palmae florentis 
adbuc involucrum, atque iLfifieafia^ Galeno, De simpl. 
1. viii., necnon Diosc. (i. 150.)" H. St Vide J. A. Sa- 
raceni Schol. ad Dioscor. p. 22. Salmas. in Solin. p. 
290. d. 934. d. Foes. (Econ. Hippocr. " Integumentum 
fructus palmarum aefiiyyioy vocabant ; unde trefiivyiya 
TkiyfMTa/' Salmas. 1. c. p. 290. * Xc/S^vycvos, quod in 
Schneideri Lex. desideratur, exstat in Paulo Monacho 1. c. 
et in Joanne Carpathi Episc. in Narrat. de Monachis MSS. 
ap, Du Cang. Gloss, ad Scriptt. M. et I. Gr. Edd.] 

* Se/?pira<. Advenae. Ita hacc vox ' scribitur in ed. 
Strabonis Casaub., xvi. p. 530. (1115.), *H iy ftaSti 
rorjTwy X'^P^' Trfyetrls X^ycrai* lypvm b* avrriv oi irapa 
H^afifiiri^ov ifivyabts Aiyvmiutv' ciroyofiA^oyrai bk Sc/Bp/- 
rai, •fshy hrriXvbes, Et xvii. p. 541. (1134.), AWriy b* 
eJyai yf^troy Wkp Tfjs Mepoiys, ^y i\ov<riv ol Aiyimrfwy <^vy6r 
beit oi iLTTOtrrdyres hrl H^afifitTij(pv, icaXovyrai b^ ^0plrai^ 
i^s hy ^THjXvb^i,^ Ad qua? verba posteripra in margine 
baec nota acyecta est. ' Scripti ^(iplrai, Vulgo fe/i- 
Ppirai/ Et baec tamen posterior lectio videtur praefe- 
renda. Sed et huic praetulerim lectionem, quae Codices 
Plinii occupavit vi. 30., Insula in Nilo Semberritarum, 



fxiyy leficyovdl. Ad q. 1. J. Fell us, Episcopus quondam 
Oxon. in edit, sua adnotaverat, uti Wolfius retulit, seme* 
nouthi in ling. JEg. denotasse librum Deorum : qua obs. 

nihil esse verius puto. Nam certe 2CIIIU .£g. est 

liber, ut in ipso Evangelii Mattbaei initio. 

porro eat Deos^ 

et in plurah Dii. Erit igitur 

somennutbi, JEg. liber Deorum. In illo vero libro de 
Diis et Daemonibus iEg., deque eorum cultu, ac de aQi- 
tiquissimis temporibus dbputatum fuisse, Theophihis 
non obscure indicat.^ 

* le/icov. Lychnis coronaria. Append. Dioscor. Si; 
114. p. 457. 

* ^fieuty. Gnaphalion. Append. Dioscor. iii. 132, 
p. 459. 

* Semmeor. Chamaeleon. Apul. de Herbis c. xxv^, 
ubi MS. Voss. legit Semneor. Auctor Arabs Vaticanui, 
ap. Kircher. in ^dipo t. iii. p. 72., samur habet. lii 
Append. Dioscor. iii. 12. p. 452. observatur, Crocodi- 
lion, quod figuram habet chamaeleontis nigri, quodque 
cbaniaeleon etiam vocatur, JEg, dici Xcore^ecip. 

^fiycloy. Voc. banc sermoni ^g. suam debere ori- 
ginem, mea conjectura est. Philo in lib. de Vita Con- 
templativa, Therapeutarum instituta et vivendi ratioaem 
edisserens, scribit, unumquemque eorum habere aedicu-^ 



' InteUigere sibi videbatnr D. W. Triller. Obs. Crit p. 465., opinatns, voc. JEg. ifiii apposite respondere Hebraicse }f3!t^ »ba seu sbo, 
satDiitaa, a y^ttf satiari. Assolet Medicus eruditus ^Egyptiaca alia ex Hebncis illnatrare. £. g. z^d?;, de qua sup. p. 76. ac seq., 
etii vox JEg,f nmgiiain tamen habere ^ffioitatem p. 198. opinatar cum tlTWt unde corapotatio et TVrW potns. 

* Sspins ZfjSmior sive ZijS/yiov in libris vcterum Medicornm inveniri, decent H. Stepli. et Foes. Cf. Alberti ad Hesych. v. lifitnutm 
Originem vocis Gnecam aut ignorant, aut certe tacent omues ; de Mg. cf. Scholtzius in Repert. f. B. n. M. Lit. xiii. p. 13. 

3 A Ptolemffio 1. iv. c. 8. p. 114. appellautur 2<)Sag^i, et ab Agathemero, qui eundem in recensendis ^thiopnm populis, qaem 
jBe, servavit ordinem, Z(iSpt^«i, Geogr. ii. 5. 

^ Iisdem verbis baec leguntur in Eratosthenis Piiyarc T«C NiiXot/, a Jo. Fello post Aratum editis p. 43., qui in notis moiiet .p.,45i9 
totom hunc loe. ex Strabone decerptum esse. 

5 In Cod. MS. Strabonis Mediceo, at notavit A. Gronovins, legitnr p. 1115. Tnua-al;, Idem ille Codex praebet p. XtS^ I'af^ 
Wy^, sed in loco altero "Fa/x^Tixov. De qua scriptune ▼arietate notavit Wesseling. ad Piod, xiv. 35, et Herod, i. 105. 

< Kepetiit hsec Scholt^os in Kepert. f. B. and If. Lit. xiii. Th. s. 13, 14, 



pp.^?^-^.] p. E. JABLONSKII VOCES BGYPTIJE. 



cclxit 



iam, quae vocatur Ze/u^eiov. Verba ej. sont p. 893. : *£r^- 
ory hi ear IV ' oiKtifia iepov, 3 KoXeirai trefiyelov ical fjtovaaHj' 
]p<ov. Vox haec Grsecis eo sensu familiaris non est. Nam 
cum Hesych. vocab. hoc ita exponit, Sc/uveiov* oIkos lepos, 
videtur ob oculos habui&se ilia ipsa Philonis verba, quae 
citavimus. [Of. Pbayor.] De Suida vero nullum est du- 
bium, qui lefxytiov interpretatur fioyao-Hipiov, Sed quae 
ap. cum eod. artic. sequuotur pluscula, ex illo Philonis 
libro decerpta esse, dubio caret/ Vox itaque ilia vix ' 
alibi, quam ap. Philon. illo sensu reperiunda est. De- 
^cribit auiem mores et instituta hominum, qui in Mg, 
vitam agebant. Ac praeterea suspicor, Philonem in illo 
lib. longe plurima, quae Therapeutis suis tribuit, ex in- 
stitutis sacerdotum Mg, depromsisse : quod verum esse, 
non difficulter concedet, qui librum ilium Philonis cum 
descriptione vitae sacerdotum JEg, quam ex Cbaeremone 
protulit Porphyrius de Abstin. iv., p. 306. sq., conferre 
diffnatus fuerit. Habebant etiam illi sacerdotes siias »di- 
eulas, in quibus Astronomiie et aliis disciplinis vacabant 

£t illas quidem ling. ^g. Tocatas fuisse CGUHI^ 
tiemni, non citra omnem rationem mihi persuadeo. 

CGUHI, certe erKijyutfia, aut habiiationem Mg. signi- 
ficat. Ps« cii. 28., ubi in Gr. est, oi viol rwy boiSXuty aov 
Karaacriy^ffovffi, Copt, interpr. illam sententiam ita ex- 

pressit. HIWHPI HTe HeRGRIOXlR 

ereiyuini jben oycguhi, „ 

babitationibus. Videtur autem vis illius vocb esse, ut 
fiignificet non amplas domos et omatas, sed locum, ubi 

quis pedem suum figere potest. C6UH6 enim est 

firmare. Hinc C6UHI locus, qui firmum praebet do- 
micilium, aut ubi quis pedem firmum figere potest. 
In Scala Magna, s. Nomenclatore Copt. Arab., ap. Kir- 

cher. in Ling. Mg. restit. p. 9^., legitur, IIIC6UHI 

Quies, cessatio. IIIC6U HI idem videtur esse, quod 
Gr. Kf^T^XvfjM. Hinc usurpatur etiam de vxoto^/^, scabello, 
s. loco, in quo quis pedem coUocare, et quiescere po- 
test. Ita Matt. V. 35. verba Sri {nrordbidy ktrri r&y wobwv 

alrov interpr. JEg. reddidit, 4>U3XHCeUHI 

liTG He4(rax^.axY2c ne. sicetps.xcix. 

5. irpotFKvyelre rf xncoirohli^ twv iroh&y airrov, interpr. 

Copt, vcrtit. OYuiigT O^uox AceuHi 

Colligitur ex his, 

ceuHi esse domicilinm, sed frugale, ad solam ne- 
cessitatem comparatum, cara^Ku/ia, quale describit 
Philo, et sacerdotibus Mg. tribuitur. Eod. nomine vo- 
cfintur tentona, Ps. Ixxviii* 51. Vero non ita dissimile 
▼idebitur, ab hoc nomine etiam nom. Nasamonum posse 
derivari. Erant hi Cyrenaeorum vicini, ut veteres Geo- 
graphic, memoriae prodiderunt. Videntur illi, ut alii 
illius tractus populi, in tentoriis habitasse, et inde nom. 

traxisse. Namque HUXCGUHI dici possunt homines 
tentoriorum, vel in tentoriis, aut in exiguis fnigalibus 
babitationibus, degentes. Ap. PoUuc. conmiemorantur 
Affiuts ot amiynrai, iv. c. 10. segm. 74. £t Hebraeis 
aliqoa regio Africae eadem de causa dicitur iTDD Suc- 
coth, 2 Chron. xii. 3. Gr. interpretes hie verterunt Tpia- 
yoiih-ai, vel, quod idem est, TpwyXohvraiy ita dicti, 
quod in speluncis habitarent. V. Schindleri Lex. Pen- 
tagjot. p. 1215, l6., et inprimis Bocharti Geogr. S. P. i. 
1. iv. c. 29.* Sunt igitur U^X Hebr. ii, qui Gr. 2ciy- 

>^ai. Quod utrumque exprimit JEg. H^XCGUHI, 



Nasemni. Gr. flexerunt in Natnifiuvesk. Ceterum nemo 
miretur, Nasamonum nom. a me ex sermone JEg, exponi# 
quod adeo absurdum non est, cum pkrarumque illarom 
gentium notitia per iEgyptios pervenerit ad Graecos* 
Eod. modo rem iostituit Bochartus, qui harum gentium 
nomina ex lingua JEg. explicanda esse censet Geogr. P. i. 
1. iv. c. 30., ubi sub finem capitis banc rationem addit : 
Saltem ex Herodoto constat, plerosque Libyae incolas ad 
Tritonidem usque amnem iE^yptiis usos moribus, cum 
multo aliter viverent, qui trans Tritonidem degebant. 

* I^fiovpa. Lychnis sylvcstris. Append. Dioscor, 
iii. 115. p. 457. 

* l^fiffpovKpdTTis, Nom. regis Theb. in JEg., quod 
Eratosth. interpretatur 6 ctrriy '^HptLKktis ^ApvotcpirTft, ap. 
Euseb. Chron. Gr. p. 22. Facile intelligitur, nom. hoc 
compositum esse ex duobus nominibus Numinum JEg., 

et ^povKpdrris. X^/i est iilud numen, quod Gr« iii- 
terpretantur 'HparX^a, Herculem, etsi in scribendo Mg» 
nomine ap. auctores Gr. aliqua deprehendatur vanetas. 
V. V. Xb>y. ^povKpdnfs porro est illud numen, quod appel- 
lari solet Harpocrates. In Anthol. L^ ii. c. 22. Epigr. 4.^ 
vocatur * 'A/i^ciqsanys. [Cod. Vat. 'AXipucpdrtf. Jacobs, 
edidit ^ApiroKpdTtiy. Edd.] "Hv Tiy &)(j^s kydpoy^ ^oy^oie, 
firl KarcLpatrri Tijy "laiy rovrf, firfik roy *Afi^iKp6Tfi* Hic 
vocatur ^povKpdrris. V. v. Arpocrates p. 38., et Vignoln 
Chron. S. t. ii. p. 758. 

* l^fiifws. Vide infra v. JJefi^s. 

* Sevcu^f^M Aeurepof. Ita Eratosth. in Catal. regom 

Thebaeorum ap. Euseb. Chron. Gr. p. 21. CHOY*!* 
in Copt, libris duos significat. 'jhCHOY'I* et 
secunda, ievripcu Nam utrum* 
que occumt. etiam constnutur cum no* 

minibus mascul. generis UniaxROT CHOY'I', 
Ex. xvi. 1. secundus, vel uti vulgo exprimitur 

niuaxa. ghoxy. sed choxy 9 et cum nota 

mascul. generis niCHOXY, tantumdem valet, quantimi 

niuoxa CHOXY, sicuti ^uaxa CH0Y'^ 

et 'i^CHOY'I* aequipollent. Nihil vero unpedit^ 
quominos ex analogia linguae JEg. CHOYS[ vel 
adjecta in fine litera nota generis 
mascul., dicatur heurepos, secundus, quemadmodum 
adjecta ^ nota foemin. generis CHOY^ 

finequenter 

admodum dicitur beth-epa. Ita occurrit 2 Cor. viii. 10. 
et ix. 2., ubi ICXeH CH0Y4 pro diro iripvn 
ponitur. CH3XYH[ vero vel CHOYHl euphoniie 
causa a Graecis vix aliter efferri potuit, quam per leyaQ- 
it>is. Idque re ipsa bevrepoy sonat. Qua de causa autem 
regi hoic nom. bevripov inditum fuerit, prolixe disquirere 
operae pretium non censeo. Ap. Romanos cognora. 
Secundi non infrequens fuisse, satis omnibus constat. 
Et ap. Graecos forsitan reperientur Aevrepoi, etsi tamen 
hujusmodi nominis nunc non meminerim. Eratosth. 
vero celebrem inter antiquos Polyhistorem B, i. e. secun* 
dum, cognominatum fuisse, cum in disciplinis omnibus 
secundas partes tenuisse videretur, a veteribus niemoriae 
proditum legimus. V. Epitome Slrabonis L. i. p. 5. 
(t. ii. Geogr. min. Huds.) et Marcianus Heracleota in 
Periplp, p. 63. (t. i. ejusd. opens.) Sed quae fuerit 
causa, ob quam rex JEg. tale nom. acceperit, Eratosth. 
ipse non explicuit; quare conjecturis incertb indulgere 
desino. Non possum tamen dissimulare, Marshamum^ 
qui ex Syncello Catal. Eratosth. in Canonem suum 
Chronicum transtulit, nom. illud regis JEg. p. 20. ex- 



' 'El tuttcnj ii otnia Itf^f x. X. legituT in edit MaDgeii t ii. p. 475. ; et ap. Eoseb. H. £. ii. 17., *£y in»<mf «2>ua UrU •Iioiijm U^f %, x« 
^ Cf. Kttster. ad Said. v. ZifAVfiov. 

3 Voc. Zip.nroy, qnantom novi, Oneci veteres ignonunnt. Hesycb. et Snid. eanden e Philone habaisse videntnr. [Phot Bibl. 
p. J76.; obi ^Mwrn^m lud <rifA»ir», e Philooe, notante Albertio. Cf. H. Steph. Thes. iii. p. 753. c. <* Philo nsorpat de loco, in qno 
monachi t» rov <r«^>oS filw ^vo-rngta rthouvrtUf qnod et fjuovaarn^iof, SuidaS : "U^maf fxnturrn^tot, h £ fxvtwfjuw ol &ajuiTai ra rod &tymy 
fi,v<rrnft» TiXtDai. Metbodias in Chronico : Mipjwf 5 ti/ayyiTucrvif «oXX» fMtaarn^ta airft^rftaetTOf avio ^fAMik rir» itfoairfo^Ona'mr, 
BalsamoD ad Can. xii. Consilii ii. Nicvni p. 519. : *0y rpvoy iniMtrtoi ott itoXirxpayfxmTM Cp* iavroS, oi^rw; aoii tti Uak v*iAu{a ^ ^ha^vyia^* 
Tffftoj fjutavrnfM ti, x«l XoiwA i«o rtvo; rw rov in^a-iev pfofrta-twi AvaxfiOrtatrtu.** Saicenu Thes. Eccles. " Ebrwiifdif er-geUeiiigter OrU 
Tempel, besonden Tempel der <riu.mi Stal, d. i. Fiirien." Schneidenu Gr. Germ. Lex. Edd.] Ab Alezandrinis propagata cat, at 
voeabala Ecclesiastica pinra, ad Chri«tiano8 alios, cominemorantes o'tiAfua, i. e. moflftsteriay aed alio aensoy quam nodiemo. V. SoK 
cemni t ii. Th. Eccl. p. 947, 8., et Bingham. V. iii. Grig. Eccl. p. 136. 

« Strabo xvii. p. 1195— 95.» Steph. Byz. v. Na^a^i;, ibi Beitellos e€ Holstenias. Jmige Oadendorp. ad I^icamiBi ix. 4S9. 

^ JOistentit Michaelis in Snppl. ad Lex. Hebr. p. 1748| 49. 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIFTP. GR. OBVIARUM. [pp.:585.^JWn 



omstsse Sensaophis: unde conjicio ia Syifcelte* nom. • Senitcs est genas la^Ndis, sic tppeUatum in JEg^ mi 
iHud ita Ifgi levira£i<pis, quod forte noa de nihilo est. testatur Plin. xxxviL p. Ratio denomioatiouis me prop- 
Qnodsi res ita se faabeat, legeodum putaverim ScveraA^u, sus latet. [Harduinus legit Tenites. £dd.] 

I V -a w« fiTHfi Serapis, vel uti Gr.* efferunt, I6paitts, numen JEg» 

Tel 2^,a«^«. quorum postenus voc. ^. O Mte ,,„^rt8MH,am, ch^. tanSn. ante Ale«in& 

2LlU^ exacte refert, prius euplioniae Gr. consulit. M. tempera, scriptores Gr. et Roman! mentionen noa 
Ert autem (THG ut vocab. hoc explicem, faciunt. Sunt, qui existiment.denm hunc esse adTeoam, 

qui alii cnipiam subjectus est. CHG 2CIU ^. et a Ptolemseo demum. sive is fuerit Lagides sive « 
dicitur.subjiwre se. vel subjici et subjectum esse, pro- P?***™ «?? cum sacris, e Sinope Pontica m 

prie caput alicuiflectere vel incHnare. qu« locutio. ex ^Egvptum delatum fuisse. Hanc pnecipue ob caiuam 

Htu iEg. antiquo. ut videtur, oriunda, in Copt, libris est oP*'* P««""» "»« "» "."""^ «J; 

, ' _ inv/TUCi •ViriM Mcra. eonimque veram rationem, ac denique in nom. * 

freqaentKsima.E.g.Ps.xxxvii.7. U UAO -a^lUIl jccuratius inquirere. Vix nunc faabeo, qua addaohu 
OlI(rC, inclina caput tuum Domino, i. e. uti Gr. ba- dictis in Panth. ^g. 1. ii. c. 5. et 1. iv. c. 3. ['« ISpawu, 
bet, Wavqet ry Kvp/u, subjice te Domino. Ps. xlvii.3. Persica tunica: v. in SapAyiji. Fnit et Dens quidim 
aOXH^aXOC MePOYCHe XOUIY, dictus Sampi^ Quinetiam Platonis cognomeatw. 
„nviT .1- I.- luwse perhibetur.' H. St. Yide Suidam in voce. Hesycn, 

11 JXH, fecit ut popuU nobis capita sua inclinarent, ubi DofHiircs : KaXeirai ^ *al 6 IlAdrwK ol^«s. " Porta 
in Gr. est, Tir^o^cXaoM ^Tk, subjecit nobis populos. g^rib. icaXelrae W 6 JlUrwv, Xa^irov*. V. Diogi 
Coloss. iii. 18. HI&IOUI U3XP0Y 0H9 Laert. in Pittaco p. 55. E quo loco apparet, non Plato- 
«v*Trrnn^iT iriizinnii^lJO '^T i* r sed minorem Pittacum ZopdiroSa dictum, vel Sapa* 

XIUTGH HHeTeHaUXI, mulieres incline. 'g^. ^Xan^^oi,. elva., u^e irXW did potoiC 
tis capita vestra (subjectie ^Us) n^ Ent Valesius. " Scripserat Hes. 6 flXoi^wi'. Pint. <fc Is. et 

ig^XoT leyetraSHjus, OHB -ZLlll qui caput suum Os., ov yap SXKoy elvai Y^Apawiv, rj Toy TtXoihtaviL fn^iz 
iticlinat, qui alii cuipiam est subjectus. An forte Rex eadera legas ap« rill, contr. Julian, p. 361." Meoagl 
ille nom. istud ex eo accepit, quod, etsi regium nomen in D. Laert. iii. 5. p. 137. a. Edd. 
seryaret, alius tamen cujusdam imperia pati cogeretur, et [* lapaircelov. s. * lopaxeloy, Templum, b quo Sarapi^ 
cum nomine esset primus, re ipsa tamen, auctoritate et colebatur. Schneiderus in Lex. hoc vocab. habef, led 
potestate seciindus esset? Dispiciant alii. ^ nulla stabilivit auctoritate. Vox occurrit ap. Eunap. 

•levWwp. Sideritis, Heraclea. Append. Dioscor. iv. de Vit. Philos. p. 74. ed. 1568.: Tf re lopoire/y core- 
c. 33. p.*464. Cf. Plin. xxv. 5. Cum herba haec Gr. Xv/ij/miro, rol rois hyaBiifiaaiy kwoKinnaay i iteruni p. 
dicatur 'HpdirXcia, quae iEg. IcvScovbip audiisse traditur, 74., Tov hk lapairelov fidyoy to ibafot ovp^ v^iXopto^ 
in hac voce reperiuntur vestigia nominis iEg. Herculis, £dd. 

a quo berbam banc Gr. denominarunt. JEg. babuerunt [♦ lapAmoi. Hesycb. : lapariovs' ras fMiyiboM. lUp^ 
numen, quod Sem, vel Som, vel Cbon Gr. efferri solei, yaloi, Jensius pro fieuylbas recte, ut videtur, repooit 
quodque ipsi Herculem interpretantur. Vide inf. v. Xuv. fiaivabas. Edd. 

Huj. nominis vestigia apparere in Sendionor, unusquisque [♦ lapairias s. lepanas an hue pertineat, viderint aluL 
videt ' Con^mari hoc ex eo potest, quod, sicut anno- *« tcpaiFias, dbos, Herba, quam et of^iy et rp/opvp' a|». 
tavit auctor append, ad Dioscor., Prophetae s. Magi pellari scribit Paulus, iv. 25. Aetius vero, 1. xt. m 
^ideritin vocare solid fuerint y6yoy vel al/ia Tirdyov, scriptione eroplastri ^la aeparidbos, duo uomira simvl 
ttbi legendum videtur TiMkwv, Titanum, i. e., gigan- conjunxit, aepairiaba rplopixiy appellans. Gorr. Qmdun 
jtum, quos creditur Hercules interemisse, cum coelo pro- porro codd. (rapawidba habent, cum a in prima qobqve 
pugnaret, teste Macrob. Saturn, i. 20. Obiter notabo, syllaba." H. St. Dioscor. iii. 142. : "O^u ^epos, 
voc ieviioi/iip videri melius convenire lapidi, quera etiara lepam&ba ?repoi, &s koI *Aybpias, bia to mX^iioTor 
foc^nt fip^^KXetitrriy et aibripiTriy, quia ferrum ad se attra- (woXvtrxKrToy) rtis fii^tis. Cf. Plin. xxvi. 10. Spraigflio 
Wt. V. JEliau. H. A. x. 14. Namque in leybtoyifp non Hist. Rei Herb. p. 189- est Orchis Morio. Edd.] 
modo occurrunt vestigia nominis X^/i, Herculis, verom et s^rin. De mtybo ita Plin. xx. 8. " In iEg. Cicboruim 
UIHI, quomodo £g. lapidem passim nuncupant. Oc- yocant, quod sylvestre sit. Sativum autem Serin, quod 
currunt etiam hac in voce vestigia Hori, in n^p, ubi nota, est minus et venosius." De seride v. Dioscor. ii. 16O, vU 
quae Plut. babet de Is. et Os. p. 670. ed. Steph. Hfy Appendix p. 446. haec habet : oi bk irixplba, AlythrriM 
aibijplTiy Xidoyy otrreov "Qpov kaXovvi, Verum hisce diu- &yoy, Tw/ialoc iml^vfi hypiuT€fi, Wilkins. Diss, de 
tins non immorabor. ling. Copt., post adductum Plinii locum baec addit p. 



' lo ed. Oeorgii Syacelli Paris, p. 104. et Veneta p. 83. legitnr Zfvra^c. Nec discrepat Cod. MS., qaein saa in Bibliotheca 
Mservat mihique utendum concessit J. Meerman, baud niagis nobilitate geuerU et honoribus, quam pisclani eniditione perilluftris* 
^ Cf. qns dedit Jabl. in Viffnolii Chron. S. t. ii. p. 751. 

' Eandem obs. repetiit JabT. 1. c. p. 739. ; sed quam eniditos omnes assensn sfib comprobatnros, vix opinor. 

^ Nec Romani semper Serapis scribebant, nec Grsci z»pa«i;. In lapidibiis literatis ap. Reines. CI. i. n. 137., SARAPI I8IDI, 
Grater, xxii. 7.9. SARAPIDf, Gudium xlix. 10. ISIS SARAPIS, Mnrator. Izxiv. 3. I SI SARAPI. Marmora Gr. sappios pnebeat 
Z<MMri;. In antiquid inscriptt. ap. Sponium Misc. Erud. Antiq. p. 340 et 356., quam posteriorem repetiit Mnrator. cxxiv. 3., nbi 
Isu et Stgavic commemorantar, Donium p. Murator. Ixxv. 1., in cuj. epigr. versa penult., pro nPEZBiz thn maKFON x. x. leg. 

(OT) 

nPESBIS TOK MAKAPAM OATMnftl JKHIITPON EXOTIA, 

ceosoit J. H, Hultman in notis MSS., exemplo meo Muratoriano adjectis. In Maseo Soc. Scient. Zeelaiidicae sermtnr fremrot 
perantiqua, cai inscriptam, £i£ ZETZ SEPAIIIZ. Nec desunt ezempla in libris Gr. Pausaoias, qui passim alibi Zsfa«i;, in Corm- 
thiacls p. 193. scribit £fgairif . Norunt omnes Itfaitun, An oais umquam dixerit Xapaviroy, non jam mibi redit in memoriam. [* Zaf» 
«frov bis occnrrit ap. Ennap. de Vit. Pbilos. p. 74. ed, 1568. Zonaras p. 1631.: Za^a^rtm* to rii; Zapoiri^oc I'f^v. Schneiderns in Lex.t 
^ £«^irif, 0, Za^wtirov, 8. InfwttUn, ri, Serapidis templnm." Ht-rodian. ap. Hermann. Gramm. Gr. p. 307. : *£ri dpA^Tavomt •{ 
pjyovri; Zf^iruov, tt; *A0'»Xnvf«oy* od yap Ivm o/uioi«* o9(y 'ArxXtnritov fxiy ifoD/uifv, lAfaunn it ev, aX>tA * ZtfamlUn >Juy^ roivivw' Zau hci ti^ 
ywxns iia roD io; xXxvovrai, ravm xol lirl rov xantxnrixa ayjnfxarof i fuXa^u. 'E^Tiy ovy Z/pairi;, £ipa«i^o;, ita rovro * ZtfarCiM l^^fuT 
7mI 'hris "Jffiio;* • ^Ijiiiov ouv IpoD/xfV,^ Wf %a\ Edfmiim &rco tt!; 8fT<lo; • idiriiioy iTir«* Btriitov avia, ** Codex, Ut edidimus, mmxurina^ 
aineaccentu. Sponte se offcrt xaroynTtxou : quanqnam eo niagis de huj. verbi usu dubitari potest, quod vix alibi occorrit. (Bastius, 
qaero vide, ad Gregor. Cor. p. 651. bene reponit xmnxoi/.) Euripides Aodrom. v. 19. : Ofo-tf'aXo; H ytv x«v>; ecnlnoy adla, Om( x^f** 
Wfju^tvfxarm, Hinc codicis scriptnra corrigenda. Prsterea etiam et Zt^viiucif et lai'^iov scribendnm. Ac sane hoc rectios formatiim 
qoam **Ja-itoy, unde * '10-iia, festi Cereris dies, qunm ap. alios, tarn ap. Diod. Sic. i. 14., nbi vide Wesseling. 'A^^tivtrtT, in Cod. 
properispomenon est ; ap. Said, in *A(ncx«nriddii; proparoxjftonon." Hermann. Edd.] Atque hare eo pertinent, at intelli§;ator, oon tine 
#ndacodicam antiqnoram ac bonorum antSarapisinlibnsLat.protinnsmntandom el$e,aat Zrpairi; e contextuGr. nbiqae ejicieodam. 
Cf. Emesti ad Tacit. Hist. iv. 81. In amuleto plnmbeo est qnoqae Eic ZETc cEFAnic, ap. Zoega 1. c. p. 174. 

^ De nominis origine multi malta, etiam Plat, de Is. et Os. outime monens p. 539. ed. nov., peregrinam ease, non Gr. E sea* 
tentiaJabl.pt. ii. Panth. p. S55,6., Serapis dicebatnr ^g. — HIII Sar-api, tanqoam colamna, in qna grados NUi a4- 

a^adcntis accurate distingni et explorarl possunt. AdjanQ;am verba Zoegp ad Num. iEg. Imp. p, 80, 81. : ** Si post tot, qna^ pma 
tape cum fhicta e vocabnloram etymis dispntavit Jablonskins, novam vocis Serapidis originem proponere licet e vemaculo j^g. sert 
none petitam, conjicio denm mortuoram veteribus dictum fuisse 3X2ClIiP3XlIIC, i* e. Patrem sive dominam tene* 
brarum : .undeiactam aliis Sarapin, aliia Tberaphin nemo mirabitnr, qui ad peregnnarnm vocnra comoetam eorrnptioaea anianai 
f^v^tere solitns fberit. Si vcp ite| Syapis velSerapis nomen est Osirldisy qui a Babye caesns desceudit ad inferos,** 



pp.«87-490.] P. E. JABLONSKII VOCES iEGYPTI/EL cdxn^ 

110.: Hodieap.Copto. CePIHOY vocatur, et Pe- ™» ^^^HiH, T ^^'^ noo crocWWds imiuere^d 

tn,.elmumdenote.t.InScalaCopticaKircherilegiturp. 196. ""'•»»s Bochartu, comprobav.t 1. c. cap. 1 et 2 ' . 

TTTOviTir/^Tiirfcri « , . , . , v r. / . * ziffuarpis. Nom. regis, vel potius regiun^ lo histona 

111 wttJlnUmVjr Endivia (vel intybus) Sylvestns. JEg. abuude notum. Dc celebratissimo Sesostri nemb 

[*' lipis, em, fi, Intybi genus, s. cichoni. Columella expectabit. ut hie dicam, post Perizon. Orig. Mg. c. 8. 

▼iu. 14. docet ansenbus screndum esse genus uilybi quod 9. jg.^ Vignolium t. ii. Chronol. S. p. 1 17. sqq., et plures 

Graeci <ripiv appellant. Leg. Dioscor. (ii. 160.) qui et alios. De etymologia nominis tantum pauca velim. 

accus. aipiia habet." H. St. Sprengelius Hist. Rei „ ^ . ^ . «v*r%c\/»m«T» 

Herb. p. 185.: " Cichorium Intybus, cr^pcj Ayp/a epiha- Potest fortassenom. regis ^g.exponiO O 1 UJ 1 

KUfhearripa, Dioscor. ii. 160.: Cichorium Endivia. tripiji GPH, Sob, vel Sis-sust-ere, Dominus intuens in solem, 

KfirevT^ <rT€y6<l>vWo$, ib." Didymus in Geoponicis xii. isr; r^TTI'T* Dll 

28.: l^pcu (ita legendum, auctore Salmasio, pro tripis, ^^'t nionente La Crozio meo, O i^VM * 

ut Niclas edidit), Tovritni rpwltfia kv ^Jci (iamSfieva Kal Sois ?el SisK)stre, ut significetur Dominus adorans sokm ; 

Mwfiera trrofidxf •rardXAijXa. " Acetariorum nom. pro- q"<x* ^ere eodera redit. * Ex eo inteUigi quoque potest, 

prium factum tUv vcpihutv, quse rpwjt/za Graecis appellata nonnulli Amenophin s. Memnonem, de quo antehac 

sunt. Glossa : Acetaria. rpii^lifia, Aliae Gloss« capite P- 26 et seq. dictum est, vocarint l^itnaarpiv, uti auctor 

de oleribus : Atriplex. ASpd^af. Escaria. rp<J»fi/ia. Intel- est Pausan. Attic, c. 42. p. lOl. 

ligit vipihas. Aliud Glossarium : T/wiii/ia- Xdxovov, aceta- * ^vov^i^ videtur nom. ^g. doctons Heliopolitani, 

ria. Glossae nostra LviKhoroi distinguunt rp^lifia hiro discipulus Plato, testante Clem. Alex. \. \, 

tmy aepibuy, et tripeis vertunt intyba, rp^^ifia vero escaria, Strom, p. 303. (356. ed. Potteri). Opinor, esse earn voc. 

quod in aliis etiam editis habetur. Sed scaria vocantur compositam ex CCEXI) et HOY^I, de quibus sup* 

pro escariis in antiquissimo Cod. : Tp^lifid' scaria. Inde p. 75. 112. dixi. ^ 

faodieque scariola vocamus intyba erratica et agrestem * I7/O. Stella canicula*. \, infny.liadh. 

seriro. Inde troximel Arabibus intybum sylvestre. Sic * lift, Ita Mg. cognominatus fuit Typhon. Epipha- 

escaria et acetaria eadem, quae Gr. rpw^ifia et tripeis. nius adv. Hseres. t. ii. p. 1093. ed. Petavii, ws xjf fi^v rf 

Quae coctae edebaiitur et aceto intingebantur ad stoma- ovtf cis ovo^a tov liid, hffiev tov Tv<ftCfvos reXeras ipya* 

chum bonum faciendum, ut testis est Dioscorides. Ita- Sovrai, Plutarchus huj. cognominis istam rationem sup- 

que acetaria non tantum de crudis oleribus, sed etiam de peditat de Is. et Os. p. 367. Aco tov Tv^cDva itel 

coctb dicta, quae ex aceto edi mos erat. Atqui liae sunt Aiyvirrioi KoKovviv, 6w€p earl KaTabvyafrrcvoy, y xarcLfiia* 

<r^u, quae proprie appellata acetaria. Sed cruda etiam ^ofievoy. Et p. 371. Kai rovyo^a xarriyopei ro aZ 

mandelNmtur, et propterea appellata acetaria. Nam et (f. roy Tv^u^va KokovnC ^a^ec /lev to Karabvyaarcvoy 

Plin. diserte dicit acetaria in herbis appellari, quae abs- iai KaraPia^ofjieyoy, fpd^ei b^ ttoXXokis amffrfso^^v koI 

que^ignis opera semper cssent parata." Salma5.i^ Adde p. 376.* JEg. CHT 

^ rt^^j rc X , * . « * . significabat infra.' Hinc IIGCHT, et quidem in 

puidas: Zippeu* eloos Xuxayuyf ra 'trap iifiiy l^tpiKa ^ tto/^tt#t* , 

Xeyoficya, al TiKplbes rap' aXXots, ;j tiaXX6y r' HKfiBetrrepov compositione K^JX IIUUH i , vel, quod idem est, 
elirety, MaKeboyficTia. Alii <r^etf per simplex p," Kust. GIIGCHT, deorsum, frequenter in Copt, librif 
De V. * MaKcboyritna, seu potius * Mcuceboylvia, silent ... » j ^ PTvTT^iPUT^ j j 
H. Steph. et ScLeiderus.'^Ma.eWW autem est, -/pitTr f"* 

herb* genus. ItaiiyocantApiumMacedomcum: G«cis TTf ''f""'",:* ♦k'' * »«="P«."' 'a^-.^"' 
Tcteribus ' ai^vpyior et M«««o.uco. aiXtroy." Achmes Ex eo Montfeucon. quondam pnescntimd., ex. 

cap. ccvi. : £ ii 56, 5r. ^^.c aiXt.oy. « ^a^eboylatoy, locwn Steohan. By*, cuj hac sunt verba Yer. 

i*^s - » / / / ' \ • ' ' ♦ rdycauw Kvun rfis Aiyi/nr/as. Putabat enim, Steph. esse 

i^" "^zimrl^^^:.' 'i;^:^rZaX, i-f^-. - -'^'i-^. qu. aucubi£gen.t ; 

e f *^ .A/j ' ' »I/trTaY€iiinv non esse vicum in sed totam iEgyptum 

fiaKCCoyialov, ypayoaoKov. Hesych. : Afiapv opiyayov, ^ Arr rjryrxjrm •viJTTT ^©•'r 

/iaic€W/<ria. Sic glostam citant Meurs. et Car. Du infer. Certe llbUll 1 Jv,HUl j£g. sonat^gyp- 

Fresne in Glossar. Vulgo Maxcboyla. Alias simpliciter turn inferiorcm, cui rcspondet xf^ififiis ap. eund. Steph, 

Mwceboyes legi posset, notanle Albertio. Certe de Mace- qui tamen el banc vult fuisse oppidulum iEgypti; sed 

donicadialecto intelligitH. Steph. Ind. etSturz. de Dial. tlUfllll IXIHUI lingua JEg. designat ^Egyptum 

Maced. et Alexaudr. p. 34=clxii« De y.voaepu vide H. superiorem, quam obs., ut jam monui, debeo Montfau- 

Steph. Thes. iii. 1149. Edd.] conio. Quid autem sibi velit Plut, quando addit, ?j)e 

♦ liereXis. Caucalis. Append. Dioscor. ii. I69. p. 446. etiam significare liyaarpoipr^y et inrcpinibritny, id me 

• Ictreicdp. Vide v. Semmeor. ^^^^ inteUigere, nec ex ling. Copt, illustrare posse, 
. e 1 J XT TT V •M.*.*^.^ — , fateor. Nolo hic praetermittere, quamvis 1. c. huj. con- 
*Sephardea. Vox Hebr. JH^M occurnt Ex. ^^^^^^ j^^^^^ ingeniosa jam a me facta fuerit mentio, La 

ct seq., sed quam nonnulh volunt fuisse JEg. Jl^rique J. aUquando de hoc vocab. mecum dissereret, 

interpretes ranam vertunt. Abeu Ezra vero vult JTHSX . r>iT«v»j.. « 

esse voc. .Eg., eaque designari crocodilum. Ha;c sunt me monmsse, ^11^ dici puUum asini, notum verO 
verba ej. : Sepharda est piscis JEg., qui vocatur Arab. «sse, cum aliunde, tum ex illo Epiphanii loco, quem 



Typhonem sub imagine Asini fuisse reprae« 
nascitur Plutarcho. 



Altemsach (vel Timsach), qui ex flumine egressus rapit adduxi, Typhonem sub imagm 

homines. V. Gaulmin. in uotis ad vitam Mosis 1. i. c. xi. sentatum. * Ex hac obs. alia lux 
p. 256. Verum est, quod Ulic affirmat Aben Ezra, Cro- ^oc. 1^0 explicans, memori® prodidit, hoc ^. si|- 
codilum Arab, dici Allimsach, S. Thimsach, quod et nificare Ai^affrpo^»)v t:al iirepirfjbrimy. Forsan emm respi- 
Gaulminius aliunde probat, et confirmatur a Bocharto citur ad G^OC^CCC, quod JEg, est saltare. V. 
Hieroz. P. ii. 1. v. c. 2. p. 655. Sed Arabcs sine dubio Matt. xiv. 6. xi. 17. In omui vero saltatione solet e^se 
voc. banc acceperunt ab iEgyptiis, quorum Terra croco- et hyatnpw^ii et nribrifjui, ut etiam Lucian. mouuit in 
dilos gignit et alit. lUi autem animal hoc regioni suae hb. de Saltatione. Ceterum, omnium atque singulorum 

proprium. banc ipsam ob rem. dixerunt UCCtX Amsa et "f'""*"" accuratam et perspicuam re^^^^^^ 

JL'j mirabitur, qui paucitatem monumentorum Copticorum 

O^UC^Hamsa: de quo vid. inf. v. Xd/i^/^m. Cete-p cogiCavcrit,^ 

' Intcrprr. recentiores tantum non omnes D^JTTIS^ intellignnt ranas, sed plerique originem vocis silentio prstermittimtt 
Reliqai aut Bochartum sequuntur ducem, ant dncant ex Hebr. *)t)}{ saltitavit atque Arab, limns, quasi dicas saltantes in 
Kmo. Scribit Grotins ad Ex. viii. 2. Bst et bic JEg, vox D^^JTHS)^. Gentis est ranarum, ant ranis simile, .X^pto proprinm, at 
alibi nibeta;. Manet nom. ap. Arabas, extrita r litem.'' Pneter ^POYP, temere hue a qnibusdam adyocatnm, non novi 
alind nom. Copt., quo appellatnr rana. ^ Cf. Jabl. de Momnone Gr. et ^g. p. 59. 

3 Paria dedit Kocher Misc. Obs. Crit. Nov., t. iii. p. 147,8. Cf. PanUi. JEfi. P. i. p. 101,«. 

^ In altero Plutarchi loco aut pro at\ rescribendum ol, aut otiosuin istud adverbium prorsus delendnm est, jndice Sqnirio p. I04.» 
qnia Typhon aliis quoque nominibus, B/jSunr et Z/u.l', innotuit. In altero loco £ pro av phu:nit etiam S<|nirio, Marklandp 
wyttenbacliio p. .590. ^ Ex eo illnstrabitur ^lian. H. A. x. 28., ad q. 1. A. Gronov. verba Plutarchi hand neglexit. 

^ Orijfpnem vocis SHS non assecntos esse La Croz. et Jabl., existimat f. S. de Schmidt de Sacerd. et Sacrif. p. 314., <;en- 
setque cum irid comparandnm Set Sot et Sot-Set, frequentativnm Coptomm vocabulnm, qnalia in hpmm lingoa plurima occdmint^ 
percnssionem, cladem, destructionemque tignificans, Dent. ix. tsi. Gen. xiv. 5. ?• Num. xiv. '45." Notnm est verbm^ 
GOTS^OHi^j vel G'G'FG'UIT^. nt aUbl scnbitnr. An exinde Typhon dictns sit non ansunaffirmare. 

NO. IL VOL. r. %^ 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OB71ARUM. tpp. 990-^. 




Sg. •ignificastt! ^wOtfeat, ^aondaia Tulgo exifti- tnt Pfeifferui. Et it* censet GrotiiM, ciy. obs. adaotj- 
mabatar. Rectiu* dixissent omnes tnit, quod est ipsvm here non pigebit. " Est hie vox, oisi fall or, Mg. ISOIfV, 
Me: OYXe. Vide plura v. M«»Vrt}., p. 155. sq. quam Hebr. interpretantur ex Lma et Uno. Sic R. 
^Schesch. mf'^ Hacvoce, qu* in Sacro Cod. V.T. "^J'^e'c, si Flammica inventa es«st. tunican h 
frequisnter occooit. Hebr. Byssum vocare solept. Doc- »^»»"»« «^ pwculmn 

toi^ Judaici, qoortani testimonia coUegit Spencerus de «»mmissum D^tt id Seryiu. ad ultimiim .Kneidoj.' 
Leg. rit. Hebr. iu. p. 55.. fatentflr, vo^: istato not esse "^s. Grotu atro calculo no^ Spencerus p 397., 

oi^ne Hebr., sed Ifigypto nataks debere. Et profecto ^ "V?"'"' f^T' ^"^»*""» « 
ita se reshabet. bZVos enim in omnibus ^. monn- ^* et hno contextam, Flaminicsp vero tunicam lane^ 
mentis, quas supenunt. vcl mibi saltern innotuerunt, consutam, gerere; more (nisi me &llat opinio) «b 
• ^ ^ mcvir* T J M V J !.• •««ypt'w hansto, apnd quos lana quid unpurum habitk 

siemper vooatur UJteMV*. Inde Hebr. sine dubio est, et omnibus miuuterio alicui sacio operam dantiboa 
fecemnt suum W, natum ex veloci ^g. vocis pro- inierdicta. Pro Mg. roce pariter Scb^toes habeat 
nunclatione. qua factum, ut H veluti noo audiretur. Mercer.. Mayerns. D. Varenius. a Pfeiffero addacti, A 
ac si JEg. quoque dixissent ©60 aut 196U) : 'P* Pfe»ffera*. "positionem adscribam. "Ebr.nw 
eujusmodi quid! in Unguis omnibus, quando pr*- conslat. Ergo iEg. ent. Nam quels cum alia» 
tertim Tbcabuh velocius efieruntur, coatingere vide- ^''™> °»P«' ^^^f"?' *° 

ams.* vestigia. Nam CUXT mr vel UlCjiXT rurier,* 

• Schaatnes. Vox Levit. xix. 19. occurrens, quam est netum iilatum. Cf. Seal. Copt in Kircheri Lii«. 
quidam habent pro Verba Mons ita sonant: Sta- Copt, restit. p. 122. Quod ad vocem alteram- cooipo- 
tuta mea observabitis ; e jumentis tuis ne comniittas duo nentem adhUb ambigo. Lana enim (quam explicati* 
genera, agrunituum ne conseras duobus generibus, et ^eut. xxii. 11. requirere videtur) COPT, 
▼efltunentum duoram geDerum TjUJW (Scbaatues), ver- j^mr^-trg^ ^ 
tunt vulgo, varie contextum, vel ex lana et lino (lUfcilO, crx^s, autem, quod quodammodo ad p 
contextual, non ascendat super te., Vertitur etiam: accedit, sericum) dicitur. Judicenl tamen eruditi, ai|- 
Non indues vestem mixtim contextam, e lana et lino non possit lucem capere ex Copt HStXC, i.e. iffi^ 
miul. Interprr. Alex, faabent Ifidnov Ik bvo if^trfii- vel juxta ipsum, ut innuatur vestis, cui netum filatum eat 
voy. Ita et ?eut. c- xxii 11. Voc. banc TalmudU- i^textum, vel GHOXaXC pmstantius scU. aericum^ 
t«, et cum ilhs multi ahi. habent pro Hebr., voluntque ^ ^^^^ ^^q . Hie Pfeifferos, qui in cognC 

esse compositam ex JW lenire rpO et m tor- tione lingua Copt, paucos, aut poUus nuUos, pn>«ei^ 

quere filum V notas Drusu, Meiflferi Du^^^ Vex. m fecerat, Juique ultni profecisse n!Jn videtur, qlmnTq^d 

Z^' i?-ol ^^^^""^^ • ^"^f^"*- ""l?- Coptic;, Uteris Gr. s^ripta, plerumque legere nowet, et 

WW col. 2483, et 2484. Dra|^ SIC expit m notis ex solo literarum sono*^ judk;ium ferret.^ Unum v^ 

Hmonbus: Dioo ego^quod hab^t significationem rei ^j^it, voc. bane esse iEg. Est autem admoduiD pn>ba- 

ttean coosute et -nW rei mtort«, quando una res bile, vestem byssinamet laneam, seu mixtam ex lino <t 

Gum alia retorduetur ad conjungendum earn. Bocbarto . ' ^„ ^, mr\iia^ii/>/^ 

ilia composltid ex tribus radicibus incommoda visa est, lana, iEg. appellatam fuisee UJUU 1 ilbO, aotoo- 
quire alio modo voc. banc exponit, radices ex ling. consimili, ex quo Hebr. levi mutatione IXSfilf 

Arab. Jrtque Hebr. conquirendo. Verba ej. apponere fc««ron^- Qwam conjecturam meam U Croaio hod dis- 

opcrK prctium est, ex Hieroz. P. i. L. ii. c. xlv. col. 486 P^'cuisse, tetus recordor.' Opus igitur non est, ut 

€t487. t»3W Levit. xix. ig. Quod quid sit, ne igno- vocem. qua Moses utitur, credamus compositam vel e 

i«mu8, ita explicatur in repetitione Legia Deut. xxii. 11. verbo Arab, et Hebr., quod Bdchartus ac piurea cum t!o 

Non induetb TITP U^rWV) \XOW saatnez, lanam statuunt, vcl e verbo ^tbiop. ^Qf{l miscnit, diveim 

ct Unum simul. Ergo lana et Hnnm in eod. panno aut combinavit, et voce Hebr. sive Cbald. U. 
irestimento simul commixtoHe^ De ^ y^^ jj^^^j^ ee^aro, 6vr6y «r««r rft 

cngme vocis Hebr«i multa nugantur, qu« co^^^^ . ^ ^ ^eoZ 

toeo. quia nuUam habent veri speciem Videtur ewe Ccus xLopbr. extot nlp. i'. ll., ubi v. naSa bS£ 
composita ex IDJW saat et « nei. Ad pnus alludit iEoHce Vel Dorice dicitur 2//3^, ap. CdlbTif. 

Arabum Jojm vel tUt sata, quod miscere est, pro- in Lav. Pall. ' v. 28., ad q. L legatur E. Spanh.^ fsie 

prie res liquidas, sed et alia qusevis, puta, opes, greges, planta a Tlieopbr. memorata silent et H. Stqph. -tt 

et (umilia significat. Et U Hebr. textum reddunt.'' Schneideri Lexica, alteram tantum hiy. vocaboli signili. 

Quam Bocbarti eaplic. pro virili confirmare nititiir Jo. cationem pro malo Punica, et malo Punico notaatia. 

l^iencerus de Leg. Hebr. rit. ii. 21., qui existiraat, illud Bene Hesych. 1. c. post Theophrastum distinguit inter 

^tem liquido apparere, prohiberi hie a Legislatore di- librir et 'Pomv, sed fallitur, putans Theophrastum de 

▼ersoriun contextiuam. In hunc sensum Castellus eand. ilia planta quasi Nilotica dixisse, cum revera ei locaA 

Vocem ex Arab, deducit, sed ex aliis tamen radicibus, ut habitandi dederit paludem circa Orchomenunu Dixedlt 

significet commixturam diversorum generum. Sed nes- Theophrastus, ut videtur, et de Sida Orchoqienia, quam 

cio, an haec hactenus omnibus sint satisfactura. Alii a malo Punica s. poia distinxit, et de aheia Sida, qui^ 

idcirco voc. banc peregrinam judicant, uti Buxtorfius Niloticam vocare nobis liceat ; sed Niloticae Sidae liitto- 

observat in Lex. Talmud. L c. Si autem sit peregrina, ria in Theophrasti libris, quales hodie habemus^ non ap- 

Tix silia esse potent, quam iBg., uti non male pronun- paret. Athen. xiv. p. 651.: Aeycnuii n koI ^vt6y avkf 

' Comparandus Rosemnnller in Scholiis ad Oen. zli. 4S., et Ex. zxv. 4. 

* Tlx bodie qnispiam erit, qoi vocU Hebr. tt^tf onginem JEg. in ilobium vocet. Si cni tamen Jabl. observatio de eaosa ommk 
IHtfn H hi voce Hebr. minus satisfiiciat, forte magis placebit Forstems, de Bysso antiq. p. 47—49. monens, jEg. ligonla fd 
arborem saa lingua vocaise U^G ; in vocibos compositis inter otramqoe coUocaMe literam H i banc voc^ 



addidisse signifio. acl)ecti?am, qnae dicitor, nt in njGHCI^I lignum cedrinnm, lI}6H«X)LA.0A.r Ugmnn av« sive 

^tis,propriearbornyea;iyGHC esse vocem compositam ex UJG, H oota a^jectivi, et 6C, qaani froctimi gospfpn vtl 
lanam zylinam snspieatar significasse; Hebrsot vero, neglectanota adject!?! dixisse ^J66C ^t scripsiise fff^; eosdemqw 
primis Hetpablicse so« temporibos bac voce nsos esse, sed post Salomonis regis ntatem 
« Opp. PhU. t i. p. 139. ♦ GH C GS[C3X1* est fiCme ni^fAim, byuns torta, in vers. Copt. Ex- xxv. 4. nvL U 
' Forstenis etiam Bnspicatnr, bysspm lana pictam appeHatam e«se^g. UJOHT^HGC, byssinmn compUcalom a. ftBbn»> 

tm,atoiie banc voc. respondereHebrMQiqjn^ com exacte exprimat mixturam ex lana et D^iHtTB sen xylino. Adi emdiln^p 
Itbnim de Bysso antiq. p. 9S— 100., ubi plnra, ad banc l^em pertinentia. Fonterom seqoitiir in notis ad Lev. xix. 19. DatiuBa, 
■ iRtpcsl. 




:taeet Jabl., tacent alii, oec ego ^icam. 



^^.} p. E. JABLONSKII VOCES JEGYPTI^ cdna& 

tftofv yiv6im^ ^ ff w^l *0^ofiit¥w \lfirn ir mm, (Hcsych.: Idphoi* foial. lifiila' ^l(a,) Sed» teste 

Tf (fhari^ oi ra fiky ^AXa ra Tftdfiara MUt, rhv bk Hesych., ^les Don (tI^, sed kluPf^i s. ^ffia usurps* 
fiXan-or at Hes, %k Uropei 096ihpa&rQB €w nrvpr^ Jltpl bant : Hesycfa., Slfifipac paal Aiokets z Heiych. Tl/ir 
^vrdy*^ ylve^Bai Xiytiv k&v Tf Ne/Xf> hiiitwfwv ri ain-^ fiai* ^lal fieyAXai, Ajuivov hi htk ro0 ^ Eififitu^ (Ut 
jn&mf* Ad Athenaei loc. manifeste respexit Hesjch. aobis quidem videtur, * p//i/3a« est falsa lectio pf O VCTi 
1. e^y <:onfuodeiis OiehomeiHam Sidam cum altera ilia Ufi^i : Kusterus tamen agnoscit, ab Hebr. X^O\ 
^Ootica ab Atbenseo memorata. Ingeniose coojecit rimmon, quod signifkat malum gramitum, derivans.) la 
Toupius Emendatt in Hesycb. t. vr. p. 78. : " Addit alionun dialecto * aCk^ dicebatur : Hesych., iXhfiai* 
Hesyoh., rf Ne<Xf , in aqua forsan, nisi legendum fioial : * I<X^/a* aiila. (Vox aixpri, quam omisit Schneider 
Miwelf : Hesych.y 'CWo/ieviSs- ir^Kts Bouarlas, Mi* nis, in alio sensu occurrit, pro " eaulio quodam delicato 
pmewr KoXodaty." " CtTde h* 1. difficuUatibus quae dis- ex hordeo, sesamo^et papaYere/'H, St. Hesych. : UXfhi* 
putavit Bod»usadTbeq>hr« p. 46l.y et quiabeo lauda- elbos irifj/iaros, lie Kpidfis, arivdfiris, ca2 /n^icnivos. Cod. 
tur Hieron. Mercurialis Van Lectt. ii. 4J' Scbweigh. Hesvchii Marc, babet^ irc/iff. xp. tine Ijc. Ubi toc; 
Dalecanpius, per Niloticam Sidam, ut ex ejus Lat. in- frCXpri invonerit Hesycb., nescimns. Tacent eommen* 
terpretatione^ AtbensBo affixa, patet, IrfMrt^trtiv (Spren- tatores ejus.) In alicNrum dialecto ^mlifi appellabatur: 
gelk) Hist. Rei Herb. p. 182. Pistia Stratiotes Tocatur) Hesych., ^Irliioy k6kko$ fioid$. 3. Erotianus, quod no- 
intelligit^ nec male : nam de hac Stratlota Dioscorides tatu dknum est, tribfiv de cortice mali Ponici expo- 
scribit, fi^^^ ^i^^ ^ Nilotica planta suit; £8as* rov Hjs fioids Xififiaros. Exemplum vocis 

Atbenaeus babet, &vcv piSHty. Dioscor. iv. 102. : Irpan^ hoc sensu usuipatie nondum vidimus^ quanuuam 
ri^r, 6 ewl T&y vb&rvy <^v6u€vo$, oi bk Tordfuor arpanwyiv Scbweigb. ad Atnen. xiv. p. 650. sic scripsit: tdbop 
i^ov^ty' u>y6fjuitna4. bk Oca ro hrtvitxeodat rois Ifbaai koI non totum malum Punicum, sed solum corticem did soli* 
X^'u plSris spy. Plin. Tixiv. 18.: " Celebratur a tumessetraduntalii: v.Bod8euinp.392.'' Imo cortex ^ici 
Grsecu Stratiotes, sed ea in tantum et inundat'one solet V. infra orcS/i^. Athen. xiv. 650. : — 2/ic|sS) 

l^ili nascitur, ai«oo similia, ni majora baberet folia." Sri ras ^ukt KoXovai houtrrol, *AyaOapxibiis In^o^ 
E. Spanbemius ad Sidam Orchomeniam refert Callim. Kaibexdry rHy Ehpwmaic&y othm ypSi^* 'A/i^/3i»* 
H. in I^v. Pall. 28. : 7(1 K&pai, to b* ipevdos &yibpafi€, rovyrwy 'ABtiyalnty vpos Bouarovs nepl rfjs x^tpasy ijv fcor 
icp^ov (fiay^li. pobor i allots kokkos iytijmotay, Sed XoHaiy "Llbas, '£ira/ia^y&u buccuoXoyovfuyos ifyU^yiis 
eum fallj syllabaei quantitas evincit. " Hori^ penult. Tfjs &piirrepds /leraXo/J^v iceKpvfifiiyriy ^oay, cal beif/tu^ 
IpBga, e^ ipalus Punica, item malum Punicum, quod Upero airovs, rl KoXovat tovto ; rwy i* eix(ivrwy. ^y' iXX 
^tvun 0r//36if. At trlbri, penult, brevi, est berba lacus- hf^eis, eTire, albay, 6 bk r6wos rovr ro ^vr^w iy a^ryf 
tris in Orcbomenio lacu Boeotio frequens. ^bioy vero rXettrroy, ol ^ ^^PX^ ecXiy^e wpoenyopiay' icak 
est mali Punici pntamen, e quo pueri ranunculas finge- kvUiitre. Vide Casaub. et Scbweigb. Ubii jbraditiif 
bant„ Tide Suid. y." Maltbeius ad Morelli Lex. Gn praeterea esse nom. urbis Paniphyliae, necnon Bceotise : 
Prosod. p. 886. Nicander Th. 72. de malo Punica, lege Ptol. Strab. Stepfa. ^t de Sida Bceotiae If^e histDrianit 
Mrtat rerprtxpyra ra/jiity &xo xX^jfiara albtis, (Bentleius quam refert Athen. xiv." H. St. 

legit ex edit vet. rpnxoym.) Alexipfa. 489., Bpi^coi . [Hinc adj. * JjLbws (qua carent H. St. et Scliodder{ 
b' &XAore Kopicov SlKu ^otyiobta a'tbtis Kp^wibos : at de lexica). Suid. JXb€io$ Kopwof, malum, Punicum. 
Orcbomenia sida idem dixit Tber. 887* — ^l alias [HIdc lihoeu, ut pA&ey Kapwtloy hp, 1^^^ 
^a^aOtitbas, is re Tp6^ia Kinrai re Xifiyaioy iwedpi' Kopiros, Alexipb. (276.), ^H kcU wov aibdeyros iiiro fipif/OLto 
^yro Tap' Hbwp, ^Hcxep ^xoiyfiis re poos Kyiiiroi6 re KiXvjifjua, Kaprelov, de cortice, s. putamine mali Punic^'* 
/3aXXei. QVafiaEhfiis, a Psamatbe, fonte ap. Tbebas H. St. Scbneiderus omisit c^boeu. 
Bceotias.) Bentleius corrigit \l/afia^ias pro ^fioOfitbas. T^n* h$ (vocabulum Scbneidero ignotup.) Ma« 
Corrigit quoque ri vlbas pro 4^ tdboLs, ex Alex. 489., lus Punica, Mali Punici cortex. Hippocr. de Nat. Mul. 
(1. c.) el 622. Krhrpov re fiXavreta veavO^d, voXXdKi p. 214, 36. et ii. de Morb. MuL p. 277, 5. iibifgy kv 
frlbus. Sed vir magnus plane confundit vibriy, malum oiv^ pt^Xayi kyiHiaas» An buc spectat Erotianus % U^* 
Punicam, i. q. poiay, cum or/Sj;, Theopbrastea planta, bi^s (f. 1. oiblris)' rov rijs ^as Xififiarosm ldb^ enim nos* 
(de qua Nicander h. 1. loquitur), nihil mntaturus, si ad quam dicitur de cortice. Bodaeus p. 392. reponit oibwg 
Scholiastse verba animum attendisset : 'Jl bk elbtfy i^vroy pro albas^ ut qusedam exempl. babent. 
Imv, o Korh %€6^paaroy iy ^Opxpfieyf 0i;erac ly iban, \libioy, ov, ro» Cortex, s. Putamen.mali Punici, Lat» 
plSa o»^£ve< bi k6kkovs ipvBpovs hfuUovs fioids, arpoy- Malicorium. Glossae Labbeanae : Idbtoy malicoriuQi. 
yvXtaripovs Ti. Confitendum est tamen Epicbarmum in Plin. xxiii. 6. ; — Hie cortex ex acerbis (malis Piuucis) 
versn, quem Plutarchus Sympos. V; 81 2. servavit, pe- in magno usu: vulgus coria maxime perficere iUo Mvit; 
nult. ffibjts, mali Punici, brevem fecisse: OHyeKcy d\pc- ob id Malicorium appellant medici.'' Dioscor. i. 153* 
yoyo{ t€ Jxbai nal vwip^Xoia fiifXa. Ad bunc vers, for- Ta Xhrri rffs 66€ls, ^ rcyef Z/Sea caXoSae. Aieiphro EpisC 
tasse respexerunt Hesycb. et Phavor. : Hbar poiaL Cf. iii. 60. : 'O ok r&y j^Uiy ra frepwApwuL, & Z^dui hfuy rots 
SturzittS id EmpedbcUs Carmina p. 625. Ir^iov, ut E. 'Arrcirois irpodayopeiSeiy ^os, iLniyXvfe riis hvv^ty, et xov* 
MalCbeius post Morellum censet, prima brevi : sic rl r&y kSkkuu IwibpdiaaBat bvyrfleiii* Hesych. : I/Sia* 
Aristoph. Nub. 881;, K&K'r&y trtbliay fiarp&xovs iwolti, ra r6v poi&y Xenra (f. 1, Ximif s. Xhrvpa, s. XififiOra^ 
wms boKeis*, At ift Luciani versu Tragodop. t. iii. p. 653. libai yap, ai potai' rtOerai ek jcal exl wdyrw^Xtiofiy. 
clbta, prima longa, (notante Blomneld. ad Callimachi Fructuum cortex adstriikgens trlbiot ab Hippocrate mci* 
loc. cit.) : 'XofrKdafAoy, fi/jicwya, fioXfiovs, cribta. " Planta tur, grana vero xSKmyts, Morb. Mul. i. 243. Idem de 
hsBc,!' inqnit J. Stackhous., " inter ignotas. Bod. p. 462. Superfoet p. 52., v. 44. fildas trlbioy, midba : d^ tflcerib. 
Certe tamen Nympharae affinis planta. Nom. forsan e p. 514. v. 36., * Sicca vero sint, flos aeris, myrrha;' erlm 
pericarpio, cuj. forma instar pomi M. Granati {aibiov) : ciov avoy, ' malicorium siccum.' Aretaeus de Cur. Morb* 
deButorao, Equiseto, aliisque fluviatilibus in hoc capite acut. ii. 2., T/ireira dKcuciti ifiir&atnrai Xc/iy, xal vlbta. 
sermo est ; operse pretium erit in ipso Lacu Orchomeni Suidas :— I/^ca* ra Xiirvpa roiv potSty. ra watbla iic fi^y 
plantas investigare." Sprengelius Hist Rei Herb. p. rwy btpfAdrwy Teptierefiyoy 'rpoxovs koI &fjia^as. Ik bk r&y 
94. Nympbaeam albam interpretatur. J.Stackhousius not. fioiwyt Sray Karaip&yunn ra kyros, lie rHy Xem/p^v fiarpd' 
in Plant. Sprengel. ad Theopbr. P. ii. p. Ixxiii. :— " Mi- x«a yXwjtoverty. ij atbiwy, rwy poiwy. *Api<rrwpdyiis* aAk 
tauta, el, ut videtur, accuratissima (Theophr.) descriptio : rwy mbiwy fiarpayovs krroiti, irws boK€i% ; Xiyerai bk Intl 
pNericarpiummembranbcinctuma]bis,calix4-pfaylia; grana rCry ^Xofiiywy cel^iai e^i/iav ^ecv. (Aristoph. Nub* 
similia Punici granati non conveniuntNympbaeaenostrati.'' 881.) libta poias^ Geoponica xvi. 8. xvi* 9l xvii. 15* 
[Quod ad alteram vocis e(bri signafic. attinet, 1. Sed vox. ^ibtoy occurrit in alia signific, de qua sileiil 
Funica malus, Nic. Alexipb. 486. Bpvicot b* aXXore H. St. et Schneideri Lexica ; interdum enim usurpsObntor 
KopToy &Xts <t>otywb€a aibris Kprierlbos, Tber. 72. Avrws pro grano ipso, vel acino mali Punici. Suid. Uesycll.» 
re rpiixovra ra/iwy M KXrjfiara aib^s : 2. Ipsum malum Phot. : ic6KKfpotas, Hesych. : IriicoK* k6kkos potai. 

Punicum vocatur erlbri ab Hippocrate, de Morb. Mul. [Hinc Jtbioetbt^s, ios, det 4, Qui est colore malicorii 
i. (p. 246. 31.) po^civ bk eibris oiywbeos rov x^^^''^ Qui cobrem malicorii repraesentat ; ad pallorem aute« 
dfi Nat. Mul. (p. 220. 14.) albas olywbeas iKxyXwaw, refertor : sic Gal. ap. Hippocr. ffibtoeilQeis exp. t^wAi 
paulo post autem dicit fpti^y yXw*eV." H. St. Hesycb. : ws alkoyJ* H. St . Hippocr. de Morb. xiL 3. et dc ink. 
lUac fiotal. In Callimachi versu supra cit., pro albr/s, Aff. xxxL 3., xxxiv. 7. 

t>cturrit ai^s, Police, s. Doxice, auctore £. Spanhe- \ltbt6€u, Affprtur el #c2Mctt pro poidoeo^ ift.fw4 



•clxxir 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. OR. OBVIARUM. [pp. C95^-^«S« 



Afiopr^p^,"' H. St. Af^scit Schneidenis in Lex., 
luiUa auctoritate stat>ilivit. £dd.] 

* Simacus, portitor literarum velocissimus. libenvtas 
Breviar. c. xxiii. scribit : ' Per Portitores Literarum velo- 
eissimos pedestres, quos JEg. Simacos vocaot/ Dicti forte 
aunt a singulari et molestissimo labore, quern perferebant, 

qui hoc munere fuogebantur. lE^s^, est irovos, 

et quidem labor gravis et molestus, quails Israeiitarum 
iu JEg,f in quorum Hist, voi ilia saepius occurrit, Ex. i. 

n. u. c. ii. V. 11,. GTax^-i^aeH^ -xe 

6nOYUR3X&, in Gr. est icaravoiifTas rov 7r6yov 
ain-wy, adde iii. 7« Erat autem certe labor horum porti- 
tomm molestfssimus. Comparari namque merito possunt 
cum Hemerodromis Gr., qui ex C. Nepotis Vita Miltla- 
dis omnibus ^tis noti, et de quibus alia veterum tesli- 
jnonia diligenter congessit Balth. Stolberg. Diss, de An- 
gariis Vet. c. ii. in Exerc. Gr. Ling. p. l6o et scq. 
N^cio, an ex pristino illo institute JEg. fhixerit mos, qui 
etiamnum servatur Alexandriae in JEg., ubi hujusmodi 
portitores literarum publicis sumtibus aluntur. Memo- 
ratu digna, quae banc in rem refert Vauslebius, quasque 
ex ej. relatione Itineris Mgypt. Gallica p. 211, 12., hie 
adscribam : " Le 23 de ce mois je vis revenir un More 
d'une course qu'il avoit faite, pour montrer sa vigueur^ 
^t qu'il avoit assez de force pour ^tre mis au nombre des 
Porteurs de Lettres d'Alexandrie au Caire. Cette course 
de celuy qui pretend kite fait Messager d'Alexandrie, 
consiste en ce qu'il doit porter sur ses 6paules un feu 
allum^ dans un panier de fer, fait en forme d'un grand 
r^chaut^ qui est fich6 au bout d'un bftton de la hauteur 
d'un homme, et auquel sont attaches plusieurs cercles de 
ier, du poids de 36 rotois ; et avec ce jfarde.au, il doit 
iaire une course de vingt sept milles sur le chemin de 
Rosette^ et revenir le m^me jour k la ville avant le cou- 
cfaer du soleil ; ce qui fait en tout 54 milles, toujours 
efaarg^ du m^me fardeau ; et s'il en vient k bout, il est 
non seulement re9U parmy les Messagers, mais il gagne 
CBCore la gageure que les autres ont faite contre luy : Et 
au contraire, si les forces luy manquent, il perd sa vi- 
pueur, et H n'est pas recu dans leur corps. Celuy que 
je vis revenir, ce jour la, et qui avoit achev^ sa course 
avec gloire, parce qu'il avoit encore d^ux heures du soleil 
de reste, gagna une gageure de 3 piastres, fut re9u dans 
le corps des Messagers, et amassa de plus huit piastres 
de ceux qui 6toient les spectatenrs de son glorieux re- 
tour.'^ Simiiia referuntur de quibusdam regum Persiae 
Ministris, quos illi sermone vemacido voa^nt Schaler. 
V. Thevenot Voyages P. ii..p. 354, 5., et Chardinii Iti- 
ner. t. iv. p. 137» 8., et alibi. Ex his intelligi potest, 
quaenam portitorum illorum fuerit conditio, ut ab 

labore molesto denominari merito potuerint. 

Est autem ab UH^& Ubor, laborare. 

terumnosum esse, quod et dicitur 

Gen. xlix. 15. £ quo sequitur, Simacos recte explicari 

posse Simcafa, et adjecta terminatione 

Latina Simcaos, vel euphoniae causa Simacos, irovodvras, 
moleste laboriosos. XJtinam tamen suppetereut Codd. 
MSS. Liberati. Reperiretur forsitan lectio, ex qua sen- 
8us erui posset adhuc commodior. Citra consensum vero 
librmrum MSS., in fingendis peregrinis vocibus, ingeoio 



indulgere, aut potius abuti veHe, pnesettim nbf 
adest certuni aliquod, cui snperstruere possis, fQndanMK 
tum, periculosae plenum opus alese esse afbitror. 

J^ydiifv, Lat. etiam Sindon. Hcbr. scribuntinD* V. 
interprr. ad Jndic. xiv. 12. Ita ^g, dicebatm* lint^mii' 
teuuissimum, e quo conficiebantur tunicae interioii^ 
quibus involvebantur etiam mortuoram cadavera. Etyni., 
M. ^ybitty \e\, ut scribit, Ijib^, putat nom. traxisse a 
Sidone ' urbe, in qua nempe Sindones texta: fuerint. (jp. 
713, 34. IiWia K^Xwrrpa jEschylus Suppl. 128. 139. 
Edd.] Sed merito illam etymologiam rejecit Bochart. 
Geogr. S. P. ii. I. ii. c. 14. Esse namque voc.* iEg., 
nititur testimoniis veterom. Pollux, vii. e. lb. s. 73. de 
lineis vestibus agens, Sindoaem etiam comraemorat hose 
in modum : Xi^Siliy iariy Aiyvnrla fiky, 'rr€fHfi6\autr &r 
eiri, TO yvy btKpoeraoy xaXovfieyoy, * tipifTcu hi wcv Kat reXi^ 
fjiiiy &iyboylTris, Herod, quo loco condituram et sepoltiinai- 
i£g. describit, ii. S6, postquam modum condiendli corpont 
explicuisset, haec addit: Aovaayres toy yeKpay, K«ret- 
Xi^erovffi ndyavrov to erwfAa triyhoyos fiv^fflytfs rtXnfiHin ca- 
rarerfAiifiivoim. Quas verba sic reddenda esse eenset Stqili* 
Le Mo}ne ad Var. Sac. p. 302., Involvmit totum corpus 
dissectis loris sindonis byssinae. Ibid, vir ille eruditos, cuj* 
mentionem Le Moyne fecit, adfert hoc MartiaUa Epigr. 
xvi. hb. 2. Quid torus a Nilo, quid sindoaecinctosofeBtll 
Ostendit stultas quid nisi morbus opes? quod sic explicate 
^ger iste toro et lecto Nilotico jacebat, et fasctis e mf 
done parads ad vulnera sua vincienda utebantur. Aliter 
autem, quod disbimulare Dolim, verba haec, ex vetustis 
libris, legit et interpretatur Petr. Scriverius in aoumuki. 
quas vide. Palladius in Vita Serapionis p. 104^ ed« 
Meurs. : l^pairibty ri$ oydfiari yiyoyey rf yky€i A l y ^ wr tm, 
hrUXriros liyboyts' irapeKTOt yap aiyhoyiov oiUfron amhkr 
6XKo wepiefidXero, Hie tamen et alibi Sindon alio aenan 
accipitur, quam ap. Herod. V. P. Lucam io Itiner. iiL 
P. ii. p. 27 U ^g. vestimentum illud linteum dixenml 
I^GHTIU, quod in Copt, libris saepe occurrit. 1% 
Marc. XV. 46*. vox ista Copt, semel itemmque ab iateFr 
pretibus JEg, pro Gr. ertybiity ponitur. Vid. et teUquos 
Evangelistas in historia sepultune Domini. Et oe quis 
putet, interpretes JEg. ideo tantum his in locb voc. tstam 
adhibuisse, quia in Gr. mybity legitur, iidem etiam oG6* 
rtoy Solent per idem btud voc^b. reddere, uti Jo. xix. 40. 
Nam, quod in Gr. legimus, ikafiov ovy t6 vQpa to9 
*lfierov, Kui ibriaay aM ky 6doytois, Copti interprr. itk ex* 

presserunt, aXYGl OYH UlllCUIUaX HTe 

IHC OYOa aXYR0Y^S.UI^4 HaoxH. 

UjeHTUI liiaXY. Itaque my.a vtifM 

liaaXHlUeHTUl HIOXY, i. cveatimeptali; 

nea, quod alias dicunt H&UIHC HIUXY, Vcsfi- 
mentum lineUm, quomodo iidem oO^v verteruot Act^ 
11. xi. 5., et x^wra XiyoPv Lev. vi. 10. xvi. 4., itoQ 
Ifi&Tiov oTvvTnS^iyoy, Lev. xiii. 47* 59. Ex omnibus aor 
tem locis, ubi II|GHTIII occurrit, satis apparef^ 
proprie intelligi vestimenta, vel tunicas interiores, ex liiK^ 
bysso, aut consimili materia coafectas, quibus aut vivi^ 
aut mortui amiciebantur, etsi nonnunquam illins Sindosif 
latins etiam pateat significatio. Voc. banc retinuenui| 
Copti in hodiemum usque diem, in commuui vitae um^ 
quam vis illi lingua soleant uti Arabica, .fgyptiacae fere 
plane rudes et ignari. Intellexi hoc ex Epist Du Bor^ 



* Ita qnoqne Sebenu ad Polluc. 1. c. et alii. Hebr. nimiam abit ab urbis nom. pT}(« ^v$*nF yero et ejosd. arigiais 
vocabola esse, vix in dabium vocatnr. Relandns, pneeante Golio ad Alferganum p. 77., nom. arcessivit a Sind, renone Indian, c^i* 
incolaram memiDit Hesycb., lijior t9yo; 'lyhxar tvn H iroXt; iwT iiyitxl; Xt^nv xiyojixiyt}. Pro 'iv^txiv Is. Vossius ad Scylacis Pcr^am 
amvalt itvimv. Sic et alii, qoos citat Albert!. Cf. etiam Wesseliog. ad Herod, iv. 86. Multi originem vocit quanmt in Aiabia* 



Scfanltens. ad Prov. vii. 16. xxxi. 4., et Scbrcedems de Vestita c^t. ad les. iii. 23., ducont a 



laxavit, demisit vcstcBi. A 



tantis vifis ego quidem jovenis nan andebam discedere io Dispotadooe Histonco-Critica ad Historiam sepulcri et sepaltnne I. C 
p. 17. Nec discesiit Michaelis in Suppl. ad Lex. Hebr. p. 1721., ita tamen, ut XHO^ mallet referre ad Arab, istad verbnm, mm n|« 

nifieato laxandi, sed velandi, qui superest in ^ velum. 

* Voc. esse ^g., monet Forstems de Bysso antiq. p. 86., sed primum scribit: Est entm t^OHH^ Shtben, qood resttm, 
inprimif lazam, splendidam, fimbriatam sigoificat." Deinde adjnngit: Vestes antiqaorom ex lana non egebaat fimbria,— at liatee 
valad minimum margine erant complicato. /Eg. complicare vel plectere dicnnt UJUIH^^ shont, unde postmodum vestes 
Itntee et xylinae fimbriatse, vel complicatae vocats foere lyGHnTlII, shento, qua voce Coptns ntitur interpr. ScriptoFK pro 
Biodooe'; node et orta ipsa vox Gr. Xty^o^v." Cf. Scholtzios in Repert. 1. c. p. 14., ct Altmaanus t. iii, Obs. in libros N.T. p. 648. 
Nom. JEf. esse, monent quoque Braonius de vest. Sacerd. Hebr. t. i. p. 148., et Montbe in Obs. e Diod. Sic. ad Matt. xxviL p. 95^ 
#cd ejoad. noUtionem repetunt de urbe Sia, que est Pelusium in JEg. [Cf. Schleusneri Lex. N. T. Eno.] 



fipLdOO^ SOUj 



P, E, JABLONSKII VOCES iEGYPTLE. 



cclxx# 



natii e Soc. Jesu ad Patirem Fleuriao, quae extat T. ii. des 
Nouveaux M^m. des M issious, ubi P. i. p. 6. ha^c oc- 
carruot, digna quae hie transcribaotur : " Quand les 
Gouverneun d'Egypte (eiivoyez par les Empereurs 
<7recs) mangeoient^ Us for9oieDt quatre Egyptiens, de 
aoiitenir la Table, & s'essuyoieat la main k leur barbe, 
affi-oot le plus insupportal^le qu'on pusse leur faire. 
Tout ce que ces maiheureux purent obtenir, c'est, qu'en 
cet 6tat, et pour sauver leurs barbes, ils se mettoient une 
serviette sur les 4paules. £n m6moire de cette humiliante 
sujettion, ils portent encore aiyourdhuy sur les ^paules 
uue espece de serviettes, qu'ils appellent Souto/' Est 

Sonto sine dubio UjeHTlQ. Pertitiet hue loeus 
Jsidori Etym. m. 26. : Anobaladium (1. Anaboladium, 
Gr. &vafio\6iioy) amictorium lineum ^foeminarum, quo 
humeri operiuntur, quod Gr. et Lat. Sindonem vocant. 
['*^iybify, ovos, ^, Sindon, Amictus e\ lino, Linteum 
tenue. Herod, ii. p. 7S. me» edit. (ii. 95.) oi hk Kwyutves^ ^ 
fikr iy ifjaHf iXi^&fjieyos clihrf fj eriybdyt, hia rovri^y Mr- 
yovai, hia tov bixrvov oifbk iretpHyrai &p^y, Ap. eund. 
aiyboyos fivoffiyrfs alieubi legit ur, (ii. 86.) Gal. /i^ yv/iyos 
KOfu^ioBia, AW iwificpKrifiiyos aivhoya fi^i y^/vypay^ 5 ere- 
poy erilikrffia. Qui locus non male convenit cum iilo 
Marci, c. xiv. (51.) vepifiepKrifiiyos <Ttyb6ya hrl yvfjivov. 
Existiraatur autem dicta mybiity quod^ primum in Sidone 
urbe fieri cceperit. A Martiale dicta est Tyria propter 
viciuitatem urbiuni Sidonis et Tyri, (iv. 19.) Item my 
Imlov, ap, Alciphr. (i. 12.) rriy tov Itrrlov inyb6ya 
^w€pirerd9ayT€t,'' H. St. Alciphr. Ep. 66. 1. iii. : *Sis yap 
afiK6fitiy^ * (v/MccffAcit Trjv yeveiAba povXdfieyos, afffiiyws re 
ibifiaro, Kai klft* i^Xov BpSyov KaSltras, otyboya Katyijv irC' 
pidetSf -rp^us fiAXa icarh^pi fiot rSty yy(Siay to ^vpoy, 
ainnj^tX&y'rd irvicytffiaTijy rpi^&y, Mappula nominata 
est nyhiay^ ut in Epigr. Phanise, Anal. ii. p. 53. vi.*" 
Bastius Epist crit. p. 180. ed. Lips. I8O9. '^Sindon/' ut 
ait Schleusnerus, ** geous vestis talaris, e sindone, fa. e. 
lino fere zylino, subtiliter texto, confectae, qua in Oliente 
et feroinae, maxime autate et interdiu et noctis tempore 
uti sole bant, et qua involvebantur ac induebantur quor 
que homines mortui." De veste lintea, qua corpus mor^ 
tui involvebatur^ legitur viybiiv ap. Herod, ii. 86., Matth. 
xxvii. 59. KoX \apuy ro trUfia 6 *lii>ff^, iyeruXt^y aM 
triybdyi KaSapf. V. Chifletium de Linteis sepulcralibus 
Christi c. 5., Fbcherum de Vitii$ Lexicorum N. T. Pro- 
lus. iii. p, 74. sq., et Casauboni Exercitt. Antibaron. p. 
xvi. 65. p. 524. Crates Cynicus legitur (Diog. Laert. vi. 
90.) ab Astyitomis Atheniensiilm notatus esse, quod 
amictus incesserit fnyb6yi, veste linea, quum pallia reli- 
quorum civium essent lanea. (Cf. Artapanus in Hist. Jud« 
ap, Euseb. P. E. 9. 27. p. 434.) " Plura genera sindo- 
nura ex India in JBgyptum importabantur, et fiiere variae 
ratione pretii, textnnae, materiae, colons, et loci. 1. 
E^cXelf' et 2. 'iroXvT€Xi(rTaroi ertyb6y€g memorantur a 
Thepphr. iv. 9., facteque erant e lana arborea uisulas 
Tylos in Arabico sinu, itemque in India. 3. E^rptoi 
mybvyes occurrunt ap, Strab. xv. p. IOI6. ed. Almeltfir., 
•Ec bk Tfjs airrfls ahias jtylois (biybpois) koX Iwaydeiy iptoy 
€K TOT&TOv be N^of>y<$f ^riffi tovs €vriTpiov$ wftaiyea&at eriybo- 
V€u' TOifs bk MaMoyas ityrl KyafiLXtay avrols j(pfio^i ical toi$ 
9dyfiaeri tr&yriy ierayfjf). Has texturs eximiae sindones di- 
sertis verbis e lana arborea factas, hie videmus^ in India. 
4. AiQifkopiitTaToi ffiyboyes, pretiosissimae sindones e regione 
circa Gangem et quidem ex emporio ejusdem nominis 
cum ^roine afferebantur, unde et Gangeticae fuere dictae : 
qoamque exacte haec omnia usque in nostram aetatem 
ibdem locis sint propria, quilibet facile videbit, qui mer- 
ces Indicas, in Angliara quotannis allatas ex oris Gange- 
ticis inspicere voluerit. Arrian* in Peripl. p. 36. sequen- 
tia de emporia Tdyyris profert : Ac' ol 6ip€Tai t6 re /loXd- 
paQpoy KoX ffiyboyes ai btatjtopurraTOt ai iTayyirucai Xeyo/ie- 
y<u. (" Muslins, the best still made iu Bengal and Masuli- 
patan,"Guii. Vincent, in Notis MSS.) 5. Lintea sindon, 
ab Ausonio et Isidoro memorata. 6. hvffffiyri viybity, jam 
Herodoto dicta ii. 86. Et Josephus Antiq. iii. 8., dum 
loquitur de tunica sacerdotis, vocat eandem, Xiyatoy ey- 
ivfia biwXijs aiybdyos, qua re videtur genus quoddam telas 
intelligere, e duplici bysso factae, vel, ut ipse interpre- 



tatur, t solo zylino stamen et trama erant. 7* Tlaiftda 
atybwy, ap. Arrian. in Periplo p. 29. legitur, ubi etu^ 
merat Barygazam e Tagaris delatas merces: *Od6yiov 
ToXtf 'xybaioy, koX ciybovuy vayrola, Kal ^6X6)(iva, ical 
Tiya 6XXa, Idem de Sindone varia intelligendnm, quod 
supra de othonio vario diximus : plura ej. scilicet inteW 
ligi posse genera ; videlicet sindones pictas acu, radio, 
vol pigmentis, vel etiam sindones pluribus loris vet fim- 
briis cinctas ; unde ab antiquis distinguebantur pro nu^ 
mere fimbriarum in monolores, dilores, trilores, pente- 
lores, etc. Jam vero Pollux sindonem ait sua aetate 
fuisse wepijioXaioy biKpooooy KaXovfiiyoy^ bifimbriatum 
amiculum ; unde coUigo, Sindones Tayroias aut varias 
fuisse ob fimbrias versicolores et limbos picturatos, aut ob 
picturam totius vestis vartam. 8. MoXeS^ivai ffiyb6y€s ex 
Ozene et Tagaris Barygazam comportaban(iir, (teste 
Arriano 1. c. et Peripl. p. 27-, Kal fftyb6yes lybual, koI 
fioX6y(iyai, Kai Uayoy x^^^oy oOoyioy). Quae de othoniis 
molochinb monui, eadem et de sindone molochina oh* 
servata esse volui ; sc. forte eam fuisse colons inalvac^ 
viridis ; sed nil affirmare ausim : quia et forte inteUigi 
possit sindon ciocta limbo facto e lapillis molochiticb, 
vel etiam tota consita figuris e molochite iactis. 9. Map* 
yapiHbes ffiyboyes. Idem Arrian., p. 34. Peripli, memo-> 
rat, casque refert allatas ex "ApyaXa, vel^AyofMi: 4^ 
povTut yap e£ aM^s l^yboyes MapyapiTibes Xeydfieyau 
Salmas. in Solin. p. 826; vult has esse easdem cum Con- 
stantini Manassis irirXois KaTafiapy&pou, vestes sc. intel^ 
ligit margaritis consitas. Verum si mihi liceret hie a 
magni viri opinione discedere, mallem intelligere per oiv 
boyes fiapyapiTlbes, vestes zylinas pictas pigmentis in 
cortina ita, ut tamen ocelli manerent albi, colore noQ 
imbuti, candore et oblonga figura margaritas imitante $ 
quales et nostra aetate ap. nos plures sunt obviap. 10^ 
Tyria, 11. Indica, 12. Gangetica Sindon, a locis undei 
petebatur vel a colore, quo imbuta fuit, nomen habuit* 
Martialis 1. iv. sequeutia habet de Endromide : ^Ridebb 
ventos hoc munere tectus et imbres : Non sic in Tyria 
sindone tectus eris unde colligi potest, Tyriam sindo- 
nem fuisse maxime tenuem, et forte ad iilos Petronit 
pNertinuisse, ventos textiles, nebulasque hneas. Indicae 
sindones sunt Arriano dictae p, 28., uti et Gangeticae p« 
36., et hae quidem fiiere maximi pretii, biafoptin-aroiJ*^ 
J. R. Forsterus de Bysso Autiq. p. 87 — 91. Hesyclu: 
iiybovs ytrdyas' ^lyboyas, 

[Liyboylrris, o. H. St. obiter tantum notat. Photiua v 
liyboyinis' x^rwi". Strabo xv. p. 1047* b. : Tovs b^ Tot- 
XiTiKovs myboylTas Kara 7r6Xiy Spy. J 4 Pollux iv. 181. et 
vii. 72. ; TeXafiwy ffiyboylTfis. EdB. 

^yioylris, 4- In Schneideri Lex. afTertur afioprvpws. 
** "Liyboyri, fi, a ffiybwy, hinc * J.iyboylffKri, ij, dimrn* 
Plutarch, vii. p. 343.*' Schneideri Lex. Galenas Gloss. 
Hippocr. : Adffioy fftyboyriy, Edd. 

[* Tiyboyioy, t6, Hac voce caret Schneideri Lex. 
Palladius in Vita Serapionis p. 104. ed. Meurs. : HapeK^ 
Tos yhp ffiyboylov oii^ore oihbky &XXo frepiefi6XeT0, £tym« 
M. p. 804, 23. : tkStfffft^y ffivbwy, ^affffwywy Xiyovy rJ, 
frroi fftybSytoy, J. Pollux vii. 73. : *Ey b^ rf vi^irru rSty 
^avipovs fjieXjuy kffrty evpely, *Afi^t X&fipois Xacr/ois ei eru- 
Kaffe, Kal <l>affiy elyai Tavra ffiyoovia hrearpafx^iya, Edd. 

[* Y^ybovw^opi^ {ffiybi^y^ iftopito), sindonem gesto. ^ Stra* 
bo p. 1038. c. : AioyvffioKoy bt Kal to ffiyboyoiopelvi 
1039. b. 

[♦ " l^yboyoeib^is, Eustath." G. Wakefieldius ad oram 
Hederici. 

liyboyw^s^ o, 4. Philoxenus ap. Athen. ix. p.409. e. : 
^FjCTpififiaTa XafiTpa ffivboyw^fj. Edd.] 

* Sirbonis vel Serbonis, Lacus in finibus ^gypti et 
Phoeniciae, inter Casium montem, urbemque Ostracinem, 
Gr. J^fiwyU et Yjepfiiayis, V, Cellarii Geogr. antiq. 
Africae p. 26. A man lacus ille ducit ad id, quod a ve- 
teribus vocari solet Ifurpiyy/ia, quasi dicaa emptionem; 
quod Cellarius veterum testimoniis probat, Diod. S. xix. 
64., avTos vapfiXBey enX ro KaXovfieyoy ^Kpijyfia^ et Strab. 
xvi. p. 759., *a* airrri fiky ovy fi itwo Tai$tis Xvwpa ndffa, 
Kal a^fi^tbris, "Eri b^ fiSXXoy kipe^fis rotavrvfv virepKei/iiyiiy 
^Xovffi * r^v Ijip^ylba Xi/iyriy irapdXXriXoy wpos rjf BaXdrrf 



In editis plensquc, etiam Almclov. p. iioj., legitur hie tx^vat, sed in cod. MS. Bledic. .x«'<«t nt ad oram libri mei A. Grooo- 
vius notavit : <|08e lectio videtnr pneferenda. In eod. cod., pro Ka<riof, tcribitnr h« L et deinde KMcai9A Minos recte, jndioio flaU 
nuttii ad Spartiani Hadrian, c. 14. Cf. WeaeeUng. ad Antonini Itiner. p. 152. 



^obxfi LEX. VOCUM PERE6R. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. SOt-SOS, 



fUKphy Sioioy droX/xovoav /ucra^d, f^XP^ iKp^yfiaros 
KaXovfUyov, — to tK^ifyfjua, ovyiciyiaaTai, Memiait idem 
liuj* cKp^Yfiaros 1. i. p. 50. Plin. v. 13. btud iicpiiyfui 
▼ocat emersiim.' Ceterum, quia in fabulis ^g. iste Sir- 
bonis lacus traditur domicilium esse Typhoois, in quo 
occultatur,* forte id occasionem pnebuit alii fabulae, 
quam Plut. commemorat de Is. et Os. p. 353., quod 
nempe T^pfaon in lucem prodieiit nec justo tempore, nec 
loco consueto, ex utero matemo, verum pnemature, 
latere matrb suae disrupto. Quod ad jacum ipsum atti- 
Bet, ej. descriptionero jam dedimus e Strab. De eodem 
Diod. ita loquitur i. 30« ''In medio cavse Syriae et 
JEgypti lac us est, latitudine perquam angustus, sed pro- 
funditatis admirandse ; lon^tudo ad cc stadia excurrit ; 
somen ei Serbonis. Si qui imperitia loci propius acce- 
dant^ peri^ulis insperatb involvantur. Strictior enim 
cum sit alveus, fascia^que similis, et vasta fabulosi litto* 
lis crepidine undique circumfusus, quando Austri per- 
petuo «nt, magna vis aiense ingeritur, que superficiem 
tqwe olwourat, palodisque aspeetum ita teme assimilem 
^dt, ut omnino discemi nequeat Ideo multi, natura 
)oci non pneoognita, cmn totu ibi exercitibus absorpti 
periere, cum a vera itinere aberrassent.'^ Quod ipsum 
confirmat xvi. 46* *' Interea PerMirum rex — signa versus 
fgyptum profert Ad magnam vero paludem (Sirboni- 
dem), ubi, quas baratfara vocantur, occumint, per im- 
peritiam loconim exerdtus partem amittit." Ubi Diod. 
kctorem ad 1. L remittit. £t certe illic monet, c. 30., 
eampos circa lacnm Sirbonidem appdlari barathra. 
Strabo x¥i. p. 526. (1109), ubi de Mari Mortuo in Pa- 
bestina quaedam dixerat, haec addit, quas ad lacum Sir- 
bonidem spectare.-ridentur: *£v bk rais icaXovfiivais Tapi- 
YC'aif, 4 raptxtliu IxBrk^y kmlas irapiyei, fvei 

ok bivipa Kapm^6pm, firfKiait ifi^pij* ')^vrai 6* Aiyvurtoi 
f| iLtr^fokr^ wpos tus raptytias rwy yeKp&y. Haec,' inquam, 
Tldeotur ad lacum Sirbonidem spectare. Nam loquitur 
de ropix^/acs, quas fuisse in ^g*, et plures numero, et 
eelebres, satb constat V. Steph. Byi. v. TopiWac, 
ibique notas Berkelii et Holstenii. Ac sigillatim Topc- 
v«c«>v IliyXovWw ITapiytft^y T&y TbiXovffiaK&yy in • ed. 
Wesseling.,] mentionem facit Herod, ii. 15. £t vero 
3irbonidem lacum fuisse prope Pelusium ad orientemf 
veteres dmnes docent. Praeterea Strabonem vidimus 
tradere, Mg. ,lacus huj., bitumine uti ad oondienda mor- 
f uorum suorum corpora. Sed idem hoc, nt verum iatear, 
•crupulom mihi iiyecit. Testatur enim concepts verbis 
i>io<L S. xix. 99., bitumen, ex Mari Mortuo Pala;stinae, 
in .£gyptum transportari, et ad mortuorum condituras 
irendi. Non memini, me apud alium quemdam scijptorem 
de bitumine lac.us. Sirbonidis quidquam legisse. Itaque eam 
in rem pluribus adhuc inquirendum esse puto. De Lacu 
Sirbonide porro et baec observa Arittidis verba e sermone 
JEg. fol. 94. a. ed. Or. Flor. 'H alXep(ktyh X//if^Vepe- 
^y&s Twy op&yToCrwv karly. TirepcXBow yap IIijXov- 
^riov, KoX T&y opHy TQy wyKktUtyrkty r^y AiyvKroy Barepoy^ 
IotX TTpos *OffrpaKiyfly PahlSom, 'Hxep iorri fiitni udXiara 
ffs iL<nrapoy (lege aff7r6pov vel &97r&prov) rfji *ApapiKflsr d 
uky oty Kal eh Tavrriy Ik ruy AyuSey r&Kuty ip^crai row 
Nc/Xov tIs &7r6ppovs, oifb^y hiofiai Xiytiy* 6ti 0' lic^vyei 
Tovs 6povs Tov 'E^opov, bffkoy ^{ iy eliroy. Videtur Ser- 

bonis esse nom. JEg. compositum ex spargere, 

dispergere, et BUIH ^ 'fcetidum, quibus accedit termi- 
natio Gr. Est igitur Serbonis lacus, qui spargit foeto- 
rem, quemadmodum lacus Asphaltites in Palasstina, de 



quo idem testantnr Diod. S. xix« 93*» tt plwfes alu, vcte^ 
res ac recentiores.' 

* lipios, nom. regis Theb., quod Eratotth. mteffn* 
tatur vios K6pfitiSf addens, 1^ hk hrepoh d/SdorcaiTOf* Sal« 
masii explicatiouem, de Ann. Clim, p. 567«» jam alibi ^ 
commemoravi et rejed, quoniam nom. Jjptas noo tantum 
Gr. ab Eratostfa. vertitur vio$, sed vlot xdpptis, fiUos naz- 

illae. H PI in omnibus Copt, libris stgnificat fiHon; 
atque in vers. Copt. V. et N. T. 

dicitur de maxilla. Esset igitur WHPI OTCI ad 
literam vios ic6p^tis. Quam vero ob rem rex Thebaeonua 
JEg. fuerit dictus filius maxillae, divmari non possum pras 
defectu monumentorum historicorom, aut etiam, cor 
iifkLffKavros, ab invidia vel a fascinatione tutus et immn- 
nis ; quod postremum sitne prions tantum illnstratio, an 
vero interpretatio nova et diversa, nunc quidem intactmii 
relinquo. Aliorum autem esto judicium de mea con- 
jectura, ex qua ap. Eratostfa. pro vios K6ppris 1. vlos ic^pi|f, 
filius virginis, h. e., filius opinione et expectatione dtius 
natus e matre, quae adfauc nuperrime pro virgine habe- 
batur, cujusmodi i^ii etiam Gr. vapOiyidi vocantur. 
Esset igitur llpioE JEg. UIHPI IHC (sic enian kg., 

non 19 HP I ut vitio typographico extat ap. 

Yignol.) filius festinans. Sed baec satis. 

* Siris est Niii nom. antiquissimum, et, ut puto, oiv- 
gine JEg. Occurrit ap. Dionys. Pferieg. 223., Plin. 5., 
et Stepb. Byz. v. ^viiyrj, Intelligitur ex iisdem sct^ito- 
ribus, nom.* Siris maxinie in usu fuisse ap. ^tfaiopes, »d 
Syenem usque et fines ^ypti habitantes. Avctoritate 
magnorum virorum inductus, ipse quoque ^ olin» existi* 
mabam, nom. Siris et Hebr. H»T^ «^ unum idenqiie. 
Nunc alia sum sententia. Neque mihi placent viri eru* 
diti, qui opinantur, Sirin et Osiridem s. Osirin esse vo- 
cabula ejusd. originis ac significationis.^ Etsi Niios po^ 
tissimum ab ^thiopibus nomine Siris appeliaretur. Tide* 
tur tamen hoc nom. esse origine JEg., et forsitan derivan^ 

dum a V. y^nXPI, quae juncum significart. Sed de his 
omnibus dixi plura in Pantb. JEg. 1. iv. c. 1. §. 3. sq. 

* lipiipea vel lipufSds. Vide infra v. Sc^m^ds. 

* lAtnofrtyepfi^s est nom. proprium regis Tbeb., quod 
Eratosth. inteipretatur 'I^kucX^os trpdf-os. VideUu: scrip 
tura nominis ap. Syncellum cormpta, neque cum ea ia 
concordiam posse redigi interpretatio Eratosth. Hinc 
nata fuit conjectura mea, pro Zitrrofftx^p^^s legi debm 
* l£fro<nx€pfifif quam exomare conabar m Annotate iid 
Eratosth. Catal., quas A. des-Vignoles inseruit t* ii. 
Cbronol. S., p. 761 — De priori nominis paite 
*EpTool s. 'EprfefflTt dixi etiam supra p. 71, 72. Pars pos- 
terior x^a^^' videtur esse CPUXU^IX^I^ et acoadcals 
articuli instar litera ^C, DC6P3XU3XSll,^ Rede 
ergo *EpT09tx€pfJLfls vertitur Gr« 'HpocXeof kp&ros fftVpa^ 
cX^t KpaTat6s. 

ffstrum, Gr. Icc^rrpov, genus drepitacuU, X^rptiis 
proprii, quo in sacris Sacerdotes eorumutebantur. i2aue 
Sacerdotes Isidis, et in universum Sace'rdotes jE^., Wbis 
a veteribus describuntur ut Sistrati. Hinc M[artNdis xiL 
Ep. 29«> Linigeri fiigiunt caHi, sistiataque turba. Cf. 
Anonymus ap. Said. v. *Aye(p€t,eXlei<rTpoy, ccy. sunthaec 
verba : 6 Xadely OiXhty, Ivpeirai rtjy iceipcLKfly, koI to yl- 
V€ioy, ical otoXj^v Alyvmlay ayaXafiity, fjy oi ^laribos Oepavev- 
Tfipes ijadrjyTat, koI atiarpoy hriaeluty^ koX frdXiy he «-oXew( 



> Cf. CaMub. ad Strab. i. p. 114., et Wesseliug. ad Diod. S. t. ii. p. 568. 

^ Herod, iii. 5., Schol. ad ApoUbn. R. ii. 1^15., Eiuttatb. ad Diooys. Perieg. 253. 

> Comparnitur, qme tcripsit labi, Pantb. JEg. P. iii. p. 64—66.' 104—107. Quae aotem ille in hoc Glossario dtspntat^ ea in oom- 
pendiam redegit et descripsit Scholtzius 1. c. p. It. De orig. nominis Serbonis uliter jadicasse videtur Cbr. Muller Sat. Obs. p. 148* 
qui eonferri vnit Arab. ^ifi^y et cum sibilo ct^f, actionem occultandi et demergendi inshiaans. De notiene voieoil 

HUIH et 2CeP slve 2CUIP V. Lex. La Croi. p. 14. 164. 170. 
^ In Vignolii Cbronol. S. t. ii. p. 747. ^ In not. ad Eratosth., t ii. Chron. VignoL p. 765« 

^ Post^uam .viri in repoblica litteraria principes, Scalig[crde Emend. Temp. p. 370., Seldenas deDiisSyr.i. 4. p. 147*., ct^ * 
tOBt eorum similes perpanci, docuisMrnt, nomina Nili et Osiris esse synonyma, docti homines quam plnrimi eandem opinionem wm^ 
plezati smit, etiam MiUios Dim. sel. p. 194., et Oeorgius ad Fragnu Litui^. Copt. p. 3tl., qui et NUam a " T y i^ Don dhrersoa 
Biant. Contrarbm tuetur Mnllenis Sat. Obs. c. 2. et 4., de nomine Siris prolixe inprimis disputans. Quern si andias. Stria dioitar 
Saoque Giris, Gir, Geir, Cbis, Nigris, Niger, norotnibusque Istis omnibus inetft nota nigredinis, a v. ^lf% vel sive 1 1' f\ 
qood in plerisque Unguis Orientalibns, et ap. ipsos iEthiopes, significat anit. sestoavit, adustas fait. Mitto reliqqa, quae ap. mm 
Jtnatur. 

7 CC La CrofB Lea. p. S. . 



pp. 3e*^ll.l P. E. JABJ.ONSKII VOCES iEGYPTI ffl. cdixvti 

iLfi€f0^v Kul def hytipuv. Ex i^iiibus appairet, Sistnim vere Mg., quaotum memioi, a nembe Tetenim tradituf. 
fuissesacerdotibus^.proprium, loterqueipsorummstru- Non videtur aberrare a v«ro, quod Mat. Veys. La Crosv 
meata sacra locum habuisse. Sedet alii, quandolsidisquse- observavit, meque docuit, sermoiie suo proprio in* 
sacra cdebrabant, Sbtra movebant. Sic Hbull. L. i. strumentum hoc appellasse R6URGU, qu» vol 
El. ill. 24. Non minus tamen ipsis Diis Mg., quam ip^ proprie crepitaculum significat, vel instrumentum Musi- 
•onim saccrdotibus annbmtur, pnecipue vcro Isidi. ^um, quod, pulsatum aut commotum et quassatum, so- 
Earn igitur sic Ovid, aflatur, L. u. Amor. El. xin.. Per j-. li Tfl • ^ ^ . « 

tuaSbtea pnjcor. per Anubidis ora verenda. Valerius enim est movere^ et e^^^ Ps. 

Flaccus Argon. L. iv. v. 41 6., haec procul lo xxi. 7. Act. xii. 7. fnde ivfcUKfcU ab interprr, 

Spectat ab arcc Phari, jain divis addita, jamque Aspide Coplis reddi solet vox Gr. rv/xxayov, Ex. xv. 20. Ps, 
cincta comas^ et ovanti persona Sistro. Manilius Astron. cxlix. 3. Ps. cl. 4. Tvfiwayiarils vero, vel rufivaylaTpia^ 
i. cxtr. Atque ipsa Isiaco certarunt fulmina Sistro. pulsans t3fmpana, iisdem audit P64R6UR6U» 
Etcerteinvet. i£g. monumentislsisnonraroconspicitur pg. ixWii. 25, T^uravoy Mg. memorat Clem. Alex;, 
manu sua Sistrum gerens, et veluti quatiens. Sistrum Padag. ii. 4. p. 164. Aut forte verum Sistri nom. JEm. 
ita describit Apul. Met. xi. p. 240. (759, 76o, ed. Ou- - ndunciU ^ , ri i- , • r>. * 
dend.): Dextia quidem ferebiticreum creji4^^^^ cujus ^'"^ ^-GHCeH. Nam 1 Cor. xiu, 1., ubi m Gr. est 
per angustam laminam, in modum baltbei recurvatam, j^qXkos ix&ys Copt, reddidit HOY&OUT* 6S[» 
traject« medi« pauc«virgi^^ msnante brachio terge- CeHCGH. Ex quo loco inteUigitur, CeHCeH 
mmos ictus (tneeminos lactus) reddebant areutum sono* uBt^uigit,ui, 
Km. Qua5ApuleiivcrbL.exip«.SUtror«m*im.gimbu.. ^"^"^ '''V^' ^lT'*"r^'^\,^^S*I"*^'^\'^^ 
non raro obvH.. fecifeUlurtiiri potenint. Addendum " T!l~"'^^„.?t"™*°'^^r°'f j£* 
est huic Apulett descriptioDi, virgulw. qu» Sist.um tarn- ^'»">^'«= ^» 'P»* »^ '"iS'SVi'o^^s??* 

seunt, et, concusso Sistro, tinnitum sonorum edunt, re- orelorpov propius accedit. Estyero, utiet K&UK&Drj 
ferre speciem aspidum Isidi sacratarum, et in summo eo modo formatum, ut veluti sonum instrumenti crepi- 
Sifltro conspioi feiem, cui tamen nonnanquam vulhis hu- tantis imitetur. [Cf. H. St; Thes. iii. p. 756, a. Edd,} 
manus affingitur. Haec x>mnia ad sacra Isidis a sacerdo- • Sittim, arboris species, cuj. s«pe mentio in V. 
tibus referebantur, et mysticis rationibus nitebantur. qu« iUic dicitur CMDltf. Sunt, qui vocem veUnt esse 
Qu» stc exponit Plut* de Is. et Os. p. 376. iEg. originis : nec imm^rito. Scrips! de iftta voce, mense 
'Efi^m W Kal r6 treitrrpov, 6ti tnUadai Ul rk 6vra Augusto a. 1741., epist. ad Clodium Upsiensem, et ^ 
Kal fifibiwoTe irwieoeai fop&s, &XXk day ifyy€ip€udai Kal vocibus quibusdam alus Hebraico--fig. Cf. autem, qutt 
4^ci4jaa< KarahofM^oyra, ami fiapaw6fiera. Tgy yap supra monui in v. Sant vel Santh p. 260-r263. 
T^ya ^<n roU a^rr^s knarp^^.y ^ai k^Kpor^eoBa^, . ^ 'H^oroy, nom, regis Theb^ 

fcr^uiTcc i^c ri,t fOop&i ^y^a^^ «,J 1^^., a«0« iutlrpretatione ipT Euseb. Ch^n. Gr. ^ 

W^.r^fu^.,.c«UMc^*8^ Kiy^treu,, * y^«r«. ^3 gyneellum p. 124. DiceUtur quoque 'Efyiijr, 

ra tftUfHya rirrapiu Kal ykp fi yeyyofUyri ical ^tpofiiyf, Mercunus, ut male vertitur, sed Mg. t?r — U fcOi 
fUHpa rov Kdcfi^v wepUvnUt inky wo rfff acXiyycaic^s 4rAa/- q«o<* n<>m. sup. p. 68. expUcui. De altero no- 

pas, Kiyeiraii^ky aWy ^rra Kal fjierafi6XX€Tai iia r&y mine dixi sentendam in annot. ad Eratosth. Catal.. 

rerrkprny irroixeii^y, rd bk kxl^lbi rov treitrrpov Karh Kopvi^iiy Vignolii Chronol. S. t. ii. p. 763, 4. Recte monebat 

kyTcpt^<Fiy aXKovpoy, iLydpifwov irp6awicoy ^ayra. Kdrci Salmas. de Ann. Clim. p. 667., nom. comfpte sclibi 

« ^ ri aei6fA€ya, w§ fiky "laiho^, hk NV^f wp6<r»' ^9^^' «• ' cxistimabat autem legendum Itpi^ 

irov, alytTT6ti€yoi toIs fiky irpoffu»irots yiyetrty Kal rcXei/r^v. ^» P^^"» ^Sas, Mg. appellaretur VulcanUS, et 

In aeqnentibus docet, Felem referri ad Lunam, ejusque UJHPI lingua ipsorum significare't filium ; unde 

"SL^^T ^"l'^^ u'ff^"- "^li'u^ WHPI *0axfi bene verti poterat vtt. H^a/erroirl 

Philostr. Imag. 1. 1. p. 64, 5, Ang. ftich. Chaussc, Cabi- Vulcani, Quoniam vero nimium ricediti 

net Romam qui et figuras Sistn exhibet P. lu. num. xv. ^^Igari lect. 2i^a«s, malim legere^^a., et boc nom. ex 
XVI. xvu.^ Quales figure etiam occurrunt in I^nardi Miotismo Ungu« iEg. interpr^tari riJwp^ -Upaioray, vel 
Augnstto Gemmis et Sculpturis i- num. 214.. in *nempl vi^v, ut vox inte^^ 

Begen Tries. Brandenb.. in Pignoni Tab. Is., etmaliis AonvTii , O'Tv ^ . . 

Antiquitatum collectiombus.* .Sistri vocab., quod etei et particula UJX, dec^^ 

proprie de solis Mg. numinibus, sacris et sacerdotibus 269. 272.] monui. Erat forte Saphthas, dictus etiam Her- 
adfafbetnr, creditur tamen vulgo non esse Mg., sed Gr.« non diversus a lege Anninon, cuj. meminit Censoijt 
Dictum enim aeiarpoy existimatur a verbo trcUiy, quia ^« ^- ^- *9 ' et qui alibi Armais appeHatur.' 
concutiebatur et commovebatuTt ut sonum ederet argu- * Lqfrts, Scetis, desertum Mg. in Heptanomo, sen Mg. 
tum, uti vel ex Plutarch! et Anonymi ap. Suidam verbis, media, qua Libyam spectat, nuam incolneruht Anacho> 
modo citatis, satis intelligitur. Isidori etymologia, qui retse Christianl, qui et fauic loco id nqm. indiderunt^ 
Sistrum de Iside inventrice appellatum scribit, Etym. ii. Palladius Hbt. Laus. p. 38. ed. Meursii, in Vita Macarii 
21.9 proHxa confutatione non eeet. Si vox Sbtrum non iEgyptii, Els r^v iprifioy n^y iyhorkruf, rt^y Kokov/Uyft;^ 
cat ori^inis Mg., mm res mihi adhuc dubia manet, quam- li^rny, et p. 43., To tkos r^f iK^rtw, 6 lariy ey rjf 
Tis reliquiae vet. linguse Mg,, quae snpersunt, non ferant irayep^fif, iterum in Vita Pauli Pfaermensis p. 6I., ''0^ 
Buppetias ad istam vocis originem Mg. illustrandain ; iy rp Aiyvrr^ ivrly Awdyov M r^r lir^n/v, r^y fyrifioy, i 
qnodnam tunc fiierit crepitaculi buj. Mg. sacri nonu coXecr^ ^/ii|,etp.62., IIpeaj3»TefWFr#«£cifr€iM, iterum* 

* Pro o4«c legeodam estA^'Uy cnra Butero, Bentleio, Marklando, Squirio, qui in ipflmn textum recepit p. 151., et Wyttenbachio. 
—Pro ymofMvq alii ymfju^n, alii rectios ynrywftivii. 

* De vario Sistrorom /Eg. genere et van tum molU mnlta icripscrint, quae repetcre nihil attinet; tan turn monebo, emditotin* 
terprr. Antiqaitatnm HercolaneDsioiD, Le Pittnre Anticbe d'Ercolano, plara de Stitrb moaniase lecto digna, t. ii. p. 310, 311. 318. 
t. viii. p. It. Scribaut aatem Venati et Amadutias t. iii. Vetemm Monumentofimi BlatthaeionuD p. 49. ; Medicei Tablini Siitraai 
onminai omatiMimoHi descripsit jam Jos. Blanchius, noaqiie et Mattbaeiaoiun, et GoaldimiiD, et Strozsiamim ad viam Aorelaan repcff> 
tmt, et Herculaneme, et Vaticanam suspecte antiquitatis deftigoavimiift in nostra ad Bandinium Epistola, quas in Florentinas Ephe* 
nerides [Novelle Letterarie dt Firenze del 1773.] inlata fuit." In qaibosdam etiam monnmentis antiquis aliis v^re non connici 
Siitrnm, observat J. WiokelmanB in Prvef. ad descHptionem Musei Stoscfaiani, et in Geschichte der Rnnst des Altertiiums a. 75. Que 
triadiyiromm, Antiquitatis studio maxime celebrinm, obsenratio si vera est, oper« pretinm fiiciet, qui, post BaccHinum, ToUinmy 
Pknoriom, Fabrettnm, Montfisnconiom pinresque alios, denuo accurate inqoirat in originem Sistronun et usom ap. JEgyptios. 

' Qoos ego qoidem novi, scHpteres onuiea vcteres ac recentiores Or. Tocis Sbtmm ongineni agnoscnnt, prster nnamPapiam, en), 
verba, citau ab Elmenhontio ad Apuleii Metamorph. p. 759., 'h«c soat : Sutnun lingua Mg. est tuba, com ^na Isis describitnr. Sea 
Oloisatoris, qui visit secnlo xi. circiter medio, auctoritas non est tanti. 

^ De propria ista vocis C6HC6H notione dubito. Videtur significare sonum qnomiaqoe instnuneatonMi Maaieoraaik 

«*^yy»ff 5x«««br. tit 19. Copticeiedditur nCeHC6H HT60 YC 3X^1111^X^0 C, pro qao in ven,fithiii 

Nee vid«0| qos ait limiHtndo vooabnlonmi C6HC6H tsii^ 

* Plara dabh Vignolius t. ii. Chronol. p. 771, aq. 



cclxtfUi LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. GBVIARUM. [pp. Slt^Mb^ 

que b vita Ptolemaei p. 83. Nom. hoc deserto vidctur fuerintque Smaragdi iEgyptii prae muHis idiis eelett^t 
impositam a Chrisfianis de vitae suae genere austere, cui quod idoneis vcterum ct reoentiorum testimoDiis piw 
illic assueiiebaut. Quam in rem operae pretium duco comprobabo, quam de orig. nominis dicam. Plio. Mxvm 
adscribcre verba La Crozii, in literis ad me datis ita 5. loquitur de Smaragdis Mg., qui prope Copton, oppn 
scribentis : In fine duorum Codicum Syriacorum-, ap. dum Thebaidos, ex cautibus eruuntur, aliosque memant 
Assemanum t. i. Bibliothecae Orientalis p. 563. 569-, iEthiopicos, acritcr virides, itinere trium dierum a Copte 
observatur. Dcsertum Scetes signiticarc trutinam cordis, inventos. Soiinus Polyhist. c. 15. testatur, Amticaai 

ts^'stuS^'^z.s'iZt,'^^;; •^^ j'^vst'ifS^ 

»wr*^j,Y|. ' . haec verba sunt : oi wepiTrol errdvioi ical oMyktr rowwi 

trutina plenius soleat dici UwAAiyi, Lev. xix. 36. Ps. ^ Alyvm-ov, kuI €k tUv Karahevri^y, tcni lin(says 

bd. 9. Apoc. vi. 5., hoc tamen est a v. UJI, frequenter lepw *EK&l^avTlvy ir<5X€i— ^re Ifi^yhos, Kal ^ "hwwJt 

in Copt, libris occurrente.* Cor dici ^HT, notis- Pneterea Geographus P' • "^^^^ 

Bimun; est.3 De ejusd. loci nomine Arab, scribit C. ^'^^^ 

Sicard, b les Nouveaux M^m. des Missions t. ii. p. 63.: "^^"1^°^' '2 ^^J' ''^^i?r^^.t"*!^SL« 

J-appris en chemb faisant. que la Plainc de Scete est ^T'l'' T"^ L ""^ J^^^^^^ 

Bomm^ par les Arabes Chailiat. Videtur idem locus orbe Smaragdum, qud.s m hac fodma, qu«^^^ 

indicarinJimiMeScatina, de quo Renaudot. Hist. Patri- P?'^?:?^r°'\''^ '^'^ t "^^^^^ 

arch. Alexandr. p. 143. scribit : " Fuisse tunc ait Severus SiniOia leguutur ap. alios »<^"P^7^^r^^^^ 

sexcenta Monasteria m iEg., tarn virorum quam foemina- ^^^^ ^"«°^-P: 

rum. pneter ea qu« b a|ris erant, Scatina dicta, qu^ ^eteres. ^ ^!^^^^^' '^'^^l^^^^^ 

vox quid significet, ignoramus." Ad banc terminationem Chardm t. u. Itin. Pers. p. 239-: " 

magis acc2dit vetustior Gr. pronuntiatb in verbis '^l^ 

Ptdem«i Geogr. iv. p. 259. ed. Bas., Kal h r/J la^Om.f ^^"^^s d'Egypte et ontient, qu i l y to avoit «oe m« « 

Xi^W -^^^aBU. Cassianus Collat. vi. 1, etiam loquitur de .^^/P^^' V^^' ^ l"! p.i;nfw .f^^^^ 
^mo Scithi ♦ " J ajoute k ce chapitre, que les Persans foot une autiiic«> 

•Lci.^^. Rhododendron. Append. Dioscor. iv. 82. ^^'^"^r^ 

* ^ Rubis. lis appellent la plus belle sorte, Emenodes 

P* ' . ^ ^ . d'Egypte, la sorte suivante, Emeraudes vieilles, et la trois* 

♦ iKvvioiToxo^y Tvpavvoiy Rcx Theb., m Eratosth. Calal, {^^^^ Emeraudes nouvelles. Avant la decouverte du doi^ 
ex ed. Scalig. p. 23. Alii legunt, 'Ayk-ovvios "Oxi/ rupavi/of. ^^^^ monde les Emeraudes leur venoient de I'Egypte, phu 
Me in his nihil videre, candide fassus sum,' et adhuc hautes en couleur, a ce qu'ils pr6tendent, et plus duroi 
&teor. que les Emeraudes de TOccident. lis m'oot £ut v<Hr 

Ifiapayhoi. Quamvis hodie nulli ex iEg. afferantur plusieurs fois de ces Emeraudes, qu'ils appeUent Zeme- 
Smaragdi, dubitari tamen non potest, quin ^yptus roud Mesri, Tancien nom de I'Egypte, et aussi Zemcioud 
quondam hoc lapidum pretiosorum genere abundaverit, Asvani, d'Asvan, ville de la Th^baide, nommee.SyeiK 

■ Plan forte La Croiias alibi annotaverat, ^uaudoqnidem Jabl. ad oram paginae MS. scribit : Adde ibi [in Aiscinanm BiU. Or. 

I. 1. p. 663.] notas MSS. B. La Crozii, margini exemplaris stii, nanc mei, alleUs." Qood exemploui ubi cam maxime servetar, m 
fogit. ^ Adi La Crozii Lex. p. 129, 130. ^ Eadem repetiit Scholtzius 1. c. p. 14. 

♦ Id fragmento Theb. ap. Miogarell., in Mg. Codd. Reliq. p. cclxxv.^ fit mentio mentis l^IHT. Monet w doctosp,. 
cclxxvi., eond. montem Memphitice vocari IIJI2>H7| diTersomqae eMe a deserto, quod a Palladio aliisque iRviri; Tocatart 
qaemadmodum etiam alibi mons, in quo monasteriam Macarii Abbatii, et CK.YGHC s« 

desertom, dictnm volgo 8cef is, aperle distinguantar. 
^ In Vignolii Clironol. t. ii. p. 760. 

^ Omitti non debet Slrabo xvii. p. 1170. *Etr) H tJ icr^/ixf tcutu; (prope Copton et Apollinis urbem s. vicam) w\ ra rnf a- ^m m ftm 
fjuraKKei tern, xol xi9»f iroXurfXtthr, twv *Apa)S(w ifurrSmn fiaOtX( rtva; CwoyofMv;, Notavit autem A. Gronov. in mai^ne ezen^ii nei^ 
verba xal aXXtmr voXt/TfX^v in Cod. MS. Medic, ancinis [ ] inclndi. Nee tacendus Epiphanins, cnj. liber de xii. G«niiids ia 
Rationali summi Sacerdotis Hebr. primum integer e cod. Vat. Latine ex antiqna vers, editns est Romse a. 1743. Scribit aateai |K 

II, 12., Simt et alii Smaragdi-' in India— in i£tliiopia:" et p. 14—19., Est cnim (mons) introrsus in Mari Rnbro, quod ate appa» 
latur, in ipso g^tea$u (ingressu) regionis Indorum ; — Smaragdinum vero sic vocatur insula modica, ex adverso sita Beronicc, In qaf 
portus est Indian dirigens ad Thebaidem conligua est autem Beronics, qus sic appellatur, region! Elepbantinae, nee boo et TeuDiy 
[Talmi, quae urbs ^g. memoratur in Antonini Itin. p. 161.] qux nunc a Blemis obtinetnr. Corruerunt antem mentis hnj. roetalla, 
•mitcine metalla alia in ipsorum Barbaria Blemmionim juxta Telmeos in montibns constituta, qnae nunc effodientes Barbari Smaraf- 
dos incidunt.'' Quae sunt in isto Epipbanii testim. de Smaragdis ^Eg. obscuriora, illustrare conalus est F. Fogginius in notis, esseat* 
que intellectu faciliora, si Graeca non desiderarcntur. Nam qnte C. Gesnerus, Petavius, et Hillerus edidenint, soot tantum.epitMtc 
libri, a Fogginio vulgati : quod J. A. Fabric. Biblioth. Gr. vii. p. 424, 5. non perspexit, Caveum immerito reprehendeiUi qoia 
opusculnm de Lapidibus inter inedita Epipbanii retnlerat. 

7 F. S. de Schmidt in Opusculis, quibus res antiqus pnecipne ^g. cxplanantnr, p. 351. monet, in diario Paris. (Joomal deii 
Scavans, Juin 1758.) citari Arabem, qui ipse dicat se lustrasse has Smaragdi fodinas ;Eg., octo dierum itinere a Kous dissitas. Vnwm 
adjnngam testimonium, sed valde locuplcs, scriptoris Arab., nati in jEg., et qui aut habitavit, aut certe in urbe Cahiraaaepe comoM- 
rabatur, secnlo xiii. circiter medio. Scribit cnim Tcifaschi in lib. MS. de Gemmis c. iii., locum, unde affertur Smaragdus, cuj. nom. in 

Sf 

Cod. Florent. scribitur esse in limitibus ^gypti et ^thiopiae prope Syenem, est«e ibi montem quendam, qui pontis figoram 

referat; in isto ponte esse fodinas, undc effodi ct cduci Smaragdos, rel. Addit deinde, indicasse sibi praefectum fodinarum in 
jussu Sultani iisdcm prtepositum, in fodiua Smaragdi primum esse conspicuum lapidis qnoddam genus, Talc dictum, deinde fodiendo 
mveniri puWerem moUem, nibri coloris, in quo habeatur Smaiagdus. Testatur etiam Teifaschiiis c. iv., nasci eisdem in locia, in qui* 
bus Smaragdus, de quo dixerat, atque una cum eo inveniri, scd minori copia, gemmam «X.^k^jvJI, qua? sit species Smaragdi* 

Verba Arabica e Codd. MSS. primus attulit, Latine vortit et doctc illustravit Ravius in Spec. Anfb,, continente descriptionem el 
exoerpta libri Achmedis Teifaschii de Gemmis et Lapidibus pretiosis, p. 93 — 100. Quantam Collega optimus ab omnibus emditit 
iniret gratiam! si loco speciminis, quod juvenis admodnm a. 1784. edidit, integrum Teifaschii librum vulgare non procraatinarety 
notisque suis eximiis exomare : cnj. mihi, dum hacc scribo, spem fieri vehementer laetor. Dum haec analecta- typorum machinis im- 
primunfur, ad me perfertur liber, inscriptns, iEgyptus auctore Ibn al-Vardi, ct hoc anno ex apographo Escorialensi primooi Haks 
Arabice ed. a C. M. Fraehn, in quo scriptor p. 40. testatur, in infima montis Alaki, in Nili plaga australi emiuentis, parte inveniri 
Smaragdi fodinam, qualis non est alia in tota ista regioue. Junge notas ad istura locum p. 97, 98. Non una de cansa operte pretinn 
lacturns mihi videor, si addidero, quae his diebus Ravius noster, Vir omni liberali doctriua et humanitate politus, ut annotatio p. 31&. 

emendaretur atque illnstraretur, ad me scripsit. En ejus verba: « ^j^yJI. Vitiose expressum ex parum accarata acnptioaa 

^s: ^ss Si 

speciminis mei: legendum vel sine articulo ^j^j* Memini Typothetas, cum articulum ejusque puneta delere deb«if> 

sent, sola pnncta deleviase, unde natum est vocabuli hoc monstrum. Cetemm testibns, qui docent Smaragdos in ^gypto inveniri, 
addere liceat duos auctores perquam idoneos, Macriziom in tradtatu MSS. de mineralibus et fodinis (v. catal. Bibl. L.B. p. 487. % 

1923) qui diserte ait: (j^U^ ^^'^^ :is^y^.y iSya^ ^J-^J^^ Smaragdus «g. est, inveniturqne etia« 

in India in fodiois anri, et Ebn Haukal celebrem. Geographum, qui tradit Smaragdos ntriosqne Domlnii, et ^j^j 0^-9^W% 
fnveniri in ^g. in medio deserto ad aostrum Nili| ed, Onsele^, p. 38." " 



p. E. JABLONSKn VOCSS JEQYVriHL cftnis 

ffoh k» mncwv gco^niplwt.'^ Brevi pott, p. 70, 71 .» Il# sfwet»bat In iper». Copt. £x. II. et^ ef Apoc. It. 5» 
•ignUicat Chaidin, mimB eerta ae jera sibi Tideii ea, ^^.i, jj. jegitur CUCtXPCtXVAOC, semel CiOt&- 
«v« a Penis acceperat, sed forte Smaragdos ex iDdia 'D'TvT^^AP n & > 

per Mare Robmiii allatoB priiniin ^gyptib esse, et ab f * y,^' de vocis 

& deinde aliis vendkos. Audiamiis igitur testem aliam, l^""**^ Re»»tiojubu8 Missimianorum IWinmi^ m 
aamque profecto, si qub aUus, valde idoneum, Plosp. ContmuaU xlyi. p. 1258. m notis. [" MApayios^ 

Alpinum, I. iii, remm Mg. c. 4. sic scribentcm, Quod ^"^^^ ^^^^^ eji^payia, appeUatur, Smaragdm : 

Snaragdi predosnsiim oimiiom ia ^pti Piwincia; ^ctius /icyayiof dicitur sine * : nominata eaim est 
Gait vocata, effodiantur, omnibas, «ui Mg. babitatit, /iofyia/pciv, r« ^^^^ 

Mdssimum est. Itaque in Gait; sab JEgypto meridiem sit. Ita Athen. I. ui. (p. 94.) boc aflfeiens ex 

Tarsal posita Proviocia, vel rcgoo, abi obm hianim reg- Menandro exemplum, Myaybav eJym ravr iiei rai 
Basse fcrunt. Smaiagdorum puteas est, quern Bir d t*?- ^ mtdlige XiO/Sia, ut e Platonis 

l^uenid vocant.'' Sequaotur atia, qa« illic k»i malim.* P*»«d. docuit H. St. m v. « 2;*apaydo$, ov, Smarag- 
Est quoque oper» pretium de Smaragdis ^g. consuleie dus. In v. 1. aimotatur dici ct mascuimo genere ; sed 
BlaiUet; DescrTde I'Egypte P. ii. p. 59-73, et Pococke, ^^n^nmi duntaxat affartur exemplum e Suida^desm^ 
Obss. on Egypt, I. ii. «. 3. p. 89. Quandoquidem ergo, Polycratw Samu, Tfis a^yiov njf kuphifitUnt^ 

fideetauctoritatc scriptorum veterum ac wcentiorum, f ri,j€^yo, dipetru. H. St. " Mapair^w, affcrtur pro 
«gyptus sit locus natalisplurimorumetprajstantissimo- Sp fndeo; indeque esse dicitur i ^lopaySo* X/«of, sed 
mm Smaragdorum, vix equidem dubitof quin et nom. tiL^m^Ao probatur, nulla auctoritate." H. St. 

ipsorum sit origine JSgypt., quod ab iEgyptiis transiit ad ' Vapa(r(T«, pro /topa^oi, Luceo, Splendeo; unde 
Arabes, Gr. et Romanes, levi tamen mutatione et varie- J^y8os esse dictum putahir: ut Mapay^ (nam ct 
tate seriptune. Ap. aoetores Lat. invenitur Smaragdus mvemtur) a ^iupaaaw. H. St. Etym. M. p. 720^ 
et Zmaragdus, quemadmodum Smyrna et Zmyraa. f^; *f»-* ^ ercpo*. a/xapay5, 

Smaragdus est in usu vulgari, atque dcfenditur a Pris- Koi ctfia^yhos b Xafiwporaros XiSos' wapa ro^fiuip^ r6 
ciano 1. i. p. 564. ed. Putsch. Zmaragdus malunt alu, ^ f^^^* M^P^' Trapay^yf^y, /«ipa«r«- wXm^ 

inter quos Pierius ad Virg. iEn. vn. 648., atque Broukh. ^^^^ trjiapdatrw koI pnfAarucoy oyofia, apd^yon cat 

adTibuU. [i. 1. 51.1 u. 4. 27., idcmque [etP. Burmannus f^W^/- fAofa^atu^ nusquam, quod^sciamus, occumt 
sec.] ad Propert. I. ii. EL 13. 43. [" Dausqu. et Manut. IV''"*'* Erotianus habet ; MopAcr^- ^l.^ 

in Orthogr. et riii magni nomiais critici e vet. lapidibus 2^oy«5, iuceo, LcxiCa H. St. et Schne^n non agnos- 
etLat veteri consuetudine, amaragdus scribi malunt; Habent tamen ,*a^, quod Etvm. M. i. c. exponit 

imo in omnibus vocibus ab sm incipientibus s in z mu- P^'^ XA^t« : « Mo/p«, affertur pro luceo, quod potius 
tari, ut Zmyrna, Zmintfaeus, etc. His nos quoque sub- /*Wo^P«- H- St. 

scribimus : neque tamen alteram scriptionem non proba- [A v. iiaipw, luceo, derivandum est ^^xajpcf, /Soi, 
mus, iongo usu probatam, et defensam a Prisciano." Pusillus quidam piscis : aliqui maenidas esse putant. 
ForceUinu$. Cf. Burm. ad Petron. c. 55. p. 273. et ad GFaza ap. Aristot. (H. A. viiL 30.) vertit Cerrum pbcem 
Brid. Met. it. 24. Edd.] Sed ea difierentia scriptionb e maenarum eenere. v. 1." H. St " Smarb, ^}JMpU^ qun 
ainus ad ef ymoiogiam ^cit, quam quae locum liabet in et Mcipb Atnenaeo (p. 313.) piscis marinus, a f^afptif,' 
Ungua Gr. Nam appellatur IfiApaybos et M6paybot. luceo, nempe ob colorem candidum. Nam eadem est 
Posterius e Meoandri fragm. ap. Athen. iii.* protuHt H. ac Masna Candida: 2 praemissum, quomodo dicitur 
Steph. Ind. Thes. Gr. p. 1416., banc scribendi formam fjuicpbs et (fjiiKphs^ uap&fferu et ttfiapdoaiJ^ fiApayho$ et 
approbans. Ap. Herod, ii. 44. pro vulgato S^apdy^ov e trfi&paybos*' G. I. Vossius Etym. L. L. Attica forma est 
Cod. Medic. Gronovius reponebatMaf>dy6ot;.' Plerique fffmpis. Plin. xxxii. 10. : Mulieribus iactis copiam iacit 
bimen scriptores reliqui utuntur I/udpaySot. Quaecunk- glauciscus e jure snmtus,etsmarides cum ptisanasumtae, 
que praeferatur scriptio, mihi nunc perinde est, ne vix vel cum fceniculo decoctae:" xxxiii. 1 1 ^' Spondylus, 
quidem putanti, quempiam hodie probaturum vocis deri- smarides, Stella, spongia c. 10., Prosunt et smarides 
vationem vel a pLopaatru^ s. vfjiapdaakt^ quibus H. Stepfa. iUitae.'' Cf. Dioscor. ii. 30. Prior syllaba corripitur : 

attribuit signific. lucendiy spleddendi, vel a fiapfmlpeiy, Epigr. Phani. 7., ^ oirdpoy^ 9 ^futplia : (ubi vide 

nttilare, quae etymologia placuit Atbenaeo, Eustatbio, Jacobsii Animadvv. viii. 172.) Ovid. Halieut. 120. 
dUisque, vel a Vfiapayeiy, [lucere,] ut vult Etym. M., qui Fecundumque genus Msenas, Lamyrosque, Smarisque/^ 
tamen fluctuasse videtur.^ Multo minus probanda jest Hesych.: l/iop/^es- ypder Kal I'xBvita fuiph Apiara' olbk^ 
opinio eorum, qui vocis originem quaerunt in lingua rcu fxaivlhas. Hesych. ad Athenaei locum vii. p. 313. a. 
Hebr. In Cod. V. T. Smaragdus appellatur /)p"Q Ex.. respexit: l.v€^aiinro$ hk, kv ievripw *0/lio/mv, o/ioid^cy 
i^xviii. 17., s. jlp*13 Ezech. xxviii. 13., ubi interprr. Alex, elyai ry fiaiviht f^dxa xal ofMplhas^iy fiyrifwyeiieiy Kal 'Earl" 
babent J.fidpaycos, et recte omnino, sed male Ex. xxviii. xapfioy ev Tq, koX Qakkatrq ofkiasr "Oty^ djpj fiOxas ipo^ovs 
9* et XXXV.. 27*» in quibus locis occurrit nom. DHDi quo ical fiaplhas, 'Eira/vcrof ky 'Oi/^iprvrcr^ ^rial' l^^apibn^ 
potius Sardonyx significatur. Non uovi aliud Smaragdi lytoi KaKovaiy Kvvvs E^M. Sicut Speusippus similes ease 
nom. Hebr., e quo voc. Gr. et Lat. commode possit maenidibus smarides, dixit: sic eosdem pIsces junxit 
derivari.' Vix igitur aliud superest, quam ut existime- Aristot. H. A. viii. 30. : MerajSc^XXec hk koX ^ MawUt 
mus, natales vocis '^n&payhos quaeri oportere in vet. ling. Amtep eiprrrat, Kcd ^ Z/Luxp/F. " De utroque pisciculorum 
JEg. : quorsum inprimis tola haec de Smaragdb disputa- genere consul! possunt quae e variis vironim doctorum 

> Comparandus Michaelis P. i. Spicilegii Geogr. Hebr. p. 199— tOl, et de Schmidt I. c. p. 349—352. Addam verba JoanniB de 
Laet I. i. de Gemmis et Lapidibus 0. s. p. 3^.: Observatum qain etiam a gemmario iDprimis celebri, in Mgypto ad oppidum Cairo 
clancnlniii ab ^tbiopibas Smaragdos venales adferri, unde proclive opinari, baud loage ab ilia orbe reperiri ; nam qonm iUe nairet, 
sa ab agresti boinine aliquot extra urbem eniisM, qui se protinns snrripueril, non ett verisimile ex India commercio quttsitos.** 

* Verba Menandri, Ma^ay^oy tTyeu raur tin, exstant ap. Athen. iii. p. 94., qui addit, anv ti tw c XntTfoy. irufm yi^ fAA^fJuUftt? Jyo*. 

disuyri; ^wofj^ity. Vide ad ista verba notas Scbweighspuseri p. 131. 
• ^ Sed minus recte, ut monent Wasse ad Thucyd. iv. 13., et Wesseling. ad Herod. 1. c. — Orphena fttfi M^w xvi. 5. p. 342. memo* 
lat tuyXmra Maf»y$9^ obi Gctnems nullam notavit leotionis ▼arietatem. 
^ Jablonskio igitur naqae pUcuissent obtervationes Lennitpii et Sclieidii in Etym. L. Gr. i. 531, 532. 

' Qois credaty Gr. £/uif«y|o(s. Mafayi^; dnctum esse ex Hebr. ilp*Q ^ Ita tamen, permntatione scilicet facillima litexahua ^ et 
p et r, et A admittenda, censuit Brannius 1. c. p. 653—656. 

^ Ne quid diffitear, origini JEg, vocabnli Smaragdus non parum officiunt observata de usu literamm V at in Kbrit Copt* 
p. 58 et 61. Accedit, interpretes Coptos ad exemplum Alexandrinorum uti voce 

I\OC istit etiam in locis, ubi de Sardonyche sermo fit, non autem de Smaragdo. Equidem ftteri non erubesco ignorantiam 
originis, nisi hxc forte Arabica rectius dicatnr. Aliquis existimet <rfAapay^of esse ab Arab. *TYD1/ qa<^ idem notat; sed contra' 
vbcem earn Arabes accepere a Gnecis." G. I. Voss. Etym. L. L. Edd.] 

7 [De h. 1. sic scripsit Adr. Heringa, a Franzio laudatus. Quorsum hsc referenda sint, hand teasere affimavann : qaoaiam 
tiiaieD praecedens iMnfi^^vm ad 1. ii. de ^orb. Mul. p.. 684. 56., coujeetura ductus fefero ad eandem Uballun^ p. 658, ta.i'Ay iLy^M^if 
af unrfoi, *i >a<rTT|p off f to*, xal f utf-a, w»\ fffAooayti. Nec tamen putem Erotiauum f*»fna'o^u legisse pro vfjiM^ytT: sed ipsius glossam sie 
refingettdam duco : z^^ttyn* ij^n. Ita Hesych. : ifAnferytt' 4x»> Qaod veto cmendaiio^ noetra ordini literamm repngnaty 

nihil cdro : vide quas de hac re c. i. monui. l)e vocis vero &yfvia9m<r» vera scriptora, qos jam per mnlU aftcola incertaj faisse vidator, . 
nihil in prtpsentia, qnod moneam, snccarrit : vide, st libuerit, Erotianum, cujl tameo Ideas anhi valde obscarns rst^ nec vemm atti- 
gitoe pnto Foesinm, qui %fri<r9^n emendat" Edd.J 

NO. 11. VOL. I. 2 N 



cdxxx 



LEX. VOCUM PERE6R. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. \pf. Sl9-^am 



9enp6a pradenti (at soldf) ddectu annotant Camvt ad * Sohar, career. Occnrrit ista In salo 

Aristot p. 775. et p. 494./' Scbweiglu ncseos libro, et qoidem c. X3aix« 20 — 23. xl. 3. 5^ 

[Wetstemos N. T. t. iL p. 844. ex Epiphanio aflfert, ubi historia Josephi oanatar. Cm ighar aKbt bob 

I^WIpcry&w^ oSmr oaXecroi ml wpd<nv9$, e Pseflo de Lapid., inreiiiatur, fllie antem senno sit de xdms JEg.^ non nala 

wpaaotAig. De m/tdpayhos masculino gencre U. Steph. judicanrnt interprr. mudam, esse eaai percgriiiaiD, ncqvC 

L e. dubilat. Lat. smaragdns femin. genere occunit ap^ a tcib aberrasse videntor, qui babercnt pro JE^* His 

Lnean. x. 121. Crebra aiacuUs distincta smaragdo, ubi dudom prariverat Aben Ezra, scribens : Nescimus, utnM 

aL leg. crebro. Claudian. de yl Consul. Honor. 563. vox sit Mg. ProbalHle est, ut Vitringa ac post cua aia 

Inter Erytbneas sui^ntia eoUa smaragdos. Etiam docuerunt, Mosem in scribendis anaalibus usum fmm 
Ovid. Met. ii. 24. In soUo Phoebus clans lucente sma- monumentis historicis antiquioribus^. sive sciduiis Patii* 

lagdis, al. e Mss« leg. dara smaragdo. archarum, atque in iis reperisse vocem peregrinasa "VTD; 

["A nom. Y^utpaybos est adj. ^fiopdyiivos, 6 et 4, quae cum. noo satis nota esset Hebrssis omnibus^ Moses 

Smaiagdinus, E smaragdo factus. Item afiapdybtpos ipse adjungebatinterpretatioDem, per quam vox intcHectm 

X/^s, Apocal. iv. (3. Sfwws opdeei trfttipayhirY, non difficilis expUcaretur. Postquaia enim Gen. xxxix. 20w 

additur, scd subintelHgi debet,) pro smaragdo." H. St. commemorasset HSlOn iTII domum Sohar, addidtt 

^fuip&yiivov, smaragdinon, nomen est Emplastri, cujus ^TDTT H^DM IKM OlpD locus, ubi vincti, sive c^^ivi^ 

descriptio habetur ap. Ccbum v. 19., ita dictum ob regis custodiebantur. Qualis profecto vocabuli IPO 

summam viriditatem. iiiustratio minus necessaria recte putaretur^ si 



1'f Ab eodem est et verbum ofiapayhi^tt, Smaragdum iilud orig'me Hebr. V. Bocbartum P. i. Gcogr. S. L L 
ore refero, Smaragdi colorem refero^ s. imitor. Sic c. 1 5. et Hottingerum adv. Morinum p. 46. De etyaio*- 
IfMs dicitur cfiapaybl^ety a Basilio et ab Aretha." H. St. logia tamen diverse sunt virorum doctoruoi sentcBtis^ 
ZfMpayht^ovra Diod. S. ii. 52. Cf. Salmas. in quas vide ap. Cartwrightum aliosque intrrpretes Gene- 
Solin. p. 778., b, c. seos, et Clodium Lex. Hebr. seL p. 352, 3* Mmm bob 

[* ^/lapaybtTfts, 6. Plin. xxxvii. v. *' Mons jnxta Cal- est, in rebus hujusmodi obscuris certi quid definite. Id 
chedonem, in quo legcbantur (smaragdi,) Smaragdites tamen monuisse non abs re fuerit, voc. banc, &i sit JEg^ 
Tocatus est.^ 2. \i9os, Esth. i. 7* uti esse* videtur, e sermooe JEg. luculeater posse ex- 

(*Vf«y^„s, Smaragdo similis, Schol. Nic. Ther. ij^^^i CUIH8 enim JEg. denotat vindie, ligai«, 
443. H. V. ignorat Schneiden Lex. ^ ^ » -s 

, r"* 1'!^""' P^"^"^*' P'- cvi. 10. Act. xvi. o5.» Unde UOX HCtDH^t 

r» X !i* T xi* *u \i Qfi - lA.^ iTt^nmnn^ '^^"^ vinctonim, uti interprr. CopH banc ipsam rem ex- 

(♦ " 2;«.pAy^a,s Myth p. 38. Idem. Utrumque erunt Gen. xxxix. 20. 22. xl. 3. Siter Paia- 

To^bulum .porat Schneiden^^^ phrast« Chald., Jonathan et Onkelos, voc. -VID veitant 

[* Zfiapaybiov, Marc. Anton, de Rebus suis iv. 20.: j . •TvDiaQ 

2fiafHiybioy yap lavrov x^"^^ ylyerai, kky fi^ hraiyfirat ; domum vinctonim. JXrKSQ porro, vox admodum 

tI bk xf^tros, ^Xifas, iropt^ifpa, fjMxaipioy, ^yOvWioy, trita et communis, significat et custodire et custodiam. 

iv*e^oy; Edd.J Erit igitur ClQH&aXPegi sonhareh, ex quo facile 

• * Zftv est cognom. Typhonis, quod Plut. de Is. et Os. confiari potuit Sohar, eustodia vinctonua.^ Est aatcai 

p. 376. sic explicat : 6 bi Tf^i^, Aairep eipnrai, lifi, xal observato dignum, interpretes Coptos in vedeBdo ao- 

B^/3mk, Kal ZfAv oyo/idScrai^ filai6y rtya koX KtaXvriKriy mine "TTTD non presso pede secutos faisse interpretes Gn 

hflox^^^^* vTevayriidffiy, fj hyaarpo^iiy ifi^lyeiy fiovKofii- Alex., qui dederunt oyyp^fAa munimentum* 

vi^yrin^^yofidT^y. Cognoimna Tjjp^ et XoWv. Chalcidius in Tim«um Platonia §. cxxiv. 

^te baben sup. p. 51. 289, 290., observavi Et ^ p^J^ ^^^^^^ . hirpo^ 

fcs est CTcdwe, 2,iu esse quoque nom. ^g a Pint ex- ^^^^^ ^^^^^ Toce>ioii 

phcatum, sed ita temen, ut venim interpretaUonis istius ii„dcnbroJus legit d^^va, Fabricius mavult 

sententiam non potuerim assequi. Conjecturanj m^ ^^^^ D?posteriori vilcab: Fabric, observat, iUudb 

de orig. huj. cognominis repetenda e v. iEg. lij OU, ed. Paris, scribi voXeyyy, in ed. vero Leid. Meorsii eokjt^ 

significsnte id, quod est tenue,. subtile admodum et mi- ^ijy, ipse autem censet, legcndum esse ffw6b% prt^>ter 

nutum, fiictam in Panth. iEg. 1. v. c. 11. §. 25., hie non testimonia, quse illic affcjt, et nos etiam appooemus in 

repetam. Meliora et solidiora nemo hactenos me docnit, artic. £w6is, ubi vocem banc interpretari oooabimar. 

ottse libenter audire, ct sequi etiam, paratum me semper Itaque in ista Fabricii emendatione iibens acquiescb.' 

fiitunim ibidem testificabar. MiW quide^ demde in |-« ^x^^^y^^^ Canis sidereus, quern JEgyptii Solechju 

mentem veniebat voc. U|6U UO ( quo designatur vocant, ut tradit Ccel. Rhodig. (xvii. 27.), dlicens inde 

peregrinus, hospes, ad vena, Ps. xviii. 45. xxxviii. 12. Cynicum annum vocatum esse." H. St. Tfaes. i. p^ 593. 

Rom. xvi. 23. Act. vi. 5., sed non audebam ad Ty- Vera lectio est trijQts, et harporiiay, ut vulit Jos. Scaliger 

pbonem leferre. Nec placet, cuj. antehac menti- de Emend. Temp. iv. p. 247. ed. 1729., obi citat Hora- 

onem fiicere neglexi, sententia Bocharti, nom. l^iv deri- poll. i. 3. : l^cs bk irap* aWcfU iarly ktnilp, Alyvrriorl 

vantis e serroone Hebr., Geogr. S. 1. i. c. 1., niminim e KaXoijfieyos lASts, 'EXXtiytorl bk 'AarpoKi^wy, os cal bontl 

nom. Semi, qui erat unus de tribus Noachi filiis. PaenXakiyrwy Xotirwy iLoripuy^ Sre fjtky fi€lSi^y, &r€ b^ fanh^ 

* Smun, vel Smin, Copt. IflUO YH aut IgfUIH, ^y^riXXwy, Kal Sre fiky Xafinp^repos, bk, o*x ol?r«r fri 
nom. Numinis iEg., non divcrsi ab Esmuno, de quo jam f ''^ to^ov to^ Aarpov ityaroX^y, <n|/ti€ioi^- 
p. 72. dixi. /ic^ irepl wayrwy T&y ly rf kytavrf fJi€kX6yrtty reXeioOiu* 

« Smun et Smin, sive SchmunetSchmm,fuit nom. du- ^"^""^P ^^'^ AXdy«« (icai) roy iyiatn-oy, 'TLtny Xlyovmy. 

arum urbium in iEg., sic dictarum de Numine cognomine, ^- Hoeschel. : H«c lectio (fitnpoKvuty) Ms. Cod. Aug. 

cuj. modo fecU fuit mentio. Altera istarum urbium vulgo J«™ Atn-^os Ktiuty." Voce darpoK^my caret Scbndderi 
dicitur Panopobs, altera Hermopolis magna. Plura qui ^J^dJ 

velit, adeat Panth. ii. c. 7. s. 13. * L$|u. Absinthium. Append, ad Dioscor. iii. 26. 

*£o/3^X. Chamaeleon niger' sic Mg. appellabatur, p. 453. A scriptore Arab., ap. Kircher. OBd. t. iiL p. 77* 

teste auctore Appendicis ad Dioscor. iii. c. 1 1. p. 452. Sumi vocatur. Videtur autem hoc Absinthium distinctom 

* Zo^. Nomen iEg. Tragii, sed diversi ab altero esseab Absinthio marino, de quo Dioscor. scribit iii. 27-: 
Tragio, quod tantum in Creta insula nasciscribit Dioscor. YlXeiaroy ky rfwepi KamraboKlay Taiip^ opec yevyarcu, 
k. 49. V. Append, ad ejusd. lib. iv. c. 50. p. 465. xal ky Ta^volpei rfi^ Alyiiwrov f iiyrl OaXXov oi 'IoiokhI 

' Sanwolffi Fbni Orientalis p. 103* 

* PneiTerst Dmsias, in notis mayjoribus scribens : Vidstnr esse toc. iEg., ctij. tdeo explicationem post snbjangit" Monet sotoa 
Ckotioa, quod hie additnr, careerem iatnm foisse locmn, nbi Tincti erant regis captivi, id non tam ad expUcaDdam toc. Sohar, qnaai 
ad diBtingueDdom istum careerem ab aliis carceriboi, positum videri. Grotiom alii imitati suot. 

' Adde Lex. La Croz. p. 99. 

^ Jabl. seqnittir Scholtdas 1. c. p. I4. Michaelis vero in Sappl. Lex. Hebr. p. 1721, SS., aaxiliiun pro iUostranda voce TV 

petit ex Arabom ^ vigiiavit, nt "VTDn sit dornns ezcubiarom, pnetoriam. tamen sibi sUqaid soperesK dabii A 

simalat, ortnm e differentia litenuram ^ et D* 

^ Fabricii conjectttram Jabl. Panth. P. ii. p. S7. coroproba? it. Liccatne per leges artis Critic»| ««Xvx^ matare in com iMts 
sit vocabolonun per^inonun discrepantiai equidem dobito. 



E. JABLONSKII VOCES iEGYPTIiE. 



cclxxxi 



Xpwvnu. SimiUadeditPlin. xxvii. 7.: Est et Absinthiam nmtfy Talmudicis rnD> Arab, z^y^ vel est nataK, 
marmum, quod quidam Seriphium vocant, probatissimum ^^^nari. Nomen ab argui^nto indit^ Quippe in 

inTaposiri^ypti. Huj ramum Isiaci praferresolenne Arsinoite Nome Crocodito^itani CrocodUum. quendam 
habent. Cf. xxxii 9. E senteutia .Pignoni, repnesen- appeiiabant a se certis ritibus consecratum et cultum," 

tatur Isis m Tabula Bembina s. Isiaca. Senphium vel cet Ubi Ulud probo, quod vir eruditus loiJvor pro 
Absmthium marmum manu pnetendens. V. ipsam Crocodilorum specie habeat. Non certe niJn. 

Tabulam et Pignoru expositionem p 14. f^j^ commune quoniicunque CrocodUorum. Ceterum 

. ♦ ZofjLipia. Helleborus albus. Append. Dioscor. iv. . /^r^«v»«v*T » j i 

130. p. 473. Fortasse in hac voce supersunt vestigia '° ^^P^; bbris l>UTJ^.l occuirere pro CrocodUo, 

^ . . M 1 3P II I. «V»rMl nou facile credidenm ; quamvis in Scala Coptico*Arab# 

ii6miiiis, quo Hercules ^g. appellabatur, AUU* ^. , . , Trrnrx^iP'^ri * . 

Cf. Pantli.ii.3. §.4. Favctautcmhiiicconjecturscquod Kirchen p. 171. legatur lllUUTJtl (Pi-suchi) 

scriptor istius Appendicis 1. c. adjungat,- Helleborum Crocodilus, atque idem dubia ej. fide testetur WJkms. 
albumaProphctiss. Magisvocariy<}rw'H(!idicXeio«,geni- ^« ^^^P^- P- HI- Cum autem Bochartus 
turam Herculeam sive Herculis.' l^vx^v expoueret natatorcm s. unnalorem, id non e Img. 

• Sopoep. Aristolochia. Apul. de Hcrbis c. 19., ^ausit, verum ex Hebr. et Arab. Quare vix ac ne 
ubi alii legunt Sophoph. In cod. MS. Voss., quem in ^« quidem dubito, quin aliud omnino loi^xo* iEg. sig- 
Bibliotb. Leid. evohrebam, siclegltur : ^ptii Sopoep. nificaverit, tametsi de vera significatione nihU cerU possim 
Camemelos. Opites. In Append, ad Dioscor. iii. 6. p. afferre. 

451. scribitur looo^^. Auctor Arabs ap. Kircher., t. iii. * Sampsuchum. Append; Dioscor. in. 47. p. 

(Edipw p. 72., habet Saphscph, et Hebr. intcrprcs Avi- ^^4- Freq«ens hoc ftusse m Mg., docet Hesych. Ip- 
cennse ap. eund. ^BD« Sampsuchi nom. fuisse JEg., auctor est Plin. xxi. 2. 

♦ loviT€fx\Poy kg. vocabatur TWaspi, s. Thlaspidium, Vide supra v. Id/x^o^^o* p. 259, 26o. 

teste auctore Appendicis ad Dioscor. ii. 186. p. 446. * 2^af)if est nom. alicuj.Nuramis iEg.,ut testator Cra- 

• ♦ 2ouy est nom. iEg. Viticis. Vid. Append. Dioscor. tmusjumor ap. Hesych. in loco valde depravato v. UaafiU' 
i. 135.* Xi7s,iibi^AiyvTritf^«Xdx<>P^* [Cod. Marc, 2<$X^**»Edd.] 

* ♦ Sov^r. Qu« de ista voce scripsi in lib. de Remphah Eundem locum sup. tetigi p. 192, 3. Si recte se habeat 
iEg. Deo §. 10. p. 49, sq., nolo hie repetere.^ scriptura J^apis, erat forte cognom. Isidis, significans, earn 

♦ lovtpX^. Append. Dioscor. iii. 31. p. 463. ait, sic praeesse genera tionihominumetanimalium,etcompositum 
jEg. vocari Stichadem s. Stoechadem, quae gignitur in ex artic. CHX et v. I^HXIPI concubftus. Quam 
jnsulis Galliae, e regione Massilise sitis dictisque Stce- aliasque conjecturas proposui in Panth.\Xg. v. 7. §. 7» 
chadibus, qu« numerantur tr^ a Plin. iii. 5., Prote. Postea in mentem veniebat, an huc*pertineret CmO Y- 
•Mese et Hypea, 1. e., Ihmrri, M^ari et Tirana. A Plmio q » ^ ^ 

non differt Mart. Capella vi. p. 206. Legitur illic in «l"«<i ^} ^Y^' ^ Ovum mysticum 

cditis: TresSt(Bcliade8,quarum hac sunt nominasingu- Orphicorum, suae dubio desumtum ex ^g. Theologia. 
larum, prima Themista, secunda Pomponiana, tertia V. Euseb. in. Praep. Evang. p. 69. ed. R. Steph. c. xu 
Hypea. De h. 1. a me consult! La Crozius et Hemsterh;, P- ^ ^ ^- Nolo tamen diffiten, esse ovum ovo simihus, 
Tespondebant ambo, verba Capellae sic in integrum esse quam sunt voces ClUOY&J et J^api$. Suapica* 
xestituenda : prima Prote, Mese secunda etc., quando- bar autem in Pantheo, nom. X<^apu esse depravatum* 
quidem in Cod. MS. ^st Prothemisto.^ Sed hoc obiter. Si enim legeretur l^pax^h huic fortasre aUquid lucis ac- 

* lov^os, Crocodili quaedam species. Damasciiis iti cederet e Ungua ^thiop., in qua vocab. hoc significat 
y. Isid. ap. Phot. Cod. ccxlii. p. 557. ed. Hoesch. p. vesperam et tenebris vespertinis occultaiitem. V.Morini 
1048. scribit: 'O Zov^of iUatos' ovoua KpoKoheiXoVf orat. inaug. de Linguarum original, utilitate p. 34, 35* 
Kai elbos 6 Soils' oh yap &biKet SHov o(^y, Suchus Justus ; Mihi tamen hie tenebras superesse, non invitus fiiteor. 
honi. autem est et species Crocodili; .animal enim nul- * l,rafi€V€fifis nom. est regis Theb* quod iUustrare ae- 
lum laedit. Insignis est in banc rem locus Strabonis, queo, cum ore quidem interpretatkmemr ejusdem adjeoerit 
testis oculati, xvii. p. 558. [Il65, 66.] scribentLs: Eratosth. ut ad huj. Catalog, jam significavi in Vigno^i 
KpoKobelXuy bk voXis ^roXelro (urbs Arsinoe) irp^epovy Chronol. S. t. ii. p. 76l' ; 

^^f>a yap kv Tf yofif rovrf rifuieri rov KpoKobetXoy, Kal * Irefi^y, Polygonon, s. Proserpiuiaca. Appeqd« 
Vmv iepos irap* avrois (^.) iy Xlfiytf KaG" aproy Tp€<lt6fi€yog, Dioscor. ad L. iv. c. 4. p. 462., ubi multa alia ej. bo- 
XeiporiOrjs roU lepeverc KoXeiTai bk 'Lovxps' Tpitj^erai bk mina recensentur, etiam Mg. Oe^iy, de quo dixi suo loco 
oitIois, Kai Kpeaen, Kal o^yf, TpoeriffepoyTuy del tuv ^iyuty, p« 88. Ap. Apul. de Herb. c. 18. vocatur l§temphim.9* 
tHy ewl Tf^v O^ay hfixyovfiiyfay — ef/pofiey bt hrl rif ^(c/Xci Stemphin. 

KtLfievoy to Bripioy Trpotriiyres b^ 01 Upeis, oi fiky bUarriffay Src^vi;. £b nomine Thymum appellari Mg., scribit 
«tvrov ro oTo/ia, 6 bk eiriSriKeTO ir^/i/ia, Kal TraXcv ro k-pias' auctor Appendicis ad Dioscor. iii. 44- (454.) [^' Irc- 
etra to fitkUpaToy icaHipaaf KaSaXofieyos bk els t^ Xlfiyriy, t^dyrf dicitur a quibusdam 6 Bv/ios, ut habetur ap. Dioscor. 
biil^ey els to iripay.^ *Crocodilos JEg, dppellare solebant Eodem auctore (iv. 147.) oTefayri dicta est aliquando 1i 
X&fi^pas, uti Herod memoriae prodidit, etinfVa a me di- b&<l>yri 'AXelaybpeia (Sprengelio Hist. Rei Herb. p. 192. 
cetur. loi/xos vero videtur fuisse peculiaris aliqua Ruscus Hypophyllum), quia ex ea victores coronaren- 
Crocodiloilim species, quod satis luculenter Damascius tur.'' H. St. Thes. iii. p. 1027> g* Explicatio est H. 
L c docet. E Strabone autem baud immerito coUigitur, Stephani ipsius ; nam Dioscorides habet nil nisi verbay. 
Suchos proprie appellatos fuisse Crocodilos mansuetos, a oi bk oTCijidyfiy KoXo^ai. Edd.] 

Sacerdotibus in urbe Arsinoe veluti sacros nutriri'solitos : * Itoixos est nom. proprium regis Theb. quod ab 
quale quid etiam in urbe Ombo fieri consuevisse, ^lianus Eratostb. explicatur 6pfjs iiyaltrSriTos, Sic eniin vulga- 
9criptum reliquit de N. A. 1. x. c. 21.^ Nec aUter runt Scaliger aliique, et verterunt, Mars absque sensu. 
Bochartus rem cepit. Nam Crocodilorum noniina ex- Sed male. Non me pcenitet conjecturae in Vignolii 
ponens, de Sucho naec observat, Hieroz. p. ii. 1. v, c. 1 8. Chronol. S. t. ii. p. 743 et 744., ubi pro ^i^^ legi vole- 
Secundum est 2oD;(Of. — Durat hodieque nomen. Nam bam dpu, i. e., monente Suida, o /i^ ix'^^ piva,. qui 
Crocodilus Copt. Soi/xt, Suchi vocatur, quasi KoXvfiflriTriy nares non habet, sensu odoratus caret, non bene sapit, 
dixeris, i. e. natatorcm, s. urinatorem. Hebr. enim cui deest acumen ingenii etjudicandi sagacitas. Idcirco 

' Idem oliserf atom a de Schmidt in Opnsc. JEg, p. 109. 

* In Nothis Dioscoridis p. 443 ed. Saraceni legitur uvfA, Qnod rectins videtur* Pro uTfjut Utw; ibid, reponendom aTfxa "ifiwsn 
3 Monuit aliqiiid Almeloveniiu in Add. ad notas in 8trab. p. 1399. 

^ Ita etiani Martianum Capellam emendavit Wesseling. ad Anton. Itin^ p. 513. 

^ Pro hiOyiiu legitur in Cod. MS. Medic. hi9n%tf et pro narn^mrt^ qnod Casaabono sospectam foiflse videtar, idem Codex pr^bet 
^^lL"h ut in excmplo ineo A. Gronovios notavit. 
. 6 Cf. Herod, ii. 69. 

7 Motaritne sententiam Jabl., dubiom fit, argumento annotatioms in Pantb. P. ii. p. 71. In Lex. La Croz. p. 97, nom* GrocddlU 
GO Y^I, auctoritate Scalft Kircherian«, locam obtinuit. 

^ AUnelov. ad Strab. xvii. p. 1166. pro Zovxo; leg. censet £«oc*f, cum sit terminatio in is ^gyptiis admodam faioBilians; exi«timat« 
que, hoc genus Crocodilorum accepisse nom. a v. Hebr. nDD> antrum^ spelonca, qnoniam iirpaioditros n6n tantom^ ted'etiAm inaqtru 
ac spelnncis alebatur. Nec aliter £z. Spanh. de V. et P. N. p. 150. Vide tamen Micbaiilis Snpplem^ JLex. Hebr.|>. 1748^ 40. 



fcUnv LEX. VOCUM PEREGfl. IN SCRIPTTrGR. OBmRUM. Cn^aM-^sm 

aioftiMioiui eifQ ab JSmtpstb. addit|ir iwaiaOnros, untu TAftm, 4m «b altcio lateie JEgjptam daiiiklMat. cx« 
<^|iau. DidUtt odor CGOI in vers. Copt. Luc. u -rtkAO ^HAO. . - us_ 

w*«u«AH.^ ♦w.. /^£ir\T«??ifi •^^if dcquo deindcdioeluT. Herod, n. 30. hosoetcr^ 

P». xviii. 34., ct saspe alibi. Ent igitur Utf U1.A.IU, muio* iitatiiit, liinc a meridie, et illinc a septeotiM^ 
2rt^o#,poBeBSi>dortm, odorecarens, quinonsentit. iEgypti.. Nominat quidem Ekphaotineih, sed ilia a 

•Xv*viy, Sycnc, urbs antiqaissima et celeberrima in Syenc disteminatur laBtum Nile iuvio, qui inter frtnat- 
jEg.y Arab, jam dicta ^^\ym\ As van s. Asseyan. Norn, que urbem medius fluit, quod diMtte testantur Aristida 
▼arie dim scriptum fuit. Hebr. dicebatur rWD Ez. et Strabo, laudati a Berk, in notb ad Steph. Byi. p. 340l. 
Mix. 10. %xx. 0. ubi nJID TOOD vertendum, a Mig- ubi adjunguntur testimoDia Vitruvii ac Ponponii lM|cfae«* 
dolo Syenen usque, * non vero, ut fieri assolet, a turn ♦ Sylitho. Bulbus Scylliticus. Ita Apul. de Herbb 
Syenes. Utera n in fine voci» HJiD est paragogica c.42. A scrlptorc Arabc, in (Edipo Kircheri t. ia. p. 74. 
localis, quam vocant Grammatici. Vastaretur tota appeilatur Slitba. Plura de ilia herba vide ibid, 
^gyptus, ab urbe Migdol usque ad Syenen. Oppooun. , j^^^rf. Lilium. ' Testis est auctor Appewl. ad 
tiir hic dp* urbes JEg., altera septentnomilis, altera au- pj^^^^^]^ ^ ^g. p. 457. N^m. iEg. lilu comm!iarn«e. 
strahs. 7130 est eadem urbs, qus Gr. vocatur MayddK ^ . . o duDT , - . ^ m# ^ - 

X3f s. Mdy^Xof , memorataa Steph.-Byz. et Geographis tur fuisse C^k" tltf I. Tk k^vu rw &ypo9 Matt. ti. 
aliis,ac diu ante hosab Herod, ii. 159.; Gr, nom. ur- ^g. Coptus vertit, HiaPHPI HTG TROL 
bis Syenes non eod. semper modo scnbitur ; ap. pleros- ^^i^ a^^em oogitet, sermonem hic esse de Liiionua 
^ue quidem Historicos ac Geographos Iv^vri, consen- gp^j^ peculiari, agresti nempe; etiam Luc. xii. 27^ «bi 
tientibus etiam codd. MSS. ; ranus Xojiviy, m cod. Alex, ^^^^ legitur, ra rp/va xfi»f aifikret, Coptica venio 

Tersionis rwv Lxx. Ez. xxix. 10.; item lovifiyri in eod. lixTTO OU'DT •Y»£> Ttmn r^£l*TVTHI 

eod. Ez. XXX. 6.' Ista scriptune varietas usu nobis Iwbet, llxlloi'nr'l llUlO I^OUAIO^lt 

venire potest, in originem nominis inqnirentibus,' de qua Adde Ex. xxv. 31. Potucrunt tamen lilio alia foisae 
plerique Geographi tacent, magis de situ urbis et anti- nomina ap. iSgyptios, sicuti ap. Grseooa florem il" — 
qnitatibus solieiti. Qu« Leo Africanus in Descript. modo Kpivor, modo Xelptov nuncupatnm ftusse, wnrm 
Africse p. 727. de alia iEgypti urbe Asna, non ita procul Forte etiam nom. istud, quod in Append. Dioscor. 
ab AsTun dissita, his verbis commemorat : Asnam anti- tur, fuit mysticum, propbetisque et sacerdotibua »! 
quitus Senam vocitarunt, qua nominis immutatio ab usitatum. Praecedunt enim iilic bsec verba, I l ft^ f r t 
Arabibus dimanavit, quorum idiomate Sena rem fcedam olA^a 'Apiu^s, 'Oiredi^s alpa ^ywcoScAw, qu« vcrti solei^ 
aeturpem significat. Asnam igitur appellarunt, h. e.. Magi Marl is sanguinem (vocant), Ost banes aurwn Cnw 
pulchram et elegantem, quod situ peramceno juxta NUum dili. Videntur ea ad ^ptios pertinerc. propto; noH 
ab Africs parte constructa sit; h«c, inquam, mihi in tionem Crocodili. In Ivft^au^ quidem vestigm nm 
memoriam vocarunt nom. ^ypt. urbis Syenes, cui haec 'Ap^**** reperire mihi videor. Quamvis Mg. non habcrart 
ipsa verba apprime conveuire videntur, nec minus nom. Numen peculiarc, Martis nomine dietum, tanen cniia 

V» • mVPW a?« Marte Gr. potest comparari iUud iEg. Nuasen,^ quod Gr. 

ab Agyptiis impositum. ^OTfcH emmJE^^^^^^ QuaSobiem Stella Martit 

«im,pretiosum, F«^^ lapidi- ^ . ^^^^^.^^^eUa Hercnlii. Vide Panth. 

b^^^?^ 6 »-^^S4. Jam ve«> Numen hoc, H«cnk., 



«aa MBoy Tluioy iroKiy a Coptis interprr. ita versa sunt. ^ ^iltn* ™^ 

6aoTe niHOYH. neu nimn i^-iirCi:,^£;. c^^^^^ 

rivrrKfTT r\Tfr^f\9ifirkTtzT deTerraGo8en§. 3 , iunotisadEratosth. cataLp.739.. 
6Hul^ 6HC0 Y6Ji^* Vocem jkopyaplj^y potissimum in Panth. ii. 3. §. 3.ac seq. Id ipsum wmtA 
Matt, xiii. 46. similiter redduut Sic et de Nardo legitur opinor latere in priore parte vocis Xv/i^c^* Si Uceret 
Jo. xii« 3. In qua explicatione confirmor a Vaoslebio, legere Zv/LMrvat^v, baberemus voc., quo Propbetas nfe 
qoi. in Itin. iEg. p. 18. observat, Isvan Le. Syenen a Magos significasse Lilium, auctor istins Appeodids testa- 
Copt is appellari Sovao. C0Y6H vero Uteris Lat. tur. Nam CHO^ est sanguis, in permultis locia ver- 
vix aliter expnmi potest, quam per Souan. Quam bene sionis Copt. Pentateuchi, Psalmorum et N. T. Erit igi* 
avtem Syense nom. hoc conveniat, coUigi potest ex Leone tur lv^*ryau^, al/ia to9 'Apius, sangnis Hercalis» vd^ 
Africano, ubi situm urbis Asuan ejusque commoda recen- quod idem est, Martis. 

set p. 728. Quibus addi potest observatio Herbeloti • Syneclion. Apium rusticum. Apul. de H^U €♦ 
Biblioth. Onent v. Asuan. Possit Zvi^ni etuim explicari 

^ • — ^•-^xV^^ •Ivir0oiiKa. Ricinus. Append. Dioscor. iv. l€4.p« 

(TiH enea, vei gie oYenea, termi- 474. . . 

nils seculi sive mundi, nempe Mg. Est enim Syene, re- £i^p<y( et Zvpiyyer. Vide pecuUarem meam ea de va 
apectu iEthiopise, ^ Af>x4 Qril^atios* Quem in modum Dbsertationem MSS. ^ 

■ Dudam alii hanc verbomm Hebr. ioterpretationem probamnt, a qnibas noa diMentiont We saeling. ad Apton. Itin. p. 171.^ 
Veoema ad Ez. xxix. 10. p. 145., Michaelis Suppl. ad Lex. Qebr. p. 1726. Obtenratio autem de osu rov n paragogici fiu»t, al 
hand necesse sit existimare, particalam "{^ asqoe ante deiicere, ut visom est Wesselinp^io, viro 80iiimo,.a qao nonquam ilia> 
eedo, mai amor veri postalet* Miror magis, Dathram Hebraica Ezech. xxix. 10. vertisse, a Migdole et Syene, atqae xxx. 6., a Hag^ 
dole et Sevene. * To tamen lege, qae ad Herod, loc. a Wesseling io notata sant. 

2 In lapide antiqno ap. Pocockium nom. scribi lunvn, monet Forsteras Epist. ad J. D. Mich. p. S5. Lat. codd. cditi eaieadatiofea 
exhibent Syene, sed MSS. variant. V. not. ad Anton. Itiner. p. 164. 

^ Hinc dicilur Syene ^Xt; Aiy^rov xal AlOtnia; a Steph. Byi. cuj. exemplo meo sua mann adscripsit Petr. Bormanmu : ^urmf^ 
Aly. emendatur in Diction. Qtofr, Loyd." An sic recte emendetar, dubito ; et aui non nesclat scribendi rationem, quam Steph* 
tenet, mecnm dobitabit. Si quid motandam sit, msUim, Zv^n, nvxic fjJ^ xly. no! ai9., quod est in MSS. 

' Locifl, a Berk, citatii, addatur alius Strabonis xvii. p. iias. quo teste Syene et Elephantine fnere Zfoi ^ AlyCmu nml 
— Posteriorem Jabl. conjectqram de orig. nominis repetiit, sed non sine vitio, Scholtiins in Repert. f. B. a. M. Litter, t. job. 
14, 15. Novam proposnit Forsterus 1. c. his verbis " Erat certe (Syene) prima £gypti 



_ _^ . » , v-.» — , r Mr habitatio versus ^thiopiam, ande et i , 

idem significans,habuit CO^I HOYH8>9 pnma habitatio.*' In fragmento Vir» Mattbset AbbatisSahidico,ap.MuiigardL 
p. eclviii. mentio est urbis iEg. CHH. Dnbins hsrebat emditns editor^ intelligeretne Syenem, aa Cyaem, aa aliam qnampiMa 
arfoem. Quid miri ? Etsi enim mnlier, civis urbis Sne, habitasse dicitor Babylone, urbe Xf^pt,, ex eo tamen sitos orbis alt^rioa talo . 
definiri neqnit. — Quse plnra alia de Syene dici postent e Oeographis veteribns ac recentionbns, Strabone, Dionysio Per. et ad eaai 
Enttathio, Celhurio, Wesselingio ad Anton. Itiner. p. Id4,5., Michaelis in notk ad Abolfed. p. 97, 98. in SoppL ad Lex. Hebr. et P* 
ii. Spicil. Geogr. Hebr. p. 39— 4f ., atqna aliis, CBm non admodnm hnj. siat loci, silentio premam. 
^ jEst, quod doleamus, dissertationem hanc inter Opuscnla Jabl. MSS., qua mihi Ruhnkeninsedenda commendavit, aoa iaveaifi. 

riegeni" 



Aliana tamen ex parte damnum istud resarctetnr periegendis doctu observationibos in Panth. ^g. P. iii. p. 175—181. bmno vero 
eraoibile fit, integram istam Dissert, a Jabl. insertam esse lihro eniditissimo de Memnone Gr. et JEg. p. 65—69. Qiue ilHe de aati- 
qaaorigiae, forma, usu vario, nnmero, hodiemaque Syringnm conditione prope Thebas ^gypt., docte disputantur, neraini non plaeev 

Vaal; at vera miaoS certa videbttur moltls origo nomiais x^yyfc ^gyptiaca, ducta nempe e v. !2CHPI— A^~Ci)3Xl} 
8eri-«Q»8ehaif Ea. xxiii. S4. eohuaaaai tignificaate, eamqae inscriptam stixtf con t«iyp4ff. Voc. liOftyf esse origino Gr., cam alHs* 
vultH«awttA'iaLaaaepiiEtaugB,L..Gr.p.94i» Qa^haheatHa^eh.ct Snid. w. Zi^«x(y i^7irtr,l^«r7«f| et doctahonhiesinBetiBy 



p. E. JABLONSKH VOCES iEGYPTIiE. 



J^^i^ SphmiLf Abunde notte »ant Sphinges, quanim Njmph. g. 24. p. 264. Obsetvabant BocUaitus Hiefoc. 

^aput et manus erant puellae, corpus canb, ungues leonis, P. i. p. 691. et Wilkins. de liiig. Copt. p. 111.; Canite 

Cauda dracpuis,al«Bautem avis, si hb ornata^^^^ ^. vocatum fuisse COGIC vel 0111101, sed 

pmguntur Sphinges Gr., non omnes Mg. Hinc' Auso- feUebantur, in errorem ducti a Kirchero. Scribit autem 

miu Id. 11. 40.-Terruit Aoniam volucns, leo, virgo, pi^t. de Is. et Os. p. 375., lu^i AlyvTmarl tnuiairu 

triformis Sphinx volucrw pennis, pedibus fera fronte ^ ^ graviditatem vel utero gestare. Qu« 

puella. Solebant . Mgyptn collocare Sphinges lapideas _ ^ . 

adaditum* templorum; ut testator Strabo xvii. p. 805. "^terpretatio non repugnat lingua Copt., in qua U'P 

[1158]. In monumentis Mg, antiq. perfrequenter con- est uterus, et cum nota generis fcemin. T*«-*0^^ 

apiciuntur figurse Sphingum, quod Pignorius in Expos, atque (Tl est accipere. Erit igitur (TI — O^i 

Tabute Isiacae et alii ostendunt.' Si vera scribit Diod. rf^ti, qua; accipit utero, h. e., utero gestans, gmvfda. 

S. ill. I). 167.. c 25. Sphmges circa Trododjticam et si w in vocab. l^U tantum est terminatio Gr., intelligi: 

^thiopiam cxistebant, forma his non absraiUes, qi^ ^ur cur idem sidus canicule etiam dictum fucrit Xija, 

Gctorumexhibentur, nisi quod hirsutie tantum differant. „t testatur Vettius Valens m cod. MS. V. Salmas. de 

t igitur ongo Sphingum quarehda videtur m Mg., ita Ann. dim. p. 6l5. Si autem nom. Mg. fiiit JmSI vel 

etm nam. X^iyfiion Gr. es«5 censeo cum Vossio Etym. aliunde id ducendum videtur. Confcrri possunt. 

L. L. ahisque plurimis, sed JEg., quamvis veram denomi- paucis monui in commentatione de Remphah k. x.. 

pationis rationem hactei^us ignorem. atque conjecturas et copiose in Panth. iii. 2. [" Viri erudiU Canem dcno- 

kTiorcs yix audeam afferre, et id eo minus,.quoniam ipse tare aiunt ap. Coptos. Sit ila, per me licet : aliter tamen 

La Crozius mens, ea de re a me consultus, ignorantiam veteres ^gyptii, si Plutarchum audiamus, de Is. et Os., 

8uam fassus fiut. ^^alrti rwyatv ^ t6 nJeii^, in quo nihil est, quod ad 

^oivos videtur plerbque vox Gr., significans juncum, voc. pertineat proprie et jure suo. Quod subjieit 

funem, juncbtextum. Sequuntur illiscriptorem Etymolo- ibi auctor, ii6 rat nafUirporfls yevouivris rov ovSfiaroi, 

ffici M. V. Ix^^^^^' Quandoquidem ^gyptii calamb et 'EXXiyvicrrl k^v KitcXrirai to Aarpoy, firep tiiov rffs "Itrtiot 

fiittibua intervall% loconim dimetiebantur, ayoivos fuit yofjJ^ovmv, lusus ingenii est, quo rem ipsam tangit, noil 

certummensurse genus ap. eosdem, ut jana supra p. l64. vocabuii iiidolem.'' J. C. De Pauw ad Horapoll. i. 3. 

•q. docui, Adjungam verba Suide, v. Ix^lycs, ut simnl ubi, "leru bk trap* Alywrrloii karly inrr^p, AlyvTrritnl ra- 

castigem ^i/3Xei///ay eruditissimi Kusteri. Scribit Suidas, \aifieyo$ ImBis, 'EKKnyiovl ik 'AtrrpoK^tay, 8s col Socc? 

Jx^^'^hfJ^rpoy y€kipyu6y'^sffliny'Bpi&i<^ fiaaiXttkiy Tity Xoiirwy inrripwy, &-€ fiey fulSwy, Sre it 

tAv laroptmy. Kusterus autem, exbtimans respexisse ^cffwy iLyariWuy. Edd.] 

Suid. ad loc Herod., quiexstat Libro 1, pro Ik if bevrip^ * li,s, IIoi/i^v, Pastor, interpiete Manetbone ap. R 

forte scribendum esse iy rp irp^ opinabatur, eo tempore Josephum contra Apion. i. p. 445. Sed de h. v. dicttnr 

" " — J--- -V xOO.^de iEgyptiis testan* infra ad v. Txa^s. 



immemor verborum Herodoti iL 

|is,quo8dam agrum metiri ^oXyourc. Cum autem Grseci, •lu^eipa, Ophir, cuj. regionia mentio est frequentior 

de ^g. mensura loquentes, semper voc. axoivos adhi- in V. T. Oampum hitissimum dbputandi de situ Opbir» 

beant^ videntur significare, earn .£gypto suam debere ut iogrediar, opus oonest, postoperam ea in re navatam 

originem, et ^gyptib propriam esse. * Fatendum tamen ab Huetio, Bocharto, Relando, et plurimb alib. Paoct 

est, interprr. Coptos voc. 07^01 vot et ^x^cWov, quoties in tantum monere velim de nomine, quo appellatur m ver- 

Ubrb S. Codicb occurrunt, semper reddere voce alia sioneV.T. Alex., ubi tamen magna est lectionb varietas 

iEr., nempe H08 et HOft HPUIUJ. Quare t° '^'^f 5*^^' ^S"*"*^"^ t"^ 

certi quidpiam constituere vixausim; quamvb Herodo- }^H^J^^P^.i^^k^ 2a^]9, io^jp, 2ov^V>» 

tus, Strabo aluque scriptores Gr. hunc in modum de ^'^^ ^^^ '^.^S- \ ^l- .?C»»«>»-^"V Job. 

Scbcenis iEg. loquantur, ac si ^ptu ilia ipsa voce usi f*^"'' JL'^''*^P t 

fuissent viu. 6.§. 4. vocat Ia»^/pav, ubi m MSS. etiam legitur 

•Xiials, g.2fiieif,ut alii scribunt, est nom. /Eg.stellse, 2^«f>ar et 5^ipav. Non ergo erat,^cur inSuidaXoti^V^i 

qu» Lat. appellatur Canb s. Canicula; et ej. fit crebra pro 2a«^Js citra dubitatiooem legendum, mutatunk 

mentio mlibrb veterum scriptomm, Plut. de Is. et Os. p. Kusterus m OfeJp vel Sumhter nulla de 

359. 375,6., de solertia Anim. p. 974. Horapoll. i. 3. causa 2o«^ip ap. Hesych. solbcitabant^ahger et Guye- 

Chalcidii in Tim. flat. c. 124. Porphyrii de Antro tus.^ Nomen Indiae Copt, est COh>IP, ut Kirchef us 

non admodmn hnc pertinent. [Sutd.: Zvai/I* h htntapvit hwfv^, K«J to^m^ juktCn £^p»yyi» fiaBum M rh Xo9«y t^^&0kf. 
Pbrynichiis Zm>. npoirap. in Bekkert Aneca. Gr. p. 64. : X^ptrl' ^ey«MV lo'rtv ivifAtvus, nai h ^^t( ii t«c Alyvniiat^ 

viffiyyti TMoi^i' fto-i nmraa^xtvif, " l£tfiyyi( dicantur etiam concavi sub terra memtos, b. caveroae in terra lotigae in modnm 
i^stube 8. cmnalis. Ahitotelet de Miindo, TbtvtM vaftfmoBh p^x'^ovt ff^fiyyuf ynsy Spiritns qui aberrans insinaarit Me in abetmsos 
Quoedam terne et ieaecos meatus." H. St. tlies. iii. p. IIS8., c. Ammian. xxii. 15. (al. c. 39.) : Sant et syringes sobterrenet quit- 
dam, et flexuosi secessas." Id. xvii. 7. (al. c. 15.): Aut in cavemis minntis terrarum, quas syringas Orsce appeHamtu." Edd.] 
Syringeff aatem, de quibns nodo dicebam, ab Arabibus hodie appellari dicuntur biban al molouc, vel bab al molouc, b. e., portas 
regnm, ut etiam explicant Pococke, Bruce et Browne ; sed minus bene, judicio eruditiMlmi Silvestre de Sacy, cuj. haec verba saot. 
^ 11 est indubitable que les habitans actoels de TEgypte n'entendent pas ce nom autrement que les voyageurs que j'ai cit^s ; mats je 
crois qn'il y a U nne m^prise. HH li (bAb) en Copte signifie une caveme. Cela me persuade que les Copies nommoient autrefois 

•as excavations, les eavemes des rois, HIUHB-HnPG HIOYPO (nibib anda niouroX Les Arabes, entendaBt pro* 
Boncer le mot bkb, qui, dans leur langiie, signifie porte. Tout conserve, et out dit b&b al molouc. Ensnite ils oot employ^ indiff^rem- 
nent le singuHer b&b on le pluriel bib&n : et ainsi s' est form^e la denomination actuelle. Strabon s' est servi du mot c^ttdihaM, qui 
«st pr^citement Vequivalent du Copte H IBH B." ^* Obss. sur TOrig. dn nom donn^ anx Pyramides d'Egypte p. 4f, 43. Quas 
cultisslma viri egregit observatio non parum confirmat ea, quae de Syringibns /Eg. Jabl. 1. c. commentatus est. 

' Consilio Jablouskii, de Sphinge Mg, dictari, non tam apta erant verba Ausooii, ant etiam Scholiasts ad Eurip. PIrbii. 46* p. 609., 
Tid Z^yyo l^tofS^i 9mf$hov fih /xi«» v^wtimuj X'*f^ vi&K Xi'wTof , xol artfiof, wrtpik ii S^itfo^, Xiynrtf Bvyarifa tXfiu Tu^Smt nmi *KxPr 
qnaro iEliani de N. A. xii. 7. Tnv Z^tyyn fAnroi ttit iifvn Aly^tnoi ri x»P«vfyo'* yX^fovrfc, enj&MOf fMv9w xo/xvA^oyrif, iiiMf^yjuf 
«u^MT»i Ikxtvmu, ertusKmnrti rv ti toD mofinwwwyntu rot) Xiemiiloi/c w^fxarof n^&eru mbrnf^ Kelegenda observatione Jabl. deSphioga 
et origine nominis JBg., sed ei et aniico prorsns ignota, redeo in memoriam eorni6, que scripsit Zoega 1. c. p. 140—144., ubi mnlt% 
49€tm disputantur, lectn perdigna, sed bio non repetenda. Hoc tantum unum attingam. Scribit vir emditus : Vera et prima vocis 
(Sphinx) significatio nos latet, neqne constat a quo hominum genere primum usurpata sit. Fmstra qnaesivi in Copt, lexicis Sphingb 
vocab. Gnpci in sua lingaa inveuisse crednnt, non plane io^irobabili etymo." At vero in Addendis p. 401. httc adjnngit : " Sub* 
vestt posfhac conjectura, f2|, vel quod antiquissimum est Sphtngis vocab., ob eophoniam postea in ^<ply( matatam, esse Copt. 

— 1&, ^ i*»tf*mf^ quod apprime conscntitonn reliqnis, qos deiEg. Sphinge disputavi.** Habes conjecturam, si non probap 
Mlero, at certe vero non magis dissimilem, quam est La Crosii snspicio, in Thes. Epist. t. iii. p. 169., abi vox Ji^y( dncitnr ex 
C4>PIIXHIS[, interpras s. propheta. {De v. v^lyf vide H. St. Thes. Ui. p. 1184 e. Idem in Ind. v. : <'b2(, 1. q. <r^y(i 
He8« enim fiinoi esse (r^iyyag, Lycophr. (1465.) rny^fCyytt vocat ftxiiov nW.'* Cf. Classical Journal, No. xxiv. p. 415—5. EbD.] 

* Ct Squire ad Plut. de Is. et Os. p^ tU ' Vide le Pitture Antiche d*£rcolano t. iii p. 305, 506. 556., et t. vii. p. 58Q. , 

* Eund. Kusteri errorem castigavit Wessding. ad Herod, loc. 

' XxoTfo; voc. Persicam esse, dnctam fortasse ab ^Lm( asani, quies, opiaatar Relandos pt. iL Diss. Misc. p. 255,6.9 auctoritate 
Athenei iii. 54. et Callimacfai ap. Plutarch, de Exilio p. 60f . — Alia plnra ad illustrandam banc voc. dabnnt roterpretes Hesydm^ 
t. ii. p. 1555., Bidpt. iii. Novi Thes. Philol. p. 407 — 409., Emesti ad Gloss. S. Hesyehii p. 26S^., Siirita et Wesseling. ad Antoiu 
Itiaer. pk 152., nbi -fit nieBtio mansionfs )l^g., diets Pentaschoeiio. 

^ In Jobi tamen locis Cod. Alex, habet "O^l^. £ Cod. MS. Ptehrtino-'o^^ adsariptiim est exempto editiotiis Aigentorat. a. 152& 
ounu viri docti, ut videtur, Jo. Fred. Gronoviu ^ Cf. Alberti ad Hesyclu v* UvfUf, 



cclmctf 



LEX. VOCUM PSREGR/ IN SCRIPTT. GR, OBnARUM. [pp. Sd7-r«48t 



et idii docent: Videntur ergo interprctes Akx; nom: 
Sophirae accepisse ab .£gyptiis, ut vocabula qusedam 
alia, de qaibus antea diximus, et quorum usus deiode 
UTaluit ap. Coptos recentk>res. Quamvis enim conce- 
deretur, Coptos nom. Sophir non ex vet. lingua JEg,, sed 
ex. usu recentiorom ipsorumque interpretum Alex., reti- 
Duisse et Indiae dedisse» quod scribit Reland. diss, de 
Ophir §. vL (Diss. Misc. pt. i. p. 171.), exinde tamen non 
consequeretur, ut iidem interpretes Alex. nom. Sophir 
non potuerint accipere ab iEgyptiis antiquioribus. ' 

* Imft^ofli. Erythrodanum s. Ereuthodanum, Lat. 
Rubia. Ita Append, ad Dioscor. iii. 16O. p. 460. 

* Tafiiyyri est nom. regionis in iEg. super., palmarum 
ieracis, unde et nom. accepisse videtur. Nam B6H1 
significat palmam, et TaxBGHI regionem palma- 
rum. Cf. dicta V. lefiivriovp. 274,5., quae hie nolim 
repetere. Potius adjungam, Tabennen fuisse insulam in 
Nilo, ut testatur Sozomen. iii. 14. * Idem apparet ex 
Nouv. M^m. des Missions t. i. p. 157,8. t. v. p. 222. 
t. vii. p. 41. Videtur esse The Me of Dooms in Pocockii 
Itin. p. 84. De eadem insula sine dubio loquitur Strabo 
xvii. p. 563. (1174.) "Etrri {h r» 0iy/3arfi, cuj. breyi 
ante facta mentio) kqI yfiaos 4 /loXtora cKipipovva toy 
Apitrrov ((pohiKo), fjieylfrrriy rcXovtra irpoffdoy rois Jyc- 

* Tdyu nom. est urbis Celebris in Mg, infer, cuj. aliquo- 
ties in Literis Sacris mentio occurrit. Hebr. scribunt 
Tzoan s. Tsoan. Erat urbs haec tempore Asaphi ac 
deinde admodum celebrata, tanquam metropolis ac re- 
gia, ut patet e Ps. Ixxviii. 12. 43. les. xix. 11. 13. xxx. 
4. £b. xxx. 14., sed et diu ante eonira fctatem, docente 
Mose Num. xiii. 22. Interpretes Alex, islis in locis pro 
\jnL habent Tarn, quod nom. est urbis» Or. Latinisque 
fcriptoribus^ de agentibus, valde notdm. No^os 
♦Tavirticos memoratur Herod, ii. I66., Nili (nofia Tavm- 
Kow Diod. S. i. 33. Junge Strab. xvii. p. 802. 813. (1154. 
1167.) qui scribit, Elra to Tayirixoy <n6fia^ 6 riyes la'iri- 
tc6y \4yov(rt' ical 6*Tayirris yofwSf xal ir6\is cv ahry [avtf, 
recfius in Cod. Medic] fi€y6Xri T&yu, Similiter Tayis 
dicitur Steph. Byz. irciXcs fieydXij Aiyvm-ou, Lat. nomen 
modo scribunt Tanis, modo cum aspiratione Thanis, 
monente Surita [ac Wesseliil^.] ad Anton. Itin. [p. 153.] 
Verbo attingam errorem Golii aliorumque, qui urbes JEg, 
Tanis et Tennis easdem esse opinabantur, bene tamen 
distinguendas. Tanis, metropolis Mg. antiqua, sita erat 
ad Nilt ostium Taniticum ; Tennis s. Tenuesis est insula 
in lacu, cui idem nom., sed scriptoribus vetustis non ita 
cognita. Quam observ^tionem, ut multas alias, me de- 
bere La Crozio, gratus affirmo. * Castigandus quoque 
est ^rror Fl. Josepfai de B. J. iv. 9. §. 7'» accipientis 
deMemphi, cum tamen ipse ahbi Ant. Jud. i. 8. §. 3. rectius 
intelligat Tanin. In vers. Copt. Pentateuchi ta^tur 

iiom. TOXHIH, sed in MS. interpretatione Ps. 

Ixxviii. legitur 2C3XHHf quae vox aut significat urb^m 

moUem s. delicatam, ut sumitur Matt. xi. 

8., aut potius urbem humilem, dejectam, depressam, 
qua notione simihve yocabulum occurrit Luc. iii. 5. Lev. 
j^iii. 31, 32. 34. pro ijrr. iyicoiXoy (das eingefallcn ist) et 



xiv. 37! pro KoiX&Sts. in 

MS. venione libri Psalmorum cxii. 6, et cxxxvii. 6. rV 

Totam hanc 

iEg}'pti partem humilem et depressam fuis^ omnes tor 
tantur. ' £ multb tantura laudabo Herod, ii. 4«» et Di6d« 
S. i. 31 et 36. qui lilvrareiy&rrira r^f x^P^ JS^yp^ttcm 
commemorat. Idem igitur notnine Tauis significaretarit 
quod Sallustius de Italia dixit ap. Servium in Ma, iii. 522«a 
Italia plana ac mollis. 

* Tanobus. Hoc nomine appeUatur mona^terium att* 
quod Thebaidis,de quo loquitur Hieron. in pne£ Regale 
Pachomii : Aiebat enim, quod in Thebaidis et in mooa*- 
terio Metanoeae, quod de Tanobo in pcenitentiam* felicti 
(1. felici) nominis cpnversione, mutatum est, reL IlfTempe 

HOBI in quam plurimis locis versionis Copt. Peot»* 
teuchi ac N. T., etiam in Liturgiis Copt, significat peccft- 

tum, et ePHOHI peccare. De usn praefixi 

a. OHX jam saepius dictum est. Itaque TSXHOIil 
erit locus peccatorum, in quo quis ducitur pcenitentH^ 
criminum ante commissorum. Idem locus, mutato un6* 
quo nomine, deinde dicebatur Merama, locus resmiv 
centium, furayolas x^pa, ut loquitur Euseb. Hist. 
Eccl. vi. 34. 

* Tai;a nom. urbis £g., cuj. membit Steph. Byz. r. 
Tava. De situ nihil certi habeo, quod dicam, neqoe 
etiam de origine nominis ^yptiaca. Cum tam in sent 
fuerit numerus vicorum et urbium in iEg., teste Died. S« 
i. 31., qui loquitur de 18. millibus, quin imo deplaribm 
30. millibus regnante Ptolemaeo Lagi; minim profecto 
non est, omnium vicorum et urbium nomen non poase 
etymologice illustrari situmque accurate definiru Novi- 
mus tamen, in Anton. Itin. Tava s. Tkua collocari inter 
urbes Cyno et Audro, nec ita longe abfoisse ab urbtbus 
Tanis, Thmuis^ aliisque ibidem memoratis. Si in Gco- 
graphicis tuta satis esset fides historica Xen<^hootis 
Ephesii iv. p. 56., crederem urbera Taua fuisse sitam In 
via, quae ducebat Leontopolin. Vix enim dqbito^ ^ttio. 
pro AicAOdvrcs fxky hk navra kicX Aeovrtit fy\oyrat w6kiv, 
legi debeat scripseritque Xenophon, AuXddyres fnky M 
Tava evl Acovrut ^pxovTat iroXiy, ' Erat vero Leontopor 
lis sita prope amnem Busiriticum, nec longe ab urbe 
Athnbe, ut docent Geographi antiquL V. Cellaii 
Geogr. Afric. p. 20, 21. 

* Td^v^ s. Td^vai, urbs Mg. distans a Pelusio xvi. 
millibus passuum. Ita nomen constanter scribitnr ab 
interpretibus Alex. V. T., quorum magna -merito cenat* 
tur auctoritas in rebus .£gypti Geogrsiphicis nomiaibiM- 
que urbium propriis indicandis, V. Jer. iL 16. mliiL 6, 
7, 8. xliv. 1 . Et. xxx. 1 8., quibus in locis habet textoi 
Hebr. Dn^STTil Tachpanhes. Vocatur eadem urbt 
^d^yrf a Steph. Byz., sed nugante> earn sic didtam fiiitff 
irapa ruty ^Kci toXXmv <^vofikytay ba/^ywy, de magna laoio- 
rum ibi crescentium copia. Ad^vat ILiXov^ioi est in 
Herod, ii. 30. In Itin. Anton. appeUatur Daphne. C£. 
Cellarii Geogr. Afric. p. 38. ^ Aliquando secutus ductuH 
scriptune Hebr. Dni)S)nD, Taphnas s. Dapbnas inter? 

pretabar aut Tapheneh aeteraam, sic 

enim urbs ob munimenta fortia dici potuit, cum ceilo 



' Nom. Sophiraee ling. Copt, a lxx. ifiterpretibm saintain etse, tnspicator qaoqoe Mieiiaelis in Spicil. Oeogr. Rebr. pt. ii. p. Id9| 
800., de Opiiir proUxiiis dispataos a p. 184w, atqae intelligens auri divitem Armbiatn. 

* Pro vnlg. Ta/Sf'n^ rn^w insBn^aUog ap. Sozomen. in codd. MSS« legitur h Tafimn^v rn; 6., quod, po»t Tillemont. t. vii. p. 678| 
probavit MingaveUhit not. ad JEg, cod. reliq. p. clxxxit. ; dabitaos, an I09U8, nbi Pachomias monasteriam fandavit, umqoam Sg. 

dietvs sit T'UXBCHHH^ qoin potins T^HXHGHHHCG. Reliqua antem, a viro docto illic adjecta, praeteribo. 

' Observationem deTabenne, non tamen laudato anctore, repetiit Scboltzius in Repert. f. B. n. M. Lit. t. xiii. p. 15. Idem dictn 
ttlim dev. Tavt;. 

. . ^ Errantis Golii come» fiiit Michaelit in Spicil. Geogr. Hebr. pt. i. p. 258., sed meliora deinde doctns. V. ipsins Annott ad Abaifeda 
pescript. JEg. p. 119 — I23»f et Snppl. ad Lex. Hebr. p. 2121,2., obi plura alia de nrbe Tanw. Etymologiai nominis Hobraicas 00a 
isprobat, sed ^i^tiacam, a Forstero illustratam in Epist. ad tpsnm scriptis p. 32. JSoega scribit, Tauin dictam ene de sitos ainonitale 
1^ — 6H6C^ ^ xafUtrvm. Videtof ergo cnm aliis permntare Tanis ac Tennis sife Tennesis. — Jabl. scrinia compilavit ^rlwrfl 
aiufp. 15. 

^ Elegantissima eoojectora haec est, probata etiam duumviris snmmis, Hemsterfansio in Misc. Obs. Crit.'¥i. p. 295,6. ac Weaselii^ 
ad Hieroclis Synecdem. p. 728. Nom. ortns Taua etiam Diodoro S. xvi. p. 506., obi editum itc rtva ir&^iv, reddendum snspicatitr Hett- 
iterfa. Sed lege annot. Weiael. t. ii, p. 76. In Hieroclis Synecd. p. 7a;5. jangontar Diospolis, Sebonatns, Onnpbis, Tana, Cltfopaliay 
Cyno et Bousiris. 

^ Cf. WesteUng. ad Itiner. p. 163,, et ad Herod, ii. SO. Michaelis in Suppl. ad Lex. Hebr. p. 2365 vix dubitandura exitttmaty 
D)8n/1 8' Dni9n/) «sse eandem nrbem, quam Gr. Aa^wc TLnkowiai appellant ; etyma ^g., quae habent alii, pmdentem ae pr»tcri 
inittere scribit, citatque Scholtzium in Repertorii t. xUL p. 6., sed qui sua psne omnia debet hisce Jablonskianis. Malebat wcin 
Michaelis, qaiboa literis Copticis nom. orois in versione loconim Jeremi» et Ezechielis scribator. Cai tameo detiderM nop aM 
potent tatiafieriy quam verrio istornm libronmi Copt. Integra e Utebris eniator. 



P: E. JABLONSKIl VOCES MGYVTlM. 



satis constet, fuisse locum s. castdlum munitissttnuin, aut 

Tapenese * TOxneHece cornu amGenum, quan- 

doquidem Mg. prpmohtoria munita nimcupare solebant 
cornua, cujusmodi erat 'Ayi^v xipcu, a Strab. luemora- 
tum xvii. p. 801. [1153.]> situm prope urbem Bolbitinen, 
vulgo iiodie dictam Rosette. Sed nunc malo interpre- 

tari TaX^G 6H6& Taphe^neb, i.e., caput vel 
principium seculi* Nos diceremus initium mundi, vel 
terrae. Sic responderet urbi Syapae, qn« ^gyptum clau* 
dil versus i£tbiopiam, nti suo Toco p. 330. notavimus ; 
quemadmodum Taphnse ^yptum clandebant versus 
Syriam Arabiam. Tota ^gyptus porrigitur a Dapbnis 
Dsque ad Syenen. Quocirca rsammetichus, teste Herod. 
L c, prsesidia collocabat, Elephantinse quidem ad versus 
^thiopeSy Daphnis vero adversus Syros et Arabes. 
Elephantine autem non ila longe remota erat a Syene, ut 
supra p. 330. jam monui. Prseteriri tamen non debet 
sententia C. Vitriogse, Theologi inprimis docti, in opere 
posthumo de Geogr. S. c. vii. p. 40. scribeutis : " Occur- 
rit etiam in loco citato Ezech. DflUSnJI Tacbpanes — , 
Jer. xliii. 7. Jer. xliv. 1., ubi omnia fere loca recensen- 
tur in inferiori et superiori ^gypto sita. Tacbpanes sunt 
Daphuae Pelusiae, locus amoeuus subjectus Pelusio, dictus 
tlS uxore regis Jeroboami. Dedit enim Pharao filiam 
suam Taphnes Jeroboamo. Hebr. non potuerunt aliter 
scribere, quam DTOSn/l* Litera H usum habuit vo- 
^lis ap. Hebrteos veteres, et usurpata loco i; Gr. Lege- 
runt DnfflTT/l Tapbnes, vel Tephnes, et 1 Reg. xi. (19, 
20.) scribitur sine H, bySHD. Alibi ab Ezech. aliter 
punctatur." Opusculum hoc non tam esse daboratum 
et perpolitum, ut sunt viri magni Obss. S. et* prseclarus 
ifle in les. Commentarius, mhtiri desinet, qui sciat, Geo* 
graphiam S. ab eb baud esse conscriptam, ut in manus 
eruditorum publice traderetur, sed hoc tantum consilio, 
nt ab auditoribus in usum privatum calamo exciperetur. 
Quamobfem neque hie disputabo, quid censendum sit de 
engine nominis urbi Tachpanhes inditi, quam Vitringa 
exponit. 

* Tefiovyl. Instrumentum Musicum Mg., cuj. meminit 
Joseppu9, 8. Josephus, vetus scriptor Christian us, in 
H ypomnesticoy s. libello sacro memoriali, v. 144. Scribit 
autem ille : *£v Alyviny to Bi/vi opyav6v ri ^ycipfidvtoy, 
J yp&vrai ol iepoxj/iiXTai kv rois Kwfjiois * ir\€iCTpi^6fi€voi, 
Primus ea verba e cod. MS. Cant, protulit Th. Gale in 
notis ad Jamblich. de Myst. p. 215.9 et recte observavit, 
verba ista desumta esse ex epist. Porphyrii ad Anebonem 
j£gyptium. Edidit Galeus ro Btfvl, ut in MS. legebatur, 
sed monuit legendum re Bow/. Integer Josephi liber 
primnm in lucem editus est ab eximio Polyhistore J. A. 
Fabricio, subnexus vohimini ii. Cod. pseudepigr. V. T. 
Leguntur illic verba citata p. 330. In textu Gr. dedit 
Fabricius ro Bovi, sed in vers. Lat. Buni. Dubium vix 
uUum mifai est, quin una voce scribi debeat Tefiowl, et 
Bomen instrumenti Musici Mg, ex ipsa horum lingua ex- 
plicari. Trigonorum instrumentorum Musicorum non rara 
ap. veteres mentio occurrit. Vide Athen. xiv. p. 636. coll. 
1. iv. p. 157. et 182., Suid. in v. ^fifiiiKat, Hesych., qui 
scribit : Tpcywvoy* elbos opyhvov xpaXrrfphv, pro quo malim 
^Xr^piov, $ ^vroF ir Alyihrr^. Mart. Capelui appellat Pan- 
ditram. Ap. eum sic fatuf Harmonia de Nupt. Phil. ix. p. 
313. ed. Grot., Panduram i£gyptios attentare permisi. 
Fortasse reprsesentatur in lapide ap. R. Pococke in the 
Description of the East, V. i. Tab. Ixi., et in monumentis 
vetustis ap. Montfauc. Antiq. Expl. ii. II6. et 140., at- 
<|ue alibi. Ex eo genere erat TePbvyl, mstrumentum 
trigonum, non prorsus dissimile lyrae vel citharae, qua- 
tenus iilius chordae consimili modo pulsabantur plectro, 
nobis vulgo dictum ein Harpe. Voc. refiowi esse ori- 
^ne JEg,, admodum probabile fit ex iis, quae ex Por- 
phyrio affert Josephus I. c. Videtur Uteris Copt, sen- 

Gen. xxxi. 57.» ubi Alex, 
faabent tciOApas, interpr. Copt, dedit OTUIIHIf 
et dtharoedus vocatur Apoc. xiv. 2. pe^ep OY- 
UIIHI. Quod autem scriptor Gr. voe. 
cfferat Teflovrl, non insdiens videbitur, siquidem con- 



8tat» litenis v et ov saepe cum (i permutari. Qui Mg. 

dicuntur PeUOYUIT, ab Hieronymo vocan 
Remoboth, sup. p. 229, 330. vidimus. Quae observatio 
si forte aliis minus arridet, arrisit tamen Montfanconio, 
quando cum eo de loco Joseppi ap. Galeum ante phires 
annos Lutetiae Paris, sermones miscebam, atque hat 
Crozio, literis, a. 1735. ad me datis, significanti, se ob« 

servationem meam de valde probare, 

talemque esse arbitrari, ut nihil ei opponi possit. ^ 

*T/aXof, Lilium. I ta Append, ad Dioscor. iii. Il6. 
p. 457., de quo loco alia monui, cum diceretur p. 331,32. 
de V. Zv/i^i6oi^. 

^Tifiovs. In Append. Dioscor. iv. 102. p. 469. de 
herba Stratiote legimus, Alyiiwrioi Tiflovs (jcdXovtny\ 
UpoipflTai aJfia aiXovpov, Si vocem banc Mg, etymoW 
gice consideres, Tipovs, vel forte rectius Tvfiovs, proprie 

significat erpaTiwTfjy, Nam est pugnare 

contra, unde 'Epfiorvfiiels dicti sunt fidxi^h milites in 
^g'f quemadmodum vocem btam loco suo p. 69. ex- 
posui. ^ 

* TidpafiPllj fuit Hecatae nom. Mg., testante Epipha- 
nio p. 1093., cuj. haec verba sunt : "AXAoe rrj TiBp&fi^, 
s. TiOpaufiuf, *£icdrp ipfirjyevofiiyri, h-epot ry m^Oi/V, ^XXoi' 
hk ^epfioiiOi reXiaKoyrai. die enim verba legenda 
videntur. Vix aUus quisquam istius nominis mentionem 
fecit. Optime tamen e ling. ^g. potest illustrari. 

UHOH, Embon vel Ambon, quod alibi scribitur 

6UH0H, significat iram, furorem irae. Itaque 

'I^UHOHy Ti-ambon, designat graviter iratam, ira 

furentem, et ePH UBOH, Ti-thra-embon s* 
Tithrambon, exponi potest aut ira iiirens, aut etiam aliis 
furorem indens. Reliqua, hue pertinentia, legi (Jbssunt 
in Panth. iEg. i. 5. 

* Titothos. Cyclamiuus. Apul. de Herbis c. 17. 
Dicebatiir quoque Mg. BitTKc, nti ante p. 88. vidimus. 

* Totaphoth, J19201D, quae vox in libris Mosaicis occur- 
rit Ex. xiii. 16. Deut. vi. 3. xi. 18. Non eodem ubique 
modo cam reddunt interpretes vet., s. Graeci, s. Orientales, 
Syrus et Arabs, ut apparet ex Origenis Hexaplis, a Mont- 
fauconioed., atque e Bibliis Polyglpttis. Multum quoque 
diversae sunt eruditorum recentiorum senteutiae de voca- 
buli significatione, ejusdemque origine, quae ab aliis 
refertur ad Chald. *ftd, spectare, aspicere, ab 
aliis ad *|DQ s. f^|Q9D, notione multum aspiciendi, ab 

aliis ad (!)9D, tigare, ab aliis ad Arab. ^Jirioy agilis futt. 
V. Buxtorfii Lex. v. e)BD p. 869. ^70. Schultens. in 
Clavi Dialectorum p. 320., Hackmanni Praecidanea 
Sacra p. 92 — 112., et Schrceder. de Vest. Md. Hebr. 
p. 127. E locis Mosaicis modo citatis colligi potest, 
riBD^Q fuisse irontalia, s. amuleta et pfaylacteria in 
fironte gestari solita, vel in universum ornamenta quae- 
dam capitis et brachiorum, quasi memoriaiia. Cf. praeter 
eruditos btorum locorum interpretes, Fullerus Misc. 5. 
7. et Witsius in ^gyptiacis i. 9- §• 3. ii. 9« 7. ac 
seq. Vocis istius mentionem hie faciendam putavi, quod' 
eruditi quidam cam e ling. Mg, derivandam esse cen- 
seaut. Jos. Scaliger voCem banc in universum .£gypfo 
deberi existimavit. Bochartus Geogr. S. P. i. 1. 1. c. 15. 
scribit. Talmudici, quos citat Kirachius in Lexico, 
JllSQlQ pro firontalibus volunt esse voc. semi-^g. Com- 
positionb tamen ratio mihi haudquaquam probatur.^ 
Equidem b non sum, qui litem istam componere audeam. 
Non tamen ita absurdi sunt Judaeorum magistri, quando 
vocabuli natales in Mg, quaerunt. Dunimodo enim cer- 
tum satis esset, voc. Totaphoth Mg, esse originis, com- 
positionis ratio fiicilis dan posset, inprimis si non tantimi 
fuerint ornamenta irontis, sed et brachiorum. Sermone 
Mg, manum dici HTOT, pervulgatum est. Deinde 

^llinr& significat aliquid sculpere, afiabre effingere. . 
Ex. XXV. 7., ubi in Gr. legitur XiBovs els r^v yXtrrr^v, 

Copt inteipr. dedit ^axHuiHi eni4>uiT8». 



■ Placnit bee nominis notatio Forstero Epist. p. 32,33* 

* V. Thet. Epist. La Cm. t. iii. p. 189. coll. t i. p. 206. Cf. F« S. de Schmidt de Sacerd, et Sacrif. JEg. p. 17<V-l7i» 
I Eadem dabit .ScholUiiu 1. c. p. 15. 



«elmn LEX. VOCUM PEREGR. IN 3CRIPTT. GR. OBVIARUM. fjgp. 

Vers. 11. ejttsd. cap. Or. wotiivtu nfiirta xpif* «rp«*Th * ToSmy. Fumam. Append. DkMCor. iv. IW* P«47(k 

«Kjdm,tur copdce GReeoxuio HaoiH- ^""^ "* 

^ ToCpcoK Periclymeiiaiiu Append. Dioscoi* iv. 1^ 

fiHOYH CY4>raT& OneCRUI-i^. p 462. 



Sic etitm vers. 18. ^woiijtreis Ho xepowp^fi ypvaoro^iVTa Tpo^t vd Tpox^Xoc*'. TiocUkls* est nam. wm Sf^ 

Copt, ex^nmuntur t^KbWOXU lU ti^^ru 1 ^^.^ ^^^^ esculeoio ore, io Dtore somno Atoai. 

HIU B HHOYB U4>luTo. Cr. Ex. pai^aavis, quaeTrodlosibivocatuvrex 

xxxM.4.l6.,uiprimisLey.xxvi.l. Est itaque <t>lttTa m^tat ad biaadum pabi* .ui graU^^^ 

quidquid sculptum, c«Uitum et ex pretio5o metallo arti- -ultim repu^^^ 

^i«m4uiu ov« |^t«Mu» !T*r^*T*rfiim scabendi dulcedinem quam maxime hiantea.'' Eau^ 

fidosc elaboratum est Forcti^Uir 1 U I ^lU 1 O taeminit PKn. x. 74. Etsi disseotit Hwluioiuu 

sculptile manus, vel monile in manu aut m bracbio r<. Divcrstos est," inquit, " a regulo nostro tsocbilua 

gestandimi. Sed ea de « judicium penes eniditos esto.« peregrinus s. NHiacus. Valde vercor ut verba. Ecs 

•ToiYapaf46s. In Catal. rcgum Thebaeorum, uti in Avium in Italia, Priniana siut, ac non gWma poUna 

Eusebianis Scaligeri editus est, brc verba aut potiua g^piant alicujus conjectoris, transUtum ex L. x. 74. uM 

verborum monstra leguntur : 0f|/3a/«v Aiyvwrlu^ e^aei- trochilum nostratem regem avium Plinius interpieUtcr.'' 

Xevw % Toiy&paiAc$ Afiaxos x^V^ Me/iA/njf, 5 ipjifiytvc £d,j j Compawlur ^ian. N. A. iii. 11., qui el de Tio- 

toi Titmyipos. In SynccDo, e quo Scabger ista dwrip- ^hilo viii. 25. b«c narrat : 'O ,iiy rfxyx^o, 6pyu Ifnl rm^ 

sit, Goarus postmodum sic eadem vulgavit : W. A.^^. ^^/^^ ^j^. ^vOof r«v irarap5r iiKarai, mi t 

< Tolyup "A^xw Moux«vi, o5ros ^p/^veiJerot dv^c 5^ ^ iraperXiywv, /ijiiccrai- rp^i *^ aft-if' Km am^ 

^traoiUXn^. De b.l., uno ommum difficimmo, ct sine ^^^,Xo£ c. X. Addit xii. 15.: O* wp^s Tap ri tAw mv^ 

controvcrsia admodum comipto, torn in voabus iEg., x«v y^vo* ^<n-l ry6e r« ©ijp/y ^i'<nwrM- (roXXi 8^ a^i^r 
qoam in Gr. earundem mterpretotionc saUs ample dixi ^ySfmra, rpaxia bk, cai Aicovimi imrmrd. ca2&& ro^m. 

in Annott in Eratostb.. quas A. des-Vignoles. insermt ^- ^^^^^ KoKoiaevop OaSai^dpvvvoy imi- 

Chronol. S. t. ii. p. 741—743. E conjeclura mca, verba ^^^^^ .^^ a Memoratu dignum est, quJd de iata 

iEg. ita constitui possunt, Totya|jo|i &xos fioyx^ipi, Gneca ^^j^^ g^^^^^ j^gj^^ |„ Vanslebii Itin. JEgypti, Gallics 

vero bunc in moduni legi, ovroi ipuiiyeiieTai ff^tray gcripto, p. 77, 78. : " Ce que Pline dit du Trodiile» n 

Spot wepurtrofieKiis. Norn. Toiyapafi fortasse erit iEg. besoin d'6claircissement, car on pourroit demaoder cent 

compositum e prsefixo T atque ans duranf en Egypte, quel est cetoysean, qu'oo s'ea 

duabos voce. OYXe servare et PlttUI homo, pro pourroit jamais apprendre Voicy done ce qii'en dk 

... , ryctu Beitar: 'Quand le Crocodil est saoul dt bi provCyqulLai 

quo in compositionc scribi solet rou. Est igitur jevor^, il sort bors de I'eau, & se met ^dormiraii 

6 au^wy hyOp^ovt, vel brevius soleil, & parce qu'il luy re^te toujours de ki vileoic entxn 

* jT^foayhpes, quod nom. Gr. scriptoribus non ignotum est. les dents, dont if s'en^endrent des vers, un petit oi 

si pro &x^ fioyx^tpl scriberetur Ms vel fwytrx^tpl^ semblable an Tectan, entre dans sa gueule, 



o li^TTf AunT villenie, & les vers m6me, s'il y en trouve; et lon« 

boc foret iEg. 611111^ UOo H^^HPI, que le Crocodile sent, quil n'a plus rien dans sa gneule^ 
gigas admiratione plenus, s. prorsus admirabilkt, procera ii la ferme, pour manger Toiseau aussi : mais la NiUum 
nempe corporis statura ; qualis bomo didtur * iref>i<r<ro- ayant pourveu k sa surety, en luy donnant deux epiaes 
/KcXj^f a Manethone ^gyptio Apotelesm. iv. 464. Ob- fortes audessus de sa t^te, & le Crocodil se sentant 
servationibus meb, 1. c. vulgatis, banc unam nunc ad- piqn^, il la rouvre incontinent, alors Toyseau s'eniiMU' 
jungo. Potest forte servari &x<^» reliquis verbis, Je m'informais de plusieurs Mores, sUs connoissment nn 

. . ^<v*m fins> I^TTIAUPT T 4, oiseau, qui avoit deux epines sur la tele, & 3s me re- 
iEg. exprum aXaA^lU UUO n^fH^nri, lat, pondirent, que non; U me dirent bien, qu'Uyavoilea 
Magus rerum mirabilium plenus, vel admodum mirabUis. Egypte le Saksak, que j'ay veu moy m^me fort 80«« 
In vers. Copt. N. T. Magus dicitur Act. viii. vent, qui est toujours autour du Crocodile, parce. qall 

9., et in cod. MS. Danielis i. 20., quamvis alibi retinea- se nourrit des restes de b viande, qu'il trouve entre 
tur UaXVOC, Matt. u. 1. 7. 16. Neque dubium ^^^f- " ^ ^ don<;, que k Saksak des 
est, quin nom. Magi ap. iEgyptios valde fuent honestum, {Jpres et 1 oyseau dont parle Beitar, soil le TVocbilos de 
uti ap. Persas, eo appeUantes Sacerdotcs et Philosopbos. 

In ^cypto artes Magicae a Sacerdotibus colebantur, ut * Ti//32, Tybi, nom. mensis quinti £g. respondens 
vel e libro Mosis secundo satis patet. Ad illarum cognitio- diebus postremis Decembris, sed inprimis Jaouario Ro». 
nem non admittebantur alii praeter saccrdotes ac viros manorum. Dies enim sextus Januarii enU undecimns: 
bonoratiores, Ipsosque reges. Cujusmodi artes Magicas mensis Tybi, ut alio loco a me observatum est. Hac 
effidebant, ut earum pcriti haberentur rerum mirabilium ratione facile in coiicordiam redigi possunt veterum tes* 
auctores, et populum m sui admirationem raperent. Uaec timonia. Scnbit Plin. vi. 23. circa nnem : Ex India re^ 
explicatio minus abit a scriptura Syncelli, sed non in navjgant mense iEgyptio Tj^bi incipiente, nostro Decern* 
umversum ei respondet Gr. Eratosth. interpretatio, nisi bri : aut utique Macbiris intra diem sextunu ScboL io 
forte wepitrtrofieXJls exponatur de admirabili corporis pro- Arati Pbaenom. p. 39. ed. Felli haec habet : \iyti ^ ray 
ceritate et robore membronim. ^vfll, 6s core Kara Tca/ua/ot/s lavovdpior t6t€ yap a^oipos 

* Totibioc* ^trriy 6 x€i/ii«v. Adde p. 40. et 53., atque Arriani Peripl« 

' De Teterum interpretatioDc vocis /I9t0^ diligenter egit Mich. Soppl. Lex. Hebr. p. 1009-^011. Cotyectaran Jahl. n^lecto 
huj. nomine, commemonit ScholtaiM 1. c. p. 15, 16., sed imprpbat, et alia adjangit, qme tamen ipse JaU. h. I. in medipm attolerat. 

Huic vod in codice ineo nihil a Jabl. adscriptum invenitar. Frustra dio, non diffiteor, qusiivi, unde earn Gionario tao /ahL 
adjecisaet. Tandem tamen habere mihi videor certara viam atqne rationem, qua vernm investigare et conteaui poasim, pmcnate 
MiagareUio io notis ad JEg. cod. reliq. p. ciiu, cn^* haec verba sant. " Qnidquid escolenti residuum erat monaoio, ant saperflnnm, 
iilud ad Totihioc reportare debebat, i. e., nt S. Hieron. primo ParhomianaB Regolae capitulo iiiterpretatqr, ad Prspotitam domvs 
SUSP. JEg. enim sine dubio habenda haec vox est, si recte tamen a librariis scripta ad nos perrenit ; nam litera ilia s. aspirationia noCa, 
k, in Or. versione, qu» Hieronymo traditafuit, esse non potoit. Quibosnam vero e vocibus nom. hocce coraponatur, an ex T^QT^ 
(nam ^T*OT* in Act. xiii. 11. valet praeesse), et ex Hl^.domos, et S^HQK^ peritiores inqnirent. Qoidqnid antcai 
de hacderivatione statucndam sit, tribos Pachomiame Regulas capitulis mirifice nostrum hocce illnstratnr." Haec MingaroUioa* £ga 
quidem nihil rectius novi. 

' tTp6x«x«c penult, brevi. Aristoph. Av.79. Tfix«'«l r^nf, B. vgox*^*; Ipitvtwii Acharn. 875.,Na«v»c,MXoiAc, ArrayS^, ^m»m^^^ 
Tp9%}\tite9 njcikufAfiwc, B. w<rwif»l X"f^ 'o^t^Iac, 1; Ayogov ixrikv&a(. Vide Morelli L>ex. Gr. Prosod. Edd.J 

^ Trochilo suafaabent Aristot., iElian., alii, ex Herodoto, quern vide ii. 68., ibique Wesseling. et Valckeo. [Plutarrhns X*. 79. e4f«' 
Reisk., Oppianus, H. St. Thes. iii. p. 1670, b. 2. Aristoph. Acharn. 875., et Av. 79. ubi Beckii Commentariiis Non modo mn 
avem, quie etiam /WtXit>; vvgano; dicitur (Zaunkbnig), sed etiam littoralem avem (^traodvogel) ita dici, docnit Sdmeider. Lex. Gr« 
ii. p. 541. Buffono etiam v^oxixec non est, qui Francofpallis dicitur Le Roitelet, sed Le Troglodyte, cai ista agilitas propria estymin. 
h.L trochilo tribnitur. v. Not. Fftmcog. Interpr. Aw. in Bmmoei Th. Qr. xlL p. SS8. Itaqne inecrtani tamen eiM menet ettiii 
Wiland. qug avis iL U Intri l i ga tBr .'* JBniib] 



rt». S5*-»57.1 P. E. JABLDNSKII VOCES JEGYPTIiE. ccbBrrH 

Mar. Erythr. p. 5. t. i. Geogr. Huds.' Passim istius iieam afferunt. Quidni potius dicam, esse Mg. 
mensis scriptores Gr. vet. meminerunt^ eumque TvjSc 1^3X46, ipiifws, desertum, sicuti rar' c^o^^^ ^ocaba* 
oominarunt Ita Clem. Alex. Strom, i. p. 408., efHgr. ^ desertum istud, quod Israelitae eo tempore ingressi 
Gr. Anthol. 1. l. c. xfiu 1. Tv/il 5^ irofn^vfttov /3owXij^ sunt, Ex. v. 1. viii. 27, 28. xiii. 18.' 
frv elfia riralyei.* Praesertim commemorandus est Plut., » rj,^^ ^ Tsoan. Cf. dicta p. 339, 340. v. Tanis. 
id cui. lib. de Is. et Os. plus una vice nom. Ti^i occur- ,r i u- r a? r « ^ 

fit, i. 371., ubi dies Septimus mensb Tv^ dicitur ^^7'^' Voc. banc nobis e hn^. iEg. explicat Mane- 
i^ISE KIA02 EK «)INIKH2, adventns IsidisePhoe- tho ipse ^gyptius, e cuj. l.bro secmido^ptiacoi^^^ 
Bice, etp.366., quo in loco post verba, Tn kwAr^ S ^'^^^^^^ 

kw\ excidisse^nom. mensb Tv/Ji, suspicaWin Misc. 'E«iX-':« »^ ro cv,.icav aW cavo. YKJffi,^ rovro *^ lort 
Berd. t. vii. p. 388-390. In libris Copt. scriMtur ^curcXcis xoe,i^«- ro yap YK tepaf yk^^aay fia^^^ 

nora. huj. meqsis 1 lUnl. Ita certe. invem m cod. ^oiniv iiAXeicroK, Kal oiki^ avyrSifi^voy yiyerai YKIOX. 
EvangeUoTum meiiibranaceo, scnpto a Michaele, Epi- rp^^^^ Xfyov^riv, a^oi)s "Apafias Jvoi. 'Ev 8' AXXfi 
Scopo Daroiatensi, asservatoque in Biblioth. reg. Pans.' ^^.^^^ ^ PatrtKtts tnifialyeaeai, hih rris rod YK 1rpo(n^ 
Necmultum a vero aberraturum me opinor, siexistimem, ^^i^^^ ^xXa rohyayrloy al^t{Ki»TOw hriXovaeai iroifiiyas. 
■om. mensis decimi Hebr. mO, quod semel tantum To yip YK irAXtv * Ai>in-ia<n-J, ical to AK baavy6fA€yoy^ 
fegitur in cod. Hebr. V. T., Esth. u. l6., et Hebraei tem- ^^^^Xiirov* pnrM iii|wec. Kal rofh-o /loXXov inBavi^p6y 
pore prunum seriori a Graecis accepisse videntur, esse ^i^^ai, koX jraXaias iaroplas M^eyoy. HfecMane- 
oHgine iEg., et a TvfiX non diversum. TesUs hac in re ^jj^^Jj^ ^^^y^^^ memorabilia, ab Eusebio 

admodum locuples mihi est Hieron., \n comment, m p ^ a^^ua lectionis varietate repe- 

Ezech. c. 29. scribens : Porro juxta Ixx. decim^ mensis, ^^^^ ^b ediloribus Josephi satis iUustrata, quod tamen 
qui Hebr. appeUatur illD, et ap. -Sgyptios Ty/3i, ap. oportuerat, nunc e consuctudine ac lingua Sjg. his- 
Romanos Januarius dicitur. Quidquid enim alu de on- toriaque breviter interpretari conabor. Ait Manetbo, 
gine nominis Hebraica nnO affi runt, si ab discedas, pobulum quendam, quem Israeliticum fuisse significat, 
id (^uidem merito minus probabUe judicabilur.* f„ monumentis vocari YKX112, vocemquc banc 

Iv^XlKos, ix^sNeiX^tof, icalofem elbos, teste Hesych. duabus compositam esse, YK et 2112. Ad priorem 
▼.Tv^XTvo^, ouibrevipostscribit, TuAXoJi^ef, cKwo^cwv, ^^^em YK quod attinet, eam aflSrmat Manetbo KoSt 
et antea voc. Kw^/a« expomt o^cws elbos, 6 Km Tv0X/a^, ^^^^ yX^jtrtray significare regenu Antequam vero earn 
pro quolegendumsuspicorTi/^XIvof, uti in altero loco pro ^ ^{^^ ^ iUustrem, monebo, nom.Tic^rw*, mea quidem 
Ti;^X(5i'€^rescnbendumTi^X«ir«ex i«iani N.A.^y^^^ sententia, longe rectius alicui homini convenire, quam 
et NicandnTher. 393. [492.], ubi Schol. explicatTv- ^^jj j^^^^^ j ^ ilia rov YK interpretatio, 

^X7fo*.» P'Neque iUud analogise repugoat, neque hoc quam Manetbo e sermoae Mg. suppeditat. Quis enim 
improbandum," D'Amaud. Lectt. Gr. p. 130. Aristot. universo populo dixerit, eum esse regem? Existimo 
H. A. vui. 24. rois TvfXiyois Si>€(riy, pro quo vi. 13. ai nomine YKIUS designari illustrem aliqiiem in gente 
rv^Xlvot 6^, (sic ^1. 1, c.) quod, H. Stephano suspectum n^br. virum, et ipsura forsitan Mosen. ut deinde plenius 
O^s. in. 1703, g.) pnefert Sylburgius. Routhius ad He- ostendetuf. Quo observato, pergendum est ad interpre- 
dencioram: " Tv^xa^i//, serpens quidam, Epipban. Har. tationem vocis YK, quam cum dicat Manetho significai* 
60. cap. ult." V. Schneid. ad Aristot. H. A. vi. 13. Edd.] ^ ^^^^^ ^.^ute id accipiendum est. In lingus Copt, 
Si vox ongme est ^g.utvidetur,ej. tamen etymologiam monumentis omnibus, qua* ad manus nostras pervenere, 
non mmus ignoro, quam alu Graecam. ^^^^ ^^^^^ vestigia nulla occurmnt. Sed neque Mane- 

Tvfi»y, Typhon, Celebre ^gypti Numcn, sed malefi- tboaffirmat, YK generatim iEg. sonare regem. TVmtum 
cum, cuj, meminerunt Herod., Diod., S., Plut., plures 3}^, voc hanc significare regem icoe^ iephy yX&aaay, Kn- 
alii. Nomen non est Hebr. aut Gr., sed OHOT gua sacra. Quae autem faaec erit f^lia, quam allegorieay 
— 4— aUIOY, Tbeu-ph-hon, significans ventum symboHca, hieroglyphica, sacerdotibus propria ? Apcrtc 
, ci\lr\f\p \#>KiTTiT ^ dtstinguitur a dialecto commum, cocK» ocaX^irr«>, dnae ao, 
malignum, nocivum, vel WHOr— ^lUH, Then- ^gyptios omnes m vita communi et civUi eratusnre- 
phon, ut r^pbon sit i^ntus evertens, sive pervertens, ^^p^^^ Similiter Manetbo ap. G. Svncellum in Chronogr, 
vel etiam OHO 1 — H^Oo, Theu-phob, ventus cor- p. 40. loquitur de quibusdam columnis ^g., inscriptis 
ruptor. Sed de hac re et aliis'ad Tvphonem JEg, perti- lep^f biaXim-f xal lepoypaipiKois yp&fjLfjLUffiy, ubi pro lepo* 
nentibns copiose dixi in Pantfa. v. 2.^ ^ ypa^ucdis legi roalim iepoyXw^iKois, Hue pertinere videtur 

* Tzephon, Hebr. pars nomiois urbis, qu% Ex. Plut. de Is. et Os. p. 632., commemorans Sacerdotum 
xiv. 2. 9. vocatur Baal-lTzephon, ab interpretibus Alex, ro avfi^oXiKoy koX fivariipiwbes, et Spartian. in Antonino 
* BeeXffeir^cDv, aut BecX^e^iDv, quod habetur in cod. Alex., Caracallo t. i. Script. Hist. Aug. p. 721. : Unde, quamvis 
et ap. Euseb. in Onomastico. Sita erat e regione urbium Grseci vel ^gyjmi eo genere, quo feminam hominem, 
Migdol ac Pihacbiroth. Ab aliis habetur pro Heroopoli, etiam Lunam Deam dicant, mystice tamen Deum dicunt. 
ab aliis pro Sues s. Arsinoe. Plura dicam in nova mnl- Certum magis est, recte hue referri verba ipsius Mane* 
tumqjie aucta editione Dissertationum de Terra Gosen tbonis ap. Joseph. 1. c. p. 445., memoranti/s urbem ca- 
diss. V. §. ix. p. 59* Hie tantum pauca de orig. nominis Xov/i^vi|v &ir6 nyos h^alfu deoXoylas Atapiy, pro quo 
adjungam. Qui putant Hebr. vertuntque Septentri- deinde p. 460., iari d* ^6X1$ Avapu caret njv OeoXoy/av 
onem s. Boream, referunt ad 1[S12 occultavit, vel ad nS)2 Ayiadey * Tv^yios. Porphyrins V. Pytbag. c. ii. testatur, 
speculatus est, non tamen rationem denominationis ido- ^gyptios habuisse ypafi^hritfy rpitroks biafopas, * *£grt^o- 



* Josep. in Hypomnestico c. 27., ubi comparantar menses Hebr., ^g., Maced., et Rom., luec nomina conjoncta legnntur, 
Tn^. Tv$v (pro TvfiX)^ A^i/mTo;, *Xavoua§io;. Vide ad istnm locum, quse Fabric, notavit p. 50. In Meoologio, qnod Matthaei Aneed. 
Gr. V. i. p. 86. edidit, mensis Tifi\^ sic enim ilHc scribitnr nom., videtur assimilari Januario. 

^ Grsca interpretatnr Grotios, t. i. Anth. Gr. p. 355. : Tyby na ag istratns tyrio prodncit in ostro. 

3 Of. Thes. Epist. LaCroz. t iii. p. 133. Thebaice scribitur nTlIIfiC* V. Georginm in pnef. ad Fragm. Evang. Jo. Gr.« 
Copto-Theb. p. 134. 

^ Eandem de origine vocis /)2I20 sententiam tuetnr Mich. Suppl. Lex. Hebr. p. 999, 1000., Hieronymi item testimonio ntens, sed 
minui accurate citato. Nom. Hebr. Gnece scribi Ttfih^, TnjS^d, TiiSido;, TijSi^, monet Fabricius in Menologio, p. 16» 
' Comparentnr Alberti alii que ad Hesych. KwfuK, Tvf\7ro(, et Tir^y^nc 

6 Forsterns Epist. ad Midi. p. 29. testator, Typhonem JEg, esse 2CIII^UIH* Dubinm tamen est, an idem signifi* 

cet, quod OHO V, i* e. ventum. V. Jabl. pt. iii. Panth. p. 97. Frustra ista notione quaeres in Lex. La Cros. 

^ Quod modo dixi de incerta vocis ^ClU signi6catione, dubiam quoque facit Forsteri 1. c. conjectnnun, Baal-Tcephon esse 
Heropolin, supra occidentalem p^x^' maris Arab, si tarn, in desertis, prope lacus amaros, Typhoni sacram, tempore Mosis vel mudo 
pott deletam, deinde restitutam appellatamque Hebr. D*TT ^^*» quondam Baal-Tzephon dictam de numine Typnpne, 

^ClII^UIH, cum Hebr. pro jS, nsi sint litera 2* De verbis lesais quae supra notavi p. 95 et 96., nolo repetere. Aa vero 
*Efv9fn fiixof ill Herod, ii. 3. sit eadem urbs, qufe Baal-Txephon et HeropOlIk, non satis exploratum videtur. V. Diod. S. i. 59. 9er«^ 
polio Typhoni sacram fuisse, doceatne Stepb. Byz., in dobio item est. Certe non erat, cur Forsterns pro ^Bfif, iriXif Alyvvv^ 8<^bc^ 
ret *HgMc ir. A. Vulgatam (}eiendit nits ^g. et Anton. I tin. p. 170. c. n. Wesscl. Plenius dicitur 'Bm? ireXi; aStiabone L ii. p> 140, 1* 
xvU. p. 1193. 

NO. II. VOL. I. « O 



-cckxxfiii LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR, OBVIARUM. [pp. S57-^S0* 



Xoypa^uSp, kUI *hfioy\v<^iKi!jv, koI Sv/xJSoX/kwk, et Clem, armis se ciogere. Noo tantum iCg., sed Gr. quoque 

Alex. Strom, v. p. 555, 6. [657.] ^Bgyptiis tripKcem La^i notionem cingendi transtuleruut ad eos, qui anna 

banc literarum formam adscribit, ri}v *E^ierro\oypa(l>iKfiy, sumunt. To evbvvai ra BirXa veteres dixisse ^wm^Bai, 

rijv 'hpariKrlv, r^v 'Ief)oyXu^a7)v, ubi phira alia adjun- scribit Pausanias Boeot. ix. 17. Il^nc et^utyoi sunt armis 

guntur hue spectantia. Neque omittendum est, Diod. instructi in vers. Alex. les. i. 14. iv. 13. Alia dabit H. 

S. i. p. 51. loqui de cippis cTrtypa^^v habentibns Alyw- Stepb. Tbes. L. Gr. t. i. p. 1409. ac sq.* Ap. Latioos 

r(ois ypdfifiaffi, rois 'lepois Xeyofxivots, p. 72. de Sacer- acciogi ense et armis, cingi gladio, similesque locutioues 

dotibus, pueros duo literarum genera doceutibus, rd re sunt pervulgat?e ; verum etiam appellantur cincti, qui 

lepa KoXovfieya icai tcl Koivoripav ^oito Ti)v fiA&rioty, et arma sumunt militiaeque uomeii dant. £ multis uoom 

1. iii. p. U5. de JEg, literis Hieroglyphicis.* Hinc in- sufficiet exemplum. Scribit Plio. £pist. vii. 25. : Suni 

telligi potest, quiTI sibi velit Fl. Josephus, 1. c. p. 446. plures cultu pagaiio, quos cinctos et armatos diiigentec 

addens : *Ev &KXri hi tlvi (iiflX^ twv AlyvimaKwy Maveduty scrutatus invenies. Fieri potest, ut JEg, ab initio quidem 

roirro ^rjtriy ^dyos, tovs xaXovfiiyovs iroi/jiiyas, al')(jia\wTovs Hebreeos a vita? genere, quod coluerunt, nuncupannt 

iy Tois 'lepals airrHy (iipKois yeypdtpOat. ConT'erri pos- Pastores, postea vero, cum iidem Pastores arma cepis- 

sunt, quae hie iliic monui in Panth. Mg., praesertim in sent, vocarint Pastores cinctos sive armatos. Dubio 

Proleg. §. Ivii. et seq. Multo tamen ma^is consulendus certe caret, Hcbraeos in deserto fuisse armatos, non item, 

Guil. Warburton in erudito libro. The divme Legation of an armis cincti ex ^g. egressi sint. Unus est locus, c 

Moses demonstrated, iv. 4. vel etiam in £ssai sur les quo id afHrmari posse videatur, £x. xiii. 18., ubilsrae-^ 

Hieroglyphes des £gyptiens t. i. p. 74. sq., l63. 174'. sq. Htae dicuntur egressi D^tC^DTT. Quam varia^ fuerint vet, 

Nunc e divcrticulo in viam redeunduni. YK, vel JEg. et recentiorum iuterpretationes vocis Hebr., docent Dm- 

scriptum, ut puto, &IR, proprie significat Magum. Grotius, et alii ad istum locum, etiam FuUenis 

• • » « r. »• J- * lITIll^ia^ ^' 2- Alex, vertunt iriuwTn yeyea, sed Aquib^ 

Act. vm. 11. ai /.ayceat Coptis audiunt M^Ub I - iy^Xicrfiiyoi, et Symmachus JaeJrr\l^f.iyoi, zique yX 

01 K9 unde apparet oIK esse Magum et UBT- gatus Latinus armati. Vide Origenis Hexapla, a Mont- 

&IR Magiam. In eod. cap. v. 9. pro /iaycvwv versio ^"<^onio ed. Nec aliter R. David Kimchi, Hieros., 

r^crrvT iitw-ttt Lutherus, et plurimi alii. Cum his facitPococke in notb 

Copt, habet b^Ul nJAJValU existens Magus. El ad Portam Mosis p. 54., vertentis, agmbe composho^ 

sane concretum Ttty fidyoy Copti semper reddere solent , 

3XXUI, etsi abstractuni njv fiaytlay transferant ^^^^ instructa, monentisque ap. Aiabes sigiii- 

UeT&IR. Versio autem dialecto Thebaidis r- . . . 

composiia. hoc etiam in loco, Gr. ^aycJo., expressit ». acem, quae, quoniam quiBque par, 

64P&IK. Quod etiam analogia linguae postulat. tibus componitur, mc poterat appellari a £ ^ » >^ quin- 
Sienim UGT&IR est ^aye/a, &IR /idyov esse Cum de hac rebusque aliis consuluistem Albertum 

omnino oportet. Hinc quoque ctapuaKeia veneficia Apoc. Schultens, eximiuiu illud Literarujtn Orientalium decits 

^r^.»r>J IJO Tl? et praesidium, verbis humanissimis sic respondit. " Pds- 

ix. 21. dicuntur <PJXffrl riolK. CSum igitur sit versio Aquilae et ^ymmachi defendi ex Arabismo. 

Manetho affimiet TK, s. Copticura &IR, significare Sententia Pocockii non plane contemncnda videtuT. Aut 

regem, sed xaff Upay yXwtraay, lingua JEg, sacra, ani- conferri poterit Arabum ^^^^^ crudus,' dums, vehe- 

madvertfndumporro est, ap.iEgyptios baud secus, quam mens fuit in omni re, deinde fortis ac strenuus fhit in 

ap. Persas et Clialdaeos, Magiam in magno honore et bello. Sic enim cxplicatur in Camuso et alibi."* E 

sacerdotibus maxime propriam fuisse, ut jam in antcce- dictis iutelligimus, potuisse Hebrseos abi£g>ptus appel- 

dentibus p. 349. »d voc. Toiyapafios observavi. Quin imo lari pastores armatos, atque eo facere notionem verbi 

reges i£gyptios didicisse Magiam, et e Magorum numero KIJU „ , KTTTH c 1 -n j u j * 

^sc, Scrum magi.tri twdunt. V. clulminu notas ^^r" t 

ad Vil. Mosis p. 133. Ex iis, qu» Manc.ho ait. coUigi "'^^"'1"''* "^T ^' r «^«»- 

posse videtur. Sacerdotes et Scribas sacros per Magum rTnuS f "Jf^i,*"™ .^^P*' »'«<^ ^ -dh'^e" voce, 

allegorice et hieroglyphice Regem designasse. Sed hoc ^"^**o et UOF vel UHJr, ut patet ex omnibus 

accuratius expendendum aliis relinquo. Ilaec ipsa vero ^- Codicis locis, in quibus vinciendL ligandi, captivandi, 

expositio e mente iEg. egregie convenit Mosi, quem fuisse vel captivorum mentio occurrit. Quae omnia ciim mer 

Magum, ^g. monuraenta referebant. V. Justinum xxxvi. cum perpendo, non parum in ea confirmor sententia, 

3. Praater banc roC YK interpr^tationem de rege, afler- qu« jam duduni menti meas etiam invitae obrepsit. Mane- 

tur etiam alia a JTosepho e libris Manetbonis, significare thoiiem, quamvis esset genere ^g., Sacerdotumque ia 

nempe TK JEg. lingua alxjidXun-oy, captivum. i)ubium ordinem allectus, Gr. tamen potissimum literis innutriluni 

non est, quin Manetho respexerit ad voc. Mg. jbUIR ^^1^^^!°^^^^ ^^^'^^ patri« .Eg. et antiqmtatum gentis 

I KIJU . . . suae vix mediocriter peritum. Vivebat m £g. mfer.» ii^ 

\t\ pntXy quae significat cmgere, praecwgere, gwrvv'etv, qua eo jam tempore lingua Gr. pr^valebat, cum paod 

irtpt^^yyvfrBai. Ea notione utrumque vocabulum Copti- omnino invenirentur, qui avitas Sacerdotum JEm. scien- 

cum occurrit Gen. xxii. 3. Lev. viii. 7. 13. xvi. 4. Num. tias excolerent. Quod si cui minim et paradoxon vide. . 

xxu. 21. Luc. xii. 35. 37. Singulatim istae voces usur- bitur, mirari is desinet, ubi meminerit, Strabonem tem- 

pantur de armis, quibus quis se ipsum cin^it. Num. pore Augusti Iniperatoris, cum studiose in antiquas res 

XXXI. 3. 5. xxxii. 17. 21. 30. 1 Petr. iv. 1. 1 Tim. i. 18. JEg. inquireret, comite iElio Gallo, iEgypti Praefecto, 

et ahbi. Hinc idem nom. tnbuitur quoque armaturae. neminem plane potuisse invenire, priscis Sacerdotum 

llayowXlay Eph. vi. 11 et 13. Coptus interpretatur artibus ac scientiis imbutum, Chxremonem vero quen- 
TITTTKTTTU H^ITP^ scientias istas falso venditantem, eruditioribus ludi- 

tftiijDUlll 1 rlr^. In MS. Doxologia quadam brio fuisse. V. notabilem Strabonis locum xviL p. 554. 

Martyrologica Copt, scriptum reperio de Pbilopatore editionis, quam ipse Casaub. curavit (p. 11 59 ed. 

Mercurio, aX4^aillIT4 niI)lUR THP4 Almel.) Quando igitur Manetho YK inteipretatur a^x/ia- 

ilT^Ct TTTWT\5)#T» • j • XutTovs, captivos, non lanta ej. ap. me fides est et aiM> 

n 1 O liinOAO Py mduit totam armaturam fidei. toritas, quanta videtur aliis, reclamante usu linguie Cop- 

£st igitur I)HR et I)QIR se armare, arma induere, ticae. Neque enim hue pertinere videtur &IIIRI, 

« Of. Wesjeling. ad Diod. t i. p. 65. 91. 176., et ad Herod, ii. 36., quo teite, ^gyptii iipaatois^ yp^t^t^^ x/«W«i, nol t4 uit 
mCw^ \^ a, infM^tw xMXii.Tai.-~Pretereo qa« moDait Gcorgiua in praf. ad Fragm. Jo, Thcb. p. S3. 34. 
z«wt/r«»i exponitur x^o^}J{ia9m ab Hesychio aliisqoe. Cf. Alberti ad vv. Bl^^unoi, et Zuirfv<r9a,. 

p. 8t«, 823., qui pro UWtSn mnUtis vocahbus legi volt WCton, vertitqne qoinquageni, in cohortes quioqaagenanas divisi. Quid, 
qmdeligatnr, opgg non est cbnjectora critica Houbigaati? p. 85.,' opinantis, literam nnam trajectam esse legendumqae DnWTOI. ex 
WTt W rwn, fwimare, qnod extat Jod. xviij. 9., nt profectionis festinatlo ilia significotur, de qua dictum est Ex. xii. 11. Quod 
addttille, exbodieraa scrip.tura O^mn •tatcntiam dnci, vel probabilem, vix posse, nec vero uHum vetenim potuisse intcrpretnB, 
Don raoue ommbos penaadebitur. r r 9 



H>,36«— S67:l P. E. JABLONSKII VOCES iEGYPTIiE. ccImmt 

ouod Ps. xxxii, p. ponitur pro constringere veluti vincii- rasse c. annos. HeracleopoUn yero esse OoMn, terrantf 
lis. Progredior nunc ad alteram vocis VKZAZ partem, Israelitarum in ^g., alibi docuii Habebatur idem Mosei 
nempe 2nS, quae pastorem desigdat, teste Manethone. pro Mago s. Sacerdote JEg,, et credebatur discipliina 
Qua in voce, etsi multis negotium facessere videtur, pa- sacris Mg. ita imbutus, ut cum Magis auderet decertan^, 
rum re ipsa est difficultatis, Quamvis enim in vers. Copt, ac tot tantaque ederet miracula. Addantnr snperius 
Fentateupbi Mosaici et Librorum N. T. frustra vox ista dicta p. 359-» et interpretes eruditi Actuum xii. 22., ubf 

qn«ratur, ibidemque pastor dicatur U dXHfcOlUO F, ,^ ^ ^ ^QuiTdenique neget, Mosen 

itepcnturtamenmFragmentis,qu« d^^^^ tractasse anna, ducem totius exercituTHebr. fuisse tern- 

Sahidica sunt conscripta, et m Bibliothecis quibusdam HberaUonis e servitute Mg. atque in deserto. et vie 
peprehencheammDictionarioC^^^^ toriam sape de hosUbus reportasse ? Si quis veio Trait 

ita Biblioth. Reg. Pans., quod exhibet vocabula Coptica ^^^^j ^^jj^ pastoribus armatis, et istud referre ad 
ex Evangeho Joannis, adjuncts; mterpretatione Arabica. universum populum, non ego quidem pnufraete refraga- 
Eo m cod. MS. inter vocabula e cap. x. Evangelii Jo- tamen lege, ut int^i^ntui; Hebr«i, in JEg, diu 

annei est etiam 1111)1110, quod translatio Arabica viventes, indeque tandem egressi, non autem Arabes, 
reddit pastorem. Postea La Crozius nactus est apo- quod vult Marsbamus Can. Cbron. p. 100— 106. et 319 
graplium Fragmenti capitis x. Evangelii Joannis, — 325., quern confutarunt Perizonius Origg. Mg. c. xix., 
eadem dialecto Thebaica, e cod. MS. Biblioth. Bodl. Buddeus Hist. Eccl. V. T. t. i. p. 358. et seq. aliique 
Oxon., quod mecum sua pro benevolentia comniuui- plures.^ 

cavit. In illo autem Fragmento ita legitur vers. 2., ^ „ „ . o ^- • * 

Ttr\rw%uuf\fl r\ iT*T*r\cj A orT-x o t*t»ii ^^^^^os, Hyssopus, Hebr. lltM. Satis constat mter 
116 1 HHT A.6 Ha oh 61IOA. oIjTU omnes, unam eandemque plantam triplici bto nomine 
ITDn iin^n^yr iri^ ITTTITTTP designari, atque nugari Etym. M. et ceteros, eum secu- 

i L /. lliyiUt-^qui vero ingre- los. quando vocem aiuut esse origine Gr. Estne igitur 

ditur per portem. est ipse pastor. Et sic iterum vers. 7, Hebr ? Ita censent plerique. qui de Hyssopo prolixe 
11., ac quotaes m Gr ejusdem capitis textu prostat egerunt, Salmas. de Homon. Hyles latr. c. xix.f Bochart- 
iroi^y,y. U";*^ Ijaud dubie constat, 2112, vel Copt. p.,. Hieroz. 1. ii. c. 5.. 01. Celsius P. I. Hierobot. p. 
scriptum UJUIC, ' JEg, vere pastorem significasse.' 407 — 448., alii. Mihi quidem videtur voc. quod 
Qbservari meretur. Euseb. Pnaep. Evang. x. 13. ubi citat ab iEgyptiis primum ad Hebrsos transiit, ab his ad. Gr. 
locum Josephi, pro Hts p. 294. ed. R. Steph., dedisse ac Romanos. Non provocabo ad vers. Copt. Ex. xii. 
Ovaaofs, Scribit enim: 'EcaXcTro to trvfjiiray ahrdy 22. Lev. xiv. 4.6.51,52. Num. xix. 6. 18. Ps. li. 9. 
I^yos *XKov<Fauts: iterum. To hk Ovfrvws wotfiiiy ktm, et Jo. xix. 29. Hebr. ix. 19., quibus in locis reperitur 
sic porro. Lectionem banc non putem aspernandam g^YClIUlOH aut cum arUc. OY&YCIU- 
esse. OY enim est articulus indefinitus, qui substan- nOH," quandoquidem baud nesciJ. videri posse in ter- 
l^viscummasculw^^^^^ femimm generis promiscue ad- ^^^^ ^^^^^^ ad literam secntos Gr. T<rer!m>., quod 
ditur. OTlylUO igitur vere est wotp/v. Vix aliter babent Ixx. et scriptores N. T., adeoque no««sse vod.* 
i£g. in continua quadam oratione dicerent, quam 2>IK ^S-^ Dicam ergo potius, Hyssopum fuisse plantam in 
riVTtlTTTP 1 KUU r^VITIITlP n crescentem, non modo memoria recentiori, testibus 

OTigUlO, vel I)HR OYUIIUO. Proinde p^egrinatoribus omnibus, sed eriam temporibus remo- 
var,ansb«c lectio non est de uihilo autem ea recte ^^^^^.^ Sacerdote^ ^g., quibus nefas eVat qnidquam 
se habeat, novum ex ea capi possit arguii.entum, quo comedere et bibere aliund^ iSvectum, solebant Hyssopum 
pateat, nom. hoc non tot. populo impositum esM^, sed ^^^^^ p^^^ ^^^^^^ ex Chseremone refert Por- 
uni alicui viro in gei-te Hebr., nempe Mosi. U 1 enim phyr. de Abst. iv. 6. Notabilis magis est usus Hyssopi 
articulus nunquam cum plurali, sed semper cum singu- in primo Paschatis festo, ab Hebrseis celebrato. antequam 
lari tantuni numero jungitur. Cum autem '^Ktrus, uti iEg^ptum relinquerent. Ex. xiu 22. Exbtimo igitur, 
explicuimus. significet aut magum pastorem, aut pas to- Mosen in scribenda historia retinuisse nom. plant« atfti- 
rem armatura, utrumque illud ad Mosen, e sententia i£g., quum, in iEgypto nascentis, idqiie ipsum nom. deinde 
potest referri. Erat certe pastor, non tantum ex gente datum esse eidem plantse, etiam in Palsestina crescenti, 
pastorum Israelitarum oriundus, sed qui etiam pastoris quod nemini dubium est. Si quis autem ex me qiMcmt 
provinciam in Midiane ap. socerum suuni gessit. Dicitur vocis jEg. etymologiam, baud vereor confiteri ignOran- 
Moses 7r|W)*«^a(ric<J^vo$ CIS iye/JoWav, TTot/Jcm-^ yaf> If. r.X. tiam.* [T(r<rw7ros, ov, r>, vel TcrerwTroi', ov, r^, herba 
ap. Clem. Alex. Strom, i. p. 415. Inprimis legatur Philo notissima. Nic. Ther. 872. "AAXorc If iftratairds re, raJ ^ 
de V. Mosis p. 612. [90, 91] Eo forte respicit Herod., iroXvyovvos vvoipis, Cf. Dioscor. iii. 30., qui duo ejus 
narrans ii. 128., imperasse iEgypto reges quosdam im- genera facit, raontanum, Sprengelio Hist Rei Herb. p. 
probos, qui tcmpla deorum occluderent et populum ad 179. Tfeucrium Pseud hyssopum, (cf. Column. Ecphras. 
exstruendas Pyramides cogerent, atque has JEg, vocari i. I4. p. 07.), et hortense, Sprengelio ibid. Hyssopum 
Pyramides Pastoris Philitionis, UoifUvoi ^iXitIuvos. An- officinale, ueutrum tamen describit. De Teucrio Pseud- 
non hie latet* Pastor Philistaeus s. Palaestinus, id est, hyssopo Sprengelius ibid. p. 44. interpretatur Hippocr. 
Judaeus? Cuni vero addat Herod., imperasse istos reges Morb. iii. 490. Herba est, qu» cum nostro hyssopo 
per cvi. annos, videndum, an hoc sit regnum Heracleo- nomen tantum habere commune creditur, baccas prodii- 
pohtarum, quod Manetfao ap. Euseb. p. 15. afiirmat du- cens, corymborum specie; optima proveniens in Tiinit) 

« Fragmcntnm Codicis Oxon., de ano Jabl. h. I. et in Then. Epist. La Croi. 1. 1, p. J88. lotnitnr, editnra'est Oxonii a. 1799, s^i 
verba commatis secundi paalo aliter distinguuntrtr. Idem obthiei in edit, ejosdem Fraj^menti e Cod. Naniano ap. MingareUinm in 
iEg. Codd. reUq. p. 34. Ubiqne tamen servatnr IlUjluC. In Fragmento alio Thebaico, ibid. p. 341., legitur UJIlUy. 
Est tamen vox eadem, monentibns Tnkio ac Mingarellio. 

* Ingeuiosae huic conjectnrae minus favet auctoritos plurinm codd., in quibns pro <I>iXiT*«»o; legitur ♦*x*T*of , quod Gronov. probavit. 
et Wesseliiig. in textum recepit. o 7 i r » 

5 Pncter scriptores, qui aut Chronologiam illustrarunt, ant Historiam s. communem s. ecclesiasticam, adi Vitrin^ram t. i. Comm. 
m les. p. 649, 550., e cnj. commentationc pererudita de regno /Eg. p. 534—552., et»i anctore non Undato, non panci deinde alii Vna 
surasere. Forsterus Epist. p. 9. pastores cinctos, i. e. regcs f) H R — UJOC exponit de Amalecitis, gcnte nomadica, Arabibut 
origine, vit* genere pastoribus. Purtem. aliquam obsei vationis Jahl. dedit Scholtzinsin Repert. t. xiii. p. 17, 18., adjectis verbit, 
Hactenus Jablonskius, snamque adjuixit sentenUam, e qua YRUJUIC csse.nt armati pastores, hi vero Amelecitaj s. Atabca. 
Vidimus autem ipsum Jabl. satis ample dixisso dc pastoribus armatis. Ne longior sim, nnum pnpterire nolo, Icctu dignam esse con- 
certationeni altercationemque, aroicam tamen illam, ut decet eruditos, de pastoribus Hebr. regibiis JEg., aut veris ant fictis, quae 
'Boivinum inter et Banierum intercessit, cuj. mutua> disputationis argumentum pnecipuum legitur in Hist. Acad. Reg. Inscript. et 
bonarum Lit. Paris, t. iii. p. 21—55. In explicauda voce "Txtw;, sive "TnwrntSy at est ap. Euseb., in longe alia discedit Bryant in 
Obs. on theaocieut History of £gvpt p. I6O. sq., de quo forte alias pluribus. 

* In versione Sabid. scribitur O YCCUIIIOC, Jo. xix. «9. 

, 5 Non aliter La CroxiusTidelurjudicassc, cum voc. S^YGUIIIOH in Lex. omitteret. 

* Uberrime de Hyssopo commentatus est Blasins Caryophilns Pt. i. Diss. Misc. p. 185— J56. Intelligit Origannm, et non uno 
argumcntorura genere evincere stndet, Bom. csBe ^g., ad Aiianos primom translaUun, pOstea a Nicandro ac Diofscoride usmpatoaiy 
non Item a Theophrasto, qui vocat ifiyaror. 



vim LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT, GR. OBVIARDM. {pp. 3tB~^S9tk 

aiattoatkuui ei^ ab ^atpstb. additur iu^alaenros, seua Tiftmt, que ab alteio latere fgyptnm th ii Alw t, «t* 
cutm. Didtur odor C0OI in vers. Copt. Luc. L 'PT\d>a fiuPSL » - us_ 

U). Jo.«i.«. «Cor. u. 15. 3CUI lignificat ponere, P«> /3?2. ^5 JJ^fT 

w All. « -w^. i^onTV*fTf •^w^ d« ^l**^ «*cinde dioetur. Herod, n. 30. hosoe ler- 

Pi. vnn. 34., et wepe alibi. Ent igitur UtlUl.A,m, ,nuioa »tatuit, liinc a meridie, et ilUnc a septeotriiMe 
2roi¥ot,poiien8t)dorein, odmcareDS, quinonsentit. JEgypti. Nominat quidem Elepfaantineni, sed iBa a 

•Xi^, Syenc, urbs antiqaissima et cclebcmma in Syene distcrminatur tantum Nilo llttvio, qui inter iitnm* 
jEg., Arab, jam dicta uAymS Asvan s. Assevan. Nom. que urbem medius fluit, quod diserte testantur Arbtidei 
▼aric dim 8criptum fuit. Hebr. dicebatur TtW Ez. ct Strabo, laudati a Berk, in notis ad Stepb. Byz. p. S40i, 
Mix. 10. XXX. 6. ttbi HJID TTJIDD vertendum, a Mig- nbi adjunguntur testimonia Vitnivii ac Ponponii B|ci«« * 
dole Syeoen usque, ' non vero, ut fieri assolet, a turri • Sylitho. Bulbus Scylliticus. Ita Apul. de HetWi 
Syeoes. Litera n in fine voc» JWD est paragogtca c. 42. A scriptore Arabe, in (Edipo Kircheri t. iii. p. 74. 
localis, quam Yocant Grammatici. Vastaretur tote appellator Slitha. Plura de ilia herba vide ibid, 
^ptus, ab urbe Migdol usque ad Syenen. Opponun- ^ jvu^ac^oiJ. Ulium. TestU est auctor Appewl. ad 
tsir hic urbes ^g., altera septentnonahs, altera au- pi^3^J^7 j ^5. p. 457. ^om. &g. liln comiSmT^ 
strahs. TTiD est cadem urbs, quae Gr. vocatur MoyJi.^- o DilDT r^^^ , - ^ ^ • 

Xa* 8. Mdy&i^Xot, memorataa Steph.-Byz. et Geographb tur fuisse CirMri. T4 Kplya rov hypw Matt. ti. 
aliis,ac diu ante hosab Herod, ii. 159.; Or. nom. ur- Coptus Tertit, HISiPHPI HTG TROI. 
bis Syenes non eod. semper modo scnbitur; ap. pleros- ^^jj ^^^^^ cogitet, sermonem hic esse de Liiiorum 
c(ue quidem Historicos ac Geographos ^viivri, consen- ^p^j^ peculiari, agresti nempe ; etiam Luc. xiL 27^ abi 
tientibus etiam codd. MSS. ; ranus Xojjn;, m cod. Alex, ^^^m legitur, ra rp/vo ir«f a^fdvei, Coptica venio 

Tersionis rfa^v Lxx. Ez. xxix. 10.; item Xovj|iof in eod. ituto dudt ^dUmn rfl'TVT'TVI 

eod. Ez. XXX. 6.' Ista scriptune varietas usu nobis babet, nniorrtrl liUiV# yoaAlO^I* 

venire potest, in origmem nominis inquirentibus,* de qua Adde Ex. xxv. 31. Potuerunt tamen Lilb alia fttee 
plerique Geographi tacent, magis de situ urbis et anti- nomina ap. iEgyptios, sicuti ap. Grseooa florem tea 
quitatibus solieiti. Quie Leo Afiricanus in Descript. modo Kplvw, modo nuncupatum ftiwse, ncmms. 

Africs p. 727. de alia^pti urbe Asna, non ita procul Forte etiam nom. istud, quod m Append. Dioscor * aftf> 
ab Asvan dissita, his verbis commemorat: Asnam anti- tur, fuit mysticum, propbetisque et sacerdotibua inpriani 
quitus Senajn vocitarunt, quae nominis immulatio ab nsitalum. Praecedunt emm illic haec verba, iWfrM 
Arabibus dimanavit, quorum idiomate Sena rem foedam ol/ia 'Ap^w^, Offe^Kiji aJpa xpocode/Xov, quae varti ftolent, 
aeturpem significat. Asnam igitur appellaruiit, h. e., Magi Marlis sanguineni(vocant), Ostbanes auram Ciw 
pulchram et elegantem, quod situ peramoeno juxto Nilum dili. Videntur ea ad ^ptios jiertinere, propter me^ 
ab Africae parte constmcta sit; hasc, inquam, mihi in tionem Crocodili. In Zv/i^c^ i|uidem vestigia rm 
memoriam vocarunt nom. iEgypt. urbis Syenes, cui haec "^^^ reperire mihi videor. Quamvu &%. non babcreal 
ipia verba apprime convenbe videntur, nec minus nom. Numen peculiare, Martis nomine dictum, tamen cm 

V«. • ^ mVPlI MarteGr. potest comparariillttd JEg. Numen, quod Or, 

ab^gyptiisimpositum. ^"Tfell emm i^^^^^ QuaSobfem Stella MaitH 

«im,preti«un,, pj^^^ hipidi. vocatur steUa Herenlis. Vide ¥m^m 

eaoTe niHom h6u nmn ^^yj^*^^?^^^^'^'^ 

#iiv*>.iTr £STsnr\9j*£^xs^ de Terra Gosen §. 3., ui notisad Eratosth. cataL p. 739*1 

6H UiUl 6HCOt6HH. Vocem fUMpyaplf^p potissimum in Panth. ii. 3. 3.ac seq. Id ipsom WMne^ 
Matt xiii. 46. similiter reddunt Sic et de Nardo legitur opinor latere in priore parte vocis Zv/i^t^. St liccrd 
Jo. xii. 3. In qua explicatione confinaor a Vaoslebio, legere Iv^o^ac^, haberemus voc., quo Prophetas nfi 
qoi. in Itin. Mg. p. 18. observat Isvan Le. Syenen a Magos significasse Lilium, auctor istius Appeodicis testa 
Coptis appellari Sovan* C0Y6H vero Uteris Lat. tur. Nam CHOS[ est sanguis, in permoltis lodsver 
vix aliter exprimi potest qnam per Souan. Qnam bene sionis Copt. Pentateuchi, Psalmorum et N. T. Brit igi 
antem Syenae nom. hoc conveniat coUigi potest ex Leone tur Ivfinrraifov, aifia ro9 'Apirns, sanguis HercuUs, ? d 
AfHcano, ubi situm urbis Asuan ej usque commoda recen- quod idem est, Martis. 

set p. 728. Quibus add! potest observatio Herbeloti # Synechon. Apium rusticunu Apul. de HerbU c 
Biblioth. Onent v. Asuan. Possit zviivri eUam explican 

^ • — ^•/.^^V^^ ^IvvOauva. Ricinus. Append. Dioscor. iv. l64.p 

(TiH enea, vei ^lu oveHea, termi. 474. 

nus seculi sive mundi, nempe Mf^. Est enim Syene, re- J^piy^ et It/piyyes. Vide peculiar em meam ea de v 
spectu iEthiopiae, ^ iipxfl rift €hiliaiios. Quern in modum Dbsertationem MSS. ^ 

* Dudam alii banc ▼erbomm Hebr. interpretatiooem probamnt, a qaibus noo distentiont We saeling. ad Anton. Itin. p. i7l. 
Tenema ad Es. xxix. lO. p. 145., Michaelis Snppl. ad Lex. Hebr. p. 17S6. Obaervatio autem de ata roD H paragogici fiicit, ■ 
hand necctse sit existimare, particalam *^ usque ante TJTO deficere, nt visnm est Wesselin^o, viro ranuno^a qno munqaam im 
ecdo, niti amor veri postolet* Miror magis, Dathinm Hebraica Ezech. xxix. 10. Tertisse, a Migdole et Syene, atqae xxx. 6., a Ma| 
dote et Serene. * To tamen lege, one ad Herod, loc. a Wesseliogio nofata sant. 

2 In lapide antiqno ap. Pocockiiun nom. scribi imt^, monet Forstems Epist. ad J. D. Mich. p. 35. Lat. codd. editi cmeadatiorc 
exhibent Svene, sed MSS. variant. V. not. ad Anton. Itiner. p. 164. 

^ Hinc dicitur 5|vene moUf Aly^tov xal Ai9mta; a Steph. Byi. cnj. exemplo meo sua mann adscripsit Petr. Bormannoi ; futmf 
Aly. emendatur in Diction. Oeo|r. Loyd/* Au sic recte emendetur, dubito ; et qui non nesclat scribendi ratioaem, qoam Stcph 
tenet, mecnm dobitabit. Si quid motandom sit, malim, tuntn, noXtf fjJ^ Aly. ned Ai9., quod est in MSS. 

' Locis, a Berk, ciutis, addatur alius Strabonis xvii. p. 1135. qno teste Syene et Elephantine fuere Tn( Aly^mv uml ^ aMh 
wia(, — Posteriorem Jabl. conjecturam de orig . nomiuis repetiit, sed non sine vitio, Scholtsins in Report, f. B. M. Litter, t. xiii. | 
14, 15. Novam proposnit Forsterus 1. c. his verbis :* Erat certe (Syene) prima ^gypti habitatio versus iEthiopiam, node et aam. 
idem fignificans, habuit C03Xl HOYHa, prima habitatio." In fragmento Vit« Matthsei AbbatisSahidico,ap.Mtnfaicll 
p. eclviii. raentio est urbis iEg. CHH. Dnbins hserebat emditus editor^ intelligeretne Syeoera, aa Cynom, aa aliam t 



a. Quid miri ? Etsi enim mulier, civis urbis Sue, habitasse dicitur Babylone, urbe iE^pt., ex eo tamen situs urbis alteihiB tal 
definiri nequit. — Quse plnra alia de Syene dici post eat e Geograpbis Tcteribus ac recentioribus, Strabone, Dionysio Per. at adl em 
Eostathio, CeUario, Wesselingio ad Anton. Itiner. p. 164,5., Michaelis in notis ad Abulfed. p. 97, 98. in SnppL ad Lex. Hebr. et f 
ii. Spicil. Geogr. Hebr. p. S9^4f ., atqae aliis, com aon adraodom hoj. slat loci, sileotio premam. 

^ Est, quod doleamus, dissertationem banc inter Oposcula Jabl. MSS., quae mihi Ruhnkenius edenda commendaTit, aea iaf aaii i 
AUona tamen ex parte damnum istud resarctetur perlegendis doctis observationibus in Panth. •^S* P* i"* P* 175—181. Iobbm fcri 
eredibile fit, intcgram istam Dissert, a Jabl. iosertam esse libro eruditissimo de Memnone Or. et %g. p. 63—69. Qaae ilUc dt mt 
qaaorigbe, forma, usu Tario, numero, hodiemaque Syringum conditione prope Thebas iEgypt., docte dispoUntur, nemini non plaei 

baat; at rero miaoS carta ridebitur asoltls origo nonuais X^«yyfr /Egyptiaca, ducta nempe e v. 

XHPi— fl— cjbaiii 

Seri-«n4ClMi, Ex. xxiii. $4. colaaiBam sigatfieaote, eaflsque inscriptam ^^isXnv cum Smiyf^^. Voc. S6f lyl esse origine Or., earn aSi 
r all Hemstti^ ia Leaaepu Ztym L» Or. p. 9il» Qam habeat Hasydi. et Soid. tt. lOfiyf, x^rr ^•YT^Sf ^ docti hooriaea in aatii 



P. E. JABLONSKH VOCES JEGYPTIJE/ 



Xf/r& Sphimu Abundt notie sont Sphinges, quanim Nymph, c. 24. p. 264. Obsembant BocUafhis Hiefoc. 
caput et manus erant puellae, corpus earns, ungues leonis, P. i. p. 691. et Wilkins. de ling. Copt. p. 111.^ Canelii 
c8Widadracpais,al«autcmavis8ihb o^^^ ^ ^^3^„ ^^^^ COGIC vel ClUiei, sed 

pinguntur Sphmges Gr., non omncs JEg. Hinc Auso- feUebantur, in crrorcm ducti a Kircbero. Scribit autem 
miia Id. 11. 40.-Tcrruit Aoniam vohicns leo, virgo, pj^^. Is. et Os. p. 375, lioSl Aiyv^itnl an^alret 
triformis Spbmx volucm peimis. ped.bus fera^ fronte ^ ^ ,3 ^ graViditatem vel ute^oJcstare/Quas 
piiella. Solebant • iEgyptu collocare Sphinges lapideas . ^ ^ . Pi^ 

adaditum* templorum, ut testatur Strabo xvii. p. 805. »nterp«latio non repugnat hnguae Copt., m qua UT^ 
[1158]. In monumentis Mg. antiq. perfrequenter coh- est uterus, et cum nota generis femin. O^^' 
spiciuntur figur« Sphingum, quod Pignorius in Expos, atque (TI est acciperc. Erit igitur — O^; 
Tabul« Isiac« et aJn wtendunt.' Si ijera scribit Diod. rf^ii, ^ccipit utero, h. e.. utero gestans, gmvJda. 
S. Ml. i>. 167., c 25. Sphmges circa Tro^lodjticam et si « in vocab. IwOU tantum est terminatio Gr., intelligi: 
^tbiopiam existebant, fcrma his non absm^^^^ cur idem sidus caniculs etiam dictum fuerit m 

Gctorumexhibentur, nisi quod hirsutie tantum differant. „t testatur Vettius Valens in cod. MS. V. Saimas. de 
t igitur ongo Sphingum quasrehda videtur m JE^, ita Ann. Clhn. p. 6l5. Si autem nom. iEg. fiiit 2«01 vel 
etim nom. X^ayfoon Gr. es«5 censeo cum Vossio Etym. aliunde id ducendum videtur. Confem possunt. 

L. L. ahisque plunmis» sed quamvis veram denomi- p^ucis monui in commentatione de Remphah §. x. 
nationis rationem hacte^us ignorem, atque conjecturas et copiose in Panth. iii. 2. [" Viri eruditi Canem deno^ 
kviorts yix audeam afferre, et id eo minu8,.quoniam ipse tare aiunt ap. Coptos. Sit ila, per me licet: aliter Umen 
La Crozius mens, ea de re a me consultus, ignorantiam veteres iEgyptii, si Plutarchum audiamus, de Is. et Os., 
suam fassus fiiit. ^^^alyei Kbrimv « rb loJeiv, in quo nihil est, quod ad 

"Lx^lvos videtur plerisque vox Gr., signi6can8 juncum, voc. pertineat proprie et jure suo. Quod subjieit 
funem, juncbtextum. Sequuntur illiscriptorem Etymolo- ibi auctor, hio ical wapaTpawfls yeyouivris rov SySfiaroi^ 

n' ' M. V. 2x®*Wov. Quandoquidem if^yptii calamb et 'EkXiivunl k^v iciKXrirai t6 Aarpoy, f^tp \hioy rfjs "laiios 
bus interval!* loconim dimetiebantur, axoivot fuit yofiiiavmy, lusus ingenii est, quo rem ipsam tangit, non 
certummensurae genus ap. eosdem, ut jam supra p. 164. vocabuli iudolem." J. C. De Pauw ad Horapoll. i. 3. 
•q. docui. Adjungam verba Suidse, v. Ixoiyos, ut simul ubl, "Itru hk wop* Alytnrrldu iarlv kariip, Alyvmiorl ra- 
castigem kpKtriflay eruditissimi Kusteri. Scribit Suidas, XoiJ/ievos SwOi*, 'EXXj^vkftI 'AtrrpoK^wy, koI hoK€l 
Xxo«*^«»/«^^POK y€<k^ucoy-Tfi*fi|<rtFllp<^ ^triXeveiv T&y XoivQy itaripwy, ih-t /ucv fJulSuy, Srt U 

vAy laropuiy, Kusterus autem, exisUmans respexisse ^mriay iiyariXXuy, Edd.] 

Suid. ad Ipc Herod., quiexstat Ubro l,^o iyryhevrip^ * 2^^, rioi^ijv. Pastor, interprete Manethone ap. Fl. 
forte scribendum esse ^y wp^ opinabatur, eo tempore Josephum contra Apion. i. p. 445. Sed de h. v. dicetnr 
immemorverbonim Herodoti iL lOo.^de iEgyptiis testan- infra ad v. Ticer^^. 

tis,quoftdam agrum metiri ox^^^^- Cum autem Graeci, *lMfeipa, Ophir, cuj. regionia mentio est frequentior 
de Mg. mensura loquentes, semper voc. trxolyos adhi- in V. T. Campum latissimum disputandi de situ Ophir» 
beant^ videnlur significare, eam iEgypto suam debere ut iogrediar, opus non est, postoperam ea in re navatam 
originem, et ^gyptiis propriam esse. * Fatendum tamen ab Huetio, Bocbarto, Relando, et plurimis aliis. Paoca 
est, interprr. Coptos voc. axoiyos et ^oiy(oy, quoties in tantum monere velim de nomine, quo appellatur in ver- 
Ubris S. Codids occurrunt, semper reddere voce alia sione V.T. Alex., ubi tamen magna est lectionis varietas 
iE^., nempe HOa et HO^ HPUIUy. Quare |? ^^^^ ^cribitur enimimcnom. 2^ 
certi quidpiam constituere vixaushn; quamvis Herodo- 2^*fWt 2^^^ i^^jp, lo^jp, 2oi^v>» S^^/p. 

tus, Strabo aliique scriptores Gr. hunc in modum de «: ^S- \- 2 Chron.vui. 18. ix. 10. Job. 

Scbcenis Mg. loquantnr, ac si iEgyptii ilia ipsa voce usi 2*' 

fuissenU viu. 6.§. 4. vocat Inif /pav, ubi in MSS. etiam legifur 

♦Xi^aU, tf.lfiidiF,ut alii scribunt, est nom. ^Eg.stellse, ^H>^rttl^y. Non ergoerat,cur inSuidaSoti^ipi 
qu« Lat. appellatur Canis s. Canicula; et ej. fit crebra pw> lov^J* citra dubitatiooem legendum, mutmtum 
mentio in librb veteromscriptoram, Plut. de Is. et Os. p. Kusterus m Ofelp vel 'fV/p. Smuhter nuUa de 

359. 375,6., de solertia Anim. p. 974. HorapoU. i. 3. caiisa Xov^ip ap. Hesych. solbcitolMnt ^ 
Chalcidii in Tim. l^lat. c. 124. Porphyrii de Antro tus.^ Nomen Indise Copt, est C04>'IPy ut Kirchefus 

non admodnm hne pertinent. [Said.: z^pty^* h hrifjJpiiis 'twpv|. Kei2 r^m^ xt>^tCn £^piyyt» fiaBuw imi rl? "Ko^ t^^^i', 
nrynichas Za^. npovop. in Bekkcri Anecd. Gr. p. 64. : Z^p»r{* ^eyiMv i^vyfAa lerrtv imifxtpusy nal h 9hfit*ti H tm; AlyvmiUuc 
rvptyyi; TotaSfai tlai 97 naraviuu^, " Z6f(yy«c dicontnr etiam concavi sub terra meatns, s. caveroae in terra longas in modnm 
ilstaUe t. canalift. Ariitotelei de Miindo, fhtCfjia ma^(m^h tlf ixtr^jiovt a^p>yy«K ynCf Spiritus qui aberrans insinoaht tm in abstmsot 
oaosdam terne et caecot meatos." H. St. iTies. iii. p. Ii38., c. Amroian. xxii. 15. (al. c. 39.) : Sont et syrinf^ snbterrenei qoK 
dam, et flexnosi secessns." Id. xvii. 7. (al. c. 15.): Ant in cavemis minutis terrarum, quas syringas Onece appellanmit.'' Edd.] 
Syringes: antero, de qaibut nodo dicebam, ab Arabibns hodie appellari dicontar biban ai molouc, vel bab al molouc, b. e., porus 
regam, ot etiam* explicant Pococke, Brace et Browne ; ted minus bene, judicio eraditissimi Silfestre de Sacy, cuj. haec verba soot. 

II est indubitable que les babilans actnels de I'Egypte n'entendent pas ce nom autrement que les voyageurs que j'ai cit^s mais je 
crois qn'il y a Isi one m^prise. B.H B. (bi^b) en Copte signifie nne ca? erne. Cela me persuade que les Coptes nommoient aatrefois 

•as excavationsy let caTeinet det rois, HIRHH HTe HIOYPO(mWb«d. nionroX LetArabes, entendaat pro> 
Boncer le mot bkb, qui, dans leur langiie, signifie porte, Tont conserve, et ont dit b&b al molouc. Entntte ils out employ^ indiff^rem- 
ment le singulier b&b on le pluriel bib&n : et ainsi s' est form^e la denomination actnelle. Strabon s' est servi du mot cvfihaia, qui 
est pr^cisement I'equivalcnt du Copte H IBHB.'* Obst. sur I'Orig. da nom donn^ aux Pyramides d'Egypte p. 4t, 49. Qutt 
cnltissima viri egregii obsenratio non param confirmat ea, quae de Syringibnt /Eg. JabL 1. c. commentatus est. 

' Consilio Jablouskii, de Sphinge JEg, dictari, non tam apta erant verba Ausonii, ant etiam Scholiastie ad Eurip. Pheen. 46. p. 609., 
Tin Z^yy» Ure^ttfo-t mm^imt fib /xf «v vfwvimwy x*'W Xfotre;, xal 0Y*i0of , itrtfa H 9ffA0e(, Uynrtf dvye»r»pa tlwi Tvfi#Mc ntU *XxP? 

rnf, qnaro iEliani de N. A. xii. 7. Tn» Ifiyyu fAhnt vhf it^vn AlyCitrioi rt x'^^^fT**^ y>^9«T»c, nal enjSoMbi fxv9w )co|u,«4^oirif, ^i/iAopfev 
au^ai ittxnhnif fftiMKrwrts rt rov irapdnrwirot/, mm tov x«omtiloi/( wvfJMrof x^ii o^rnv. Kelegenda observatione Jabl. de Sphinga 
et origine nominis JEg,, sed ei et anriico profsns ignota, redeo in memoriam eorai6, quae scripsit Zoega 1. c. p. 140—144., ubi mnlta. 
4octc^ dispotantnr, lectn perdigna, sed hio non repetenda. Hoc tantnm nnum attingam. Scnbit vir ernditus : Vera et prima vocit 
(Sphinx) significatio not latet, neqne constat a quo hominum genere primuro usuruata sit. Frnstra qnaesivi in Copt, lexicis Sphingb 
Vttcab. Grsci in »na liogaa inveuisse credont, non plane improbabiii etymo." At vero in Addendis p. 401. h»c adjnngit : " Sob- 
vesit posthac conjectura, vel quod antiqnisstmoro est Sphingis vocab., ob euphoniam postea in (r^ly^ mutatam, ette Copt. 

— ^ quod apprime consent! t onm reli quit, quae de jEg. Sphinge disputavi." Habes conjecturam, si non proba^ 

bHern, at certe vero non magts dissimilem, quam est La Crozii snspicio, in Thes. Epist. t. iii. p. 169., ubi vox Z^ly^ dncitnr ex 
C4>'PCDlHiy , interpret s. propheta. [De v. of\y( :pie fide H. St. Tbea. iii. p. 1184 e. Idem in Ind. v. fiiS : '*b2$, 1. q. o^yf; 
HfK enim fiiwf esse <rf iyya;. Lycophr. (1465.) Tih^^^yy* vocat pliuft rifof,'* Cf. ClaMical Journal, No. xxiv. p. 415—5. EilD.] 

* QJL Squire ad Plut. de Is. et Os. p^ Si. > Vide le Pitture Antiche d'Ercolano t. ilL p. 305, 306. 336., et t. vii. p. 380* : 

^ Ennd. Kusteri errorem castigavit Westeling. ad Herod, loc. 

' tx^iH Toc. Persicam esse, dnctam fortasse ab JUwt aMmi) qnies, opiaatnr Relandns pt. it Diss. Misc. p. 235,6., aoctoritate 
Athemei iii. 34. et Callimachi op. Plutarch, de Exilio p. 609. — Alia plnra ad illustrandam banc voc. dabnnt hrterprctes Hesychn^ 
t. ii. p. 1333., Bielpt. iii. Novt Tlies. Philol. p. 407 — 409., Eruesti ad Gloss. S. Uesychii p. S6S|3., Siirita et Westeling. ad Anton. 
Itiner. pb 152., nbi -fit mentio mansionts )l^g., dictft Pentaschttfio. 
^ In Jobi tamen locis Cod. Alex, habet 'i^i*e* £ Cod* MS. Pfchrtino-'Of^ adteriptnm est exempto editiotils Argentorat. a. 1520i 
— " viri docti, ut videtur, Jo. Fred. Gronovii. ^ Cf. Alberti ad Hesych. v. Z«t/f iff . 



cclmw LEX. VOCUM PIREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVLARUM. (pp.337-t44ii 

et alii docent. Videntur ergo interpretes Alex, nom; xiy. 37' &3XH2C6H3XY pro xotXAiet. In Mdea 

Sophirx accepisse ab .Sgyptiis, ut vocabula qusdam MS. vertione libri Psalmoruin cxii. 6. et cxxxviL 6. rH 

a!ia, de^uibu»antea diximof, et quorum usus deinde ^^^^^^^ redduntur HI SCOXHeY. Totam hane 

mTaliut ap. Coptos recenbores. QuamvB enim con^ ^^^.^^^ depressam ftiisye omnes tev 

deretur, Copto* nom. Sophir non ex vet. Imgua ^.. sed ^^^^^ multistantum laudalbo Herod, u. 4., et Diod» 

ex usurecentioram tpsorumque >nterp«tuin Alex . 'eU- g i sietafi. qui niK ra«.vrfnp-« rf}, x-ip*" igypti«« 

muwe et iBdte ded««; quod scnb.t ReUnd. d.s». de Idei^igitnr nolnine T,5i/.i,^lc«etur. 

Ophir §. (D«. Muc. pt. I p. 171.). exinde tam«^ non ^^^^^ ^j^^ 5^.^^ 

consequeretur, ut iidem mterpretes Alex. nom. Sophir J^^,, mollis. 

non potuennt acc.pere ab ^Egyptus ant.quionbus. , janobus. Hoc nomine appeUatar monasterium ali- 

* 2m0o/3/. Erythrodanum a. Ereutbodanum, Lat. quod Thebaidis, de quo loquitur Hieron. iu pne£ Beguls 
Rubia. Ita Append, ad Dioscor. iii. 16O. p. 460. Pachomii : Aiebat enim, quod in Tfaebaidis et in mooaa- 

* TaBiyt^ est nom. regionis in *g. super., palmarum »erio Metanoeae, quod deTanobo in poenitentiam, felicb 

^ vr U<21TT (i. felici) nombis convcrsione, mutatum est, kL liempe 

feracis, unde et nom. accepisse videtur. Nam Ul^nl iirvuf. ..... 

. ... , ' •T»'T\ U cut I nUi&l m quam plunniis locis versionu Copt. Pent»> 

•igmficat palmam, et TOXHbH I regioncm palma- teuchi ac N. T., etiam in Liturgiis Copt, sigoific^^ 

rum. Cf. dicta 7. Ic^FF^or p. 274,5., quae Lie nohm /IDUnWT t> • 

repetere. Potius adjuogam, Tiibennen iiiisse insulam in turn, et ornuni peccare. Deusnpnetixi 1 M 

Nilo, ut testatur Sozomen. iii. 14.^ Idem apparet ex s. 6 StX jam saepius dictum est. Itaque T*3XH0BI 

NouY. M^m. des Missions t. i. p. 1 57^8. t. v. p. 222. erit locus peccatorum, in quo quis ducitur pcenitentia 

t. vii. p. 41. Videtur esse The Isle of Dooms in Pocockii criminum ante commissorum. Idem locus, mutato anti< 

Itin. p. 84. De eadem insula sine oubio loquitur Strabo quo nomine, deinde dicebatur Merdroia^ locus resipi^ 

xvii. p. 563. (1174.) "E^c (ey 0i7/3acd<, cuj. breyi centium, ftieravoias x^9^* loquitur Euseb. Hut. 

ante facta mentio) koX yfitros // /loXicrra €K^ipov<ra rov Eccl. vi. 34. 

Apurrov (^/vcica), fieyierrrjy reXovaa vpoaoioy rois hy^- * Tava nom. urbis JEg., ci\j. memmit Steph. Byr. 

lUei.^ Tava, De situ nihil certi habeo, quod dicam, neqne 

* TAvtf nom. est urbis Celebris in iEg. infer, cuj. aliquo- etiam de origine nominis iEgyptiaca. Cum tam insens 
lies in Literis Sacris mentio occurrit. Hebr. scribunt ^««rit numerus vicorum et urbium in iEg., teste Diod. S, 
Tzoan s. Tsoan. Erat urbs haec tempore Asaphi ac i. 31., qui loquitur de 18. millibus, quin imo de ploribus 
deinde admodum celebrata, tanquam metropolis ac re- 30. millibus regnante Ptolemaeo Lagi ; minim profecto 
gia, ut patet e Ps. Ixxviii. 12. 43. les. xix. 11. 13. xxx. non est, omnium vicorum et urbium nomen non posse 
4. Ea. xxx. 14., sed et diu ante eorura letatem, docente etymologice illustrari situmque accurate definiri. Non- 
Mose Num. xiii. 22. Interpretes Alex, istis in locis pro mus tamen, in Anton. Itin. Tava s. Taua coUocari inter 
\Sm habent Taw, quod nom. est urbis, Gr. Latinisque urbes Cyno et Audro, nec ita longe abfuisse ab urfoibtu 
•criptoribus, de S^. agentibus, valde notdm. ^ofLot Tanis, Thmuis, aliisque ibidem niemoratis. Si in Geo- 
♦Tawiica* memoratur Herod, ii. 166., Nili<n-o/iia Tavin- grapbicis tuta satis esset fides hbtorica Xenophoatit 
K09 Diod. S. i. 33. Junge Strab. xvii. p. 802. 813. (1154. Ephcsii iv. p. 56., crederem urbem Tauafuisse sitaun in 
1167.) qui scribit, Elra to TaviriKoy ardfta, 6 rivc* lain- via, quae ducebat Leontopolin. Vix enim d^bito, quD, 
K6y Xtyovtrr koI 6*Tavinis yofws, Kal ir6\u ky ahry [avtf, pro lieXSoyres fiky bk iravra ctI Aeo>T« l^oyroc woXiy^ 
lecfius in Cod. Medic] AieyoXii TAm. Similiter Tayis legi debeat scripseritque Xenophon, ^€KQ6yr€s jiiw bi 
dicitur Steph. Byz. ir6\is /ucyAXiy Alyvm-ov. Lat. nomen Tava M Acoktw Ipx^vrac iroXiy. * Erat vero Leontopoi 
modo scribunt Tanis, modo cum aspiratione Thanis, lis sita prope amnem Busiriticum, nec longe ab urbe 
monente Surita [ac Wesseliii^.] ad Anton. Itin. [p. 153.] Athribe, ut docent Geographi antiqui. V. CeUaiii 
Verbo attingam errorem Goliialiorumque, qui urbes JEg. Geogr. Afric. p. 20, 21. ^ 
Tanis et Tennis easdem esse opinabantur, bene tamen * Td^vii s. Td^vat, urbs iEg. distans a Pelusio xvi, 
distinguendas. Tanis, metropolis Mg. antiqua, sita erat millibus passuum. Ita nomen constanter scribitnr ab 
ad Nili ostium Taniticum ; Tennis s. Tenuesb est insula interpretibus Alex. V. T., quorum magna merito cea»^ 
in lacu, cui idem nom., sed scriptoribus vetustis non ita tur auctoritas in rebus Mgypii Geographicis nomiaibtti- 
cognita. Quam observ^tionem, ut multas alias, me de- que urbium propriis indicandis. V. Jer. iL l6. xliii. 6, 
bere La Crozio, grains affirmo.*^ Castigandus quoque 7» 8. xliv. 1. Ez. xxx. 18., quibus in locis habet textoi 
est ^rror Fl. Josephi de B. J. iv. 9. §. 7., IWJ accipientis Hebr. DnJOTTJI Tachpanhes. Vocatur eadem urbt 
deMemphi, cum tamen ipse alibi Ant. Jud.i. 8. §.3. rectius Aci^viy a Steph. Byz., sed nugante, earn sic dictam fiui« 
inteUigat Tanin. In vers. Copt. Pentateuchi ^ervatur »apa rHy iicei woWAy <l»vofiiytty bafy&y, de magna Uiur»> 

T*T\WTH ;« m« i^t^^^^t^a^^^ p« crescentium copia. Ad^rai TLfiXovoitu est in 

nom. ^^'"^ »^ « MS. mterpretatione Ps. H^rod. ii. 30. In Itin. Anton. iiSpellatur Daphno. Cfi 

Ixxviit. legitur A JaHH, quae vox aut significat urbem Cellarii Geogr. Afric. p. 38. ^ Aliquando secutus ductus 

mollem s. delicatam, ut sumitur Matt. xi. scripturae Hebr. DiUSnn, Tapbnas s. Daphnas inter? 

8., aut potius urbem humilem, dejectam, depressam, _ , » 

qua notione simiUve yocabulum occurrit Luc. iii. 5. Lev. pretabar aut Tapheneh 1 oXh^SHoo seteraam, sic 

:|iii. 31, 32. 34. pro Gr. iyicoiXoy (das eingefallcn ist) et enim urbs ob munimenta fortia dici potuit, cum ceilo 

' Nom. Sophirttc liog. Copt, a lxx. interpretibm snintam esse, tnspicator <](fioqoe Mioiia«^li« in Spicil. Oeogr. Hebr. pt. ii. p. 199, 
200., de Ophir prolixius disputam a p. 184., atque iDtelligens ami divitem Arabiam. 

* Pro vnlg. Tafiin^ yr\<rw 7n(^fiaiioc ap. SoKOtnen. in codd. MSS« legitur h Ta fimn<rui rns 8., quod, post Tillemont. t. vli. p. 678^ 
probavit MingaieUiiis Dot« ad lEg» cod. reliq. p. clxxxii. ; dnbitaoi , an I0909, obi Pachomias moniuteriam fbndavlt, umqoam £g. 

dIctiM sit T3XH6HHH, qain potlns TUXHeHHHCG. Reliqua antem, a viro docto illic adjecta, praeteribo. 

' Observationem deTabenne, oon tamen laudato aoctore, repetiit Scholtzius in Repert. f. B. M. lit. t. xiii. p. 15. Idem dictm 
ttlim de Twhu 

. . ^ Errantift Golii comes fuit Michaelif io Spicil. Geogr. Hebr. pt. i. p. 358., sed meliora deinde doctos. V. ipsins Anaott. ad AbntMa 
Descript. p. 119—123., et Siippl. ad Lex. Hebr. p. 2121,2., ubi plora alia de urbe Tanis. Etjrmologiat nominis Hebraicat bob 

¥robat, sed iEi^tiacani, a Forstero illustrataro in Epist. ad ipsum scriptis p. 52. ^oega scribit, Tauin dlctam esse de sitos amcniitate 
h yafUv^n, Videtur ergo cum aliis permntare Tanis ac Tennis site Tenuesis* — Jabl. scrinia compilavit Schail 

aius p. 15. 

' Elegantissima conjectora haec est, probata etiani doumviris snmmis, Hemsterfansio in Misc. Obs. Crit.'Ti. p. 295,6. ac Weaselii^ 
ad Hieroclis Synecdem. p. 728. Nom. urbis Taua etiam Diodoro S. xvi. p. 506., ubi editum it; nva voXtv, redcleodum suspicatar Hem* 
•terh. Sed lege annot. WoMeL t. ii, p. 76. In Hieroclis Synecd. p. 725. janguntur Diospolis, Sebonatns, Onuphis, Tana, Cleopatiay 
Cyno et Bousiris. 

^ Cf. Wesseling. ad Itiner. p. 163,, et ad Herod, ii. 50. Micbaelis in Suppl. ad Lex. Hebr. p. 2365 viz dnbitandum existimat, 
D^8rUl 8. DnSSriil e^e eandem urbem, quam Gr. nnkw^iat appellant ; etyma ^g., quae habent alii, prudentem se pra»tcr» 

Biittere scribit, citatqoe Scholtxium io Repertorii t. zUL p. 6., sed qui sua paene omnia debet hisce Jablonskianis. Malebat tcvt 
Ifichaelis, quibus literis Copticis nom. nrois in versione locorum Jeremiss et Ezechielis icribator. Cai tamen desidQiia nop aala 
potent satisneri, quam versio istornm libronua Copt Integra e Utebris cniatur. 



P: E. JABLONSKIl VOCES iEGYPTIJB. 



satis constety faisse locum s. csstdlum mimitissitnuin, aut 
Tapenese * TOxneHece cornu amGenum, quan* 

doquidem JEg. prpmohtoria munita nuncupare solebant 
coraua, cujasmodi erat *Ayvoi xipcu, a Stntb. luemora- 
tam xvii. p. 801. [1153.]» situm prope urbem Bolbitinen, 
vulgo liodie dictam Rosette. Sed niuic malo interpre- 

tari TaX^G 6H6& Taphe^neh, i.e., caput vel 
principium seculi* Nos diceremus initium mundi, vel 
terrae. Sic respouderet urbi Syapae, quae ^gyptum clau* 
dil versus JStbiopiam, uti suo Toco p. 330. notavimus ; 
quemadmodum Taphnae ^gyptum claudebant versus 
Syriam Arabiam. Tota ^gyptus porrlgitur a Dapbois 
Dsque ad Syenen. Quocirca PsammeticbuSy teste Herod. 
1. c, praesidia collocabat, Elephantinae quidem adversus 
^thiopesy Daphnis vero adversus Syros et Arabes. 
Elepbantine autem non ila louge remota erat a Syeoe, ut 
supra p. 330. jam monui. Praeteriri tameo non debet 
sententia C. Vitringae, Theologi inprimis docti, in opere 
posthumo de Geogr. S. c. vii. p. 40. scribeutis : " Occur- 
rit etiam in loco citato Ezecb. DillSnJI Tacbpanes — , 
Jer. xliii. 7. Jer. xliv. 1., ubi omnia fere loca recensen- 
tur in inferiori et superiori ^gypto sita. Tacbpanes sunt 
Daphuae Pelusiae, locus amoenus subjectus Pelusio, d ictus 
a6 uxore regis Jeroboami. Dedit enim Pbarao filiam 
8uam Tapbnes Jeroboamo. Hebr. non potuerunt aliter 
scribere, quam DTOSrV^* Litera H usum habuit vo- 
^lis ap. Hebraeos veteres, et usurpata loco fj Gt, Lege- 
runt WiaSTTJI Tapbnes, vel Tephnes, et 1 Reg.xi. (19, 
20.) scribitur sine H, V^SnD. Alibi ab Ezech. aliter 
punctatur/' Opusculum hoc non tam esse daboratum 
et perpolitum, ut sunt viri magni Obss. S. et* praeclarus 
ifle in les. Commentarius, mhari desinet, qui sciat, Geo* 
grapliiam S. ab eb baud esse conscriptam, ut in manus 
eruditorum publice traderetur, sed hoc tan turn consilio, 
nt ab auditoribus in usum privatum calamo exciperetur. 
Quamobfem neque hie disputabo, quid censendum sit de 
origine nominis urbi Tachpanhes inditi, quam Vitringa 
exponit. 

* TePovvi. Instrumentum Musicum Mg,, cuj. meminit 
Joseppus, 8. Josephus, vetus scriptor Christiauus, in 
H ypomnesticoy s. libello sacro memoriali, v. 144. Scribit 
autem ille : 'Ev Alyvirr^ to Bi/vi tpyavSv ri lyapfiSviov, 
J Xpwvrai oi iepoxpHXrai kv rois kujjlois * irXeicrpi^cS^em . 
Primus ea verba e cod. MS. Cant, protulit Th. Gale in 
notis ad Jamblich. de Myst. p. 215., et recte observavit, 
verba ista desumta esse ex epist. Porphyrii ad Anebonem 
JEffyptium. Edidit Galeus ro Bw^, ut in MS. legebatur, 
sed monuit legend um re Bovv/. Integer Josephi liber 
primnm in lucem editus est ab eximio Polyhistore J. A. 
Fabricio, subnexus vohimini ii. Cod. pseudepigr. V. T. 
Leguntur illic verba citata p. 330. In textu Gr. dedit 
Fabricius ro Bovi, sed in vers. Lat. Buni. Dubium vix 
uUum mifai est, quin una voce scribi debeat Te/3ovvi, et 
Bomen instrumenti Musici Mg. ex ipsa borum lingua ex- 
plicari. Trigonorum instrumentorum Musicorum non rara 
ap. veteres mentio occurrit. Vide Athen. xiv. p. 636. coll. 
1. iv. p. 157. et 182., Suid. in v. Ia|i/3i^cai, Hesych., qui 
scribit : Tp/ywvov* elSos opydyov \j/a\Tffp(ov, pro quo malim 
}fiaKHipu)y, $ tf^vrov ir Aiyifirr^. Mart. Capelui appellat Pan- 
ditram. Ap. eum sic fiaituf Harmonia de Nupt. Phil. ix. p. 
313. ed. Grot., Panduram iEgyptios attentare permisi. 
Fortasse repraesentatur in lapide ap. R. Pococke in the 
Description of the East, V. i. Tab. Ixi., et in monumentis 
vetustis ap. Montfauc. Antiq. Expl. ii. II6. et 140., at- 
^ue alibi. Ex eo genere erat TejSovvi, instrumentum 
trigonum, non prorsus dissimile lyrae vel citharae, qua- 
tenus iilius chordae consimili modo pulsabantur plectro, 
nobis vulgo dictum ein Harpe. Voc. refiovrl esse ori- 
^ne S.g., admodum probabUe fit ex iis, quae ex Por- 
phyrio affert Josephus 1. c. Videtur Uteris Copt, sen- 

Gen. xxxi. 27., ubi Alex, 
faabent KidafMs, interpr. Copt dedit OTUIIHIf 
et dtharoedus vocatur Apoc. xiv. 2. pe^ep OY- 
UIIHI. Quod autem scriptor Gr. voc. 'I'OYUIIHI 
cffeiat Ttfiovyt, non insokns videbitur, siquidem con- 



stat, literas v et o« ssepe cum (i permutari. Qui Mg. 

dicuntur P6U0YUIT, ab Hieronymo vocaii 
Remobotb, sup. p. 229, 330. vidimus. Quae oJbservatio 
si forte aliis minus arridet, arrisit tamen Montfaaconio, 
quando cum eo de loco Joseppi ap. Galeum ante phiret 
annos Lutetiae Paris, sermones miscebam, atque lit 
Crozio, literis, a. 1735. ad me datis, significant, se ob« 

servationem meam de T*6B0VHI valde probare, 
talemque esse arbitrari, ut nihil ei opponi possit. * 

* T/aXof, Lilium. Ita Append, ad Dioscor. iii. Il6. 
p. 457*, de quo loco alia monui, cum diceretur p. 331,32. 
de V. Zv/i^oe^i^. 

*Tifiovs, In Append. Dioscor. iv. 102. p. 469. de 
herba Stratiote legimus, Alyi&wTioi Tifiovs (jcakoi^aiy\ 
Tlpoi^ilTai al/ua alXovpov, Si vocem banc JEg. etymolo^ 
gice consideres, Tc/>ot/s, vel forte rectius Tvj3ovs, proprie 

significat erpanwrriy. Nam -i^GYHe est pugnare 
contra, unde 'Epfiorvl^ieis dicti sunt /idxi/ioc, milites in 
Mg,, quemadmodum vocem istam loco suo p. 69. ex- 
posui. * 

* Tidpafifiilit fuit Hecatae nom. Mg., testante Epipha- 
nio p. 1093., cuj. haec verba sunt : "AXAoe be rjf Ti^fifit*, 
8. TiOpaufiut, 'Etcdrp kpfirjiytvo^krn, h-epoi ry 'Sk^pQvi, IIXXoi 
hk &epfioiiOi reXiffKoyrau die enim verba legenda 
videntur. Vix alius quisquam istius nominis mentionem 
fecit. Optime tamen e ling. Mg. potest illustrari. 

UHOH, Embon vel Ambon, quod alibi scribitur 

6UH0H, significat iram, furorem irae. Itaque 

'I^UHOHy Ti-ambon, designat graviter iratam, ira 

fiirentem, et Ti-thra-embon s. 

Tithrambon, exponi potest aut ira furens, aut etiam aliis 
furorem indens. Reliqua, hue pertinentia, legi )Jbssunt 
in Panth. Mg. i. 5. 

* Titothos. Cyclamiuus. Apul. de Herbis c. 17. 
Dicebatiir quoque Mg, QiaKe, uti ante p. 88. vidimus. 

* Totaphoth, j1S)QU3, quae vox in libris Mosaicis occur- 
rit Ex. xiii. 16. Deut. vi. 3. xi. 18. Non eodem ubique 
modo cam reddunt interpretes vet., s. Graeci, s. Orientales, 
Syrus et Arabs, ut apparet ex Origenis Hexaplis, a Mont- 
fauconioed., atque e Bibliis Polyglpttis. Multum quoque 
diversae sunt eruditorum recentiorum senteutiae de voca- 
buli significatione, ejusdemque origine, quae ab aliis 
refertur ad Chald. *ftd, spectare, aspicere, ab 
aliis ad *|B)Q s. f^|Q9D, notione multum aspiciendi, ab 

aliis ad (^jSD, tigare, ab alib ad Arab. cJU^, agilis futt. 
V. Buxtorfii Lex. v. e)OD p. 869. ^70. Schultens. in 
Clavi Dialectorum p. 320., Hackmanni Praecidanea 
Sacra p. 92 — 112., et Schrceder. de Vest. Mul. Hebr. 
p. 127. E locis Mosaicis modo citatis colligi potest, 
jlBD^Q fuisse irontalia, s. amuleta et pfaylacteria in 
fironte gestari solita, vel in universum ornamenta quae- 
dam capitis et brachiorum, quasi memorialia. Cf. praeter 
eruditos btorum locorum interpretes, FuUerus Misc. 5. 
7. et Witsius in ^gyptiacis i. 9- §• 3. ii. 9- h\ 7. ac 
seq. Vocis istius mentionem hie faciendam putavi, quod' 
eruditi quidam eam e ling. Mg. derivandam esse cen- 
seaut. Jos. Scaliger voCem banc in universum .£gypto 
deberi existimavit. Bochartus Geogr. S. P. i. 1. 1. c. 15* 
scribit. Talmudici, quos citat Kimchius in Lexico, 
jllSQlQ pro firontalibus volunt esse voc. semi-^g. Com- 
positionb tamen ratio mihi haudquaquam probatur/' 
Equidem b non sum, qui litem istam compobere audeam. 
Non tamen ita absurdi sunt Judaeorum magistri, quando 
vocabuli natales in Mg. quaerunt. Dunimodo enim cer- 
tum satis esset, voc. Totaphoth Mg. esse originis, com- 
positionb ratio fiicilb dari posset, inprimb si non tantum 
fuerint ornamenta irontis, sed et brachiorum. Sermone 
Mg. roanum dici TOT, pervulgatum est. Delude 

^IIIT8» significat aliquid sculpere, afilabre effingere. . 
Ex. XXV. 7., ubi in Gr. legitur X/Oovs eU r^v yXwr^v, 

Copt interpr. dedit e»aXHlUHI 6ni^UlT&. 



■ Ptacnit bee nominis notatto Forstero Epist. p. 32,53. 

* V. Thes. Epist. La Cm. t. iii. p. 189. coll. t> i- P* 206. Cf. F« S. de Schoidt de Sacerd, et Sicrif. £g. p. 17<V-l7i» 
^ Eadem dabit ScholUiiu L c. p. Id. 



4eht^ LEX. VOCUM PEREGR. IN ^CRIFIT. 6R. OBVIARUM. Stb^r^ 

Vers. 11* ejtt<d. cap. Or. w»4eiu nfiirta xfuo* «rp«rrh * Tofcty. FmnarHU A^Mnd. Dioacor. iv. \}9k, p^ifff^ 
iMuf ledduntur Coptice eReGaHUIO HaOXH- ^fS^*^ ^""^ ^P"" ^^SyP* 
ftOIIT (V. 24. scribitur H&3^8>OXn) • ToSjkw. Periclyiaenniii. Append. DiMcw. w 

liHOYH cY^uiTa onecRui'i*. p 462. 

Sk etiun vers. 18. ^•'ouiMit i^o x<po«0^/< x^twcpevra TfMvAM vcl TfMx<^' Tnchihii, eat num. ans iEgi, 



... . . PUPATVflTO UxfsPCVV- *'^4<>*"i°- 25.: '5HiuK(eTOeodilam)«tariiacib* 

Copl-expranuntar pisdam, et semper esculenio oW. in DtoiCMmDO 

Bill B HHOYB U4>UITo. Cr. Ex. panraavU. qaKTrociloiibivocatur, rexaviiimmIt^ 

xxxu. 4. 16., inprimis Lev.xxvi. 1. Est itaque 4>UlTgi ""Titot faia«dum pabflU sui gratia, os primum ejoa a^ 

qoidquid sculplum. csiatum et ex pretioso metdlo arti- "'t™ '^P^i'."'^^ ^l!^ "* 

• . ^ . . _ ^. T*r^<T>diTTf 'Pd banc scabendi dufcedinem quam maaime hiantea." E|B». 
ficiose elaboratum est Foreti^Uir 1 V 1 VIU 1 O jeni memiDit PKn. x. 74. Etsi distentit IfaadaiauL 
sculptile manus, vel monde m manu aut m brachio f.. Diverstts est," ioquit, " a regulo nostra tiocliilua 
gestandom. Sed « <fc re judicium penes eruditos esto. peregrinus s. WKacus. Valdevercor ut verba, R«i 

•To.yapa/i<J». In Catal. regum Tbebseorum, uti m Avium in Italia. Priniana suit, ac mm glossen» potiw 
Eusebuuus Scabgen editus est, hiec verba aut pottos „pia„t alicujus conjectoris. tiansbtmn « L. x. 74. nkj 
verbonim monstra kguntur: Q^l^y A.yv»rW eflaal- trocbilum nostratem regem avium Plinius inteipreUtw.* 
l^Mt^w * TotY6patiot &itajm xef" Me/«A.n,t. 5 ipj^fytve- Edd.] C<anpaKtur ^ian. N. A. iu. 11.. qui et de 
tot Tl^yiev. Iu Svnbeflo. e auo Scaliger ista dacrip. chilo viii. 25. h«c nanat : 'O ,.ky r^A^V^ hn\ riy 
sit Goarus postmodum sic eadem vulgavit: &. A. i0. 4Xc/«veT,- irapi rcw Sve« r^v Tc^iU,. Sianu, Kal4 

Tt^caoi^ Deh.I.. unoonuuumdifficilbmo. etsine r^eJU* c. xT^Addit xii. 15.: 0*V« «^ « t«r nJl 

contioversui admodum corrupto. ^ in voabus iEg., X«vy<vo.i<n-Jr«*er«e,p/«*vwr«4 (»(AX484a<r*r rt, 

iloammGr. euundem mterpretotionesaUs ample diu ^a\6y6^ra,r^xf^aWK^hK,,^,^KkyTiT^a,\}Ar^ 

m AnnotL m Eratosth.. quas A. des-Vignolcs. inseruit ^iyJ^U rlv KoXaiaeroy «X««««ip»yv«. inu- 

Chroool. S. t. II. p. 741-743. E ccmjectura mea. verba ^^^^ |^,. ♦ Memoratu dignumMrq«S de iit« 

JEg. ita consWm possunt, To.yapo/i axwA«'»7C««P«. Gneca „ j^^tur in Vanslebii Itin. yEsvpti. GUIic« 

vero hunc in modum lea, owo« ^u,i^»erctt <r».<rov- ,<.ripto, p. 77, 73.: "Ce que Pline dit du Ttodiik. « 

^ w€pia<rot,eM,. Nom. To.yapi/i fortasse ent /Eg. d teburcbsement, car on pourroit demander cent 

compositum e praefixo 1 atque ans duranf en Egypte, quel est cetoyseau, q^'oaa'm 

duabos vwjc. servare et PUIUI bomo, pro pounroit jamais apprendre. Voicy done ce qu'en dit 

... ,^ D£in z> > • Beitar: 'Quand le Crocodu est saoul da h iMroye.qn'ila 

quo m compoMtioiK scribi solet i'tU- Est igitur Jevorde. U sort hors de I'eau. & se met^dormiran 

T*0Y2C6P6U i ouSur AyBpArmtt, vel brevius soleil, Se parce qu'il luy reste toujours de la vilenie eiitr« 

* (rifeayipot, quod nom. Gr. scriptoribus non ignottun est. les dents, dont if s'en^endrent des vers, un petit ninnii 
Si pro Ax"^ po^'V^ scriberetur ixot vel iirof fiovax^tpi, semblable an Tectan, entre dans sa gueule, mMgft, 

r-mn^ iirkO i»m..VvUiir *ers mtme, s'B y en trouve; et km. 

boc fotet Mg. oliUiH^ UUo liyjH>rlrl, que le Crocodile sent, qu'il 0*8 plus rien dans sa goeole, 
gigas admiiatione plenus. s. prorsus admirabilis. procera il la ferme, pour manger I'oiseau aussi : mais la N^tim 
aempe corporb statnia ; qualis bomo dicitur * wepivao- ayant pourveu k sa suretd, en |uy donnant denx epines 
fieXJtt a Manethone £gyptio Apotelesm. iv. 464. Ob- fortes audessus de sa tfete, & le Crocodil se sentant 
servatkmibus meis. 1. c. vulgatis, banc unam nunc ad- piqu^, il la rouvre incontinent, alors Toyseau s'eniiiiu' 
jnngo. Potest forte servaii ixot, et, cum reiiquis verbis. Je mlnformais de plusieurs Mores, slls connoissoient nn 
« • . Tv'VTTT nns> iItTIAHPT » * oiseau. qui avoit deux epines sur latete, & ils ae re- 

*g. expnnu U'Jo tli^Vntri, Ut., pondiient, que non; U me dirent bien, quUvavutca 

Magus renim nurabdium plenus. vel admodum mirabUis. Egypte le Saksak. que j'ay veu moy m^me fort ao» 
In vers. Copt. N. T. Magus dicitur Act. viii, vcDt, qui est toujours autour du CrocodQe, parce. quiff 

g., et in cod. MS. Danielb i. 20., quaniYis alibi retinea- se nourrit des restes de la Tiande, qu'il trouTe eatie 
tur UaXVOC, Matt. u. 1. 7. l6. Neque dubium jf/ " ^ peut>ire dope, que Ic Saksak des 

est, quin nom. Magi ap. jEgyptios valde fuent honestum, JJ?^^^/* ^ ""^^^^ ^^"^ P^*« TVochikis d« 

uti ap. Persas, eo appellantes Sacerdotcs et Philosophos. *^"oe. 

In ^^;ypto artes Magicse a Sacerdotibus colebadtur, ut * Ti//32, Tjbi, nom. mensb quinti £g. respondcns 
vel e libro Mosb secundo satis patet. Ad illarum cognitio- diebus postremis Decembris, sed inprimis Januario Ao* 
nem non admittebantur alii prxter sacerdotes ac viros manorum. Dies eoim sextus Januarii erat undedmot^ 
honoratiores, Ipsosque reges. Cujusmodi artes Magicse mensis Tybi, ut alio loco a me observatum eat. Uac 
efficiebant, ut earum periti haberentur renim mirabilium ratione facile in concordiam redigi possunt vetenuB tes* 
auctores^ et populum in sui admirationem raperent. Haec timonia. Scnbit Plin. vi. 23. circa finem: £x India le* 
explicatio minus abit a scriptura Syncelli, sed non in navjgant mense iEgyptio T^bi incipiente, nottro Dcceai. 
umversum ei respondet Gr. Eratostb. interpretation nbi bri: aut utique Macbiris Ultra diem sextunu ScboL io 
forte wepi<r<rofi€Xjis exponatur de admirabili corporis pro- Arati Pbaenom. p. 39. ed. Felli hsec habet : bi rw 

ceritate et robore membronim. Ss eini Kara 'Fwfiahvs lavov<if>cof* T6r€ yap 0^o^n« 

* Totibioc* iariy 6 x€c/i(«»v. Adde p. 40. et 53., atque Arriani Peripl, 

' De Teterom interpretatioiie vocis /19t0^ diligenter egit Mich. Sappl. Lex. Hebr. p. 1009-4011. Coiuectartai Jalil. tt^iecto 
huj. nomine, commemorat Scholtans 1. c. p. 15, 16., sed improbat, et alia adjangit, qme tamen ipse Jabl. b. I. in mediam attnleimt. 

Huic voci in codice meo nihil a Jabl. adtcriptum invenitar. Frustra din, non diffiteor, qusiivi, unde earn Gtonario tao JaU. 
adjeciMet. Tandem, tamen habere mihi videor certara viam atqne rationem, qna verimi investigare et conteoai posaim, pneeaata 
Miagarellio in notis ad JEg. cod. reliq. p. ciiL, cn^* haec verba sunt. " Qnidquid escnlenti residunm erat monaoio, aac snperilanmy 
iUod ad Totihioc reportare debebat, i. e., nt S. Hieron. primo ParhomiaDaB Regnlae capitulo iiiierpretari|r, ad Frspositum domvs 
SUK. JEg. enim sine dubio habenda haec vox est, si recte tamen a librariis scripta ad nos perrenit ; nam litera ilia t. atpiratioiiiftBoCai 
k, in Or. versione, qa» Hieronymo traditafoit, esse non potoit. Qaibosnam vero e vocibus nom. hocce componatnri an e\ 1^0^ 
(nam ^HTOT* in Act. xiii. 11. valet prsesse), et ex Hl^.domos, et SiIlIIK.) peritiores inqnirent. Qnidquid anteai 
de hacderivatione statncndnm sit, tribns Pachomians RegulsB capitulis minfice nostnim hocce illnstiaUu'.'' Haec BfiogavoUias* £ga 
quidem nihil rectins novi. 

' iTpixiktt pennlLbrevi. Ariatoph. A v. 79. Tfixt».>2 to^hv. b. T^tXo; opvt^o^wS: Acham. 875.,Na«>^,xoXoii^c^ AfT»y«^y fa^ayflbgy 
Tp«x(^<^) xax^^a^. b. ttlcnrfpil x"/^ *o^t6iac, 1; rhf &yo^ jXnXy9ac. Vide Morelli l>ex. Gr. Prosod. Edd.] 

^ D^ Trochilo snahabent Ariatot., iElian., alii, ex Herodoto, queni vide ii. 68., ibiqiie Weaaeling. et Valcken. [Plotarrlras X*. 79. e4« 
Reiak., Oppianua, H. St. Thes. iii. p. 1670, b. 2. Ariatoph. Acharn. 875., et Av. 79. nbi Beckii Commentarios Non modo «Ma 
avem, qnie etiam fiaci\it{ vvganoc dicitnr (Zannkonig), sed etiam littoralem avem Qitrandvogel) ita dici, docnit Schneider. Lex. Gr« . 
ii. p. 541. Boffono etiam r^oxixec non eat, qui Franco^allia dicitur Le Roitelet, aed Le Troglodyte, cni iata agilitaa propria est^qaai 
h.L trochilo tribuitnr. v. Not. Fnmcog. Interpr. Aw. in Bmmoei Th. Qr. xlL p. SSa. Itaqae incertnai taaieB eiM nanet eljm 
Wiland. qug avb II U latriligatBr.'* JBnOb] 



pp. 852-857.1 P. E. JABLONSKII VOCES JEGYPTIiE. cchoa^Tn 

Mar. Erythr. p. 5. 1. 1 Geogr. Huds/ Passim istius neam afferunt. Quidni potius dicam, eite Mf. 
mensis scriptores Or. vet memiDerunt, eumque Tvj3« lg[3X40, ipfifws, desertum, sicuti rar' c^ox^v vocaba- 
oominaruiiL Ita Clem. Alex. Strom, i. p. 408., efngr. desertum istud, quod Israelitae eo tempore ingressi 
Gr. Anthol. 1. I. c. xfii. I. Tvpl ^ iro^i^peov flovXn^ sunt, Ex. v. 1. viii. 27, 28. xiii. 18.' 
f6>r elua riraiyei.* Prtesertim commemorandus est Plut., » rj,^^ ^ Tsqslu. Cf. dicta p. 339, 340. v. Tanis. 
ID cuj. lib. de Is. et Os. plus una vice nom. Tv/3* occur- ,r , v r ■? r * m 

fit, p. 371., «bi dies Septimus mensb Tvpl dicitur ^T^^^^^i Voc. banc nobis e bn^. iEg. explicat Mane- 
A+ISE reiAOI EK 40INIKHI, adventus IsidisePbce- tho ipse ^ptius, e cuj. libro sccundo iEofptiacorum 
Bice, etp.366., quo in loco post verba, Tn IrvArj ■l^*?'^*^!* 

M excidisse Dom. meosb Tv/Ji, suspicaWin Misc. E.-«X^*:« »^ ro av^wav aW «Jvos rKJOl, rovrobi lore 
Berol. t. vii. p. 388-390. In libris Copt, scribitur /3a£r£Xeis xoi^i W ro yap YK KafT lepar yX^oraav /3a^.X^ 

nora. huj. meqsis 1 lUlll. Ita certe. inveni m cod. ^oiv^iy bi6X€KToy, Kal o1hu> awriBk^vov ylrerai YKIOX. 
EvangeUoTum meriibranaceo, scnpto a Michaele, Epi- j^^^ Xiyovmv, aMs ''ApaPas Jvai. 'Ev &XXt> 
icopo Daroiatensi, asservatoque in Bibbotb. reg. Pans.' 4^,^^^ ^ /JoertXcT* trfiualyeaBai, bia tov YK ^po(n^ 
Necmultum a vcro aberraturum me opinor, si existimem, rohvavrloy aljm<^rovt btiXovaOai iroifiiyas. 

■om. mensis decimi Hebr. mO, quod semel tantum T6 yhp YK w6Xiy * Aiyvimaarl, Kal t6 AK baavudfieyoy^ 
legitur in cod. Hebr. V. T-, Esth. u. 16., et Hebraei tem- „jy»„x4&rovs pnrws unvifti. Kai Totiro fiaXXoy widav^p6y 
pore prunum seriori a Gnecis accepissc videntur, esse ^oTibaiyeTat^ Kal iraXoids iaroolas Mfxtyoy. HfecMane- 
oHgine iEg., et a Tv^l non diversum. Testis hac m re ^j^^^jg ^^^y^^^ nomme^ memorabilia, ab EuseWo 

admodum locuples mihi est Hieron., in comment, m p Evang. x. IS. cum aliaua lectionb varietate lepe- 
Ezech. c. 29. scnbcns : Porro juxta Ixx. decimus mensis, ^j^^^ ediloribus Josephi satis iUustrata, quod tamen 

qui Hebr. appeUatur jniO, et ap. -Sgyptios Ty/3J, ap. g^^i oportuerat, nunc e consuctudinc ac lingua S^g. his- 
Romanos Januanus dicitur. Quidquid enim alu de on- toriaque breviter interpretari conabor. Ait Manetbo, 
gine nominis Hebraica iinO afforuut, si ab lE^. discedas, po^ujum quendam, quem Israeliticum fiiisse significat, 
id quidem merito minus probabUe judicabilur.* j,, monumentis vocari YK2112, vocemquc bade 

Tv^XiFOf, ixOi^jNciX^tof, caio^ews clio*, teste Hesych. duabus compositam esse, YK et 2112. Ad priorcm 
▼.Tv^Xlvos, QUI brevi post scribit,TuAXa)i^€s, tlboso^uty, ^^^^ ^VL quod attinet, eam aflSrmat Manetbo Ka9 
«t antea voc. K«^/w exponit elio^, b KfilTwfKlas. [^pay yKwotrny significare regenu Antcquam vcro earn 
pro quolcgendumsuspicorTi;^X7vof, uti in altero loco pro ^ ^ iUustrem. monebo, nom.Tic<r««, mea quidem 
Ti;^Xa;v€*rescribendumTw^«ir«ex i«iani N.A. jm. 13., sententia, longe rectius alicui homini convenirc, quam 
et Nicandn Tber. 393. [492.], ubi Schol. exphcat Tv- ^^^^ d^^^^ id ipsa ilia roi; YK interpretation 

fXiyot^ P'Neque illud analogic repugoat, neque hoc quam Manetbo c sermone Sjg. suppeditat Quis enim 
improbandum,*' lyAmaud. Lectt. Gr. p. 130. Aristot. universo populo dixerit, eum esse regem? Exbtimo 
H. A. vni. 24. Tdis Tvifklyois Sfceriv, pro quo vi. 13. ai nomine YK2n2 designari illustrem aliquem in gente 
n^Xivat (SIC m. I. c.) quod. H. Stephano suspectum Hebr. virum, et ipsura forsitan Mosen, ut deinde plenius 
Cllies. ui. 1703, g.) pnefert Sylburgius. Routhius ad He- ostendetuf. Quo observato, pergendum est ad interpre- 
derici Oram: "Tv^Xiii/., serpens quidam, Epiphan. Har. tationem vocis YK, quam cumdicat Manetbo significare 
60. cap.ult" V. Schneid. ad Aristot. H. A. ti. 13. Edd.] ^^^^^ ^aute id accipiendum est. In linguie Copt, 
Si vox origine est^g. ut videtur, ej. tamen etymologiam monumentis omnibus, qua* ad manus nostras pervenere, 
non mmus ignore, quam alu Gracam. ^^cis istius vestigia nulla occurrunt. Sed neque Mane- 

Tvfi^y, Typbon, fcelebre ^gypti Numcn, sed malefi- tboaffirmat, YK generatim iEg. sonare regem. Tantum 
cum, CUJ. memiuerunt Herod., Diod., S., Plut., plures ^it, voc. banc significare regem Ka9 Upky yXQtr^ay, hn- 
alii. Nomen non est Hebr. aut Gr., sed lE^,, OHOY gua sacra. Quae autem baec erit s^lia, quam allegoriea, 
— 4— aUIOY, Tbeu-pb-bou, significans ventum symbobca, bieroglyphica, sacerdotibus pro^^^^ Apcrtc 
1 ourvrv ViVTTTiT distinguitur a dialecto communi, cocKii ocoX^irrw, duae sm. 

malignum, nocivum, vel WHOT— ^lUH, Tbeu- ^gyptios omnes in vita communi et civUi erat usn re- 
pbon, ut r^pbon sit ^ntus evertens, sive pervertens, ^cpta. Similiter Manetbo ap. G. SvnceUum in Cbronogr. 
vel etiam OHOX—— ^Oo^ Theu-phob, ventus cor- p. 40. loquitur de quibusdam columnis JEg., inscriptis 
ruptor. Sed de bac re et aliis ad Tvpbonem Mg. perti- Upf biaXia-^ xal lepoypafjuKois ypdfAfAutny, ubi pro Icpo* 
nentibus copiose dixi in Pantb. v. 2.^ ^ ypa^ucols legi malim UpoyXw^iKois, Hue pertinere videtur 

* Tzepbon, Hebr. pars nominb urbis, qua Ex. Plut. de Is. et Os. p. 632., commemorans Sacerdotum 
xiv. 2. 9. . vocatur Baal-lTzepbon, ab interpretibus Alex, ro trv^^oXiKoy kqX fivarripuitbcs, et Spartian. in Antonino 
* BeeXff€ir0a)K, aut BecX^e^fiv, quod liabetur m cod. Alex., Caracallo t. i. Script. Hist. Aug. p. 721. : Unde, quamvis 
et ap. Euseb. in Onomastico. Sita erat e regione urbium Grseci vel Mgy^ eo genere, quo fominam hominem, 
Migdol ac Pihacbirotb. Ab aliis babetur pro HeroopoU, etiam Lunam Deam dicant, mystice tamen Deum dicunt. 
ab aliis pro Sues s. Arsinoe. Plura dicam in nova mul- Certum magis est, recte buc referri verba ipsius Mane* 
tumqjie aucta editione Dissertationum de Terra Gosen tbonis ap. Joseph. 1. c. p. 445., memoranti/s urbem jra- 
diss. V. §. ix. p. 59* Hie tantum pauca de orig. nominis Xovfiiyriy Ilv6 riyos apxaias BeoXoyias Ai^apiy, pro quo 
adjungam. Qui ]32 putant Hebr. vertuntque Septentri- deinde p. 460., itni b* ff w6Xis Avapis Kara r^v OeoXoy/av 
onem s. Boream, referunt ad occuitavit, vel ad nS)2 AvioBev * Tw^uyios. Porpbyrius V. Pytbag. c. ii. testatur, 
speculatus est, non tamen rationem denominationis ido- ^gyptios babuisse ypafi^drt^y rpwaqs blafop^s, * *£gr(^o- 



* Josep. in Hypomnestico c. 27., ubi comparantar menses Hebr., /Eg., Maced., et Rom., hsc nomina conjancta legnntur, 
Tn^, Tv^v (pro TvfiX), Aifiuytuo^^ 'lavovo^tof. Vide ad istnm locum, qase Fabric, notavit p. 50. In Meoologio, quod Matthaei Aneed. 
Gr. V. i. p. 86. edidit, mensis TijS2, sic enim illic scribitur nom., videtur assimilari Jannario. 

^ Grsca interpretator Grotius, t. i. Anth. Gr. p. 355. : Tyby magistratns tyrioprodncit in ostro. 

' €f. Tbes. EpisL LaCroz. t. ill. p. 133. Tbebaice scribitur T^IIIBG* V. Georginm in pnef. ad Fragm. Evang. Jo. Gr.« 
Copto-Theb. p. 134. 

^ Eandem de origine vocis sententiam tuetnr Mich. Snppl. Lex. Hebr. p. 999, 1000., Hieronymi item testimonio utens, sed 
minus accurate citato. Nom. Hebr. Grace scribi Ttfih$, TnjS^iG, Ti^iSof, Ti^rfi, monet Fabricius in Menologio, p. 16% 
^ Comparentnr Alberti alii que ad Hesych. vv. Kwfia;, TvfKTvof, et T*^f x«yi;. 

6 Forsteros Epist. ad Midi. p. 29. testatur, Typbonem Mg. esse 2CIII4>'IIIH* Dnbinm tamen est, an idem signifi. 

cet, quod OHOT, i. e. ventum. V. Jabl. pt. iii. Panth. p. 97. Frustra ^UI ista notione quaeres in Lex. La Croz. 

^ Quod modo dixi de incerta vocis signi6catione, dubiam quoque iacit Forsteri 1. c. conjectnnun, Baal*Ttephon esse 

Heropolin, supra occidentalem p^x^' maris Arab, si tarn, in desertis, prope lacus amaros, Typhoni sacram, tempore Mosis vel mudo 
pott deletam, deinde restitutam appellatamqne Hebr. D*TT ^i^' ^^'> quondam Baal-Tzephon dictam de numine Typnone, 

cum Hebr. pro 2Sl usi sint litera De verbis lesaite qua supra notavi p. 95 et 96., nolo repetere. Aa vero 
'£fv9fn fiixof ill Herod, ii. 3. sit eadem orbs, qnn Baal-Tsephon et Heropollk, non satis exploratum videtur. V. Diod. S. i. 59. Hera; 
polio Typhoni sacram fuisse, doceatne Stcpb. Bys., in dobio item est. Certe non erat, cor Forstems pro ir6xt{ Alyvvv^ 8«ribe^ 
ret *HgMc ir. A. Vulgatam ((efcndit nits ^g. et Anton. Itin. p. 170. c. n. Wesscl. Plenius dicitur ^Bfum wiug aStiabMie !• ii* p> 140^ 1* 
xvii. p. 1193. 

NO. II. VOL. I. « O 



cchxx^m LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. <5R. OBVIARUM. [pp. 557-^369. 



Xaypa^tmv, kUI 'lepoyXvf irCv, koX 2»/xj3oX/K«K, ct Clem, armw se ciogere. Non tantum iEg;, scd Gr. quoque ac 

Alex. Strom, v. p. 555, 6. [657.] ^gyptiis trijJicem La^ini notionem cingendi transtulerunt ad eos, qui arma 

banc literarum formam adscribit, r^v 'EriflroXoypa^iAriiv, sumunt. To eybvvai ra SirXa veteres dixisse ^vtntaBai^ 

rifv 'hpariKriy, rijy 'Icf)oyXv0iJci)i', ubi plura alia adjun- scribit Pausanias Bceot. ix. 17. Ufnc ci^wfot sunt armis 

guotur hue spectantia. Neque omittendum est, Diod. Instructi in vers. Alex. les. i. U. iv. 13. Alia dabit H. 

S. i. p. 51. loqui de cippis cTrtypa^^v habentibns Aiyi/r- Steph. Tbes. L. Gr. t. i. p. 1409- ac sq.* Ap. Latinos 

Hots ypA/i/iaeri, rois 'Upois Xeyofiirots, p. 72. de Sacer- accingi enae et armis, cingi gladio, similesque locotioiies 

dotibus, pueros duo literarum genera docentibus, rd re sunt pervulgatas ; verum etiani appellantur cincti, qin 

lepa KoKov/Lieva tcai ra Koivorepay ft^ovra Tt)v fL&dritnv, et arma sumunt militiaeque nomeu dant. E multis unooi 

I. iii. p. 145. de JEg, literis Hieroglyphicis.* Hinc in- sufficiet exemplum. Scribit Plin. Epist. vii. 25.: Suni 

telligi potest, quiS sibi velit Fl. Josephus, 1. c. p. 446. plures cultu pagauo, quos cinctos et aroiatot diiigentec 

addens : 'Ev &\Xg nyi fitpX^ rwv AlyvirriaKwyMaveeutv scrutatus invenies. Fieri potest, ut JEg. ab initio quidetu 

roirro ^lyeriv ^Syos, rovs KaXovfi^yovs wotfieyas, aixfiaXwrovs Hebr«08 a vit« genere, quod coluerunt, nuncupaiint 

iy rdis ^lepaU avrwv fiipKots ycypd^a*. Conl'erri pos- Pastores, postea vero, cum iidem Pastores arma cepis- 

sunt, quae hie illic monui in Panth. iEg., praesertim in sent, vocarint Pastores cinctos sive armatos. Dubio 

Proleg. §. Ivii. et seq. Multo tamen macis consulendus certe caret, Hebrsos in deserto fuisse armatos, non item, 

Guil. Warburton in erudito libro. The divme Legation of an armis cincti ex iEg. egressi sint. Unus est locus, e 

Moses demonstrated, iv. 4. vel etiam in Essai sur les cjuo id aftirmari posse videatur, Ex. xiii. 18., ubilsrae^ 

Hieroglyphes des Egyptiens t. i. p. 74. sq., l63. 174. sq. litae dicuntur egressi DnWDTT. Quam vari« fuerint yet, 

Nunc e divcrticulo in viam redeuuduni. YK, vel JEg. et recentiorum iuterpretationes vocis Hebr., docent Dm- 

4. S>.TP ' ^^m^i. Ti/r«#,..w« 8»"S Grotius, et alii ad istum locum, etiam FuUeras 

scriptum, ut puto, <iIK, proprie significat Ma^^ j^.;^ ^ '^^^^ ^^^^^^^ ^^^^^ ^'^^.^ 

Act. vm. 11. at /iayeiat Coptis audmnt nlUt? 1 - kyionXitrfAiyoi, et Symmachus KaBuufkia^iyoi. atque vul* 
^IHy unde apparet 2>IK esse Magum et U^T"*- gatus Latinus armati. Vide Ongenis Hexapla, a Mont- 

aiR Magiam. In eod. cap. v. p. pro /xayeiJcv versio (;«"f/>°'^ Ne^ J^' ^^^^i} ^^^^^ ¥Li^rou 

^ TT'Tv TTT Lutherus, et plunmi alu. Cum bis iacitPococke m notis 

Copt, babet GS[OI HoXIXlu exbtens Magus. Et ad Portam Mosis p. 54., vertentis, agmine composito, 
sane concretuiu tqv fidyoy Copti semper reddere solent « 

3iXXlII, etsi abstractum r^v ^tayelay transferant acie instructa, monentisque ap. Aiabes ^.^A^^ «gt»- 

UeT&IR. Versio autem iEg., dialecto Thebaidis ^^^^^^ exercitum, s. aciem. qua, quoniam quinqne . par, 
com posit a, hoc etiam lu loco, Gr. fiayevuy expressit ^ ^ , o , 

64P&IK. Quod etiam analogia linguse postulat. tibus componitur, wc poterat appellari a i ^ » ^ quia- 

Sienim UGTaiR est uayela, aiR /^yovessc que. Cumde bacrebusque aliUconsrfuisseiii AU>^^ 

omnino oportet. Hinc quoque ^opuaicem veneficia Apoc. Schultens, eximium illud Literarum OficntaUum dccus 

*Tv nr iTO Tij et praesid mm, verbis humanissimis 81C respondiL *• Pos* 

ix. SI. dicuntur ^I3XI)PI HoIR* Oum igitur sit versio Aquilae et Symmachi defendi ex Arabtsmo. 

Manetho affirinet YK. s. Copticura SIR, signilicare Sententia Pocockii non plane eontemnenda videtur. Aut 

regem, sed Kaff Upay y\w<r<rav, lingua Me, sacra, ani- conferri potent Arabum ^^s^^ crudus; dums, vche- 

madvertendumporro est, ap. iEgyptios baud secus, quam mens fuit in omni re, deinde fortis ac strennus fhit in 

ap. Persas et Cbaldaeos, Magiam in magno honore et bello. Sic enim explicatur in Camuso et alibi.*" E 

sacerdolibus maxime propriam fuisse, ut jam in aiitece- dictis intelligimus, potuisse Hebraeos ab^gyptib appel- 

dentibus p. 349- ad voc. ToiyapafAos observavi. Quin imo lari pastores armatos, atque eo facere notionem verbi ^ 

rejes ^gyptios didicisse Magiam, et e Magorum numero KJJR seu hUIR. Sed idem iHqd verbum non adeo 

Ausse. JudKorum magi.tri tradunt. V. Caulminu notas Ssurpatur de Vinculis, quibus caplivi vinciuutur ac con- 

ad Vit. Mosis p. 133. Ex iis quae Manetho ait, coUigi ^tringuntur. Solent enlm Copti hac inre adhibcre voces 

posse videtur, Sacerdotes et Scribas sacros per Magum nmuo iir^n , iitJ-D 

aUegorice et hit roglypbice Regem designasse. Sed hoc ^^'^ UHt', ut patet ex omnibus 

accuratius expendendum aliis relinquo. Ilaec ipsa vero S. Codicis locis, in quibus vinciendi. ligandi, captivandi, 

expositio e mente iEg. egregie convenit Mosi, quem fuisse vel captivorum mentio occurrit. Quae omnia cum me- 

Magum, iEg. monuraenta referebant. V. Justinum xxxvi. ^"n^ perpendo. non parum in ea confirmor sententia, 

3. Prater banc toy YK interpr^tationem de rege, affer- q««.)am dud urn inenti meae eUam mvita obrcpsit. Mane- 

tur etiam alia a JTosepho e libris Manethonis, significare thonem, quamvis esset genere Mg., Sacerdotumque m 

nempe YK iEg. Ungua al>ni6Xunoy, captivum. Dubium ordinem allectus, Gr. tamen potissunum litens mnutritum 

. . J TxiTTU fuisse, linguae autem patriae iEir. et antiquitatum gentis 

non est, qum Manetho respexerit ad voc. iEg. IjlUK sua vix mediocriter peritum. Vivebat in iEg. infii., ii^ 

vel JdHR) quae significat cingere, praecingere, ^wrwVtv, qua eo jam tempore lingua Gr. jprasvalebat, cum paod 

irepiSiitwvfr^i. Ea notione utrumque vocabulum Copti- omnino invenirentur, qui avitas Sacerdotum J£g. scien^ 

cum occurrit Gen. xxii. 3. Lev. viii. 7. 13. xvi. 4. Num. tias excolerent. Quod si cui minim et paxadoxon vide- 

xxii. 21. Luc. xii. 35.37. Singulatim istae voces usur- bitur, mirari b desinet, ubi meminerit, Strabonem tem- 

pantnr de armb, quibus quia se ipsum cin<^it. Num. pore Augusti loiperatoris, cum studiose in antiquas res 

xxxi. 3. 5. xxxii. 1 7. 21. 30. 1 Petr. iv. 1. 1 Tim. i. 18. iEg. inquireret, comite ^lio Gallo, iEgypti Praefecto, 

et alibi. Hinc idem nom. tribuitur quoque armaturae. neminem plane potuisse invenire, priscis Sacerdotum 
HavonXlav Eph. vi. 11 ct 13. Coptus interpretatur artibus ac scientiis imbutum, Cbasremonem vero qnen- 

tijT T TTi r> *T» IT ncT scientias istas falso venditantem, eruditioribus ludi- 

tHlII)uIR A HP^* In MS. Doxologia quadam brio fuisse. V. notabilem Strabonis locum xviL p. 554. 

Martyroiogica Copt, scriptum reperio de Pbilopatore editionis, quam ipse Casaub. curavit (p. 11 59. ed. 

Mercurio, aX4^ailIIT4 IIIhlUR THP4 Almel.) Quando igitur Manetho YK interpretatur a^X/io- 

iirw\r\ TTTlfivO/K Xwrovs, captivos, non tanta ej. ap. me fides est et attc« 

Hi 6 llIHJXoT^ indnit totam armaturam fidei. toritas, quanta videtur alib» reclamante usu linguae C<^ 

Est igitur JbHR etjblllR se armare, arma induere, ticae. Neque enim hue pertinere videtur SiUIRI^ 

■ Of. Westeling. ad Diod. t. i. p. 65. 91. 176., ct ad Herod, ii. 36., quo teste, ^gyptii ii^tota^ yp«^pKri -^ionri, m1 t4 pit 
•^•i^ InfMTina xMXiiTcu. — Pretereo qa« moooit Oeorgios in praef. ad Fragin. Jo. Theb. p. 33, 34. 

^ Zwnt/r^ai exponitur iut$ov}J{ta9mi ab Hesycbio aliisqoe. Cf. Alberti ad Vjj^wu, et Zurnja-Bat. 

' Legatitur Schultens ad Prov. iv. 17., Hait«ma in Curis ad Ex. p. 86—89. 196., et Mich, in Suppl. Lex. Hebr. ^. 8S5— 838. coIU 
p. SSf , 823., qui pro Q^tttoTT mutatis vocalibus legi volt OVtOHf vertitquc qoinquageni, incoborte* qnioqaagenarias divisi. Qoid- 

qnid eligatar, opng non est conjectnra critica Honbigaati? p. 85.,' opinantis, literam nnam trajectam esse legendumqne Q^nD It ^ 
ttnn TWHi ^<^»tinare, qnod extat Jad. xviij. 9.9 nt profectionis festinatfo ilia significetar, de qna dictam est Ex. xii. it. Qaod 
sddit iJle, ex bodierna icriptura DHS^DTT Matentaam doci^ vel probabilem, vix powe, nec vero unum vetenim potoisse interpretuBy 
Don Aoile omnibus pemadebitur. 



Iip,36«— S67.J P. E. JABLONSKII VOCES iEGYPTIiE. cdsMcr 

quod Ps. xxxii, 9. ponituT pro constringere velud vincii- rasse c. anoos. HerackopoKn vero esse OoBtn, temntf 
bs. Progredior nunc ad alteram vocis partem, Israelitarum in ^g., alibi dooui^ Habebatur idem Moses 

nenipe HVZ^ quae pastoreni desigdat, teste Manethohe. pro Mago s. Sacerdote Mg,, et credebatur disciplnris 
Qua in voce, etsi multis negotium facessere videtur, pa- sacrb Mg. ita imbutus, ut cum Magis auderet decertsu^, 
rum re ipsa est difficultatis. Quamvis enim in vers. Copt, ac tot tantaque ederet miracula. Addantur superius 
Feutateu^hi Mosaici et Librorum N. T. frustra vox ista dicta p. 359., et interpretes eruditi Actuum xii. 22., ubi 

flOMJiar^TTm^V* Moses dicitur iraihevBcls iratrn (ro^if. Alyvtrrli^v^ et hvya^t 
qa«ratur, ibidemque pastor dicatur U axnt?V^UlU 1 , ^^^^^ . q^Jj dei^jque neget, Mosen 

iteperiturtameninFragmentw,quaBdialecto'niebaidis8ive tractasse arma, ducem totius cxercitus Hebr. fuissc tem- 
Sahidica sunt conscnpta, et in Bibliothecis quibusdam liberationis e servitute JEg. atque in deserto, et vie- 
Extant. Deprebendi earn in Dictionario Coptico-Arabico, j^^j^ ^ hosUbus reportassc 1 Si quis veioTic«r«t 

in Biblioth. Reg. Paris., quod exhibet vocabula Coptica accipere malit de pastoribus armatis, et istud referre ad 
ex Evangeho Joanms, adjuncta interpretatione Arabica. universum populum, non ego quidem prttfracte refraga- 
Eo in cod. MS. inter vocabula e cap. x. Evangelu Jo- j^^, ea tamen lege, ut in^Jigantui; Hebr«i, in JEg. diu 
annei est etiam IllljfUIC, quod translatio Arabica viventes, indeque tandem egressi, non autem Axabes, 
reddit pastorem. Postea lii Crozius nactus est apo- quod vult Marsbamus Can. Cbron. p. 100 — 106. et 319 
graphum Fragmenti capitis x. Evangelii Joannis, — 325., quern confutarunt Perizonius Origg. JEjg. c. xix., 
eadem dialecto Thebalca, e cod. MS. Biblioth. Bodl. Buddeus Hist. Eccl. V. T. t. i. p. 358. et seq. aliique 
Qxon., quod mecum sua pro benevolentia comniuui- plures.^ 

cavit. In Ulo autem Fragmento ita legUur vers. 2.. Hyssopus. Hebr. Satis constat inter 

II6THHY HTO^ GHOA &ITU omnes, unam eandemque plantam triplici bto nomine 

TTTirk If *T"nci TJn irTTlTTTO designari, atque nugari Etym. M. et ceteros, euin secu- 

IIFO H 1 lib lliyiUO, qui vero mgre- ^^^^ quando vocem aiunt esse origine Gr. Estne igitur 

ditur per portam, est ipse pastor. Et sic iterum vers. 7, Hebr.? Ita censent plcrique, qui de Hyssopo prolixe 
11., ac quoties m Gr. ejusikm capitis textu prostat egerunt, Salmas. de Homon. Hylcs latr. c. xix., Bochart- 
iroifivp. Unde baud dubie constat, 1112, vel Copt, p , Hieroz. 1. ii. c. 5., 01. Celsius P. I. Hierobot. p. 
soriptum UJIUC, \£g. vere pastorem significlasse.' 407 — 448., alii. Mihi quidem vid'etur voc. quod 
Qbservari meretur, Euseb. Pnaep. Evang. x. 13. ubi citat ab iEgyptiis primum ad Hebrsos transiit, ab his ad. Gr. 
locum Joseph], pro p. 29^ cd. R. Steph., dedisse ac Romanos. Non provocabo ad vers. Copt. Ex. xii. 
Ovaatiis, Scribit enim: *E«aXe7ro hk ro (rvfiirav ain-dv 22. Lev. xiv. 4.6.51,52. Num. xix. 6. 18. Ps. li. 9- 
l^yos *XKowradfs: iterum. To Ovavws irotfiifiv im, et Jo. xix. 29. Hebr. ix. 19., quibus in locis reperitur 
sic porro. Lectionem banc non putem aspernandam aYCUIIlOH aut cum arUc. OY&YCIU- 
esse. or enim est articulus iiidefinitus, qui substan- HOH/ quandoquidem baud nescio, videri posse intcr- 
l»vis cum iMscuhni, turn femmmi generis promiscue ad- ^^^^ ^^^^^ ad literam secWos Gr. ^(rerwTo., quod 
ditur. O 1 ly UlC igitur vere est iroifxtiy. Vix aliter babent Ixx. et scriptores N. T., adeoque noviesse vodl 
Mg. in continua quadam oratione dicerent, quam SIR ^S-^ l>»cam ergo potius, Hyssopum fuisse plantam in 
rw«v»TtlTTTr» , T^iiu r%^lJllun n • j crescentem, non modo memoria recentiori, testibus 

OYTSIOC vel i)HR O YUJUIC. Promde ^egri„atoribus omnibus, sed eriam temponbus remo- 
variansbsc lectio non est de uUiilo. Si autem ea recte ^j^^j^j^ Sacerdote^ ^g., quibus nefas erat qnidquam 
ac habeat, novum ex ea capi possit argiuiientura, quo comedere et bibere aliunde invectum, solebant Hyssopum 
pateat, nom. hoc non toti populo impositum esse, sed ^^^^^ ^^^^^^^ Chseremone refert Por- 

uni alicui viro in geLte Hebr., nempe Mosi. OT enim phyr. de Abst. iv. 6. Notabilis magis est usus Hyssopi 
articulus nunquam cum plurali, sed semper cum singu- in primo Paschatis festo, ab Hebraeis celebrato, antequam 
lari tantum numero jungitur. Cum autem '^Ktruts, uti iEgjptum relinquerent, Ex. xii. 22. Existimo igitur, 
explicuimus, significet aut magum pastorem, aut pasto- Mosen in scribenda historia retinuisse nom. plants ailti- 
rem armatura, utrumque illud ad Mosen, e sententia ^Eg., quum, in iEgypto nascentis, idque ipsum nom. deinde 
potest referri. Erat certe pastor, non tantum ex gente datum esse eidem plantae, etiam in Palsestina crescenti, 
pastorum Israelitarum oriundus, sed qui etiam pastoris quod nemini dubium est. Si quis autem ex me quceitit 
provinciam in Midiane ap. socerum suuni gessit. Dicitur vocis Mg. etymologiam, baud vereor confiteri igndran- 
Moses irpobtbatrK6fievos eis ^ye/ioWav, irotfieytKt^ yap k. r. X. tiam,* ['Tcro'wiros, ov, ij, vel 'Ytrvwiroy, ov, ro, herba 
ap. Clem. Alex. Strom, i. p. 415. Inprimis legatur Philo uotissima. Nic. Ther. 872. "AXXorc If iitrtrtair6% re, ral 
de V. Mosis p. 612. [90, 91.] Eo forte respicit Herod., ToXvyovyos vvioyis, Cf. Dioscor. iii. 30., qui duo ejus 
narrans ii. 128., imperasse iEgypto reges quosdam im- genera facit, montanum, Sprengelio Hist Rei Herb. p. 
probos, qui tcmpla dcorum occluderent et populum ad 179. Tfeucrium Pseud hyssopum, (cf. Column. Ecphras. 
exstruendas Pyramides cogerent, atque has JEg, vocari i. I4. p. 0*7.), et hortense, Sprengelio ibid. Hyssopum 
Pyramides Pastoris Philitionis, TLoifxivoi ^tXirliovos, An- officinale, ueutrum tamen describit. De Teucrio Pseud* 
non hie latet* Pastor Philistaeus s. Palaestinus, id est, hyssopo Sprengelius ibid. p. 44. interpretatur Hipppcr. 
Judaeus? Cuuvvero addat Herod., imperasse istos reges Morb. iii. 490. Herba est, qu« cum nostro hyssopo 
per cvi. annos, videnduin, an hoc sit regnum Heracleo- nomen tantum habere commune creditur, baccas produ- 
pohtarum, quod Manetho ap. Euseb. p. 15. afiirmat du- cens^ corymborum specie; optima proveniens in Tiinro 

« Fra^entnm Codicis Oxon., de aao Jabl. h. I. et in The«. Epist. La Cro2. t. i. p. J88. Io«iiitnr, editnraVst Oxonii a. 1799, s«4 
verba cominatis seciindi paulo aliter distinguuntm*. Idem obtiiiet in edit, ejosdem Fragmenti e Cod. Naniano ap. Mingarellinni in 
iEgi Codd. reliq. p. 34. Ubiqne tamen Aervatnr IlUjlllC. In Fragmento alio Tliebaico, ibid. p. 341 .9 legitnr miU^» 
Est tamen vox eadem, monentibns Tnkio ac Mingarellio. 

^ Ingeniosae boic conjectnrae minus favet anctoritos pluriom codd., in quibns pro OiXiriwyo; legitur ^iXirto;, quod Gronov. prol>avity 
et Wesaeling. in textiim recepit. 

' Pneter scriptores, qui aut Chronoldgiam illustrarunt, ant Historiam s. commnnem s. ecclesiasticam, adi Vitringam t. i. Comm. 
in les. p. 649, 550., e cnj. commentationc pererudiU de regno lEft. p. 534—552., etsi anctore non laudato, non pauci deinde alii sua 
surasere. Forsterus Epist. p. 9. pastorcs cinctos, i. e. reges I)HR — UJOC exponit de Amalecilis, gente nomadica, Arabibus 
origine, vit« genere pastoribus. ^urtem. aliquam observatiouis Jabl. dedit Scholtziosin Repert. t. xiii. p. 17, 18., adjectis verbis, 
Hactenns Jablonskius, snamque adjunxit sententiam, e qua YRUflUC essent armati pastores, hi vero Amelecitaj s. Arabcs, 
Vidimus antem ipsum Jabl. satis ample dixisse de pastoribus armatis. Ne longior sim, nnum prapterire nolo, lectu dignani esse con- 
certationeni altercationemque, aroicam tamen illam, ut decet eruditos, de pastoribus Hebr. regibiis JEg., ant veris ant fictis, qoaa 
'Boivinum inter et Banierum intercessit, cuj. mutua> disputationis argumentum pnecipuum legitiur in Hist. Acad. Reg. Inscript. et 
bonarum Lit. Paris, t. iii. p. tl — 35. In explicauda voce "T*tw;^ site 'Txuvraws, at est ap. Euseb., io longe alia discedit Bryant in 
Obs. on theaocieut History of £gypt p. 160. sq., de quo forte alias pluribus. 

♦ In versione Sabid. scribitur O Yft YCCUIIIOC, Jo. xix. 29. 

' Non aliter La Crozius videturjudicasse, cum voc. 2lYCUIII0H in Lex. omitteret. 

^ Uberrime de Hyssopo commentatus est Blasios Caryophilns Pt. i. Diss. Misc. p. 185—256. Intelligit Origannm, et non mo 
argiimentorura genere evincere studet, ■om..c8Be ^g., ad Aaianos primam translatuni, pOstea a Nlcandro ac Dioscoride nsturpatum , 
non item a Theophrasto, qni vocat ofiye^m. 



LEX. VOCUM PBREGB. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM, [pp. S&Pr^U 



iS^fm, 'm?u^phjim^ et Siijmso agro.. PUd. 25, 11. 
1^ lU a loeiL at IS. ImL Hyssopam, et Hytaopu, i, f.: 
C^inpfila YiL 5^ ^'Remedio snot hystopiM, et tal 
9l|iiU pooderibus coetrita." T^vMor ^fn^, medi- 
€aaiMDU Bfm^ quod e tordida hm pneparatur» ut 
hal^ur ap. Patilaiii viL 17^ quo loco omnes ihmncov 
liabfeotr cum tamen fu&y^w legendum videatur. Qui 
error nop iliic tao^un admissua est, sed aaultb alib loeis 
ap» aucjfeOKs lam ut. quam Lai. Notandum Nicolaam 
Sect.' 3. de Unguentit per ^aw/nw ^Tpov, i. e. hysaopam 
hmngdam, . iutelligere (esypum veteribns Grxcis didam ; 
▼ocat autem ita oesypom doo tantum Nicolaus, sed 
et Paula* aliquot lods, et hhnc appeUationem. officios 
iQf^ooruQi in buoc .usque diem retinueniDt. Nod est 
italic ut errore aliqoo acciaerit qood mullis in locb re- 
ceutionun Graecorum medicorum -tf^ffvim v^pof scribar- 
tur» ut plerique eeosent, sed relinqueoda in contextu ver- 
hpnua haec lectio tanquam legitima, sic enim ipsi lanam 
auccidam appellarunt, noo ut veteres coDsueveruot, oesy- 
pum.: dictonim et illud fidem £icit quod Nicolaus Sect. 
3. de UDguentb meminerit hyssopi cerati, quod UttvktKov 
K^^km\v vocat, quod idem est cum medicamento illo ex 
cesypo composito, quod Graeci veteres aliquando oitnmov 
^^^fAQKor, aliquando oi^vrov Ktfpwi^iy, ut L. 14. Meth. 
medendi Galen, et interdum diavrov ^Ktipm-otibfj, interdum 
etiam diwrov vypov nominant ; quae sane omnes appella- 
tiones a forma medicamenti, quod liquidi cerati instar 
paratur, sunt deductae. Componendi rationem et modnm 
tradit Paul. vii. 17. Quod itaque alii Graeci oitnnrov 
KtifMorriy, idipsum Nicolaus tiavtaicov Kifpimiv appeliat." 
Gorraeus. 

[T^ffii»ir/ny£« Hinc vaatawirris olvos^ Hyssopites yinum, 
quod conficitur e contusis hyssopi foliis, ap. Dioscor. (y. 
50.) et Columeli. zii. 35." H. St. Plin. xiy.l6. Edd.] 

4aXX6f . Hoc nomine Gr. appellant simulacra mem^ 
bri virilism aut statuas, quae membra hujusmodi habent 
appensa, inusitata; magnitudinis, quibus illi in sacris 
utebantur. Uesycb. 4^aXX(^* ro IvXivov aihdiov iivhpuc6y. 
Idem, ^faKuca, (corrigunt eruditi ^aXXura) ^hil irexooy/j^yi; 
tit Toy £ii6yvcoy, rov ^oXXol; ^bofUycy, An faic legendum * 
iiyafih^ov, i. e« quando Phallus portatur et circum gesla- 
tur ? Idem, ^oXXurov (ita corrigunt vv. dd.) opxnf^ 
oc hk, ji^kost ^UXoc, ^h^y aiiTotr\ihtov M rf ^kiXXy 4^ 
lUyt^y* Locian. de Dea Syria p. 887. (c. xvi. p. 463.)» 
^ciXAovs''£XXifyet Aion;9f> lyelftovac M rHy koI rdioy 
ri fipovffif Aybpas pxpovs ^ic J^wXov rewoirifUyovSf /xeydXa 
alboia ij(pyraf, KaKioyrai bk r&be i^evptWatfra. Respi- 
cit Lucian. ad Herod, ii. 48. Praeotpue tamen Phallus 
dicebatur membrum yirile effictum, et in pompa sacra 
portari solitum. Sacra btiusmodi Phallica fere ap. omnes 
gentes usitata fuerunt, quae hisce imaginibus et simula- 
cris vim naturae genitricem et fcecunditatem, cui omnia 
debentur, symb^ce adumbrare voluernnt. Videtur 
autem mos ille priinum £gyptiis usitatus fuisse, et ab his 
ad alias deinde gentes dimanasse. Cf. Hospinianus de 
ongine Festorum, V. i. Opp. p. II6. sq.^ Testa tur id 
historicorum antiquissimus Herod, ii. 4S., ubi loquens 
de Pesto aliquo Bacchi, i. e* Osiridis, ita scribit, Ti)y 
^ £KK^y iiydyovffi opriiy rf Utoyvtrf ol Alyvmioi, irh)y 
Xoiptin^ Kara rahra ayeboy frayra "EXXiy^f Avri bk ipaX- 
X&y, 6XXa afi ktrri ffievpfifiiya 6<roy re irrfyya\a &y<&X- 
fcora y€vp6awaaTa, ra irepu^opkovvi Kara xutfias yvyalxes, 
y€por TO alboioy, oh iroXX^ ri^ iXaaaoy koy rov 6XKov truh- 
ftaras* Uporiy^erai ik avXoc, hroyrai iLeibovcai rov 

Ai6ywoy^ AicJrt bk fii^oy rc l^^c ro aiboior, Kai Ktyiei 
fAo9§oy Tov ffktfjtarosy itrri X&yos ictpi a\yrov ipos \ey6fieyos. 
In sequentibus putat» Melampodem sacra hvc Pballica 
ab j^yptiis accepta in Graeciam intulisse. Originem 
sacronim PhaUicorum Diod. S. a febula Osiridis et Ty- 
phonis decantata et trita repetit i. c. 22., To bk aibotoy 
^ird- fiiv Ty06vos eif Twrafi^y piiftiiyai Xiyovvi, bia t6 
fOfhiya ri^y avyepyriadyriay avro Xafieiy fiovXriOiiyar vwo 
ik rffs "laibos ohb^y ^rroy rity aKXiay afyutdfiyai nfitiy I90- 



'Ek re yap r6i§ f epcSr ci&Asir mtfn^ ntrM^d^flMtty - 

Tifi^y Korabeilm, ical Kara tom reXemt tai ror 9vt4mB rfk 
def r&^^ yiyoftiyat^ orc^M^rwror xodprat, mal wXtimrmm 

trfpavfjLo% r9rfj(iLy9iy» Aio koX ro^t ''EXXsifyaB, c{ \iyvtrrm0 
frapetXii^&ras — rtft^ rdvro ri fi^pim^ iy re mit fiarcrrqpfata^ 
ica^ race rov 6cov roirrov rtXeraJs rc Kal Bvviau, oro^oS^r* 
res aM faXXoy. Idem eod. Lib. c. 88., KaedXow b^ rm. 
alboioy oiiK Alyvwrtovs f»6yoy, AXXa koI rHy lUUUiy mb^ 
oXlyov$ Ka^uptdKcyai Kara ras rcXenu, atrtor rife rmw 
iiimy ytricetts* rovs re 'upeis rovs wapaXafiayras wiMTpuoiu 
iepMtrvyas car Aiyvrroy, rovr^ r^ def wpQroy fimlaStu^ 
V. quoque Plut de Is. et Os. p. 358^ Nonni Imyay^y'h^ 
'IvropUiy p. 139. ed. Eton., et Eiiseb. P^ep. 11. c. u 
p. 50. Idem Euseb. c. ii. p. 54. addit, Amrep oZr ndW 
AiyvnTcoi r^y'I^iv ^^tforav ra fi^X^ rov XJaiptbm a ma ^ro th ' 
oar, r6 aibotoy aWov fal bvyafAhniy tupttyf cor«irl{a« rc^ 
fi^y deoPf Kal awadeiyoi Kara ro icpor kyrtrojkkyoy, ANa 
de Pbaliis i£g. vide supra p. 258, 9. v. Saleb. Fec^M** 
citur ex iis, quae attulimus, Phailum Sj^. symbolte 
fuisse virtutis genitricis et foecunditatis, quae naturae Mesl/ 
eumque hac de causa in summa veneratione foisK et 
cultu religioso omatum. Nec minus ex illis testimomb 
intelKgitur, usum phallorum ab iEgyptib perveaisae ad 
Graecos. Ego vero existimo, non modo rem, sed cmr 
re vocabulum etiam ex transiisse in Graeciaat. Cerle 
non videtur vox ^aXXof commode e ling. Gr. expiicafr 
posse. At Ungua Xjg. nobb supped itat, unde vocaboU 
illius rationem satb facilem reddere possimus. Nempe 

et cum signis masculini generis IISXA^OY* 

vel puenim significat. Ita nomine panlo 

verecundiori videntur veteres ^gyptii appellasse primo 
quidem simulacra ilia i/evfK$<nra9ra, quae Herod. I. c. de- 
scribit, et deinceps quosvb phallos, sive imagines mem- 
brorum virilium, in templorum parietibus aut alibi de- 
pictas, vel alio modo emctas. Videtur hoc confirmari 
ex hisce Clem. Alex, verbis, quae reperiuntur Strom, y. 
p. 670., *Ev Aioov($Xei r^f Aiyi/rrov, hrl rov Itpov leoXov- 
liivov irvXiijvos, biarennrwai iraihioy fiht yeyiaetM gv^fft 
Xov. Erat igitur puer symbolum generations, non minas 
quam phallus. Nescio, an non eo etiam pertineat^ qnod 
Lactantius scriptum reliquit Instit. i. 21. : isidis jEf^ptiae:, 
sacra sunt, quatenus filium parvulum, vel perdiderit^ vel 
inveuerit. Et quibusdam interjectb : Deinde puer pro- 
ducitur, quasi inventus. Observa, haec Lactantii vote 
tangere inventionem Osiridis. Et ille vocatur puer^ cum 
alioquin sit maritus Isidis. Auguror itaque per pnerum, 

.£gyptios Kai^ eif^rffuaftoy, hie subinnaiate 
phailum, ciy. in sacrb Isidb plurimnm usum fiuaae» as 
superionbus constare potuit. Et forsitan eodem re^Mtit 
Plut. de Is. et Os. p. 365., cuj. verba ita sonant^ l#r«* 
peirai bk Kal "laibos vios wy 6 Aiofi/o^os viro Aiyy Ei im p , oim 
"Otripas, &\Xa *Ap9Wf^s, iy r^ yp&fifiart Xiy9aday 

bfiXovyros ro kybpuoy rov 6y6fiaros. Itaque Osiiia iHe^< 
qui erat puer Isidis, et qui inveniebatur, dicebatur Ai^ 
saphes, quod nomen sermone Mg., teste Plut., aigniA- 
cat &vbpeioy, i. e. membrum virile. Nihil verius. Maas 

est yeyyfy, generare. igitur est 

ro r^s yey^trem airtoy (SC. ft6pioy), uti Diod. et Euseb. 
membrum illud vocant. De nom. 'Apomf/fs oomparentur, 
quae supra p. 38, 89. dixi. Hinc igitur Gr. faXXov etfaXds i 
nam et ipsos antiquitus pueros sic vocasse e quibusdam 
vestigiis colligi potest. Eust. in II. A. p. 84. Kal ir6XXcLyr€t 
b^ vapa rots apxalois oi yioi, Us frftn ifiXttrribrfi iy <nryyc- 
yiKois. Hes., * xacXXot, A^priy y^mos, [Etym. M. raiXXiM, 
Edd.] Inde iraXXdccoy, /leipqKtoy, teste eod. Hes. [" ^loX- 
X6s, ov, 6, Penis ligneus, vel coriaceus, s. Lig^ium ob- 
loogum in summo iiabens petiem ligneum, aut coriaceum/ 
Quidam interpr. ficulneum veretrum, sequentes exposi- 
tionem Gr. qua dicitur esse trOKiyoy alboioy: sed snspec- 
tum esse potest avxiyoy ne pro mcvrivoy irrepserit.'* H. 
St. Suidas : ^XXo^ fiSpia beppAnya^ $ l^jiXov hrifttiKts, 
i\py €y rf &Kpf trKvriyoy alboioy, ^XXi^f* alboioy oiJct- 



■ Isti conjectarse non admodatn ikvent, qus ap. Hesych. leqnuDtar v. ^xxixov. 

* De 4>«xxa>wyfa g. vipt^xxta legaotor Scholia ac notae ad Luciao. 1. 1., Weueling. ad Herod, et Diod. U. cc., Elnmhorat. el 
Herald, ad Arnob. ady. Gentes V. p. 176> 7., intcrpretes eruditi Antiqq. Hercalaneasiuin t. ii. p. 149 — 151. iii. t75— tTT. iv. I'S. 
yi. 880 — 382. 397, 8. Uoum adjnngam. Ab .Sgyptiis videntar Brahmanes, ut ritus pFures, ita quoque aceepiste CDltani pibaUoniai 
in lK>Dorem Shivic, qni a Baccho non diversos est. Vid. P.^a 8. Bartholonifeo in Systemate Brahmanico ex momuceDtis Mnsei Boic. 
VeKtris p. 188, 9. • 

3 Grooovios t cod. Medic, dedit x«pvy Choronmii ser?atnm a Wesseling., etsi 'm noti9 probante x^*P^ pertanun* 



P: E. JABLONSKU voces iBOYPTI je. 



Tpr* Sfn^mrikiK htpfgtmif tpvdfri^, alioiov ab ipso forte Aristophane titvlaiB accipiens^ tnam e iuit 

ftkaois PtTis fitipdit, iffiipx^vyro^ rifo^y Aiotnf^ 9V e (^ua £ragmenlum recitat Noo. d ii. n. 484. et'CHarii^' 
rdiff AiovMcW Ayovrcf. Schol. Luciani de Dea Syr. iii. 1. i. p. 6*1. Putsch. Cf. Priap. Cann. 82. v. 9b et'A> 
p» 463., loquens de bis ^^XXoIr: AvnyOeu ^ 5 ZLu^waof, Qeil. ii. ip. Ad Aristophanis Fabulam respexisse v\tt* 
Irt o- Mpamt^ a^v idytiirKc^ albtHor £<(Xiroy he (ntxivoy tur Luciaous Fngit. c. 32. Tirod. "EWc r/, & *yuOi, Tp^' 
fjikov mkegiioms, Koreix^y 4€< rpos fnrifiriy rov TIoXvi^yDV. Kiipayos ^pkioy. 'Epft. Olbh» Atwoy, iwel iccti Tptfitkrfs' 
Biset; ad Aristoph. Ly», 771. : ^XXos hk, ^ kqI er rots riiv KtafUK&y cTs sc. \iyos^ aut pro eft lege ttni, cum M.- 

upoc/pifroi (Achani. 243.x Kot to Ivkoy htipLtiKts^ l^dr du S. £8t ioter Tlieopompi Coimedias deperditas Tpt^ 
hf T^ iiKpf vKvnyoy aiSoloy i^tiprnfUyov, koI aitrd to aibciioy, K6Lpayof, ac vix dubitandum est; quio Varro, cuj. ioler 
Kcu ireoc. Recte ergo ^XXos exponitur et alboioy av^ tituios TVicipitina est, ad banc Gr, appellatiotieBi respexe- 
nvoy^ et alholov tncvriyoy : nam proprie est ^Xov Mfitpxt^ rit, notaote Gesnero. £dd. 

ff^ivoy^ ^oy iy rf &Kp^ OKvrtyoy alholoy. Cf. Theocr. [* ^aXX/oyu s. fcXXiwvcs. Suid.: ^Xkiovnhk^iittftllP 
Epigr. 4. £dd. ro0 Aio»^9ov ofll^fii jraXoi/ftcvoc, inrh t&v ^oXXmk rcrv dc(i» 

^nXXoj3ar^, Super phallom incedo, phallo in- yvoov ^ WoKklioyas Cartpov a^i)t irapafftdelparrtw 
sideoy quod e Luciano affertur.'' H. St. Hoc verbaro, to ^ofia, ^ofid^ovot. £dd. 

qnod in Luciano nondum invenbnus, Schueiderus quo- ^i&XXiyi'os. (Epomaus Euseb. 36. ^MXXipfoi^ — ^iw* 
que a«Hiuscit. Edd. yv<roio K^p^yoy, " Horum sacromm (an scelerum) 80610- 

i^aXXofi&Tfis, oi, 6, Priapi conscensor. Lucianus de rem Grseci laudare possunt Apollinem suum, qui sciscU 
Dea Syria iii. p. 476. : ^kiXXo^ar^wv /i^v 6^ x^i roerai^a tantibus Methymnseis respondebat,— Me^^^nys yairait 
apMieu Edd. ifo\v Xuioy Motqi ^XXi^vov Ttjiwtn ^layi&ooio xiipriyoy, Con- 

[<^a\ko^opiw, a. " Bndsens affert ex Athenaeo (x. p. servavit Oraculum istud Tbeodoretus, x. ad Grtecos, e 
445. b. £mitos icaX na^^/a^ hrolei, Kal AXX0 iroXXa, iy Porpbyrio : quo loco idem Porpbyrius disputarat contra 
roiir^ rf> Tp6ir^ r&y irotrifAdrtity, & ciifp^t roJs fier avrod hujusmodi ritus, ut qui maxime ofiicerent auimarum 
faiXXofopovwi), addens fftWofopeiy videri esse i. q. bioyv- puritati." Tb. Galeus ad Jambl. de Myst. p. 195. Edd. 
9id^ef y, i. e. liberalia testa agere." H. St. [* 'Er/^oXXof, Modus, qui cum saltatione tibiis caneba- 

[^^akXo^t6pos, 6, ^. *' ^aXKwp6poi, Phalli gestatores, de tur. ifoc voc. Lexica H. St. et Schneideri non agnos- 
quibus lege Erasm. in Cbii. Pro actoribus quibusdam cunt. Atben. xiv. p. 6I8. c. : AifXifoeiify b* eialy ovofta* 
th^atricisy .quihus similes prope essent c^^oXXot, Budaeus <riai, us <prioi Tpvftay ky bein-ipf ^OyofxaaiStyy atbe* Kwfjiof, 
affert ex Atbenaeo." H.St. Locus est xiv. p. 622. c. e povKoXiafffjtost yiyYpas, rerpdKutfxos, cW^aXXos , xop^'ot, caX-* 
Semo Delio : 0/ bk t^OLXXofSpoi, <l>ri<ri, xpoowireioy /iky oh Xiyucos, iroXeyutiror, iibvKtafAOs, * oiKvyyorvpflri, * dvpoKomtby, 
Xafifi&yovoi, irpowoXioy (f. irpoPoXiov) bk l{ epruXXov ircpi- to b* avro xal Kpovoldvpoyf icyiirfws, fto^v ravra bk wayra 
Tidifieyoi, Kal vaibipwcLs hrayia tovtov kmriQtyTaiy ork^a- fitr 6pyii<r€(at ly^Xeiro. Eadem fere ex Athenteo tradit ^ 
v6v re baavy "luty Kal kittov' atAiKos re TrepifiefiXrifjiiyoi, Eustath. ad 11. f'.t notante Meursio in libro, cui 
TTopipxoyTai, oi iiey cKfrap^v, oibkKaTa fiioas Tas Ovpas, Titulus, Orchestra, Gpp. t. v. p. 212. c." Edd. 
Pdlyoyies ly fitSfif, Kal Xiyoyres' — eira grporp^ovres eri£>- I^^aXXof, ov, 6, interdum dicitur to iyreTafiiyov 
BaSoy oh av irpokXotyTO, trrabriy bk ewparroy' 6 bk ^aXXo- alboioy^ penis erectus : interdum t6 iro/17/ia .ro liri rf 
^&pos Wv fiabtSvy, Kora'rrXri^ls aiddXy. Bdd. Ifrrafiiyf ^aXXy ^fievoy, carmen quod in arrectum pe- 

[* <l^aXXtjf6pos, al. ^aXXo^. Hinc .nem cantabatuci teste Hesych. cui Wv^XXoi suntetiani ol 

[* ^XXrifSput, ra, Festum Priapo s. Baf^ho ce- MopKoi (si tamen ita scripsit) Kal iiKoXovdovyTes ry ^oXX^ 
lebrari solitum. Plut. de 1. et Os. p. 355. e. : Tr)y r&y yvyaiKciay (^oyTes ^oX^r. (Pro oi kwlopKot, quod et 
Tla/AvXitay kopTfiy aWf (^Oatplbi) TcXeladai, tj^aXXrifoptois Pbotius habet, Suidas dicit, oi ^opoi rov iitoyvvov, Tou- 
koiKvtav. Edd. pius Emendd. in Hesycb. iii. p. 462. legit oi vrop^ou/ic* ' 

[* ^oXXayiOyto, ra, idem. Comutus c. xxx. 8. Edd. yoi : vvopyfiaQai r^ ^oXX^, ad phallum saltare : v. Har- 

fne/>i^XX/a, r&, idem. Ilepi^XXia, Hes. iroyuiri) diovu* pocrat. loco uiox laudaudo.) Pausanias per dipbthotogum 
9^ reXovju^i^ ro^v ^Xaiv.'* H. St. Hoc vocabulum Schnei- scribit ecOu^aXXo^, teste Eustath. (06. A. p. 1413. 39.) 
deri Lex. non agnoscit. V. Meiirs. Gr. Fer. p. 227., (Opp. esse dicens non solum aiholoyt ^bijy WoKcvoy, qualis est 
t. iii. p. 946.), et D'Aubignac Prat, du Theatre t. iii. p.76. cOv^i^s etiam teste Hesych., sed etiam r6y Tpdxetpcy els 
Cod. Ven. vepn. tjtaXXia, pro fr€pi96aXXia, corrupte. Edd. wyovviay : ut iQvipa\Kos etiam sit cui semper tentigine pe- 

[^XXu^r; 1), 6y. ** VaXXiKoy f^/ia, carmen ad phallos nis surrigitur. (Hesych. EiOv^XXov* to kyTtrafikyoy aU 
pertmens, Carmen extemporaneum, quod in honorem bdioy dktifioadhnfs bk yeayloKovs uyas doeXyeis, roi^s EiSv 
Bacchi super phallis canebatur. Qnidam ap. Aristoph. faXXovs eipifKey, Cf. Demosth. p. 1261, 17. 1262, 6. 1263^ 
(Acham. 261.) ^ffofiaird ^oXXcx^v, interpr. Cantabo fes- 5. ed.Reisk.) ^ius quoque Dionysius, teste eodem Eust.^ 
cenninos versus. Pollux (iv. 100.) scribit etiam ^aXXcicdv per dipbthongum scribit, dicens et ipse esse alboioy eire- 
esse opxvfJto^ bdovvir^.'* H. St. rafUyoy et ^fffjta AiorvffiaKoy *Ad(iy^oi, necnon h-atpiK^y 

[^aX^f, s. (l>6XfiSy tjTos, 6, i. q. 4%XX(^f, Non\en Priapi. ^frfui, h. e. f{Xoy Tals h-atpiat : quas et &ya(r€tirifiLKXo»$ 
Tantnin obiter notat H. St. Hesych. v. <^Xripis: dici6e|M»ia;/iii»€ in comoedia, utpote&i^acreioi^ffas rov ^aXi^^^ 
^^1^* bep/i&riyoy alboioy, Cf. Toupii Emendd. in quoa est al6o<ov &v^(^f. Similia referunt Harpocration et 
Hesych. iv. p. 274. Theocr. Epigr. 4. de Priapi Suidas. llle enim dicit, i^^oXXov proprie dictum fuisse 
statua : T^vay rav Xai/pay, t^s ai bpues, aiVoXe, K&fi- to iyTerafxiyoy alboioy, ut ap. Cratinum in Archilochis : 
^s, ^vKiyoy evpij^ets * df>riyXu^^s ioayoy, TpimceXks, hie autem, i&w^aXXovs vocatos fuisse rovs els fjoipovs ft6yoy, 
avT6^Xoioyf * hyovaToy &XXa 0dXi;ri Y\aiboy6y«if bvya- ovp^i bk Kai ky roic rpa^Xoa lir* ehdelas befffiovfikvovs, 4^ 
Toy K^pibos kpya reXelv. Dio Orat. xxxiii. p. 31., kpvdpwu bepfidriay : qua de re et in ^aXXos idem Snidas. 
Karcucaieiy km i^aXrfTtty ovKlvbty cKKaibeKcu Suidas, ex Dixerat vero idem Idw^aXXovs nominari tovs k^6povs Aio- 
Aristoph. Schol. Acliarn. 263., quem vide : <^aX9s, its yvoov Kal ajcoXovOovtras rf ^aXXf yvyaiKelay (rroXr^y (^y^ 
^Epfc^s* ^aX^s, $aX^rof ^ Htntep 'X)fAripOs iipfio&e icardirXi^iv rtu : item iroc^/iara & hrl Tf ivrafUytf ^oKkf ^bero pm^ 
Tp ^vyp, Kai kraipay airrfjs l^i^crev elvac, 0€9V€<r(rf i^e opx/jfrem: quemadmodum Harpocrat. quoque {6^v^^iXXovf 
^i^a, eixwy, ^fiov Kpvoeyros kratpti' oirrio ko} 6 KtafiiKos fuisse ait trotifjfiaTa nya kiri ry ^XX^ 4fb6jjieya, in exem- 
rAreiOev Xafiuy riu ii^pas, Aioyvo^ ^aX^y kratpoy etyal plum afferens htec ex Hyperide verba, oi rovf tdtf^t6iXXovit 
^ilffC aK6XovQa yap tuoyvaioKf ttot^ ra aij^pobioia, Schol. ky t^ opxioTp^ opxpvfAeyoi, Sic ap. A then. 1. vi. (p. 253. 
Aristoph. 1. c. : llepiairwfikytM bk ro ^aX^s ayayvtacrrkoy e Duride Samio) Athenienses Demetrium Macedonum 
&s 'EpfjL^s' oCtw bk 'AmKoif ft€Lpa Awpcev<n bk jiapvToym' regeui kbkxpyTO olt fjtSyoy QvpLiHyres Kal OTe^yoifrres Kal 
*0 b^ al faXifs * KaTaKvind$€i' olfrwl^1iH|^ dXXa Kal wpooobta Kal p^opoi rai i&v^oXXoc 

ad Lysi^tr. 771." ^aXiyrwV Tiyks uky ^aX^s ^aXrJros X^- fier opxrfiT^iifs Kal ^bfis hiHiyTiay avTf. Ubi tamen et de 
yovaivt ws 'Epfiiis 'Ep/iifTos' riyks ok, ^dX>;s, ^oXiyros, <j>d' ipsis bomitiibus intelligi potest qui surrectos penes gesta- 
Xip-es, (paXrjTwy, Kal ^aXXo( X^yerac. Eus^atb. ad Od. bant in collo aut inter femora et saltabant Bacchanalibus : 
A. p. 50. 52. Toy ^dXi^-a interpretatur alboioy aybp6s. ut et I. iv. ap. eund. (p. 129. d.) eltrffXdoy IdwfciXXoi Kat 
Cf. Hesycb. vy. *E/jrl ^aXijvtov, *lXda>v, Aofi/iai. Edd. * (rKXrjpoTralKTai, Kal Tiyks Kal Oavfiarovpyoi yvyalKes els 

[* Tpcf>dXj7s, Suid. : TpitftAXris, TpifdXriTos, orofxa Kvptoy Kvpiarijaai. Plura de his ipsb itli^phallis vid. ap. eujuL 
wapa ^Api<noij>avei. Aristopbaues scilicet Comoediam Allien. 1. xiv. (p. 622.) ex Semo Delio: quonam videlicet 
scripsit, cui nom. Tpubakris. Cf. Hesych. vv. 'iXomv, usi faerint babitu, pompa, carmine. Inde lOv^oXXoov 
*£p/i$s TpiKi^aXos, et Suia. vv. Twv rptSty KaKwy ey. Varro, fikrpoy dicitur to TpoxpuKov btficTpoy PpaxvKaTdXjfKroy^ 



ccxcii LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT, GR. OBVIARUM. £pp.37>-^5, 

quoniam ea utebantur ey rp ldv(^6XXov xo^^nf » ut testatur pheo, ap. Etyoi. M. 4^ytis, rem ita e^iplicat, T6v &i 

Schol. Hephaestionis. (p. 35, 7* ed. Gaisf., ubi lege no- xaXiovtri ^^aviyra, ore wpiiTos ev aidepi 0avros eyirero. Sed 

tas, p. 40, 5. 47, 8. 83, 6. J. Pollux iv. 53. : A<6upa^« Orpheus nomiua haec sine dubio e Theologia Barbariea^ 

fioi, IBv^Wuca, * uftrxo^piKd. Vide Vossii Instk. Poet. iii. et sigUlaiim ex ^g. desumisit. Pleraque enim ab lEtgjp^ 

18, Casaub. ad AtbeD. vi. p. 253.) H. St. Ai^eis pirra- tiis Orpbeum accepisse, et in Theologian suam transtii- 

piKoi ap. Bekkerum Anecd. Gr. p. 246. : YAQv^XKoc lisse, ab omnibus agnoscitur. Phanetis etiam nieutionem 

tlhos ^hfii MpxvfJ^iyris' iffTi Kal atboioy hepfiariyoy, Kal fieri in Theologia JEg. invenio^ Ita Ausonius Epig. xxviii« 

rcXcr^ Tis irepi rvy ^loyvaoy Kal rg KLjKvroi ayofii-yr}, £dD. Aiyvxrow iaI^ "Offipis lyw, Mvarwy ^ Quod 

[Hinc adj. ♦ Idi/^XXioi, quod in Schneideri Lex. idem Epigr. -xxix. ita Latine interpretatus est, Ogygia me 

affertur kfiafni^pm. 'lOt^oKXia sc. ^afxara, ludicra car- Bacchum vocat,. Osirin iEgyptus putat, Mystae Phanaceii 

mina in honorem Priapi, ap. Dionys. de Struct, c. iv. p. nominanl. In quibus versibus pro ^y^s reponendam 

48. ed. Schaf. Toiavrd kan ra Ilpeaircia, W6 riytoy W ^sse fevr/njs, et in Utinis Phaneten^ nemo negaverit, qui 

i6v^>iXia \ey6ficya, Edd. '^^a veterum de celcberrirao Orphicorum Phanete at- 

rAyafreiaii^aXKoi. Vide H.St. iii. 756. c. Wake- tente expenderit .Egyptii itaque Phanete^ 

fiefdius ad Oram Hederici: " Eustath. II. 1453. Od. »PS«°^ Osmn. Id Ausonius mdicat et Orpbelis ipse in 

778" Edd versu illo, quern legimus ap. Diod. S. i. c. 11., Clem. 

[*'*cXXi5..' Ad ^aXXas pertinere videtur ^cUis, de quo f]^''- f,"^^'^- Pr«p. Julian., aliosque, 'Ov^i rvy^ «i. 

MeursiusGrttc.Fer.,Opp.t.iiLp.971.d. :-"InBacchi )^ov<T^ <^aynra re ^6yy<roy Ibi per Aioxi/aov, mons 

honorem abAtheniensibusagitabatur: Suidas v. AcUA: pnecis perquam famdiari intelligi Osinn iEg., res ijm 
Kal kopHi Tis ^epl ray ^i6yva^y, ^e\Xl>s KoXov^^yri : et ini- loquitur. Sed quid ^^n^. f ^« i"* 

tiumerat,ri5pAton;crW: Schol. Aristoph. Nub." Scholi- ^gyptm debeatur, horum sermone designabit? Exiatimo, 
astae locus, ad quem respexit Suidas, occurrit ad v. 71.: i,^ AxCtUC^^ * ^ 

—'Ec rod ^eWim' Towos qUrw KokovfAeyos ky 'Arnc^' oh ^^"1^ esse iKg. 'y>t7nt?^, i. e. alQya. ConveBit hoc 

fiify &\kh Kal irepl rhy I^i6yvfj6y karl ris eopn) ro« 'Afliym/- 1- cum Theologia veterum fere omnium Gentihun, in 
ocs ^iXKos Kokovfiiyfi, v m rwy lioyvtrluty &px€rai. Aov pluriraa rov aiwyos mentio. 2. Id quoquc observan- 

Kiay^sbkkyr^irepl rffslvplris Seov ^Uom, 0iy(r£v,-EX\i?K€f ^^^f opinione Onentahum, rby ai&ya ex aethere, vei 

r« AioviJcry iyelpovmy, hrl rQy Kal roUy U n tbipovtny &y n^cte, in lucem editum fuisse, quod de Pbanete auo 

boas uiKpov, kK it^Xov Teiroififikyovs fiEy&Xa adoia ixoyras, ^bulantur Orphici. Phoenicum Theologia, teate San- 

Kakierai bk r^be yevpotnraara' Kal * irapaKani^iy bk, Ev rols choniath. ap, Euseb. Pr«p. i. 10. p. 34., tradebat, yf- 

irpo7rv\aloi% rov Ivpltis Ocoi) yaov, ^UoJ ktrrafriy ods Aidvu- re»^<^» rov KoXHa (Spintu Dei) rai yvroticof avn>9 

90S ktrr^aaro. H. I. ^eXX^s et ^aXXii de una eademque re /^«'' 0*^^')> roOro bk yvKra ^p/iiyreiJciF, al&ya Kai 

usurpantur. Clera. Alex. Protrept. 4. (p. 42.): rov ♦Mo- Y^yoy Oyfirovs &ybpas, oi^rw KaXovfUyovs. 3. si ipnm 

pT^ov ^loyvffov ro &yaXfLa 'AB^ynffi y€yoykyai kKrov •^eX- sigillatim iEg. Theologiam adeamus, et illic aliira rtpe* 

Mra KaXovfiiyov Xidov. Suid. Mopvxos' kirlOeroy kari rov fiemus, qui ab indigenis alio nomine quam <I>GH65, 
^oy^ffov. V. Hesych. v. ^eXXdvras. Edd. insigniri non potuit. Pseudo-Hermea in Dialogo 

[^^eXXayiuyta. (Hac Yoce caret Schneiden Lex.) " Erat Asclepio, inter Opera Apuleii. ex ^g. TbeologU hsc 

'^f**''^^^" Roraanos, teste Suida, quern p^ofert p. 82.: iEtemitas Dominu^ Deus primus eat. 

vide. H. St. Locus est: ^eXXaywy^a- jray^iyvpis eirire- Secundus est mundus. Homo est tertius. 4. Et iUum 

Xovfikyfi napa Fwfialois, ey y bikfiaXXoy avfoil^s. Edd.] ^^-^^ iEgyptii quidem eundem putabant cum Osiride, 

♦ ^afieyji^e^ Pbamenoth, mensis ^g. respondens max- gj^uti Phlnetem Orpheus et Ausonius pariter non abua, 

ime Martio Rom. [Schol. Arati Phaeu. v. 462., et teste q^am Osiridem agnoscunt. Damascius in V. Uidoti ap. 

Routhio mora Hedenci sui. Clera. Alex. Strom, i. 21. p. Suid. in vv. ^ayy^f^u^y, et'HpdiaKos, OSru, bUyy^ roS 

408. Edd.] In i um ingruebat ttqumoctium vemum, A^oy &yaXfm rov alQvos M Oeoir Karexdu^yoy, hr^/Z^ 

adeoque mensis ille annunciabat solem, , magnum yEg. j^^^,-, krifiriaay, ^Oaipiy Byra ical "Ai^yiy buov Kara 

deum, ad istos jam redeuntem^ Suspicatus i^^^ ^vtrriKriyeeoKpaalay. Vide de h. 1. etiam Photium Biblioth. 

an non ^a/xevo/d iEg. sonuerit 4>vIXU6H0 X T, i.e. Cod. ccxlii. p. 558. ed. Hcescb. Idem Damascius ap. 

annuncians Deum. 3XUG est annunciare, ut v. 'A/i*- ^uld. v. *Eniij>Ayios, T«v A/i^i roy "Oatpiy rcXerw 'Eri- 

. . . IJOVrT* - 4. 0«viOf, ov uoyoy bk, aXXa koI rHy rev Aidyos vuvowidvam 

v^i,. p. 29.. observatum est, atque 110X1- s.gnificat g^^j ' ^^^^^ -^^^ 5 pratermittendum est. q\u»d Noa- 

Ueum, utnoruntomnes. nus ^g., auctor antiquitatis omois, ac praecipue Theo- 

•*a/.^Ka^u Memnon Gr. Nomen servav.t Pausan. logia, veterum non mediocriter pcritu.. DionysSac. 1. liL 
Attic, p 101. .ta scnbens, Ejm yap ft-. .a»n^.,-oy A/iva et ^rnra pro*ii«lem hab^e videtur. 

«yaX^a Hl^vivi^ vulg HXe.ov,] Mj^vom ovo/ia5o,,,T». yj^^ 2,3 ^ Falckenb., etcompan versum 

vj^ hk eW Tujy ^^plu,y. Non discrepat Phamenophis ^ j/^; ^ClTLv ir\ Ois- 

ab Amenophi, de quo ant€^ p. 20— 30. a me abunde die- ^ r > j. ' ti jl 

tum est. Nimirum litera 4ft, prscfixa nomini vUUv7- ros hriypa<i>€ fiayrnroXos x^/p. Plura vide in Diss. MS. 

de Phanete. ' 

HOY^I, tantum est nota generis masculiui. * ^apau^, Pharao, Hebr. njnS)> nom., quoin V. T. 

^ayrfs est notissimus Orphei et Orphicorum deus, qui omnes fere ^Egypti reges insigniri solent ; e quo recte 

eum fingunt irpwr6yoyoy, ex actbcre et nocte productum. coUigitur, nom. fuisse istud non uni vel alteri propriun. 

Vide loca Orphicorum allata a P. Leopardo Emend, xii. sed appellativum et commune omnibus. Africanus voc 

2., et T. Cantero Var. Lect. i. 26*. Adde Eschenbaehii hoc, /Eg. sermone, designari regem, auctor est. Verba 

Epigenem Orphicum p. 64. 82. 92 ac seq., et R. Bentleii ej. ap. Euseb. Chron. Gr. ed. Scalig. p. 20. ista leguntuft 

Epist. ad« Jo. MUl.^ subnexam Chronographiae Jo. Ma- ^apaijy pi/riii yap Alyvimoi rovt /JatriXels ip/^ifyevovfft* 

kuas. Recte omnino, si quidjudico, observavit Bentl., Scribit Syncellus Chronogr. p. 63. ed. Par. (p. 50. ed. 

voc. $avf7f e Gr. lingua origiuem rainime habere, etsi Gr. Ven.) cunctorum regum jBgypti nom. commune et ap- 

iilud OTTO rov ^iyeiy ducere consueverint. Horus ex Or- pellativum fuisse Pharao, et rarissime propria eonim 



' Partem huj. animadvenionis de v. ♦axxo; iteravit Scholtzias, sed aperle significans, se sna Jablonskio dcbere, p. 22, 93. 

* ScribitPhit.de Is. etOs. p. 508. ed. Ox., vov/ucnv»> rov ^afAiyuB fxnyo; h^rh «yovo-iv, EMBAZIN 02in^02 ETX THN ZEA^KRW 
hifjM^nriff tafo; if/jiy oZauy, Anthol. Gr. t. i. p. i555 , *A^io; oirXa ^i^m ^a[xnoj9 hixwa-i ixaxnTaXgy AfDiigeras Phameooth vocatadfeia 
bella cohortes, at Orotiiis interpretatur. Ab aliis appellator ♦ocfxiyti^, monente Fabric, in Menologio p.- 22. 26. Minus recte. 

^ Etsi huic originis snspicioni opem ferre Yidetur Joseppus in Hyponiuestico c. xxvii. p. 50., noro. mensis JEg, scribens ^oi^nsvfi, 
lepuguat tamen nom. "^IXXU^HlIIO, qnod legitar in Menologio Copt, adjegto codici Evaogeliomm in Biblioth. Paiii. V. 
Tbes. Epist. 1^ Croz. t. iii. p. 154. Recte ergo Plat, et alii 4>4p4vwd. Est item ^ufxtiuB in Menologio ap. Matthsi An. Gr. V. i. p. 8^ 

^ Sic legitur ap. Macrob. Saturn, i. 18. et alios, sed ToCnxa fAiv x. O. in Diod. 1. c. 

^ Non ea ad me per?enit. Alibi valgatara esse, non jam recorder. Paaca de Phanete legaa in Panth. iBg. Pt. L p. 128. De vcibtf 
Saidtt V. ^attii notavit vir doctas in Obs. Miac. Grit. V. ii. p. U,t3. 



Pi>. S75~379 ] P. E. JABLONSKll VOCES -iEGYPTIiE. ccxciri 

occurrere taomina in Libris Divinis, cet. Ita et ante locus mutiitas^ ^vXai:^, qui ab Mgypim penegrinos arceret. 
Euseb. Josephus et post eum Hieron. et alii, quorum . 'tvDO^s*. . 

testimoniaobservavit Leo Allatius in Hexaemeron Eud- W vero iEg. dicitur JXl^fc^ et cum arlic. masculmi 

tathii Antiocheni p. 280, 81. Quibus adde Is^dor. generis OSXPG?. Testem locupietem habeo Strab. 

Grig. vii. 6. Fuerunteruditi, qui vetenbus, id medroriae i ^vii. p. 545. [1142.] iia scribit de Pharo. "Enim- 

prodentibus. fidcm dcncgarent, aut rem in dubium vo'ca* yero primi ^^g. reges, suis contepti opibus, nec importata 

Tcnf; Sed frustra. Nibd sane vcnus. Idque ex eo aliunde magnopere desiderantes, omnibus exteris navi- 

iiitelligi satis potest, quod reges iEgyptiomnes,mCodice ganUbus eo infensi erant ; maxime Gracis, qui ob soli 

S. memorati, nom. illud gessennt. Idem ex stylo Scrip- penuriam populari atque appetere aliena solebant, ideo- 

torum Sacrorum, ioquentium de Pharaonibus, confimiari muuiverunt locum hunc praesidio imposito," In^tnyf 

vel maxime potest. ConsuU possunt, qua ea de re crav 0i/Xau)v rf r^y» roiJr^. I^que locus ille nom. videtur 

moAui in Diss, de Terra Gosen iv. §. in. p. 59-, ubi m accepisse a custodia iEgypti, quod est, uti dixi, 

notis h«c notavi : JEg. communi dialecto 4>0YP0 O^DlPG^. Eadem vox etiam speculam potest dcr 

regem significat, et dialecto Thebaidis, quae est antiquis- signare, quia in specula custodes solent esse constituti* 

sima, riPPO, quasi dicas Parro, vel quod TEgyptiis ^y}}^ "^urpatur Ps. Ixxvii. 4. Quod Num. 

TiTi xxui. 1 4. in Gr. est, ical irap^Xafioy avror «s dypov tFKoiriay, 

plane idem est ^PPO ; Pharro. Quibus quod ad- interprefces iEg. transtulerunt, OYOZ dXHO\'i 

dendum nunc sit, noa occurrit Ao dttt ci^c^vf iT*4\ ni^o 

* ^cipfxovdU Pharmuthi, mensis Eg. qui cum Aprili ^iCFHI t52:t5H OTU JXM JXFt?^ ; uM 
Roroanorum fere congruit. [Arati Scbol. Phaenom. v. . A'TvDCC' ^ li'Ml'TMDii^ . . 
264., Tov<i^ap^ovei MVyos,6. i^i^apaTu.^^^^^ ^^^^^^ 4>JXPfc^ et UUXHJXPBZ, si vim vc 
Xios, Sre Kal Tov Bepiaeiv 6 ,ca^6. Tap' AJyinrr/ou. Clem. s.gnificare. Et vero tradunt antiqui. 
Alex, Strom, i. 21. p. 408., notante Routhio. Edd.I f"wse ^-^oriav, spec^^ 

Josephus Anfiq, ii. 14. §.6. auctor est, interfectionem Pharum descnbit v 258, 9. |?x^ a.c^^^ ^(royrat 

primogenitorum in iEg. contigisse isto mense. Quod si """Z^^ U^vyihof EiSoece/ijs. H e., interprete Pnsciano 

verum esset. atque probari posset, illo jam tempore P-503. inPoematHsVeteri^^^ 

menses iEg. ordinatos fuUse, elegans dari ratio posset, ob f^^P"'' Pallenidos alti. Eustetb. ad lUa DKwiysu verba 

quam mensis die iEg.* iM>,wvdl audiverit. Id enim ;Eg. commentatur p. 45. : Ori^roircas rfj. Ei^oO^aF X^y« 

serraonesonat letbalem, vel letiferum, quia nimirum "^"^ Ake^dybpeiay <S^&pov, ^roy * ApHf a^v,v'h^r 

mensis Ule omoibus iEgyptionim in hominibus et pecori- ^^f^' V^i?**''' EibcO^s njt 

bus primogenitis let^is et exitiaUs fuit. V. plura in I^^^^*- etc. Vide et eund. in Horn. Od. A. p. 1500. 

Calendario Mg. MS.' Phaselus, navis breviculae genus, qua ^gyptii in 

* ^dpos, Lat. Pbarus. Insula qusedam prope Alexan- Nilo flumine utebantur,. [voluptatis causa, cujusmocfi 
driam, continenti adjacent, in qua turris aedificata erat* Veneti Gondolas vocant. Virg, Georg. iv. 287. * Nam 
an salntem navigantium. TJtraque et insula et turris nom. q**a Pellaei gens fortunata Canopi Accolit effuso stagnan- 
Phari habuit. V. Steph. Byz. v.*af>o«. Adde de Insula ^™ flumine Nilum, Et circumpictb vehitur sua rura 
ilia Strab. xvii. p. 544, 5.[1141.], Ammian. xxii. l6., phaselis.' Ubi Servius: Phaselis, brevibus phaselis, 
Eustath. in Hom. Od. A. p. 1500.,eundemquein Dionys. q«ibus utuntur, cum stagnaverit Nilus. Nonio 13, 7- 
Perieg. p. 45 , et inprimis Salmas. in Solin. p. 379. ed. Faselus est navtgium Campanum, nec tantum minoris 
Paris, ac Prideaux Hist, des Juifs t. iii. p. 14—16. generis, sed omnino etiam grandioris. Voc. ^d<n?Xof 
Nomen insulae huj. deducunt nonnuUi a Pharo cpiodam, Strabo usurpavit, teste G. J. Vossio Etym. L. L. Edd.] 
Menelai, vel, ut alii volunt, Helenae et Paridis nauclero V. Cellarium in Thes. Fabri. Vocem ipsam iEgyptiis, 
aut gubeniatore navis, qui illic ex morsu serpentis peri- eonimgue sermoni vindicate allaborat Jac. Hasaeus Diss, 
erit. V. Steph. Byz. et Eustatb. I. c. atque Etym. M. v. ^e *?ir», Bibliotb. Brem. CI. v. Fasc. iv. p. 589, 590. 
^^6pos. Sed notum est vulgo, Gr8ecos fabularum talium Testimonia, quibus vir ille eruditus ostendere conatus 
plenos esse. Alii nominis istius veram significationem e est, ipsain voc. Phaseli .^Igypto deberi, accuratius ex- 
Gr. sermone eruere satagunt. Ita Etym. M., ^apos — wapa pendi merentur. Quae vero ipse attulit, ad voc, illam, 
TO ^, TO i^aiyuf, i^dpos, Topa to i^alyetrOai a^j)v wpo Tfjs ^>^edit Mg., illustrandam et explicandam, non ser- 
AiyvTTov' ixei icai AXXov \6yoy, koX hrl tov wpofaiyo- monem Mg,, sed Hebr. spectant, et ab iEgyptio, linguae 
ftiyov To'it irXiovffi nvpyov, ijroc rapa to if^ws dyairreiy to7s suae probe gnaro, intcUigi baud possent. Quod pariter 
irKeovtny $ irapa to <pd<tt' olov, — ^de bk 'xpvtro&poyoi i^s. ^e aUis etymologiis vocum JEg., illic occurrentibus, die- 
Pariter alii quoque, et ve teres et recentiores Critici. V^e- t*"^ volo. 

rum Phari nom« est antiquissimum, cuj. Homerum jam [* ^aaiiXos, phaselus, fisiselus, fasellus, faseolus, an buc 

roeminisse videmus Od. A. 355., adeoque insulae illi non pertineat, viderint alii. Aristoph. Pac. 1144., *AXX' &^ave 

a Graecis, verum ab ipsis iBgyptiis impositum, quare non- rwv ^^Xwv, i yvrai, rpeis ypiviKas. Vide A then. ii. p. 

nisi ex eerum lingua merito explicandum erit. Neque 56., et Isidor. Origg. xvii. 4. et 10. ** Quidam in duo 

etiam difficile est, e ling, ^.nominis illiiis rationem genera dividunt, m^j us et minus : maj us putant esse quod 

reddere. Nempe Pharus ab antiquo specula fuit, et nos dicimus fava ; minus, quod appellamus fagiuoli. De 

' Testatnr Josephus Ant. viii. 6. 2., omnes reges pf r atiuos amplios trecentos et miUe Pharaoaes dictos esse ; nom. esse ]Eg.y 
significare regem ; eos a pueritia nomine alio nsos, sed reges creates deiu vocatos Pharaones, nt ipsomm potestas liqgna patria 
^gnificaretur. A Josepho ex parte dissentit Bochartns Oeogr. 1. ii. c. 26* G. Jameson in Spicil. Antiq. iEg. p^ 3, 4., et non paoci 
alii existimant, nom. rtSHS esse origine Hebr. vel Arab. Vix bodie aliqois erit, qui neget, natales vocis in ipsa iEgypto qnsri opor- 

teie. OYPO est rex, bine com artic. IIIOYPO, IIOYPO et YPO, ITieb. llPPO ac 4>PP0 
five P P O . Cf. Picques in Jordani Hist, vitae La Crozii p. 292, 3., et Micfaaeils in Snppl. Lex. Hebr. p. 2038. In Herod, 
ii. e. iii. nomen scribitar <^ff«y, ad q. 1. vide Wesseling. Erat ab initio nom. appelUtivam, nt vocant, deinde factnm velnti proprl>> 
lUD, inditumque /Bg. regibos omnibus, qoomm taroen aliqui a ceteris cognomine qaodadi diicemebaotur. Cujusmodi ezempla ia 
aaaalibus veterora populorum extant plara, laiidata a Picuoesio I. c. et ^elando P. i. Diss. Misc. p. 224. 

* Coptice scribitur 4>3!XPUO Y'l* et 4>3XP U Y0I. V. Thes. EpUt. La Croz. t. iii. p. 134. Anthol. Gr. t.i. p. 
3q5., Eiafiw ♦apiLtowW poAtf w^wrayytXof iVtx. Interprete Grotio, Prata rosis index veris Pharmuthi colorat. In lapide Hterato ap. 
Doniimi Inscript. Antiq. p. 23. legitur AHPIAUIN OAPMOTei. 

^ Comment, de Calendario iEg., mano Jabl. scripta, mibi tradita non est. Ant fallor, ant quae in ea de Pharmuthi mense scrip- 
•crat,'insefta legiintur MisceU. Berol. t. vii. p. 426--428. * 

^ Monument is iEgypti praestantioribus annumeratnr Pharus Alexandriae, et huic altitndo 180. cubitorum adscribitnr ab Abnlfeda 
in Descnpt. IEg. p. 7., ad q. 1. vide notas Michaelis p. 38. Ob»ervat Flut. de Is. et Os. p. 504. ed. Ox., Pharum, quam Homems 
cnrsu uiiius diei ab Alexandria abesse canit, nunc partem esse iEgypti, cet. Quas docti boroines de verbis Homeri disputarunty 
Yossins, Palnierius, alii, legas in Semleri notis Germ, ad Pint. 1. p. 249. Prapstantior autem est Diss. Mont^ncon. de Pharo Alex- 
andriap, in Comment. Acad. Imcr. et Lit. t. vi. p. 576—582., de vorabnli ^a^t origine non dnbitantis» Badem de origine nominis 
^fo( dedit Srholtziiis in Kepert. I. c. p. 23., item de Wic, quae vox lUnstmbitur p. 379, 380. Multis de Pliaro AlexandriaB egit Iba 
el-Vardi iu /Egypto p. 41, 42., ob«ervavitque, vix quidpiam huic operi simile et tarn admirabile in toto terrarum orbe inveniri ; Pbari 
altitndinem es^e trecentordm cubitorum Raschaschicorum ; in summa ej. parte dici fiiisse speculum, in quo naves procul et adhuc iter 
nensis absentes possent conspici ; Pharum et F^ramides ab iisdem exstructas esse, rel. Nemini arridebit, ut opinor, sententla 
Hasaei, in Bibl. Brem. CI. v. p. 588., nom. Pharos dncentis ex artic. JEg. <^CCX «t voce Hebr. WD caput^ notione promontorii et 
mpis. 



ecxdv LEX. VOCUM PERB6R. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. If/p. 



hoe ninore ifttelligrint illod Virg. Oeofg. i. 297;, — ^Viti- ^tnayiis, ov, 6, Phananus, A?if« A£fintiir et 
smque seres, Tileinque phaselum, et Coium. x. 377. Et artxot ex A then. Sk autem vocata est httc tens a flovio 
gravis atriplici consurgit ionga fasellus. Adde 1. iL 10. et Colehidis, eiii nom. Phasis. Est vero et nrfos Sevtfana 
Paliad. in Septembr. til. 12." Fotcellious. Gloss«: eodem nounine, ut testatur Schol. Aristoph/ AcunL 
FaseoH. Xo^/. Ao^^ proprie siliqims notant. Pliaseolus In iiMem Aiistoph. Acbani. (726.) favtdrds nto raa» 
vulgaris liiinsei.^ Edd. phanta impa ri^ fdtrty, nt tradit idem Schol." fC Sf; 

4a«i|oXos, 6, agnoscit Schneideras. Exemplum huj. Vwriayos in Aristoph. Acharn. 726. pro sycophantrtfpct 
formee ap. Gr. scriptt. uondum invenimus, sed ap. Colu- iusum verborum inter ro falvtiv Domen deferre, et Hik 
mellam occnrrit 1. ii. 2., Milium et paoicura hoc tempore ^aiy, fluv., ut ^etariKOf Av. 68., 'Eirurevo^iirf fywyt 
demetitor, quo faseolus ad escam seritur. £dd. ^aaiayiKdu Schol. Aristoph. Nub. 109. ^atay^fff of 

^irfoXos, 6. Dioscor. ii. 1 30. J. Poll. i. 247., .^^ff/bXoc, fJtky trxevs, oi opvea* iyioi 6^ tirirovs xo^fayfta i^wrm 
faKt^, KvafAdt. *' Passiolul pro eo legas (omnibus fere ^aaiavov, dts iLketrftvoyos' — ol vepl 'Apx^Xo^or, op M m 
iocis) in antiquis Plinii eodd. Et videtur ita scripsisse y^os, De Phasianis avibus lege Athen. ix. p. d87» f. 
Glossarum auctor, ut e vett. roembranis Salmasius (in Voc. i^aiayucos, quod H. St. agnoscit, rejecit Schac^ 
Solin. p. 724.) observavityCtordine ipso literarum liquet; derus: habet tamen Athen. 1. c, ^affutyicoff ofnH§mf 
sic enim scriptum fuit, Passiolus. \o^s. Passim, way- ^inayiKQy SpviS^y, et e Speusippo, secundo Similinii 
raypv, Passio. vados," G. J. Vossius Etym. L. L. Voce nsec profert : ^amayoy bk avtoi KeKKifXCLffiy avroy, koI 
^v/oXoff, detorta ab antiquo Gr. fpdtnjiKos^ Grseci aucto- fairiayiKdy : cf. lib. xiv. p. 654. Hesych. : ' taviaiW* 
res recentiores passim usi sunt : "fdtniXos^ faseolus, vel ^yeis voioc 01 bk rovs tloyrucovs i^tny. [Cod. Yen., 
fasiolus, ut ^(TicwXov, filsceolus. Edd. ^aaiayal, o. — roynofio^i ^. Edd.] Thorn. M. pu 

^iri{Kioy, faseolus. Hoc voc. quo carent H. St. 885., Herodian. in Fragm. p. 466. (ubi v. Sallier.) 
et Schoeideri Lexica, usurpavit Archehius ap. Epi- J. Poll. \i. 52. Suidas : 9a(Tiayol' oi olK^rope^ ro9 r6rm^ 
phan. H«r. 66. c. 28., teste doctissimo Routhio in ora kqI ^a<navol KaraXoyoiy oi Ilvo row ^tribos, wapjk'Mwpwiv^ 
Hedericl sui. Edd.] Steph. Byz.: ^trts, voKu rffs Was, rpos rJ 

9d(Fu, Phasis, Colcbidos fluvius celeberrimus. Nom. Torafif iy KoXxots* hcria^ bk vir6 MiXi^rr/w. To ^OKniar 
hoc Bochart. Geogr. S. P. i. 1. iv., c. 31. p. 327., e Sy- ^bei ^^atrlrris, uts ♦•Oaa/n|«, •Me/i^nyt, ^ ^^Wn|ii^ 
rorum sermone expouendum putat : Et Phasidis vocabu- irXeova^/i^ tov a, in Ka\ Xiyerai, T6 iByucoy (rmrmy) 
lum pro rivo vel flumine mere Syrum est. Sic Psalmo * ^a^cdn;;, Ka\ * ^triarucos {^kiffiayieos), icql tufftay^ 
SytQ xlii. 2. HntSl (al pbaside demoio) ad rivos *Api(rro<pdyTis ky 'OXiraVc. Kac* ^viayil BriKweor, ad 

aquarum. Ad Hebr. linguam recurrit Otto Verbrugge, ^triavdy ydvos olberipw. "Ytort kqI 6Xko$ rorafios 
Orat. de situ Paradisi p. 16. ita scnbens. Pischon iy iy Tairpo/3aV^. Tertium quoque Phasin ad Maeotidis 
nom. habet a ttDS); i. e. excrescere et se diffundere, quod ostium commemorat Orpheus Argon. 1050., notaiite 
saepe ultra ripas vagaretur. Est autem idem fluvius, qui L. Hoist, ^ffiayoy Xiyoy oh tenuitatem conunendatur a 
Phasis." Sed nescio, an id Pliasidi conveniat, quod Xenoph. de Venat. ii. 4. Cf. J. Poll. v. 26. StunitLex. 
saepe ultra ripas vagetur. Saltern idoneb testimoniis id Xeooph. vv. ^mayol, et ^dtru. Tarvptis, 6, ^Tiirvpot, L 
comprobandum erat. Aliu(l fere colligerc licet ex iis de " Tai^pas, Phasiauus, vide Athen.'' H. St. Forte JEg: 
Phaside veterum testimoniis, quae Relandus attulit in hoc est Phasiani nomen. Athen. ix. pW87-, d. : 'A^ 
I)is8. de ParadisOy Misc. Diss. t. i. Posthabitis igitur con- fiibtifpos bk 6 ^ApivTo^yeios ky rait ixiypa^fih^is *0^iic^ 
iecturis hisce parum verosimilibus, nemo, opiuor, mira- TvriKois TKkKrirais, xal n&fiftXos 6 *AXefyLrbpevs ip iiH$ 
bitur, si ego vocis hiy. interpretationemex iEg. sermoue Hcpi X)yo/AdTkty Kal rXw^aQy, 'Exa/veroy ira^ariOtnu 
tentavero. Veterum enim consensu constat, Colchos X^yoyra iy ru *OtpaprvTiKf, Sri 6 fairiayos Bpru Tarvput 
ortu iEg. fuisse, adeoque linguam patriam aliquamdiu KaXeirai* IlroXefiaios b* 6 Eiepyirrji, ky tvoKatbaedrji 
saltern couservasse. Quo semel posito, consequi omuino 'Yfrofiyfifidriay, riraproy i^ly dvoua^eaOai roy Aamayoy 
iridetur, ex ilia lingua vocabuU Colchorum celebriora i^yiy. Athen. xiv. p. 654., b. : Urokeftaios 6 ^^cXcvr; 
ducenda potissimum esse. Cuj. rei specimen, ex ipso ky Tf bvoxaibeairf tuv ^icofiyrifidTti^v irtpl rQv iy'AXt- 
hi\j. celeberrimi in Colchide fluvii nomine capere possu- {av^e/^ fiatrik^iuty Xiyity, xal irep2 r&y ky ah-oti SAw^ 
mus. Phasin quippe JEg. sermone sonuisse putem rpetfofiiytity, frieriy Td re rwv ^tnay^y, cwi rerci^ovi 
^OXCiaXl, levem. Est enim- OXCIOXI, et cum i^^riipovj) JyofAdaovaiy, ovs oi, ^royiK Mf^(as,,^rtt^ 

... . rK'Tvr»Tn\T , . . . voyro, oKXa Kal youdbas opyi9(U 9iroPaXbfVi hrolim 

artic. masculmi genens, 5> J^Ol JXl, levis et levitati cal ercrcicrOac- rd yap fipHua roXvrcX^s drofairo^. 
V. 2 Cor. IV. 17. Matt. XI. 30. Act. xxvu. 38. Et banc Jq prfore loco, pro rkraoroy, quod in rkraaw mutat 
quidem levitatem in Phaside veteres magnopere cele^ Schweigh., r(iri«>ov bene conjecit Dalec, imde faabeted; 
brant. Testem huj. rei adduco ocuuitum, Amauum, Cas. 3. Edd.] 

oiy. in Periplo Ponti Euxini ad Traj. Imp. haec sunt - ^ * x * j ^ TT'Tvr\TTf 

veSrba p. 8.; Geo/^r. Huds. t. i. "Fluvii huj. aqua •*«f^.«jom.m^^^ 

pneter ceteros, qui mihi quidem noti sunt, et levis in- "^^el nilXluIII. De eo supra p. 195— 197. dictam 
primis, afque colore mutabilis. Levitatem autem illias ^uit. [A rati Schol. Phaenom. v. 462., T(^ 4a«i^2 /[iiyy^ & 
vel statera quis deprehendat, vel ex eo, quod mtfri in- kariy 'O/critf/SpcoF.] 

natat, nec cum eo commiscetur." [De hoc fluvio vide * Phepere. Saxifraga. Apul. de Herbis c. 97. 
ApoU. R. ii. 401., Pindarum Istlim. ii. 6I., (Eurip. * ^ep^pa. Equisetum. Append. Pioscor. iv. 46. p. 46i. 
Androm. 648.), iEsch. Prom. Solut., Dionys. Perieg. * Neque hie repetam, neque fetractabo, sed 

691. Hesych. : <frow irorafios KoXxwf: Lex. Reg. Ms., augebo, quae inPantfa. Mg. I. i. c. 2., copiose acripsi de 
^<i<FCf — irorafAos iybdrepoy rfis l,Kvdias, olrria KoXovfievos, n'umine Phthas, ab ^gyptiis summa rdigione cuito» a Gr. 
Ad Phasin relegare, proverbialiter dictum ap. Athen. ii^ Latinisque vulgo habito pro Vulcano, et de origine nomi- 
p. 387.: ToffoCrd w vepl rwv . ^aeriavacu^v opyiBwv nis iEg, Nimirum Phthas erat numen, cui attributa vis 
X^eiy ots kyw bia ak &<nc€p oi irvpktraoyTes ireptipepouiyovs ac potestas decerUendi omnia, definiendi et constihieodi 
£xlr.f """I r«. hy^ a^pioy hx^^s ra s. ordinandi. Jla notione adhibentur 00X10, Q^W et 

AXXck Toy *d<rtv ol*ci}erovra airoTr^/n/zw. Cf. Atbeu. i. p. ^^^141' «nde hpl^uty Hebr. iv. 7, verUtur ^UUIU|. 
6. d. " Notum olim priusquam Magnes in subsidium Verbo autem 03X10 praefigitur articulus notissimus 
venisset, dum Phoenices Pleiadum adhuc suspectu in Nom. hoc cam sit peregrinum, nihil miri est, Ubrarios ia 
cursu regundo niterentur, navigationem pleramque om- eo scribendo saepius a vero aberrasse. Auqtor Cieaicn« 
nem imbra mediterraneum stetisse : Plato dixit in Phaedonc tioorum Homil. ix. §. 6. scribit, Aiyvimoi bk ofioimc «p(f* 
«vi sui homines oUtly fik^pis 'HpaxXc/iuv erriyXwy aVo favrcf, Ka\ to Tvp ibi<f biaXkKTf Wak KoXimms, ^ ifiof 
9doibos ky truiKpf riyl fiop{f, atnrep irepl riXfia fi^fxriKas : veverai "H^aterros, ol rjJ oVo/iari Kal 6 vap ah-(HS 



neque enim hinc ultra Phasin, aut illinc ultra Herculis fiatriXevaas itpoffayopeverai. Recte autem raonuit Cole- 

columnas tetendit 4 irXeofjikyi) OdXatrtrri, ut veteres vocant : lerius, pro <Wa^ legi oportere Was. Idem nom, jan 

de Phaside versus proverbialis. Elf teeriv, iyOa yavtrly redditum fuit Ciceroni de N. D. iii. 22.: Secundus (Val- 

ierxaros bpofiof, atque e regione iTtretrdai 'HpaKXios arjf- canus) in Nilo natus, Phthas, ut JEg. appellant, quern 

Xavusurpat Pindar. Olymp. 3. et subjungit, ro irop^rw A' custodem esse iEgypti volunt. Male illic quoadm 

i<rri, fnxpols a/Jarov, Kd^o^ois- ov /Ajjy bitit^ta, Kciyos eiriy" edebatur Opas. Eod. in loco pro in Nik) natua rescii- 

J. Windetus in lib., cui titulus iTpwuarevs kifi<n6Xucos, de bendum videtur Nilo natus. Non nascebatur Volcanns 

Vita functonim Statu, Lond. 1663; Edd, Mg., s. Phthas, in Nilo, sed Nilo patr^ ciy . Ule dicitur 



£9 • pi|fO§aaUf er»t| quod alionde novimsi.' i^idas Xiy^v, ^rou cal ^fuf^Mytw. Ab iEgy^tif tMUMiik 
Duoitn eliaiii vocavit *Af$df. ScriUt eaim, in litem utus buj. vocis ad Gracot» qui ilksi ut Gr. adlubeMI ft 

% I ■ J- . _ - AMaaM^ AaraMM.^Mkn^ — MM ■ an^.^A^^aa — m - -« -» - ^ 




benini in v. vdas ail^Oi Sk *Ai^66s ^a^tv i^s #rcii^s, fiiyov9 — 9 irpoo^ov n iKftayeior* Xiytrai hi aihti KoJi h 

ifrrafiSf araxi^f Aoraxys. Exislimabam quottdani, Sui- irapa TA»fia/ois iraXecnu iS|Nipi«r» SimiliaferelMitel Silid. 

aam oec ex corruptis codd. hauBisse, quoniam ipse r6 d v. ^^wrcoi^y qui et addit, ^«^^of rov ^ipmlyov. Sic et 

i^edimdare satis dare agnoscit. * Nunc vero, re accuni- Hesych., ^a^^ty ro Xiv^y Hp/ierpr/ £ quibus ap|Nuret 

tius consideiata, quidpiam iEgyptiaci hie latere suspicor. ^a^vos nomine venisse vela oavimii, orana, 89dani|» et 

i3om enim iEg. pro ^GOXUI 0X4X011) UOC q««cunque e lioo cnission con6d 

tT«Tv o ^ Y . TiCj J- • J hancetiame Gr. lingua ducere. Ita Eustatn.iii Hi p. 

HOXtl, <roi XeX^cci', artic. MTT disjungendo, j^^j^ ^^^^ raU^<#y «irei rX^ 

eleganter spribere soleant, 3X 4^G3(XUJ 2CIIIU- uitnif hyikfif iyepytu Eustathium sequitur H. St^b.^-ft 
UOC HOXR, quod re ipsa plane idem est, banc Sed bene monuit Pollux, voc. banc ab iEg^fPtii; 

elegantiam non inteUectam i^ibse erroris causam mihi acceptam esse. Et id omnbo venim pnto. Sigmfi^t 

persuadeo. Quod addit Suid., ex auctore suo, quern autem 6iStffwy, vel uti i£g. scribeudum credo, 4luI- 

oon nominat, Aphthan bunc fuisse vatera, xP^trfwUyoy, UJUIH, vestem ex pilo confectam. 4Uli est crinis, 

tS^ '^.L'^'^iMSr'Q^l po» fflmH ., epBittH ,„«,P2^^ 

aiUangitSuid., esse tSas nom. Bacchi, intelligi debet tntms et vulgatius est, vest,^^^^^ aut quodcum- 
STcdSs iEg.; i. e. Osiris vd Sd/cui illud nom. expanditur, vd quo ^^^'^ ^f^'J^^^^^ 
€>eaXW recteomninotribuitur, cumsitSol rex cobU ciHda, quseJEg etiam dicuntur HICOR UJOI, 
et astroiSi, summusque rerum omnium gubernator et ^P^' J.^' ^fl Itinermum lUuwoIffii p. 133, 4., 
ordinator babeatur. JHinc Janiblicbus de Myst. JEf. ^^^^ imnr in^^^^^ ""^"^"^ 
8. viiL c. 3. testatur, Ammonis, Osiridis et Pbthas di- b«c vox UfUll et t&|luU, e quibus composita est 
versa nomina unius numinis fuisse, et per varia ista no- etlam conjunctim occurrit, ut 1 Cor. zi. 15. 

mina indicari distinctas virtutes ac potestates luculenter 2C6 6T*3tXY'i* UIH^IIII H3(XC HTTOG- 
agnoscit. Eo igitur sensu *A^s s. Was dici potuit „ |.y.Y iir\*snCi'Dmmii 

Ihiccbus a Suida, quod Kusterus non videtur animadver- xilul HOl6Fu|luH> Quia datus ei est ciqiillQS 
tbse.* Quae vero Kircherus Prodr. Copt t, 6. aflfert de % > 

ad iUustrandum nom. W«, vix ea digna sunt, ^^^^ vclaminis, Ex. xxvi. 7. GR 6 03X1110 
quibus bgendis tempus perdatur. VidesisWilkins.de Ha^lXHGPUJUIH U41III, Fades vda ex pilis ; 
hng. Copt p. 108.' ab errorc Ipsum non immunem. Ne- qui locus expositioni meae vdde est accommodatus. Ex 
que audeo a^sentm Monno in M6m. de 1 Acad. R. des his igitur mteUigi potest, ^<rvv significasse primitus 
Insc^ptetBelIesI^ttrw t. l.p. 46,4^,nom^^^^ pi^prie Mg. vesdmentum, aut vdum, aut quicquid 

IVakof esie ejusd. ongmis. Vero magis videtur simi- hujusmodi esset ex pilis confectum, loBnTai Ik rpiYflv 
lis virorum eruditorum coqiectura, Gr. Vulcani nom. xerocy^^w, ut Josephus ait de «. J. i. 24. §. 3. %W 
^npatoTos factum esse ex Ag. Wcu, qui est a "Hipmtnos postca usus obtinuit, ut ita vocarentur etiam, qna^ ex 
wapa MefiflTais, Ut scnbit Suid. Cf..Eu8cb. Praep.m. fi„o, sed paulo crassiori confecta cssent [Cf. H. 8u 
t. 22', et Jambhcb. 1. c. Tbes. iv. p. 259. Edd.I 

^ Sol. Vox Mg. notissima, ibdemque sacratis- 
8mia» quse in Gemmb Abraxds ssepius occurrit. De * ^oiet, ultinius, lingua JEg. Eus. Renaudot. Hist, 
cad. extat snigma ap. Martian. Capdlam ii. p. 4?. Patriarcb. Alexandr. in Cbaite ii. p. 325. ex Jacobitamn^ 
Plura observata invenies in Diss. viii. de Terra Gosen bbris observat : " Aiunt etiam illom ab eo tempore ttoa 

4., et in Pantb. ii. c. 1. 8. Adde Montiaucon. ^ Micbaelem in pubiids literis appeUasse, sed Cbidte; 
fabeogr. Gr. p« 179.» inquiunt, vox ultimum signincat, quasi testatUf 

* Ifft^wpSy nom. regis Tbeb., quod Eratostb. expUcat praspostera ilia bumilitate, ultimum se esse Ecclesiae fili- 
NeCu^, Niltts. Vide, qu« a me dicta fuere in Vignolii sacras cj. leges transgressus esset, illiusque 
(^bronol. S. t ii. p. 764, 5., sed pnesertim in Pantb. JEg. ^"a vendidisset." Hactenus recte Renaudotus. Nam 

!j;^'or;A*iS?i"^'^"'*^ I)p^6, et cum arUc. mascutini generis 1111)31X8, 

H^-— 0PO1P9 et Nilum sic dictum de descensu re ipsa ultimum significat, estque ea vox in Copt, 

aquae, s. de aquis oessantibus agrosque derelinquentibus. libris minime infrequens. . Quare se ipsum non parum 

*^vK&Kowfy. Clematis. Append. Dioscor. iv. 7. p. fefellit vir erudituy, quando istam hrlKpiffiy acklidh: 
462. Talis ferme sensus esse potest, nisi mendum est in 

' teflrwv. Genus aut Lini/ aut vestimenti JEg, Pollux Codice, legendumque, Kai'al, ut saepe id nom. 8Cfibili|f» 

vii. 16. p. 7SS>/EffTi 6 ^9iay Aiyt^m-ios, ck wax^os quod inter alia multa (Economum et Dispensatorem^ 8%<f 

' *lEme8ti cam Dmvisio ip textum recepit Phthas, etsi Opas Iiabent libri fere ornnes j sed in Nilo oatnS'retinQit^ que lectio debetnr 
Victorio, pro qua rectios antea, Nilo oatus, monente Oronovio, Critico perfecto. 

* De ootatione nominis et loco Saidae potest cooferri Scholtziiu 1. c. p. 24. 

3 PotioB legendus J. SLochenif in Misc. Ol»s. Crit. Nov. t. ii. p. 130—132., et La Crozins t. iii. Thes. Epist. p. 160.— Post inrcBtam 
nnper Inscriptionem Rosct., in qna Ptolemaeos Rex qiiinqules, tin. 4, 8, 9, 37, 49., dicitor 4>mnf|tAfMf ^0 VoD 4^ nonmil^ de muiiiae 
iito iKg. ejosqne nomine monuere trinmviri emditissimi. Qoamvis vix me contineam, qain integras eonmi adscribam observatioties, 
argnmentum taraen earam prsecipnum paucis tantom indicabo. Ameilbon, in Eclaircissemens snr Tlnscript. Grecqae da monomeat 
troav6 i Rosette p. 31., nom. Gr.*H^t<rro; ex fy, dncendom opinator. Monet Silvestre de Sacy, in Epist ad Cbaptaliuro de Ins^r* 
^Eg. Roset. p. 22^24., in monumento Or. legi «eA, in JEg. quod est conqieDdiom vocis ^HOY'f^f Si^^ 

IIHO Y'l^G) Copti vero recentiores pronnnciant abnoadi s. abnouda, sigpificatqae Doom. Observat deinde vir doctos, com 
scribatur bic ^a, Jabl. minus recte nonien istud antiquum, ut et ^ai, mutasse in ^as : prseterea, "B^itrrav in monnmento Roiet. 
aperte distingui a ^9a, cnm hoc non soli Volcano proprium nom. fuerit, sed commune Dcornm omnium. Litera antem £ com noa 
pertineat ad antiq. voc. ^Eg., sed a Gnecis addita sit, etymologiam a La Crozio Jablooskioque commendatam prpb'ari npn posse, 
Sacyos existimat. Tacen<& denique haudqaaqoam snnt aoimadversiones Viri AropUssimi Akerblad, caj. amicitia mibi tarn estit* 
conda, quam honorifica. Monet autem ille, in Epist. de Inscript. JEg, Roset. p. 54, 55., pro ^ei illic £g. scriptum videri ^^T* jDly 
nee aliter iis in lods Inscriptionis JEg,y ubi In Gr. legitur *'B^i<rro; : colligit ex eo, "Hf aio-rov et esse nnum idemqae nnmen, qo^^. 
•St opinio porvnlgata : addit, Gr. ^y»T»ifxfirof M toC exprimi una voce JEg, ^ ^* 31XU G I ^ ^* HXU 3CXl ; adjungit, bob 
<ioBvenire quidem linguas Copt, recentioris rationi, ot scribator ^03XU«I)^I| Bigivficetnr is, qui diligitor a Phtha s. Vol- 
cano, etsi U HXl ^OHX pro eo, qui amat Phthan, recte dicitur, sed tamen primam non repagnare indoU liagpv, et dilfetentiam 
liagos veteris ac* recentioris non valde mirandam esse. Adscribenda luec pntavi, nt com Jablonrfuanis ab hanuB ronuu peritis cm* 
pararentiir. 

\ Cf. vf • dd. ad Hesych. v. ♦a^m, et ad Laciaa. Lexiph. p. S20«, abi ^woi^m, 

^ Proprie videtor 6 PQJUI H vestimentom laneom^ cam opponatar lineo, in veis, Copt^ Lev. ziii. 47* lo definifnda etyanlofia 
Scholtxins p. t4. ejoid. soDtentte est. 

NO. II. VQL. I. « P 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SGRIPTT. GR. OBVIARUM. SOO^-^SQU 



iiificftt, qaast per ironiam et frigidom acameii, ia ^ni- 
TOCO ludeiis OBConomiam illam suam sibi exprobraret." 
Qoas certe scripturus nou fuisset vir erudkus, si earn haba- 
isset linguae Copt, notitiam, quam et in ilia Patrlarcbanim 
Alex. Historia, et principue in CoUectioue Liturgiarum 
Orientalium, prae se fetl, Dudum jam hunc Renaudoti 
«rrorem notavit La Crozius, in ilia Diss., qua causam 
Jobi Ludolfi adversus Renaudot. tuitus est. Verba ad- 
scribo. Mr. Renaudot, qui n'a pas entendu ce mot com- 
mun dans la langue Egyplienne, soup9onne, qu'il faut 
lire Kaial. Cependant le mot Cbae, que les Cophtes 
proRoncent Chaia, signifie v^ritablement ultimus, le 
dernier. Dans la 1 £p. aux Corinthiens xv. 45. 

nil) 3X9 UX^SIXU (pichae Adam) est mis pour le 
Grec, 6 itrxaros 'Aidfji. V. TEurope S9avante T. x. P. 
ii. p. 253. 

* XAfi\pai. Ita JEg. sermone dicebantur Crocodili, 
teste Herod, ii. 69* KaXiovrat oh KpoKdbeikoi, &XXa 
Xkfiipat, Eaque vox etiamnum in Copt, libris occurrit. 
Ley, xi. 29*» ubi in Gr. est, 6 KpoKdbeiXos 6 xeptraios, in 

vers. Copt, legitur GUCOXa HTUIOY. Alibi 

nomen scribitur Crocodilus 
itaque sermone JEg. dicitur Amsah, quod est Herodoti 
X&fiyf^a, si nempe aspirationem demseris. In vocabu- 
lario Copt. Gr. Bibiioth. Reg. Paris., quo vocabula 
Dialecti Tbeb., vel, ut hodie nuncupatur, Saliid., 

Grsece redduntur, scriptum reperii, RP0R0!2SlGI- 

^OC nGUCCIX&. Unde intelligitur, testimoni- 
um illud Herodoti veritati prorsus consonare.' V. quae 
supi^ p. 287. V- Sephaidea scripsi. Ab bac Crocodili 
voce iEg. nomen videtur accepisse urbs, vel insula in 
Nilo, supra Elephantinen quondam sita, * Taxofi\l/i>, me- 
morata Herodoto ii. 29. Ap. Steph. By z. legit urTaxcyu- 
quam lectionem utique praeferendam putem. Sic 
etiam scribitur ap. Melam i. 9* p ^6. Ptolemaeus, forte 
e vitioso Codice, eandem appellat ♦ Meraico/u\//w, Geogr. 

iv. 5. Significat auteni Taxefiypi^ vel T* UXG U C OXft 
Ciivitatem, vel.lnsulam Crocodilorum.* 

♦ Xayadd. Vox huic similis in textu Hebr. occurrit 
Gen. 1. 2, 3, ubi tUTT significat aromatibus condire. 
Vid. Leigh Crit. S. v, lol. 78., et Clodii Lex. Hebr. sel. 
p. 194, 195. Gr. Interpr. reddidit lvra^cd(7ac. Voc. in 
textu Hebr. occurrentem, IQiH, (}uia rem designat, in 
totum ab ^gyptiis tractam, et quia hoc sensu nuspiam 
in S. S., praeterquam in illo loco, legitur, multi habent 
pro JEg, Gerfaardus Harmon. Evang. cap. ccvii. fol. 2084. 
scribit : " Gen. 1. 2. de bac unctione usurpatur verbum 
tOXl> condire aromatibus, defunctorum corpora, quod in 
bac significatione nuspiam alibi in scripturis occurrit, 
ideo plerique ^tatuunt, illud mutuatum esse ab «£gyptiis, 
et in formam Hebr. redactum." Ceterum, quandoqui- 
dem Ixx* interprr., in scribentes, et rerum ^g. non 
siediocriter periti, voc. reddiderunt evra^caVac, JEg, 

kiterpr^s eandem voc. Gr. transtulit Riac et Rec. 

Pariter Matt. xxvi. 12., ubi in Gr. est, irposTo ^vra^iAerat 
f4€, Coptus habet GIIXIHROCT. Nec aliter 
Jo. xii. 7* xix. 40. In quibus locis omnibus K.IIIC et 
K.6C non significat sepelire, vel sub humum condere, 
sed krrai^td^eiy, quo vocabulo comprehenditur conditura 
cerporum, et totus apparatus ad sepulturam. Sepelire 

Mg. dicunt, GUIUC, eOUC, et 0600. 
'Eyrafidieiv vero ipsis est Ruic, ROC, et Rec. 

Idque ipsum sine dubio designatur per 2D^ in loco 



Genes, citato. Neque tamen idcirco abnnerimy toc.< lOTi 
esse similiter vere JEg, Significatur enim bac voce ritnt; 
qui in universum ab ^gyptiis tractos est. Quin imo 
sermo est de ritu JEg,, et in ipsa JEg. penicto. Quis 
bitaverit, quin Israelitae, cyiemadmodum fieri consaevit, 
uti rem, ita cum re vocab. quoque ab ^gyptiis accq>e- 
rint. Putare quis non immerito possit, 0^ esse ab .£g. 

Ita vocantur non modo linnm t^ue et 
vestes ex lino confectae, verum etiam, et quidem kut'^ 
^ioxr^y, fasciae lineae et byssiuas, quibus cadaver condi- 
fum et aromatibus unctum involvebatur. Vide p. 297« 
sq^ V. ILivbiity. Erat autem hvec cadaveris iavolutio ultimji 
quasi pars, et ultimus actus tov evra0ia<r/joi/. Hine 
Athanasius in vita B. Antonii, Opp. t. ii. p. 482.: " So* 
lent iEgyptii pie defunctorum, atque inprimis sanctonini 
Martyrum corpora funerare et linteis involvere.'^ Palla- 
dius Hist. Laus. c. x. p. m. 912., ov eyratjudtras eyilf icai 
odovais TO trStfia tov &y(ov ^Xt^atFa, Kal UTrode/jiivri. Herod, 
ii. 86., postquam modum condiendi corpora expHcuisset, 
ista addit, Aot/aavres Toy ycKpoy, KaTeiXlcaovtn iray air^ 
TO ffw/JLa ctyboyos ftvtraiyris TeXafiwtri KaTarerfiTifAiyoieu 
Quae verba, ut v. iiyhijy jam monui, vertenda censet Le 
Moyne ad Var. S. p. 302., Involvunt totum corpus dis- 
sectis loris sindonis byssinae. Eratque ilia cadaveris 
obtectio et involutio operosa valde et artificiosa, uti te»- 
tantur, qui hodie corpora ilia in JEg, tractarunt. Potuit 
sane ab hoc postremo actu, totus eytafiaa^os appellari 
(Tiyboyiafwsy idque verosimiliter putamus designari per 

* Channah, Hebr. HID. Occurrit Ps. Ixxx. oIh 

Psaltes ait : Visita vitem banc et Channan ex JEjg, 
traductam. De voce ista ita And. Miillerus Gloss. "S. p. 
10. Unicum huj. vocis exemplum in toto corpore iibro- 
rum V. T. apparet. Hinc interpretes omnigenas coa- 
jecturas de sensu ej. afi'erunt. Vid. Bochart. Geogr. S. 
p. 67, Is vero JEg. voc. esse suspicatur, ^t quia Assaphns 
de exitu JEg. loquitur, et quia hedera, JEg. xevo^ipu, h. e. 

fvToy 'Offipibos dicta fuit, auctore Alexarcho ap. Plut. de 
. et Os. Adeoque Channa Assaphi, et XEN plan- 
TAM, vel fruticem, qualis et vitis est, significabit. Con« 
firmant hoc ipsum JEg, linguae rudera. Ibi namqae 
arbor 2XHN dicitur, et Tamariscus 2XENOCI, Cedns 
vero CXENSIVl. Hactenus Miillerus. De Alcbannah 
JEg. V. Rauwolffii Itiuer. p. 60, 61., Ed. Brown Itiner. p. 
148, 9', P» (tella Valle t. ii. p. 235, 6, Sed de ilia dob 
videtur sermo esse Ps. Ixx^^ 

* Chanothus. ' Nom. hoc etplicandnm hie duiii 
quia video, id ab eruditis pro corrupto baberi. Tb« 
Reinesius in judicio de Collectlone Chemicorom' GtI 
reperiunda in Bibiioth. Ducali Gotbana (io Fabrmi 
Bibiioth. Gr. V. xii. p. 7^4.) de Salmutho seribit : 
minat Chanothum, cuj. verum uom. est Chemisi 9; 
Chimes, a quo etiam ars appeliata est Chemica. Ego in 
illo Salmuthi loco, quern respicit Reinesius, Comment, ad 
Panciroli Nova Reperta, Tit. vii. p. 346,7., Chanothi 
nom. non reperio, etsi non dubitem, quin in suo codice 
id repererit vir doctissimus. Et tanto minus ea de He 
possum dubitare, quia iu is to nomine agnosco typum 
genuinum vet. JEg, sermonis. Nom. hoc veteribns 
^gypti incolis satis notum ac fainiliare fuit, cumprinb 
postquam religio Christiana ap. eos praevaluisset. JEg, 

nomen scribendum esse putem l^GHOY^^ idque 
interpretor Oeotrepfi, cultorem Dei, quam vocis huj. inter- 
pretationem ante plures annos probavit calculo suo La 
Crozius, quod videre est in ej. Thes. Epbt. t. iii, p. 169. 
Video nunc, virum doctissimum id jam antehac ob^ep 
vasse in scripto aliquo adv. Renaudot. V. TEnrope 



< Similia dedit Jabl. Panth. p. iii. p. 70., et post enm Scholtiius in Repert. 1. c. p. 34, 25. De nomine Crocodilomm JEg, XrtfA4*t 
pauca dederant Zoega 1. c. p. 11. et Micliaelis Sappl. Lex. Hebr. p. 1439. in notis. Voc Xafxi^t non JEg, originis es»e, sed Aimliiai, 
coDtendit Wilkius. de L. Copt. p. 101. Repagnare ei videtnr Herod. £t est vero admodum simile, Arabe« nomen, quo Crococfihif 
appellatur, accepisse ab ^gyptfts, quorum regio inprimis alebat Crocodilos. Cf. Silvestre de Sacy Obs. de origine uominoin, Pyra- 
aiidibns datorum, p. 7, 8. 

^ KpoxolfiXctfv 7r6xi( dicta Herodoto ii. 148., obi alia Valcken. Ap. Stepb. Tax'^f^'l^ I^gi ^°lt Holstenios, cam ipse Etbnic€>grapln» 
deinde scripserit, Xofx^ii, de ead. insula locotus, male primam syllabam Ta pro artic. accipiens. Idem hoc placaisse SaUnaaio, qaod 
tamen carpitur a Gronovib, monet Rycqaius in notis MSS., qnas castigationibus Holstenii p. 358. adievit. 

^ Obt. banc de 20^* item proxlmaro de niD» in compendium redegit Scboltzins 1. c. p. 35. 

^ Voc. esse iEg., certnm videbatar Colomesio Obs. Sacr., Op. p. 603^ et Caryophilo Diss. Misc. p. 191., non item plerisqae 
aliis. 

3 Qnae hie legontor de voce. Chanothns s. Chanutus, Xaptvy et X<wjoiif, qaantum ad summas remmi repetita iiiat a Scholtdo p. 5* 
25,36. 



pp. S9l— 395.] 



P. )E. JAB|X>NSKIl VOCES jEGYPTIJE. 



sfavante t. xi. P. i, p. JEg. id oom. pronuntiant 
Schenuda, vel Schanuda, Arabes vero Cbanuda, Ex 
eorum scriptis, quae sepe res Chemicas attingunt, cor- 
ruptumest Dom., uti illud a Salmutho profertur, Cbauothi. 
In Cod. MS. Copt. Bibiiotbecae Coislin. Paai. in Monast. 
Benedict. S. Germ, olim reperi Fragmenta Catecbeseoe 

Sanutit, uhi ^g. scribitur nom. illud lIJeHOY'^, 

neHiiuT oxBHox l^^eHOY'^, Paier 

noster, Abbas Scbanudi vel Scbaiiuti. Quo tempore 
Sanutius ille vixerit, neque ex auctoris ipsius fragmentis 
pauculis mihi visis, neque ex alionim testimoniis de eo 
comperirc potui. Occurrunt tamen in btstoria Ecclesiae 
Coptorum nonnulli nomine eo insignes. Cairi visitur 
tempium dedicatum Amba Scinude, i. e. S. Senodio. 
Vansleb Voyage d'Egypte p. 244. Non procul ab Akniin, 
vel PanopoJi, habetur Monasterium S. Sennodii, cuj, 
memioit Grangier dans ie Voyage d'Egypte p. 92. Po- 
cockio dicitur p. 79. » Embeschanda, in cuj. vicinia is 
putat sitam fiiisse Crocodilopolin. Vansleb Voyage 
d'Egypte p. 370. scribit : Je partb de Tahta. pour le 
cel^bre Monastere de Saint Sennode, sumomm^ le Blanc* 
eloign^ d'une bonne demie journ6e de Tabta. V. et p. 
372. Non possum ergo definire, quis fuerit Catecheseos 
illius auctor ; suspicor autem, eum esse satis antiquum, 
fn Renaudoti Hist. Patriarch. Alcxandr., quinquagesi- 
mus quintus ponitur Sanutius seu Chcnoudi* de quo 
nomine hsec p. 301. notat Renaudot. Varie hoc nomen 
ap. ^gyptios scribi solet ; in Copt, quidem libris, ut in 
Catalogo Kircheriano ^v6hiqik, Senodius : alii aliter : 
Arabice vulgo scribunt Chenuda." Catalogus Kircheri, 
quem, nbi me fallit memoria, in restit. Ling. Copt, 
^didit, ad manum nunc non est. Sed si illic uomina 
Patriarcharum Coptice scripta efferuntur, quod me- 
minisse mihi videor, non dubito, quin illic legatur 

IIJGHOY'i*,- Gessit idem quoque nom. Sanutii, 
yel Cbenuda Patriarcha Alexandrinus, quem ordine nu« 
menint sexageaimum quintum, dequo via. idem Renaud., 
quiet p. 410. aliquid de h. nom. observat. In Biblioth. 
Qrient. Assemani, t. ii. p. 354., is ipse appellatur Senu- 
thius, quod quam proxime ad script iouem et genuinam 
pronnnciationem Copt, nominis IIJ6H0X^ accedit. 
Inter antiquiores Mg, regcs, ab Artapano videaB referri, 
ap. Euseb. Prsep. ix. 26'., aliquem IlaXfmv«StdijVy cuj. 
nom. plane id ipsum significasse puto, quod Cbanothus, 

nempe n&OXA.UHOY'i', Phalmanuthi, quod 
pariter interpreter cultorem Dei. Nam in dialecto llieb. 

ipsum designat, quod dialecto coni- 

muni vero ex 

meUUje, abjecta priori syUaba, fit UJGHOT^*, 

ita consimiliter ex abjecta syllaba 

pnori, fit &ax^^UHOY^» , cultor, vel magis pro- 

prie servus Dei. 

Potuit ex ib quae dicta sunt, satis perspici, Chanothum, 
Chenouda, Sanutium, lewobiov, nam haec omnia unam 
funt nom., esse originis Mg. Doctissimus tamen Asse- 
manus nom. hoc Syris quoque non inusitatum esse ob- 
servat, id que Syriacuni esse, atque imberbem designare 
pronuntiat, t. iii. p. 477* V. Thes. Epist. La Croz. t. 
iii. p. 186. In quod pluribus inquirere Aliis relinquo. ' 

XafHjy, Quae Gr. Kon^anique de Charonte Inferorum 
Portitore fabulantur, nota omnibus et trita sunt. Ea 
^ero omnia cum nomine Charontis ex ^ypto pervenisse 
ad Gnecos, auctor est Diod. S. i. 92. Cadavera enim 
mortuorum ap. ;£gyptios navi yecta transmittebant 
Lacum, ut ait Diod., et portitor illius navis lingua JEg. 
dicebatur Charon, nptopevs, or AlyvTrrtoi Knru riiv Ibiav 
iioKcKTov ovofid^ovai Xiipu^va. De Charonte illo fabulosa 
multa hodieque referunt JEgyptii ex incrustatis Arabum 
traditionibus, c quibus id saltern intelligitur, Lacnm, de 
quo loquitur Diod., esse Lacum Mceridis, ct sermoncni 



esse de illis cadave^ribus, quae . in Labyriotbum deporta* 
bantur, illic sepelienda. Plura de traditionibus istis leot« 
non indigna reperiuntur in Pauli Lucaft I tin. sec. t. iL 
c. 6. p. 50., Itin. tert. p. 2., pnecipue p. 18. V. etiam 
la Relation de Vansleb, p. 257. 267 — 269., et les Noav. 
M^m. des Missions t. ii. p. 262,3* Mg. sermone 
siiere et silentium significare, certum est, 
eoque sensu in Copt, libris Irequentissime occurrit.* 
Hoc autem Charonti illi JEg., portitori mortuorum, egre- 
gie convenire, et officio ipsi attributo optime congruere 
existimabat olim La Crozius, cum ea de re mecum ser- 
mones consereret. ^ Et mihi etiam conjectura ej. im- 
probabilis visa non est. Suspicor tamen, in fabula Cha- 
rontis latere nescio quas veterum ^gyptiorum de Aarone, 
Mosis fratre, primo Hebr. summo sacerdote, traditiones. 
Sed nihil defiuio. Perpendi nieretur in Herbeloto artic. 
Carun, ut intelligatur, quomodo nomina ilia Hebr. coo- 
sueyerint corrumpi. Meminit Aaronis e scriptoribus 
Ethnicis Justinus xxxvi. 2., sub nom. Aruae. Xap«^ 
rlrai Plutarcho, qui Orcini Suetonio : utrumque vide, 
hunc in Augusto (c. 35.). ilium in Anton." (c. 15.) H. St. 
*' Orcinos senatores ap. Sueton. Aug. c. 35. Xaptaylras 
etiam ab inferorum illo portitore vocat Plut. in Anton, 
p. 922. c, et pulcre explicat, nempe eos, qui Senate- 
riani dignitatem invaseraut post mortem Caesaris, quam 
ex illius Commentariis et Actis se habere dicebant, nua* 
dinationis illius et fraudis principe Antonio : qua de 1^ 
multum queritur in Philippicis Tullius. Maneat ergo 
Orcinum esse, qui statum suum debet Oreo s. roorti 
alterius. Gothofredus * XcLfMaviavovs vocari mouet a 
Theophilo §. 2. lustit. de sing. Reb. per fideic." Ges- 
nerus Thes. L. L. Edd. 

[" \ap4ty€ioy, vei ^(opcuveiov, (xap^yiov) necnon ^apM- 
vetos Bupa, Porta, per quam ad supplicium abduceban* 
tur, qui damuati erant. V. PoUucem (viii. 104., Tov it 
yofAOi^vkoKiov Ovpa fiia, p^afH^voov ei:aXe7ro, it ^% rriy M. 
OayciTf cLTriyoyTO : Hesych. Xcipbtytoy dvpa fila tov yofiuh" 
fvXcudov, bt $c oi KardouKOi tj)v eiri Bar&TOv i^riyoyro, Cf. 
Suid., et Zenob. p. I66.) Uem\apiay€ia in vulg. Lexi« 
cis, e (Diog.) Laertio in Zenone et geographis, Barathra 
quaedam et Plutonia foedos odores exhalantia. Galenus, 
rioXXdvcf inro tov iryevfiaTOs fi6yoy irara Trjy eltnryoijv 
if fiXdfifi ylyerai, Kadairep ky tois j^apwyehu oyofiaSofii^ 
yois xiiiplots, Quidam vocem Gallicam charongue hmc 
deductam esse putarunt.'' H. St. " Charonium i. a. 
Xap^yeioy s. x^p^^^^oy : nom. ex eo, quod loca ejusraodi 
Charontis ostia ac portus crederentur, quae et Romaui 
Dcorum manium s. inferorum ostia nominant.'' G. J. 
Vossius Etj^m. L. L. " Qualis erat Phrygiae rcgio, 
Charonia dicta, ap. Strab. xii. : meminit Gal. c. 2. de 
nat. hum. t. 2. L 7. de U. P. 1. i. in 1 Epid. in prooem. 
et exponit per fiapobfiela, gravem odorem spirantia, lib. 
de util. resp. c. 4. ita ut vel unica inspiratione homines 
moriantur, quasi acutissime strangulati. Aret. i. 7. 
Xfipt^yfoitny ai wytlies ov autfidTt^y iriSe'i o^vTaTai y/yvoK- 
rat, 4XXa cai fit^ eiairyo^ 6vii<rK0v<n AyBpiofroi, irp\y rd 
mafxa KaKov ti Kadieiy.) Foes. p. 675." Castelli Lex. Me^ 
die. Plinius ii. 93. : *' Charoneae scrobes, mortifemm 
spiritum exhalautes." \apii>ywy, cum i pro ec, usiurpavit 
Olympiodorus Comm. in Platonis Gorg., notante doctiss. 
Routhio in ora Hederici sui. J. Poll. iv. 127., x?f^^^^^ 
K\ifiaK€s : 132., al bk x^ipktyioi nXifiaKes, icara tos ix tUv 
ebidXibtv KaOobovs Keifieyai, to. e^ibtaXa krr alrrdty dyairifA- 
TTovQi. Cf. Coel. Rhodig. Antiq. Lectt. viii. 8. Ebd.J 

* Chasmanni, quorum mentb est Ps. Ixviii. 32., 
Dn^tD ^^D U^ysm rr\^\ Venlent Chasmannim ex 
Mg. Ubi quia Chasmanni diciintur venturi ex ^g., era- 
ditis non paucis suspicio oborta est, nom. ipsum originis 
etiam esse iEg. V. PfeifFeri Crit. Sacr. * in h. 1. Vox 
ilia alibi non occurrit. Et hie etiam nonnisi conjecturis 
indulgcre licet. Satis probabiliter tamen voc. e ling. 
Hebr., aut alfini Arabica, ducunt. V. Pfeiff. 1. c, et 
Vitringae Expos. Ps. Ixviii, subjunct. ej. commentario dt 



» Qnod si cni volupe sit, adeat is Mingarell. ad iEg. cod. reliq. p. cdxzii. et Georgiiim ia p'raef. ad Fragm. Ev. Jo. div— clxx!.," in 
notift ad ipsum Fragm. p. 295., et ad Liturgica Fragm. p. 391. Qnos qui consolat, observatiooem Jabl. facili oegotio aut illnstrabit| 
aut confirmabit, aut etiam emendabit. 

^ Exempla dedit La Crozins in Lex. p. 114. E mnltis nnnro adjungatur, good ef tat Ps. xxxix. 3. 

3 Bandera vocia x»fiv originem JEg. La Crozins ore ac scripto communicavit cum Bayero, quem memoria fefellerat, opijuuitem, 
esse hoc voc, e mente La Crozii, compositnm ex h et POH. V. Thes. Epiil. t. in. p. 43. coll. t. i. p. 41. 
♦ T. i. Op. Phil..p. 320, 311. 



ocicviii hEX. VOCUM F£ftEGIt IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. >p. 395^^-4001 



Miracnlis Chrisii p. 651. ed. Germ. Mihi mdiora et 
ppobnbiliora onoc Don succummt ' 
. ^ Xeip. Crocodilioo, herba. Append. Dioseor. HL 12. 
p. 452. 

. * Xififus, PanopoHsy urbs in JEg. super, ciy. memioit 
Herod, ii. 91 . Xi^tfus, vel Xefi/Ml», /ie^fiiyrevo^^iy Ilarot 
T^u, ap. Diod. S. i. 18. V. et Piut. de Is. et Os. p. 
356., ubi pro legendum esse Xi/Afny, recte noiiet 

Hobtea. aid Steph. Byz. p. 355.* Hodie vocatur Akmin, 
▼el Achmin.' Vox ^g. oon rei>pondet Gnecse ITavchroXif . 
Nam constat, Mg, Paneni, nunieo religiosa vencgratione 
cultun), patrio seranone ^tendem appellasse, ut suo loco 
observavimus. Illius vero in nom. Xififtit vesti^a nidla 
apparent.' Piitabam aliauando latere in nomine hiy. 
nrbis reliquias nominis Cnami, qui forte JEg. Pan fuerit. 

Sed in Copt. Ubris nom. urbis scribitur mUIH, 
node Or. formarunt suum Cbemmis, Arabes autem 
Aebmin vel Akmin. Pluramonui in Panth. JEg. 1. ii. c. 
7. §. 5. 10. 1 1 . 13., et alia dicaro ad v. Xi^/i/a. 
• * Xififiis erat quoque nom. insulce mirabilis et natantis 
in JEg. infer. Scribit de ea Herod, ii. 156., 'Sffffos 

Ketfiivii iraph, ro €v Bovrot Ipoy, Xfycrwi uir* AlyvirHuty 
aihri 4 y^tros tlyai xXmH/, Addit, se tamen earn neque 
innatantem vidisse^ neque motam ; sed hoc audiisse se 
■lirabimdumy si quae est insula vere natans. Ad quae 
postrema Historici verba non satis attenderunt, aui fidem 
^ius reddere dubiam conarentur, eumqoe faoulfts ad 
poateritatis merooriam propagasse scriberent, quanquam 
cxempla alia insularum iiatantium afferuntur a Seneca 
Quant Nat. iii. 25., Piinio ii. 95., Theophrasto H. P. 
iv. 13., aliisque scriptoribusy tarn veteribus, quam recen- 
tioribus. Sed id nunc non ago. Pauca b«c debebam honori 
prsestantioris Historici ; quern qui Don magni faciat, dig- 
BUS est ira omnium Musarum. Ejusd. Cbemmts mentio 
ftcta est ab Hecataeo ap. Steph. Byz. v. Xi/Afus, Mela 1. 
9*, et Eustathio ad Horn. Oa. £. p. l644., sed qui earn 
appellat * "Ext^u. Non i^arum miror, erudi tissimum.Th. 
Uale, p. 149. adscripsi^e Herodoto. Quae autem bic 
dicitur' insula Cbemmis, non recte sic dicitur. Nam 
Chemmis et urbs et insula alibi ponitur ab ipso Herodoto. 
Adde, quod codex . Arch. [Archiepiscopi Cantab., G. 
Bancroft] legat "^Eyeiiu, quam quidem lectionem secutus 
est Eustath. ad Oo. k. Suie Steph. in XifkfAU scribit hiy. 
ii^ulae nom. per (i, itaque ap. Hecataeum reperisse se 
lestatur.^ Diversae utique sunt Cjiemmis, de qua Herod, 
ii. 91 •> urbs sita in Mg, super., et Chemmis insula in 
Mg, infer., de ana ii. 156., sed ex eo non consequitur, 
ntnunque eod. plane nomine baud potuisse appdiari. * 
Sunt autem istiusmodi exempla plura in Geographia Mg, 
aliarumque regionum, quae afferre nihil attinet. 

Xiyytor, Avis Mg, species. Ex Hesychio discimus, 
arem Aiisse miporis magnitudints. Sic enim ille, Xiyyioy, 
SgTidAfidy Ti Kar* ALyvwroy Tapij(€v6fJteyoy, Addit, kqI 
eiSot i^Bihs, Athen. auctorest ix. p. 393. esse Chennion 
exiguam cotumicem, ri^y KoXovfiiyiay XeyyiiMty^ ^txpov 
9 iariy dpn^iov. Ibidem adfert baec e Cleomenis ad 
Alexandrum Epistola, X^i^vca rapt^po, fi^a^ itidemque 
istos Hipparcbi ei^ lliade ^gyptia versus, (W /loc Alywr- 

rimy fiios Upevey, oSoy j^ypvaiy Xkyyia rCKkoyres 

Adfert praeterea ad locum ilium Is. Casaub. in Animadv. 
p. 674. versus hosce Epigrammatis Gr.,' — 'H/ueu h' Mio- 
§t€y K€K\iifiiyoi &\fivpa 'irdyra Xiyy la, xal rvpovs, Xf^' 
kKtffraXlvri, Vid. et Bochart. Hieros. P. ii. 1. i. c. 15. 
p. 107-, ubi eadem loca videbis citata. Has videtur et 
Clem. Alex, designare, quando loqueos de sacerdotibus 
Mg., castimoniae operam dantibus, opytdtlou re At kov- 



f^HtrotM XP^yrai, Strom, vii. p. 850. Cotomieiiflr aaS- 
tarura mentionem etiam facit Herod, ii. 77, V. et de 
coturaicibus Mg, Marshami Canon, p. 147. Cetem 
monere hie oportet/ Mg, propria sua lingua afiad 
vocab. habflbse, ad designandam cotumicem^ nerope 

oYueciiui' unHPi. ita enim constanter 

interpretes Scripturae .£gyptii reddunt Gr. oprvyofiirpmy, 
V. Ex. xvi. 13. Nam. xi. 31, 32. Ps. cv. 40, 'O^m^tv 
fi^rpa vero, teste Hesych., est cotumix, sed magnknduie 
praestans, OprvyofJirpa* oprv^ vwepfJieyiOfis, V. Bo ckmL 
P. ii. Hieiroz. 1. i. c. 14. p. 93. ^ Et forte peculiare nwm» 
fuit specie! cotumicum minoris, quod Gr. efferuDt Xir- 
ytoy. Quae etsi ita sint, noiini tamen negare, lectioMi 
Athenaei vulgatam mihi suspectam videri. Legerem libcn- 
ter, si liceret, rHy KoXovfieywy XcvWi^k, fttxpoy I#r2r 
6py($toy, quemadmodunf Hesycb. ait, Xh^rtoy esse 
6Api6y Ti Kar' Aiyvtrroy, Exbtimarem 'autem, iste^^i 
aliquam locustamm specicm, qutppe quae aeroKNiriCg. 

IIJ!X!6 Sche dicuntur. Vox ilia in versione Bibliomn 
y. et N. T. Copt, saepius occurrit. Erat autem Locoita 
olim cibus non mfreqnens. Utque gustus ej. esset tanto 
grutior, sale condiri solebat. Ab eo Integra in Africa 
natio nom. Acridophagorum acceprt, qui animalculo 'illd 
quovis tempore vescebantur, sive cum sale stve aliter 
condito, uti scribit Agatharchides de Mmri nibro, m 
Huds. Geogr. min. V. i. p* 431 Plin. vi. 30. Pars qnae- 
dam ^thiopura locustis tantum rivit, fumo ef sale doFa-- 
tis in annua aUmeata. Adde Diod. S. Iii. ^9. ABa 
dabit Bochart. Hieroa. P;'4I. p. 4<K),1., ubi obamratcx 
Paraphrasi Jonathanis in Ex. x. 19., et recentioffOm 
scriptoribus, etiam ^yptios locustis safe conditia vesci 
consuevisse. Th. Shaw, Voyages de la Barbarie t. i. p. 
333., Les Sauterellesi saito et frites approchent do goSf 

des 6crerisses d*ean douce. On tronve dans Lodolfe 

(Comment Hist. Etiiiop. p. 185. etc.) une disaertatioB 
inganieuse, ou il tAche de prouver, que les SheUowriia, oa 
ks Cailles, que les Israelites man^eoiefit dans le Deseit; 
n'^toient qu'une espcce de Sauterelles. Mais le PsaUntste, 
qui les appelle de la volaiUe, ajant aile Ps. Ixxviii. 97: 
detruit. enti^rement cette opinion. Vide et iter Mam- 
drelli p. 82, 83. ed. Germ., qui id sine dubio babnita 
Luddfo. V. p. 81. De Persis, sinum Persicum acoo* 
lentibus, Chardin t. ix. p. 227* De.aliisgeotibus magis 
ad Orientem sitis Dampier t. ii. p. 12S,9-» t. iii. p. $i, 
32., Jacobus k Vitriaco Hist. Hieros. c. 53. p. 1075. ait: 
" In hac autem eremi solitiidine, nonnisi locustas cum mdfe' 
B. Joannes edebat. Est autem hsi parfibos Striae pleris- 
que consuetudoy adveniente locostarum multiludine, eas 
coiligendo et congregando, ad victum reaervare.'' De 
Nasamonibus Eustath. in Dionys. Perieg. Mlavwk 
hk lLTT€9\iLfiov$, irp6s ifXioy ^ripayayres, elSos M aKplbos • 
iiTTiaXafios, ^ [** X^csv, Avicula quaedam maria condiri 
solita. Item, Piscis conditanei genus. Plerique ylyyury 
scribuntex Athcnaeo (ix. p. 393.) Vide Heaych., ap, 
quern est itidem X^i^^^tov, duplici v.** H. St. ^D.] 

* Xei^(rcpa. Hedera. Plut de Is. et Os. p. 365., col 
ftap Alywrrlou Xfyerac Xey6irtpis ,6 rtrroc tfrff/Wli?c<rftn, 
mflfialyoyros tov 6y6^TOs, As faci, fvroy 'O^/fMiot. Da 
h. 1. ita Salmasius scribit ad GK>lium in Epist. p. 167.: 
** Mg, erat Planta, est et Coptis, unde x^^^^ fvrar 
*OalpAost x^^ldlff' fvToy fikimt,*' In quibus vir ille em- 
ditissimus a vero non aberravit« 196 enim est Ugmiai 
quodcumque, etiam arbor. Sed inprinus 
vox propria est ad designandam arborem. Adhibeot 
autem Mg, voc. illam IQISHH non mode ad desig- 



" Pneter interpretes Pialmi Ixriii. recentiores, de D^^ltTT docte dispntSYit Midnelis Spicil. Geogr. Hebr. t i. p. f75., ad 
Almlfedff Descript. JEg. p. 105,6., et io Snppl. ad Lex. Uebr. p. 97S,S. Cnj. sententia si vera est, Chasmaimos s> Chasmoaaaas ftdi— 
tacoiM orbis ant nomi in super, ^gypto, cm nom. Aschmanein, veristinilior fit oriao nominis .Cgyptiaca. 

^ Plntarcbo Xiixfjut reddtderont Sqvire et Wyttenb. p. 461. In Herod, codd. MSS. est zW^c el Xifug, In Diod. 8. XifA^juf Btt> 
kuit alii, sed XtfXfA^ Wcsseling., qui ad istnm Herodotiqae locnm legatar. Adde Albert, ad Hesyeb. v. Kl/xfuf. 

' Item Echmim ab Abalfeda in Descript. Mg. p. 17. ad quem plara Michaelis in notis p. 78—83. 

^ Cnm Jablonskianis comparentnr omnino obss. WeMelingii m Herod, p. 180. 

^ B ninckii Aualecta t. ii.p. 411. nam. xxi. Edd.] ^ Cf. not. ad Hesycfa. v. "Ofrvyo^x^rpo. 

^ urtW Ex. xvi. 13. non esse cotoraicesysed loenstas, qnibns passim in Oriente vescebantar homines, monet Wesseling. ad Diod. 
t*i. p-195. coU. p. 70. Plnra qui volet, adeat interpretes Matth. iii. 4., et viros emditos, ad istnm locum laodatos a Wolfio ac 
Kflsenero. Attamen cotnmices qaoqoe niisse cibnm freqoentem in Oriente, docet Diod. S. i. 60. Addcrea receatiomm testinMaia» 
Alpini, Hasselqnisti, aliornm, nisi ea oecnpasset Itoseamallems in Schol. ad Ex. xwi, 13. Nec monere ille neglexity prseaata Nie- 

bnhrio, cotumicem adhoc ab Arabibos yX-m appellari.— Via esti at dicaro, Jahlooskiaaa de voce Xinttr et XnUtfH aaa feciM 

fichokaiaai ia E^crt. ziii. S6| 



p. B. JABLONSKII VOCES iEGYPTIiE. 



CCXCIX 



tmidaiii arbofeni prooeram, sed et genenilius ad signifi- 
caddum ^vr^y. Sic Ps. i. 3. Gen. xxii. 13. iy fvrf 

Ja(i^ic, ab £gyptiis tmnslatuni iegimus I)6H .OY 

Dialecto Sahidica. 

vel Thebaidis UIHH bcribirur. hocus citatus Gen. 
xxii. 13 in lib. de Mysteriis literarom MSS., conscripto 
diaU>cto Sahid., iVa laudatur, aut piitias eo sic ailuditur, 

necmoY amim flroxq ©oxoxt^ 
jfttri axBPax?iaxu e^uHP afl rie«i 

TOxn OnmHH GTOYUOYTG 

p. 46. £ quo nunc 
&caeintdligitur,igHH sive WSIHH OnflPH, 
vel, quemadmodum leamus in Plut., X€v6mpu, revera 
Mg. significare fvrbr "Offipiios. Si tamen ad indolem 
sennonis i£g. attendamus, et id qaivis coUiget, lectius 
nom. illud Mg. Ix^^^^H^ ^P* ^^^lU scribi. * 

* Cbertom, s. Cbartpm. Vox, auas in Cod. S. occurrit 
ad de>ignandum Saoerdotem aut Pnilosophum, contemp- 
lationi et focte etiam magicb artibus deditum. Moses 
Voce bac ut|tur, ubt sernio est de Magis Mg.^ Ex. vii. 11. 
pl^b %!Oin DTTCb' WV^, £t fecerunt similiter Cher- 
tohini (vel Magi) iBgyptii. Daniel vero eandem vocem 
adbibuit, ubi loquitur de Sapientibus Chaldaeorum et 
Babyloniorum. Dan. i. 20., dicitur Daniel sapiens 
tior et doctior fuisse D^DIDTnrT'bD"/^, super cranes 
Cbertomim. Gen« xli. S. rursus dicitur Pbarao vocasse 
^D*in~7D~/lM, omnes Cbertomim a£gypti. Quia 
Igitur Moses, loquens de sacerdotibus et Pbilosopbis Mg. 
voce ista semel iterumque usus est, viri quidam eruditi 
fxistimarunt, cam originis quoque Mg. esse. Cf. Cart- 
wrigbt ad Gen. xli. 8. Pneivit iUts eruditus Judsorum 
magister Aben Esra, eumque sequuntur e recentioribus 
viri doctissimi. V. Pfeiff. Crit. S. in£x. vii. 11.'^ Gaul- 
minius in notis ad Vit Mosis i. p. 179. ita judicat : 
Hebrssi, iEg. voc., qua& itpoypaufjmria notat, ad linguae 
suae formani detorserunt. Sea,- quod pace tanti viri 
dictum sit, mibi ita non videtur. TpafifiaTia interpretes 

Script urae Mg. constanter vertiint qua ipsa 

etiam voce videntur JEj^. Upoypafifiareis designati fuisse. 
Non deessent ceteroquiu conjecturte satis probabile^ qui- 
bus virorum eruditomm sententiae allquam conciliare 

possem auctoritatem. Nam 6P significat esse, et 

TOUT vel TinUT iEg. vet. dixenint ecstasin. 
Quando Act. x. 10. dicitur de . Petro, eum fuisse .in 
^<rra(Tei, Mg. interpr. babet, 4 UJ III 11 I 

OYTOUT eaPHi exui4. V. etiam xi. 

5., et xxii. 17. Esset itaque' 6PT0UT, Ertomt, 
et cum aspiratione Chertomt, vir qui contemplationi 
totus deditus est, et frequentes ecstases babet. Fuisse 
tales inter sapientes quondam ^ypti, non est, quod 
dnbitem ; quemadmodum e reUtiooibus recentiorum sci- 
aios, esse inter Brahmanes, et Japanensium Pbilosopbos, 
qui talem vitam colunf, et ab ea vivendi ratione 
traxeruBt. Verum bos Philosophos ap. ^gyptios alio 
nomine insignitos omnino fuisse, mibi quidem certo per- 
suadeo. Erant illi Arpedonaptae, de qua voce suo loco 
p. 38. pluribus disserui. Alia, quae mibi sese offerunt^ 
libenter tacebo, praeter boc unum. Observari potest, 

epxuiu, Ersom, vel, ut etiam pronunciari solet, 
Ertboni, dici patratorem miraculorum aut operum stu- 
pendorum. Ex ista voce* accedente nempe aspiratione, 
ut in multis aliis vocabulis, nasci potuit Cbertom, sive 



Chartom. Nemo ignorat, 6P fiequentissinie faalMie 
Mgnific. faciendi, patrandi, et usurpari de mU 

raculo Matt. vii. 22. xi. 20. ac seq. xiii. 58. xiv. 2. Act. 
viii. 10. i3. xix. 11.^ Cum tamen omnia rer momenta 
accurate perpendo, judicare cogor, voc. Cbertom originis 
esse non sed peregrinae: Lxx. certe interpretes, 
qui in IEg. vivebant, quosque et lingnae et antiquitatnm 
iEgypti peritos inprimis fubse, multis indicib perspicitury 
in eadem videntur fuisse sententia. Etenim Uen. ^i. 8. 
voc. DWTf reddidenint H,nyrgriiy, sacrornm hiterpre- 
tem. Interpres vero Mg, adbibuit voc. banc patikm 
niC4>P3XH1I|, quae etiam in versione Danielis 
le^tur. Exodi vero vii. 11. et Danielis i. 20., iidem 
LXX. interpretes voc. D1l3*Trf ferterunt Iraoihoy, incan- 
tatorem, hominum genui, quo £gyptus etiam abundavit. 
Novimus antem e vers. Mg. utriasque illins loci, .£^ti08 

incantatores vemaculo sermone dixisse Hipe^- 

Unde ego conjicio, voc. Chartom ex aliis 
lingub populorum Orientalium esse petitam, sed toii 
temporis notam omnibus et usu firequenti tritam*. Nil 
itaque mirum, si illius origines viri eruditi e reliqmif ser* 
monis Per$ici vel Arabici eruere annitantur. Qua de xe 
consuli potest D. Millii, viri doct^mi. Diss, de D^OtTin; 
quae est inter, selectas ab eo edjtas numeru viii.' Mibi ouh 
dem prae reliqub mterpretatiombus omnibus, a viro emoit* 
allatis, cum primb placet ilia H^dii, qoi.in Ubro de Rdig. 
Vet Pers. p. 379* oxiginem vocu quaerit io Pera. bng. qaa 



^ Cbardamand, pro quo alibi 

Cbiradmand, in genere Sapiens, vel Philosopbus desij^- 
natur. Erat igitur Cbaitom vtel Cbertom, qui postea in 
religione Zoroastrb Magus dieiconsoevit.^ 

^XilfUa. Ita JEg, ipsi patriam suam iEgyptum ap« 
pellant. EGraecis id ipsum bbservavit jam Plut.de I. 
et Os. p. 364., T^i' AtyvnTOf iy tois fiUkiara fUkdyytiov 
oloay, Amttp ri fi^kay rtiS difdaXftov ^ly/x/dr KaKo99tU, ical 
KapUif, leaptiK&SovtTu Hieron. Qnaest. Hebt. in Gen.' ix. 
18. : Unde in praesenti loco (ol lxx.) Cbam transta-^ 
lerunt, pro eo, quod est ham, a quo et ifigyptiis usque 
hodie /Eg. Hngua ham dicitdf.'' Adde eund. in Gen. 
xli. 2. Ap. Isidorum, Origg. vii. 7., legitilr kam. 
Lectionem, mmm prae se ferunt Codd. Plutarchi, con* 
firmant lueuRnter ipsi\£g; libri, in quibus tert^ eomm 
nunquam nomine .£gypti designatur, sed constanter 

!)CHUI> Chemi s. Cbami, audit. Ita eoim semper ii 
patriam suam vocant. Quoties in Gr. textu mentio fit 

iEgypti, ipsi voc. banc non retinere, sed semper I 
reddere solent. ^ E quo conjicere pronum test, vocabu^ 
lum iEgypti, non ^yptiis ipsb deberi, sed Graecis pro- 
prium esse. Observa autem, dialecto super. £gypti| s. 

Tbebaidis, iEgyptum' dibi RHU6) cui videtur re-' 
spondere Hieronymi ham, et Isidori kam. Veram 
autem nominis buj. originem videmur petere posse ex 
Psalte Divino, qui Ps. cv. 22. ^yptum vocat terram 
Cbami, uti ex bistoria et genealogia Patriarcharum, post 
diluvium viventium, pluribus perspicitur. Plut. tamen 

I. c. vult voc. habere sigoificationem nigre- 

dinis et calorb. Quod ab indole sennonis IEg. utique 
alienum non est. Nigrum enim lingua Mg. dicitur' 

Lev. xiii. 37* Matt. v. 36. Apoc. vL 5. 12. 

J)UOU vero et jbOU calorem et calidum designat,^ 
Act. xxviii. 3. Ps. xxxviii. 3. Jac. ii. 16. Marc. xiv. 54. 
67- Forte eo pertinet, quod ^eteres aiunt, i£gyptum 
prius dictam fuisse x^Y^*" fji€\afiw6ivy, .^yptum 



" Tx^niruif Platarrho redditani est in Proleg. ad Pantfa. ^g. p. cxxxiv. Jange Caryophihim Diss. Misc. p. 191. Voeia 
I^iyHlI exempla fODt plora, etiam in Lex. La Cros., vbi quoque Sahid. jUJHHy sednnUo adjecte teatlmoBio. Veram lectio- 
nem esse Xaroffifify significare videtnr Bryant, Otie. on the ancient History of Egypt p. 166. 

* Opp. Phil. t. i. p. 117. 3 Cf. Jabl. in VigooHi Cbionol. 8. t. ii. p. 76S,3. 
^ Priorein conjectnram rejerit, sed hanc probarit Scholtzios I. c. p. 18, 19. 

^ Est in nova Diss. Misc. editione xiii. p. 411— 493. 

^ Polt longiorpni dii^piitationem, origini vocis QID^ Persicse soom tandem adjecit calcninra Miefaaelb Soppl. ad Lex. Hebr. p. 
920— 925. Est tamen explirato faciliiM, qua via voc. Mg pervenerit ad Persas ar Chaldseos, popnlos «tate jrecentioreSy qaam a. 
Penis ad ^gyptios jam tempore Mosis. Difficnliatem ? idit Michaelis p. ^S. ; an solvent; vix andeo definire. 

7 Nec aliter JEgyptos voeator in Monnm. Roset., nbi perfreqoenter ^HUI s^ve H.HUI. Monoit id Akerblad in Epiit. 
ad Sacyuni p. dS~ 37., dixit<|ue alia, qnse ad hocTEgypti nom. ilhistrandain p^rthicttt. ' ' . ^* ru 

* Res certa est ac nota. Si qnis tamen exempla cnpiat, inveDiontar plorima in vers* N. T» Sahid., Bfatt, ii. Act. ii* ni«y auDi^ 
item in fragmeato codicis Tbeb. ap. Mingarell* p. ccw. 



V 



ccc 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 



vero. Bell Filium, Libyes nepotem, earn de sno nomine 
iBgyptum cognominasse. Iia Eustath. in Horn. II. A. 
p. 37 ' 

* XijfjUs. Elaphoboscum. Append. Dioscor. iii. 80* 
p. 455. 

♦ Xi|w&. Atractylis. Append. Dioscor. iii. 107. p. 
456. 

• Xvo5j3of Tvevpos. Est hoc nom. regis Thebopi, de 
quo Eratostb. in Catal. num. xii. p. 748., Xvovfios IVcO- 
pos, o etrrt ypvtrris^ '^(pvtrov vi6s, cuj. loci explicationem, 
uti in Vignolii Chrouol. S. t. ii. edita est, compendii 
causa subjungam. ** Locum hunc tentavit Salmas. de 
Ann. Clim. p. 566., In regibus Thebaeorum, inquit, 
j(yovl3os, vel ^vovfils redditiur xpvo^/s et ^yovfimpU ypvtrov 
vl6s. Sic enim legendum. Perperam ap. Scaliger. scri- 
bitur x^o^fl^i x^^P^^' ^'P^ filius. Haec 
ille. Quod jam ad primam vocem attinet, x^^^t^^^> 

ea ambigendum certe non est. HOTH ^g. est 
aurum.^ Accedit x articuli instar, 6 xpv<r6s, — Est itaque 

^HOYB proprie aurum (ita ibi legi debet). Exist- 

imo tamen nsu invaluis^e, ut idem signi- 

ficaret. quod HHOYH, vel GHHO YH aureus," 
etc. . £t deincepsy " Legerem itaque in Eratostb. x^^^' 
fios xiM^o-oSf, i. e., x^^^ll^^ signiiicat aureum. Et forsitan 
legi ilU iEgyptio, cuj. nom. Eratostli. interpretatur, ab 
Anubide Numine, impositum fuit nom., quod tamen re- 
vera aureum sonat. Quod vero attinet ad sequeutia, 
Fvevpof Xpvaov vios, Salmasius ea ita corrigit x^^^i^^H^h 
Xpvtrov vios, Quibus, quoniam nunc nihil occurrit vero- 
similius, quod addam, non habeo." 

* Xyo^ff, Tuba iEg. ab Osiride inventa. Ita nos 
docet Eustath. ad II. 2. p. 1139., Acur^, ft trrpoyyvkri 
{imK'KiyQ Trap* Alyvwrlois, ijv "Otripis evpe, KoKovfJiii'ri ^acl 
Tf,vovTi' ^wvrai b* airrn wpos dvtriav, KoXovvres rovs oyXovs 
bt* aWiis. Ait igitur Eustath., esse Tubam lEg, inflexam 
Tel recurvam, cuj. imaginem vide ap. Bartholin, de Tibiis 
p, 403. ed. Amstel. Addit Eustath., Osiridem earn in* 
Tenisse, et vocari, uti quidam perbibent, x^^^^* Idem 
instrumentum videtur subinnuere Apul. Miles, xi. p. 
261 • (772.) " Ibant et dictti magno Serapi tibicines, qui 
per obliquum calamum ad aurem porrectum dextram, 
ftmiliarem templi Deique modulum frequentabaut." Ubi 
tamen non tubiciuum, sed tibicinum mehtionem fieri 
videmus, taoquam scrmo esset, non de Tuba, sed de 
Tibia^ ut usus Tibiae in festo Osiridis Herod, ii. 48. 
meminit. Et certe, qux Eustath. de Tuba i£g, memorise 
prodidit^ eadem Jul. Poll, de Tibia refert iv. 10. 77., 
TLapa AiyvTrrlois, iroSh^Qoyyos avXos, 'Offiptbos ci/pti/ia, 
iic KoKdfifis Kpidlvns* Idem initio illius cap. 74., Mo^ai;- 
Xof eifftiifia ^ikv iariv Aiyvirriwy. Tibiarum iEg., ex 
arundine confectarum, meminit etiam Solinus Polyh. c. 
xi. Ipse Eustath. in II. 2. p. 1157- huoc in modum 
scribit, Tlapa yovy *AX€^avbp€vtny fioyavXos K&Kafxos 
X)aipib6s <l>affiy eifprtfia. Et quibusdam interjectis, Kal 
Sti Kol vePpov KifXa hroiovy avXovs, oi Orjjiaiiay ?j<rav 
tifprifjiaj Twy icar* A«yi/7rror, "Krm, ewil ical *l6j^as 6 tovto 
i(rropwy Alfivs ^v. Qux videtur Eustath. desumsissc ex 
Athen. iv. p. 175. : 'Io(3ai fxky — Wyvwrlovs ifritrl Xiyeiy 
Toy fjioyavXoy *0(ripibos ejyai eilprifia, KadaTrep Kai Toy iraXow- 
fjieyoy ^«r«yya irXoy/avXov, ubi tamen etiam TrXayiavXos 
tibia obliqua Osiridis inventum perhibetur. Utriusque 
huj. tibiae et fioyavXov, s. tibiae simplicis et rectae^ et 
irXayiai^Xov^ s. tibhe obliquae et recurvatae effigiem puto 



exhiberi in monumento antiquo ap. Gruter. p. 
Tibiam rectam exhiberi etiam existimo in marmpre apw 
P. Lucam in Itiner. postr. t. i. p. 282. YlXMylat^Vg 
quia illi inest xifbufy, Tubae propria, Eustath., in loco 
snb initium citato, et alii Graeci videntur nonnunquam 
tr&KjTiyya tubam appcllare. Sic etiam Pollux, ubi dt 
Tuba disscrit, iv. 11, 86. ait : Est etiam quidam Tubae 
cantus, Pompis sacris dicatus, adhibitus ab ^Eg. et Argi* 
vis, Tyrrhenis itidem et Romanis, quando rem sacraapt 
iaciunt, et sacrificant." Plut. etiam de Is. et Os. p. 64^, 
ed. Steph. observat inter ^gyptios Lycopolitas et Busiii- 
tas in sacris a tubarum usu in universum abstinevew 
Quibus ^lian. Abydenos addit, N.A. x. 28., laXviyyog 
ix^*' fi^Xvrroyra/, Dovtriplrai ical '^Afivboi fi Aiyvirrim, xai 
AvKiay ttSXis, Strabo pro Tuba tibiam dixit xvii. p. 560, 
(1169.) 'Lk ry \\Pvbtff Ttfidfft Toy "Otrtpiv Iv bk iepf 
Tov *0(ripibos ovK l^€(TTiVy oire ^boy, ofJre avXriri^v, o^Tt 
\p6XTriv air&px^^ai Oef, KadAwep rolf 6XXois deols Ido^, 
Similiter Demetr. Phalereus, s. auctor libri elegantisaiuM 
de Elocutione, eodem respiciens, memorabilem htinc 
JEg. ritum §.71- refert. In JEg. sacerdotes Deos cele- 
brant, septem vocalcs pronunciando continuo. Loco 
TiLiae et Cithane, literarum harum sonus- audit ur, ob 
suavitatem vocis, quam in se habent. St qub loca omnia 
a me citata conferat, inveniet facile, unum idemqtie in- 
strumentum in sacris ^g. ad hiberi solitum, mod o Tibiam, 
modo etiam Tubam vocari, quaiitumvis ^gyptii vocabulo 
proprio, ad designandam Tubam, plane caruisse videan- 
tur. Certe quoties in N. T., aut in vers. Gr. V. T., 
voce. <rAXTiy{, tuba, et eaXwt^eiy, tuba canere, occur- 
runt, occurrunt autem saepissime, interpretes i£g., in 
locis omnibus, quos vidi, verba haec Gr. retinent, neque 
ea per alia, sibi vernacula, vertunt. Matth. tamen vi. 2. 
ubi in Gr. habemus, /Ati craXiriarris ifAwpotrOiy <rov, legimos 

in vers. Copt. UHeP GmTOXn JbOXXUIR, 

e quo intelligitur, Mg. dixisse (raXiriSeiv ©lI|T3Xn, 
quasi dicas clangere cornu. Existimo igitur iEgyptid^ 
r^v o6\iriyya Tubam habuis!»e pro instrumento Gr., 
sibi peregrino, adeoque vocem illam Gr, in versione sua 
retinuisse. Sed quia tamen semel et forte itenim clan- 

\ ____ 

gorem tubae to traXiri^eiv reddidere GUJTCDJI 
canere cornu, suspicor ipsos habuisse instrumentum, quod 
pat no suo sermone appellare consueverunU 

Erit autem illud baud dubie rXay/avXcs, quippe obli- 
quum et ad instar cornu recurvatum. ItHque tibiam 
curvam, non ut volebat Eustath., Xfovi|, sed Tov ap- 
pellatadd fuisse, monumenta gentis huj. antiqua fideni 
faciunt. Sine dubio, Xvovri erat fi6yavXosy Tibia sini: 
plex et recta, quae icar ilo^riv Tibia appellari potest, cuj, 
iconem, uti jam observavi, cemere licet ap. Gruter. Sed 
videtur ap. Eustath. legecdum esse Xuyovri pro X>'ovi|. 
Certe avXos in Copt, libris semper appellatur 2^10, aut 
CHHI H2CIU. I Cor. xiv. 7., quemacimodum tibia 
canere XUl et GPXttl, et tibicen Pe42Cin, 
Matt. ix. 23., Apoc. xviii. 22., ow^ hie puto eandem ess© 
vo<^, quani Horapollo i. 29. expressit ovae^, et quam 
suo loco p. 190. explicuimus. Nenipe OYH, OYei, 

i£g. dicitur longus et longinquus. Itaqu^ 
Horapollo ovate exponebat ^ijyt)y fAatcpodey^ vocem quip 

c lortginquo auditur. Erit igitur XIII H0Y6I, 



* A nigredine dici potuisse ^gyptiim, dociiit Perizonios ia Origg. IRg, c. 1. ; defend ittirqne hie adversns Jameson, a Dnkero in 
notis. Forstems in £pi8t.ad J. D. Michaclis p. 36—38. ne^t, /Ej^yptiim nora. Chamisc habuisse a Chsirao, Noachi 6Iio, ctim potias 
sic dicUfiierit obnigredinem soli. ct Theb. RUXUG significat nignira. Steph. et Suid. MfX4»nx)Stt;xo» nom. >Egypti 
fuisse asserunt. Horn. Od. a. 358. Nili aquam vocat /uuXav viwf, Nilum ipsnm alii appellant M/Xav. Erat qooqne aliud iEgypti 
nom., "E^x^H-^^i ap* Steph., 'Ef^oxoinoff ap. Uesych., sed utrumque mutandnm in *E/>|n«x,V*o?, monente Foretero. Ab eo non long^ 
recedit Michaelis in Suppl. ad Lex. Hebr. p. 804—806., sed pro DH Ixxviii. 51. cv. tS, 27. cvi. 22., tegi vult DTT vel oftt 
ut nom. Hebr. ad JEg, DCfl (J I propius accedat Adscribam verba Didymi Tauriueiisie^ vero nomine Thomn Valpergn, in 
LiteraturaB Copt. Rodimento, Parmas a. 1783, p. 8, 9. 11. : « jEgyptus baud dubie est teiTa Cham (Dn» fi-^ Coptis XIHU I 
dicu, et Plntarcho Xnfxia. Est autem DH calens, adostns, atque adeo fuscus, niger, Copt. ^CUXUH DIH Oen. xxx. pins 

serael est ej. plane colons, qui Arab. X-^^l, Nam DV? «t DDTT. communicafa significatione,— non modo caletceodi» 
•ed et nigredinis notionem habent."— Ipsa Jablonskii verba, nec tomen integra, lectori apposita sunt a ScholUio p. 27, 28. 

* Minus accurate Renandot. scripsit, v. 5CH0 YH aurum adhne Coptice significari. Non enim sic anrnm Tocanl, led 
HO YH) nisi pnefigator articnlns observante MingarelUo ad JEg. codd. rd. p, ccUxiv. 



pp. 410-416.1 P. E. JABLONSKII VOCES JEGYPTl^. ccci 

XmHOYH, tibia qn«elongiBqno auditor. Testa- ''^'T^f"- hoc nom.^. in Plut. de Is. et 

tur enim Pollux, tibiamlg. fuis8e%oX6^aonoK toDoram. P- 354.. qm eUam nairat de Gen.o SocraUs p. 578.. 
qu« audiri e lonoimiuo potuerit. Et sanVtcslatur Eustath. Agelondem venisse Memphim ad X6yovfi. roy ,rpo^/,r,v, 
ki articuli huj. initio adducti.s. ^gyptios p«r tibiam yel petusse. _ut, s. quid de tabula «rea m AIcmen« 
tubam populum ad sacra vocasse. ut igilnr 'Kbia ipsi, H<'~ cond.ta lutell.geret s.b. .nterpretarelur Forte 
yicem cainjana pr«stiterit. Tibias iEg. sacra* memorat non d.screpatXo.ov^u ap. Clem. Alex. .. SUom p. 357. 
Synes. de Provid. i. p. 66.. et Claudian. de iv. Cons. D>fturen,m eo praceptore .nJEg usus esse Eudoxus 
•' *v*Tmirk<v>£2r Astronorous. Nec alius • Ixo»««^« « • nX«>i«roX/nj» lu 

Hofaorii V. 574,5. Ant AlUMU 1 tel possumus jgg ,jequoDiog,Laert.Tiii.§.90. Ratio nominis potest 
etiam inttrpretari Tibiam longam, quod re ipsa longa imelligi e dictis de v. 'Ok<w^ p. 185. JEg. est 
esset. Hujusmodi tibiis in Templis uti inter sacra moris 'V'PWnVdyT j:oI^*» im..»,.i.:» tk^i. TIFP 
eiat. Testis est Marius Victorinus Art. Gramm. i. p. "Q-IT^Z^ Memphit.. Theb. UJb- 

2487. ed. Putschii': Spondeus e duabus longis — dictus 110Th>1, atque praefixa nota genens masculini 
a tractu cantus ej., qui per longas tibias, in templis. a H — UJGHOY^I' Recte ergo idem nom. scribitur 
supplicantibus (ita lego) editur. De Othone Imperatore a Plut. in Solone p. 92. • ^tymjiu. Significat autem cul- 
in vita ej. refert Xiphilinus p. 67., eumdixissc: Quid torem boni (dsemonis), vel cultorein Del ' 
ine oporte^t longis tibiis (^«p<,u a6Xo«) canere ? Et .Xo^fl^p. Nom. est regis Theb. in Eiatosth. Catal.: 
forte ap. ^gjrpt'os Tibia lUa singulatim boo cognom. ^E^„(^„^^Xovei,p ravpo,, ripayyo,. Apponam hie quo- 
accepit, u distingueretur ab alia longe minori. de qua interpretationV Eratosth. jam monui in 

PoUuxiv. l0.82.nyy\apo.«€;,.vpo,ma»W«o,A.r«^ {jb, j,. yidentur hic repiajsentari tres 

rto,,^oyvi,<f Tpo^0opo«, de quo suo loco p. 56. ^ ^ q ^ explicent. Dixeris 

' Xyov,. Scolymus. Append Dioscor.iKl6.p.452. Xo»%lropric significarc Tlurum. per Taurum 

^ * Xo.« nom Mensis qui fere respondet Decerabn ^^^^ .^bolice designari Tyrannum. Qua locutio nec 
Romauornm. Et .ta Schel. Arati^a Ph«n. v. 300. 314. jp^i Scriptura S. inusitata «t.. V. Ps. xxii. Quamdiu 
p. 40. et 41. ed. Ox vel 35 ed. Morel., ubi tamen minus j|; ^^^^^^^ f^. i^terpretatio Eratosth. h«cce 

emendate xo-ax >eg»t»/- Gr. semper' scnbunt vof-*, nop parum negotii mihi fecessivit. Tandem vero depre- 
^li^rif^kS hendi.ra5p««, quaminrtiocumaUiscredideramToc.Gr., 

«X10IwUK« Si Menses Mg. semper fuissent fixi, uti a partem facere iEgyptiacse, et cmn anteQedente in unam 
tempore Augusti Imp. evaserunt, voc. banc interpretarer esse contrahendam. Sic nempe locus hic legeudus est, 
9 i. e. Encaenia tenrae. X.0 enim s. \ov(i6€pravpos, Tr^pavyos, nempe Terram JEg. 

5CIII esse terram, in hisce nostris observation ib us sappe significat. — UJGGPTIIIP porro est Tapdffcreiv, per- 
monendum full, et monuimus ea de re lectorcm in Diss, turbare. Act. xv. 24. xvii. 8. Gal. i. 7. Certum itaque est, 
viii. de Terra Gosen §. 5. UXIR porro est eyKaiyia, XIU UJGGPTIUP Mg. dici Terra perturbato- 
renovatio. V. Joan, x, 22. Est autem December, sive rem. Deprel^endi etiam in libris Copt., iliis praescr- 
Choiac in ^g. quaedam terra renovatio namr in eo j ^j.^,^^^^ rj.y^^^ conscripti sunt, VjOT 

mense prinnt.afrugume^ esse syllabam ^x*rami)v, qu« significationem v^bi in- 

Unde mEpigr.Gr.de Mensibus^j;. Xom. cr^~.«K tendit augetque, sicut fere ap. Gnecos 1^/.. Sic igitur 
^axubjy oeUyvffi yeyiOXriy, Sed fateoT tamen, quod jam irjf\e^p jjjAi^T\mijjT% 

monui, non taiituni in Gr., sed etiam Mg. libris nom. ii) U 1 — UJUl:?!^ 1 lUi:', recte vertetur insignis 
hoc scribi non xoak-, sed xo'O', et praeterea menses JEg. pcrturbator. Hoc vero Eratosth. uiterpretatus est Ti^ 
ab initio non fixos, sed va<Tos fuisse, omnes liodie no- p^^^yoy. 

mnt. Cum mensibus nomina primum iuderentur, Choeac * Xoi^opr^. Malva hortensis. Append. Dioscor. ii. 
videtur non in Decembrem, sed in aliud omnino auni P* 

tempus incidisse. Itaque interpretationem allatam ipse Xu}y, Ita appellasse Numen quoddam' siium, 
non affirmo probandam. quod Gr. Herculera interpretantur, auctor est Etym. M. 

* \ofio€fjtdh, nom. regis Theb. in -^g., quod Eratosth. v. X(7iv€s: Toy 'UpaKXfjv <pa(n Kara Trjy Aiyvirribty hidXexr 
in Catal. interpretatur icofffxbs fpiXetpaitrros, Verba Eratos- roy X&ya Myetrdat. Paulo aliter, et quidem * corruptius, 
thenis levi emendatione indigent, quam nobis suppeditat nom. hoc expritoit Hesych., ap. quem legimus FiyyUy, 
Salmas. de ling. Hell^n. p. 391. ita scribens: " Huic oi Fiyioy, TldraiKos, eTrnr&rcCiicosy Tpairi^tos, ol Ai" 
proximum est iEg. XUI, quod est ditri,, vel KdafiOi, V^^^^^ 'UpaicUa, In Eratosth. Catal regum Theb., 
unde nom. JEg. vel Theb2Ei regis vo^iiai^^fld. Quod num. xx^. occurrit le^^poi/K-pdrijf, quod ille in^^^ 
Eratosth. Gr. verUt KdtFuo, * fbiXUaiaros. Nam ^ est HpaicXiJs ApwoKpdT^,, ubi, quod in notis ad ilium Catal.,, 
Vulcanus, e quo ''H<bai<rToy fecere Gr." Idem de Ann. "^n ita pndem editis, moiiere oblitus sum, plane sen- 
Clim. p. 567., haec, qua jam audivimus, fere repetit: bend um est Ic^^oyjpdn,^. Nam <l>oi/Kpari/s et Ap^o*:p<4- 
Indealterius regis Thebaorum nom. vwiia*^, L e. in- ^'J* omnino unum idemque est, quod alibi pluribus doceo. 
terprete Eratosth., Kofruos ibtXinbaifTros. Et verum est. Itaque in nomine hoc mentio Harpocratis utique occur- 
Prave editur voao€^6d. In explicatione Catalogi illius Superest, ut syllaba residua I^/i significet Herc^^^^ 
Eratosth., ChronoL S. t. u. p. 76O, de explicatione ^S- idq«€ P/orsus verum est. Ex illo Eratosthenis 
Salmasii hac addidi. " Satis bene Salmas. nom. hoc comgendus alius quod jam monui qm occumt 
. . rv*TTT 1. ^ 1. . . num. v., ubi rex quidam Theb. vocatur IleicAws, idque 

exphcuit. Nam primo XIU lingua JEg. <J«ci terram explicatur 'HpavXe/^s. Dixi, legendum esse L^^dis, id 
ad num. xxvii. jam monuimus. UGI porro et U«AaI, enim significat Herculis sobolem. Plura vide in notis' 
pracipue in compositionibus est amare. Sic Dens dici- citatis, Chronol. S. t. ii. p. 730, 740. Si jam lectionem 
tur frequentissime in Copt, hbris U3XIPUIUI, Etym. M. et Eratosth. secum invicem contuleris, Intel- 
iuXdyepwfros. Superesl tpda, vel rectius fOas, quod nom. 'jg^s fmsse JEg. numen aliquod, quod ipsi sermone patrio 
esse Vulcani JEg., testontur veterum plurimi. Apparet a»^erunt Xi^y, vel Xi>/i, vel Xc^, et quod Gr. mterpre- 
jam ex his, nom. iEg. scribendum sic esse x^f^^^h^ Herculem. iEg. sine dubio nom. iliius Numi- 

vel, quod idem est, x^h^^^^' Idque Gr. plane sonat nis sic exprimendum est, sive t^ClUU^ quod" 

Kofffioy ^tXiiipataToyJ* virtutem et potentiam significat. Nemo est, qui non' 



' In Antbol. Gr. t. i. p. 355, XmAx mt^o^Aenw ara-xym hisavrt ymdxqy, Choeac spici^ro conspergit semine snlco^, ex interpretatione 
Grotii. In inscriptione, quae e»t in crure Memnonis sinistro inscnipta, dicitur Artemidonii, a., xv. Hadriani Iniperatoru, aadiUse 
Memnonem mense xoiak. V. Jabl. de Memn. p. 90. Nollem, nomen mensis omissnm esset in Pocockii Inscript. p. 83. Nou 
tamen perpetna est haec nominis scribendi ratio ; doreiite Fabricio in Menologio p. 2^.26. 

* Thes. EpiM. La Croi. t. iii p. 133. Dic itiir Theb. ROIIXXK, ^cste Georgio inPnef.ad Fragro. Jo. p. liii. 

^ Comparaiidii.s Kuchenis in Misc. Obs. Crit. Nov. t. ii. p. 147., ipse Jabl. Paotli. pt. i. p. 100 — 102., et, in qiiibusdam ab eo disien*' 
tiens, Gregnrius in Knef. ad Fragni. Jo. p. civi, elvii., qui 3CGH0 iulcrpretator nunciom Dei, tS? n^fntnf^ ut explicat 

Pint., in quo pro Xnov^n sine dubio legendum xhivttis affirmat. 

^ Posse tamen valgatiim TiySh in Hesj^cfa. defendi, observat Jabl. Fanth. pt. i. p. 188. ; cnj. animadversionis, hsec scribens, inune*- 
mor fnisse videtor. 



cccii LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR, OByURUM. 

intelligtt illica^ quam bene nom. hoc Herculi concniat. omniam primi poetae, Qt Tenibos consiiieie p oM CB t , cmw 

Sed pneterea interpretem Dominis luculeotum nabeo raperunt, ac paulatim cumipta pronuneiatio mnUL 

Macrobium, qui, Saturn, i. 20., Sacratissima, inquit, et Cum veto Or. scirent, nnguentum in JRg* dici lAytfr, 

augustissima .£gyptii Herculem religione Tenerautur. vcl Tltrdytfy, aut ut comipte pronunciabant, lAyiar ct 

Ipse creditur et gigantes lliteremisse, cum cflelo propng- Titrdyhap, eo nomine nnguentum JEg., cen pecnliafat 

naret, quasi Virtus Deorum. Paulo ante Deum ilium aliquam unguenti speciero, designamnt.' H^^pytat, 

dixerat Deum virtutem regentem. Id vero pbne ungnenti genus quoddam, ut tradit Galen, in Itbelio 

v 1 • • Vinfl WimVrT* J quem inscripsit rwK lirTor^it)w yW<jwF #{i|yifw. Est 

:2kUlU, ¥e» paulo plenius ilMUTT de- ^rtc hoc vocab. ex eomra nuniero quie ad banc yXiii^ 

Mgnat. Vix crat. cur dubitaret Wilkms. de Ling. Copt. appelhitionem pertinent. Esse enim yW^iy/iara^ 

p. Ill, 112., unde haec vox denvanda esset, an a manifestum est : et quidem sonus ipse barbarum qvid^ 

2C0Uj fortitndo, robur, an a ^IHy deliciae, benig- dam habere videtur. Sed ap. Hes. duplex ett 

nu8, an a giUIH, jubere, pnecipeie. Primum enim »criptura. Scribitnr enim i/^r : cui solyiiiigitar» 

unice verum est. Plura de num. isto ejusque nom. Mg. ^«r«««- H^P^ 'o*.*^- . Quern locum mendo non carae 

attuli in Dissert, vii. et viii. de Terra Gosen, atqurSi wbitror, omissa videlicet particula 4 quam Heaych. inter 

Panth. ii. c. 3. §. 3 et 4. [" XiFes, gens Italica, ab Her- f «versas scriptures mterjiceret, qu«c inque ill« esaent. 

CMlenom. hocsortita, quem Mg. vocabant XiSva : vide ^aud ^lo autem an voces i^tas ex Ycucacnw detar- 

Etvm.^' H. St.l suspicandum sit. Nam et fi^p quoddam dtet« 

VdySas. ' Nom. alicujus unguenti iEg. Vox hac ap. v^araifr^F, nimirum quod alio nomine ^-oci^ifappel. 

auctores nonnunquam Sagdas scripta reperitur. Clem. ^^"^ P^stca fuit : nt tradit Eustath. H. St.--Sclm«* 

Alex.: To^^y W rQy iii^t^y Aireipa bmd>opal' flphSioy, Kal ^c™' ' " ^^T^^Jf^ "^T^'l *' » 

/lerdXXioy, ical /Jacr/Xeiov, ir\ayy6yi6y re Kal ^dybas Alyvx^ Sol"i. p. 497. e : " f ^^y^' / ^^f; ^"^^ 

Has, P«d. ii. p. 207., ubi legendum esse YdySo* A/yi/r- f P- Athen., • Wdyba, ». Yay^t, 6, Hesycb. Y^y 

r/a. Heinsio non invitus assentior. U. Alyiimos. Scalig. «f » ^^yofi'> f^^poy ^oioy. A^en. xv. p. 690. e : IT&jfh^ 

in Locos controversos R. Titii, iv. p. 90. Edd.] Galcnus 'Vf-o^""?' AairaXeC^r rl <roc h& r&yji^ 

Lex. Hippocr. p. 104. ed. Steph. "Vkyhu, elbos n ^^v, >My«ay AcXeif ; EikuXa b ky Mapi^^ —i/^y^ar ^i^- 

Athen. celebriora ungucnta percensens, huj. etiam obli- EiJ/JovXof b' * v Xre^Koin&XjwF- Alyvim^ ^yhayi 

tus non est. Possunt ap. eum xv. p. 690. aUquot vete- ^eXovfUyti. " Commodms i^y^aKi penultima ctr- 

mm' loca, in quibus Psagdas, ceu unguenti aliqua spe- cumAc^sa hic scriptum foiet; certe m ^|^ybar€ etiam 

cie8,commemoratur.legi. In his etiam est locus Eubuli, penultima producta usum esse poetam metncm ratio 

AiyvTTlf "Y&ybay IrpU XeXovniyri, quem sic emendari ^utem h. 1. post ypdybtis m edits libns 

posse, Casaub. existimat, AiyuTrrif YAy^ ylrp^ XeXm^ «t MS. A.) interpungebatur or^io, quasi 

uiyti, ut sensus sit, ^gyptio Psagda uncta, et nitro lota, nominativus casus ipdybtis esset, id perperam factum no- 

Verum nUi fellor, rem acu tetigit La Crozius, in cuj. erat. Cum enim m poetorum Atticorum tes- 

MisceUaneis manu exaratis hiec deprebendi : "Y&ybriB, [momih qui de h. v. adferuntur, accu^tivus casus i^Ay- 

genus unguenti ut videtur. Eubulus'^ (rre^awrciH fonnetur, nominaUvus casus * i/^Ay^ fuent. gcnitnrns 

Ktiny, AlyvTTTif "Y&ybayi rpU XeXovfUyri. Sic legendum ''^^ ^AyV- lUque jungcnda isU judicavi, il^ybn$ 'Api^- 

videtur ap. Athen, p. 690. E. Commemorat vero Athen. ^^n^f »c. fiifiynrai, vel fiyjj^oye^et, ut paulu ante, 

in sequentibus etiam rl^y Xeyofiiyriv l&ybay, ceu speciem opeySiov bk ^i&pov uyiifioyeiki.'' ^-hweigh. Iteium Affaen. 

unguentii a priori distinctam, p. 69 qu« tamen est P^g- wq. : T«f « Xtyofiiyris aaybas Qiiipoy V iorl ad 

r* 9ima "Tdybas. Hcsych., ldyha$, elbos fivpov, Ij Ycy- 'Eir/Wf ev Kt^i<FKf'—BaKicdpis re cat aayboB 

, ubi, ut bene observant viri enwUti, pro "Yiybas le- ^f^ofi' KaVApttrroil>dyf,s |y AatraXevjri, aiUy Mapacf E*- 

geudum est YAyia*.* Et sane communiter ap. scrip- ^dybay ipvyydyoyra Xiyt^ty. dwep Bvaretpiiyos N/- 

tores legitur YAySaf. Meminit huj. unguenti etiam He- 'f«»'^po^ M roO Ayay x^**>^of clp^creai Acovcc. Bre- 

aych. V. YA«af, ubi pariter ^aybas rescribendum esse, viter Epitoma, MiJpov «^ raJ » ^ odyba- E&roXa, Idybar 

rectc monuerunt vin eruditi. ["Videtur Atheneus, ^pyrY^y^yra. Jam a recto casu * (rciyda, gemtivns rff 

quae de unguentis his commemorat, ea fere omnia ad ^yhf» non (ut hic scnbitur) adybas, formari debebat; 

verbum e vetustioribus quibusdam Grammaticis descrip- Pag- Pr«c. lift ^/^y5i|s. In recto quidem casm 

sisse, ct ex alio quidem h«c, qua sub nomine ypdy^s eUam ♦ aayda* dicebant, ut mox Epilycus, et PoUiiz vi. 

hic adposuit, ex Jio vero ista, qu» pag. seq. sub nom. forma videri poterat mascnlini geae- 

ffdydaf tradit. Et in nonnuQis quidem veterum poetarum "^^m., cuj. secundus casus rov ady&ov vei rod 

testimoniis diversas lectiones secuti erant hi Grammatici, ^'oy*** At in exoticis nominibus, variis atqoe 

auorum scrinia Philologus noster compilavit. Scilicet inflexionibus uti hcuerat Grascis hominibos : unde 

icebatureti^<4y8cwet<rAya«,quemadmodumip/rrajfosct ^^J^ ^^^io casu y^dybayt dixisse Eubuium snpn 

irirruKos, vd^tiy et i/^ccy : v. Hesychii interpp. ad voce, vidimus." Schweigh. 2. In aUo sensu vox occnrrit ap. 

XAy8af, ct YaSds." Schweigh. ad Athen. 1. c. Athen x v. p. 691. pro suflimenti generc qnodam : Oi^ 

J. Poll. vi. 104., lAygas U Alyvirrloyiiy fiitpoy. Edd.] ^P°^ ev/i/a/xa' ri ^ly^rcv a^^ tlyau 3. Sagda» ae, f.. 

Est ceteroquin vox h«c, quod auctores aUati jam bene gemmae species. Plin. 37- 10. : " Sagdam Chakbei ad- 

observarunt, origme iEg., cuj. proinde e gentis illius ser- *i«rescentem navibus inveniunt, prasini coloris." (C£ 

mone vera signilicatio peU debet. Ex illo etiam ratio 50. Isid. Origg. xvi. 7 ) " Nomen huj. gemms 

reddi potest, quamobrem modo 2<iy6af, modo Ydy^at unguento commune, quod Sagda dicebatur, vel 

scriptum reperiatur. Etenim n voci Sdy^af additum, Psagda : nam utrumque nom. idem. Forte lapis a co- 

nihil aliud est, quam nota geueris mascul., qu» proinde ^^^^ hujusmodi unguenti, quod erat viride, sicappeUatus : 

omitti recte potest, sicut ap. Gr«cos artic. 6. Dicitur Myrrhites, qui myrrhse colorem habet : sic ♦ Ubano- 

a ^. « e.*. E.. .u«» coxeH ^, tl^z. SjSL « ^^'^5^!^; 

nnguentum, et cum nota mascul. generis IIC02CGH, lin. p. 497., d. V. Marbodeus c. 3^. Edd.] 

Matt. xxvi. 7. 12., Luc. vii. 37, 38. i6\, Joan. xi. 2. et « YirraVfi/iw, f^^fil riis Alyvltrias, teste Steph. Byx., 

alibi. Equidem l&ybas et "Y&ybas, literis Gr., non Xdy- qui nom. gentile • "^iTraxefifilrrjs adjungit in v. Y4rrax«i«- 

d<is, sed potius layijy, vel Xdyiy, et YAyiy scribendum ^u, et iterum in v. « Yb»x^|i/iif, quod est itidem nom. oppi- 

ewt, Sed voc. banc, in ^g. saepius auditam, Graeci, et duli Mg. De utroque isto loco Ethnicogrepfai 



^ H. Steph. lod. Thes. L. Gr. p. 193. 

* *»yK pro qno alii irayiis malant, io teztom recepit Alberti, cuj. et aKoram legeoda aonotationes, item ad v. ^aiit, ubi 1 
senratam, tf t-y^^f fx^/w «o.6n CoojectDram de verbis Enbnli ap. Alhem I.e. repetit La Cros. ad v. iEg. COXQJR 
ScSre^h! "edd']*** operamm, male x'^w^vi. [Sic in vet. membranis tcribitur, et sic in sao Codice repererat NauUU Comea, teUe 

» Memphitice vocab. scribebator C02C6H. Litcra X qna Gneci carent, aliqnando saltern per literan yi expre«a«t. 
Jitera O in Graecia ipsaque .£gypto proDonciata interdnm vclati ^ Ffictmn hinc, nt liters tlX et 10 multis in voeihos JE§. 

permotarentar. Pro C02C6H Sahid. scnbitur COCTti in Jo. ri. t. Cf. Mingarell. in Mg. cod. rel, p. xli. xlii, Legitqr 
Itqn i|i vers. Sahid. Mfitt. xavi. 7 et ^3, . - ^ . . 



|i^4I»i-4af3 P. E. JABLONSKII VOCES ^GYPTIJG. ceciS- 

AKm Parini* agens MontAincon., putabat ' ^trrd-^n^u rum dici ulthnum deorum, qui, port parentis sw Onrklk 
flgnificare tifv AAyvmov r^v xdrtt, Agyptum infer., ab bominibus translationem, in /Eg. regnavit, additqne, 
II6CHT enim est r«/rw, Ywv^/iiii*- vero esse r^x « 'I^ok /.eeep/.qra/V*^.' ^a«v '^^ 

X « » ^ TTTTITTTf Simuiter Plut. de I. et Os. p. 375. monet, Gr. Iwov ap- 

Aiyi/»rov r^K Upturn super., quia 'l>y.lU* peUare Apollinem. Macrobnis Saturn, i. 21. observant, 
K ipsa est Notusuna qu»dem est ^ph di»i«o jg^os Apollinem, qui est sol. vocari Honim ; sed 

ui supenorem et in«wmr sed videtar sentenbte vin h^j, ^^'^i^^^ ^^^^ j^^m sibi fuisse ostendit, cum 
doetassimt obstare, quod Steph. scnpsent Pnttaefaemmm adjungewt, ex eT et ho^ xxiv., quibus dies et nox con- 
ac Psochemmm esse vh»s. et ,roW.pv m JE^. g^jju, ^^^^^ accepisse. In vettti inscriptione, de qua 

Non erant igitur due partes generalw totius ^pU. Cuperus Harpocr. p. 156.. leghur. I^AC IIPOC 
Vidimus sup. .P ,295-297., eodem Chemmw nomine AHOAAflN APnOKPAT,,. Quisqueper se intelligit, 
fuisse .iirbm in Thebaide, «^ue usulam m infak ^ ^^^^ terminationem a Gneds*<Uec 

Manmi ^wque de pago Chemmu legere quidpiam m Latidixisse Horns. Nemo vetemm scrip- 

Heliodon ^lop. Itaquesuspicor^vicos istos.Stephano ^^^^ «ut recentiorum etuditorum dubitabat de origine 
commmontos. non lU procul dissitos fuisse, quorum ,H>niiBisiEgyptiiica,inquatamenindicandanonidemien. 
alter Cheromis superior, alter Chemmis inferior cognqpi- tiebatur. Sabnas. de Ann. Clim. p. 595. Horum sic die 
natus fuent. Est vix ulia regio. in qua istiusmodi desmt i. » r»«v>Dr» j • 

exempla; ut quisque abunde novit ex Geographis vete- "f^" ^ * *^"» quod mteipretatur dommum. 

ribus et receotioribas. Wilkms. de L. Copt. p. 103. scnbit, ^tlpo* esse toc. 

* ?foi»do/iaai^. vet VoOof^v^, novum iiom. a Pha- Mg. derivatam a PH sol, OYPO lez, c^uasi iraperet 
caonc nge datum Josepbo, et sine dabio i£g.. Gen. xli. mundo. Ego quidem pnto, nom. Mg. ^npt^ niisw 
45^ obi iu textu Hebr. le^ur WS^ pm. De eo plu- IflP, cuj. rei varia reperio indicia. Novimns. iEgyptios 
ribujdisputavi p. 207— «16. y. Psonthomphanech. frequenter nouina deonim suorum sibi unposuisse, eaquk 

"tfT^Alex. Deut xxviu. 27. voc. gessisse, postquam Christo nomen dedissent, ut c 
Hebr. Sia transtulermt YAfWK iyplay, sermo autem lUic vitj, et actis Monacbonim ^g. perspici satu potest, 
sit de morbigenere, ^ptuspropno, existimatHaren- PaUadio Hist. Laus. c. 87. ed. Herv. commemoratut 
bergius Bttw. lips. Nov. V. i. p. 207., esse voc. Gr. e etiam Pior, quod est ipsissimum numinis. de quoagimus. 
sermone iEg. mdubie depramtam, eique respondere voc . tt i m-n .1,^ ^ 

Hebr. ym. Obseiva tamen. int^tem^. Gr»» E,?"*- »rtic. Ill— UIP. Nom. Abbatia 

, „, ... ..... rk<u>*v^D«v>Y Pior occurrit quoque i» Apophtbegni. Patrum ap. Cote- 

hxe "TApa* Aypiw sic reddidisse 012Lfc?fAl to. t. i. Monum. EccL Gr. p. 643.7 sed pro quo simple* 

Tf^vtnT/Mi ^ . . . .. tV p. 709., ot et ap. Sozomen. Hut. Ecol. w. 28. Ap. 

H JX\ rlUn. Quod profecto observationem vm Pallad. I. c. c. 138. mentio fit viiginis sacrc, cui 
eruditi plane enervat. ^ , ^ TOJii— IHP, r»8 'IVov. qust H«n» 

• Y«x</'/'«. »oX/j(mK Alyuim)^. oppidulura Xg. De ^ "P' ^ »^ quoidwn legebatw 
ongine nomm.s d«i prox.me ad v. 'F.rraxe/i/iu. Monet ^ j. contra ApiC^. 26., AnrJ^ft, el. 
Steph. Byz., Aitemidorum Itbro vui. Geograpbicorum K \ ^ *- i V '^F'^^"' ^' -nnrj^ ••p»» 
ejura. Psocb€inmi8 iiieminisse. rc.^i' irpo airrow ^e^<riXewcrr«K, pro quo nuiic male cdltum 

♦ lk€a>i?£, Oceames, nom. Nili antiqaissimum in -fig., «»t ^Opos.^ Existimo UIP /Eg. aignificaflse ornatum 8. 
Diod. S. i. 19. P- 22. Toy ik wora/jt^r i^fx<^t6raToy fiky dccus, unde vd 0P4^ est K6<rfiu)9» omatus^ 
$vofxa a\€iv ^ilctdfitiy^ Us itmy 'ESXfiyiarl •ftfc-cco'w. Si deconis.' Horus nempe symbolum erat mundi, et qui- 
vera ille narrat, quod suo loco jam relinquo, videtur dem per beueficia solis ao lun» egregie omati et cultu 
*^U€dfiTjs fuisse cognom. aliquod Nili^ aut epitbeton, quo eximio conspicui. Nisi malis^ Horum antiquitus diotum 
forte in bymnis wcris^g. nomiunqiuim utebantur ut GP— OtHP, hinc postea frcturn per con^ 
vim hui. sui fluvu et benencia significarcnt. lkca/ii|f #^cu»t¥ti . ^ \1 

n iiriU penidium UTllr> Gr. pronunciatum 'lip. De qoa 

enim commode exponi potest JXoO U Uilj Ahoa- postoraia etymologia, rebusque aliis ad Horum attinenti- 
me, vel Aho-amme, i. e., thesaurus aquae, quia fluvius j^us, uberrime dizi in Pantb. JEg. ii. 4.^ 
iilc, cx divite suo penu, quotannb, stato tempore, tan- ♦ fl^ci. Atriplex. Append. Dioscor. ii. 145. p. 445. 
tam aqutt copiam depromebat, ut exinde para magna 

iEgypti fertilior ac Isetior redderetur. Gr. id reddide- Atque bsB sunt voces iEg., quae mibi quidem, spatio 
runt *Qjc€ov<$v. Nam tUtavos vere est thesaurus aquarum, plurimorum annorum, occucurrerunt in legendis relegen* 
in quem fluvii omnes rekbnntur et refunduntur. Eo disque scriptoribus antic^uts, tam Divinis, quam humanis, 
fortasse sensu 'iLceayos vocatura Steph. Bvi. 6 varafios 6 Hebr., Gr.^atqiie Latims. Quas ap. eos a me inventa 
w€piix^^ y^* Videntur Gr., ob faciuorem enuncia- tuerant vocabula, e sermone C<^tico iUustrare conabai^ 
tionem, literaa M et N permutasse.* si 00a felici semper successu, quod vereor, attamen stu* 

^P^os,''tlpos/ilpos, nam diversimode editum legitur, est dio assiduo rem liteiariam adjuvandi. Errores meos si 
oom. numinis, religiose ab iEgyptiis culti. Dicitur alii corrigant, et cettiora ac meliora doceamt, mibi pro- 
vulgo ' filius Osiridis et Isidis. Gr. vero eund. Apoili- fecto facient gratissimum. Nullus etiam dubito, qoiil 
nem interpretantur et solent appeUare. Scribit Herod, a mc, eUi diligente vcterum scriptorum lectore, non 
ii. 144., in iEg. legnasse ^Dpoy w 'Otrlpiot iraiha, ror paucae voce* iEg. foerint omissae, quas aut ipse forsitan 
•ArcJXXwva "EXXiyvct oyofidiovai, et c. 156., Alyvwriarl ik deinde potero adjungcre, aut ab aliis adjungi vebementer 
*Air6Wmy fi^y ^Qpos. Diod. S. i. 25. p. 30. narrat, Ho- eupio. 

' GniL Bpijonr^ idem monenti, adstipolatar Georgios praef. ad Fragm. Evaog. Jo. p. xxvni. to not., sed qui ant soo in cod. Steph, 
iovenisse i^iToxf/^/^'f* aut sic. legi voluiMe videtur. 

* Qoe de vocis 'njua/xn? origine JEg, dixit Jabl.,et ex eo suroiit Scholtxinsin Repert. Bibl. et Onent Lit. t. xiii. p. 11., nitnntnr 
ea Icctione vulgata in DIodori yerbis. At vero pro 'ftwapur illlc fide codicnm 'Ibtiayrr edidit Weneling., bancque lectionem in noti4 
defendit. Vide, qne Vir Q. praeterem adscripsit Diodoro i. H., et Herod, ii. 23. In muno Commodi iEg. flKEANOC est Nilns, e 
conieetorm Pellerin. ? el magnum mare, ut vult Zoega p. 245. Num. iEg. Imp. 

3 E mnltis onum adjungo testimonium, quia novum est. In Gr. Inscript. Rot. bis roemoratur ftPOZ o TH£ IIIOS KAI OZif lox YiOl^ 
p. IS et 17. ed. Ameilhon. ^ . . 

• ♦ Havercampos, laudandns magis a cognitione nsuque vetemm numorum, quam artis Criticsp, pro antiquo ftp Josepbo t. li. p. 460. 
obtrusit ^Of non fide codicnm Gr., qui repugnant, sed vet. interpretis Lat., quod ipse monet. Estque lectioois germauK mutatio 
eo minus ferenda, quia HistoricuB Judaeus illie ipsa Manethonis, sacerdotis £g., verba citavit. Sed septus in mutandis, non emen* 
dimdis, nominibas propriis /Eg. a Lat. interprete se decipi editor Josepbi passus est. Compaientur, qus brevi post not (^) dicam. 

La Crozins Lex. p. J 19., sed obi quaedam excidisse videntur. 

• « In Gemma anliqua /Eg., Uteris Gr. inscripla. Horns dicitur OP, et W (WH) OTPiT sol custos, interprete Bonjoorioap. Grego- 
rinm in notis ad latnr. Prasm. p. 391, 2. Quod majoris est momenti, monet Akeri>lad Epist. ad Sacyum p. 34.. nomen Hiori, Cop- 
tkescribifiolitum &IUP, ut intelligitur e nominibns propriis, 81UIP, III&luP, &luPCIHCI, qnod poatre^ 
mum, significans Horum filium Isidis, se invenisse in Martyrologio Coptico, ((uondam in Biblibtb. Vat., mmc in Paris, asscrvafo, 
testatur p. 45. ; observat igitur, nom. Hon in Roset. Inscript £g. scribi OTP vel UIP.— Alhiyad Horom pertinentii» legan* 
tar in Schmidtii Opusc JBg. p. 105— 106k 122. 



NO. n. 



VOL. I. 



«cd», LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 1j>p.4C5/4«k 



TEWATERI AUCTARIUM 



VOCUM PAUCARUM, RECTE AUT SECUS PRO JEGYPTIACIS HABITARUM. 



!N[bmo facile evil, ut spero et confido, qui noo magno- 'A6i7va<uiv ^roXire/^, oi ^^fifiaxot sc. roSrov tiv ffri^arop 
pere laudet assiduam operam, conquiren4i8 atque illus- ^yidriKayJ' Rei^. p. 6l6, 3. I^ge *AB$ivaln e% 
trandis vocabulis JEg,, per tot tarn diversos veterum Eustatbii loco*) Et ex Plal. Euthyd. 'E^ncelos Zevt ml 
Bcriptorum libros ubique sparsis, m Jabl. prseclare nava- i^rptos, ical Miivaiti tpparpia. (3i. p. 852. ed. Routhii, 
tkni. Qub autein miretur, aut ej. diligentiam fu^isse qui sic edidit, de Eustathii loco nihil moDena, Zm & 
voces pauciores vei^ aut silentio esse praetermissas hfuy narpfos f^y ov icaXeirm, ^mtcios ii, koI ^parpttn, ml 
alias intactasque relictas, etsi dudum a viris erud., bene 'Ae^^a ^parftla. Platoni 'ABriycUri ex Eustatn. L c. resti- 
vel male, ^gyptiacis annumeratas, Igitur scribo ego tuendum esse, monet Porson. p. Ivii. ad Xen. K. A. vii. 
quidem auctartum paucarum istius generis vocum ; sed 3. 39-) Videtur tamen hoc 'A0i}»'aii7 prassertini esse Ionic, 
quod ut alii e scriptoribus,. maxime veteribus Gr., velint potiusquam Attic, et pro 'AOijvd. seu 'AO^^ ita did ut 
adaugere, vehementer opto. Sciens praetereo noraina ^eXt^yatt; pro ceXiiyri : praesertim quum ap. Herod, i. (19* 
plura propria, hominibus urbibusque et vicis indita, sine et saepe aUbi) legatur. Ap. Horn, certe frequeus ett, qui 
dnbio JEg., sed quorum origo aut admodum incerta est, !!• a. (200.) dicit etiaro, iyyia IloXXdS* *AOriyaiity, (Fal- 
aut mihi sidtem penitus incognita. Lectori cuique at> litur H. St. Formae huj. produclas usus lonicis scriptt* 
tento, sive Histonconim, qui res JEg, attingunt, inprimis cum Atticis vetustioribiis communis : v. Schaef. ad L. 
Herod., Diod. S. et Fl. Josephi, sive Geograpborum, Bos. Ellips. p. 534. s. 577- 849- 9^3. et ad Gregor.Cor. 
Strabonis, Steph. Byz. aliorumque, sive Periegctarum p. 394. Porsonus p. Ivii. ad Xen. Anab. vii. 3.39., 
recent., qui per Mg. fecerunt iter ; tali igitur lectori dif- IvySttfia eliroy ^Adriyaioi : — Rem acu tetigisse censeo 
ficile npn erit, opus Jabl. meumque appendicem exemplis Binghamum, qui Minervae nom. tesseram fuisse suspica- 
novis cumulate amplificare. Curandum mihi erat, ne tur : *AQr\vaiay enim plane dant MSS. Par* EtOQ. Neque 
anctarium in nimiam excresceret molem, tasdiumque pa- obstat forma vocis, quae forsan xoitiriKwi^ cui videri 
leret lectori benigho. posset, quin earn Xenophon usurparit : v. sup. ad L. v. 

p. 421. Sed et Aristophanes hoc vocab. non dedignatus 
'ABfiytu, urbs Athenanim, et 'Adjyvfi, Minerva. Monet est Av. 829- ovk 'Adiyva/av iHfiey UoXidia ; 1^52. 
Berkel. ad Steph. Byz. p. 42.^ opus non esse, ut diu *EiriK\tipoy eJyai Tf^y *ABriyaiay hoiceis. Eq. 760. Tp 
in enodanda nominis 'A^i'cu etymologia desudemus, cum f^^y heawoiyrji^AOfiyalrf,* Adde Pac. 271* <3 fr&rvga hiv- 
aaicuique, imo et pueris, sit notissimum, nom. accepisse '^oiy 'Adiyva/a. Cf. SturziusdeDial.M.et A. p. 173.ttnde 
irapa ri)v 'AOi^v&v, quoniam Minerva — prac ceteris Diis discas, hujusmodi formas paragogicas adeo in citerioiem 
I>eabusque ibidem culta fuerit.'' Hactenus bene. Du- Graecitatem transiisse.) Dores *AQayalay dicunt. The- 
bium vix est, quin nomina 'AOijfyac et 'AQitiva eand. ocr. (xv. 80.) JUryC 'Adoya/a, xoiai ef' iir6ya<ruy fytdoi ; 
habeant origiuem. Sed quam ? Tacet Berkelius. Dis- veneranda Minerva, (xxviii. 1. 'AOa^oa, unde contr. 'A0a- 
putant eruditi alii. V. Muncker. et van Staveren ad Ful- va, *AOriya,) Appellaturet'AO^yii: proquo*Addra dicunt 
gei^t. Myth. ii. 2. p. 667., viros doctos in Pitture Ant. Dores. Hom. II. b, (439.) y\avicttiru 'AG^yn, II. e. (1.6l. 
d'Eicolano, t. vi. p. 17, 18., et Albert, ad Hesych. v. 121. 256. 840. 856.) et rursum II. e. (908.) dXaXKOfitynU 
*ASllv€n, qui adjungit : Sed verius ex JEg^ Hug. illud 'AOtjyri. Itidemque alibi saepe. Dicta autem hoc no- 
Deae nom. arcessi, norunt docti." Videtur nom. ductum mine putatur quasi 'Ad^Xi;, quod ubera non suxerit, ut- 
e Neitha s. Netha, inverso nempe literarum ordine. JEg. pote e capite Jovis prognata. (v. Eustath. ad II. A. p. S3.) 
yeteres a dextra in siuistram literas scripsisse, testatur Ut vero ad 'AOrivd redeam, tradit Hesych. ex Me- 
Heiod. ii. 36. Neitha credebatur eadem^ quae Lat. Mi- gaclide, ita vocari etiam el^f ai/Xov, genus quoddam 
nerva, Gr. 'A^vd. Cf. supra p. 161, 2., item annota- tibiae: ut et J. Poll. iv. (77.) ubi etiam nommis rationem 
tionem de v.^Aato p. 40., ac Schmidtii diss, de Colonia aflfert, quoniam nimirum eo inprimb Nicopheles Theb. 
JSgyptiorum Athen., in Comment. Societ Aatiq. Londin. usus fuerit els roy r^s !Adriyds hfxyoy. (MSS. y^/Kor, no* 
V. i. p. 238—259. Consentit Barth^lemy t. xxxii. tante Kuhnio, qui haec loca indicavit : J. Poll. ir. 66. 
Comm. Acad. Inscript. p. 232. Originem /Eg. baud Nc^/ioc 6' avrdy, Aios, *AOriyds, *Air6\Xwyoi : Hesych. 'Ap- 
displicuisse Hemsterh. ac Valckenaerio probe novi. Nec fidraoy fiiXos' cyiot roy Tils *Adriyd$ y6fju)yy dXXoi rv 
dissentiebat Ruhnken. mens, ut e colloquio iutellexi. ra^v* awo tov dpfiaros: pro dvo in Cod. Marc, teste 
Wesseling., quo praeceptore optimo in Antiquitatis Gr. Schow, legitur iw(. Plato in Cratylo c. 31. Nvv ftot 
studio uti mihi contigit, rem minus certam exploratam- ^bo^as ^aicep tov rfls 'Adrfvaias ySfiov irpoajSiktop arofsaykih 
que existimabdt. crai. V. Plutarch, de Musica vol. x. p. 673. Wyttenb.) 

*Adrtvdf as, 4> Minerva, Pallas. Proverbialiter Porro ab 'AOrfrd seu 'Adrjyii, quatenus Deae nom. est, 
'ABrjy^ Toy aiXovpoy, s. (ri/yirp/veif, dicitur cnl Twy kcucws deriv. est *A6j7m(ov, signif. ro cepoi' r^f 'AOifvd^, TemplttB 
evyKpiy&yrwy ra Kpelrroya toIs ^rroai hid fitxpay bfioiorrjira, seu fanum Minervae, ut "Wpaioy, *AiroXX^way, Iloffci^ 
veluti si quis ob glaucos oculos felcm Minervae compa- vcov, AcoKi/trcov, UrifirfTptoy, dicitur Templum seu fanum 
ret, inquit Suidas (v. Zenobium et Diogenianum). Ea- Junoois, Apollinisy Neptuni, Bacchi, Cereris. (Xloo-ei^d- 
dem Dea vocatur etiam 'AOiymia : quo^ vocab. praece- yeioy autem Doricum est) Herod, v. (95.) ra oxXa dvf 
dente antiquius esse creditur : annotat enim Eustath. Kpifiatray vpos to *Adiiyatoy to I<ye/f>, suspendenmt in 
(^Od. r. p. 1456, 50. Cf. Eustath. ad II. A. p. 84.) ex fano Minervae quod in Sigeo est Ceterum quoniam 
yeteribus, ois ineiifi Hp^ayro 'A^volat yvyatK€s XiyeaOai poetae Gr. in Athenteo sua carmina antiquitus recita- 
iyrl doTwy Kal 'ArTtKtiy (qua de re inf. in 'AOi^i^alof) t^tc bant, ut Latini in templo Apollinis et Musaruin, iode 
^p^aro ii HaXkds XiyeaOai TpitrvXXdfiws 'Adr^yd, Atque factum ut Athenaeon pro auditorio seu diatrlba usorpari 
il^deo docet non a poetis solum ita nominari, verum etiam consuerit: cuj. usus exemplum ex Hieron. habemus: 
a prosae scriptoribus, afferens e Demosth. Orat. in Aris- Omue Athenaeum (inquit) scholasticorum vocibus eonso-. 
tocr. oi trvfifiaxoi iipKneioy rp 'A^ya(^ dyidetray, (*' *Api- nabat. (Lamprid. in Alex. Sever, c. 35. " Ad Athenaeum, 
mtiov rp 'A^vf , i. e. symbolice dictum pro rjf r&y audiendorum et Gr. et Lat. rhetorum vel poetamm causa. 



TEWATERI AUCTAHIUM VOCUM iEGYPTlAllUM. 



cccv 



frequenter processit" Aurel. Vict, de Cms. c. 14. " Lu- 
dum ingeimaruin artium, quod Athenaeun] vocant, consti- 
tuere." Loquitur Aurel. de Athenseo Romae coostituto 
ab Adriano ad similitudinem Athenarum, quod quidam 
putant fuisse in Capitolio.) Rursum ^AOnruiov dictum 
fuit promontorium quoddam, quod ibi Minervs fanum 
esset, ut ex Strabone (p. 88. et 355. ed. Falc, et Plin. 
iii. 5. et Stepb. Byz.) disciinus, e quo refert Eustatb. &ri 
ir€y>/ irov rj)v tQv KafiiravQy wpdKetrai irpos Tlotrethu- 
yiaTy koXw^ to 'Adrivaioy iLKfuariipiov^ ky f 'A9i/vds lepov. 
Item 'AOi^vats bine deriv. videtur, signif. oleam, quoniam 
ej. plants tnventio ad ri^v 'AOiyrar refertur. 'AOi^vacs, 
iuquit Etyni., ^ eXa/a* koX ^ABrivaia, ri iiypteXala : pro 
quo ^Adtfyais Hesycb. babet 'AO^vai. {*A&rivai5 ^vXi) J. 
Poll. viii. 109.) Sed et ^Adrjvoyepuy bine nominari dici- 
tur qui in senectute literis operam navare incipit : quia 
Minervae ^studiis praeesse credebatur. Item et propria 
nomina sunt bine derivata : niniirum *Adriy6bupos et *A^- 
vmos, et 'AOtiyioty, de quibus v. Suid. 

[" 'ABiifat, nom. urbis Atticae clarissimae, denominatae 
wapa ri)v 'Adiyva*', ut Serv. ap. Virg. (G. i. 12.) annota- 
vit : notum enira est, earn prae ceteris Diis Deabusque 
cultam in ea urbe fuisse, et cognominatam TroXi&ha ac 
roXcoirxov, cpiasi tutatricem urbis seu arcis, in qua et 
fanum ei extructum erat. Hesych. teste 'AOijvac dicitor 
nop solum to dtrrv, verum etiam kXaia: quod tamen 
parum credibile videtur : ideoque rectius ap. Etymol. 
scribi existimo ^AthfyaU, ^ iXala^ oliva. Civis 'AOi^voiv 
urbis nomina tur ^Adtiyaios, et foem. genere *A6rfyaia, 
MascuHnum, pftssim obvium est, non itidem foemininum, 
cuj. aliqua subjungam exempla. Pberecr. *A6nyaiau 
airrait re Kal rais <ntitfia\oii. Cantharus Ti^peZ, TvvolIi^ 
'ABriyalay, KoXriy re K&yadiiy. Itidem Dipbilus Tbe- 
mistoclb filiam appellat 'Adriyalay (cvi/v. Philemon 
quoque ita usurpasse comperitur et Pindarus, te^te Suida. 
Pbrynichus tamen * ^Farrcicov esse vult hauc Voc., miratur- 
que cur Pberecrates, quum sit Atticissimus, ea usus sit. 
Itidem Meg^dides ap. eood. Suid. tradit, 'Adiiyaiovs 
quidem dici viros Atbenienses, mulieres autem non iti- 
dem 'AOriyaias, sed 'Amiciu, s. ^ArSthas, idque albol rfjs 
iro\iov\ov *A9tiyalas, nimirum lya /i^ r^F &yafioy ai ya* 
fwvfi€yai rp wpotniyopl^ Karaia^rwat. Alii vero qui 
*A&Tiyeuas dicere vetant, rriy 6fAi$>yvfjUay airt&yrat f^y ^xc- 
i^yrai irpos r^v Bedy, utpote quae 'AOriyala nominalur. 
(V. Schol. Aristopb. ad Av. 829. l^ust. ad II. A. p. 84.) 
Stepb. quoque annotat, non solitas fuisse nominari 'Adtf- 
va(as, sed atrras: non quoniam 'ABtiyalat vocari nequi- 
rent, sed quod viros etiam ipsos &trrovs appellabant : 
quia primi Atbenienses invenisse ra Aarri et rcu iroKeu 
memorantur, unde et r^v &Kp6vo\iy suam proprio nomine 
v6\iy nuncuparunt. (Eustatb. ad II. A. p. J 19. : Nvk 
rovTO Imioy, &ri Hiv irupa noirp-y ravrqy Gtifiriy, ttXi/- 
dvyriKufS 6XXjoi ^iifiasipa^l* ra/ eitn Kal 2iXXa xoXXa roiavTa 
iii^opovfieya Kar* hpSfioy 'AO^viyi' yap njf irokiy koX *A0if- 
vas evpiencofiey, Koi KpZ/n^F xal Kpriras, ml iLKpuniipioy Md- 
Xeiay M.aXe/as, ml 6XKa biaipopa. " Urbes et oppida, 
quae plurali numero efferuntur, banc babent appellandi 
rationem ab origine, quia e pluribus vicis natae sunt : v. 
Aristot. Politic. 1. i." Salvin. ap. Politum ad Eustatb. 

Ratio cur Atlienae in plurali numero diceretur, est, quia, 
ut Stepb. Byz. tradit, Tbeseus undecim oppidoruni po- 
pulos in unum coegit, unaque curia, et Magistratu Atbenis 
constituto, congregavit, et ob id festum trvyoiKiioy, b. e. 
contubemiorura, in honorem Minervae institnit, quod et 
Phit. in Theseo narrat. Eadem est ratio nostra; Vene- 
tiarum urbis, quae ex multis parvis insulis in cam magni- 
tudinein majestatemque coaluit.'' Forcellin. in Lex. v. 
Athcnae.) Ab eodem 'A6iy»tu sunt praeterea tria (qua- 
tuor) adverbia, et verbum unum. Adverbiorum quod 
ordinem alpbabeticum sequendo primum occurrit, est 



'AOriyaSe, Atbenas : signif. motum ad locum. Xen. in 
Polit. Athen. irXeiy M l/icas 'Adtjya^e. Sic Plato, <{cir 
vpodiffiws 'AOiyva^c. Secundum (et tertium,) quo motu§ 
de loco signiiicatur, est 'AdfiytjOey, 'ABrjvQy. (et * 'A^ 
ydOcy, qua forma utitur Cerealius Epigr. iii. 3. Keirac b* 
&fx<lfrfpnrros, ^AdriyoOey, eir Airo Nc/Xov ^Hv yiyos.) Ter* 
tium (quartum) babet signific. in loco, 'AOtiyritrt, Atbenis. 
€y *A&iyats. Atben. 1. xiv. eblba^e b* *Adifiyri<n ras jcoi/i^ 
bias Tos iavrov. Et alibi, l6of effrly *Adiiyriffi, moris est 
Atbenis. Verbum autem inde derivatum, est ■ABtiyt&tt, 
(Atbenurio) Atbenas appeto. 'AQriywy hriBvfjiii. Me- 
minit ej. Luc. in Pseudologista, (c. 12.) sed rejiciendum 
docet ut parum usitatum.'' H. St. — Gregor. Cor. de 
Dial. Atlica p. l65. (cf. p. 648.) : Twy airrwv b^ xat rb 
els *AQi)yas *Adfiya$€ vopevofiai \iyety, Kal (ro) ly 'A^ 
yais ^Adfiyytrt trofiartvu, Kal to 14 *AOriv£jy 'Adifjyrfdey ^PX^ 
flat, Kal TO els olKoy o^iKobe, e^ oikov olKodev, ky oIk^ olxot, 
ApoUonius vepl evtppri/jidTuy ap. Bast, ad Gregor. p« 

167. *• Movm ra bia rov 5e (eiripp^ifiaTa) rriy eU r^woy 
a\iaiy trnfjiaiyei, fya$e, dvpa$€f * 'A^/Sva^c, * G^jSafe, ale 

AirtOayws, rov $ Kal tov b laobvyafiovyros ir)(eb6y, rX{^<# 
K\ybwy, Kvi^bty KyLbtis (Kyl8w icyibti,) ^cw l^bof, Cf. SchoL 
Yen. ad II. F. 29. Lex. S. Germ. Rbetor. Sophist, ap. 
Bekkeri Anecd. Gr. p. 352. : 'AOnyaSe Ukdrbty ky "Obvo- 
aei^. Uapfieyiby to fiiyroi ky rf xcpl i/^vx^s kwtvrawiy 
i\ei &s fifiaprrffikyoy fritrl b* {ky) rovr^. Kal yap oiht' r&y 
woXtrdy vXiaaliiiy ohb* eh (pifbels) irdyv n kviytiptdiei 
yvy 'A6i/va5€* Kal ro irop* *Avre^>Ti bk ky rf wepl drtpa^ 
wobitr/iov Xvy^ kvlvraaiy i^ei i&f iifAopni/iiyoy ri^ 9jhrra(iaf 
ypdfffei bk oUrm, '£irec6i^ yap kvfKeis r^v 'AO^vaf c, coi 
dgraXXdyi^v rf^s KX^ipovxlas. Voces ky *0hv9ae(q. quid 
h. 1. sibi velint, expecto qui me doceat," (an legendum, 
ky YloXireiif 1) Parmeniaes Platonis quod nemo ignorat 
sic incipit : 'Enetbi^ 'AO^vaSe o%KoOey kx KXa^o/iey£»v it^ 
K6fAe6a. Nec minus nota sunt verba e Phaedonis initio 
citata. Fbcher. ad. h. 1. : ' Significat eirix^ptdceiv com* 
morari, et *AO»/va^e est Atbenis ; nam Priscian. 18.- p. 
721 : I Hi (Attici) kvtxi»>pidSet eli 'AO^yas Kal ky 'A&t- 
yais : et nos. Habitat Romae et babttat Romam.' Anti- 
pbontis locum jam Rubnken. Opusc. (Lug. Bat. J 807.) 
p. 248. publici juris fecit.-' Bastius ad Gregor. p. 880. 
Scbaeferus ad Gregor. p. 168. 'Adfiyrfiey, syUabae 
penultimae talium vocum nonnuUi iota subscripsenmt: 
Schol. Ven. ad II. viii. 304. 'Apitrrafk^ps, * Altrvfirfiey, isak 
ri ZtTfyobdrov, Kal ^ ^Apun-wpdyovt, repugBante Heynio T, 
V. p. 469." Thom. M. p. 14. : "ABriyaSe icdXXcov, fj eh 
'ABr'fvas, ^AO^yrfiey, oiK^ ^ABrfyiiy. *ABiiy^iy, oifK ky 
'A9)/i/aci. Cf. Zoiiaras p. 60„ Moeris p. 27.9 et Sturzius 
Lex. Xenopb. Edd. 

[♦ WBijyaia, ra (icpd.) - Minervae festum, postea Ilar- 
aBhyata adpeliatum, ut ostendit Meursius bbro singo- 
lari de Panathenaeis c. ii. '* Harpocratio : ITpo roirov bk 
^ABtiyaia eKaXelro, ws bebtiXwKey'ltrrpos ky Tplrri T&y 'Am- 
Kdy. Suidas : Td WayaQriyaia, irporepoy 'AO^vaia ^jra- 
XcTro. Pausan. in Arcad. : Ovyl eri be ra wtip* *ABrfyaiot9 
TlayaBfjvaia reBiiyai irpirepa airoi^aiyofiai' roirr^ yap rf 
dy<uv4 'ABriyaia oyofia Jiy. Invenioque ep nomine ap, 
Schol. ad Aristopb. Av. : Tjf 'ABrjy^, IloXid^c ov^, ir^- 
irXos kylvero Tra/jLiroUiXos, oy hvei^epoy ky rn irofiwp rAy 
*ABriyaik}v.*' Sed et rd XaXrcca itidem *A^aia voca? 
bantur, notante eod. Grace. Per., Opp, t. iii. p. 785., 

3uia niniirum in Minervae bonorem celebrabantur. Sol- 
as XaXj:eia* eopri) WBrfyyai brjfiwbrjs, koI dp^aia irdXai, & 
Tires Kal ^ABt)vaia KaXovtrty. (Pro vaXai Kusterus mailt 
vayv, sed ante Kust. sic emendarat Meursius Graec. Per. 
v. XaXreca.) EdD. 

[*' TlayaBlivaia, ra, Pauatbenaea : festum et sacra 
Atbenis olim ab Erichthonio Vulcani filio instituta, pos- 
tea a Theseo renovata.' Is enim, ut in vita ipsius Pint. 



^ [Fallitar H. St. HMtodiiwia alii Erichthonio adscripserant anctori. Hygmns in Henfoco. * Alii angnina tantnm cmra babo^ 
Erichthoniuni dixernnt, enmqae primo tempore adolescentiof lados Minenrft Panathensa fecvae, et iptom qoadrigift concnrriise, pro 
qiiibns faf tis inter sidera dicttur collocatna.* ApoUodor. iii. (14. 7.) de Erichth. : Kal rw naietStntttw rni /opTnv tf^tcrr^oro. Sed et 
tunc 'AdnMua appellau. Nam qnae pottea vocata sunt Haw^vaia, ea certe institnit Thesens. Paosan. viii. 2., TvOrat ykf Ayvu 
feua SiOfAM nv, TlavaBrnoM xXi|9nv<»^ fao-iv lirl eii<r<ci;c, on M *KBytta£m tri^ cwuXtyfjJfm tlf fjden ajayrwv ^6\iu Inde lox f erbis hfs Hv* 
pocrationis : 'Hyayi il lofrnv i *E^ix0ono( I 'H^smttov, na9a ftj^iv *£XXaytxoc Ti, xal 'Av^porittnr, /xari^ec h Itfwrm 'At9tio{* r9vr»u ii 'AwI* 
i«fa IxaKMTo, wc ittr^Kmxif *larfO( h r^rif rvt 'hrrixSh. Et verbis hisce SnidsB : "Hyftyi ii rnf hfrwf ^fSrog ^Bftx^mof i B^frov^ rm U 
T[aya$rflaia^ vporifoy *A9rflata IxaXoSrro. Harpocrationis verba ita accipi^bat Jos. Scaliger, qnasi diceret, Auctoreni UamBnfmM 
Erichtboninm fuisse ; sed ante Erichthonium 'Ad^a vocata, non Tlaia$ffKua, Falso, longeqae a mente vetemm scriptoroni. Uafm^n' 
mttt non snnt ante appellata, qnam Theseus nniversos Atticae populos in nnam civitatem cogeret. Tnm demum, a coactis io nnam 
AtheBamm ciWtatem nniversis, tanqnam oranibns commnnia, appcUaiionem illam accepenut. Pbit. fai Theseo : Kati^CcH{ tSh mmf 



L£X. TOCUH PERE6IL IK SCRIFIT. GR. OBnARUM. {pp. 440^ 4eh 



A#r» rc voXir 'AAfw vvM^fTooeMc, cbx rLtyaAfina<a 
dtmar mi^m€ mrkr. Id coni fatn el C9 sxni cooi- 
■unuter ecMmint iDi Attics iacobr, q« rx diTerm 
•ppidit ■ nBk j piiq pe m nut ari>em mmqoe civitateai 
m ThcKo frntraaX oooictL Ante Tefo wmmtk hamt 
'ABkraaa^ Islcr tndidit Atticonui L iiL, L e. Mineirc 
fMn, MiscTvadia, vt que ia booorem Minerrae agitaran 
tar : TlaraBipmim aotcm, ita riiv rint nrrw nh *Arrtcifr 
W ii f i v fm w eU ir 'Aftpn^r 4mr vwroiamr, of Jam dictnoi 
eft : Svida qooqiie cum schoL Amtoph. scribente fuisse 
iapTifr ewi tnro Oiyra^f ytr^ertp^ ^ y i x wo gyy : ettm 
esim mnmyayelr ram hiiftom cIs &9rv« Pdrro doplicHi 
fuere IlayadifraiA : aHa amma, alia qainqseaoaKa, an- 
Dois celelmora : quamobcem et /iryoXa IlayaArvaus to- 
cabantnr : nt ap. Isocr. fuaov xpo rt#r /ieydXi#r Flara^ 
Item in argnmeoto orat. Demosth. in Mid. 
nnnotatur, JlarmBipam fmae fuxph rc col fatyaXa : quo- 
tum haec qoidem solita fnisse rcXd^Qoi com y cr j ati y n'^o, 
•t ra fUKpd tarh rpteni^ha. Ibid. sabjoDsitiir, cr roif 
fity^Lkou coBsaerisie fieri ywfirdnd nwa^ cat Tpo]f3cXXc#- 
ilac ^* &d«n|f f«rXff ^ra ywfamwiapj(prt Xafifiamrra yp^- 
/Mtm cIs TO ywfira£€ir roin ertreXi^omu riiv ioprifr, cat 
ToU rih iawrtm fvX^. lode igi- 
tnr est qnod Xen. in Svmp. (u 2. cf. Ai9. iiL 4.) dicit, 
yap llaraAywiW ittynXktv mnipo§iia, £t De- 
■Oftb. Pro Cor. (c. 34.) ayayopcv^at Tla»a0ifra<o<f rols 
fieyoXoa iw yv/cric^ ay^c. Eom qoi bis ludis vici*- 
^et, pnmiom asportane fenmt olei ampboram et coro- 
nam olea^inam plexaau Snot qoi Quinqoatria seu Qoio- 
qoatnis ml etpie te Btnr, ot qos et ipia in ^Iioenr« bo- 
■orem agitamtar: Tideotnr tamen ea Rom« ibisse 
amuTenaria. V. Fastot Ovid. (iiL 8O9.) Porro xo^ 
rk ToraB^oia didtor IlaraB^ucoSf Paoatbenaicos : at 
Tlaya^yaua) voycny ap. Hioc. (i. 20.) Pompa Panatbe- 
nasb docta vel doei tolita. El HayaBnpaUa ror^pia, 
Pocola qoibns Panatbensonim festo otebantmr : qoonim 
qoK maxima erant, erant &'x^> majota, nt est ap. 
Alben. ai. (494. f. — 495. b. IWi^row o ^Ai^^ofof 

rtvi§¥ wcrfiptttv /iifirrp'at, ypa^r t^mtr ^0or hk. col on^ 
^K^fotf cai 9ifvhio€i» ro>6r%0v, fikypt hucarikttir gal 
tIava&ifyauBa jitytmra^ ra filr hi')(pa, ra au ft€t^ora. — 
Kpdnf9 If kr oevrepf *Arrvcii% htaXacrotf, ypaf€i c4rmf Oi 
X9e$, wtKUuUf KoBattkp eiirofiey, ttrofuLSorro' 6 rvwot f v 
rod Ayyc/oiTy irp^repor fu r rois YlaraBtfrauults 4oucits, j^y/ca 
itaXelro weXiai.) Item A^yot JJopoBiiyauoi extaot, Iso- 
cratis et Anstidis, babiti eo festo." H. St. Atb^. v. 
199* d.y de Ptolemari Pbibulelpbi Dionysiaca Pompa e 
Callixeno: 'AfifoptU naraOfiraigoi htKoi^. Simonidis 
Epigr. IxxT. (p. 381. ed. Gaisf.) : KaX Uayadrivmou 

fsVovff \dfte wh^ ^ kmjHt '££9s, afiftfopeU eXaiov. In 
auatthenaeis enim singnlse olei ampbone singulis daban- 
tur victoribus. Cf. Pindari Schol. ad Nem. x. 65. et 
Meursius de Panatbenxis c. xi., Opp. t ii. p. 571* £t 
hoc est quod Panatbenaicum oleum vocant^ sc. illud quo 
donabantur Panatbenaeonim vie tores, ex oleis Mioervae 
sacris, quae fiopiat dicuntur. Athen. xv. 688. f., ex 
Apollonio Heropbilio de Unguentis : To UayaBrjvaiKor 
XeySfityov, 'AO^vau. Plin. xiii. 1 . : " Panatbenaicum 
suum (oleum) Atbense perseveranter obtinuere." Edd.] 
Aiyvirro$, ^gyptus. De origioe istius Domiois multi 
multa, sed non parum diver&a. Satis erit, uoum consu- 
luisse Plrrizoo. Origg. &g. c. i. [Cf. Abeli lii^t. Monarcb. 



et J. P. Heinii Dm. S. iL 6*, qui ^gypti nom. ex A» 
Capbtor dcmaot, approbanle Cnpero. Edd.] Esse voc* 

SL^. HIXai4>03l9, fgopbtbasb, domus mm. 
dan Vnlcaai, viit Forstcr Epul. ad Mich. p. 8. Molle^ 
ms, in prsf. ad SaL Obs. PfaiL p. 2, 3., jubet conferri 
^ bcvs, palosy onde, motata b in p, natum est 

yrrr, cm si piJtfigltar HI. Coptice dcmus, intej^ram 
vocem Xiywrrot bahebis. Aba dedit Didymus Taurinen* 
sis (Valperga' in Rodimento Liteialttrae CopL p. 8 — 11.^ 
lectn d^na* sed loogiora, qoam qoae bic describantiuw 
^gvpiiof potriam snam appeUasse ^CHUI^ dictoai 
est p. 405. Ifluno vero^ qooties in Gr. Inscript. Roset. 

nom. Aiyirrrcf, legitnr lodes XHUI in JEgyptiacap 
monente Akerblad in ^msI. ad Sacvum p. 33. 

[** XtyiTTps, .£g^plns : nom. et flovii et regioais, de- 
nofiinaty ab jfgjpto filio Beb, ut ex Chance refect 
Stepb. Flovius, idem est qoi Niius, cuj. memioit Hom« 
Od. I. [217 ) canens, IIc/ixtoum ^ Aiyvrror eyppeinpf 
U6p€9&a. Et alibi, ^verso seq. et Od. p. 427*) Xr^a b* cr 
AiyirrTY Tcrapf ^^^^ kpfuXI^vcu, V^rom quod ad 
prscedentem locum altiiiet, Alywmv nomine ibi potest 
accipi etiam regio, et per iwpo€tinfr ioteOigi Risuara, sen 
Pnlchris aquis rigoam. Nam ita a Nilo exundante liga* 
tor ut pluvib noo indig?at : onde merito Turaplru obm 
nomiuata fuit, alio nomine dicta etiam Aeria, ut Stepb. 
tiadit et Gell. xiv. 6. ^Fallitur H. St., ot et Spoodanns, a 
Barnes, bis verbii merito castigatos : — " I^tet ex masco-* 
lino epitbelo .£gyptom hie non dici dft terra, sed de 
fluvio: pneterea hoc epitbeton semper de fluvio ap« 
Horn, dicitur :^ II. ^. 34. Nale ^rriocrros Imppeirao 
xap* axOaf* Eustatb. AjfXoI ^» i»f cat wpo TcuhMr, koI 
Sri Acynrof cai 6 NccXas CKoXciffD' ftfvt yAp" Alyvwror 
lii60€irtpf tiobpt.gQa'*' coi, 2n|9a If €V Aiymrrfi vorapf 
rtas." Paosan. ix. 40. ^foipot — rots kpx^lou evp4^r« 
OKopemt^ — » KQ0€Ti Koi AiyvsTor ror vora/ior eher, o» 
StTXor. Vide Od. y. 300. b. 581. obi Eostalb. 
Acyvrroy, 6 core NclXpc — * or *Optipot pkr o^t KoXeV 
'Haiobof b^t in ay ytirrepos, NeiXor {jbii KaXovpevor olbtp 
avroy. Respesit ad Hesiodi Theog. 338. ubi v. Taetzam : 
cf. Arrian. Exped. Alex. v. 6. p. 203. ApoUon. Lex« 
Hom. Hesych. et Giammat. S. Germ. ap« Bekkeri Anecd. 
Gr. p. 36]. AiyysTor o NciXoc inrap6s' ii^ oi rat 4 
X«i>pa varo rwK ycurifmy Alywxros ccX^^. Certe Genes. 
XV. 1 8. et Judith. L 9* Nilns fluriu^ rorapos Aiyvrros 
dicitor. Eostatb. ad Od. p. 426. Aiyvrros pky &xXw£ ii 
X«fM If KOi ii xoXfs ciif 6 b€ pitra irpoaB^Kifs Aiymrros wo* 
raposy Toy NctXor bijKoiS) lode AiyvrrcoSy «i£gyptius^ 
Orinndus ex .Egypto. Hom. 11. p. (faUitur ; versos enim 
occurrit in Odyss. p. 432. et 263.) Alyvwriw kybpHw 
wepucaiXXins aypovs. Ubi nota hybp^y, quod in prosa fre- 
queotius oroiltitur : ut quum dicunt Alyvwrlmy fiamk€is4 
Rursum Aiyuxrcof cum aliis etiam sub^tantivis junctumr 
reperitur : ut quum proverbio dicitur Aiyvrnos wXty^ 
^pot, iEgyptius latenim bajubtor, quooiam buiji^XXorrak 
Of Acyinrrcoc uts (act) ajfiofopoi (Joms), Suid. (Hoc pro* 
verbto usus est Aristopb. Av. 1133. ubi vide Scbpl. 
Suidas V. "Apatro, ex Aristopb. Ran. 1406. 'its ovc 
ay ipatyr ovb' hcaroy A«yihrr«0€V voWaxov bk in ajfio^ 
povm^y Alyvwrttjy piprijrau " Notum est ex Herodoti 
Euterpe, ut plerique reges assidue coegeri^t eos caeuieota 
portare ad exstruendas prscipue pyramides." Bergler, 
Et AtyvTrr/a KXtiparis ap. Suid. ere rwy Iv^yiiy kox vro- 
prfKuv, bwolos Zriyiav 6 ILtrrie^s, Diog. Laert. in Zeno* 
nis Vita : 'Itr^yos ^r, vropifiKfiSy /icXdy^pwc* odey rts aMw 
eiirey Alyuirriay Kkrjpartba' Kadd Hpiiaintos er vpc^ 
irapoipiQy, Huc respexit Suid. Proverbium autem hoc. 



TcXir *A9i^a< vfc^ny^ivfft, neu UanBrffoM 9u<rlaf liioinvt x9tfnf* Antea 'A9^taui Yocabantnr, nt liqoet « Pansan* Ergo, qood ex Istro dicit 
Harpocrat., T0trre:/ *A0iimia juxxV^i non significat id, qnod pa tat Scalig., ante Ericbth. vocata fnissc 'A^nvoMi, ea sc. qo« sab 
Ericbtb. TiafiAvraf, qna qnidem interpretatione nibil a fide, ant a veritate est alienius. Sed significat sen Ister, seo Harpociatio, 
aateqoam namSttiat* vocarentur, nnncnpata eadem ^ABntaia, Id demnm est «po tovtsv, ^nod Soid. dicit ^forifov, videlicet ^po TKmv 
Tip hoftar^ TiaimBnftuafy, nec potest alio modo ad Ericbth. referri. Sed qni Ilavad^Nua institnta fnisse ab Ericbtb. dixentnt, ii ex teai- 
pbrnoi soornm consnetndioe sunt locoti, <|naodo jam inde a Theseo ii<xfa9nmM, noo, nt ante Tbeseum, jam inde ab Ericbtboiiii tem- 
poribos, *h$haia nonuBabantor. Hinc Snid. : lUvtaBfitaia' 'ABrpufny /ogT^ l»l tJ M ©n^twc yntfJ/tw auvotMo-fAM* vfwrot M *EMx&onav, rw 
Hftu<rrev,%al ^ 'AtfiffSk' wnpof M e^crwf a-vta^ayoms tw; iruxwc ilf offrv** PolitOS ad Eostatb. vol. ii. p. 591. Cf. Scalig. in 

Eoseb. Cbron. dcclxxxix., et Jo. Mean. Panathen. c. i, 3. Apollodori loco laudato addit Mennins. Vocat Apollodor., pro soi 
*yi adpellatiooe, lUya^n****, qoie tone teroporis 'a^W** indigetata : idem facit Diod. S. iv. (dO.), t5» Ulmef ulit ^Aji^ytmt fAn is 
fa; *A9irf( wrifirt^t^ Haw^nwitmr o^vrr&jovfjJnn, Alyiwc fit^tXivvrnt.** Alii non Ericbtbonium, sed Orpbeimi auctorem facrant : Theo- 
doret. Tberap. i., Kis) Awinrmff w\ rm liawBnfttim, nal /uum* xai ri;? eio-^o^af iWr, xo* tmv 'EXiyo-iitwr, rig rrXin^ 'Off >vf , ^ *0^v^ 



T^WATEftl AUCTARTUM VOCUM ^GYPTIARUM. 



mtante Kustero, ideo in faomines grttciles et longos dice- nera, quod a Gal. describitur r. ylviy iii. 9* ibid«mqii« 
liatur, quod ^^gyptiae cleinatides essent loDgae et tebues, ex variis auctoribus multiplex." Gorr. Alyi^irrioi^ 
lit testatur Plin. xxiv. 15.) Et AlyiirTios biKatrrrit, de judice yllptis. Lex. Rhetor. S<^hist. ap. Bekkeri Anecd. Gr. p4 
integro atque incorrupto, ut annotat Csel. Rbod. xii. 46. 3Gl. Alyvwrtoy yiipas: So^arX^s* TJp^iroy fikv o^c Xev* 
(SLxiii. 14.) Et ap. Hesych. Alyvmria e/iiroX^, o pSnroSf kov hv^ovvra- aTiLyyVy*'Vjjr€tTU foiyl^ayra yoyy^^w^ fioper, 
€al ra €K€t&€y ^oftria, varii generis merces, et sarciiiae ex "Exeira yf^pas Xa/i/3uvecs Aiyvureov. Alyvnriov uyo^a 
ejusmodi mercibus, ut Alymrria efuroXil hie idem sit quod cBrtKov, Kal Kvpior rov *l6aicfiffiov ykpovrm : ef. Hesycb. 
sup. Alyivala ifiTroX^. Affert autem id ex Eurip. An Sophocles respexit ad Homert loo. Od. jS. 15. t Toin 
Item Aiyi^cov IXaiov, Oleum i^gyptium : (Major un- fireiff ijpws Alyvimof ^pj^ ayopeUty, *Of ^i) yi'ipdi icwpot 
guentorum atque oleonim pars ap. celebriores veterum ftyv, Kal fivpia jf^iy.) Sed et Alymrria, lonice Alywrriri^ 
anctores .£gyptiorum cognomina sibi vindicavit prqpter dicitur pro Atymrria x(^<x» ^g* : i. e. ipsa JEey^ 
myrrhae copiam, notante Gorraeo. Hippocrates, ut Gal. tus : sed ap. poetas praesertim. Ab hoc pono Atyvmtat 
in Exegesi scribit, quatuor eorum genera recenset, de vel ab Aiyi^imos etiam, est possessivum AiywrrtaKos. 
quibus haec sunt sigillatim notanda.) quod ipsi ic/jci et Athen. iv. (150.) rphrj bi etmy Ibia befiryuy AiyvwriaK^, 
KtKiyoy iXaioy appellant. Et Alyvmtov ikatov XevKoyy iEgyptiaca, Ap. Mg. usitata. Idem Atheu. (xiii. 560.) 
quod ex liliis paratur, indeque * iTjo/vii^ov et (roi;(T(voi' iXocoi/ xiv. (6l6.) citat AtytnrriaKa cujusd. Lyceac Naucrati|» 
uominatur. (" Eo utitur saepc Hippocr. 1. i. irepi yvvauc. (et 1. iii. 83. Asclepiadis, et 1. i. 34. xi. 470. xv. 679. 
et Xet'K'oi' simpliciter dicitur I. ii." Gorr.) Itid. Ah/vir- 680. Hellanici, et I. iy. 150. Lyncei Samii) i.e. libros 
tioP fivpoy, linguentum ^g., confectum e flore spinas ^g. conscriptos de iEgypto et rebus ^gyptiacis. (Plut. de 
alioque nomine dictum fierwmov. (" Sunt qui Hermo- Fluviis c. xvi, citat Thrasyllum cv rots X/ymmocots.) Pr«- 
laum et Ruellium secuti, Galenum erroris insimulent terea ab Alyinrros sunt duo adverbia. Primum, quod 
quod nietopium idem fec'erit cum unguento JEg., prop- qualitatem signif., est AiyvTrTtml, ^yptiace, Mg. more* 
terea quod Didymus ap. Athen. xv. 689. uuguentum Theocr»^(xv. 48.) olbels KaKoepyw AaXelrat roy ioyra irap- 
JEg, stacten faciat, metopiumque a Dioscor. et Paulo, ipinty Aiywritrrf, i. e. ^g. astu, (Pro napipiruty Valck. 
Vaide ab £g. diversum ponatun Sed meo quidem judi- ad Tbeocr. Adoniaz. p. 356. reponit wapetKvy :) tradun* 
do stacte et unguentum JEg, non parum inter se diffe- tur enim JEg. fuisse callidi et versuti : unde et o/yi/rrcd- 
runt : etenim unguentum hoc ex pluribus commix tis, i^iy pro vayovpyety dicitur, ut paulo post docebo. (Et 
puta cinnamomo, myrrha, et aliis constabat, ut patet e Alywriffrl, Mg. lingua, Herod, ii. 46. KaXierai be 6, re 
Theophr. de Odoribus: erat Vero stacte, uuguenti genus Tpdyps Kai 6 Hay AlyvTrrnrrl, Miybris: 156. Aiyv7rTi(rrl be 
omnium simplicbsimum, ut ibid, docet Theophr., quara ^AttoXXwp fiey ^ilpos.) Alterum adverbium est locale, ni- 
ex sola myrrha constitisse tradi^ Athen. xv. c. 15. mirum AlyvirrSybe, In £gyptum. Hom. (Od. p, 426.) 
Dioscor. ipsius myrrhae pinguitudinem fuisse scribit: Aiyvm-Syb' Uvai boXt^ily ocdy, Insuper ab Alyvrn^ 
■eque contrarium innuit ipse Athenaei locus, ubi tantnm sunt duo verba. Primum est Alyvimu^dt, neutralem 
asserere videtur Didymus, unguentum Mg, fuis«e ab habens signific. : declarat enim iEgyptios imitor : ut 
Achaeo pro stacte expositum, sed eo loci potius, interro- quum dicitur alifuis AiyvmA^ety 0<iivp, In loquendo 

Sntis instar de illo ambigere videtur." Gorr. Atbenaei ver- aut dicendo ^gyptios imitari, £g. linguam aemulari, 
sunt hvdCl'-Toff b' Aiyvirrlov fivpov fiyrifioy€Jj(i)y'A\ai6s ey (Lucian. Philops. c. 31. 'Eyij be irpoj(€ipnyaft€yos 7i)y (fipi'* 
AdXois<l>riffiy'**Iaapyvp6yT€sj^€ipaKvn'plovXl0ovdw<rovai Katbeffrarriy htippriffiy, aiywm(L^ft>y <ln»fyy, <rvytiXa<ra 
9;6trfiov, ')(pifiArwy r Aiyvm-ttay, M// irore, (l>fj(rly 6 ^{bufiot, Kar^buy avrov eh riya ytjytay ffKoreiyov oiiciiiiaTO&l Con- 
tily KaXovfxkyify araKtfiy X^yei, bia r^v fffivpyar, ^y els viv. c. 18. Kal ayaTraitrra avyKporioy bie^flXOey, alyvw 
A\y vTToy Karayo^ky^y KOfilie<rQai irpos TOvs^EXKr^y as, Ubi r«45wi' rj| 0u)Kjf.) Item A<yi/irTt<i^€«y dicunlur qui .^gyp*- 
Schweigh. " Sjg. unguentiy cum id genus aliis, meminit tios dolis et astu aemulantur, sen Qui ISjg, astutia et ver^ 
Antiphanes ap. Ath^n. p. 553. d. et Anaxandrides ibid, sutia utuntur, Qui dolose et callide agunC^ ut ^gyptii : 
e. et mox xv. 690. a.: irequens ^usd. mentio ap. nam ^schylo teste, Acivol ttX^icciv ro< /iiyxavcr* Aiyw^ioe : 
Theophr. de Odor." Cf. 1. ii. 66. d. iii. 124. b.) Et unde et Theocr. dixit xap^fwrciv Atyvuriori in 1. c. Memi- 
Aiyvmioy fvipoy XevKoy^ quod paratur liliis et aromatibus, nit huj. signiticationis Suidas Alyt/mdSecv exponens xok* 
fdeoque * mptyouvpoy nuncupatur, dictum alioquin et vov- ovpyely et KaKOTpoTrevetjQai : quo sensu et KiXcjcc^civ di- 
qiyoy fivpoy et Meybi^tnoy, (*' Eo saepe utitur Hippocr. in citur, ut docui init. t. ii. col. 5. b. (Aristoph. Thesm. 
lota yvyatKeitity xyoay/iarei 9, et lib. de Superfoet. appellatur 920. Oi /i', its vavovpyos Kavros efyai /xoi bowels, Kal 
elwbes, idem et fivpoy XevKoy simpliciter dicitur 1. i. itepl rovbi ris ivfji(iovXos* oIk hos ^rdXAc ^Hiywrid^er* a\X' Sbe 
yvyaiK, £0 vero antiquitus mulieres utebantur nimium f^^y b^trei blxrjy. *' Alyvmiaceiy hie est vox anceps : 
cutis candorem occulere volentes : appellabant autem, tam enim significare potest de iEgypto quaedam garrire^ 
etiaro alio nomine iraibipwra, ut auctor est Pausan." Tel loqui, quam JEg. versutiam et fraudulentos mores 
Gorraeus.) Gal. ap. Hippocr. Alyinrriov ff*nirovs seu b^p- imftari." Kuster. Schol. Aristoph. ad Nub. 1128. : Alyw^ 
fjiaros nomine accipiendum ait to evrovoy re Kal fiaXaKov. rca^ecv* to virovXa Tpdrreiy, Hesych. : Alyvimd$Mty* 
(3. de Fract. t. 29 ) Eidem ap. eund. Alyvmla arvmrf- KaKorpoTrevdfieyos, Eust. ad H. 741, 21. Od. 1494, 10. 
pill est fi (r)(i(m) Kai Tpi')^lris, (Franzius p. 41 6. edidit, Hesych. : Alyvimaafiiyri Kardirraais' oirrm eXiyfiri Wkp 
AiyxfWTlrjy trrvirrrfpiay' fjy btl Kal Z^^/oriyv Kal ^pttryitmy 'I<i»vwv. Pro Alyvimafffjiiyrj Cod. Hesychii Marc, teste 
oyofjidiofiey : Aid. TpKr^Kniiy : Gorraeus, a\i9Tov Kal rpiff' Schow, habet Alyvjrriatrfiiyos, G. Wakefieldius ad oram 
Xt^rov. Cf. Hippocr. de Ulcer, x. 3. 4. xii. 11. Ap. Hesychii pro KaTatrratris \egit KaTaKavffu, Certe Hederi- 
Aretaeum Acut. i. 9* describuntur Atyirma Kal ^vptaxa cus in Lex. : AiyvitTid^uf, aduro.'' Aiyvvridtrai 
^Xjcea, foeda quaedam tonsillaruui ulccra in Mg. et Syria Eustath. ad Od. p. 1484. interpretatur emKavaai, adu- 
frequentia, unde ^gyptia et Syriaca ulcera vocantur. rere. Etym. M. p. 29. 23. : Aiyvm-idSeiy ro irayovpyeuety 
Alyvuria " nom. est medicament! stomatici, quod babe* Kal * ffKvdpftnreveadai : p. 29- 18. Aiywrros — arifiaiyei vapa 
tur ap. Paul. vii. 14.: constat melle, oleo, resinaTere- t^ OeoXdyf Tiiy iLfxapriay, dts eyrefiOey, A'iyyirToy Tr^y trKv 
binthtna et croco liquefactis in cacabo : illius usus est in Opwirify Kal * btiaKrpiay hfiaprias, * Aiywrcavr^ Joseph. c» 
reliquiis inflammationum sub finem discutiendis. Est et Apion. i. 14.) Alterum verbum ab Alyvimos derivatum, 
Alyvmia pes&i nom., cuj. compositionem Paulus expli- est Alyvim6wy active significans, ^gyptium reddo, seu 
cat vii. 24. : constat melle, resina Terebinthina, butyro iEg. modo nigrum atrumve reddo : sunt enim ^gyptii ^x 
rosaceo vel susino, croco, quibus, inflammatio abest ardore solis nigriores. Meminit hi\). significationis Hes., 
aeruginein addunt. Est etiam huj. nominis Emplastrum Aiyvmiiaoai exponens fjLeXdyat^ denigrare, atrura red- 
Cephalicum Andromacbi, quod describitur ab Aelio xv. dere. Sic certe accipitur in sedario hoc, \p6ay bk rr^p 
13. Constat cera, spuma argenti, thymiamate, lana sue- tn^y ^los XduTt^y (ftXoyl Alyvwri^vei, (Aiytnrridaec ap. 
cida usta, aristolochia, thure, squamma aeris, stomo- Eust. ad Od. p. 1484. 27.) cutem tuam sol splendens 
mate, myrrha, opopanace, et oleo Sicyonio vel antiquo ; suis flammis .£gyptiam r^det, i. e. atram seu nigram 
eximiam habere inquit discutiendi et emolliendi vim, et more ^yptiorum |>eru8torum solibus." H. St. Berke- 
ulccra maligna ad cicatricem perducendi. Describitur lius ad Stepb. Byz. v. Aiyvuros p. 56. : — ^ Salmas. in 
paulo aliter a Gal. 1. vi. k. yeyri, c. 8. et 9. ex diversis Hesychii loco scribelldum censet, Alyvm-iitrac /ucXarai, 
aivL'toribus, atque etiam c. 12. ex DamocraCe. Alyvm-ia quod proprie significaret. Nigrum leddere, uti solum 
praeterea nom. liquidi coUyrii est ap. Gal. ic. roir. iv. 7. i£gyptium est ; nam non potest formari tale verbum ab 
ad callos et oculorum albuigines. Est et Alyinrciaf au- AiyvTrrios^ sed ab Aiyvirrof, et tali forma etiam ap. 
ricularis cujusd. compositionis nom., descriptae a Gal. n*. Phavorinum (et Etym. M. p. 30. 18.) legitur: Alyvr* 
TOW, iv. 1. Est et medicamenti nom. ad nervorum vul- r^aac. /jieXdyai Kal ewiKavaai, verum^ si scribendum 



cccvin 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp. 42^—429. 



esset AiyvTTtuftrat, libenter concederem illud ab Alyhr* 
rtos formari deberc." Verb. AlyvirrtSut in Lex. suum re- 
C€pit Schneider. Salmas. in Solio. p. 936. b. " A co- 
lore tincturas, quae ibi primum reperta est, ^(yiKas 
Graeci appellavere, ut Aljivas et Mavpovs a colore vultus, 
quod nigri essent. Etenini Aifivs antiqua lingua Gr. 
niger, ut et Mavp6s. Sic Aid(o\P nom. quoque Or. idem 
significans. Sed et A^yvnTos^ " iEgyptium," ut ait 
Scalig. ad Fest., " vocabant nigrum s. fuscum : Glossae, 
^gyptium. fai6y. In quo secuti sunt Gracos, qui 
Atyi/TTTtov, ftiXav vocabant. Graeci cum scirent ab ipsis 
.£gyptiis Njlum HITW vocari, b. e. fxiXay, Iffohvydfi^ 
verbo suo aiy^ioy reddiderunt. Sic quum scirent 
£dom ^pvdpoy Graece reddi, ab eo ri^y BdKatraav ipv- 
Bpaiay appellaverunt sinum Arabicum." Fallitur H. St., 
d^ivans adv. AlyvimaTX ab Myvwros. Imo descendit 
ab * Aiyfir/^w, quod verbum praetermiltere nort de- 
buerant Lexicographi. Sic a ♦ HekoToyytitrliia derivatur 

♦ YleXuTToyytiaiOTi, et Dorice Ylekovovyaanjtl, Apollon. 
xcpl evipprjfidroty MS. ap. Bast, ad Greg. Cor. p. pi.'. 
Ti ^io rov ffri iicftpSfieya {knipprifULra) d/ieiyoy fiynrioy 
dxo ^rifidrwy vaprrxdai, rj ical avyvir&px€ty ra pfifiara, Kal 

ravra rr&yra els 'rreparov/xeya, xai KaOws iiiro fitas vvSiv 
ylas Twy pri/iardty /i/a a^eboy icnl fi trv^vyia rSty ivipptifid' 
Twy. ILvXoySy re icai ro birfXXayfiiyoy rov hripprifiaros 
avybiriXX&x^*^^ '""pftf^orvntp, Ov yap iridayoy Trapa ro 
"EXXriy TO iWfjyi<Tr), fidXXoy bk vapa ro IXXriyletu. Uapa 
yovy TO Op4^ (Cod. rw bpa^) waXty bicu^opoy Kara Trfy Kara- 
Xrj^iy ov, oIk ay ro avro trapaKoXovOfitreiey ©p^rcorJ, irapa 
bk ro Bpfpcl^ rrjs ah^is irdXiv ^xofieyoy trv^vylas. Oihcjs 

ivet irapa ro butpl^ia biitptffrl, Kal * aioXitrrty l3ap(iapi0T\, */^jy- 
cori, * avpterrl, * (TKvdiarl, Kal lirel fiiraf to lacw avyeKomi 
€K roff lutyicia, J|f Kal ro avyoy ewtpprjfia arvfifJi€r€iXr/<l>6s rov 
ir6Bovs laarl, Kal ffa<^s 6ti grdXiv rb •|frfvtoTl rj> iwyi^w 
vapiKctro, * Aiyvirrioyeyfls, 6, ^, s. * Alyvrroyeytjs 

(yiyos), ^cbylus Pers. 34. lovviffKayris, Tlriyaffra' 
yitv AlyvTrroyeyris. Blomf. : " Sic Aid. Turn. Pors. 
Med. Barocc. Mosq. : ceteri AlyvTmoyey})s, synecpbo- 
nesi Atucis ignota: Suppl. 31. 'Etrfioy vf^ariiy AlyvTrro- 
yeyfl," . Alyvimoyeyt)s tamen Schol. ad Pers. habet : 
utnimque agnoscit Schneiderus in Lex. ^chylus Suppl. 
1 060. *0 fihfas Zevs dTToX^^ac FA/iov alyvmoyeyfl ftoi, 
(pro dxaX^^ai Turn, babet A7raXXa{ac.) • iEgyptilla, 
gemma nigri et coerulei colons, sic vocata, quod fre- 
quens in Mg, reperiatur, Plin. xxxvii. 10. Isidor. Origg. 
xvi. 11. AlyvTrrrjs ad Aiyinrros nihil pertinere vide- 
tur. " AlyuTTTTjs Hes. atyrrjs, affKaXafiurrris, Noxius, 
Stellio. Ita enim reponit Vilrinus pro 'AyvTrrijf, consen- 
tiente etiam serie alphabetica." H. St. Cod. Hes. Marc, 
teste Schow, habet: Alyvirrrjs* a^iyrrjs, 6 KaXol36rrjs, 
Lex. Rhetor. Sophist, ap. Bekkeri Anecd. Gr. p. 361. : 

• Aiyvrmjs' ffvfiorfjs, yofxevs. Voc. alyihtrris ignorat 
Schneideri Lex. Edd.] * 

* 'A/i/3p7)s, nom. libri cujusd. sacri; Scribit Hora* 
polio i. 38., "EoTt b^ -napa ro'is tepoypafxfiarevai (loquitur 
de Scribis Sacris JEg,^ qui dicuutur $<aijy Kal ddvnroy bia- 
Kp(yeiy) Kal fiijjXos Upa, KaXovfiiyrj 'A/i/3pr/j, ^c' npiyovtri 
Toy KaraKXiQiyra Aopiatrroy, Eilitum Kal fttfiXos, Upa kqX, 
'A., baud posse defend i, bene nionuit de Pauw p. 323., 
addens, *Afifiprjs baud dubie voc. /Eg. esse. Praeivcrat 
Mercerus, p. 185. scribens, nom. esi>e JEg., quantum 

conjicere licet. Non memini voc. 3XUBPHC alibi 
legere. Neque extat in Lex. La Crozii. Nihilo tamen 
minus recte habetur Mg,, teste HorapoUine, qui dicitur 
a Suida, ^aiyvjSiideus, KWfjtrjs rov UayoTroXirov yofiov, ypafi- 
^aricos, bib^at ey 'AXefav^pciy, ry ey Alyvirr^. Ad 
integrum HorapoUinis locum recte attendentibus, facilis 
nobis possit oriri suspicio, ex *ApPpt)s factum esse verb. 
'Afifipiieiy, ab HesYchio expositum OepaTreveiy ly to7s 
i€po7s. Sed interceduut Pauwius et Albertius, [cui *' &fi- 
flpiieiy pro itfipl^eiy positum " videtur, " ut &fipai, vel 
(ifipat potius, sunt Oepmralvai" G. quoque ad Afipa refe- 
rendum censet. H. St. in Indice Thesauri banc vocem 
agnoscit, nihil pra^tcr Hesychii locum afferens. Edd.] 

* Ego, non esse voc. Hebr., sed origine JE^,, 
deinde ab Hebraeis civitate donatam, existimabat Han- 
nerus Obs. Crit. §. 19., testante BKimbergo I. c. p. 17, 
18., qui tamen addit, aondum se posse induci, ut ei 
3uffragia sua transcribat. Inscriptionis Pbceniciae Oxon., 
quam post Barthelemium, t. xxx. Comment. Acad. Inscr. 
Vta'iB., et Swiotonuni^ t liv. A^t. Acad. Spient Loodi- 



nens., nova interpretatlone a. 1802, iOnstravit Akerblad,' 
vox prima est de qua idem p. 14. scnbit : Yoe. 

nihil aliud est, quam Hebr. ; sive quod Phc^- 
nicii anoc pronunciaverint, more JEg., a quibus hanc 
vocem accepisse Hebraeos ipsi Rabbini testantur ; sive 
quod illud finale hie fuerit omissum." Idem signifi- 

care videtur La Crozius Lex. v. 3(XH0R. 

* Arapotes. Plin. v. 10.: qui lacus, Marea, antea 

Arapotes nominabatur. Erat forte nom. iEg. HXPGS^ 

— n&OTII, Areh-phot, custodia occidentis. Vide 
annot. sup. p. 132. ex Epist. Forsleri p. 13. 

* "Apyovipts videtur nom. JEg, hominis, quern Dio 
Cassius t. ii. p. 1183. appelhit /layov Alyvm-toy, testa- 
turque, Mercurium aerium ab eo artibus quibusdanr 
magicis invocatum esse ita, ut tempore Marci Aurelii 
Imp. exercitus largiori pluvia recrearetur. 

* Astaroth, Jud. ii. 13. est vox ^g. 'f'C YPUIT, 
Venus ; si credas Blumbergo in praef. ad Fundam. L. 
Copt. p. 23. 

* Azazcl. Vox explicatu difficilior. Lev. xvi. 8. *' Quid 
obstat, quin bariolemur esse (voc.) i£g. V Marshamus 
Can. Chr. p. 205. Sed vide, praeter interpretes, S. Ra- 
vium in not. ad Shawii Itin. p. 400. 

* Boritb. Scrihit La Croze ad Jabl. t. iii, Tbes. £p. 
p. 172. : " Cogita quaeso, an vox jyn2> Jeremiae ii. 22. 
et Malachise iii. 2., non tibi videatur prae se ferre vestigia 
quaedam ^yptiasmi." Multa de voce, de origine Mg, 
nihil, Michaelis in Commentt. Societati Sc. Goetting. per 
annos 1758 — 176*2. praelectis, diss. vii,. et in SuppL 
Lex. Hebr. p. 229—232. 

Bvffffos, linum xylinum. Forsterum si audias, de Bysso 
Antiq, p. 9, 48^ 49. .£gypto debet vox originem, com- 

posita ex ec et artic. ni. mutata litera JEg. in 
Gr. B. Phoenicium vero nom. putat Michaelis in SuppK 
Lex. Hebr. p. 16* I., Persicum vel Arabicum Rekmdus. 
Diss. Misc. P. i. p. 212. BiJ<r<r6f, ov, 4, Lini quod- 
dam genus ap. Indos, teste Polluce vii. (75. Byssilndicae 
meminit Philostr. Vit. Apollon. ii. 20. : troX^y etyat 
TtHs fiera roy *Iyb6y Xiyov fnaly ky\tapiov, Kal viroS^fuxr^ 
fi^PXov, Kal Kvyijy, ovore Hoi' Kal fivtrff^ bk rovs ^ayepwi- 
povs alrCty.ipa&iy ktrr&Xdac ri)K bk fi^wov ^veadai b^ybpov 
ipatrly, hfiolov fiky XeiKri riiy fidtriy, irapairXi]eriov r^ 
crc^ ro wiraXa' Kal ^aOiiyai r^ jitiaff^ ^iitrly 6 'AvoXX^yios, 
eireibrf ioixe 0ac^ rpt/iwyi Kal h Acyi/Trrov bk *lybuy cs 
voWa rwy lepHy ^otr^ if flvaffos. H. I. Philostr. byssum 
confundit cum gossypio. Vide Strab. xv. p. 447. t 
Nearcho, et Eustath. ad Dionys. 11 16. Arethas in Apo-' 
calypsin c. 57-, ad Strabonis loc. respiciens, Toto^y yo^ 
fl fivaaos <fiXoi6s b^vbpov *lybiKov, els Xivoy KoreipyafffiiyffJ 
Hieron. in Ezech. c. 27. : Byssus in ^ypto quam 
maxime nascitur.) " Ex quo ra (3vamva <bdpri, maximo 
habita in prttio. Teste enim Plin. xix. I. Asbestino lino 
principatus in toto orbe datur : proximus byssino, ma* 
lierum maxime deliciis circa Elim in Achaia genito. Cuj. 
scripula quatcrnis denariis, ut auri, quondam perniutata 
se reperisse ait." (Fallitur Forsterus de BysbO Antiq. 
p. 5., affirmans Plinium solum haec de Bysso circa Elim 
in Achaia gcnita habere ; byssum enim Eleam cum b}*sso 
Hebraea comparat Pausan. in Eliacis, et flavedine differr^ 
dicif, quae major sit in Hebraea. Vide Pausan. v. 5. vi. 
2^. Theocr. ii. 73., eyai bk oi h p.eydXoiTOs 'ilfAaprevy, 
flvffffoto KaXoy trvpottra x^rQya,) Hesych. tamen Pvovov 
esse ait ypdifia ayrl rris vtryrfs irapaXapL^avofAeyoy^ qui 
fiviTffiya quoque exponit iropiftvpa, purpurea, (el ^vcaiyoy 
Topi^vpovy), ut Suidas etiam fivtraoy siguificare ait ^a/^iiy 
cr iropipi/pasy et (ivtrtnyoy* ro pOtTtrto fteP^fi^iyoy, Sed 
perperam uterque ; nec enim coloris genus est, sed deH- 
catissimi lini et diversi a purpura, ut e Luca etiam patet 
(xvi. 19.)> i wXoiitnos iyebibvffKero irop^^pay xal fiwwy^ 
(Prov.*xxxi. 22., *Ek bkfivaaov Kal vop^j&pas ly airy M^- 
fxara.) Sic. Exod. xxv. (4. Ka2 vAKiyOoy, Kal wopflpav, 
Kal K6KKiPoy bnrXovy, Kal fi^vaoy KeKXunrfiiyTiy, Kal rpiy^tu 
aiyeLas), et xxvi. (1. Aeira) a^Xa^os kK pvaaov KeicXjiaepi^ 
yris, {Kal vaKiyBov, Kal vop^vpcu, Kal KOKKtyov K&cXmafUyw 
yepovfitp), aulaea ex byssmo stamine (31. Kac iroiifaeif 
Karairiraafia If haKtvOov, Kal iropfbpas, Kal KOKtdyov kob* 
Xtittrfiiyov, Kal (ivatrov yeyrfff^iyris.y* H. St. ApO€aIjp8< 
xviii. 16. fl irepi^epXrifiiyii fivtrtriyoy tdi Tr6plfvpo%fVy 8Cr 
MvfjLa 9. Ifidrtoy, quod ssepe omittitur. Excerpta e McMh' 
chopulo MS. in Agapetum ap. Fabric. BibL Or. xii^ 



p. 429.] 



TEWATERI AUCTARIUM VOCUM iEGYPTIAROM. 



tccit 



p% 506. 2 Bvirtfof* no icdxiuvoy (idfifia, Srep Xiywai cScmtc- Dienti (novae Imperatrici) obviam effusae |unt turn aliae 
K&s iLKffitrov, Kai Xiyerai iLw6 Tod ftittiv rovs otrtrovs, f^yovy illustrissimae matronae, turn et Alexii quondam conjunx^ 
rovff 6^a\fiov£* Xeyerai hk ical to ic6KKiyoy iyhvficL^ fiuaaOt. indula byssina veste, ceterum auro et purpura ornata« 
£tym. M. et Zonaras : Bv^ra* ethos (ior&yfis, l£ ol Kal ra Sed ob colorem in byssino purpureum et njg;ricantem cum 
airr^s pa'rr6fjicyn ifi&ria, fivotnya Xiyoyrau Phavor. atrata videretur, quaenam ilia esset lugubri et magnifico 
et Zonaras: Bv^acFov* icdfcrcvoy. Hesycliii et Suidae in- habttu, percunctata circumstantes est." 2. Colqr oiger 
terpretationem non probant Sopingius, G. J. Vossius bysso inducebatur. Plut. de Is. et O. c. 39. : 01 iepeit 
Etym. L. L., Jo. Croi'us Obss. id N. T. p. 1 15. et Kuste- &XXa re ipHai aKvOfHinra, ical fiovy ii&j^pytroy ifiarlif ftikAyi 
rus, quoniam piffftros," ut aiunt, " non est colons, sed fivaaly^ wepifidWoyres, eirl xiydei riis Oeov beucyvow^u 
Itni genus," et aliud est byssus, aliud purpura, ut e Byssum candor maxime commendabat Apocalyps. »x« 
veteribus scriptoribus satis constat: male ergo ista 8., "Ira wepipdXijTat fivvaiyoy KaOapoy Kal \afiirp6yi 
Suidas confundit." His similia scripsit Hoffmannus, qui 14., 'Eyhebvfiiyoi fivo^ivoy Xevrov kqI KudapSr, The- 
in Lex. Universali Lucae locum attulit, et subjungit: mist. Or. xiii. p. 301.: Kal clboy iyi» iyayjfps iy rf 
^' Unde colitgitur a purpura vestem byssinam distinctara a^ei tov 'Avtioxov &yhpas lovovy Kal *EKpardywy 
fuisse, quod notandum contra veteres Gramma ticos, qui iL<^iyfiiyovs avy KijpvKeiois, Kal ypdfifiara iLp^aHa fiitovf 
^ssinum colorem purpureum interpretati sunt." ** He- Xci/i^ lyeiXiyfjiiya. Tertull. de Cult. Fern. c. 13., Vestite 
sych., Suid., et Etym. M./' ait Forsteriis de Bysso p. 3., vos serico probitatis, byssiuo sanctitatis, purpura pudi- 

byssum de colore purpureo intelligunt, sed certe fal- citiae. Eucber. Instruct, i., Byssus castitatis vel conti- 
kmtur: id probabile videtur, temporibus quo vixere, nentiae candor. " Quaeritur autem non immerito, nura 
byssum pro colore usurpatam fuisse." Byssus de co- byssus natura nascatur alba, an arte candor ei concilie- 
lore purpureo," inquit Salmas. ad Tertull. de Pallio p. tur, ut comrouni lino? Braunius, p. 131., ' Byssus na- 
219., "etiam exponitur a quibusdam, a flore byssi vel tura est alba et candidissima.' Sic Rabbini. A. Esra Ex. 
lini, qui purpurei coloris est.'' Vestes mollissimas ac xxv. 5. ' Tenuis est et alba et non tingitur.' At Pausa- 
tenuissimae," ut scribit Pitiscus Lex. Antiqq. Rom., "ex nias de bysso nondum laboratar *H ci (}4airos ii iy r§ 
ilia lini specie pretiosisiiima conficiebaiitur, et hae, quo- "HXei, Xem-drriTos fiky tycKa^ ovk hirohei r^s ^Efipal^y, 
niam pretiosissimae, et, ut dixit Plin. xix. 1., niulienim itn-l bk ovk ofwiias ' ^avdti." (Vide Philostrati loc* 
deliciae erant, ideo ferme purpura tegebantur, quas res supra laud.) " Alii colorem ipsi aureum tribuunt, Ca« 
veteres grammaticos in errorem impulit, ut byssinum saubonus Animadv. ad Athenasum p. I73. ' Byssi color 
colorem purpureum iuterpretarentur." " Purpuream ali- ut auri, sub flavi genere continetur.' " (Jul. Scalig. 
cubi nasci, autsuccum fundere purpureum, quo infician- Exerc. 325, 13., ' Byssinum aureo proximum statuunt a, 
tur, et tingaiitur alia, legere non meroiiii, praeterquam bysso lini genere : nunc quoque e sericb crudis quid-, 
apud Grammaticos, quos de bis rebus decidentes facile dam simile texunt.' Antonius Thylesius byssum ait 
nemo ferat. Sic hvatroy ypufia, colorem (purpuras) ex- coloris fuisse pene aurei.) " Rectissime Bodaeus : ' Va- 
plicat Hesych., et Suidas, Bifaa^ (iefiafifiiyoy, bysso riat color byssi pro ratione soli in quo nascitur,' Com* 
tinctum. Bisetus in Aristopb. de amorgide, 6 kmtv eJbos ment. ad Theopbr. p. 426." Ol. Celsius 1. c. Lapi^i 
yf^uffxaros, Bfioiov fivtrfff. Notatus bic error ab H. Steph. asbesto byssi vel lini appellationem veteres applicuenint, 
et iEmilio Porto." 01. Celsius in Hierobot. t. ii. p. 178. quod et ipse in fila contorqueri et texi possit: bine autem 
Sed omnes hi critici bodiemi in magno versantur erroret factum, ut materia ilia, quae minera est, pro bysso vel 
cum Grammatici veteres sic exponendo minime errcnt. lino accepta sit a multis. Sed distinguit evidentissime 
Verum vidit Bocbart. Geogr. S. P. 11. 1. i.e. 14. p. 415. : Plin. xix. dum lino asbestino principatum in toto 

Amorgina {&/ji6pyiya) pro purpureis ideo sumi suspicor, orbe adscribit, proximum byssiuo." 01. Celsius 1. c. 

3uia colore purpureo plerumque imbuebantur ; qua ipsa Cum serico byssum aliquando confudisse Gr. et Lat, 
e aausa byssus quoque pro purpura usurpatur." Byssinae scriptores, res est manifesta, ut Strabo xv. p. 987. 
vestes non " purpura tegebantur," ut censet Pitiscus 1. c, ed. Falc, e Nearcho : Taavra bk Kal to. <nfptKa, ix rivwv 
sed in6ciebantur. Aliud est, quod intactum praeterire ^Xoiwv ^aiyofiiyris fivaaov, Cf. Eustath. ad Dionys. \\l6. 
pX religio," inquit Bochart. ibid. P. r. 1. iii. c. 4. p. 156«, et Salmas. in Soliu. p. 212. a. Eucher. ad Salon, c. 3., 
byssinas sc. vel e bysso vestes, quod genus est lini tenu- Byssus genus serici grossioris pariter et fortioris* De 
issiroi, purpureum colorem non raro imbibisse : unde in bysso plura -vide infra ad v. vripiKoy et ^fifiv^. Dicitur 
Scriptura toties (vide ioca ab H. Stepb. supra laudata) non modo ^ (}v<rffos, byssus, sed et to (iiiaaoy, byssum, 
byssus et purpura, vel pur|>ura et byssus pro purpurea quauquam Lexicographi banc formam non agnoscant. 
bysso per figuram bia bvoly : atque inde factum, ut Suidas : Bvafftyoy fivefff fiefiafifiiyoy. Sic locum 
byssus pro purpura sumeretur, et byssinus pro purpureo." citat Vossius Etym. L. L. nescimus qua auctoritate fre*' 
Cf. Schleusner. Nov. Lex. Gr. Lat. in N. T. Induceban- tus ; Kusterus enim edidit, hvamyoy fiiifftr^ fiel^afAu^yoy, 
tur autem bysso varii colorcs. 1. Purpureus. Hunc cocci de lectionis varietate nihil monens. Diaerte tamen Stepb. 
mixtura elegantiorem fieri, docet versus Empedoclis ap. Byz. v. Byff6s: T6 fiiy toi (^vaaosdtiKvKoy ^apvyerai^ k^ft ol 
Plut. de Def. Orac. c. 41. : "AXXa yap ^tXXocf oijceia Kal fivaatyoy. Gloss. MS. in Proph. ap. Bielium in Lex., T^ 
itp6<r^opa, KaOdwep rffs fiky iropt^vpas o Kvafios (f. 1. x^^os), fi^traift' T^fivatrlvf. Isidor. Origg. xix. 27* : "Byssum genus 
rljff bk- KoKKov TO ytTpoy boKcl Trjy Pafpr/y Ayeiy fiefAiyfiiyop* est quoddam lini nimium candidi et moUissimi, quod 
/Suroy bk yXavKtis KpUov KaTafii<ry€Tai, itt 'EfiweboKXiis Graeci papatem vocant." In v. papatera mendum est : 
cipiyare. Empedoclis versus corruptus est, quem ita citat i^g« Papaverem : Graecis enim filiKtity non solum notat 
01. Celsius 1. c, BvffiT^ bk yXavKoio KpoKov cara/i/cryerae papaver, sed etiam textum byssinum s. lineum. Heaych* : 
ayGos. De croco ad tincturas usurpato vide Spanb. ad ^^rjKtayes' ra r^s vlyyris vepimit/iaTa (rpvxj^fiaTa), koI tUv 
Callim. H. in Apollin. 83. Sturzius ad Empedoclis ofioiuy, Kal fjiipos, Kal i^^a^/ia (^vaaiyoy. A pinnaruni 
Carm. 293. legit, Bv(r<r^ bk yXavK^ to kp6kov KaTafiltr- capillitio et molli lanositate tenuis vestis fi^Kuy appellata ; 
ycrac &yBos, " &ydos, h. e. color, necessarium videbatur nam et neba tur ejusmodi pinnarum vellus, et vestes ex eo 
lit adderelur, et poterat illud nom. facile absorberi a seq. texebantur. Inde vestis papaveraca ap. Lucilium et Plin. 
wf." Idem Sturzius in Addendis malit, Bvtrtrf bk yXavK^ Vide Salmas. in Solin. p. 792, 3. et Vossium Etym. L. L., 
K&^Xov KaTafiltryeTai aJfta, ut jroyXof sit niurex, ut in ^t nos infra ad v. fiijKkty, *' BOtrertyos, Byssinus, qui 

Naumacbii monitis nuptiaUbus v. o2., Ec/iara b' elvaXirit bysso est, 6 €k fiv<r<rov, ut vpom^aXaia pvtraiya xa- 
ipyOaiycTai alfian xdxXov. Sed fortasse rectius scripsis- paXovpyij ap. Athen. vi. (255., et 257.» rHy fivtrtrly^ay 
set, Bvtraos bk yXavK^ kokkov KaTa/n'oyerai AyOet, vel Bvtr- ttpooKef^aXaliay.) Sic fivatriyri triybwy ap. Herod, ii. 86. 
«y bk yXav!:6y k6kkov KaTa^iffycTai avdos. Kp6K0Vf koxXov, et fivtraiyoy if^kpos (Sophocles) ap. Pldt. (rcpl 'AptTijM k. 
mKdKKov legas, Plutarcbi et Empedoclis- sensus dubio Kojc/asc. 2.) .£scbylu8 Sept. c. Theb. 1041., KAiry. 
procul est, purpuram s. byssum mixtura cocci s. con- ^^poi/tra /3v^<r/vov ire^'X^/iaros, Pers. 129. Bvaaiyou b' ^Ry 
chylii elegantiorem fieri. Plin. ix. 38. de purpurarum vinXois irian XaKUj Eurip. Bacch. 8I9. XreiXa/ wy 
succo : Buccinum Pelagio adiDodum alligatur, nimiae- li^tpl yoityrl pvatrlyovs vkwXovs. Plut. de Pythiae Orac. c. 
qae ejus nigritiae dat austeritatem illam nitoremque, qui iv. : Tf yap, elrev, iS £^€, KwXvti tclvto etyat koI Xewrw^, 
quaeritur, cocci : ita permistis viribus alteram altero ex- Kal wvKyoy, Hiairtp ra (rqpiKa Kal ra. fivtrtrtya T&y v^avfik* 
citatur aut astringitur." ix. 41. " Quin et terrena mis- rmv, e^* iy koI "Ofjuipos etwey Kaipoeioty b' odoyHy inn- 
cere, coccoque tinctum Tyrio tingere, ut fieret hysgi- eifieTat vypoy ikawy, iybtiKyvfieyos Tfjy iiKpifkiay Kal 
num." . Plin. xxvii. 10.: " Glauciou gran u m ba bet cro- XcTroriyra tov if^vs, r^ fw) wpoafUyeiy t6 tXaioy, AXX* 
cei coloris:" recte ergo yXavKos KpoKos Eii^>edoclem. kiroppely KatiLir(^a6aiyeiy t^s wwKy^rtirot, ob bliiatf (lege 
Cinnamus Hist, Jo, et Man. Comnenorum p. 36. " Ve- cum Wytteub., oh bulvtis.) ** Ap. Plut. in Apophth^ 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. OR, OBVURUM. [P-4ag. 



(T. I. Pt. ii. p. 691- ed. Wyttenb.), Parysatia UiXeyt 
for {irpos) fiaviXia fxiXKoyra fiera irapptftrlas ^caX^effdni» 
fi¥aaiyots ypfioBai p>i^aai, admonens libertatem inloquen- 
do temperandam esse lenitate quadam, et aspeiitatein 
mollitie ; nisi potius fivpvivon legendum, ut quidam habent 
Codices, ut veltt regem a verbis liberioribus ad scuticas 
et flagra devenire, i. e. verbera : fuit enim Parysatis 
animo iracundo et fero vindictaeque cupidissimo» ut patet 
ex historils. Gael. Rhodig. xii. 39. (xxiii. 7.) fivtraivovt 
Xoyoi^ esse ait Verba quae sublimitatem habent ac nito- 
rtm, ut Pbilepb. quoque fivatriyots pli/jtaffi in ilio Plut. 
loco interpr. Gravibus atque oruatis verbb.^ H. St. 
Byssina verba sunt^ ut exponunt Ol. Cebius Hierobot. 
t. ii. p. 177*» Gesnerus Thes. L. L. h. v., et Forsterus de 
Bysso p. 46., mollia, blanda, mulcendis regum auribus 
apta ; mollitia enim omne byssi genus excellebat. Aris- 
topli. Nub. 911. *F6ia fi' eipfiKos (ubi Reiskius male con- 
jecit tlpKos^ ab etpu, necto,) Rosas mihi nexuisti. Pro- 
verbium ad eos, qui dicunt quae grata sunt : cf. Schol. 
et Suid. V. pobov. Lacianus Here. Gall. c. 4. t. iii. p. 
84. : OCrv yk toi ical row N^oropor vfiiv awoppel iic rfjs 
yXunrrfs to fjii\t, kcu 01 iLyopjfral twp Tpuiav rrfy ora ri^p 
Xgipt6e<r(ray d^ta^iv evavBii nva* \e(pia yap KaXetrai, eiye 
fUfivfifiai, ra ayOri. Respicit ad Hom. 11. y. 152. De H. 
St. errore v. M. Maittaire ad Plut. Apophtheg. p. p8. Edd.] 

[*' hv9(rof€Lp€i Hes. exp. fieydkoipapei, forsan tamen so- 
nat potius fivatrivoy (f^apos iybetvfiiy^J* H. St. Sopingius 
pro fivaao^apti reponit fiv<r(ro(iapfi, Hesycb., hvtrffO' 
l}apii* fLey&Ka, airo rHy Karai^rpopkyuy eh fivBov bid ra 
fidpri, Kusterus glossam banc sic refingit : Bv^aoliapeV 
fieyaXofiapeu , Edd. 

[Sub V, flv^tros, lini genus, H. St. ponit fivtraof to yv- 
vaiK^iov alboiop, pro quo Suid. habet fv&proy in KpiOi), 
Schol. Aristoph. ad Pac. 965. : Upos Trjp npiBrip irai$€t, 
fri TO tQp itvbptiip aiboiop icpid/jp IXcyov, to b^ yvpaiKeioy, 
Dvatrop. Marcus Argentarius in Epigr. Anal. t. ii. p. 266., 
fiv9<nf Twro vepttTKeirdffiit (tovto SC. ir^s, quod ostendebat 
femiov). Sic edidit Jacobsius; Albertius tamen ad 
Hesycb. scribit (ivtrtrf : " Bvfftros/' inquit, " vel idem est 
cum Hesychii Pvttos" (Ruttos* yvyaucos td^tov), " vel 
cum fivdos, pro quo sup. (iv<ra6s" Bvrros^almasio ad 
TertuU. de Pallio p. 123. est i. q. Mvrros. "Mwrro* 
tiesycb. to yvpoucciop fwpiop,** H. St. Sic, notaiite Sal- 
naa. ibid., fivpfjui^ fivpfirj^^ fivtrra^ fjivarnL fwXyot /3oX- 
y6s, Lat. bulga, fiiXXeiy fiiXKety, (iefifipdbes fi€fil3pab€s, 
m<ca /3^ica, unde becum pio comeo rostro, /Saara /mtrxa 
Lat. masca, fiafifia, /Sd/i/ia. Satyricum signum, pu- 
dendum subiectum instar Satyrici* Hinc Mcetinum, et 
signum subrectum pro eodem in Lucillii versu. Nam 
quid Mcetino, subrectoque buic opus signo ? Perperam 
autem Moetino pro Mcetuno scribitur : nam Muttunus, 
vel Muttonus vemm ej. nom. Gr. /apttos, et fivrritp fivr- 
t&po% (Voc. ^MvTTktv H. St non agnoscit,) unde hie 
muttonus et muttunus. Tertulliano, Sterculius et Mut- 
tunus. Ita legit in Lucillio auctor Glossarum: Mutto- 
nus. Yipo^oKAptop iSis AovkIWios, Sed fAvrros Gnecis 
ro yi/vacicelov significat, non to iLpbpeloPf quum tamen 
uiuttunum et muttonum ex eo Latini pro virili tantum 
usurpent. Hesycb., Mvttos* to yvpaiKclop, Numen erat 
ripiaT&bes, Muttiini Tuttuni nomine, Romanis matro- 
nis cultum, quod utriusque obscceni appellationem 
videtur habuisse. Male ap. Festum scribitur Mutini 
Titini, pro Muttuni Tutuni. Arnobius iv. * Etiamne 
Tutunus, cuj. immanibus pudendis, horreiitique fascino, 
vestras inequitare matronas, et auspicabile ducitis, et 
optatis.* Ita vetustissimus liber Regiae Bibliothecae, non 
MutunvB, ut vulgo legitur. Paulo post vetus idem liber 
habet : ' Suppliers, hoc est, uno procumbimus, atque est 
uno.' Qus cum inquinatissima sint, sic constat emen- 
danda: < Supplices Mutuno procumbimus, atque Tu- 
tuno/ Sic duplex ejusdem Dei nom. Mutunus, Tutunus. 
Ex utroque obscoeno videtur appellatio composita. Mi/r- 
rof Siculum, vel iEolicum pro fivoTos de pudendo muHe- 
bri. Inde fivrrijp fivrT&pos, et Lat. muttonus. UoffBfi 
et TooB^p, qui ingens habet virile, iEolice TroSOwy iroeSv- 
vos, inde Lat. Puttunus et Tuttunus : nam t et p invicem 
permutabant tarn ^les, quam veteres Latini. Utrius- 
que igitur sexus pudendum habuit hoc numen, vel certe 
utriusque pudendi simulacrum eodem sacello consecra- 
tum. Ideo promiscue muttunuro, muttoniumque pro 
yirili usurparunt ; et fortasse in versu Lucillii utrumque 
designatur, ' Nam quid moetuno subrectoque huio opus 



signo V Nam racstunum pro nuliebri posuit ; sabrcetoni 

signum' pro vurili. Utrumc^ue &ptI tov wpoPaaKaviov ap, 
veteres, et arcendo fiiseino m usu fuit." Salmas. in Salin« 
p. 220. Ceterum ad voc. Bvrrof pertinere videtur £4- 
fivrros. '* lAfivTTOs ap. Hesycb. de quodam toosuras s« 
rasurae forma, s. de pudendo muliebri," H. St. Uesycfa. : 
2a/3vrros* elbot fyp^ati^ eif KaXkbtrtffftop, wmpop bk toU 
wii»yktyos, j) rjjfs ice^aX^f, &iri\oP' rivc; bk, to yvpauceior^ 
Pbotius : Yj&.(yvTTOi' to yvpaiKtiop aibolov^ Airo row var- 
Tcadat Kai fiveaSai, its xai aiSii (Cod. D. tram}, recte). 
£tt/3vm|£* lvpfi9€iMis elbos. Pro £a/3tfm|s Schleusnerus 
Cur. Nov. in Phot, reponit Ia/3vrros. Photius alibi pro 
iafivTTOs habet JAflvrra s. Xa/3vn| : J^pafiop' ro yvpoi* 
Keiop albolop 01 Ktifiucol KnXovffT, xal Ydimjp (Hesycb. 
aaxap, sed Suidas quoque habet aaiCTap), arac lafivrrop 
(Cod. D. va^ihrp^ : Suidas, <rd/i/3uroK,) koX 9&<iPOP (Suidi 
ak\rivop\ Koi ravpoPf Kai ertpa iroXKd, EoD. 

[Schneider us in Lex. : *' Bt^^riros— die Seide von Pinna 
marina, wipprf." " Sed usus ille huj. vocabuli, qui multaa 
saepe confusiones peperit," notante Scb weigh, ad Athen* 
iii. p. 89. c, nonnisi recenliorum quorundam inventum 
est, leviter corrupta et perperam accepta ista ap. 
Aristot. scriptura deceptorum.'' *' Quod me pene 
fugerat, ad pinnae lanam," ut scribit Bochart. Hieroz. 
L. ii. c. 45. P. i. p. 490., multi referunt Aristot. 
H. A. V. 15., At bk vtpyai opdal ^vovroi ix rov (Hmw €P 
ToU dfAfiktbeai, Kai ^^opmbeffi, quae Gaza ita reddidit. 
Pinnae erectae locis arenosb coeoosisque e bysso i. e. 
villo, s, lana iUa pinnali proveniunt. Scaliger (|uoque. 
Pinnae surrectae enascuntur e bysso in sabuletis et cceno, 
Et Rondeletius, Pinnae e bysso proveniunt." (VilLe* 
brunius, quem roerito castigat Schweigh. 1. c, Mais lea 
piunes s' attachent droites par leur byssus.) " Sed 
Gesnero id suspectum est. 1. Quia pinnarum villus non 
appellatur byssus uspiam, sed lana, aut vellus. 2. Sive 
byssum, aut lanam appelles, ex eo villo pinna non pro- 
venity sed potius villus e pinna. 3. Byssus pro lino femi« 
ninum esf ^ (sed vide loca supra laudata) : " itaque dicen« 
dum fuisse eic Tfisfluatrov, non cic rov ^vmni. 4. Proxudei 
mutato accentu, legendum contendit Ic rov fivamm, i. e. 
e fundo maris proveniunt" (Camus in sua Historiae Anima- 
lium Aristot. ed. p. 272., Les pinnes naissent droites da 
ibnd de la mer), qui l^re pinnarum naturali^ est lo^us. 
5. lude est, quod Atbenaeos (I. c), hunc ipsum locum 
Aristotelis leferens, pro he rov fivamm habet €k rov fitSaiu^ 
e fundo. Et de pinna didt Oppian. Hal.. iL 18dl, 
"OvTpoKov al fivdias fikp $x.€i xXi^iccw, Testa qaidem pro* 
fundas maris plagas obtinet. Et 'Nicand. Alex. 391. 
qnaedam editiones sic legunt, Yiymbdka 6vKi6€rra, fioBon 
&Te lUoKerai &Xfjirjs, Animalia in alga o^ntia, qavque 
pascuntur in (undo maris, i. e. pinnae et conchae rdi- 
quae, quas recenset continue post" (Falsa est haec lectio» 
de qua silet Schneiderus, qui sic edidit, "Otm re werpt/fv 
ror VTTO p6yOoi9i daXAaaris Ky^tbaXa fwu6epras iiel vcjpi- 
PoaKerat ky/io^s. Scholia : Kai xmrh rows f vrciSems 
dy/xovf, o IvTiy aiytaXovs, ifcpt/UtrKerai KPiStbaXa, co^Sco^ 
icai ra roiafh-a.) QuibuB rationibus cum videatur vir 
doctissimus etiam ab invitis assensum extorquere, miror, 
c^r Casaubonus 6 ftiyas (ad Athen. 1. c.) inter utramque 
hanc sententiam haereat ita suspensns, ut nesciat cui se 
addicat. Ego ut rem certam assero, Graecos vetustiores 
nihil scripsisse de lana pinnae, nec ejus meminisse qoeiH 
quam ante Jubam et Androsthenem, quos pare^, ant 
suppares fuisse putaverim. De ea saltem ap. Ctesiaia 
nihil extabat, nec ap. eos, qui scripserunt de rebus 
Alexaiidri, quos Strabo, et Diodorus diligenter evolve- 
rant. Nec ante Procopium Graecorum uUus est, quod 
sciam, qui vestis meminerit ex ea materia confectae« Sed 
Talmudici doctores, qui Babylone degebant, de merdbus 
Indiae sui temporis potuerunt citius et certius edoceri* 
quam Graeci." V. Salmas. ad Tertull. de Pallio p. 
21 87— 20. Fallitur Salmas., ibi dicens, *' Lanam nemo 
unquani byssum appellavit, aut appellatam legit.'' Isidor* 
Origg. xix. 22.: " Byssina Candida ex quodam genem 
lini grossioris ; sunt et qui genus quoddam lini byssam 
esse existimant.'' Loctw it mendo cubaie recte suspi* 
catur Forsterus de ByaM» p.4., cui repooendom videtur, 
' Sunt et' qui genus quoddam lane byssum esse existi* 
mant.' " Isidoms enim. jam observaveiat bysaum esse 
confectam ex quodam genere lini: haec praetma oor* 
rectio fit magis probabili$, si considered veAia J. PoUadt 
vii. 17*f KcU Kai ra (iiiw^va, nu ii p/6a<ro9p rl 



pp. 4S*-4S£.] * TEWATERI AUCTARIUM VOCUM «GYPTIARUM. ccan 

cKot ir«p' lySois- «8i| U ical trap' ' Alyvur/oit M {vXov rl yoX^ n galea, sic a inii^ kvv^ rynea." M. Mirtiniui Lex. 
ipiQv ylyytrai/' Scd PoUocis verba, (quae male accepit philolog. Edd.] 

Ol. Celsius 1. c.) notante Salmas. ibid., non ad byssum, * Damanhur nom. est plurium urbium iu JEg., tette 
quam Pollux in sequentibns a lana aperte distinguit, sed Abulfeda in Descr. Mg. p. 8. Cujus originem esse Mg., 
eriozyion s. gossypium refeienda sunt. " Uno eodem- suspicatur Michaelis in notis p. 44., adjungens, admonilum 
que capite," inquit, *' tractat Pollux de bysso, de se esse a Woide, nom. Coptice scribi oportereTamanhur, 
eriozylo, et de bombyce: illi capiti male titulus factus give 03IX nlultis pra^figi vocabulis, 

$«t ab miperitU, irepl fivmriyuy, quasi SC. et bombycina nificare locum, bdeque fieri, ut varia nomina Geo- 
bymmpxm uomine "»«aiilur, aut gossypina quod ab- . ^ g^Q YP habere notionen. 

surdissimumes Ph.lo.tratus tamen cuj. iocumj'- Seiendi; ergo M.nhur esse posse locum horrori.. 
tegrun. supra attuhmus dubio pr«:ul by«um coufaod^ j^^^^. l^^. Damalihur etymologiam feic 

cumgossypio. Conr. Gesnerus.Salmw.us. Bochartus. exploratamque. Woideanam vefo. a MicbaUUs 

«tSchwe.gh«u8eru.d.cuntp.nMrOm lanam aut comam ^^^^^J^ nuUo preW a»timandam esse, per Uter» 
nusquam appellan l>y«um. At ^-V?''^*;^ mecum communicavit Akerblad, cuj. annotal^nem ex- 

vestem ex lUa lana confectam (iv^^ivoy 6fa,,.a appellavit : ^^^^^^ ^^^^ ^.^j^^.^^^ Michaelis. urbem Damanhur, 

5 supra. 'J vr ui:^ cujus 1. c. meminit Abulfeda, non esse Hermopolin par- 

• Gossypiun,. Imnm xylmnm ST^h?.™^™ vam, quod volunt Sicardus e d'AnvUUus. sed MeneU^m.. 
XIX. 1.: "Supenor pars /Egypti in Arabiam vergens ' ^ c*^k^ « t,rc ' 
^ignit fruticeiT quem aliqui Gossipion vocant, plures P- l^^^' 

Xylon, et ideo lina inde facta Xylina. Parvus est, simi- * Etham, locus ad mare Arab. Nom. in Hebr. 
)emque barbat» nucis defert fructum, cujus ex interiore Codice scribilur DIMk, ab interprr. Alex. 'OdJi/i, Ex. xiii. 
bombyce lanugo netur. Nec uUa sunt eis candore molH- lo. Creditur esse £g., scriptumque HXTIOU* et 
tiave praeferenda. Vestes inde sacerdotibus ^gypti significare to iripas rfis eaXdercn/F, terminum maris. Ita 
^tissim»." Compositum e tribus vocibus iEg., R III C Forster in Epist. p. 3 1 ., Niebuhr Descript. Aral^iae p. 408*. 

I TTII^ u I r TTTI^P k Rosenmuller in Schol. ad Ex. I. c. Quibus omnibus lu- 

■sepulcrum, UiO arbor vel lienum, llltJV^ byssus, * i » i.i j 7^ w \ 

Jde Cossipi^, deinde scripturCo sipion, proprii sig! pn«tulerat Jabl. de Gosen^p. 58. ubi plura suo 
nificaus sepulcri arborem bywinam, vel arboiem ferentem exemplo adscripsit, qu« m nova libn editione uivenientur. 
byssum sepulcralem, ['quia sindones byssinas, in fescias * EXgov0iF, nom. urbis inter ^g. et Cyrenen, teste 



I coa« 



eoncisas iEgyptii in condiendis corporibus adhibebant.'] ?*«P*^- ^y^'\ ^d quem mhil notarunt interpretes. E c 

Ea est scntentia Forsteri 1. c. p. 71. [" Interiorem gos- J^ctura Semlen in notis Germanicis ad Plut. de I. et Os. 

sypii lanuginem vocat bombycem, quam sequior ^tas p. 251., Elbonthis est nom. iEg. ejusd. urbis, quae Gr., 

inde bombacem dixit. Verba ilia desunt Plinianis exem- appeUatur 'EXe^«Kr/yy. Multa de Elephantine narrat 

plaribus, " Similemque barbat« nucb defert fructum.'^ Herod, ii. 28—32., adjungens c. 32., nonnuUa sc acct- 

Sed habent ttntum^ Parvus est, cujus ex interiore bom- P'*^^ * Cyrenaeis. 

byce lanucetur. Forte, lana netur. Pro iilis autem, * "E/u/Ji^s. In lapide literato ap. Gmter. p. cccxiv. 2. 

Nec ulla sunt eis candore, moUitiave prseferenda, sic H lEPA TASIC TuiN IIAIANICTmN TmN EN PiaMH 

iidem libri exhibent, Nec nulla sunt cum candore mol- MOC HAIOY METAAOT CAPAHIAOC— ETEIMH- 

liore pixfora. Quae depravatissima esse omnes vident. CAN EMBHN IIP(M>HTHN ELATEPA THC IIPOrE- 

JBgo sic emeodanda esse video, Nec ulla sunt cum can- FPAMMENHC TASE^C k, X. Vix dubium est, quin 

dore molliora et spissiora. Quae indubitatissima correctio Embes nom. JEg. debeat haberi. Forte significet Sacer- 

est. Non solum mollitie et candore praecipua lana dotem et Prophetam ^g. consecratum fietae, de quo 

xylina, sed etiam spissa est. To ndxos eidem quoque numine supra p. 52. 

tribuit Pollux i-H^ Si ral irap* AiyuKvioa &ir6 ^liXm, n ^ ^EpixBdytos nom. est Regis Athcn. sed gellte iEg. 

ipiov y/yKcrai, ov r^iv ecr^^a, Xiv^ &y us fxaXXor ^a/i| q^^ ^ causa originem in lingua JEg. qwesivit Scbmidtitfs 

-^poaeoiKiyai, v^y tov irdxovs, earl yap waxvripa. Ita Comment. Soc. Antiq. Londm. V. i. p. 246. 
legendum ac distmguendum. Lineae sunilern esse ves- .^e^ ^^.^.^ Hesych. interpretatur yfjy, additque. 
tern dicit, qu« ex gossypn lanugme texitur msi quod s.t ^ JJ^^te sic dictam esse. ^eph. By J. V. Aiy^os 

^P''''^J^^^^?P'^^^' ^'^"^^^J^ mollmem lini pecu- 'Eo.oviJ.co., quod defendit^Berkd. Aliis^ef 

Jiare habet ro Travos gossipmm, quod non inest hno. "r^"- M'A««9t''^''»» 4""" tocuu.i. 

Hocest. quod dic'^t Plimus. " Salmas. in SoUn. p. 209. 1'""? "i ".'?'^p "'T ' Coi«ectu« Re.sk,. s. pro- 

*^ ^ baretur, legentis £p/iO(rxo/vto(, non foret difficile ad judi- 

[Hue referenda est vox • Gossampinus. • Gossimpinus, ^'?<*V."V ^pj^.' ',^f"''rl*' 

8. iG08sympinus. de qua Plb. xU. Jolet 11. "Tyh '^j'^'^i^V" P' ^S^' Com- 

insulae exceisiore suggestu lanigerae arbores alio modo« paren ur ic p. 400. 

^uam Serum. His folia infoecunda: qua, ni minora EW*^.Vinum. Usus ea voce est Lycophr. 579-, Epir«- 
essent,. vitium poteirant videri. Ferunt cotonei mali am- ''^ peSeev, iji' iXo^alov Xliros. Ante earn usa quoque est 
plitudine cucurbitas, qua maturilate rupta ostendunt ^PPno, poetria Lesbia, ap. Athen. il 8. p. 148. ed. doV., 
ianuginis pilas, ex quibus vcstes pretioso liuteo faciunt. '^/^^ ^' ^^^^ V**** ^eoU oiyt^riwer. Ubi maiim ^h^. 
Arbores vocant gossampinos, fertiliore etiam Tylo minore, [I» Schneiden Lex. legitur ^piris : qua auctontate h^tm, 
quadistatX. M. pas. Juba circa fruticem lanugines esse ^P^a mailt Noster, nescimus. Ebd.] Qui voc. Or. di- 
tradit, Unteaque ea Indicis prastantiora." " Libri,'' ut c^^nt, a vero aberrasse, dudum nionuit H. Steph. The«, 
ait Salmas. in Solin, p. 211., "habent gossympinon. i. p. 1259., secutus Eustatli. ad Od. /.p. 360. scnb*nteni, 
Puto esse, gossypinon. Manifesto confundit fruticem "^(^t t bk^pnu Alyvinitn-lb oIpos KaBa Kato Avkv^ 
gossypion, quod ip Mgypto nascitur Arabiam versus, cum Lycopbnftu, de jEgypto loquenti, adscnpsit Tzetzet, 
istis arboribus Indicis et Arabicis ipio<p6pois. Nam et Atyv^iot ^prriy KoXovai roy olvov, et hoc Hipponactw 
frutex ille eti2Lm lptoil>6pCs, et in nuce lanam fert. Theo- attulit, "Ottov royjpny 6 trKdros KairnXevei. Cf. Schweigh, 
phrastus, unde habet ilia, nihil de arborum nomine dicit. »^ Alhen. p. 273, 274., et La CroEius m Lex. p. 21., vt- 
Quod habetur in lemmate capitis, De gossampinis et ar- terum scriptorum non immemor, observansque HPII 
•boribus, ex quibus vestes fiunt, hoc suppositum et passim de vino usurpari. [" Sappho vinum vocavit IpTiVi 
spurium. In Indice Ms. ita scribitur : * Arbores, Persici quod Coptita appellant wertpir, pe herp," notante L, 
maris. Insularum arbores. GtK^dinum arbor. Chynas Picquesio, ap. Potterum ad Lycophr. 1428. Edd.] 
;irbos.' -At in ipso textu sCtip^ni/^est, ' Arbores vocant Rariores quondam ki ^g. fuisse vineas, satis certum vi- 
gossympinon.' Omnino iegeBdum, gossypinon. Idem detur, non item, an omuino defuerint. V. Athen, i. p« 
est, quod gossypion vocaviti||g^. K (1. c.) de erioxylo. 126. sq., ibi notas, Wesseling. ad Diod. t. i. p. 19- et 
Nec res certe multum dKfei^i^P||qtted ibi arbores lanam Valcken. ad Herod, p. 120. Testatur Abulfeda in Descr, 
gerunt, hie frutex esV Edd;' ' JEg. p. 7., Alexandriam esse sitam in insula arenosa, 

[* Cyna. Plin. xii. 11. (Juba tiadit)/" Arabia arbores, qua tota est vineis hortisque obsita, et p. 23., urbem 
ex quibus vestes faciant, eynas vdcari, folio palma Esne sive Asna, veterum Latopolin ex sententia d'AnvillU, 
simiK." Index Manuscriptusap. Salmas. in Solin. p. 211. habere palmas et vineas. Ad quem utrumque locum 
babet Chynas. " Arab, cinan est velum ; cina est velum legenda annotationes Michaelis p. 40. et 99* Alexan? 
0ponsa, si forte ad has voces pertineat. Sed cyna quoqne, driam affluere uvis, testatur quoque Ibo al-Vardi in 
jrel potius cynea eit canu fluviatilisi peUis; sicfiteiiitfi «i -.Cgypto p. 40; fii llQino thidHani HeiiUrleop^IitHUo 
NO. II. VOL, L * * « R 



ccoxii 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp,43<— 487. 



figura stolafa insidet moDti» e quo vitis provenit. V. 
Zoega I. c. p. 130. 

* m, oliva, quae tox frequentatur in Cod. Hebr., sed 

habetur JEg. XIUIT a Jablonskio, in Thes. Epist. 
La Croz. t. i. p. 184. Vide tamen Micb. Suppl. ad Lex. 
Hebr. p. 611, 12. 

* nin, area, Ex. ii. 3. 15., et alibi. Forsterus in 
Mantissis p. 113—115. originem vocis repetit ex 
ROXI— XOI vel RHT— XOI, ut significetur 
navis e ramis s. foliis palmae parata ; quale genus navigii 
Nilotici adbuc in usu est, teste Pocockio. Ap. Strab. 
xviL p. 562. [1173.] pro lldKTwy, quam dicit naviculam 
e scytalidibus compactam ita, ut textilis videatur, llaiOkty 
rectius legi, Forsteri est conjectura. Scboltzius, in Re- 
pert. Lit. B. et Or. t. xiii.p. 28, 29-* voc. Hebr. opinatur 
ducendam ex JEg. OHBI9 quae invenitur Ex. ii. 3, 5, 
6., vel ab 8|HII abscondere, uude T&HII abs- 
conditorium, vas abscondendis rebus vel personis ad 
earum conservalionem idoneum. Didymus Taurinensis 
(Valperga) p. 68. dubitat, an 0HHI, 0/i3iy, fiscella 
plexa in modum arculae, voc. JEg, sit, an Or. Adde 
Albert, ad Hesych. v. (0)ii3iy,) Kifitunov. Locum 
mihi in memoriam revocavil Wyttenb., plura dicturus 
in Comment, ad Plut. de Isid. p. 359. £. 

* lannes et lambres, nomina propria hominum JEg,, 
aertata a Paulo 2 Tim. iii. 8. Eandem rem putant ple- 
rique narrari a Mose Ex. vii. 11., sed ipsa Magorum 
nomina illic reticeri, non tamen ignota Judaeis antiquis 
et aliis. Praeter Wetstenium et reliquos iuterpretes loci 
Paulini legantur Jabl. de Rempbah §. vi. p. 20, 27-> van 
Goensin Diatr. de Cenotapbiis p. 130, 131. 138, 139-, 
et in notis ad Porpbyr. de Antro Nymph, p. 98, 99* 
Ego paucis de origine nominum, in quibus tamen scri- 
bendis non consentiunt Judaei et Christian!, neque etiam 
codd. MSS. Epistolae Paulinae. Pro layyfjs est in vers. 
Copt. lOXHHC. Servatur in eadem lOXUHPHC. 
In fragmeutis versionis Sahid., nuper vulgatis, locus 
Pauli desideratur. Duo codd. Gr., Augiensis et Boeme- 
rianus, praebent Mafifipffs, ceteri 'Ia/i/^^». Haec igitur 
lectio retinenda. Originatio Hebr., a van Goens roe- 
morata, valde dubito, an cuiquam placitura sit. Cre- 
dibile magis fit, nomina esse JEg, Scripserat in Uteris 
ad Blumbergum, eo monente in praef. ad Fund. L. Copt, 
p. 27» 28., Ludov. Picques, esse lannes nom. JEg* 
SC^HG) gratiosum significans, lambres vero ducen- 

dum ex HXUHPHC, quod librum sacrum notat, 
cuj. inlerpretes iEg. Magi se profitebantur. Paria de 
Dom. lambres dedit de Schmidt de Sacerd. JEg, p. 136. 

* Kaffi6Tts s. Ka<r<Ti6Tt5, ut scribit Ptolemaeus, nom. 
est regionis, inter Gazam et Pelusium sita?, ubi celebre 
templum Acos ^Katriov, et urbs, *Ka<noy dicta. Vid. 
Suntaac Wesseling. ad Anton. Itin. p. 152. Isti regioni 

Tcctc datum nom. terrae desertae, JEg. 3C3X— 3CCCXIG, 

Chadsaie, vel R 3X8^1—2! 3X16, et omisso It 

Kahdsaie; observante Forstero 
in Ep ist. a d Micb. p. 17. 

* Casluchaei, Gen. x. 14. Boeharti senten- 
tiam, Colchos, gentem ortu JEg., intelligentis, Geogr. 
iv. c. 91. non probat MichaeUs, Spic. Geogr. P. i. 
p. 276., sed qui sint, adhuc se ignorare fatetur. 
De aliorum interpretatione plura iUic adduntur. For- 
sterus 1. c. nom. exponit de regione prope Pelusium, 
dicta terra deserti paludosa, lutosa, JEg, XJX— 

Non displicuit id Rosenmul- 

lero in Scholiis. 

* D^9D, Caphthoraei, Gen. x. 13. 1 Chron. i. 12. 
Deut. ii. 23. Jer. xlvii. 4. Amos. ix. 7. Magnum est sen- 
tentiarum divortium in explicando isto nomine Caphthor. 
Intellintur vel Cappadocia, vel Creta, vel Cyprus, vel 
quae alia regio aut insula. Post Bochartum, Calmetum, 
in diss, de origine Philistaeorum, et Swintonum, de In- 
•scriptt. Citicis et Numis Samaritanis p. 78 — 85., nemo 
'uberius de Caphthor dixit, quam Michaelis in Spic. 
Geogr. i. p. 292—308., et in Suppl. ad Lex. Hebr. p. 
1338 — 1340. Suspicatur autem, esse nom. JEg. Favet 
conjecturae Forsterus Epist. p. 17, 18., cui videntur 
Caphthoraei circa Tamiathim s. Damiathen habitasse, sic 

dictide Roxa— neTOHPj terra Hon, yel quae 



ad Horum spectat, et qua& est Horo, i. e. soli, sacrata. 

^CriD Ex. viii. 12—14. Ps. cv. 31. iDtelliguotur 
vulgo pediculi. Ita Fl. Josephus ii. Ant. 14. 3. Quam 
sententiaih Bochartus inprimis omavit, Hieroz. pt. ii. 
1. iv. c. 18. Rectius tamen, ut videtur, culices, mcrtfef. 
luterprr. Alex., Philo Alexandr. t. ii. p. 97., Origeoes, 
^gypti incola, t ii. p. 139., et Hieron., rerum JEg. 
valde peritus, t. i. p. 1540., habent aicvlwes, s. aicvl^eg, 
sciniphes, ciniphes, cyniphes. Lectu dignae sunt animad* 
versiones Michaelis in Supp. Lex. Hebr. p. 1200 — 1206« 
Junge RosenmuUerum in SchoHis ad Ex. viii. 12. Cum 
dialecti Orientales omnes penitus ignorent voc. U^O, 
JEg. esse, ambo suspicantur. Non nego. Observata 
tamen dignum est, in vers. Copt, inveniri ^6A.HU 
vocem Hebneae O*^ plane dissi* 

milem. 

KiVcpoK, 6 ')(€pffaiosKpoi:6i€ikos, Hesych. interprete. Utruar 
nom. duct urn esset a Copt. ^HXPOTRI, an aliunde^ 
dubitavit Bochart. Hieroz. t. L p. 1063. Alberti in 
subsidium advocat JEg. Kijci, de quo vide sup. p. 1 10. sq« 

* Kolzom, Arab. ^jS^-'i^ parvum oppidum ad litus 
maris Arabici in latere JEg., unde totuui mare accepit 
nom. Maris Kolzom. V. Abulfedam Descr. JEg. p. 7. 
cum notis Gagnierii, vel p. 30. ed. Michaelis, qui in notis 
p. 117* observat, plane incertum esse, Graecaene am 
Arabics, an neutrius, i. e. ^g., originis sit. 

* KoTTTta, pro quo alii minus recte Kojrrds, nomen uiUa 
JEg. notum magis, quam est cjusdem notatio. In verbis 
Plutarchi de I. et O. p. 462. ed. Oxon., okov.t^ vdXci 
fJiiypi vvy oyofia Kotttw. "Erepoi hi rovyofjta aiifxniytir 
oloyrai aripritny' to yap h-jroarepeiy, KOlflElN \iyw9i^ 
videtur aliquid difiicultatis inesse. Irepeiv et axoorcpecy 
dicitur lEg. igOHa vel 4HR. V. Lex. La Croz. 
p. 132. 142. Vox jcorrciv aut huic sunilis iisdem non 
in usu erat. Conjectura Marklandi, scripsbse Pint. 
K6wT€ty "EXAi^Fcs Xiyovat, dubito, an satisiiMriat Criticise 
consilioque et toti orationi scriptoris, ab aliis forte in 
errorem ducti. Semlerus in notis Germanieb ad eond. 
Plut. locum p. 212. nom. Koxrv ducit e vocibus JEg. 

terra, regio, et Vulcanus. 
E Cophtho ait Gr. deinde fecisse Aiyvirros. Nomine 
Coptorum non veteres ^gyptios, sed indigenaa eorum 
posteros, religione Christianos, ab Arabibus intelligi^ 
recte monet Michaelis ad Abulf. p, 100. At vero Cop- 
tos non dictos esse de Korroi, celebri Thebaidos emp<Hio» 
quod Arabes k-i-S, appellant, observat Renaudot. t. i. 
Litur. Orient. J). 115., confirmatque Valperga 1. c. p. 8., 

cum Copti non vocentur a i-?? sed a h » alia 

litera media, unde ^la-^' ^gyptius, et S A-fa-* i 
^gyptia. Quibus in vocibus nominis Aiyvwrov mutatam 

censet y in O, x in V9 et amissum ac, ut Thalmudicti 

/lUDS^J lingua Coptica, iEthiopibus lAff est ^gyptus. 

o 

* Kus, urbs JEg,, quam Abulfeda p. 17- vocat iy>j3» 
Videtur non diversa ab Apollinopoli parva, de qua 
Strabo xvi. p. 1 1 28. xvii. p. 1 170. Ita post d'Anvillium, 
Michaelis, qui p. 76. adjungit. " Kus nom. est JEg, et 
antiquum, quod unde fluxerit, non habeo dicere. De 
Hebr. nom. W)3 plane non cogitandum, refiragante etiam 
ortbographia." 

* Cytis est Arabiae insula, in qua Troglody tae praedones 
eruerunt Topazium, teste Piin. xxxvii. 32. qui eandem 
collocat ad fauces Maris Rubri, vi. 34. Appellatur 
FveiTTis a Ptolemaeo iv. 8., ubi forte Ki^w legendum ex- 
istimat Forbterus in Mantissis JEg. p. 121. 123, 124. 
nom. ducens a RUI*!*, quaerere. Eadem opera illn»- 
trare vult et emendare baec Pliuii verba : Topazin enoa 
Troglodytarum lingua significationem habere quaerendi. 
Pro Topazin scribere debuerat Cytin. Lingua veto 
Troglodytarum erat ^^fcj*^! affinis ejusdem dialectos, 
quam Roroani pro lioMlpecuriari habebant.. [*^Hme 
insula Cytis quoque lector Chytis, mter Emendationes 
ex aliis Plinii Editimiibus.'' Forsterus 1. c. Edd.] 

* Lehabim, ITDJV, Gen. x. 13., de quibus Geographf, 
inprimis Michaelis Spicil. pt. i. p. 262 — 267. Intelligit 
nomum Libyae, s. partem JEgypXi occidentalem, de qua 
Strabo xvi. p. II60. Assentitur Forsterus EpisLp. 15^ 
De origine nominis abeuat in diversa* Alter quaerit 4a 



IIP.4S7-44U3 TEWATERI AUCTARIUM VOCUM iEGYPTIARUM. cccxiii 



H*br. 3P6. flamma, vel Arab. sitire; alter putat Abulfeda p. 23. vocat fc^-U^X-^. Norn, varie scribi- 

Mg., atquc nomum |.ibyae, extra fines iligypti situm, „ Grsecum urbi nom. fuerit, non constat : 

bacque multo altiorem, dictum esse 'OjlHoy sed hoc, quod nunc habet, non dubiam prodit Copt, 

alta habitatio. Incerta ea sunt ; sed fabulosa, quae alii originem. Est, ut ita dicam, Memphis Loti. Sic ipsi 
de nomine Libyae prasbent. Copti explicant, exilium Loti, forte melius, portum se«- 

* Leviathan, \ITb, Job. iii. 8. xl. 20. Ps. Ixxiv. 14. curam Loti," rel. Verba sunt Michaelis not. ad Abul- 
les. xxvii. 1., et alibi, de quo Th. Hasaeus dis^ertationem fed. p. 101 — 103. 

eruditam conscripsit. Sitne intelligendus Crocodilus, * Messil, nom. Copt, urbis ^g., dictae Fowa ab AbuU 
quse sententia probabilior, an Balaena, an Draco, an feda, ab aiiis paulo aliter, nomenque habentis a bonitate 
Orca, an quod aliud animal marinum portentosae ma^i- malonim Punicorum, aliorumque pomorum. Ita Mi- 
ludinis, non hie mihi disputandum, de origine nommis chaelis not. ad Abulfedam p. 47, 48., addens e Messil 
fantum agenti. Hebr. vel Arabicum plerisque videtur. factum esse Gr. MirriKis, Hnjus meminerunt Stepb; 
Consulantur Schultens et Vitringa ad 1. c. iEgyptium Byz. et Geographi alii. La Crozius Lex. p. 42. scribit : 
<uspicabatur Hasajus 1. c. p. 109.. et in Thes. Epist. La UG^GX, Mesil, Phueh, urbs iEgypti. 
Croz. 1. 147, 8., ubi expetit, ut La Crozius suam de ista • .jviicboe, Troglodytice. Scribit PUn. vi. 29- : Tro- 
voce sententiam exponat. Quid respondent, baud scio. giodytice, quam prisci Michoen, alii Midoen dixerc.*^ 
Jablonskius autem m eod. Thes. p. 184. opimonem Ha- j.^^ Troglodyt* erant vicini ex parte 

saimdubium vocat, additque de La Crozio : « Menuni .^gyptiis, et partem versus Arabicum sinum tenebant. 
te ante hos sex septemve annos venorem aut potms vc-t|q«tw./, /x n«v*llO 

rissimam nominis huj. originationem mihi explicuisse." yf?^^ Mehau est (rx^Xacoi' vel rpwyXi,, y 1 flO 
Sed quam, non addit, nec aUunde mihi innotuit. Nom. hal>»tatio : itaque Mehacueh, quod Lat. et Grasci vix 
Leviathan non esse iEg., aperte affirmat Jabl. p. 52. huj. al'ter efferre potuerunt quam Michoc. erat habitatio 
Glossarii. Contra tamen Michaelis in Suppl. ad Lex. speluncaj, 1. e. exacte Troglodytice." Legis verba Fors- 
Hebr. p. 1429- scribit: " Derivationem attingere vix SP."j P* . ^ • 1? • 
audeo, nomen enim reliqub dialectis sororiis ignotum, "™ cuj. fit menUo Ex. xix. 2., ao 

peregrinum esse possit, an forte iEgyptium ; quis enim 8«pius alibi. Graeci vocant Mdy^wXos. Hincm Anton, 
negaresustineat, praetcrillud, quod vix dumattuli(Xa>- p. 17 1. Magdolo, ubi quondam male Magdolon. 
i^aO, alia quoque iEgyptiis domestici monstri nomina Opus (amen non est, ut cum viro erudito in annott. A^^ 
fuisse r In monumentis iEg., adhuc vulgatis, non me- Moy^oXo* ap. Steph. Byz. mutetur m May^«Xi&. Migdol 
mini invenire nom. Leviathanis aut simile, de Crocodilo ob collium frequentiam Mg. dicebatur UGUJOHXA.^ 
positum. multitudo coUium. Cui etymologiae favere Copt, inter- 

♦ Ludim, anp. Gen. x. 13. 1 Chron. i. Jl. Ex ^^^^ ^ ^et UeUJGlUJ^, censet Forsterui 
eruditis obss. Michaelis pt. 1. Spic. Geogr p. 25o— 2oO., 1, . ^ - ^ , . it r*TTi«T»m X 
Suppl. Lex. Hebr. p. 1417., et Forsteri Epbt. p. 13, 14. ^pist. p. 29. In vers. Copt, mvenitur UfcU) 1 lUA. 
unam leviter altingo. Non debent intelligi Lydi, eodem Q"* scnptura; differentia parum coiyectura, n 
fortasse nomine dicti Jer. xlvi. 9. Ezech. xxvii. 10., xxx. ^ probanda esset, obstaret. 

10, nequc Lydaei, populus a Semo ortus. Gen. x. 22., * DnXD, iEgyptus. Frequentius scribitur numero 
aed colonia JEg., habitans in regionibus, quas JEg, duali, aliquoties tamen et "VI^D. Praetermissis ceteris 
quondam appellabant Auases, s. Oases, dictaque Mg. omnibus, quae monuere Bochart., Reland., Mich. pt. ii. 
e^OYHaXOXie, Elouehdsaie, i. e., alta s. fpiC' Geogr p. 157-160.. et Suppl Lex. Hebr. p. 
data habitatio deserti. Conjecturam Forsferi de loco ^^^2, 43, tantum monebo, e s<«tentm p. 
habitationis tAv Unh non rejicit Michaelis, sed legi 8- «Me voc. iEg., scriptam UKjUjiyH—rii, que 
vnlt DTTIT, quia Oases Mg. in hunc usque diem Elva- significet agnim solis. Pro nom. Hebr. habet cum ajiis 
mu^iu -I ^ \\ A' , .«f..>. Gosen diss. vii. §. 1. Dubitat Michaelis, sitne 

♦ I ^ ^ p !„.;; o^„f..f:or!^^fo^ Hebr., an Arab., an ^g. Wahl ad. AbdoUati- 

* Lychnos nom. iEg. Pelusii, e sententia Forsten Epist. » ' » & ii^rr»rv«v»nrv 
^i? «^ -u J A nT5> T UnVUP phum p. 20, 21., ortum censet ex UvJ 1 U 1 FU, 
16. 33, 34., scribendum tA.Ul(il— NU I Hci, J;„„„ *^ p ' ' p.,at.«.. .lu.^ ^u.^^ir vi 



vertendumque Luti habitatio. Testem appdlat Hiero- V^Z^^U^.r^ ^x^^^^^ 
^. vl: « 1: » t/:i * .V «^ i£r«,^«« Josepuum, 1 Ant. vi. 2. testantem, suo adhuc tempore 

^mum, Epist. I . p. 161. t. iv. p 84. ed. M^an. sen- ^g/ptum ab indigenis vocatam esse • M^<rrp,,v, iEgyJios 
bentem: « vemt Pelusium, vmtatisque fm^^^^^^ - ^^J'arpaiovs. hL fortasse etiam fecit nom priiiVegk 

vicma eremo erant» et in loco, qui dicitur Lychnos, v^m^JLiu^,.: :^ a?^ * • ti# x c n 
morabantur.". Lychnos et Pelusiul unam e-nLmqu ?fr'S,f^.C:teu\P;;'r^^ 



-.u«um«ur. ^y^uu,^ r«u,.u„. «™m c«.ucu^4uc 53 DicitUT is MestTCS a PIUUO Xxkvi. 8., Ut fide Codh 

fawse urbem. haudquaquam h.s verbis docetur, sed ad jjsS. Hardubus edidit. cum antehac legeretur 

kK:«m. cu. nom Lychnos. forte monastenum in v.cino Mitres.qui in solis urbe regnabat. Cf. VignoUi Chronoi. 

deserto prope Pelus.um s.tum, ad nsse H.lpu>nem, fta- g. t. u.** 716.717.765: Unum tamen Forstero offi. 

^ visitaturum. Cf. M.chaehs pt. .1. Spic. Geogr. p. ^ere videtur. Quoties in Cod. V. T. nom. OnjtD 

idarip^. Mignotus in Comm. Acad. Inscript. V. "Jfnt nuB^«an> W servarunt interprr. CopU, sciibentes 

xxxvi. p. 95—100. de MavifKts prolixius dispuUvit, ut •A.JHUl. Verum id est. Interpretes tamen Gr., iique 

ostenderet, voces Maripws et Aivo$ eandem habere sig- Alex., retinuerunt Meirpiiy vel Meapai/i. 
nificationem. Cantilena nempe appellabatur Alyos, non * Moloch, nomen idoli. An JEg. 1 Sic visum est 

de aliquo, cui nomen Linus, sed de v. Phcenicia T^j? Mullero Gloss. S. p. 12. et Blumbergo 1. c. p. 23., mo> 

lamentatio, orta e verbojV? sive \h, quod in Hiphil nentibus, UO^OX ^. esse Martem, qui Israelitis, 
habet notionem raurmurandi. conquerendi, ejulandi. De ^gypto egressis et ad idololatriam Me. redcuutibus, 

Toce altera scnbit. " Lancien mot Egyptien manar ou nofus fiierit. Praeiverant Kirchenis Prodr. Copt. p. 147. 
maner, que les Grecs ont rendu /lav^t, ne signifioit cEJipj p. 323. a, p. 415., et Hottingerus BibUotb. 

qn un avertissement ou un signal. Dans les langues orient, p. 313. Ab ib noa dissentit Beyeru* in Addi, 

onentales TJ, 1)3, on THi signifie aussi conseU, sou- tam. ad Selden. de Diis Syris p. 243, Sitne Moloch 

venir, avertissement, signal ; de-Ik le nom encore en nu„en idem, quod aut Jupiter, aut Mars, aut Satumus, 
usage dans tout 1 Orient "WJD ou mNJO, pour de- gigUlatim Saturnus coelesfis, nunc quidem nihil ad 

•igner le heu d'oii 1 on donne le signal et I'avertissement n,^^ interpretes S. Codicis V. et N. T., legi 

pour la prifere. Le Cantique, qui n'avoit 6t6 compost, possunt Seldenus I.e. Syntagm. i. c. 6. toto, Beyerus 

suivant plusieurs Egyptiens, que pour faire souvenir ^ddit. p. 242-26?., Michaelis Suppl. Lex. Hebr. p. 

Ihomme de sa mortality, poor J'.Tertir de ce qud seroit ,231. 1514. Numen Ammonitarun» fubse, ex 1 Reg, 

m jour, pour linstruire et Im conseiller d'user sobre- ^^j. 7 ^erto novimus; non item, an quoque ^ptiorum 

Blent et avec moderation des Inens et des plaisirs de la yeterum, et circa tempora MosU. Nom. Moloch Me, 

yi€.a pu4justetitre fetre app«16 manar ou maner." In tabitum non est a La Crozio et Jabl. Nec leatur 

Lex. Croz. has similesve voces non mveni. Forte alibi fir»X O'V • « » — - 

prostant. Quod si verum, digna est hate interpretatio, UU<A.U.A. m vers. Copt., Lev. xviu. 21. xx. 2. sq., 

quae accuratius mdagetur. sed jO^PDCIUH, ut Alex, hftbent ipx""* Seryatimt 

* Maiifidat,'i)om. oppiduli in latere Nill occideuUdit' estquidiem ab inteipr. Copt, utroque, Mempbitico «t 



tMxiv LEX. VOOJM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [pp.44f 

Sahidicoy Act. vii. 43. ; sed huic consequens nequaquam Nilum^ sed e^ugoam -fluinen sive tonentem ad R1uooc<h 
est, ut vox Mg. debeat ;existimari, cum interpretes reliqui luram, iu mare mediterraoeum labens. Scripserat MU- 
omoes^ quod sciam, eaudem retinuerint, non tan turn in lius diss, de Nilo et Euphrate Terrae Sanctae terminis. 
Act*, sed etiam in V. T. locis plerisque. Recte ergo inaertam Diss. Misc. p. 183—220. De Nilo aliter judi- 
Scfaol. ad Lev. xviii, 21. ro '^pdiKby^ MoXox ^ee, k'cd oi cabat Ikenius t. ii. Diss. p. 95 — 138. Causam deinde 
\oiirol hk ipfiiivevrfiLl rovro reOeUaffi. suam tutatus est Millius in Disputatione Exegetica, a. 

Mumia. Significatio ususque vocis notior est, quam 1746. ed. Respondit Ikenius in Symbolis Literariis U 
origo. Ducitur e ling. Arab., Pers., Armenica. Huj. iii. p. 222 — 225. 388—519. Opposuit ei Millius a, 
m non nl^minissem, nisi WabI in not. ad Abdollatiphum 1749. Dissertationem Exegeticam secundam de Nilo 

p.225.inauxnium advocasset Copt. UOYH, perse- J^* ^ '"T"''; J^V^'^'^T ""^T^^l^^^^^ 

Teme, durare, perpetuo manere. Si verbum iEg.Vsset f ^ V' ^' ? "••A"^^ * • • k^^ 

ffr^«i»fi ,1 ^ l62S. Nemo eorum prxteriit testimonmm Epiphann. 

UU I U> me pcrlubente coiyectura comprobaretur. Omnes fere Ne^ exbn^ iUustrandum ccnsuere. Atta- 

Notatu dignum boc Ciceronis Tusc. Q. i. 108. : Con- ^en Michaelis not. ad Abulfed« Descr. Mg. p. 68, 69- 
dmnt iEgyptu mortuos, et eos domi servant ; Persae scribit : " Si quis de nomine antiquo et i|yptio 

^tiam cera (^j^) circumlitos condunt, ut quam max- (Neel aut Necbel) urbis certi quid docuerit, quod torte e 

ime permaneant diutuma corpora. linguae Copt, monumenlis antiquioribus fieri possit, non 

* Naphthuchaei, DTrJ1S3, Gen. x. 13. 1 Chron. i. 11. ingratum geographiae et historiae studiosis facturum pu- 
qui fuerint, et unde dicli, id in controversia- est. Le- tern." . . . * * ^n, • o 
gantur Bochart. iv. Geogr. c. 29- et Michaelis pt. i. NeTXos, Ndus. Cujus est onginis ? An Gr.? Scrvius 
Spic. Geogr. p. 267—270., Suppl. ad Lex. Hebr. p. ad Virg. Georg. iv. 291. Nilum dictum vult a trahendo 
1663, 4. Nom. esse ^g., ambo agnoscunt, ducuntque ^^^^ Q"od et Plut. de L et Os^p. 103.. cum aot. 
eN^A0i/s, de qua Jabl. in Panth. atque supra in Glossario Squirii, bis verbis dicit, nec tamcn notationem quacpens. 
p. 160, 1. Non longe abit Forster Epist. p. 15., sed Cf. Etym. M. p. 602. [9. Zonaras p. 1392. PJ»von- 

•viTT t •v*n\ 4, ' nus, Tzetzcs ad Lycophronem II9., cum Mullen 

Mdit,voc.XUI vel Xc^DonraroUrramsigmfic^^ j.^^^^^^ ^^^^^^ ^SS. Edd.] An Hebr. . 

nom. igitur fore HG HIBHO 1 3C JX, terram vento- 7n3? Ea plerorumque est sententia, virorum etiam in 
sam, Nepbtheucha, iiitelligi vero debere terram desertam republica literaria principum, in quibus Wcssding. ad 
iEgyptum inter et Arabicum sinum. Diod. i. 63. An Arabicae! Placuit id Ikenb 1. c. p. 

* Necho, nom. proprium regis aut forte regum plurium 103., Mullero 1. 1. p. 2 — 4., aliis. An vero rectius dici- 
«gypti, adjectum comrauni ipsorum nomini Pharao, 2 tur nom. vere ? Jabl. ducit ex HGI— 3X^HI, 
Reg. xxiii. 29. 2 Chron. xxxv. 20. Jer. xlvi. 2., ahbi. significetur fluvius certo et determinato tempore ad- 
SebrfcScribituriaXGr. Neici^tetNeic^iab Herod, u. 158, gcendens. V. Pantb* pt. ii. p. 156. sqq. Non discordat 
159. iv. 42., Nex^w in Fl. Josephi Ant. x. 5, 6., et ap, Georgius ad Fragm. Liturg. p. 321. Cum sit tantua ad 
interpretes Alex.t N€xa<«>« Josephi de B. J. v. 9. 4. nostram usque aetatem opinionum divortium, quia mixe- 
Nom. esse origine Hebr., opinantur Leusdenius, Simonig, ^ur, Scaligerum in notis ad Festum p. 14. scripaissei 
alii. Male. Rectius habetur ^g. Vid. Michaelb ad « Cur Nilum vocarint, non magis mihi liquet, quam cuv 
Jerem. 1. c. et Suppl. ad L. H. p. 1639., monens, Alex- i^t^um Danubium, Eridanum Padum, Ararim Sagonam." 
andrinos, linguae rerumque .Egyptiarum peritiores, sapi- Arabicum nomen esse contendit Abdollatiphus in Me* 
enter sua in interpretatione retinuisse Ncxaii. Nota- morab. JEg. p. 107, 108., ed. Tubing. Aliorum testimo* 
tionem nominis nelicire me fateor. Conjccturis valde ^j^^ ad Graecam nominis originem attinentia» coosulto 
incertis equidem nolo indulgere. Fieri tamen potest, ut pr«teribam. Nollem tamen, verba Heliodori esscnf 
e rebus, ab isto regc gestU, quas Herod. narrat, et Vig- omissa, iEtbiop. ix. p. 444. testantis, NUum celebran 
Qohus Chronol. ii. p. 133—148. docte illustrat, lux cla- ^pti superioris servatorem, inferioris patrem et o^- 
rioT aliis affulgeat. cem, yiav iXvy erovs ht&yoyta, xal Ne*Xov irresen* 

* Ne^X Mg. sennone patrio vocatiatur Rbinoconira s. ivoixa^6fi€vov, 

Rbinocolura, si fides Epiphanio Haer. xlvi. (Ixvi.) c. 83. [Quod ipsum Nonnus Panopolitanus optime exprettit^ 
p. 703., scribenti, 'FtyoK6povpa yap kpfirivevtrai Ne^X' koi NciXoj' k^rtfiilavro ^ptityvfiov, odyeKa yaitis Eis iras c$ 
olfrw oi hrfX^ufHOi avr^y Ka\ov<ny, 6lv6 bk rrjs 'EfipaU ireos vetpopevfi^yof vypos &KoiTris \evfjum * mfXtfeyri 

ipfiffyeveTcu, rXifpoc. Videntur oi kiny(iipioi distingui ^eptjSdXXerai IXvy* Quid quod et Dionys. Perieg. 228* 
ab Hebraeis, atque adeo intelligi iEgyptii. Petavius in Ov ris vorafiuy evoX/yaos IrXero >^iXy^ IKv^ 
animadv. p. 270. monet, Epiphanium in nomine Ne^X ante flaX^eiy, ovT€ ydovos oXfioy ai^ety, Scbol., Ka/roc gal 
oculos habuisse Hebr. tHX cum Alex. DHStD /nyijf rp6v^ ro NecXos lirvfioXoyrp-ai, irapa ri vhiy^ frM 

les. xxvii. 12. vertissent ewe 'FiyoKopovpuy. Verba Epi- kyiavalavi Ayctv Wvy k. r. X. " NctXof, ov, o, Nflus^ 
phanii non neglexit Ikenius, ut ostenderet, non significari iEgypti Fluvius,'' ' H. St.^ qui et ipse dicitur 6 Aiyirmi^ 

' [Plorima Nili Lat. et Or. scriptoribus perbibentur et celebrantur Ddmina* Nos, omiuis reliqois^ in pnetenti de lis tantom 
agemos, quae ad Orieotales liogiias pertinent. 

1^^ STipif, ^tbiopicnm Nili nom. Nilas, in Ethiopia, dom illam peragrat, ab illins regionis incolis vocatar Siris ; idem vero, nbi Syeneq 
atUgit, etad fines /Bgypti pervenit, nomen jam malto clarius atqae celebrius Nili conseqnitur. Dionysius Perieg. lesi., *£v9iy «i«ra7oitf 
k«T(^iTar veara Nii'Xoi;,*©; ly\roi At jSvn^tv aFToXi'nif ToXuf VpwwT, tTgi; int* AtSi6»u;y xi%ktvTwtai' Ol lurflns 'iryoMTwi vrft^hrt fjnr wrtfxjt 
VuK9f f 0171-0. Steph. Byz. : Xu^vn itixig Aly(n:rovxal Aidtofrta; hi rw NmXw* pid" tpt w96{xa<rrat iTfif, Cf. Festns Avieniu ¥< 534. et Priscianoff 
V. 210. Similia de hoc flavio notant Plin. 9. et Solin. c. 32.," inquit Jabl. Fantli. ^g. iv. i. p. 145. Sed fallitnr vir doctua ; mtUi 
teste Salm. in Solin. p. 9^98. a., Libri omnet Solini Nigrit hie legant, non Siris nec aliter in Plinio legisse videtar, nbi bodie acriptniB 
est Siris. Libri Pliniani eo loco scribnnt Oiris. Legendum esse Nigris, tnm ex hoc Solino, tum magis ex ipso Plinio patet i nam Nigron 
appellatnm Nilum, nbi ^thiopiam ab Africa dispecit, panlo ante tradidic"— Iternm Salmas. p. f99. a. *^ Nigrin vocari, prinsquan 
Nilus vocetur, Solin. et Plinius affirmant, Dionysius Sirin. Vitruvins Dyrin ait noroinati, ppstea Nigrum. Ita emmacribit : < Ex moM 
Atlante Dyris, qui ortus ex septentrionali regione, progreditur per occidentem ad lacum Heptabolum, et mntato nomine dicitor Niger.' 
Ita libri. Or. Ntyiip, h. e. idem qui et Nigris et Niger Plinio : hunc-eundem Nigrum Vitnivius Meroen circnmcingere scribit, et obi 
pervedit ad cataracten, inter Elephantinen et Syenen, Nili nom. assumere, qnie Solini sententia est, nt omnino constet hie serilieodoQ 
esse, * quo Nigris vocatur.' Excerpta Solini legunt, nt in scriptis codicibns PHnii legitur, < quo Oiris yocatur.' In Tabnla PeutiHgerl 
Oiris quoque vocatnr : ' Flavins Oiriii.' £t post aliqnantum intervallom : ' Hoc flumen quidam Orin vocant, alii Nihim appellant; did* 
tar enim sub terra ^thiopum in Niloticum ire lacum.' Sed patet eo loco legendum esse, Quidam Nip^in vocant. Sic Oirin et Nigria 
eondem faciat. Ergo Nigris, Oiris, Dins, et 3iris idem fluvii nomen. Certe confundunt hsc nomina scriptores, immo potius hate 
flnmina cum Nilo. Nigris tamen est, qui Ptolemaeo vlyn^, Oiris aatem, vel Diris, vel Siris, qui eidem Ptolema&o ttlf, magnns et 
ipse 6uvin6, qui per OaramanUs ^thiopas flnit, et sub terram absconsus Nubam paludem efflcit* Hie sine dubio Oiris dicitnr aoc 
tori Tabulae, et aliis Siris, propter affinitatem hornm elementomm* Fortasse et Oris. Ut nihil ibidem motandam sit in iUis : ' Hae 

Hebrsi Nilom vooallKit Schicor, qnod ^tfaiopaa 

, vel etiam IM^is cormpta*" Enstatb. ad Diooys. atf. 

^ ...... . . , , XfrfHn yiyov&i (n^tXl *E>ikit9ixh hufAA\oyi»i a^TW^ tig tii^l 

^ *iT«Xix;if l*>i5of • ««xic ii ^ xTpif liuiin. ** Venit mihi aliqnando in mentem," inquit Jabl. Panth* Mg. iv. 1. p. 151., ** posac oamea 
hoc derivari a y. Sari. Est autem aliqna junci species, olim in ^gypto sic nominata." (Vide Jablonsliittm snp. ad voc. ^Ab 
cadein Copti Sinuni Maris Arabici, quern vulgo Mare Rubmm vocant, dixerunt Mare Sari, i. e. junceum, qnemadmoduia Hetori, al^ 
JEgyptiu edocti, mare idem simili nomine 6)1D ET* Mare junceum appellant. Nam mare hoc magna junci s. sareos copia abandaf* 
Qneinadmodam vero mare illud a jnn^o, et ap. ^gyptios et ap. Hebrasos, nomen traxisse certum est, ita, com cadem plana hie ««p- 
petat ratio, flnvioa Nilas diet parittr potait Aavias jioMeas ; nam ct in ca magna rcpefilar jund copia*'' • niiAttf. " Qaeai- 



4^ 



TEWATERI AUCTARIUM VOCUM JEGYPTlARUM. ccot 

vide nos sub hac Toce. Hesiod. Theog. 3S7. Tridis 8* it Nil, et n'^toit connu que sous le nom d'^gyptus. — 

Ikcav^ irora^s riice bit^vras, 'SeiX^ r , *AX^t6r re, Ce Dom de Nil, qui n'a pas M cobdu d'Hom^rc, I'a ^t* 

tcnl 'UfHhavoy ^dvhirviv. Ubi vide Scbol. '* Du temps d'H^siode ; et e'est uo argument qu'on peut ajouter k 

d'Hom^re le fleuve d'iE'.gypte n'avoit pas encore le uora ceux qu'ou a d'ailleurs, pour prouver qu'H^siode vivoit 



admodum Kilos Hebraeis ob qigricantct aquas, et quia tenam hamectando reddit Digram, Sichpr s. Sior, h. e. Niger dictos est *, ita et 
Grecis eadem de causa vocatus est m/ xa;, Plutarcno et Eustathio testibus, indeqne et veteribus UitiDis Melo appellatus." G. I. Vos« 

nias OriR. Idolol. ii. 74. p. 346. Pint, de Flnviis C. xvi. : VttKo^ icvrafA^; iari. r^f ATyvirTOU, %ara «oXi» 'AXi^av^p (lav, IxaXuTO oi to irp^Tipof 
McXo;, M MA^oc T.M/ no^fi^f. V. Eustath. ad Dionys. 232. Hesych. : Mi'xa;* ^M;, ^ vora/uii;. V. Hesychii Interpretes, Serrr 
ad iEn. i. 745. It. t46. Georg. iv. S91., Fest. vv. Alcedo, Alamento, et Melo. * NoDc. Hesych. : N*Dr* wtafMs, HorapoUo 

i. SI. : Nf/Xav ii ivafiaati o^fiaCyovri;, oy vaXovJii Alywrivtl Not/y, ifixnytvBh it anfjLatiu v/oy, totc (utiv Xtoyra ypo^ovo-i, irori ii TpiT; i>ifi»{ juuynt 
\aiy worl ii odgttvdv x«2 ynv i^^^p &w^^^ov<rtvf, * Nucbul* Pomponios Mela iii. 9. ^* In Hesperiomni finibns fons est, qoem Nili 

esse, aliqua credibile est : Nucbul ab incoHs dicitur, et videri potest non alio uoraine appellari, sed a barbaro ore corruptUs." Ad 
q, 1. ex Anooyrao, qui solet ^tbico subjungi, bsc laodat Is. Vosshis : * Footem Dare nominant, ceteri vero accoUe Nucbul vocant.' 
Vemm Nochol ille, ut obsenrat Jablonskios, a Geograpliis locatnr in Mauritania, longissime a fontibas et flneotiB Nili, etsi yeteres 

3uidaBi, decepti forte etiam notnine Nucbul, in ilia regione fontes Nili^quxrendos esse, nugarentor. * *£lxi»v*i( s. * *Aiuavo;, 

)iod. * ■ " • ^ ' ' 



ortnm, etsi leviter vitiatom." Wesseling., qui addit. ** Forte Pherecydes suum 'iLynrov inde extndit ap. Clem. Alex. Stromat. vi. 
741. et Origen. vi. in Cels. p. 664. a. : a Pberecyde accepit L^copbron, studiosissimus tenebranun sectator, 231." ^gyptiomm 
opinioni, Nilum suum pro oceano censentium, occasionem dedisse.videntnr Homems et ▼eterum illi, quibus *iUffayi; iugens flavins 
feit visus, sicuti docent Scbol. in Eur. Orest. 1377., notante Wessel. Quod ad nom. * *Act^ attinet, v. Diod. S. i. 19., obi 

Wessel. : " Forte et bine lux accendetor Ammiano xxii. 15. ' Nilns sstoans imindatione ditissima ad Cataractas, i. e. praeruptos scopu* 
los, venit, e quibns pntdpitans.mit potins, quam fluit : node Atos olim accolas uso aurium fragore assidoo deminnto,* etc. Videtor 
enim obiter Aeti titolnm tetigisse, et, Unde Aetos olim et accolas, scripsisse. Sed banc conjectoram, neque eoim alio earn loco babo- 
crim, doctiores considereot.*' • T^trw, Lycopbr. 118. et 576. (ubi v. Tzetx.) AuoUon. R. iv. 269. Cf. Plin. v. 9. An Nilus i Tp^tw 
dictus sit a Tritone, Africse flovio, alii viderint. Inter veteres enim fuenint^qui in Libya Nili fontes quaesiverint. De boc fluvio vida 
Herod, iv. 178. Eustatb. ad Dionys. t67. et Menrsins de Regibns Atbeniensium, Opp. t. i. p. 588. . Tzetzes ad Lycopbr. 847. : Ttiig 
ii h A^fiCif iImm riif «nyac vow Ni (Xev, , &>A' odx /an toDto eiXnQis, Strabo vi. p. 397. ed. Falc, 'o Ni^o; Iv AiiS^, /^xpit 

4r#i (&mi) vw unyvr : *^ Sequitur Jubam, qui, teste Plinio v. 9. fontes Nili in Mauritania esse scripserat, et inde per Llbyam eum ad 
^tbiopas et Meroen deducebat, quae sententia non solum a Plinio et suo imitatore Solino, sed etiam a Dione Nicaeo ap. Xipbilinooiy 
a Pausania in Atticis, a Don Saraio, anticjuo auctore, qui de Libycis scripserat, ab Ammiano Marcellino L. xxii., Vitruvio viii. l., et 
aliis, approbata est." IHihnerius. Jam inter omnes constat Nilum oriri in Nubia. Pausanias ipsom Eopbrateni Nilom postea 
fieri contendit in Corinthiacis : li^^arnf nra tig t>Mt &^il^iff9at,^iialmt9i{ Mo^ra 6itif Aldtov/a;, N«tXoy yt'yvio^ai. Nempe totnm Ery(> 
tbraeom et Indicum mare lacom esse credideront veterum nonnnlli, quae mira fuit imperitia." Nic. Lloyd. * 'AoTavi^^ 

* *A<rTaj8o^ftc, et * ^Aarturofiac, Plinius V. 9. Nilus medios ^tbiopas secat, cognominatus Astapns, quod iUarom gentium lingua Bi^^ 
Hificat aqoam e tenebris pro6oentem. Insulas ita innumeras spargit, quasdamque tarn vastee maaoitudinis, ut quanquam rapida cel^ 
titate, tamen dierum quinque cursu non breviore transvolet : circa clarissimam earum Merben, Astaboras laevo alveo dictus, boc est 
ramus aquae vei^ientis e tenebris ; dextero vero Astasopas, quod latens significationem adjicit : nec ante Nilus quam se totum aqnia 
concordibus nu^us junxit, sic qnoqiie etiamnum Nigris,ut ante, aominatns, per aliquot millia, et in tt^tom Homero £gypttt9,alii8aiie 
Triton.** (Salmas. in Solin. p. t97» d., pro latentis, e libris reponit lateris, adeo ut Astapiis sit aaua e tenebris pro6aens ^thiopica 
lingua ; Astaboras, ramus aquae venientis e tenebris ; Astasopas, Utns aquae venientis e latebris. Haec videant, inquit, qui ^tbiopi- 
(*am callent.) Haec eadem Melae sententia est, quern sequitur Plinius. Hie e desertis Africae missus, nec statim navigari facilis^ 
nec statim Nilus est : et cum diu simplex suusqne detcendit, circa Meroen late patentera insuhm im ^tbiopia diffinditor, alteraque 
ax parte Astaboras, altera Astasapas dictus est : ubi rursus coit, ibi nomen hoc capif In Solino p. 43. a. legitur : Dextero alveo 
Astusapes, laevo Astabores. In vetustissimo Regio," ut ait Salmas. 1. c, Astosapes, et ad oram Astapes : scribendum Astasobaa^ 
et mox Astaboras : ita enim Graece dicuntnr, 'Ao-rairou;, 'Ao-rajSopa;, et *Acru<n^;, Astaboram alii non bracbium Nili, sed alium 
amnem, qui in Nilum infloat, esse tradnnt, ut et Astapum, et Astasobam. .^thicns noster nondum editus vocat Astroborim, et de eo 
sic babet : * Hie Astroboris a Nile elongans eflicit circnlom immensum, qui circolos includit magnitodtnem terramm, in qua est civitas 
tnetropolis, ouae Meroe appellatur. A divisione Nili, vel aeparatione Astroboris osque ad Meroen oppldmn millia cclx.' Molta 
alia de Nilo ibi legas, quae nusquam alibi visuntur." Strabo xvi. p. 1096. xvii. p. 1116. ed. Falc* Astaboram et Astapum eC 
Ptolemsens commemorat, sed quml vnlt Eratosthenes cingere eos Meroen, longe aliter Ptolemaeus. Heliodonis non multum 

ab Eratosthene dissentit L. x. p. 460. ed. 1619., ubi de Meroe scribit : *H Mipon ixnrcimXi; ovo-a rwt Afflio^wy, t» t* ©5yo/ou» Unxm^ 

fMiwi, Haec mentem istius loci aperiunt. Astapum autem Heliodoms non nominat, sed Asasobam, qui est Eratosth. ^Amaa/Sa;, et 




^thiopum lingua significat aquam e tenebris proflnentem," nec a Plinio dissentit Diod. S. i. 37* : oi ii irrpioixowrrc rny yrid-oy olxtiaf 

fra^av ^potntyo^^ay. Nomina Nili, quae Plinius recitat, sic emendat et explieat Fr. Junius ad Gen. x. 7. Dicitur Nilns in Ethiopia 
tribns nomimbos, Chascapusch, i. e. e tenebris produens : turn, qua Meroen alluit, laevo alveo, Chascabora s. Chaschavora, foos ant 
rivus e tenebris aquas fnndens ; dextro autem alveo, Chascatzaphes, i. e. e tenebris exundans, quia Nilus in tenebris subterraneis ante 
mersus in iEthiopia, quasi redivivus emergit illis partibus." Respicit, quantum ad initia, notante M. Martinio Lex. pbilolog,, ad 
^^ttfHy qaod Hebr. Chald. etSyr. est obtenebrari, et quantum ad fines, ad hmc trla, Xff\Qt augeri, erescere ; et fons, putens; et 
nS)2t» fluor, extmdatio. * ^PovpZf, Eratosth. Catal. Kegum Thebaeomm TEgypti num. xxxvii. : Bfil^iwi l^a^iuva-i^ ^fcuM^ 

nv9i Nit\«f. ** CoBstans aotem est Catalogi illins mos, ut primo ponatnr regis cujnsc^ue nom. JEg,, et deinde ejus Interpretatio Gr« 
addatur. Itaque>Phruron JEgyptiis idem siguificat, quod Gr. Nilns. Autumo ♦^uponr uoni. fnisse Nili, quo eum jEgyptii in Sacris 
iUo compeUabant tempore, quo agris jam decedebat, iliiusque aqua sensim quotidie deficiebat* Hoc enim sane f poupctfy iEgyptiig 
innuit. (il'OTF, Hbrur, vocem ^gyptii nsnrpant de aquis subsidentibus, deficientibaS| et cessantibns, sicuti de aquis dilovii^ 
jam decrescentibus adbibetur, Gen. viii. i. 7., et de aquarum impetu cessante* Ps. Ixxxix. 9. neqoe minus de re quaconque desineata, 

nti Num. xi. S. (nbi «rb. aX4.aP0YP HXG niXPUlU, 

▼ertenda soat, cessavit ignis,> et xvi. 48. Si voei 
huic addas notam generis masculini, babebis ^-2>P0YP) quod Graeci aliter exprimere non possnnt, quam ^poup, et si deniqoe 
adjicias tenninationem Gr», enascetur ^povpwv, quod in Catal. Eratostbenis legimus. Nilns proprie dicebatur hicce fluvins ab ad- 
scensu, qaando se in aaros eiffundebat. Phruron a descensu, qoando eosdem derelinqnebat. Sed videtnr nom. boc posterius nonnisi 
in Sacris quibusdam adhibitum, anditumque fuisse* Illod tamea regi Theb., forte tempore Nili ex agris ^g. descendentis nato, im* 
ponere placuit. Symbolnm huj. Pbnironis, sive Nili descendentis cemitur in Tabula Bembina, prope finem Segmenti secundi, in 
rigura GG. Edit. Amstel. Exhibetur iUic rana loto flori insidens. Nam lotos '(vide supra l»ii. c. vi. $.9.) proveniebat in caropia 
ufiginosis ^gypti infer», postquam Nilus illis jam decesserat. Et eodem tempore, (Ovid. Met. 1. 4f9. xv. 375. HorapoII. i. S5.) ex 
limo adbuc semibumido, progigni ranas existimabant ^gyptii. Et memorabile omnino est, quod cum SiPOYP^ ati observavl- 
mus, JEg, dicatnr aqua substdeus, ac sensim deficiens, iidem ranaro vocarint ^)CPO YP^ ^aae fere vox eadem est, et noanisi ad- 




I rpuffra otnoiAoorrff xaXiiroi Zf^SmtA- 
^rtiicri cirtofjiara lutrai raif tw fjihi ZolTixsy 
, , ^ a. Pro Kavw/Stx^y, Za'irtxiy, el Boi/xoXixiy, 

alii babent • 'H^xXioirixoy, • Tavmx&y, et ^ryinxoy. Diod. S. i. 33. : 'Ef iV* i* tic v^y Oixav^i i^ta atfuMcm, w'y ti fui »pof 7« xncXiitfvoy 
nal wfhof, xaXtirai n<iXov0-i»xoy, vi itOrtfOi, Tayirtx^y, fTr« Mtiinauiff xai ^r/xixoy, nal Itfisffvriniv, in ii BoXjSiTtyey, xal ri\ivra*n Kaywptxer, 
• rivff 'HpaxXitt/Ttxdy hofxet^ova^iv, Ostiorumbunc ordinem probant Strabo xvii. p. 1153., Plin. v. 10., Ptolemaeus Geogr. iv. p. 116^ ; 
* alii aliter, de quibns Chr. Cellarius G. A. iv. p. 21. Quod autem Nostro ♦or/xixey, s., ut Codd. edunt, ^r/uiyiTiNoy, id Straboni ^ryixoy. 
Plinio Phatniticon, s., quod in scriptis in venit Salmas. in Solin. p. 339., Phatmiticon, Ptolemaeo TimBf^nri^hy veteri ejus interpret! 
tJlmensis editionis Patmiticon. Unde ^a^fxtrtnl^ h. 1., aut cei te ^awtTix^y, verins censeo : ad*qoam formam^vi N«Uov otifM ^mfrtruih 
in L. XX. 76*1 qaod neqoe H* Valeaio in Anunian. juii, liy* latuit, corngeDdum.^ Woidiag. £op.] 



cccxvi LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. [^-444, 

apr^s Hom^re.'' Dacier. ap. Clark, ad Odyss. 7. 300. per orbem terramm, usque ad extremum Austram d 
V. Eustathii loc. supra ad voc. Atyvm-os laud. Eurip. Scptcntrionem.' Pbasb et Nilus ap. veteres poetas sunt 
in Archelao ap. Valck. Diatr. p. 30. : Nc/Xiw \twiiy icdX- extremi navigandi fines. Pindarus ipselsthni.ii.6l., *AAX* 
XiffToy €¥ yvais vbtitp, *Os €K * fteXafjifiporoio xXijpovrai poius hripa worl fiiy ^triv Bepeiau, 'Ev xtifiStyi itkkiay NeiXom 
AWioKibot yffs, }ivIk ay ran*^ x'^^^*'^^^^'^' oxovyros fiXiov irpos aicrds. Ita terranim fines aliquando fuisse declara* 
rar' aiO^pa. Euripides hac iu re Auaxagors praeceptoris tos, constat quoque ex Herod, iv. 45., Ov^* e^w <rv/i/3a- 
dicitur sentcntiam sequutus Diodoro Sic. i. p. 46., ubi XitrOai, ev* orev eova^ ypl, ovyofiara Tpt^via Kicrat^ 
Helenas initium adfertur. Increscentis in ^gypto Nili hrwyvfxlas f^pyra yvyaiKwyy kqI ovpifffiara avrfj NeiXds rc 
causam ^schylus etiam 'quoesivit in nivibus .^tbiopise 6 Aiyi^cos Trora/jios eridrif cat ^tris 6 K6\xps' ol 8c Td* 
solis ardore liquefactis. Idem /Eschylus Suppl. 886. vaiV worafwy^ roy Mairfrriy rac HopSfutriia ra KififUpia Xi« 
•Of cpun-^s' 6 fjikyas NciXof vj^pl^oyra (re iLiroTpi^pei — 'Ef yovm. Eurip. Androni. 651., fjy ^P^^ ^ cXaihiciy riiyV 
iutrroy i?/3pcv. Mira est emendatio Scaiig. *ft Ipws yoa% (o^ov) ^kp ^eiXov poa£ 'Xwip re ^trtv. Cf. Strab. ii. p. 
ofiiyas. NecXor ic. r. X.'' Butler. Unde bsec duxerit But- 108. et Plin. iii. init., et Heynium ad Pindari loc. 
lerus, nescimus. Jos. Scaiig., teste Valck. Diatr. p. 53., Ortum Nili investigare frustranei laboris conatus olim 
sic emendabat m margine libri sui, quern serrat Leidensis habitus est, unde in Proverb, abiit, Nili caput quaerere, 
Bibliotheca, ne litera quidem adjecta, 'O fyias yds, 6 quod usurpatur de re supra humanas vires ardua. Quam 
fiiycLs NeiXos. Quae perdocta magni viri correctio sententiam primus videtur prodidisse Herodotus, qui 
nilitur," ait L. C. V., " ut puto, JEg. veteri traditione, scribit, neque i£gyptiorura neque Afroruni quenquam a 
quam nobis Heliodorus couservavit JEth, ix. p. 423. et se repertum, qui tateretur, se scire Nili ottum. Hunc 
424. : SeoirXaffTovffi roy NelXov AtyvTrrtot,—iiyTifiifioy alii secuti sunt. Ap. Lat. scriptores vox Nilus usurpa- 
o^yov Toy worafwy vef^yTfyopovyres COs hyrl A/cu i/^eicd- tur pro fossis s. cansilibus, quibus aqua in locum aliquem 
bos Alyvmrov wiboy — vypaivei, Eurip. Heleoie v. 2.) — & deducitur : cujus generis erant ii, qui aquam in privatas 
be €k-d€ia^ov9iy eKetya' rov ehai Kal kfiy ayBpiinrovs vypds domos derivabant, et qui spectaculis circumdari sole* 
re k-al ^rfpas oMas trvyobov fidXifrra yofilcovaty' — Kal rijy bant. Cic. Q. Fr. Epist. ult. 1. 3. : " Imagines ist», et 
fikv vypay roy NcTXoi/, daripay be Trfy Fiiy riiy avrwy e/i- palaestra, et piscina, et Nilus, multorum Philotimorum 

fi1Jyety' — vpos bk rovs /ivrrras "Ictr rrfy y^v, KaVOffipiy roy est.*' Id. de Legg. ii. 1. : " Ductus vero aquarum, quos 
eTXoy KarayyiXXov<rc — irodel yovy airoyra ^ deos, Kal isti Nilos et Euripos vocant, quis non, cum haec videat, 

3 a/pec avySyrt. Haec minime protrita miror omissa Jabl. irriserit?" Cf. Salmas. ad Solin. p. 638. b. 639. g. et 
e Nilo agenti Pantbei JEg. iv. 1. ubi conferri poterit p. Casaub. ad £lium Lampridium p. 153. ed. Par. l620. 
1^8. accedant ista Philostrati de V. A. vi. c. I. de Indo " Ut ad hasticos redeamus, non iueptuni foret, eo voca- 
et Nilo : Uorafiol hii^o'iy Sfioioc irepalyovai yap ras iivei- bulo equestres ludos intelligere, quorum nunc usus est 
povs iy &ptf, hovs, incore fi yfj epq tovtov, nempe rov vepal- multiplex, et saepe bastis concurritur, et dicuntur vulgo 
veaBai, cujus sensum turpem cogitabat ^opbista.*' (Fal- clostra, quod claustris obsepiantur temporariis, sicuti 
litur vir ductus ; Jablonskius enim totum Heliodori veteribus Euripos s. Nilos, ut in Legibus Cicero scribit, 
locum protulit p. 173.) NcTXof vocabatur Aiyv^riof circumducere moris fuit." Coel. Rhodig. Lectt. antiq. 
Zevs, oh inundationem loco pluviarum, et ob foecundita- xxi. 18. An haec buj. vocabuli notio in uUo scriptore 
tem et ro $hioy6yoy, Pindarus Pyth. iv. 99. xP^y^ 'Tori- Gr. reperiatur, nescimus. Euripi differunt a Nilis, quod 
pf yaeaai iroXeu ayayky NeiXoio npos irioy rkfieyos Kpoytba, hi msyusculi essent, Euripi exiliores. Ap. Strab. xvi. p« 
ubi divinitas ejus exprimitur, ut iilius Satumi, et Zevs 1100. ed. Falc. vox Nilus peculiari sebsu dicitur de flu- 
jEgyptius. Schol. Tefieyos NeiXov Acos ri)y Aifivtiv ^iy<ri, viatili regione quadam in Arabia : 'Ey be rp fie^oyat^ 
Utoi Toy NcTXoi' Avri rov Acof <^f}a(y* eireibrj icapa toIs Ai- iroTafiia Tis''lffibos Xeyofiiyri, Kal aXXri Tts NcTXoc, a/i^ koI 
ytnrriois Tifidrat uts 0cdf* koI Hapfiiywy, Alyvime Zev Xt/iayoy Kal er/Avpyay TapawefyKora expvtrat, NelXos ap, 
NciXc* 6,ya\oy€7 yap toJs tou Acus ofij^pois to tov NeiXov poetas est filius Oceani et Terrae, qui Nilo fluvio nom. 
^wp. Parmenonis versus ab Athenaeo V. 203. c. citatur. suum imposuit. Hesiod. Theog. 337. 1. c. De eo sic 
Quod Nilo iEgyptii festum celebrent, Kal ^bovtri tos scribit Cic. de Nat. Deor. iii. i6., " Alter (Hercules) 
fbaSf &s T^ Act ^bovtriy, its tov NeAov Kal tou Acos fyyoy traditur Nilo natus, .^gyptius, quem aiunt Phrygias lite- 
woiovyros, ex Aristaeneto Historico refert Nonnus Ivya- ras conscripsisse c. 22., ** Vulcanus secundus in (ex) 
ywyj 'Itrropiwy ad fi. IriyXtr. Gregor. p. l68. sq. c. 25. Nilo natus, Phtbas, ut ^yptii appellant, quem cust»> 
•* Hinc Nilo Fluvio, non secus atque aliis Diis, a super- dem esse >igypti volunt — ** (Mercurius) quartus Nilo 
atitiosa ^g. gente Templa erecta, Sacerdotesque conse- patre, quem iEgyptii nefas habent nominare c. 23., 
crati fuerunt. Ab eo nom. habuit urbs olim non ince- " (Dionysum) secundum Nilo, qui Nysam dicitur intere- 
lebris Nilopolis, in qua el Templum fluvio huic dedica- misse. " (Minerva) secunda orta Nilo, quam iEgyptii 
tum visendum erat; et extant passim Numi, nomine Saitae colunt." Schol. ad Apollon. R. iv. 269.: 'O b^ 
Nilopolitarum signati." Jabl. Panth. -^g. iv. i. p. 170. NeiXoj oiJrw roirporepoy eKaXelro, Tphuty fierufyofidad^ bk 
Et urbs ipsa, et Templum Nilo in ea dedicatum, NelXor dwo Nc/'Xoi; tov KvkXwkos, tov TavraXov, flatrtXeumyros 
d^cebatur, si Stephano Byz. fides sit habenda: NelXoy Tfjs x^'» m^Epfinnros futnv, Eustath. ad Dionys. 222.: 
fr6Xi5 Alyi^oV ^Ejcara'ios ev irepirjyifffei Kal iepoy Tim NctXdi' fatriy wyofi6.aBai kno Ne/Xoi/ rtvos diroyd>w 

^eiXov vorafiov' TO kdyiKoy Tfisir6XefaSf*^ei\oTroXlTris* et he ''ArXayros^ patriXevaayTOs rwy eKeV 6XXoi bk% ori MeXms 
{j ToXis fjL6yri KkKXrjrai (NcTXof), o^e/Xfc ^iretrBai Tf ktyitik^ irp&repoy KaXovfieyos, fiereKXridri NccXos iiTrd rtros Ne<Xov 
rov norafiov NccXaTos, ws ^ AiroiCXCtvws (priviv. Sic sane (yatriXiKov watbos, iKel piyj/ayros havToy' riyas fiivToi, ard 
verba ista accepit Caussinus ad Horapollonis Hieroglyph. Tivos NccXacr/ot/ KeKXijtTdai ovtljs avroy eiiroyTas, ovk ev Xc- 
p. 238. ed. Pauw. : *' NeTXos Iria significat, fluvmm, yoyras kveXiyxei 6 "Appiayos. Schol. Apollon. R. iv. 
urbem, et templum, Nc7Xoj, ttcJXu AtyvTrrov, Ktd lepoy 276. : AiKalap\05 ey Tputn^ fiera rov "Itribos Kal *0<riptbos 
NeiXov." Sed verum vidit Berkelius, cui legend um vide- ^flpov fiaaiXia yeyoyiyai ^(royxkftriy (livktarpiv Schol. 
tur in Steph, B., ISeCXovwoXis* iwXts Alyvirrov : " liquet MSS.) X^yct* iS<n-€ yiyyetrOai Atto r^s lefToyxMcribos (levif* 
hoc evidenter," inquit, "e gentili addito, NctXcwroX/rns." c . , x n \ r , ^KT/A,r«/x- 
Ptolem«o iv. 5. dicitur NetXo,;xoXu, Eusebio Hist. Eccles. f^.'^/f ^ v ^.^"^'Jj ^"^'I^' - ^J^/Xca 6, 

vi. // roi; NeAoy ic«Xoi.;i^v„ ^dXt., quod recte Rufinus ^'^^ f Ne/Xov fiamXelas f^^xP^ t^js npu^rvs oXvf,Tt&boj 
Nilopohs vertit. Ap. Goltziuni in Numo legitur, NEJ- eriy vXt. ws elyai ra irdyra ofiov &rri bi(r^iXia eyyaKOffta, Xt, 
AOnOAITON. Per Stepbani B. verba, Upoy NeiXov V. Larcher. Chronolog. Herodot. t. vii. p. 367. ed. nov. 
xora/iot;, nihil aliud intelligi debet, quam quod tola Ni- Wesseling. ad Diod. S. i. 63. : " Dicaearchus (1. c.) Nilum 
lopolis esset quasi Nili Templum. In hac euim urbe inter et Sesonchosin, qui Sesostris, annos interserit bis 
visendum erat Nili Templum, et cives ejus fortasse adeo mille quingentos ; quod, si nuraeri bene habeanf, veri 
huic superstitioni addicti erant, ut urbs ipsa merito fidem exsuperat, ut recte J. Perizon. Origg. JEg. 18. ; 
appellaretur Nili Templum. *' De Nili fontibus tan- id melius, quanquam non satis accurate, quod a Nilo ad 
quam remotissimis et impervestigabilibus proverbium Olymp. i. annos 433. computat : vixit enim ex utriusque 
fecit Pindar. Isthm. vi. 31., Mvpiai b* ipyu>y KoX&y Th-- sententia post helium Trojanum, a quo prima 01ym« 
fAtfyff iKarSfATreboi iy trvepf KiXevBoi^ Kal wipay NeiXoio pias annis 408. abest." De Nilo, Vulcani patre, vide 
TrayaF, Kai bi 'Yrrepliopeovs," Ritterhus. ad Oppiani Diogen. praef. seg. i. De alio Nilo haec habet Philostra»> 
Cyneg. ii. 85. Fallitur vir doctus. Per Nilum et Hyper- tus Heroic, iii. 4. : AlOioira ft^y yap yeyivOai hUfiyoya^ 
bolPeos intelligendi suht terrarum fines : * Latbsime fama bvyatnevvayra hn rQy TpiaMy ey Aidiowlq; 1^' ol Ka\ r^ 
lerum/ inquit Poeta, * ab ^acidis gestarum spam est ^dfAfaor opw dyax^^^^ X^erac M tov Ne/Xov. Enh 



TEWATERI AUCTARIUM VOCUM ^GYPTURUM- 



cccsvii 



tostk in Catd. Regam Thebaeonim .£gypti, num. xxxvii., 
Srifialtty €fiaff(\€va€v NctXos ^povpHv, I^toi NelXos. Cf. 
MaTshamum Can. Chron. sec. x. et notam nostram ad v. 
^povpHv. Secundum /alios scriptores Nilus fluvius nom. 
accepit a Rege, cui nomen 

[* NctXcws. Diod. S. i. I9. : TeXevralas rvxeir avror 
(rov NciXov) vvy Ij^ci Tpomfyoplas Airo rov fiatnXevtrayros 
NecX^wc: 63., *Ey rais itpcus Araypa^acs oifbky airrvy 
ipyoy iravrcX^F ovhk ^pa^is itrroplas d^/a Tapahiborai^ xXi^v 
kyos NciX^f* ov tnffi(ia(y€i rov Trora^oy uyofidtrdai 
NeTXov rb'irpoTOv coXov/ievov Aiyvm-ov ovros he irXeiaras 
€VKcUpovs hivpvyas KoraaKctfatras, koi ^roXXa ircpl ri^y ev- 
ypriffrlay tov We/Xov '4piKortfirfi€ls, atTiOs Karitmi rf vorafif 
ravrris rfis irpoaiiyopias, Scribitur non modo NecXcvs, sed 
€t NiyXevs : vide TzetzK loc. infra ad v. NeiXfos lauda- 
turn. Sed NiyXcvj est fortasse Dorica forma pro NecXei;^ : 
nam idem Tzetzes ad Lycophr. 1 19., de etymologia vocis 
NcIXos loquens, habet haec : Ta ei ii^pdoyya oi ^loptets els 
fj rphrovtrty^ oIov xXecwK irXi^v, fAei&y fin&y, Cf. Etvm. 
M. V. NciX^wf, p. 602, 23. A NciXewF, si Tzetzae fides 
1. c, descendit adj* NecXelos. 

[• NecX^f Graecis in usu fuisse,patet ex adjectivis Nct- 
Xftfccor, NecXaiU, NciX^Jos, NciXiiiniJ, NeiX^rif . Sic Apol- 
Ion. R. ii. 516. MivmbcLS ifXeye yritrovs, iibi Scholia: 
^lyuiihas hk Tos KvrXa^af yiftrovs X^yec, on Mivios OaXacr- 
voicparrjffas ifiaa(\cvff€ rHy KveXabuy y^ffwy, i^eXdtras rovs 
Kdpas, Sic ab iipws descendit ftpwlos, 4pf os. 

[* NeiX/f. Plin. V. 9. ** Nilus originem, ut Juba rex 
potuit exquirere, in monte inferioris Mauritaniae non 
procul Oceano habet, lacu protinus stagnante, quem 
vocant Nilidem.'' In lacu Nilide pisces reperiri ait ala- 
betas, coracinos, siluros, crocodilum quoque, et eo argu- 
mento probatum ostendit ex hoc lacu ortum habere 
Nilum, quia omnes illi pisces Nili famiiiares. Addit 
Plinius : " Inde ob argumentum hoc Caesareae in Iseo 
dicatus ab eo spectatur hodie.'' Ita scribit Salmas. in 
Solin. p. 295. c, expunctis verbis, Nili ortus creditus* 
" Ait Nilidem lacum Caesareae in Iseo ab Juba dedicatum 
fuisse, ob hoc argumentum, quod Nili origo credatur 
esse. Intelligit simulacrum, vel picturam illius htcus a 
Juba fuisse dicatam in templo Isidis apud Caesaream, 
urbem Mauritaniae.'' * Nc/Xuw (* NeiXiof male 

scribitur in Forcellini Lex.) Plin. xxxvii. 8. : India et 
has generat, et Nilion, fulgore hebeti ac brevi, et cum 
intueare, fallaci : Sudines dicit et in Syvero Atticae fiu- 
mine nasci: est autem color fumidae topazii, aut ali- 
quando melleae : Juba in ^Ethiopia gigni tradit, in litto- 
ribus amnis, quem Nilum vocamus, ct inde nomen tra- 
liere." Hoc vocabulum* ignorat Schneideri Lex. 

[NccXatof, a«a, aiov. ** NciXa/i; /Aovffa in Epigr.," H. 
St., sc. Leonidae. Alex. xvii. ed. Meineke : Qvei ffoi rdbe 
ypdfjifxa yeye&Xiaicaiaiy iy iSpaif, Kaiaap, NctXa/ij Siovffa 
Aeuyiiew, i. e. Alexandrinus poeta Leonidas. Athen. 
▼ii. p. 312. a. : NecXaioi eltriy ix^ves (ubi NciXbioi MS. 
Ep.). Vox extat in Steph. Byz. v. NcTXof. ^lius Spar- 
tianus de Severo p. 70.: " Jucundam sibi peregrina- 
tionem banc propter religionem Dei Serapidis, et propter 
novitatem animahum vei locorum fuisse." Palatinus ha- 
bet, Animalium belleorum, e qua lectione Salmas. feli- 
citer emit, Animalium Nileorum, vel Nilaeorum. " Nam 
ctiam alibi," inquit vir doctus, " Nilaeum pro Niliacum 
legimus e veteri scriptura, et Steph. Byz. NecXaco* a Nilo 
fluvio KTTiTiKov deducit." A NeiXaioj dcrivatur 
* NeiXairw, uti a Kprp-alos Kpfjraievs. Leonidas Alex, 
xxvi. : Abipoy 6 NecXaiev^ irifmci aoiboTroXos, Hoc vocab. 
praetermisit Schneider. 

[♦ NeiXeios, e/a, clov , a NciXcvs formatum. Vide Tzetzae 
loc. infra ad v. NeiXfos. A Gr. NciXeTos descendit Lat. 
Nileus. Ovid. Met. v. I87., At N ileus, qui se genitum 
septemplice Nilo Ementitus erat. * NeiXoctf, oe^ffa, 

6€y, (quod non agnoscit Scbneiderus) occurrit ap. Zona- 
ram p. 139*« • NciXocv ydfm' to rouNeiXow, ubi Cod. A. 
f^eiXHey. *' An pro NctXik)!', quod maUm pro NciXoev, 
(quanquam sic etiam Phavor.), donee rcperiatur locus?" 
Tittmann. 

[* NeiXwecos. Hesych..: TvfXlyos* IxBvs NctXweiOF. 
Hoc vocabulum ignorat Schneideri Lex. NecXwif, 
ihos, ii. " NeiXwibes irvpafilbes, Niloticae pyramides, in 
Epigr." H. St., Anal. iii. p. 219. no. 318. • Nci- 

Xios (Schneidero ignotum) Eostatbii et Tzetzae loca mox 
laudanda nobis conservaruot. V. supra v. Ne/Xcoi/. 

* NciXkNtof, (Schneidero ignotum). V. Tzetzie 



loc. *NecX^os. Schweigh. ad Athen. p. 312. I.e. ; 

*' Possessivi nominis forma NecX^oc, quam habet h. L 
Codex Epitomae" (pro NeiXaioi, quod edidit Schweigh.), 
nescio an sequiori aevo propria fuerit. Holstenius qui* 
dem ad Steph. Byz. p. 2^1. e Tzetzae Chiliadibus (x* c. 
300.) eakn citat, quasi vix alibi occurrentem." Non sic 
scripsisset vir doctus, si Berkelii notam legisset. NecX^, 
quod minim est, praetermisit Schneider. NrcX^os cum 
Sch weigh., an NeiXc^os cum H. Stephano, scnbendum 
sit, ambigi potest. Omnibus adjectivis iota subscribi 
debet, ut videtur, in quibus Attici id non pronunciabant, 
sed f^V in ^ contrahebant. V. Piers, ad Moer. p. 300. 
Valck. Epist. ad Roverum p. Ixviii. Bast, ad Gregon 
Cor. p. 719. Oaisford. ad Poet. Min. Gr. p. 408« 
Fischerum ad Wellerum u p. II 9. Sic mrp^t'ios, Attice 
vaTpfos : yLTiTpinos, Attice firfrpfos : iip^ws, Attice vpfos : 
Ne(Xk»Vos, Attice NccX^of. Gregor. Cor. de Attica Dia« 
lecto p. 177* *AbtaipiTiu£ Tiyas r&y Xc^ewv irpwpipovaty^ 
oloy warpfos dvrl tov iraTpuiios : cf. p. 441. et p. 630. 673. 
687. Ceterum Horapollinis Hieroglyphicorum titulus 
est, *itpajr6Wwyos NecXipov 'IcpoyXvfiKu. Per NecXy'ov in* 
telligendus est Alexandrinus. (Suidas : Vpar6XXtity, <fraf 
viz/Si^cwf, Kwfjiris TOV UayoxoXlTov yo/iov, ypafifiaTucos, 
bd^af ey 'AXe^av^e/^.) '* Ad urbem Nilopolin in Nome 
HeracleopoUtano perperam referunt quidam ; raro enim 
vel nunquam forte ita dictus est Urbis istius civis." Pauw. 
Recte: nam, teste Steph. Byz., to IByucbv riis wSXeias, 
NctXoiroX/riys. " Si autem sola urbs vocata fuerit Nilus," 
ut addit Steph. Byz., " non addito vocabulo iroXu, tune 
sequendum est possessivum fluvii, quod est NeiXa<of, uti 
perbibet Apollonius." Sed fallitur Pauw. pnef. p. ii.^ 
NeiX^os accipiens pro ^gyptius, et egregie tallitur Caus- 
sinus p. 238., cui Horappllo dictus Niliacus" videtur 
" non communi nomine quasi idem esset ac ^Bgyptius, 
ut nonnulli voluerunt, sed a Nilo urbe ^ypti.** Dubio 
procul 'ilpajroXXiay NecX^os est HorapoUo Alexandrinus^ 
ut NeiXa/fy Movaa Aehtylbtw, Alexandrinus poeta Leoni« 
das, ut NecXacevs dothowdXos, Alexandrinus, NecXoyewwr 
Aewyibe^, Alexandrini. Plut. de Is. et O. v. : Uialreir 
boKci Kal fidtkitrra woXvaapKiay iroiely to NciXyov Cbvp irt- 
yofievoy, " NccXwa rapixii, Niliaca salsamenta ap. Luc.'' 
H. St. Lucian. iii. Navig. 259* - *AXX*, J 'yad^, wpos rflt 
"Itnbos, K^yTU NecXfiKi ravra Tapl\Ti ra Xerra fiifiytitro iffuv 
&y€iy dw* AiyvirroVt if iivpoy dirb tov Kovmitov, if *'I/3iv ei: 
Mifn^bos* ec bk xal fi yavs ebvyaro^ Kal Tdy wvpafiibwy filar, 
NecX^a, festi dies ap. Heliodonim ix. p. 423., quos Nili 
restagnationis tempore comissando, piscando, navigando 
hilares consumebant ^yptii : Diod. Sic. i. 36. : Ol &' 
6^01 irdyra tov rfis wXripmffeias ')(p6vov dwoXeXvfiiyot r&y 
Ipywy, eu dyeaiv Tpiwoyrai, wye^its iimtitfLeyoi, xal xok- 
rwy Twy Trpos ijboyiiy dyriicdyTiuy dyefiiroblaTtits ditoXavoyTCs Z 
cf. iElian. H. A. x. 43. et Libanius Orat. pro Templis 
ap. Valesium ad Eusebii Vitam Constantini iv. 25. De 
hoc festo tacet Meursius in Grasc. Fer. Eustath. ad 
Od. b. p. 1500. 5.," ut ait Berkel. ad Steph. Byz. 1. c.» 
" tria localia a v. NeTXor format : Toxua bk xapdyuya 
NeiXov, OTi ov fioyoy Ne/Xt^ Kal NecX^os, dXXd Kal Nec* 
XuTijs, buXoy €K TOV, Oi bk NeiXwrac ij(dv€s btfXabri Ttyts, 
yXvKCis eitriy, h icelrat irapa Acixvoffo^orpf. Facetoai 
admodum sunt Jo. Tzetzae versus, quibus plurima Nili 
dertvattva complectitur, Chil. x. 300. : 

NetXjkfovs b* eliroy pvoKas ewiffToXwy yvy Xoyovs, 
NeiXc^v, ^eiXwivy bk ypdi^ty pev/jtdrtjy bioy, 
Kal avy aifrois NecX/w bk bid ypa^^s liiTa, 
*(ls ixPiXridiyTOs ey avro'is tov ta Twy ^eiXmtwr* 
NecXe/wv TOV NtiXim be, Kal biifSoyyoy NecX^s* 
'[Is €K NjyXcvf Kal TOV NeiXcws * bifdoyyoypd^i ypd/^y. 
Varia derivativa hie versiculi exhibent, sed NecXjjros po- 
tissimum est in usu. Eustath. ad Dionys. p. 109., ^pl 
rd NeiXfa arSfxaTa k. r. X. Proclus ad Armenios de Fide : 
'Eirec^ ydp irdy ro yiyofteyoy, ij If owi: oyros y/ vcrtii, o 
ovpayos ^if vporepoy wv, if €k tov virdplj(pyTOS dXXoiovTai, }in 
TO NciX^OK peldpoy iibaTos eis ctl/xa fierepXi^.'* Per 
Tzetzae NccX^vf pvaKas intelligendae sunt S. Nili £pis« 
tolas, ut apparct e praefixo in MSS. Epigrammate, no- 
tante L. Holstenio. 

[* NeiXo^n^s, ov, 6, Nili incola. Wakefieldius ad oram 
Hederici : " Eustath. Od. 173, 32." Athen. vii. 309. : 
Oi be ^etXuTai KOpoKivot, ore yXwcea Kal ttaapKOi, eri bk 
Ifbe'is, oi veireipafiiyot Uaaiy. Hac respexit Eustath. ad 
Od. b. p. 1500, 3. 1. c. * NecXiIrru» j^. Oraculum 

ap. Euseb. Praep, Evang. ix. p; 242. : Oi ro KoXir wivw 



cccxiriii 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. OR. OBVIARUM. [pp. 444, 44S. 



res liStap 'SetX^thos aitis. ^schylus Prom. 838. : GSt6$ 
9 obwffei Tijv rplyutvov es yd6va NccXwrcv. Quam vo- 
cem LAtine expressit Martial x. 6.» Picti tunica Nilo* 
tide Mauri, et Lucan. x. 142. Nilotis acus. * Nec- 
Xoyevils, 6, fi, {yivos). Leonidas Alex. viii. ed. Meineke : 
Ovpdytov fil/xrjfia yeveBKiaKalaiy ly Upais Tovr Aird NciXo- 
yevovs 6^^o Aeuylbeut, i. e. Alexandrini. Macrob. Saturn, 
i. 16. : Argutus Niligena, et gentis accola numerorum 
potentis. * NecXoOepi^f, cos, 6, fi, (0^). £scby- 

lus Suppl. 73. ray liiraXay NeiXodeprj irapeiay. Schol. : 
Tily ey rf Ne/X^ Oepiffdeiirayj S kari, jiXatrHitratray ky AI- 
yincrt^' hito r£iy (TFayyaty ^ fiercu^opd, " * EiXij^plf 
conj. Schutzius auctoremque adducit Hesycbium, E^Xi^ 
QepQy fiXta^ofityos. EAXrfOepifiaayres' ky iiXlf BaXipBiyres. 
EtXiy" it rov iiXiov aifyrjf fi Oepfuiaia. TlXridepeiy iy iiXi^ 
0€pfAalye<rdai. At in edit. sec. reposuit * NecXodaXijf, qiiae 
e&t etiani Pearsoni (Casauboni) conjectura, sed mihi lectio 
irulgata snfficit." Butler. * NeiXopvros, (quod 

Schneiderus, nescimus cur, omisit). Leonidas Alex. xxv. : 
"Hrpia fJLOi fivpiXwy ^cov^^ea (rvy KoXdfioiai Hifiireis, NecXo- 
pvrov bCtpoy Slito wpofioXfls. '* Toupius volebat itpo\ofj% 
pro irpofioXfls^ ut ^eiXipvros irpo\pii sit ostium Nili : at 
est ^€iX6pvros vpoftoXii, promontorium, quod Nilus alluit : 
h. 1. omnino pro ^gypto positum." Meineke. * Nec- 
Xiavc^s. Hoc vocab. ignorat Scbneideri Lex. In titulo Ho- 
rapoUinis Hieroglyphicorum pro *[ipair6XX<$>yos NeeX^ov 
Codex Morellii habet, NeiXiaKov. Certe e Gr. NetXcaicos 
fluxit Lat. Niliacus, in Martiale frequenter occurrens. 
Ovid, de Ar. Am. 3. 318. Niliaciscarminalusa modis. 
* NeiXiariKSs, Exemplum huj. vocis e Gr. scriptore de- 
promtum nondum vidimus. Martial, vi. 80. Niiotica 
tellus, Lucan. ix. 130. Niiotica rura, Seneca Quaest. 
Nat. 3. c. 25. a med. Niiotica aqua. * "NeiXaydOia, 
ro, Cosmas. Indicopl. p. 149. eine Nilfrucht." Schneider. 

* 'SeiXofihpiov, r6. Heliodorus iEth. ix. p. 445. 
ed. Bourdelot., (qui totum Strabonis xvii. p. 1157. ed. 
Falc. locum descripsisse videtur) : Oi bi r^y re ^aWav 
TO NeiXofiirpioy IbeUyvtray, rj> Kara rijy MifAfiy irapairXri' 
vioy. Fuit puteus quidam in Nili ripa e saxo quadrato 
constructus, in quo et maxima et minima et mediocria 
Nili incrementa adnotabantur : nam putei aqua cum 
Nilo pariter crescebat et decrescebat. Erant in putei 
pariete notae quaedam insculptae incrementorum, et per- 
fectorum et aliorum. Haec itaque observantes .£gyptii 
incrementa cognoscebant. Vide Tabulam Bembinam, 
cujus Segmentum secundum auspicatur Figura, in qua 
NUometrium exfaibetur* Cf. Jablonskius Panth. JE^. iv. 

p. 173. * l^eiXoffKoweioy i. q. ^eiXofiirptoy, 

Diod. S. i. 36. : Aia b^ ri^y iiytaylay rrjy €k rffs hyafiatrtm 
rov TTorafiov yiyofieyrfy, Karetricciiatrrat NeiXooicoxeTov vxo 
riiy fiaaiXiiay ey M^^^ec iy roihf be ri)v 6.yd(iaaty iLKpi- 
(iHs hcfierpodyres oi rrjy roiurov btoUtitny ^ypyresy eltfiLfcoariX" 
poverty eis ras ir6Xeis ewi^oXas, brntraipovyres woaovs Tri/^eu 
^ baKrvXovs iiyafiefiriKey 6 irorauos, Kal Tore rrjy dpx^jy ife- 
Tolrirai rfjs eXarruffem, Cod. Vat. pro NeiXotrKoneloy habet 
^eiXo<rK6irioy, quae est forma recentiorisGnecitatis. Edd.] 

♦ Eofs nom. insulae et urbis in nomo Scbennytico, teste 
Strabouc xvii. p. 1154. Meminit Plut. de L et O. p. 
508. ed. Ox. Stcph. Byz. e Strabone recte emendarunt 
Holsten. et Berkei, JoVs est quoque in Hieroclis Synec- 
demo p. 724. Alibi scribitur HovVs, Zo/s, aut magis depra- 
vatum. De origine Mg, vix ambigitur ; quae autem sit, nou 
docetur. In numo Hadriani lit mentio nomi * HOlTiys. 
Edidit primus Belley t. xxviii. Comm. Acad. Inscr. p. 
542., repetiit Zoega in Num. JEg. Imp, p, 116., addidit 
tamen numum similiter inscriptum, ante anecdotum. 
[Xoites nomos^ Plin, v. 9. Edd.] 

♦ 'OtrfTayff^reipa. Sic cognominatam JEg. Cleopatram 
e numis affirmat Scalig. ad Euseb. Chron. p. 267. Tan- 
tum virum incaute alii secuti sunt. Neque vox est JEg. ; 
neque ita legitur in numis, scd 0EAN SOTHPA, ve'l 
eEAN SilTEIPA. Comparetur Spanhem. de V. et P. 
N. p. 385. 409., cujus fonte hortulos suos irrigavit Le 
Moyne t. ii. Var. Sacr. p. 129, 130. 

♦ Watppfj est cognom. regis JEg,, eliara Pharaonis dicti, 
In vers. Gr. ler. xliv. 30., Hebr. scribitur iHSH, pro quo 

Michaelis nialit JHSTT. Diu ante eum idem placuit Sca- 

ligero ad Euseb. p. 82. Communi Pharaonis nomine 
dolo appellatur Jen xxxvii. 5. 7., Ezech. xxix. 3. Intel- 
ligitur rex idem, qui dicitqr 'ATrpiijs ab Herod, ii. 161 , 1 62. 
169- iv. I59.y et Diodoro Sip. i. 68., ubi nptavit Wesseling. 
Vide eund. ad Herod, p, 186., $ed inprimis.Vignolium 



Chronol. t. ii. p. 148 — 150. Cognomen tegis ^gypli* 
acum non una ratione pingitur, O^a^^, O^a^fjs, Ohd^pu^ 
Vaphres, Ephr^, Waphris. Longius recedit ^l^y, quod 
habent Aquila et Theodotion, sed fprte culpa librariorum^ 
ut suspicatur Montfducon. Quando retinetur 0^a^^» 
quod est in Gr. interpretatione Jeremiae» item ap. Clem. 
Alex. Strom, i. p. 395., baud contemnenda est Jabl. con- 

jectura, JEg, Pharaonem istum vocasse 

i litera li in hoc nomine, ut euphonie consu- 

leretur, absorpta a sequente litera ^* Vide Diss. viii. 
de Gos. §. 4. in not., et Panth. P. i. p. 304. Hophra 
igitur esset Sacerdos Solis ; cujusmodi cognomen digni- 
tati regise in ^ypto haudquaquam repugnat. 

lidxrufy, genus navigii JEg.^ Strabo xvii. p. 1173. 
[/lUliri/jiey b^ eis rrjy yfjffoy evi TarraiKos* 6 bk vaKrtjy bia 
erKvraXlbwy •trewtiy6s ecrri oKa^Loy, Har eouciyai * biavXoKiy^ 
itrrutres b* iy vbari rj Kal (rayioiois rial trpotrKadftfAeyoi, pqbius 
ivepawdrifiey ov b€bi6r€s' iLKiybwa yap ecrrty av fiii ris 
* {nripyofjLoy iroificrri ro TopBfie'loy^ Quae lectio si vera est, 
vocabuli origo me fugit. E Forsteri conjectura si legitur 
ria/Owv, explicationem non tarn esse difiicilem, monui 
p. 432. E cod. Medic, varietatem lectionis exemplo 
meo Gronovius non adscripsit. [Cf. H. St. Thes. iri. 
271. e. "Strabonis descriptio," ait Schefferus de Milit. 
Nav. iv. 1. p. 261., " facit, ut credam singulare ibi genus 
indicari, nec aliis in locis cognitum aut usitatum ; cup 
entm alias tam diligenter descripsisset ? et certe structuni 
ipka docet, quae nescio quomodo mihi videatur convenire 
cnm ista coriaceoruro, quibus veteres ^gyptii, Herodoto 
testante, usi sunt in Euphrate.'' Minim est originem 
vocis, quae Graecismum redolet, Forsterum et Tewaterum 
fugisse, pra^sertim cum Strabo ipse earn a v. iniyyvfu^ 
unde irriKros s. iraKros, derivatam esse indicet, (o rdiermf 
biCL trKvraXibiay iremiyos etrri vKafploy)', post Strabonem 
H. Stephanus 1. o.| Salmasius, et Schneiderus in Lexieo 
banc etymologiam sequuntur. Ut nobis quidem videtur, 
TcaKruty est nom. navigii ab Alexandrinis Gracis sic vo* 
cati. " Pacton scapha est e pluribus composita fiistibus^ 
vel lignis inter se alligatis. UaKrvy i. q. iriyicriiiv : vctcra 
et iniKra, ra eic ^roXXoiv {vXctfv veTrrjyfi^ya : nude xarrMvi, 
et wriKra burfiarvy, fores e pluribus asseribus compao 
tae. Hyginus ap. Charisium (p. 108. ed. Putsch.^: 
' Ab Actio navigantes stadia xl. veniunt ad Isthmua 
Leucadiensium ; ibi solent iteris minuendi gratia remiikq^ 
quem Graeci waKr&ya dicunt, navem traducere.' Hac 
corrupta sunt. Nec enim remulcus i. q. Gr. iroKrmy, 
Navis trahitur remulco, at waxriryi genus uavicuke, vd 
scaphae. Omnino scribendiim, 'lUmulco, quam Grra 
iraKrHya dicunt navem, traducefe,' i. e. navem quam 
Graeci vaKrHya dicunt, remulco traducerc. Vox remut- 
CU8 Graeca est * ^vfiovXK6s ; unde pvfiovXKeiy, ry pwpf 
iXxeiy de navibus, quae fune trahimtur. Auctor Peripu 
Maris Erythraei, Kal pvfXovXKoffaiv alra arabfiois fSiy 
rerayfieyois, u e. remulco trabunt. Sic pi/fios» remos. 
Ita lorum tubae vocarunt, teste Servio. Sic fMarrvti, mal- 
tea, et similia sexcenta. Sisenna remolca dUerat pit 
remulcus ap. Nonium : ' Si quae celeriter solvi poten^ 
in ahum remuica retrahit.' Nonius Icgebat im verbis 
Sisennae, Remulcare trahit. Et remulcare dictum inter- 
pretatur, quasi niolli tractu ad progressum mulcere, quod 
ineptum est. Remulcare non aliud posset ibi signilicaic 
quam remulco trahere, pvfiovXKeiy, Sed verum este« 
loco legcndum, Remuica retrahit, aut, Remulcaqs trabil; 
h. e. pvfiovXKbty. Latini videntur codicarias (s. caudi- 
carias) appellasse, quos Graeci iraKrutyas, Varro de Viti 
Populi Romani 1. iii. : * Quod antiqui plures tabulas 
conjunctas codices dicebant, a quo io Tiberi naves codi- 
carias appellamus.' Immo podicariae e codicibus juncts 
pluribus, quae sunt (TKvraXibes, et similes biatrXoKiyoa^ 
quae e papyro texebantur. Ratellos, vel raddlos hodie 
vocamus hi\)usmodi codicarias naves, vel pactones." 
Salraas. in Solin. p. 785. Ante Salmasium Malaspina ad 
Cic. Epbt. 9. 1. V. Attic. Hygini locum ap. Charisium 
censuerat ita constituendum, 'Remulco, quam Gneoe 
Tdxrwya dicunt navem, traducere/ qnoniam remulcus et 
Trdin-u)!" di versa sint. Non idem censuit veterum Glossaruift 
auctor, qui, w&Knay remulcus, notante WesselmgioObss. i, 
28. " Quidquid sit de nomine Gr.," ut ait Gesnerus Thei. 
L. L. V. Remulcus, (ap. H^ginum) intelligi videtur fossi 
per Isthmum ducta, adhibitis quocunque mode funibu^ 
vel hominum mana vel jumentorum nisu tractis, tirans- 
missas biievi ilinere naves circumnavigatioii^ pfocurt 



pp. 446-450,] TEWATERI AUCTARIUM VOCUM iEGYPTlARUM. cccxix 

rentis pfoiosulse oompendi factam/' Salmas. scribit et Schutte I.e. p. 12— 14. InAntOQini Itin. p. l63* et 
waKTvy^ at Glo8s«, H. Steph., Schneiderns, ct Wesselin- 170. occurrit Thou. Erat in via, qua itur Pelusio Mem« 
^os rectius iriucTWP. £dd.] phio, prope Hero 8. Heroopoliu. Pro Thou legendum 

• Ildpe/i^a, urb» ^^gypti, cujus meminit Steph. Thoum, atque intelligendum Pithom s. Patumum^ sus- 
Byz. y. [Tl6ip€/ju^i$' T6\a Aly^ov 6 ToXirris, ^Ylapefjut^l' picatur Schutte, Theologus liberaliter eruditus; cuj. 
mt. Edd.] In numo Caii occurrit nom. IIAPEMWTllN, conjecturae forte non puduerit magnum Wesselingtum* 

haesitantem, quid de Thou existimari fas esset. 
monente Holstenio. De numine Remphah, PHU4>6, • HiTK), linum, gossypiunl. S»pius invenitur in 
urbem dictam esse eonjecit Jabl. de Remphah p. 81. libris Mosaicis, itemles. xix. 9- xliuS. xliu. 17. Hos. n. 9. 
Eandem fiwte Abulfeda in Descr. ^g. p. 9. appellat E dialectis O. O. alia atque alia rationc vocem illustmrc 
Farama, pro quo CoptiaiuntBaramus, monente Michaclis interpretes conantur. Cum Jos. iu 6. mentio fiat 
in notis p. 48. Y3^^/Tira> esse eam origine scribendamque III- 

n^XoiJ^cov, Pelusium, rov wrikov accepisse nom., meOXTai, opinatur Forster de Bysso p, 63, 64. 
Strabo scribit xvu. p. 1155, et vulgo cnnlitur. Aliter gJiginatio multis videbitir tortuosa et obscura. 

Kocherus t. 11. Misc. Obs. Cnt. p. 138., cujus haec u - u-a u u u 

verba sunt. " Panim fit verisimile, antiquam ^ ^J^^'^}^^. }^ ^^^^ 

JEgypti urbem Gr. nomine insignem fuisse, quare maUm, Ex. 1. 11., ubi dicitur DDDn. ab mterpretibus Alex. 
mSente commodissima hac nominis ratione, ab iEg. v. Ta^^^, q«od eUam legitur Gen. xlvi. 28. pro T»3 n»- 
^ Tin Q T /I /I ' -a • Longior disputatio Michaelis m Suppi. Lex. Hebr. p. 

^lUlCliy li6pfiopoy et mikor significante, praeposito 2256—2261., aut MuUeri in Sat. Obs. p. 188— ipo., 
artic. Til, illud derivare, quod et sono et significatione non me suspeusilim detinebit, tantum de origine nominis 
cum Gr. xi^Xot forte consruens, Gr. etymo occasionem quaerentem. Jabl. Dbs. iv. de Gos, §. 8. urbem JEg. 
dcderit." Nisifortasse alia officiant, non ccrte oberit appellatam judicat PHUGUIWH, agrum solis, non 
mutatum cum dialecto Theb. articulus quo- diversam ab Heliopoli. Adsentitur Forsterus Epist. p. 

que ne scribatur. [Cf. H. St. Tbes. t. iii. p. 279-] ^^"^^^ ^' P' ^rabibus Heliopolis dicitur 

•Pibeseth, JTOl*^* Ezech. xxx. 17., videtur eadem (jM-«#r^ Eons Solis, vel Oculus Solis. Vide 

urbs, quae Bubastus. V. supra p. 53., not. An Pibeseth Schultens. tnd. Geogr. in Vit. Saladini v. misr, et 
Mg. niH3XmT dictol Cf. Jabl. p. ii. Panth. Michaelb ad Abulfedam p. 125. sq. E sententia Mulr 

p. 82, 83. ^ leri fuit Raamsis nom. Mg. puiucinc, per com- 

• Pihachiroth, TrnTrrm Ex. xiv. 2, £>.. pro quo pendiampro HCiXRI PlUUClUCcmtashomitaum 
tantum JTHTrrr Num. xxxiii. 8. Nec de situ loci, seu Lstorum; deindc voca)a AS<v«. 

in deserto Anibico. sive in ipsa ^pto, neque de nomi- , g^jj ^gyptus superior. Utrum id nom. el datum 

nibu» aliis, tam antiquo Cleopatris. qi»m recention, gjt .b Arabibus, ^pti victoribus, an ex iEgyptio Ara- 

Ad-Sierud, hic disputandi locus est. Quarum rerum ^ce versum. non prorsus certum judicrtur. Vid. 

cupidi consulant Pocockium m Descnpt. Or. 1. 1. p. 227. MicbaeUs ad Abulf p 9 

vew. Belg.. Shawium t. u. Itin. p. 60-62. vers. Belg., , j„ ^j, j„ s^idula. Glossario adjecta, JaW. an- 

et Scbuttem Diss, deltinere Israel, per Desertum p. 18- notarat? " Jauafli., magnus, observante La Crozio meo 

20- . Ad mstitutum meum maxime attinet mdagatio no- j„ CoUectaneis suis TAStis." Frustra voc. quaesivi in Lex. 

9unis Pihachiroth. Diu ac vane onginem yocis e ling, Croz. et libris Copt. Aliud agens, tandem loco alieno 

Hebr. duxerunt mterpretes, opmantes ^( significare ro i„veni, ap. Steph. Byz., p. 525. scribentem, MATNA. 

ffro/io. utipsi AlexandrmiprKbent, ostium, fauces, vallem, ^AXi^avSpos iy rphf Aifiwcip, H -cara 

aut quid idiud.mTT esse foramma.siccitate8.1ibertates, 2a/tia9i., 8 Ian ^eyiXi,- riteyucoy 

cet. Malim habere m numero vocum preeunte May^/n,.. bA rdy Atfiv^by r^oy Kal riy AiyWrwy. 

\^ Crozio ap. Vignol. 1. 1. Chronol. p. 63?., et Jablonskio ^^^^ -^^^^^ Lycias, non Liby«, in qua nulla isto no. 

Diss. V. de Gos. §. 9,, qui plura exemplo suo adscnpsit, ^j^^ j^g^,,, „emoratur, observat Bochartus Geogr. ii. c. 

delude a me vulganda. Non dissentit Schutte p. 20. 12. p. 745., cujus verba repetunt Berkelius et de Pinedo, 

Est ergo ni— 'HX^CI— PUIT locus viridi gramine Vox 2a/ia6£) habetur Punica, ducta ex DDJQ^ HD^Dttr. 

ornatus. Mira tamen possit videri inconstantia interpre- Quidquid id est, de origine £g. nihil constat, 

turn Gr. et Copt. Pnebent Alex. Ex. xiv. S. 9- awiyavri * Senator, primus arietis decanus, in cod. Firmici MS., 

r^c eraiiXeuf. Ut assolent, Copti eos sequuntur, quo usus est Scaliger. In editis legitur Asiccam. attamen 

,^n-Ari<->^ ■•i -r ^r^-.-, seouitur Seoacbcr. Voc. Senator expUcari posse CIOY 

UneUeO H'I'GPHI. At vero Num. xxxiii. ri^mo . . . ^ 

7. eta. Alex, pnebent ro <mJiia Elpd.9 atque solum Eipi.9, MUlUi', levis conjecture est Jabl. m Thes. Epist. La 

, f- r T r croziano t. i. p. 177. 

Copti Pm^ UniPUie et niOXPOe. M^jor • Sin, ro, Ezecb. xxx. 15. 16. les. xlix. 12., creditor 
constantia est, non bonitas. auctoris nov. vers. Gr. Penta- "^B^ Pelusu .Sgyptium. Recte, an secus, yix du 
teuchi ex unico cod. Ven., in qua ter ard^a rCy 'Hp«v, cam. Comparentur annotationes Doederleinn ad Jerem. 
semel»p<5»4*»0KrCy*HpCv. AnintelligivoluitHeroopolint Fo«ten m Epist. p. 33, 34., MichaShs m Spec. Geogr, 
An scripsit 'HiA,e, quod pro EipiM est in cod. MS. inter- P- »■ P- et Suppl. Lex. Hebr. p. 1741. 1742. 

pretis Alex.? ixiyKos, Crocodilus terrestris, de quo Dioscor. de 

• Pithom, urbs ab Israelitis in ^gypto condita, Ex. i. Mat. Med. ii. 71., 2«>ot 6 ^ky tU tony AlyimiM, h ii 
n. Interpretes Alex, scribunt n«ei,, UtOiift, ^lOiiu, '{"(''•^os, &kXos ey n 'EfvOpf ytyyifieyos- (rep^s ii iy 
quK est in codd. varietas lectionis. Coptus habet ^'P"? At-iiy, ut alii legerunt) r^* Mavpovirt&bos 
TT/:5£iTffri ... J ^ evpliricerai. Nom. sine dubio i£e. dicit Wahl in notis ad 
HbWUlU, uon tantum isto m loco, sed ctiam Gen. Abdollatiphum p. 143., incertior tamen de ipsa origine. 
xlvi. 28. 29., ubi Gr»cide suo addiderant raff Hp<-6,v En verba: " Ich diirffe ihn vielleicht Koptisch c«eK-yw 
frdXiv, quod codd. Hebr. omnes Ignorant. Esse Pithom /T/-»o£iTT •v»iit>\ . 

nom. iEg.. vix dubitatur. Hassus in Biblioth. Brem. C'^'^'^^l--;^" '^J t^oS^mT^ ""'^ 
CI. V. p. 588. ducit ex III et 0UIU, cui, sed incerta X-fX'"" (ICReH— XOXPOYRI) den Uferkro- 
fide, attribuit notionem herois. Etenim comparatio in- kodil, oder trnxv-ovip (ICH6H — O 1 oOP) den 
terpretationis Alex, et Copt. Gen. xlvi. rem ad liquidum Uferhuud schreiben." Si litoris s. rip«e ratio posset 
Don perducit. Jabl. Diss. v. de Gos. §. 9- vertit termi- haberi, rectius hue referretur JEg. CRGH, ct mt di- 
num maris. Forsterus Epist. p. 31. II601UU sig- ceretur terminatio Gr. [" Xic/yyot, pro quo et ^iyKot 
nificare scribit locum clausum, munitum, macerie cine- scriptum invenitur, crocodilus est terrestris : alius in 
turn. Ila fere MuUerus Sat. Obs. p. 191. Certum est, i£gypto, alius in India, alius' io rubro mari nascens. 
. GUIU poni de maceria Eph. ii. 14., et pro obturare Vide Dioscor. ii. 71- Interpr. quidam Scmgus, quidam 
Ps. Ixii. 11., ut monet La Crozius Lex. Estne Pithom Scincus scnbunt." H. St.) 

eadcm urbs, qu«e non niodo a Steph. Byz. vocalur In'XjSwi', nom. Planetie ap. .£gyptios. Joannes Lau« 
Tl&rovfios, voXit 'Apafiiat, sed et ab Herod, ii. 1 58., ad rentius Philadelphiensb Lydus. in opusc. de Mensibus p. 

^1. leg. Wesseling. Adde Vignolium t. i. Chronol. p\ 21.. scribit. Ti|v ii Ttrif/nfy' iifUpay SWX/Sovrc. iylrSv 
4:, Anonymum in Misc. Obs. Crit V. iii. p. 33, 34.. trkayiiTw Koij AXyvurivvs oCrv xtiXowfttyf, dy^Oetro*— 

NO. II. VOL. I. as 



cctsx 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT- GR. GBVIARUM. [pp. 450-454. 



'£f)/ioC TowTov lEAXijvcf thai fiovkovrai. In cod. Bar- 
berin. nihil hie de ^yptiis. Certe ad ipsorum liiiguam 
£riX/3wv non pertinet. Nom. Or. est stellce Mercurii, 
non Venerii», [aut Apoliinis] quod alii volunt. Vid. Cicero 
de N. D. ii. 20., Suid. v. 'Eiro^i^, c. n. Kusteri, et Hesych. 
V. IrlXfiwy, ibi Alberti. [Cf. H. St. Thes. iii. p. 1036. 
d. In loco Jo. Laurentii Philadelph. Lydi per verba tear 
Alyvm-iovs intelligendi sunt non iEgyptii, sed Alexandrini 
Gneci Astronomi, qui Merourii stellain sic appellabant. 
Hunc esse huj. loci sensum, liquido patet ex Etyni. M. p. 
697' 50., ubi juiiguntur iEgyptii et Astronomi, qui nom. 
nvpdcis, quod, ut miXfiiay, dubio procul est Gr., non 
^g., Stellas Martis tribuisse dicuntur : Tlvpoew Hvpoeis 
• iiiro\6.fiwerai karilpy *Air6KKwvio$, &rt 6 ittrrrjp o'Apijs, vtto 
fA^v *EXK:fiyuty "ApffS X^crac, vjto hi Alyvmlwy rai itorpo' 
t^6fikfy, TlvpoeiSf inrd hk \a\ialtiy 'HpaKXlfs^ ircfA ira0^v. 
Respexit ad Apollon. R. iii. 1377', ubi vide Scholia. 
(Pro wtpl xaOijy, ut e Scboliis istb apparet, legendum, 
Hepiyevfjs irepi fiaOrffiariicQy s. fiadrifi&Tkfy, ut Schol. Ms. a 
Scnaefero editus habet.) Achilles Statins ap. Elmenhor- 
sfjum ad Apul. p. 72., qui nomina memorise tradidit, 
quae ^gyptii Planetarum singulis iudere solebant, et 
eundem, quem Auclor libelli wepl Kotrfiov (ubi vide Kap- 
pium p. 38.) secutus est, ordinem retiiiet, dicit Mercurii 
stellam non IrlXfioyra (ut in Jo. Laurentio Philadelph. 
Lydo) ab iEgyptiis i. e. Alexandrinis Gr«cis Astronomis, 
appellari, sed 'AiroXXwvor atnipa. Ta 6v6fjiara rCay xXa- 
ytfTwyp inquity iiai^dpias ^/cX^ijotiv, tal irepl rov ypoyov 
Mitrrov biaftarla iroXXa yiyove ToWois' Aiyvuriois yap 
KallSXksiffi ^iyuv) rov Kpdrov 6 iLtrriip, xatroi hfiavpo' 
raros ^obscurissimus) uty X^yerac, &XXa rap' "EXXijac /ley 
tfara evfiiftoy \iyerai olrna, xapa ie Aiyinrrlots Nefiiffews 
iiirHip* ^evT€pos 6 roff Aios, xaff "EXXijvcu ^aeduty^ Kara 
ik Abyvfrrliovt X)aipibos h<rHip, Tplros 6 rov ^Apit^Sf wapa 
ukv "EXXijffi TLvpdeiSf irapa hi Aiyvwriois 'HpaxKiovs &THjp. 
xiraprds 6 rov ^EpfioVf hehoaOw yap yfty rkraprov avroy 
eJrai' eiprfrai yap, Sri hia^yla troXKrj mpi r£jy aarip^y 
Toiiriay iariy "Epfwv Kai ^Afftpohirfis, Kai 'HX/ov, 6 rolyvy 
Toff^Epfiov itcrrrlp KoXelrai, irapa fiky "'EXXijc* £r/X/3wy, irapa 
hi Aiyvwrlou *AirAXwvof &tmffp, TlifnrTos 6 rffs *Ail>pohirris, 
vapa /iiy*'EXK7i9iy'Ekt^6pos. £dd.] 

* iuyxis, nom. proprium Archiprophets ^gyptii, ci^j. 
discipulus fuisse Pythagoras dicitur, ap. Clem. Alex. 
Strom, i. p. 356., ubi pro JMyxnhi, quod retinuit Potterus, 
tectius legi JMtyxihi Sylburgius notarat. Testatur Jam- 
blichus de V. P. c. 2 et 3., testautur et alii, Pythagoram, 
auctore et suasore Thalete, in ^gyptum esse profectum, 
et se tradidisse in disciplinam prophetarum. Sonchidis 
vero non meminerunt. Negligenda non est annotatio, 
quam debeo humanitati Wyttenbachii nostri. " Clem. 
Alex, aut e turbidis haurit fontibus, aut limpidos turbat : 
certe hausisse videtur e Plut de Is. et Os. p. 354. D. 
Idem in Solone p. 92. £. Solonis doctores Psenophin et 
Sonchin memorat.'^ 

* Tacona urbs eadem fuit, quae Heracleopolis, jSLg, 

appellata 0IIX2CIIIU) 'HpaicXeovs, vel UpacXeoiroXa. 
Ita Jabl. in notis MSS. ad Diss, de Gosen p. 84. 

Topazius. De ipso lapide, non est, ut hie quidpiam 
dicatur, sed duntaxat de origine nomiuis. Quam qui 
qu^rerent in Gr. verbo roTr&Sciy, quaerere, investigare, 
lepide fallebantur. Si fides aliin ap. Plin. xxxvii. 32., 
Topazin lingua Troglodytarum habet significationem 
quaerendi, atque inde dicuntur Topazos insula et lapis 
Topazius s. Topazium. De verbis Plinii dictum est p. 
437. Nasci lapidem istum in sinu Arab., vel in Ophiode 
insula, veteres una fere voce testantur. V. Diod. S. iii. 
30. c. n. Wesselingii. Jungatur Psellus de Lapid. p. 36. 
scribens, Toir&Stoy \idos €<ni hia^ayijs, vOn^ vapefn^tpiis' 
^verai hk eis roy *Appafiiic6y ['Apaf^iKoy] Xeyo/xeyoy KdXiroy 
iv riyi ireXaylq, yif/ff^, ubi Bernard citat Glossas latr. 
IdSS., in quibus, 'Apafiios Xidos, 6 TovdSios, In verbis 
Epiphanii de xii. Gemmis p. 7., inventus est autem, lapis 
Topazius, in Topaze civitate Indiae, utrum significetur 
.Ethiopia, an Arabia, incertum videtur. Legantur Fog- 
ginii annott. Addit Epiphan., Topazium Alabastris qui- 
Dusdam negotiatoribus parvo pretio venditum esse, 
Alabastros quoque ThebsBis pretio dbtraxisse majori, 
Thebscos nihilominus obtulisse reginae, quae tunc tempo- 
ris imperabat. Alabastri s. Alabastritas et Thebani erant 
iEgyptii.^ Parum abest, quin existimem, Indiam e mente 
Epiphanii esse ^gyptum, quae eodem nomine appeliatur 
Hygino Tab. cclkxv., Jovis in India Tjiebas, rel. In- 



telligi Thebas ^gyptias, docent verba sequentia. Cf. 
ad istum locum Munckerus et Van Staveren p. 3S2. 
Disputata a roe pertinent inprimis ad originem DomiBis» 
quae aut Arabica judicatur, aut lEg. Forsterus Mantissa 
Mg, p. 121. sq. Topazium dictum censet de proroontorio, 
quod a Ptolemaeo appeliatur ^Sioy, situra in vicinia 

Topazi insulae, Mg. forte vocatum 

XHIHI, vel TOxn— HOXXHIHI, Ti.p.bad- 

seiui. Conjecturam magno eruditionb apparatu exoniavif 
Forster, non tamen, ut puto, omnibus persntsit. Scire 
admodum desiderabam, an a Teifaschio, in libro MS. de 
Gemmis et Lapidibus pretiosis, Topazius quoque com- 
memoratus esset. Dubms haerebam, quia de eo plane 
nihil in argumento capitum, quod extat in Spec. Arab. 
Ravii p. 43, 44. £a de re a me consultus, item, an e 
Teifaschio vel aliunde fortasse vocis Topazium origo, 
seu ^gyptiaca, sive Arabica, posset constabiliri, comiter 
respondit Vir CI. his ipsis verbis : " Topazii nom. neqne 
ap. Tei&schium neque ap. alium uUum scripforem Arab, 
inveni. Est in Bibliotheca Reipublicae Gallicae codex 
manu exaratus versionis Arab, libri Arbtoteiis wepi A/dwK. 
Agitur in eo de Ixxv. lapidum generibus; in quoniai 
tamen catalogo, quem debeo humanitati illustris de Sacy, 
Topazius non invenitur. Neque Persis hoc nom. usitatnm 
esse credo. Certe in tractatu Persico Thusii de gemmis, 
cuj. apograph um possidet Bibliotheca Leydensis, non oc- 
currit. Puto gemmam, quae nobis Topaaius appeliatur, 
ap. Arabes sub nomine Hyacinthi flavi «JLa'^1 CpySiJ\ 
contineri, quod jam observavi, speciminb Tei£iischaei *p. 
91. Ap. veteres nom. hoc longius* patebat, atque de 
pluribus diversts gemmarum specie bus adhibebatur ; non 
tamen prorsus cadem significatione Graecis accipiebatur 
ac Latinis. Ad illustrandam obscuri vocabuli originem 
nihil novi afferre possim. Nam quae alii scripserunt, in- 
primis de insula quadara maris rubri Topazion dicta, ea 
tibi notissima esse scio." [Cf. H. St. Thes. iii. p. 1597.] 

* Thammuz, HDily nom. idoli, Ezech. viii. 14., incer- 
tum, cuj us. Alii aliud intelligunt, e. g. Venerem, Ba^ 
chum, Orum, Apin, Serapin, Isidem, Osiridem, Adonidem. 
Legendus prae ceteris S^lden. de Diis Syris p. 330 — 340., 
et Beyer, in Additam. p. 31 2-- 3 17. Jungantor tamen 
Lowth et Venema ad Ezech. loc. Si Thammuz fuerit 
Adonis, et numen origine quae multorum est sen- 
teutia, negligi baud del^t, quod auctor Chronici Pascbalis 
s. Alexandrini habet p. 130., Oa/ivf, Swep ipfifiPt^erai 
*Ahoyls i^Ahuyis). De notatione nominis magnopere noa 
solum ittdocti, sed etiam docti dbsentiunt. PrMnnte 
Kirchero, voc. esse ^g. alii autumant. V. Blumbergi 
praef. ad Fund. L. Copt. p. 24. Rectius forte alii ceii- 
sent Hebr. de ipsa tamen etymologia multiun diversL 
Consulatur unus Venema p. 171 — 173., cujus conjectan, 
pro DDiirr r\H legendum T10/1 HjlM veni Thammuz, » 
tam foret probabilis, quam est ingeniosa, aliunde posset 
iUttstiari et exomari. Sed id nunc non ago. 

* Troe. Mons situs ex opposito Mempheos, et 
vicus appositus ei, vocabatur Troe, teste Stiajbone; et 
nunc mons idem obtinet nom. lebel Tourah, id vero qiio<- 

que Mg. est TinOY— PH Toure, mons Sdis." 
Verba sunt Forsteri Epist. p. 31 ., cui ante oculos obversa- 
batur locus Strabonis xvii. p. Il62., or wipay (in scriptis 
codd. oiTEp, monente Casaub., in Medic, tan turn wipay, 
omisso ov, ut Gronovius meo in exemplo notavit) ey 
'Apafiiif, Tpuiiitoy ri <aXeirac irerpHhes iKarHs 2ipos, — mi 
KvjfAff wXriffioy — Tpoia KaXovfiiyri, xaroiKla xaXaca rwr — 
Tpufuy. Adde Diod. S. i. 56. cum not. Wesselingii 
p. 66. 

* Tv//7jXi£, vicus ^gypti, teste Steph. Byz., delude 
urbs, eaque priuceps et sedes Ejpiscopi. V. Cellarium 
Geogr. Ant. iv. p. 47'> e quo mtelliges, did ab aliis 
*Y\l/rjXTi, haberique nom. Gr., loco inditum a situ altipri. 
In Numo Hadriani Imp. est *T4^AIr»v, iq>picto ariele, 
quod symbolum forte petitum ab urbb etymo, observairtc 

Zoega in Num. JEg. Imp. p. 124. Nam O YOB^ 
Coptbalbus, aries ; inde Ovj3(roiXls et 'YjjniXk, 

pari fere pronunciatione. In Hieroclb Synecdemo p. 
731. est Ti/^iyX^, ubi Wesselingius alia. 

* ^>ap(iai6o% nom. iEg. est urbis inter Bubasticum e| 

Busiriticum amnes sitae. Nom. 

Lexico suo inseruit La Crozius p. 109. A Graecb varie 

scribitur. Rectum est t6pfiatOo$, ledditumqoe HieiotK 



pp. 454—458.] TEWATERI AUCTARIUM VOCUM ^GYPTIARUM. 



Cfcxxi 



n Wesselingio p. 728., auctoritate Ptolemaei et Stephani 
Byz., quibijis adjungatur Hcrodot. ii. l66., ubi No/ios 
* '^apfiaidlrns, et inprimis numiis Hadriani Imp., in quo 
4APBAI. Priraum e Museo Regio editus est a Belley 
t. xxviii. Comm. Acad. Inscr. p. 543, 544., delude a 
Zoega in Num. JEg. Jmp. p. 118., insuper monente, 
Pharbaithum nom. accepisse a palmarum proventu, 

^ — GP — BHT 6 6ipuy ipolyiKas, Quae observa tie 
si vera est, non male ab aliis nom. pingitur ^dpfirjros. 

* ^iXalf urbs et insula JEg,, cujus mentio perfreqaens 
fit. Sita erat supra Syenen. Nom. varie scribitur. 
Herod, iv. 178. dicitur insula <^Xa, con:^irantibus codd. 
scriptis omnibus, quanivis ex eo dcderit Steph. Byz. 
^t\a, Cf. Wesseling., et ad Diod. S. t. i. p. 25., qui 
vocat OtXas. Ap. Steph. Byz. v. TaKOfiypos pro ^iXla 
reponendum esse ^/Xa, dudum animadvertit Salmas. 
Strabo mox pr%bet Oi/Xos 1. xvii. p. J 155., mox <^i\as p. 
1173. Prius servavit Tzetzes ad Lycophr. 212. In 
Antonini Itiner. p. l64. Philas, ubi quondam e barbari 
temporis usu Filas, dedit Wesselingius, quem vide et Su- 
ritam in notis. A Lucano etiam appellantur Phila: 1. x. 
V. 313., dicunturque '^gyptia rura, regni claustra,' ubi 
alia eruditi interpretes. Nom. Philarum sine dubio re- 
stitueudum in Olympiodoro ap. Phot. Biblioth. cod. Ixxx. 
p. 193., ubi btir)(oyTos iiwo rdv ^ikiav biatmifm ijfjLepQv 
wivre, lepido errore, vertitur, a meis coutribulibus quin- 
que dieruro iutervallo distantem, cum p^ucb ante locutus 
esset de Tbebis et Syebe, urbibus JEg, Idem nom. Plu- 
tarclio ut redderetur, voluit Wesseling. ad Diod. S. 1. c, 
cum antehac ederetur in/Xais, de Is. et Os. p. 359. Eodem 
circiter tempore Squirius ^iXais probavit, recepitque 
nuper Wyttenbach. p. 326. Quid plura ? Ne lectori 
gravis sim ac molestus istiusmodi observationibus Geo- 
grapbicis, aut longius ab instituto aberrem, adjiciam 
pauca de origine nominis. Estne Gr.? Ita vulgo sta- 
tuitur. Favent Diod. S. Lc, Seneca ap. Serv. ad Virg. 
^n. vi. 154., Procopius I. i. de B. Pers. c. 19., Schol. 
ad Lucani 1. c, alii. Saepe ac diu multumque equidem 
dubitavi, suspicatus, nom. esse Mg,, lumen praeferente 
Reinesio Var. Lect. ii. c. 5. Suspicioni non paulum fir- 
maroenli ac roboris accessit ex consensu Amplissimi 
Akerblad, mihi per literas anno superiori significantis, nom. 
Jion sibi videri Gr., invenisse autem se isttus germanam 
etymologiam, quam, utet reliquas observationes, ad hoc 
Glossarium pertinentes, utinam Viro eximio per negotia 
publica, quibus nunc praepeditus est, quam primum cum 
eruditis liceret communicare. Quas dum avidissime ex- 
pectanius, coptenti simus animadversione Forsteri in 
£pist. p. 36., urbem Philarum Mg, dictani suspicantis 

4>oYHa,ax^Hi vei 4>oYoaax^.Hi, ai. 

tam babitationem. Adjungit, forte Philas intelligendas 
les. Ixvi. 19., ubi 719, ita tamen, ut eodem nomine omnis 
Nubia, quae certe est superior habitatio, quam reliqua 
^gyptus, exprimi vidcatur. Alia dedit Michaelis SuppL 
L. Hebr. p. 2005. 

^voa piscibus Niloticis annumeratur a Strab. xvii. p. 
1179., et Athen. vii. 88. p. 312. [sed absque uUo formas 
jndicio.] Dicitur £iiano H. A. xii. 13. ixOvs Aiyvimos, 
Oavfidffai &^ios, certe admirabilis, si vera sunt, quae, fide 
aliorum, de Pbysa ibidem narrantur. Sitne nom. Gr., 
an JEg.f dubito. Certe in Forskali Descript. Animal, 
neque piscem inveni, nequc nom. huic simile. [** Ges- 
Berus in H. Aq. p. 747. putat intelligi," ut scribit Schneid.^ 
ad iEliau. 1. c, *' orbem primum Rondeletii, quem Belonius 
in Nilo circa Sai'ticam praefecturam capi ait, a Graecis 
propter corporis inflati formam <l>\a<rK6\papoy dictum. Est 
IS tetraodon, cujus venter aculeatus vesicae similis inflatus. 
£um describit Hasselquist. Itiner. Palacstin. p. 441. et 
Forskaol. p. 76. qui piscem ait per os inflatum distend i 
in globi formam, propter laxam abdominis cutem.'' Idem 
monet in Addendis p. 584.: — " <^vaay piscem Nili ex in- 
flatione corporis dciinire non licet; habent enim tetrao- 
dontes et diodontes hoc commune naturae muuus cum 
balistis et ostracionibus, ut docet Herrmann in Comment. 
Tabulae Affinit. p. 311. De ^Xa^icoipapy recentiorum 
Graecorum vide descriptionem auatomicam ap. Fenill^e 
Beschreib. der Arzdeypflanzen t. i. p. 89." Cf. Hesjrch. v, 
yvca, et H. St. Thes. iv. p. 258. b. Schneiderus m Lex. 
hp.c vocab. non posult. In Athenaeo, £liano, Strabone, et 
Hesychio est ^vva. H. Steph. tamen in Thes. 1. c„ et 
Schneiderus ad iElianum in Indice generico Anim'alium 
male scribuot ^i;9a..Sclmeidertt8 in jEUfuii textuedidit 



01/(70, quod in nota retinet, at in Addendis p. 584. habet 
(pvtray, EDO.} Pleraque nomina piscium Niloticorum, 
de quibus Athen. 1. c, videntur Gr., pauca tamen Mg, 
De "Afipafjiis dixit Jabl. p. 4. Ad voc. AAros, quo etiam 
piscis genus, quod in Nilo flumine inprimis gignitur, 
eodem teste appellatur, adscripsit Casaub.: " opiuor, 
verae Grxcise fuit incognitus, et id nom., nisi fallor, vel 
Italic, vel JEg" £ Kirchero tamen dedit La Croze Lex. 

p. 33., lucius latus, piscis. [" Ad- 

T05, ov, 6, Latus, piscis qui candidissimus et suavissimus 
est quocunque paratus modo, unde Archestr. ap. Athen. 
vii, (p. 312. e.), Tov he Kdrov tov KXetvov iv 'IroXiij iroXv- 
iii'bpt^ *0 2«:i/XXa7off i^ei iropSfios, Qavfiaarov locc^a," 
H. St. Oi h* Iv Nc/X^ worafif, inquit Athenseus, yifo- 
ficvoi Xdroi, TO jJiiyeSos evpiffKOvrai Kal virkp biaKOfficLs Xirpat 
c^ovTts* o hk. iydifs ovtos, Xevtcoraros wv, cac i}biTr6s tart 
vdyra rp&rrov ffKevcidnfievos' TrcLpawXritnos uiy Kara tov 
"Itrrpov yivo/xiy^ yX&vibi. Memoratur a Strabone I. c, 
ubi male editur Xdrrjs pro X&ros, Sed, teste Falconerio, 
** scripti, Xdros, Marg. Cas. sic Par. 4. Med. 3. Bre. Esc* 
Mosc. ical 6 Xdros Par. 1. Med. 4." Latus est Nilotica 
perca Rondeletii. Edd.] 

* Phut, ID19, Gen. x. 6., Jer. xlvi. 9. Ezech. xxvii. 10* 
Nabum. iii. 9. Qui sunt Phutai, et ubi quaerendi, et 
unde dicti? Ex omnibus, quae, post Bochartum, copiose 
disputarunt Michaelis Spic. Geogr. i. p 160 — l6(6u» 
Suppl. Lex. Hebr. p. 1995., et Forster in Epist. p. 12, 
13., unum hue praecipue pertinet, conjectura nempe de 
origine nominis ^gyptia, e qua Phutaei nom. habuerint a v, 

n&OTn, Occideus, neglecta a Graecis aliisque litem 

postrema U* Additur, Phutaeos habitasse extremam 
Africam versus Occidentem. Facilius mihi est, etymo- 
logiam banc judicare iucertam, qtianv mehorem in medium 
afferre. 

XovbpiTuy mentio fit in vers. Alex. Gen. xl. 16., pro 
Hebr. nn, in quo interpretando admodum variant et vett* 
et recentiores. V. Fagium, Drusium, Cartwrightum et 
RosenmuUerum ad istum locum, inprimis tamen Michaelis 
Suppl. L. Hebr. p. 696. Non meminissem hujus vocis, 
nisi L. Picques, in Commercio Literario p. 321., earn 
existimasse videatur ^gyptiam, ut quoque HH, de qua 
dixi supra p. 14. Qui secum- recolat interprets Copt* 
studium imitandi Alexandrinos, niirari desinet^ eum quo^* 
que dedisse ROHTPITHC. VoxGr . est. Xoy- 
bpirriv e -Try phone habet Athen. iii. c. 74. Xovbpivoy. 
apToy ex Archestrato, iii. c. 77- ubi perperam ante editnm 
\6ybpifioy. Suid., Xoybplns, (refiibaXu. Hesych. dedit, 
Xoybphris, ffcfjilbaXiSf et Xovbpiris, [Cod. Ven. xorbpirkty, 
Edd.] iraxcta trefjLtbaXis. De vario usu vocabuli Xoybpos 
nota sunt omnia. Plura hie, opinor, nemo desiderabit. 
[Vide H, St. Thes. iv. p. 563.] 

* ^xeyr, insigne quoddam regium. Vix poteco huic 
qualicumque auctario rectius finem et modum facere, 
quam commemoranda voce, sine dubio ^gyptiaca, in 
monumento antiquo nostra aetate primum inventa, nus* 
quam alibi reperiunda, nec satis adhuc illustrata. Le- 
gitur in Gr. Inscript. Roset., 1. 44. Tab. aer., sive p. 21, ' 
ed. Ameilhon. In medio aurearum coronarum atnriboeih&y 
dicitur fuissc H KAAOTMENH BA2IAEIA YXENT 
HN nEPI0EMENO2 EIIHA0EN EI2 TO EN MEM<^ 

, regium insigne dictum YXENT, quo redimitus 

(Ptolema?us Epiphanes) introivit in tempi um Mempheos, 
Quo modo nom. scriptum sit in ejusdem monument! parte 
,Mg,, adhuc ignoro> sed valde aveo scire, multo tameu 
magis, quid de ejusd. notatione videatur probabile Am^ 
plissimo Akerblad, harum rerum hodie prae ceteris ex-* 
istimatori docto et intelligenti. Dubium ab initio vbum 
est Eruditissimo Ameilhon, Eclaircisscmens sur llnscript. 
Grecque du Monument trouv^ ^ Rosette p. 90, 91»i de- 
beatne BaeriXeca accipi de tunica regia, an intelligi dia- 
dema, sive corona regia, a reliquis decem cor«nis aqte 
merooratis diversa. Tandem tamen posterius ei praepla^ 
cuit. Adjungam vero haec ejus verba : " YXENT est 
un mot de I'ancienne langue Egyptienne, dont je dois 
abandonner Texplication a ceux de nos savans, qui se 
sont livr^s k I'^tude des langues orientates." Quorum 
in ordinem cum nec cooptatus sim, nec per aetatem co« 
optari queam, diem ex die expectabo, ut statuant ii, quid 
de hac voce ac nonnuUb aliis, quas equidem leviter t^- 
tig>» sit judicandum. In ipsa sene^pte quotidk di^eeiQ 
magna mifai et mirifica voluptas. 



cccxxii LEX. VOCUM PEREGR; IN SCRIPTT. GR. OBVIAKUM. 



L. C. VALCKENAERII- 



DISSERTATIO DE VOCABULO 



BAPIX 



Vocabuliim creditur esse originis Orient. Phavor. a fiapos deducit, in Gr. Biblior. Tcrsionibiis freqnens. Qoid 
dicant Gmmmatici ? Bapa geuus navis. Hesycb. tentatur. Bdpis navis ap. Herod*; Penica, MaAjlo* 
Cjmba Charontis ita dicta. FoUerus naves Baridas vocatas conjicit a tTT2' Naves a figora, quam cam aliis 
rebus habebant communem, nominatae. Phavor. et Hesyeb. teutantur. Navis r^ros dicta. Hyginns emendalar* 
Anne Bapcs sit a fiapos ? Voces qusedam Phoenicix, quae ex TW2 videntur ort«. 



V^OCABULUM 0Apu, quo non raro usi fuenint et alii, ipso IVf^TTX qnod Alex, occ^aeu interpretati fueranf^ 

€t veteres antiqni foederis interpretes, sit ipsum orientale incertus quidam (iapeu posuit. 

tXT^ Gr. tantum veste indutum, si viris eruditis sit [Zonaras p. 373. Bdpcu* ra rXoia, oi wvpyoi, at orool, 

auscuitanduniy dubitari non potest. Operam igitur lu- ra rel^, Tzetzes ad Lycophr. 747* Ba^ rvr fikr to 

dunt Grammatici, qui vocabuli apud se non nati Gra- wXdiov viifiaiyei, vrntalyti hk xal Opovoyt, irvpyovi, awkas, 

cam arcessitum eunt originem* Phavor. certe vocem erroas, tal rofxovs. De casteilo mnnito legitor ap. Jose- 

- illam a (idpos deflexam existimat, quia turres, porticus, phum Archaeol. 15. 11. 4. deB.J. i. 3. 3. i. 5. 4. Eon.} 

et quae plura hac voce designantur, non nisi magno mo- Hesyeb. ac Suid. vocem exposuerunt mumm, poiticim, 

limine construi possunt ac fabricari : h6ptt, irapa to fid- turrim, palatium, munimentum, ac urbem. Hes . : B^^ 

poSf rponj Tov /3pax^os, vTifialrti hk Toy wvfyyor, tal r^jv — T€i\os, if ^roa,- ij irvpyot. Praeter ilia Sttidas habet : 

icklvfiv, Koi OToav, KaX iri^Xcv, xapa to /lera iroXX^s B^cs — ah\ai, J^lpat. (fpowpai legend um ceosuit G. 

Aoilpiyai. Sedy qui ad Amos i. 12. (ubi voc. IXODIH D'Amaud.) Quo murorum fimiet significatum, locini 

reddiderant Aquila et Symm.) attexuit scholion, ex Juliano, (ilium enim hie respici docuit me lyAmaad) 

▼oc. Syr. esse credidit ; observat enim domus amplas adducit : 'O ik mfxiXero fiapHy^ Tovrktnt Teix**^, ille 

Syr. bareb fuisse dictas : Bapeu &iri')^mpltd$ Xeyovrcu wapa vero fiapHy murorum gerebat curam, paulo post : flaptt 

2tfp(Hs ai' fityaXai obUai, quod scbolion B. Moutfaucon. in ^e, ait, ma xal n6\is. Eadem reperio ap. Phavor. nisi 

notis ad Hexapl. Orig. cit. 1. Amosi appinxit. quod fi^u ipsi quoque sint : /ticyoXac xal vir6(iaBpoi xe- 

Semper utiaue Alex, interprr. domus amplac, arcis, r/sac, grandes lapides, sive fulcra. Sed si ex Hebr. vo^ 

palatiive signincatu, banc vocem usurpaverunt ; frequen- cabulo to fiapis fuerit formatum, principem arcis signi- 

ter ilia Hebr. 7TT^ reddentes, uti Dan. viii. 2. et alibi, ficatum voci adscnbere debuissent Lexicographi, a quo 

(semel dictionem m^^TI iifiipa, pronuntiavit Nebemiae reliquae notiones commode fluxisse censeri possent. 

interpres, c. i. 1.) frequenter, quae idem plane signifi- Genuinum vocis ac primarium significatum pressius 

cant, voces alias, PD*1M videlicet Ps. xlviii. 3. 13. et sequuntur Ephorus, ac Posidippus, quorum hie vocem 

byn Ps. xlv. 9. ubi^^DVTp a palatiis ebumeis, ver- domum exponit, ille vero plures domus in ununi coilec' 

tunt : itTo P6pewy ^Xe0avr/vw : ad q. 1. omnino consu- tas, ap. Steph. Byz. : B&pu, ir6kts. A^ycrac fiapu ^ oUta, 

lendus est j. Dmsius Animadv. ii. 44. Hue refer ilia, ws Tlovibtinros' xal ^ owooc/a, its "T^j^opos.^ Am bo pro- 

quae ap. Suidam legas et Phavor. {et Zonar. p. 373.] fecto bene! Bans etenim primum quidem unica oUia 

D6p€is €\e<l>AyTiyai, ai xayTaxov Trfs yijs ciricXija/ac, fitq, bk dicebatur, sed, quum crescens hominum multitudo, plu- 

iriarei, ky ais yepaiperai 6 Oeof : quae verba, ex aliquo ribus circa earn extructis tuguriis, vicum efficeret, ipsi 

in ilium Psaltis locum commentatore, descripsisse Suidam dein illi coUectioni Barb indita fuit appellatio, quin imo 

jlidicat L. Kusterus. Basilium evolvo, qui in hunc Ps. 1. trvvoiKia moenibus lapsu temporis inclusa, veterem nihilo- 

p. 190. (iap€U9 inquit, oi fiiytaroi Twy oUwy \iyoyrai, minus conservavit denominationem. Urbem Italian me- 

Aquila quoque, Symm., Theodotion, ac reliqui, quorum morant Geograpbi Oircpi^ov, antiquitus Biipip dictam* 

fraffmenta collect Montfaucon, in exprimenda voce PD*1)^ Barium Festo merooratur, ubi, ** Barium,^ inquit, ** ur- 

eodem usi fuerunt vocabulo, sicuti ex lexicis, quae vir hem Italiae appellaverunt conditores ejus expulsi ex in^ 

eruditusOrigenisHexaplbsubtexuit, disci potest. Aquila, sula Bara, quae non longe est a Brundusio/' Eandem 

Prov. xviii. 19. pro ITHM us fjuyxKos P^os habet. procul dubio iunuit Horatius, ubi iter suum Roma Brun- 

Ubi (ydpets eand. vocem vertit Aquila, Amos ii. 5. oiio}- dusium describit, Serm. I. Sat. v. 97. Postera tempes- 

trets scripsit Theodotion: qui tamen les. xxiii. 15. tasmelior: via pejor, adusque Ban mcenia piscosi. Ad 

fr/l)3B1» r)Tiy k^yeipay (i&peu avrffs reddiderat. Pro q. 1. Cruq. interpret scribit : " Barium civitas eat Apuitae^ 

■ [Vide L. C. V. Opnscula philolog. crit orat,, coDjaoctim edita, Lips. 1808. 8. t. i. pp. 143— 15f. 132—4. EoD.l 
^ [AmmoililU : Ba^t; fjuv l(my Alyvvriw vXoioy* >Jytrm il nal n fjLtyakn oliua, w; M ^iXi'ffirot;. EmeDdandlllD procnl dobiO, ITs^ 
hunro;^ aut, ti id inavelis, n«<rfi^i«xo(. Faodas emendatioDis Stepbanus est Byz. Ba^i; h otxt«, Hociiiwitos' aol h rvroutia^ me *Ef>c^^ 
Et quis ainpliiM hac de re dabitet ? Posidippnm euodem illam intelligo, auem cirat Scbol. Apoll. R. i. 1S91. Tbutgv tt nwCin^es i 
^ IviyfafMfjMTowa^ ^\o6$n<ri xal ^iptx^^nf* *E^po; ii, x. r. X. Ubi Ephori et Poftidippi tesUmonia jongoiitiir, hunc adcoratae diligcatte 
Grammaticiu Epigrammatographom vocal, at adeo racte conjecerit G. J. Vois.'* L. C V. Animadv. ad Ammon. p. 4^ Edo.] 



L. C. VALCKENAERII DISSERTATIO DE VOCABULO BAPIS. cccxxiu 



«lm autem est, quae Grammatico Theodisto dicta est Baris.'' Cynicum suscipe Diogenem. 

Verum enimvero, praeter ilia quae memoravimus, voc. Cetera vocabulum hoc significatu obvium ^ypto ori- 
hapis navim quoque ap. Graecos designavit : primariam ginem suam debere, ex Oriente saltern repetitum, forsan 
quinimo banc vocis fuisse significationem ex iis, quos affirmari posset:' sitne in Orientalibus Unguis superstes 
memoravi, Grammaticis, jure merito quis collegerit. radix, a qua non incommode potuerit proserpere, disqui- 
Non solum Suidas [et Zonaras] fiaptis^ xXola, et Phavor. rere licet. Vir quidam eruditus, vocabuli significatuSy 
fidpeis ra irXoTa, icai fiapeu tos yavs, \iyov(ny oi "Iktres : * quo cymbam denotat, in Hebr. 113, originem se repe- 
sed et plus una vice hunc significatum voci attribuit risse existimat. Licet enim foveae, puteive notio vocis *y\2 
Hesych., et iu v., et in "Afiapis mediterraneum, qui na- sit praecipua, altera tamen sepulcri eidem etiam adhassit ; 
vibus plerumque caret, Afiapiv dictum notat : "A/^apcs 6 procul omni dubio, quod et vetustissimi aevi homines in 
iiTreipumis* Kal fir^ i\tfv fidpiy. Idem : Hovfiapas,^ /leya- speluncis locisve subterraneis sepeliebantur, uti, ne alia 
Xcfyavrris, Topa rtly fiapiv: ethov/iapis (Salm. pro Bov- jam adducam, vel ex sola Patnarcliarum, quam tradit 
fi&pTis) yeiis oyofxa Tapa <^ikl(rT^, Alibi rursus : fiapwvp- Moses, historia liquet quam clarissime. Recte igitur 
yos, (sic depravate legitur,) xop/ielo wepl hfi^pohtay,^ ad puteus et sepulcrum eadem voce nuncupari , potuerunt. 
q. 1. in ora alterius Biliothecae Franeq. Codicis adscripsit cum vetustissimum genus sepulturac in puteis fuerit, sic- 
J. Fungerus : " Vera lectio est : fiapis, xvpyos, xopOficloy uti tradit etiam Festus in v. Puticuli. Ita quoque Varro, 
TT. a. in Psalmis saepe occurrit haec vox, ut Ps. cxxii. 1. iv. de L. L. col. ra. 8., Extra oppida a puteeis Puticulae, 
(v. 7.) vvpyoflapeis, Origine Hebr. dictio^ nam TW2 quod ibi in puteis obruebantur homines, 
palatium. Basilica, Soping." Hoc modo locum consti- Nic vero Fullerus, peritissimus Philologus, naves, 
tuit PaUnerius : /3. tt. TopOfieioy virkp &/ji<l>ob6yTtay,' qnzR jSdpeay ab Hebr. rn^2» domum altam ac turritam dicente, 
vertit: baris, turris, ponto, (s. navis transmissoria) ad conjicit denoroinatas, propter similitudinem videlicet 
jumenta transfretanda. Si quis audaciorem conjecturam quae veterum navigiis cum altis intercedebat asdificiis, 
probaverit, en, quae Glossographum scripsisse arbitrer : quam similitudinem paucis, sed, ut solet, erudite mon- 
Dopis, wvpyosf vopdfjLeioy irap^ Alyvjrrloif, Ap. ^gyptios strat, Misc. S. ii. 1. sub fin. Nec est, cur quis teraere 
certe wopOfjiela talia fi^pies fuisse nuncupate, inter erudi- banc opinionem, ut minus verosimilem, explodat, quum 
tos constat. Jos. Scaliger, in notis ad iragm. p. 44. de simili exemplo 6rmari possit ac stabiliri. Saepe scilicet 
Baride, inquit, Mg. navi multi meminerunt, Herod., ap. veteres a figura, quam cum aliis rebus habebant 
Diod., alii. Ap. Herod., tribus in locis, navigiorum illo communem, naves fuerunt nuncupatae. " Pristis" (verba 
nomine insignitorum memoriam reperi. L. ii. 41. navim, sunt N. Marcelli, de propr. serm. c. xiii. §. 13.) "navi- 
quae ex insula Prosopitide missa, ad singulas civitates gii genus a forma pristium marinarum, quae longi cor* 
appellebat, ut in earn j^peliendi boves immitterentur> poris sunt, sed angusti. Claudius rerum Romanarum, 
(S^iy nuncupat. B6pis ^dem dicitur, quae in urbem 1. xii. Quinque pristes, navigium ea forma a marina 
Bubastin Diauae sacra facturos deferebat, ib. c. 60. ubi bellua dictum est." Virgil, v. 126. Velocem Mnestheus 
magnam utriusque sexus* ey eKdtn^ (idpi, scribit fuisse agit acri remige Pristim. Et J£n. x. 211. Frons bominem 
hominum multitudinem, quorum plures, ky^liA^ayrts prsfert, in Pristim desinit alvus. Non audiendus est 
n^v fidpiy y^, palantes per civitates discurrebaut, etc. Servius, dum ad Virg. Mn, uu 427. de uavi, Pristis, de 
Cap. denique ejusd. lib. ii. 96. onerariae, quam accura- bellua vero Pistrix dici observat In Hesych. scribitur 
tbsime depingit, JEg. navi, nora. fidpis ab indigents im- KvyiTp7<ms ^w6v rc, sed legi debet^ Kworp. * Upijerrit 
positum fuisse adnotat, tovto yap 8yf, inquiens, oiyofid dicitur Phavorino belluae marinae species, flhos Kfjrovt 
ifTTi Toiffi irXoloiffi rovToifft, nuuiero autem haec navigia daXaatrlov, ^ Xeyofi^yri filiXQri,' In voce Knros legitur 
ap. ipsos fuisse longe plurima indicat, quum addit : ' lore /idXXiy. Credideram legendum fiiCkri pro ^aXi;. Hesycb. 

(r<ln TO. vXoia ravra nXtide'i voXXd, Cf. Jungermann. ^^iXac, ift^aiyai. Balaenam enim belluam marinam ipsam 
ad Poll. i. S2., ubi fidp^.is, iropdfieloy. dicuut esse pristim, ipsam esse cetum, inquit Festus, in 

Sed praeterea i^Eschylus quoque Persicas naves (iapihiay v. balaena. 
vocabulo appellat, Pers. [v. IO76. 'lil * TpitrKaXfiois Papt- Navim, ob similitudinem cum bellua marina, Krjrot 
my oXofieyoi, Edd.] 552. S^^ris irdvr^ eiriffwe * hva^ppo- dictam diserte innuit Conon Grammaticus, Narrat. xL 
viits Biiplhevtn iroyrlais. Ad q. 1. Schol. naves illas ab inter historiae Poet, scriptores a Th. Gale ed. p. 284. 
urbe quadam Persidos, Baris dicta, denominationem ubi ab aliis diversus, fabulam de Andromeda enarrat, 
suam traxisse opinatur. 'O Sipiris ^e, ait, xdvra ra Kaxa eam scilicet a Ph<enice quodam, quasi inscio patre, in* 
bijXoyoTi hriffire col etreairdvaTo rals (iciplbefftn, yavtrl^ rdis quit, navi fuisse avectam, cui, sive ob similitudinem cum 
Airo rijs Bdpem ovtrais [tjris carl vdXis Ylcpfflbos, ifs Kal bellua, seu forte fortuna, Kfiros fuerit nomen : ^iyiKos b* 
ui yfjes fiapibes] xaaas yhp Karidpavvey c/ccTce.* hpTrdaayros viyi, (^Kfjros b* ainrri eKoXelro, rj fiifjiritny iyovtra 

Cymba, qua ad inferos deferebantur umbrae defunc- rov Swov, rj Kal xara rvxijv) h ^Aybpofikba, its Kara &yyoiay 
torum, fidpu dicitur, in Epigr.,^ quo loquens introduci- rov warpos hpiraSofiiyfj, kyuiXo^vparo rc Kal fier^ oifjMyfis 
tur Diogenes Cynicus. Partem ejus profert Suid. v. rovs fioftO^ffayras dveicoXeiro. Cetus, qui, ab iracundo 
hdpis. A^£a( e2 rat <rot fiiya (ipiderat oKpvoeuoa Bd- Neptuno emissus, Trojanorum terras devastabat, Palae- 
pit &To<lSifiiyuy, roy Kvya Atoy^vj;v. Reddo : Quamvb phato ^uidem ncpl hirltrTfay, c. xxxviii. judice, fuit dv^p 
cymba gemat tristi sub pondere pressa. Me tamen hac /3a(TcXevf fiiyas^ xal voXXrjy i\fay bvyafity, Kal yavriKor 



' [Oregor. Cor. de Dial. lonica p. 529. Bspu; it vag wZg, lonicom fere vocaot, pari ctun Nostro errore, ICti, vocem Avariam 
iode repetentes." Koen. Edd.] 

^ Arcadas scribit Homeri Schol. 3ia to fxHroyttw rns IliXoiroyv^o*.; adrov; otxoDvra;, aictl^ws (Twi twv wra 9a>Jiaffwi fpywv, ad II. B. 612. 
— oi (Tf * 9aka(raia ipya (xtfAriXti, 

^ Cla86is Davalis Persarum pnefrctus Unpnc nomine memoratnr Herod, iv. 205» Bap*i; — i rov munxov ^t^toD (rrpamyo;. 

^ [Cod. Marclan., teste N. Schowio : Bapvvpyo;, 
diidum me docnit Alberti. Hipta/utfo^oy i. ^. Posidippo (ap. Ammoniimi) h /xiyoXn otxia." L. C. V. Animadf . ad Aminon. p. 45. 
** Recte tenait (L. C. V.) Tipta^o^ov. Omnino eiiim (nisi magis placeat, xol vifl &u^w^ Tid. Verweji not. et cf. Hieron. t. iii. p. 614. 
ed. Mart.) leeendum puto : Bapi;* irvpyo;, 9of9fAt7n, iripiajui^oFov. Quomodo Petavins jam olim ad Tliemist. Orat. xiii. p. 663. (s. p. 
589. ed. maj.) Et sic plane Is. Vossms in nota allata, et iu Var. Obss. p. 252. Cf. Fuller. Misc. S. ii. 1. In irionifA^oiov supple erxn/ma, 
quod Petav. 1. c. explicat, ' sedes instar turriam, omni ex parte conclusas, qoas insulas vocant.' Idqnc e Budaeo quoque notant 
Lexx. Alias vtptajufojoc legi posset, in Nominativo (ut pnec. vOfyoi) supple dxia, Hesycb. AtaXat/po;* Ma fxiyaXn — ri Xiyo/uuVfi wtfiufA^ 
fo^of." Albert, ad Hes. Edd.] 

^ r* Qiiare hoc quoque nomen, ut nom. apra/Sn, origine quidem Persicum, delude vero ad ^gyptios translatum putaverim." Stur* 
zius de Dial. Maced. et Alex. p. 90=c]xxiii. Edd.] 
^ [Leouidse Tarent., Anal. t. i. SS5. n. lix. et Diodori Zonse, Anal. t. ii. 81. n. vii. KnMri^ii; iticOw fiaftt txmuyofjJinv, Diod. S. i. 92* 

'H fjuf $afig xa0fXxiT»t TtartmveurfJihn vpoTfpov Cvh ruf Tavrriv iyorrw rir* lirt|ixlx<tav, l^iVnixi ii ruvrn irpcvptuf, Sv AlyC%rtoi xara TVft lUav ^laXixrov 
cT/oixa^ova-i Xafwra, C. 96. IvfA^tti il Kml taXXa ra Tapa ToTf "EKX^o-i xafl* aiou fxv9o\oycvfxnm ToT; tn Jtrf ytvojuiToi; jcar* /JyvteroV fjJr yv^ 
Siaxofju'^ov ra <niifxa7u vXoTov /Sapiv xaXitVrdai, i* Hi^Ofot yofjua-fjM rh i)3f Xev rtS ito^fjut i^iotrQai^ naXovfJuyat xar« rnv ^yX,wf>iot ^taXixrov JLaffon, 

Edd.] 

7 [** iCgyptinm navis nom. esse, tametsi Grammatici in alia abeunt, abunde declarat Herod, ii. 96. et .Sschyl. Snppl. 880. .Hyi/r* 
t'mv yap fia^if (i^o^iy) o^x i>itip9o^, Qiiamobrem in gentis ejus rebus ge^tis frequens vocabuli usus, ut in Pint. Isid. t. ii. p. 358. a. Synes, 
Provid. i. p. 96. A. Prupert. lii. 9. 44." Wess. ad Diod. 8. i. 96. ^gyptiiis est, qui claroat in iEsch. Suppl. 843. lovc&t, <rov<rB* M 
fia-Piy oitui; noSuy, et 889. Bamiy xiXiiau fiafu tig * ifA^atfo^n, notante Blomf. ad Pcfs. 559. Edd.] 

* [VUiose Ed. Schr. jtinrvpVrtf, notante Albeitio. Kvyovpvk'Tif Hesychio {Sm ti, procul dnbio quale h fiouufn^rtSf canibua 
niipiram ea mala inferens^ quae ilia bubos." H. St. Edd.] 



tccxxiv 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



xoXv— ^ ovo/ia Kfirtoy, Recte quidem hactehus, si navim, pravatius adfertar BIPPANATHNllN, pro quo Bop/Jo- 
a quodam Rege contra Trojanos mbsam, ceti nomine Xiffaiirtay svulptum fuisse, qui h«c adducit, credidit L. 
notaniy ista fabula involutam censeamus, nisi cum J. G. Holsten. Forsan ex hisce tribus verum nom. cogi pos- 
Vossio, de Theol. gentil. i. 23. p. m. 172. navim ceti set : Eapakitrffoi s. potius l^ppdpiaaos. Si prior rera sit 
€irl(nifjLov praeferentem fuisse conjectare malueris. Sed lectio, in Oriente enuntiatum fere fuit bira iissa 7Vh iTT^ 
Hyginum> ubi fabulam de ceto tangit, adducam, ut sive Buralissa, verusquc significatus ab inscio Stephano 
locum ejus levissimo opere pristino restituam nitori. fuit traditus, dum <^povpioy rmixi^i^^yoy, arcem muni- 
*• Neptunus " (inquit fab. Ixxxix.) " cetum misit qui Tro- tam, earn vocavit. Siquidem verbum TP olim usitatura, 
jam vexaret. Ob quam causam Rex ad Apollinem misit, hodiedum ap. Arabas in -J supcrstes, compingcndi, col- 
consultum. Apollo iratus ita respondit, si Trojanorum y ac firmandi polliit significatu, unde pneter alia 

▼iremes Ceto religatie fuissent, finem pestileutiae futu- ,7 ^ , » j ji? 

raii." Quum similem locutionem in Hygino no^ leperi- j quidquid firmum est ac 

rem, mendum in voce ceto latere suspicabar, nec dubi- validum designant. Sin vero alteram lectionera prxtule- 
tabam fere, quin Hygiuus scripsisset : Si Trojanorum Bi^pitraus potestate sua idem prorsus dicet, sed 
virgines cauti rcligatas fuissent, quia sUtim subjuugebat scriptum fere fuit rCH iDOi burarissa, arx munita. 
Mythographus : Cum complures consumptae essent, et sane firmaudi gerit significationem, cuj. verbi deri- 
Hesione (malira, Hesiones) sors exisset, et petris reli- vatum legi putem in HOI Ttiaffa, nomine cnjusdam loci, 
gata esset. Sed et succurrebat, Ovidium, ubi de Andro- cuj. Num. xxxiii. 21. sq. sed obscurior reperitur mcntio. 
meda caneret, cadem usura loquendi formula, Met. iv. Cur Mons Arroenise B&pis fuerit dictus. 

67 J. Quam simul ad duras religatam brachia cautes Josephus Aiitiq. Jud. i. iv. e Nic. Damasceno : TUrrcK 
Vidit Abantiades. Rectc autem promontorium circa {,^^p Mtyv&ba* inquit auctor, fiiya Spot Kara r^y *Ap/i€- 
Trojam exmiie cautem dicere potmt Hyginus. Cautem yiay, B^p„ \ey6fjieyoy, els S iroWovs trvfi<pvy6yTas hri rou 
illam Agamiam dictam tradit Hellanicus ap. Stcph. in KaraKXvafxov \6yos exec irepKrwO^mi- i:al riya irrl Xdpvaror- 
'AyA;x€*a.' Hesych. 'Aya,i<a«, ^ySa ai wapB^yoi ^eriSeyro ^o^^^tyoy kirX rriy iiKp^petay OKeiXai, rai ra Xc/i^/ava r«K 
Tf Kiirei, rirh, 01 hk, froXixrvy- Ap. Apollod. Biblioth. ii. {^Xwv M iroXv (xwO^yai. Tiyoiro ay olros, oy riva Kal 
p. 113. Hesione alligata fuisse dicitur rals irXnaioy Tfi$ Maiv<r^s iiviypaxPey, 6 rwy 'lavbalwy yofioSirris. Licet 
GaXdffarjs nirpais. Bochartus, Phaleg. i. 3. nos latet, inquiat, cur Baris vo- 

Potuit igitur, ut ad propositum tandem redeam, navis cetur ille mons, in quo subsf itit area, ex fcecundo nihil- 
a figura sibi cum domibus altis cognata, Baridos facillime ominus ingenii vasta eruditione instructissimi penu va- 
traxisse nomen. ^ nas ^ depromsit conjecturas : coiytcit enim, vel nomen 

Verum, dum accuratius omnes, quos Gr. vox f^pts jgtud a Gnecis monti fuisse imposituin, apud quos fi6pis 
induit, significatus revolvo, de etymologiarum fallaci erat navigii genus ; vel ab Amieniis, qui siib nomine 
studio aliquantisp^r edoctus, eo pene delabor, ut nidla Baridos Deam coluerint ; sive vocem ab Hebr. Hm 
plane Hebraici m'»3 in h. v. animadvertam vestigia, esse deflexam, quia in illo ipso monte cum Noacho, ac 
idquecumPhavorinoaGr.voce/3apos, pondus, grandem posteris ipsius, Dcus foedus icerat; quibus tamen aliara 
molem significante, derivandum statuam. Convenit in longe prsefert conjecturam, qua voc. Bapis ex lingoa 
Fimis significatus patitursermonis Gr. analogia, «t a ^^t. exitum exponi posse ostendit a v. • ^ exivitforas 
(iapot descendat Bipu. Dantur tanien alu, quae nuic ,. f, . ■f^ ^ 

originationi obstent Potius igitur nil .luidquani staluo, ('m? etwoi, m^nifestus evasrt postquam latitasset^ Banc 
quun quid temere banolationeni ex Josepho reddit verae Minilliinam, quippe 

Dentume alia vocabula, in quibus certiora Hebraici q"' «to/3'«'-W<o- »cribit rov rdw^ roCrov (quo nempe ex 
TrV>2 appareant vestigia, paucis, priusquam finem huic «^8f fue^t Noach) Ap/i^wo< «.Xov«r.. 
dissertationi imponam, expiorandum est. Map.«/3a. ■'"^•faaiger ad ilium ipsum Nic. Damasc. locum, m 

Tp6ro\is ladaJy Stepbano Byz. audit, Plin. vi. 28. "oUs ad fijgmenta vett. open de E. T. subju^^^^ p. 44. 
Mariaba, inquit. Baramalacum, quam postremam vocem Bap.t quidem ab Hebr. rTV3 deflexum arbitratur, hoc 
^mL^ 1 _A J u v*""* "> loco Armenise montem. in quo area substitisse 

^ •? dicebatur, Barin, non quod ibi ullum fuerit palatium, 

vuri docn ad Ilium Plinu 1. est conjectura. Quid si illud pnegrandes naves et in sublime educt« B.^ 

ipsum TOm urbiumquarundam M^^^ "cles ^ dicunlurT ab area No« denominationem traxisse. 

busdehtesceret? Aliquas certe Bara vocatas recenset r^^jj^^ -^^^ ^^^^ 3 . ^ 

anonymus RaVennas, tosniogr u. c. 13. Bina adhuc 3%^^ g^^j^^^ g^^n dictum eensuit, 

nomma proferam, qu« lubens Phcenicia crediderim, ac ^^^^ ^ J quomodo a nave 

VOCE nostne adfin. origmem debere. Altera est Mapui^- ^^^^^^^ ^^^j ^^^^^ ^^^^^^ 

ma, qu« eod. Steph. auctoie y(5X« W W^^^^^^^ conjiciunt. V not. ad istum Josephi 1. 
iemao MapcVu dicta, indigems fortasse D>^ iTO Bi. dimanasse arbitrer, non erit difficUe 

nam, Buriam, arx vetusta ac princeps fuit vocata, unde colligere ; ex eodem scilicet firmum quid, validum 
dcin Gr. Mapia/iij finxerint. Eo sane significatu vox J ac excelsum significante, aut alia voce, quae cum ilia 
ap. Arabas gaudet, qum eodem Hebr. Qlk 2 Sam. xx. ly. arctam habuerit adfinitatem ; ut ita Bdpis mihi^ihil aliud 
venit, ubi urbs Abel vocatur 7)^llCf^2 mater in dicat quam montem excelsum, qualem fuisse, in quo 
Israele, vetusta scilicet nec incelebris. Sic etiam fifirnp area substitit, in coraperto est. Nec quenquam abjec- 
occurrit pro metropoli, iu epigr. Thessalonicensis Auti- tum H heic iterum morari poterit, qui, qu?e antea mo- 
patri, quod, cum ejusdem auctoris aliis opusculis, ab quimus, animadverterit. Quin imo nec illi obstiterim, 
elegantissimo Boivinio juniore collectis, extat in M^moires qui eidem origini Deas Baridis (JBdpibos) nomen adscri- 
de Litterature de I'Acad. Roy. des Inscr. t. ii. pt. i. p. bere in aninium induxerit. 

398. ^/ /ue, GyiijVic/ijs ffKvX^^pe, 0€9ffaXoyiicn Mtfrrip hdpis, los, ibos, ij, Navigium, Navis : vox • lonum 

irdtnjs ir^n\p€ MaKrjboyhts. Ad te, TbracisB victor, me propria : eos. n. peculiariter fiapeis vocare rat vavs testa- 
mittit totiud Macedoniae metropolis Thessalonica. tur Corinthus (Vide Koen. 1. c.) Herod, vero ^gyptiacum 

Sed et arx Orientis munita Barbalissus dicitur Stepha- quoddam fiuvialis navigii genus ex -spina, (idpty nominari 
no : BapfiaXtaffos, ^povpioy rfjs ita Tcreixifff^iyoy, Plole- auctor est : cuj. descriptioneni ap. eum babes p. 78. me« 
moeo hapl3api(T(T6s, Gentile quoque, ex numo, sed de- edit. (ii. 96.) Atque adeo ap. Eurip. (Iphig. A. 297.) 

' ^AjafAnay 8. *Aya/!xif, pfomontoriom et portns prope Trojam, ex eo nominal us quod ibi Hesione ceto objiceretnr ay«fAc;, et 
paptias nondaro expjerta, at tradit Stepb. qui etiaro acidit, videri 'Aya|uui« factum ex 'Aya/ut|, ut v^hfiua ex «f«V/Sii, Ui/nxiitw ex 
HipriXoffji. Prions l^v^x^y est ^AymfMims s. 'Ayajufiarw : posterioris, *AyafAiu{, Ap. Hesycb. vero legimns *Aya/uu«;, if$a al v»f$hot l^rri* 
•lyro tJ xnrti, Ti»i; *i woXlvfny." H. St. £])D.j 

^ [" Strabo habet Mtx-jaia. Ita Plio. v. 31. (42.) : Attingit Oalatia et Pamphylia Cabaliam et Milyas, qui circa Barin sout et Cyl- 
lanticum et Oroandicupi Pisidiae tractum.'' Scaliger in Append, ad Opus da Kroend. Temp. p. 44. 

[Pro Bopic Joachim. Schroderus Macif legendnm esse contendit. Est enim Masis pnpruptns ille Mons in campestri provinda 
Araiatensi situs, in quo arcam resedisse,-praBter constantem ap. Armenios tradttionem, testatur ipse Geographns Armenos Moyset 
Cliprenensis. Vide Dissert, ejus prfleliminarem ad Thes. Linguae Annenicae. Havercamp. ap. Orellium ad Nic. Damasceni Historia- 
runi Excerpta et Fragro. Lips. 1804. Edd.] 

' Locus Propertii, quern tangit\ir iUustris, reperitor 1. iii. eleg. a. v. 44. Romanamque tubam crepitant! peUeresistro, Biridos 
et contis nostra Libuma sequi. 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO MG. HABITARUM. cccxxv 

legimus flapfiapovs (iapihas, pro barbaras naves. Lycophr. [* Bapi/^rris, s. * Baplfias, Lex. S. Germ. 'Amarn- 

(747. avrovpyoT^KToy) fldpiy appellat Argoam iiavem, Kl<mi$^ Bekkeri Anecd. Gr. t. i. p. 84. : Bapcs* Kar oIkIos 

quam et airoKafibaXoy <rK&.^os (745.) nominat. Suidae et «:ai tXo/ov. ^^o^ojcX^s kv Yloifxitn fiapifiav Xeyec toy vavrijy 

Hes. (iap€u sunt non solum irXdla, sed etiam rcixn, oroal, fj rov rfjs (iapew €in^fit\K6Ta, Bast, ad Gregor. Cor. p» 

avkal^ wvpyoi : item et afdipat, Hieroo. certe in Jerem. 522. : Brunckius in Lex. Sophocl. correxit fiapliay, 

c. 17* /3^tf dicit esse Turritas domos: et in Oseae c. 9. jurene, ignoro/^ Schseferus: Ex ista Brunckii scrip- 

Magnas et in modum turrium aedificatas domus. Idem tura in Schneideri Lex. nova depravatione factum flapl- 

in Ps. 44. Pro eo (inquit) quod nos transtulimus Domi- rris : mihi enim fiapifim, 6 riis fidpeufs eTrifieflriKits, unice 

bus'ebumeis, quia in Gr. scriptum est iiTo fiapeiay eXe- verum videtur : compares vulgare vavfidrris." *' In plu- 

favTlyuy, quidam Latinorum ob verbi ambiguitatem, ribus nominibus," inquit Bast. ib. p. 902., " quae in fi^ 

a gravibus intjerpretati sunt ; quum verbum sit desinunt, cujusmodi sunt oicplpas, iciXX//3at, ♦ yv/i^/Sat (6 

inx^pioy Palaestin«, et usque hodie domus ex omni iwifialywy) aUa, iUud finale non simplex 

parte conclus* et m modum edificatse turnum ac bke. est icarc£X,{c., sed ipsius pars compositionis, quippe den- 

nium pubhcorum, flap^is appeUentur.' fl. St. Scaliger ^andum a t. fiaivu^. Itaque fia^fias tantum atest ut 

in Notis ad Fragm. p. 44. " Ego fiapu circumflexo ac- analogic repugnet, ut, si expendas Grammalici inter- 

centu scribo cum sit longa: omnes tamen libn cum prctationem, feciUime defendi>)sse iatearis. Ceterum 

acuto." « Vulgo scribitur fidpis mquit Bast, ad Gregor. SophocUs fiapifiay fortasse dictum per metaplasmum pro 

Cor. p. 522.: '^ectius scrib. /fcpu decent loca poeta- fJaptfiayra/' Blomfieldius ad iEschyli Pers. 559- certis- 

rum Bapis scnbit Blomf. ad iEschyli P^^rs. 559- et sic ^j^e, nostra quidem sententia, correxit, /3api/Wrav: fia. 

legitur m Lex. S. Germ. p. 84. Bekken Anecd. Gr. 1. 1. ; pifidrtit, ut vavfidrris. 

at in Schneideri Lex. est Qapis. m n n ' u l /r . ,/i 

[ " "Afiapa, Cui non es7baris, ideoque in continente ^ Bov^apoi Hesych. licyaXo^ afferenti et ^Jiapa pro 

degens: Hes.Mirccpcur,,., Kal p) e>. /3<5pc. : est enim '^Zt^'^^'^: Bofapc^ eidem est^^eyaXovai^s: 

P^is, TXoioy : licetVtali«eis^nih^cationestri n.mirum ir«f>a r«^^ 

"A^a^. dictus fuit etiam Seuthi cujusdam filius, de quo ^T' .^^^.^^ homme qui f^iyas es et 

SuidiC, (Zonaras,) Strabo, et Gell. ix. 22. (V Jambli- t^^^J?'' '^^^"^ 'j- stohdus Memmit 

chus de Vita Pythag., qui Abarin Scytham^ laudat in' f^"^'^: ^".^^ dictum scribens Sea 

sect. 90. 91. 135. 136. lio. 141. 147. 2l6. ApoUonius ^^'^JILZ^J^'' "'^V'"''" "'"^ ^ovfiaXov c{^a.erav: 

Dyscolus Hist. Mirab. c. 4. "A/Japa 8^ r^ep^opi^y ijy c^Ponensque etiam ^eyaXovavnys et ^cyaX«. fiapvi : ut 

fiky K-ai aMs rwy OeoUyuiy, ubi vide Meurs. Item He- ""^ ^ signific. sit ex^^v epitalico et fidpts, quod est 

raclides librum quendam suum De immortalitate animtt, ^Xoioy : in hac, ex fiov et fidpos, Exponit etiam * rav^t* 

"'A/Sapcv inscripsit : cujus mentio ap. Plut. de Aud. Poem, ri&y: nam wepl dXaSoros dici ait, quam et fiapvyiray 

(t. vi. p. 50. ed. Reisk.)" H. St. Grammaticus S. Germ, dictum fuisse." H. St. Eustath. ad II. N. p. 962. 14. : 

ap. Bekk. Anecd. Gr. V. i. p. 323. : "Afiapw oyofAa inJ- Kal Sri 6 iia fidpos itpooptfieU (iovydios, firideifi hy koI 

pioy, fiovfidpas, 6 icri ixiyas koX dvaloOriros, &s Topd *Hpiabiavf 
[Tlvpyol3dp€is. Vide H. St. Thcs. iii. 6>35. c, et Sturz. fieydXy wpoff^iijf, xelrat — xal €\ri 6 priB€U (iovfidpas, 

de Dial. M. et Alexandr. p. 94 = clxxiv., b. Lex. Cyr. ^poiiixwy iid r« Kar ahroy (idpos, irpoaprfiHyai Kal y^s 

Brem. MS. : llypy(^dp€isr ol rpofiavloyes (wpofM'^fe&yes, krSaioy d^^^^* 

8. frpofiaxuyeh ut ap. Etym. M. p. 697, 20. et Zonar. p. [" Bovfidpris, Hes. teste, uavis nomen est ap. Philis- 

1596.) rwy wipykty oi dx^p^epot. Cf. Biel. Thes. tum," H. St. Pro fiovfidpru Salm. conjicit fiwfidpn i. e. 

pWlo'» fJieydXri fidpis, probat Valck. 1. c. et ad Ammon. p. 44.] 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, 
RECTE AUT SECUS PRO iEGYPTIAClS HABITARUM: 

POST p. E. JABLONSKIUM, J. GUIL. TEWATERUM, ET FR. GUIL. STURZIUM 

COLLEGERUNT 

THESAURI STEPHANIANI EDITORES. 



* BAKXYPtt, 8. • B0KX0PI5* iiayytaffSipriay bid n)v ircpirroriyra fiytifioytveaBai fJtixf^ 

Suid. et ^onar. p. 369. : Bax^vpcs (Cod. A. Bdic^ViTiti)* rQy xaff h/^ds xpoywv. Aiyovai abroy vrd^ai rf i^ky 

cttI Tkty hiKaiordrijy' rotovros yap ^y ciros fiatriXevs Ai- awfAari TrayreX&s dtrBeyij, rf hk rpdirif wiyruy ^iXo^^pijiia- 

yvtrrov, Plenius Zenobius : Bdxxvpis' ovros Aiyvurios rwraroy. ** Sapientiae et versatilis ingenii cultum eidem 

Ctv cirt iiKaio(rvyj^ ical hrtyolijf. Kplaet^y dirofiyrifioyeveTac tribuit c. 45. et 65. ; ceteri scriptoreb banc laudem non 

etprjrai be ^ vtipoifila kvrX rHv . biKatdrara xal * irapevprifii' prorsus illi auferunt> sed aut <^v<r€t x^Xewoy, natura aspe- 

yus Kpiy6yTwy. Vera lectio est Bdicxopcc* Diod. S. i. 65.: rum, ut Plutarcb. t. iL p. 529- e. aut babitum quidem 

Mcra bk rovs Trpoeiptifiiyovs (iaaiXeis bitbi^aro rijy dpytiv biKaioy re ky rdis Kplattri Koi irpos to Oeioy rijy yj/vyvjy KtKoO" 

BofT^opu, rf fiky aLfiari KayreX&s eifKatai^ytiTos, dy^t' fiiffjiiyoy, in judiciis ju5tum et animo inDeum pio, verum 

voiif^ be Kal tppoyfiiiei xoXv biaipiputy riiy * vpofiavtXevady' e falsi pravique tenaci rumore, Kara KXiou if^ev^s Koi ^fi^ 

rtav. Ibid. c. 94*« Tcraprov hk ^atrl yeykaOai yofwdkrriy firiy ohbky Xkyovtray vyiks^ quemadmodum .£lian. H. A* 

hoK^opiv Toy fiaffiXia, (ro^ov nva Kal irayovpyiq, bianpipoy xi. 11. (ubi vide Schneiderum), produnt: quae Auna for- 

ra* rovToy ovy biardfyn rh irepl rovs flaffiXeU vdyra, Kal rd tasse differri coepta est, tum quod in Mnevim, sacrum 

irepi Twv trVfifioXaii^y k^aKpifiAffai. Teyifrdai b* ahroy Kal bovem, visus esset iniquior, tum quod ad rem attentior. 

irtpl rds Kpheis oiku m/yeroy, Care iroXXa rvy vir* airrov Dc legibus ejus supra c. 79- J* Marsham. Can. Cbron. 



' Legendnin videtur, ICirif^tiim:, seu potius, i C^u^iif tic Sed tamen nihil muto. 'J^^tg enim dicitnr etiami qui io coB* 
tiaenti mcditemuieo habitat, t»s fjA fidfiv, naviia, ix*^.** Vales.] 



cecmri 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



p. 482.*" Wess. De Bocchoridis judicio Tide Plot, in De- r#c reXcvraiof wMijafil^, iOOC i ^r«^, 1) «r, 
netrio c. 27* Boccboridi ieraot ab Isidc upidem ou*- n0ws, Mpt^ns- ^Srw coi lUytrm. Stepii. B. : 
ffUD, quse supcme capiii circunTolata oboinbnret, at 'Upav rioacitem Kaw^fitm, ad r#m. Stimbo mam 
juste judicaret, nairante Plat« de VitiofO Ptidore Nepfnoi, sed Senipidis teaqilini CmoIh fame mctor 
t. viii. p. 99, cd. Reisk. Idem de Is. et Os. c. vm. : est. CaDobi aotem temphm istfaic fbisse dicit Dioors. 
ytrtu bt uu * TixyoTU 6 BcNCxopCMS xdnip. Wyttenb., 13. Ka2 rifMros utp i m m ^row 'Aftmikmiam KarM^av.^ UiMle 
pro volg. Bocxf^petMy e Yen. et P. BocxopcM reposuh. lideri posset coojiiiicthrafli paiticukai lac inseraKiara, 
De Bocchoridis patre* id cujus noauiie magna est discor- na^rc^M Koi Kar^^. lodacor tamen ex illis, qam 
dia, vide Wess. ad Diod. S. L 45. ubi locator * Frefe- ap, Siiidam extaat Kar^'rot, at credam Canobum 
'^fiit, aut ^Trefttxdat. Atheo. x. 418. f.: Am roirra ml mndem cum Neptooo Deam ab aactore babitOB." L. 
"AXeiUf €v Tf vepi aWapKtias, 1^, nxp^^Boi. Hoist. Canobum cum uxoie Eumeaathide e«ltiuii ab 

Toy Bor^<Y^y, cat ror varipa avrov * Ncoxc^<>'* Bocx*^ ^grptiis, docet Epiphauias io Aucoratu t. iL p. 109 J) 
MS. Ep. " Bocxop<r, per o breve in peuultima, ut ap. IncoUe Urbis dicuntur KavM^'rnt. (Eo gentiM otitor 
Diodormn scribitur, sic ap. nostrum cum editis scribit Eustatb. ad Dionys. 13. " Pnrtrr Kmrufihifs, quod 
Cod. A. Ceterum ex h. 1. corrigendum videri Plut. de jnxta Libycum s. .£gypliunt charactera forma turn est. 
Is. et Os., ubi Bwcxopis Tocatur, monuit Palmerius etiam ^Karmfim lepcritar, quod Gr. forma gaodef: 
Exercc. p. 513.'' Schweisb. Pftnsaa. x. 830. 'AXXot V 'HpacX^f TipmrStos^ 9^x1 

• eaS, s. • enNH, ios, %. thos. Kar^^." Berkel.) Et ab eo est nom. possets. Karw- 

&k0yw$, .£gyptius» a Thono .£gypti R^, Nicand. fiucU, Canobicus : nt Kaymfiucov 9r6fia, et Kart^fltsti itm- 
Ther." H. St. Respicit ad v. 309— 17. : Ei^ y erv^y, p„{, ap. Strab. XTiL p. 349. Item F«min. KarJfiu, ibot, 
Tpoirfiey iova ^aX^i/^ro fwkois Air 'EX^Kif, arc y^a to- pro xay^^ji^ani, Canobica : Ut Solon ap. Pint, in \lta 
Xv^fxx/W irapa NelW T^ffrriaay, fiopiao stu^y -rpo- (p. 92. c.) NciXw exi Tpox99^» Karu^hos tyyiSer acnfs. 
fvyvyres oftoKXJiy ^Hfios iLya^f^vx^yra * (s. awmln^oyra) ludeet verbale say^fffios ap. Strab. 1. c. (p. 800.) Ibi 
KvPefnnpiipa Kdy<#/3oy S^ytcs €y jUifiadou aOp^traro' rv\f/€ enim dicit Eleusinem esse corocr/ar irXiy^coy lifs re 'AXc- 
yap avror Ahj^iy &xo6l\i^'i<Ta, cai /3apvv ffpvyty loy layhp€ta$ rai r^ NicoroXei^f cx' airrpf r^ Kofw^Suc^ ^c^pvyt 
Al^iopoU OifXcui, cajco>' ^ ot I^P^e soiroy, Scbol. : Sityts Ketfihnjy, budrat ej^ovaay cat aw6^u rois KowvfUketr /Sov- 
fiaffikevs Alyvrrov rort &t6 tovtov oZy Bmkiok rrjy al- Xo^rou ical iLyhp&oi koI yvracfc, ^nff^ Kopwfli^fwm 
fioppoiba l^fri, hui ro ty Aiyvwrif elmi. Ergo H. St., rm riys crel Xauvpias : innuens Kayu^mpua^ nomine se in- 
(Gonvus,) et Scbol. ^yio$ ipio uominativo acceperunt, telligeie KaytafiiKiiy Xafivpiay. (H. L citat Eustatb. 1. c.) 
liapmorrhoida hoc nomine intelligentes, sic ab iEg>l>ti Unde Juveu. x¥. (44.)— sed luxuria, quantum ipse notari, 
Rege nuncupatam, cum sit genitivus nominis Siiyu: Barbara iamoso noo cedit turba Canopo." H. St. y. Lu- 
B&yu scilicet, S^tbw, vel Q^yios. Bentleius corrigit, can. yiii. 543. Stat. iii. Silv. ii. v. III. Inde illud Augusti 
S^yos erl \lfafia0oiffiyy a Schneidero male castigatus : ap. Dionem I. 27. : M^r* oZy Tttfwloy fjyai 
■am, teste ipso Schneidero, in Scholiis " vulgabatur p^^w, aXka nya Aiyvwrioy' phr "Ayrkfytor QroftaSint^ 
Ofe^yof /3a9(Xevf A. ycyoyey. G. 0«m, Lorr. Bmkios dXXd riva * XofMixiwra' ^ pti uxaroy, pJi avTX)Kparopa ytyo^ 
babet.'' Bentleio vidctur in animo fuissc Homeri locus, y^yai vtrrk nytt^Ott, aXXd yvpyturiopxpy- Ta9ra yap arr' 
Od. h. 228. : ubi OAfo* est genitivus a ^y. Zonar. et ^c/y<#r aWos kfkXoyrils aydeiXero, cat wdyra ro varf»ta 
Suid. : Stiy' oyopa Kvpioy, cal KXiyerai SAyos. S^yts tnpyoXoy^para hiroppi^^ cir rHy axo Kay%0^ Kvpfior 
Herod, ii. 114. ostii Cauobici prxfectus. " Homero Xtirrwy yfyove. " Rursum Canopus est sideris nomcn, in- 
©wv, e^vos. .Sgypti rex SHyu est ^Eliano H. A. ix. 21. gentis et clari, teste Plin. (ii. 70. et) vi. 22. Proclus esse 
et criticis in Nicandri Ther. 312. Owfcos iy ylfapoBottny dicit stellam fulgidam in summo Argoae navis gubema- 
kBphtruTo explicantibus de serpente bacmorrhoo, cui 0itf- culo." H. St. Manil. i. 215. Idcirco terris uon omnibus 
run a loci rege titulus fuerit. Multo rectius, ut ego qui- omnia sigua Conspicimus, nusquam invenies fulgere €a- 
dem censeo, Qwyios patrius erit casus, et yl/dpadoi Suytos uopum, 'Donee Niltacas per pontum venerb oras. Hygio. 
arenosus Thonidis praefecturae tractus." Wess. Eust. ad Poet. Astr. ii. 32. Adde Vitruv. ix. 7. Lucan. viii. 81. 
Od. A. p. 1493. 34. :Tov be BAyos €v6cTa, »/ 0o«v Soi^yos Strabo ii. p. 1 19. " Kdyi^y dicitur ro rffs axrris aySw, 
gara rovs xaXaiuvs cai iy avyxor^ Qitvot, rj paXXoy Siyis sambuci flos, teste P. ^in. vii. At KayturiKoy, dicitur a 
^uytos cat cara trvyayriiy 0wyof. avrov, (iatriXia quibusdam ^ xtrvovira, pityusa berba (Sprengcdio Hut. 

tlvai rov Kara Kdykt^yStOifov ar6paTot,€vp€Triy iarpiia^^ J^. H. p. 175. Euphorbia Pityusa) Dioscor. iv. I66. 
xaf>' AiyvurioLi — h^' dv cai vokkv 06vty oyopaadnvai, cat forsan quod multa Canopi proveniat. Est autem Cano- 
Toy Tap' Aiyvrriois bk vpHtroy p^ya roy 0«O, dx' a^rov pus urbs ^ypti, ut in Kdykf^s paulo ante docui. Grxct 
cXiyd^vat. Fallitur J. R. Forster. ad Strab. p. 1135. ed. ut plurimum per /3 efferunt, Latini per p." H. St. 
Falc.,dicensneminem pra.teTHomer^^ hujus Thonidis • aIMA ONOY, FUix, xripis. App. ad Dioscor, p. 
mentionem fecisse. Steph. B. : • O^jvts' xoXt. A.>an^ 
4x0 Bmvos paviAcvs, rov ^eyltravros MevtXaov. Kecrat oi 

Kara ro ar6pa T6Kayb}piK6y. 'O xoXinyj, * ©oiWrij*. Lo- •"AMErPOI. Sentb, Rubus. App. ad Dioscor. p. 
cum e Strab. xvii. transcripsit. Cf. Diod. S. i. 19. 464.: Aiyvxrtot alpoos, oi b^ 'dperpos. Du-Cangius io 
*' KANHBOX, s. KANlinOI, ov, 6, Gloss. Gr. et Jablonskius in v. Atpoos vocabulum hoc 

Canobuss.Canopus, locus.Egyptidenominatus a Cano- Apcrpos pro Graeco nomine accepisse videntur. 

bo Menelai gubematore qui ibi obiit (Etym MS Gudia- ^ ^eAA^^INE, Veratrum nignim. App. ad Dioscor. p, 

num ap. Schneiderum ad Nicandri Ther. 312.: l(rrop€i' . « o i^r . r 
rat 6 Kdywf^s bioKf dyaipedrjvai vxo Mo'cXaov ev Aiyvm-f 

ly inropviipari d A€<rx»?« 'HpacXc/^ov. N/cay^« ^* ky * 'EITNOYBOY, Ruta, xijyavoi'. App.adDioscor. p.4o4. 

^piaKoU jria\y, Sri Wb aipo^potbos hrXi^yn. Oihui • 'EPHllH, Bunium. App. ad Diosoor. p. 471. 
^IIews. INicandn narrationem exhibet i£lian. N. A. xiv. 

13. Conon Nanat. 8. de Canopo, vxo ^/^lyf baKdels. * KEMEAFT, Veratrum Nigrum. App. ad Dioscor. 
dteph. B# : Kdyunros, ovrus ebti ypdtf^eadai bia rov x., P- 473. 

ypa^at bk 6pm bid rov 0. Etym. M. 489, 24. : Kdyto- ♦ KYONOI WIKH, Seseli iEthiopicum. App. ad Di- 
wos bel Xiyciy, oi Kdyutfios' eireibri ovb^y els Si X^yov virep oscor. p. 455. : Ot Aiyvxrtot Kvoyuty <ppiKriv KaXovoi. Sio 
bvo avWaftds wapakfiy6peyoy ry cJ, Ix" ''^ (^nra dpicriKoy legitur in Saraceni edit. Aldina habet cvowk. Du-Cangiom 

' *Axo^Cxoyra tnpniscriptum O. interpretatur A»airawnxnrw. £tyin. MS. Gudiaoum in Kw^, notante Schneidero, habet a«»4v- 
vwT*. " Conjecturam nfxo; &^vxiof7a ipse Bentleius damnavit, vulgatuni aw^Cxnra intcrpretatus qniescentem, dorniientem, com- 
parato versa 473. et Alex. 85. : addo v. 19^. axfa i* i*xi4.vx»S nbi antea erat ii roi A^yx"' ^"J?*"??^- ff^"' ^^^^T^l^Hl 
Schneider. 8i vox aflpr 
Sic verba accepit Schol. 

^ Eustatb. ad Dionys. 
)Bof, OvTw Mil x*Tw«n'fw Qi 

3 " Velnti assfclam quendam ac famulum Serapidis, Dei illius ^Kyptii et in Capitolio olnn, ut id e Varrone tradit c. 10. Apal^ 
getici Tertoll., prohibit!, ciuus fttatuas Senatus decieto dejecte iueraut. V. Spanh. Diss. x. de usn Numtsmatam t. u. p. 63. 




SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO ^G. HABITARUM. Cccxxvh 



Qioss. Qt, est Kvovos tpplKfi, fii&v se correxisse ait Casaub., quod quideni et 

* MAKH0O, Mentha sativa. App. ad Dioscor. p. 454. MSS. ipsius agnoscebant, quibus noslFi adsentiuutur/ 

* MEPIEft, Ambrosia. App. ad Dioscor. p. 458. Schweigh. Testibus Theopbrasto, Atheiiseo, Plinio, et 

* NANTI, Papaver erraticum, et Papaver sativum. A'puleio, misy, tuberis genus, Cyrenaeorum vocabulura 
App. ad Dioscor p. 466. est. Forte ^gyptiacum origine est. Quam facilis ex 

^''OXfON, Coriandrum. App. ad Dioscor. p. 455. ^ypto transitus fuerit in Cyrenaicam provinciain, sponte 

* OYNPE, Ver^trutn album. App. ad Dioscor. p. 473. patet cuique. V;. Sturz. de Dial. Maced. et Alex. p. 154. 
Vox a Du-Cangio praefermissa est. * IflPV, s. IftPI. 

^ n£PHn, Mentha sativa. App. ad Dioscor. p. 454. De h. v. omnino silent Lexica. Dioscor. v. lip. : To 
Hxc quoque vox a Du-Cangio prsetermissa est. be (rwfw — evplenceTcu AiyuTrrw, koI iv dXXou he tottou, 

* 2AN1A0TM, Scammonia. App. ad Dioscor. p. 474. us ev Atfivri koX *I<nraW^i koX Kinrp«>, wpoKpirioy r6 
Du-Cangio est ILdi-iXoy, AtyvirTiov—fxiyyvrai Koi eis rpiyibv fieXatrfiara. Cf. Plin. 

* TPIHI2, Ricinus. App. ad Dioscor. p. 474. xxxiv. 12. ''Est minerale, vel medicamentum metalli* 

* 4>EP0OYMEP0POYMON0OV, Mentha sativa. App. cum, lapidosum, odorc tetro, colore nigro, cogiiationem 
ad Diosc. p. 454. Huec vox a Du-Cangio pnetermissa est. babens cum Chalcitide, Melanteria, et Misy, utpote la 

'AKAKAAII. iisdem metallis proveniens.'' Castellus in Lexico Medico. 

'AtraicaXU, {ihos, fi) Acacalis, semen fruticis cujusdam Galen, de S. F. iv. 7* Genit. Hwpeuts legitur in Dioscor. 
nascentis in i^gypto, similis aliquatenus myricas seniini, Sed vel reponendum est irupvos, quod ha bet Plinius, vel 
ut Dioscor. i. II9. tradir. Ap. Hesych. duplici X scrip- trwpv mutandum in tr£jpi. Sic Mltrv, fjUtrvos, Soreos pro 
tum cLKaKaWis: quo nomine a Cretensibus vocari ait nar- soryos scribitur in Celso vi. 9. a med. Ap. Dioscor./ 
cissiflorem. Ap. Schol. ApoUob. R. (iv. 1492.) 'AcavaXX^r inquit Salni. in Solin. 814. d., ''male legitur a&pv: nam 
est nomen proprium fceminae." H. St. Locus est: *AX^£ar- aCjpi verum est, tov (rutpeus, ut habent autiqua cxemplaria.*' 
bpos be ev irputTif l^pr)TiKCjy ry *AKai:aX\lbi trvyeXdeiv iprjvi roy * KOAAflTES. 

'EpfjLijy Ka} Toy 'AvoXXtuya. Schol. MS. a Schaefero editus Pseudo-Pliit. de Fluv. p. II59. : Teyvwyrai bk xal 
babet KaATaXX/^c. Hesych.: KaicaXts* yapKiatros, Additae vel oXXoc XiQoi KoXXuires KaXovfieyoc tovtovs KaraTriy atrefieiaif 
omissae literae A in peregrinis nominibus exempla iauda- (aydfiaffiv) tov Ne/Xov, crvXXiyovam x^Xiboyes, KOTaoKeva- 
vit Albert, ad Hes. v. 'ABvp. Plut. in Sylla t. iii. p. 1 13. ^ovaiy to wpoaayopevofjieyoy XeXtbdyioy tc'ixos' oirep hr^xei 
cd. Reisk., *Qwp ol ^oiyiices rov fiovy KoXovtri : Hesych., tov vbaTos Toy pol^oy, kqi ovk e^ k'aTaKXvtjfif ^Qeipetrbai 
'Advjo* "jSou^ irapa Alyvirriois, Belus et Abellio. Ap. r^v \utpay' KaOws ItrTopel. QpatrvWos ey toU AlyvimaKois. 
Hesych. *Apafx pro Td/i, item Fa/idXa et *A»:a/iaXa pro * 4>NAITH2. 

eodero, 'Avcyaicis et KavaKiSj Etyni. p. 514. Kiyakri, Etym. M. 796, 45. e Choerobosco : Ae7 ytywuKeiy 6ti 
Similiter 'AKipU et KipU: "Ayo^ Scythice pro yovs: ohbiiroTe Xi^is 'EXXiywici) ApxeTat Awd tov ^ Kal y- t6 yap 
'Airaiaos et Uauros: "Aropva et Tdpya. Ceterum herba (^yahns 6yo/xa irap Aiyujrr/ois, fiapfiapoy. 
*AicaicaXif "nomen habere dicitur a nympha Acacali," XOINIKEI. 

ut censet Gorraeus. " 'AKaKaXU, Trianthema fruticosum Suidas : \oiyiKes' oh ras irepidbovs fieTpovmy AlyvnTiot. 
Vahl. Frutex dicitur iEgyptiacus, cujus fructus tama- l,rayiiiiTepoy bk to ykvos eeutpnTiKtoTCLTi^ty. ^i^y, 5 to row 
ricis similis. Nullum alium cognosco, qui hue trahi ^oiyiKos, ^ tos irepi^bovs fieTpovaiy AlyinrTiov oloy Jiy *A/i- 
possit. Amatus quidem Lusitaiius perperam ohm Ericam ov« kcli 'Avrwvios. Amus et Antonius sunt ^g. mona- 
baccantem, Lusitaniae propriam, alii Empelrum nigrum chorum nomina, ut patet e Suida ipso vv. 'Afiovs, 'Ay- 
intellexerunt." Sprengel. Hist. Rei Herb. p. 174. rii»yios, et e Palladii Hist. Laus., Mebrsii 0pp. t. viii. 

* 'AKAKIA. ^ H., St. Thes. iv. 545., b. Suidae locum affert, addens : 

Dioscor. i. 133.: 'AKada (^vcTai h Alyvrrrt^, ^icayBa " Ambiguum quo significatu." Est, ut videtur, instru- 
bi eoTi beybpubris, k. t, X. Sprengel. Hist. Rei Herb, mentum quo quasi ambitum terrarum metiebatur ordo 
p. 191. est Acacia vera. Addil Dioscor. : <l>^rai be Kal quidam iEg. Monachornm, qui multas scilicet perambu* 
Iripa &KaKta ey KairxaboKiif, Kal Iloir^, irapefitfikpovaa rj| labant terras, liujusmodi inslrumentum pro ordinis sui 
Aiyvirrli^. Eidem Spreiigelio ibid. p. 183. est Spartium proprio insigni in manibus tenentes. Pallad. Oct. 14. 5.: 
spinosum. Cf. Anguillara p. 63. qui in Corsica invenit, Tribus cadis unam floris mensuram, quam Syri Chcenicara 
Matthiol. p. 172. Vide Jabl. Voce. ^g. p. 260. Acaciae vocant, adjicies. Cur Syros nominet, non exputat Ges- 
chylisma iaudant Dioscor., Scribo. Comp. 23., et Pliu. ner. Thes. L. L. 
xxiv. 12. s. 27. Eo olim utebantur pro fuco: /leXaiVe* • 'EAE4>ANTINH. 

Kal Tptxas, Diosc. Hinc Petron. in Satjr. c. 23.: Etym. M. 329, 13.: 'EXc^air/vj;, ^ AiyvTrr/a, *:ai ^ly^iv 
• Perfluebant per frontem sudantis acaciae nvi, et mter •Att/wi^ 6ri 'Qyvxlyvv XP^) Xiyety, oti KaOdirep oyv^ atpaipc' 
rugas malarum tantum erat cretae, ut putares detectum ©^is ^i/3Xo(rrAvei, bi(oKwy a^Ji/^eiv T^y hi^aipeaty oihws 
parietem nimbo laborare.' 5 NciXo* iLyaXitrKOfieyos els ras apovpas toIs bawaywfieyoif 

" MEET, {fiiervos,) * ^Tomj^etrai Kaff cKatrroy eros ayaXifrKSjieyoSf Kal TrdXiy avrd 

Misy : succus in metallis concretus in glebae formam weXayi^tjy, To kQviKoy, * 'EXc^a^rlvos. De iEgypti urbe 
vel pollinis aliquando, finitinius chalcitidi : ex ea nam- Elephantine dicta v. Jabi. i£g. Voce, in v. Ivr/vi;. 
que efflorescit, (|uanquam non ex ea tantum, sed ex sory 'AETIA. 

etiam atque melanteria, omnique atramento sutorio : " 'Acr/a dicta olim iEgyptus ab Indo quodam Aeto, 
nascitur in iisdem metallis in quibus et chalcitis, atque unde gentile *AeTievs et 'AeTiTtis, ut e Steph. tradunt 
in se inviceni aliquanto temporis spatio transeunt : luteum v. I. Sed forsan scribendum 'AepLa" H.St. " Merum 
est, et micas babet auri colore internitentes. V. Diosc. profecto illud est commeutum," inquit Berkelius, quod 
V. 117." H. St. Cf. Pliu. xxxiv. 12. s. 31. ubi Hardui- JEiustath. in Dion ys. transcripsit e Steph. B., et in tota 
Dus : " Nostris Couperose jaune s. Vitriolum Romanum/' antiquorum turba nemo reperitur, qui unquam affirmave- 
V. Salm. in Solin. p. 815. b. Genit. fiitrvos legitur in n't hoc nomine regionem iEgyptum appellatam fuisse: 
Dioscor., et Lat. misyos in Cels. v. c. 19. s. 8. et 27- sed e Diod. S. constat fluvium iEgyptum s. Nilum ob 
" Ap. Scribon. Larg. Compos. 34. et 240. legitur et veloclssimum rapidissimumque aquarum impetum olim 
misys in genitivo positione Latina, et fortasse etiam ap. Aquilac nomen habuisse.'' V. nos supra ad v. NecXor. 
Cels. alicubi. Quin et mby in genitivo legitur ap. eund. 'ATTATAX, ^ATrAFA'S, 'ATFAFH'N. 

vi. c. 7. s. 2., ut sit indeclinabile." Forcellinus. iEgyp- Vide Sturz. de Dial. iEg.,suprap. 88=clxxiii. ^Elian. 
tii misyos meminit Dioscor. " Plin. xix. 3. (s. 12.) de V. H. xv. 27. : Aoyos tis Xeyei tovs opyiOas tovs iiTTayat 
tuberibus : ' Simile est et quod in Cyrenaica provincia fxeTaKofiiaQiyTas els Aiyvrrroy Ik Avbias, Kal afpeOiyTas eh 
vocant Misy, praecipuum suavitate odoris ac saporis, sed ras {fXas, ra fiky vpSna opTvyos (fttavily aflevac xp^^f 
carnosius, et quod in Thracia Iton, et quod in Graecia varepoy tov rroTafiott koiXov p^oyTos, Xoifios eyiyero^ Kal ttoX- 
Ceraunium.'" H.St. Pro ceraunium Harduinus recte XoiTCiy KaTaTiiyx^p^y ^''^^^^^^0* ovbiiXiiroy ovy olopyiBet 
geranion reposuit e libri hujus indice, in quo diserte legi- ovtoi iroXX^ aaf^iaTepoy Kal evapBpoTepoy vaibiov fiei^oy 
tur, e MSS. omnium fide, Misy, iton, geranion: et ipse (jxet^ovos) ^diyfia atf^iiyres, KalXeyoyTes^Tpls tois KaKolsTo. 
Theophrastus, ap. Athtu. ii. 62. a. (queni PUnius h. 1. KaKa. KoiXov pioyTos, ita Mediceus pro pviyTos: dicitur 
vertit), tt Apuleius de Herb, (qui Plinium sequitur,) h'<ec de Nilo, qui alveum suum non implet. Totum hoc ca- 
tria tuberum genera iisdem fere verbis iaudant. V. Salm. put descriptum est e Socrate ap. A then. ix. 388., ubi, 
in Solin. p. 49s. In Athenaei loco " pro olim edito /i/<roK, pro Tpls tois kokoIs rk xaKa, legitur TpU toIs KOKovpyois 

NO. II. VOL. 1. 2 T 



cccxxviu LEX. VOCUM PERBGR, IN SCRIPTT. GR. OBVURUM. 



KUKa : V. Erasmum in Adagio, Malis tcr mala. " Ayem ipfv rovro. Aristoph. Av. 298.» Ovrovl UopmM 

iiTTayav*' ait Sclineiderus ad ^1. 1. c, *' Graecb reccn- ye, A/*, hrrayat : cf. Acharn. 875. Ariateas^ a Bo- 

tioribus *rayf7i^(!tf>cov et^ray^v dici teslatur Suid./ Italia charto landatus ad Hieroz. p. ii. 1. ii. c. 31. p. 348.: 

Francolino, Gnecis maris insularum incolis rayi- T&v yap imivCiy oh yputfieQa rAvro fftepa raO^ornfre* ^m- 

vapi aut \i(iahoiriphiKaSy i. e. perdices pratorum, Tounie- ^ipei KaBapSriiTt^ Tvpdis, koi iffwploa ypiffieva vpot Tfjfif 

fort Voyage t, ii. p. 1 1 1 . Sed illustris Buffon Hist. Avium rpw^ify' oiov irepurrepai, Tpvy6yes, hrrayal, T^pbuces, ft-i 

t. y. p. 88. et t. vi. p. 59. versionis Berolin. Attagenem yflves, xal ra 6Xka Baa roiavra. Pro &rrayo>, attageoes, 

Teterum a Francolino Tournefortii diversum statuit. male legitur ArraKol, locustae genus Levit. ». 22.> notante 

Francolinus Toumefortii prata et loca palustria frequen- Bocharto. Attagen maxime-fuit in Vetemm . deliciis. 

tat, cum attagas Buffbni monies altissimos habitet. Om- Horatius 1. c, Non Afra avis descendat in ventrem menm, 

nis tamen de attagene vetenim disputatio necdum post Non attagen lonicus. Martial. 1. c. Inter sapores fertut 

egregiam Buffbni operam ad liquidum perducta est. alitum primus lonicarum gustus attagenarum. Aristoph. 

Videntur adeo plures veterum idem nomen ad diversa in Ciconiis ap. Athen. ix. 3S7- f., 'ArrAyaf, (^Arrayds,) 

avium genera pertraxisse. Aristophanes euim cum Scho- Ubitrrov hj/eiv iTriyiiclois KpcAs. GKosste Labbeanae: 'Ar- 

liaste avem palustrem facit ; contra Aristoteles inter pul- ray&s' attagina. 'Arrayas* attagena. 'ArrayifF* oprtov, at- 

veratrices cum galliuaceo genere refert; quae quidem tagena. 'ArrAyon'CAfraywi' Vulc.)' gallinarustica. "At- 

aententiae adversa fronte invicem pugnant. Praeterca tagen Ve) attagena, Array^y et ^rrayas, Lat. gallina rustica, 

iElianus cum Socrate Asiae et Indiae indigenam avem et rustica perdix, et rusticula, ubi rustica et rusticula est 

fecit, unde in Gneciam translatam esse credibile est. agrestis. Glossae Philoxeni, Gallina rustica. itrraytiy. 

Quae quidem omnia impediunt me, quo minus temere Glossae Chilli, Uipbi^' perdix, gallina rustica. Sed per- 

aliquid de genere avis statuendum putem." Non con- dices distmguit Plin. x. 38. ' Currunt, ut perdices, ms- 

tinuo sequitur Tournefortii francolinum prata et loca ticulae.' Imo et MardaUs xiii. 76. ' Rustica sim, an per- 

palustria frequentantem a Buffbni attagene montes altis* dix, quid refert, si sapor idem est ? Carior est perdix ; 

aimos habitante esse diyersum : nam et veterum attagen sic sapit ilia magis.' Nempe perdix, et rustica gallina, s. 

aon modo prata paludesque, verum etiam montes fre- rusticula ejusdem generis sunt, sed vulgatior rustica 

quentare dicitur. Aristoph. Av. 245. Sfftra r* eibpdtrovt digena, rarior perdix, s. attagen lonicus, qui iceirco 

re Frls rdirovs ixerc, koX XeifAut — No rov ip6evTa MapaOu- maxime celebratur." G.I. Vossius Etym. L. L. Vide 

yos* "Opvis re urtpoToiKikoi *Arrayas, iiTTayas, Schol. Salm. in Solin. p. 105. d. MUem, H. A. xiii. 25. da In- 

Mapa&wyos ik Sri ly Mtipadutyi iroXw to opyeoy, 'ArraycU' dis : AirrUa yovy bwpoifiopol^oi rQy wnjiciiwv ol 8ta rifilfs 

6 Arrayas roy XeifxCiya tov MapaSutyos" ra yap Xi/i- ioyres ycpavovs re teal xrjyas, iXeicroplhas re Kal k^tiu, kqI 

rithri kal iKeia xwpia KarafidaKerai 6 arrayas. Ex hoc rpvyoyas re nal Arrayets, irpoviri xiphiKds re Kal * wiyh6Xifvs 

Scfaolio sua duxit Suid. Plinius x. 48. : " Attagen (len-i hk ^fif^p^s rf Arrays roM ye), tal ras in rovrvy 

maxime lonius celebratur, vocalis alias, captus vero ob- ruy irpotiprjfxiydjy fipaxyrkpat * pwKKaXlbas, ical ovcoX/Sor, 

mutescens, quondam existimatus inter raras aves, jam Kal ras KoKovfiiyas Kcyypihat. Pro mvh&kovK " Cod. 

et in Gallia Hispaniaque capitur, et per Alpes etiam." Medic. * (rKivh6L\ov$ exhibet, sed neutra vox alicubi Icgi- 

(Attagen lonicus, Horat. Epoid. ii. 53. Martial, xiii. tur," Schneider., qui in Lex. crit.,8&que ac H. Steph.in 

£ montibus ad loca hnmida descendere, ibidemque mo- Thes., de h. v. silet. Pauwio ad Phrynich. p. 45. Arra- 

ran censent Bellonius et Jonstonus. Nihil sane verius,'' yd$ ita dictus a voce (cf. SX, H. A. iv. 42. 1. c.) videtor. 

inquit Salm. in Soiin. p. 106. b., quam Attagenem Attagen, ut ap. Athenaeum est, toto dorso variis est 

Graecorum, Rusticulam esse Latinorum, et nostram Ge- compunctus notis, colorem habet fictilium, sed sabruffis 

linotam, Italorumque Francolinum. Nec enim Graeci magis. Quod si avi est huic color Kepafiovs, s. fictilium, 

aliud nomen habent, quo rusticulam Latinorum expri- videri possit nomen accepisse a vase fictili, quod Gr. 

mant, nec Latini, quo Gr. ^rray^va. Nec obstare debet Arrayoy, Lat. sartaginem vocant." Vossius 1. c. Rectios 

huic sententias, quod Plinius et Martialis attagenem a forsan dici potest Asiaticum, vel potius S.g. nomen. 

rusticula diversum faciunt. Attagenem lonicum illi ''*Arr^ya£ s. 'Arrayas, avis nomen est, quam Alexander 

maxime celebrant, et sapore inter omnes aliorum locorum Myndius ap. Atheil. ix. (387. f.) dicit esse paulo 

attagenas commendatum praedicant. Nec rourum aut rem perdice, totam vero Karaypaijtoy Tcpl ra rOra, 0^ 

novum, gustu et forma diffierre idem genus, pro patriae /ue^v r^y xp^ay, vrowvplcovoay ftiXXoy, i. e. picto dono, 

diversitate.'' Non esse francolinum, censet Camus ad colore testaceo, sed magis rutilo.* Unde servos stigmi- 

Aristot. ii. p. 111. Schneiderus ad Aristot. H. A. ix. ticos, s. Threiciis notis compunctos, Aristoph. perjocom 

36. : " Nuper Gallus Peyrouse, qui tetraonem lagopoda 'Arrayo* nomiuat Av. (761.) El W rvyxai^e* ru vfiiy hp^ 

Pyrenaei montis descripsit in libro, M6m. de TAcad. de ir^ri;^ itrriyfiiyos, ^Arrayas olros vap* iffuv iroaciXos cecX^ 

Toulouse t i. an. 1782., attagenem veterum statuit esse aerai, Multa alia de avi ista vide ap. Athen, 1. c. ubi 

gallinam corylorum, in quo C. Gesnerum consentientem etiam annotat. At ticos napa roy 6pd6v Xi^yov irepivirjr 

habere videtur, contra recentiorum attagenem una cum rovyofia : ea enim quae in as desinunt, si ultra duas sylfah 

lagopode altera Plinii esse lagopoda plumis aestivis vesti- has extendantur, et a babeant in penultima, ease bary* 

tam." Attagenis odium cum gallo raemorat i^lian. H. A. tona, ut iica/uas, addfias, iMfms.^ Ap. Suid. MS. etiaa 

vi. 45. Cf. ^1. iv. 42. : "Opyis 6 arrayas, fi^fiyrirai bk exemplar habet 'Arraycw, oxytonois : quod opyeoy et ipse 

Kal 'Apifrrotp&yris aWov cy "Opyiffi rf hpafiarC ovt6% roi to dicit esse KardfrriKroy voiKlXots irrepoXs : ideoque ita etnm 

ibioy oyoua, p aSivci ^(tfv^, ^^^yyerac, icai ityafiiXrei aM* nominari rovs Karttniyniyovs bovXovs : quoniam vero ra 

Xiyovtri ok Kal ras KoXovfiiyas ^Xeaypibas ro aM briTrov Xifiyubrj x^^^o. Karaf^dvKtrai^ ideo Aristoph. (Vesp. 257«) 

' Snidas : Tayra* ifofxa Sj»*ot/, Idem arrtsyas : Touto» rSy ^TTayav n cvvnOua rayniafioi xaXi?. Neotra VOX in H. St. et ScbaeideTi 
Lexicis legitur. Itali FraDcoUnam t. Francolinam appellant, et qnatn hodie Gnecororoai, teste Bellonio, Taginari vocant : que 
vox a V. raynniffiof formata est, qua attagenem vnlgari semione vocitari Suidas qooqne obaerrabat. Pro Hrrayrnaftof scilicet, per 
apbferesim rov or." Menag. ad Diog. L. ix. 114. Anonyraus MS. de Diaeta i. 1. : ol a^nc rwy ^Xfxrpt/iTnrv, xml i^h tm Xttirwy vimwi, 
w%fhwqy Taynrtxf/ot;, irrpto-Tipof. Idem c. 2., *o^vidu;v ^ o-op^, otn iriflixd;, Taynfetfiou, irrpio-Tipa;. V. Da-Cang. Gloss. Gf. in Appeodice V. 
TAyiva^iov p. 181. 

* Lego {fno^vffilw^ nt erat emendatnm In Kxcerptis. Veram qnidem est, ignis similttadinem interdam assnmi ad colorU iagnift« 
cationem, sed iru^i^nv, pro coloris ignei esse, nemo dixit." Casaub. *T«oirupt^urv, singalari f litera, tenet quidem cnm editis Cod. A. 
in QUO frequenter simplices snnt litene, qiise geminats esse debebant. Sed usoTv^pi^wv recte scriptum in nostro Cod. Epit., qoemai- 
moaum in Hoescheliano repererat Casaub." Schweigh. Lectio d^ofcvfpt^wy Vossio I. c. et Salro» in Solin. p. 106. placet. 

^ Legerat H. St, nt viaetur, UrmfjJia pro IxnrafjJfov, Canon est hujusmodi : Ta u;'a; Xnyoyroi ktrirmfjunf C%t( avXXa/S«(, Sn 
tj(ti 1^ a vofaXny^f jSapvrova l0>r»v' ofev, Cicala;, &iafxets, anafxaf. Quae desinunt in as longum ultra dnas syllabas, cnm in penultiraa li»> 
bent a, gravi notantur : ut ^ica^o^, A^a/uutc, Axa/uia;. Interpreter pro otiosis ilia verba habnerunt, ^ti rx" ^ * irofaXnyvy, et snstolemat. 
Hand oportoit. Melius Eustathius, qui (ad II. x'. p. t95, 3tt.) enndem canonem totidem verbis descripsit ; uno excepto, qood aiae 
dabio est corruptnm, &%aimc : neqne auctor Epitome earn dictionem agnoscit. Tollatur igitur, nt coelo Grsco incognita, ant mafetar 
in 'Axpayac, qnod et melios." Casaub. Mirus vero Canon, quo confunditur priroaR declinationis nomen cum nominibus tertise : nam 
irraytis primae declinationis est : itaque in accus. plur. etiam armyac formatur in Coroici Acharnensibns : a qno multom diffemnt i 
AiafJM{,rov a^a/uavTOf, et e ^xa/uu»f, to? AKafxarro;. lu ipso canoue, (ubi scribitur ra tls X^evra IxTtrafJuw Mf Kn o>tAX»/8t^, i. e. Ml 
in «K productum desinunt pinrisyllaba,) pro lxTfrei|tAfvo> est UrtrafAim in nostro MS. Epit. quod sonat, Nomina in ac ultra dnaa aylliiMS 
prodacta. Sed in earn sententiam nil opus erat adjecto participio innrafxha. Nude ra Mp iCo ffuxXa^Bof sc. iv6|ubara, sunt oopiiaa 
plarisyllaba. Sic nude ra i-Klf f^taf avXkBt^rv ivi/xara babes p* $97. e. f. Igitur recte h. 1. rariTa^fW ad oc refertur : qaam scriptQiav 
c«nn editis tenet Cod. A. atoue etiam Eustath. 1. c, qui ceteroquin Atbenaei Epitomen ibi ob ocalos habniise Tidetnt* Adjicit tanea 
Eostath. dnobtti exeaipUs a Brcviatore nostro adpodtis, ^wpas^ A^ap»f, duo alia, mxvM/AAf, et 'A9apMc. Qvm ia editia AiImbu 



SPICILEGIUM VOGUM PAUCARUM, PRO JEG. HABITARUM. 



dixisse, Toy miXiy, Aenrep itrrayas, rvpfidtreu, fiahiStiy I 
vulgo rayriv6ptov appellari. [Etym. M, p. 167, 55. 
^Arrayas' 6 opyis ot/rta X^yerac wro rHv 'Arrcicwv, Gram- 
maticus S. Germ. ap. Bekkerum Anecd. Gr. p. 46l. : 
' Arraya*' i»pyi% oUrut KoXetrai viro rwy ^AmKHy. *ApioTO- 
^yrit^ffil' TovirifXov, di^e^ drraycU^ rupPdtreis (Jabi^iay 
Kai ai ^Xdycoc drraydv, Koi dirrdyas irXi^dvvrticiiff.] Sed 
miniDi quod Athen. I. c* subjungit, Aeicrioy ical 'Arrd- 
yot, icac o^t 'Array^w. [Phrynichiis Eel. Nom. et 
Verb. Attic, p. 44. ^Arrayiiy' Kai tovto wtipayeyofirirai 
tdyf Kai 6i9€i' j^fj yap iLirayds Xiyeiy^ wtnrep dXXdr. 

Tono qiiidem, quod to hrrayriv tono acute, to iirrayds 
inflexo proferatur ; positione vero, quia aliud theraa dr* 
rayify, aliud drrayds, neque eodem modo utrumque de- 
clinatur." Nunn.] Nam illud ^ArTayfiy non solum ap. 
A^tot. legitur H. A. ix. 26. (19-) ubi ait d^r/caXcuTay ' esse 
TO fiiyedof 6<roy dXcKTOplha, to 'XpHfia ofioiov drrayiiyt, sed 
a Latinis etiam usurpatur, ac inter alios a Plin. x. 48. 
(i. c.) Quinetiam Eustatb. p. 854., to ira\ai6y 'Arrayai 
fiey ^ArriKtas, ^Array^yes bk Koiyds : iudicaiis iu communi 
Graecorum ceterorum dialecto fuisse usitatum. £t pauIo 
ante, treptawwiriy oi *AttikoI to ^Arrayds' os 'Arrayijv koi- 
y&repoy Xfyerac, rXivdyueyof drray^vor. Item Scbol. Aris- 
toph. (Vesp. 257.) 6 drrayds opyedy cori repirdficyoy iXetri 
Kai miKubeffi Tonois Kai TiX/jMwiy oy iifieis (^aficy iLrrayfjya* 

SPhcBQicides evMiaovfiiy^ ap. Athen. xiv. 652. e., K'ohhky 
y TOVTtay oKm% Y\p6s drrayrtya avfifioKeiy Twy fiptafiarwy , 
Addit Atheaaeus ipse : *£v tovtois TfipriTcov koI rriy tov 
drrayjffvoF firti^fiy, Schueighseusero post H. Steph. mi- 
tum videtur, quid sit, quod ait Athen. ix. 388. 1. c, 
non dicendum esse in plurali numero drrayfiyes, cum 
tamen nom. drray))v ap. Aristot. legatur et iu Lat. ser- 
mone supersit. Nobis unice placet sententia Pauwii, 
cuj us verba Scbweigh. praeterierunt, sic ad Phrynicbum 
1. c. scribentis. " 'Arrayfis facit genitivum drrayavroj, 
ut dXXdf dWdyros. In plurali tamen drrdyae et drrdya^ 
invenitur ap. Aristopb., Poilucem (vi. 52. rpvydyes, raol, 
drrayoQ, Athenaeum, et alios. Quare aliter flexum fuit 
in hoc, quam in illo numero, et dXXds in solo singulo ex- 
pressit. Atque, hinc est, quod rectius legeretur ap. 
Athen., AeKriov W Kai drrdyai, Kol ow^l drraydyres : id 
enim longe convenientius ibi, quam quod vulgo editur, 
Kai ovxc drraydfrw."] Porro Lat. non Attagenem solum 
vocant, sed etiam Attagenam. Martialis (1. c.) (et ii. 37. 
Communemqu« duobus attagenam. Plin. viii. 58. Apros, 
attagenas, et herinaceos in Greta insula e&se negat. At- 
tagena a Gr. drray^yri forniatur, ut vidit Gesnerus Thes. 
L. L. Voce * ^Arrayriyti augeri possunt Lexica.) Valla 
Francolinum vulgo nominari trad it." H. St. Suidas ex 
emend. Kusteri : 'Arrayfic yovfirivi^ (sub. avykpyerai, vel 
avyfiXBt) vapotfUa eirl ivp KXeirrtav. " Est autem yovfiri- 
vio$ nom. avis, quae attageni similis est. Hesych. : Nov- 
uifyios' opyeoy ofwtoy array q,, 6 Kat rpd^iXof. [Cod. Ven. 

N. 6. drraylov. Lege cum Schowio, drray^ ov^ 6 k, 

r.] Hinc proverbium illud dictum est de duobus homi- 
nibus malis et improbis, quorum alter alteri ob morum 
et ingenii similitudinem se adjungit. Diogenianus viii. 
18. [et Apostol.] :• £i;i^Xdov drrafids (drrayos) re Ktd 



yov/jLiiyiot M ivo KXeirrQy rovro. Hoc proverbio [aeQ 
potius senario proverbiali] usus est Laertius in Timoot 
cxiv., ubi vide quae notavit Menag." Kust. ImmaM 
quantuib fallitur EraSm. Chil. iii. 3* 73. Scriptor qui« 
dam anonymus, qui Graece pro Imaginibus scripsit^ sed 
qui Latine citatur a Baronio t. ix. ad A. 754, 34.: 
" Cum itaque in hunc moduin obscoenum illud par 
coiisset, atque attagas, ut vulgo dici consuevit, numenio 
se adjunxisset." Sermo est de Constantino Copronymo 
Imperatore, et Constantino, Patriarcha Constantinopoli* 
tano. " Cum francolinus noster e genere avium rapa- 
cium minime sit, quare attagenis nomine fures et ne- 
quam homines nuncupari soliti sint, ambigere quis merito 
possit ? Ego causam banc esse existimo, quia, cum variit 
maculis variisque punctis alas distinctas habeat, de servif 
fugitivis et tmyfiariais usurpabatur ; qui quidem pie- 
rumque fures sunt et uequam : A pedibus didicere manus 
peccare protervae ; Non miror furem, qui fugitivus erat : 
inquit Bilbilitanus. De iUis servis vocem attagenis usur- 
pari solitam, testis , est Aiistopb. ad Av. (1. c.)" Menag. 
1. c. Voce * Novfiijycof s. * Nov/Lti}v/a«, pro avis nomine, 
carent H. St. et Schneideri Lexx. £ MS. Par. Kustenw 
voviiiiyitf repo&uit pro vulgato yovfiriyla, in Suidae glossa, 
quam Menagius 1. c. sic corrigit : 'Arrayds, yovntgylat 
irapoifjila, addens : " Nov/x^fcos et yov^riviat idem : Joa. 
Scaliger in Proverbiis IVf etricis : ^wHKBoy drrayos re xai 
yovfiriylas," Avem illam esse, quae nobis Corlieu dtcitur^ 
Gesnerus existimabat, et vovfiiivioy appellatam scribit, 
quia rostrum ejus novae lunae cornua imitatur. Ita de 
Pboebo quodam Martial, ii. 35. : Cum sint crura tibi, 
similent quae cornua lunae. Uude et Italis Faloinello, a 
falce nimirum, quam etiam rostro repraesentant. C£ 
Menag. 1. c. Numenius, teste Hesychio, est i. q. rp&^v^ 
Xos, (Phavorino r/ot^cXos), quae vox hie ^* locum habere 
non potest, si eam de regulo, (i. e. roitelet,) ut vulgo 
accipitur, acpipias. Regulo enim nihil simile cum attaga, 
cui similis numenius. Attagen major est perdice, ut 
testatur Alex. Myndius ; regulo corpus non multo am- 
plius quam locustae, ut scribit Anstot. H. A. viii. 3. 
Attagen vario est colore; regulus, ruffo. Sed in loco 
Hesychii nihil mutanduni. Nam et Tpoxi\o$ de ave qua- 
darn, quae, ut attagen, palustris est, usurpatur, et quae 
tanta nonnunquam celeritate currit, ut cursiis ejus volatu 
velocior sit, ut est ap. Jonstonum. Atque iiide ei nomen, 
dfro TOV rpix'^iv videlicet. Hsec est, quae in faucibus 
crocodili birudines inhaerentes legit, quod regulo falso 
vulgo tribuitur, Herod, ii. 68. Aristot. H. A. ix. 6. XI. 
H. A. (iii. 11.) viii. 25. Gesnerus pulat esse e genere 
gailinularum aquatilium. Quam senteiitiam confirmare 
videtur Aristoph. Ach. et Pac. Vario colore ab ornitho- 
logis describitur, quod belle convenit cum eo, quod ait 
Hesych., yovfit'iyioy similem esse attagae, quem versico- 
lorem esse in superionbus abunde probavimus." Hac^ 
tenus Menagius. " Jo. Beckmann ad Antigonum et 
Auctorem Mirabilium de genere aviculae disputavit* 
Sed nuper demum Gallus Geoffiroi ex ^ypto redux 
alaudae genus esse testatus est, quod impune os crocodili 
ingrediatur, atque ibi legat non birudines,' sed cestri ali- 



libris adpoonntar tria exempla, &K%la{j alafxas, Axifxa^y ^versa serie scripta dedit non modo Epitoma, sed et MS. A. in qao sic &iM» 
fM<r<ret%a.ia;, ii^fxac : qua ID 8<;rip(iira haud obscure tria hoBC noniina continebantnr, AxafAag, aarMias^ iiafxag. Est autem laxaiof nom. 

Eroprium poetae et citharoedi Argivi, cujus uiuUi memioernnt auctores, landati ab Hesychii interprett. ad v. laxaiioj : cuj. etiam nom. 
itere existimarunt dd. w. ap. Athen. xiii. 610. c. Et hoc quidem nomen paulo commodias conferri cum nom. UrTuyof poterat, quo* 
niam perinde prims declinationis est." Schweigh. 

' In Scbneideriana editione locos sic exhibetur : *A0'xaX(J««f 1* h roT; xnvoig aXlTxirai 1^0-1* ft fAiyt9o( o^ov aXiKrop!;, rh }vyyo; 
X<^i*»}tMUii ikrtaym* r^ix'^ H xal Tax^> ^ fiXavflpowo; Itrriy iTifcxw;. Pro ffiuffi Sylbur^pHs, notaute Schneidero, malebat afxua-ty at 
et Salm. in Solin. p. 106. cujus verba Schueiderum praetoriemnt. Idem Salm. recte reponit ^xixTopd;, pro &XixTogt;. " Med. iaxoXomf, 
Tbomae versio ascolopas, in Lipsiensi reperi ascalopas. Gazse gallmago. C. Gesner preferebat a»oX6«a|, Sylburg. et Casaub. i o-xa- 
Xu^a;. Supra c. 8. extremo cntoXova^ Alberto est scolopocos, Thomae scorax. Eandem avem utroqne loco iotelligi plerique omnes 
ppfant, contra (|Uos sentit Camus Comment, p. 108. magnitodinem galiin» moratus, quam avis b^casse Gallis dicta nunquam attingat* 
Similitado nomiois est etiam in Aristoph. Acharn. 879., ubi msticus BoeotiuK in forum venalium apportat axaXewac, qoos Scholia cwa* 
Xaxa; i. e. talpas interpretantur, haud scio an male. Hesychio <n(oXoira| est opt; iroto;. Sed locus est Theophrasti de Signis Tempes- 
tatum p. 4S9. ed. Heiusii : 'E»v ri{ <rnu>Mw XajS^v ihcnava^ »fy<Xoy t\; vidoxynv ^fff <rnfjtaim raX; ^eus aX; ^titaiv «vi/ucfv xai t^iiaff ubi 
versio galliiiaginem nominat Forte oitaxona scriptum fuit, uude do-xaXovo^, vel cl(ncaXw««; deinde fuit factum. Venim cum Scholia 
Aristopbanea etiam avaXaxA nominent, dubitari potest de varietate scripturap. Me quidem, quo minus gallinaginem vulgarem inter- 

Ereter, inprimis impediunt verba 9«XaydfuMro; liri(ix«(, qu-<p Albertns de juora avis in hurtis in vicinia honiinom interpretatur. Ita 
irnndo etiam ^tXaydpvvrec dicitnr." Schneider. *A(ncaXwiraf, gallinago, avis gallinv magnitndine ap. Aristot. H. A. ix.*" H. SU 
Aristoph. et Theophrasti loca nihil ad Aristotelis locum pertinent. Xmox6x«(, gallinago avis, qus in arbore nunquam sedet, Aristot. 
H. A. ix. 8. Alias legitur ^rxoXoiro^. Hesych. habet axoXoira^ : venim ab eo dicitur duntaxat esse opui mto;, Traditur o-mXoiral esse 
etiam nomen piscis parvi, qui est corpore rotnndo, rubescente erythrini modo, squamis asperis, habetqne qua«ii promnscidem elephan* 
lis, et in dorsi extremo exertum snrcnlom s. aculeum, seiratum iiiffriore parte." H. St. " 2jtoX©T«{ est," inquit Salmasius I. c, 
quam Becaciam vulgo vocanins a longitndine rostri, quod Galli vocant bernm. Zxoxora^ Grapcis ab cadem ratione, quod habeat 
rostrum arqne loiigum, ut 0^X04^, qua voce lignum significatur m acumen de»inens et longum. Haoc avem de colore similem jCsse 
attageni dicit Aristot. Rnsticuie nostrsp, scolopaci h. e. becaciap prorsns colorem similem habent." ** Gallinago Gr. a?coXoii»f dicitor 
a longo rostra instar cruiXMcot i. e. pali. Eodem redit Hebr. nomen kore, node Arabicom karia ; fit enim a kora, qna voce non iolnm 
trabem, sed et paloal ligiiificari contUt, quem reparands sepi adhibent." Bochart. Hieros. P. i. L. i. c. 9. p. 66. 



cccxxx 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



cujus larvas." Schneiderus ad ArUtot. H. A. ix. 7. est, iit tradit Alexander Myndhis ap. Athen. ix. 387' 
Ceterum Nov/i^vto; ap. Hippocr. p. 410, 38. ed. Basil, totus Kardypatpot ra irepl roy vwtov, 
1538. est viri nomen. YIMYBOI. 

" ♦ 'ArMyiyf, cos, idem, Oppian. Cyneg. ii. 427." Ig". Rossius in Etymologiis (v. supra p. cxxiii.) 
Wakefieldius ad oram Hederici. Locus' est : Qdfifios, non Gr., sed JEg. originis vocem esse censet, quiim 
Srav Kepoefftray ax^'ivhjy -rrrepoerTes ^Arrayies vuroimv M Psimtath iEg. dicantur plumbi minutise, ramenta, unde 
criKroiffi Oopovres, *H bopKois ir^pbiKes eiri vrepa xvum /3a- ccrussam fieri constat. Plin. xxxiv. 54. : " Fit ramentis 
\6vT€$ 'IhpHj aTTo^v^taaif vaprtyop^itKn re Svftoy Kavfiaros pluoibi tenuissimis super vas aceti asperrimi impositis, 
AcaX^ow, Xarvoffoneyoi irrepvyeaaiy, ubi Ritterhusius et atque ita distillantibus. Quod ex eo cecidit in ipsum 
Schneiderus nihil adnotarunt. Voce ArrayijF caret acetum, arefactum molitur et cribratur, iterumque aceto 
Sohneideri Lex. mixto in pastillos dividitur, et in sole siccatur asstate." 

" 'ArTa/3vya*, Hesychio avis species est, quae et Arra- ** '^iftfivdos, s. ^ifivdos, Cerussa : genus colorb quo 
yas dicitur." H. St/ Pro o xal to, quod Schrev. exhi- meretrices jam senescentes fucare faciem solent, (ad suU 
bet, in prioribus edd. tantnm k-al to, quod Junius in 6 Kal cos rugarum explendos, et ad candorem coneiliandum.) 
mutat, notante Albertio. In Cod. Marc, teste Schowio, Lucil. in Epigr. (Lucian. vi. Vat. Cod. p. 565. AovKia- 
est : 'Arra/Jwyas* elbos opviov kqi to drrdye. yov. In Planud. p. 135. St. 196. W. AovkiXXIov inscri- 

" Arrayeivos nominatur a quibusdam 6 atceriyos, ut bitur :) Ti)v ice^aX^v fidwreis, to bk yfipas ovtroTe fid-^is, 
Dorion refert ap. Athen. vii. (p. 322. e.) in piscium Ovbk wapeidiay pvTlbas kKrayvtreis (eicrayvffets pvTibus). 
censu. Scepini autem memiuit Plin. xxii. (xxxii.) c. ult." Tolyvy to irpoviairoy &nay yjjifjivdf KaTdTrXaTTe/iltrre icpookH 
H. St. Arrayccvos absque accentu MS. A. iLrraylyoy ireiov, kov^^ irpdaiavoy^ ^x^iy. Ohbkv yap irXiov cor/" rt 
MS. Ep. 'Arraylyos ap. Herod. L. ix. et Pausan. vii, fialyeai ; otnroTt ^vko% Kai \l/lfivdos revfci Ti)y rEca/^iyy 
10. est nomen Thebani, qui Xerxi in Gneciara irruenti 'EKiyriy. Sic Macedon. Epigr. (xvi.) Ty ij/ifivd^ fxey ici 
Thebas prodidit. " ^ewiyos, qui memoratur e Dorione, XtvoffopKia reive vapeidy, Dicitur et Yi/xudtov, s. Yt^- 
alibi, quod sciam, non legitur, nisi est is, de quo Oppia- fivSiovs idque in prosa frequeulius, attamen et in carmine. 
BUS Hal. i. 106., Savpo/ re, ffKeirayot re, «:a£ otrtr* €yiTirpo<f>€ Aristot. Ethic. i, 6. Toy t dyadov Xoyov ey avauiv ahrQls 
TTiyXoTs," Casaub. " Ipsura nomen firmat Hesych., Toy ain-oy e^0aiveo'6ac bet'itrei, icadairep cy xioyi xal ylnfifiv- 
parum alioquin juvans, ^ewiyos' ix^* iroios. Ceterum Oif Toy Tffs Kcvkottitos, (Anaxilas in Neottide) ap. Athen. 
.vide Gesnerum p. lOy. in Attagenus." Schweigh. Voce xiii. (568. c.) HvfjLflifirjK' elyat fiiXaiyay ; KaTitrXatre if^^v- 
ArroyecKo* caret Schneideri Lex^, et voce * aKeirayos (qua 6i«. Ibidem (Eubulus in Corollivendulis p. 557. f.) 
utitur Oppian. Hal. iii. 636. Kai trKenayois KevOfiwaiy piir€KXaa^kyai yj^ifivdiois, (Aristopb. Plut. 1065. E* 6' 
iyaltrifia fih-pa <pkpoyTa) caret H. St. Thes. Scepinus iKirXvyeiTai tovto to ' ij^c/iuOcov.) Utitur Nicandr. (Alex, 
frustra quaeritur in Forcellini et Gcsneri Lexicis. 75. ubi v. Schneider.) quoque et Dioscor. v. 95 > 103. 
Schneiderus in Lex. per scepinum intelligi jubet Lat. quem vide. Inde Yc^/iv6co^avi)s, Qui cerussa esse vide- 
umbram. At Latinorum umbra, nostra quidem sententia, tur, Cerussam rep rsesen tans. Dioscor. v. 97* 
est Gr. OKlaiya, ffKiabcvs, aKiadis : item trKiyXs et OKtyibd' fioXifibov, dpiirrrj etrrly fj yl^ififivdio^ayfis, Et verb. Yi/i/iv- 
pioy, quse a trKiatyls et (TKtaivibdpioy. formantur. Voc. 6cdai, w, Cerussa illino s. dealbo, Cerussa fuco. Plut. 
* (TKiyibdpioy s. * ffKiybdpioy, quod ignorant H. St. et Alcib. (390 ^oaneiy to irpdatavov vitnrep yvvaucoc, vrroypar 
Schneideri Lcxx., legitur in Anaxandridis Lycurgo ap. (j^oway koI \l^ififiv6iov<ray. Reperitur et ^ififiidwy et 
Athen. iii. 105. f. Idem Athenasus vii. 322. f. diseite '^ifi/iiOidtj, per i, sed ea scriptura minus prolMiada vide- 
distinguit axemyoy a vKialytf,, i. e. umbra, et Plinius quo- tur.'' H. St. Ctesias ap. Athen. xii. 528. f. 'Ei/^«/xu^ 
que scepinum et sciaenam distinguit, xxxii. c. ult. : fiiyoy koX KCKoafjirifi^yoy yvyaiKifrri, Etym. M . 313, 30. 

Sciadcus, sciaena, scolopendra, smyrus, scepini." De "Ey^oi/era — Icn-t koX ptiropacri' KotrfjielaOal rc rjf c/ip trrcXj, 
umbra sic scribit ForceUinus in Lex. Umbra est piscis Kal \lfififivdiov<r&ai Kal eyxpvtrlScffBai to wpdawwov. Lysias 
genus, sic a colore nigrescente appellatum, ut auctor est p. 15. Reisk. "E^o^e bi /loc, iS &ybp€s, to wpoffwirov hj^ft- 
Varro de L. L. iv. 12.: * Vocabula piscium, pleraque fivSiiiadai : p. 21. "El^o^e Ti /xoc fi yvv^ evj/t/i/AvOiMSac. 
translata a terrestribus ; ex aliqua parte simiUbus rebus, Unde sumserunt Phot. p. 40. Etym. M. p. 406. 3t5. et Lex. 
ut anguilla, lingulaca, sudis ; alia a coloribus, ut h»c. Rhetor, ap. Bekkerum Anecd. Gr. p. 258. : 'E^/i/ivOc^ 
ilsellus, umbra, turdus ; alia a vi quadam ut haec, lupus. Oar irpofrreTpit^Qai rp//i/iart XevKoy tov xpQra irouthn, 
canicula, torpedo.' Umbra quoque hie piscis appellatus cSenrep to ^vjcos ^ayBoy eypHyTo bk t^ tftvicet els ra fajka, 
videri potest ob lineas quasdam obliquas a dorso descen- 7ya fyiydi^ri' r^ bk eis BXoy to irpdautirov, lya Xoh 

dentes, aureas, et obscuras, quae aliarum videntur umbrae. Koy J. Poll. v. 102.: ^vk€l irupffalyei, \l/ifAv6if Xcv- 
Una enim manifesta est, sequens obscura, et sic deinceps icacvei. Forma * *Fari\l>tiJiv6i6w s. * 'Ywoyj/i/jLvOio^ in li- 
a capite ad caudam usque, quemadmodum tradit Ron- banio t. i. p. 305. b. legitur, ex emendatioae Hcmster* 
deletius de piscibus v. 9., ubi plura hoc de pisce legere husii. 

potes. Graecis similiter piscis hie axlaiya appellatur a * ^ifivdow. " A \pifivOioy vulgo derivatur i/^t/ivOiM, 
trKid. Ovid. Halieut. V. 111. et auri Chrysophrys imitata Sed in Moeride (p. 166. 'EvrpZ/SeerOar ro irn-oypa^o^ai 
decus, tum corporis umbrae Liventis, rapidique lupi. kqI yjjifivdovadai, ^AttikCjs) et Thom. M. (p. 317. 'E^^pc- 
Colum. viii. I6. et Auson. in Mosell. 90. Italis est om- fierai to wp6(ratiroy, ov \f/ifivdovTai) legitur i/zft/ivOoai, deduo- 
brina." Scepinus nom. dTrayeirds forte accepit ob li- tum illud a yl/tfivdos, quod cautior Toupio, qui Emendd. 
peas tales obliquas a dorso descendentes ; arrayd* enim t. iv. p, 408, repudiat, Hemsterh. ad Thorn. M. p. 317. 



' Id utroqae Ubro ^^fxfxlQioy vulg^ri more, quem secutns est Said, i'i/x^i'diey* Xf'^f^^ /raipxay : neqae aliter lu Notis Chym. ap« 
Du Gang. p. 16. 4.(/x/ocv9iov vero p. SI., quam scribendi ratioiieni h. I. sola tenet Ed. Ben. Junta! : reliqnae omoes, qnse nobis ad ma- 
nnm, ^ifxOQKn, Variatur in Ecclcsiazttsis : prius enim inveuiaa v. 924., sicut in Amipsis iambo ap. Etym. M. p. 313, 34. 0^ 
Xoty tYy^^va-a %aX 'ltfj(.fji.v9ioi : altenim V. 873. et 1064. praeeunte ceteris Ed. priucipe. Pari modo Pollucis edd. obsidet ^tfXfx-jBiixt ?. 
101. 102. vii. 95. veram binis in locis altcrum repudiat Palatinns optinius ; tertio nibil ex eo notatum animadverto : scripti certe 
'libri quo meliores, eo niagis in 'lifxCBiov consentiunt : sic Codex Suidic Lngduno-Batavus in e/cnri; habet : Knl ir^urof fxh xf*'<^» 
irpocnvvoy ^ifxCOiov IrpayMhtrty, In Glossis itidem 4'«|^^^*ov et -\>ifA.v9t<rThi, in Ciein. Alex. p£d. ii. p. 232, 26. •^(/^v^t^fcs^. hylUbc 
secundse quae fuerit apud veteres quantitas, e dictis plane constat : qus prirote, si simpHci scribatur, non item : nee scrupalom 
eximit Nicand. Alex. 75. Kifyafxhvy oXoov •l^i^fJt.vQ^Qv, r,Tt yaXaxri : ubi ^'^i^H-^^i'^*^ editionis est Aldina> : existimes enim produci obgemina- 
tam /Lc. ^ifAvBiou Goett. et Rice. 4.t|u,i9i'ov Medic. Jam olim Ma>r. Att. nionuit if^ijuv^tov Attice dici, quod vulgariter 4^f^H^^t^ 
est : igitur vnlgatum ']'ifXfxv9iov correxi." Schneider. In Ctesix loco ap. Athen. 528. f. uterqne Schwcighaeuseri MStus habet i^i^ 
Biufxiyaf,'] Verum ex eo colli^i potest fuisse longam, quod ^olcs 4n/xi/dov et 4>ifx(f9iov dixerint, teste Etym. M. 603. 54., ap. qoem 
'pneterea p. 103. 25., pro t^ox^ Iwv»x^', reponendum est rpoirn Atoxlxn rov i tl; n. [Sic correxerat Piers, ad Moex. I. c. V. Suid. v. N?- 
Aini;.] Contra veterum anctoritatem utramque syliabam corripere non veriti sunt recentiores poetae Macedonius Anth. ii. 9. Ep. 8. 
'et£p. 9. Lucianus, hunc enim, quod me docnit Dorvillius, LuciUio substituit Cod. Palat. Mn 

rXATTj, et — ettroTi ^Sitof Kal ^l^ijuuSo; riv^n rh 'Ex»)5»iv *Exfv»i». Priore versu pro idem liber antiquus 4'n/<^»5«?'> qui pronunciaodi 

' 8crit>endiqne modus est seriorin Gnccia*, sed ab il^lolum prisca consuetudine derivatus." T. H. ad Aristoph. Plut. 10G4. In Photii 
liCx. p. 40. legitur i^rtfxvOiucrBaiy qui est librarit error, pro l-^iiA.vdLaKrBat : respicitur enim ad Lysiam p. 15. et 21. ed. Reisk., apod 
quem extat l4'«/^'^*«'o^S»f. Mcer. Att. p. 418. : *»jutudiov, iia rov k, xal /txaxgif, 'Arnxw;. In 'i'heophauis Nonni Epit. de Cur. Morb. 
'C. 5. editio Martii hibet ^vfAfJuQiov. Liters « et v receutioribus saspe confunduntur. Ita rp/^Xiov pro wfvfihm apud medicos 
Bcribi observat T. H. ad Aristoph. Pint. p. 417. Salni. ad Inscript. Herod, p. 73. Bentl. ^pist. ad Mill. p. 75. f4Mki^hy99 pro 
fM\vfiiiiof est ap. Moschionem de Morb. Mul. c. «. p. 48.: a>Pt'v^ioy scribi et a>|.uy5*ov, auctor est Steph. B. p. 204., et sctiptores 
inedici post renatas lltema frequenter absynthium scribant, ut Amatu% Lusitan. Curat. Medic. Cent. vii. Cur. 43. p. 85. et alii,* 
Bernard. *. 



SPICILEGroM VOCUM PAUCARUM, PRO MG. HABITARUM. 



cccxui 



(/et Pierson. ad Moer. p. l66,) damnare non audet/' 
Bast, ad Gregor. Cor. p. 3 J 4. Reperitur etiain, si fides 
scriptura; vul^atse constat, * 'Eiriylfifjivddu in Libanio t. i. 
p. 305. b., TiVt TO TTpoaunroy CTrci/zc/i/i/Oairo ; ** Poterat 
alioquin levi negotio refingi cTreip. vel vrre-^i^yLvQlwro : sic 
veteres solent." T. H. I. c. 

» ♦ Yi/iv0/5w. Haec tertia forma ex tat in Zonara p. 
1874.: T£/i^v0/5w jcoXXwTTi^w. Hinc 

* 'E\l^ifiv6i(Tfxey(as. Schol. Anstopb. Plut. 1064. : Ko/u- 
fjtuTtKuts Ka\ €\l/ifjifjivdt(r^iyijjs ^ei. 

* Yt^vOtcr/ieJs. Clem. Alex. Paed. ii. p. 232, 26.: 
Tlpos be teat vipOaXfiQy viroypa<j)ris, * xapaWXtrewv re, Kal 
* Topai^vKidfiwy^ Koi \l/ifjivdi<TfiOv, Koi fiaffis rpiyfiy, Koi rdy 
irepi TCLS airaras ravras KaKOTe-^^yiCiy. 

* '^ifivOitrnis, Glossae Labbeana* : Yt^v0i<rn}£* cimus- 
sator. T. H. ad Thorn. M. p. 317. ccrussator prafert. 

•AAABHI. 

Piscis Niliaci species. Strabo xvii. p. ] l64. ed. Falc. : 
Iv^i/e* h* €y NciXy TToXXoJ fity vat aXXoc, ^apaiCTripa 
lOtov eyoyres Kai kiriywpiov yyufpifiuiraToi be 6,re o^vpvy- 
yoSf Koi 6 Xciribi^ToSf koI Xaros, Kai dXa/3j)s, Kai KopaKlyos, 
Kat "^oipos, Kai (jiaypwpios ((^ayp^vios Mosc), oy Knl tftaypov 
KoXovaiy. Atheu. vii. 312. a. : NccXatoc bk eitriy IxOvcs, 
€1 ye Ti fAvrfpoyeveiy bvyafxai, iroKverfi t^v inrobjjfilay eyutv 
vapKr) fiky fi fiblarq, yolpos, aifLos, ipaypos, olvpvy^oSf a\- 
fflXovpos, ubi a\Xa/3r/s pro a\a(ii\s. Hasselquistius 
inter optimos Nili pisces habet Lubrum Niloticum, Per- 
cam, et Salmonem, notante Falc. ad Strab. I. c. Plinius 
V. 9- alabetani dixit : in lacu ^tliiopiae Nilidc pisces 
reperiri ait alabetas, coracinos, siluros, crocodilum quo- 
que, et eo argumento probatum osteudit ex illo lacu 
ortum habere Nilum, quia omnes illi pisces Nili familiares. 
Mustela hie piscis fluvialb forte est, nisi lampreta est : 
V. C. Gesner. Hap voce caret Schueideri Lex. Etym. 
M. p. 55, 40, : 'A\a/3»/$' 6 ^x^*'^* ^ ^(TTepriftkvos biii xeipQy 
Kparelffdau H. St. Thes. ii. p. 583. h. : " In v. 1. aXa- 
j6j)s dicitar esse piscis, qui manibus comprehendi non 
possit." Idem in Thes. Ind. : ** 'AXa/3jy Hesychio Xty- 
yvs, (Ttrohos, fiapiXr/, Fultgo, ciuis, cinis mixtus carboni- 
bns, sed his interserit, xapKlyos Kvirp/div, nescio quid sibi 
volens iis verbis, et mox subjungit paroxyton«i)S, 'AXd/^iy, 
&ydpaK€s, carbones.'' Albcrtius glossani sic edidit : 
'AXa/3//* Xiy yvSf (nroboSy xapiuyos Kvirpliayf fiapfXri. Sed 
in Cod. Marc, teste N. Schowio, pro <c. K., /u. est : K., 
vTTo b^ Kvirplwv fi. : verba Wo be incuria typotheta; 
omissa sunt. Totam glossam sic refingit Percjerus : 
■*AXa/3)7' l')^dvs iroios, KopaKiyos, Kvirplyos. t*AXa(3»/* fia* 
piXri iiir* &yOpat:os. Et sane &Xa(iris Strabo et Plinius 11. 
€c. jungunt cum KopaKly^, Uterque nomen a nigfe- 
-dine accepisse videtur ; ille, quod forte liquorem emtttat, 
ut sepia suum atramenturo, iste quod atrore corvino 
niteat. Consentit Oppianus (Hal. i. 133.), Kopatayoy 
kwutyv^oy aidoTri "xpoi^. Abseutit Athcn. vii. 9. docens, 
Kopaxlyoy dictum esse airo tov ras Kopas Kively, a motione 
pupillarum." Perger. Nostra quidem sententia aXa/3^f 
est vox vel iEgyptiaca, vel Alexandriua. 

• BOYI. 

hovs ap. Strab. xvii. p. ll64. ed. Falc. numeratur inter 
pisces Niloos. Bovs Aristoteli H. A. v. 4. 2. vi. 11. 1. 
est piscis cartilagineus, quem Galen, et ^^11. (hvy 60X6.^- 
moy vocant. " Est Raja Bos Linnsei. Massilienses 
Flassade, Veneti Stramazza i. e. stragulum, Hispani 
Manto appellant. Cf. Animadvv. ad Ulloa Nacbrichten 
Von Amerika t. i. p. 229. Sed contra Pennant, British 
Zoology V. iii. p. 83., ^vy hunc interpretatur Rajam 
oxyrynchum Linn%i. Oppianus eadem, sed minus in- 
tegra ex comniuni fonte hausit ii. J 41. Cf. Philes. Ixxxv." 
Schneider, ad SA. H. A. i. 19. J. Stackhous. in Notis 
MSS. ad : Nulla partium descriptio datur, sed, e 
modo opprimendi homines quasi vtto crreyiys, conjicerem 
Haiam Batim L. innui.'' Idem vir doctissimus in Notis 
MSS. ad Aristot. H. A. v. 4. fiovy BaXatrtrioy interpretatur 
Squalum, Squatinam. An Strabonis BoDs Niliacus sit 
i. q. piscis ille a Galcno, Aristotele, ctiEliano memoratus, 
alii viderint. 

♦ AIAYXN02. 
Hoc vocabulo caret Schneideri Lex. Straboni L. xvii. 
p. 1164. ed. Falc. nom. est Niliaci piscis,^ '0<n-pa»:iwv, bi- 
Xvx^os, <pv(ja, (iovs, ubi Med. 4. oiXtxyos, Casaub. ad 
Athen. vii. 312. a. reponit, otnpaKliay he Xv-j^vos, He- 
jyph.; Av^yos; ly^s icaXXiffror. Av^yUfKOvt piscesi 



Opci^i trenvpwfjLeyou TpotreoiicSras, commemorat X.ucian. V. 
H. ii. 30. p. 127* notante Albertio. 

•EAEnTPE. 

" 'EXiiOTpis ap. Athen. vii. (312. a.) numerator inter, 
pisces Niloos.'' H. St. Hoc vocabulum ignorat Scbnei- 
deri Lex. 

• KI0APO2. 

Straboni xvii: p. 11 64. ed. Falc. est nomen Niliaci 
piscis, "Eri ffCXovpos, KLQapos, Opiffca, Kearpevs, ubi KiOapyos 
Par. 4. De pisce quodam, cui nomen icldapos, Grazae 
iidicula, vide Aristot. ap. Athen. vii. 306., Aristpt. 
H. A. ii. 12, 13., H. St. Thes. ii. 205. h.: Etym. M. p. 
513. 26. dictum ideo a KiOapa putat, quod ejus ossicula 
citharae fidibus similia sint. An pro Strabonis xidapoB 
legendum KiSapfbos ex ^liano H. A. xi. 23.1 

* K10APnAO2. 

Piscis Niloticus. iElian. H. A. xi. 23.: 'Ev rjf 'Epvdpf 
daXarrg ylyerai l\dvs irXarvs ro trj^fjfjia Kara ri/y fiovyXt^^ 
Toy, ws ^aert. Kal (poXlSas jxky oif ai^6lbpa Tpayys koTL 
npoaaxpafjieyt^' r^v be -^poay vir6')(pvff6s etrri, fxeXaiyau re 
ypafifxais es to ohpaioy diro rfjs ve^aX^s 6xpas Karay&ypaTT^ 
rat, ciiroi ris or avTas eJyai ^opbas evrera/xiyas, iyOey roc 
jca< ixdifs aifTos KiOap^bos KeKXtirai. Deinde addit hare: 
* Os ei pessum it et subsidet, idemque nigerrimum est» 
cinguloque croceo circumligatur ; vertex varietate distin- 
guitur, fulgore aureo, et nigris quibusdam lineis ; pinnas 
aureas habet ; cauda vero nigra est, praeter extrema, quae 
candidissimo colore adsperguntur.' Schneiderus : Com- ' 
parat Merrem Scombrum Speciosum a Forskaolio p. 54. 
no. 70. descriptum." Kal ^iXXoc be ^boyrai KiOap^boi trriK- 
Tol riKTetrOai, ait JEA. ibid., to to 'corpore purpurei, certis 
intervallis aureolas lineas possidentes ; eorum vero caput 
cingulis violaceis illustratur, uno ante oculos ad bran- 
chias pertinente, altero secundum oculos usque ad me- 
dium caput excurrente, alio autem tanquam monili sic 
collum.circumplicante. " Ad verba, &XXoi bk ^boyTai 
KiSap^boi, refert conjectura Sciaenam Kasmiram Forsk. 
p. 46*. no. 46." Schneider. 

♦ MAIOTAI. 

Hoc vocabulum ignorat Schneideri Lex. Athen. vii. 
312. a.: ^ipei b^ (6 NctXos) Kal tovs MaiwTas KoXovfjiiyovf, 

fiyrifioveuei" Ap^ti^vos iy ^l-vSvai, bia TOVTuty Tovs fxaiit" 
ras, Kal aavipbas, Kal yXdyioas' eltrt b^ iroXXol irepl rby 
Woyroy, ijtipoyres rriy oyofiaviay kno rf^s Xlfiyiis Trjs Maew- 
Tibos, A singulari 6 MaiiljTrts, cujus piscis etiam me- 
minit Steph. B. in Macb»rai." Schweigh. In omnibus 
libris male Icgebatur Maiwnsy teste Berkelio. Insita qua- 
dam naturae vi hi pisces Nili accolis futurum ejus incre- 
nientum denunciant ; quare eos sacros ducunt. iElian. 
H. A. xi. 19* • Tovs iyOvs rovs ipAypovs ^vriylrcu fiky 
AiyvTrrtwy lepous vofii^ovtriy ^oi be olKovyret Triy icaXov- 
fiiyi^y ^EXefayTtyrji tovs /xatiuras,* if^vXoy be &pa Kal rovro 
IxOvtjjy. Inter Niloticos pisces nominat etiam Athen, 
vii. c. 17., sed utrumque genus definire non licet hodjie.'' 
Pisces in Maeotide Palude, sive Maeotae, sive alio nomine 
dicti, quare tardiores et pinguiores censeantur, causam 

tradit Juvenal, iv. 41. de rhombo : Neque enim minor 

haeserat illis, Quos operit glacies Maeotica, ruptaque tanr 
dem Solibus effundit torpentis ad ostia Ponti Desidia 
tardos, et longo frigore pingues. 

* orrpAKiiiN. 

Hoc vocabulum ignorat Schneideri Lex. Est nom. Ni« 
liaci piscis ap. Strab. xvii., p. Il64. ed. Falc, *0<rrpaKi«F, 
btXvvyos, <bvaa, 

2IAOYP02. 

" IfXovpos, ov, 6, Piscis, qui sic dictus putatur, quia 
treiei Ttiy ovpdy : abjecto videlicet e, Ab eo est prov*r- 
bium, Silurus putris : quod vide ap. Erasm. vide item 
Athen. et i£l." H. St. Suidas, liXovpos' elbos tyBvos : 
Zonaras, ^IXovpos* txOvs, Suid. v. /3Xd*:a : BXdjca* a<Vi- 
ariK^, Toy evrfirf Kal dyorjToy' cipiyrai bk diro l\dvos Tiyos, 
ofioiov aiXovpfj axpi)(rT0v bk oyTOs, ws firjbe Ktiva avrf 
XptioOai, ** AIXovpos numeratur etiam iuter pisces ap, 
i3ioscor. ii. 29., ubi, quum interpretes vertaqt SilurM8» 
scriptura ea mutanda videtur in trtXovpos.'* ^ H. S|. Locus 
est : AlXovpos yeapos fitfipwffKOfieyos, Tpo^tfios ecri Ka\ 
evKoCXios* Topixrfpos bk, drpofj^os' dpTrfpias bk ifadatpet Kal 
ev//^as irapa^Keva^ei, KaTairXaade'lffa bk // <rdp^ tov ra/)c)^- 
pov, ffKoXowas dydyei, Kal ff e^ aWov bk aXfiri apfio^ei. ky 
dpxg bvffeyrepiKo'is eis eyKaditrfia, cardyovco tovs pev^aria* 
fioifs eis rriy evupdyeiay, Kal eyxXv^ofiiyri bk, i^m^ucodf 
depaveiki. ** Atkovpos piscis idem, ut fffXovpos, wap^ ri 



LEX. VOCUM PfiBEGR. IN SCRIPTT. GB. OBVIASUM. 



0dw rfr Ufkp^ itm et atXmf«, terrmta eadca m/Aopst 
diet pofoiti Id^oqoe sive #Ao«for legas, at h^ictiir in 
yeiniio codice, tive acXMpor, ut m vulgatis exempbribas, 
« Hraqoe ap. .Ceinetaiii, pamim iatemi." Saracen. Ve- 
m io Dioscorioe eue k^etiooem miKo¥po%, qaam Salm. 
in Solio. p. 959. c. recepit, patet e Flin. xxxii. 9., qui ad 
Diofcoridis locum respexit : Itchjadkos liberaot sal- 
mnenta ex sfluro infusa dyttere.'' Pianos H. A. xii. 
14. : ^ yXdru i^i fiir xcfM ror Maiaphftow cai rov 
A^Kor rovi *A#uiyovff rorafiovt^ rnt be YJupinnfg irepi rov 
^pi^/iora, col fftXovpY ft^ ro eiboi 6fiot6t €oti, *' Linnsus 
sinri Domine toCum ^ous complexus Tulgarem Europe 
ipecieni Gkmm noounat. Sed fUnms Europsus noster 
aotiquis wlkovpas est, contra ulurus angnilbris et similes 
fluviorum Asiaticorum incolae yXAvibet s. yXdvtu dice- 
bant ur. Insignis est Pauaaniae locus iv. 34., ubi siluros Nili, 
Indi, Rbeoi, Istri, Eupbratis, et Pbasidb a siluiis Mae- 
andri et Hermi distinguit : Oirot yap hii dtipia Sfuna rois 
ftjAXiara iLrhpof&ya air£oi/mr, rais kr ^Ep/iy koi Meu&ybpf 
yXhifieiy ioucora, Ihiat^ irXj|y j(poas re fukarrkpas roi 
iiXKfir ravra ol yXdrett iLxoUovoi. Glaniu veterum a 
iiluro Glani Linnaei prorsus diversum putat cl. Merrem ; 
lle<|ue enim conveniunt, quae de moribus glanidis tradit 
Anstoteles atque ex eo ^ianus b. I.'' Schneider. iEJian. 
H. A. xii. 29. : *Ey l^otfPA^rTf ij Alyvrri^ Xi/iny iarl, 
Kal rpi^i ffikopfH^v xafirokv irXifios. " Silurum Europae- 
m, linnaeo Glanin diVtum, in Nilo babitare non puto ; 
Beque enim in numero Niloticorum silurorum, quorum 
tres Hasselqnist p. 412. duos Forskaol p. 65. descripsit, 
danin commemoratum reperio. i£lianus igitur aliam 
nwciem cogitavit, quatn definire non ausim." Schneider. 
Agyptiacum silurum sic describit JEJ. 1. c. : FiVerac bk 
Mfm. i Ijfiwi Sbt Kal worafioii, innrtpovy €v Tf Ki^vy 
wukuclf /3fHi^s bk ovrof kari to fiiyedos' to bi aiTUjv' ov 
Tfifei h/^B6v^t buibes vafia rai KaOaftov, rat •wpotreri xal 
» Y^OCP^f "^^^ TOiouTOi bk 6 Kvbvos Itrri' TtOoXm^vf b^ koX 

tkiot fieoTf ^tibti fioXXor, Kai irraiida trialverai, Ilt^p* 
«uioff bi Kcu z/ifos Tpktpovat TOVTuy kbporkpovs, Koi ovroc 'bi 
Kikucit tltri* etey b* hy ot avTol Tp6<^i/iOi, Kai X)p6yTov tov 
T^Cpt^y tcai aivTOi Kai tlToKtfialt^y xorafios fxeylirrovs Tpifei, 
KokXlfAyri bk ^ 'Aira^ira. Erravit igitur Plin. ix. 15., 
Silurum Nili inter piscen fluviatiles ponens, qui in spatium 
enorme grandescuiit : " Silurus in Nilo, esox in Rheno, 
attilus in Pado inertia pinguescens ad mille aliquando 
libras." " Minim," inquit Salm. in Solin. p. 939. e., 
onr non potius latum. Sane et Xdror Nili piscis, quem 
in tantan magnitudinem excrescere produnt, ut ducentas 
pendat libras. Athen. viii. (312. f.): Oi b" ey NeiXy 
mrmfif ytydfieyoi XAroc, to fikytBoh thpitncoyTai Kai wrkp 
iuuoffiat Xlrpas l^ovreff. Similliroum esse ait ibidem 
glani Danubii. Plinio yKAyis semper Terfitur Latine silu- 
ros ; nam quem Aristoteles yX&yty appeilat, ubique 
Ptinius silurum rertit Glossae cap. xepl IxOvuy: Siiu- 
nis. yXdriff. Ali« Glossae anecdotae: VXdyis' silurus. 
IMversi autem triXovpos Graecis et yXAvu, Athen. I. c, 
nbi meminit Nilotici lati, qui glanidi Danubii similis est, 
amtionem addit Nilaeorum piscium, inter quos et aiXou- 
poy nominat. Silurus itaque Plinii, quem in Nilo maxi- 
mum existere dicit, latus est glanidi simillimus, quem 
glanidem semper silurum ille interpretatur. De eodem 
ailuro, qui glanis est, ibidem haec scribit. ' Silurus gras- 
aatur ubicunque est, omne animal appetens, equos inna- 
tintes demergens, pnecipue in Maeiio Germaniae amne. 
Protelis bourn in Danubio extrahitur, porculo marino 
sunillimus.' Atbenaeo "l^Tpov yXdvis vocatur. Longe 
alius fftXovpos Nili. Utrumque Plinius confiindit, et latum 
Nil! pro siluro accepit, quia similis est glanidi siluro. 
Diversus ab utroque Ausonii silurus in Mosella : sub- 
seribo sententiae doctorum bominum, qui Sturionem esse 
▼olunt Ausonii silurum." ^IXovpos, quod Salmasio male 
•cribilur aiXovpos, est vocabulum Alexandr., ut ostendit ille 
ibid. p. 939. Plin. v. 9. (cf. Solin. p. 63. f.) jn lacu 
Xthiopiae Nilide pistes reperiri ait alabetas, coracinos, 
ailuros, crocodilum quoque, et eo argumento probatum 
ostendit ex illo lacu ortum habere Niluro, quia omnes 
illi pisces Nili familiares. Sirabo xvii. (p. Il64. ed. 
Ptflc.) inter Nili pisces, quos 'ibtoy Kai hrtx^fpioy xapa'f flipo 
iinbere scribit, etiam aiXovpoy recenset : ubi notabis 
9{Xo9pey Graece vocari, quod ita sc. ab Alexandrinis no«. 
ninaretur. Dioscorides quoque <TiXovpoy Graece dixit. 
Jirrenal. iv. (33.) de Crispino Alexandrino : Nunc (Jam) 
priBcepf Eqiutoini nngna qui Tooe soiebat Veadere mo- 



nidpcs Pharia de nMToe silnm. Sie legeaAu hie Ycm»^ 

[Vide BocfaarC Hiefoa. P. ii. L. p. 751., nbi sic citatar.] 
Antiquum bujos loci mendnin est, Farta de merce, pro 
Faria de merce. Hinc omnes libri partial fartm legiuit. 
partim fracta ant fiurcta. Vetn« interpiea agnotcit finacta, 
et interpretatur fracto vase sardanim. Qood est ridi* 
culum. Faria merx, silnri, Nili pisces. Eos vocat mu- 
nicipes Crispini, quia is Alexandrinns. Sic eadeai Satyni 
(r. 24.) patriam Crispini papjnua vocat L e. rannicqiem : 
Succinctus patria quondaan, Cri^Nne, papyro. Et alibi 
Cieticas bgienas municipes JoTis appellat xiii. (xiy. 271.) 
Ita plane b. L de Faria merce siluii, rannidpes Crispini* 
Martialis, Cadmi municipes fenit lacemas. Tynas faicer- 
nas intelligit." Juvenal, xiy. 130. nec non diffeire io 
tempora coenae Alterios concbem aestivam cum parte la- 
certi Signatam, vel dtmidio putrique siloro, Filaqne 
sectivi numerata includere porri. Ex bb Juvenalia loda 
colligere licet silurum parvi pretii piscem fuisse, et inter 
vulgares cibos. Epigr. a Maltbeio in Lex. Gr. Proaod. 
laudatum : lawpoy uiXovpoy kpyupow vlya^ Inter 
salsamenta Alexandrina Athen. iii. 118. f. siluri memi. 
nit : Mil vor ov rts ky tovtou, i ovros, rovs Tap* ifur roU 
'AXeiiaybpevffi car^efe Mcy^if^tovr, -Jly ovb" ay fiair6fnev9f 
Kimy yevffatTo &y vorc, $ THy KtiXAy ffov ^fiunipw, rwr 
rapt^pity oiXovptty, " Mihi oiKovpos idem est, qood 
)//<Xovpof, Cauda glaber, vel cauda tenuis, quia cum caput 
amplum ha beat, desinit in caudam tenuem, angaillae 
more. liXovpot et MXovpog idem sunt, quomodo virroctf 
et \lfiTTaKos, airradiyii et tf^trrcuniKii, wamKp^wobes et 
Kpdvobesp oayba et ^yba** Bocbart. 1. c. 

* lAkovpitxnot, Esus siluri. A v. * wiXmrplSm^ qao carent 
H. St. et Schneideri Lexica, formatur wtXavpiw^idu Diphi- 
lus in Desertrice, ap. Athen. iv. 132. d. : Olor, To&ovs 
KikXriKas ; eltriovai bos EvOvt iixo dtppa^ n)v fieydXwiy ahroU 
mrdaai *Awo^i<ras aOkovpoyt j| Xtfiiay if* f Xaptet toX» 
/idXXov, y fwpiytiy * wpoaeyxias. B. *Ajrr€U>9^ 6 atkmrpi^- 
116$. 

TT^AH. 

Piscis quidam (Niliacus) ap. Athen. vii." (31)2. b.) 
H. St. Hoc vocabulo caret Schneideri Lex. 

• 4>ArPllPI02. 
Hoc vocabulo caret Schneideri Lex. Est piacia qai- 
dam Niliacus ap. Strab. xvii. p. Il64. ed. Falc: 4ayp^ 
fMOff, oy Kai fdypoy KoXovtriy, Sic legit Casaub. ad Atbea. 
vii. 312. a. Scripti q. fpay^piosr Marg. Casaub. sic Par. 
4. fay pifytos MosCt teste Falc. Stra bonis faypitpm 
Athenaeo 1. c. est fdypos. Hesych.: ^ywpos* 
froios, ubi Soping. Heins. et Schr. fdypos male reponaitt. 
" Pro faywpios (sic) i'xBvs tt. reponunt fdypos. At vera 
constare posse illam vocem ^>ii»^ov, aut vero in fayp^ 
pios mutaudam, liquere videtur e Sirabonis loco, ubi 
hunc piscem utroque faypwpiou et fdypov nomine dictum 
docet." Spanhem. de P. et U. N. p. 207. Wass. ad 
Thucyd. ii. 99- in Hesychii loco legit faypufptos. ikiypt^ 
pios est, ut jvidetur, vox vel iEgyptiaca, vel Alexandrina. 

* ^aypiitpioy enim urbs .^g., unde * ^ypvpi6iroXu, et 

♦ ^ay pwptotroXlrrts, Stcph. B.: ^ypiipioy' irdXu^ 
*AXi^avbpos 6 xoXviaTiifp ky Aiyt/rrcaKoTs, e£ ov avyQerop 
^ayptitpiOTToXis, xal ^ayptuptoToXlrris. Strabo xvii. p. 805., 
(p. 1141. ed. Falc.) *EyTavOa b* Itrrl xal 6 ^ayp<M>pioiroXiTrf§ 
y6iJos, Kai woXis ^payputpioTroXis, De Pagro pisce vide 
Athen. vir. 295. c. 300. f. 315. c. 32?. fuse, Aristot 
H. A. viii. 15, 1. 20, 5. (ubi Schneidenis in Ind. T. i. p. 
545., "Graecorum hodiemorum Fangri descripsit et 
pinxit Sonnini T. i. p. 197.")» H. A. ix. 7. x. 19., 
ubi, Toifs l')(dv$ Tovs fdypovs £i/i}v<rai fiiy Aiyvm-iwy iepavs 
yofjilSovaiy (genus definire, inquit Schneiderus, non licet 
hodie): eadem tradit Plut. de Is. et Os. p. 353. Cf. H. 
St. Thes. iv. 5. a. J. Stackhous. in Notis Mss. : ^ypos 
vel vdypos, Sparus Pagrus L. Gr. hodiemis Fangri.* 
Isidor. Origg. xii. 6. : " Pagrum, quem Graeci Fagnua 
ideo nuncupant, quod duros dentes habeat, ita ut ostreis 
in mari alatur.*' Oppian. Hal. i. 140.: Tytn hi koI fky- 
poi Kai dyaibies * dypiofaypoi, KipKovpoi re fiiyown, ral 
6\l/ofdyoif Kai ayiypal Mvpaiyai. Sctiol. 'Aypiofaypoc 
^ biuf^ifaypoi, bid, to KiveiaOai Tay^eus. Aid. Junt. r^n 
bi Kai fdypoi — oxpofjtdyoi. Paris. J. ct Mosq. rpot 8' 

• olvfaypoi — Qypofdyoi. Tumebus e Par. 2. oipofdypot 
induxit. Olim erat, r^<ny b* o^vfdypoi — *6\l^ofdypoiJ' 
Schneider. 

« AAKAWON (ro), 
Lacaphthum: a P. "vn. ^ iramenitur inter 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO MQ. HABITARUM. 



f l^ecies Jtromlituiii e quibus cv^t to ^Xicurov componitur : vevpierucflt." H. St. Naipoi^ Schneidenis in Lexicon 

«s«eque dicitur ^Xot6s irLrvot 9 hkpov riy6t iiybpov. suum recepit. Nostra quideni sententia, pro vaipor, 

Itaque ap. Plat, etiam de I. et O. (p. 383. To kv^i, quod nusquam alibi legitur, in Theophrasli loco repo- 

f/Uyfia fikv l( ^KKalheKa lAvStv trvyriBefjiiyuy eor^ fAiXt" nendum est yiipiy. ^ N^pc; syn. Nc^ov. Sed species 

fos Kal Oivov Kol trrai^hos koX nnripi^, ^rivris re Kal forsan ejusdem generis ; ita enim Dioscor. (i. 8.)* 6 b* 

Cfdtpvi^ KoX kinraKaBov Koi atiriXtws, irt hk (r)(oiyov re Kcd Sf>eiy6s fidpbos KoXovfieyos vw6 riyuty QvXaKtris ^ Kal N^c^, 

iLo^Xrov Ktil dpvov xal XairdOov, Tpos tovtcis, iipKOfBliwy e modo transportandi Ir dvXaKois. N. B. Valerianae 

Afju^y, c3v Hfy fiky, fuiSoya, T^y i^, IXarroya KoXovffi, Kal species ^apbos Dioscor." J. Stackhous. ad Theophr. 

KupiafjMfjiov Kal KaX&fiov. Cf. Dioscor. i. 24.) pro Xnirddov *' Valerianam Celticam s. Tuberosam (Nicander) primus 

ivponendum fuerit Xaica^v: p. 683. 1. inese edit." H. St. nomine NapSov OvXaKlnhos, Alex. 403. proferre videtur; 

r^ApKai^oy, ov, ro, Narcaphthum, 'Odoramenti genus epitheton enim, quo ab Indica discriminatur, id doceU* 

fuffitibus admisceri solitum : ut est ap. Dioscor. i. Sprengel. H. R. H. p. 129. N^fxv^ pro yalpoy Gaza» 

(Nd^ra^^v,' oi be y^pxaipOoy, Kal rovro ^k Tfjs ^lyhucfji a Bod. ad Theophr. p. 1022. laudatus, correxit. Voce 

KOfiiSerai, "Emt bk (fXotufbes, trvKafdyov Xenio/jMri eoiKos, * Nripis caret H. Steph. Thes. Nicand.Ther. 531. N%uv/ 

Bv/jii^fAeyoy bia tify ehtabiay, Kal fuyyvfieyoy rois vKevao- trffydyi6y re * irepifipves. " f^ijpiy retinuit EutecnittS. 

rots dvfitdfjLatrif wfcXovy Kal fiifrpay kareyviafiivriy vwoOv' Cum Gorrseo Bodseus p. 46. e Dioscor. loco vexatissimo 

fuaffSiy,) Pro eo ap. P. ^in. ydaKaipBoy, uecnon Xd- i. 8. de nardo montana interpretatur ; ego vero de nerio 

fcail^doy^ vii. 22. Idem esse putatur y^prri ap. Theophr. Dioscor. iii. (iv.) 82. {Nripwy, oi bk pobobd^yji^ ol H 

H. P. ix. 7., et sericatum (serichatum) ap. Plin. xii. 21.: * pobobeybpoy, Od/xyos yy^pi/ios,] Plinii xvi. 33. cujos cum 

id enim ex Arabia advehi ait, et in unguenta add! ab ruta conjuncti vires theriacae memorantur." Schneider, 

aliquibus.'' H. St. " .£gineta in compositione cyphi vii. Plinii locus est hie. Harum generi non decidunt : olese^ 

22. corticem piceae aut alterius arboris inquit, scribitur- lauro, palmae, myrto, cupresso, pinis, ederae, rhodo^ 

que XdKoipOoy, itm bk ijfXoios tItvos ij rtyos bivbpov. £ dendro, et (quamvis herba dicatur) sabinae. Rhododen- 

quibus, si modo loco <;itato Xdica^oi^ legatur, iiyrl rov dron, ut nomine apparet, a Graecis venit. Alii Neriop 

rApKa<l>doy, quale sit aroma veteribus non constitiss<; con- vocaruni, alii rhododaphnen." Nerium cum ruta coi|- 

atat. Hoc tantum, coiticem fuisse, concludi potest, jungit Plinius, xxiv. 53. *' Rhododendros ne nomen 

Doctiores tegname narcaphthum putant, quorum nec quidem apud nos invenit Latinum ; rhododaphnen vo- 

damno, nec probo opinionem : igni injectum non insua- cant aut nerium. Minim folia ^us quadrupedum vene- 

yem emittit halitum. Ceterum tegname. non aliud sonare num esse, homini vero contra serpentes praesidium, ruta 

Tidetur, quam thymiama, Lat. suffimentum. Hujus addita e vino pota. Pecus etiam, et capne, si aquam. 

€nim corticis est frequentissimus in suffitu usus. Nihil biberint, in qua folia ea maduerint, mori dicuntur.'^ 

miri, si novum sibi ex usu viudicarit nomen, quod est Sprengelius H. R. H. p. l63. : "l^fipiqy, Nerium Olean- 

thymiama (pro quo posteri corrupte tegname dixerunt). der, Rosae laureae nomine describit Apul. Metam. iv. p. 

l^arcaphthi non meminit Plin., nbi quis velit esse sari- 64.^^ Teste Dioscoridis Appendicis auctore ad 1. iii. 84., 

chatuin, quod non describit.'' J. Bod. ad Theophr. p. Nr/pcov aliqui vocant 6eX^/veov : Oi bk y^pwy, oi bk * ny- 

1035. " Myristica moschata : Caesalpinus ii. 49* credit pidbeioy^ oi bk * adKraybpoy, oi bk * Kp6yioy, 6LeXflyu>y 

pioscor. ydffKa^Ooy esse corticem externum hujus fruc* Sprengelio H. R. H. p. 177. est De1|)hiniuin consoiida* 

tus.'' Sprengel. H. R. H. p. 192. " Nofifc. forsan fs&tr- Est quoque yrtpioy nomen herbae sabinae, teste Apul. c. 

jiafOo$, cortex extemus nucis Moschatae, Augl. mace." 85. : '* Graeci earn nerion (forte ab inventore hoc nomen 

J. Stackh. 1. c. Glossas latr. MSS. e Cod. Reg. 190. et adepta) dicunt, alii brathy, alii barython, Itali beibam 

1843. ap. Du-Cang. in Gloss. Gr. : 'S&aKafroy (vd^ica^- sabinam atque savinam, alii sabinam cupressum.'' " Ne- 

Ooy)' elbos iipwfiaTos 'lybiKov, Ntipriy, 17s, 1^, Narta, a rion," inquit Schneidenis ad Nicandri Ther. p. 249*i| 

Theophr. H. Pi. ix. 7. numeratur mter ea, quibus els ra ** sabinam ab aliis vocatam annotavit Plin. xvi. 20." Imo 

ikpoffjuira ypStrrai, s. quae irapafilayo^viy (irapafiiyyvovmy) Plinius, cujus verba supra laudavimus, ibi loquitur noa 

els ra fivpa. Putatur esse rd ydpKa<pOoy Dioscoridis." de sabina, sed de rhododendro. Plinii locum male intel- 

H. St. *' Quid sit (J^Aprri) ignoro : Nec Plinius ejus tectum errandi occasionem praebuisse Apuleio, qui sabi- 

meminit xiii. 2., ubi locum hunc exscribere videtur. nam nerion vocari tradit. Bod. ad Tneophr. p. 374. 

Sarichatum quid sit, ignoro. Puto scripsisse Theophr. censet. Sed Apuleium non errasse sic scribentem, satis 

rdpKat^doy. Hoc in aromatibus et suffumigiis locuin patet e Poeta veteri de Viribus Herbarum c. 8. de Ssibina : 

habuit. Pfoximeque ad vulgatam lectionem accedit." Tj)v fiordyriy Tavrfjy xoXviuyvfios e^pero Neipir, Alyinmv 

J. Bod. ad Theophr. p. 1032. " N<!ipri; forsan praepara- yaiiis wpoKadrifjieyos ibk Kaywfiov, '£( i^)enis iya tcpwroy 

tio diversa yhpbov^*' J. Stackhous. ad Theophr. Gloss, iiftrifiepiiay OepaTcvaas. Rentor^us in nota per nomen 

p. 470. Necpcs intelligit Neptunum. Sed nullum alium affert lo- 

NAIPON. cum, in quo Deus ille sic vocatur. Schneidenis ia 

Naipov, ov, ro, Naerum : a Theophr. H. P. ix. 7* Le>^- de .£gyptiorum quodam Rege accepit : recte, nos- 

Dumeratur inter ea, quibus utuntur eis ra apufiara, s. tra quidem sententia. Quibus Gneca hujus nominis 

quae wapafityyvovffiy cis ra ^i/pa, odoramenta s. aromata, originatio placeat, ii forsan id a v. yripos, humidus, deriva- 

quae immiscent unguentis. At Nacpcu Hesych. affert pro bunt, ut ^ripiy, Neptunum^ Deum marinum inteUigant^ 



' Eo comportatur et sefichatmn et * gabalinm, qnap. intra 8e consamnnt Arabes, nostra orbi tantnni nomuiibas cognlta, ted 
cum cinnamo casiaque nascentia. P«rveiiit taiiien aliquando serichatum, et in ungnenta additur ab aliquibus. Pemotatnr m 
libras x. vi." Plin. 1. c. Cf. 1. xiii. S. Serichatnm anidaui esse conjectantiir nostrum Beniyinum, Gabalium vero Caphuram. Alii 
Sericatum SantaUim flavum, a serici crndi colore : Cabaiium vero Benivinnm." Dalecamp. 

^ Ubi Panlus habet *<ram;, vel ut C. Gesner ad Diosc. Parabil. p. 851. landat lo-ari;. Utrumque nomen est vitiosum, et cor- 
rigendum ouiourti i. e. ^^XaxTrt;.*' Schneider, ad Nicandri Alex. 405. Voce * aayaung au^eri possuut Lexica. 

3 Placet botanicis exercitatissimis Nicandri ripiv, rhododendnim esse, credo quod Dioscorides praescribat, adversns serpentmn 
venena cum mta. Dioscoridis sententiam confirmat Plin. xxiv. 11. Contra Galeniis de Simpl. vii. homini etiam venenum scribit: 

jioi'2»iXt|T^fiof, o&c «»dp«J«o*f |ui6>ov, ixxa xa! to?; TXu'cTotf ran fio<nLi\y.e^rwit, Eadem fere repetit infra litcra 5. Cetenim Dioscor. et Gale- 
nam conciliare doctiores student, ac dicunt, quod hominibus sanis venenum est, id ipsnm a serpente demorsis remedio esse; snnteoim 
▼enena plerumqne aUorum venenornm ^Xt|tfap|xaxa. 8cd liceat tantornm virorum pare dicere, quod anguror ; vocuni vicinitate de- 
ceptnm dico Dioscoridem. N^t;, Nicandro planta a rhododendro mnltom diversa, nec alia quanmardus montana. Dioscor. i. 8. : 
*JI U hf*tyr\ i»fi9{y vaK^fxim il ixo rivwf wX 9v>aiurt{ %al vript;. Narduni mostanam adversns venena tamm bestiarum ictus, morsusqne 
valere, nemo in dubiom facile vocabit. N^ptoy itaque et v9ipi; plantae diversap." Bod. ad Theophr. p. 46. Apud Nimndnim Ther. 
neridos fit meutio, sed an intelligat montanam nardum, an rhododendrom, in dubium vocari potest. Cur dubiteiit intelligi an debeat 
rhododendron, fiicit Dio!<cor., qui AIpx. i. 1. praeschbit adversns niorsns venehatos rbododendnun : Vafhf KfXTix>i, x«<^^f<«^ mfOipu; 
XXiypou Irrrgtwyn, tnpity coC xaXovfAtfov foioihi^ov ayBog, ufaffiov x^^* 'Rliododendri florem a Dioscoride adversns venenaturum morsiis 
prescribi iv. 82. negari uon potest. Sed non sequitur, Wipioy et rnftr eandem esse plantam ; nec unquam putarim, plants lethalis 
flores a Nicaudro adversns venena pnpscriptos esse.*' Idem p. 1022. 

♦ "Hesych.: Nnj>»«' p»paCfw ^o/tA?off : Nicand. Ther. 531. : N?ifi», n^anoi ri, Quare Niyi; legendum : Dioscorides, Miipioy." Toupii 
Emendd. t. iv. p. 70. Pro fxafuOw Albertius reponi vult fxa^B^v^ e Dioscor. iii. 81, 82. qui contra venenatonim morbus id auxiliari 
didt. An legendum fiofaB^ovf Bap»9pov enim, teste Dioscor. i. 104., nomen est herbs sabinse, qua?, Apuleio teste, nfior vocabatnr. 
At de baratliri virtote contra venenatoruni morsus nihil unquam legimns. 

^ Vnfiy voirov ap. Lycophr. (896. h /^<OL**V) Grammatici expommt rh xmXw xal »m$vyfof. £t ap. Gmlen. in Lex. tyfiv 

• vvfJ^t;. Inde recentMribiw Grvds nj^ pro aqua, de qao 1100 alibi. Aactor Tetaa Artii TtteriDanv cap. duiit. nfh yocat, Ifel 



cccxxiv 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



TToXv^f ovofxa YiiiTi»iv. Recte quidem hactehus, si navim, pravatius adfertar BIPPANATHNllN, pro quo Bap/[3c»- 

a quodam Rege contra Trojaoos mlssam, ceti nomine Xiaaiiviav sculptum fuisse, qui h«c adducit, credidit L. 

notam, ista fabula involutam cenHcamus, nisi cum J. G. Holsten. Forsan ex hisce tribus verum nom. cogi pos- 

Vossioy de TheoL gentil. i. 23. p.m. 172. navim ceti set: Ba^Xc<r (ro» s. potius B<yo^dp«ro'of. Si prior vera sit 

hrlarifioy praeferentem fuisse conjectare malueris. Sed lectio, in Oriente enuntiatum fere fuit bira lissa TVO 

Hyginum, ubi fabulam de ceto tangit, adducam, ut sive Buralissa, venisque significatus ab inscio Stephano 

locum ejus levissimo opere pristino restituam nitori. fuit traditus, dum tf^povpiov Tereixiafi^vov, arcem muni' 

*' Neptunus " (inquit fab. Ixxxix.) cetum misit qui Tro- tam, earn vocavit. Siquidem verbum TP olim usitatura, 

jam vexaret. Ob quam causam Rex ad Apollinem misit, hodiedum ap. Arabas in J supersles, compingendi, coJ- 

consultum. Apollo iratus ita respond it, siTrojanorum jj ji, ac firmandi polliit significatu, unde pneter alia 

Tiremes Ceto religatie fuissent, finem pestileutise futu- ,7 , , . j ji; 

raii." Quum similem locutionem in Hygioo no^ leperi- j quidquid firmum est ac 

rem, mendum in voce ceto latere suspicabar, nec dubi- validum designant. Sm vero alteram lectionem pr»tulc- 
tabam fere, quin Hygiuus scripsisset: Si Trojanorum Bi^papttrffus potcstate sua idem prorsus dicet, sed 

virgines cauti religatas fuissent, quia statim subjungebat scriptum fere fuit HTl mO, burarissa, arx munita. 
My thographus : Cum complures consumptae essent, et sane firmaiidi gerit significationem, cuj. verbi deri- 

Hesione (malira, Hesiones) sors exisset, et petris reli- vatum legi putem in HO"! T^tFira, nomine cujusdam loci, 

gata esset. Sed et succurrebat, Ovidium, ubi de Andro- cuj. Num. xxxiii. 21. sq. sed obscurior reperitur mentio. 
meda caneret, eadem usum loquendi formula. Met. iv. Cur Mons Arroenise Hdpis fuerit dictus. 

67 J. Quam simul ad duras religatam brachia cautes Josephus Antiq. Jud. i. iv. e Nic. Damasceno : "IWtK 

Vidit Abantiades. Recte autem promontorium circa i^^p Miyvdha* inquit auctor, fiiya opos Kara Hiv 'ApfAe- 

Trojam eximie cautem dicere potuit Hyginus. Cautem Wav, RJpu \ey6fieyoy, eh o iroXKovs trvfi<pvy6yTas ewl rov 

illam Agamiam dictam tradit Hellamcus ap. Steph. in KaraicXvfffjiov \6yos lx«i TepidwO^vai- icai nya M UpvaKor ; 

•AyA/icia.' Hesycb. 'Ayafxias, ^vBa al irapdkvoi tfyrietvTO ^oiJ/icvov M rfiv iiKpupemy OKclXai, Kai ra Xe/i/^am ritv 

Tf KriT€t, Tiyh, 01 he, noXix^y- Ap. ApoHod. Biblioth. ii. {^Xwi^ cttI woXv erwO^yai. riyoiro ay ovros, oy riva rac 

p. 113. Hesione alligata fuisse dicitur ra/s irXtitrloy rfis Mwi/a^s 6Lyiypa\l^y, 6 rwy 'lovbaltoy yofioOirfis. Licet 

daXatrtnis werpais, Bochartus, Phaleg. i. 3. nps latet, inquiat, cur Baris vo- 

Potuit igitur, ut ad propositura tandem redeam, navis cetur ille mons, in quo subslitit area, ex fcecundo nihil- 

a figura sibi cum domibus altis cognata, Baridos facillime ominus ingenii vasta eruditione instructissimi penu va- 

traxisse nomen. ^ rias depromsit conjectures : coiytcit enim, vel nomen 

Verum, dum accuratius omnes, quos Gr. vox fiapis istud a Grsecis nionti fuisse impositum, apud quos j^is 

induit, significatus revolvo, de etymologiarum fallaci erat navigii genus ; vel ab Amieniis, qui siib nomine 

studio aliquantisp^r edoctus, co pene delabor, ut nidla Baridos Deam coluerint ; sive vocem ab Hebr. rTO, 

plane Hebraici iXT^ in h. v. animadvertam vestigia, esse deflexam, quia in illo ipso monte cum Noacho, ac 

idque cum Pbavorino a Gr. voce /3af>o(, pondus, grandem posteris ipsius, Deus foedus icerat; quibus tamen aliara 

molem significante, derivandum statuam. Convenit in Jonge pr«fert conjecturam, qua voc. Bdpu ex lingua 

primis significatus patitursermonis Gr. analogia, "t a ^^j,. exitum exponi posse ostendit a v. • ^ exivit foias 
^apos descendat B^is. Dantur tamen aha, quae huic ' . . -r . . V 

originationi obstent Potius igitur nil quidquam staluo, (jmo etiam, manifestus evasil^, postquam lat^^^^ Hanc 

quam quid temere hanolationeni ex Josepho reddit verae simillimam, quippe 

Dentume alia vocabula, in quibus certiora Hebraici qu> «To/3«rripioK scribit r^v rW rovrov (quo nempe ex 
m>2 appareant vestigia, paucis, priusquam finem huic ^8^^^*"^ fuerat Noach) Ap^i^vcoc^XoSa.. 
dissertationi imponam, explorandum est. Mapia/3a, f^r,^ Jos. Seal iger ad ilium ipsum Nic. Daniasc. locum, m 

Tp67roXu 2a/5aW Stephano Byz. audit, Plin. vi. 28. "olis ad fi^menta velt. operi ^^^^ p 44, 

Mariaba, inquit, Baramalacum, quam postreniam vocem Bap« quidem ab Hebr. deflexum arbitratiir, hoc 

^^^L*^ 1 • * J i_ vero in loco Armenian montem, m quo area substitisse 

^ . ? ™ F>atium regium vertendam, non absona dicebatur, Barin, non quod ibi ullum fuerit palatium, 
viri docn ad ilium Plmn 1. est conjectura. Quid si illud quia et pnegrandes naves et in sublime educta filh 

ipsum mo murbiumquarundam Mesopotamia nom^ ^j^^^^a dicuntur! ab area No« denominationem traxisse. 

busdehtesceret? Aliquas certe Bara vocatas recenset ^^^^-^^ ^jdem Scaligero FuUerus, MisceH. S. i. 4. 
anonymus RaVennas, Cosmogr n. c. 13. Bma adhuc 3%^^ g^^jdos templo Barin dictum censuit, 

nomma proferam, qu« lubens Phoenicia crediderim, ac ^ ^^^^ ^ ^^^- ^^ j quomodo a nave 

Toci nostne adfini originem debere. Altera est Mapuiyi- ^^^^j^ ^^^j ^^^^^ declarat. Alii alia 

Ilea, quae eod. Steph. auctoie ^6Xis fuerit ^^^^^J^ ionjiciunt. V^not. ad istum Josephi I. 

MapUi^n dicta, indigems fortasse D>^ iTO Bi- ,5„de ego vocem dimanasse arbitrer, non erit difficile 

nam, Buriam, arx vetusta ac princeps fuit vocata, unde colligere ; ex eodem scilicet firmum quid, validum 

dcin Or. Mapm^ij fiuxerint. Eo sane significatu vox J ac excelsum significante, aut alia voce, quas cum ilia 

ap. Arabas gaudet, quin eodem Hebr. 2 Sam. xx. ly. arctam habuerit adfinitatem ; ut ita Bdpis mihi^iihil aliud 

venit, ubi urbs Abel vocatur 7^1lCf^3 OK mater in dicat quam montem excelsum, qualem fuisse, in quo 

Israele, vetusta scilicet nec iiicelebris. Sic etiam fnirrip area substitit, in coraperto est. Nec quenquam abjec- 

occurrit pro metropoli, in epigr. Tliessalonicensis Auti- turn H heic iterum morari potent, qui, quae antea mo> 

patri, quod, cum ejusdem auctoris aliis opusculis, ab quimus, animadverterit. Qiiin imo nec illi obstiterim, 

elegantissimo Boivinio juniore coUectis, extat inM^moires qui eidem origini Deas Baridis (fidpibos) nomen adscri- 

de Litterature de TAcad. Roy. des Inscr. t. ii. pt. i. p. here in aninium induxerit. 

398. 2o/ /Lie, ^riiKirjs erKvXrf(l>6p€, OevaaXoylKn Mi/TTip ij [" Bdpis, los, itos, ij, Navigium, Navis : vox - lonum 

^d<njs ir^^i^/€ MaKT]hoyh)s, Ad te, Thraciae victor, me propria : eos. n. peculiariter fidpeis vocare rot* vavs testa- 

mittit totiu^ Macedoniae metropolis Thessalonica. tur Corinthus (Vide Koen. 1. c.) Herod, vero iEgyptiacum 

Sed et arx Orientis munita Barbalissus dicitur Stepha- quoddam fluvialis navigii genus ex'Spina, (idpty nominari 

no : BtLpPaXiffvos, fpoijpwy rfIs iia rereixiff/Jiiyoy, Plole- auctor est : cuj. descriptionem ap. eum habes p. 78. meas 

mteo hap(3api(T(r6$. Gentile quoque, ex numo, sed de- edit. (ii. 96.) Atque adeo ap. Eurip. (Iphig. A. 297.) 

' 1^^^ ^Aya/MffA, 8. *Aya/!xif, promoiitoriom et portus prope Trojam^ ex eo nominatns quod ibi Hesione ceto objiceretnr a>>«/uio;, et 
paptias oondaro exp,erta, ut tradit Steph. qui etiaro acidit, videri *Aya|uut« factum ex 'Aya/^q, ut v^hfiua, ex 'nfio-fin, nimWrM ex 

HifyiXoffti. Prions Idvix^ est 'Ayfjuirm •• ^AyafAuams > posterioris, 'Ayofxiuf. Ap. Hesycb. vero legimus *Aya/uua;, h9a al vttf9m i(in» 
•ivTo Tw xjiTii. T«»«f it moUxynu" H. St, £i)D.j 

^ [" Strabo habet Mix:/a&. lu Plio. v. 31. (42.) : Attiogit Oalatia et Pamphylia Cabaliam et Milyas, qui circa Barin suut et Cyl- 
lanticum et Oroaodicupi Pisidiae tractum." Scaliger in Append, ad Opus da Emend. Temp. p. 44. 

[Pro Bapt; Joachini. Scbroderus Mao^tf legendnm esse contendit. Est enim Masis prspruptns ille Mons in campestri proTinda 
Araratensi situs, in quo arcam resedisse, -pneter conttantem ap. Armenios tradttionem, testatnr ipse Geograpbns Armenoa Mojaei 
Cliprenensis. Vide Dissert, ejus prfleliminarem ad Thes. Linguae Annenicas. Havercamp. ap. Orellium ad Nic. Damaaceni Historia- 
rum Excerpta et Fragro. Lips. 1804. £dd.] 

' Locus Propertii, quern tangit^viriUustris, reperitur !• iii. eleg. x. 44. Komanamque tubam crepitant! pelleresistro, Buidoi 
et contis nostra Libuma sequi. . , 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO MG. HABITARUM. 



cccxxv 



legimus liapfiapovs (}a(uias, pro barbaras naves. Lycopbr. Bapi/iartis, s. * Baplfias, Lex. S. Germ. 'Avrmrri- 
(747. ahrovpyor^Kroy) fldpiv appellat Argoam iiavem, kIotiis^ Bekkeri Anecd. Or. t. i. p. 84. : BopcF* icar 01 Was 
quam et ah-otiophoKov trKd^s (745.) nominat. Suidae et Kal irXoiov, So^icX^^ ev Uoi/iiai fiaplftav Xiyei roy vavnir 
Hes. fiapta sunt non solum xXoIa, sed etiam relxVf frroal, ri Toy riis (Upew eirifiePriKora. Bast, ad Gregor. Cor. p, 
aiXai wTipyoi : item et o^ipai. Hieron. certe in Jerem. 522. : ** Brunckius in Lex. SophocL correxit fiaplbay, 
c. 17. fi^peis dicit esse Turritas domos : et in Oseae c. 9. jurene, Jgnoro/^ Scbaeferus: Ex ista Brunckii scrip- 
Magnas et in modum turrium sedificatas domus. Idem tura in Schneideri Lex. nova depravatione factum Popl- 
in Ps. 44. Pro eo (inquit) quod nos transtuiimus Domi- rtis : mihi enim papifim^ 6 rfis ^dpem hrifie fltiKifs^ nnice 
bus'ebumeis, quia in Gr. scriptum est &iro fi6p€iay c\e- verum videtur : compares vulgare yavlidrtis." " Id plu- 
^avrlyvy, quidam Latinorum ob verbi ambiguitatem, ribus nominibus," inquit Bast. ib. p. 902., " quae in fias 
a gravibus int|erpretati sunt ; quum fiapis verbum sit desinunt, ciyusmodi sunt oKplflas, jciXXi)3af, ♦ rw/i^/Saf (6 
ixix'^ioy PatestiiiaB, et usque hodie domus ex omni hnfialywy) aUa, ]iZ itlud finale non simplex 
parte conclusse et in modum »dificaf« Uirnum ac mcB. est icaniXirfi., sed ipsius pars compositionis, quippe deri- 
mum publicorum, ^a^u appeUentur.' fl. St. Scaliger ^andum a t. fia(y». Itoque pa^fias tantum kbest ut 
in Nous ad Fragm. p. 44. "Ego^p« circumflexo ac; amdogi« repugnet, ut, si expendas Grammalici inter- 
centu scnbo cum sit Jonga : omnes temen libn cum pretationem, iaciUime defendi posse fiitearis. Ceterum 
acuto/' " Vulgo scribitur fidpis inquit Bast, ad Gregor. SophocUs jSopZ/Jav fortasse dictiim per metaplasmum pro 



Cor. p. 522. 



'^f^'T A^^^'l decent locapoeta- paplfiayrar Blomfieldius ad ^sch7li Pers. 559- certis- 

rum " Bapis scnbit Blomf. ad iEschyli Pers. 559- et sic ^i^e, nostra quidem sententia, correxit, fiaptpdray: fia. 

legitur m Lex. S. Germ. p. 84. Bekken Anecd. Gr. 1. 1. ; yavfidms. 

at m Scnneiden Lex. est papu. r« i> /a ' u i. ^ 

[•-A/Jopa, Cui non esTbaris, ideoque in continente i ^ 2^^^;?'''^^ (iofapapio 

degens: Hes.i<ireip«r,,., kuI ixu.y'fi^.y : est enim ^ZtL^^ ' ^1"" ' '^^H'^' ; 

/Jo^i., TXoloy : licet a ali« ei signihaationeS tri nimirum 

'^Afiapis dictus fuit etiam Seuthi cujusdam filius, de quo ^^'^ homine qui ^iyas est et 

Suidis, (Zonaras,) Strabo, et Gell. ix. 22. (V Jambli- t?^"^'' .^^^^T^*^* !,•. -^olidus Memmit 

chus de ViU Pythag., qui Abarin Scytham^ laudat in' f ^^^^ ^".^^ '^f'Z^^'^'^'^ 

sect. 90. 91. 135. 136. 140. 141. 147. 2l6. Apollonius fj!L" ^J' rptlT ''''T''''' ^o./JaXov kip^av^ayi 

Dyscolus Hist. Mirab. c. 4. ^Afiapu hk ^ Twepfiapi^y ijv f ^P<>°«n«q«« ^ey^ovavrns et fieydX^s fiapv, : ut 

Hky KoX aM$ Tioy QeoX£yi^y, ubi vide Meurs, Item He- signific. sit ex^^ epitalico ti pdpu. quod est 

radides librum quendam suum De immortalitate animse, ^Xoioy : in bac, ex fiov et fidpos. Exponit etiam * Kavyti^ 

""A/Sapcv inscripsit : cujus mentio ap. Pint, de Aud. Poem. ri&P: nam Ttpl iXai^vos dici ait,^ quam ti fiapvykra^ 

(t. vi. p. 50. ed. Reisk.)" H. St. Grammaticus S. Germ, dictum fuisse." H. St. Eustath. ad II. N. p. 962. 14. : 

ap. Bekk. Anecd. Gr. V. i. p. 323. : "Afiapw oyofia kv- Ka2 6ti 6 ita fiapos icpoaptfitU (iovy&ios, fifideiti hy koI 

pioy» ftovfiapas, 8 ieri fiiyas koi iLyoUodriros, Cis irapa 'HpuAiayf 

lUvpyofidpeu. Vide H. St. Thes. iii. 635. C, et Sturz. «^ ry /AeySiXj^ wpoirfbi^ Keirat — koI et^ hy 6 ptfieU Povfi^pas, 

de Dial. M. et Alexandr. p. 94 = clxxiv., b. Lex. Cyr. '^poiiiKwy bia rm cor* avrov flapos, rpoirpffi^yai Kal y^s 

Brem. MS. : ll^pyofidpeisr ol Tpo/iavloyes {wpofiaye^yei, Mawy HlxBos. 

8. irpofiaxAyts, ut ap. Etym. M. p. ^§7, 20. et Zonar. p. [" Bcvfidpru, Hes. teste, navis nomen est ap. Philis- 

1596.) nir mipywy oi ox^p^epoi. Cf. Biel. Thes. tum/' H. St. Pro fiovPapru Salm. coiyicit /3ov)3apif i. e. 

pWloL fieydXri fidpis, probat Valck. 1. c. et ad Ammon. p. 44.] 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, 
RECTE AUT SECUS PRO ^GYPTIACIS HABITARUM: 

POST p. E. JABLONSKIUM, J. GUIL. TEWATERUM, ET FR. GUIL. STURZIUM 

COLLEGERUNT 

THESAURI STEPHANIANI EDITORES. 



* BAKXYPEE, 8. • BOKXOPEE* iiayvkurSiynay iih n)y itcpirrornra fAytifUivtikoQai fiixpi 

Suid. et ^onar. p. 369* : Bcucxvpif (Cod. A. Bar^^ffcs)* rwy Kaff iifias xP^^^* Aiyovtrt aMy tnr^ac rf /iky 

€irl Tiiy bucaiorarwy rowvros yap ^y ohos fiaviXevs Ai- a^fiari nayreX&s &<r6cy$, Tf rp&ir^ irAyrt^y ^iXo^(pi|iia- 

yvm-ov. Plenius Zenobius : BdKxvpis' <fvros Alyihrios Twraroy. *' Sapientiae et versatilis ingenii cultum eidem 

iucaiotrvyy xal hriyol^ Kpltrevy 6,rofiyii/wy€V€Tac tribuit c. 45. et 65. ; ceteri scriptore& banc laudem non 

eiptiTai he fi Tapoifila M rAy ,bu:at6rara Kal * Tapevprifii- prorsus illi auferunt, sed aut i^vaei x<iXeirov, natura aspe- 

vus Kpiy6yTk>y, Vera lectio est Boc^^optc. Diod. S. i. 65. : rum, ut Plutarch, t. ii p. 529* e. aut habitum quidem 

Mera bk tovs Trpoeiprifikyovs (iatnXeis bitbi^aro r^v ^f>X^^ bUaidy re iy rals xplaeai Kal irpos to Beioy rfjy yjnrxfly k€K09' 

l^oKxopiSi rf fjiky triffiart irayreXAs ehKatafp6yiiT0$t ayxt- fiimiyoy, in judicib justum et animo in Deum pio, verum 

voi^ be Kal tppoyiiaei xoXv bia^eptay rwv * wpopaeiXevedy' e falsi pravique tenaci rumore, Kara xXios ype^s Kal fii^ 

Ttty. Ibid. c. 9^* • T^aproF bk <^aal yeyiadai yofwdh-tiy /Atiy ovoey Xiyovcay vytks, quemadmodum ^^an. H. A* 

BoKxopiy toy fiaaiXia, aoff^oy riya Kal Tayovpyiq. biax^ipoy- xi. 11. (ubi vide Scbneiderum), produnt: quae fama for* 

ra* TOvTov oly biarafyii rk irepl tovs fiatriXeis trhyray Kal ra fasse differri coepta est, turn quod in Mnevim, sacrum 

itepi Twy trVfifioXal^y e^aicp^frau Teyiadai b' ahroy koX bovem, visus esset iniquior, tum quod ad rem attentior. 

trtpX Hu Kpltreu oirrM cvyeToy^ Avre iroXXa rwv W avrov Dc legibus ejus supra c. 79* <st J. Marsham. Can. Chron. 

' ['^ Legendtira videtnr) i^«p/S«#iB»ni;, seu potius, h ^itm/Smm; t<c. Sed taoien nihil mato. 'A^ts enim dici tor etiani qui is eon* 
tiaenti meditemneo habitat, m; iaS iS«f nmnxa, •x^.*' Valet.] 



eccmri 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



p. 482." Wcss. De Bocchoridis judicio ride Plot, in De- rifc rcXcvraiai ewWa^, AXX' 9 ^T«po¥, ^ r© 
metho c. 27- Bocchoridi fenint ab Iside aspkiem mi*- AyBp^os- oih^ xal Kdi^mt. Stepb. B. : 

•am, quae superne capiti circuniYoluta obainbiaret, at 'Up6y ThnreibAvw Kay^fitw, col riim. " Strabo bob 
juste judicaret, Barrante Plut. de Vitioso Pudore Neptuni, sed Serapidis templom CaBobi fukae aoctor 
t. viii. p. 99f «d. Reisk. Idem de Is. ct Os, c. viii. : est. Cauobi autem templom istbic fuisse dich Diooys. 
yerai hi koI * T^x^aris 6 hoKxoptt^s Tanip. Wyttenb., 13, Kal rifji^yos irepiwvmy 'A/fvdUiiNo Koyw/Bov.^ Uode 
pro vulg. Bojcx^^*' « Vcn. et P. Borx<V>«»^ rcposuit. videri posset coojuBctiTam partkokm bk inserendam, 
De Bocchoridis patre, in cujus Bomine magna est discor- IWi^k^oc xai Kay^^w. Indocor tamen ex illis, quae 
dia, vide Wess. ad Diod. S. L 45. ubi vocator ♦ Tytfa- ap. Soidam extant v. Kaytmt, ot credam Canobum 
y&if, 2LUt^Tyi<lM'xBos> Athen. X. 418. f.: Am ravra ml eundem com Neptuno Deom ab anctoie babitora." L. 
"AXcfu, ey Tf repl airrapKeias, iifni, fierpi^ rpoi^j rexp^^^i Hoist. Canobum com uxorc EomeBOtbide enltum ab 
roy BSKxopiVp «ai roy wurkpa airrov • Ncc^xo^tf. Bdirx^P*^ iEgyptiis, docet Epipbaotos IB ABCorato t. ii. p. 109.) 
MS. Ep. " Bckxofkv, per o breve in penultima, ut ap. lucolae Urbis dicuntur Kaw-^Vai. (Eo gentiU otitnr 
Diodorom scribitur, sic ap. nostrum cum editis scribit Eustath. ad Dionys. 13. ** Praetcr KarM^myt, qood 
Cod. A. Ceterum ex h. I. corrigendum videri Plut. de joxta Libycom s. .£gypliunt cbaractera formatom est» 
Is. et Os., ubi Bcucxop" vocatur, monuit Palmerius etiam • Kavw/Jcvs reperitor, qood Gr. forma gaodet: 
Exercc. p. 513." Schweish. Paosan. x. 830. 'AXXof V 'HporX^s Tifw>^io«, 

• eilN, s. • WlNE, lof, s. ihos. Kayhffievs." Berkel.) Et ab eo est nom. possess. Kan#. 

" Qityios, iEgyptius, a Thono iEgypti Rege, Nicand. fiuioi, Canobicus : ut my^^oy irr6fia, et Kai^cjc^ ^ 
Ther.'* H. St. Respicit ad v. 309—17. : EJ y hv^y, pv{, ap. Strab. xvii. p. 349- Item F«emin. Kayt^fiu, ibos, 
Tpoirgdey iovtr ^oX^i/^ro fvkois AW 'EKiyri, 6t€ yffa iro- pro rai'«/3m), Canobica : ut Solon ap. Plot, in Vita 
Xvffrpoifioy mpa NeiXov "Earrioay, fiopiao Ktucily irpo- (p. 92. c.) NciXov M irpox^tn, Karm(3ihos hyyw&er iunifs. 
fvyoyres ofiOKX^y ^Hfios &va\PjrxpyTa * (s. airoi/^oKra) Inde et verbale Kayu^vfios ap. Strab. I. c. (p. 80O.) Ibi 
Kvfiepyrfrripa K&yu(ioy ©wvios ey 4^fideois a^eraro* rvi//€ enim dicit Eleosinem esse Karouciay xXrivloy rn% re 'AXe- 
yhp avToy Ahj^iy ixoOXi^cT^ra, Kal ey fiapvy Ijpvyey iuy ^aybpelas Kal rnt NiicoTcJXcwf ex atrrpf Kaymflucp ^*^f^ 
Aifwpots BfiXeia^ KOkoy U oi iypat Koiroy. Schol. : ©wkcs Ketfiiniy, biairas exovtray Kal axA/*** rots Kawvpi^etr /3o». 
fiamXevs AiyvwTOv tore V diro tovtov oZy Qwytoy rity al- \ofikyots Kal aybpdtri Kal yvyatf^ Vx^*' Kaymfiiffpui 
fwp^iba ii^ri, hik TO ky Alywrrta eJvai. Ergo H. St., ro* cjcel Xauvpias : innoens KaymfiiWfwv nomine se in- 
(Gorraeus,) ct Schol. Qwytos pro uominativo acceperunt, telUgere KaywfiiKny Xa/ivpiay. (H. I. ciUt Eustath. I. c.) 
liaemorrhoida hoc nomine intelligentes, sic ab iflgypti Unde Juven. xv. (44.)— sed luxuria, quantum ipse BoUvi, 
Rege nuncupataro, cum sit genitivus nominis Owwc Barbara famoso non cedit turba Canopo." H. St. v. Lu- 
QHyis scilicet, ewfiSos, vel Q^yios. Bentleius corrigit, can. viii. 543. Slat. iii. Silv. ii. v. lU. Inde illod Augosti 
SHyos M ylfafiadoiinyy a Schneidero male castigatus : ap. Dionem I. 27. : Mifr dy Ttffialoy rfro/ ru oMy w 
■am, teste ipso Schneidero, in Scholiis " vulgabatur axx^ nya Alyvwrioy fihr' 'Ayrwytor opofmiirwy 

Biiyoi fiatrtXeifs A. yiyovey. G. ©wvu, Lorr. Swyios iiXXd nya * lapaxiuya' ^ fill ihraToy, fth avroKpdropa yeyo^ 
babet." Bentleio videtur in animo fuisse Homeri locus, yiyai nork hy^la&i^, iiXXa yvfiyacla^oy. Tavra yap M 
Od. S. 228. : ubi Bwvof est genitivus a 0iv. Zonar. et ^Ktly^y aWos kOeXoyriis hyBelXero, cai xArro m ir^rpca 
Suid. : Quty oyofm Kvptoy, Kal cXiVera* e^yos. ^Qyts trefiyoXoy^/jLaTa kiropply^fas, t\s riy 0x0 Ka>^/3ov nr/ijSo- 
Herod. ii. 114. ostii Cauobici pnefectus. " Homero Xiormy yiyoye. Rursum Canopus est sideris noraen, in- 
^^^y 0«>'Of' ^gypti rex ^vis est iEUano H. A. ix. 21. gentis et clari, teste Plin. (ii. 70. et) vi. 22. Proclus esse 
ct criticis in Nicandri Ther. 312. 0«vco« ky \pafiddoi<ny dicit stellani fulgidam in summo Argo« navis gubema* 
iiepritraTo explicantibus de serpente hsmorrhoo, cui 0«- culo." H. St. Manil. i. 215. Idcirco terris uoo omnibiu 
rcof a loci rege titulus fuerit. Multo rectius, ut ego qui- omnia sigtia Conspicimus, nusquam inveoies fulgere Ct- 
dem censeo, (dwyios patrius crit casus, et xl^fiaBoi Bhtyios uopum. Donee Niliacas per pontum veneris oras. Hygto. 
arenosus Thonidis praefecturae tractus." Wess. Eust. ad Poet. Astr. ii. 32. Adde Vitruv. ix. 7. Lucan. viii. 181. 
Od. A. p. 1493. 54. iTov ^ eiuyos evBt'ia, v 0o«v OowFOf Strabo ii. p. II9. " Kdytmroy dicitur to r^s ajcri|f &>^, 
cam Tovs TraXaiws Kal ky ovyKor^ Qwyos, Ij fiaXXoy 0«vif sambuci flos, teste P. ^Igin. vii. At Kayt^iKoy, dicitur t 
QwFcos Kal KOTO, wyKOTT^y eiyos. ^(rl avroy, fiaaiXia quibusdam fi x«nJoveFa, pityusa herba (Sprengelio Hist. 
€lyaiTovKaTdKdyuf^y^^€iXfov<n6fiaTos,evpeTilylarpiKiis JR. H. p. 175. Euphorbia Pityusa) Dioscor. iv. 166. 
irap' Atyinrr/ocf— ov Kal iroXiy ©w^iv oyofiaaOriyai, Kal forsau quod multa Canopi proveniat. Est autem Cano- 
Toy Tap' AiyviTTiois bk irpvToy fifiya Toy QitO, iir' avTov pus urbs iEgypti, ut in Kdyi^s paulo ante docui. Graci 
kXridiiyai. FaUitur J. R. Forster. ad Strab. p. 1135. ed. ut plurimum per /3 efferunt, Lalini per p.'' H. St, 
Falc, dicens neminem pneter Ilomerum hujus Thonidis , a im^f a rwrw «!• / * , 
mentionem fecUse. Steph. B. : • 0«.a- iroXc Aiyv^c, * ?^^V '^'i*' ^PP' P' 

kwhewyosfiatriXiws.Tov^eyltrayrosMeyiKaoy. Ke^Tat bk ' Auyvimoi al,ia oyov. 

Kara to <rr6fjia to KayiafiiKoy, 'O noXirris, * Qvyhrfs. Lo- * "AMETFOX. Sentis, Rubus. App. ad Dioscor. p. 
cum e Strab. xvii. transcripsit. Cf. Diod. S. i. 19. 464.: Acyv^ioc atfioos, oi bk H/jLerpos. Du-Cangius in 
*' KANdBOI, 8. KANnnOI, ov, o. Gloss. Gr. et Jablonskius in v. Aifioos vocabulum hoc 

Canobus s.Canopus, locus iEgyptidenominatus a Cano- Aficrpos pro Grxco nomine accepisse videntur. 
bo Menelai gubematore qui ibi obiit. (Etym. MS. Gudia- «»i7aaatv-i? xt ^ a j 

num ap.Sc&eidenim ad Nicandri Ther; 312. : -I^I- ^'^' P' 

rat 6 Kdyw/hs blvKf dyaipeBiiyai vro MeyeXdov kv Alyvrr^ 

ky virofiyijfjiaTt a AifrxVf ^HpaKXeibov. ^Uavbpos b* ky * 'ETINOYBOY, Ruta, iri^yavoj'. App.adDioscor.p.454, 

^Tktn^ ZrZJZSt a'HT:. ' App. ad Dioscor. p. 47i. 

13. Conon Narrat. 8, de Canopo, vw6 kxibrjs baKBeis. * KEMEAET, Veratrum Nigrum. App. ad Dioscor. 
dteph. B# : Kdywxos, oih-ui ib€i ypd^oQai bid rov t., P» 473. 

ypa^crai bk Sfiuts bta tov 0. Etym. M. 489,^24. : Kavw- ♦ KYONOI WIKH, Seseli ^thiopicum. App. ad Di- 
wos bel Xkyeiy, Kdyufios' kireib^ ovbky eis os Xfjyoy virkp oscor. p. 455. : Oi AiyvmriOi Kvoy^av ippiKriy KoXovat. Sio 
bvo avXXaPas irapaXriyofieyov (J, exec to /3^a dpKTiKoy legitur in Saraceni edit. Aldina habet icuoyo*'. Du-Cangioiu 

' *Aire4^oyrc» fopniscriptoin G. interpretatar amirafo/Lcirov. £tyin. MS. Gadianum in Kavw^Sof, notante Schneidero, habet 
y^nra, Conjecturam nfxo; <14'^X'^''^'* ip*® Bentleius damnavit, vulgatuni am^vx^'''* interpretatus qniescentem, donnientem, coid- 

Sarato versa 473. et Alex, 85. : addo v. 19«. ixf* iVi^-vx"* "hi antea erat H toi 4^X'** Eiitecnius : rSr a^9fwv (Tc^t^ofuvan.* 
chneider. Si vox oB^y^art referenda sit non ad serpentcm, sed, ut putamus, ad Helenam, legi debet ^iro^uxorra, rooribaDdmik 
Sic verba accepit Schol. : Bvno^ovTa evv uir' a^n; t^v xv^ifyrittrt Buofnaaaa ri Exfitn x. t. x. 

^ Enstatb. ad Dionys. 1. C. : "Ori Trjv iroXiv ittft^pa^u/f^ ovtw f tio-I, rifAms irfpi'iru^rov 'AfAUxWoto Kovu^u. TourfrTcv, oM 4 voXi^ 4 K um ' 

eiovil Ufoi, n roirof rut Kaiw^ * IhinTKrTOf, 

3 " Vf lati asseclam quendam ac faniuluni Serapidis, Dei illius ^syptii et in Capitolio olim, nt id e Yarrone tradit c. 10. Apal*- 
gctici Tertali., prohibit!, cnjtis statuae Seoatos dccieto dejecte nieraut. V. Spanh. Diss. x. de nsa Nunitsmatain t. ii. p. 6S.* 
Rciniar. 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO ^G. HABITARUM. Cccxxvh 



Gloss. Or. est kvovos <^Kri. filtrv se correxisse ait Casaub., quod quideni et 

* MAKH60, Mentha sativa. App. ad Dioscor. p. 454. MSS. ipsius agnoscebant, quibus nostri adsentiuutur/ 

♦ MEPIEft, Ambrosia. App. ad Dioscor. p. 458. Schweigh. Testibus Theophrasto, Atbenaco, Plinio, et 

* NANTI, Papaver erraticum, et Papaver sativum. Apuleio, misy, tuberis geous, Cyrenaeoruin vocabuluni 
App. ad Dioscor. p. 466. est. Forte i£gyptiacum origine est. Quam facilis ex 

^''OXION, Coriaiidrum. App. ad Dioscor. p. 455. iEgypto transitus fuerit in Cyrenaicam provinciaiii, sponte 

* OTNPE, Verptrum album. App. ad Dioscor. p. 473. patet cuique. Sturz. de Dial. Maced. et Alex. p. 154, 
Vox a Du-Cangio praeterniissa est. ♦ 2I1PT, s. lilPI. 

♦ IlEPHft, Mentha sativa. App. ad Dioscor. p. 454. De h. v. omnino silent Lexica. Dioscor. v. II9. : To 
Haec quoque vox a Du-Cangio practermissa est. trujpv — ehpitrKerou iy Atywrrw, icai ey aXXou 6c roirou, 

* 2ANIA0TM, Scammonia. App. ad Dioscor. p. 474. ws kv Atfivij kqI *I<nraW^ Kal Kvirpa, TrpoKpiriov hk rh 
Du-Cangi«) est '^avikov. Alyvwrioy — filywTQi Kal eis rpi^wv fieXatrfiaTa, Cf. Pliu* 

♦ TPIsII, Ricinus. App. ad Dioscor. p. 474. xxxiv. 12. " Est minerale, vel medicamentum metalli* 

♦ ^EP0OYMEP0P()YMON0OV, Mentha sativa. App. cum, lapidosum^ odorc tetro, colore nigro, coguationem 
ad Diosc. p. 454. Huec vox a Du-Cangio prsetermissa est. habens cum Chalcitide, Melanteria, et Misy, utpote ia 

*AKAKAAI2. iisdera metallis proveniens." Castellus in Lexico Medico. 

*' *AKaKa\U, {iSos, fi) Acacalis, semen fruticis cujusdam Galen, de S. F. iv. 7. Genit. lotpews legitur in Dioscor. 

nascentis in i^Bgypfo, similis aliquatenus myricae semini, Sed vel reponendum est trb^pvos, quod babet Plinius, vel 

ut Dioscor. i. II9. tradir. Ap. Hesych. duplici X scrip- awpv mutandum in triopi. Sic Miav, filavos, Soreos pro 

tum 6xaKa\Kl$\ quo nomine a Creteiisibus vocari ait nar- soryos scribitur in Celso vi. 9. a med. Ap. Dioscor.,*' 

cissiflorero. Ap. Schol. Apollod. R. (iv. 1492.)'Ai:ai:aXXis inquit Salni. in Solin. 814. d., "male legitur trwpvi nam 

est nomen proprium foeminae." H. St. Locus est: ^Akklay- aufpi verum est, tov trUpem, ut habent autiqua cxemplaria." 

^pos be ev wpwTf KprjTiiCwy ry 'AicaicaXX/^* avyeXdeiy iprjffi Toy * KOAAfiTES. 

'Epfitiy Kai Toy 'AwoWutya, Schol. MS. a Schacfero editus Pseudo-Pliit. de Fluv. p. 1159.: rcvvwvrai bk koX 

babet KajcaXXi^c. Hesych.: KauaXiV yapKiatros. Additae vel AXKoi Xidoi K6XKu>t€s KaXovfieyoc tovtovs Kararriy atrkfyeiav. 

omissse literae A in peregrinis nominibus exeinpla lauda- (avd/Sao-tv) tov Ne/Xov, trviXkyovaai ^eXc^dvcf, jcara^ncva- 

vit Albert, ad Hes. v. *A6wp. Plut. in Sylla t. iii. p. 1 13. Sovaiy ro Trpotrayopevofievoy XeXtboyioy reix^J' oircp ctt^x^i 

ed. Reisk., *Qwp oi ^oiyiKcs TOy fhvy KaXovtri: Hesych., tov HbaTOS Toy po'i^oy, koI ovk k-araKXvfffjif (jtOeipevOai 

'AOvp* ^ovs Trapa AiyvKTiois. Belus et Abellio. Ap. rriy yiitpay' Kadm itrropei QpatrvXXos ey toIs AiyvirnaicotSm 

Hesych. *Apafi pro Ta/x, item Fafi&Xa et *Ak'dfiaXa pro * $NAITH2. 

eodem, 'Auvaicty et Kava*:«s, Etyni. p. 514. KiyaKtj. Etym. M. 796, 45. e Clioerobosco : Act yiyutrKeiy 6ti 

Similiter 'AKipU et KtpU: "Ayo^ Scythice pro yo'usi ohbirrore Xi^is TJ(Xi;wifj) &px€Tai &ir6 tov ^ Kai y' to yitp 

'Awaitros et Uauros: "Aropva et Tdpva. Ceterum herba <I>ya/riys oyofia trap AlyvvTlois, fiapfiapoy. 

'AiraraXts ** nomen habere dicitur a nympha Acacali," XOINIKES. 

ut censet Gorraeus. " 'AKtucaXU, Trianthenia fruticosum Suidas : Xolytices' oh tcls vepiSbovs ficTpovtriy AiyvvTiot, 

Vahl. Frutex dicitur itgyptiacus, cujus fructus tama- I^ravtc^^repov bk to ykyo% Qei^prtTtKuiTaTu^y^ >Hca>v, 3 ro rou 

ricis similis. Nullum alium cognosco, qui hue trahi '^oiyiKos, ^ tos irepiobovs ^eTpovtrty AiyirirTioc oloyJiy 'Afi^ 

possit. Amatus quidem Lusitanus perperam ohm Encam ov% Kai 'Avrwvtos. Amus et Antonius sunt iEg. mona- 

.baccantem, Lusitaniae propriam, alii Empetrum nigrum chorum nomina, ut patet e Suida ipso vv. 'A/iovj, 'Av- 

intellexerunt." Sprengel. Hist. Rei Herb. p. 174. ^^^^^s, et e Palladii Hist. Laus., Meiirsii Opp. t. viii. 

♦'AKAKIA. H..8t. Thes. iv. 545., b. Suidae locum affert, addens : 

Dioscor. i. 133. : 'AKada tpheTai ly Alyvvri^, &KayBa " Ambiguum quo significatu." Est, ut videtur, instru- 

bk €OTt beybpktbris, k. t. X. Sprengel. Hist. Rei Herb, mentum quo quasi ambitum terrarum metiebatur ordo 

p. 191. est Acacia vera. Addit Dioscor. : <^u€tui be Kal quidam iEg. Monachorum, qui multas scilicet perambu- 

hipa &KaKia ey KaTnraboKitf. Kal Hovrw, trapefitpepovda rjf labant terras, hujusmodi instrumentum pro ordinis sui 

AiyvTir/^. Eidem Spreiigelio ibid. p. 183. est Spartium proprio insigni in manibus tenentes. Pallad. Oct. 1 4. 5.: 

spinosum. Cf. Anguillara p. 63. qui in Corsica iuvenit, Tribus cadis unam floris mensuram, quam Syri Choenicam 

Matthiol. p. 172. Vide Jabl. Voce. iEg. p. 260. Acaciae vocant, adjicies. Cur Syros nominet, non exputat Ges- 

chylisma laudant Dioscor., Scribo. Comp. 23., et Piiu. ner. Tbes. L. L. 

xxiv. 12. s. 27. Eo olim utebantur pro fuco: ^eXaiyei ♦ 'EAE^ANTINH. 

Kal Tpixas, Diosc. Hinc Petron. in Satyr, c. 23. : Etym. M. 329, 13. : ^EXetj^ayTtyri, fi Alyvirrla^ Kal (prjaly 

* Perfluebant per frontem sudantis acaciae nvi, et mter •Att/wv ore *Oyvxiyriy ^t) Xiyeiy, on Kaddnep ovvja^acpc- 

rugas malarum tantum erat cretae, ut putares detectum 0^1^ hrifiXatrTdyei, biuiKijy ai^/jfreiy T^iy aipaipeaty oih-ws 

parietem nimbo laborare.' ^ NciXo* iiyaXiffKo/ieyos els ras apovpas toIs baxayufiiyois 

** MI2Y, {filtrvos,) * evayaxeiTai Kad* iKaffToy ctos aycLXitrKdfieyos, Kal irdXiy avrh 

Misy : succus in metallis concretus in glebae formam ireXayikuty, To eOyiKoy, * 'EXe^a^riyos. De iEgypli urbe 

vel pollinis aliquando, finitinius chalcitidi : ex ea nam- Elephantine dicta v. Jabl. Mg. Voce, in v. Ivrfyrf. 

que efflorescit, quanquam non ex ea tantum, sed ex sory 'AETIA. 

etiam atque melanteria, omnique atramento sutorio : 'Aerca dicta olim iEgyptus ab ludo quodam Aeto, 

nascitur in iisdem metallis in quibus et chalcitis, atque unde gentile 'AeTievs et 'Aer/riys, ut e Steph. tradunt 

in se invicem aliquanto temporis spatio transeunt : luteum v. 1. Sed forsan scribendum 'Aepla." H. St. Merum 

ebt, et micas habet auri colore internitentes. V. Diosc. profecto illud est commeutum,'' inquit Berkelius, quod 

V. 117." H. St. Cf. Plin. xxxiv. 12. s. 31. ubi Hardui- Eustath. in Dionys. transcripsit e Steph. B., et in tota 

Dus : " Nostris Couperose jaune s. Vitriolum Romanum/' antiquorum turba nemo reperitur, qui unquam affirmave- 

Y. Salm. in Solin. p. 815. b. Genit. /i/Vvos legitur in rit hoc nomine regionem ^yptum appellatam fuisse: 

Dioscor., et Lat. misyos in Cels. v. c. 19. s. 8. et 27. sed e Diod. S. constat fluvium iEgyptum s. Nilum ob 

Ap. Scribou. Larg. Compos. 34. et 240. legitur et velocLssimum rapidissimumque aquarum impetum olim 

misys in genitivo positionc Latina, et fortasse etiam ap. Aquilac nomen habuisse.'' V. nos supra ad v. NecXor. 

Cels. alicubi. Quin et mby in genitivo legitur ap. eund. 'ATTATAI, 'ATTATA-I, 'ATTAniN. 

vi. c. 7. s. 2., ut sit indeclinabile." Forcellinus. Mgyp- Vide Sturz. de Dial. i£g., suprap. 88=clxxiii. iElian. 

tii misyos meminit Dioscor. ** Plin. xix. 3. (s. 12.) de V. H. xv. 27. : Aoyos tis Xeyei tovs opyiOas tovs &TTayas 

tuberibus : ' Simile est et quod in Cyreuaica provincia fieTaKofiitrSkvTas els Atyvm-oy Ik Avbtas, Kal d^eOeKras eis 

vocant Misy, praecipuum suavitate odoris ac saporis, sed Tas vXas, ro fi^y Trpwra opTvyos ijfuytly d^/evai* xpdv^ bk 

carnosius, et quod in Thracia Iton, et quod in Gra^cia varepoy tov rroTafiov koiXov p^oyTos, Xoi^os eyeyeTo, Kal ttoX- 

Ceraunium."' 11. St. Pro ceraunium Harduinus recte Xol riuy KaTa Tfjy x'^oay avuXXvyTO' oi bUXinoy ovy 01 opyidet 

geranion reposuit e iibri liujus indice, in quo diserte legi- ovtoi woXXf (ratjieaTepoy Kal evapQpoTepoy rraibiov fxelSoy 

tnr, e MSS. onmium lide, Misy, iton, geranion: et ipse (jiet$oyos)^O^fjia a<liiiyT€s, KalXeyoyTesyTpls to7s KaKolsTo. 

Theophrastus, ap. Atbm. ii. 62. a. (queni Plinius h. 1. KaKa, Ko/Xov pcovros, ita Mediceus pro pv^n-os : dicitur 

vertit), et Apuieius de Herb, (qui Plinium sequitur,) ha?c de Nilo, qui alveum suum non implet. Totum hoc ca- 

tria tuberum genera iisdem fere verbis laudant. V. Salm. put descriptum est e Socrate ap. Athen. ix. 388., ubi, 

in Solin. p. 49s. In Athenaei loco pro olim edito /i/crov, pro rp<s rote KaKolg ra KaKa, legitur rpU Tois KCLKovpyou 

NO. 11. VOL. 1. 2 T 



ceemm 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR- OBVIARUM. 



tm^ : r. Enmraa lo Adagio, Mafis tor anb. Aires b^r rvrro. Ariitoph. At. (KrwS w^i^ ' u la f 

i^aydr," ait Scfanodmis ad .tl. I. c, " Gra»s reccs- ye, ni AT, Arrvyis : cf. Acfaini. #75- AiMeas, a Ba- 
tioribof * rayifpafiwr tt^rayir dici toftatar SoidV Itafif cbatlo laadatas ad Hieroa. p. i. L i. c 51. ^ MS. : 
FfaDCottno, Gnecu anm .£gsi msalanioi iocoiis ray- Tinr yof vnpw m ^(pM^icAa nrra taiLs. fci* hm- 

imp€ aat Xi^la^^cccu, i. e. perdiccs pratonn, Tounie- fcfKi cnAop^rifn, rwpoU^ au a m M^ Sm u j^p t nu. -nm nyr 
Ibrt Voyai^ L ii. p. 1 1 ] . Sed illastm Bufbo Hiit. Ariaai rf»t>l>^ «^ wwmftti, tf m f % %^ krrmymk, -r^iam, m 
t. p. $8. et t. ri. p. Sp. Tmioois Brrolin. AttagCBeai X'l^* ™ ^ rotaim. f» Aji - a/ a* ' , atta^eaes, 

▼eterani a Francouiio Toarnelbrtii dhenvm statoit. nale kgitar ^muoc, locastae ytmm Lrvit. xL aotaale 
Fraocolmiis Tottmefortii prata et loca palastiia freqnen- Bociiarto. Attagen laaita i r -fait ia Teleraa ddKas. 
tat, caai attagas Boffboi BKiotes altiuimos habitet. Oai- Horatios L c, Non Afra am descradat ia i iatim a i iaa, 
■is tamen d« attagene wtUrum dbputatio necdum post Noo attagcn looicns. MartiaL L later spores fiertar 
egregiaai Bofooi opcram ad fiqaidom prrdacta ect. alitom primas looicarnm gastas attagoans. Aistaph. 
Videntor adeo ptaiet rcteran ides ooomo ad direna in Cicoaiis ap. Atheo. ix. 5S7. ^ ^Arrmyms^ CArrByu,) 
arias genera pertraxifse. AiistophaBes enis eas Scho- iHbtarov blmlv cr hnrvdou speos. Gloane Labbiiaa: *Ar- 
Uaite ares palastres lacit ; cootra Aristotcles intor pal- rtryas- attagina. 'Arroyvr attagas. 'Anvy^ imw m , at. 
irentne€$ cos gallinacco geoere relert; qtut qaides tagena. 'Arraywy'C.ArrayMr Vole.)* galEaarastica. "At- 
ienteatiae adrena froate iorices pognaat. Pneterea tagen rd attagena, Arrayijr et arrvyvs, LaL ^liliaa rvitira. 
.£lianos cos Socrato Amm et iodic iodigeaas ares et rostiea perdix, et rosticola, abi rastica et rasticvb est 
ftcit, onde in Gnectas translatas esse credibOe est. agrestis. Glossc Philoxeni, GaDiaa rastica. Ajiay^r . 
Qam qoides omnia inqwdiont me, qoo minos teoieie Gloss« Cjrilii, Hlpbil' perdix, galliaa rastica. Sed per- 
aliqoid de geoere arb slatoeodom potom.'' Noo cob- dices distinguit Plin. x. 38. ' Corraat, at p er dicea , ras- 
tinoo seqoitor Tooroefortii francolioom prata et loca ticolae/ Imo et MartiaKs xiii. 76. * Rastica sis, an per- 
palof tria freqoentantes a BofTooi attagene montes altis- dix, qoid refert, si sapor idem est f Carior est pcrdix ; 
sisos babitaote esse difersum : nam et retemm attagen sic spit iDa magis.' Nempe perdix, et rastica galliaa, s. 
MO modo prata palodesqoe, reram etiam oNHites fre- nisticola ejosdem generis soot, sed ralgatior rastica i»> 
qoentare dicitor. Anstopb. At. 245. Svaa / €itp6mrwf digena, rarior perdix, s. attagen looicas, qai icdrea 
re riff r&wftvt tx^rt^ kqX Xeifiti — Na roy ipoerra MapaBA- maxime celebrator." G. I. Vossios Etys. L. L. Vide 
rot* 'OfM^u re wreparotKiXiH *Arraymt, krrayat. Scbol. Sals, io Solio. p. 105. d. ^ian. H. A. xni. 25. da la- 
Ma^a^Myof hi Sri ky Maf»a9f#y< foKv ro oftvear. 'Arrayds' dis : AiirUa yovr it^pofopavn rOw 9W^t6ttr ci hta 
i Array at 6 XeifiHra rev Mapa^Mvos' ra yap Xifi- iorrts yeparovt re ml xfiras* AXetroptbtu re ni r^nw, al 

rithfi kal $\eia x^pla Karafio^xercu 6 arraydt. Ex hoc rpvyovas re koi irrayos, rpoah-t wiphttiu re coi * -mriFhaXtm 
ScboUo soa doxit Suid. Plinius x. 48. : '* Attagen (itrri hi e/ifep^s rf irray^ rovr6 ye), ecu rvs &i ramrwp 
maxime looios celebratur, rocalis alias, captos vero ob- rAr irpoetpiifi^rttr fipayvripas * fiJaidkihas^ nu vwmXtias^ 
motescens, qoondara existimatos iotor raras ares, jam koI ras KoXowfiiras Keyy^ihas* Pro wtwhakam ** Cod. 
et in Gallia Hispaniaqoe capitur, et per Alpes etiam.** Medic. * oTtrb6Xovs exhtbet, sed neotra rox alicubi legi- 
(Attagen lonicos, Horat. Epoid. ii. 53. Martial, xiii. 6l.) tur,** Schneider., qoi in Lex. crit.,Kque ac H. Steph.ia 
E mootibus ad ioca baraida desceodere, ibidemqoe mo- Thes., de h. v. silet. Pauwio ad PhiTnich. p. 45. ^hre- 
lari censent Belloniuset Jonstonas. " Nihil sane rerius," yds ita dictos a voce (cf. JEl. H. A. ir. 42. 1. c.) Tidctnr. 
inqait Salm. in Solin. p. 106. b,* " quam Attagenem Attagen, at ap. Athenaeum est, toto dorso variis est 
Gnecorum, Rosticolam esse Latinonim, et nostram Ge- compunctas notb, colorem habet fictiliam, sed sabroffs 
linotam, Italoromqoe FrancoUnom. Nec enim Gneci magis. Quod si ari est hoic color cepa^vs, s. fictibam, 
aliod nomen babent, quo rusticobm Latinonim expri- rideri possit nomen accepitse a rase fictili, qood Gr. 
mant, nec Latini, quo Gr. krrayiiva. Nec obstare debet Hrravoy, Lat. sartaginem vocant" Vossras 1. c. Rectis 
huic sentential, quod Plinius et Martialis attagenem a forsan dici potest Asiaticum, rel potius Sjg. nomen. 
rusticula diversum fiiciont. Attagenem lonicum illi " 'Arroyos s. 'Arrayos , aris nomen est, quam Alexander 
maxime celebrant, et sapore inter omnes aliorum locorum Myndins ap. AtbeH. ix. (38/. f.) didt esse panic siio- 
attagenas commeodatum praedicant. Nec murum aut rem perdice, totam rero earaypafor repi ra r^ra, c«fs- 
norum, gustu et forma difierre idem genus, pro patriae /xe^v r^v %ftoay, hworvpicovfrar fiSXkoy, i. e. picto doniv 
dirersitate.'' Non esse francolinum, censet Camus ad colore testaceo, sed magis rutilo.* Unde serros stigm- 
Aristot. ii. p. 111. Schneiderus ad Aristot. H. A. ix. ticos, s. Tbreiciu notis compunctos, Aristoph. perjocaB 
36. : " Nuprr Gallus Peyrouse, qui tetraonem lagopoda 'Arrayos nombat Av. (76l.) £i hi rvyx^yec res vfMiv ip^ 
Pvrenaei montis descripsit in libro, M^m. de I'Acad. de imyfikvos, 'Arrayds oJms Trap* fi/Aiy vocccXos cecXf- 

'IV>tiloose t. i* an. 1782., attagenem veterum statuit esse ^erai. Multa alia de ari ista ride ap. Atben, 1. c. abi 

Sllinam corylorum, in quo C. Gesnerum consentientem etiam annotat, Atticos irapa roy opdoy X6yor wepiwv^y 
here ridetur, contra recentiorum attagenem una cum rovyofia : ea enim quse in as desinunt, si ultra duas sylk- 
lagopode altera Plinii esse lagopoda plumb aestivis vesti- bas extendantur, et a babeant in penultima, esse bary* 
tam." Attagenis odium cum gallo memorat >£lian. H. A. tona, ut &ra/ias, aOafias, iibAfms,^ Ap. Suid. MS. etias 
▼i. 45. Cf. JEl. iv. 42.: "Opyis 6 arroyfis, fik^yrfrai hk exemplar habet 'Arrayos, ox^tonois : quod opveoy etipae 
Koi 'Apifrrofdytft airrov ey "Opyioi rf hpkfiarC oirds rot to dicit esse Kctrdtmicroy iroce/Xocs irrepots : ideoque ita etnn 
ibioy oyoua, ^ oBivei ^lay^t f&iyyerai, ical dyafiiXrei ain-6' nominari rovs Karetmyfjiiyovs hovXovs : quoniam rero ra 
Xiyovffi dk Kal rat icaXovfiiyas fuXeaypibas ro airro brfirov Xifiyvbri xiopLa xarajidvKeraif ideo Aristoph. (Vesp. 257*) 

' Saidas : Tay^* ifofjM IpUv, Idem arrs>a; : ToCrev rlif ^TTsyay f[ cvrrtBua raynvapiov xaXiu Neatia TQX in H. St. et Schoeidefi 
Lexicis legitor. luli Fraoeolinain s. Francolinam appellant, et quam bodie Onecoronuei, teste Bellonio, Tagioari Tocant : qam 
vox a V. Tsyiif^^w formata est, qoa attagenem vnlgari semiooe vocitari Suidas qooqne obiervabat. Pro ^rvrmyntti^vv scilicet, per 
aphsretim rmj or,** Menag. ad Diog. L. ix. 114. Anonyraus MS. de Diaeta i. l. : ol ^^ns rvt a\i%r^v6nn, x«2 rm Xmm vircm, 
vtfhniff raynraf/Wf «rp(^Tff»f. Idem c. J., ^OpiOm ^ aipf , oTn iripltx^;, Taynwptow, vifiorrifai, V. pa*CaQg. GIoss. Gr. in Appeodicc ¥. 
r«y(mpi9v p. 181. 

* Lego C'Ka^vffilmy Qt erat emendatum in Excerptis. Vemm qnidem est, ignis similitndinem interdom asaomi ad coloria idgnifi* 
cationem, sed irt/^i^nv, pro colons ignei esse, nemo dixit." Casaob. ^Tnoirvfi^un, singnlari p litera, tenet qnidem cnm edittt Cod. A. 
ia ano frconenter simplices sunt literae, qns geminatae esse debebant. Sed imufpi^ut recte scriptoro in nostro Cod. Epit., qoemad- 
modum in Hoescheliano referent Casaub." Schweigh. Lectio iitonuppt^ufv Vossio 1. c. et Salm» in Solin. p. 106. placet. 

' Legerat H. St., nt videtur, i*rirmfMi» pro UrirafJm, " Canon est btijusmodi ; T» tlf^ Xnyovrci innrmfxim Cvi^ iif wi^mfiof, Zn 
fX'^ ^ * iropaXnyov, /Bo^vrova huf ofey, Axaia;, &iafju^, &%a,fxae. Qns desinunt in a{ longnni ultra dnas syllabas, cnm in penaltinaa ba> 
bent a, gravi ootantur : ot iKuia^, i^a/ma;, i%afxa(. Interpreter pro otiosis ilia verba babnerunt, Zrt txn th « iro^x«ry«T, et sostolemat. 
Hand oportuit. Melius Eostathius, qni (ad II. x'. p. 795, Sb.) enndem canoncm totidem verbis descripsit ; nno exceptOy qood siaa 
dabio ext comiptnm, Axala; : neqoe auctor Epitoms earn dictionem agnoscit. Tollatiir igitnr, nt c<elo Graeco incognita, ant matetar 
in 'Axpaya;, qiiod et melins." Casaub. Mirus vero Canon, quo confunditur primal de clinationis nomen cnm nominibns tertis : naai 
^rrayu; primae declinationis est : itaqiie in accus. pliir. etiam arrreyac formatiir in Coroici Achamensibns : a qno maltom different i 
kiafAAe^rov <li»^»Tof, et S &xafjM(, roC AnafAArro;, hi ipso canoue, (ubi scribitur ra il( «f X^yorra IxTiTSfACToy C%tp Hn truXXs^Sa^, i. e. qoB 
ia t productnm desinunt plnris^llaba,) pro Ixrtrafxhn est InrtTafxifa in nostro MS. Epit. qiiod sonat, Nomina incK nitra doas ajllaui 
prodacta. Sed in earn sententiam nil opus erat adjecto participio Unrafxiva, Nude ra Mf i(n av%k»l^ sc* iw^ra, sunt Doaiiaa 
plnrisyllaba. Sic nude ra ^av o-vXKafiin iiiuara babes p. 397. e. f. Igitur recte h. 1. Unrafjiiwf ad <k refertnr : qoam scriptaraai 
irnm editis tenet Cod. A. atone etiam Enstatb. 1. c, qui ceteroquio Atbenaei Epitomen ibi ob ocolos habnisse videtn^. Adjicit taoica 
EoiUth. dnobiU eaeaipUa a Breyiatore nostro adpositia, Aiaiuts, duo alia, lifXi/^/A»;, et 'A9afJMs. Qvm ia editia Athcaai 




vulgo rayriv&pioy appellari. [Etyni. M, p. 167, 55. potius senario proverbiali] usus est Latiertius in Timoot 

^Arrayds' 6 opvis oi?rw Xfyerai viro r«v 'Amcwv. Gram* cxiv., ubi vide quae notavit Menag." Kust. ImmaiM 

maticus S. Germ. ap. Bekkerum Anecd. Gr. p. 461. : quantui^ fkllitur Era^m. Chil. iii* 3. 73. Scriptor qui- 

*Arrayds' opvtsoHria icaXeirac viro rwv ^ArriKCiy. *Apnrr<h dam anonymus, qui Greece pro Iniagioibus scripsity sed 

^yris^fl^l' Toy xiiXor, &(nrep arrayds, TvpPdffeis flabi^utv' qui Latine citatur a Baronio t. ix. ad A. 754, 34.: 

icac o< xXdycoc drraydy, Koi drrdyas wXti^yriKus,] Std " Cum itaque in huoc moduin obscoenum illud par 

miniQi quod Athen. 1. c. subjungit, Aeicrioy xal 'Arrd- coiisset, atque attagas, ut vulgo dici consuevit, nuDieniQ 

yai, Kai o^c 'Array^ves. [Phrynichiis £cl. Noin. et se adjunxisset." S^rmo est de Constantino Copronymo 

Verb. Attic, p. 44. ^Arrayiiy xal Tovro vapayeydpriTai Imperatore, et Constantino, Patriarcha Constant inopoli* 

Toy^ Kal 6itr€i' 'xpfi yap iLrrayds XiyciP^ ^tnrep &XXds. tano. Cum francolinus noster e genere avium rapa- 

*' Tono quidem, quod to drrayriy tono acuto, to drrayds cium minime sit, quare attagenis nomine fures et ne- 

inflexo proferatur ; positione vero, quia aliud thema ar- quani homines nuncupari soiiti sint, ambigere quis merito 

ray^v, aliud drrayof, neque eodem modo utrumque de- pOssit ? Ego causam banc esse existimo, quia, cum variif 

clinatur.'' Nunn.] Nam illud 'Array^v non solum ap. maculis variisque punctis alas distinctas habeat, de servif 

A^istot. legitur H. A. ix. 26. (19.)ubiait&(rfca\a»Tai'' esse fugitivis et oriyfiaTiais usurpabatur; qui quidem ple^ 

ro fiiyeOos ovoy dX^KToplha^ to ypwfia ofioioy drray^yc, sed rumque fures sunt et uequam : A pedibus didicere manus 

a Latinis etiam usurpatur, ac inter alios a Plin. x. 48. peccare protervae ; Non miror furem, qui fugitivus erat : 

(i. c.) Quinetiam Eustath. p. 854., ro waXaioy 'Arrayac inquit Bilbilitanus. De illit servis vocem attagenis usuf- 

fiey 'AttucHs, *Array^yes bk KoiyHs: indicansin communi pari solitam, testis , est Aristoph. ad Av. (1. c.)" Menag. 

Graecorum ceterorum dialecto fuisse usitatum. Et paulo 1. c. Voce * Novfiriyios s. * Uovfiriyias, pro avis nomine, 

ante, irepiawiiiny ol 'ArriKol ro 'ArraycU* os *Array^y koi- carent H. St. et Schneideri Lexx. E MS. Par. Kustenv 

yorepoy X^eroc, KXiySfieyos drrayflyos. Item Schol. Aril- yov/jtijyi^ reposuit pro vulgato yovfitiyla^ in Suidae glossi^ 

toph. (Vesp. 257.) 6 drrayds 6py€6v itni T€pT6fA€yoy iXetn quam Menagius 1. c. sic corrigit : 'Arrayac, yovixrivltur 

Koi wtiXubetri toitois jcoc TiXfiawiy oy fi/jieis i^afAcy drray^i^a. ^(zpoifda, addens : *' Novfc^vcos et yovfiriyla$ idem : Jos* 

SPhoBnicides eyhlivovpLiyji ap. Athen. xiv. 652. e., K'ohbky Scaliger in Proverbiis Metricis : J.vyilXdoy drrayds re xal 

y rovTuty oXtat Tlpos drrayiiya irvfxfiaXely r&y (iputfidrvy. yovfitiylas," Avem iilam esse, quae nobis Corlieu dicitur^ 

Addit Athenaeus ipse : *£k toutou rripriTioy koI riiy rov Gesnerus existimabat, et vovfi^yioy appellatam scribit, 

ar^ay^yos fiy^/jiiiy. Schweighasusero post H. Steph. mi- quia rostrum ejus novas lunaB cornua imitatur. Ita de 

rum videtur, quid sit, quod ait Athen. ix. 388. 1. c, Pboebo quodam Martial, ii. 35. : Cum sint crura tibi» 

non dicendum esse in piurali numero drrayiiyeSf cum similent quae cornua lunae. Unde et Italis Falcinello, a 

tamen nom. dTTayt)y ap. Aristot. legatur et in Lat. ser- falce nimirum, quam e&un rostro repraesentant. Cf. 

mone supersit. Nobis unice placet sententia Pauwii, Menag. 1. c. Numenius, teste Hesychio, est i. q. rp^xy 

cujus verba Schweigh. praeterierunt, sic ad Phrynichum Xos, (Phavorino TpuyiXos)^ quae vox hie ^' locum habcare 

1. c. scribentis. *Arrayaf facit genitivum drraydyTosy non potest, si earn de regulo, (i. e. roitelet,) ut vulgo 

ut dXXds dXXdyros, In piurali tamen drrdyat et drrdytu accipitur, acpipias. Regulo enim nihil simile cum attaga, 

invenitur ap. Aristoph., Pollucem (vi. 52. Tpvy6y€s, raol, cui similis numenius. Attagen major est perdice, ut 

Arrayal), Athenaeum, et alios. Quare aliter flexum fuit testatur Alex. Myndius ; regulo corpus non multo am- 

in hoc, quam in ilio numero, et dXXas in solo singulo ex- plius quam locustae, ut scribit Aristot. H. A. viii. 3. 

pressit. Atque. hinc est, quoti rectius i^eretur ap. Attagen vario est colore; regulus, ruffo. Sed in loco 

Athen., Aem-ioy bk Kai drrdyat, Kai ov^l drTaydyres : id Hesychii nihil mutanduni. Nam et rpoxiXos de ave qu»- 

enim longe convenientius ibi, quam quod vulgo editur, dam, quae, ut attagen, palustris est, usurpatur, et quse 

Kal ovxi drraydyres"] Porro Lat. non Attagenem solum tanta nonnunquam celeritate currit, ut cursus eju3 volatu 

vopant, sed etiam Attagenam. Martialis (1. c.) (et ii. 37. velocior sit, ut est ap. Jonstonum. Atque iude ei noroen, 

Communemque duobus attagenam. Plin. viii. 58. Apros, d^o rov rpkx^iv videlicet. Ha?c est, quae in faucibu9 

attagenas, et herinaceos in Creta insula esse negat. At- crocodili hirudines inhaerentes legit, quod regulo falso 

tagena a Gr. drrayi/viy forniatur, ut vidit Gesnerus Thes. vulgo tribuitur, Herod, ii. 6S. Aristot. H. A. ix. 6, S\. 

L. L. Voce ♦ 'Arrayiiy^ augeri possunt Lexica.) Valla H. A. (iii. 11.) viiL 25. Gesnerus putat esse e genere 

Francolinum vulgo nominari tradit." H. St. Suidas ex gallinularum aquatilium. Quam sententiam coufirmare 

emend. Kusteri : ^Arrayds yoypj^yi^ (sub. (rvyipxerai, vei videtur Aristoph. Ach. et Pac. Vario colore ab ornitho- 

ffvvijXQe) TopotfjUa hrl bvo KXeKTuy. Est autem yovfifi- logis describitur, quod belle convenit cum eo, quod ak 

pios nom. avis, quae attageni similis est. Hesych. : Nov- Hesych., yovfiiivioy similem esse attagae, quem versico- 

uiivio9' opyeoy opovoy drray^, 6 Kai rp^^CXos, [Cod. Ven. lorem esse in superioribus abund« probavimus." Hac- 

N. 6. drrayXoy, Lege cum Schowio, drrayq, ov, 6 r. tenus Menagius. " Jo. Beckmann ad Antigonum et 

r.] Hinc proverbium illud dictum est de duobus homi- Auctorem Mirabilium de genere aviculae disputavit* 

nibus malis et improbis, quorum alter alteri ob morum Sed nuper demum Gallus Geofirpi ex ^gypto redux 

et ingenii similitudinem se adjungit. Diogenianus viii. alaudae genus esse testatus est, quod impune os crocodili 

18. [et Apostol.] Svi^XdoF drrafids (drrayds) rc Kid ingrediatur, atque ibi legat non hirudines,' sed oestri ali- 



libris adpotinntar tria exempla, &%iiac, a^a/uca;, axsp»;, ^versa serie scripts dedit non modo Epitoma, sed ct MS. A. in quo sic &xa» 
fAatra-axetia;^ aiufjMe i qna in sQripiiira baud obscure tria lisec noniioa contiiiebantnr, AxaixaCf tranaias, iiafxag. Est autem lanaia^ nom. 

Eroprium poetae et citharcedi Argivi, cujus muUi memioernnt auctorcs, landati ab Hesycbii interprett. ad v. Xaxa^iov : cuj. etian nom. 
itere existimarunt dd. vv. ap. Athen. xiii. 610. c. Et hoc quidem nomen paulo commodius conferri cum uom. ATTayo; poterat, quo- 
ntam perinde primae declinationis est." Schweigh. 

* In Schneideriana editione locos sic exhibetur : *A<r%a\wirac V h roig xn^tot; aXi^trm V^o-t* rd ^» fAiyiOo^offn aXixTop!;, ri fvyx'^s t'^'*^*9^t 
TO x^^«» o|ixoto» ^TTAywi* T^'x»* ^« '»'«X^> ^ ^i>ay9fw%6i lerrif lxtf(xw(. Pro tf*»<ri Sylburgius, notaute Schneidero, malebat afxi/0-t, ut 
et Salm. in SoHn. p. 106. cujus verba Schneidenim praBtcriernnt. Idem Salm. recte reponit Akmrophty pro &Uxro^is, " Med. (ioxoXovof. 
Thomae versio ascolopas, in Upsiensi repieri ascalopas. Gaz» gaDmago. C. Gesner prsferebat <ntoXo«ci|, Sylburg. et Casaub. & o-xa- 
Xivra;. Supra c. 8. ex tremo raxoval Alberto est scolopocos, Thomae scorax. Eandem avem utroqne loco inteUigi plerique omnes 
pntant, contra quos sentit Camus Comment, p. 108. magnitodinem gallinae moratus, quam avis b^cusse Gallis dicta nunquam attingat* 
Similitado nominis est etiam in Aristoph. Acharn. 879., ubi rnsticus Bceotiuh in forum venalium apportat ax^xoitasy quos Scholia o-v*- 
Xemac \, e. talpas interpretantnr, baud scio an male. Hesychio <rxoXoira$ est opt; iroto;. Sed locus est Tbeophrasti de Signis Tempes- 
tatum p. 4S9. ed. Heinsii : 'Ear ng o-vaXaxa \a^in Cxnaaas a^ytXer i!; in9ax»^ 9n, c^fxaim raCq ^maSi oT; ii^inati aUfX9i xal titiaf, uhl 
Tersio gaUinaginem nominat Forte ^xoira scriptum fiiit, uude io-nakoxof, vel c&erxaXcvirei; deinde fuit factum. Verum cum Scholia 
Aristopbanea etiam oTraXanm nominent, dubitari potest de varietate scripturae. Me quidem, quo minus gaUinaginem vulgarem inter* 
preter, inprimis intpediiint verba fxXavdpttfiro; Ixiuxw^, quvip Albertus de jiiora avis in hurtis in vicinia honiinum interpretatur. Ita 
birnndo etiam ftXafdpcuvo; dicitnr." Schneider. 'Ao-xaXwira;, gallinago, avis gallimr magnitndine ap. Aristot. H. A. ix.*" H. St« 
Aristoph. et Theophrasti loca nihil ad Aristotelis locum pertinent. XxoXo^v^, gailinago avis, qn» in arbore nunquam sedet, Aristot. 
H. A. ix. 8. Aliab legitnr ArnfiXova^, Hesyrh. habet <rxoXoirt»^ : verum ub eo dicitur dnntaxat esse opng iroto;. Traditur <rxoXoxa^ esse 
etiam nomen pi^cis parvi, qui est corpore rotundo, ruliescente erythrini modo, squamis asperis, habetque quasi promnscidem elephan* 
lis, et in dorsi extremo exertnm sorcolum a. arulenm, sermtum inferiore parte." H. St. •* IxoXoral est,** inquit Salmasius I. c,, 
** quam Becaciam vulgo vocamus a longitndine rostri, quod Galli vocant bernm. ZxdXoira^ Grspcis ab radcm ratione, quod habeat 
rostmm arque loiigum, ut raXoij^, qua voce lignum siguificatur m acumen desinens v.t longum. Haoc avem de colore similem jeaie 
attageni dicit Aristot. RusticulK nostrae, kcolopaci b. e. becaria* prorsus colorem similem habent." Gailinago Gr. a7io\ota( dicitar 
a longo rostro instar (mixcvo; i. e. pali. Eodem redit Hebr. nomen kore, node Arabicum karia ; fit enim a kora, qna voce non solna 
trabem, sed et paloBl significari coniUt, quem repatandc sepi adhibenu" Bochart Hieroi. P. i. L, i. c. 9. p. 66. 



cccxxx 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



cujus larvas." Schneiderus ad Aristot. H. A. ix. 7* «8t, ut tradit Alexander Myndhis ap. Athen. ix. 387- 
Ceteram Novfilivios ap. Hippocr. p. 410, 38. ed. Basil, totus Kardypatpos ra irepl top v&rov, 
1538. est viri nomen. . YIMVeOX. 

" ♦ 'ArrAyjyj, cos, idem, * Oppian. Cyiieg. ii. 42?." Ign. Rossius in Etymologiis iEg. (v. supra p. cxxiii.) 
Wakefieldius ad oram Hederici. Locus est: Gdfifios, non Gr., sed ^g. originis vocem esse censet, quom 
&ray Kcpoetrtrav d-j^aivkriv TTepoevres 'Array^ey rwToiffiv ewi Psimtath JEg. dicantur plumbi minutiae, ramenta, unde 
CTLKToiai dopovres, *H hopKois vipbiKes eirt wrepa Trv/cva fia- cerussam fieri constat. Plin. xxxiv. 54. : *• Fit ramentis 
\6yres *lbpii dwoypvxittfri, iraprryopifaat re Ovfiov KavfiaTos plumbi tenuissimis super vas aceti asperrimi impositis, 
6,c,a\ioio, \aTvo<r6fi€voi urepvyejatv, ubi Ritterhusius et atque ita distillantibus. Quod ex eo cecidit in ipsum 
Schneiderus nihil adnotarunt. Voce Arrayiy* caret acetum, arefactum moUtur et cribratur, iterumque aceto 
Sohneideri Lex. mixto in pastilios dividitur, et in sole siccatur estate." 

" ^Arrafivyhs, Hesychio avis species est, quae et arra- *' ^iftfivdos, s. ^i^vdos, Cerussa : genus colons quo 
yas dicitur.*' H. St. Pro o Kal to, quod Schrev. exhi* mcretnces Jam senescentes fucare faciem solent, (ad sul- 
bet, in prioribus edd. tantum Kal to, quod Junius in 6 Kal cos rugarum explendos, et ad candorem concUiandum.) 
inutat, notante Albertio. In Cod. Marc, teste Schowio, Lucil. in Epigr. (Lucian. vi. Vat. Cod. p. 565. Aovkul- 
est: •Arra/3vyaf elbos opyiov Kal to drrdyt. vov. In Planud. p. 135. St. ipS. W. AovrcXX/ov inscri- 

** 'Arrayetvof nominatur a quibusdam 6 trKtirivos, ut bitur :) Ti)k jce^aXj^v /3airm$, to hk yf^pas oinroTe /Sa-^^tf, 
Dorion refert ap. Athen. vii. (p. 322. e.) in piscium Ovb^ irtipei&tov pvribas iKTavv^eis {cKTayvaeis pvrihtis). 
censu. Scepini autem memiuit Plin. xxii. (xxxii.) c. ult." Tolyvy to wpoautiroy Away xj^ifivdf carAirXarr€,*fl<rr€ irpoc%ih- 
H. St. 'Arrayeiyos absque accentu MS. A. drTaylyoy treloy, kov^I wpoaunroy, i\eiy. Ohbky yap irXioy etrri' ri 
MS. Ep. 'Arraylyos ap. Herod. L. ix. et Pausan. vii. fialyeai ; ouxore fvKos Kal y\/L^vBo% reviei Tf)y 'Eko/SiyK 
10. est nomen Thebani, qui Xerxi in Graeciam irruenti 'EXcvijv. Sic Macedon. Epigr. (xvi.) \(^ifivd^ fikv acl 
Thebas prodidit. " Ijieinyos, qui memoratur e Dorione, XmotrcLpKka ret^e Tropecdv. Dicitur et Tifivdiov, s. Ytp 
alibi, quod sciam, non legitur, nisi est is, de quo Oppia- fivdtov^ idque in prosa frequentius, attamen et in carmine. 
BUS Hal. i. 106., 2oi/|3o/ re, trKkirayoi re, Kal otrd kyiTirpOi^ Aristot. Ethic. i. 6. Toy r' hyaQov \6yoy ky ateatriv avrois 
miXdis/' Casaub. *' Ipsum nomen firmat Hesych., Toy airroy €^<paiye<iQai bentrei, Kaddirep ky xioyi kox yj/iftfiv- 
parum alioquin juvans, Ijceiriyos' Ix^vs rows. Ceterum di^ Toy r^s XevKornros, (Anaxilas in Neottide) ap. Atken. 
.vide Gesnerum p. 109. in Attagenus." Schweigh. Voce xiii. (568. c.) 1v/ifUfiriK* elyai ^iXaiyay ; icar^irXairc i^t^v- 
^TTayeiyos caret Schneideri Lex*, et voce * aKexayos (qua 6/^. Ibidem (Eubulus in CoroUivendulis p. 557. f.) 
utitur Oppian. Hal. iii. 636. Kal (TKcTrayoU KcvdiAwaiy piweirXaa^iyai ipc/it/d/oa. (Aristoph. Pint. 1065. Ei b* 
iya((rifia fitrpa i^ipoyTa) caret H. St. Thes. Scepinus t/c7rXvvc«rat tovto to ' \l/ifivdioy.) Utitur Nicandr. (Alex, 
frustra quaeritur in ForccUini et Gesneri Lexicis. 75. ubi v. Schneider.) quoque et Dioscor. v. 95. 103. 
Schneiderus in Lex. per scepinum iutelligi jubct Lat. quem vide. Inde Yt/i/iv0a>^avj)s, Qui cerussa esse vide- 
umbram. At Latinorum umbra, nostra quidem scntentia, tur, Cerussam repraesentans. Dioscor. v. 97. ^voia 
est Gr. CKiaiya, (TKiabevs, OKiaQis : item (TKiyli et VKiytbd' fioXifibov, dpitrrri eoTiy yj xl^ififivOiofayfiS' Et verb. Yi/i^v- 
pioy, quae a aKiaiyU et (TKiaiyibapioy. formantur. Voc. Oww, a, Cerussa illino s. dealbo, Cerussa fuco. Plot. 
* (TKiyibdpioy s. * tTKiybdpioy, quod ignorant H. St. et Alcib. (39*) t^oayL^iy to wpdawTroy Hfnrep yvKOiicof, viroypo- 
Scbneideri Lexx., legitur in Anaxandridis Lycurgo ap. (j>ov(ray Kal ypt^^vdiov^ay. Reperitur et Yi^/xcOcok et 
Athen. iii. 105. f. Idem Athenaeus vii. 322. f. diseite Yi/i/iiOcoai, per i, sed ea scriptura minus probanda vide- 
dbtinguit trKciriyoy a trKialyijt, i. e. umbra, et Plinius quo- tur." H. St. Ctesias ap. Athen. xii. 528. f. '£;/^i/jit^w- 
que scepinum et sciaenam distinguit, xxxii. c. ult. : fi^yoy xal KeKoafirf/i^yoy yvyatKunl. Etym. M . 313, 30. 

Sciadeus, sciaena, scolopendra, smyrus, scepini." De "Eyj^overa — ^oti kal prfTopucri' Kovfieladal re e/ij| trroKj, 
umbra sic scribit ForceUinus in Lex. ** Umbra est piscis Kal \f^ifjLfivOtov(rdai xal kyyoval^eoBai to irpdaunrov. Lysias 
genus, sic a colore nigrescente appellatum, ut auctor est p. 15. Reisk. "El^ofc bi ^01, (5 &ybp€s, to wpotrtMfTrov hjdit- 
Varro de L. L. iv. 12.: • Vocabula piscium, pleraque fjivdiw(rBai : p. 21. "E^oje Ti fwi ft yvyri cij/i/i/LcvOiwd^ou. 
translata a terrestribus ; ex aliqua parte simiUbus rebus, Unde sumserunt Phot. p. 40. Etym. M. p. 406. 33. et Lex. 
ut anguiila, lingulaca, sudis ; alia a coloribus, ut baec. Rhetor. »p. Bekkerum Anecd. Gr. p. 258. : *£\//c/ii>ftw#^ 
itsellus, umbra, turdus ; alia a vi quadam ut haec, lupus, Oac irpotncTpitpQai Tpl^^aTi Xevjcov Toy xpHrcL iroiown, 
canicula, torpedo.' Umbra quoque hie piscis appellatus ^mrep to <j)VKos ^aySoy eypQyTobkTf ^vicei els ra /4Xa, 
videri potest ob lineas quasdam obHquas a dorso descen- lya ^aydi$^' bk xl^ifivdi^ els SXoy to irpoawtrov, lya Xoh 
dentes, aureas, et obscuras, quae aliarum videntur umbrae. Koy ^. J. Poll. v. 102.: ^uicct trvptraLvei, yj/ifAvBif Xev- 
Una enim manifesta est, sequens obscura, et sic deinceps Kaiyci, Forma * 'Eari\pifiv6i6w s. * 'Tiro\//c/iii6tow in li- 
a capite ad caudam usque, quemadmodum tradit Ron- banio t. i. p. 305. b. legitur, ex emendatione Hcmster- 
deletius de piscibus v. 9,, ubi plura hoc de pisce legere husii. 

potes. Graecis similiter piscis hie trdaiya appellatur a * '^ifjtvddw. ** A \l^ifiv6ioy vulgo derivatur \pifivBi6^, 
oKid, Ovid. Halieut. V. 111. et auri Chrysophrys imitata Sed in Moeride (p. 166. *EyTpifi€(rdai' ro vmypdfpeaBai 
decus, tum corporis umbrae Liventis, rapidique lupi. Kal \pifnSovaBai, ^AttikQs) et Thom. M. (p. 317. *£»Tp«- 
Colum. viii. I6. et Auson. in Mosell. 90. italis est om- /3erac ro irpoffufwoy, ov yj^ifjivdovTai) legitur xl/ifivOow, deduo- 
brina." Scepinus nom. dTrayeivos forte accepit ob li- tum illud a y\fiyLvdos, quod cautior Toupio, qui Emendd. 
peas tales obliquas a dorso descendentes ; drrayas enim t. iv. p, 408* repudiat, Hemsterh. ad Thorn. M. p. 317* 



' " In utroqae llbro >|*i/Lc/txiflio» vulg^ri more, quom secutns est Suid. *ijuc/;xi'5tov' XP^I^» Iraifixof : neque aliter iu Notis Chym. ap. 
Du Gang. p. 16. 4i/ukfxv9iov vero p. 21., quam scribendi ratiouem h. I. sola tenet Ed. Ben. Junta> : reliqnae omoes, qaae Dobis ad ma- 
nnm, ^iixvOm, Variatur in Ecclesiazusis : prius enim inveuias v. 9^4,, sicut in Amipsiae iambo ap. Etym. M. p. 313, 34. avoTv 

(yx^t^<^« xal ^iixixOQioi : alterum v. 873. et 1064. prseeontc ceteris Ed. principe. Pari modo Pollucis edd. obsidet ^I'l/x^vdtoy t. 
101. lOi, vii. 95. verum binis in loris alterum repudiat Palatinns optimus ; tertio nihil ex eo notatum animadverto : script! certe 
'libri quo meliores, eo magis in •i'^fMvOiov consentiunt : sic Codex Snidic Lngdnno-Batavus in B/o-vi; habct : Ka} 'vpwro; fxlr XF^'^'K ^ 
ifpoawvot 4'iix{>9iof lrpaywin<rn. In Glossis itidem >t'</Lc6dioy ct ^tfAvOia-Th:, in Clem. Alex. Pad. ii. p. 232, 26. ^'ifA-jBiTfj^ig, SylUbs 
secundae quae fuerit apud veteres qnantitas, e dictis plane constat : qua: primfp, si simplici scribatur, non item : nee scrupaloiB 
exiroit Nicand. Alex. 75. KifWfxmy oKoov ^ifx/ucvd/o-j, r^t yaXaxri : ubi ^'^^•t^^^i^*^ editionis est Aldins : existiroes enim prodacl ob jsemina- 
torn fx. [** -ififAvBiou Goett. et Rice. 4'ifAt9iov Medic. Jam olim Ma>r. Att. uionait ^i/uiv^tov Attice dici, quod vulgariter 4-^t*f^^^ 
'est : igitur vulgatum >t'tjK|u.u9(0'j correxi." Schneider. In Ctesiis loco ap. Athen. 528. f. uterque Schweighaenseri MStus habet cifi^ 
Biwfxfny,*] Verum ex eo colligi potest fuisse longara, quod ^olcs ^^/uudov et -^''/^^^'ov dixerint, teste Etym. M. 603. 54., ap. qoem 
'praeterea p. 103. 25., pro rfonn imixij, reponendum est rpw^ AioXtxn rov 1 i*; n. [Sic correxerat Piers, ad Moer. I. c. V. Suid. v. Nw 
Airii;.] Contra veterum aiictoritatem utramque syllabam corripere non veriti sunt recentiores poets Macedonius Anth. ii. 9. Ep. & 
'et Ep. 9. Lucianus, huuc enim, quod me docuit Dorvillius, Lucillio substituit Cod. Palat. Mnroiyvv ro xeoo-wirov axav 4'i|uu^w wram 
irXATTi, et — otiroTj (^vnog Kni ^''^fji.vBo^ riufn ttjv *Exa^»jv 'EXrvnv. Priore versu pro 4ijuu9a; idem liber autiqnns 4'i/^*^»V» qoi pronnnciaiMfi 
'8cril>endiqne modus est senori^ Grsecia?, sed ab i£olum prisca consuetudine derivatus." T. H. ad Aristoph. Plut. 1064. In Photit 
Lex. p. 40. legitur l^nfxvBiwaBai, qui est librarir error, pro l4'K^9<w<^a' : rcspicitur enim ad Lysiam p. 15. et 21. ed. Reisk., apnd 
quem extat ^4*ji**>'^'*'0'^«f. Mcer. Att. p. 418.: ^i/ixvdtof, iia rov v, xal fxanqus, *Ar7iiM(, In 'iheophauis Nonni Epit. de Cur. Moib. 
' c. 5. editio Martii habet ^vfxfMOiov, Laterae t et v receutioribus s»pe confundnntur. Ita Tp//Sxxov pro r^^jSxiov apud raedicoi 
scribi observat T. H. ad Aristoph. Plut. p. 417. Salm. ad Inscript. Herod, p. 73. Bentl. ^p»t. ad Mill. p. 75. fjuy\i^hier pro 
fMU/fiiifoi est ap. Moschionem de Morb. Mul. c. 2. p. 48.: a^^'v^'o' >cribi et u^vv^toV) auctor est Stepb. B. p. 304., et scriptores 
medlci post renatas literas frequenter absynthiom scribont, ut Amatu% Lusitao. Curat. Medic. Ceut. vii. Cur. 43. p. 85. et alii«* 
Bernard. ' 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO JEG. HABITARUM. cccx»i 

(let Pierson. ad Mcer. p. l66.) damnare non audet/' Opofi VeirvfMa/ievois ?r/909coci:(^a£, commeinorat JLucian. V. 

Bast, ad Gregor. Cor. p. 314. Reperitur etiain, si fides H. ii. 30. p. 127* notante Albertio. 

scriptura; vulgatae constat, * *E7ri\pifxvd6v in Libanio t. i. 'EAEfiTPII. 

p. 305. b., Tin to vpotrunroy hrexl^tfxiildtaro ; " Poterat " 'EKiutrpis ap. Athen. vii. (312. a.) Dumerator inter, 

aiioquin levi negotio refingi eve^. vei hirexf/ififivdlijTo : sic pisces Niioos." H. St. Hoc vocabulum ignorat Schnei* 

veteres solent." T. H. I. c. deri Lex. 

* * ^ifivQi^io. Haec tertia forma extat in Zonara p. • KI0APO2. 

1874.: Yifjifivdi^u}' KoXkwnl^uj. Hinc Straboni xvii; p. 11 64. ed. Falc. est nomen Niliaci 

* *E\lifivdi(Tfieyu)s. Schol. Aristopb. Plut. 1064. : Ko/i- piscis/Eri aCXovpos, KlOaposy Bpiaaa, KCffrpevs, ubi iccdapyoff 
fjLWTiKios Kal €\pififivOiafi€vufs ^x^t. Par. 4. De pisce quodam, cui nomen KiOcipos, Gazae 

* ^ifjtvdiafids. Clem. Alex. Paed. ii. p. 232, 26. : iidicula, vide Aristot. ap. Athen. vii. 306., Aristpt. 
Tlpos bk Kal v(l>da\fiCiy viroypa^^s, * TrcLparlXtyeufV re, Kal H. A. ii. 12, 13., H. St. Thes. ii. 205. h.: Etym. M. p. 

* irapa<liVKi(rfiuiy, Kai \I/Lfiv0iafiov, Kal fia<^fis Tpi\uiy, Kal tmv 513. 26. dictum ideo a KiOdpa putat, quod ejus ossicuia 
irepi ras airaras ravras jcajcorexvccDv. citbarae fidibus similia sint. An pro Strabonis xidapOB 

* ^i^vQiariis. Glossae Labbeana; : ^ ifivQitrHis' cimus- legendum KiBap^hos ex ^liano H. A. xi. 23.1 
sator. T. H. ad Thorn. M. p. 317. cerussator praefert. * K10AP1UOI. 

•AAABH2. Piscis Niloticus. ^ian. H. A. xi. 23.: 'Ev rp *Epi/6^ 

Piscis NUiaci species. Strabo ivii. p. 1 164. ed. Falc. : ^yfi^' ''^ ^^/^« -^"J" fiovyXt^r^ 

IxOves b* ky Nc/X^ iroXXoJ fi^y Kal &\Xoi, x^P^'^TVpa ^^^^l^oXlbas fi^y oi (n^dbpa rpaxvs eart 

'ibioy ixoyres KaUmxwpioy yyufpifjui^raroi bk 6,t€ o^^pvy- TrpoaaxPafxeyu' Tny be ypoay vTroxpva6s efni, ^leXaiyats re 
Xos, Kal 6 Xewibvrhs, Kal Xarot, Kal AXa/3j)s, Kal KopaKlyos, VP«/^A;«« « ro ovpaloy d^o ri/s K€6aXfis &Kpas Karayiypair- 
Kal xo'ipos, Kal tbaypwptos ((baypi^yios Mosc), Ijy Kal d>dypoy f'^^' «^ X^P^"^ eyrerafA^yas, JyOey rot 

KaXovaty, Athen. vii. 312. a. : NciXaloi bi elaiy IxOHes, ^X^.*'* Kidap^ifbos KiKXriTai. Demde addit hate: 

€U^rifiyriiwyE{,€iybvyauaL,woXv€TnTily&wobfiulay^^^^^^ ' Os ei pessum it et subsidet, idemque nigerrimum est, 
vdpKTi ,iky h h^i^. XO'po^. ^'/ioy, l^^ypos. oJtoos, AX- cmguloque croceo circumligatur ; vertex variete^^ 
Xdflrj., fTlXovpos, ubi dXXa/3,>s pro AXcc/J^s. Hasselquistius g"«t«r, fulgore aureo, et nigns quibusdam hneis ; pmnas 
inter optimos Niii pisces habet Lubrum Niloticum, Per- aureas habet ; cauda vero nigra est, praeter exlrema, quae 
cam, et Salmonem, notante Falc. ad Strab. 1. c. Plinius candidissimo colore adsperguntur. Schneiderus : " Com. ' 
V. 9. alabetam dixit: in lacu ^thiopi« Nilide pisces Parat Merrem Scombrum Speciosum a Forskaolio p. 54. 
reperiri ait alabetas. coracinos, siluros, crocodilum quo- ^lefcriptum. Kal fiXXot bk i^boyrai Kidap^boi <mif- 

que, et eo argumento probatum ostendit ex illo lacu f^* tutc^q*, ait iEl. ibid., toto corpore purpurei, certis 
ortum habere Nilum, quia omnes iUi pisces Nili familiarcs. interva His aureolas ineas possidentes ; eorum vero caput 
Mustela hie piscis fluvialis forte est, nisi lampreta est : violaceis illustratur, uno ante oculos ad bran- 

V. C. Gesner. Ha,c voce caret Schneideri Lex. Etym. ^l"'*^ pertmenle, altero secundum oculos usque ad me- 
M. p. 55, 40.: 'AXaPii^'olxevs^b^arepmiyosbiaxe^ioy ^ap^it excurrente, aho autem tanquara monili sic 

KparelaOai. H. St. Thes. ii. p. 583. h. : " In v. I AXa- collum circumphcante. " Ad verba, fiXXoi bk s^boyrai 
/3i). dicitnr esse piscis, qui manibus comprehendi non '^'^W^^'* '"f/frt conjectura Scianam Kasmiram Forsk- 
possit," Idem in Thes. Ind.: " AXa/5,) Hesychio Xty- P- «>• no. 46. ^^**"^i^Jff- ™ . 
yvff, fnrobos, fiapiXri, Fuligo, cinis, cinis mixtus carboni- „ i • ^^^J , . , i 

bus, sed his interserit, rapicW Kvxplwy, nescio quid sibi vocabulum ignorat Schneiden Lex. Athen. vii. 

volens iis verbis, et mox subjungit paroxyton«s, 'AXd/Bi,, t NccXof) ical roi/s Ma«iras KaXovfiiyovs, 

^ydpaKcs, carbones." Albertius glossam sic edidil: f^^Woyeuei Apxi^rros iy l^O^i, bia rovrwy- Tovs fiai^^ 
'AXa(i{r Xiyyifs, tnrobds, KapKlyos Kvirpiuy, uapfXri. Sed ^Jf' """^ ^airipbas, Kal yX&yibas' fitrl bk iroXXol irepl rdy 
in Cod. Marc, teste N. Schowio, pro k. K., u. est : K., "f''^^*'' ^^poires riiy oyo^amay kiro rfis Xlfxyris r^j Mai^ 
inr6 bk Kvirpii^y a. I verba Wo bk incuria typotheta " A smgulari o Mawirirr, cujus piscis etiam me- 

omissa sunt. Totam glossam sic refingit Perjrerus : i?!'"*^ ^^f^^' \' Maiiirae." Schweigh, In ommbus 
^AXa/3^- ixBvs xoi^s, KopaKlyos, Kvrp'iyos. tAXa(3,}- ua. Ijbris male legebatur Ma«i5r«, teste Insita qua- 

plXn Air' &ydpaKos. Et sane kXafi^s Strabo et Plinius 11. ^^"^ ^} P»«^^« iuixxmm ejus incre- 

cc. junguntcum KopaKly^. " Uterque nomen a nigfe- centum den unciant ; quare eos sacros ducunt. iEhao. 
-dine accepisse videtur ; ille, quod forte liquorem emittat, ^' }^'\ ^''''^ 'X^** rovs 6dypov$ IvriylTai fiky 
ut sepia suum atramentum, iste quod atrore corvino Aiyinrr/wv iepovs vofiiaovaiy ^ oi bk oiKovt^es Tr,y KaXov 
niteat. Consentit Oppianus (Hal. i. 133.), KopaKlyoy ft^r^"" EXe^avr/viyi- rovs /zacciras, 0CXov be &pa Kal rovro 
^w^yyuoyalBoTrixpoifi. Absentit Athen. vii. 0. docens, 'X^*^*'' " ^"^^^ Ndoticos pisces nommat etiam Athen, 
KopaKlyoy dictum esse Atto tov ras K6pas Kiyely, a motione V}' ^- ]7.. sed utrumque genus definire non hcet hod^.' 
pupillarum." Pereer. Nostra quidem sententia &XaQhs Maeotide Palude, sive Maeot*, sive alio nomine 

est vox vel iEgyptiaca, vel Alexandrina. ^^^^ tardiores et pinguiores censeantur, causam 

^ T»nYT tradit Juvenal, iv. 41. de rhombo ; Neque enim minor 

^ ^ - ^ *, ^, • . haeserat illis, Quos operit glacies Maeotica, ruptaque tan-r 

R)t;sap Strab.xvii. p. 1164. ed. Falc. numeratur inter dem Solibus effundit torpentis ad ostia PonU Desidia 
pisces Niloos. hovs Anstoteh H. A. v. 4. 2. vi. 11. 1. ^ardos, et longo frigore pingues. 
est piscis cartilagmeus, quem Craleu. et ^^-1. fhvy daXdff- ♦ OrTPAKIIlN 

^ioy vocant. " Est Raja Bos Linnaei. Massilienses Hoc vocabulum ignorat Schneideri Lex. Est nom. Ni- 
Flassade, Veneti Stramazza i. e. stragulum, Hispam liaci piscis ap. Strab. xvii., p. 1164. ed. Falc, '0(7Tpa(cW, 
JVlanto appellant. Cf. Animadvv. ad Uiloa Nachrichten biXvyyos (bvaa. 
Von Amerika t. i. p. 229- Sed contra Pennant, British ^ ' r • 21AOTP02. 
Zoology V. iii. p. 83., fiovy huhc interpretatur Rajam " I.Wof, oi;, 6, Piscis, qui sic dictus putatur, quia 
oxyrynchum Linnaei. Oppianus eadem sed minus in- aelei n)y o{,pdy: abjecto videlicet c. Ab eo est provftr- 
tegraexcomniunifonte hausitii. 141. Cf. P^ bium, Silurus putris : quod vide ap. Erasm. vide item 

Schneider, acl i£l. H. A. 1. ip. J. Stackhous. m Notis Athen. et iEl." H. St. Suidas, liXovpc' elbo, ivduos : 
MSS. ad JEl : y Nulla partium descnptio datur, sed, e Zonaras, llXovpos' Ixdvs. Suid. v. fiXdKa : BXdKa' aJri- 
modo opprimendi homines quasi yno (rreyris, conjicerem ^^.^^^ ^(^j^iy Kal dyotiToy e-ipfirai bk ditb IxOvos riyds, 
?tcc" ^^V'?' L.innui." Idem vir doctissimus in Notis ^^^/^u mXovpi^, lixpharov bk Syros, (is fifjb^ K^va ai^rf 
MSS. ad Anstot. H. A. v. 4. fiovy daXdamoy interpretatur ^naOai. " ACXovpos numeratur etiam ioter pisces ap, 
Squalum, Squatinam. An Strabonis BoO* Niliacus sit Dioscor. ii. 29-, ubi, quum interpretes vertaqt Silurus, 
1. q. piscis ille a Galeno, Aristolele, et .£liano ineraordtus, scriptura ea mutanda videtur in rnXovpo^:' , H. St. Locus 
alli viuerint. . \^i\ovpos yeapos (iiflpiatrKd^eyos, rpo<l>ift6s tori Kal 

* ALVYXN02. evKofXios' rapixftpos bk, iirpoijios' dpTtjpias bk ifaOaipet Kal 

Hoc vocabulo caret Schneideri Lex. Straboni L. xvii. cvr/p^at wapaTKevd^ei, KaTairXaaBelaa bk ti trdp^ tov T€iptxv* 
1164. ed. Falc. nom. est Niliaci piscis, 'Oorpakiaiv, bi- pov, aKoXoiras dydyei, Kal 7/ avrov bk aXfjuj dpfio^et iv 
XvxyoSy <pv(ra, /3ov5, ubi Med. 4. biXixyos. Casaub. ad dpxy bvaeyTepucoXs els eyKdSiafjia, Kardyovaa roi/s pevfxiiTur'' 
Athen. vii. 312. a. reponit, oarpaKlwy bk Xi/)^»ros. He- fipvs eis rr/y cTri^dveiav, Kal eyKXv^ofiiyfi bk, i^xiabuoi^^ 
^yph.; Av^vos; Ix^vt K6)<XiaTot. Avxyi<rK0V9 pbccsy ^pairfveu *' Alkoupos piscis idem, ui afXovpos, wapii ri 



LEX. VOCUM PfiREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



9el€iv n)v •Itpkv^ itk et aiXov^, serrata eadem analogta 
dici potuit. Ideoque sive trlXovpoy legas, ut habetur in 
vetusto codice, sive aiXovpov, ut in vulgatis exempiaribus, 
I itemque ap. JE^netzm, panim interest." Saracen. Ve- 
ram in Dioscoride esse lectionem triXovpos, quam Salm. 
in Solin. p. 959. c. recepit, patet e Plin. xxxii. 9 » qui 
Dioscoridis locum respexit : ** Ischiadicos liberant sal- 
samenta ex siluro infusa clystere/' i£lianus H. A. xii. 
14. : 'O W yXAyif coTi fi^y wepl Toy MalavhfHty Kal roy 
\^Koy Toifs ^Aviayo^s vora^vs, rfjf EvpwTiys xepl rov 
^p^fioya, Kal triKovpu fih^ to elbos ofioiU iari. " LAnnasus 
sihiri nomine totum genus complexus Tulgarem Europae 
apeciem Glanin nominat. Sed silurus Europaeus noster 
antiquis alXovpos est, contra silurus anguillaris et similes 
fluviorum Asiaticorum incolae yXdvc^cf s. yXdyeis dice- 
bantur. Insignis est Pausaniae locus iv. 34., ubi siluros Nili, 
Indi, Rbeni, Istri, Euphratis, et Phasidis a siluris Mae- 
aodri et Herroi distinguit : OSroc yap bri Btipia Sfwia rois 
fiiXttna &ybpoi^ya ai^ovtriy, rais ky "Ep/iy Kal MatdySpf 
yXdynrty koiKora Ibias, tX^v . ypods re futeXayripas Kal 
SlXk^s' ravra bk oi yXAyeis dirobiovai. Glanin veterum a 
liluro Glani Linnaei prorsus diversum putat cl. Merrem ; 
Heque enim conveniunt, quae de moribus glanidis tradit 
Aristoteles atque ex eo ^ianus h. 1." Schneider. iElian. 
H. A. xii. 29. : 'Ev hovfidaT^ bk Aiymrrl^ Xifiyri earl, 
Kal rpi<t>ei tnXovpwy xdfixoXv TrX^dof. Silurum Europae- 
TO, Linnaeo Glanin di^rtum, in Nilo habitare non puto ; 
Beque enim in uumero Niloticorum silurorum, quorum 
tres Hasselquist p. 412. duos Forskaol p. 65. descripsit, 
Glanin commemoratum reperio. iElianus igitur aliam 
apeciem cogitavit, quam definire non ausim." Schneider, 
j^gyptiacuro silurum sic describit J£}. I. c. : Ftycrai b^ 
^ipm. ^ lyB^s Sbe Kal iy irorafiots, iffnrepovy ly Tf Kt/^vy 
lUiXiKlf fipayys bk avros itm ro fiiyeBos' to bi atriov* ov 
rjp^^ec iLfB6yvs butbks yafia Kal KaBapoy, Kal irpookri Kal 
4^vypoy, Kal towvtos bk b Kv^vos kari' reOoXtiffiiyf b^ Kal 
IXiios fietrrf AiXTibel fioXXoy, Kal iyravBa xca/verac. IIi/p* 
ajios bk Kal Zdpos rpitf^ovai rovriay hbporipovt, Kal ovroi 'bk 
K/Xuc^f elo-c* eZcv b* h,y oi avrol rp6<^i/ju)i, Kal *Op6yTov rov 
Ti6puy Kal ukyroi Kal VlroXcfialtay xora/uos fityltrrovs rpefeif 
Kal Xlfiyri ek 1i ^Avafitlns, Elrravit igitur Plin. ix. 15., 
Silunim Nili inter pisces flu viatiles ponens, qui in spatium 
enorme grandescuiit : " Silurus in Nilo, esox in Rheno, 
attilus in Pado inertia pinguesoeiis ad mille aliquando 
libras." Minim," inquit Salm. in Solin. p. 939. e., 
** our non potius latum. Sane et Xdrot Nili piscis, quem 
in tantan magnitudinem excrescere produnt, ut ducentas 
pendat libras. Atben. viii. (312. f.): 0< b" ey NciXy 
itoffif ytydfieyoi XAroi, ro fikytBoh thpimcovTai Kal vwep 
hiOKOffiat Xhpoi fyoyres, Siniillimum esse ait ibidem 
gtani Danubii. Plinio yXdyis semper yertitur Latine silu- 
ros ; Dam quem Aristoteles yX&yiy appellat, ubique 
PUnius silurum vertit. Glossae cap. irepl IxBvwy. Silu- 
rus. yXdm. Alise Glossae anecdotae: FXd^'if* silurus. 
Diversi autem oiXovpos Graecis et yXdyts. Athen. 1. c, 
ubi meminit Nilotici lati, qui glanidi Danubii similis est, 
MOtioiiero addit Nilaeorum piscium, inter quos et oLXov- 
poy nominat. Silurus itaque Plinii, quem in Nilo maxi- 
mum existere dicit, latus est glanidi siniillimus, quem 
glanidem semper silurum ille interpretatur. De eodem 
siluro, qui glanis est, ibidem haec scribit. * Silurus gras- 
aatur ubicunque est, omne animal appetens, equos inna- 
tantes demergens, prsecipue in Maeno Germaniae amne. 
Protelis bourn in Danubio extrahitur, porculo mariiio 
limillimus.' Atbenaeo "larpov yX&yts vocatur. Longe 
alius iriXovpos Nili. Utrumque Plioius confundif, et latum 
Nili pro sUuro accepit, quia similis est glanidi siluro. 
Diversus ab utroque Ausonii silurus in Mosella : sub- 
ceribo senteatiae doctorum hominum, qui Sturionem esse 
▼olunt Ausonii silurum." iCXovpos, quod Salmasio male 
scribitur aiXovpos^esi vocabulum Alexandr., ut ostendit ille 
ibid. p. 939. " Plin. v. 9. (cf. Solin. p. 63. f.) jn lacu 
£thiopiae Nilide pisces reperiri ait alabetas, coracinos, 
ailuros, crocodilum quoque, et eo argumento probatum 
fwtendit ex illo lacu ortum habere Nilum, quia omnes 
illi pisces Nili farailiares. Strabo xvii. (p. II64. ed. 
Ftflc.) inter Nili pisces, quos *ibwy Kal hrix^pioy xapaxrfipa 
iiftbere scribit, etiam mXovpov recenset : ubi notabis 
riXovpov Grtece vocari, quod ita sc. ab Alexandrinis no*, 
ninaretur. Dioscorides quoque triKovpoy Graece dixit. 
Jinrenal. iy. (33.) de Crispino Alexandrino : Nunc (Jam) 
priucepa Equitooii magna qui tom aolebat Veadere mo- 



nicipes Pharia de merce siluros. Sic legeadus hie Tcnua^ 
[Vide Bochart. Hieroz. P. ii. L. p. 751., ubi sic citatur.] 
Antiquum hujus loci mendum est, f arta de merce, fxo 
Faria de merce. Hinc omnes libri partim farta Icgunt, 
partim fracta aut &rcta. Vetus interpres agnoscit firucta, 
et interpretatur fracto vase sardarum. Quod est iidi« 
culum. Faria merx, siluri, Nili pisces. Eos irocat mu- 
nicipes Crispini, quia is Alexandrinus. Sic eadem Satyra 
(v. 24.) patriam Crispini pap^Tum vocat i. e. municipem : 
Succinctus patria quondam, Crispine, papyro. Et alibi 
Creticas lagenas municipes Jovis appellat xiii. (uv. 271.) 
Ita plane h. 1. de Faria merce siluri, municipes Crispini. 
Martialis, Cadmi municipes ferat lacemas. Tyrias lacer- 
nas intelligit.'' Juvenal, xiv. 130. nec non diffierre in 
tempora coenae Alterius conchem aestivam cum parte b- 
certi Signatam, vel dimidio putrique siiuro, Filaque 
sectivi numerafa includere porri. Ex hb Juvenalis lods 
colligere licet silurum parvi pretii piscem fuisse, et inter 
vulgares cibos. Epigr. a Maltbeio in Lex. Gr. Praaod. 
laudatum : laxpoK aiXovpoy dpyvpovs irlya^ Inter 
salsamenta Aiexandrina Athen. iii. 118. f. siluri oiemi^ 
nit : Mri xot ov ns ky tovtou, i ovrof, rovs wap* i§uy roU 
*AX€^aybp€v(ri KariXe^e Mei^^ffiow, iJv ovb* ay fi€uv6fi€y^ 
KVhty yevaairo &y xore, j Tuy KoXQy trov ^fuiripmy, ) riv 
rapixvp^i'y ffiXovpwy, Mihi aiXovpos idem est, quod 
xl^iXovpos, Cauda glaber, vel cauda tenuis, quia cum caput 
amplum habeat, desinit in caudam tenuem, anguUke 
more. ^iXovpos et }l/iXovpos idem sunt, quomodo vIttobh 
et xl^irraKos, ffirraK^yii et i/^trrcuciyyi}, iravKpdwobes et 
KpoTTobes, adyba et yj/dyba,'* Bochart. 1. c. 

* liXovpitTfios, Esus siiun. A v. * friXovplStt, quo careat 
H. St. et Schneideri Lexica, formatur atXovpi&fiiu Diphi- 
lus in Desertrice, ap. Athen. iv. 132. d. : 0!of, To&ovs 
KiKXf)Kas ; eiaiovtri bos EifBvs diro Btofwv n)v //eydXifr airoif 
tnrdaai *Airo8i<yas aCXovpoy, ^ Xepiav* f TLaptei voX» 
/idXXov, 5 pvplyriy * irpoffcyxias. B. 'AflTcIor 6 iriXo»pi#- 
fi6s. 

Tir^AH. 

" Piscis quidam (Niliacus) ap. Athea. vii/' (312. b.) 
H. St. Hoc vocabulo caret Schneideri Lex. 

• *ArPftPIOI. 

Hoc vocabulo caret Schneideri Lex. Est piscis qai- 
dam Niliacus ap. Strab. xvii. p. II64. ed. Falc: ^yp^ 
pios, oy Kal <pdypoy KoXovffiy. Sic legit Casaub. ad Atliea« 
vii. 312. a. Scripti q. tf^payitptos^ Marg. Casaub. sic Par. 
4. ipayp^yios Mosc.» teste Falc. Strabonis ^aypAftti 
Athenaeo 1. c. est fdypos, Hesych.: ^y^npor ix^k 
iroios, ubi Soping. Heins. et Schr. ^ypos male reponaiL 
" Pro i^yufpios (sic) ix^^ reponunt ^ypos. At vers 
constare posse illam vocem^ayo^^ov, aut vero in fayp^ 
ptos mutandam, liquere videtur e Strabonis loco, ubi 
hunc piscem utroque tpayputpiov et ^dypou nomine dictoia 
docet." Spanhem. de P. et U. N. p. 207. Wass. ad 
Thucyd. ii. 99. in Hesychii loco legit <payp4ifnos. ^yp^ 
pios est, ut Ji^idetur, vox vel iEgyptiaca, vel Aiexandrina. 

* ^aypdnptoy enim urbs ^g., unde * ^yp^pioiroXu, et 

* ^aypwpiofroXlTrfs, Stcph. B.: ^yp^pUiV woXts, m$ 
'AXi^aybpos 6 troXviarti^p ky AiyvirriaKo'iSf ov avvBeroy 
^aypufpioiroXts, Kal ^aypwpioiroXlrris, Strabo xvii. p. 805., 
(p. 1 141. ed. Falc.) ^En-aOOa b* karl Kal 6 ^ayptopiotroXiTfig 
yofjios, Kal iroXis ^^payputpidrroXis, De Pagro pisce vide 
Athen. vii. 295. c. 300. f. 315. c. 327- fuse, Aristot 
H. A. viii. 15, 1. 20, 5. (ubi Schneiderus in Ind. T. i. p. 
545., "Graecorum hodiemorum Fangri descripsit et 
pinxit Sonuini T. i. p. 197."). H. A. ix. 7. x. 19^ 
ubi, Tovs IxBvs tovs <pdypov$ Xi/iyi^irac fjiky Aiyvirriwy tepovs 
vofil^ovaiy (genus definire, inquit Schneiderus, non licet 
hodie): eadem tradit Plut. de Is. et Os. p. 353. Cf. H. 
St. Thes. iv. 5. a. J. Stackhous. in Notis Mss.: "^ypos 
vel irdypos, Sparus Pagrus L. Gr. hodiemis Fangri.* 
Isidor. Origg. xii. 6. : ** Pagrum, quem Graeci Fagrum 
ideo nuncupaut, quod duros dentes habeat, ita ut oatreis 
in mari alatur.'^ Oppian. Hal. i. 140.: Xpert bk kqI ^y- 
pot Kal dyaibies * dypioibaypoi, KkpKOVpol re ^iyoyoi^ ral 
6\l/oipdyoh i^al dviypai Mi^paivac. Scliol. *Aypw^ypoC 

* bia>ii<l>aypoi, bta ro KiyeiaBai Tay^kW' " Aid. Junt. rp« 
bk Kal (pdypot — 6\po<l»dyoi, Paris. 1. et Mosq. rp<rt S* 

* 6£v<i>aypoi — oypwjfdyoi. Tumebus e Par. 2. d^j^pfdypoi 
induxit. Olim erat, rperiv b* ofyfdypoi — *6^/ofdypou' 
Schneider. 

" AAKA«eON (t6), 
Loicaphthnm : a P. -w. 22. mmeiatiir inter 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO MQ. HABITARUM. 



c^cxxxiii 



species Jiromitttm e quibus kw^i to liXiaKoy compwitta : yevpiarucfis." H. St. Naipoy Schneiderus in Lexicon 
csseque dicitur ^Xoi6s tclrwit $ hk^v nvos hkyhpov. suum recepit. Nostra quidem sententia, pro yaiftoy, 
Itaque ap. Plut. etiam de I. et O. (p. 383. To hk kv^i^ quod nusquam alibi legitur, in Theophrasti loco repo- 
filyfia fiky e( ^KKaibena fiy&y cvyTiBtfiivufy ivrl, fiiki" nendttlD est y^piy. Niypcs syn. Nd^ov. Sed speciet 
fos Kal oiyov xal vrat^ios xal mnripov, ^rivris re xal forsan ejiisdem generis ; ita enim Dioscor. (i. 8.)« 6 S* 
fffivpyffs Kal itairaXadov xal eetriXekts, iri bk ayolyov re Ktd 6peiyh$ Y^dpio$ KoXovfieyos vw6 rtyuy OvXacIra ^ Kal N^fjMf, 
iLo^dXrov Kal Bpvov Kal \ar6Bov, irpos tovtois, iipKevOlitify e modo transportandi ir dvXttKois. N. B. Valerianae 
iLfifoty, iy r^v fiky, ful^oya, Ttly bk, kXarroya KaXovm, Kal species ^dpios Dioscor.'^ J. Stackbous. ad Theophr. 
Kopiafiwfiov Kol KaX&fAov. Cf. Dioscor. i. 24.) pro XnTaOov Valerianam Celticam s. Tuberosam (Nicander) primus 
reponendum fuerit Xara^v: p. 683. 1. meae edit." H. St. nomine Nop^ot; &v\aKlribos, Alex. 403. proferre videtur ; 
*' NdpKa^Oov, ov, TO, Narcaphtbum, 'Odoramenti genus epitheton enim, quo ab Indica discriminatur, id docet." 
suffitibus admisceri solitum : ut est ap. Dioscor. i. Sprengel. H. R. H. p. 129* N^pcv' pro yalpoy Gaza» 
(SdtTKaipOoy,' oi be yapxat^y, Kal rovro eK rfjs *lybtKfls a Bod. ad Theophr. p. 1022. laudatus, correxit Voce 
KOfiiSerai, "Ecm bk (fikoiUbes, tnfKafiiyov Xeiritrfiari eoiKos, * 'Sfjpis caret H. Stepb. Tbes. Nicand.Tbe'r. 531. N^y»^ 
Ovfiiuficyoy bia Trjy ehwbiav, Kal fiiyyvfieyoy roTis trKevaff- ^riydyi6y re * weplfipves, " N^cy retinuit Eutecnitts. 
rois Ovfxt&fAaffi, lofeXovy Kal fi^rpay etrreyvwfiivriv vnodv' Cum Gorraeo Bodseus p. 46. e Dioscor. loco vexatissimo 
fiiaMy,) Pro eo ap. P. .£gin. y&ffKaijiBoy, uecnon Xd« i. 8. de nardo montana ioterpretatur ; ego vero de nerio 
fca^Boy, vii. 22. Idem esse putatur y&prri ap. Theophr. Dioscor. iii. (iv.) 82. \Nripioy, oi b^ pobobd<^yti, ol H 
JH. P* ix. 7,, et sericatum (serichatum) ap. Plin. xii. 21.: ' pobdbeybpoy, ddfivos yytitpifios,] Plinii xvi. 33. cujus cum 
id enim ex Arabia advehi ait, et in unguenta addi ab ruta conjuncti vires theriacae memorantur." Schneider, 
aliquibus/' H. St. *' ^gineta in compositione cypbi vii. Plinii locus est hie. " Harum generi non decidunt : ole«, 
22. corticem piceae aut alterius arboris inquit, scribitur- lauro, palmae, myrto, cupresso, piuis, ederae, rhodo- 
que XdKafpOoy, ^tm bk ^Xoios vlrvos rj rcvos bivbpov. £ dendro, eX (quamvis berba dicatur) sabinae. Rhododen- 
quibus, si modo loco <:itato Xdra^^oi^ legatur, avrl rov dron, ut nomine apparet, a Graecis venit. Alii Neriop 
yapKa<i>Ooy, quale sit aroma veteribus non constitisse con- vocarunt, alii liiododapbnen." Nerium cum ruta coq- 
atat Hoc tantum, coiticem fuisse, conciudi potest, jungit Plinius, xxiv. 53. " Rhododendros ne nomen 
Doctiores tegname narcaphthum putant, quorum nec quidem apud nos invenit Latinuni ; rhododaphnen vo- 
damno, nec probo opinionem : igni injectum non insua- cant aut nerium. Mirum folia ejus quadrupedum vena- 
Yem emittit halitum. Ceterum tegname. non aliud sonare num esse, homini vero contra serpentes praesidium, ruta 
▼tdetur, quam tbymiama, Lat. suffimentum. Hujus addita e vino pota. Pecus etiam, et caprae, si aquam. 
€nim corticis est frequentissimus in suffitu usus. Nihil biberint, in qua folia ea maduerint, mori dicuntur/' 
miri, si novum sibi ex usu viudicarit nomen, quod est Sprengelius 'H. R. H. p. l63.: N^pi^v, Nerium Qlean- 
tbymiama (pro quo posteri corrupte tegname dixerunt). der, Rosae laureae nomine describit Apul. Metam. iv. p. 
l^arcaphthi non meminit Plin., nisi quis velit esse sari- 64/' Teste Dioscoridis Appendicis auctore ad 1. iii. 84.» 
chatum, quod non describit." J. Bod. ad Theophr. p. "Siipioy aliqui vocant beX^lyioy : 01 bk yffpwy, oi bk * t^if- 
1035. Myristica moschata : Caesalpinus ii. 49. credit pidbetoy, ol bk * trii^aaybpoy, oi bk * Kp6yioy. CkeXflyun^ 
Dioscor. ydtTKn^oy esse corticem externum hujus fruc- Sprengdio H. R. H. p. 177. est Delphinium consolida. 
tus.'' Sprengel. H. R. H. p. 192. " Nape, forsan Nii^- Est quoque yj7pcoK nomen herbae sabinae, teste Apul. c. 
A'a^s, cortex extemus nucis Moschatae, Augl. mace.'^ 85. : '* Graeci earn nerion (forte ab inventore hoc nomen 
^. Stackh. 1. c. Glossas latr. MSS. e Cod. Reg. 190. et adepta) dicunt, alii brathy, alii barython, Itali heibam 
1843. ap. Du-Cang. in Gloss. Gr. : Nd^ica^ov (M^ra^- sabinam atque savinam, alii sabinam cupressum." ''Ne- 
Ooy)' elbos iipw/MTos *lybiKov, ** N<ipri|, i|s, fi, Narta, a rion," inquit Scbneiderus ad Nicandri Ther. p. 249*« 
Theophr. H. PI. ix. 7. numeratur inter ea, quibus els ra *' sabinam ab aliis vocatam annotavit Plin. xvi. 20." Imo 
iLpttfiara ypQyrait s. quae trapafdaytAKJty (wapafAtyyvovtrty) Plinius, cujus verba supra laudavimus, ibi loquitur non 
(Eis ra fivpa. Putatur esse rh ydpKaf^doy Dioscoridis." de sabina, sed de rhododendro. Plinii locum male intel- 
H. St. Quid sit (Ndpn?) ignoro : Nec Plioius ejus tectum errandi occasionem praebuisse Apuleio, qui sabi- 
meminit xiii. 2., ubi locum bunc exscribere videtur. nam nerion vocari tradit. Bod. ad Theophr. p. 374* 
Sarichatum quid sit, ignoro. Puto scripsisse Theophr. censet. Sed Apuleium non errasse sic scribentem, satis 
vdpKoipQoy, Hoc in aromatibus et suffumigiis locuin patet e Poeta veteri de Viribus Herbarum c. 8. de Sabina : 
faabuit. Proximeque ad vulgatam lectionem accedit." T))v fiordyriy ravrriy voXviityvfws eHoero Nelpcs, Alyinmm 
J. Bod. ad Theophr. p. 1032. " Ndjuriy forsan praepara- ya/i^r rrpoKa&rifieyos ijbk Kavwfiov, '£{ iLperfjs kya vpHroy 
tio diversa y&pbov," J. Stackbous. ad Theophr. Gloss, hpti/iepiwy depawevvas. Rentorfius in nota per nomen 
p. 470. Neipcf intelligit Neptuoum. Sed nullum alium affert 16» 

NAIPON. cum, in quo Deus ille sic vocatur. Scbneiderus io 

NaTpov, ov, ro, Naerum : a Theophr. H. P. ix. 7. Lex. de ^gyptiorum quodam Rege accepit: recte, nos- 
numeratur inter ea, quibus utuntur els ra api^/iara, s. tra quidem sententia. Quibus Graeca hujus nominis 
quas wapafxtyyvovaiy els ra /nvpa, odoraraenta s. aromata, originatio placeat, ii forsan id a v. yrfpos, humidus, deriva- 
quae immiscent unguentis. At Nacpcu Hesych. affert pro bunt, ut N^piv, Neptunum^ Deum marinum inteUigant' 



' ^ Eo comportatnr et sericbatmn ft * gabalinm, qnae intra 8e consnmnnt Arabes, nostro orbi tantain nominibns cognfla, ted 
cum cinnamo casiaaue nascentia. PtTveiiit tameo aliqnando serichatum, et io ungnenu additar ab aliquibus. Pematatur in 
libras z. vi.'' Pliii. 1. c. Cf. 1. xiii. ^, Sericbatntn qnidaiu esse conjee tan tiir nostrum Beniyiuum, Gabalium vero Capburam. Alii 
Sericatum Santalnro flavum, a serici cmdi colore : Cabaliiim vero Benivinnm." Dalecamp. 

* Ubi Panlus habet * <rairis, vel ut C. Gesner ad Diosc. Parabil. p. 851. landat laarig, Utrumque nomen est vitiosum, et cor- 
rigendum cax)uri( i. e. CoXajcTTif.'* Schneider, ad Nicandri Alex. 403. Voce • ffaxxTrtf augeri possunt Lexica. 

^ Placet botanicis exercitatissimis Nicandri riptv, rhododendrum esse, credo quod Dioscorides prKscribat, adversns serpentoni 
veoena cum nita. Dioscoridis sententiam confirmat Plin. xxiv. 11. Contra Galenas de Simpl. vii. homint etiam venenum scribit: 

Vi^tov n foioia^frif Ytvftfxo( (i»irao>iv 9a/ucMf* i^wOtv fxh rov awfjiMTo; it xaran'Kaa-9uny iia^^rixrig l<rrl ivfafMmg, tiaw ii Xufx^ftjOfxhn o\i9^to; ri 
xeu'2f|Xi|T^io(, odx ^vdpwirM; /ui6>er, aXXm %a'i to?; wXu'c-roi; rah* fiocxni^arwy, Eadem fere repetit infra litcra ^. Cetenim Dioscor. et Giale* 
num conciliare doctiores student, ac dicunt, quod hominibus sanis venenum est, id ipsum a serpente de morsis remedio esse ; sunt enim 
▼enena plernmque aliorum venenorum &\t(i^pfju$%a, Sed liceat tantorum vironim pace dicere, quod anguror ; vocuni vicinitate de- 
ceptnm dico Dioscoridem. Niipt;, Nicandro planta a rhododendro mnltnm diversa, nec alia quam -nardus montana. Dioscor. i. 8.: 
*H I4 jffivVj fafiogy yutMUfjLhn il 6x6 Ttvwr xal duXaiuTif xal vnpt;. Narduni moatanam ad versus venenatamm bestiarum ictus, morsusqae 
valere, nemo in dubium facile vocabit. Vnfioy itaque et vrift; plantse diversae." Bod. ad Theophr. p. 46. Apud Nimndnim Ther. 
neridos fit mentio, sed an intelligat montanam nardum, an rhododendrum, in dubium vocari potest. Cur dnbiteiit intelligi an deb^t 
rhododendron, fiicit Dioscor., qui Alex. i. 1. pncscri bit ad versus niorsns venehatos rhododendnun : Nap^o; KiXTtxii, x<^^f*o% ^f^naoc 
X^fou Im^wvn, ?npi«y rov xa\ovfjLhov foioihi^ov aT^oj, irfna-iov x^^^f* "Rhododendri florem a Dioscoride adversus venenatorum morsfis 

Srvscribi iv. 82. negari non potest. 8ed non sequitur, y^ftn et rnftf eandem esse plantam ; nec unqnam putarim, plants lethalis 
ores a Nicaudro adversus venena prvscriptos esse.'' Idem p. 1012. 

♦ ** Hesych. : N»ip»«* fjMfaOov Oafxi9t : Nieand. Ther. 581. : Vnf^ij ««ry«y(ov rt, Quare Vvfic legendum : Dioscorides, vnftof" Toupii 
Emendd. t. iv. p. 70. Pro fxafaOw Albertius reponi vult fxn^Q^v, e Dioscor. iii. 81, 83. qui contra venenatorum niorsus id auxiliari 
didt. An legendum finfdB^ov^ Bap«9pr enim, teste Dioscor. i. 104., nomen est herbs sabinse, qos^ Apuleio te^te, Jnfior vocabatnr* 
At de baratliri virtote contra venenatorum morsns nihil unquam legimus. 

^ Niipey moy ap. Lycophr. (896. h tnfoXt tAvyns) Grammatici exponunt rh xaTXsr xal %M$vyfof. £t ap. Galen, in Lex. Ti 
• vnfvlts. Inde rccentiaribni Grsds nf^ pro iqw, St not alibi. Auctor retaa Artb TtteriBwie cap. DUiiy. mytv vocat, M 



CGCXxxhr 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OByiARUM. 



Hes. est Hreavos, Oceanus: et Hyev/Sat, eidem 
^eavlhai, Oceanids, Oceani prpies. *tlyiytov vero, idem 
esse dicit itdXaioy, Vetus. Sic Suidae etiani *{lyiytoi 
(necnon V,yeylbai) sunt xoXaco^, Vetusti, Prisci: ab 
Ogeno quodam, quern "Ilyevov dicit fuisse &p^a7oy Beoy, 
antiquum deum. Oceanum vero antiquissimum esse 
Horn. (II. J. 201. 246.) docet, vocans eum Sedy yiyetrty, 
deorum originem.'' H. St. Steph. Byz. : "llyevos, apx^'o^ 
Oeos, Sdey *ily€ylbai koI 'ftyeviot iLpx^loi. Wap6iyio$ 6 
^Kaevs Ai^Xy* "Ofiyvfx* cyw Trfivy rc Kal *lly€v/ij« Irvyos 
4hup. " H. I. ita legendum (pro vulg. hi\Kw(rvyi^) existi- 
mat Salmas. [ut et L. Holsten.] Aliter tamen invenit 
Salm. in MSS. et nos etiam in Vossiano." Berkel. Salm. 
ad Solin. p. 591* sdio modo legit : Zi/v roi kyit Trfivs re 
K. "H. 2. V. '* 'llyci'/iy 2ri;{ est ^eaylytj, tly^jy utyiyos, 
unde iayiyioi et utyeylbai. £t fortassean ita scribendum 
ap. Pherecydem, *ilyiya — *ilyiyov. Sed **fiyrjy6s pro 
•llyi)v, ut fi&pTvpos pro fi&prvp. Quod est lonicum et 
^olicum. Profecto *ily rjy, et 'llyiyvos, et 'fty^vos dice- 
batur." Salm. " Origenes c. Cels. vi. p. 303. ap. Phe- 
recydem reperiri dicit narrationem aliquam de exercitu 
contra alium exercitum iu acie coUocato, quorum alteri 
Kp6yos praesit, alteri * *O0(orevf, ita ut uterque altcrum 
provocet ac acmuletur. Hos narrabat Pherecydes pac- 
tionem inter se fecisse, ut, utri eorum in Ogenum inci- 
disset, hi pro victis haberentur, qui vero illos expulis- 
sent, ii coeluro tenerent. His Origenis non minus quam 
Max. Tyrii verbis (Diss. 10. 4.) lucem aflfert Clem. 
Alex. Strom, vi. p. 741. (ubi Pherecydem dicit sua sum- 
sisse ex Hom. II. tr. 483. et 606.) : ^epeicvbris 6 Ivpcos 
X^yct* * Zas TOici dtdpos /liya rc Kal KaXoy, Kal ey avr^ 
ifOiKfWet yT)v Kal 'fty^FOV, Kal ra Uto^vov hw^ara. Hoc 
pallium s. tj^apos ap. eundem Clem, dicit ur Pherecydes 
collocasse in alata quercu : T« iffriy fi virovTepos bpvs Kal 
r6 lir a{try veiroiKiXfieyoy <p6.pos ; xdvra oaa ^epcK^bris AX- 
Xfiyoprfdas cOeoXoyrjffeVf Xa/3wv Atto rfis tov Xa/i trpo^pifreias 
r^v vir66€(Tiy. Igitur haec omnia allegorice explicanda 
esse, ipse Clemens testatur. Sed quomodo explicari 
possint, de eo dissentiunt viri docti, quorum variorum 
varias interpretationes attulit Heinius p. 330. Mihi fateor 
unice placere eorum explicationem, qui per pallium exj 
teusum significari putant, materiam antea conglobatam 
tandem a Jove extensam fuisse, h. e. coelum factum esse, 
ita ut plana sub coelo existeret superficies, quam deinde 
divideret in terram continentem et aquas sive Oceanum. 
Hanc enim esse vim verborum 'Hyfivos et 'fty^vov butfiara, 
neque cum Heinio p. 330. intelligi debere Gehennam, e 
libris Mosis desumtam, satis perspici potest ex Hesycbio, 
et ex iis, quae Salmasius p. 842. c. atque Bochartus p. 
708. ea de re disputarunt." Sturzii Comment, de Phe- 
recyde p. 51. Tzetzes ad Lycophr. 231.: Kal bi^ 6 
TlaXalfiwy 6 * fipe^poKToyos bipKcrai Kal fiXihrei rr/v ypn7ay 
avyKOiToy tov 'fty^vov Kal ^iUceayovy flroi rj)v TiyGi/v, tovt 
itrri rrjy daXafftray, rify TiTtjyiba Ttjv ovtray /it ay Twy Ti- 
T&yuy rwy naibwy Ovpayov Kal Vfjs, Kal significat id 
est, ut saepe ; nam Ayeyos, vel, ut Pherecydes, wyijfyos, 
vel, ut Hesych., wy^vj est i. q. Oceanus." Muller. 
"MOPOX0O2, ov, 0, 

Morochthus : lapis quidani JEg., alio nomine dictus 
yaXa{/as et XevKoypaipls, Eo utuntur linteones vpos Xei/- 
Kwtriy T^y Ifjiariwy, ad dealbandas vestcs, teste Dioscor. 



(v. 152.) ut Galenus quoque eo nti scribit rovs &TtX»^ 
yovyras ras 6d6yas. Ap. eund. Gal. legit ur et fi6poios pio 
eodero, Simpl. Medic, ix. (p. 255.) ubi agit ircpc tov ^xiff' 
TOV, Ibi enim tradit Mg. lapidem a quibusdam fiopofyv 
nominari, ab aliis XevKoypaj^iba." H. St. *< Galaxiam 
Plin. xxxvii. 10. cum Galactite confudit : XevKoypa^lba 
vero herbam esse falso opinatus est, xxvii. 11., cui vires 
easdem tribuit, quas huic lapidi Dioscor. Porro huae 
XevKoypai^lba iccirco dictum refert Aetius, quod cum 
subviridis appareat, si ad cotem alfricetur, aut ad aspe- 
rius pallium, locnm inalbat. Id ipsum voluit Piin. 
xxxvii. 10., Meroctes porracca, lacte sudat, quo loco 
fortasse Morochthus rectius legas." Saracen. Pro Me- 
roctes Harduinus e Codd. Reg. 2. Colb. 3. et Indice 
* Morochitb reposuit. 

" 2ATOEIP02. (ov, 4,) 
Sappliirus, gemma, quam Dionys. P. (1104.) ypv<niw 
et Kvayfly simul appellavit: Flairt; b* ev ith-pifaty M 
(pXifies wbiyovai Xpvaelris Kvayffs re jcaXi)v irXaira aaitt^U 
poio. V. Dioscor. (v. 157.) AfFertur e Gregor. Naz., 
inrep XlBoy traxfeipoy avyaaQkvres" H. St. ** Hodie 
Lapis Lazuli dicitur. V. Plin. xxxvii. p. Ita dictus est, 
vel ob formositatem suam (nam "TSrtt^ pulcer ■ dicitur 
Hebraeis), vel a Sapphir, insula Arabici sinus, in qua 
eruebantur sapphiri.'' Schleusner. Lex. N. T. Stepb. 
Byz. : ♦ Zair^(p<Vi7, vi/cros ky Tf 'Apafii^ koXtt^' Ik Tavrrfg 
6 ld7r<l>€ipo% XiOos. (Notanda est veteris libri scriptural 
<riifi(^eipos.) «* Nisi forte insula iMirtptiplyr^ a sapphiro, 
quae inde advehebatur," G. J. Voss. Etym. hr L. Vide 
Salm. in Solin. p. 763. Sed Schol. Apollon. R. ii. 395. 
Sapires appellatos tradit a lapide Sapirite, qui apud eos 
provenit: lAxetpcs' JiQyoi ^KvOtKoy, ovrta xXtidey bia r© 
iroXXrfy trap* ainoU yiycaSai r^v lairetp/nyv XiQoy, Scholb 
Par. habent ♦ lAxeiplKriy. " Scribendum puto ♦ lair^t- 
p7nv, nisi praeferas Toy * lair<l>€ipiTriy,'* Schiefer. Nostra 
quidem senteutia, lectio oaneiptrriy non est solicitaoda : 
Schol. enim innuere videtur vetustam simul et veram 
vocis irain^€ipos scripturam esse tr&Teipos, unde Zaxeiper, 
gens Scythica, ap. quam lapis ille provenit. Etymolo* 
gus vero p. 7O8. 16*., contra, nom. vairf^tpos e non. 
Idirecpes traxit : Sdjretpes* hriSeToy, fi ciSeia^ laireip. 
riapa ^e tovto yevMai Kal 6 XoTr^ipos XiSom Xf/erac. 
Adj. *^7r<i>eipivos, ut et adj. Ifiapaybiyos, notante Bois- 
sonadio in MSS., legitur in Theodor. Prodrom. Notice 
des MSS. t. viii. p. 121. Sic Lat. Sapphirinus, Pfio. 
xxxvii. 9. 

Teste Marbodeo c. 6., Hie quoque *Syrtites lapis 1 
plerisque vocatur. Quod circa Syrtes Libycis permiitss 
arenis, Fluctibus expulsus, fervente frcto reperitvr. 
Plin. xxxvii. 67. : ** *Syrtides (gemmae) in littAre SyTliam, 
jam quidem et in Lucania inveniuntur, e melleo colore 
croco refulgeutes ; intus autem Stellas contineot langoi- 
das." Cf. Isidor. Origg. xvi. 13., et Solin. c. 2., ubt 
legitur Syrtites. Harduinus Syrtides e MSS. edidit. la 
Indice tamen est Syrtitis. Ap. Plin. in antique Codice 
Syrtides, vulgo Syrtitae, sed idem est frvprirqs et trvprh^ 
ut Xv^yiTr^s et Xv^vis. Nam Lychnides dicuntur et 
Lychnitae. • KoxX/riyi et ♦ KoyXls^ Cochlides, gemmae. 
Hoc etiam in aliis, ut * Aev<car?/s et Xevicas, •E/i/3dTif5 et 
kfxf^as Ififidbot, Syrtites gemma non recte dicatur, bed 
Syrtis, syrlidis, 7; Ii/pru : 6 lAfpTiTi)s XiOos" Salm. in 
Solin. p. 64. b. 



mon'^ifjim; ro viVpov eruv t» mp^." Salm. iu Solin. p. 916. d. ** Epiphanii verba, quia in editione Cercoetii mntila et cormpta habeotni, 

hie poiiam at legi debeilt : Kal & * Ht^wyictyo; 'zixoof^ la-n tuI ir^n a^i^a X^'^'F'f'^^f j<fi^; xat aTtk^v, Ka\t7<rQai ii ddroi Nfcctryiavoy Xiyav- 
aiVj ttrovy ^/txcrtavoy iui Toiavr^i airiaf on ^fotrl tKaicn N/pa/ya, tWovr A3,a»Tiavov jv <r%tuiai ya'k'Mii NixafiyoT;, ruu in rov iov Tw XP*^ x^vfmjttr- 
Oeu ri fXaioy, xal i% rovrov T^y w/rpay «0Ti^0|uityf|v vtfKraoTiDwg i^ayBtl'v ttT XC**?* 'AXXo» ii Hipmct riyu rtxyimv rwv vaXatwv ^'giva^xuh 
ttrovf Xifloygyov jfxi/pay to AyayxaioraToy rov a-fxafayhv, Ubi Kimoovoii; est limpidator lapidum, qui uitentes atque tincimg facit lapidea. 
Genus smaragdi pretiosissimura et excellentissimum, h. e. quod ille vocat to nyayxatoraroy rov o-fMifayiov, NeroniaiHim dictum est, noa 
« Nerone Imperatore, nec enim ignoratum Plinio fuisset, sed a Neronc aliqno artifice gemmario. [Scripsit tamen Plinins Neronem 
Imp. gladiatorum pngnas spectasse smaragdo.] Quid si traxit iionien ab aqueo spleudore, qnod tralucidnm sit ac liquidissimom ? 
Grapci non solum infimac statu, »cd etiam antiquioris ynpoy et * vi^oy aquam vocarunt. Et * Hf^irt locus est aquis irriguus. Inde * Nf- 
fi«yto( Xido;, quern alii * Nfpwyiay^y dixere quasi e Nerone. Epiplianius : Kal fxb Vicvuyiayoc irix^o; tiu tlin tr^oifa x>M^^an, ^tu^n; xal artX' 
fivn. Plinius de optimo smaragdo : Ad crassitudinem sui facilitate translucida, quod etiam in aquis nos juvat. Ut utsit, nec a Nerooe 
Imperatore, nec a Domitiano potest nomen habuisse. Nam Pliniu5, ut proximus eorum setati, mentionem ejus fecisset. Atqu 
apud recentiores tantuni hiijus mentio invenitur. Ad illam certe Neronianam smaragdum allusit auctor disticbi, qood io saecnlirai 
Constantini factum est : Salurni aurea sxcla quis requirat ? Hsc sunt geuimea, sed Neroniana. Haec sunt gemmea sspcola looge 
ntique aureis anteferenda. Sed e qua gemma facta? £ Neroniana. Ita excellentissimum smaragdum appellaruut. Epipfaaoios; 'O 
^y vpwTo; h 'lo'jiaia iray'j ioixai; t2 Nf^wytayJ.Figurate voluit ille dicere Constaotiui tempora Neronianis esse simifia, quod nxoremet 
Datum occidisset. A Nerone igitur artitice'ac lapidum politore nomen iuveujt." Salm. in Solin. p. 777. Cf. p. 142., ubi : *• AiOmi 
• o-^nxTof et • erTiX^Tof vocant ceteri, quos iriyo^oTroiouf Epiphanius." Glossae Labbeanx : iTtx^Swnif colorator, P. Nepphytusf) 
0-i'oy interpretatur • yipoa/Xiyov i. e. aquaticum apium. Quod tamen d^ve^^um est. Sic * yfpox^p ja/u,oy pro cardaniine dixernnt, s. benila, 
i. e. nasturcium aquaticum. Quas voces non intellexit ap. Myrepsum Fuchsius. Nec melius eas iatellexerunt, qui aqiiam nastureii, 
ant aauain apii exponunt. Quod i'xtio<ri'xtyoy antiquis erat| hoc recentioribus Gnecis fnit usoviuiou^ Salm. iu Solin. 898. V. Dc* 
Cangii Gloss. Gr. 



SPICILEOIUM VOCUM PAUCARUM, PRO JEG. HABITARUM. cccxxx? 



''''lAimi, lios, fi, Ti>tv. Cf. Idem ad Od. p. l659, S5.) moAo {iharieetrap 

Gemma qusedam pretiosa, cujus sex genera tradit (v. 782. de Thermodonle), modo x^^^ iiavy^Slov^w 
Diose.v. 160. {AlBos1.a9icis, 6 fUy tis ivrl trfitipayhl^wy, (▼. 1120. de lodis.). Meminit et Orpheus AiB. (264. 
6 icpvinaXk^fifis, ^oiKiif$ <f\4yfiari, 6 hi iiepl^^y, 6 Kal yXa^vpov KOfilvas * iap6\f>ooy oixev "la^iy 'IcpA tit 
KU'iryicLS, dftmepel iccKa-iryitrfiiyos, hi Tis koI biafiiinu ^S]^, fiaKdptty laiverai ^rop, Kal oi Ka(>fa\iai yeAiXaii 
i^(ay biakevKovs icai kirotnCK^iatras, *Atr<piptos Ka\o^fi€voSy itopitrovtriy iipovpas. Id. 606. IloXXa fiky oiy ped */ 
6 bi rif repe/iiyBiStay Xiyerat, KoXatyf ')(puffjiaTi Trpotrifioios' iffriy h^drov ^^fiar* ibktrBai' 'Ev ydp oi b^is 6p6k0y 
Xiyoyrai ok irAyres elyai ^vXaiCTTipia TeptaTtra cai tucvrdKia, * vakwiriy lOinriv idpbid r alfiar6€yra, Kal alyX^evro fid" 
fiffp^ 7epMixro/ieva.) Plin. xxxvii. 8. et 9. ubi et laenrcJ- paybov.)** H. St. Theophr. de Lapid. c. 43. : At fikv 
w^a memorat« [Viret et saepe transiucet iaspis, etiam (^laipopaX) o-^i ftoyoy, oiov to idpbioy, xal fi "latrtru, 
si victa a multis, antiquitatis tameo gloriam retineos. xal 4 loV^cpor aihrj b* iarly dtrwep ^ver6ira<rros : c. 48. 
Plurimce fenint earn gontes: smaragdo shnilem Indi: *H bk ufidpaybos tnrayla, xaddir^ e'iprirai" boicei yap 
Cypres duram glaucoque pingui : Pcrsae aeri similem : ob rfjs *l&ffwibos yiyeadac ^<rl yap evpeSfiyai work KiSnrpf 
id vocatur' Aerizusa. Talis et Caspia est: coerulea, XiSov, ro fiky ijfutrvZfidpaybosJiy, ro iifxitrv bkliatnrii, 
circa Thermodontem amnem : in Phrygia purpurea : in i/s ovttw fjLerajfiefiXrjicvias Airo row Hbaros. Inde 
Cappadocia, ex purpura coerulea) atque non refulgens. " ^latnrdeiy, Jaspidem imitari, Jaspidis colore- esse, 
Amisos Indicae similem mittit. Chalcedon turbidam. Dioscor. v. (154. wrdyXutpos, iatnrl^tay.y H. St. 
Sed minus refert nationes, quam bouitates, distinguere. * 'latriraxaTris, (qua voce, ut et v. *la<nr6yv^, caret 
Optima ergo, quae purpuras quidquam habet ; secunda, Schneideri Lex.) Aetius de Re Med. ii. 37* p* ^4^ ' 
quae rosae ; tertia, quae smaragdi. Singulis autem Graeci Jaspachates, inter jaspidem, qui smaragdo assimilatur, 
nomina ex argumento dedere. Quarta apud eos vocatur et acbaten medius, latnrax&Trfs, ex rfis trftapaybiiovvrjs 
^ Borea, coelo autumnali matutino simiUs : et base erit ctrrly Idanribos, Kal tov axkrov. Plin. xxxvii. 54. : " Mul- 
illa, quae vocatur Aerizusa. Similis est et Sardae, imitata ta et cognomina Achatis ; vocatur enim jaspacbates, 
et viola:}. Non minus multae species reliquae, sed omnes ceracbates, * sardacbates, * baemacbates, * leucachates, 
in vitio cceruleae aut crystallo similes, aut myxis. Item * dendracbates, velut arbuscula insignis, autacbates 
Terebintbizusa improprio, ut arbitror, cognomine, velut (Salm. * stactachates), cum pritur, niyrrham redolens, 
multis ejusdem generis compositagemmis. Quamobrem coralloacbates." Vulgo legebatur passacbates. MSS. 
praestantiores funda clauduntur patentes, nec praeter- Reg. 2. Colb. 3. aliique, psapsacbates. Harduinus jas- 
quam margines auro amplectente. Vitium est et brevis pacbates reposuit. Sed ante Harduinum sic emendarat 
in lis nitor, et longe splendens, et sal, et omnia quae in Salm. in Solin. p. 92. e. monens in Orpbei versibus 
ceteris. Et vitro adulterantur : quod manifestum fit, (modo laudatis) jaspachaten describi. 
cum extra fulgoreni spargnnt, atque non in se continent. * lacnroiraXXtos. Vide infra v. "OraXw. Hoc voca- 
Nec diversae, quas sphragidas vocant, publico gemma- bulum ignorat Scbneideri Lex. 
rum dominio iis tantum dato, quoniam optime signent. KOPAAAION 
Totus vero Oriens pro amuletis traditur gestare earn, quae An ad £g. linguam pertineat, alii viderint. Nobis mi- 
ex iis smaragdo similis est, et per transversum linea alba nime placent quae de ejus etymologia scripsit G. J. Voss. 
media praecingitur, et Granimatias vocatur: quae pluribus, Etym. L. L. " KopdXXiov, Hesycbio XiBos OaXAetntn 
Polygrammos. Licet obiter vanitatem Magicam bic quo> Ipvdpalost [ipvSpot, Salm. Palm. Sed Lex. MS. tuetur 
que coarguere, quoniam banc concionantibus utilem esse ipvOpaJos. Zonaras : Kop6XXtoy Xidos BaXatrenQs.] Lapis 
prodiderunt Est et onycbipuncta, quae Jasponyx vo- marinus rubens : cujus xopaXXlov meminit Arrian. quo* 
catur, ^ et nubem complexa, et nives in summitate. que in IlepiirX^ t^s kpvBpds SaXaatnis. Plin. modo Co* 
Est et stellata rutilis punctis ; est et salem imitata ; et rallium vocat, modo Corallum, modo Curalium. Ab 
veluti fumo infecio, quae Capnias vocatur. Magnitudi- eodem et Corallis ac Coralloac hates inter gemmas nume- 
dinem jaspidis quindecim unciarum vidimus : fomiatam- rantur : xxxvii. 10. Coralloachates guttis aureis sappbiri 
que inde effigiem Neronis tboracatam. Marbodeus c. 5. modo sparsa, qualis copiosissima in Creta, sacra appel- 
Jaspidis esse decem species septemque feruntur. Hie et lata. Et aliquanto post, Coralluacbates, similis corallo 
multorum cognoscitur esse colorum, Et multis nasci aureis guttis distincta : Corallis, minio : gignitur in In- 
perhibetur partibus orbis. Optimus in viridi transluceui* dia et Syene. (Marbudeus c. 2. Hunc quoque Curalio 
tique colore, Et qui plus soleat virtutis habere probatur. similem gerit insula Creta, Cuj.us planicies cbryseb est 
Caste gestatus fugat et febres et hydropem ; Appositus- illita venis : Iste nepae virus fugat, et quod vipera fundit. 
^luejuvatmulieremparturientera, Ettutamentumportanti Solinus c. 5.: Dat Creta, quem Curaliacbaten vocant, 
creditur esse. Nam consecratus gratum facit atque po- curalio similem, sed illitum guttis auro micantibus, et 
tentem, Et, sicut perbibent, phantasmata noxia pellit. scorpionum ictibus resistentem. Kop&XXioy, Dioscor. v^ 
Cujus in argento vis fortior esse probatur. " Pseilus 139. Tbeophanes Nonnus c. 128. 132. 204. Glossae: 
irepl AlButy ^vy&fietity: 'H menris (^litrei KpyaraXXoeibris KopaXXioy' margella. Hinc * KopaXXioirXdtrrriSf 01/, 6, 
cXiyov €TiT€iyofi€yri njv xpocar, Kal aplirrri fity ?; rop^i;- Qui e coralHo fingit figuras, Dorvillii Sicula a Scbneiderti 
povaa, bevripa bk ri * ^eyfiariKoripa * vapdXevKos^ iari laudata in Lex.) Inde verb. KopaXXtito, Corallum imi- 
bi TU Kal iiepoeibfis f dyaariXXei. V. Epiphan. de xii. tor, Coralli modo rubeo." H. St. 

Gemmis c. vi. p. 99. ad calcem Tractatus M. Hilleri de " Kovp&Xiov, 01/, to, Corallium, i. q. KopaXXioy, Cohil- 
Gemmis xii. in pectorali Pontificis Hebr. et Braim. de Hum sen Corallum. Multa de hac gemma Orpbeus ky 
Vestitu Sacerdot. Hebr. ii. c. 19. p. 586. In Apoca- wepl XiBuy, scribens ipsum ex berba quadam marina 
lypsi, ubi quater occurrit, iv. 3., (ubi tamen Eicbborn. verpovoBai : (505. 571. 579. 6OO.) ut et Ovid. Met. y. 
in Comment. Vol. i. p. 157. intelligit jaspidem rubram (iv. 749.) Nunc quoque curoliis eadem natura remansit 
sen potius purpuream), xxi. 1 1. 18. 19« hoc nomine ada- Duritiem tacto capiant ut acre, quodque Viraen in 
mantem gemniarum praestantissimam indicari, non temere a^quore erat, fiat super aequora saxum. Et xv. (416\) — 
judicarunt quidam viri docti, hac maxime ratione ducti, curalium quo primum contigit auras Tempore, durescit: 
quod part im in gem marum recensione xxi. ]8, 19* jaspis mollis fluit berba sub undis. Et Plin. xxxii. 3. ' Cura* 
primo loco nominatus legitur, partim ibidem v. U. epithe- lid fonna est fruticis, color viridis : baccae ejus candidae 
ton KpvffraXXl^wy buic gemmae tribuitur. Accedit usus lo- sub aqua ac molles : exemtae confestim durantur, et 
quendi Alex, interpretum, qui Ezech. xxviii. 13. quidem rubescunt, quasi corna sativa specie atque magnitudine. 
"latTvts pro Hebr. nSltf^ jaspis posuerunt, sed Exod. xxviii. Aiunt tactu protinus lapidescere, si vivat : itaque occu- 
18. eadem voce pro D^iT adamante, et les. liv. 12. pro pari evellique retibus, aut acri fcrramento pnecidi: bac 
*TDTD pyropo usi sunt." Scbleusneri Lex. in N. T.] de causa curalium vocilatum interpret an tur ! probatissl- 
IVlemiuit ejus et Dionys. P. modo fjepocaaav 'iaaviy cog- mum quam maxime rubens et quam ramosissimum*/ 
nominans (v. 724. de Caspiis, ib* ^€p6€ff<ray'iatTwiy*ExBpriy Cur autem congelct et in lapide durescat aere taeto, pro^ 
'EfiTovarjin, Kal &KXois eibuXoitri, Eustath. Ao»:e« yap lixe ibi docet Orpbeus. Ap.Tbeophr. quoque de Lap. (c. 
uXe^UaKOs eJyai ?; XlBos avTj], Kal * anoTpoTnatmKri f^aafik- 67. p. 396* • To yap KovpdXioy' Kai yap tovB* wairep XiBot, 

' Hanc esse, qiiam Turchefiam Nostri vocant, Saliii. in Solin. p. 209. existimat, secutus Agricolam. D^osc. tanif iifi^wv, 

Onychinis distincta punctis; qiiambbrem et composita voce la<rnviv^ a Grapcis vocatur." Uardnin. SaUnat». in Solin. p. 9S» t* 
sic locum r«6ngit : Est et ofiychi (sab. similis) jaspopyxque vocatur. Pnecessit enim, Quae ex his smaragdo similis est. 

NO. II. VOL. 1. 2 U 



ccenxvi 



I^EX. VOCUM PEREOR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



rv fyvSpoy, wept/^ph i\ ws ky piSa, ^i/crac posita: ivaXlov ftaXoKoO ifpXwy y€v6ftevov iuroXiM' 

A ir Ty dcXArry) scriptum est KovpdXiov, ul et ap. rai." Omnes tainen libri, sive pQbUei, aive condhnri^ 
Piooys. P. (1103.) n^yni yap XiOos itnlv ipvdpov kov^ teste Harduino, habent, Emoliit maria. Pliaii mentM 
paXhio, Ap, Plio. vero qujbusdam ih locis legitur Co- satis accurate expressit Marbodeus c. 22. : Et skut seii- 
rallium et Corallum: ut et Auson. (in MoseUa) dicit, bit Metrodonis, maximus auctor, Fulmina, typhooas^ 
Quum viles algas et rubra corallia nudat ^tus. tempestatedque repellit A rate, vel tec to, vel agrp, quo- 
Affertur et verbum KovpaX/&cv pro* ad curalii colorem .cunque geratur. E Plinii autem sententia, inde hctnm 
Yergere : vide supra icopdkXlSeiyJ' H. St. Aretaeus p. nomen, quod in duritiam lapidis verteretur, uti iis fibulae 
97' fin*» Tot" XlBoy top dXos icovpdXiov. " Lapidem feruut contigisse, qui Gorgonis caput inspicerent. Sic 
marioum vocat corallium. At Theophr. 1. c. non lapi^ explicat Harduin. Paulo aliter Eu^tath. ad Dionys. 1. c. : 
dem, sed quasi lapidem appellat, et mox ei calamum In- To KovpaXtoy rod rils ropy6yos aifjiaros dTocrrafac fivSeve- 
didun lapidescentem similem esse natura testatur : Tp6- rat, d^* j^s, ola Kopris oirnys, 4 K^flffu \(df eyeKaSiaey, 
iroy hA Tiya oh nd^pta tovtov ^^aei, ical 6 'lybtxos KdXapoi Et * Fopyia quoque appellatum. Nomen id a Metrodoro 
inroKtd^peyos. Quibus e verbis patet, hunc non esse datum est, si Solino credimus. Oorgonia et Gorgia 
plane lapidem, sed quiddam medium int^ lapides et idem ; illnd a^rd rf^s Fopydvos, hoc awo His Fopyovs : 
plantaS) unde a qnibusdam \tB6ieyipoy fuisse appellatum unde ap. Poetam, — Fopytlri icc^aXi) ietyolo freX^powJ* 
testator Dioscor. v. 139.*' Petit, ad AJ^etaeum p. 251. Salm. in Solin. p. 63. Saraceno in Dioscor. v. 139* est 
l^uidas e S. Basil. Hexaem. Homil. vii. p. 95. : KovpaXtoy Gorgonias* non Gorgonia ; ut Bodaeo ad Theophr. p. 
XX(^ fiiy ktmy ky doXarri}, Tcpos hkpa k^tyeydky, els 420. est Gorgias, non Gorgia. * J ace. Sic corallium 
XlOov OTtjy^orrira fierawiiyyvTai. in Persico mari appellarunt, teste Plin. xxxii. 11. 

KovpiXioy vetustiores Grseci appellaverunt : ita ap. * OLCA, 

Theophr. 1. c. scribitur. De Latinis quoque antiquiores Gemma. Plin. xxxvii. 65. : *' Olca barbari nominis, 
quique : ut Ovid. 1. c. ; sic enim scribendum versus lege e nigro fulvoque, et candido placet." Harduinus : Sic 
ostenditur, non corallum. Plinio 1. c. curaiium est aTro MSS., et Isidorus ipse haec traoscribens xvi. 1. ; in editis 
Tffs KovpdSf quod * ferramento praecidatur' ac veluti male Orca.'' 

tondeatur in mari ; quae iuterpretatio nuUo modo possit * Opbicardelon, gemma. Pltn. xxxvii. 65. : ** Ophi- 
convenire voci xop^Xkioy, ut recentiores id appellarunt.'' cardelon barbari vocant, nigrum colorem binb lineis albis 
Salm. in Solin. p. 63. Cf. Bod. ad Theophr. p. 419., includentibus." Harduinus : " Barbara, ut Plinius pro- 
et Bernard, ad Theoph. Nonni Epit. cap. 128. dit ipse, vox, non originationis Graecae." 

" KiipiiXXioy, (Cod. Ven. Kijp^tov,) Hesych. esse dicit * "OriAAOI. 

wii&pioy, xSptoy, Puellum s. Puellaro, affercns et Kwpa- Hac voce carent Lexica. In Forcellini et Gesneri 
XlffKoy pro fieipdKioy^ KttpaXXioy ei Kop6X\ioy reperiri Thesauris male scribilur, Opalus, &TaXos, Plin. xxxvii. 
dicitur et pro KovpaXtoy s. KopaXkioy, Corallium s. Coral- 21. Plurimum a beryllis differunt opali, smaragdis 
lum. KwpaXXeis, Hes. auctore, ap. Siculos sunt ol iiya- tamen cedentes. India sola et horom est mater. 
X^oyres to KovpaXtoy, qui curaiium legunt." H. St. He- Atque in pretiosissimarum gemmarum gloria compo- 
sychii glossam sic edidit Albertius : KupaWe'is' ol iiya- siti, maxime inenarrabilem diflicultatem dederunt. Est 
Xiyoyres to Kovp^iKtoy, waph ^KeXots, At in Cod. Ven. enim in iis carbunculi tenuior ignis, est amethysti 
€ fulgens purpura, est smaragdi virens mare^ et cuncta 

legitur, KopaXXtis, o.— ir lucX/os. An irepl liKeXlav, pariter incredibili mixtura lucentia." Sect. 22. Hanc 
circum littoral" N. Schow. Certe, Dioscor. v. 139. gemmam propter eximiam gratiam plerique appelbvere 
teste, ebplnKCTax irXeioToy ky rf kotq Ivpaxoinras cLKputTfiplf * Paederota. Sunt et qui privatum genus ejus faciunt, 
Tf KaXovpiyf Tlaxvyf* Cf. Plin. 1. c. Ap. Theocritum * Sangenonque ah Indis vocari dicunt. Traduotor nasct 
Kwpti Donee per ta fiiya pro Kopti legitui;. et in .£gypto, et in Arabia, et vilissimi in Ponfo. Item 

^ 'KyTticaQks, Corallii species. Gemma. Dioscor. v. in Galatia, ac Thaso, et Cypro. Quippe opali gratiam 
140. : Kac TO KoXovfieyoy Ik ityTinad^s, Kop6XXioy olr/Tioy habet ; sed mollius nitet, raro non scaber. Summa co- 
{nr6Lpx€ty, eibiKriy €\oy ita^&y itnt bk rp fikv -xp^q, fiiXay, loris ex acre et purpura constat : viriditas smaragdi deesf. 
htyhplSioy hk Kat avrb, Ka\ o^&oes fcdXXov. avyapty Constatque meUor ille, ciyus fulgor vini colore fuscatar, 
Ix^c rj)v aM^y KopaXXi^. Plin. xxxvii. 54. Anti- quam qui diluitur aqua." Isidor. Origg. xvi. 12.: '<No- 
pathes nigra non translucet. Experimentum ejus si co- men habet ex patria ; sola enim eum parturit India.' 
quatur in lacte : facit enim hoc myrrhae simile immissa. Sed de causa nominis quod ait, verisimilius esset, si locos 
Earn contra effascinationes auxiliari Magi volunt.'' " 'Av- ejus nominis esset in India, notante Voss. £tym. L. L. 
rtwaOks Graeci vocant, quidquid adversus effascinationes, Cf. Salm. in Solin. p. 399. e. Hinc 
incantationes, et amoris faciendi artes magicas potenter •* 'OrrdXtos, o. Male ap. Voss. 1. c. Xhr^Xwy, ut et 
^t efficax. Idem ^yrtwaOcs, quod aX€^t<i>apfAaKoy. Hinc ap. Salm. in Solin. p. 399* c*9 qui lamen p. 92. f. meliora 
ahtipathes gemma PUnio, quae contra effascinationes docuerat : ** *OirA\Xtos dicitur Orpheo, qnem PUnius et 
auxUiari putabatur. Et ayrtxaOh, corallii genus, ab alii Opallu(n." Sic scribunt Morellus in Thes. Or; Pros- 
eodem effectu dictum. Hebenum quoque ^yTtxaOii qui- od. et Schneiderus in Lex. AtOuca p. 390. ed. Her- 
dam appellarunt. Moly illud uominatissimum, quo Mer- manni : ^tjfil bi roc Tiprrcty xal oxaXXtoy oifpavdayas *Ay- 
curius Ulyssem munivit adversus Circes effascinationes, Xaoy^ l/ieprov Tipeya xfH$a xatbos e^oyra. Orpheus nempe 
itmirades proprie vocatum est. Suidas * ayrixddtoy vo- ad opaili nomen xatbipws respexit: v. PUn. 1. c. Quid- 
cat." Salm. in Solin. p. 66 l.d. Ctesias ap. Stobaeum quid eximia aliqua gratia commendabatur, Graeci x-ai^- 
Serm. de Morbis : "Opos lerTt Tfjs Mvatas ILHOpas KaXovfie- pwra dixere. Ilaibipws, xals iptas, i. e. Puer seque venu»- 
f^oy, yeyydrai b^ ky avTf XWos ayrtxadns xpoffoyofia^ofAe- tus et amabilis, ut amor ipse, Salm. in Solin. p. 399. c. 
vos, OS KaXXioTa xot€t xpos dX^ovs Kai X^pajs bt oiyov rpi- * ^lavxoxaXXtos, 6. " Jaspopallius, Jaspis opallio si- 
fi6pLeyos, Kal To'is Tdcrxot/ertv ixtTtOepeyos. milis, aut Opallius jaspidi. Epiphanius de dnodecim 

* Gorgonia; Corallii nom. Plin. xxxvii. 59. : *' Gor- Gemmis : Kal &\Xos 'laaxox&XXtos KoXovueyosy opjotot % 
gonia nihil aliud est quam corallium : nominis causa, x'^'^^ V ^*pp^ OaXdaaris. Vitiosc legitur, Kal aXXos tatrxis 
quod in duritiem lapidis mutatur : emoliit maria ; ful- 6 xaXatbs KaXovfieyos, Egregius interpres, et commenta- 
minibus et typhoni resistere affirmant. * Ganiaeam ea- tor locum esse corruptum, vel inde advertere debuerat, 
dem vanitate inimicorum poenas efficere promittunt. quod tacrxts in sequiore genere semper enuntiatur Epi- 
CVGoniaram Index. MSS. h. 1. discrepant.' Reg. 2. phanio. Vitia opaili dicit esse Plinius, si color in florem 
Goniem. Colb. 3. Gonim. Editi libri vulgo Genianen." heliotropii exeat, aut crystallum, aut grandinem. 'lav 
Harduin.) «Salm. in Solin. p. 63. d. locum sic emendat : xoxaXXtoy vocatum ait Epiphanius, qui nivi aut spumae 
Mutatur e molli marina. Gorgonia ideo sic vocatur, similis est, quae opali vitiosi notas sunt, ut scabritia, et 
quod e molli marina dura fit et lapidea extra mare sal." Salm. in Solin. p. 92. 

. * Kot/^xtoy et xopaxxiov, GraBci vocant panram xopny. Popae maxime et imagnncnlae, qoibos ladit puerilis »tas, ita vocantur. He- 

gch. : ^y^;* xot/p-iXioy, rvfAj^n • x<t/xoxnpo;. KovpaXta qooqoe dicontur Luciano, [Apo(og. pro Merc. cond. c. 2. obi vide Interpretef.] 
iooi Cbrys. in Rliodiaca [p. 647. Reisk. j, 'O/xotu;; iHon tou; A^ipiavrag^ wWip ol rag xo^( ravra^ tSvaOfxtfoi ToTip mnaif, Hesych. TmyM* 
xot/paXXM. Vitiose pro yi\yia» Idem : Ti^yta* xiit»j, ffirodat, luvfaXia, Grsci proprie yixynt focant minutas merces omne genos, qiia» 
muiToiruXat circumfefunt. Kovpaxxiov igitur et xc^Wtoy idem. Parva nempe paella, Dfc alia ratione moti recentiores, qnod veteribn 
erat xoi/piXiof, dixere xopaXXwy. Gratematici ; xa il >wugaXio» toD rJi; r«fyo»of mfAarof Ano^Tufni ^uffivirai, of ' Jfe oI» •l^ff n M>Stri: 
^B^ hiita9iva»" Salm. in Solin. p. 69. 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO iEG. HABITARUM. 



cooxxxrii 



* X£PNITH2, 0, genus rhaphani, Diod. S. (i. 64. de Pyramidibus loqnens, 

\<0of , Chernitcs. Theophr. de Lapid. c. 15: Kal dts d 'E/iriyiyfHiKTai eirl rfis fxet^oyos ro irX^Oos ruv iiyaku^ 
|y AiyvTrry wepl Qtj^s * AXa^aarpinis' Koi yap ovros fiiyas Oivnav yprifjLartJv &s eis Xd-^^ava Kal trvp/ialav Tois cpydraa.) 
TifAreraf Kal 6 Tf iXii^vri Sfioios, 6 XepWriyj KoXoijfJieyos, J. Poll. (i. 247. Kai wapa *Hpob^^ hk, ethos pai^vlbos, 
«v ^ iri^Xy (al. iriirXf) i^avl Kai Aapelov KeJirBai' Kal 6 FIw- mtpfmla) necnoD e Plin. (xxxvi. 17.) confirmatur : qaum 
pos 6^oios Tf ^(pwfiaTi, Kal ry TVKvdrriTi Haplt^, jijy hk tamen ap. Herod, (ii. 125.) is trypfialriy xal Kpofifiva red- 
Ktrvf^oTf^ra fiSvoy ixwy rov Uwpov* bi6 Kal ey tois (ntovha^o- datuf, in apio et caepis, (imo ervpfiairj h. 1. succus rapha- 
fiiyois oiKiifiatny, &<nr€p hia^tjfia ridiaviy aWoy ol Atyvx- noruui ad ventrem purgandum, raphani, ut recte judicat 
not. Plin. xxxii. 28. " Mitior est seryandis corporibus, . Wesseling.) : ut videlicet Hes. lvpfji(oy esse ail Xaxay6y ri 
Dec absumendis Cbernites : ebori similiimusy in quo eeXiyf ioiKos, in v. 1. avpviti* £x eodem alioqui affertur 
Darium conditum feruut.'^ etiam, avpfialt^ hiifiii<TavT€% n)v KoCKlify^ (ii. 88.) Quin- 

♦ CHOLAN. etiam IvpfiatSeiy ex eo affertur de purgantibus ventrem, 

Plin. xxxvii. 18. " Juba est auctor, smaragdum, quern (ii. 77.) Habetur et Tvpuiatrfxos, necnon Ivpfietrfios, in v. I. 
Cholan vocant in Arabia, sdificiorum ornamentis includi, quae meudose scribi viaentur." H. St. iEiian. H. A. v. 
et lapidem, quem Alabastriten ^yptii vocant." Ita 46. de canibus : Aiyoyrai Kal oray beuyrai r>)y yacrr^a 
MSS. omnes, teste Harduino, qui addit : " Nec tamen cKaripay Kevwtrai, woay nya iadUiv, Kal to ftiy ti Tfjs Tpo^ 
Arabica vox ca est, neque Graeca." " XoXo^, vel x^Mt ro eiriwoXd^oy kyefieiy, ra hk irepiTTo, KaTwBev cKKplyeoBat 
genus smaragdi fellei coloris. Libri quidem habent cho- dirraJs (f^aaiy eyrevOey koI r6 avpfiai^ety AiyiJirrtoi 
Ian. Frustra est, quod cbloeron, aut cbloron scribendum yoirac fjiadeiy. V. Foes. (Econ. Hippocr. Phot. Suid. ct 
existimant. Nam hoc proprium omnium smaragdorum.'' Etym. M. p. 736, 32. : Ivpfuiia (trvpfialay to Ka&apTiKoy iC 
Saim. in Solin. p. 140. e. eiienay Kal KotXlas, Kal trvpfiaicleiy, to KcyovoBai, Kal "Lvp* 

•*21fPMAIA fialav (*Tvpfiaiay) fiXiirun', AvrJ tov vavTi&y, Verba 

Dicta est a quibusdam rhaphanus, quod concitando Ivpfxalay pXiiruty, (quae in Phavorino quoque et Pbotio 
Tomitui esset idonea. Similiter et cibi quoddam ge- leguntur,) e vetere Comico depromta sunt, notante Piers, 
nus, quod vetercs ex adipe et mellc concinnabant. ad Moer. p. 351. Sic dicitur, Kpo/i/ii/a /3X^7r€iy. Galen. : 
Est et potio e sale et aqua mistis, apta ventri purgando. li/p/ia/a* if ficTplws yiyofiiyri TQy irepl Trjy yatrripa KdOaptns^ 
Hmc Gorr. a quo etiam l,vpfxdifffi6s a veteribus appellata Erotian. : *Airo vvpfiaiir^ov' trvpfiaia XiycTai fj iwifi^Kift 
traditur modica vacuatio, s. per vomitum s. per aJvi de- pa<i>aylsf ijy riFcs fieff &Xfiris etrdlovTCf KaOalpoyrat, koI 
jectionem fieret, ut annotat Gal. Commen. 2. els to nepl icaXecrac ffvpfia'itrfws 6 towvtos Trjs KaOApfrem Tp&iros, 
6pdpu}y, Paulum autem ait exponere vomitum qui fit Suidas, l^vpfiaiSieiv Kadalpeiy : Ivpfiala' to KaOapTiKov ii 
jejunis ante cibum. Schol. Aristoph. Pac. (1253.) ifUTwy koI KoiXlas, fj IJpd/ia bih trriaTos xal fiiXiros. Xvp» 
YlwXei fiait^iify a^ra rou Aiyvvriou' "EiOTiy yap kiriTriieia fjutiri' frdfxa €K $et&y Kal ifbaTOs' oih^s 'llp6boT0s, Glossal 
mtp/ialay fiCTpelr, annotat, qaosdam velle trvpftalay esse Herod., "Lvpuatieiy KaGalpeiv irdfiaTi kK ^etwy Kal i^iaros^ 
succum herbae qua ^gyptii utantur irpos bia^poiay. Eaedem Giossae et Gregor. Cor. p. 526.: ILvpfialriy* 
(Oi fiky iL^iovai x^^^^ fiorayris eJyai Tijy avpfiu(ay, ^ yp&9' Xd^avoi' aeXlyt^ ioiKos, fj fipCtfia bia tniaTOs Kal fiiXiTOSm 
Tcu AiyvTTWi wpos bi6ifipoiay' &XXiri(, 0a/vovrai rov ^^Xov Hesych.: Ivpfiala* iiywy ns iy Aajcebat/iovt, ivaCfXap 
Tils ffvpfialas irlyeiy ot Aiyvmoi wpos bid^oiay ws iiibvfios. ixfay avpuaiay itrTi bk * (ipwfi&Tioy ijia trriaTos Kal fiiXiro$r 
hXfiaia CK pct^yibtay Acymmaci), irpis KhBaptny hritif XkytTai ek avp/ia'iff^os, Kal iari irpos KAOaptrty,^ Kal w6fim 
htios. Idem articulus legitur in Phavorino.) Esse porro bia vbaTos ica< dXwv. (Cf. Zonaras p. l6S4. et 1693.) 

■ Hesych. sua traxit e Schol. Aristoph. Theam. 857., ubi eadem verba legnntar. Zvp|tx/oy eit vox nifaili, (primo Itbrarii calpa hi 
Aristuph. Schol. intnua pro ^vp/uwCoi, deinde ab Hesychio in Lexicon sunm recepta, tnm ex Hesychio a Phavorino depromta), nt satis 

patet e Motr. Att. p. 351., obi, £vp/uuM«v, 'Arrtxai;, ta Xfir?t^ Xa^^^aya, et Suida, Zt/ppsiti iropaTW a^TtSTsc. 'Hpo^Tw, Xovam triXiycu imx^;, et 
GloM. Herod., Ivfiudur yaxaiw <rtUrv ^mxoc, et Gregor. Cor. p. 526. de Dialecto lonica, Ivpin l\ maf aMk^ hvofxa^rai Xoxavov n afxii^ 
lonuf TI iS^fxa ^ta ^riar^ »al fjii'Kirof. Sic citat et Foes. GEcon. Hippocr. Si cv^ixin scripserii cnm viro sammo ad J. Poll. irii. 199., pro* 
pins accedes genoinum a-u^juain, quod est in Gloss. Herod. Turbas hie dedit confiisio diphthongi m et vocalis r, e qua si Maittairins de 
Dial. Ion. p. 100. d. correxisset (fmfiij in Hippocr. p. 359. 43., ap. quem legitur {tartfalj p. 362, 15. 375,7. 389, 14. 390, 17. 420, 24. 
cet., in &(mpiif nuUam peculiarem dialectum sibi reperisse visus es^et." Scbspfer. " Sunt e Graecis," ait Enstachius ad Erotianura, **»qiu 
syrneam ap. lones genus oleris apio similis sccipiant, itemque pro edolio ex adipe et melle ; sed syrmeam legi malo, qoam 83rrneam.'* 
* Deest aliqnid," inqnit M. Meibom., e t'bavorino tamen, et Zonara p. 1684. 1693. facile snpplcndum, ap. quos legitur: ' 

Iv^fJUBua^uiC fifJ^ftartof rl la^t ii» a-riaro^ xnl /ouXiro;, xal tart nrfhg xaQapffty liriT^^fiov. HippOCr. i. dc Morb. Mul. SyrmeiB 

meutionem bis facit (p. 258, 19. Kovu^av rrrv hfvoa-fxofff Tpt4^; Xii«iv h oivu imv^k, ^ h avofjutiift iounu nmf xox Xoviiy Biffxf* 
aXXe, ifjuolvf iroTir, vou itaiHov %a\ rth Iwvtbu» xaxa;v, lot x,a\Hsiv ^vvrfi^i ^vy |uifXtri, xou cvffAoiif^ Wf mt7v,) quam interpres potiottttll 
fnisse significat, sicut L. de Artie, quod Gncce o-vffMia-fMQ ab Hippocr. dicitur, idem interpres moderatam purgationem 
tfanstulit, (p. 48^3, 30. 'A/uixm il xai fjM\9a^ai rwt noiXitiv, n» xat • i^juuro; «tj, ifjum awo (rvpfAoifffxov.) v^ilicet Galenum secutus, 
qui in iliiiAt voluminis explicatione (ruffjMla-fjLof^ et in Gloss. Hippocr. a-uffjutiay significare moderatam purgationem asseruit. Quam 
Interpretationem non esse parvifaciendam, efficit auctoritas viri, turn antiqui, turn Gneci, et inter medicos post Hippocr. maximanaj 
gloriam consecuti. 

^* Sed quoniam vim verbi attentins considerauti non apparet, ut potnerit trvpfjuala. et avpfjiat^fxl: comrouniter moderatam purgationem 
significare, non injuria dnbitatur, utmm <rt/p/uu»((r^i; geiieratim signified purgationem moderatam, an pnvatim aliquam ab aliquo pe- 
cnliari medicamento, quod ab ea recipiatiir, nuncupatam : quod ut intelligatur, necessarium videtur Qrapcos alios auctores, et eornii* 
dem Gr. interpretes consulere, cnmque prseter duo dicta nomina reperiatur etiam verbnm <ri;pjuaf^fiy, de hoc primum verba facere 
institui, ut, quod pnecipue quseritur, clarius ultimo loco concludatur. 

« Usus eft verbo o-vp/ucaffity Herod, ii. (77.), cum dixit iEgyptios se singulis mensibus purgare soUtos: ivffAm^wat, inqnit^ rfiTg 
vfjJaaf ini(n; fxtft^ ixeurroVf ijUfVoiai Bri^wix'tyoi Trjy Cyiiinywl tOivafxtuTi : quse in huuc modum verti possuut, Purgantnr tribns consequenter 
dieous singulis mensibus, vomitibus sanitatem quaerentes, et clystere infiuis : ex quibus verbis illnd quidem accipi potuit, quod ait 
Galen, ii. de Artie. a-v^fxaicfAAir promiscue vomitum, et dejectionem significare, non tamen ut idem sit a-v^fjuif^ni quod xadafpnv fxtr^mf, 
a. xf Tovcrdai, quod est moderate purgare, s. evacuari ; alioqui hnnc Herodoti locum Suidas secus accepit, qui inquiens, cuffxat^nr xaBaifnt 
wofxart U ^tiMi xol U^aro;, oStw; 'Hpoloro;, quod est, purgare potione ex sea et aqua, ita Herodotus, ostendit, quemadmodum ixxijSo^t^rif 
est elleboro purgare, ita ovp/uuxf^ctv esse purgari potione ilia, quam dixit : idemque exponens iEgyptios dictos esse ^Jn>Jt1Q<Tvf^ai9f Xu^ 
(quo epitheto Aristoph. Thesm. 857. utitur) quasi p.f>aya xal avofxxit ^ovTa^ ostendit avpfjMi^tiy non ^isse acreptum comrouniter pro par* 
gare, sed pro certo genere purgationis, quod erat ^gyptiis familiare : alioquin obscurissime popnlns JEg, hoc epitheto significatnt 
esset : itaqnb Herodoti locum et Saidae interpretationem conjongendo, concludimns <rvffju^^ny significasse purgare, sen purgari medit 
camento ex aqua et zea, vel alio, quod et ^gyptiis fiuniliare, et cum ad ciendum vomitum, turn ad alvum subducendam, idoneom 
esset, id vero a-vffxaia appellabatur. ' 

Legitur autem <rvf(jiaia in Aristoph. Pac. (1253.) ubi venditor galearum inducitur qusrens, quid sibi faciendum esset, postquara, 
pace facta, esset galeas enipturns nemo : Trygsus autem, ludendo, eum sic alloquitur, IliJxii ^H^wi av7a roi'; Aiyv^T<o<c' 'Ea-n ykf 
lyftvniM a-uffAOMf fxtrfiif, Vendit, inquit, eas ^gyptiis, sunt enim ad mensarandnm syrmapam accommodata : interpres vero inqnit, 

iiaffoiav, Quidam putant herbae cnjusdam succum Kyrmaeam esse, qua utuntur ^gyptii ad alvi finorem : aliter, videntur ^gyptii syt» 
niSMe succum ad ventris flnxum potare. Quarum interpretationum prior magis quadrat : quoniam Aristophanes aperte satis significavit, 
se accepisse syrmeam pro liquore quodam, cum dicat syrmaeam galeis mcnsurari potnisse: non est enim diccndum, quod frugis genns 
aliquod fuerit, quod nuUus testatnr, posterior autem interpretatio ostendit, plantae quoque genus hoc nomine significari : fortasse et 
planta, et ejus succus idem nomen habuerunt, sicut acacia aloe, et plerasque alis plahtae,' quas sui nominis succos habere comper- 
tom est. 

Hippocrates etiam syrmsam memorans, primo libro de Morbis Muliebribus, ut ante dixi, liquorem fnisse demonstrat : nam medi- 
camentB, quae secundas expellunt, recensens, inquit, xow^ai rny fiivoa-fxor rptj^; Xtint h oltoj tdwiu,n *v (rv^fxain ioviat iriinr, xol Xou<tr Btffx^^ 
i. e. Conyzam suaveolentem leviter tritam in vino odorato, aut syrmapae bibeodam dato, et calida laVato. Cum igitnr vini loco syniMi- 
am bibendam dicat, non dubitandum quia genus aliquod liqnoris esset ; nec verisimile est aliter ab eo acceptam paulo post, ihv x"^*** 
<rt/vrp'i)^c <rvf fxixtrt, xeu m/fpMiif tt( a^ruginem tritam cum melle, et syrmsea bibendam dato : sunt autem ha;c ea loca, quae B* 
Eustathios in Erotiani annott. se aon reperisse fat^batur, qoaeque Hermolaos Bart^arus intelligebat, cnm, in annotatt. in Dioscor. de 
Raphauo scnbens, dicebat,^ap. Hippocr. accipi syrmeam pro sacci ouodam genere, sive passaro, sive defrntam sit; qnancraam 
tram esse credanni at postea dicam : priore aatern loco interpres ex Qaleno Tcrtit, lo ^mnea potione moderate pui^gaote bibendni^ 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



Toupius Emendd. m Het. iv. p. 124. legi jubet &\fiTiay tarii, qui vilcs veDu^ proponuot merces: vii. 199., *Er 

3. iiXevpiav, pro hXity, provocans ad Suid., " qui irofia S 'Apioro^yovs liayaiaty, avpftatoritkai kuI tyKpiiowH^ 

xpiBivoy fuisse dicit,'' v. Mekayoavpfiaiov. Sed recte Xac. 

nihilominus se babet vox liK&yy quae legitur in PhavorinQ, * MeKayovvp^los, o, 4» Syrmiea uti soKtus iEgyptiiis^ 

et pi8 in Zonara (p. l6S4. et p. 16*93.) et id Schol. quia ^gyptii potione s. geuere evacuationis iibeater 

Aristopb. Tbesm. 857., e quo totum suum locum de- utebantur. Aristoph. Thetm. 855. : Ne/Xov fiky atbe 

promsit Hesych. Erotiano 1. c. avpfiala est rapbanus, * KohXiirap&tvoi poai, ayrl bias jj/eK^os Aiyvnroy wibov 

quern veteres cum marina i. e. salsa aqua comedentes Aei/icQs yorl^ei fieXavotrvpfialoy Xeuy. Schol. Tcvr/kcm 

urgantur : aliis atitem potio e sale et aqua mistis. Aiyvimoy fieXava xal trvpftai^Sfjieyoy, Towitrrt Kadaipofierov 

cbol. Aristopb. Pac. 1. c, *AXf^aia €k pa^aWocuv AiyvT- Xcwv Alywriutv. Cf. Suidas b. v. 
nou:)), vpos Kddapmv knm'iheios, ubi notanda est vox aX- NIFAAPOS, 
liaLa, qua caret Schneideri Lex., et qua usus est Nican- Tibiae genus, et Modus in tibiarum cantu. J. PoU. 

der in Georg. ii. ap. Atben. iv. p. 133. e. Scbncidems ad iv. 82. : N/yXopos hk ^Kpos ns avXlaKos, Aiy^mios, 

jElian. 1. c. <jvpfiaic€iv interpretatur " proprie raplianis sa- fcovai/Xi ^ vp6<ri^opo%. Sic edidit T. H. pro y/yyXopos, et 

litb comestis evacuare corpus et purgare." Diocles Ca- sic legitur in C. V., teste Kuhnio : Jungermanni Ms* 

' cyst. Epist. ad Antigon. Regem p. 588. (T. xii. Bibl. Gr. babet, N/yXa/ooc, sed forte oculis aberrabat librarius ad 

Fabric): Xpi'itrtfjioi be ical oi vritrreis ^/leroi, ovi KaXovvi id, quod niox segm. 83." Jung. Locus est bic : 

Tiv^s ^vp/iai(Tfiovf bei bk roy fiiXXdyra avpfiai^eiy, wpofa^ be oi/Xiy/idridv, KpovfiaTa, trvplyfiara^ * T€p€Ti(rfUH, * rcpc- 

yeiy pacpdyibas Xerras, KapbafAoy, ei/^wfioy, trtvam, avbpd\' Titrfj^ara,'^ ylyXapoi, ** NiyXapot Hes. sunt Teperlafiarti^ 

vr}v, eha emvloira vbtjp -xXiupoy, olrnas ifie'iy^ In Nova irepiepya Kpovfjiara^ afferenti item NcyXapevwv pro * repe* 

Vers. Gr. Pentateuchi e Cod. Ven., Deut. xxix. 5. vox rikuv. Similiter Suidas exponit. (Cf. Phavor.) At 

avpfiala respondet Hebraico HDIC^, quod cerevisise spe- Scholiasts Aristopb. Acharn. (555.) AvXHy, KeXevarQy, 

ciem notat," Scbleusuerus Cur. Nov. in Phot. p. 427. yiyXdputy, (rvpiyfidrwy, N/yXapos est rpfifia, et /liXot fwv- 

Voc. ^vpfjiaia, nostra quidem sentcntia, non est Gracae, triKoy irapaKeXevvT^KoyJ' H. St. " Forte non multum 

sed i£g. originationis. Zonaras p. 1693. Zvpfca/^eiv — absimilis fiierit tibiae, cujus in militia nostra usus,'' 

AlyvTTTiaKi) be fi Xi^is, Scbneidero tamen in Lex. adj. Brunck. ad Aristoph. I.e. Cf. Perg. ad Hesychii locum. 

^vpfidios, fern, li/pfia/a, a v. trvpfios derivatum esse Photius : 'SlyXapor reperiafjiaTa, icai wepiepya Kpovfiora 

yidetur. Certe Nicander Alex. 367. dixit, ^reyayr^y (Cod. B. tcpovfffjLara): f^iyXdpovs* reperccr/Lcovs : N*yXa- 

i* . hxoffvpeo ytjbvv : astrictum ventrem laxare jubet pevwy Teperl^toy, Kal 6 NiyXapof, Kpov^articns ^oX^iroir 

poeta. oyofjLa, YJnroXis Ai^/uou* Tomvra fihnot yiyXapevaty Kpov* 

* "LvpfiaiowwXris, 01/, 6, Raphanorum venditor. J. Poll. /lara. (Verbo yiyXcipevw caret Schneideri Lex.) Plut. 

ini.. 196*.: ivpfiaiovwXai, arvKireioirwXatf ubi pro trvp' de Musioa p. 1142. a.: 'ApiiTTO<l>dyris 6 KUfAiKos fAvrifioy^i 

fMiorwXai T. H. scribendum censet ypvfiaioirwXai, scru- ^iXo^eyov, xai friaiy, on els tovs kpkXIovs yopovs /leX^ 

&to, qnv interpretatio, inea seDtentia, ineptissiica est : (|uoiiiam syrmaea Galeni sententia y'lm dncendi alvam habet, ventremqae 
tnm vomito, turn dejectione expurgat : cnm antem expelli secnndas debent, non solet Hippocrates ant vomttQm, aut alvi dejectionem 
prftcipere, ut ex aliis remediis ad seoandas expellendas utilibns, ab eo euomeratis constat. Est igitur syrmaBa Hippocrati vel snccot 
tel liquor. 

Herodoto etiam est aliqnid socco simile ii. (88.) nbi de condituris cadavemni ap. ^gvptios verba factens inqoit, avqfjMiif ^ititfmy. 
nc rqv xtiX/nr, ubi ventrem syinia>» diluerint. Ex qnibns omnibils coUigitur syrnispam fuiMe liqaorem ali^nem, sive snccimi, iteai 
f^lantani, e qua succus ille extrahebatar. Ea vero planta qna»nam esset, aperte intelligitur collatis Herodoti ac Plinii locis. Herod. 
^. (1125.) scribit, unam ex pyramidibu*, Cbeopis iEgypli regis jussa extractis, babuisse srriptum Uteris ^gyptiis quantum fiieriC 
^ogatum in operarios, pro syrmara, cvpis, e* alUo, o'lo^f^vTai i} ha ygafA^xa<ru>v Atyvurloty h irvpapilt 'ict* tf ri vvf^uuin^ x»t «pt/^^wy, 
9Hil nifola &^aiaifji^n Te«rt ifyafo|xivoi0-i, nbi interpres apiuni fortasse transtulit, quia legcrat ap. 8uid., quod syrmapa est olus ap. Hip- 
pocr. apio simile, Xsx«(voy ^iXi'v^ ioi»^(quanquam aliis hoc olus apio simile, non <rv^fjLeUa^ sed <rvpiny et o-uf/uiov dicitar) aut quod fortaise 
cxistimavit syrmsam esse raplianum sylvestrem, quern Theophrastns, et Dioscorides avi«y appellant, et nonnullos * cbaniacraphanuai 
1 ocas^e Pauius I. vii. scribit, volebatqne idem interpres accipi apinm, ut Gnece signiticat, quod Latinis est rapbanus Sylvester, boo 
antem ut Latiue significat, quod Gnecis est to criXiroy. Erotianus antem inqnit, ^vffJuUa xSyirai h lrit(Anxri{ ^^vtc, longos raphanin, et 
J. Pollux, xol^apa *Hfoi6rw k^o; pa^yikf (ruff/Mia, Est autem Plinii locus xxxvi. 12., in quo de pyraroidibus scribens locum Herodoti 
interpretatus videri potest, Aliqni prodiderunt iu rapbanos, et allium, et caepas roille octingenta [sexcenta, HarduinoA e Mis.] 
talenta erogata : sic Plinins. Ait quidem Herodotus mille sexcenta, ut etiam Diodonis, sed et facilis est in numeris describeDdiit lapsoi, 
ethoc ad rem propositam minime pertinet. Syrmaea igitur fuit raphani genus, et ex eo vel succns, vel liqnidnm*£&edicamentaai, 
qnod vim babuisse purgandi testatur Suidas, inquiens, avpfJMt'a xaBafrixhv ot* ifxirwf xal xoiXutc, purgans medicaraentnm per voautus 
ac ventrem : et Erotianus, ervpfjuaia Xeyirat n tinfxtnan pot^ay!;, rivic f4.t$* aXju,?:; IcrOloiTi; xa^aipovrai, Syrmaia longns rapbanus dicitar^ 
Goem aliqui cum ssile edentes pnrgantur. Dioscorides vero sativum rapbaunm alvo ac voraitibus citandis idoueum tradit : quod aoteoi 
Aristopbanis interpres dixit, ^gyptios usos fuisse syrmaea vpj^; itafipoiav, vel male rem intellexit, vel significare alvi subdnctioBem 
Toluit, abnsus vocabulo ^lappoMy ac pr»positioue ^0;, nam proprie itf^; iiafpeuiy est contra alvi flnxnm, ipse vero debuit dicere ad alvi 
dejectionem, scilicet provocaudam. Illnd antem Galeni Gloss. Hippocr., a-upfxaia h ^trpiw; ynofjJm rwv crjy ywrripa Mado^t^ , syrmva 
c^st moderata ventris purgatio, ita intelligendum est, ut pnrgationis vocabulum pro ipso medicamento purgante accipiatur, nisi verbi 
vim hujus eum non pcrcepisse fateri aliquis malit. 

. '< ivffjLcu(riA.of in Epist. ad Ajitig., quae Dioclis nomine circumfertur, dicitur quidem, ex nonnnllomm sententia, vomitus jejnmi 
atomacbo factus : sed ap. Hippocr. aliter accipi debet. L. de Artie, scribens de aure fracta Hippocrates inquit, a/ucnior ii nal fxaxQ^m^ 
rif¥ xoiXtnv, qy xal t^fxtro^ in, ifxinf M <ru^fAa'i<rfj(.ov, quod est, Satius est ventrem mollire, sin autem ad vomitum etiam facilis fnerit, 
vomat a syrnisesmo : quid esset igitur, vomat a vomitu? Galenus bunc locuin explicans inquit, <rvp(Jialfffji,ovs St ixaXeuv •! ««Xa<et rs^ 
^Tfiof xrywVii; iiTt Sia rn; i^fag, tirt xat it* ifxiruf ytyyoiVTO* roiovzwir rtva xfXfwt xaiyvv ftouTaSat^ Synuaesmos antiqui vorabant moderataS 

evacuationes, sive per sedem, sive per vomitum fierent: barnm aliqnam jubet et nunc fieri. Haec autem differt a Dioclis interpretationes 
sed et bic opus est accipere evacuationem pro evacnante medicamento, alioquin incongrua oratio est, vomat a moderata evamatione : 
aptius avteni diceretur, vomat a medicamento, quod moderate evacnet ; et est altera dubitatio, quod, etsi verbum av^fMat^nt videri 
potest promiscue significare vomitum et dejectionem, nt ante dixi, tamen Hippocrates bic seorsim utmmque memorans, synn»amum, 
ut vomitui privatini idoneum, retulisse vidctur. Erotianus aptius boc verbum interpretatus est, nam cum exposuerit quid synnspa 
aignificet (verba ejus superius attulimus) statim snbdit, %al xaxirrat <rupfjiMfji.o{ i roioSro; rv^ xadapjiw; rpoirof, Et vocatur synnaesmus hajns- 
modi purgationis modus: scil. syrmaea medicaroeiitum est, . et purgatio ex sumta syrmaea syrmaesmus dicitur, nt non generatiai 
evacuationeii) moderatam significet, sed privatim earn, quae more vEg. fieri solebat ex rapbano, quemadraodum si dixisset, i-r* (XX». 
fiofta-fxov, ut quas cognatio est in illis, iwi^^:, ixxt^i^i^nr, Ixxi^^io-iuiac, eadem sit in his, <rv^fx»taf ffvpfxat^uVf cvpfjuUa-fA.^^ quod vero 
syrmsa etiam significaret potum cnm hordcaceum, tnm ex aqua et sale ; et cibum queudam ex adipe et melle, ac.certamen quoddam 
ap. Lacedaemonios (quae narrantur a Suida et Hesycb.) ad rem nostram mioinie pertinet." Marsilii Caguati Var. ObM. ii. 18. ia 
Gniteri Lampade T. iii. p. 553 — 6. 

. ' Hesych. et Phavor. : Trptria-fAMra, n Ti§#Ti^«w wSal airaniXal, •^ifTtxat, II fJ^a>po\oyla^ ^x*'!^'*'** • TtptriiTfjLara' wiai iwarnXal, ra rnc 
%i9afas xpoujMara, xr«( ra rwv rirriyun ao'/utara. Pro rt^Tio-fxara n rt^trifMra Is. V'o!iS. reposuit, rtfaricrfJMTa ^ ripiri^/LtaTa. Hesych. : 
TfffTiYovTa* X/tXoDyra, /x /u.iTaj>o^f rn; yjXiSoyof, Suidas et Pbotius (ubi male TiciTi^opni), Tt^tri^ofxtr fjJy<o{ iiofAn : Ttfni9fjtMr%* 

^JSa* &irart(Xalf n i^afjutra /xXi/to-, a«i fxtra^o^ tou TiTTiyof, n rnf y^tXiSofo;, Cf. Zonaras p. 17^ij. Etym. M. p. 755, 4. : TiTTif • fJtmj^tXi^ 
WToy ^woy, vafei to ripiTt^u; (ri fxcuaixw^ ^unSi) Tif/ri^, %al <rvyxvn^ rirrt^, Zonarss p. 17tf4. : Tiffri^nr ^MTtxai; fwviry, «td«^i^iiy. £tyiD« 
M. p. 7512, 38. : Tiptri^tiV roig jxovffixalig »^ov/uu»t<ov ri tutrtiQta^ai Xiye/u,ivoy tt^fn, of* ov Ti^tri^tiv Xiyiroi to a^iiv, %ura A>>Xoiatcrn T«i/ « iif T, 

9uA rtptria'fxaraf cJtal «ir<»TnXai, n ql<r(jMTu i xXi/ra, M fxiTei^opaf rw TiTTiyo; n Tnf x'^^^^f* Idem articulus paulo aliter legitur in Phavorino : 
• Tpiti^iiy xal rtrri^uv M TiTTi'ycwy, n rfPtri^nyy rwig fMVVUMf xpoufxaTtov ti xaT«fiio-Tai to Xiyofcivoy Tapiy, ^*ol^ Tipiri^ny Xiyivat t5 a^itt, awTii 
dXXofitfaty T0(7 a ii; xaX rt^iTta-fxara, i0dal air«Ti|Xa2, q etcfxara (xXvta, oird fxirct^opat rod TiVnyo; ^ rnc an^vo;* Sic 2S«nodotU8 de Vocc. 
Anim. ap. Valck. ad Ammon. p. 230., *Aniin vijivi^u : idem tamen p. 251., Tim^ nx's I'ftri^u, J. Poll. 89., Timymt viftrifity. 
Vide Ondendorp. ad Tbom. M. p. 908. et T. H. in Addendis, Tittmann. ad-Zonar. p. I7i2. T^iupii Emendd. in Ues^T. iii. p. 48f. 
iv. p. 181. Cetenim uotanda est musica vox * Tofiv, qnam nobis conservarniit Etyniologas et Phavor. 11. ec, (etde qua Lexica silent), 
Ttptri^^a* rot( fxovffixMS * x^vfxariiv [f. 1. xpeu/xarixey] t« xATiIdttf-rai, to Xfyo^xiyoy Tofiy, 4^>* ol rt^tn'^tn Xiyvrai rh fSiiv, An lej^^ndniB rifti 
pro Tofn? Anacreon Fragm. 89. ap. Atben. iv. 95. p. 177, a. dixit : Ttphm i^fxiiirwv *Yir* iixm ipy^ua^s Atben. iv. 99. p. 18f. c. : 
MS^I i* (•{ ^fAioK9i miO^)oi a^Tt^^t Mhiuif na^wfxhwff tltf, roig t^^y haywiittf, mpig 7»( (twy^U; xf^^*'^^ riptfus tiibxtuf nJbOifpujt i 
*Ay«»Mf«<vr* , 




hrepfioXalovg ityoolovs Kal viyX^ipovs, ^tncep re rat Quam no8 viciam interpretati sumus, Lxx. TheodotiQque 
p€ul>dvovs SXriv KdfiiTTtfy /le * Karefiiariaac. Kai ^iXXoi hi posueroDt SXvpavy quam alii avenam, alii secalem putant. 
KVfifboicoiol ibti^av Tt)v iiroTiav rwr fAeira Tavra rr^y Mov* Gloss, in Octateuch. : *OXvpai* oi rHy Se&y kSkkoi, spel- 
rcK^v KaTaKeKepfiariKvTtifyJ V. Jabl. supra v. yiyyXapos. tanim grana. Lex. Cyrilli MS. Brem. : "OXvpa* Seta. 

""OAYPA, ns, if, Etym. MS. X)\^pa' ii KpiOt). *OXvpa' elbos KpiB^s Kop- 

Hesychio species est semiois mediae inter frumentum irof/, Seta, fi yitp Kpidti eldarixos, 6 airot rerpAarcvosy // 



cum rpf Seq s. Setf. (^OXvpa' elhos tnrkpfiaTos, ^ PpQfiA Celsii Hierobotan. t. ii. p. 98 — 101. *' Haec tria, tipham, 
71, fjiera^v virov Ka\ KpiBtis, oi avri^y r^v KpiBt)y, hXXoi olyram, zeam, et nominibus et re distingtiit Anguillara, 
Kopnoy Tiya aiTiKoy, Seiay, Tiyks Sedy.) Cum iis Galenas Par. vi. p. 98. Tipbam ait Italis appellari Spelta ; Oly* 
facit, Seias ap. Hippocr. exponens SXvpas. (Pbot. et ram, Scandella ; Zeam, Farro." Harduin. ad Plin. 1. c. 
Suid. : "OXvpa* Seial, elboi airipfiaTos. Moschopulus Triticum Spelta," inquit Sprengel. H. R. H. p. 
flrepi ffx'^bwy : "OXvpa" elb6s ri tQv (nroplfju^y, fj Kal Sea ko- " aut zea Host, vocantur 6Xvpa et Seia. Plinins fere 
^vfxeyri.) Necnon Dioscor. ii. 113. scribit ri)v oXvpay solus xviii. 8. discrimen agooscit inter utramque speciem; 
esse €K roff airrov yiyovs rfis Seids^ itidemque iLproTroieltr' qnod, si Hostium Gram. Austr. iii. t. 29f 30. sequimur, 
doA, et Kplfxyay e{ avr^s ylyetrBai, sed aTpwpwripay Kara defendi potest : triticum eniro Spelta babet internodia 
Toaoy etyai, Et Herod, ii. p. 65. (c. 36.) de ^yptiis spiculas aequantia margine glabra, Tr. Zea vero intemo- 
loquens, &xo oXvpiwy woievyrai trirla, ras Sias fiere^irepoi dia spiculis longiora margine pilosa." Idem p. 82. : 
KaXiovffi : indicans et ipse zeam cum olyra esse eandem. " Triticum Zea, Se(a, Theophr. H. P. viii. 9. ; Triticum 
Sic Hom. etiam Odyss. b. (40.) dicit, Kal rotfs fi^y xari- Spelta, oXvpa, Theophr. viii. 4., de eadem sub nomine 
britray ef' linreij^tn xdiryai, Hap b* iflaXoy Setas, iya bk Kpi mtpod Qp^Kiov woXvX6fiov, de C. P. iv. 12. loquitur.** 
Xevirov lf/ii{ay ; II. 0. (560.) "Iwiroi b^ Kpi XevKoy ioeirrSfie' Idem p. 159. ' *' Triticum Zea, Sela; Diosc. ii. 111. ; 
vol Kal 6Xvp€u. (11. €. 196.) Plin. vero xviii. 8. diversam Trkicum Spelta, oXvpa, ii. 113.'' Idem p. 132. : "Mne- 
a zea fiicit, et arincam Latine appellari dicit. (iEgypto sitheps Cyzicenus, Oribas. Coll. 4. 4., wepl ibetir&y 
,autem; ac Syris, Ciliciaeque et Asiae et Graeciae pecu- scripsit, Athen. ii. 16. ; confudit tameu r/^iyv et <^vf>ai', 
liares zea, olyra, tipbe.) Et c. 10. ' Ex arinca dulcissi- secale et speltam, Galen. Fac. Alim. i. 312."^ 
talus panis : ipsa spissior quam far, et major spica, eadem * *OXvpirfis, ov, 6, Panis ex olyra factus. n^V* Placenta* 
et ponderosior. Exteritur in Graecia difficulter: ob id 3 Reg. xix. 6. Kal Ibov rpos KeipaXfis avrov kyKpv<^las SXvpl" 
jumentis dan ab Homero dicta: haec enim est, quam tiis. Etym. MS.: X)Xvpa' fi KpiOrj, xal^OXvplriis Apros, 6 rGy 
olyram vocamus. Eadem in ^ypto facilis fertilisque.' " icpiBwy. Trypho Alexandrinus ey rois ^thn-iKols Apnay heri- 
H. St. J. Pollux i. 183.: Tpoiul iirvwy, KpiOal, Seialy Oerai yiyrjf ei n KiLyiit fiifiyrifAai, — roy e£ oXvpwy, rov h 
oXvpaif x^^^> Xf^^y irapa b^ 'Ofjirip^, Kal wvpol, ei 5^ ru^wy, roy iK /jieXiy&y, Athen. iii. p. 109* d. Herod, ii. 
iriffrevofjiey, Kal ofyos iroToy, Kal Xwros, Kal tXetoy aiXwoy. 77* de ^gyptiis : * Apro^ayeovtri bk, Ik riay oXvp^uy iroceOv'* 
(Columella vi. 30. Si sanis equis est macies, celerius res Aprovs, rovs Icetvoc KvXX^frris oyofiaSovtri, " Quod 
torrefacto tritico, quam hordeo reficitur, sed et vini |k>- panis genus (oXvpiTris) Gen. xl. 16. vocari videtur voKSp/- 
tio dapda est.) J. Poll. vii. 21., Tn bk iipTOTruiXibi iiy/iKei n^. Gloss. Gr. Lat. exponunt, Cinarius." Valck. Gloss. 
iXevpat &Xt^ira, oXXvpai, Seia, trefjiibaXis, ^oybpos, Kplfiya, S. ex Hes. p. 2. 

irdXrifia. Scbol. in Cod. MS. Basil, ad E%od. ix. 32.: Zia s. Zeca, Zea: secundum quosdam frumenti 
"OXvpa* elbos eiripfiaros, 6 rois Krrfveai rpo^i) ylyerai. species est, secundum alios idem quod oXvpa, Hes. (Zccd* 
Schol. Hom. II. e. 196. : *OXt;pas* el^ KpSiaoovs KapKov, hi fiky trirov elbos^ oi bk ras oXvpas.) quemadmodum Ga- 
ttol fiky fiiKla,^ Kal fitKioy, rtffl bk Seta Kal Sia. Gloss, len. quoque Seias ap. Hippocr. (de Morb. Mul. p. '265^ 
Yett.: Vicia. /B/rca, x^^^'* (iiKioy, Respicitur ad .Vul- 43. 266, 1, 3.267, 8.) exponit oXvpa; . Itidem vero et 
eatam Versionem, ut passim in illis Glossis, notante Al- Herod, (ii. 36. de .£gyptiis : *Air6 oXvpiwy woievyranririd, 
bertio* Eaedem Glossae : ""OXvpa* Far, ador, iarris, P. ras Seas ^ereljkrepoi KaXiovai.) zeam et olyram idem esse 
Far, P. Farra, P. Siligo, O. SpeltH, E." " Far. ^ec^, dicitur ostendere. Asclepiades ap. Galen, ix. (3.) rHy 
friros, oXvpa." Eustatb. ad. 11. e. p. 538, 22. (et ex eo i:ara Toirovs far et zeam idem esse vult, inquiens, <^p^vs^ 
*Phavor.): Al bk oXvpai, tnr6pifioy fiiXay fiixpSrepoy roV o KoXovtri Siay, itXTfXetrfi^yov, Sed iis non assentitur 
Xeyofiiyov fiUov Kal rov opofiov, Kai i^vXaavei fikypi Kal yvy Plin. (xviii. 8.) manifestum discrimen ponens inter tria 
nfv KX1i<nv wapa riai rwy irapaBaXaffviuy ewoiKt^y rffs /icyii- haec semina ; ' £gypto autem ac Syriae Ciliciaeque et 
XjfisAvKta$. Idem ad 11.6. p. 730, 4.: Kal on 6p6fiov /3pa- Asiae ac Graeciae peculiajres zea, olyra, ^iphe. Qui zea 
Xvrepoy vrkpfxa fi oXvpa. Exod. ix. 33., 'O bk irvpos, Kal utuutur, non habent far.' Et Gorrasus rrfy Seiay non fiir 



I « Qui tanqaam Aristophanis laudantnr ibi versus, iltins non sant, sed Pherecntis, superioribasqoe hi\)iu poetse adbsererent, ni 
librariormn calpa, qoi partem illam Plntarchi Opemm miris modis comipemnt, locus esset loxatos. Nimis quam manifestoin est 
depravatos eos esse versus. Qasnain possit eoniin esse constntctio, non video, nisi ad himc modum legantnr : 'E^a^juioytoi;, CirrpjSoXmetf , 
Ayo0-iM( Mf nyXet^ify wVirip yi ti^ pa^ovf oX>|V K»|ui,«twv, rMtifxicrwa-i," Branck. Wytteobachios ItsEC notavit : Bmnck. h. I. cootinnat 
Droximis versibus {|a^/tAov»ot/; — xaTi^Vruncri, qoos Aristopbani abjndicans, Pherecrati adjadicat^ et, quod mirum, plane ita jam verterat 
Valgulius ; baud illi quidem sine verisimilitudine, modo ne obsint ferba ilia, h il Mevo-ix^ xiyi quae, licet continue subjiciantnr, poat 
jkarifMerjwffiy tamen frigent." 

^ Saida teste, Bixo; est (ni^ qaoddara : idem procal dnbio, quod pecnliariter Asianos appellare Bixtor tradit Galen. Latinis 
Vicia." H« St. Glossae : Bixioy* Vicia, 8.'' *^Bi%M* x^^» Vicia." Phavor.: BtMs;* Ayyuwy nalT^mpfjM, Excerpta e Moscho- 
pulo MS. in Agapetum ap. Fabric. Bibl. Gr. t. xii. p. 306. : Binof tTiog i^rx^iw, na\ b Xiy^fAivoc • CaKo^vcrrns. 

*Afa)ci|, tif^ fi, Aphaca s. Apbace inter frnges repoiiitor ac legumina, vicisbqne species est. Ut et Galen, de Alim. Fac. i. cap* 
pennlt. inscribens ntfl ^faxn; xal jSixiou, dicit ri ayjnfxa rwy aniffMaTwt toCtw esse CnrarXarv ^oXXoy hfAoiwg to<V ^»o7s : condi autem haec ab 
agricolis tsdroTf rotf Xa^g SifM roT; (pt/rolV eXoi; Vvixa 7^ riv &>iy(trr $pifjLfxarwi r^^. Sed addit, jSixIov appcllatfonero snis tantum 
Asianis fauiiliarem esse : apud Atticos vero ipsum vocatom fuisse a^amv. PHn. xxvii. 5., Apbace tennia admodum folia babet i pusillo 
altior lenticnia est : siltquas migores fert, in quibus tema ant qoatema semina sunt nigrtora et madidjora et minora lenticubi : nascitnr 
in arvis. Qua; mutiiatus est e Dioscor. ii. 178. Rursnm Plin. xxi. 17. Amara et apbace et qna> picris nomiuatur. At quas cap. 
pr«ced. de apbace srripserat, desumsit e Theophr. H. P. vii. 8. *A^a%fi dicitur etiam esse Libyae oppidum : indeque 'A^dDumc, civis s. 
incola ejus oppidi." H. St. Athen. ix. 406. c. e Pbvnia Eresio de Plantis : ^1 vaXiv aZBi; \t*iBviny naOairi^ d^xos* Hi ^*n;y oTn 
fif«M, fAxo;. Ti ii x*^''^^ "'"^ TtT^oiw ^aonr, oror o^o; uiv Af^rh^an jSovr, i^xn ii it^finTon. Sprengelius H. R. H. p. 98. 100. 
183. : " Lathyrus tuberosus, <»e«xof, Theophr. H. P. viii. 8. cf. Galen. Fac. Alim. i. p. 316.; Lathyrus Aphaca, Afoxw, llieophr. viii. 
3., Dioscor. ii. 178. ; Leontodoo Taraxacum, ^axn, Theophr. vii. 8. primo vere florens, per totum annum durat." 

'Afoxq;, Stnltus ; dpoMs enim Hesych. affert pro i&i^c;." H. St. 'Af^nxj;, Hesychio H, St. Albertio judice, axq; est 

L a. &^xiff, elinguis, stultus. 

' In Bielii Thes. Pbilolog. locus, mala interpunctione laborans, sic legitur: 'ox^fa' iTSo; x^idcu^v; xa^itoD, ^imI, h yaf *^t$h 
»^*^^yC'f • TiTgaVrixof, < ii oXwf a iv^ixof ^1 o4'tp>f , quae Biel. sic vertit: 'OXvfa, genus frumenti hordeacei, xea^ hordeani 
tenim frumentum sex ordines babens, vel quatuor ordmes, ^xv^ vero duos ordines, et est serotina. Fomiam ivvrix'H respuit Gr. 
linguae ratio. Omnes voces, quae a Ivo componuntur, semper Graeci per ii expresserunt (non autem per iu aut ivg, ad vitandum 
malum omen, nt puro). Sic iiyoyoc fn^ian^ np. Hesych., co quod duos foetus semper simul educat. Sic iiftifxfiof vf-i»os vet pes con* 
stanse duobus iambis, at si in aliqua voce sibilus iiiterponendus fuisset, certe in hac voce debebat, ad vitandum cacophoniam, et earn 
vocalis I importuuam iterationem.'* Palmerins Exercitt. p. 6. 

♦ Zonarasp. 1443.: •'Oku^oc* Tg«x^j. « Ignorant Lexica: an leg. 'ox«u^ r. 'ax^W?*' Tittmann. Steph. Bya.: "oxoi/jof woxiv- 
•/tfv 7ns 'Av«i«f, Teppw n«XX^ Snofwf ifiiofju^, vi i^ixtv, • *OX«vpiof. Euttatb. ad II. B. p. t98, f3. : AMfMV ol uii iftfy ot ii m»it«9 T«r tSv 
'oxev^v oxcvgMff, xiuAMifv If mv^t vnj Uscanfimc. " *ox«t^^ Hesychia »T4oc «oyx'»^** & St. Hefycti. : • ox^fwrir Am 9^ 
9r^tyyt{, De lus Hcsychii gloMiB Silent interpretct. Prior in Phavorino legitw. 




cccxi 



LEX. VOCUM PEREtJR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



ipsum, sed semen ex quo parabatur, a frugis pnestantia 
Latinos appellasse ait. Veruntamen et Hieron. in Es. 
xxyiii. : Pro farre, quod Gneci Siay vocant, quidam 
yiciam intelligunt. £t in Ezecb. iv. Quam nos viciam 
interpretati sumus, Septuaginta Theodotioque posuerunt 
oXvpay, quam alii avenam, alii sigalem (secalem) putant. 
Aquilae autem prima editio et Symmachus Sias s. Seias 
interpretati sunt, quas nos vel far, vel gentili Italiae Pan- 
jnoniseque sermone spicam speltamque dicimus. At 
Dionys. Halic. ^iay Latine dici fabilam existimavit, (A, 
R. ii. t. i. p. 288. ed. Reisk. *EKdXovy tovs Upovs oi 
xaXaco^ ydfi6vs, 'Pktfidiicy vfxxnjyopi^ trepiXafifldyoyres, 
fappaKia, iwl rfjs Koiyiayias row <l>dppos, o KaXovfiey fifxcls 
Seay,) Utut sit, frumenti genus est tritico simillimum, 
radice multiplici et alba, cuhuo nuraeroso, sed tritico 
fuscius et minus, inquit Gorraeus. Plin. (xviii. 8 — 11.) 
dicit latiores esse ejus spicas, nigrioresque et brevi sti- 
pula : et'ex zea pulchrius quam ex tritico fieri granum, 
quamvis id alicas vitium sit : tradique eam ac tiphen, 
quum sint degeneres, redire ad frumentum, si pistae 
aerantur, nec protinus, sed tertio anno : esse banc et 
Italian in Campania maxime, semenque appellari : ac 
propter eam ab Homero Selbufpoy Apovpay dici, non, ut 
aliqui arbitrantur, quoniam vitam donaret. * Duae autem 
ejus sunt differentiae, Dioscor. (ii. 111.) una simplicis 
crani, altera gemini, duabus tunicis involuti, quae ob id 
oIkokkos cognominatur. Porro quod ad $eia attinet, 
sciendum est ipsum esse lonibus familiarius, ideoque legi 
non ap. Hippocr. solum, sed et ap. Horn. Odyss. i. (604.) 
Tlvpol T€ ^€ial T lb* €vpwpvks Kp7 \€vk6v. (iWd. 41. Ilcrp 
i^aXoy $€iks, &ya kpJ XevKoy ^/it£av. V. Biel. Thes. 
Pliilolog. et supra v. oXvpa. Artemidor. i. 68. Kiyxpos 
Kol (Xvuos Kal $€ia ireylas Kot itwoplas trnfiayriKd, He- 
tycb. : ZieLa' xpidij, ^ vlrov yevof : ubi ^^a postularet 
ordoy notante Albertio, et sic legitur in Cod. Yen. teste 
Schow.) Zea ap. Athenienses dicitur etiam 'Ei:ar?7, 
et portus quidam in Piraeeo, dxro tov Koprov r^f Seids^ 
teste Hes. (Z^a* ^ 'Ejcdrri irapa *A&riyaiois, Kal els rdy 
Iv rieifKiiel Xc/i^vtfv, oirna KoXovfjieyos iino tov Kapirov rffs 
decaf, Ivet bk 6 flecfKicei/f Xiu^yas rpels KXetffTovs. " Tres 
portus habebat Piraeus, ♦ *A<t>pobiaioy, KdvBapoy, de quo 
V. Hes., et Ziay. Priores duos memorat, praeter alios, 
Schol. ad Aristoph. Pac. 144. ubi v. Florent. Tertii 
autem ne nomen quidem sciremus, absque uno Hesychio 
esset. V. Meurs. de Piraeo c. 3. p. 15. Breviter Pho- 
tius : Z^o- Xtfjt^y 'Adffynffty:' Albertius.) At Hie* 

rocles in Hippiatricis, ae equi febricitantis signis, Kal rb 
• /rrofia iKfSfis fAearoy, Kal ^ ^^a, ^roc ypafAfirl, ficritMyos Kal 
fiepfir^ Kal fiaXdKt] : ubi striata pars oris signincatur. 
Alibi itidem, Kal wpwroy fiky ai^aipely aifrov al/ia bet &ir6 
rod ovpayltTKov, biapiOfiriffdfjieyoy ri)v $iay rrfy rplrriy rj 7t)v 
rcTdprriy. Bud." H. Si. Ap. Veget. i. 2. et 32. iv. 2. 
de Re Veterin. Gradus sunt rugae in palato equi numero 
duodecim. Est etiam *Zea rosmarini species, 

Apul. de Herb. 79- Etym. M. p. 410, 11. Zeiai- 

at oXvpai, Kara b^ iripovs awr^ fj KpiBfl, itXeoyaafi^ rov 5, 
elal Tiye% ovaar eial yap at Tpofal, olov, Oi^a;^ irapbaXlufy 
re XiiKbty T* ^fVa iriXoyrat, on ^utwy eiai eitriy, ex Hom. II. 
N. 103. " AariDvac, Hes. aeial, zea." H. St. 

** T^yreioy 9, ZdCtyrioy proparoxytonii;s, 6 fti/Xoiv, irapa 
riu 5eaf : quae et ^eiai vocantur : nimirum ovov ai ieial 
lK69n'oyTO, quasi ^eoyreioy s. ^edyrwy : alii esse volunt 
TOTOv oyofjLa oirov eKoXd^oyro ot oiVerai. Ita Etym. M. et 
Lex. meum vet. sed apud ilium scriptum est ^Qtreioy 
(MS. Leidensis, teste Keen, ad Gregor. Cor. p. 568., ubi 
de Dialecto lonica, Toi^ fivXuya' ciutreioy^ habet ^^yrioy,) 
et iuKneioy : quod posterius ap. Aristoph. in Babyloniis 
legi tradit ex Oro Milcsio. Hesych. quoque Ziitynoy 
Tocari tradit rdy /xOXutya, pistrinum : veluti ieuyreioy, 
^ov Tos 5cias iKOTTToy, et Suid. (et Zonar.) Z^yretoyy co- 
Xaarripioy otKerHy, Ap. J. Poll. (iii. 78. ubi tamen 
Falckenb. vpowapo^vrdyuts, ^wyreia.) properispa^menct^s 
Sbtyreloy scriptum est." H. St. Iterum J. Poll. vii. 19. : 
*0 bk wiirp/gtrKuy ra &X0cra, aX^treiov, fjivXwy, ^urrpioy, 
irirpeloy, ')(6ybpioy, \oybpoKoireloy : ubi C. V. ^uKn-pioy, 
C. A. SwTpe'toy ^rpioy. " Zarpeuw, Suidae (et Zonarae) 



TO ky fivXuyi ^trarlSv, In pistrioo torqoeo. (Tilt« 
manni Cyrillus iaTevm eadem eXplanatione.) Etym. 
quoque teste, iarpevm proprie est to iy fi^Xun ^myi^tt : 
qui etiam addit esse hwo to^ ^ffrpelov, .quod ap. lones 
significet t6 (iaaayitrHipioy. Lex. meum vet. esse vvh 
vapa TO ^a hriTariKoy, koI to Tpiti, quod est iftofiovfiai, 
Unde Tpoirj TOV a eis J dici Sffrpeloy, to tUv bovX^v bea- 
fitoTiipioy: quoniam ibi kbev^evoyTO oi bovXoi'* H.St. 
*• Zrfrpe'ioy Hes. to Tuy bovXwy KoXatrHipioy, Locus in quo 
servi puniuntur : itidemque Suidae, afferent! ipsum ex 
Eupolide. Sic et J. Poll. iii. (78.) lya roXa^ovrac ol bov- 
Xoc, esse dicit fivXuyas, Srirpe'ia, iiX^iTela, jfoybpoKOKela^ 
SwyTela." H. St. Hesych. : ZriTpeioy to TSfv bovXiay ko- 
Xatrriiptoy, Cod. Ven. Zrfrp . . . , r. r. b. k. Plures 
literas una cum scribendi compendio exscalpsit ; inter 
literas deletas agnosco eto, at vocem integram legere 
nequeo." Schow. Hesych.: *ZriTp6y Toy briixoKoiyoy, 
Zonaras : Zt^Tpe'ioy 6 Kovtrxos^ to TQy bovXwy KoXaarripioy, 
iKel yap kbeafievoyro oi bovXou (Jo. Tzetz. Chil. xiii. 
301. : KaC(nroi bk koI * KXoi&irobet^ odaicep fafiky Kal jcXd- 
wrws, V. Du-Cang. Gloss.) Etym. M. p. 411, . 33.: 
Zr/Tpeioy arifialyei to Tuy bovXtay oetrfxuHfpioy, Hyovy Toy 
fjivXtaya, irapa XcW Kal 'A^acDTf* iKel yap ebeafievoyro oi 
bovXoC, EvToXcs, "[Vnrep yap els Sn^petoy Ifitretrdty' Kal 
Se6irofiiros, — &s fioi boKely Elyai t6 wpS&vpoyrovro fior 
aayitrHjpioy, T^v b* oUlay S^Tpeioy 5 KaKoy fjteya. 'LvyOcToy 
bi itrrty €K tov Sa Kal tov Tpiht to i^^vfiait SaTpeoy (5d- 
Tpeioy) Kal ^i^petoy, ri irapa to bely to bevfu^eiy Kal ro Tpim^ 
yiyeTai b^Tpeioy (Etym. Paris, behpetoy, ut in edito scri- 
bendum Sylburg. putat. Bast, ad Gregor. Cor. p. 279- Sed 

V. Eustath. loco mox laudando.) card Tpov^^y [rov S eU I 

Kal] Tfjs ei bi<^6yyov eU to i|, ev f beloBai Tpiovaiy. €vpH' 
rac b^ Kal bia tov I trvyeffToXfjiiyoy Kal (imo leg., ut ap. 
Zonar. (n/yetrraXfiiyt^s, dfs) irapa *Hpob6r^,* "Aye ("Ay*) 
avrov els to ^rfTpeioy (leg. * iiiTpioy, ut vidit Tittmann. 
ad Zonar.) Itm bk \op(afi(ioy (Sylb. xtaXiaiifioy^ iambi* 
cum daudicans : sic legitur in Zonara: sed leg. 
XtafifitKoy, ut vidit Ruhnk.) tovto bk 6 fxky ^ilpos irpo- 
irapo^vyei, ws ro yr/Tetoy, 6 bk *ilpiyiyris irpoirepimr^ (Zo- 
nar. irepitnrf.), \oipofioaK6s. Eust. ad II. A. p. 837. 
44. : "Evda * irapatrriKrioy Kal to card Toy ypoft- 

fiariKoy, ^riTpetoy irpoirapolvr6yus, Kara bk kripovs^ Sffrpeloy 
irpoirepiinriitfiiyw, S briXoi ^crc boiiXiity betTfiurrtipioy ^yovp 
fivXMtya' iKei yap Ibea/iovyTO oi bovXoC avro yap Kara 
Ttyas, irapa to bely S k<m beafieveiy^ Kal to rpely Jyew 
f^ofleXadai avyredky els bfiTpeioy, S^Tpeioy yiyove /xeraTc* 

adyros tov I els I. Ijd. ad Od. A. p. 1411. 32. : A^Xoy ^ 
6ti TaifToy ktrri Oib'ffpeoy bivpa Kal * tnbrfpoi^i^y ^ atbifpap 
iroboKaKTiy eJireiy, riyks bk Kal to ^rirpeloy irob6s ^aai becaor. 
" TITO, (*,) 

Frumenti genus. Hesych. Tl<l>ar at oXvpai : sed di- 
versum ab olyra esse, e Plin. xviii. 8. patet: Cilici«f 
et Asiae ac Graeciae peculiares, zea, olyra, tiphe: V. et 
c. 10. (Tiphe et ipsa ejusdem est generis, ex qua fit in 
nostro orbe oryza. Apud Graecos est zea. Traduot- 
que eam ac tiphen, quum sint degeneres, redire ad 
frumentum, si pistae serantur ; nec protinus, sed tertio 
anno. Cf. Theophr. H. P. ii. 5.) V. etiam Theophr. H. P. 
viii. 1. (et 9.) de C. P. iv. (6.) Aristot. H. A. viii. (21. de 
porcorum morbis, 'Eic/3dXXov(rc bk rds xo^^^a^ rals ri^ts, o 
Kal irpos Tt/y rpodtriy etrri '^iitnfioy,) Cetenim quod de pa- 
bulo equorum loquens Hom. II. 5.(6. 188.) scripsit, T/Jk 
fiky (ifap) vporkpoitn fxeXltppoya irvpoy ^BriKey, insignes Gram- 
matici cum Galeno per r/^^yv explicant, ut v. I. annotant." 
H. St. Tiphen et olyram rem alii eandem esse, alii di- 
vcrsam, veteres prodiderunt, referente eonim sententias 
Galeno de Aliment. Fac. i. 13. T. vi. p. 319. vepi n^y 
Kal oXvpwy Kal ^ecwv." Harduin. ad Plin. 1. c. Secale 
cereale, r/^y;, Theophr. H. P. viii. 1, 2, 4., tritico simile, 
sed semen follicuhs inclusum gerit. Secale cereale a 
Theophrasto primum memoratum, in Armenia sponte 
nasci dicitur a Clavijo, Hist, del Gran Tamorlan p. 103. 
Madr. 1782. 4." Spreugel. H. R. H. p. 80. Hesychii 
lapsum notavit Bod. ad Theophr. p. 955, 6. Eodem in 



' ^ Nomen Herodoti faUnm pntat" Tittmann. Procnl dnbio intelligi debet poetaB nomen. Rnhnkcoii con^tara Tittmanii 
diligeotiaro effagit. Herodis lambograpbi nomen," inquit D. R. Hist. Crit. Oratt. Gr. p. ITS. Reisk., abiit fai notlas Hero- 
doti ap. Etym. M. p. 411, 41. : Znrfior ha tou l <rwtffru\(Ahaf, %'u mapei 'Hfo^iy* 'Ay' iU {nr^iof, iVri !• ^wpofjifiinh ri uJrpm, 
mendoso 'Hpo^o'zy h»rebat Wesaeling. Diss. Herod, p. S9. Idem Etymologi looos indnxiise videtar Scalig. ad Vamnu de Lf« 
p« 149.| at iambomm scriptorem Herodotum vocaret*** 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO iEG. HABlTARUM. 



cccxU 



ctrore Mnesitheum fuisse, scribit Galeo. 1. c. Geoponica Strabo xv. p. 838, ^OpvScrpo^l S* 4 r9 airxpov. 
lit. 3, 12.: Zire/pecy £^ ro7s oiKtiois t6wou ^<rd/if^» rv- " Hie Strabo non sibi constare videtur, nam in L. xt. 
^df, itias, Kiyxpoy, Kal * Kayy6fiiov, Sic male edidit (1* c.) ait vere oryzam ktn-avat kv dhan Kkcifrrt^f et postea, 
Niclas. pro Hfas, ut in Bas. legitur. Trypho Alexan- dird rwy KXelarwy .ir<n-i$ofjiiyriv vhdrvy : negativum deem 
drinus iy rots ^vrudif ap. Athen. iii. p. iop. c. inter suspicoi." Falc. Hinc " 'EXetoyeyks Hesychio 

panum genera recenset roy c£ oXvpwy, roy Ir n^v, roy ofwia, Oryza, procul dubio quoniam in palustribus locis 
fieXfyuty. " Obsiervatione dij^num est nomen Teff, termi- nascitur." H. St. " Scrib. ergo '£Xeioy. cum spirita 
natione Gr. i| omissa, bodie . apud iEthiopas firumenti aspero." Albertius. Oryzam Graeqi recentiores eXecoye- 
genus indicare : necnon ap. Homerum xpi pro KptBj legi, vocarunt (de h. v. silet Du-Cang. Gloss. Gr.) 
omissa terminatione 01}. Nonne hinc probabile fit framenta " Busbequius Epist. i.: 'Fuimus Philippopolis, vidimos 
ex oriente Grseciam allata?" J. Stackhous. ad Tbeophr. in locis palustribus et aquosis oryzam instar tritici cre5- 
viii. 1. , centem.' " Bod. ad Theophr. p. 362. 

. *BplSa, fi. Galen. Aliment. Fac. i. 13.: 'Ibity ^y * Botrfwpos s. * Bwo/iopos s. ^ Bdairopos, o. Strabo xt. 
G^dicp rat MaKcboyl^ wdXXas &po\ipas bfioi&raToy l^ovoat^ p. C90. de India, ex Eratosthene, *£i' /i^v ovy rojkois toU 
oi fiiyoy roy trr6L\vy, hXKa koX to ^vroy Skov vap* ijfuy ky ofifipois Xiyoy enrelperai Kal Kiyxpoy, irpos rovrois Ginrafioy^ 
'AfflqLf (rtf^) r^y Tpovriyoplay elpdficy fjy rtva ^cc vap cifc/- opv^a, P6trfjippoy : p. 692.» Tlepl rov fiofffi6pov, 6y ffiiriy 
yois ToU iydpiitirois, Kal fioi jrayres ^i^aaay, avro re ro i^vroy *Oyri9iKpiTOS, bi^ri (jSri Par. 1. Med. 3, 4.) aeirr6s (Xex- 
S\oy, Kal ro mripfia ahrov KaXeitrdai fipiiay^ rfjs fiky vpo- t^os Par. 4. : eiirdi. Epitomes Auctor) eorc fiiKp6r€po£ rod 
ripas avXKal^s bia rplkty ypafifiarufy ypa^ofikyri% rov /3 roc vvpov, yeyydrai b* ky rals /jtetrowora/jilais' fpvyerai S* hray- 
p Kal c, r^s ik c^^i^s avrp Sea rov 5 rat a, rara ye tt)v opOriy ^Xorfip, Trpoofxyvyruty firi ^woiaeiy Awvpoy ir rffs &Xm, ro9 
xrJifftv, eirl hk rfjs atrcanr^f fierh rov y Si^Xovqrt. " hplia f^r^ ifiayeadai (nrepfia* Pro fioa/i6pov legitur in Par. 1. Mosc* 
dicta planta haec iiwo rov fiplSeiy, quod est onerare, ag- (iufafiopov. Diod. S. ii. 36. : Xu^pls bk rdp ififUfrpiaKAw. 
gravare, et quasi veterno sopire, quod hujus panfs usu KapnUy ^verai rara ri^y ^lyhiKi^y iroXXj) fikv Kkyy^s, iipbeva^ 
evenire, scriptum reliquit Galenus," Bod. ad Th||bphr. /J^kytf rg rwy vora/xi<ay va/Adrwy Sat/^cXe^^, ttoKv be otnrpwv 
p. 9^5.: an recte, alii viderint. De b. v. silet Sturzius ^al iiiLfopoy^ In hk opvSa, Kal ro irpoaayopev6fieyoP fioe^ 
in libro, cui titulus De Dial. Maced. et Alexandr. " Zeae iropoy. Iterum eod. cap. rara r^v Bepiyily rpowiiy, Kaff 4k 
monococcae et dicoccae meroinit Bauhin;, quarum prior tnreipeoBai ovfA^aiyeiy r^v opv&av Kal ro (iotnropoy, (hi 
Trit. Monococcum L. Brizadicta, posterior Trit. Spelta, ^h^afioy Kal Kiyypoy. " Strabo semel iterumque /OoV/io- 
ambae aristatae/' notante Stackhousio 1. c. poy, et forte melius, uti visum quoque Is. Casaubono.'' 

""OpvSa, Oryza, e genere roiy trirrpwy, firumentace- Wesseling. " Tbeophr. H. P. iv. 5. de India: ^ip€i ii 
orum,' s. frugum, ut olyra. Diosc. ii. 11 7. {i^vofi/kyri ey i^oX awkpiiara ISta, ra fiky rols x^^P^^^' Sfioia, ra bk rdis 
AKitbeai roirois Kal vypoU.) Dicitur etiam "Opvioy, vvpo'is^ Kal reus KpiOals, et pOstea addit» est yiyos kyplt^y 
Theophr. H. P. iv. 5. : MdXXov bk tnrelpovcn ro KoKovfie- Kpi^y, e( iy Kal &proi ^ts, Kal x<$vSpos raXos* rai^nu ql 
roy opv^oy, o5 ra eylnffia* rovro bk Sfjiowy r^ ^et^, ral tmrot eoBipyres ro irpHroy bie^deipoyro' Kara fiiKpov bk olvp 
vepiimadky oJoy •)(6ybpos, evireirroy bk, Hjy o^iy xe^i/ros kOiadiyres ey h')(ypois, oihky iratrxpy. An hoc hordeum 
ofioioy rals aipats. Plin. xviii. 7." H. St Vide Bod. ad sylvestre sit ^ofiopoy Strabonis,. quod certe idem ac j3^a- 
Theophr. p. 362. Linnaeo, et Sprengelio H. R. H. p. 88. iropoy Diodori, Bodaeus [ad Theophr. p. 362.] hatret, 
et 171. "Qpt/^a est Oryza sativa. Strabo xv. p. 690.: Idem esse puto. Tostum enim hordeum alicam tacit op* 
'£r hk rils iLyaOvfiiaaeufs r&y roaoi&nay worafitiy, Kal Ir rdy timam, Qec alio modo confici potuit. Igne torrefactun^ 
Irtiffliay, wf 'EparoaSiyris ^ijo*!, fipkxerat roU depiyois ofjt- esse, ne semen exportetur, baud necesse cum Onesicrito 
fipou 4 IvSir^, rai Xi^vo^et ra irco/a* ey uky ovy roitrou sentiamus. Vocem aeTrros esse conjicit Villebrun. ot^t- 
rols ofifipois Xiyoy vweiperai rat Kiy^oy, wpos rovrois o^^a- ros vel eiiarjirros, quod ita vertit in sensu Hippocratis, 
fioy, opvSa, ^fffiopoy. Idem p. 692.: T^v S* 6pv^a,v facilis digestioni, nbi mavis dnrewros [evxeirros]. Cur 

Jritriy 6 'Apurro^vKos earayai ey Hbari KXeiffrf, trpatrias autem non ireirros scilicet coctivus simpliciter legatur V* 
' cfi^ac rckf k^o^tnu o^y* i;i//os bk rov i^vrov, rerpa^ Falc. H. Steph. Thes. iii. p. 228. : " Ileirrof, Coctus vel 
''Ffixv, * woXT&arax^ re, Kal ToXvKapwoy, depi^eaSai bk irepl coctibilis, Plinio." Sensus Strabonis postulat triros, quod 
^i^triv HXn'idbos Kal m-lieoBai (irrlaaetrQai, Esc. Mosc. in Epitomes auctore legitur, quodque jure pnetulitXyland^ 
recte) its rat 8eias' fiieaBai bk Kal ey r^ Barrptavn, ra2 Ceterum ad linguam veterem Indicam, an ad ^yptiacam 
Ba/3vXwW9, ral 'Lovaici, Kal 4 <^ariii bklvpia 0vet. \uytX- pertineat vox (^a^wpos, aliis statuendum relinquimus. 
Xos be ri^y opv^ay tnrelpeffOai fiky wpo rwy ofifipufy i^ri<rly, • 'OPINMI2, ow, 6, (Apros). 

apbelas bk Kal ^weias beiadai, iivo r&y rXet^rruiv irori^ofxi- *Opiybriy Hesych. ap. ^thiopes esse dicit panem, et 
vviy ibariity, *' Colendi modum eundem hodie observant semen sesamo assimile quo cocto vescantur : addit, alios 
Indi, nec agricultura Sinensis differt : v. libruni Gust, esse velle opvSay, oryzam.^ J. Poll. (vi. 73.) scribit 
Eckeberg. de agricultura Sinense Angl. versum p. 278." oplybriy «sse &proy riya ap. ^thiopes, nimirum rov opiy 
Falc. Strabo xv. p. 709. e Megasthene, XltVecv b' Air' 6pv^ biov (C. A. opiybov, C. V. opiyQlov) yiydfievoy : esse autem 
if\i hrrl Kpidiyiay trvyridiyras, Kal airla bk ro wXiot^ opv^ay oplybioy, airipua ewi-^Ctpioy, Sfioioy o'lytrA^p. Perperam 
elvat poipririiy (Mss. rpo^i^v, Marg- Cas.). ^Uian. N. A. itaque dpW^i^f ^ scriptum est ap. Athen. iii. (p. 1X0. e.) 
xiii. 8., 'EXe^Krt bk iiyeXaif fjLky, eldivfiiy^ ye fii^y, vbh^p ubi itidem esse dicit &proy roy c£ opv^ris yiyofuyoy, vel 
wofM etrrl* rf bk els wdXe/wy &dXoffyri otyos fikv, ov firfy 6 roy airo rov ev AlBiovl^ yiyyofiiyov trwipfiaros, 6 ktrriy 
rHy itfiwiX^y, eirel roy fikv e^ 6pv$ris -^eipovpyovai, roy bk &jioioy <rTi<rdfif I meminisse autem hujus opiybov Aproy 
cr raXdfcov. *Opv$a, "Vi Samaritan. Exod. xvi. 31. i Sophoclem in Triptolemo.'' H.St, 
notante Biel. Thes. Philolog. Ex oryza et farina medi- " lEMIAAAH, (fi, ews, &XiSos,) 

corum quorundam inter Indos victus, Strabo p. 713. Simila, Similago. Est farina ex tritico communi (acta: ex 
* *OpvSlrris irXaKovs, Chrysippos Tyaneus iy qua confectus panis, ae)it^aXtrf}s dictus est, cui secundum 
'AproKOTTiKf, ap. Athen. xiv. 647- d. Hac voce caret inter panes bonitatis locum assignat Gal. De Al. Fac. i. (2* 
Scbneideri Lex. * OpvSorpo^iu, Oryzam gigno. Athen. iii. p. 115.) Primum euim tribuit ry aiXiyylrp, b. e. 



* Galen. Aliment. Fac. i. 16. et 17. non inter (rim^, sed inter oenr^ia legnmina receoset, (cum contra inter fnimenf acea a Diosco* 

ride referatur): *Odc^i» MXovatv Ixum t5» infj^r^im ff%t^yuirw, If wia^rofoi yiytrtu, nvdfAWi, vttf-J'ov;, lfifiiy9ov(, faxe^;, ^'ffAOuc, e^v^af, 
i^^vc. Nobis probatur Dioscoridi« vententia, non tantum, qnod certam sit, ex oryza fieri panem, sed onod tota facie et luibita 
planta baec fnirat-nto quam legnmini sit similior. Imo cum leguroinibus nnllam, cam frumento snmmam haoet similitndinem. Aspics 
canlem, folium, semen, relir|namqne faciem ac ideam piantse. Mendi sospicio nulla ; statim enim cap. seq. 17. de oryza, ac si le- 
giiminum prapcipunra essct, agit." Bod. ad Theophr. p. 362. Cf. Saraceni Scholia ad Dioscor. ii. 117.^ 

* Hesycll. : ^o^i^iny a^mirafia Al9io^t, ned ff'xip(xa,y w^aitk^icn rnaafjiMy oir»{ i+ovTif o-iTot/»Tai, T»»if it ogvf«». In Cod. Yen., te9t6 
Scbow, est, *0. a. — vivajxtit 0. l^>Sifrts — o^v^ay, ultiuiam vocem pessime a Mu^uro in o^v^ay rorrnptam vv. dd. Hesychio reddidemut^ 
notante Srhow. In J. Poll. vi. 7S. (ut er ap. Hesych.) legebatur (ni^tifMij: MS., testibos Knhn. et Jung., trKrdfXM, C. A. <rW/uif». 
Forroani (rtTaVn, qufle Graecis recentioribus placnisse videtur, Albertius, Kuhn., et Jung, non agnoscunt. In Glossis tamen legitur, 
liffafMn' sisamum, et Sisaninm in Pailad. Septembr. tit. 7. et Octobr. tit. 1., notante Forcellino. Sed et onadfAn, quod iidem reject- 
runt, legitur in Hesychio et Galeno, tebtc G. J. Vossio Etym. L. L., ut in Plinio sesama. Sic in Glossis scribitur (nfjuiaus pro 0-«/uu« 
loXif. V. infra v. o^<rafAM, 

Com hfiiou eiiset editum consentient ibus MSS. A. et Ep., adnotavit Casanb. scribendom o^lviw, anctoribos Hes. et J. Poll.; 
et qnisqnis Hes. et J. Poll. vi. 7X coosuloerit, vix dobitaverit de veritate hujoa emendationiai quam recepit ctiam Brnnck* in Fragnu 
T. e Soph. Triptolemo." Schweigh. Ante Casaab. sic emendarat H. Steph. 



ccafii 



LEX. VOCUM PEBBGOt IX SCBIPTT. GR. OBYIARLM. 



iHipaeo: at qui t% ponsfun optimiqiie tritsei fiuiai^ 
awt #Aiyru dicitur, conficbtur. Ex qvo apfwret qoid 
mcnauots th infer siflul^;;iDem et itUginefD. Hoe c^^uai 
■oniiM' optiBum triticoni vel ejus fivfia»» illo auteai^ 
ptulo detenu* et commune veteres designabant : in quo 
qnod fNMisfimnm est/ pollen dicebatur : iit flos in alicine: 
qnemadmoduB annotarit Plin. xw'nL 10. Hm Gorr. 
In 1, antem male nfuhaXit exponitur Siligo, deinde 
Sinila et Simikigo : quum Siligo sit #/Xiym, nt modo 
dictum fttit : ex qua eoniectos pani«» dicitur mtXiyrinft a 
P. iEgineta L Inrenitor et miXiyra^ rtidemqoe ^cXiyriViff : 
led alteia scriptara melior est.'' H. St Hippocr. de Victn 
Acutonuo p. 383. 25., Ka* fifuwayia evBUrkf owra, 
mmt ^piiiaXiy^ uu tikyy^pw : de Dtaeta p. 92. ^fu^- 
Xu gak xtfvhpof ifS6% ; ibid. v. 40., o< nfuiaX/rai 
{iprm) iexffp^atoi 'eawrmv rovrtir, Atben. iii. p. 109* c. 
e Trypbone Alexandr. fr roit ^wrucolt, "Aprktv UrlOttfu 
y^niy €t Ti K&y^ fUfiVfifuUf ^vfurtir, a^tffwr, 9€fiibaXlrriyy 
iffriprnfr, ^Ko^um-^. lefiihmXu legitur in Lev. ix. 4. £s. 
L 13. Exod. xxix. 2. Lev. ii. 1. 1 Reg. i. 24. Gen. xviiL 
6. Cf. Salm.de Hom. HyL latr. c. Ivii. p. 72. etO. Ceis. 
Hierobotan. t. ii. p. 101. J. PolL i. 247'> 'Airo ^ (r/rov» 
y^^^pof, vefjuhoXtr^ ^em, eiiaafia, xiyyQpos : vi. 74., eiftfrat 
Si tai (wefiihaXitf wap^ re Awowpyy ^vfropif ail toXXoU 
TW¥ tcmiuf^iJbihavKnkkHf (KittfifbohtoaffKakkfy). irp^rru bi 
wai Hfr yeruciir e^re ffefnh6XJkn. In Glosais scribitur 
mifiihmXif pro vtfuhdkti, Esedem Glossae, * £e/ii&iXiov* 
Pnltisy S. : qna voce caret Schneideri Lex. Zonaras : le- 
fiihaXtt' Topa t6 trfui ro KoBalptt, xal to aXu, ii aXis fffinr- 
^1^. TO trkrv VfiflfM, olovtl to Xttrrofjxpi ffraroy, Oirrm 
^Opof 6 MiXj><fiof. Cf. Etym. M. p. 709- 46. et Pbavor. 
^ lefdba\t9 est a Punico Semid, ut monuit Angelas Cani- 
nins in Alphabeto Hellenismi. Sane Aruc H IIOD' 
Atmila babet. SimiJa, qa« et Similago, est a ^efiiba^is, 
Kar^ kwotui^v uftimse syllabx, et ^ in X converso, qu<>- 
modo ab ^OKitaaevs, r^uod .^olicum pro X)hvtrtr€vs, Latini 
dicufit Ulysses, et a Saxfn/ov, lacryma." G. J. Voss. Etym. 
L. L. * liXiyytor, Siligo. Chrysippus Tyaneus 

*ApTOKoriKf^ ap. Atben. xiv. 647* e., de Romanorum 
catillo omato, E7ra tov yvKiov emruaas, oiXlyyiov trvfu^v- 
paaov ahrf : ubi ffeX/yviov Edd. cum M^to. " Vtdetur 
id vocabulum pro diminutivo tov aCKiyvis vel akXiyvis 
accepiise Dalecamp., aiiquaotum siliginis vertens; at 
tale dimitiutivum uon minus ridiculum videri deberet, 

ni si Latiue frumentulum aut triticuium diceres. Quam 
ani siliginem vocabant, earn Graeci inter Romanos 
viventes aiXiyviv et viKlyviov Gr. terminatione dixerunt. 
Sic vcleres Glossse: ItXtyvcov siligo. Cf. Du-Cang. 
Gloss. Gr. V. XiXtyviov. Ac sunt quidem, qui dicant 
eandem esse viXlyviv et earn quam Graeci proprie aefuha- 
Xiha vocant ; at arnih6LXiha Romani similaginem dicunt, 
qu« siligine inferior censebatur." Schweigh. 
* ZcXcyWaf, (quod vocab. ignorat Schneideri Lex.), i. 
q. liXiyWri/f. Eustath. ad Od. H. p. 1753. 3. : "Eim 
et iftOo'ii, ^ot6s Tit wXaKovs, o5 rify KaTavKcv^y othna tU 
irtpiXaXtV Tvpuy ^icmitras, Tpffle xal €fij3aXijy eis {h) 
KdfTKiyoy \6Xictoyf iu'idetf cIt hrlfiaXoy (hrlfiaXXe) /leXc Kal 
ffiXlyyewi fffilyav, Kal trv^aXuloy eif €v, 'Ev tovtois 
iirfifTiy fi^y to bivXl^ety, oirtp InrrfOtly Xiyei 6 KutfitKoSf odey 
Kal ffSfioi b biv\rj(rrt)p (btvXtarifp). Tlepl bi triXiyrews, 
Tfirkoy fiky H rl irore elbos Itrrly, *larioy b^ us irapayei 
ApToy Xcyo/if rov liXiyylrriy Kal ^iXiyrlny, bia Trfy iKeiOev 
fil^iy. *H b^ hfiira, lam tj^itrv ^<rri fikTpov tov 'iv, ov ')(pf\(Jis 



^Tf^'^EXatarvXlariw^U.^ CH Etja. M. p. 793. ^« 
Uierqae respexil ad veiba Cbiyappi Tynci ab Afhamio 
isv. 647. d. landata. " Nec taaco ttUgo a eiXiywrn 

fiKtum poto. Potins pbcet.Gnecos earn voceflB a Roma^ 
nis accepisse. Sane vocca esse exotican^ etiam Galeana 
agnoscit. Satis autem vcnimile e^ venire a jW, bu« 
Nam eat species ea tritici, quae aivea ac moUi fitfiaa 
praestat: Jovenafis v. v. 70.» Sed tener et ntveat^ 
nioUique siligine fiictus Servator domino. At Isidorai 
fiurile refieUitur, com xvii. 3. dedadt a v. seligo, quia 
tzitici species sit praecipna maximeqne selecta* Nam 
contra quam in seligo prima correpta est, media produc* 
ta, at albtus Juvenalis versos ostendit.'' G. J. Voss. 
Etynu L. L. 

« IHIAMH 8. HCAMON, 
Seiama vel Sesamum, Fnimenti Indici gemis. (Spieo- 
gdio U. R. H. p. 45. et 96. est Sesamum orientale) V. 
Dioscor. (ii. 121. FfVcrai bi Kal iXaior e£ airroi, y ci 
Aiyvm-ioi 'xpitrTai.) et Piin. (xviiL 7. et 10. qui inter 
aestiva frumenta numerat. Columella autem ii. 7» inter 
legumina. Ab India venit et culmum babet fenilaceom, 
folia sanguinea, semen vasculis inclusum, ut papaver» 
ut Plin. 1. c. tradit. Hoc adeo gratom est in cibis, at 
locum habeat in bellariis et condimentis. Plant, Poea. L 
2. 112. Ut mulsa loquitur! nihil nisi bterculoa, sesa- 
mum, papaveremque, triticum, et firictas nucea, al. leg« 
papaveremque tritum. Petron. in Satyr, c. i. extr. Mo- 
jitos verborum globulos et omnia dicta £ictaque, quan 
papavere et sesamo sparsa. V. Forcellin. h. v. Pbotius: 
YJlvafMOy* fjiera fuXtros nKOfjLfUyoy irpiiToy /ley irc^>a Tf 
rvfjufpif TO iraXaioy ibiboaay toU kxayrumi wtpMrrcs twP 
iyrtfMty rj f[X»ty hrtXiyoyTes, its Topa row yafMovvrdt imp 
4 Tfjs yafiovfiiyfis' rvr bi beiwya iro»ovtn'€s^ nar wsiay 
biayifwvtn toU KexXfi^iyou' ioTi bi 6t€ ri^ oiftfa/iffir BiXat^ 
T€s wepi^kipeiy bevpo iroXvreXif* ky bk roU yhfUHS Htboaup 
ariadfifiy, hrel woXvyoyutraToy. JJitrufA^y ^aa.^y w€pt^ 
tnrvfiiy^s ecu 'AploTap^os Kal ^XevKos, il bi XP^^^^ ^ r ip t ^ .) 
Hinc Zti(rafiO€tbh, Herba duorum ^generum, una Si|0fi* 
fioetbis fiiya% (Spren^elio H. R. H. p. 175. Reseda alba,) 
altera 'Ltjaafioeib^s ^wcpoy appellatur, (Galeno Fac. SimpK 

viii. 108. Sesarooides album, Sprengelio p. 184. Astiagaku 
Sesamoides.) V. Dioscor. (iv. 152. 153. Galeae L c. Se- 
samoides magnum est *AmKvptKoy cXX^/3opo»^ Dioscor. 
ILriffafWtibh TO fiiya iy *AyTucvp^*EXX4fiopov KoXown, bta Ti 
fiiyrvoBai ky rau KaB6pa€Ui XevKf iXXefiSp^* louEcy i 
ir(kt ^piyepoyTi ij irrfyayf, — <nripfm S^Oior iniaAfiUf rapef 
ky Ty yevaei. In Nothis legitur : Jofoafioetb^ fiiyth-pt 
bi atiaafilTffs, .01 bi^tniffafili, 01 bi XnneotfKvrAXtow, ac hk 
eXXifiopos XevKos, 01 bi kyTiKvpucoy, Hesych. : ]Sif#apei- 
bis* ky *AyTiKvp<f iroa, eoiKvia ^piyipoyTi, Plia. xxv. 5.» 
Eileborum in Anticyra insula tutissime sumitur, quoraaai 
sesamoides admiscent. Idem xxii. 24. : Sesamoides a 
similitudine nomen accepit, grano amaro, folio minore.— 
Est etiamnum aliud sesamoides Anticyrae nascens, quod 
ideo aliqui Anticyncon vocant ; cetera simile erigerooti 
herbae, granum sesamap. Quod illud Anticyricum Hel- 
leborum dicatur, Galen. 1. c. aliam ac Dioscorides, et ex 
CO Plin. I. c, rationem reddit, nempe quoniam aeraea 
hellebori modo purget, ceterisque viribus sit belleborS 
simile, ^gineta : ILrfaafioctbks to fiiya, Sirep iLrrtxpi/s 
iy^Xifiopos utyofiatrrai, bia to ofioitts eXXc/^o^ Ka^mpetP 
ain-ov to tnripfia, Diosc. sentential astipulatur Strabo 

ix. p. 418. Postquam enim duas monuit olim fuissa 



v^'Xjciov, iir,9n, tTra hi^Xn fxiXi %a\ aiUyvtuis hfxiffnav (-niw^yav), o la-nf nfjuvu pirgot/, xat <rvfAfxd>^^of iif Vv. " EtymologOS sua ex ipso 
Athcnwi loco detcrip»i8He videtiir ; ita adcurate cum Nostro cousentit, oisi quod pro V^'my (quod cum editis recte tenet nterqoe 
ootter cod. MS.) perperam ibi editur ri/uUcr nay." Schweigh. Imo, uon ex Athenxo ipso, ut vir doctus pntat, sed vel ex Eustmthio, vel 
• grammatico, ruju* scriiiia conipiiavit Euhtatb., sua depromsisse Etytnologum, satis patet e verbis, uios irXMcoih'Te; ov rnv xaraemp 
•Ctw tI; wifiXaXu, quo) io F^ustathio leguritur, at Atheiiseo desunt In Eustathio quoque legitur inifiaXoTf et <rtXiV««f, pro qui bus ia 
Athenso est <rix(yviu>; in ed. Vcn. cum MS. A. et Ini^axxt in MS. A. cum edd., I'KijiaXi vero in MS. Ep., teste ipso Schweigh. 

* Apotcraphnin Alhertii ad Hes. v. ananfxn habet'^cixya voioviraiy pro quo idem reponere mavult votoDvTf;. Pro iivsa yeXvriXli 
idem, qui aliquid deesse putat, conjicit ^voa «. 

'^Pfo Apographum Albertii liabet iVipo;. Respicitur, ut potamus, ad Aristoph. Pac. 869., 'h toTc Xi'xoyrai, xol t» r;;^ w^k 

MXa' 'O itXaKoC; wlwiiTTan, <rtitraixri {v^wXaTTiTai, ubi tamen Bninck., quern sequitur Maltbeius ad Mprelli Lex. Gr. Prosod., legendoai 
ceoset Tnanfx9V(. In A. scriptum anTufAoif, Schol., et ex eo Snidas, <rii<rtifj.n h. 1. procul dubio legerat, ut et Pharor., qni articoiaai 
tOtum rXMCripsit : X»i<ra^»i, iuqnit Schul. na^a to h rotg yufxu; !Qo;* i^oxouv yaf h roTg yijutoif <r^<rrt/txoy -^i^vai, o; Itrrt wXa^oCf yafjun^t 

^na-af^lia* <r4\9a^ ii, xaX pi^xu/vif, uttX a'n>!'Vf*fipta (^Suid. <nTVix^fui,) ^uXXa off <rrt<^yoiivTai et vvjut^)!©*, yud aiiarafAOViTu voiravfli. Pro 

fAoDyra, in Phavor., et Suida, ubi idem articulus extal, legitur (rn^nfxovvria, Phavor. et Zonaras : in<rafMuitT»* t« ^<rv», Imo 
fAMnria, ut ap. Suid." Tittmann. Idem tamen Schol. (nurafAfi ad Acharn. 109^., scribit : 'AXTub ai|<rdi/uwv;y x»t «XXo cnpt^fxn' onrttfjtm^ fof 
dUe vXwuvrro;, a>i(rapi Ii AfAiTf NaXeD(uuy vnrmtMia. Ex illo sua dcprooisit Phavor, 



SPICILEGIUM TOCUM PAUCARUM, PRO JEG. HABITAKUM. octzlii 



Aatk^fiitts, vmm id CEtam moDtem in snra MaHaco» al- r^fMn, &ii&afi6€U mfigrafuAt' ei|»^i M ira/ IVXct^v H/9 
teram io Pliocidcy subdit statim in Maliaca quidem opti- 6pfr09, Hesyck. : l,iitmiMvr wififia lir /UXttoi ko* ni&dfiris. 
mnm nasci helkbonun^ at io Phocenti m«lra9 apparari. Said, et Phot. : £f|^/io{;9i* irXaKov^i. J. Poll. vi. 7t»» 
ideoqae multos ad banc pnrgandi nnhatbqne caoBa TAv irXaKothn-tty eiSiy, Tvpauovs, oiieafwU, et 108.: 
Solitos proficisci : ylvtoBai y6p rc ativainoeihh ifapfAOKOP ToU fiiyroi iiaTrarvvxlffa^iy d^a j(v criftafiovt, tea\ TVpu* 
hr r» ^Kurp fi^ff ot ffvaKtv^Sto^i toy Olraicfr kXXipoftop* fu^s, wififiara bia fiiXiras Mav, re fihf ix arf&AfiOVf rb H 
raceni Schd. ad Diose. 1. c.) Imiaaftoeihh Toca- he wvp&y vt^pvyiikviav, SchoL Aristoph. Eq. 277* *H^^- 
tmn fait et semen hellelbori nigri ap. Anticyreiises, ut rcpor h wpafwfis' TrvfKtfiovs ik tfios irXojcovvrof, Ic fiiXtt&i 
tcribit Diosc. (it. 151.) Yenim Theophr. ipsum belle- ifOov koX nvpUr nefpvyfAiy^y, Kot ariaafio^t rb iih 
borum ab iis sic voCatum fuisse prodidit^ quod sesaarae ftwr ravra hidetray iOXa rols * Scaypvimiracf* eiABuffi 
simibttidiliem baberet. Gorr. (Fallitiir tit doctos. Re- bk ky rols ovfiTOffiois iLfiiXXaoBdi irepl hypvirtiati koX h 
apicitur ad Tbeopbr. ix. 10., ubi de nomine vrivaf^oeibh biaypmryiiofu fi^kypi r^s iX^tfifiaye r6y mpafw^fpra, V. 
lubil invenias : 'O bi iXXifioftos M ravra^ rn re pliri Koi Atberi. xiv. 647. c. Etym. M. p. 533. l6. : 'O W Kirrw^ 
Tf KopTf ypiiaifiotf eiirep ol ky *AyriKvp^, mdaTrep faol^ rf fias rototroy ri Xeicdyioy iy rf f*ktrf xelfupoy rov &vpf 
i^apxf Kadaipovffiy^ ^ei bk oiiaapuiihii rovroy, Erotian. : voaiov, ij(p^ hnirXioy trtpoy Ofiu^y o ibti Kortiiwnu rof 
liioafiotibif AfocX^ iSrti friol KoXeioddi rby ky *AyTiKvp^ irkfi^j/ayra rb Ttpirrby rov irSfiaros, jjv bk rovro ifri/t^hv rot 
kXXkfiopoy, ercpoi bk ir6ay nya krkpay. Vulgo legittir OKa' kpd&Bai iirb yvyatxbs rj xaib^ty, ica\ i0Xa ol vucAtrcf kXAfi* 
ftoeibks, vel oriKafjtoeibis. .Hippocr. de Rat. Vict. Morb. fiayoy ♦ irXaKovyritrKovi, wpafwvyras tni(rafi0^tiSg Aitep 
acut. p. 384, lO,y'S,fioa^o€iiksy&y(it Ka&alpei, quam sen- KorrafiiaiXeyoy. Aristoph. Thesm. 570. To v ^9d/io9vtf 8r 
tentiam repetit in bbello de Vcratri Usu p. 534.44.) Karifayes, rovrby oe x^f^^'^y '^oiiiaw : Acharn. 1092./A/<v 
Item Xifffct/ia vel Yrioaulru, V. Dioscor. (io Nothis 1. c. Xoi, irXaKovyres, mjtrafiovyret, Irpla. Lucian. Coovir. 27* • 
scribitur in^aftlrrf6\ Herba, (jose et ^^aafut^ibit. Item Upookrafyi bk rf oUirri rovrf, Ijy bibUs avrf fwipdy rtwa 
lilffafioetifl oora, Ossa sesamis simiba, Ossicula obionga 3 ovbs, ij kXiu^, fj tntmafiovyroSf kftol bioKOfiiiretfim 38.» 
et plana intra manoum pedomque articulos posita, sic Kai djia elaeKeKofjutrro ^ffiy rb kyreXkt byo/utSbfieyoy ielit- 
dicta a sesami seminis similitodioe. (Galen, de U. P. ii. roy, fiia 6pyit ixdorf, xal itpicu vbs, xal XayAa^ k^I IxBbt 
12.) J,Ji(rafi^bri$ qooqoe est Sesamo similis (Lriaafioetbi^s kK ray^ov, ical tnitrafMOvyres. Zonanis p. l639* ' 
contr. 2i|ffa/bi^5i|f, Theophr. ix. 10. 1. c.) ^.tifrafilrris Apros, fw4yT€ia rtlxn* *' Si verum glossema, urbis Sesami m(t« 
▼el Itftra^iriis, sine adjectione, Panis e sesamo iactos, api nia int. Sed vid. an legendum sit, ^rivafjuriyria rotplxfl*^ 
Athen. (ni. p. 114. a. KcU rby <nfmtfjUrriy ' bk ovx kitpaxe. Tittmann. " Ad tnitrafitt subiotdligitnt /id^a, ad tni^ 
— -IiaTi bk Ktd 6 Tvpafiovs,* Apros bia tnia^fiii^y verrbfieyos, fiovs vero, sicut ad orfcafUrris, intelligitur Spros, vel itXeh 
Koi ritya 6 avrbs rf <niaafilrn Ay, Myrifjtoyevei bk nrayrwy icofs," Schweigh. ad Athen. xiv. 046. f.) At oti&etfilf 
rovrmy Tpiifutp ky wpktr^ VvruSy, J. Poll. vi. 72., ab hoc (^^a/iovt) differt, teste Schol. Aristopb. Pac. 
panum species recensens, babet, Svfzlrai, rnivafdrtu, (869-> ct ex eo 8uid.) ubi ait <ni<ta^tiiy fuisse, ^ilam ipsi 
^esych. : li$ioafjUrris' Uprov elbos.) Item adj. Ifitriifiiyos, vocarent arf^rafiiba." H. St. Iferum Schol. Afistoph. ad 
(lyir, ivoy^ et * YjitrUfweu, beaaa, bey. Hesych. e poeta Acharo. 1092. et ex eo Phavor. : "AXXo oiieof^ih, M 
quod am : lof/rafibeyr^ (kproy olros ixetro iBXov rots Sea* &XXo ^odfirf' mitraikgAfS fiky cKm irXaKOvyros^ <ni&(L^ii bi^ 
ypinryriffaatf nvpafwik, Kal oriq&fityos, Kal roiavra ni^. fjy h^tls KaXovfxey <nf<rafilba. " Idem sonare videtOT 
V. Atbenaei Ejpit. ap. Schweigh. ad L. iii. p. 114. a.) ^ff^fils et enioafi^vs, licet nescio quid disetiminis sfatuat 
Jifl^fiiyop SXcuoy, E sesamo foctum oleum. (Dioscor. i. Aristophanis vetus loterpres ad Aohartf. IO91. et ex illo 
41. Strabo de Assyria xii. p. 1054. ed. Falc, '£Xa/y bk Silid." Schi%eigh. ad Athen. xiv. p. 646. f. Falluntil^ tt 
vpwvrot rf vfioafUy^ rb irXkoy. Idem p. 1058. de Ba- Schol., et vir doctos. ^iftrafils et &fiirafjLoffs, com de pto- 
byloniis, *AXe/^»Tai b* kx rov vffvi^v. Soid. : li^d/ic- centis agatur, dobio procul idem sooant ; at, prater 
yoy IXaiov, Kal avetoy, ^ k^pioyro 01 ovy Kup^ arpar€vir&' placentae significationem, ori^afih et herbam, cui nomen 
/ievoi. • Respexit baud dubie ad K. A. iv. 4. 8. xpiofxa, ^jitrafweibbs rb fzkya s. *AyriKvpiKoy notat, teste Appendi- 
^ expHyro iwr* kXalov, aveioy, koI miaAfiiyoy, ical A/Lcv^Sd- cis ad Dioscor. auctore 1. c, Ol bk tnfaafilrris, ol ok ^if#a- 
ktyoy.) At sobstant. laiitr&fuoy, ov, rb^ (quod non agnoscit fiis. Schol. Aristoph. per trritrafilba intellexit herbam : 
Schneideri Lex.) vel J,rioauls, Placenta e sesamo et melle recte ergo discrimen statuit inter orioafiovs, placentse 
atque oleo. AfFertur ex Hippocr. et Athen. (Quod ad genus, elbos wXaKovyros, et (nio&fAri, i. q. otiffafAs, herbam. 
Hippocratem attiuet, respici putamus ad Gal. Gloss. Sed fallitur credens otiodfiri nunquam sumi pro placenta. 
Hippocr. ^oafdsr rfis orjoafilbos oyoftaSofikyris, ubi quzd- I mo utramque significationem agnoscit Hesych. : Jjiv&iitf 
dam exemplaria habent erritrafilov. Phavor. et Zonaras tnjoafjLis, Kal vXaKovs Ir oTiadfiris. Id est, In/ioafxfi u q* 
p. 1639* : Xty^d/icov, ical oritrafiobyria* rh if^cord : ubi oti^afiU, herba, et placenta e sesamo facta. Sic Hip* 
Cod. A. habet otioAfui. Gloss, y. ' in Batrachomyoma- pocr. de int. Aff. p. 207 . 36., ^aybyres wXaxtidyros koI 
chiam v. 36. : IIoXA^v otoauiba* trtio&fuoy. Quod ad ^ffodfifis Kal r&y iXXkty fieXirwOkyrktv &irXe/^fM. Hinc 
Athenaeum attinet, Ibycus vel Stesichorus ky "AGXois ap. Galenus Gloss. Hippocr. : li^ira/iils (^oiiodfifis)' rfis or^ot^ 
Athen. iv. p. 172. e. dicit, fkpeoBe rjf irapdiy^ bwpa, Xi;- fdbos oyofia^ofikyrjs. " Pro orioafils legendum puto (n^^d-. 
ca/Albas, ^^ybpoy re^ Kal kyKplbas/ AXXn re irku/xara, Kal fin^, ut Galenus dicat oTioaftriy ab Hippocr. appellari, 
fikXi x^^*^y» Athen. xiv. p. 646. f. : Irioafifoes, €k fik- quae vulgo ofioafiUs nominetur. At in uno vet. Cod. BIS'» 
Xiros Kal tnioAfnay Te<l>pvyfikvty Kal kXaiov tnpatpoeibfi wkfi" ojitrofils rf^s ofhrut ^ oyofiaSofiiyiis, sed perperam/' H. St. 
fjiara. EilroXis KbXa^iy *0f ^(ap/rcifv fiky o^c^ei * KaXXa- Phavor. : Zi^^a/x/s* fi ovrta bil KoXov/ikyii vapa rf 'Ixiro- 
fi(bas bk fialyei ^.tioafilbas bk xkiet,. MifXa bk xpkfifrrerai, Kp^rei. Imo legendum, ut ex illo vet. Cod. MS. ab 
'Ayrifayiis AevKaXliayf "Lrjoaftibas^ rj ^eXlvriKra, ij roiovrb H. St. laud, satis p^tet, l,ri<r&fiiis' riis oiJrw bil KoXovfikyrfS 
ri, Myff^oyeiiei aWSy Kal "E^tmros ky Kvbwyf wpdKeirai ^apa rf 'ImroKparei. Ceterum Hesych. vel ad Hippo- 
TO fiapri^ioy. Ephippi testimonium, ad quod h. 1. pro- cratis locum, ut putamus, respexit, vel ad Aristoph. Pac. 
vocal Athen., exhibitum est p. 442. f. Etym. M. p: 869. ubi legitur orioaufi ^v/jL-Aarrerai, pro quo Brunck. 
697* 27* Tlvpafxis' fi CK irvpwv Kal fikXiros^ Aoirep tnioafjtls, edidit ffTftra/iovs. Sed Schol. Suid. Pkivor. et Phot 11. 
^ cK otitrafiwy Kal fikXiros.) Dicitur etiam Itioafiovs, ovy- cc. trntrafifi agnoscunt. Phavor. : ^Xif^a^^a* elbos ^vro0. 
Tos, 6, pro ilia placenta, (contr. e Ytioafibeis, Hesych. : Nusquam alibi, quod sciamus, kgitur haec glossa. An 
^poafzoeooa* ck orjodfiris Kareouevacfieyri ^&Sa. Athen. ^rttrafjika sit i. q. 2i|tfa^k, alii viderint. He^ychv et 
xiv. 644. a. : * TlepioiraaTkoy bk Xkyoyras wXaKovs r^v Phavor. : • XdX^o* orfodfiri. Hoc vocabulom^ qoo caret 
oyofiatrriK^y' trvy^prirai yap he rod ifXaKoeis, uts rvpoeis Schneideri Lex., nusquam alibi, quod sciamus, occurrit, 

' Ad Tiilgatam olim scriptaram adnotavit Caaaob. ' Za/uuVny panem inveDio nnsquani ; ita^e lego koI cn^ufAfntf* Sed placet 
omDino lectio, quaro siibiecit oobis Epitoma Hoescheliana, in qna verba b»c, xol trnffafurny isto k^o non babennir,8ed paiilo mow, 
hoc modo : 'E/rn ii ami • an^t*fxiTng xcsl h xv^fxovc lii aita^afjuirr wiTTo/utnof, xetl rayjt o adrof rm «». In Excerptis qoidettl ra/ul'm; 

scriptam est, sed qoU non videt, cmo-o^Vn; essp scribendnm necessario, hac admusa verborum textura?* Vetns est menda 9%^ry(§ 
pro (Pxro^rTiv, qnam et MS. A. tenet, et sao in exeniplo invenerat Epitoma^or. Ceterum sno arbitrato, nt saepc alias, die h. I. idem 
Abbreviator strnctnram mutavit verborum, et partim etiam ipsa Athensi verba. Similiter vero in nostro Cod. £p. sic scribitar: 
Kal trafxlrnii w*\ nvfafxoZf, iia imoufAMf «frTD|Mn0;, i adrif ti»x« <n»flwp»w.'* Schwetgfa. 

* " Noteroiis obiter, pro wi/pa^xcCf iii. 114. b. em^a/uwCf legenidum vide'ri, monente H. Steph. Thes. iii. (539. a." Schweigh. ad Atfaea. 
xiv. 646. f. Immo vero perooani probabile viderl debet, sno loco ibi stare icvfafxwff sed per librariomm oscitantiam verba and- 
nulla intercidisse, cam Uli modo scnpsisset Athensos : 'E^n ^ xsl i xv^atfxt^s ^« (vel fi^MTo; 1^ m2 Wfm iriffvffjuHffy nut h 

onffafMus i«» <ni^afAant «iTT»n*iwf," Vchweigh. ad Atheo. xiv. p. 647. c. 

no. U. VOL. I. 8 X 



cccxiiv 



%EK. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



nXc^cc He^ ei^ufiU 8. ire^ty/xirTi tni<rafx(s." H. St. Salmasins proposuit uji&aiilha^ quoci Alberdas maie m*, 

Hesyco. tet Phavor.: ♦IlXc^^ep* i> Tre^pi/y/ulKii ffiy(ra|i/f. cepit. In Cod. Vcn., teste Schow, est: Kpcr^p^ 

I^c0/f' ariaafils. Prius illud Lacomcum est, notante kikuI alyihrioy — tnaafilv a, IiXXcm^a, Arbores in qitf^ 

Albertio, qui addit : " Forte quis wXetplies conjecerit a dam ^£gypti parte, e quarum fructu fit unguentum. V. 

seq. irXei^U," V. Casaubl Animadw. ad Athen. p. 38/. Herod, p. 78. meae edit. (ii. 9^.), et memineris eja« quod 

^rierafjLou nomine, ut scribit Bod. ad Tbeophr. p. 920. a Dioscor. scribitur, nimirum kUi, quod Herod, fiructum 

plures^donatae sunt plantae. Heliotropium magnum esse ait, voeari a quibusdam cr^ircXc Kvirfsioy.*'^ H.St, 

sesamon dictum scribit Auctor Appendicis ad Dioscor. : * L^ra/iOf, qua forma carent H. St. et Scbneideri 

Ot hi * (TKopirtoKrovoy, ol hi tHftrafjioy &ypioy^ oi he <rKopir(ov Lexica, legitur in Glossis : 'Lrttrajios' Sesamus. Sic Da- 

olp&v. Arborem quandam illud nomen obtinuissc, e mogeron in Geopon. ix. 18., Yloiet Ikaioy Kal aiimfios, 

Dioscor. i. 129« colligitur: "Eyioi hi to. * trriffa^iya fj Kal to Kdpvoy, 'K^epiaipeSiyrwy riiy tceXi^oty, kuI aWwv htiXo-- 

iuc6iy0iya £vXa kfi^pft oyra iiyrl efiiyov iruXovtn, " Vet. y^i eicvte^ofiiyuy. Graeci recentiores non a^crafior. 

Cod., si Lacunae credimus, habet, pro ariirdfuya, trvka- tniaafios, (njaafjilt, etc. sed altrtifwy, aiaafioSf ffitra/jiU 

fxiya [saltem legendum esset trvKa/ilyiya, Salm. in Solin. scripsisse videutur. Glossae : l/ra^ov* Sisamiun, E. 

p. 727* b.], et ita merito legendum censuere Marcellus Geoponica iii. 2. mreipeiy tni<rdfirjv, ubi G. habet trieraft^iy^ 

et Comarius, quibus facile assentior : quamvis itidem Xenopbon A. i. 2. 22. in Cilicia voXv eiiaafioy vi. 4. 3. 

non ignoro in Arriani P. M. £. mentionem fieri pha- prope Calpes portum fert terra fieXlyas xal ^mi^joy.' 

langum sesaminarum atque ebeninarum.'' Saraceni Cod d. Par. et Eton, triiaa^ai Edd. vett. utroque loco 

Scholia p. 19. Locus est p. 1.62. ed. Blanc: 'Airo fiiv aiaafiov, V. Sturz. Lex. Xenoph. J. Poll. x. 169., 

fiapvyd^fdv els a/ifoTepa ravra Tfjs, Tlepaihos ifiwdpia, irXdia ^tnrep koi tnjtrdfAbty * iifittroKioy : Jung. Ms. &<nrep c. ffc^d- 

fcey^Xa \aXKoy Kal IvXufy * aayaXiywy ' Kal hoKwy Kat Kepd- fJUtfy. Idem i. 247*, ^eia, trfiaafia, Ktyxpos. ** A. etiam 

Tkty Kal <l>aXAyywy tnitrafihwy, Kal kjieyiyiay. Recte, nos- afaafAa. P. R. triicrafjios, sed neutrius scripturae alibi repe- 

tra quidem sententia, se habet vox ffrftra^iyuy, Irjad- rio exempla, tametsi Latine etiam dicatur Sisamum, 

fiivov £Aov ap. Cosmam Indicopl.," Du Cang. Gloss, siquidem vere Dodonsus: Graeci ^^afioy, Latini quo- 

Gr. Constat,'' inquit Salm. in Solin. p. 727. c, " lignum que sesamum ac sisamum, nonnunquam foeminino genere 

simile fuisse ebeno. Alias morum i. e. trvKdfjiiyov iuter sesamam nominant, Pempt. 4. 1. ii. c. 22." Seber. 

spbsa ac durabilia ligna uumerat cum Theophrasto Fallitur vir doctus, ut exempla supra allata ostendunt. 

Plinius, quam et vetustate nigrorem nitoremque contra- " Scribitur et Sisaraum tum in quibusdam libris horum 

here dicunt. Theophr. de moro, Kal Itrxypoy &fia Kal scriptorum, (Plin. Colum. etc.), tum ap. Pallad. in Sep- 

€^py6y TO ^j^Xoy, Kal traXatov/ieyoy, fA^Xay itnrep Kwt6s. tembr. tit. 7. et Octobr. tit. 1.,*' notante Forcellino. 

Sed vfiadfiiya non muto contra librorum fidem. Herod. Sic in Hesychio, ut supra notavimus, altrafus^ vel podos 

u 193.ap. Assyrios milium et sesamum arborescere dicit, aiaapls, i. q. aitreXi Ki^rpcov, bis occurrit, pro arfoaftis* 

e soli bonitate. Non tamen ab eo sesamo sesamina In Batrachom. 36., quod bene notandum, non modo 

ligna.^' Non placet correctio ; ait enim Dioscor. ligna aiaafxh scribitur, sed etiam prima syllaba corripitm; 

sesamina et acanthina fungosa esse, eaque nota dignosci irXaKovs TayWtitXos ix"^^ ToKXify aiaafuba, " Soli, 

posse a vero ebeno. Mori materies neutiquam fungosa credo, e lexicograpbis vocem banc agnoscunt Coniitanti- 

est ; durare enim non posset. Accedit alia etiam ratio, nus et Robertsonus." Maltbeius ad M orelli Lex. Gr. 

cur mutare nihil ausim, quod Oribasius et Serapio lege- Prosod. Agnoscit quoque Schneiderus in Addendis ad 

rint tnjtrdfitya, ut vplgati codices habent." Bod. ad Lex. Videntur Graeci sesami vocem ab Orieate 

Theophr. p. 359* Cf. p. 1089. Dioscor. iv. l64. : accepisse," G. J. Voss. Etym. L.L. " Iiyra^ov nomea 

KUi ii Kp6rwy' oi hi aiitrafioy Aypioy, ol hk aiaeXi Kih-ptoy, inditum videtur ano tov tHfita^ quod quandoque veiw dc- 

olhi' Kftiriaya. Dioscor. Notha : AXyihrnoi ovifBafiyaf ol nolat, concutio, impdio, et ^/idof, meto, quodsubitoet 

hi * rp/((v, 'Ptf^aioc piKiyovfi. Plin. xv. 7. : Proximum quasi impetu ad messem propelleretur. Columella iL 

fit et e cici arbore in i£gypto copiosa ; alii crotonem, 10.: 'Sed hoc quidem semen Ciliciae Syriaeque regiooi- 

alii trixim, alii sesamum sylvestre appellant." " An ab bua ipse vidi mense Junio Julioque conseri, et perautam- 

hoc sesamo ligna sesamina! At lignum ricini concavum num cum maturuerit toili.' Vel nomep sesamum accepit 

ease tam ramis, quam caudice referunt Plin. et Dioscor. ab i£gyptiis, Syrisve, forte Indis. Plin. xviii. 10. : Sesa- 

Aliud sesamum non novi." Salm. in Solin. p. 727. d. ma ab Indis venit. ^gyptiis sempsem dicitur.'' Bod. 

Hesych. et * Phavor. : • £i<ra/iir to xapa toIs iaTpols Xcyo- ad Theophr. p. 920. 

fieyoy tr^aeXi. Per 9/(ra;ic( intelligi debet o'^ffa^is Sypm s. Adj, *Y,riffafialos, a, ok, legitur in Luciani Pise. 41.: 

ci/jtrafAOy &ypioy, et in ai<reXi subaudiendum est Ki^pcoK, Auo fiyat ^ndcrr^ hodrtaoyTaiy Kal aritrafiaios irXoxovs. 

ut satis patet ex alia ejusdem Hesycbii glossa : KpdThty* * IritrafioiratrTos, 6, fi, Sesamo conspersus. Athen. xir. 

o0rM KoXcIrac 6 Tiyes kIkv Aiyvfmoy, 01 hi trritrafiiha Aypiay, 643. c. e Cytberio Philoxeno ev Ae/irv^^ Zaffo/jdraffra 

Valgo legebatur aiuafiiha, ut et in Phavorino legitur, sed irifjfiam,^ 



* De safKHlinis lignis qnaerendnm. Freqnentem per Indias arborem laadata materie liquet fuisse. Sed pnto jam inveninu. 
Soiunt qui vetera exemplaria scripta manu Grseca versamnt, literam T ssepe effigie minoris gamniae pingi solitani. Hue eadem scri* 
bendi coiMuetadiDe crayaXiyn ^uXa h. I. sunt truTaXiia, Saotaliiia ligna inteliigit, tota India celebratissima, qoorom 1100 udobi geras. 
De his V. Garcias ab Orta i. 7. aromatum. * lenrn^ov mentio ap. medicos recentioris Grsecias. Jam vero e conjectura nostra 
certissima, etiam ap. vetusiiores Gneco;*, ut Aiictor est Peripli, qui antiqnior omnibus Arabibus, bine constat hoc nomen ab Arabilias 
ad Gracos^ non pervenisse, sed contra a Graecis ad Arabai. Nomen est vetns Indicum, quo id lignnm si forte dim appellamot. 
Hodie vocant cbandama, ut refert Garcias. Nec dnbium, quidquid contra jactitet vir magnus, vocem 0-ay^(»^ov, qua id Ugimm ap- 
pellavere Graeci, mutatam esse. Aetiu& |n vetnstissinio exemplari aaiiava vocat, non aayiaya L. 16. in confectione muachati, Ks^m 
lyiiWTfMf (Tttyiotywv yfafAfjMTu i?'. 'A/uijSapo;^ et in compositione xeromyri, laviava, ypa/uL/uutra t/3'. Notum est M et N iovicem mutari. 
Lusitani anfem chi pronuntiant pro si, nt Chinenses dicunt pro Sinensibu.^': sic cbandama pro sandama, quaB Gr. vMafa, I^x. Gr. 
Arab, o-ov^av aiit dici adnotat : Zayrav n o-avra^ ^CKoy *iyiix7y. Sic de alio genere Iigni Indici albakam qnidam, alii altnkai 

•cripsernut. Nec Grspci ab Arabibus ligni hnjns aromatici nomen sumsere, sed contra." Salm. in Soliu. p. 726. f. 

^ Romani sili etiam^ vocanint Grsecorum <r<V(Xi : nnde et silatum vetfres direbant jentacnlnm, quia vinimi sili conditnm jejuni 
absorbebant. Quod de seseli intelligendum. In Pliniano Indice silc scribitur: Gingidion. Sisere xi. Sile xii. Graecis qnoqa« 
aiitiqnis, ut Hippocr. aiXt et ahtu : inde at'Kt xCit^ioy Herodoto, quod aliis ciat'Ki xuirpiov." Salm. in Solin. p. 158. Cici pecaliare 
iEgyptii soli constitoit Plin. cum aliis plerisqne auctoribns : ex eo faciebant oleum ad lucemas. it'Xi Ki^piov antiqnissimi &r. toci* 
baint, h. e. seseli Cyprinm : nam sili veteribus i. q. recentioribas Grsecis 0-Mr«Xi. Herodotus unica voce o-(Xixu«*p»» Vocat JL. ii. ^x«;f«r( 

Xjfiiinreu hlyvzTivn of vip^ ra fXia OixioyTi; &itl rwy aiXixurfiun roD xafitoV, r6na\tv<ri fxiv Aty^irriot xixi. Hippocr. ai'kt^ vel a-iXt appeilat, 
Oaleno teste, quod recentiores vocanmt a-io-i'Ki. Hinc <ri'\i Kt/7rpi«; i. q. ataiXi Kvnrpisy, Dioscor. : Ktw, ^ xairw ol ii a^afAot mypior, 9I tl 
W(riXt Kyxftoy, ol ii xporwva, ubi tamen Vetustatis venerandae liber habet, »! H <ri<rt\i, Kvirpioi it x^una, plinius certe inter nomina cid 
iEgyptii etiam sili absolute nuncnpatum meminit L. xv. de oleo factitto, ubi omnino emendandum : ' Fit et e cici arbore in JEgypto 
eopiosa, aliis crotonem, aliis. sili, aliis sesamum agreste appellantibus.' In libris sibi perperam scriptum prd sili. Index Ms. 
titolo, qui ad h. 1. respondet : * Cici arboru'm, sive cruto, sive sibi, sive sesamon :' lege, cici arbor, sive croto, sive aill. Ita plane 
irocavit, xx. 6. ' Contexemus et de sili,' obi vocat sili, quod aliis est seseK : nec quicquam mutandnm, nt aliqoando putavunns; In 
Indice hnjus loci scripto ; * Sisere xi. Sile xx.' In aliis locis sponte proveniebat, in iCgypto et serebatnr. Herod. Umpa m x**^ ^ 
voTa^Aohf xol ra»y Xtfj.ySm nrttfoven rd aiUnuirfta ravra' raydf Iv^EXXifo-i ay^ia ^vtrai: et paulo post, rovrov litiAf ^XXx^^Sttim, ol fjih Xfc4,«m; 
ATTiwoDcrl, olii^^Sayri; iti^'overt, Verle, Alii contusum exprimunt, alii fnctum excoquuni : • &wtitouv est exprimere ; nam irowr, vel utov?, 

Sremere significat, unde I^MrtipioT, praelum. Plinius, ' In ^gypto ubi abundat sine igne et aqua sale aspenum exprimnnt,' Skmiiaiiri/* 
aim. in Solin. p. 686. 

■ MfXt«<iMTa rtrt/yfMya a^9ota ♦ asTapi^Xtuxva* rvfaxiyac ti yaXaxrt nal /uiiXirt o'vynara^v^ros n? ifxuXof, irXeiraytava (an w>»ra^g?y • nsm' 
fXQf)UTovi»y*t it nal ^ivOMowayn vXarwrrof (an vXArvyro?) awofAvxete^a irifji^jMra, " Illud ipOtnta va9afAAfX»n.ra COrrigere nOD dnbitavi; 

licet eoim^ quid f xwinrA sit, aut node 4eriTatani, ignorem manifesto tamen de sesamo hie agitnr, et nihili vox erat AfBiifs. ^mpm 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO JEG. HABITARUM. 



cccxlv 



- * TLfi4rafi6rvpos9 6, Cibiu e sesamo et caseo. Horn. Batra- 
choni. 36. : Oibi irXaKovs raviJirew^os *oXXj)v onrafuha. 
** J.Tiffafwrovpoy i. q. atitrafAU ap. Laonicum Cretensem^ 
ad Batracfaom., S^samum." Du Gang. Gloss. Or. Imo, 
^ffa^drvpov, Schof. /3. y., teste M. Maittaire, xoXv 
mi<Fau6rvpoy. 

" 2E2EAI, e«f, r^, et 2EIEA12. f,, 
Herba est cujus multae pro natali solo differentiae sta- 
tuuntur. Z^ffcXi MatrtraXiwritcoy {MatraaXewnKov), Seseli 
Massiliense, folio foeniculiy umbra anethi, (Sprengelio H. 
R. H. p. 166. Seseli elatum. Cf. Gerard. Gallopr. 253. 
Seseli tortuosum, iTTfrofiapadpov irepoy, Dioscor. iii. 82., 
hue trahit C. Bauhiu. ad Matth. p. 550. Ipse Matthiolus 
rero Daucum Visnagam.) Seseli i£thiopicum, (Spren- 
gelio p. 164. Bupleurium fruticosum. Bene describit, 
ut invenerit prope Massiliam, Anguillara p. 212.) Seseli 
Peloponnesiacum, (Sprengelio p. l64. Ligusticum Pelo- 
ponnesense.) Seseli Creticum, (Sprengelio p. l64. Tor- 
dylium officinale.) V. Dioscor. (iii. 60, 6l, 62, 63w) 
Dixit tritreXiy foem. genere Aristot. H. A. ix. 5., Kal Sray 
r^K^ sc. 1^ iadUi to yopioy vpuToy, Kal eirl rijy 

eitnXiy* bk Tp^ypvai^ Kal (f^ayovaai, ovrvs ip\oyTai irpos 
ro riKya irAXcy." H. St. Cicero de N. D. ii. 50. : " Cer- 
vae psHilo ante partum perpurgant se quadam berbula, 
quae seselis vocatur.^' Plut. de Js. et Os. c. Ixxxi. p. 383. 
e., in compositione cypheos, meminit liTiraXddov ical (retri- 
Xctff. Theopljrasti ix. 18. aiaeXi Sprengelio H. R. H. 
est Tordylium o^icinale. Alexis in Lebete, ap. Athen. 
iv. p. 170. b., S^^orov, fflpaioy, aitreXif irityayoy^ irpdtmy. 
Hesych. et Phavor. : * leaiXri* w6a Ws. Hanc formani 
lion agnoscit Schneiderus. Toll. ap. Albertium tritrcXi 
reponi vult:. an recte, alii viderint: quemadmodum 
Graeci usurpabant ffri/xi, tnifii, arlfifi^ sic fortasse dice- 
bant oimXgy fflXi, aea^Xii. Hesych.: Idtfafxu' to irapa 
rots laTpois XeySfieyoy aeveXi. . Intelligendum est aiatXi 
Kihrputy^ ut supra ad v. iHiaafioy ostendimus. V. Herod, 
ii. 94. Dioscor. iv. l64. : KUt f; cfx^wv, ot M (Hitrafwy 
^ypioy^ ot iritreXi Kwrptoy. Peregrinis nominibus in 1 
desinentibus Eustath. ad II. A. p. 784. 10. to alytiwi 
adjecit, et to viaeXi, V. supra v. Kv6ytdy f^pUtj. " Ve- 
Ceribus Graecis Hki s,.1iXi i. q. receiitioribus deinde tri- 
ffcXi. Herodoto ii. 94. viXXiKurptoy quod Dioscor. iv. 64. 
ciaeXi Kwrpioy. Nec Graecis niodo, sed et Lat. scripto- 
ribufl^ Festns : ^ Silatum antiqui, pro eo quod nunc 
jentaculuiyi dicimus, appellabant ; quia jejuni vinum sili 
cooditum ante meridiem absorbebant"' Harduin. ad 



Plin. XX. 18. " FopbvXoy a P. Mgau vl in aerie 

Tov y» vocatur id quod ab aliis T6pbvXoy et TopSi^Xioy.? 
H. St. TopbvXioy s. T6ptvXoy^ Herba, quae et SeseK 
Creticum (Sprengelio H. R. H. p. 164. Tordylium offi<* 
cinale) vocatur. Ap. P. iEgin. scribitur FdpbyXoy, ubi 
quidam legunt FopyvXoy. Vocatur etiam TopivXti; sicut 
a Pliu. (XX. 22. xxiv. 18.) Tordylion et Tordyle dicitur. 
V. Dioscor. (iii. 63. TopbvXioy, iyioi li^eXi Kpfp-iKoy 
raXovffc, ^verai ey Tf icara l^CXuciay *Afiayf, Notha p* 
455. : TopbvXioy, oi ie TophvKoy.y H. St. In prime 
Plinii loco Harduin. sic edidit : A<yicitur tordylion, 
est autem id semen ex seseli." . fjusdem nominis fuerit 
cum ipsa herba semen id, quod ex ea prodit, notante 
Harduino. In altero Plinii loco, pro tordilen, . ut scribi- 
tur in £d. Basil. 1549., Harduin. e MSS. tordylon repo- 
suit : *' Tordylon alii semen sills (seseleos Vet.) esse dixe- 
runt : alii herbam per se, quam et * Syreon vocaverun^ 
neque aliud de ea proditum iuvenio, quam in montibus 
nasci," etc. Voce Ivpeoy caret Schneideri Lex. " 2^ 
paioy a quibusdam ro triaeXi dicitur," Gorraeus Defin; 
Medic. Unde suum Y,vpauiy acceperit Gorraeus, nobia 
ignotum est ; Ivpeoy enim, Syreon, in Plinio scribitur, 
nec uUam lectionis varietatem notavit Harduin. Ceterom 
TopbvXioy a Nicandro vocatur "OpSciXov, Ther. 841; 
♦ K/ra/id ' r , opbeiXoy t€ * wtpi^vis. " Schol. Nicandri 
esse dicit enrepfidTioy Xa^avw^es s. herbam quandam ex 
olerum genere, in Ther. 841 H. St. " Par. ophiXoy dal. 
Edd. vett. aliquot UpbyXoy." [Eutecnius, ro opibaXXoy.] 
" Esse i. q. TopbvXJf . censebat Anguillara. Recte, ted 
scribendum KUafAa, TopbvXoy re ireptfSpvis. Tordylion 
Plinio XX. 87-» sedeidem xx. [xxiv.] 11 7. tordylon ex alio 
scriptore ductum. Cum . Anguillara sentiunt Saracenos 
et Harduin. T6pbvXoy irepifipvks ordilum virens.Goiraeiir 
vertit." Schneider. 

" NAHY, vo«, ra, 

i. q. aiyfiTi, et quidem ap. Atticos, teste Phrynicho 
(Eel. p. 126., ZiVoirc oh X€KTiov, ydirv bk, Sti 'Arrt- 
Koy Kal b^Kifioy\ necnon Ulpiano ap. Athen. ix..(3664 
d.) ubi etiam . addit, . neminem Atticornm unqvam 
dixisse tfiyijwi, dici autem quasi yd^y, quoniam iaript/rag 
^vatw$. (Locus est. ^y^i b\ Muavt N/cavSpof 6 KoX/h 
i^yios iy fiky QripiaKois, oi^wf ' Kal aunniy ^oX- 

Krjpea, ffiyavv.^ 'Ev bk to'is Fetipyucoif' Xrip/iard r 
iybdxyoyra . my^vvos. Kal xdXcv* KdpSa/Ltov, Apfiiy6y rt^ 
fA€XdfiifvX\6y T€ fflyifwv. Kfidriys iy rou Ile/Dc r^s 'Am-i 
Aigews, 'ApioTO^yri wapim-f Xiyoyra* Kal fiXhrt vl- 



antem in hac ecloga detrimeiitani passam est toc. o-n<Ttefxa. Nam, onod statim seqnebatar va^fMrowayn^ mnos capite trnneata vox 
erat ; cajas prima syllaba tlve perpenun adhaRserat vocabulo prtipceaenti vi^ano-a-a, sive a limillima syllaba, in quam ilind exit, ab- 
torpta foerat. Rdnosqne continno deinde, obi vXart/vT*; arufjiita<rra legebatnr, quidquid sit qnod de v. nXaTwrop statoas, (pro qna 
temere fr^aroyroc scriptam in ed. Cas; 9. et 3.) dabitan non potest qnin tf^o-a/uMTOKrra, i. e. sesamo conspersa, scriptnm oportocnt** 
Sdiweigh. 

' UlosssB illios Anctor qoit foerit, adhoc incertns sora. Car. Dn Fresoe Gloss. Or. in lodice Gr. Anctorom ineditDnnii 
memorat < Glosnas interiineares in Batnichom. Homeri e Cod. Colb. 4343. et Ref. qoas Leonardo Cretensi quidam attribnnat.' Et 
in Ind. Auctt edit, laodat Laonicum Creteusem in Batrachora. Alb. Fabricios Bibl. Gr. ii. c. 2. ill. affert scholia Laonici Chalco* 
condylse Cretrnsis in Batrachom. Venet. i486. 4. Nnllns mibi adhoc innotuit Chalrocondyles aut Cbalcondyles Cretetisis ; LaonicqS 
enim et Demetrius, qui nomen Chalcondyhe gesserunt, fueront ambo Athenienses, ille Turcics historiae, hie Gr. Grammatics anctor* 
V. Martin. Crns. Germanogr. p. 5. 8. In fine Editionis Batrachom* Venet. 1486. 8. leguntur hsc, Zuvtffo-i; IfAw Aaniiuu Kfnr^ tual 
momrcBOrov Xavtwv. QusB VOX <rvtBt<ri{ ad coram typographic;am an magis referatnr, quam ad scholiorum compositionem, judioet lector. 
Qnicunque certe glossam iUam scrips<>.rit, oportet Michaele Apostolo vel ApostoUo non fuisse antiquiorem, si modo idem sit (ntpnto) 
qoi ejus versibus ad calcem Batrachom. politicis glossam liojosmodi interiecit. Ille Michael inter calligraphos recenietor anno X463^ 
circiter a R. P. Bernardo Montfanc. Palatograph. Gr. p. 82. 103." M. Maittaire p. xiv. 

* Qood ad Aristotelis locum attinet, de eo sic scribit Schneidems Tnv tf'cViXiv ad Thomse versionem adscripta glossa dragnpteam 
interpretatur, Albertus draconteam vertit. Alberti loco abusus est Hardohi. ad Plin. viii. 50. : ' Femina? ante partnm porgantnr 
herba qnadam, quae seselis dicitur, faciliore ita utentes ntero. A partn dnas' (* habent herbas' addunt Edd. antiqoiores), ' quae aros et 
seseKs appellantnr, pastae redeunt ad foetnm : illis imbni lactis primos volunt succos, quacnnqne de causa.' Cum enim ari et seseleos 
nnllah. I. mentio fiat -ita, nti factam alibi legerat Plin., vv. dd. Plinium erroris accusarunt, qui verba Philosophi alienis pennista 
confuderit Harduinns contra ex Alberti versione demonstrare voluit, ari saltem mentionem a Philosopho iuisse lactam. Vemm 
Albertus pro seseli draconteam nominavit, nec «»eparatim seselin posuit. Quare eo argumento uti non licet. Quid.' qnod ipse Plin* 
sa« 18. de sili herba ita. ' Sunt et folia utilia, nt qoae partus adjuvent etiam quadrupnm : hoc maxiroe pasci dimntnr cervae parituras. 
Dioscor. iii. 60. seselis Massiliensis radicem et semen ita coraroendat : ^ienu ii %al al^l xal rug xrnrta-i tvroniay verov. isiiao* 

V. H. xiii. 35. : Aiyot/o-jv ^vo-ixol »*if*s rh Ixa^ov xada^iw; hofjuin Wxiia MUtu Permiscuit apium, nmbelliferam pariter, cum seseli 
propter timilitudinem soni." • Scheffems reponit awtXiv, zix^m," Kuhhio ** ab ipso videtnr Anctore profectnm lapsn quodam me- 
moriae. Nihil enim illam magis turbat quam similitodo nominum, quae hie est inter o-iXifor, o-^Xt;, et <ri<nUc. Pliniiis de silere disse- 
rens postea subdit : < Et quoniam plerosque similitude nominum Graeconun conAindit, contexemos et de sili.* V. Salm. in Soliu, 
p. 158. 

3 KtfxafjM P. xiyafMt ri h adraXf xal to o^ilaXXoy. Hcsydl. [et Phavor.] : * KinafjUa* «w Xmyfaiv iutv>Sit 9fMwy ri, ubi xai/xaXi^i COrri* 

gnnt.* Schneider. Scholia habent xlxajbus. 
^ Locos, ad qjQcm hie provocat Athen., est Ther. 9S1., sed n^lbi ibi sinapis facta est mentio, Nal p^v jiaI <nxx/iiv x«^^m» ^'y(<> t^«* 

JlffffAu^as toy ri nal Mfior oTfAa unma-titf ^Hi xpnifi^ yXayMvra X''*^ ^'^^v, M iriinfoy Kavar tiffin 9a>J^wL9af i^i o-Tipvoiat xofAivou. Emvit ergO- 
Athen. memoriae vitio. Ther. 878. est, Irpux^ ^ii aiinm naxiivf xiovTa «Tt«cn»i : Alexiph. 533. IfJiv^inra o-i'f»iwu». Pro n i*^, in Adto^ 
naei loco, quod habent editi, rectius fortasse, n fjMt aut n /txiv scribetur, qood seqoenti respondeat." Schwcigh. In scriptura 
hnjos nominis, qood in editis constanter per .iota in fine efferebator, secotus sura libros nostros MSS. Hoc qaidem loco uterqiie co* 
dex cum editis in scriptoram ainiKi conseutiebat, quemadmodum etiam supra (lit. a., Kal ainm ii n'; u^nxt ri wvu ;) nwn cam editis 
habet MS. A. ubi in E;»it. deest id vocab. Deinde vero constanter idem Codex A. aitnnv o-it^uo;, mrsnsqoe oivirrv, et mox tev 
deinceps ytta'xv, Pariter Codex Epit. in istis, o^ft; i* 'attixmv ahmmv <>i|, et in iIHa, Hn^v ii on a-tvivai etc. Desnot antem in-Epit; 
tria Nicandri testimonia. Cf. panlo post Casanb. Animadvv. et AdnoUtt. nostvM ad ii. 66. f. efad ii. 68. e.** Schw^gfa. . • 



LEX. VOCDM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUBL 



puwv, ral ra wficmr* kviwrnar ' radd XlXevicas ^ Schneideri Lex. Vox kvinp^yoy pio|poe nolat id quod per 
rpif 'EXXiiriff^. "EoTi if 6 orlyas 'hntk»v, koI Bares redit : Oalenns Gloss. Hippoer., T<l iik r6r ^ywr 
iv9i ttirm* Ki/3ke\lfe vhwv. Ovhelt V 'Arrurwv wivaTV irakiaavroy I6p' iptoi bk iiatpoym.¥, itpa piror diroc, krk 
"foC^i M eickrtpoy \6yoy vkw fiiv yap, oiop vk^v, ro hipfia. Delude significat nastiirUom. Hinc expliciii- 
Itl kwrkprnrai finFws* k^v^ ykp koI /iiKpoy, iitnrep koI ii dus est AtheiK ix. p. 369* b- • £vevm^t>t h* cr Se v ri pY 
k^mi* Jlyaw hk, Sn alyerai tovs Jttcu ey rp oSfip, its 'Ofioiiay, Ta^vu, ^i70'^» Y^yV^f P^^f kykpptror, 
Kfu TO KpdfifAvoy, Sti ras KSpas fivofuy. Siyapxos 6 SfAota. Dalecamp., non intelligeas quid sit krkfiptpoy^ 
umft^toroi6$ iy ZcvOaa c^* Tovrl to KaKoy <Ak i(n ^ri male conjecit pkfayos opetyos, laphanss moo tan us s. syl- 
gmxoy. To BvykTpiiy ri fiov 9€9iyainiK€y huL Tijs {^nys.) Testris. Casaub. vero ** nihil censet mutandum ; itm eoiiii 
Porro oelebratur wkxv Kvrpov ap* Athen. i. (p. 28. d. in libri omnes : aoarrhinum et antirrbiniiin esse nominm her- 
versibus, qui ibi Antiphani tribuuntur, per fipitomato- barura constat." Sed vir magnus plane coofuodit r» 
ris, ut videtur, errorem, cum revera ducti sint ex Eubuli kykp^ipoy, L e. naUurtium, cum Tf kyap^yf s. kmp^yf, 
Gkuco, ut satis patet e J. Poll. 670 a Theophr. L e. herba, quam Bucranion et Lyefainida agreatem yot 
(H. P. vii. 1.) ykTv inter Mowopa numoratur, teste eod. cant, (Galenus Gloss. Hippocr. : *AyT(poiyor* woa rts, fr 
ii. (p. 70. a.) A Nicand. Alexiph* (430.) vocatur Ndireca, koI fiovKpkyioy, koI XvxWSa kypiay oyofMiSovaty.) Spm- 
*Ea^ T€ ykT€iay fia^y6y ff kku." H. St, Fro ykweiay, ut geUo H. R. H. p. 181. est Antirrhinum purpureum. 
nilgo legebatur, Schneiderus e Med. Rice, ykweioy repo- Vulgatom tenent etiam nostri Codices am bo, idquc 
•uit. Alexb in Lebete ap. Athen. iv. p. 17O. a. et J. Poll, cum Casaubono defendit Bod. ad Theophr. p. 771'» itts 
▼i. 66, : Mdpadoy, Ayridoy, y&m/, ravXor, ir(k6ioy. Genit. omnia nomina uni rapse convenire censens ; nec tamen^ 
I'drvQs legitur in Theophr. H. P. i. 19., iLapbkfjiov, ya- quodnam genus anarrhinon intelligi potissimum debeat, 
mvosz dat. ykTrvi extat in Luciani Asin. t. ii. p. 6 15., exponens. Quum ^Kd^cFov proprie dicatur id qood per 
VkirvT hriKtyvfiiyovs. " ^kpivoy Hesych. (et nares redit, videndum ne eo nomine iUud raphani genus 

PhaTor.) did scribit ro aiytiri, Sinapi, forsan qnoniam intelligi debeat, quam armoraciam alias, vemaculo ser« 
•oa acrimonia nares vellicat et mordet." H. St. Legen- mone raifort, vocamus." Schweigh. Imo inteUigendum 
dum est bikp^yoy, ut * kvap^yoy. Legitur tamen Id Cod. est, ut diximuSf nasturtium. " *Aykpfkyoy, ov» r», eqi 
Ven^, teste Schow, Atdfxvov* ro trvykirv. Sic kyk^pi- xweif. Wort aus Hippokr. Bey Aristot. Probl. xx. 20. 
yoy focabant nasturtium, quod nasum torqueret," Sal- wird kvkppiyoy von Gaza nasturtium, kresse, abersetzt.'^ 
mas. ap. Albert, ail Hes. Plin. xix. 8. : " Nasturtium Schneider, in Lex. Nicander In Georgicis ap. 

somen accepit a narium tormento. £t inde yigoris sig- Athen. ix. 366. d. : K^a^ov, * af^iy6y cc, fieXa^ifvXW 
nificatlo proverblo (signiiicatione proverbium, V.) id vo- re trtyriTv. Cum 6piy6y re esset editum, monuit Casaub. : 
ctbuium usurpavit, veluti torporem excitantis." Nastur- Fortasse scribendum kppiyoy, naribus moles turn, ?el 
Ihim, quasi nasitortium : oinuabit, notante G. J. Voss. Yikpbaii* kyap^iy6y t€ i anarrhini paulo post Speusippos 
Etym. L. L. Varro in Pappo aut Indigitamentis (Vopisco meminit." " Nobis Kkpiaiioy &ppiy6y re vetus noster Co- 
ap. Gesnerum Thes. L. L., per errorem,) ap. Non. dex dedit. Sitne autem substantivum nomen ^l^^cwor, an 
Marc. i. 41. : " Nasturtium nonne Tides ali eo (ideo) adjectivum simul cum /jieXkfifyXKoy ad eriyifirv referm- 
dici, quod nasum torqueat f Cf. Isldor. Origg. xvii. dum, non confirmaverim ; sed posterior senteotia proba- 
10^ Dicunt," inquit Voss. 1. c, " rovs MioyTos xkp- bilior." Schweigh. Plin. xix. 8. : Sinapi Atbe* 

&i/iof , d^vripmn nyv iikyoiay yiyeoBat (Geopon. xii. 27.) : nienses Napy appellaverunt, alii Thlaspi, alii * SaurioD." ' 
hinc proverblum in pigros et desldes, Kkpiafioy Mie, Pro thlaspi Harduin. edidit thapsi. In N. et Em. N. xxi« 
Nasturtium comede, quo Pllnlus (1. e.) respexit." Voce sic scribens. " Bdt^i ob similitudinem cum ferulae Ikmj^ 
iik^yoy, cujus exemplum nondum invenlmus, caret m semlne, de qua egimus xiii. 43. DIci sospicabamor 

f In Arietoph. E^. 631. pro nfim* est tjJrw9\ Ki$Xti.t y&w wi ret i^rwrn* kyivfcan, nbt tamen silet Branck. Scholia: 

foe Ttt toy X^yofjtim ciyyvi ytytr«4. Nawy t* vivnitt Xi^roi. Cf. Pha?or. v. m«v. 

^ Hesych. : Vmmv, H fiaw vtvnirt, Aibertins, cui fjuivv saspectmn, bene conjecit vo^u ex hoc Athenei loco. Said.: Maw ainrtf 
t) w( Akui i^visf nT9$ Kaaco^t/Zc* ZoDSm : Vaxv narek a-ri^na-if rot; fivirj tut rnv Igifx^mra. Edstmth. ad II. II. p. 1060. 63. (et 

Tif^if roi wii^v 9th 'ATTUiwy S^tig h r^^s roD Afivvoo-o^o-Tou tuTrm. Od'jjinf odSi ^tvn«i, S Xiytreu ounvf, inutn ffiurmi fn<^i tc^^ mwrngh 

«f UfM* KjM «fJ Kg^MfUwv, cZ xioac fAVO/uuv. '"On ti 1% row o-tynvt ^ fnfJM Ivrt natfAinhv rtmirw, orev, Th Ovyar^iat fA.9u ^tviTtmxwtf 
^ rne ^^c, nyet/v UfifMiaro, i avtoc pnrw^ dnXer. Recte Atbcnsi mentem EostaChius expreaait ; est enim iUiiu seDtentia, Atticoi 
SAlanunodo famu nsarpaassy oec ap. Atticum scriptorem reperiri illnd oomen syllaba at ab initio auctun, igitar nec nnumi mat «imv, 
psc ^ivmi ant vinirv.'* Schweigh. ^' A nom. <rlvavt fit verbnm viwi, vultum addoco, quod proprinm indifnantiuoi. Reperti saat 
qui jabereot rescribi per <, miiamxn,** Casaub. Dalecampnis conjicit ci^naiixn, nt le(ntar in Phavor. v. <rlMiiv, qui tameo sua dvxil 
tx Eostath., ap. qaem scribitar mtyavipuy. " In viartfAtniuy coosentinnt libri omnes, qaod verbom per li^fxv(un interpretaai 
Bostath., respexerat iUod Aristophanis paolo ante citatum, Ka/Stu^i ya«u, quod valet dv/^M4< xoi i^yCkn, ut ibi exponil ScfaoL 
Ceteram qoom Atticonun poetarum nemo nomine dvavi vel viywtv usus sit, ne verbum quidem a-im^m quisquam usurpaverit ; at nimi- 
tvia Xenarchus comicus, non Atheniensis foit, sed Syracasius, Sophronis Mimographi dUus, teste Zenobio, Proverb. C<«t. t. 8S.' 

'iehveiich. Fallitor vir doctos. " Qnamvis aiMk Atticnm esse negetnr, tamen illins solius derivata reperiuntur, niminim o-imv;'^'' 
ap. medicos, i. e. cataplasma e sinapi tmpono, et (nwiafAocy cataplanna e sinapi." H. St. Thes. iii. 787. g. Nobis, quam pnesertim 
hand adpareret quo pacto verbum ctffiva'anit.n ea notione, quae Enstathio placvit, cum i^nitivo lu» rns (ins construi potuerit, oborta 
arst snspiciQ, longs aliud quid significare fortasse voluisse poetam; qui scilicet comice Scto verbo, Dorica fonaa «^iwiifv dixistet pra 
t ^vvirfy, Sinopes , ftuDosi scorti, mores vitamque imitari, ut qneratur ille pater, filiolam snara per peregrinam lenam io diasolatam 
Titam esse perductam." 8chweigfa. limm] nomen propriuro fceminae. Hinc Zivwi'^itv, Lascivire. more Sinopea, scorti, ciyns cele* 
bris erat lascivia, vel a Sinopensium moribos est tractum." H. St. Hesych. : lnwniatw (Cod. Yen., teste Schow, iiwui^tU) rwt 
iiive»ifT#«, irmfta ZiT«J«»f IwifAMitTro y»f hi rf ia^nfMrnt, Phot. : liywurfi'eu* touto vtvoinrm ir«p« rnt irtU^f Ztvwxifv. *t3oufut* 

4i7n >«p hi rf Mar»9xnfM9iiffm, noBawtf 'axi^i; t^n. In Zenob. Vatic iii. 78., (ubi v. Schott. p. 310. et 530. ad Suidaa Prov.) est SivMvimi, 
Vt et in Snida, cujus haec sunt verba : limn* irox^;, h M Tu{nn( Ztvowiv; . "Hv jiol ireUpa SivcJtii, rvns uaX 'AfivUt l^tyi^» ^ v» yfmj{ 
^hm, Kfl^ «afM|u.<^, Sivanri^oi. Touno «i«e(itT«i tcafa Tqv /rctipay ZiViu^, InutfttuiiTro yeif hi ri^ naraaytifAjni^i, Mifiisff «f 'AX«{«( /pi|. |U2 

. jAtvwnrns* Rectius tamen a v. Ztnvwn formatur lutmf quam livonti^in, ideoqae Hesychii interpretes non dubitarunt mutare x<«m«mv« 
et ZiwfM in x<wv«m< et XivoMmv, quao leguntnr et in Hatpocratioaa : Xivwirr ^*ifM<r$ifn{ Mf Kritat^vrof [if tS mt' 'AylgorfurvB^.] *Hp. 
itmt h / nmpjffiovfAhw fff^2v, o7t Stwvvii i^ Iret/pa "Afiviof IXiyiTo ^ul td yftui; thmt, Kal mafoifxU limwnnu. Tevrt «firMirr«u iruifmt 
SAMMmv* ixwHP^nTo yeifhlvw swtrcwxnfAowiowi, xad<»ir«^ 'AXi|&( f^. Kal InmTnmf, Respicitur ad Athen. xiii. 586. a. : A^fjita^if*K h 
x«T<» *Avif9Titmc Itfwmif iAif4,rri(m yud ^n^rfornc, Kal vif I uh 1% Intimic *Hp«|niK o Krat^tm; Iv i«rfu KvfAwiov^fm fit^lvy «ti "Afivif Ix*- 
yiTd tta Td ypavf iTyeu, Pro If ixrw KatfAwioofxivwf Codices Harpocratiouis habebt h y K., quod miitari debet in <r K. In Pbaiponaa 
tamen la^tur : lAmn *Hp«2ofrof Iv ir«^l K/UfMuin/fJufw f^h, Zn Itvtifrr, ^ frif» (hai^) ^Afiika; C'Afiyloi) fX/yfrs, ha yfmZf 

i^at. Cf. Phot. Sinopes meminit Demosth. Or. in Androt. p. 610. 17. et Or. in Neteram p. 138^. i. Reisk. Quod ad nom. •'AjM^ 
attinet, de eo sie Casaub. Effceta anus Sinope dicta est Abydus, postqnam de suramo splendore, in quo vixerat,ad parem vilitatCB 
est cediacta, fa6ta diobohuis. Credo cansam cognominis esse, quia tunc jacebat Abvdns ; non autem qaod Abtld significat HelNiBis 
Peril t Quanquam videtur ea urbs id nomen invenisse ab Hebr. voce, propter si turn ad mare pericnlosum, in litore importaoae. 
Fisrf etiam potest, ut, quoniam alia qaaedam meretricula Seatus vuloo dicebatur, cujus nominis ratio panlo post (p. 59l»4l.) cxplioa- 
tnv, Abydus bta sit dku hMcivonim amantium joco." £ sopia dictia, nostra quidem senteatia, Xeaarchi Comici locum ab AtiiMO 
laudatom reete intellexisse Schweigh., satis patet* 

3 Psr dopltesm erroram scripsit Farcellinns in Lex. Lat. : Sanrion appellant Atheaienses semta papayeris, qaia aorimoaia sua 
mordet, velut Ucerta, ouaa illia traSpA." At o-a^iov aon eat vox Attica, sed mmtv, et neque aaC^Tt, aac fmmt asurpatur pro samiae papa* 
>eris, de quo ia pnaesaantibos verbis locutoa erat Plsaius. 




SPICILEGI0M YOCUM PAUCAROM, PRO MG. HABITAROM* 



^t^iov, quod acrimonia sua, ceu laceita, mordeat ; est ityfMKi^iiaftor. Nasturtium autem ipsum eiiiifniy dictutt 

lenim Graecis laeerta eafipa, Quam ob causara et £avp/- existimo ; uti idipiafiay nasturtium, €afiafily^ et Kopbofik 

iioy dixere nasturtium, quod nares torquet. Verum pro plaota minor, qu« nasturtium refert, sic tmvpri aaBtnr*- 

Thapsi, lium iegi Thlaspi sit satius, conslderandum ; tium, et trauplbwy nasturtium parvum^ Ipsum nastnf- 

nam L. xxvii. 113., Thiaspi quidam Napy vocant. Et tium xapiafjUba dictum iuisse Auctuarii scribit aiictor» 

Hesych, [et ex eo Phavor.] : rHKa&xis* itda, f^y iyioi £av> 0< KvyoxApSafioy, oi bk ifiiiptt, oi bk K6^afitv hcd^ 

jjHoy. Dictum autem Tidaspi turn Sinapi fuerit, a 6\6lw, [An leg. tcapbafny Aypiay 1] Interpres legit, Kopbaulyiip 

quod molitur frangiturque.'' Dubio procul Tblaspi 9 tcapba/myruciy. Scribo, raf»Sa/Lc/da, vel K6piafuw 4 Kop* 

Plinii loco restituendum est. Confiidisse vero Plinium bafzuyrudiy" V. Plutarcbi loc. ab H. Steph. laud, sub 

Napy s. Sinape, proprie sic dictum, cum Tblaspi et v. Kapiafwy, Lepidium latifolium, Kopbafiov, Hippocr. 

Saurio, qwad sunt nomina Persico Sinapi ab aliquibuft Morb. Mul. i. 495., et tapbafds, Ulc. 876.» quod, Ga*- 

imposita, ejusdem Plinii testimonio comprobari po- leno auctore, idem est ac crKvpibwr/' Sprengel. H. R. H. 

test. Scribit cnim L. xxvii. 15. : Tblaspi duorum p. 45. 2aif>/Su>v scribere debuerat. Athen. xv. p. £83 

generum est; — alterum Tblaspi aliqui Persicum Sinapi — 4.: Niicaybpas b* iy bevripf FevfyyiKiiy K€mikiykty nd 

vocant" Harduitt. male hie edidit napy pro sinapi. aMs ore^avd^iica Aydti, ical xepl rAr 'iab^y "Sv/a^Qw koI 

Bespexit Plin. ad Dioscor. ii. 186. : 'Ivropei b^ Kpare»€u irepl pobw rabe Xiyec — Kal yepcLov v^y^va, xdl tbm-pa^ 
ca< hxpoy OXoffiri, 8 rcKCf TlepaiKoy alyiffn KoXovai^ xXan?- tc^Kkafiiyoys^ * Zaiipiyv r\ Ij ydoylcv wifarcu orifas 

i^vWoy Koi * fieyaXdppiSoy. Notha p» 446.' : Oc bk dKa^- 'Hye<nX&mf. ** £ai^pi|, genus berbas, qn« et * Xai^/yyif. 

mbloy {dXaariitSy), ol bk vlyifiri WepaiKoyf ol bk oiyipri Hesych. [et ex eo Pbavor.] : JMvpiyyii' xda tu, ical aai^ 

Aypioy. Sprengebo H. R. H. p. 127. Dioscoridis Per- r6 SihP. Non placet conjectura viri docti (Casaub.), qui 

sicum Sinapi est Lunaria annua. Ut Plinius Napy pro- legebat aipriy, et de lilio accipiebat/' Salm. in Solin. p; 

prie sic dictum cum Persico Sinapi, quod alio nomine 863. f. ** Dalecamp./ ut ait diligentissimus Schweigh.; 

et Saurion et Tblaspi appellalMitur, confundit, sic " (rai^v Lat. nasturtium interpretatus est, non praeter 

Schweigh. ad Athen. xv. 684. confundit Sauridion i. e. rationem utique. Quamvis enira travprif vel aaiipa nus^ 

Nasturtium cum Saurio s. Tblaspi i. e. Persico SinapL quam alibi, hoc Nicandri loco excepto, in plantamm 

lavplbioy. Nasturtium, sic dicitur ab Hippocr. (d6 numero relata reperiatur, tamen aai&ptoy^ et aaypibi^r 

Ulcer, pf 514. 15.) herba, cui nomen est KjapbafUs : ut reperiuntur, quae sunt ipsius illius vocabuli forms dim^ 

testantur Erotian. pLavplbwy ijy iyioi KapbafUba KoAoC^i, nutivae. £t aavplbuty quidem nasturtium, aut herbaiai 

Kophapf eourvlav, ivri bk BeppLayriKoy ri^y bvyafuy,) et nasturtio similem (xcLpbafUba, s. KApbmpoy) interpretatot 

Galen. (Gloss. Hippocr., lavpibioy n xapbapU fiordyti Galen, in Giossis, itemque Erot. Lex. Hippocr* Ap., 

inro rifs Kara t6 trxjif^ 6fAoi6mrost ii avr^l kolI Kopbapoy Hesych. aavplyyii vocatur, si vera ibi scriptura ; dra^pMv 

oyopdSerai,)" H. St. Phftvor. : ^avpibioy fi xapbapU vero ap. eund. habes in 6\&enrts, uhi ait, BXAoriy a non^ 

(krdyri &to rffs Kara trx^pa Cftot^rtiros, H rU ktrri Ka\ Kop- nullis traiipioy vocari (et eandem herbam thlaspin, vel 

iapoy ovopaSiopiyrif xapk rf *lrwoKpdr€i. Ergo secuQ- tblaspi sua etiam aetate cum nasturtio conferri et quo* 

dum Galenum, quem seqiiitur Eustachius, Nasturtium a dammodo confundi solitam esse, Gorra^s ostendit, im 

filmilitudine figurae, i. e. lacertae, appellatum est ; probabi- Deiin. Med. ita scribens: * QXi&tnri^ fj BXaairlbioy, her^ 

lior tamen esset forsan sententia, nomen hoc ideo adep- bula est semine nasturtii, acri, quod mansum sinapia 

tum esse, quod mansum acrimonia sua mordeat velut modo linguam et os vellicat — herbarii vocant nasturtium 

laeerta s. travpa. Secundum eund. Gal., Cardamis et tectorum'). Quare vulgatam h. 1. scripturam merito 

cardamum eaedem sunt herbae ; at Erotian. cardamida a defenderunt Salmas. et Bod. ad Theophr. p. 765.'' 

oirdamo ita distiuguit,,ut cardamis sit herba cardaroo Schneiderus in Lex.: — '< Savpiy, ein Kraut, nasturtium ; 

similis. Si nasturtio s. cardamo similis planta sauridium, zw. Hippocr. hat davon oavpibioy, ro, s. v. a. xapbafils, 

ipsum nasturtium s. cardamum, ut Gal. censet, esse Hesych. aavpioy und vavpiyyri'' Idem nuper scripsit ad 

nequity notante Bod. ad Theophr. p. 765. Cum Ero- Nicandri Fragmcnta p. 299. *• " Vulgatum travpriy sus- 

tiano oavpLbioy potius interpretemur plantam nasturtio pectum habuit Casaub., eique aipriy substitui voluit ; de* 

similem. Neophytus in Gloss. latr. MSS. ap. Du-Cang. leudit contra Schw. praeeunte Dalecampio, qui nastuF- 

in Gloss. Gr. iisdera fere cum Erotiano verbis : * 2ai/p/- tium vertit. Scilicet aavpibioy Gal. et Erot. interpretan- 

brit fiordyii fi KapbafAs, iouce yap Kopbdii^, xat ^cc bi^yaptiy tur Kopba/ioy aut Kapbapiba. Hesych. herbam dXdamiy 

(bvya/uy) BtppayriK^y,^ Quaenam autem per <ravplbu)y ait ab aliis travpioy vocatam fuisse. Verum jam olini 

planta sit intelligenda, docet idem Bodaeus I. c. " Ego, Salm. m Solin. p. 863. ejusque simia Bod. ad Theophr. 

salva meliori sententia, aavplbioy puto esse plantam, p. 765. vulgatam scripturam defenderant.^' " ^^pn9 

quam ifiiipiba et KapbapayriKrjy vocari scribit Dioscor. nasturtium, et vavplbtoy, nasturtium parvum. Utrum 

(i. 188.), ac pro Kophapayrit^ ap. eund. xapbapU scriben- autem Hesych. aavplyyri an oavpibtoy scripserit, doctiori- 

dum reor vel Kopbafdyii, ut ap. Aetiom legitur, e senteo- bus judicandum relinquo. Probabile fit recentior^ 

tia Comarii, qui hunc Aetii locum p. 111. Tetrabibli iiL Gnecos pro aavplbioy aavpiyyri dixisse. Sed quid sit 

Senui iv. c. 2. citat^ ubi haec habentur. ' De herba travpibioy ex Hesychio tandem inveni. Non est Iberis, 

Iberide, quae et cardamine appellatur, ejusque sinafNlsmQ ut dixi, nec est nasturtium, ut viri magni existimant* 

c. 2. Quod si vestigium quoddam affectionis relinqua- Tblaspi est. Hesych. : QXaairls (scribo, QXaeiri) ir6a, 

tur, herbae iberidis, quae et cardamine appellatur.' Ita i^y iyioi aavpioy." Bod. ad Theophr. p. 765. Sed hi 

interpres Lat. verba Aetii vertit. Quomodo in Gr. co- doctissimi viri egregie falluntur. Cum Hesych. GXaaxi 

dice legantur. ignoro. Aetii pars haec nondum Graece i. q. aavptoy facit, intelligendum esse non dXcunri proprie 

impressa. Non tamen dissimulandum, Tetrabibli i., dictum, i. e. secundum Sprengel. H. R. H. p. 181., e 

Serm. iii. c. 184. scriptum esse irepi rfjs ifinplbos iiroi Kop- Dioscor. descriptione, Tblaspi campestre, sed OXdawi 

bafjiayruciis, KaXeirai koX Xeirlbioy. £ quibus vulga- improprie dictum, i. e. Tlepaucoy aiyriiri (de quo Dioscor* 

tam lectionem Dioscoridis non tentandam judico. Hac supra laud., 'laroptl bk Kparevas koI hepoy OXdairi, 6 riyts 

occasione, quia in iberidb incidimus mentionem. Mar- Tiepaucoy alyrjin xaXovai), s., secundum eund. Sprengel. 

cdli codicem corrigemus. Capite ergo de podagra 36. p. 12/., Lunariam annuam, e Plinii loco jam adlato satis 

baec scribit : / Adpooes herbam, quae in aquae jugis de- patet. Nicandri aavpify Bod. et Schweigh. interpretan- 

cursu nascitur, quam Lat. berulam, Gr. cardaminen vo- tur nasturtium. Imo intelligenda est nasturtii quaedam 

cant.' Scribo, quam Lat. hiberim vel iberim vocant. species, 'Ifi^jpts dicta, i. q. Kapbapls, Kapbaplyri, Kapba-^ 



gunt fiepiba. Scribo ex iBgineta, Galeno, ceteris, Ifirj- veroi. 188. : forsitan autem sic nominata est, quod iu 

piba, Xewibioy. Alibi ipse Neophytus, Kdpbapoy, oi bi Iberia primum reperta sit. Duplex porro est l/Sijp/o, 

KvyoKopbapoy, oi bk ifinpis. Ceterum planta haec nasturtio altera Persiae finitima, altera ad columnas Hercuhs, ab 

facultate et fiicie adeo similis, ut a Galeno et aliis L. vii. I here s. Ibero fluvio denominata, a ^uo et accolae illius 

dypicKCLfhapoy dicta sit. Galen. L. x. Kara Toxovf vo- dicuntur'^I/Siipes s.^lfinpoi, et ab his poss. '\^ik6$. Alio 

can scripserit, fior&yrty Ifi^plba ^y riyes KoXovai Xexibwy, ri nomine llispani dicuntur, et regio, Hispania." H. St 




' Zav^c^y Planttt specifs. Constantlos a Secretis MS. L. iv., Kemo* nS trwfifii ol w^bupM iffmrnCvi mnI f^yfau" Du-Ciflii 
Glo8s« Gr. 



ccckI lex. VOCUM PEREtJR. in SCRIPTT- GR. OBVIARUM. 



ipsum, sed semen ex quo parabatur, a frugis pnestantia 
tlatinos appellasse ait. Veruntamen et Hieron. in Es. 
xxviii.: Pro farre, quod Gneci ^iav vocant, quidam 
▼iciam intelligunt. £t in Ezecb. iv. Quam nos viciam 
interpretati sumus, Septuaginta Theodotioqne posuerunt 
oXvpay, quam alii avenam, alii sigalem (secalem) putant. 
Aquilae autem prima editio et Symmachus Has s. Seias 
interpretati sunt, quas nos vel far, vel gentili Italiae Pan- 
iioniaeque sermone spicam speltamque dicimus. At 
Dionys. Halic. Hay Latine dlci fabilam existimavit, (A, 
R. ii. t. i. p. 288. ed. Reisk. 'EicaXovK rovs Upovs oi 
xaXaco^ ydfjidvs, 'Piitfidiicy irfxxnjyopi^ treptXafifldvoyres, 
fappaKia, M r^f Koiyufyias row <l>dppos, o raXov/iev fificls 
Seay,) Utut sit, fnimenti genus est tritico simillimumy 
radice multiplici et alba, culmo nuraeroso, sed tritico 
fuscius et minus, inquit Gorraeus. Plin. (xviii. 8 — 11.) 
dicit latiores esse ejus spicas, nigrioresque et brevi sti- 
pula : et 'ex zea pulchrius quam ex tritico fieri granum, 
quamvis id alicas vitium sit : tradique earn ac tiphen, 
quum sint degeneres, redire ad frumentum, si pistae 
serantur, nec protinus, sed tertio anno: esse banc et 
Italiae in Campania maxime, semenque appellari: ac 
propter eam ab Homero Seihtapoy Ikpovpay dici, non, ut 
aliqui arbitrantur, quoniam vitam donaret. * Duae autem 
ejus sunt differentiae, Dioscor. (ii. 111.) una simplicis 
grani, altera gemini, duabus tunicis involuti, quae ob id 
duKOKKOi cognominatur. Porro quod ad £eta attinet, 
sciendum est ipsum esse lonibus familiarius, ideoque legi 
non ap. Hippocr. solum, sed et ap. Horn. Odyss. h. (604.) 
Yivpol rc Hial r' \h' ihpwpvh Kpi \€VK6y. (ibid. 41. Tlap b' 
ifiaXoy Htks, &yd kpi XevKoy ^fjn^ay. V. Biel. Thes. 
Philolog. et supra v. oXvpa. Artemidor. i. 68. Kiyxpos 
ik Kal iXvuos Kal Hia weylas Kat hiroplas tntfiayrucd, He- 
tych. : Zeia' xpcOi), ^ ahov y^os : ubi Ha postularet 
wdof notante Albertio, et sic legitur in Cod. Ven. teste 
Schow.) Zia ap. Atbenienses dicitur etiam 'Eicdrri, 
et portus quidam in Piraeeo, Atto row Koprov Tils Hias^ 
teste Hes. (Zia- ^ 'Erony xa/w 'Adi/va/ocf, Kal els rtiy 
iv rieifMicec Xi^ivm't otrna KoXoiifieyos Awo row Kapirov t^s 
Seias, 6 IlccfMicevf Xiuiyas rptis KXeiffTOvs. . " Tres 

portus liabebat Piraeus, ♦ *A<ppohl9ioy, KdyOapoy, de quo 
V. Hes., et Ziay, Priores duos memorat, praeter alios, 
Schol. ad Aristoph. Pac. 144. ubi v. Florent. Tertii 
autem ne nomen quidem sciremus, absque uno Hcsychio 
esset. V. Meurs. de Piraeo c. 3. p. 15. Breviter Pho- 
tius : Z^a- Xtfi^y *Adriyn<ny.'' Albertius.) At Hie* 

rocles in Hippiatricis, de equi febricitantis signis, xal rb 
• /rrofia A^^f /xetrroy, xal if Ha, ^roi ypafAfirl, ficriufpos Kal 
«fai fAaXaKi) : ubi striata pars oris significatur. 
Alibi itidem, «:a( vpQroy fiky ai^aipeiy avrov al/na bet Axro 
rod ovpaylvKov, biapiO^riffd/ieyoy rrfy Hay rrfy rphriy 5 7t)v 
rerdprriy. Bud." H. St. Ap. Veget. i. 2. et 32. iv. 2. 
de Re Veterin. Gradus sunt rugae in palato equi numero 
duodecim. Est etiam *Zea rosmarini species, 

Apul. de Herb. 79- Etym. M. p. 410, 11. Zeiai* 

ai SXvpatf Kara bk iripovs avril ^ KpiB^, vXeoyatr^^ rov 5, 
tlal Tiyes ovaac* eloc yap at rpofal, olov, Oaio^v irapbaX(wy 
re Xi^Kbty T* ^Va iriXoyrat, on ^utuy €ial eltriy, ex Hom. II. 
N. 103. ''Aar&yai, Hes. aeial, zea." H. St. 

** 2^yT€ioy 9. Zkfyrioy proparoxytono^s, 6 fAiSXwy, vapa 
ras Has : quae et Hial vocantur : nimirum ovov ai Hiai 
kK6wTovTo^ quasi H6yT€ioy s. Hdynovi alii esse volunt 
roTOv ovo/xa ottov iKoXaHvro oi otKirai, Ita Etym. M. et 
Lex. meum vet. sed apud ilium scriptum est SiitTeioy 
(MS. Leidensis, teste Keen, ad Gregor. Cor. p. 368., ubi 
de Dialecto lonica, Toi^ fivXwya' ^wreioy^ habet ^dyriov.) 
et HiKFTcioy : quod posterius ap. Aristoph. in Babyloniis 
legi tradit ex Oro Milesio. Hesych. quoque Zwyrioy 
Tocari tradit rdy jivXwya, pistrinum : veluti Hdtyreioy, 
^row Tos Hias iKOTrroy, et Suid. (et Zonar.) Z^yraoy, co- 
Xatniipioy olKcr&y. Ap. J. Poll. (iii. 78. ubi tamen 
Falckenb. irpoTrapo^vrdyus, £wyT€ia.) properispuimenois 
iwyreioy scriptum est," H. St. Iterum J. Poll. vii. 19. : 
*0 bk irivp/itrKkjy ra dX^tra, HXfjureloy, fivXuy, ^wrpioy, 
irirpeioy, '^(Sybpioy, \oybpoKOJreioy : ubi C. V. ^iittrrpioy, 
C. A. Swrptioy Hirpiov. " Zarp€vuf, Suidae (et Zonarae) 



TO ey fivXtayi fkuraylSut, In pistrioo torqueo. 
manni CyriUus Sarev^ eadem explanatione.) !Etyro. 
quoque teste, ^arpevoi proprie est to ir fi^Xtavi ftaaari^t^ : 
qui etiam addit esse &iro roO ^tfrpelov, .quod ap. lones 
significet to fiaaayitrriipioy. Lex. meum vet. esse vuh 
vapa TO ^a hriTaTUCoy, Kal to Tpitt, quod est ^ofiovfuu, 
Unde rpoTTTi row a €ts J dici SriTpeiov, to rwr bovXtav bev- 
fiwiipioy : quoniam ibi kbtv^evoyTo ot bovXoi/' H.St. 
*• Ztfrpeloy Hes. to Tuy bovXuty KoXa<m'iptoy, Locus in quo 
servi puniuntur: itidemque Suidae, afferenti ipsum ex 
Eupolide. Sic el J. Poll. iii. (78.) <va KoXa^oyTat ol bov^ 
Xot, esse dicit fivXuyas, ^i^rpcco, AX^crcia, j(pybpoKOW€ia, 
S«»Te7a." H. St. Hesych. : ZriTpeloy to tUv bovXi»>y co- 
XairHiptoy. Cod. Ven. Ztp-p . . . , r. r. r. " Plures 
literas una cum scribendi compendio exscalpsit ; inter 
literas deletas agnosco c£o, at vocem integram legere 
nequeo." Schow. Hesych.: *ZriTp6y roy brifiSKoiyov, 
Zonaras : ZtiTpeloy* 6 Kovtnros, to THy bovXiay KoXaarrfpioy, 
iK€t yap ibeofievoyTo oi bovXoi. (Jo. Tzetz. Chil. xiiL 
301. : K(rtf<nroi b^ Kal * KXoi&irobcs^ oCtrxtp <^afi€y Kal kXa- 
mws, V. Du-Cang. Gloss.) Etym. M. p. 411, . 33.: 
ZriTpeioy trrifialvci rd Tuy bovXioy iea/HMtrffpioy^ liyovv Toy 
fivXtaya, icapa \lois Kal 'Aj^aiDtf* iiccT yap ebeafievoyro oi 
bovXoC ^AnroXis, "Htnrep yap els SffTpeioy kfiiretritv' Kal 
S€6irofiiros, — &s fioi boKelv Elyai t6 wpddvpovrovro /3a- 
ffayivHfpioy, Trjy b* oixlay ^ifTpeioy rj KaKoy fAcya. ^vyBerov 
bi ioTiy cr roS Kal tov Tpiia ro <l>ofiovfiait Sarpeoy (^a- 
rpeioy) Kal Sr/Tpeioy, vi irapa to bely to betr^jLCveiy Kal ro rf^M» 
ylyeTai btp-peioy (Etym. Paris. belTpeioy, ut in edito sen- 
bendum Sylburg. putat, Bast, ad Gregor. Cor. p. 279- Sed 

V. Eustath. loco mox laudando.) rara Tport^y [rt^ o els I 

Kal] Tffs ei bii^6yyov els to i|, ey f beiaSai rpiovaiy. €^pn* 
Tai b^ Kal bia tov i mfyetrraXfjiiyoy Kal (imo leg., ut ap. 
Zonar. cwetrTaXfiiyt^s, its) irapa 'Hpobir^,^ "Aye ("Ay*) 
avToy els to ^rrrpekoy (leg. * S/irpioy, ut vidit Tittmann. 
ad Zonar.) Ioti bk xoplafifiov (Sylb. xuXiafiPoy, iambi* 
cum daudicans: sic legitur in Zonara: Sied leg. 
XiafAjitKoy, ut vidit Ruhnk.) tovto bk 6 fikr ''iipos irpo- 
irapolyyei, its t6 yrfTctoy, 6 bi *iipiyiyris irpcnrepKnr^ (Zo- 
nar. irepienr^.). XoipofioaKds. Eust. ad IK A. p. S57« 
44. : "RyOa * irapairriKTioy Kal to Kara /nky ^flpor rov ypoft- 
fiaTiKoy, ^fiTpetoy irpoirapoltfT6yMts, Kara bk kripovs^ ^tfrpeiop 
irpoTreptinrbt^iykts, o bijXol ^tn boiXuy betrfiufrriptow fyoiv 
jAvXufya* iK€i yap kbetrfiovvTO oi bovXoi' clvto yap koto 
TtyaSf irapa to bely S lore becfjieveiy, Kal to rpccv Hytrw 
f^oflelaSai ovyTedky els bftTpeioy, HiTpeioy yiyove fierm' 

<r6yTos TOV i els ^. Ijd. ad Od. A. p. 1411. 32. : A^Xor^ 
^Ti Tahroy Itn-i oibifpeoy bivpa Kal * aibripowibrjy § othrtpaf 
iroboKaKTiy elireiy, Tiyes be Kal ro SlrfTpeloy iroh6s ^ffi becpor, 
" TITO, (*,) 

Frumenti genus. Hesych. T/^f ai oXvpai : sed di- 
versum ab olyra esse, e Plin. xviii. 8. patet : Cilicic 
et Asiae ac Graeciae peculiares, zea, olyra, tiphe; V. et 
c. 10. (Tiphe et ipsa ejusdem est generis, ex qua fit ia 
nostro orbe oryza. Apud Graecos est zea. TradoDt- 
que eam ac tiphen, quum sint degeneres, redire ad 
frumentum, si pistae serantur ; nec protinus, sed tertio 
anno. Cf. Theophr. H. P. ii. •>.) V. etiam Theophr. H. P. 
viii. 1. (et 9.) de C. P. iv. (6.) Aristot. H. A. viii, (21. de 
porcorum morbis, *Eic/3dXXoi;o-f bk ras ^aXd^as rals rc^cr, o 
Kal irpos Tt/y Tpo6fiy eari '^iiaifMoy .) Cetenim quod de pa- 
bulo equorum loquens Hom. II. ^.(0. 188.) scripsit, T/ilr 
fikv (Trap) vpoTipoioi fieXi<l>poya irvpoy e^Kev, insignes Gram- 
matici cum Galeno per rli^riy explicant, ut 1. annotant." 
H. St. " Tiphen et olyram rem alii eandem esse, alii di- 
vcrsam, veteres prodiderunt, referente eonim sententias 
Galeno de Aliment. Fac. i. 13. T. vi. p. 319. treplrvfSiy 
Kal oKvpwy Kat HiiayJ' Harduin. ad Plin. 1. c. " Secale 
cereale, W07y, Theophr. H. P. viii. 1, 2, 4., tritico simile, 
sed semen folliculis inclusum gerit. Secale cereale a 
Theophrasto primum memoratum, in Armenia sponte 
nasci dicitur a Clavijo, Hist, del Gran Tamorlan p. 103. 
Madr. 1782. 4." Spreugel. H. R. H. p. 80. Hesyciifi 
' sum notavit Bod. ad Theophr. p. 955, 6. Eodem ia 



' ^ Nomen Herodoti faUnm pntat" Tittmann. Procnl diibio intelligi debet poetap. oomeo. Rahokcnii coDjectara TtttMai 
diligeotiam effogit. Herodis lambograplii ^* nomen," inquit D. R. Hist. Grit. Oratt. Gr. p. ITS. Reisk., abiic is notins Her*- 
doti ap. Etym. M. p. 411, 41. : Z^rpiov ^t«i rw l oi/yie^XfA/yov, %ru «»p« 'Hfo^oiy* "Ay' ^Mf tl^ rd (nr ftof» farrt 'y^j upnf Afi t nlkif ri ULixfm, Ii^ 
mendoso '^^oiy h»rebat Westeling. Diss. Herod, p. S9. Idem Etymologi looot indnxine videtar Scalig. ad Vamiu de* Ln L, Ti» 
p. U9.| at iamboriua scnptorem Herodotum vocaret*" 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO iEG. HABlTARUM. 



cccxti 



cfrore Mnesitheum fuisse, scribit Galeo. 1. c. Geoponica Strabo xv. p. 838, *0^v&rpo^ei 4 79 alrxMpy* 
lit. 3, 12.: ^irelpeiv ly rdis oiiceiots r6irou miirdfiffy, rv- " Hie Strabo Don sibi constare videtur, nam in L. xt. 
^cif» Seiiu, Keyxpoy^ Kal * Kayydfiiov. Sic male edidit (1. c.) ait vere oryzam earavai ev vian cXe/crr^, et postea, 
Niclas. pro rlfas, ut in Bas. legitur. Trypbo Aiexan- iiT6 T&y KXelirTMty wonSofxiyrp^ vbari^y : negativum deem 
drinas iy rdis ^ucols ap. Athen. iii« p. iop. c. inter suspicor." Falc. Hinc " 'EXeioyeyh Hesycbio 

panum genera recenset Toy l( oXvpuy^ Toy u^y, roy Ic 6pvia, Oryza, procul dubio quoniani in palustribus loeis 
fteX^ywy, " Observatione dij^num est nomen Teff, termi- nascitur." H. St. " Scrib. ergo *£Xeipy. cum spiritu 
natione Gr. 17 omissa, bodie . apud i£thiopas fhimenti aspero." Albertius. " Oryzam Graeci recentiores eXecoye- 
genus indicare : necnon ap. Homerum Kpl pro xpidj legi, y^ vocarunt (de h. v. silet Du-Cang. Gloss. Gr.) 
omissa terminatione 817. Nonne hinc proba bile fit framenta " Busbequius Epist. i.: 'Fuimus Philippopolis, vidimos 
ex oriente Greciam allata?" J. Stackhous. ad Tbeophr. in locis palustribus et aquosis oryzam instar tritici cre^ 
▼iii. 1. ^ centem/" Bod. ad Theophr. p. 362. 

^BplSa^ 4. Galen. Aliment. Fac. i. 13.: 'IS^v cr * Boafwpos s. * Bwv^opos s. * B6<nropos, o. Strabo xt. 
Opdicn Kal MaKehoyl^ iroXXa; iipoi^pas bfiot&raToy ^ov^as, p. C90. de India, ex Eratosthene, 'Er liky cZy Toirois toU 
ov fioyov Toy trrd'^vy, (liXXa koX to ^vroy SKoy t^ trap* iifily ky ofifipou Xivoy owelpeTai koI t^kyxppy^ 'trpos tovtois trrfirafioyp 
'AalqLf (rup^) r^v irpotniyoplay cipofiey ^y rtva e^ci irap* ere/- opvia, flStrfippoy : p. 692., Tlepl tov fio<rfji6pov, 6y ^iioiy 
yois Tou &ydpwirois, kcu fxoi 'irayTes i^aaay, avro rc to ^vroy ^OytiaUpiTos, 'bi6Ti (ore Par. 1. Med. 3, 4.) aeirrds (Xcir- 
6\oVf Kal TO mripfza ahrov KaXeiadai fipiSay, r^f fiky vpo- Par. 4. : <rlr<$s, Epitomes Auctor) evrc fiiKp6T€pos rod 
ripas ffvXXaPfjs bia Tpiuty ypafifiaruty ypa^fiivris tov 13 Kal vvpov, yeyyaTat b* ky roij fjie(roir<n'a/jilais' fpvyerat 8* ertty- 
p Kal i, Tfjs ik e^^^f^s avrp iia tov ^ Kal a, jcara yc n^v opdiiy ^orfin^ vpoofiyvyriav fjirf inrolaeiy Airvpoy ix Tfjs 6Xta, ro9 
xrwfftv, €iri hi Tfis aWtflTtKfis fxera tov y btiXoyqn. " Bp/^a A**) cJaycirOoi tnrepfia* Pro fioafi6pov legitur in Par. 1. Mosc. 
dicta planta haec iLvo tov ppHeiyy quod est onerare, ag> fiufv/iupov, Diod. S. ii. 36. : XiupU bk T&y hjifitfrpiaxinf, 
gravare, et quasi veterno sopire, quod hujus panfs usu KapnQy ^verai rara n^K ^lybucily iroXXj) fiky KiY)(pos, iipbeva^ 
evenire, scriptum reliquit Galenus/' Bod. ad Th||bphr. f^kyti rj T&y voTafiiuy ya/jt6.Twy bayj/tXel^, iroXv bk oaicpioy. 
p. 9^5,1 an recte, alii viderint. De h. v. silet Sturzius f^oX bi&^opoy, hi bk opvSa, Kal to 'irpo(rayopev6fi€yoy Ii6a^, 
in libroy cui titulus De Dial. Maced. et Alexandr. " Zeae vopoy, Iterum eod. cap. KaTo, r^v Oepiyijy Tpowiiy^ xaff 
monococcae et dicoccae meroinit Bauhin., quarum prior ^elpeoBai ovfi^aiyeiy r^v opviav Kal to {iotnropoy, Iri b^ 
Trit Monococcum L. Briza dicta, posterior Trit. Spelta, frffffafioy koI Kiyxpoy. " Strabo semel iterumque ^vfio' 
ambae aristatae," notante Stack housio 1. c. poy^ et forte mebus, uti visum quoque Is. Casaubono.'' 

""Opv^a, Oryza» e genere roiK aiTJipwy, frumentace- Wesseling. Theophr. H. P. iv. 5. de India: ^ipeiSi 
orum/ s. frugum, ut olyra. Diosc. ii. 11 7. (jpvouiyri ky ^al (nripfiaTa ibia, to, fikv to7s xi^iporou ofioia, ra be Toit' 
kX^tbeai t6tois Kal vypoU.) Dicitur etiam "Opvioy, irvpoiSf Kal Tals KpiOals^ et pOstea addit, est ykyos kypluy 
Theophr. H. P. iv. 5. : MdXXov bk (nreipovcri to KciXov^e- Kpi^y, e( Ji' Kal &pTOi ^cU, Kal ')(6ybpos koXos* TavTos ql 
roy opvSoy, k^ oH Ta iyjnifia' tovto bk Sfzowy ^et^, Kal tmroi kaBipyT€s to icpHrroy bie^SeipoyTO' Kara fiiKpov bk oZyp 
^epiimoBky ohy x6ybpos, evireirroy bk, rfjy o^ty ire^vjcos kOiodiyTes ky k^vpois, oibky Iraaxoy, An hoc hordeum 
ofAoioy Tats aipais. Plin. xviii. 7." H. St Vide Bod. ad sylvestre sit (idafiopoy Strabonis,/quod certe idem ac j3^a- 
Theophr. p. 362. Linnaeo, et Sprengeiio H. R. H. p. 88. vopoy Diodori> Bodaeus [ad Theophr. p. 362.] hatret, 
et 171. "Qpi^a est Oryza sativa. Strabo xv. p. 690.: Idem esse puto. Tostum enim hordeum alicam tacit op* 
'£r bk Tils kyaQvfiiatrtm T&y TOtrojJTuy irorafiiHy, Kal Ir rwv timam, nee alio modo confici potuit. Igne torrefactun^ 
€Tjjtritty, wf *E^ToaOkyTis ^i^crc, jSp^crac tois Qepiyols ojx- esse, ne semen exportetur, baud necesse cum Onesicrito 
fipou 4 ^lybtK^l, Kal Xifiya^ei ra rrMa' ky fiky ovy to^ois sentiamus. Vocem aem-os esse conjicit Villebrun. oi^ir- 
Tots ofjilipou Xlyoy ffwcipcrai Kal Kky^poy, irpds tovtois aiiaa' t6% vel €vtn)Trros, quod ita vertit in sensu Hippocratis, 
/lov, opv^a, fiofffiopoy. Idem p. 6*92.: T^v b^ opvSay facilis digestioni, nisi mavis unrem-os [evxeirTos]. Cur. 

JJIffty 6 'ApKTTofiovXos karayai ky {/ban KXenrrf, trpaaias autem non ireitros scilicet coctivus simpliciter legatur V 
' efvou Ths kxoiitras ain^y £f)//os bk rov iftvTov, rerpa- Falc. H. Steph. Tbcs. iii. p. 228. : " Xleirrof, Coctus vel 
^nX^» * ^oXj^tn-ax^ re, koI iroXvKapwoy, depiSeadai bk wepl coctibilis, Plinio." Sensus Strabonis postulat trlTos, quod 
b^tny nXjiidbos Kal m-lSetrSai {TrrltraetrQai, Esc. Mosc. in Epitomes auctore legitur, quodque jure pnetulitXyland* 
recte) its Tas betas' fi^eaSai bk Kal ky Baicrpcavp, Kal Ceterura ad linguam vetereni Indicam, an ad ^yptiacam 
Bci/3vXwy/9, Kal '^uaioi, Kal 4 KOTtt bkl,vpla ^i/ec. \uycX- pertineat vox fioafwpos, aliis statueudum reiinquimus. < 
Xos bk n)v cpv^ay vrelpeaOai fiky irpo Tuy ofifipt^y tf^rjaiy, * 'OPINAICC, ov, 6, (fipTOs). 

apbelas bk Kal fvreias beiadai, iino Tuy KXettTTwy iron^ofii- *Oplybrjy Hesych. ap. ^thiopes esse dicit panem, et 
yvfy vbaTufy. *' Colendi modum eundem hodie observant semen sesamo assimile quo cocto vescaiitur : addit, alios 
Indi, nec agricultura Sinensis differt : v. librum Gust, esse velle opvSay, oryzam.^ J. Poll. (vi. 73.) scribit 
Eckeberg. de agricultura Sinense Angl. versum p. 278.'' 6p(ybriy esse &pToy rtya ap. ^thiopes, nimirum rov k^ opiy 
Falc. Strabo xv. p. 709. e Megasthene, JltVecv b* &ir 6pv* blov (C. A. opiybov, C. V. optydlov) yiyofuyoy : esse autem 
iris krrl Kpidiyi^y irvyTidkyTas, Kal aiTia bk to irXioy opviay oplybioy, airip/M kwtx^pioy, Sfioioy ariff&fi^. Perperam 
elvoi pwpfjfriiy (M S8. rpo^^v, Marg- Cas.). ^ian. N. A. itaque opW^iys ^ scriptum est ap. Athen. iii. (p. 1X0. e.) 
xiii. 8., 'EXe^KTc bk hyeXaltf ftky, eiOiafiky^ ye fjiijy, vbtifp ubi itidem esse dicit &pToy roy k^ opv^tfs yiyofjieyoy, vel 
wofM ktrrl' T^ bk els ir6Xefju}y kOXovyTi oJyos ftky, ov firfy 6 roy kiro tov ky Aidioirl^ yiyyofiiyov tnripfiaTOS, 6 kmiv 
r&y ItfiwiX^y, kirel Toy fiky k^ 6pv$ris ^ecpotipyoi/ffc, rov bk ojioioy (niff&fif I memioisse autem hujus opiybov Aprov 
eK KoXofxov. *Opv£a, "ID Samaritan. Exod. xvi. 31.^ Sophoclem in Triptolemo." H. St, 
notante Biel. Thes. Philolog. Ex oryza et farina medi- " ZEMIAAAH, (4, ews, kXiSof,) 

corum quorundam inter Indos victus, Strabo p. 713. Siniila, Similago.' Est farina ex tritico communi facta: ex 
* ^OpvSlTTis wXaKovs, Chrysippus Tyaneus ky qua confectus panis, ae^ibaXiTris dictus est, cui secundum 
'ApTOKowucf, ap. Athen. xiv. 647* d. Hac voce caret inter panes bonitatis locum assignat Gal. De Al. Fac. i. (2« 
Scbneideri Lex. * OpvSorpw^, Oryzam gigno. Athen. iii. p. 115.) Primum euim tribuit ry acXiyWrp, b. e. 



* Galen. Aliment. Fac. i. 16. et 17. non inter (nm^, sed inter otnc^ta legnmlna recenset, (cum contra inter framenfacea a Diosco* 
ride refenitur): "Oar^iet XAXoDat? liuTva infMnr^iwy 0-«f^|uusTW, l( wfi^fod yiurai, xva^eu;, irio-J-ovf, lfifiiy9oi>(, faxeuf, B(ffjLOVf,o^v^aff 
i^^vc. Nobis probatur Dioscoridia vententia, non tantum, qnod certam sit, ex oryza fieri panem, sed aood tota facie et luibita 
planta haec friirat-nto quam legnmini sit similior. Imo mm legwninibiis nnllam, cam fmmento snnimam haoet similitndinem. Aspics 
canlem, folium, semen, reliqiiamqne faciem ac ideani plants. Mendi sospicio nulla ; statim enim cap. seq. 17. de oryza, ac si le- 
^iminum pnscipuiira es«et, agit." Bod. ad Theophr. p. 562. Cf. Saraceni Scholia ad Dioscor. ii. 117. 

^ Hesych.: \>^i'v^>tv* a^rvt itapa Ai9io^tf W vxtPfAay va^aieXna-iar (rnaafJiMf oirt^ 'i^wrtg a-inahrai^ Tivi; o^t/fav. In Cod. Yen., testC 
Schow, est, *0. a. — <ri<rajxtif o. l\Sifris — ogt/^aT. ultiniam vocem pessinie a Miuuro in oqv(ay rorruptam vv. dd. Hesycbio reddidenmt^ 
notante Srhow. In J. Poll. vi. 7S. (ut er ap. Hesych.) legebatiir (nivdfjuj: MS., testibos Knhn. et Jung., attrtifxtfiy C. A. <ni<rafjii^» 
Formani (rtTaVn, qufle Graecis recentioribus placnisse videtur, Albertiiis, &uhn., et Jung, non agnoscant. In Glossis tamen legitur, 
Haafjun' sisamum, et Sisanium in Pailnd. Septembr. tit. 7. et Ortobr. tit. 1., notante Forcellino. Sed et cnKra/uiif, quod iidem rejece- 
runt, legitur in Hesycbio et Galeno, teste G. J. Vossio Etym. L. L., ut in Plinio sesama. Sic in Glossis scribitur trifjufaxtf pro trtfAi* 
loXif. V. infra v. tfitf-a/utw. 

.1 Com ipfiiov eitset editam consentientibns MSS. A. et Ep., adnotavit Casanb. scribendum iqlfiov, anctoribos Hes. et J. Poll.; 
et qoisqnis Hes. et J. Poll. vi. 75. coosoloerit, vix dobitaverit de veritate hnjoa emendatioiiis, quam recepit cttam Bmnck* in Fragnu 
T. e Soph. Triptolcmo." Schweigh. Ante Casaub. sic emendarat H. Steph. 



cccilii 



UEX. YOCOM PERiXSR. IJJ SCRIPTT. GR, OBVIARUM. 



siligioeo : at qui ex purissum optimique tritiei fariuy 

Suae afXiyyts dicitur, conficiatur. £x quo apparet quid 
iscriminis sit inter similaginem et siliginem. Hoc cgim 
nomine optimum triticum vel ejus fmrinam, illo autem^ 
paulo detenus et commune veteres designabant : in quo 
quod purissimum est; pollen dicebatnr : ut flos in siligiae: 
quemadmodum annotavit PliA. xviii. 10. Hi^c Gorr. 
In V. 1. autem male ffe/jilbaXis exponitur Siligo, deinde 
Simila et Siniilago : quum Siligo sit trtXiyyis, ut modo 
dictum fuit : ex qua confectus panis dicitur oiXiyvinis a 
P. iEgineta i. Invenitur et ^iXiyyu^ itidemque acXtyr/nif : 
sed altera scripture melior est/' H. St. Hippocr. de Victn 
Acutorumr p. 383. 25. » Kai Ji^uray^a eadiirm oura, 
Kal ff€fAlia\tv, Kal Kiyypov : de Diaeta p. 92. M7*> Xcft/^a- 
Xts Kal j(6ybpos if&os; ibid. v. 40., oi (nfubaXirai 
(Aproi) lirx^p6ratci vavT^y TovTwy» Atben. iii. p. IO9. c. 
e Tryphone Alexandr. ey rois ^hn-iKols, "Aprwv crr/^erac 
yivTt, €1 Ti K&yij fiifivTffiai, ^vfilrtiv, A^vftor, atyLibaXlniVj 
ypybpirtiv^ ffvyK0fuvr6y. l^filbaXis kgitur in Lev. ix. 4. Ea. 
1. 13. Exod. xxix. 2. Lev. ii. 1. 1 Reg. i. 24. Gen. xviii. 
6. Cf. Salm. deHom. Hyl. latr. c. Ivii. p. 72. et O. Cels. 
Hierobotan. t. ii. p. 101. J. Poll. i. 247., *Aw6 be alrov^ 
X&ybpos, trefxibaXir, ^eta, efitrafia, Kiyyjpos : vi. 74., eipiTrai 
ek Kal (FefilbaXiSf irapa re \vKovpy^ ^tfropt^ Kal iroXXot* 
r6K Ktafi^bibtbaaKoXufP {KUfjthtbobibaaKaXioy). Xrparrcf bk 
Kal yeyuc^r eipriKe erefiibiKibos, In Glossis scribitur 
wifiibaXis pro trtfjtibaXis. Eaedem Glossae, *'Lefiib6Xioy' 
Pultisy S. : qua voce caret Schneideri Lex. Zonaras : 2c- 
fUbaXw wapa r6 trfui to KaSalpia, Kai ro aXis, ^ 6Xis trftnf 
ftkyri. TO tr&yv cr/if^/Lia, oiovel to XeirroficpirraToy. Oih'ws 
^[Ipos 6 MiXiitrtos. Cf. Etym. M. p. 709^ 46'. et Phavor. 

I^fdbaXis est a Punico Semid, ut monuit Angelus Cani- 
nius in Alphabeto Hellenismi. Sane Aruc H "PD^' P^*^ 
aimila habet. Simiia, quse et Similago, est a -infAibaXis, 
Kar^ &iroKoirijy uTtimae syllabae, et ^ in X converso, qu<>- 
modo ab ^OXwaevs, quod .^olicum pro 'Obvatrevs, Latini 
dicufit Ulysses, et a b6xpvoy, lacryma." G. J. Voss. Etym. 
JL L. * liXlyyioy, Siligo. Chrysippus Tyaneus ty 

*ApTOKoiriKf, ap. Atben. xiv. 647. e., de Romanorum 
catillo ornato, EJra Toy yyXoy cciriiffaSf aiXlyvioy trufu^v- 
paaoy ain-f : ubi aeXiyyioy Edd. cum Msto. " Vtdetur 
id vpcabulura pro diminutivo rov <r(Xiyyis vel aiXiyyis 
accepisse Dalecamp., aliquantum siliginis vertens; at 
tale diminutivum non minus ridiculum videri deberet, 
quam si Latiue frumentulum aut triticuium diceres. Quam 
Romarii siliginem vocabant, eam Graeci inter Romanos 
▼iventes aiXiyviy et aiXlyyioy Gr. terminatione dixerunt. 
Sic veteres Glossae : ZcXtyvcov* siligo. Cf. Du-Cang. 
Gloss. Gr. V. XcXty vcov. Ac sunt quidem, qui dicant 
eandem esse triXiyyty et eam quam Graeci proprie trejuba" 
Xiba vocant ; at aefubaXiba Romani similaginem dicunt, 
quae siligine inferior censebatur." Schweigh. 
♦ 2iXiyy(as, (quod vocab. ignorat Schneideri Lex.), i. 
q. liXiyyhrjs, Eustath. ad Od. H. p. 1753. 3.: "Eoti 
Se ^o7$, iroids tis nXaKovs, ov n^v KaTaaKevijy ovtw tIs 
^epiXaXei- Tvpoy larUffos, rplfle Kal ififlaXijy c/s (is) 
KSffKtyoy x^XKtoVf buiOet, e<r hrl(}aXoy (^//SaXXe) /leXt Kal 
ffiXiyyctas iifilyay, Koi flrv/yiaXa^or eit cy. 'Ev tovtois bk 
birfieiy fiky to bivXl^eiy, oirtp amfitiy Xiyei 6 KiofiiKos, oBey 
Kal ifi^is 6 bivXrj(m)p (btvXt(rr/ip). Tlepl bk triXtyyews, $rj» 
Truriov fiey G rl ttotc elbos itrrfy,- ^larioy bk us irapayei 
apToy Xeyofjieyoy ZiXiyWri/v Kal XcXtyv/av, bia Tqy iKclOey 
fit^iy. *H bk ilfiha, *iffb>s rffiitrv e<rri fitrpov tov "ty, ov 'xpfl(fts 



r^, '^aioy tX^ov Hrep ty.' Cf. Etym. M. p. 793. S. 
IJterque respexit ad verba Chrysippi Tynci ab Ath^iam 
liv. 647. d. laudata. Nec taoneo mHigo a wiXiywm 

fiictum puto. Potius placet. Graecos eam vocem a Roma^ 
nis accepisse. Sane vocem esse exoticam, etiam Galeaiit 
agnoscit. Satis autem verisiniile est, venire a jWp nix« 
Nam est species ea tritiei, quae nivea ac moUi fkriim 
praestat: Juvenalis v. v. 70.,. Sed tener et nivettt^ 
moUique siligine lieictus Servatur domino. At Isidonu 
&cile refellitur, cum xvii. 5. deducit a v. aeligo, quia 
tntici species sit pnecipua maximeque lelecta. Nam 
contra quam in seligo prima correpta est, media produc.- 
ta, ut allatus Juvenalis versus ostendit." G. J. Voss. 
Etym. L. L. 

" IHIAMH s. HEAMON, 
Sesama vel Sesamum, Frumenti Indici genus. (Spread 
gelio H. R. H. p. 45. et 96. est Sesamum orientale) V. 
Diosoor. (ii. 121. F/vcrai bk Kal iXaioy e£ a^ov, y oi 
Aiyvimoi 'xp^rrai.) et Plin. (x\iiL 7. et 10. qui inter 
aestiva frumenta nuraerat, Colun»ella autem ii. 7. inter 
legumina. Ab Indis venit et culmum habet ferulaceom, 
folia sanguinea, semen vasculis inclusum, ut papaver, 
ut Plin. 1. c. tradit. Hoc adeo gratom est ia cibis, ut 
locum habeat in bellariis et oondimentis. Plant, Pcen. i. 
2. 112. Ut mulsa loquitur! nihil nisi bterculos, sesa- 
mum, papaveremque, triticum, et frictas Duces, al. leg« 
papaveremque tritum. Petron. in Satyr, c. i. extr. Mel- 
litos verborum globulos et omnia dicta factaque, quan 
papavere et sesamo sparsa. V. Forcellin. h. v. Photius: 
^Tiaa^y* fiera fxiXirot K€KO/JifUyoy* irpiiiTOv fikv wapa Tf 
yyfi(l>(f TO ToXaioy Ibiboaay rots iLxayrAtri trtpiUyres TmP 
iyTifjuay rj flXvy hnXiyorres, Cts irapa row ya^iowyrds i^rtr 
fi Tfis yafiovfiiyris' rvy bk beiwya wourvvTes* cor' ounfay 
biayifwvffi TOit K€KXt}piiyou' ivti bk ere tni^afiffv^ BiXof^ 
res wcpifftipeiv bevpo groXvreXif* ey bk Tols yitfUHS Hlbo^p 
aritrdfirjy, hrel iroXvyoyitfTaTOv. X^rofMi^* mfaafi^r w^fy 
tnriafiiyias koX *Ap(^apxos Kal S^Xevcof, il bk xp^^^s^ Mpm.) 
Hinc J.ri<rafiO€tbh, Herba duorum ^generum, una 
ftoetbks ftiya% (Spren^elio H. R. H. p. 175. Reseda alba,) 
altera ^rteafwetbks ^wcpoy appellatur, (Galeno Fac. SinpK 

viii. 108. Sesarooide8album,Sprengeliop. 184. Astiagaku 
Sesamoides.) V. Dioscor. (iv. 152. 1 53. Ga|eoo 1. c. Se- 
samoides magnum est ^AvriKipiKoy iXXifiopov* Dioscor. 
^rfffafweibes to fjtiya iy 'Avrurvp^*EXX^/3ofM»' caXov<rt, bta ra 
filyyvv&ai ky rau KaBapattri Tf XevK^ iXXe(i6p^' iottty i 
x(kt ^piyepoyTi irtfyayf, — aripfm SfiOior tnifTAfiu^ iruspef 
ey Ty yevffei. In Nothis legitur : J^tfeafwei^^ /Afyff-W 
bk otjaafjiiTfis, .oi bk-tniaafiU^ 01 bk XvKotncvrc^iow, ac 
eXX^fiopos XeiMCos, ol bk kyTiKvpucoy, Hesych. ; Zff#apet- 
bis* ey *AyTiKvpif iroa, eoucvia iipiykpayTU Plia. xxv. 5., 
Ellebomm in Anticyra insula tutisstme sumitur, qaoniaai 
sesamoides admiscent. Idem xxii. 24. : Sesamoides a 
sirailitudine nomen accepit, grano amaro, folio rainore.— 
fist etiamnum aliud sesamoides Anticyrae nascens, quod 
ideo aliqui Anticyricon vocant ; cetera simile engeroati 
herbae, granum sesamap. Quod illud Anticyricum Hel^ 
leborum dicatur, Galen. 1. c. aliam ac Dioscorides, et ex 
eo Plin. 1. c, rationem reddit, nempe quoniam semea 
hellebori modo purget, ceterisque viribus sit bdlebors 
simile, ^gineta : ^titrafioeibki to fi^ya, Sirep iLvraqm 
e}\\il3opos bfyofiatTTai, bia to o^iias eXXefiopv KaBaipeiP 
ain-ov to mripfia, Diosc. sentential astipulatur Strabo 

ix. p. 418. Postquam enim duas monuit dim fuisst 



* Etym. M. p. 793, 5. : ♦SoV; ^9o7i* iTJo; nXaxowTOf, 9Z t^v xaraaxivh ^^rw cif VfOiXaXir* Tufoy iXTuVa;, T^t'^B*, xal Ifjifiayiif tlf xar^uvn 
Yji^xiov, iir,9tiy tTra I'TH^Xn fxtXi nal aiTuyvtui; fifMO-tiay {^fji(my\ '6 iVrif nfj,ivu p/rgot/, %al <rvfXfxcL>^^of i<f " EtyttlologOS sua ex iptO 
Atbensi loco descripsisse videtiir ; ita adcurate cnm Nostro cousentit, oisi quod pro ^/uivay (quod cum editis recte tenet nterque 
Hotter cod. MS.) perperam ibi editur ^Vnav." Schweigh. Imo, uon ex Athenaeo ipso, ut vir doctus pntat, sed vel ex Eiistathio, vd 
e^grammatico, <*iiju« scrinia conipilavit EuAtatb., sua d^promsisse Etymologum, satis patet e verbis, ir^o; irXmtsvvTs; ov rqy wraejuuip 
•irrw Tif wfftXaXn, quae io Eustathio leguntur, at Atheiiseo desunt In Eustathio quoque legitur iiri')8aXoi> et <r»xJy»wff, pro qoibiaia 
Athenaeo est <n\iyyi(u; in ed. Ven. cum M8. A. et Ni^axxt in MS. A. cum edd., lirtiSaXi vero in MS. Ep., teste ipso Schweigh. 

^ Apo^raphnin Albertii ad Hes. v. a>i(Tnfjt.n iiabet-^fixya ^reioDyrat, pro quo idem reponere mavult \tixva voiovyrtg. Pro iivoo yoXvriXq 
idem, qui aliquid deesse putat, conjicit ^v^a «. 

' Pro ^Tlfwf Apographum Albertii habet iVipo;. Respicitur, ut putamus, ad Aristoph. Pac. 869., *H toTc x/xovra*, xal xvy^ 
mXa' *0 irXaxoG; wj-Trfwran, ^tKrafxn (v|u,«'XarTfTai, ubi tamen Bninck., quem seqnitur Maltbeius ad Mprelli Lex. Gr. Prosod., legeodns 
censet <riKra^Cj:. In A. scriptum o-nTafAoif, Schol., et ex eo Suidas, crna-cifj,^ h. 1. procul dubio legerat, ut et Phavor., qni articnloi 
tOtum eXHCripsit : 'Z*i<rufxn, iuqnit Schul. va^a ro h roTg yi/moifWof lioxsi/y ya^ h roTg ya fxoit (rnaafM^ -tiiomt, o; l(rT» «Xa»oCf ymfjunif a%l 
c-no-aixou viiroitifx*yo( iia to woXtJyow wf pifon Mfvav^^f* (mtrafAovc ii nui <rtt<rn(Xfi iio^jpii. aii<rafAOvg p.iv tUof vXa%outr9(, ffnw^n i*, 9*^*" V"^ 
^arafAiia* a-rt<rafA» ^1, xal p^xwif, nal (rmrvfA^pia (Suid. crifrvfA^fia) ^uXX* off ffTHpaWMrTot ol vvj[xfi'o*, trna-afMxivTa «6ir«n«. Pro ^new 

(xowTit, in Phavor., et Suida, ubi idem articulus extat, legitur ffnrn(xovvrta. Phavor. et Zonaras : z>io-«/^wt»' ra >|H»i0^<». " Inso ffw** 
fu^vTio, ut ap. Suid." Tittmann. Idem tamen Schol. trvrifA^ ad Acharn. 109^., schbit : 'axtub ffn<rtnjw)sy xa« »xxo trnpAfxif' tfimfMo^ pit 
dUe vxaxoDrro;, ancap^ Ii 4f . NaXoD^uuv vnrmpXU. Ex illo soa depromsit Phavor. 



SPICUaElGIUM TOCUM PAUCARUM, PRO JEG. HABITARUM. octzlii 



Aatkjims, unun id CEtam moDtem in sioa M«liaco» al- r^poffs, ^vapiUa mflrafuAt* cipin-iii M ira/ IVXci^v toV 
teram io Pliocidcy subdit statim in Maliaca quidem opti- 6pra$, Htsych. : !iy<ra/i0Vf* wkftfia ik fUXttoi koI ^n^ftvus. 
■Mm nasci helkbomiD^ at io Phocenti m«liii9 apparari. Soul, et Phot. : Xi|^/io{;9i* irXaKoOm. J. Poll. vi. 77 •» 
ideoqae multos ad banc pnrgandi nnhatbqne caoBa TAv irXamlfvrtty etSiy, ^nfoauovs, aii9afio9t, et 108.: 
iditos proficisci : ylytaBai y6p n crivainoethh ifapfiOKOp Tols fiiyroi iiairavwxlaa^iy adXa j(v arifrafiodSg teal TVpm* 
hf rn ^Kucp fieff ol ffvaxtv^Sto^i toy Olralcfr ^XX^/Jopoi^* fu^s, irififiara iia jiiXtros i^Ocv, re fihf Ik ffti&AfiaVf rb H 
raccni Schd. ad Diose. 1. c.) Zi^ira/iocc^ voca- he vvp&y trt^pvyfikviav, Scliol. Aristoph. £q. 277* *H^^ 
tan fuit et semen hellebori nigri ap. AnticyTCQses, ut rcpor h wpafwfis* irvpafidvs hk tllot irXaicovvroc, Ic ^AcrM 
icribit Diosc. (iv. 151.) Yenim Theophr. ipsum belle- k^ov KaiitvpH^v ne^yfAiv^v, t^t Kot mitrafio^t rb hih ofi&it^ 
borum ab ils sic voeatum fuiise prodidit, quod sesaaree ftunr ravra ik hiSeaay i6\a rdls * iiaypvmmiTals' eUSti^i 
•iiniKtudiiiem haberet. Gorr. (Fallitar tit doctos. Re- ey rois avfrnovlou hfiiKKaoBai irepl itypvTyiat^ teal I 
apicitiir ad Tbeophr. i\, 10^ ubi de nomine fftftra/aoeiiks btaypvTrviiaas iik^i r^s tta iX^ifi^ye rdr wvpafMyra. V. 
lubil invenias : 'O hi iXXifioftos M ravra, rn re pliri Koi Athen. xiv. 647. c. Etym. M. p- 533. l6. : 'O W kIhtw^ 
rf KapTf ')(ffritrifios, eivep oi ky ^Aymcvpf, Kadifrep fa<riy rf fios Jjy rototroy ri Xeicdyioy ey rf fJ^^^f KeifUPoy rev &vpf 
i^apxij^ KaQaipovtriy^ ^ei hk <niaafuSfbii rovroy. Erotian. : votriovy i\oy krrvifXiov trepoy tffiiKpby B Uti Korabwrai rdf 
1il<rafiO€ibis' AcofcX^ iSrti friel KaXtivOdt roy ky *AyrtK(fp^ wiji^l/ayra r6 Tepirrbr rov v6fiaro$, jjv bk rovro ifri/t^ay rot 
k\Xiflopeyi erepoi hk wday nya kripay, Vulgo legittir ^ra- epa^ac i^srd yvyaiKos ri walbutv, ica\ S0Xa ol yucAyrts kXAfJh> 
ftoetbkt, vel ariKafMO€ihiu .Hippocr. de Rat. Vict. Morb. payoy ♦ irXaKovyrittKovt, Tvpafwvyras Ij tnitrafW^CLSg Aittp 
acut. p. 384, lO.y IfiaafAotiiisy&yia Kodalpei, quam sen- KorrafiiaiXeyoy, Aristoph. Thesm. 570. To v oi^^ffo^vtiTtr 
tentiam repetit in bbello de Yeratri Usn p. 534.44.) Kari(^y€s,rovr6y oe xeatty iroiiiffbH Acharn. 1092./A/<v 
liein liitrafiis vel lnvaulris, T. IMoscor. (io Nothis 1. c. Xoc, irXaKovyres, tnierafiovyret, Irpla. Lacian. Convir. 27* : 
scribitur trvivaiilrriis)^ Herba, quse et 2i^/ioeiS^s. Item Ylpofrirafyi hk rf oUiry rovrf, ^ hihws avrf fioipdy rtwa 
Ifiaafioetbfi offra, Ossa sesamis simiha, Ossicula obionga 3 avos, fj kXiu^v, aTjffafjovyros, <&s kftol htaxofjUmtiim 38.» 
et plana intra mannum pedomque articulos posita, sie Kai djia eltnKeKSfjtitrro ^ffiy ro kyreXks oyofUtSdfjutyoy iet*- 
dicta a sesami seminis similitndioe. (Galen, de U. P. ii. yoy, {Ua Bpyis kicdtn-f, xal icpicu v6s, xal XayAa, k^I IxBvt 
12.) J,Ji<rafjt^htfi$ qnoqne est Sesamo similis (Lrjtrafioethi^s kK rayiffov, Kai tnitrafiovyres, Zonanis p. l639* * 
contr. J^oafiMrp, Tbeophr. ix. 10. 1. c.) ItivafilrTis Apros, fw^vreta relxv* " Si verum glossema, urbb Sesaml mflb* 
▼el Itftrafiirfis, sine adjectione, Panis e sesamo (actus, ap. nia int. Sed vid. an legendum sit, J,ri9afic4yrta raplx^.*' 
Athen. (ni. p. 114. a. KcU roy <nfmt/ilrrfy ' hk aifx kiipaKt. Tittmann. Ad tniffafiU subiotdligitnt fi&$a, ad tni^ 
— ^Zwi hk Kol 6 Tvpafiovs* Apros hia tnjffiijM^y werrSfieyos, fiovs vcro, sicut ad arfcafUrrfs, intelligitur 6ftnfs, vel itXth 
Kai r&x^ b tarrbs rf <ni9afdrn &y. Myrifwyevti hk ir&yrtty ko9s,'* Schweigh. ad Athen. xiv. 046. f.) At 9fi<MfAll 
rovrmy Tpt^uy ky wp&rf ^urdy. J. PoM. vi. 72., ab hoc (^^a/iovt) differt, teste Scfaol. Arbtopb. Pac. 
panum species recensens, babet, ivfilrat, ofitrafurai, (S69', et ex eo 8uid.) ubi ait <ni<ta^tTiv fuisse, ^tiam ipafi 
^esych. : Iffaafdrris' Uprov elhos.) Item adj. Iti^dfuyos, vocarent arf^rafxiha." H. St. Iferum Schol. Afistopb. ad 
(lyif, cvov, et * Si^ffftfioeu, betrtra, bty. Hesych. e poeta Acharn. 1092. et ex to Phavor. : "AXXo (rii^fto^, rcrt 
quod am : lof/rafibeyr* (kproy* ulros ixeiro iBXw rots hia^ &XXo tniadfifj' erriaaijuji^s fxky cKm irXaKO^yrot, <rritf6Lfiii hb, 
ypwwyiifracn, nvpafjunk, koX oriqafAiyos, Kai roiavra rtyA. fjy iffitls KoXovfiey oriaaiilha, *' Idem sonare videtnr 
V. Atbenaei Ejpit. ap. Schweigh. ad L. iii. p. 114. a.) ^trafils et erritrafi»vs, licet nescio quid disetiminis tfCatuat 
J^ii^fityoy SXcuoy^ £ sesamo factum oleum. (Dioscor. i. Aristopbanis vetus Interpres ad Achartf. IO91. et ex illo 
41. Strabo de Assyria xii. p. 1054. ed. Falc, *EXalf hk Silid.'' Schi%eigh. ad Athen. xiv. p. 646. f. Falluntil^ et 
y^vrat rf vtivafdy^ rb irXkoy, Idem p. 1058. de Ba- Schol., et vir doctos. ^fitrafiU et trr/irtifwffs, cam de pto- 
byloniis, *AXe/0oKrai h* rov atfviifiov. Suid. : Zij^d/ic- centis agatur, dubio procul idem sonant ; at, prater 
roy iXatov, Kai trvetoy, f ixpioyro ci avy Kvp^ vrparevad" placentae significationem, aijffafjils et berbam, cui nomen 
fieyoi. • Respexit baud dubie ad K. A. iv. 4r. 8. xP^trfta, ^ritrafioeihks rb fxkya s. *AyrtKvptKoy notat, teste Appendi- 
^ exparro iwr* eXa/ov, vveioy, Kai oriir&fMyoy, Koi &fivyiA' cis ad Dioscor. auctore 1. c, Oi hk eijaafilrris, •! ok ^if#a- 
Xtyvy.) At substant. ttitrdfuoy, oy, rb, (quod non agnoscit ff/«. Schol. Aristoph. per tnjaafilha intellexit herbam : 
Schneideri Lex.) ?el Zfyvau^, Placenta e sesamo et melle recte ergo discrimen statuit inter <niaafiovs; placentse 
atque oleo. AfFertur ex Hippocr. et Athen. (Quod ad genus, elhos wXaKovyros, et ariaafjLri, i. q. viitrafiU, herbam. 
Hippocratem attiuet, respici putamus ad Gal. Gloss. Sed fallitur credens ariadfirt nunquam sumi pro placenta. 
Hippocr. Styffa^r rffs ar;aafAlho£ oyoftaSofikyfjs, ubi quae- 1 mo utramque significationem agnoscit Hesych. : l,riv&/jnf 
dam exemplaria habent crriaafilov. Phavor. et Zonaras tnt^afiU, Kai vXaKovs iK tnttrdfitfs. Id est, Ififfafifi i. q* 
p. 1639* : Ity^ftcov, Kai ffricafAovyria' rk ypaitrrd : ubi rniaafiis, herba, et placenta e sesamo facta. Sic Hip* 
Cod. A. babet tnifrdfAfi, Gloss, y. ' in Batrachomyoma- pocr. de int. Aff. p. 207. 36., taybyres mrXaK&drrot ml 
chiam v. 36. : IIoXX^v anfaiuha' aritr&fjiioy. Quod ad fnfaajiris Kai r&y ixXwy fteXiruBkyrup &irXe/^fM. Hinc 
Athenaeum attinet, Ibycus vel Stesichorus ky **AOXois ap. Galenus Gloss. Hippocr. : li^fra/ib {uniadfiiisy r^f vr^frc^ 
Athen. iv. p. 172. e. dicit, ^kpeade vapdeyf hwpa, Xiy- fjUhos oyofia^ofiiyris. '* Pro atioa/iis legendum puto oni^d-, 
ea/jilhas, x^yh^y re^ Kai kyKpihas,''AXXn re iriufiara, Kai firis, ut Galenus dicat tniaafiriy ab Hippocr. appellari, 
piXi x^A^i'* Athen. xiv. p. 646. f. : Iriaafifhes, €k fik- quae vulgo (nftrafils nominetur. At in uno vet. Cod. MS* 
Xiros Kai ariadfuay W€^>pyyfiivwy Kai eXalov (rfaipoeihij irkfi- tnitrafiis r^r ovria hr^ oyofiaiofiiyris, sed perperam.'' H. St. 
fmra, ¥*ixoXis KbXa^iy' *0j )^ap/rwv fiky o/it^ei * KaXXa- Phavor. : Si^cra/x/s* fi ovrat hil KaXovfikyii irapa rf 'Ixiro- 
fiihas hk fialyei J,riaafilhas hk x^W,. MifXa hk xp^/xirrerai. Kparei. Imo legendum, ut ex illo vet. Cod. MS. ab 
*Ayri<^yris Aevk'oX/ciivc' Irfirafilhas, rj fieXiwriKra, fi roiovrb H. St. laud, satis p^tet, ^ritriifiriv rris ovmt hb KoXovfikrys 
ri, Myiffioyet&ei aWSy Kai "E^evirof ky Kvhwyf irpbKetrai irapa rf 'ImroKpArei. Ceterum Hesych. vel ad Hippo- 
rb fiapnipioy. Ephippi testimonium, ad quod h. 1. pro- cratis locum, ut putamus, respexit, vel ad Ariitoph. Pac. 
vocal Athen., exhibitum est p. 442. f. Etym. M. p; 869. ubi iegitur (rrjaaftfj Ivfii^drrerai, pro quo Brunck. 
697. 27. : Hvpafiis' fi eK mtpwy Kai fikXiros, &irirep (njaafiis, edidit <niiyafwv$, Sed Schol. Suid. Pkivor. et Phot. II. 
i €K trritrafi&y Kai fikXiros.) Dicitur etiam Iriaafiovs, ovy- cc. trtitrafifj agooscunt. Phavor. : *Zi|<ra^^a* elhos ^vroD. 
ros, o, pro ilia placenta, (contr. e IfitrafAbeis. Hesych. : Nusquam alibi, quod sciamus, Iegitur haec glossa. An 
^ijtrafjibeatra- ck arjadfiris KaretruevaafUyri fi&$a. Athen. l>Ti<rafika sit i. q. 2i|0«^k, alii viderint. He^ych^ et 
xiv, 644. a. : * YlepitnTatrrkoy hk Xkyoyras vXaKovs r^v Phavor. : * XdX/io' vfiaAfiri. Hoc vocabulum, qno caret 
iyofiaariKiiy <rvy^pr/rai yap he rod itXaKoets, Mts rvpbeis Schneideri Lex., nusquam alibi, quod sciamus, occurrit, 

' Ad Tulgatam olim scriptarain adootavit Caaaob. ' lufxi'mf panem inveDio nusquam ; ita^ue lego koI riv <rnrafx{rwt, Sed placet 
omDino lectio, quam siibiecit nobis Epitoma Hoescheliana, in qna verba b»c, xa\ rh fffia-afurny isto k^o non babentiir, sed paiilo mon^ 

hoc modo : 'Eo-ti H moX I afirafx^rris nai i Tt/^juoS; iie^ vnaafAWf wiTTO/otnof, xa\ Tcix** « airoe rm «», In Excerptis qnidettl vufAXr% 

scriptam est, sed qois non videt, tmo-ofMrnf esse scribendum necessario, hac ttdmissa veri^orum textura?* Vetus est menda ^afuSntt 
pro ^ttfxCrny, qnam et MS. A. tenet, et sao in exeniplo invenerat Epitomator. Ceterum soo arbitratu, ut saepc alias, die h. 1. idem 
Abbreviator strncturam mutavit verborum, et partim etiam ipsa Athensi verba. Similiter vero in nostro Cod. £p. sic scribitar : 
Kai (rafxlrvs, »»i ifvfafj,w(, lia trnaafAMif irtrrofAnoc, i adrof rax* rm oymfjuvf,** Schwetgfa. 

^ Noterous obiter, pro wfafAw^c iii. 114. b. tniTafAwt legendum videri, monente H. Steph. Thes. iii. 6S9. a." Schweigh. ad Athea. 
xiv. 646. f. Immo vero perquam probabile videri debet, suo loco ibi stare xuffxovf, sed per libranomm oscitantiam verba and- 
nulla intercidisse, cum tali modo scnpsisset Athensus : 'Eo'ri ^ xsl i xv^mfxt^s i^f^) (vel ^Xito; Iffot/ m2 vvfSf mffvypuHrtj iulL S 
^aatiovs af^of ii» <r^apd»n wfw/wof," ikhweith. ad Athen. xiv. p. 647. c. 

J<0. U. VOL. f. « X 



cccxliv VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM* 



nXe^tf Heft, eiim/m s. irt^piyfAivii tni&afils." H. St. Salmasius proposuit vrt&afxfha^ quocl Albeitias male m*. 
HesycD. fet Phavor.: •nXc^^ep' fi ire^pi/yfiivfi mjerafiU. ce^t. In Cod. Ven., teste Schow, est: Kp^itt^' 
I^c0/f' trtiaafxls. Prius illud Lacomcum est, notante ccrai alyiririoy — (nvofily d, ZiXXcci^ca, Arbores in qitf.' 
Albertio, qui addit : " Forte quis wXeiplies conjecerit a dam ^£gypti parte, e quarum fructu fit ungueDtum. V. 
seq. irXe^/i/' V. Casaubl Animadw. ad Athen. p. 387. Herod, p. 78. meee edit. (ii. 94.)> et memineris eja« quod 
^rjirafwv nomine, ut scribit Bod. ad Tbeophr. p. 920. a Dioscor. scribitur, nimirum kUi, quod Herod, fructum 
plures 'donatae sunt planUe. Heliotropium magnum esse ait, voeari a quibusdam ffi^eXi Ki/irpioy."^ H. St. 
sesamon dictum scribit Auctor Appendicis ad Dioscor. : * L^ra^of, qua forma carent H. St. et Scbneideri 
Oi ht * cKopwiOKToyov, oi trrftrafjioy &yptov, oi aKoprrhv Lexica, legitur in Glossis : ^aafiosr Sesamus. Sic Da* 
ohp&v. Arborem quandam illud nomen obtinuisse, e mogeron in Geopon. ix. 18., Ilocel ^Kaiov koX aiimfMm^ 
Dioscor. i. 129- colligitur: "Evioc hk ra * trriaafiiya rj cai ro icdpwov, xcpmipeO^iTwi' r«v iceXv^wy, mi alrrw*' ^i|Xo- 
iiKdyQiya £t;Xa k^^pfj oyra kyrl efiiyov ThtXovtrt, " Vet. y6ri iKwu^ofiiywy. Graeci recentiores non tr^vafior. 
Cod., si Lacunae credimus, habet, pro aritrdfuva, trvka- triiaafios, arjo'afiU, etc. sed altTtifwy^ (riaafiosp aiaufjiU 
fxiya [saltem legendum esset trvKa/xlyiya, Salm. in Solin. scripsisse videntur. Glossae : lUtra^oy* Sisamum, E. 
p. 727* b.], et ita merito legendum censuere Marcellus Geoponica iii. 2. (nrcfpeiy tnitrdfjiriy, ubiG. habet ffccra/iip. 
et Cornarius, quibus facile assentior : quamvi8 itidem Xenopbon A. i. 2. 22. in Cilicia iroXv trff^afioy vi. 4. 3. 
non ignoro in Arriani P. M. E. mentionem fieri pha- prope Calpes portum fert terra fieXiyas ro2 tH/tra^. 
langum sesaminarum atque ebeninarum." Saraceni Codd. Par. et Eton, aiiaa^a : Edd. vett. utroque loco 
Scholia p. 19. Locus est p. l62. ed. Blanc: *Airo n^y trlaafwv, V. Sturz. Lex. Xenoph. J. Poll. x. 169., 
^afDvyhiiay els a/xforepa ravra rff^, Tleptrtbos ifiiripia, irXoia iUfnrep Kai tnjirdfJLbty * iifHtroKioy : Jung. Ms. &<nrep c. trt^A* 
fi€y6.Xa xaXxoy KallvXwy * trayaXiyioy^ KalboicQyKat Kepd- iMtay. Idem i. 247*, ^em, trrioafia, Kiyxpas. " A. etiam 
rwv Koi <^€LXAyywy tnitrafilviity, Kal eficylyuty, Recte, nos- viaafia, P. R. tnttrafios, sed neutrius scripturae alibi repe- 
tra quidem sententia, se habet vox ^trafitywy, " ^.tjad- rio exempla, tametsi Latine etiam dicatur Sisamum, 
fiivov £i/Xov ap. Cosmam Indicopl.,'' Du Cang. Gloss, siquidem vere Dodonaeus: Graeci ^^a^y, Latini quo- 
Gr. Constat,'' inquit Salm. in Solin. p. 727. c, liguum que sesamum ac sisamum, nonnunquam foeminino genere 
simile fuisse ebeno. Alias moruni i. e. trvKiLfiivov iuter sesamam nominant, Pempt. 4. 1. ii. c. 22." Seber. 
spissa ac durabilia ligna uumerat cum Theophrasto Fallitur vir doctus, ut exempla supra allata ostendunt. 
Piinius, quam et vetustate nigrorera nitoremque contra- " Scribitur et Sisamum tum in quibusdam libris horum 
here dicunt. Theophr. de moro, Kal Itrxypoy &fia ical scriptorum, (Plin. Coium. etc.), tum ap. Pallad. in Sep- 
tifepyoy TO ^iSiXoy, Kal xoXacoi^/io'ov, fxiXay Hairep Xwt6s. tembr. tit. 7. et Octobr. tit. 1.,*' notante Foreellino. 
Sed miadfuya non muto contra librorum fidem. Herod. Sic in Hesychio, ut supra notavimus, alvafiis, vel potios 
u 193.ap. Assyrios milium et sesamum arborescere dicit, (nvafiU, i. q. aitreXi Kihrpioy, bis occurrit, pro arfoafiis, 
€ soli bonitate. Non tamen ab eo sesamo sesamina In Batrachom. 36., quod bene notandum, non modo 
ligna." '* Non placet correctio ; ait enim Dioscor. ligna (naafxh scribitur, sed etiam prima syllaba corripitur, 
sesamina et acanthina fungosa esse, eaque nota dignosci Ov^ TrXaroCff raio^eirXos ^x^*^ iroXXi^v triaafuba, ** Soli, 
posse a vero ebeno. Mori materies neutiquam fungosa credo, e lexicograpbis vocem banc agnoscunt Constanti- 
est ; durare enim non posset. Accedit alia etiam ratio, nus et Robertsonus." Maltbeius ad M orelli Lex. Gr. 
cur mutare nihil ausim, quod Oribasius et Serapjo lege- Prosod. Agnoscit quoque Schneiderus in Addendis ad 
rint oTfv&fAiya, ut vplgati codices habent.'' Bod. ad Lex. « Videntur Graeci sesami vocem ab Oriente 

Theophr. p. 359. Cf. p. 1089. Dioscor. iv. l64. : accepisse/' G. J. Voss. Etym. L.L. " Ii|<rdfiov nomen 
KUt ^ Kp^nay 01 hk aiitraixoy &ypioy, oi bk aitreXi Kih-pioy, inditum videtur aird rov trriSti, quod quandoque oc/m de- 
ol bk' Kp6ruya. Dioscor. Notha : Aiyihrioi ovaBafiyaf ol nolat, concutio, impdio, et d/idof, meto, quod subito et 
bk * rp/(iv, *Pb»f<a(Of piKiyovfi, Plin. xv. 7. ' " Proximum quasi impetu ad messem propelleretur. ColumeUa iL 
fit et e cici arbore in i£gypto copiosa ; alii crotoneui, 10.: 'Sed hoc quidem semen Ciliciae Syriaeque regiooi- 
alii trixim, alii sesamum sylvestre appellant." " An ab bus ipse vidi mense Junio Julioque conseri, et per autum- 
hoc sesamo ligna sesamina i At lignum ricini concavum num cum maturuerit toili.' Vel nomep sesamum acccpit 
esse tam ramis, quam caudice referunt Plin. et Dioscor. ab i£gyptiis, Syrisve, forte Indis. Plin. xviii. 10. : Sesa- 
Aliud sesamum non novi.'' Salm. in Solin. p. 727. d. ma ab Indis venit. iSgyptiis sempsem dicitur." Bod. 
Hesych. et ' Phavor. : * ZiVa/iu* ro irapa rols iarpols Xeyo- ad Theophr. p. ^20, 

ficyoy aiereXi, Per aiaafiis intelligi debet aiaafMs &ypia s. Adj. * Iriaafjiaios, a, ov, legitur in Luciani PJsc. 41.; 
ffijaafjuty &ypioy, et in aitreXi subaudiendum est Ki^pcov, Avo fAval ^ndcrr^ bodififfoyrai, Kal (Frioafiaios TrXaicovs. 
ut satis patet ex alia ejusdem Hesych ii glossa : Kpdrwy' * ^tiffafiOTraarosy 6, 4, Sesamo conspersus. Athen. xif. 
o0r« KoXeirai 6 riyes kIkv Aiyuvnoy, at bk trriaafiiba kypiay, 643. c. e Cytlierio Philoxeno cv ^Uiiry^, Zaffo^joraffra 
Vnlgo legebatur aiaafiiba, ut et in Phavorino legitur, sed nififiamJ 



\ De safKHlinis li|nis qnsrendnm. Freqnentem per Indias arborem laadata materie liquet faisse. Sed pnto jam inreoiiiiBS. 
Soiont qui Vetera exemplaria scripta manu Graera versanint, literam T sepe effigie minoris gainn:ae pingi aolitain. Hue eadeoi sen- 
bendi cofMuetudiDe auy%\iya ^y\a h. 1. sant o-araXiia. Saotalina ligna inteiligit, tota India celebratissiioa, qoorom 1100 mnuB geoas. 
De his V. Garcias ab Orta i. 7. aromatum. * ZayrnXov mentio ap. medicos recentioris Grsecias. Jam vero e conjectura nostra 
certiaaima, etiam ap. vetusiiores Gneco.«, ut Aiictor est Peripli, qui antiquior omnibus Arabibus, b^nc constat hoc oonieo ab Arabibv 
ad Gracos^non pervenisse, sed contra a Graecis ad Arabat. Nomen est vetns Indicuni, quo id lignum si forte olim appellaruot. 
Hodie vocant cbandama, ut refert Garcias. Nec dubium, quidquid contra jactitet vir niagnus, vocem traviahn, qna id tignvm ap- 
pellayere Graeci, mutatam esse. Aetiiis |n vetustis$inio exempiari aayiava vocat, non a-aniuka. L. 16. in coofectione muachati, K»^m 
Uima Tft'a, (rarJavwy yfafXfxitTe* i^, *A/uijSapof, et in compositione xeroiTiyri, Saviam, y^fXfAMTa i/S', Notum est M et N invicem mutari. 
Lusitani aufem cbi pronuntiaiit pro si, ut Cliiitenses dicunt pro Sinensibuft': sic cbandama pro sandama, quaB Gr. traviata, I^x. Gr« 
Arab, aav^av aut tf-Av^aX dici adnotat : Zayrav ft eravraX ^vKoy *iyiixoy, Sic de alio genere ligni Indici albakaro qnidam, alii albakal 
•cripsernut. Nec Graeci ab Arabibus ligni hnjns aromatici nomen sumsert> sed contra." Salm. in Soliu. p. 7f 6. f. 

^ Romani sili etiam vocanmt Grseeorum triffixi : unde et silatum vetf res direbant jentaculum, quia vinnm sili conditom jejoni 
absorbebiuit. Quod de seseli intelligcndum. In Pliniano Indice site scribitur: Gingidion. Sisere xi. Sile xii. Grccia qaoqoe 
aiitiquis, ut Hippocr. aiXt et (riViXt : inde er/xi xCv^ioy Herodoto, quod aliis ciaiu x^ir^ioy." Salm. in Solin. p. 158. Cici peculiare 
.Cgyptii soli constitait Plin. cum aliis plerisqne auctoribus : ex eo fnciebant oleum ad lucemas. SAi Ki^piov antiquisaimi Gr.Toca- 
haot, h. e. seseli Cyprium : nam sili veteribus i. q. receutioribos Grsecis (TMriXi. Herodotus unica voce fftXixCnffia Vocat JL. ii. dXn^art 
ii Xjfianrat Alyvvrlwi oi vtfi ra ir'Xia olxtovrii rvv a-iXixurflwy rou xap«oi7, to xaXft><ri fxcv Atyvirnot xixi. Hippocr. ai>^ty vel a-iXt appellate 
Oaleno teste, quod recentiores vocarunt <Tt<n\i. Hinc Kuvfiwf i. q. aitxtXi Kuvpm. Dioscor. : Ktw, if x^onmf* el ii a^afjun ctyfiev, el i\ 
vi<r%\i Kvwpto?, o\ ii xpowra, ubi tamen vetnstatis venerandae liber habet, ol $i o-iViXi, K^ptoi ii %^una, plinius certe inter nomina cici 
iEgyptii etiam sili absolute nuncupatum meminit L. xv. de oleo factitio, ubi omnino emendandum : ' Fit et e cici arbore in ^gypto 
eopiosa, aliis crotonem, aliis , sili, aliis sesamum agreste appellantibus.' In libris sibi perperam acriptum pro sili. Index Ms. 
titolo, qui ad b. 1. respondet : ' Cici arborti'm, sive cruto, sive sibi, sive sesamon lege, cici arbor, sive croto, sive aili. Ita plane 
vocavit, XX. 6. * Contexemus et de sili,' ubi vocat sili, quod aliis est seseK : nec qnicquam mutandum, at aliqiiando putavinms; In 
Indice hojus loci scripto : ' Sisere xi. Sile xx.' In aliis locis sponte proveniebat, iu iCgypto et serebatnr. Herod. n«pc» rn x**^ ^ 
vorapHv nai rwv Xijtxv/«nr tnrttfovffi rd o-iXtxvirpia r»vra' rdydp lv*'EXXiro-( ay^ta ^vtreu: et paulo post, rot/rov Ivimv cuXKi^drtTeu, of fxh Ki'l^^ms 
Ani^ovc}, ol ii^^fa»Tif &tt^ov<ri, Verte, Alii contosum exprimunt, alii frictnni excoqnunt : • &wmovv es% exprimere ; nam irouv, vel tl-smh, 
premere significat, unde U»rr]pioi>, praelum. Plinius, * In ^gypto ubi abundat sine igue et aqua sale aspen um exprimunt,* 
oalm. in Solin. p. 686. 

' MiXi«i|MTa TtrvyfMva a^Bcva * o-atra/AO^XMnrtt* rupaxiva; Ti yaXoxri na\ fXM\irt o'vyxarafvpro; n; elfxvXo;, irXdraviffva (an 9\mTa9i(fy. * a-arttm 
fxopuToirayn xol }tviktH9wayn irXart/vro; (an irXaruyro ?) vtM-OfAVKoa^a irifj^jMra, " Illud ipOota varafMfyMmra corrigere non dobitavi * 

licet eoim^ quid f x«wrA ait, ant node 4eriTatani| ignorem mapifeato tamen de aeaamo hie agitor, et nihili vox erat dlftftia^. ^piu 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO JEG. HABITARUM. dadw 

^lif^afuSri^syo, Cibiu esesamo etcaseo. Horn. Batra- Plin. xx. 18. " FopbvXov a V.MgaLvl in lerie 

chom.36.: Oi^irXaicoi/sraviiTeTXoflx*^*'^^^''^**'"^^* vocalur id quod ab aliis Ti^vXoy' et TopSi^oy.V 

Itjcrafiorovpoy i. q. trtitra/Als ap. Laonicum Cretensem^ H. St. "TofMXiov s. Tdp^Xoi'^ Herba, quae et SesdB 
ad Batracbom., S^samum." Du Gang. Gloss. Or. Imo, Creticum (Sprengelio H. R. H. p. 164. Tordylium offi« 
^ffafi6rvpov. Scbof. /3. y., teste M. Maittaire, vpXv cinale) vocatur. Ap. P. uEgin. scribitur FdpdvXov, ubi 
miaafjiorvpov. quidam legunt TdpyvXoy, Vocatur etiam Topb^Xfi; sicut 

" 2E2EAI, em, to, et 2E2EA12, ff, a Plm. (xx. 22. xxiv. 18.) Tordylion et Tordyle dicitur. 

Herba e»t cujus mult« pro natali solo differentiae sta- V. Dioscor. (ili. 63. TopivXtov, iviot M HaeXi Kpt/riKoy 
tuuntur. I^creXc MatrtraXiwnKov {MatraaXewriKoy), Seseli KttXovai, ^verac ev rf Kara KcXuc/av ^Afiayf, Notba p* 
Massiliense, folio foeniculi» umbra anetbi, (Sprengelio H. 455. : Top^Xioy, ol ie TopbvXoy.)" H. St. In primo 
R. H. p. 166. Seseli elatum. Cf. Gerard. Gallopr. 253. Plinii loco Harduin. sic edidit : " A<yicitur tordyl'iOD, 
Seseli torluosum, itrwofjiapadpoy mpov, Dioscor. iii. 82., est autem id semen ex seseli." . fjusdem nominis. fuerit 
hue trahit C. Bauhiu. ad Matth. p. 550. Ipse Matthiolus cum ipsa herba semen id, quod ex ea prodit, notante 
rero Daucum Visnagam.) Seseli i£thiopicum, (Spren- Harduino. In altero Plinii loco, pro tordilen, . ut scribi- 
gelio p. 164. Bupleurium fruticosum. Bene describit, tur in Ed. Basil. 1549., Harduin. e MSS. tordylon repo- 
ut invenerit prope Massiliam, Anguiilara p. 212.) Seseli suit: " Tordylon alii semen silis (seseleos Vet) esse dixe- 
Peloponnesiaciim, (Sprengelio p. l64. Ligusticum Pelo- runt : alii herbam per se, quam et * Syreon vocaverun^ 
ponnesense.) Seseli Creticum, (Sprengelio p. l64. Tor- neque aliud de ea proditum iuvenio, quam in montibos 
dylium officinale.) V. Dioscor. (iii. 60, 61, 62, 63w) nasci," etc. Voce Jvpcov caret Schneideri Lex. " 2^ 
Dixit aitrtXiy foem. genere Aristot. H. A. ix. 5., Kai oray pmoy a quibusdam ro aiveXi dicitur/' Gorraeus Defin; 
riK^ sc. fi iXafos, kaOiei to yopioy irpS>Toy, koX iiri rj)v Medic. Unde suum Zi/fHicov acceperit Gorraeus, nobia 
oitrtXiy ^ hk Tpiypvai, cal ^ayovaai, oirrus ip^oyrai vpos ignotum est ; ^vpeoy enim, Syreon, in Plinio scribitur^ 
ra Tixya ndXiy/' H. St. Cicero de N. D. ii. 50. :. Cer- nec uUam lectionis varietatem notavit Harduin. Ceterom 
vae paulo ante partum perpurgant se quadam herbula, TopbvXioy a Nicandro vocatur "OpieiXov, Ther. 841; 
quae seseiis vocatur." Pint, de 4s. et Os. c. Ixxxi. p. 383. * K/ro/id ' rV opbeiXoy re ♦ vtpifipvh. " Schol. Nicandri 
e., in compositione cypheos, meminit k9^aK6dov koX ffetri- esse dicit owepfidTioy XaxaytHbes s. herbam quandani ex 
Xetas. Theophrasti ix. 18. iritreXi Sprengelio H. R. H. olerum genere, in Ther. 841.'' H.St. " Par. opdc\os< dal. 
est Tordylium o^icinale. Alexis in Lebete, ap. Athen. Edd. vett. aliquot ^vXov." [£utecnius, ro opibaXkoyA 
iv. p. 170. b., li^ov, trlpaioy, iriffeXi, iri^yayov, rpdtroy. Esse i. q. TophvXJ^ . censebat Anguiilara. Recte, sea 
Hesych. et Phavor. : *le(riXrf ir6a t(s. Hanc formara scribendum KUa/ia, T6pbvX6y re ireptfipvis. Tordjlipn 
lion agnoscit Schneiderus. Toll. ap. Albertium ^^^eXi Plinio xx. 87*> sed eidem xx. [xxiv.] 11 7. tordylon ex alib 
reponi vult: an recte, alii viderint: quemadmodum scriptore ductum. Cum . Anguiilara sentiunt Saracenas 
Graeci usurpabant (nlfxi, ml fit, frrlfin, sic fortasse dice- et Harduin. T6pbvXoy wepifipvks ordilum virens.Gorraeiir 
bant o^^eXc, aCXi, ireffiXtf. Hesych. : SiVa/ics* ro vapa vertit." Schneider. 
rou iaTpois XeySfieyoy iriaeXi,. Intelligendum est aiaeXi " NAIIT, vot , r^, 

K^Tptoy, ut supra ad v. trritrafioy ostendimus. V. Herod. i. q. aiytim, et quidem ap. Atticos, teste Phrynicho 
ii. 94. Dioscor. iv. l64. : KUi 1/ Kp&nay, oi (Hitrafwy (Eel. p. 126., ZiVotc ob XeKTiov, ydirv bk, Sti 'Attv 
fiypioK, Of bk tritrtXi Kwrpioy. Peregrinb nominibus in c Koy xal b^Kifwy\ necnon Ulpiano ap. Athen. ix. . {$664 
desinentibus Eustath. ad II. A. p. 784. 10. to alytiwi d.) ubi etiam addit, . neminem Atticoruin unqvam 
adjecit, et ro aeatXi, V. supra v. Kv6ytay ^Ikii. Ve- dixisse tfiyijwi, dici autem quasi y^v, quoniam iari^ai 
teribus Gnecis S^Xc s. i. q. receiitioribus deinde <ri- fvoews. (Locus est. Jdyw^ b\ ^y6ua9€ 'Sixaybpos^ 6 Koko* 
drcXc. Herodoto ii. 94. vtXXtKVTjnoy quod Dioscor. iv. 64. ^vios iy fiky QtipiaKoU, oihws' '^H fju^y, xal aucvriy ^oX- 
ffiffeXi KvTpioy. Nec Graecis raodo, sed et Lat. scripto- i^pea, ijk trlyairv, ^ bk toIs Feiifpyucolf l,7ripfxaTd r 
ribu^ Festos : ^ Silatum antiqui, pro eo quod nunc iybdKyoyra . my^jTrvos. Hal xdXiv* Kdpbafwy, Apfiiy6y re, 
jenlaiculuiyi dicimns, appellabant ; quia jejuni vinum sili jA€Xdfii^vX\6y re alyriwv. Kfnlnys b* iy TOis tlept r^f 'Am-i 
cooditum ante meridiem absorbebant.' " Harduin. ad Aifym, 'Apioro^yri ftapivT^ Xiyovra* ILal pXhrt al^ 



antem in hac ecloga detrimentmn passoin est voc. tf-n(nB|ix(». Nam, oood statim seqnebatar ouva^wrmyn^ mnos capite tmneata vox 
erat ; cujus prima syllaba tlve perpermm adhsRserat vocabulo prtipceaenti tyjvtnuo'va^ sive a simillima syllaba, in quam ilind exit, ab- 
torpta fnerat. Riirsnsqne continno deinde, ubi vXaTt/vr*; a<rt$fji«a<rra legebatnr, quidquid sit qnod de v. nXaTt/vTOf statoas, (pro qna 
temere irXaTovroc scriptum in ed. Cas; 9. et 3.) dobitari non potest quin ayio-afxoitaa-ray i. e. sesamo conspersa, scriptnm oportoent** 
ScbweM^h. 

' GlosssB illias Anctor quil foerit, adhoc incertos sora. Car. Da Fresne Gloss. Or. in lodice Or. Auctomm ineditonnii 
memorat < Glosnas interlineares in Batrachom. Homeri e Cod. Colb. 4343. et Ref. quas Leonardo Cretensi quidam attribmlBt.' £t 
in Ind. Auctt edit, landat Laonicum Creteusem in Batrachom. Alb. Fabricios Bibl. Gr. iL c. 2. ill. affert scholia Laonici Chalco- 
condylae Cretrnsis in Batrachom. Venet. 1486. 4. Nnllus mihi adbuc innotuit Cbalrocondjles aut Cbalcondyles Cretensis ; Laonicqtf 
enim et Demetrius, qui nomen Chalcondylae gesserunt, fnemnt ambo Athenienses, ille Torcics bistoriae, hie Gr. Grammaticae aocton 
V. Martin. Crns. Germanogr. p. 5. 8. In fine Editionis Batrachom* Venet. 1486. 8. legontur hsc, iMttnc Ifxni Aaenxov Kfnn^ mi 
mfurtBOrov Xavtwy. QosB VOX <Tv>^f<r(; ad coram typographic^am an magis referatnr, quam ad scholiorom compositionem, jndicet lecton 
Qnicunque c'erte glossam illam 8crips<>.rit, oportet Michaele Apostolo vel Apostolio non fuisse antiqniorem, si modo idem sit (otpaio) 
qui ejus versibus ad calcem Batrachom. poHticis glossam liojosmodi interiecit. Ille Michael inter calligraphos recensetur anno 
circiter a R. P. Bernardo Montfanr. Palasograpb. Gr. p. 82. 103." M. Maittaire p. xiv. 

* Qnod ad Aristotelis locum attinet, de eo sic scribit Schneiderus victXiv ad Thomse versionem adscripta glossa dragnntcam 

interpretatur, Albertus draconteam vertit. Albert! loco abusus est Harduin. ad Plin. vili. 50. : ' Femin» ante partum porgantnr 
herba qnadam, quae seseiis dicitur, faciliore ita utentes utero. A partu dnas' (* habent berbas' addunt Edd. antiquiores), * quae aros et 
iCseKs appellantnr, pastSB redeunt ad foetnm : illis imbui lactis primos volnnt succos, quacunqne de causa.' Cum enim ari et seseleos 
anUah.l. mentio fiat ita, uti factam alibi legeiat Plin., vv. dd. Plinium erroris accusaront, qui verba Philosophi alienis pennista 
confiiderit Hardninus contra ex Alberti versione demonstrare voluit, ari saltern mentiooem a Philosopho iuisse lactam. Venim 
Albertus pro seseli draconteam nominavit, nec heparatim seselin posuit. Quare eo argomento uti non licet. Quid? qnod ipse Plin. 
XX4 18. de sili herba ita. ' Sunt et folia utilia, ut quae partus adjuvent etiam quadrupnm : hoc maxiroe pasci diruntur cervae parituras. 
Dioscor. iii. 60. seselis Massiliensis radicem et semen ita commendat : ^hnu ii wtl td^l km rt?; »rny»(ri 9^ tvroiday ireron iEliao. 

V. H. xiii. 35. : Atyown ^v<n%o\ »*if*c i\a^oy xnOa^twg hofjuvn viiuw, ia9Uty, Permiscoit apium, umbelliferam pariter, cum seseli 
propter similitudinem soni." * Schefferus reponit o-iViXty. liiuia," Kuhnio ab ipso videtnr Auctore profectnm lapsn qnodam me- 
moriae. Nihil enim illam magis turbat quam similitodo nomiaum, quae hie est inter o-iXiiev, ai\i(, et ffiatXi^. Plinius de silere disse- 
rens postea subdit: < Et quoniam plerosque similitudo nominnm Graeconun conAindit^ contexemus et de sili.*" V. Saim. in Soliu, 
p. 158. 

3 *« KlfjLafjM P. xi'x«f*«f " ^» »^aX( iuti ro o^t'^aXXo?. Hcsycfa. [et Phavor.] : • Kixa/M/a* r» ^•x**?' «»«'^'^« ?|uto*o» Ti, nbi xavxaUh corn- 
gunt.** Schneider. Scholia habent xIxajUA. 

^ Locus, ad qpem hie provocat Athen., est Ther. 9S1., sed ni^la ibi sinapis facta est mentio, Vol *a\ atx6nf x,d)M(if»t» \oiyti rv^^n 
JlfWfjM^aC »ov T( nal ^poor aTfAa unma-tit, *Hi x^aifif yXayotira iitov, a-iin^oj Kai/aritptff Bnyj^ua^af o-Tipoiat nofxivw, Erravit ergO- 
Athen. memoriae vitio. Ther. 878. est, St^^vov r nil ffivniri naxifirf xiovTa axuiaai : Alexiph. 533. IfxTr^inra aifnuvj. Pro n fxriyy in Adto^ 
nael loco, quod habent editi, rectius fortasse, n fxh aut n /uuv scribetur, quod sequenti ^2 respondeat." Schwcigh. In scriptnra 
hnjus nominis, quod in editis constanter per iota in fine efferebatur, secutus sura libros nostros MSS. Hoc qaidem loco uterqae co* 
dex cum editis in scriptoram a-imKi conseutiebat, quemadmodum etiam supra (lit. a., KaH aiwmi l\ tic ri >a«i/ ;) viwrt cam editia 
habet MS. A. ubi in E>it. deest id vocab. Deinde vero constanter idem Codex A. ^Unmv o-iv^uo;, ranosqae oivirrv, et mox tea 
deinceps viKivu. . Pariter Codex Epit. in istis, Mti^ V ^Arrnuiv ohmmu t^n, et in ilKa, pyt^v ii or» o-ivirai etc. Desont antem in Epit; 
tria Nicandri testimonia. Cf. paulo post Casaub. Animadvv. et Adnotatt. nostiat ad ii. 66. f. cf ad ii. 68. e,'* Schwcigh. . •^' 



LEX. VOCOM PEREGH, IN SCRIPTT. GR. OBVIARUIL 



tqU Ihpl 'EXXiiviff^. "EflTTi if 6 ^yof ^ Inr^Mv, ifol 
f)(C( oirkts' Ki0^€\ffe wdirv. (HMs d* 'ArrucQy wlyawv 
Ifiy. "Ex^^ M €KdT€pop Xiyoy yAwv fikv yap, oioy yA^v, 
tri iwT^pinrai ^{nrem* &^v^ yap xal fwcpoy, ^mrep roi 
A^mi* Ylyanv hi, Sri erlyerai tovs Srras ey rp obfi^, its 
Kot ro KpdfifjLvoy, &n ras xSpas fivofiey. Siyapypt h 
Wfifiiorotos iy LrvOaa ^^17' Tovrl r6 xaKov ohK ior ^ri 
mtx6y. To BvyhTpi6y ri fwv aeeiydirriKey iia rfis l^yri**) 
Porro odebratur ydwy Kvrp&v ap« Athen. i. (p. 28. d. in 
versibiis^ qui ibi Antiphani tribuuntur, per fipitomato- 
ut videtur, errorem, cum revera ducti sint ex Eubuli 
Gkuoo, ut tatis patet e J. Poll. vi. 67.) a Theopbr. 
(H. P. vii. 1.) yiiTv inter Mawopa numoratur, teste eod. 
ii. (p. 70. a.) A Nicand. Alexiph. (430.) vocatur Ndxeca, 
'£y a rc ydreiay ^^y6y ff aXis." H. St. Pro ydweiay, ut 
nilgo legebatur^ Schneiderus e Med. Rice, ydireioy repo- 
Miit. Alexis in Lebete ap. Athen. iv. p. 17O. a. et J. Poll, 
▼i. 66. : iddpadoy, AyridoVf y^nrv, icavXory a(\6toy. Oenit* 
irdrvos legitur in Theopbr. H. P. i. 19,, Kapbdfiov, yd- 
mvoKt dat. ydm/i extat in Luciani Asin. t. ii. p. 615., 
KdwyT hriKeyvfiiycvs. " ^dpiyoy Hesych. (et 

Phafor.) dici scribit ro olyrin, Sinapi, forsan quoniam 
•oa acrimonia nares vellicat et mordet." H. St. Legen- 
dum est bi&p^yoy, ut * &papfiiyoy. Legitur tamen in Cod. 
Ven.y teste Schow, ^dptyoy to avydirv. Sic Av^pc- 
yoy focabant nasturtium, quod nasum torquertt/' Sal- 
mas, ap. Albert, ad Hes. Plin. xix. 8. : Nasturtium 
somen accepit a narium tormento. Et inde vigoris sig- 
nificatio proverbio (signiiicatione proTerbium, V.) id vo- 
ctbulum usurpavit, veluti torporem excitantis." Nastur- 
Imm, quasi nasitortium : o in u abit, notante G.J. Voss. 
Etym. L. L. Varro in Pappo aut Indigitamentis (Vopisco 
Gesnerum Thes. L. L., per errorem,) ap. Non. 
c. i. 41. : " Nasturtium nonne vides ali eo (ideo) 
diciy quod nasum torqueatf Cf. Isidor. Origg. xvii. 
10. Dicunt," inquit Voss. 1. c, " rovs koBioyras Kdp- 
hafioy, divrkpmn nyy hidyoiav yly^oBai (Geopon. xii. 27.) : 
hiiic proverbium in pigros et desides, KiipSa/ioy Mit, 
Nasturtium comede, quo Plinius (1. e.) respexit." Voce 
h^L^iyw, cujas exemplum nondum invenimus> caret 



Schneideri Lex. Vox kvkp^yoy pio(prte nolat id quod per 
nares redit : Galenas Gloss. Hippoer., T<l bik r&v ptyi/w 
irakiiravToy I6y' iywi b^ baiipoytriy, kya fMfoy eLrai, kyk 
Tobipfia, Delude significat nasturtium. Hinc explican- 
dus est AtheiK ix. p. 369. b.: 2irevaiviros kv cevripf 
'OfJioliay, ^FafayU, f^vtrl, yoyyvXls, pcu^vs, kykfkpfwor^ 
Sfioia. Dalecamp., non intelUgens quid sit krk^yoy, 
male conjecit p&t^yos 6peiy6s, laphanus montanos 8. syl- 
▼estris. Casaub. vero *' nihil censet mutandum ; itn emm 
libri omnes : aoarrhinum et antirrhinum esse nomina her- 
banim constat." Sed vir magnus plane coniundit 1^ 
kydp^yoy, L e. nasturtium, cum rf kyap^iyf s. krrip^yf, 
i. e. herba, quam Bucranion et Lychnida agrestem to- 
cant, (Galenus Gloss. Hippocr. : *Ayrlpotyoy' w6a ru, fr 
Kal fiovKpAyioy, Kal Xv^yioa kyplay' oyojjuiSoviny.) Sprai- 
gelio H. R. H. p. 181. est Antirrhinum purpureum. 
'* Vulgatum tenent etiam nostri Codices am bo, idquc 
cum Casaubouo defendit Bod. ad Theopbr. p. 771.» ista 
omnia nomina uni rapse conTenire censens ; nec tamen^ 
quodnam genus anarrhinon inteliigi potissimum defoea^ 
exponens. Quum kydp^iyoy proprie dicatur id quod per 
nares redit, videndum ne eo nomine iUud raphani genus 
inteliigi debeat, quam armoraciam alias, vemaculo ser* 
mone raifort, vocamus." Schweigh. Imo inteiligeodnm 
est, ut diximuSf nasturtium. ^Aykp^iyoy, ow, to, ckl 
zweif. Wort aus Hippokr. Bey Aristot. Probl. xx« 20. 
wird &y&p^iyoy Ton Gaza nasturtium, kresse, abcrsetzt.'^ 
Schneider, in Lex. Nicander in Georgtcis ap. 

Athen. ix. 366. d. : KApbafioy, * apfky6y ce, /icXa/i^v^Xj^ 
re aiyriTv, Cum &piy6y re esset editum, monuit Casaub.: 
** Fortasse scribendum kppiyoy, naribus molestum, ?el 
KApbafM kydpfiiydy re : anarrhini paulo post Speuaippus 
meminit.^' Nobis KApbofwy &ppiy6y re vetus noster Co- 
dex dedit. Sitne autem substantivum nomen Ap^yw, an 
adjectivum simul cum /iekkfi^vXXoy ad aiyifitv referm- 
dum, non confirmaverim ; sed posterior sententia proba- 
bilior." Schweigh. Plin. xix. 8. : Sinapi Athe* 

nienses Napy appellaverunt, alii Thlaapi, alii * Saurioo.^ ' 
Pro thiaspi Harduin. edidit thapsi, in N. et Em. N« xxi« 
sic scribens. '* Bdt^i ob similitudinem cum llerulas tbiq>- 
siae semine, de qua egimus xiii. 43. Dici soapicabamof 



* In Anstopli. Eq. 631. pro v4 irpim* est rti fjJrw9\ Ki^Sx^i y&itv wi rtt fxtTwm* &yi<ritetn, nbi tamen silet Branck. Scholia: kJ 
^^Xt'il'i l^tf^ 9ml hfftkn^ 4'*vi%rfm^toi, l| iTin n»vv. Amfikmv yap nmi touts ftif, iVrt iftfxi rrft f6rcy. 'Af ^ tfvi^^ 
tof Ttt toy x^yofjtim ytf9Vt^, Vunv yip ri aimm xjyiroi. Cf. Pha?or. v. fiftv, 

* Hesjcb. : Vmmv, H fMitv rh airrKi, Albertins, cai /xairu saspectmn, bene conjecit vo^u ex hoc Athenei loco. Said.: Mavir dmif 
t4 tut 'J*"" ^^Uy nToi Koaco^t/Zc. Zonaras : Vu-kv tS viynnt^ xanc^ tf-r/pff-iy rwj ^wiov Sta rh ^ifxCmra, Edstath. ad II. II. p. 1060. 63. (et 
ex eo Phavor. t, : *la'*rtvt ti on J^ij 1% rou »n crtpiiriwj nxtra o'vcroXhr, nal I* Tov nat^ hoKKaynf ino-it^s it^ 4*^^ yinrat m»^, 
k^riwnt moXlf le^ns tM%! 4 ^of, mirm yiihrtu x»* fawv Ntmvl^w civim, ««fel tn» crifitrn waX f^, Tmi ^ t4 4&ft^) 
ifWi ^ fuafo^ulc. 'ft* Xiy^itf xnl ^ m^Tst, A ff"fxix§«»fi««<rTaT< U ix^fi, xC'^'f ^' ^V* Kty^Aixju If t^, K^fkia\% *ATT«iai ^ ti iJi^%i» 
ii^Uf To» tdiiXi tin 'ATruiwy t^m^ h r^^( toD Afiirvoo-o^io-Tou mXtui, OdfSit aiVt ^-tvniri, S XiycToi ounvf, lutiin ^inrmi tc6^ J«s;fi 
Tf ^^9. IU9<^ W n^iu^MMf, Ii* ot Toic »9(n»C fAVO|uuv. "Ort ti t% rov a-ivtVi *al fnfJM Jcri xufMnJ^t rimirw, oroy, Th 9%fyar^it0 fA9v ^tsnm^ 
M rric K^m, nyet/v llfi/uiv^aTo, i «vTif prtv^ dnXer. Recte Athcnsi mentem Eostatbias expreaait ; est enim ilUas seDtentia, Attkoi 
SoUimaodo ii»iru nsarpaaae, nee ap. Atticimi scriptorem repeiiri illad nomen tyllaba <ri ab initio auctnm, igitiir nec viwn mat tfinarv, 
pac wlrmi ant vimtyj* Schweigh. A nom. <rlvaiv( fit verbom <riyairS, vultum^ adduco, quod proprium indifnantimu. Reperti taat 
qiti jabereot retcribi per <, rnvtanxn:* Casaub. Dalecampins conjicit cKrdairixiv, nt le^itur in Phavor. v. ^Imw, qui tameo sua daxil 
tx Eostath., ap. qaem scribitor mtvairipuy. " In «ra(niMirqiuy coosentiunt libri omnes, qaod verbom per li^f^Cfan inteipretaai 
Bostath., fespexerat iUod Aristophanis paulo ante citatum, Ka/Sxi^i va«u, quod valet dvf^xa4< ^e*/^ *^ h^Ckn, nt ibi exponit Sdioi. 
Ceterom quom Atticonim poetarum nemo nomine viita-m vel vtmvu osus sit, ne verbum quidem cvrntm quisquam nsakpaverit ; at nini- 
tarn Xenarchus conicns, non Atheniensis fuit, sed Syracasins, Sophronis Mimograpbi alius, teste Zenobio, Proverb. Cent. t. 85." 
'iohvelxh. Fallitor vir doctns. Qnamvis aiwi Atticnm esse negetnr, tamen illius solius derivata reperiuntnr, ninsirum ^imwi^tf 
ap. medicos, i. e. cataplasma e sinapi impono, et <riwi<rfX9f, cataplatma e sinapi." H. St. Thes. iii. 787. g. Nobis, quam prvsertin 
hand adpareret quo pacto verbum ctantairnxn ea notione, quae Eustathio placvit, cum genitivo lu» T^i; ^irts constmi potuerit, oborta 
arat snspicio, longe aliud quid significare fortasse volnisse poetam; qui scilicet comice ficto verbo, Dorica fonaa «^tm^v diwtet pra 
t ^vv«fy, Sinopes , ftuDosi scorti, mores vitamque imitari, ut qneratur ille pater, filiolam snara per peregrinam lenam io disaolataBi 
vitam esse perductam." 8chweigh. liivxn, nomen proprium fceminae. Hinc Ziwmi^ny, Lascivire, more Sinopes, scorti, cajns cele* 
bris erat lascivia, vel a Sinopensium moribus est tractum." H. St. Hesych. : Znwitiaeu' (Cod. Yen., teste Schow, x«yo««a>«4) r^n 
anrotntmiy rnf ireUfw Zituviv* IxwftMhTrt ynp hi aayiifAafM, Phot. : lifwuvifeu' touts irnoinreu napii Irs/j^y limvnf, *M3»fSMf* 

>«f hi rf ua7wrxnf*mmi, iia9a%tp 'AXifi; i9n. In Zenob. Vatic iii. 78., (ubi v. Schott. p. 310. et 530. ad Sutdae Prov.) est X«vM«imi, 
at et in Snida, ciijas haec sunt verba : limn' iroXi;, h <Ui Ta^rn; Ztyowrj;. "Hy H lud iraifm Zvnirn, rn*s 'A/Si^ lxcym> ^ vi >f«Sc 
lIvAi. Kal Vttpoi/ui^ Siyvnri^ai. ToSto «i«oinT«t jtokfek trfl fvuifai Ziyw^, lywfxuiitT'n ye^ hi rui naracytifAnnrtu, Mifiisffif *AXf{»( |U2 
jAtmnnrns* Rectius tamen a v. itrwirH formatur iifivuSf quam lufanti^w, ideoqae Hesychii interpretes non dubitamnt motare "Uitmwicm 
et Ztvwmy in Xiytwrnt et Xiyw^my, quae leguntnr et in Haipocratioaa : %tni%n' ^rifM<r9inK i^if Kru^t^Sims [h rw mt* *A4goTf«rvB(.] *Hp. 
t*m( h / nmiJjffiovfAhw pnaU, lim^n i^ Iret/pa "Afivtof IXiyi to ^uI td yptuj; thmi. Kal fraf0if4,U limwn^mt, Tovro «firMirr«u waf» Toy irmifm» 
SAyiiMnfy* ixwHP^nTo yeifhlrf xATtwxnfAOMiowi, MBivt^'AXt^t^ f^. Kml ZMMirqTiK. RespicitUT ad Athen. xiii. 586. a. : AnfAOj^fy^ h 

ytro tta tJ ypavf iTyau. Pro h ixtw KwfMyievfxtTtwf Codices Harpocrationis habeitt h y K., quod mntari debet m Iy ^ K. In Pba^ranaa 
tamen lagitur : Itwwn *Hf«^«r«f (*H$o^n«c) i« rfirft Kw/mty^oi/^uvm f««ly, on Xtwi^ n fripa (hcU^) 'A^Xo; CAfivtoi) IXiyfrs, ha t^ yfm*^ 
iTyai, Cf. Phot. Sinopes meminit Demosth. Or. in Androt. p. 610. 17. et Or. in Neteraro p. 158^. 1. Reisk. Quod ad nom. •^AfiyUs 
attinet, de eo sie Casaub. Effceta anus Sinope dicta est Abydus, postqnam de suramo splendore, in quo vixerat, ad parem vilitatCB 
est cedacta, fa6ta diobolaris. Credo cansam cognominis esse, quia tunc jacebat Ab^dns ; non autem quod Abid significet Habnsis 
Periit Qoanquam videtur ea nrbs id nomen inveniaae ab Hebr. voce, propter situm ad mare pericnlosum, ia litore importaoao. 
Fieri etiam potest, ut, quoniam alia qusdam meretricala Sestns Tulgo dicebatur, cujus nominis ratio paolo post (p. 59Ud.) expKca- 
tnc, Abydus ista sit dku hMcivonim amantiom joco.** £ sopia dictia, nostra quidem senteatia, Xeaarchi Coaici locum ab Athawio 
landatom recte iatellextsse Schweigh., satis patet* 

3 Par dopli«em erroram scripsit Farcellinns in Lex. Lat. : Sanrion appellant Atheaienses semaa papaya, qaia acrimoaia sua 
laordet, velnt lacerta, ouae iUis tmufa,** At ffaCpm non eat vox Attica, sed ywrv, et neque aav^Tt^ aac fmmt asarpatar pro aamiae papa* 
>eris, de quo ia praeetaantibas verbis locutaa erat Pliaius. 



SMCILEGroM VOCUM PAUCAROM, PRO MG. HABITAtttJM* 



cccdtii 



%ii^toy, quod acrimonia sua, ceu laceita, mordeat ; est 
ienim Graecis lacerta trafipa. Quam ob causam et tavpl* 
iwy dixere nasturtium, quod nares torquet. Verum pro 
Thapsi, Hum legi Tblaspi sit satius, considenindum ; 
nam L. xxvii. 113., Thkupi quidam Napy vocant. Et 
Hesych, [et ex eo Phavor.] : 6Xa^iV it6a, f v iytot la{f 
ptoy. Dictum autem Tblaspi turn Sinapi fuerit, a d\Aw, 
quod molitur firangiturque.'' Dubio procul Tblaspi 
Plinii loco restituendum est. Confiidisse vero Plinium 
Napy s. Sinape, proprie sic dictum, cum Tblaspi et 
Saurio, qu^e sunt nomina Persico Sinapi ab aliquibu^ 
imposita, ejusdem Plinii testimonio comprobari }>o- 
test. Scribit enim L. xxvii. 13. : " Tblaspi duorum 
generum est; — alterum Tblaspi aliqui Persicum Sinapi 
▼ocant" Harduin. male hie edidit napy pro sinapi. 
Kespexit Plin. ad Dioscor. ii. 186. : 'Wopel Kparewu 
Kal htpoy BXaffWi, 6 rcvcs lUpffiKdy alyrfni KoKoiaiy xXan^ 
^vXAoF Koi * neytMppi^oy, Notha p» 446.' : Oc hk GKaa* 
mbioy (BXaarlitSy), ol bk vlyv^i WepaiKoyf ol bk vlwpn 
Aypioy^ Sprengebo H. R. H. p. 127. Dioscoridis Per- 
sicum Sinapi est Lunaria annua. Ut Plinius Napy pro- 
prie sic dictum cum Persico Sinapi, quod alio nomine 
et Saurion et Tblaspi appdlabnitur, confundit, sic 
Schweigh. ad Atben. xv» 684. confundit Sauridion i. e. 
Nasturtium cum Saurio s. Tblaspi i. e. Persico Sinapi. 

£ai/p/&oy. Nasturtium, sic dicitur ab Hippocr. (d6 
Ulcer, pf 514. 15.) herba, cui nomen est ILa^afUt : ut 
testantur Erotian. (Saupi&ov* f^y iyioi Kapbafuba iroAi^C^c, 
Kopbafif eounnay, iari bk BepfiayriKoy ri^y bvyapur,) et 
Galen. (Gloss. Hippocr., "Lavplbuty {f Kopbafils fiordyii 
inro rifs Kara rd (r\^fia 6iAot6TfiTO$, ^ avrij ml Kopbapoy 
oyopj&Seraify H. St. Phavor. : ^avplbtoy ^ KopbapU 
ftordyti &t6 rffs Kara 9\fipa opoiAn/ros, H rU ^ari Koi Kop- 
bapoy oyopaSopiyrit irapk rf 'Iwoicparec. Elrgo secuQ- 
ckim Galenum, quem sequitur Eustachius, Nasturtium a 
aimilitttdine figune, i.e. lacertse, appellatum est ; probabi- 
lior tamen esset forsan sententia, nonien hoc ideo adep- 
tum esse, quod mansum acrimonia sua mordeat velut 
lacerta s. vavpa. Secundum eund. Gal., Cardamis et 
cardamum esedem sunt berbae ; at Erotian. cardamida a 
cardamo ita distiuguit,^ut cardamis sit berba cardaroo 
similis. Si nasturtio s. cardamo siinilis planta sauridium, 
ipsum nasturtium s. cardamum, ut Gal. censet, esse 
nequity notante Bod. ad Theoplir. p. 765. Cum Ero- 
tiano vavplbwy potius interpretemur plantam nasturtio 
similem. Neophytus in Gloss. latr. MSS. ap. Du-Cang. 
in Gloss. Gr. iisdem fere cum Erotiano verbis : * Xai/f>/- 
brft flordyn i KopbapU, iouce ykp Kapbdp^, Kat ^ec b^yaptiy 
(bvvafuy) deppayriiciiy,* Quaenaro autem per ^avplbioy 
planta sit intelligenda, docet idem Bodaeus 1. c. Ego, 
salva meliori sententia, aavplbioy puto esse plantam, 
quam Ifi^plba et Kopbapayriiciiy vocari scribit Dioscor. 
(1. 188.), ae pro Kopbapayru:^ ap. eund. Kopbapls scriben- 
dum reor vel Kopbaplyii, ut ap. Aetium legitur, e senten- 
tia Comarii, qui hunq Aetii locum p. 111. Tetrabibli iiL 
Senn; iv. c. 2. citat, ubi haec habentur. * De herba 
Ibende, quae et cardamine appellatur, ejusque sinapismo 
c. 2. Quod si vestigium quoddam affectionis relinqua- 
tur, herbae iberidis, quae et cardamine appellatur.' Ita 
interpres Lat. verba Aetii vertit. Quomodo in Gr. co- 
dice legantur, ignoro. Aetii pars haec nondum Graece 
impressa. Non tamen di:isimulandum, Tetrabibli i., 
Serm. iii. c. 184. scriptum esse wepl rfis ifiripibos {roc Kop- 
bapayriK^Sf i}ra KaXeirai koX Xeiribioy, E quibus vulga- 
tam lectionem Dioscoridis non tentandam judico. Hac 
occasione, quia in iberidb incidimus mentionem, Mar- 
cdli codicem corrigemus. Capite ergo de podagra 36. 
Iiaec scribit : Adpones faerbam, quae in aquae jugis de- 
cursu nascitur, quam Lat. berulam, Gr. cardaminen vo- 
cant.' Scribo, quam Lat. hiberim vel iberini vocant. 
Vox iberis Latina est ab Iber, Iberis, vel Hibferis, quod 
in Hispania copiosa nasceretur. Simile mendun ap. 
Neophytum, Tiptba, Xtwlbioy, xal ay pioKdpbapoy. Corn- 
gunt fiipiba. Scnbo ex iBgineta, Galeno, ceteris, Ifiri- 
piba, Xexibioy. Alibi ipse Neophytus, Kap^a^v, oi bk 
KvyoKopbapoy, ol bk ifi^pig. Ceterum planta haec nasturtio 
facultate et facie adeo similis, ut a Galeno et aliis L. vii. 
dyptoKopbapoy dicta sit. Galen. L. x. Kara T&kovs vo- 
cari scripserit, fiordyijy ifliipiba fiy riyes kqXovoi Xtvlbwy, ri 



iLypt/OK&pbapov. Nasturtium autem ipsum emipiiy dictutt 
existimo ; uti Kdpba^y nasturtium, ixipbafdy^ et KopbafMk 
planta minor,, quae nasturtium refert, sic travpri nastmr*' 
tium, et 9av)»^dioi^ nasturtium parvum^ Ipsum nastu^> 
tium KopbapUba dictum fuisse Auctuarii scribit auctor^ 
Oi bk KvyoKdpbapor, oi bk ifiiipis, oi bk x6pbapiv iucdfgi 
[An leg. Kapbapty Aypiay Interpres legit, loapbmulytfr 
4 Kapbapayridir. Scribo, Kopbapiba, vel Kdpbapiy 4 Kop* 
bapayruciiy," V. Plutarcbi loc. ab H. Steph. laud, sub 
V. Kapbapoy, ** Lepidium latifolium, Kopbapoy, Hippocr. 
Morb. Mul. i. 495., et Kopbapls^ Ulc. 876., quod, Oa* 
leno auctore, idem est ac vKvpibioy/' Sprengel. H. R. H. 
p. 45. Uavplbioy scribere dei>uerat. Athen. xv. p. 683 
— 4. : ^iKaybpos b* ey bevripf TevpytKiiy KaraXiykiy ad 
aMs are^yutruck Ay&ti, Kal wepl riiy 'I^wf f^vpu^Qw koI 
irepl pobuv rdbe X^yec* — Kac yepa^y ir^wva, koI €iarpa^ 
i^as KVKXapiyovSy *£aupiyv r\ Ij ydoylov wifarai arifos 
'HyttnXdov. ** £aiff>iy, genus herbae, quae et * 2at^/yyif, 
Hesych. [et ex eo Phavor.] : Yavpiyyif' voa ru, Kal aaifptf 
r6 ^HoP. Non placet conjectura viri docti (Casaub.), qui 
legebat aipriy, et de lilio accipiebat." Salm. in Solin. p^ 
803. f. " Dalecamp./' ut ait diligentissimus Schweigh.; 
" 9a^y Lat. nasturtium interpretatus est, non praeler 
rationem utique. Quamvis enira aa^^ vel ^ai^ nus» 
qiuim aUbi, hoc Nicandri loco excepto, in plantaraa 
numero relata reperiatur, tamen aariputy, et aavpibiop 
reperiuntur, quae sunt ipsius illius vocabuli fbrmae dioA^ 
nutivae. Et travplbioy quidem nasturtium, aut heribam 
nasturtio similem (xapbapiba, s. xdpbapoy) interpretatar 
Galen, in Glossis, itemque Erot. Lex. Hippocr. Ap., 
Hesych. aavplyyii vocatur, si vera ibi scriptura ; ira:Apio^ 
vero ap. eund. habes in dXAvru, ubi ait, BXdaitiv a non^ 
nulUs aaiipioy vocari (et eandem herbam thlaspin, vel 
tblaspi sua etiam aetate cum nasturtio conferri et quo« 
dammodo confundi solitam esse, Gorraeus ostendit, ift 
Defin. Med. ita scribens : ' QXAtm, ^ dXaawibioy, heiw 
bula est semine nasturtii, acri, quod mansum sinapia 
modo linguam et os vellicat — herbarii vocant nasturtium 
tectorum'). Quare vulgatam h. 1. scripturam meritb 
defenderunt Salmas. et Bod. ad Theophr. p. 765.'' 
Schneiderus in Lex. : — Savpiy, ein Kraut, nasturtium ; 
zw. Hippocr. hat da von (ravpibioy, ro, s. v. a. Kopbapig, 
Hesych. travpwy und oavplyyri." Idem nuper scripsit ad 
Nicandri Fragmenta p. 299* : " Vuigatum aavprjy sus* 
pectum habuit Casaub., eique aipriy substitui voluit ; de* 
fettdit contra Schw. praeeunte Dalecampio, qui nastur- 
tium vertit. Scilicet aavpibwy Gal. et Erot. interpretan- 
tur Kapbapoy aut Kapbapiba. Hesych. herbam dXdffii%v 
ait ab aliis oavptoy vocatam fuisse. Verum jam olim 
S^m. in Solin. p. 863. ejusque simia Bod. ad Theophr. 
p. 765. vulgatam scripturam defenderant.^' Zaijptj, 
nasturtium, et oavplbioy, nasturtium parvum. Utrum 
autem Hesych. cavplyyi) an aavpibioy scripserit, doctiori- 
bus judicandum relinquo. Probabile fit recentiores 
Graecos pro aavplbioy aavplyyrj dixisse. Sed quid sit 
travplitoy ex Hesychio tandem inveni. Non est Iberis^ 
ut dixi, nec est nasturtium, ut viri magni existimant. 
Thlaspi est. Hesych. : QXaairfs (scribo, GXdcnri) 7r6a, 
^y iyioi oavpioy. " Bod. ad Theophr. p. 765. Sed hi 
doctissimi viri egregie falluntur. Cum Hesych. GXaaxi 
i. q. vavpuiv facit, intelligendum esse non BXdain, proprie 
dictum, i. e. secundum Sprcngel. H. R. H. p. 181.^ e 
Dioscor. descriptione, Thlaspi campestre, sed dXdtnri 
improprie dictima, i. e. XlcptriKoy aiyriin (de quo Dioscor* 
supra laud., 'leropei bk Kparevas koI erepoy BXdtnn, 6 nyts 
TlepffiKoy trlytiwi kolXovoi), s., secundum eund. Spreagel. 
p. 127., Lunariaui annuam, e Plinii loco jam adlato satb 
patct. Nicandri aavptfy Bod. et Schweigh. interpretan- 
tur nasturtium. Imo intelligenda est nasturtii quaedam 
species, "I/3»/ptf dicta, i. q. Kap^fitf, Kapbaplvri, Kapba^ 
payriKif, AypioKopbapoy, et Act/Scov, de quibus nomini- 
bus V. Bodaei verba supra Iaudata. 'I/3i}pcs, Iberia, 
berba quaedam, de qua Plin. multb in locis, Dioscor. 
vero i. 1 88. : forsitan antem sic nominata est, quod iu 
Iberia primum reperta sit. Duplex porro est IjSijp/a, 
altera Persiae finitima, altera ad columnas HercuUs, ab 
Ibere s. Ibero fluvio denominata, a quo et accolae illius 
dicuntur^I/Si^pes s.^I/Siypoc, et ab his poss. *l(hiptK6s. Alio 
nomine Ilispani dicuntur, et regio> Hispania." H. St 



> lau^titf, Plants s^cifs. Comtanthis a Secretis MS. L. iv., Koxxm tm; tnyp^h d fS^i)apM tk Ajiiiwuw'iir vMyfau" Da-Canga 
Glo8s« G^. 



cccxlvni 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. 6R. OBVIARUM. 



Dioscoridis Iberis Sprengelio H. R. H. p. 181. est Lepi- 
dium Iberis. Conferri jubet Damocratis descriptionem 
ap. Gal. Compos. Med. sec. Gen. 10, 310. Dodon. 714. 
Anguillaram p. 120. Nicaoder I. c. de floribus coronariis 
agensy et pnesertim de iis, quae sepulcrorum sunt orna- 
menta, inquit : Satra re rv/i/3oi ^ayava irapdeviKais vc^- 
ypv wotrly iifup^<kovrar ' Avral r ijtdeai * ayefuavihes 
iLorp&irTovacu, TtiXvOty oivriprijnv iffteXKdfiertu ')^yaiy 
Has hi TU ri ^Xiyei'ov ^ iLoripa 6wlkovTa Ckph\Hi$^ eivohi- 
0i9i &€wy vapaKafifidke ariKois avrois fiperaetrffiy, Srt 
wpun-ioToy iSwvrof IIoXX^icc + BiXKia Ka\a, t6 re * 'xfKv^y- 
Oks * &fiipykir, Ae/pi^ re ariiXaiaty * hci^lyovra KafiSy- 
T^v, Yial yepaoy iriayiitya ' ko2 thrpairias KVKXa^iyovs, Zav- 
ptfy t\ \6oyiov irifarai arifos 'HyeaiXaov. Per 'Hyetri' 
Xaoy inteiliaeiidus est Pluto. Atben. iii. p. 99* ^- ' 
AlcrxyXos rSy Aliriy (elire) 'Ayiy<r/Xaov, ubi v. Casaub. 
Hesych. : ^AycaiXaos* 6 llXovTUfy, ubi v. Interprr. Ergo, 
secundum Nicaodrum, planta aai^pri dicta, quae eadem 
estt nostra quidem sententia, ac "Ifijjpu, et Plutonis 
corona appeilabatur, optimo jure, quippe quae berba 
aepulcralis maxime circa vetera monumenta iloreat. 
5' Invenit nuper et Servilius Dcmocrates e primes meden- 
tium," inquit Plin. xxv. 8., " quam appellavit Ibenda, 
quanquam ficto nomine, inventioni ejus assignato car- 
nine. Nascitur maxime circa vetera monuroenta parie- 
tinasque, et inculta itiaerum. Floret semper folio nas- 
turtii, caule cubitali, semine tarn parvo, ut vix aspici 
possit. Radjci odor nasturtii." Verbis, Nascitur niax- 
une circa vetera monumenta, Plinius ad Nicandri ver- 
sum, 2avpi|y r*, J) ySoylov iritparai oritpos 'HyeaiXcioi/, 
respexisse videtur. " 'OXo^ih-ok, ov, to, vocari 

dicitur Sinapi Persicum.^ H. St. Quo auctore ista tra- 
dkJerit H. St., nescimus. Schneiderus hoc vocabulum 
in Lexicon suum recepit, sed affert aficiprvpws, Uterque 
lexicograpbus oX^^woy scribit, sed reponendum est 
iX6fvroy: respicitur enim ad Dioscoridis Notha p. 449., 
ubi inter cetera capparis nomiua Auctor haec habet: 
Ot W oXo^VToy oi W OXdTiriy,*Fw/Mouoi ffiyawi Jlepaucovfi. 
*OX6<pvroy ergo rectius interpreteris nomen cappari ab 
aliquibus impositum. Capparis autem Dioscoridis Spren- 
gelio £[. R. H. p. 176. est Capparis spinosa. Etym. 
M. p. 597- 30. : Nciirw* ro aiyrjin Kara trripritriy rov ijirlov, 
irapa t6 hpifivrrfra' ra eU v Xriyovra ohhirtpa l^aKpq, irapa- 

Xif/d/xeva, bia rov eos {vos) gXlyoyrar otatifAtlwai to 

VflTvotl p. 713. 38., TO yti^ ri, iiori &y€f^yri to a 

ry * ScvciTcor, ro xi, i. btar( ; to. cIs 1 Xijyoira olhkrcpaf 
hdi Tov I ypaf€TaC irapa to aiyeoBai rovs iiras, w 6 larpc- 
Kos Xoyos fiaprvpeif /SXdirrc* yap rovs o^BoXfiovs, Kai alyos 
t6 fiX&pos. Cf. Atben. 1. c. I mo omnia Gr. nomina neu- 
trius generis, quae recto casu desinunt in c, nisi solum 
fUXi, adde ex Eustath. ad II. A. p. 784. 10. xal to n, 
peregrina sunt. Atben. ii. p. 66. f. : Tovto fifids rfipff- 
eai bei, Sti ovbirepoy oyofia oifbiy kari wapa ro'is "EXXi^atv eis 
i X^yoy^tl fa) uoyovTo fiiXi' to yap iriir€pi,Ka\ Kdfifii, KalKoi^pi, 
fyyiKd. Eadem fere verba leguntur in Hernianni Fragm. 
Lexici Gr. p. 323., et iu Matthasi Gloss. Gr. Min. V. i. 
p. 4., ubi hujus canonis auctor ApoUodorus laudatur. 
Peregriim istis nominibus, neutrius generis, in i desi- 
nentibus Eustath. I. c. ro a^aeXc et ro trlyipn ad- 
jeteit. *' De plenis nominibus cape ; nam rp6<pi, xpl^ 
&X^i, Ipc, et, si qua alia hoc genus inveAiantur; non sunt 
diraO^."' Glossae Labbeanae : S/vijirc* Sinape, plurale 
non habet, Sinare (Sinape.). P. * l^iyamoy Sinapi, E." 
Vox • l^yaTribioy, qua caret Schneideri Lex., legitur in 
Tralliano vii. 2., teste Bod. ad Theophr. p. 796. b. Caret 
quoque idem Lexicon vocabulo * iiyamvov, quod, no- 



tante Wetsteoio ad Matth. xiii. 31., b Gakno legitur: 
de Temper. Med. Simpl. vii. et de Compos. Med. per Geo. 
iii. aiyairtyoy IXouov. Dioscor. i. 47. voc. * livawiXatoy 
usurpavit. Titulus capitis, Hepl tnyasreXalov : To b^ X<ra- 
wtvoy aK€vd^€Tai, Xea^yofUrov ro0 (ny^irem, rai jipeyofiirov 
ifbari Bepfif, iweiTa fuyyvfityov kXalov, ra< * mfveicdXifio^ 
yov woui b^ Tpos ra j^pdyia &Xyif/iiara fiernovyicpivoy* 
Diminutivum * iiyaxv^, quo augeri possunt Lexica, nobis 
conservarunt Hes^cb., Xcmirvf yoyyvXU, et Pbavor., 
Z/yi|xc, irapa t6 aiyeiy rovs iwiras, rac livairif, yoyyvXts, 
" Constat nomine yoyyvXibos etiam napum iutellectum 
Theophrasto. Haec vox facta e yawv, quae Atticis ro 
aiyrtTi denotat : quidam etiam rapum sic vocarunt ex 
antiquis Graecis, Hesych. : Iivdiri{* yoyyvXls." Salm« 
de Horn. Hyl. latr. p. 34. V. Class. Joum. xxiv. p. 399. 
Forma ydirv, quam Attici semper adbibebant, legitur io 
Hippocr. irepi btalrris p. 9^« 7*> Ndirv Oepfioy, * btaxupi/rt' 
Koy 0^, irXi^ bvtfovpierai Koi tovto : irtpl ywvtr^y y p. l62» 
37. 164, 18., trepl yvyatKciwy A. p. 258, 2. Cf. H. St. 
Thes. iii. 787. e. Hippocratis, ydirv Sprengelio H. R. H. 
p. 45. est Sinapis nigra. 

" eAAxni, citfs, r^, (eAAinn:, 

Thiaspi; nomen herbulae ex eo sic dictae quoniam semen 
habet veluti iyTtSXaafiiyoy, teste Dioscor. ii. ] 86. ubi et 
aliud a Crateua 0Xd(nrc commemorari ait> nonnullis dictum 
TlepaiKoy 9(yriiri, procul dubio, quoniam ejus, ut prioris, 
semen estbpifAv et BepfiavTtKdy, PKn. quoque (xx vii. 18.) 
duorum generum esse thiaspi tradit: ac prius inter alia esse 
ait cauliculo semipedali non sine ramis, peltarun^ specie, 
sefaiine induso lenticulae efiigie, nisi quod infringitur, 
unde nomen alterum thiaspi etiam ipse dtcit ab aliquibus 
Persicum sinapi vocari. (Pro sinapi Harduin. edidit 
napy. Ad Dioscor. loc. respexit Plin.) Idem et 6Xaow 
TTu dicitur. Paul. Mgia. vii. ffXdtnrtSf mripfta iatt bpifti. 
Hippocr. TvyaiK. i., BXittntty Xtiify wotihiy, (p. 26O. 25. 
et de Nat. Mul. p. 221. 5., pro BaXiririy woiivy, Van- 
der Linden edidit, GXAtnny xoc^v.) Idem Hippocr. 
dXainr6<nos dixit &vr{ tov dXaaweiits, ut est in Lex. Galeni. 
(Pro dXaairdfftos Ms. D., teste Franzio, habet BX&tnnfs, 
Reponi debet 6Xamos, quae est lonica forma pro OXa&^ 
irewf. Sic Hippocr. Tvyauc. i. p. 26O. 30., &XAertJot 
Stroy T6<ny (vy fiiXiTi bibov : p. 259. 49., ^H 6Xd<twios 6iny 
ol^^fia^ay uiXiTi itapafil^as vbaTi bteU Siroy bvo ron^vi. 
de Nat. Mul. p. 222* 7-, QX^awioy o<ny oiv/iaifov fUktrt 
irapafii^as, ubi Vand. Lind. habet 0Xd(nrioc. Sic de Nat 
Mul. p. 222. 1. aeaiXios mripfm, pro oc^eX^wt or. Hesyc&.: 
0Xaoir/s* ir6a, Ijy Ivcoc iavpioy. Pro OXaairu, cud 
Heinsio, repone OXdairts. Bod. ad Theophr. p. 765. 
legit BXdmri, sed forma OX&aris occnrrit in P. .£gin. ]. c. 
De nom. la^pioy vide nos supra ad v. v&ttv.) Alioqui 
sunt qui et dXaarlbiov ipsum vocent per diminutiooem.'' 
H. St. SXaffTtibtoy^ ro, Schneiderus in Lexicon soma 
recepit, sed iLfiaprlmws. Vox legitur in Append, ad 
Dioscor. p. 446. : Oi bk BXawbioy L dXaviridioy, oi be 
trlyriwi UepviKoy, ol be alyriiri Aypioy. Vide nos supra v. 
rdm/. Teste auctore Appendicis ad Dioscor. p. 449., 
dXatririy aliqui vocant capparin, quae Sprengelio H. R. H. 
p. 176. est Capparis spinosa. 

" BXacnrU, ein Kraut, Diosc. ii. 186. Plin. xxvii. 23. 
nach Htesych. auch travpioy gennant ; Galenus de Anti- 
dot, lobt vorz. die Art vom Berge aavpof in Kappodocien ; 
eine Art von Kresse oder Senf, wovon der San^e wie Senf 
gebraucht virard." Schneiderus in Lex. Fallitur vir doc* 
tus. Galeni verba, a Bod. ad Theophr. p. 767. laud., sunt 
haec, de Antid. i. 14. : Moyoy ovy eively h-i irepl dXaoxcws 
kyayKa'ioy krrl, hreibfj xal axebov &irayra (finayres) €/i/3aX- 
Xovaiy TO Ik r^s KpijTris (ftepofieyoy, ical ro irayTaj(6d€y yey^ 



* Tufxfi^tc conjecit Schw. pneeonte Casaub. : rCf4.^ ^avyafm xmfBtnyuuc '^tt^outta • o-wa/uftx'^*'"* Jacobs Additam. p. 359. CaiH 
tenis vulgatnm %ao9nt%aTs noxou itaiffU motatom voloit in ttapimwuc — voeem * nox^v interpretatus recens sepoltae, coi reccat 
^oal facts snnt. Medelam nee Casaub. uec Scbw. vitii aperti reperit" Sclmcider. ad Nic. Fragm. p. €99. 

^ *^ Xfv<ray9if chrysanthemnni interpretatur Schw., noo incpte.** Schneider, ibid. 

3 « Quod Ti^f Twym, senileni barbaro, (y^ov poetice pro ypaiov), coosentieotibus membranb sirribitar, id ntiqoe vidcri debebat 
pro eo a poeta positum, quod alias * ripovrovwywy (quod a Dalecainpio in ora notatum est) a botanicis nominatur. Qua de ptaiata in 
Uomei Defin. Med. haec traduntur. ' r»^roitwyw, herba est quae inter saxa gignitur, longa barba, foKis instar capillorom pr»loiigis, 
flore loteo, qui in volucres barbnlas evanetcit, qnas pueri Barbas Dei nnncnpant. Lacte manat, et radice aniara est, eoqae a Tnph 
ppgone dinert.' Non vacat nunc nobis inquirere, quo auctore ista tradiderit Gorrsna, et quis aut quinam sint potisaimnm qui ante 
lUiini nomine isto yipovroircJyiw osi sint. Illnd cum Casaub. miratus sum, apud nemineni e veteribns botanicis vel medicia aot oimiiM 
historiae naturalis scriptoribos vel levissimum reperiri nominis illius vestifiium. T^yoirwyo/y utique a Theophr. Plin^et Dioacor. coai^ 
nemonitur, ^uoniui testimonia Bod. p. 815. collegit, gerontopogonis nutlaoi meutionem faciens : et tragopoconi quidem radix CHboi- 
tar dulcis, Plin. xxvii. 13. 117., cam gerontopogonis radix (ut Gorr. ait) amara sit, quo ipso a tragopogone ditterre ait gerontopogooeak 
Qu« cum ita sint, specioia fuiiltiii. yideri poterat Casauboni emendatio, Kal yt rfayw mmywrn, sive com Sahm iu Soliiu p* 86S^ M 
ffiym moywm oaiam ; mi ii» !■ vetere acripturay Kol ytpait itwyvnm, aihil mutare deboimas.** Schweigh, 



SPiaLEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO MG. HABITARUM. 



cccxlix 



i^fjiepw, Snep itrrl fkkv * it^lavBov^ rf ax^fiari ITIMMI, rh, mMMH, ^, (XTIBI, rd, « mBH, 

9rpoy7rAov itarv, fffiiicpoy, its elvac K€Y)(po¥ woWoffroy fiopioy* * STIMH, 4,) 

^fieiyoy to hiro KatrxaWas KOfii86fi€yoy l/i/3aXXecy, if Stibium. Lapis est metallicus, colore noooihil siniilis 
'vp6if. fiky M fieXdyrepoy iLvoK€xi>ifpriK6s w^fiToXv, rf ff^j^/uari lapidi plumbario, sed magis nitens et Candidas. Accedit 
ci aKpifi&s trrpoyyvXoy, xal fieyidet iroWf ye fiei^oy^ f autem et colore et nitore ad ar^nti sjiumam. Quamo- 
Kara to wpoeiprifiiyoy^ ixoy hi Kara ri fJii(}os hivrov xal day brem propter similitudinem a Plin. (xxxiii. 6.) Spiun« 
* MXafffia Ti fiiKpvy, a^* ol Kal utyofidffdri dXdtrirc yeyyarai lapb candentis dicitur. Dividitur in uiarem et in fcem- 
ii &trK€p Kal TovTo^ ovTiMt Kal irepoy ey KainraSofc/9 inam. Horridior, inquit Plin., est mas, scabriorque, et 
irdfiwoXv, &are ovk kirXQi to &v6 KairirahoKtas ipepofjieyop minus ponderosus, minusque radians, et arenosior ; fce- 
&pi(rT6y etntVf aXXa to ihiws ey ahrf yeyyiit^eyoy, ayofwtoy mina contra nitet, friabilis, fissurisque, non globis, 
berf KpnriK^ re Kal iroXXax&Oey Tfis yijs i^vo^ikyf. " Pos- dehiscens: quod genus Dioscor. (v. 99.) manifesto scribit 
trema corrupta esse vel Gr. linguse parum peritus videbit. frrl(ii appellari. Est autem oTlnfjii tarn simile plumbo, ut 
Scribe, iiXXh rh Ibiias Ik Tavpiu yeyyitfueyoy. Interpres, si paulo magis concremetur, in plumbum vertatur. 
Quod peculiariter in Sauro : verte. In Tauro Cappadoci^e Ustum autem antiquitus formabatur in pastillos : quibus 
monte/' Bodaeus L c. Galeni Thiaspi Sprengelio U. R. quia fortasse Hippocratis tempore erat quadrata tessera- 
H. est Cochlearia Draba. Quod Gal. bic de nominis rum figura, ipse trrifii reTpdyutyoy appellat. Gorr. (Galen* 
etymologia tradidit, id utique iis, quse Dioscor. et Plin. Gloss. Hippocr. : * TeTpaywy^' riyis fiky raU evpivKOfii" 
11. cc. tradiderunt, respondet. Sed violat canona ilium, ^'ais rara to (nififii irXa$, Tiyh bk ain-o to arififit, Hip- 
a veteribus Grammaticis traditum, et a nobis supra ad V. pocr. ,de Int. Aff. p. 209. 14. et 211. 2. Kal rifv 
vAirv memoratum, nullum nomen neutrius generis recto Ke^fKiX^fy KaSalpeiy reTpayiSjy^.) IrlfAfii, Genus metalli, 
casu desinerein i praeter/iAc. In peregrinis igitur Unguis quo fusores utuntur ad facilius liquanda metalla, et mu- 
radix vocis quaerenda est. lieres ad denigranda supercilja. Optimum, inquit Diosc., ' 

"AMMI, (s.^AMI, eufs, TO,) quod splendidissimum et cicindelarum modo emicat : i. e. 

Nomen seminis cujusdam cumino minoris, de quo XafjuryplSoy. Hoc et 0r//3< et irXarvo06aX;iov, et a Plin. vi« 
Diosc. iii. 7. (70., "Afi/ui, Ivcoc KalrovTo AWiomKoy,'^ oibi d3.,(inio, xxxiii. 6.) Spumae candid ae et nitent is lapis dici- 
PatrtXiKoy Kvfiiyoy KaXovaiy, eyioi bk erepas ^voews t6 tur. Vulgo vocant Anti|noniuni. v. I. Additur, dici etiam 
AiOioiriKov KiifAiyoyifacray elyai, Kal hipas to a/z/ic* yvw- ^ti^a^u ab lone poeta : in hoc ejus versu, ap. J. Poll.* 
pifioy bk oirepiiarioy, fiiKpirepoy iroXX^ tov KvjuUyov kal (v. 10 1.) Kal Hlv fueXatyay (nlfi^iy * Ofifiaroypa^y : valet 
6piyayiSoyTy yevaei.)et Plin. xx. 15. (* Elst cumino simil*- enim xpos to, viroypafifiaTa yvyaiK&y Kal kyTplfAfiaTa : quia 
limnm, quod Gr. vocant Ammi ; quidam vero JEthiopi- iiitrito stibio mulieres ciliis superciliisque lineamenta ad« 
cum cuminum id esse existimant : Hippocrates regium ^ uiubrata depingunt. Voc. Mypafifia usurpavit J. PolL v. 
appellat, videlicet quia efficacius in ^ypto jiidicavit. (I.e.) £tHesych.vfroypd/i;iaraexp.crri/i/Lc/o'/4ara r^fvo^daXn 
Plerique alterius naturae in totum putant, quoniam sit f*iiy, ocuiorum pigmenta et fucum.^ Observa porro hoc 
exilius et candidius, Similis autem et huic usus : iiamque verbale a v. In/i;i/&;iai, quod redditur Stibio supercilia 
et panibus Alexandrinis subditur, et condimentis inter- fuco, stibio utor ad pigmentum ocuiorum." H. St. Demo- 
ponitur.' Pro verbis, in ^gypto, Harduin. reponit criti Fragm.deSymp.et A.ntipath.p.337.extr., T. v. BibL 
^yptio, cui post ^thiopicum Dioscor. 1. c. pariter se- Gr. Fabric,: £ri/ii;i/(recraj3X€^af>a i:aira(o0pi;s. Zonarasp. 
cundas partes ac vires adsignat. Sed ante Hard, sic 1779- £tym. M. p. 782. 8. : 'XvoypafLfiar Tb'ApfiaTlov 
emendarat Pint, notans praepositionem in, quse, teste 'Yvofiytifia^.f Toi>s A^aXfiovs vToypd^oi;9c, Kal iwoyeypafi- 
Hard., abest a Mss. R. Colb., non haheri in V. C. Cf. fiiyri, em-ifiatruiyri, *ApierTO<^yrts. Pro earifiaafA^yrj repo- 
Bod. ad Theophr. p. 753.) (ienitivo facit afifieus, (Dios- nendum ean^itrfjiiyri, ut ja^ yidit Sylburg. iTififAtSofiatf 
coridis capiti male titulus factus est ab imperitis, irepl s. * iTifiiSofiai, Stibio roe lino, fuco me. /HD. £zech. 
AfifAios, quae est lonica forma, ut in Hippocr. gen. OXdartos xxiii. 40. EvBvs iXot^ov, Kal eorc/i/i/^ov, al. etrnfil^ov, 
legitur pro dXdoirefttst de qua re vide nos supra ad v. tovs 6<^daXfAovs aov, Kal cKoafiov Koafi^, "P9D U^t^H, 
OXdtnrt, Dat. &fifiei legitur in Diosc. iii. 77. de Petroselino, Pono in stibio, 4 Reg. ix. 30. itnififuiraro, al. kfmfiiaaro, 
^T^Pfta ^xpy eoiKos Afifiei,) Ap. Plin. vero etiam Ammii, tovs wpQaXfAoits avriis, Suid. : *E^ififil(raro tovs w^daXfiovt 
tanquam a nom. sing. Ammium*" H. St. Locus est avr^.* eKoXXufvicraTo, oculos suos stibio fucavit. Vide 
xx^ 24. in coropositioue adversus venenata animalia, in- D. W. Trilleri Obss. crit. xv. p. 404. et Biel. Thes. 
cita lapide versibus in limine ^dis iflsculapii. Versus Pbilolog. "pS Aqu. Sym. £s. liv. II. en-lfiei. Lex. Cyr. 
illos recitat Galen, de Antid, ii. 14. p. 922. ex Eudemo Ms. Brem.; iTlfus^ to fiiXay ^p&fia, o fiaXXovaiy al yvyal- 
Medico. Cf. Scribon. Larg. Compos. 121., ubi est Kes ey toIs oi^daXfiolSf to Xeydfieyoy *x^^^^- >sto 
Ammium, notante Gesnero Tbes. L. L. Quod addilur vocabulo j^ulXdy silent Suid. Hesych. Phavor. J. Poll., 
de ammi, vocariameos, Graeci quoque recentiores ita nun- Glossae Labbeanae, Salmasius, Coel. Rhodig., Bekkeri 
cuparunt, Hfieos, et &fjMios, et hfiioy. Neopbytus : "Afiaios, Anecd. . Gr., H. Steph. et Schneideri Lexica. \wXny 
ol bi &fit, T(tf/iacoc, iifitovfi *AXe(aydpi}v<^'. [Dioscoridis autem scribitur a Bielio et ap. Albert, ad Hes., et in 
Notha p. 455. : "A/i/it, 'Fufialoi AfifAiovfi 'AXei,aybpiyovfji.] Thes. Pbilolog. Sed vera lectio est x^^av. Eustath. ad 
In antiquissimo Codice Dioscoridis et ap. Plin. in scriptis H. H. p. 728. 47* : To tnlfifn briXo'i koI irapa roU iraXauHs 
passim scribitur Afii, ami, non, ut vulgo vocant Afifu, Kal wapa toU &pTi be xoXdy, 5v * K6y\oy ff yvyaiKeia yXiuvaa 
Cujus prima etiam syllaba producta reperiturap. medicos ^cXel rq^civ. Nom. yoXdy dubio procul per metaphpram 
poetas, Andromachum et Damocratem, apud quos per- sumtum est e x^M* ^^1* ^^'^i^f^h ut vidimus, expouitur to 
peram aliquot locis scribitur pro &fju. Inde &fieos fiiXay x/nii/ia. Xo\^ fxiXaiya dicitur communi signifi- 
genitivus, qui in rectum casum transiit. Et Afieoy catione omnis humor crassus et niger, sive sanguinis 
Glossae latricae : 'A/ieov to * XayoKufiiyoy,^ i. e. leporinum limus fuerit, sive sanguis ustuj, sive bili supra modum 
cuminum." Salm. in Solin. p. 926. Vox Afn est vel i£g. lorrida, sive alio quovis modo genitus.'' H. St. Thes. iv. 
vel Alexandr. p. 550. c. XoXj) pro ipso bumore positum, dicitur de 

' Giilcn. Gloss. Hippocr. : AlBtoviwir iramvffrlQn rh nv^ttoy. De voce Al9ioirtiiif, pro sabstantivo nomiiie otorpatay silent U. Stepb. 
et Schneideri Lexica. 

^ Regii cnmiDi ubi meminerit Hippocr., ignoro ; locooi hacteDua nondam inveni.'* Bod. ad Tfaeophr. p. 753. a. 

3 Aayoxvfxnrnr [Aayoxvpivov], Comiiii species, Lagopof, ap. Interpol. Dioscor. c. 599. GIoms latr. Urcco-Barb. Mu., Aayox&fxinw^ 
fjutiov [AayoxvfAtvoT, ifxaioi 8. afxtn], V. Petr. Belion. Obfl.L f0« Meniinit Galen. Lex. Hippocr. herbs, cjaani * Aayoyamv vocat, Hip- 
pocrates vero Aa'juiTupov." Da-Cang. GioM. Gr. Cfi H. St. ^Hift. ii. 547. f. qui Xayonirm meminit, sed in Indice lliesauri sai non 
posnit. 

^ n\arvo^9aXfjLai qnidem vocatnm a dilatandis ac porrigendis ocolis ; nam nigro ejus pnlvere snpercilia circomdncebant, et in 
arcum tbnuabant, et sic ocnloriiiu spatium veluti prodnceliant ac extendebant mulieres. Tertnll. de Cultu Feminanini : In iJlum'enim 
delinqnont, qu« cutem medicaniinibns urgent, genas rubore luacnlajit, orulos fuligine porrignnt. Ita legit liber vetiis Agobardi : per* 
penun repositum a correctoribus collinunt. Fuligo ilia e stibio. De eodem nigro stibii pulvere accipienda haec ejusdem in eodem 
libro: Et ilium ipsnm nignim pulverem, quo ocuiorum exordia producuntur. Hie pro eo dixit, oculos fuligine porrigi, et allusnm est 
ad stibii appellationem altenm ffXaruo^daXp.oy.*' 8ulm. in Soliu. p. 807. e. Plin. xxiii. 6. : Vis ejus (stibii) adstringere et rcFrigerare ; 
principalis autem circa oculos ; uainque ideo etiam plerique Platyopbthabuon id appellavere, quoniam in calliblepharis mulierum 
dilatet oculos. Hieron. ad Furiam de Vid. Hary, T. iv. Ep. 46. p. 556. extr. : Non habuit crispautes mitras, nec stridentes calceolos, 
Dccorbes stibio fuiiginatos. Ovid. Art. Am. iii. 203. Nec pndur est oculos tenui signare favilla. Juvenal, ii. 95* Ille snpercilinm 
aiadida fuligine tactnm Obliqiia producit aru. Has acus Hevycb. vocat ^l^aXiTac. "^ttUhc snnt forfices novfi»f, J. Poll. ii. St. x. 140. 
Idem iv. 181. x. 149. Urfov <nuvii, <r^ixi|, et ^aUg, Gltfssae ; ifu\a. Scalprnm; IfjuXior scalpelliUB. ^ KaXXi/Sam; Hesychio sunt 
%f4Ma v^yJitui n iaXiVcy, h oT; tit^ h<r^li l^i^i) wv^uMny al yvvarxi^." H. St. V. Vales. ad HesycUii iacttiL^ 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCWPTT. GR- OBVIARUM. 



atnunento sepiae m Nk. Alexiph., notante H. St. ibid. vitkMe,'' nt pvtat Fr. Ouil. Sturs. de Dial. Mae. ct 
p. 551. Quod ad alteram nom. k6xXo$ attinet, kSj^Xos, Alex. p. 112. At forma orifoi et io Mceridig MSS. et m 
twaa de coloribus sermo sit, proprie denotat conchylium, Photii Cod. D. 11. cc. kgitur. Dioacor. v. 99. , — 
ostnim, purpuram, (ut in Naumachii Monitis Nuptialibus tovto oi fiky 9tI^ 01 ir\aTv6^0aXfioy, ot Xap^ow 
62.» ^fiara i> eiyaXlrfs IpvOatyerai aifjiaTi k&^(\ov : v. nos ^<iXerav. Plin. xxxiii. 6. : Stimmi — alii stibium [stibi]^ 
aepra v. fiviraos, et Sturz. ad Empedoclis Fragm. p. 704.), alii * alabastram, alii * larbason. Pro larbasoa M. tur- 
deinde, nt videtur, pro colore nigro, turn vero pro basim, V. labron. Sic in Glossis legitur : stibium, 
atibio, quod exponitur color metallicus niger, usurpatur. O. Turbasis, O. Dioscoridis Notha p. 475., A^^fiaooy 
Zonar. et Phavor. : Jrlfifu' elios fidfifjtaroi. Moeris oi ik* yyvaiceioi^, oi * x^Xjciyioi^ioy. Intenium Fvyof 
344. : Iri/Ms, (leg. Irlfus, cum Bielio Thes. Philolog.) Ktior a quibusdam dicitur stibium s. antimonium, quod 
'ArraM5f, arifUf "EXkrirts, " In MS. Irifih, 'Arr. trrlfAti, eo mulieres decoris causa dlia illinerent.'' Gorrasua. 
'BkkriytK&i." Hudson. Irlfus et tnifii MSS. C. R. Coll. Glossae : rvyaiKtiov muliebrum. MSS., teste Du-Cao- 
Schl. Gron. trrlfus et ffrifii). sic et Leid. Per duplex gio, Muliebre. ywoiKtov. M. Martin. Lex. Philolog. : — 
scriptumap. J.Poll, v. 101." Pierson. Photius: Irifiriv '^Gynaeceum, locus interior in aedibus, ubi mulieres ver- 
ml arlfjiiv, S rivef orlfifiy, *Ayrifdyti9 Tlapoiftiaio/iiyf^ sabantur: Gloss. rvvtuKeiov' muliebrum. Forte mulie- 
YrifiiVf K&rowrpa, KpkB^^Kovt, ixKpv^dXow, Sallierius ad brium : aliter yvvaiKmylru*' An per muliebrum intelligi 
Moer. 1. c, notante Schleusnero AnimadTir. in Phot. p. debet stibium ? De voce yvyauceioy pro stibii nomine 
loco 5 Tiyet <rr(fifry' pro quo in Cod. D. exstat cHriytts usurpata silet Schneiderus in Lex. Plura vero de hoc 
&rifjirfy, legit S Ttye$ arliu, Id enim sibi Tulty.fuiase oculorum luco v. ap. Spanhem. Hist Jobixv. 11. Tenxel. 
IKMinullos, qui hocce nomen neutro genere efferremalue- in Dial. Menstr. A. 1689. p. 504. Conr. Mel Epist. de 
tint, e quorum numero Dioscor. v. 99* ^^^^ ^ Moeride in Lapide "pg ad £s. liv. 11. inBibl. Brem. CI. Tiii. p. 793. 
scriptorum parum Atticoram numero reponendus ; illud- et Biel. Tbes. philolog. Ir//3< G. J. Vossio 

que non immerito» cum Atticos in hacce voce scribenda Etym. L. L. deductum videtur kwo rov arl^iy s. areif^iy^ 
Kmininum anteposuisse, ex Antiphanis fragmento mani- quod est astringere, quia earn vim habet. At, testibus 
ftstum sit. Nec aliter Ion Tragicus, de quo Eustath. Aristophane Grammatico et Eustath. 1. c, est \£gyptiaca 
ad Od. £. p. 1761. 31 • [ex Aristophane Grammatico]: vox. Mirum tamen de ea nihil dixisse Jablonskium. 
"^1 ral t6 ffrtfifiiy, irepi ol &XXax<50i iypAfprj, Ori\vKw$ * IIEPPA, Sol, s. Temu 

irpodyei, eiirwy 6rt orlfifiit etc rh ofifiara ypiitFifUis^ Al- Lycophr. 1427* Kiftfiep6s 9 &irvs Ixik KaXfi\p€i wippay^ 
yvTrr(wy fiiy iaTi i^wyji. Keirai SfjMs Kai irdpa "Iwyi Tf AfilSkvywy oiXas. Scholia Tsetxae, Zvyxpvi^c roy ^ktoy. 
irocfyrp, iy rf, Kal rijy fiiXaiyay trrififny ofifiaroypofboy. Scholia breviora b, Ti^y y^y Kara yXMoaay : c, Tiyy y^y, 
E quibus illlid praeterea coUigas, voc. errififuy cum dua- iiXiov. Hanc vocem, Lexicographis omnibus incogni* 
bus /I pronunciari debere." Eustath. ad II. 6. p. 728. tkm, vir orientalium linguarum peritissimus, L. Pickius 
51. : *flc * iyvfifiyfl<rrioy rat Sri ro eipfifiiyoy o^bhrepoy oyofia Gallus, a Coptitis petitum esse voluit, uti me nuper ad- 
TO oYlfifii, Kai ffrlfjifjLis eifprtrat \ty6fieyoy BriKvKkts, Tpa^t monuit vir venerabilis, G. Wake, Decanus Exon. Illi 
yoCv m, oifTw* IrififiiSf ^ els rot ofAfJuira y^^tn^ot, Alywr- enim solem vocaiit ire pe re» Nec absimile vero est, 
'rltay i^y^, ^kpiay hk koX ypntny to, Kal Hiy fiiXaiyay arlfA- Lycophr., qui Alexandrian cum Ptolemaeo familiariter 
luy 6fifiaroyp66oy, itfjuipTdyety ffi^l rovs Xiyoyras ro arifA- vixit, et e Pleiadum septem numero habitus est, vocabukk 
fit. Id. ad U. S. p. 976. 50. : 'Afn^riros rau trtpUpyoit yv Copticae originis usum fuisse ; cum alii quoque auctoxes 
ratify xScrfios' oh fiipot, Kal to y^/ififivBlov * irepiirkaafia, verba quaedam ex ea lingua in Graecani transtulisse corn- 
eal 4 y^09 T&y irapeiCiy * fyvdponjs, Kal ^ fiiXaiya trrf/ifiis, periantur. Sic enim Sappho vinum vocavit ipwiy, quod 
4 oifherkpias to oTl/ifitf Kal at Tplxts, h$ h fXcoc kwiwoUiyf Coptitae appellant ire ifpir, pe herp. Quae vox ap. Ly- 
oitKkti ^vooKofjiay AXXo • ifXtoKd/iay * iroicT X6yf Xev- cophr. quoque nostrum occurrit v. 579- [V. supra Te- 
K6T7fiTos, Erotian. : ^tapfiaK0i<n' wXaTvo^B6Xfiois, Oirrw wateri Auctanum h. v.] Eustath. in suo Commentario 
^fl9t KoXtitrBai *E/iriKXfis to ortfifAt, Kal N/ypos. MS. D. ad Horn, observat, ^rop, cor, a Plutarcho dici iOpov, 
vTtfAi, Legitur etiam fapfiaKovtri, sed utramque lec- quod quidem Coptitae vocant xe priB, pe reth. Deniqae 
tionem suspectam habeo, nec dubito, quin inter irXarvw^ hOitpa, quod ap. Platonem, Aristotelem, Plinium, $. 
SAXuois et o^Tta desiderentur aliquot verba." H. St Hieronymum, pultim significat, a Coptitis deductum est, 
Vocem <^&pfiaKa ap. Hippocr. reperio, sed non in ea apud quos re &p€ respondet Tn fipwni Gnecorum/' Pot- 
significatione, quam Erot. ei tribuit.'' Eustach. Forma ter. Vide Jabl. supra v. kB^pa, II^i^i^, vocabulun 
ffW/3c, pro <n(fAfjLtf ut vulgo editur, in vetustisnmo Dios- nullius auctoritatis. Codicum, quotquot adhuc sunt col- 
coridis exemplari legitur, notante Salm. in Solin. p. 8O7. lati, habet nuUus, quod juvet in hac emendanda lectioBe; 
f. Sic Plin. xxix. 6. s. 37., Additis duabus sextis dena- omnes in ea conspinuit, exceptis duobus. Vat. et Vit. 3., 
rii e stibi, ut omnia oesypo ilUnantur, ubi silet Harduin. qui legunt iripay, supra tamen scripto altero ^ • Memaiaa, 
Genit. stibis v. ap. Scribon. Larg* Comp. 27^ 34. Jerem. et post eum Canterus, [et Matthias, Postscript to Gray's 
iv. 30., "Eav iyyplani (rrlfiy rovs 6<lSaXfiovs 9ov, ubi Ed. Works, V. ii. p. 623.J volunt legi irkrpoy (s. wh-^y^ 
Rom. oTlfit, Hesycn. : 2W/3i7* Ap^x^i? (leg. cum Bielio, eoque vocabulo nonuunquam solem quoque innui opi- 
4 Taxvi7, e Suida), koI yj>&fia /ieraXXttrov fiiXay, Male nantur, laudatis locis e Callimachi Fragm. 124. (ap. 
Toup. Emendd.inHes. iii. p. 415. legitxP^ff/iaproxpA'fta* Soph. Schol. ad CEd. Col., Ei^cos* iLfifl 8i oi iccfoX^ 
Lex. enim Cyr. MS. Brem. habet, ro fiiXay ypw^ia. Anti- yioy Aifiovlifiey Mefi/jXiaK^s TtXif/id ti Tirpov^ dXxtip aeei^ 
Atticista ap. Bekkeri Anecd. Gr. p. 114., Irifiri' jjTa ro) et Eurip. Orest. 6. (deTantalo, Kopi^s vwepriXXoyra 
ofifiara at yt/vaircf vxoypa^on-ai. Phrynichus 2o^. Upo- ietfiaiyufy w^rpoy,) cum Schol. Pindari Pytb. i. 97.,^ qnas 
Tap. ibid. p. 68., 'T7roypa/i/iara* oh {nroyp^yrat rovs autem, ut mihi videtur, sunt aliena. Schol. int«rL ex^ 
6fBaXfAoh' i<rrt rts uiXatya vKevaaia, fjy Kal ffrifiriy i(a* plicant yfjy, unde Hermann, conjicit, forte legi posse 
Xjovmy. Formam orlfiri, quae et in Photii loco laudato ri^pay, quod voc. antiquum et incognitum deinde a Lati- 
occurrit, non agnoscit Schneideri Lex. Chrysostdmus in nis sit receptum. Si vero akXas de sole, vel omnino de 
Catena Ghislerii in Jer. 1. c. p. 427*» pro trrlfirf, habet luce dici, uti okXas Ovfiaruy v. 1091. de sacrificiis iqcen- 
erifiet, tanquam a nom. sing. * Ir//3os : To ^ eay ^itn^s sis usurpatur, atque intelligi possit fiXlov (cf. Potter.), 
m-l/ht, TO fUXay Xiyet, J hrt')(jptjyyvciy rovs o^aKfiovs etiu- irtf^r Mgerim pro irkppay, ita ut iifipXvymy omatus causa 
Oatrty at yvyalKes, Cod. Alex. Jer. 1. c. exhibet trrifijf : additum sit. Quum vero Potter, ostenderit, iri^pa esse 

■ 'HXi^a xo|Mi}, Candida coma. V. 1. sed sine exemplo." H. Steph. Thes. Ind. Respicitur, ot patamiM,'ad Eastath. ad II. r. p. 
452. 27., ubi tamen sensus aliam postnlat interpretationem : *En»ivo; U n&ixtis «(»^ ro7g iraXatoT; rh (arBn, Ati xal tixiwiiK xifAn, %td Axmts 

* " niV^ov aXxap, munimentiim adversas lapidis ictnm. Viderint autem, qui hie tit^ov solem interpretantnr. In Lyeopbronit qai- 
dem carmine, quod dedita opera tenebricosum fecit auctor, tolerari potest : sed h. 1. »e»x6^t|Xov esset, et Lexipbane qnam CaUiauiclio 
dienius. Legerim potiiis, e sententia Scholiasts, i^«toD aXxap." Beotl. 

^ Iroo Ol^mp. i. 91. de Tantaii poena: 'Eviot axoCnvai rh ir/rgor Ik\ tou ^^tot/. Toy yap TaVT»Xoy ftt/o-toXoyey yiy6/Lirm, %»\ fxCifat i'n^ 

^o-tv, »; \i9os xakurai i nXio;. K«t *Aya$a>6fov it ynofAnor toy Ei/ftniirtv fjMBnrrft^ v/rpov if^ipcnrai T&y ifxtov. Deinde citat locnm eX Oreste 
sopra laudatunif d hnnc, qui extatv. 97l.: M6Xoi|uit ray tdpanu xal MfVoy x^^*^ rtrafAhnv Alw^-nfAaat irirfttf *Ak09tn y^wHu( ^t^fitmr 
AifaifTt /SwXoy t( odxu|x<rou, "li* h $ff(tomf e»ya/3oaffo/Aat Tipoyrt ic»t^\ TavraXcw. Quod ad /SwXoy attjoet, cum x^-^'** /SSxoy aoiem vneiate 
testetur Enripidem tkho tim U s' Apolloa. R., idqoe e Phaethonte diserte citet Diog. Laert. ii. 10. maxima com verisimiHtBdioe legut 
vx* dd. ap. Strab. i. p. 58. It/fSS^ "W^^i Max'*^ xt^<rla jSw'x2i> fkiyn. V. Valck. Dlatr. p. 30, 31." Porsen. 



SPIdlLEGlUM VOCUM PAUCARUM, PRO /EG. HABITARUM. cccli 

■ • 

▼oc JEg, Tel Copt., acquiescendum nobis omnino videtur reponit BiiKais. Faber quoque ita emendat, qui non raro 

an Tulgata, irippay.'' Muller. cum Brodaeo convenit/' J. Jens. i 

" 0IBH Tis if ""I/Jiyv Hesych. (et Phavor.) esse dicit ffop<(v : afferent 

Hesychio (et Phavor.) est irXeKTdy n * ictfiwroeibks &s et "I/Jiyvoc pro aopol dificai oerrpAiccvac, «/3«ro/ : addens 

yXwaaoKOfjie'ioy, Fiscella e vimine plexa arculse in modum. tomen etiam ^iOvfio,^ voepo/ : subjungensjue praeterca; 

Quomodo ec/3„ira,n;povafferturexExodi ii. (3.5.). pro I^o^.^tj^*^. H. St " B^vo^^^^^ 

Fiscella scirpea. Ap. Athen. (iv. p. 129. e.) 'TeXovs Ciste. area.' H. St. « I^^^^^ 

ThalkyQl^n' .ara/elf^eyo, &pyvp^. Ubi Budseus signi- ^f^^ pro. AvrXc*, Haunt. Et Ifid^ pro &vrX,r4fHov, 

ficari ait vis, quod amplexabatur discum vitreum ne -^^f^'' Haustrum, cadus, urceus. Necnon Ifiayov pro 

frangeretur in ferculis ferendis, a PUn. (xxiii. 11. xxviii. in ''^^X f^af^y^oy, x^loy. At I^iyva Cretensibus appel- 

fin.) dictum Repositorium. Possis et loculum interpret ^«^a»t roK oW. H.St. Hesybh^ T"*^!!; 

tari. Ap. Suid.Seperio, 0//3„s- .t/3iiriov l< ^pXov Xex- Kpjr^^^' (^"^ / ^?<lo hauntur Martin. Cadm.) O. « 

rov (xXeVr^y) • .o^c.ui^c./' H.St. Schol. ad Exod. * pro quo Soping. re^^^^^ 

1. c, e/i3r Ke/3i^o. xaxiJpo., a ibpla, « ^Xarver^ia.. «v 'ofni. G. conjicit */3„Xa. « I/J„ i. q. c/J^lvy, uma, ettons. 

rc;e.icaXoi;ac»^/n,v.* Gloss, in Octat. : e//3i,- ,rX^y;xa ^^^e de uma, inquaowa et cineres co liguntur. Idem 

/3//3XCVOV, k,A<t>€pks KOiTlhi t6 fiiyedo,, qua verba Glossator VJ^ ^fP^*- J^' ^oss. • I/3avarp/s- oxoiWoi^ .ja^ 

descripsit e joiepho Ant. Jud. ii. 9- 4. Lex. Cyr. MS. : ^r"' ^^T' . ,f .I^T 

e//3r«/3cirtoi^^WcDv7rcrX6y^^.ovii.ic^^^^ ^^^rent Lexica." Albert. I^avci illud. 

ras: ei^rj- Ki^rly U <pvXKS»y ^t^X^y^iyoy Ka\ Koipty^^^^^ quod Hes. exponit, ut vidimus, dn-XcI, Is. Vossio ct 

Ubi D. •e//3t£: K. 0//3ijs, ut in Suidse et Phavoririi glos- Martin. Cadm. ab Ifi^y deductum videtur: nam /3et /i 

sis. Post ^vXXwv voc. ^vpKov supplendum esse apparet promiscuae litterae." " 'I/^viyxa Hesychio (et Phavor.) est 

exiis, qu« supra laudaviraus e Biel. Thes. Philolog. V. <y€/iv($riK, vel frwpw rpcJiv." H.St. "I/^i/ifxa I*. Voss. Pro 

Schleusneri Cur. Nov. in Phot. p. 6'4., ap. quem legitur: ^'wpo* leg. tropo^ Kpewy, Martin. Cadm. " "I/Si/icj^os, l/3vifxi|, 

©//3j7- Kifii^Tioy €K /SiJjSXov TrXco-ov, &s Kotptywhes. In ^el l/3iJi:xa legitimam habet foriuam, ut (tikxos, ejusque 

Exodi loco non tantum Bl^iv, eifirjy, et ♦ Bftfiv^ legunt, generis plura. Intellige ?ero <r€fiy6Trjra, gravitatem et moi* 

sed Complut. etiam 6i/icijv, ii. 3. 5. ut com. 6. pro BiPrf destiani sacri silentii, dum res divina fit ; eo nos ducunt 

Vat. 6//3CI, Compl. OfiKri. Hue pcrtinet glossa in Octa- "^(^^h elnj^TifAla, et reliqua. Si recte tropos conjectavit 

teuchi Vocabulario : ^icrjy (MS. ©/iciyi')- ,y\(o<ya6KOfioy. Martin., legendum praterea fuerit yeKp&y, non Kpeijyz 

" 0/i3wvoj, etiam ut ©//3ij, a Cypriis dicitur ri/Jwros, Area, eames enim tropo'is recondi, quis se legisse meminitt 

cista, teste Hesych. (et Phavor.)" H. St. 0/ywvof geni- Conjectura fidem addit non tantum i/3iyv, sed et certior 

tiv.. esse videtur: nam idem' Hesych. habet: ♦0/ywi'os- interpretatio, quippe duabus simili potestate vocibus ad^ 

f:iP(orov. In utraque voce Is. Voss. o pro J ponit. Jectis firmala, in "I/Siyvoi. Dubites an eodem sint refe- 

**0/<r)3i; Suida (et Zonar«) est et nomen proprium, et 6 renda, quse pracedunt, "Ifiayoy, l/3avjy : quod si verum, 

trwpds." H. St. " Xopo$ e Codd. Suidae restituit Kuster. pertinebunt 'Ifiayel et l/3aK^rp/j- axoiyjoy Ifiifnf 

Sed quum desit auctoritas, nihil mutaodum." Tittmann. f>cov. Neque enim credibile, in his /J poni pro fi. Atqne 

0/<rava Hesychio (et Phavor.) est xStm * awpoetb^f, adeo suspicari licet, infra in Hesych. legendum : 'Ifwylar 

Agger s. terra egesta in acervum, quod et dly s. OU," i yjiwyrai irpot ras hyifirfiTeit rioy vbanay. Kv^pioi Si 

H. St. " Fac ita cohaereant syllabae male divulste, 0/r •"I/Sas (pro "Ifias), ijyovy ra ^ocWa rwv airX^y/iarwv." 

*^vax<^/ia (Twpo€ihki,*' T. Hemst. ad Bu pertinere vide- T. Hemsterh. 

tur illud Bivfiff, Hesych. : 0//)Sa- ir6\ts Botwrios, ral MYPPA, a$, 

KijMn-ioy. Ubi Albert, haec notavit. " Lex. MS., 0^/3jy unde Lat. Myrrha. Monet Athen. xv. 689. b. Myrrham 

ka\b€ioy ^roc yXwaa<Jico|iov avo vairvpov irXcrrdy. Cyr. primo in ^gyptum, et ex £gypto in Grseciam veni. V. 

Lex. MS.: ©ij/Si;- irX^y^a pifiXif [fivfiX^] ^f^l^P^s, «f Jablonsk. supra v. BdX. .**M^p^a, as, Myrrha, s, 

KiPuTos * (^iyiKiibes, Is. Voss. e Cyri)lo suo hsec citat, Murrha : ap. Hippocr. £olico idiomate pro afivpva, ut 

fits' KtfiwTioy h fiiipXovirXeKToy its i^tytKubes. Evidem annotavit Galen, iy raU yXitaaats. \}Avppav' AloXevoL 

in Lex. MS. meo, omissis verbis, cic j3i;/3Xoi/." ' " Varro rify afivpyay, bis r6 p ypk^trau Cf. Athen. xv. 688. c. 

scribit iEoies Boeotios Tebas vocare colles. Et in Sabinis Ap. Hipp, tanien afivpyay fete semper scriptum reperias. . 

ita tum quoque vocatas, quo e Graecia Pelasgi migrave- Foes. CEcon.] Miippa, et fv&pph, vocatut etiam herba 

rant. Item in agro Sabino clivum appellari thebas. Certe quaedam cicutae cauiibus et foHis simillima, (unde her- 

videntur iEoles etiam Biffitfy vel riifirfy absque aspiratione bariis et ofiicinis cicutaria dicitur) radicem habens mo- 

yocasse cumulum terras, vel coUiculum ad instar arcae dice obloogam, teneram, rotundani, odoratam, cibo non 

eminentem.'' Salm. inSolin. p. 717. a. Lucian. Tim. 15., insuavem. Diosc. iv. Il6. Plin. xxiv. 16. (Sprengelio 

Tovs re av KardtXeiffToy ky Blpais koX (TK&nf (j^vXdrroyras. H. R. H. p. 166. post Linnaeum est Scandix odorata i 

Lectionem Blfiais probat M. du S. Patet jam olim cf. Column. Ecphras. i. 33. p. 112.) Quin et to yepA<^ 

fuisse variam hie lectionem. Brodaeus enim Miscell. ix. noy a quibusdam fivp^ls vocatur, ut est \n ejusd. Diosc. 

7. videtiir legisse Blfiais et Bvpais, at rejiqiens utrumque, append, (p. 459. et Plm. xxvi. 68.) Item Hvppirrfs XlBos 



I « Nemo dubitabit venmi esse 9m^. Mirnni tamen, tmde roanarit edits lectio, qn» in mnltis etiam antiqnis babetnr, Onfiif, An- 
tianissimi Grteci eam Tocem a Syria iniituati (llieba enim illis) videntnr luurpasse pro sua. Hesych. certe agnoscit, et interpretatnr 
9up(i;Ttov. Thebas inde esse nuncnpatas a Cadmo Plicenice, non ignorant qui alia mcdta tractas illios nonaina ad inam originem 
ikcile revocari animadvertrrlnt.'' Casaab. " At tarn parnm felix, quam ab b. 1. aliena, videtur ista viri doctissimi observatio. De 
•riginatione nominis, quod nrbi se conditae Cadmus imposuit, nihil certi haberi, intelligitnr ex his, quae super ea quaesiione a Bo« 
charto in Chanaan i. 16. prolata sunt." Schwei^h. Etym. M. j>. 450. 41. : * Sn^* Ivfia-rl Taytrat yj jSot/;, q9iv $iikn9nffav al eri)6at ^0 roy 
Kaifjuou xnaQtiaai* on ftiTouv Tnv a^iXfnV) Xf*^^H^ t^M^t xttroiKiWat oitov 4i lavntt xaTttSriait. Vocabuli ^nfin pro Ki/Swr/w USUrpati apnd 
ncminem ex omni Gr. scriptorum nnniero, qui profani vulgo vocantur, vestigium uUum, quod sciam, reperitur.'' ^Sed V. Lnciani 
Tim. 15. et nos in&a.] , Quae in banc partem ab Hesych. v. Brfin et Bijiri aliisque grammaticis adnotata sunt, ca nnice ad Exod. ii. 
3. et 5. spectant, ubi lxx. Hebr. nomen tennerunt. (Hoc, quod de Hes. dico, ipse etiam Casanb. postroodo animadvertisse vide- 
tur. Nam in Animadvv. ejus tert. Ed., poitt ilia verba, $ tiiter|iivtatur xt/Stortov,' b»c inserta video. * Gr. interpretes Exodi iL 0f/9v 
yel 9lfiii dixerunt; quae vox fiiit B. Augustino incognita, at ipse scribit : poto allusisse eo Hesych.* Quae verba, cum non legantnr 
in Ed. i., ne in Addendis quidero, fortasse ad cram exaoipKy quo olim usus Casanb. erat, reperta sunt ipsios manu ad»cripta.) Ap. 
Athen. h. 1. a vera scriptura 9rixn nil de6ectnnt nostri Codd. Cf. p. ISO. d. In ed. Ven. et Bas. non 90n^ ut ait Casanb., sed 9/p^ 
scribitnr, duplicato errore. Sn^n scriptum C8i>e in Cod. Par. mana Hermolai Barbari exarato, e Villebrunii ad h. 1. adnotatione, t. ii» 
p. 6., disco. Eam scripturam baud dubie Hermolaus in alio Codice, ab iniperito librario descripto, repererat. Est autem e vul- 
gatissimis librarionim erroribns ilia literamm ^ et % impcrita permntatio, cujus ratio a nobis explicata est in Notis ad Polyb. i. St, 9, 
Nec rare in Athenaei codd. confosionis ejnsdem exenpla, qnomdi nonnuUa a nobis indicata stmt in Animadvv. ad ii. 71. a. t. i. p. 
475." Schweigh. 

^ Hoc vocabulom ignorant Lexica. Pro trTi'mv igitur reponendum est xtVTtiy, quod Hesychio est ayytToy tXcxtov tig t fifUfJiM hiTi9tf 

^ VaS) in quo exportabantnr partus, x^"^?^ dicitur s. olla, item o<rrpa%ioi, fiscella quoque. Aliqnando e papyro ac bitnmine, sea 
arundine et levissimo ligno, aliqnando vas fictile. Instrnmentum, quo Moyses expositos, Navigioli formam expressisse videtur. In 
vulgatis Bibliis Exod. ii. 3. Fiscella scirpea noniinatur. Et Josephus atque Clemens Alexandrinus scirpos interpretantur, cum e 
papyro vas constmctum dicant, quia iis in locis abundat. in Rabbinico opuscnlo, quod de Vita Moytia edidit Gaataiin.) boc vascali 
epntextum e juncis iTIl/1» Thebah, area nominatur." Th. Bartholinus de Puerperio Veteran -p. 87* 
' ^ Tales vinum, quod modo "ifinm vocari dixit, lacit, modice sumtum." Martin. Cadm. 

NO. II, ' VOL. I. « Y 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OpVIARUftf. 



Ipinc dicitur, myrrhae colorem habeas, fkciejnque nunime 
gemmae, unguenti odor^m, attrita etiam uardi/ Plin. 
ILfxvii. 10/' U. St. Pri^ciaous in Periegesi, p. 393., 
Myrrhitenque, bonum nardi cum reddat odorem* 

Labimtur qui Myrrbina pocula a myrrha aromate de- 
ducuDt. Si myrrbina a myrrha dicerentur Latine, Graeci 
similiter &iro r^s trfjivpyrjs, sic enim niyrrham vocant, 
Cfivpveta aut (Tfivpyia ea dicerent. Atqui * Moppay bunc 
b^pidem passim vocant, etiam qui disertissime scribunt 
et Atticissant. Pausan. viii. 18.: "AXXdis^ fiiv ye Kal 
^^trraXkos, Kal ' fJ^oppa, xal (j<ra etrriv iLydp(uirois &Wa 
XiBov TfOiovfAtvaj KoX rGty 9K€vwy ra KepafAca, Perperam 
legitur, Kal * fioppia, et perperam emendant, ^ivppia. Ut 
Kpvvrc^os Pausanise, unde crystallina pocula, ita et 
M6ppa hpis ipse, e quo pocula murrea et murrina. Lat. 
murram appellant. Martial, x. 80., Maculosie pocula 
murrae. Statius in Coma Earini, hie pocula magno 
Prima duci, murrasque graves, crystallaque portat Can- 
didiore manu. Ita enim ubique legendum, non myrrha. 
Graeci, ut dixi, "Moppav et * Mdppiya, Arriano Peripl. 
Mar. Erythr. \iOia /wppiyri. Quod perperam corrigunt. 
Sed nec minore sunt in errore, qui murrina veterum ex 
^nychiis gemmis factitata fuisse sibi persuadent. Ut 
multa alia omittam, quae opponi possunt, si murrina 
▼eterum ex onyche gemma fuerunt, cur murrina vocata 
sunt, aut quK hujus appellationis ratio 1 cur denique mur- 
lina ab onychinis ubique distinguunt? Arrian. in Periplo 
(p. 169. ed. Blanc.) oyvxiyriy \idlay et fivj^plvriy plane distin- 
guit : 'A^* T^yra rd irpos eiSffylay t^s j^wpcLs els Bapv- 
yaia rara^^perai, icai rd Ttpos kfAvopiay ri^v {ffieripay, oyih- 
\lvri *\Sla kq\ * fiovpplyfi. Nihil sane vero propius, 
quam antiqua murrina esse porcellanea nostra, quocunque 
nodo hodie fiant. Quod enim luto quodam albo, et in 
fcmacibus cocto apud Chinas porcellanea vasa hodierna 
fieri contenduiit, hoc nihil prohibet, quin veterum mur- 
rina fuerint. Quod enim veteres quidam lapidem esse 
Biurram scripserunt, alii humorem sub terra densatum, 
certe ex eo patet ignorasse illos, quid essent, aut quo- 
modo fierent murrina. Non recte porro inde colligitur 
diversa esse porcellanea et murrina. Sericum omnis 
antiquitas passim habuit, et gestavit : quis e veteribus 
npvit, quomodo sericum proveniret, et qua fieret arte ? 
An uon omnes arbori^m lanuginem depecti crediderunt ? 
Sub Justiniano cognitum est demum vermes sericum 
9pud Seres nere, non e foliis arborum lanuginosis de- 



pecti. Memi^it Arrian. Peripl. M^. Erythr. rpt /iom« 
yrfs, quae in Dio^oli iiebat. Cave pujtas ip^lligi de itta 
pretiosa murra, quae e Carmania et India advehebatur, 
sed vitrum murrbiDum accipiendum^ quod in Diospoli 
^gypt^ ad imitationem murrinorum fiebat. Sic enin^ 
scribit : Kal XiBlas vqXfjs irXetoya yiyrf Kal 6X\ri$ ^ppiy^$ 
r^s yeyofiiyrfs ey ^lOtnrdXei. Dicit ^XXt/v fioppiyiiy, Aliud 
murrhinum ad dbtinctionem veri murrihi. Sed omnioa 
persuadeo mihi legendum esse in Arriano, Kal va\^$ ^kofh- 
piyrjs, Meminit Plin. hujus murrini^vitri, ut et Op&idiani, 
(xxxvi. 26.), quod etiam imitabatur lapidem opsidianum 
in Ethiopia inventum^ quera Graeci * oxl/u^yoy Yocabant, 
quod nigerrimi esset splendoris, et imagines reddere^ 
ut 6\pts, et o^uli pupilla. Hesych. : Koprf 6\l/is/' Salm, 
in Solin. p. 143 — 4. Omnia de murrha et murrhius 
a doctis disputata accurate collegit Christius in Com- 
mentatione de Murrhlnis Veterum Lips. 1743. 4. Qui- 
bus tamen addendus est Winkelmann, qui Descript- des 
Pierres Gr. de Mr. Stosch p« 501. murrham agathi genus 
pretiosum fuisse vult, et Veltheim Uber die vasa Mur^ 
rhina, Helmst. 1791* 8*» ubi murrham steatitani Sinicum. 
Sinesischer Speckstein, fuisse demoBStrat." Facius ad 
Pausan. viii. 18. 

* IfjLvpya, if, Myrrha. Dioscor. i. 77. : ^p^ya ^dcjpvor 
CflTi biyhpov yeyyufiiyov ey 'Apafli^, 6fioioy^ rjf Aiywr- 
TiaK^ CLKaySp' ov eyKorrrouiyov iLno^pei tu idxpvoy ecr tnrc 
arpw^eyas \piddov$, ro ok ctI oTe\i\ei irepcv^yvvrac 
Cf. Theophr. H. P. ix. 4. et Plin. xii. 33. Dioscor. 1. c s 
Kal Xiyerai ain-ils 4 f^^^ ireiicLatfios Xiirapa, is wie^o* 
fiiyris 4 oraicn) Xafipayerai. ^' Quae in monte proveniunl 
myrrhae arbores, sylvestres .sunt, quae in piano, sativse* 
Uebiaaifioy vfivpyay hioc appellat Dioscor., quae saliva 
Plinio (1. c), eamque a sylvestri, s. montana distioguit« 
' Convehitur,' inquit, ' et ex sylvis laudata, petuntqu^ 
earn etiam ad Troglodytas Sabaei transitu maris : sativa 
quoqu^ provenit multum sylvestri praelata.' PerpersM 
legitur ex insulis, quod extricarunt e veteri lectione, qum 
habuit, ex iluis."' Salm. in Solin. p. 36l. e. 'H ii 
Tafiipia \11rapi0iTdTr1, ey evyelois Kal Ximtpois roirois y€yy^ 
ptiyri, 4 Kal xoXXr/v dv/iyiri n^v trraKiityt Diosc. Gabirea 
myrrhae, quae a regione, in qua nascebatur, forte nomeii 
sortita est, non meminit Plin. Upntrevet ie ^ Tp^^Xobv- 
rurj ^ KoXovfiiyii diro rijs yeyv^tnfs aMfy X^fP^'y inr^yXupof 
Kal briKTiK^ olaa, Siavy^f, Dibsc. : Troglodylica sylves« 
trinm prima, Plin. IvXX^yerai hi ris Kal Xenr^ (Xcvcif) 



■ Plinii locHin sic e M8., nt Salmas. io Solin. p. 498. e conjectrtra sua eniendarat, Hardnin. edidit : Myrrhites myrrhs colorem 
habet, facie minima gemma ; odorem attrita, etiam nardi. Iliad, unf^enti, additum e marginal! glossa. Solinns : MyrrhiteD, si visa 
a^times, myrrbs color est, nec habet quo afficiat aspectum ; si penitns explores, et attritu incites ad calorem, spirat nardi soavitaten. 
Isidoriis : Myrrhitis dicta est, quod in eo uiyrrbs colur est, compressus antem nsqae ad calorem, nardi spirat auavitatem. Salmasipa 
addit seqaentia. Brevius et concinuius esset, ac fortasse etiam verius in Plinio legere, Myrrhites myrrhae colorem habet, odorem 
attrita etiam nardi ; nec aliter legit Solinns : reliqua additamenta et inquinamenta glos.%aria sunt." Imo e verbis, Nec habet qoo 
alBciat aspectiiro, satis patet Soliiinm ea in Plinio legisiie, qus Salmasius in PHoium intmsa esse ceoset, nempe, Facie minima gemma. 

Cetenim fallitur Plihius, qni Myrrhiteu sic dictum aaserit, qnod myrrbe colore sit. uCfpu pro royirba Graerom non est, sed ^oli- 
cum, unde Latinum dicitur. Grxci dicunt o-fxOnw, Quare Z/Ai/^vini; hie lapis Graece diceiidns esset, non Muffimt, Sed Hiffirns hoic 
lapidi nomen ab ungnento. Quod Mv/plTvi; male scribebant, ut y^fpog pro yapo;. Infra Pyrrhites pro Pyrites. Nec enim a colore 
ralTO dictus ille lapis, sed ab igne, quod digitos adurat, si arctius prematnr. Sic Tlvf^mv et Ttvpfnieuoi o^oc Dionysins, ^ni aliis Tlv^hn 
at Iluftimrov. Sic ^A^fnfii; et ^AUa^ia eidem. Ita in multis aliis p geminant librarii Gneci, ubi simplex debet esse. Sjc Mufplg berba 
genus ita appellate itn rd fjLVfi^or rnc oifAng, quam radice praefert. MupU igitur scribi debuit, non Mt/p/l;, quae tamen cum duplici f 
acribitur. Dioscor. : Mvpplg, ol it fxvfpay xaXoDo-i. A myrrhse odore, qui sic vocatam pntant viri doctissimi profecto errant ; nec enhn 
Graecnm est fxCppa, sed cfAiffm. Illud Latinum et ^olicuni. Nec sane ab odore myrrhae dictam Gnsci anctores ulli asserunt. Dios- 
cor., it rx<« Cnoixrtxn, e^a>^, vfpifc^t), fiAo^q. Quod odoratam habeat radicem xal fxvfl^ovaav, fAufis dicta est, pro quo obtinuit, at 
'Ylliose scriberetur iM/fpis, Plinius earn describit xxiv. 16. : Myrrhis, quam alii myrizan, alii myrrham vocant, simillima est cicutae^ 
caule, foliisque et nore, cibo non insuavis. In Indice scribitur: De niyride, sive myra, sive myriza. [Teste Harduino, MSS« smyr- 
fhisam. Forte/' addit ille, smyrrbizusam, vel myriEusam, quod odore myrrham unguentumve refcrat."] Myriza, mynkivk 
Gnecum non est, sed royrizon, fAupt^ov fiorayioy, Plinius, ut cum herba genere conveniret, myrizam dixit, cum myrizusam debnisset, 
^ fAVfifova-av, Alibi cum geranio cam confimdit, ac de ea sic scribit xxvi. 11.: Geranion aliqui myrrhin aut myrtida appeUaoty 
iimilis est cicutae minntioribus foliis, et caule breviori, rotunda, saporis et odoris jucundi. In Indice est : Geranion, sive my ris, aiTe 
asyrtis. Legendum putarim, sive myris, sive myrris. Mupl; n (u,uppiV* Et loco superiore, Qeranion aliqui myrin, aut myrrida appel- 
lant. [Diosc. in Noth. p. 459., of $i * /txiprpvl, o{ ii /uiupp'l;, unde Pint, scribit Mertryga, non merthryda, ut edidit Harduia. Teste 
eodem Harduino, in M8S. myrtidam, forte pro royrtida ; nam in Indice, Geranion sive myrrhis, sive myrtis."] Ceterum confundit 
geranion cum myrrhide. In ea describenda e Dioscor. nihil de odore addiderat, quern geranio dat, quum Dioscor. e contni nihil de 
edpre geranii scripserit, de quo hxc ejus verba sunt : r«pay(ovTt fxif fuxx«» ix't ofMivf &ittfjtwin, i<rxia-fjjytttf /oaxfiTipev, fi^af ii vr^yffftkKfy 
yli/x«ray, ia9iofjLtyny. Ita liber optimus, non i)«o0-Tp«yyt;Xov. Addit Plinios de geianio : Nostri sic eum tradunt. Atqui ea tradicio myr- 
ihidis est, non geranii Grscorum. Snbjicit deinde, quomodo Grmci earn tradant, quse descriptio est alterius geranii DioscoriiUs, 
Quod alteram geranium fAvf^iSa appellari memorat, et cicutariam Komaiiis, auctor ille, qui e receotioribos Gnecis Dioscoridem Aiic« 
tuario Synonymorum ampliavit. Sic has herbas miscuit Plin." Salm. 1. c. Geranion cicuts folio supinum vocat Dodionmns, a quo 
delineatur d. 63., quale vidimus in horto regio ; sed illnd inodomm. Alteram moscatum, folio ad myrrhidem accedeote, et ibi obscr- 
Tatnm a nobis, pictum vide ap. J. Banhin. T. iii. p. 479." Hardain. 

^ Pro axxwc Facius dedit vako;. Sic pro perperam vulgato axxo^," inquit, ^' rescripsi e Cod. Mosc. exhibente aUf et in nargiaa 
£»X0(, Amasaei interpretatione et Stephano Nigro, quem vaXoe legisse testatnr Kuhnias." 

^ Idem Facius pro fxopfa edidit fAofpi»f ut vulgo editur, addit tamen, scribendam esse fxoppa contendit Salm." Schneiderns im 
I«ex. : MoppiVa, riy bey Pausan., der Lat. Murrina vasa, Gef asse, von chinesischem Specksteiue gemacht. 8. fivfitn.** 

4 « Lege IfAoiov, nuniruro ihifov : non enim lacrjnnam, sed arborem ipsam lacrymae feracera, iEgyptiacm spiov aimilem Diofcer.- 
fecisse videtur.'* Saracenus. 

^ Harduinus edidit Ex insulis, et in nota monet se de insulis odoriferis egisse L. vi. S3. 

it 9 TpcvyXm; Myrrha a popolis Troglitis nomen habuit, eademque est cum T^\oivriwn» Antiqnisiimi enim libri Oribaaii el Aetii 
TgoryxTriy ^(xvfynv passim indigetant. Sed neq aliter antiquissimus liber aiictornm Hippiatricae pr^fert : et Gaienas qnoqoe ubique sic 
nqminat. Antiquiores Galeno aactores ita Tocasse plane etiam constat; nt e Damocratis iambis liquet, qui apud emu legiiiitur ia 



lEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM- 



405*, "AXXore Sk afivpveiov ^ivrpifles, &XXore aMiv Zonam et Phavor. : 'Ea^vpritnv* ijjKetipey. Jd. iSx. 99* 
^Ipiba, (Schol. To <yfjivpy€lov irapaitXr/ffidy iari yapdriKi, nairatur Nicodemus ad exanime Christi corpus condieo* 
TO tnripfjuiirpaaov iyei, otrfjiriy bk afn^yrjs. SaraceDUS, dum preeter aloen attulisse ^/ivpvav. V. Saim. in Sc^io. p. 
a Schneidero recte castigatus, censebat intelligi debere 745. <£gyptios iXcii^vadhibuissecummyrrha iocoodieBdis 
vfAiipyriy, myrrham, non plantam smyrniaiD, sed ecce corporibus, diserte testator Aetius, ap. quein L. xvL 
pScribonius : Item olusatri radice aut semine ex vino dato. sub fin. legitur vox (qua caret Schoeideri Lex.), 
l)einde myrrhse et galbani separatim meminit:) Ther, * ^fivpyiais, Conditura, Nerpov vfivpviau. 'AXoi^, 
848. £1 o' &y€ Kal afivpyeioy ^atifipvks rj (rv ye xo/t/s afivpinfis, KOfuxeus aya \irpay a, trcipKOKoKkrfS X/rpas fi, 
AcvKabos tpjjyyov re rafiois * adeprfiba pi^ay, (Schol. To cucadas, OTfopaKvafiov, 

fffjivpyeioy OfWioy kari ueyaKf aeXiy^, odey Kal iirTrocri- MiJpov. Athen. XV. 688. C. : T^ be row fivpov oyofiart 
^lyov caXecrac, (rfivpyeloy ok, eireibil kfit^pes kori rp trfivpyp wputros *Ap\ii\<y)(os Ki^ffrat, Xiywy' 0(hc hy fjvpoitri ypavs 
fara n>K Sfffifjy.) Id. in Georg. ii. ap. Athen. ix. 371. eova iJXc/^o, koi 6XKaxov b* kfri, 'Etrfivpiafiiycu (*Eff/iw- 
C. : ^Ev bi re Kal fiap^Bov KavXos jiadvSf iy bi re pi^ai pur^iyri, G. Wakef. Silv. Crit. iv. p. 43.) ccJ/ias Kal ariieos, 
Tlerpaiov, a^y b* avros * Inravyjiiieis arat^vXiyos, Zfivp' Cts ay Kal yipwy ipdavaro' fivppa yap ^ trfjLiipya xap* 
yeioyf tmyxoi re, Kvy6y\u<r<r6s re, aipis re. Sic edidit AloXevtri, eveib!^ ra iroXXa rwv fivptav bia ajuvpyris eaKevd- 
Schneiderus ad calcem Nicandri Ther. p. 281. Vulgo ^ero, Kal H ye vraKrri KaXovfjiiyri bta fi6yrjsTavTris. " Vocia 
ofivpyioy, et sic Scbweigh. contra tnetrum simul et usum fivpoy, quas omne unguenti genus Graecis significat^ 
▼eterum scriptoruiny qui fffti/p veto V, non ff/ivpv/ov dicebant. melius originem explicat philologus, quam Grammatici 
Multa nomina herbarum, ab antiquis enuntiata Trapa- vulgo faciuut, qui a Myrrha, nota e fabulis poetarum^ 
ywyciTMs, recentiores {nroKopuniKws extulcrunt. Ifivpyeloy ridicule id verbum expiicant" (v. Etym. M. p. 595. 529- 
▼eteribuSy vfivpyioy posterioribus Graecis. Keyrai/peeov Eustath. ad II. r . p. 1229. med. nempe ab eadem, quae 
priscis Keyravpioy, Ita bpaKoyreioy &poy oiim appellatum, Graecis alias l/Livpya, de qua v. Apollod. iii. 14. 4. et 
1. e. draconinum arum, et absolute bpaKoyreioy, scquens Hygin. Fab. Iviii.), vel irapa to fivpeadai, geuiere, ioep- 
«vum bpaKoyrioy dixit, unde Lat. dracunculus." Salm. Ussime. Athenaei vero sententiam non sunt interpreter 

in Soliu. 684. b. Sic yXavKcioy veteribus quod sequeu- assecuti, quia male ista ceperunt, Mvppa yap . 

tibus yXavKioy, ibid. p. 898. Piinio in antiquissimis ex- Athenaeus hoc voluit, fivpoy dictum quasi fivppoy, ab 
emplaribus zmyrneum: sic zmyrnam veteres Latini, et ^flolica voce /ivppa, quae myrrham significat. Nam quia, 
zmaragdum, notaute eodem p. 36S. d. : vide eund. p. inquit, pleraque unguenta mixta myrrha componuntur, 
898. e. Dioscor. iii. 79. : I/it/pyiov oirep ev KiXtW^ irerpo- qua^dam etiam sola myrrha constant, ut stacte; usus 
eiXiyoy KoXovtrt, yeyywfievoy itXelaroy ey r^ Xeyofiiy^ obtinuit, ut Atto t^c fivppas omnia unguenta fivpa nomina- 
*Afiayf 6pei, Kal rovro KavXoy fiky l^^cc ofwioy (reX/rft>, wapa- rentur. Haec mens auctoris ; cui equidem assentior, 
fvabas ^ovro iroXXar 0vXXa bk nXarvrepa xpos rrlv yfjv, Kal neque dubito, fjivpoy vocem, Homero et primis Graecorum 
ixoxeparXarac, vxoX/xapa, pu)fxaXia. Sprengelio 1. c. est incognitam, tunc primum Graeciae innotuisse, quando 
Smyraium perfoliatum. De errore Galeni hipposelinum Asiaticorum unguentorum primam notitiam habere coe- 
8. smymium confundentis cum smyrnio proprie sic dicto perunt. Mvpoy igitur est mor Hebraeorum, i. e. myrrha. 
Bod. ad Theophr.,p. 805. ut recte censet Noster." Casaub. " Abrupta vero in 

' * 1/ivpyalo$, ala, a'loy, Myrrhinus. Arrianus P. M. E. ipso illo initio, fivppa yap etc. atque, ut equidem vereor, 
p. 155. ed.Blanc: 'Ejayerac^eefa^ijj, cn-diria/i^K.afiwpva defecta est Athenaei oratio. Casauboni utique interpre- 
^Xeicr^, Kal araKTti a^ivpyala, piague myrrhae expressum. tationi, quae alioquin perquam probabilis nobis videtur, 
Heleagri Epigr. i. 29- Ifivpyalovf re xXabovs ^iKaivirov. vix constat ratio, nisi in ipso initio, ante verba fivppa yap, 

* J,fjLvpyiyos, (yri, lyoy, Myrrhinus. Schneiderus hoc intercidisse statuas verba quaedam in banc sententiara, 
Vocabulum in Lex. suum recepit, sed nullum adtulit ex- uyd^atnai bk to ^vpoy hwo r^s fiv^pas, cum quibus cohae- 
emplum. Legitur autem in Esth. ii. 12. fivpyiytf IXat^, reant ista iireibtl ra woXXa etc., ita quidem, ut haec Qtvppa 
oleo myrrhino, sed cum Rom. ed. lege afivpyiyf, yap ij afivpya icap AloXevm) in parenthesi posita iotelli- 

* Ifivpyoeibrisj 6, if, Schneiderus quoque aflf^rt, sed gantur. Nunc quum desint praedicta verba^ contraria 
hfiapTvptas. Hederici Lex. : l.^vpvoeibh, herba quae et plane ratione locum istum Salm. in Solin. p. 499- iuter- 
KXrifjuiTls dicitur." Respexit ad Dioscor. iv. 7,i KXrjfia- pretatus est, quasi ^oleusium voc. fjtvppa a Gr. fivpov 
tIs, 01 bk ba^yoeibksj ol bk fxvptriyoeibks, ol bk iroXvyoyoeibks derivatum Athen. statuisset. * Hinc et fivppckv^' inquit, 
KaXovai, ubi fivptriyoeibes legitur, non trfivpyoeibis. * i£oles vocarunt quae ceteris Graecis afivpya, quia fivppov 

* ^fivpvoi^pos, ov,6,fi, Myrrhae ferax. V. Ptolem^i loc. geminata litera canina dicebant, quod Graeci ^i/poF. £am 
sub V. ^fiiipya laud. Diod. S. ii. 45., l,fivpyof6pa beybpa, literam multum amarunt iEoles. Quod igitur complura 
Strabo p. 782. : *H /lev ayLvpyo^6pos, fi bk XiPaytMtTo<l>6pos, unguenta non sine myrrha fierent, et ipsa per se pretiosum 

* J.fivpyiSiMt, fut. i(Tw, Myrrha imbuo, myrrham redoleo, esset unguentum, propterea fivppay iEoIes vocarunt, quae 
myrrha misceo et condio. Archilochus ap. Athen. 688. ceteris Graecis trixvpya, Athen., Mvppa ftev vj afxvpva 
C, ifffivpifffiiyas Kdfias Kal (rrijdos, i>s ay Kal yepwy r/paff' Trap* Aio'Xevai, etc' Nobis, ut professi sumus, potior 
varof Coma ejus et pectus ita unguentis erat delibutum, videtur Casauboni interpretatio, sed ita, ut nonnulla in 
ut vel senem amore incenderet. G. Wakef. Silv. crit. iv. eam, quam diximus, sententiam suppleantur." Schweigh. 
p. 43. e<r^vp«flr/x^vj7 corrtgit, quod Jacobsio verum videtur. ** Mvpoy, ov, to, Unguentum. Athen. i. (p. 18. e.) 
Forte leg. etrfivpicrfA^yai, ex Hesych. (qui ad Archil, re- fiijpois aXcKjtofieyovs, Et v. Xovofiivovs r^ /^vp6>. Sic ap. 
spexisse videtur): 'EafAvppiyfieyai, (1. etTfivpiafiiyai)' fie- eund. ii. (p. 48. c.) Ephippus, Xovo/iac fivpoi^ yj/cLKa(no'is, 
fivpiafiiyau Salmas. reponit ktriivpvKTfiivai. Reiskius Et xii. (p. 548. c.) Anaxilas, (avOocr re fivpois ')^ura 
vulgatam retinet lectionem : ** ^fjivppl^ety et afAvpyiSeiy, Xivaivuy. Idem ii. (p. 46. a.) dicit, ovy^ietrBai n^v 
fut. — e^w, et — t{w." In Cod. Ven. est ifffivpi^iyai : a <ce^aXi/v fivp^i ut iii. (p. 101. c.) ap. eund. Archestratus 
typ. in Aid., notaute Schow, efffivppiyfxiyai.. Hesych.: jubet vrairroTeyi fivpois ayado7s '^^alTtiy Bepuneveiy. Unde 
^Eajjivpyifffxiyoy (Cod. Ven. eafivpfiiyoy)' biafffivpyritravTa, alibi ap. eund. xairijs apLvexoyri fiJ&piMfy ifixyoos. Idem xii- 
Cod. Ven. — (royra. F. 1. — yiaayra : supplendum vide- (p. 553. a.) tovs vobas evaXei^ecv fiiipou, Et v. (195.) ck ^v- 
tur eavToy/' Albert. Imo recte se habet vulgata lectio au/v jcaXTr/SiDtz/ii/pocs pa/veci', unguentis aspergere: unde ap. 
biaafivpyi^trayTa, a v. * btatyfivpvina, myrrham redoleo. eund. xii. jjaofiara fivpaiv ewnrrey em tt^v y^v. Ap. Plut. 
Diosc. i. 79'9 ^aKpvoy KSfifxet eoiKos, (jfivpyizoy. Hesych.: vero (c. 22. p. 299- 12.) Artaxerxes, Xa/3wv eya Tutv av 
^Eifffivpviafiiyoy' ')(pi(rfiaTa t)(pyTa (Cod. V^en. e\oy) a^ivp- Qiywy aTe<\taytav, Kal jSd^^s els fivpoy to iroXvTeXetrraToy, 
riys, eyetrrvfifiiyoy, Salmas. legit trfxvpvrji eyttrr. : recte. iirefiy^e Tip 'AyraXKtbif. Et ap. iElian. V. H. xii. (31.) 
Etym. M. 384. 56., ^E^afivpyifffieyoy trfivpyy eiretrrvfifiivoy, Graeci fivpoy oiytp pityvvyTes, ovtws Ixivof, irat * wirepi|vay- 
fLvpoy yap Trapa to ptvpa trvvexpeirdai, *Pr}TopiKtj. Idem Ka^oyro ' niv roiavT-qy Kpdaty, id viuum nominsmtes wvoy 
articulus reperitur in Photio, ubi tamen, pro fivpa, est, rp fivpiyrjy. Unde et Juvenal. Vi. (303.) Quum perfusa 
liolpq,. Schleusnerus rp /it/pp? recte rescribit, ex Etym. mero spumant unguenta Falemo. (Mvpoy, pro fivpori^ 
M. 595. 29., Mupov Tiyes diroTfis fivppasf nescius ante se Xeioy, Aristoph. Eq. 1375. ubi Schol. et ex eo Phavor.: 
sic correxisse Sylburg. Ceterum Hesych. Phot, et Etym. Thy f^vp^' ovrm *Attikws, Avri rod ey fivpomaXei^, ijro 
M. respexerunt ad Marc. xv. 23., eafivpyitrfieyoy olvov. rijy irutXovfieywy tovs tottovs KaXoifyres,) Sunt autem varia- 

'.''Sic quidem et MSS. Sed tamen prorsas assentior Eniditis, qui maluerunt * viriptiya^ovre, majorem in modnm probabant, 
testimabant. Sic xii. '1. i^iripyno-dn rhf lifyiinw »Ms" Perizon. *^ Foite scribendum * i/ircpervafom, quod et Pareati VMiim fait*" 
Abr. Gronov. 



SPICiLEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO -EG. HABITARUM. 



cccW 



M^v genera: ut errorra et 4«jca<rra /nJpa, ap. Ephipp. et repertos scribit Athen. xiii. (608. a., * Iloryftaiwoio^ 
Archestr. (11. cc.) quibus opponunturr^irax^aap. Athen. hrraicalbeKa, olvoriQrjTas efibofxiiKoyra, fivpoiroiovs reavapar 
xli. (imo ii, 46*. a.) et {aK^a ^vpa, ap. Anaxilam (I. c): ^ovra,) inter impedimenta Darii. (Anacreon ap. J. Poll, 
a materia pr«cipua ex qua fiunt, dicta a/iopdiciva, »cp- vii. 1770 ET MvpowoXos, ov, b. Qui circa unguenta 

xvUiva, ipiiia, iciva/i«/iiva, • jcpmya, jcpcJiciva, /iii\ci/a, versatur, Unguenlarius. (Etym. p. 595, 3 1 . Mvpcwr^ 
Y^op^tva, (quae Galeno ad Glauc, sunt /ii/pa ra dm vaphoirrk* Xos* ec 6 tol fivpa TwXiiy, ro irw /i^ya, et 6 ^epi rk 
j^vos aicevaciofieya), pohiva^ * aitrvfijipiva, (* Xi/3ar(tfrcva, /ivpa iLyaoTpeifyOfievos, fjLiicp6y : p. 37- 50., Ta irapa ro iroXd 
Allien. XV. 689. b., XevKoiva, xv. 689* d., rrjXiva, Athen. /u^ jjiera wpoOitreM avyrcO^vro, irpo /ims l^ci roi' rofoi', 
V. 195. d. XV. 689* d. ipoivUiva, Athen. xii. 553. d. Cf. oJoy oyeipoiroXos, BvriiroXos, fivpoir6Xofy alx6Xos' 'jrp6aK€triti 
Athen. ii. p. 46. a. x. 439» b.) a loco Aiyvima (Athen. prl fiera vpodi<r€us, iia ro wpoinroXos, A/u^cttoXos.) 
ii. p. 66. d. XV. p. 689. b. hafivXiljyta ap. eund. xv. 692. c. et MvpovwXrjSf ov, 6, Unguentonim venditor, Unguenta- 
llayadrjyaiKa, xv. 688. f.) Xia, ap. Athen. (xv. 688. f.) rius. (Lysias Or. contra ^schinemap.) Athen.xiii. (612". 
V. Dioscor. i. (52.) Inde COMF. MvpofiaXavos, (»V) e. 'Ep/iacov tov fAvpoirdiXov, et,) airroy hk drrl xarfiXov 

Myrobalanus : glans unguentaria ; alio nomine dicta /3d- fivpoiruXriy itiriiei^ey. (Erat ergo pvponwXov, Apothecarii^ 
XaVos fjLvp€\piicrl, s. ^ Twy ^vpeyj/wy (idXavos. Ita enim Aet. ut uos usurpamus, jam turn quoque dignitas amplior, 
X. 11. // Tujy fjLvpeypQy fldXavos, fjy fivpofiaXayoy icaXovai. quam KairriXoVf cauponb viuarii et tabemarii, notante 
Archigenes ap. Gal. rHy k, T. v. Aiyvirrlay (^aXayoy no- Reisk. Ind. Graecilatis Lysiac^e. Athen. xii. 552. f. 
minare dicitur. Plinius et ipse myrobalanum nominat, AeiWav rdy fivpoKi»Xr}y. J. Poll. vii. 177* Plauto est 
(xii. 21. Ex ea, inquit, fiebat unguentum quoddam odo- Myropola, Cas. ii. 3. 10. Trin. ii. -4. 7*> et Naevio 
ratum, quo capilli ungebantur. Eodem id nomine voca- ap. Fulgent. Plane, in Expos. Serm. antiq. Glossae : Mv-* 
tur, et legitur in titulo Epigr. Ivii. 14. Martialis. Quo- poxi^Xi^r Pigmentarius, unguentarius, seplasiarius. Pro 
niam vero heroicum carmen ingredi non potest, sic ex- quo legitur etiam ^MvpovwXos, ov, 6, ap. Etym. M. 1. 
phcat Martial. : Quod nec Virgilius, nec carmine dixit quod agnoscit Schneideri Lex.) Inde fcem. genere Mv- 
Homerus Hoc ex unguento constat, et ex balano. Cels. povutXibes ap. Aristoph. (Eccles, 841. Kpar^pas • cyicipva- 

iv. 9. Gr. literis scribit. V. Forcellini Lex. Dioscor. iv. aiy at fAvpoiruXties, Unguentonim venditrices, Unguenta- 
160., BoXai'os ^vpe^u'j) Kopiros ecrri bevbpov fAvpUi^ coiKoros, rise. Asclepiad. 27* yvy trpos A^tr^^y Trjy fivpdvuiXiy IdtyJ) 
ofioios Xeyofiiy^ TLoyriK^ Kopvip. Hyperantliera Et VERB. MvpoTrofXelv, Unguenta vendere : Arbtoph.ap* 
Moringa, sed cum Tamarice coraparat arborem, quod J. Poll. (vii. 1770 MvponiaXeioyf SIVE ^ivporitXioy, 
falsum,'' Sprenpl. H. R. H. p. 173. Dioscor. ii. 148. ov, ro. Locus ubi unguenta venduntur, oificina unguen- 
^oTyt^ ky Alyvm-^ yiycrai, rpuydtai bk fietrowiapovai^s taria: Myropolion Plauto etiam, (Epid. ii. 2. 25. Amph. 
T^s Kara r^y ovutpay aKfiiis, vapefu^ipwy ry 'Apa- iv. 1. 3.) Prius, ap. Aristoph. legitur, posterius ap. 
piKy fjLvpofiaXay^. Iniimas aetatis Graeci ruy t^iytKof^Xa- Suid. (Demosthenes p. 786. 7. Reisk., Ohbk Trpoafoirf 

' voy vocarunt fiaXayoy fAvpeypudiy. Trallian. viii. 8., 4>ot- irpos re Tovrtitv tCjv ky rjf ircJXci Kovpeluy ij p,vpowwXiwy : p. 
viKofiaXayos bk, oy Kal pvpo/yaXayoy oyofjid^oviriy el fiij bi Qii. 13. KaraXafifidyofJiey npos rots pLvpcnrutXlois airroy. 
ofytcparov Triyerai, avrUa efiirf ayafydXXerat, Sed cur Clem. Alex. Psedag. p. 297> 5. : Aibm fiky eiray&elrw, Kal 
sic vocarit Trallian., imaginari nequit Bod. ad Theophr. appeyuirla, kiriarut bk koX 6 Hwo rioy p,vpoiniiXiuy, Kal xpv- 
p. 97; quippe quod palmae glandique unguentariae fa- (ro')(Oiuy, Kal ipioirwXiuty t Ξs/ rac -6 diro Twy aXXuty 
cultas dissimilis sit. Dioscor. tamen I. c. phoenicobala- kpyaarripiuv. Ma Kal kraipiKm KCKoafiripiyai, iitnrep M 
Hum maturam palmam vocat, cum immaturam et adhuc riyovs KaOe^ofieyai, birificpevovai.) Praeterea ex /zu- 

viridem comparet myrobalano. Cf. Salm. in Solin. p. poy compos. Mi/paXoc^e<v, Unguentis se illinere : fiitpois 
S^O. Myrobalanum tam Graeci quani Lat. auctores an- dXedpcirOai : ap. J* Poll. (vi. 105. et vii. 177* Clem. Alex, 
tiquiores foeminino genere proferuut, cum airo Tt/s fiaXd- Pasdag. ii. p. 210. Aca^^pei bk oXws ro fAvpaXoifeiy rov 
vov foeminini generis nomine vox hsec conflata sit; poste- pLvpt^ -xpietrBdr ro jiky yap drjXvbpiubesy ro bk ^ieadai rf 
riores vero et barbari, Granimalicorum pracceptis non fcupoj, Kal XvaireXei ia^ ore. Eustath. ad II. H. p. 974. 
satis instruct!, bonosque auctores neque observantes, 56. Kal 6ri ^aaly 01 avrol ri^y ^iky^lipay auHf^poya elyai 
neque morantes, ad hunc usque diem masculinura genus fivpaXoupovfikyriy ra ratpca. Idem tamen v. 60. scribit, 
myrobalani vocabulo tribuunt, notante Bod. ad Theophr. Kal ori yvyaiKeioy ro * fivpaXeKpeltrOai.) unde (ap. 

p. 300.) Ap. Aristot. de Plant, ii. 10. fxvpofidXayoi arbo- J. Poll. vii. 177.) MvpaXoi(t>ia, as, fi, Unguentorum illitus. 
res quaedam sunt, de quibus eum vide. (Non intelligit Pint. Q. S. iv. (1.), AXc/ttttjv kvaivovyra fivpaXoK^iay. 
auctor hie vulgatam myrobalanum, quae in pruporum, (Reisk. et Wyttenb. /zi/paXec^/av ediderunt. Achilles 
neutiquam glandium,*aut palmulorum classem referri de- Tatius ii. p. 149. ed. Salmasii, notante G. Wakefieldio 
\)eX, sed glandem unguentariam, notante eod. Bodaso in MSS., Ilao^s bk yvyaiKwy fivpaXoi<i>ias ijbiov obiabey 6 
ibid p. 299. " Nicolaus Myrepsicus i. 24. fivpofiaXdyovs riby iralbfay ibpws,) Ap. J. Poll. /zi/paXot^j) pro eodem, 
^/ixXer^ PhyllanthumEmblicam, cumActuarioMeth.Med. (vii. 177. Nicetas Annal. x. 9. /ivpaXoe^als.) ET Mv- 

v. 8. vocat," Sprengel. H. R. H. p. 218.) et Mvpo- pexpos, oD, 6, Unguentorum coctor. Qui unguenta coquit 
BriKTff 7IS, 71, Unguentorum apotheca s. repositorium : vel s. conficit, Unguentarius, fivpovoios. Athen. i. fji^irjrai bk 
etiam Unguenti conditorium : ut alabastrum, Vas un- Kal y rQy oxf/owotSty irepiepyla Kal fi rwy fivpeypwy, (2 Par. 
guentarium. Etym. M. 55. 33. 'AXa/3a(yrpov — okcvos rl xvi. 15. Cant. iii. 6. Exod. xxx. 25. 1 Par. ix. 30. foem. 
veXov rj fxvpod^Krj. AC MvpoBfiKioy, ov, ro, itidem Unguen- unguentaria, // fivp€\f/6s, 1 Reg. viii. 13. Kal ras Ovyarkpas 
tonim apotheca. Cic. E))ist. ad Att. ii. 1 . Mens autem vfjiQy Xrixj/erai eU /uvpe^^vs, Kal els * fiayttpiaaas, kol ^rca- 
liber totum Isocratis fivpodi'iKioy atque omnes ejus disci- aovaas, J. Poll. vii. 177. Mvp€\//6«, Kpirlas yap oUruis wyo- 
pulorum arculas, ac nonnihil etiam Aristotelica pigmenta fiatre. Hesych. Mvpexpof b ra pLvpa Ka\ ra dvfiidfjiara 
consunisit. it^m MvpomaaoKrjpos, 01/, o, compositi ffKevdSufy.) inde (*Mi;p€j^'/a, Unguentorum coc- 
nedicamenti genus (Soranus) ap. Gal. rQy k. T. i. titulo, tio s. confectio. Schneiderus post Hedericum affert, sed 
vpbs Tovs Trap yXiKiay (paXaKpov^iyovs, in pharmaco quo- kfiaprvptas* * Mvpky^ioy, Pigmentum, unguentum. Hpl 
dam symbolicfus scripto. Existimat autem Gal. fAvpoviff- Sym. Es. Ivii. 9. Mvpi\l/ia. * Mvpcxf/tirnpioy, Vas unguen- 
aoKijpov dictum pro Triaarjs Kal Kijpov rerriK&rwy fxvpi^ nyl tarium. JinpSD Aqu. Job. xli. 22. HINC) Mvpevpiicof, 
rwy vpbs ra roiavra boKOvynoy ap^orreiv, picis et cerae ov, b. Qui est riLy |ivpei//fa)v : ut fivp€\l/iKrl rk\yri, Ars CO- 
liquatorum unguento aliquo quod ad ejusmodi convenire quendi conficiendique unguenta. Philo de V. M. iii. 
videatur : qualia sunt, yXevKiyoy, bd(j>yiyoy, tr^Lviyoy, ariod- •^^ifffiaros eviabeffrdrov Xa^wy b fivpeypiK^ ^^'^ Kareip- 
fiiyoy, Kebpiyoy. (Glossae Botanicae Colberteae MSS., Mi/- ydtrOrj. Item fjLvpexpiKa ^ap/Liara, Medicamina unguenta- 
poirwtroKripL' itiffffa fierh Kripov, Du-Cang. Gloss. Gr.) riorum. Pint. Sympos. iv. (1.) fivpexl/iKols <j>apfidKois rpi" 
(et MvpdKOTToy, de quo v. Thes. ii- 363. g.) et Mv- irerai rd\i<rra ro dwbkararoy IXaioy: ut sunt aromata. 
porryovi, ovy b, Unguentum s. unguenta spirans, (Meleager) Sic ^vpeipcro; icuXa/ios, ap. Hippocr. [vepl TvyaiK. p. 
inEpigr.v. ii T€ ^vp6iryovsll€tdut,{Wi,,Kal fAvpowyovy'xpiira 273.28. Athen. xiii. 6II. f., KaXby ye rb rkXos rfjs eih" 
rov • vTTvaTTariji'.) Pro quo reperitur PTI AM Mi/p/TTFoi/s ap. batfioyias rj> ^cXoerd^y ^ ^vpe\l/iKi] rk-^^yt}, aKoXovOof rt Try 
Plut. Probl. lielleu. (xv.)ex Archyta Amphisscnsi, n/v/i)- Iwnparovs ^tXotro^/^, a^'^pos rov Kal rt)y roiavrrjy ypnaiv 
rpvo(rre<^ayoy ^vpinyqvy ^aKvyay epayyv, {kpayviiv. Sic rwy fivptoy aTroboKifidtrayros) Deinde addit, Cui arti Solon 
Macedon. Epigr. 33. Pallad. 106.) necnon Mvporoibs, lege caverat ne vir quisquam praeesset. Eustath. ad 11. 
ov, b, Qui unguenta conhcit: ut ^vpuvoiovi reaaapdKoyra H'. p. 1295. 21. ed. Rom., (ex Athen. xv. 686. („ apud 

' "AfOfvKos scriptum est iu margine Bod. Verum Keg. Mffitnof in textu, aotem ui 9mrg» exbibet* 



ccclvi 



LEX. VOCUM PEREGR; IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



Tom aybpas * fivpoiroXely, Verb. fiupOTTokelv, pro quo io mi2 iLKdXaoros, oihh^ biafipei rfis, Ira ftfi hoK^ fivpiita^t 
Indice Eustatliii legitur fivpoKUfXeir, nou agnoscunt Lexi- r^v xefaXilr, ftrfi iLXen^o/iirris. £ quo loco patet iiXei" 
GOgraphi. Recte tamen formatur fivporoXelv a v. jfvf^- ^oBai et fivpiSeoBai differre. V. locum dementis Alex. 
wilXoSf de quo vide nos supra. Cf. Eustath. ad II. s. p. supra laudatum.) Sic fitfivpt^fiiros ap. Athen. vitL Un- 
974. 58. Etym. M. 458. 36., &vor, orip evrir efios goentis delibutus, unctus: itemqne ap. Herod, (f. 195., 
ir6as fivpeypiK^s, Exod. xxx. 25., Kal iroiiftreu aire fXator fiefivpuTfiivoi trdr to trUtfUL. Atben. xv. 691* b. : Td ^ 
jfpiofm &ywv, fwpor fJivpeypiKpr rt^vr^ fAvp€y\fOv : 35. Ka< j(pliraff6ai reiovr^ AXcififiartf fivpiaatrdat eipf/Ker 'AX- 
iroof^ovffty air^ Ovfiiafia fivp€}piK6r ipyor /iv(9c\pov ^e- tcaios ky TVaXaitnpais^ bta rovrtay Mifpitratra tnryiutriKXettrer 
/Aty fiiroy. Cant. viii. 2., Hotiu <r€ avo oirov tov fivpe^i* itrff avrnsX&Spa. Alexis in Eivourc^o/i^K^ ap. eund. p. 6$fl. 
Kov, potabo tc vino unguento condilo. Graecis vinum e., yap ifivplier If itXafiAffrov, irpayftd ri Ttr6fUrQr 
UIihI alias fivplyrfs olyos dicebatur, de quo vide nos infra.] aid, Eubul. ey lTe<^aroiruiXi<rty, ap. J. PoH. x. 120. Kcr^r^ 
Derivatuin a fivpov et Mvpripos, ov, 6, Unguentarius, ut inraOibi toy TfUytayk fiov, xal ri/v inrrirfjr fiifjpttfor. Cleni, 
fivpripa &yyriy Vasa unguentaria, Vasa recondeiidis un- Alex. Paedag, ii. 8., Mi^/vi^oirac 01 ver^/. J. Poll. vn. 177. 
guentis, ap. J. PolK x. 26. (1190 Aristoph. Aacra- /ivp/^at, vi. 105. fivpitratrSai Kat ^vpterai,) INDS Mvpco'- 
Xtvnr. Ibidem fivptipa XjikvBos, Lecythus sen ampuUa ua, aros, to, et Mvpttrfios, ov, i, Unguentomni illitus, 
uaguentaria : ex eadem fabula, rips fivpripds XtikAOov vply MopaXoc^ta. Athen. (xii. p. 547* f.) tls rdr ^vpi^fxor t:a\ 
KaTa\€€iy : ' quam fAvprjpay XfiKvBoy putat et fivpof6poy * tovs (net^yovs Uayoy to eKXeyofieyor kpyvpiov, (Judith xvi. 
dici posse, utpote aptam lerendis unguentis. (J. Poll. vit. 8., //Xe/\/^ro to irp6owvoy aMif ky fivpurft^.) Prius /iv- 
177. fivpnpk X//irv6os: vi. 105. Ta iyycio rwK /ivpmv, plvfiaTa, ap. J. Poll. vii. (177.) «na cum fivpCaai, fMptf 
\ilKvQos fM»pnpa, Kal kXikfiaarpov, ^chylus ap. Athen. i. xP^vatrdai, fjtvpov oSeir : et videtur potius significare Un- 
17. G. X(i>pls fivpTjpCir revx^wv wrkovt^ kfiol,) ITEM guenta quibus ungimur, ut fivp&ftara (vide infra v. /iup<rf^ 
vpis pro unguentario vase, s. unguentaria ampulla, poni fM.) Aifertur et MvpiffTiKos, ov, 6, pro Odoms : quum 
Tidetur, J. Poll. vii. (177.) synonymii^s ponente &X<i/3air- potius sonet Aptus npos to fivptoai. (Sehnekierus ailert, 
rpov, ^vpiia, fivprjpar XiiKuBov. Est iude et DIMINUT. sed itfjuiprvpm,) Est vero pneter /ivpi^w et aHud ver- 
Mvpibioy, ov, TO, quo Aristoph. (kv TayTjrtaTaU ap. J. BUM, Mvp6w, videlicet, idem cum fivpiSw significans, 
Polf. x. 119.) InreKopicraTt) TO fivpor: quasi Uuguentulum b. e. Unguentis inungo, s. Ungo: (Atben. i. p. 9. e. et 
diceres. [Pro quo reperitur et *Mvpd<ptoy, to, Arriani Cbrysippo, et Eustath. ad II. 3. p. 974. 61. ex Atben., 
£p* iv. 9. 7., KaXoc etyai dkXeis, koi xXdfftreis aeavToy, fiil Ohik (rrefavovfikyovs ovik fivpovfiirovs. J. Poll, vii.- 177.» 
i5y Kal ktrdiiTa kvibeiKrveiy OiXew (mXirvrjr, lyaTtu yvval- ftvptStaatrOai. Eustath. 1. C. v. 59*, KaJ Kal orifiii 
Kos kiri<rrp€i^fjs' Kq.y irov fxvpai^lov kiriTv^ris, fiax^pios eJyai kfivpovy oi rdTe, bi6Ti aifToOi ^r fi KapSla, Hare kuI rr^r C€« 

SoKeis^' Upton, conjecit fivpiblov, Scnweigh. edidit e ^!aXj)v bia to Kar atrify Ttfxtor • Xkyovin Kal art 

conjectura sua ^vpaXa^ov, quod vocabulum ipsum nus- ftvfUciia ^ky ovk (Xeyor ol ^raXac, ftvpw bk pcvpitaw, Eustath. 
quam quidem in Lexicis adnotatum repererat, sed analo- sic scribentem falli, patet ex Aristoph. locis supra laud, 
giae consentaneum esse putavit ; exstat enim ap. Hesych. Etym. M . p. 698. 53. et Phavor. : "Effrc hk koI piifta 
nudum nomen &Xe(<fioy, quod exponitur ^ yp&vTai iXetir- trap* AloXtvoiy, oJoy, Xa7f>e Kal * mw, Srep Xiyerai Ir 
rai, sive sit diminutivum, aut nomen diversae formae, sed h-kp^, * trvfnriadc Tpirns avivylas koTlr, 6s fivpQ, btbu. 
ejusdem signiiicationis cum dXoi^^ aut ^ei^ap, quod IIw, BTay ykyrfrai frCtOi, kirav^rjtns kerrly, ms SffSi jrai ^Qdi,*) 
Don solum de quoque oleo vel unguento usurpatur, sed unde Mvp<i>/ia, aror, to. Id quo inungimur, Ungueiitum. 
et sigiliatim de oleo vel unguento cosmetico, kvl ^jcaX- Aristoph. Elccles. IWG. "Htis /lefn&piaftai (jicfivpia^ai) Hfv 
Xovoiov '^(pltrfiaTos, ut Eustath. ad Od. J. p. 664. 11. K€^Xt)y ^vpwfiaatv. (Athen. xv. 691. locum aifert sic 
,ed. Bas. uotavit, sive sit vas unguentarium, quod per scribens, Mvpii)fiaaiy fikyTot, oi fivpltrfjia&iy iXeyev 'Apcdr- 
metonymiam pro oleo vel unguento dici potuit. Sed ro^. ky *EKKXfitr. Eustath. ad II. Y. p. 1395. 20., Kal 
omninoproba est vulgata lectio fivpdt^ioy.^] Praeterea inde its fivpiiraadai fikv *AXi:a7of X^ec, t6 ^ orofia fivpvfia, Kal 
deriv. verbum Mvpi^t», Unguentis imbuo s. inungo. oi fivpKifjta. J. Poll. vi. 105. et vii. 17?'.» fivpwfiara.) Ab 
Strato Epigr. (xcvi.) Kal (neijkarots Ke6aXas frvKaauffieda, eodem verbo fjiefivpuffikrot, ut fiefivptafitros, UnguentiS 
Kal pvplaufiey Avtovs, At Aristoph. Plut. (5290 f^ipoitny delibutus, Unguentatus, ut Jul. Capitol, loquitur. ET 
pvplaai tn-aKTols, oir^Tay yvfi<^r ayayriadoy : (Lysistr. 938. Mvpiotris, ews, ij, Unguenti illitio, Unctio. HippoCf. 
fiovXei fivpiffiMt 96 ;) Pass, voce (Aristoph. Eccles. III7., Coac. Progn. xaxdr bk kirl IxTkpf fivpuftris," H. St. 
'Urts ^fjLvptfffiai Tfjy ce^aXi^v fivpwfjiaffiy. Sic Athen. p. * MvpSXetitrpoy, s. * MvpaXiTrrpoy, r6. Etym. M. pi 
691* \ uXgo fi€fivpwfjiau Usitatior est altera forma, notante 354. 7. v. 'EiravX/a : 'EJff al Xoinal &KoXo{f6^ kfclrisf^- 
Brunck. V. Epigr. a^. 67.) Plut. Symp. vi. (p. 6*93. 14.), pavaai ^vtHov XeKaylbas, <rfATjyfiaTa,fop€ia, KTkyas, rocnu, 
yvydtK€s ^vKovfierai Kat fivpi$6fA€yait fucmtesseeivrnguen- itXa^trrpovs, aavbaXia, BrfKas, fivpAXiirrpa, kvltne bk Kal 
tis illinentes. (Idem Conj. Pnec. p. 142. 5., 'H (^ofiovfUyrj Trjv npolKa A/jta yvfA<l>lf tpkpovffiy. Idem art iculus re« 

' Locus est hie : Kal to juiv tU t»; Xnxv^ou; xr^iifAifov iml yntfxan toD fjuvfov <rfnt9iia, yial <rita9tii lO^nrm, *Apio-Tofavoi/;'^r9 tfrovTe; /f 

AauraXivfft, rng fAv^nfas ^nxCi9ov vfly wrr^^actt^ rriv amaBiia yixtiMtr^ai fxv^v, Binnck. ad Aristoph. Fragm. locum sic' cons tit ait, T. 

fA, X. «. xari^aerat r, (r., ytvancrBai (xv^v, Sensns cst, Degustare otigiieDtiiin lecythi nngneotariaR, priusqoam spatbam imraiaeris. 

* Locus est : Koi ^rfl It fx'jfoi; litl rwrtv yj^o^rtoy, on |uu» nal fxvfiitat I'pijxi to fxvfov ^AfiaTOyavn; h Tayiiyic-ToT;, iVWoy. ET^itrat i* 
airov h ^(raXtuai, x»\ iyyn |ui^pnpa* x/yoiro I av koI \^xv9o( fxufri^' 0-^ ^ «y nVoi; xal /lAUgo^opoy. In MS. nostro ab alia maua super f 
(in f^vfufa) scriptum v. Sed inepte, credo. In MS. SalmanticeDsi haec lectio extdat, nt Scliottns indidat, Mvpo^ogixa* o-v 2* ay 
'xal fAVfo^fiTi quae forte sic debebant scribi, 'Ayyn ^vfo^ixa' <rif ^'av 11x01; xai fxvfo^ftTov," Jang. " Equidem ego vaigatam lectioneia 
non teniere rejiciam, sed iili tamen de loco lites movere possit ista scriptura, quam e Cod. Salmant. Scbottns adnotayit ; hoic co»- 
venit Faickenburgii liber, qui Uteris expressis pro juci/p*ipa legit * /xvpo^optxa, pauloqoe post fAVfofoftXi pro (xv^opofn, unde facillirae for- 
mes * fAupo^^ii'ov, quod jam Jung, vidit. An non igitur longe concinniori, et minus interropto ordine sic in Pollnce reponas? Kal 
myyn fxu^ofiw* av »v ilvoi^ *aX (Av^o^^uoy* x/yoiro i* av xal x^»u9of f^ufn^a. Quid alii sint jodicatufi, iglioro: ego vero vulgata lectioae 
liibentissime caream, si banc habere lieeat. Mt/po^opuov autem rectissime, ut segm. 127. * crxn/MetTofopuof similiaqoe plurima. Alia 
tamen pneterea h. 1. attente volutanti venit in mentem conjectura. Segm. seq. ex eadem Aristoph. fabnia, quae hie addncitnr, ^to^ 
Xit/at, Xnxv9af fAVfnpay profert Pollux noster, qus voces farillima loci transpogitione hie etiam Arbtophani possunt adseri talimodo: 
ETprra* ^' iv' uvrov h ^iTa\tv<ri xal Xnxvdof fAVfrt^A* x/yoiTo af xal iyyn f^^f^a, aut /uv^ofogixa, ctc. Pluribos, credo, noD displicebit 
hsc opinio mea." T. Uemsterh. 

^ Apad seriores frequentior ejus (formae in o^Ioy) usns esse videtur, quam apud antiquiores. Eustath. p. 1532. 63. Comment. 
MS. in Dionys. Thrac, e q. 1. exhihet Schaef. ad Gregor. Cor. p. 29., Coray ad Isocr. t. ii. p. 100, 333. Mi/^iov in Arriani l. a Schneid. 
in Lex. com. bene ab hoc defenditur contra Sebweigh., /xv^aXifftov ibi scribentem. Xwpa^tov in Scbol. ad Theocr. x. 3., ad Lycophr. 
156. 258. Phavor. s. v. XriVoy, Hesych. s. v. ay^o;. * SuXoftov et * (vfo^m Enstalb. 1. c, et hoc in Gloss. Steph. p. 550., ilind addat 
Lexicis. De v. ^jf^tra^ioy jsan Schaef. 1. 1. monuit p. 1043. Cur Lobeck. hisce 6dem non habnerit, ncscio ; haec enim dixit ad Ajac. 
p. 350. : < T^vreuftoy, qu» perpeiTim pro deminutivis habentur.' Schxf. autem 1. 1, rectissime his deroinutivis patrociniuni band deoe- 
gat." Fr. Aug. Guil. Spohnii Comroentatio de exrrema Odysseee Parte aevo rccentiore orta quam Homerico, p. 133. Lipa. 1816.8. 

4 « Invenitur apud Gramm. non solum praet. viwxa, (nndc est prset. plusqnam perf. t«iv(MUi ap. Luc. in LapithisX sed et-fnt. tmv 
per w in priori quoque syllaba, verum nullum ejus iisus exemplum atfertur. At certe videraus nifxa, et iroirif, ac «6t«;, ceteraque per 9 
scribi, qnae scriptnra consentanea est scripturae isti, -koovj^ non iili «w<rttf, necnon isti iciirofxai, ac «i70Tai, non autem viwfAM et v/vwtw. 
At(|ae adeo scriptune illius exempla invenio, non item hujns ; nec enim lita^ty (quod sciam)sicut in69tiy Icgitur. Sic vtitvrai, et comp* 
ixxtnoren, etc., licet alioqui irrVwxa, nti dixi, in prast. perfecto activo scribatnr : quam etiam sequitur wfjui, quod aliciibi reperituT 

pro xofxa aut certe versus alicubi banc scrjpfnram poscit, ut in hoc versu Euripidis, ^nf^nr^og Anr'n;, ^wfjufn^ Hf^x^'*^' Sic alibt 

etap. eund. Quinetiam Anacreoiitis quidam loci candem srripturam postulant, et Grsecorum Epigr. Quidam tamen bia omni|Nis ia 
locis iiervari posse existimanint, ut prima syllaba vi liquidie liltene ju. producatur, qim in^ opinione et Janus Lascaris fiiit.*' H. 
Steph. Thes. iii. p. 301. Etym. M. p. 496. 14. : KaTiwodn* la-njnfxa irw' vaeaywyy, nufM, i fjJWm, •tint, mhwx», iri'vo^si, fJUMfh tls 
wa$nrtna, ^epi^Toc imiOnf, Awi roy lfiv9i<r^. Idem p. 699w 3. et Pbavor. : n»iJ— flrofi irfi ri xTWfxa*, ivajp« «w Wiw, ori «ww liJwu 
Mol i^pai'viT«i. Fallitur H. St. ; proba enim est scriptora 7r«l|uu» pro «o/a«. 



SPICILEGIUM YOCUM PAtTCARUM, PRO BG. HABITARUM. ccclvii 

t^tur in Phavorino, ohi scribitur fiypaXtfcrpa, ut et xpv- * Mvpovraynt, 6, ^» Unguentis madens. Fragmentua 

#/av, sed repooeodum est 'xpverla, aurea vasa, e 8iiida, ap. Suid* v. iyaioj^fMeyos : Mwpoffrayh ix^^y id t6 fUrt^ 

apud qiMm le^tur fiv^AXerrrpa. " Eustath. ad II. 11. p. woy xal ravs fiotrrpifxpvf. ^Hoc fragmentum «xtat etiam 

1337. A/6., qui locum e Lexico Pausanie se deacripsis^a ap. eund. y. djSpos, ubi, pro fivpo&rayks, est hfipoaTay€$^ 

testatur^ habet, /ivpa, WrfNi, md lectio Suide magb ted illud, quod pnefert Kuster., melius legitur ; praecest 

placet/' Kust. serant enim in aententise initio verba haec, % rftw^epos hceX^ 

* Mwpavirliia, ra, quod vocabulum in Scfaneideri Lex* yos ical hfipSg. 

desideratur. Diophanes in Oeopon. x. 76. 11. * Mvpo^eyy^r, 17. Meleagri £p. 78.» * liuyiM/Aoy ik 

fivfKLinrlbta KoXuts ifi^yXXlierai els /icifXa, &s iK rfis relpas Tl6Soi<ri ^kptay Kvirpc^os * fwpw^eyyks ^ayior. " Pro /io» 

fjLCfia&tiica. *' Noroen ab unguenti odore habent, quem fHx^eyyh in membr. et in apogr. Lips, fivpoipeyyks extat, 

referebant suapte natura, non arte. Plin. xv. 15. : Pira quod recte emendatum existimo. Fax erat Jam fere 

nomen habent ab odore, myrapia, laurea, nardina, ubi consumta, (ipayy ^Wov. 'Hrvfco^v ^X^a Oppian. K. i« 

Harduin. Gallice Poires parfums dici, ait. Sunt et 131. vocat flammam celeriter pereuntem s. morientem. 

mala myrrhapia ap. Cels. iv. 19. forte iosita myrapiisy Ovid. Amor. i. 2. 11. Vidi ego jactatas mota face cies* 
ut hie myrapia inseruntur roalis." Niclas. Ap. Colum. ' cere flammas : £t vidi nuUo concutiente mori.'^ Jacobs, 

xii. 10. legitur myrappia. Qui scrihunt myrrhapia^ Nostra quidem sententia, vulgata lectio melior est 

a myrrhse odore sic dicta volunt. * Mvfio^^f, i, fj. Tantum obiter notat H. St. e loco 

* Mvp6\utTos, Vide nos supra v. Aurdf. " MvXdpun J. PoUucis, sed ibi, pro fjivpcip6poy, T. H. post Jungerm* 
Tos. Glossae MSS., AwnSs* ro * yXvKUKakafwy, ii [rj] t Salmant. et Falck. Codd., ubi extat fivpo^xipelf et fivpo* 
fiordyri eifobetrrani [eltabeor^rti], i|y Ivum fAvKopttray cucX^ foptiy, reposuit * Mi^o^opeiov, qua voce caret Schneideri 
vKovdiJ' Du-Cang. Gloss. Gr. p. 987* Imo leg. nvfi- Lex. « iAvp9^6poi vocantur tres Mariae, quas coemtis 
XuToy. Teste ipso Du-Caugio p. 978., Lex. Cyr. MS. et aromatibus aa sepnlcrum Christi accesserunt, ut eum 
Glossae e Cod. Reg. 16O8., Awas, ro yXvicvKoKafAoy, ii ungereot. Pentecostarium : Mvpotf^dfxu kKk6iBrioay bi6ri 
[4] fieravfi tifobetnr^Lrti [euw^e«rdrf|], ijy iytoi MvpoXwoy row xa9\a eyiarauiyev bia r^y wapacricevtly, 8rt iity&kn Jjy 
kikXUkqvvi, [KucXiiffKovffi]. Sic scribitur in Luciani Schol., i V^P^ va^^rov iKciyov, hrel (awevboy red daxjMi ri 
Suida, Phavorino, et Zonara p. 1324., ubi Cod. A. fivpA- v&fia roifKvplov, Iwoi)^ koI Uncdbrifios, ot Kara r6 'Iov5ai* 
Xww. Koy iBos fiiipois ain'6 {HXtiyj/ay, — &s fjiadfirpiat fv^a (iroXvreX^ 

* Mvpopiha* Ctesias 28. : ^Ori kcrrX biybpa iy 'lybois tifyrfffa/ieyai yviCTos irapeykyoyTO. Ibidem sequentes re- 
iy\fiiXa iffirep K^bpo$ j) Kv^apirros, ra bk ^vXXa ^awep fol- censentur fivpo^Spoi, Maria Magdalena, Salome, Joanna 

oXlyoy irXarvTepaf xal fiaaxaXiiat ovk iyei" kyQti bk mulier Chuzae, Maria et Martha, Sorores Laxari, Maria 
^^irep ^ &p9fiy biiyii, KopTcoy b* ohx iyec 6yofjLaS€rai bk Cleophae, et alifle plures. Cf. Luc. xxiv. 1 . Chrysostorai 
* ^lybiwrl fiky * KapTcov, 'EXXiyworl bk Mvpopihor (m bk Homil. cxv. T. v. scripta est els ras fivpof6povs yvvolcas. 
#7ravui* pkovoi bk ^{ a^Hy kXalov maydyes, ode eplf itya- Theophanes HomiL iii. p. 15., To vp6s r^v fivpof6p&y 
^^/Hvret inro rov bhfbpov, AirpirUSovffiy els iikmfidrrpovs p^^kv, Oi^w yhp kvafikptiKa tcpos thy icaripa fiov, ri^y 
XiOiyovs* itni bk t6 fiky xfiufia, itrpifias viripv&poy ical ^fiariKt^y M//Xov iiyAfiaaiy* Idem, Homil. xxxi. p. 232.» 
hir6rKa')(y, oSet bk wdyrvy jScorov.' Ac fivpofdpoi * ehayyeXlffrputi xal KiipvKet rffs kyiptrem, 

* Mvpoor^^vXoi', 70, Unguentaria vitis. Paxamus in Doqiinica tertia post Pascha vocatur Kvpiax^t r&y fivpo- 
Geopon. iv. 9* ^^p^ fivpQwraibvXov. ^^y. Vocantur alias iiptafiarofdpoi et iXafiaarpw^opot. 

* Mv/»o/3a^))f, 4oSf 6, 4, Ungueoto delibutus. Clem. Ap. Theopbanem Homil. xxxi. p. 230. vocantur ^ Mvpo- 
Alex. Paedagog. ii. p. 235. 22. Tov re fiupofia<^ii cKeiyoy xofilarpiat, unguenta portantes : A^ai bk eltriy ai irepl 
KpoKtoT^y* Schol. in marg. Reg. et Bod. : Mvpo^a^rj roi^ ri^v May^Xi^i^v Maplay fivpoKOfjUvrpiai," Suicer. Etym* 
Toy Xiyei, bia ro eic Kp6K0v fioXvyeadai, l^rc bk Xeirroy re M. p. 459* 18. : KXlyetat bk ^ OvvvoSf i^s if irafSkyos, koI 
Kal itpeooHifioyoy v^vfjta. Pro Apeotrr^fioyoy leg. * iipaiS^ ai (hiyyoi, &s ai ^vpoi^6poi. Quid sibi velit auctor per 
wTTjfjLoy, " verba ai fiupotj^opot, nescimus. An leg. al @vyyodiipat, 

* MvpopXvrfis, 6, Saactus, cujus reliquiae odoriferum Sophronis fabulae nomen ab Etymologo ipso laudatae p. 
tinguentum miraculose exudant. Horum seriem con- 423. 24. et 572. 42. ? 

lexuit, laudatis auctorum locis, Du-Cang. Gloss. Lat. v. * Mvp6j(pi9ros, Unguentis unctus. Eurip. Cycl. 499- 
Manna. *' MvpofiXvrris fi&prvp, Sanctus Demetrius, ap. * Mvpo^poos legitur in corrupto Philodemi Epigr. 33. 
Nicetam in Andronico i. 7-t <iui ^ Mvpopdrjs ^rmnrpios " Pro fjivp6j(po€, cujns cutis unguentis uncta est, Br. 
appellatur a Jo. Stauracio Chartophylace Tbessalonicensi ^vpdryoe suspicabatur. Cod. lectionem baud facile mu* 
Orat. in eund. S. Demetrium/ V. Synaxaria in S. My- taverim : fivp&xpovs i. q. iibj^j(pavs : nam, quodcun<fue 
rope 2 Decemb. et in S. Mirace ii. ejusd. mensb, in S. suave ^et jucundum est, /idpoy vocatur." Jacobs. Vhr 
Floro 18 Aug.'' Du-Cang. Gloss. Gn doctus, qui Philodemi opus de Musica e Volumiiiibua . 

* MvpoPSffrpvyps, o, 4, ) Cirros unguento delibutos Herculanensibus edidit, in Prolegg. p. 5. 6. corrigit 

* Mvpoli6rpvs, 6, ft, 3 habens. Meleager 105. 'tU ^ fJtvp6f>fiO€, quod probat Bast. Epbt. Crit. p. 76. Neutra • 
hy M KporA^ois fivpofiorpvos *}XXiob^pas Ei^irXd^a/iov x^^- ^ Schneideri Lex. legitur. 

ri^v kydofioXn orSdHxyot. Mvpo^tnp^ov Planud. fivpo- * Mvpoea. Hac voce augeri potest Schneideri Lex. 

fioTpvos in vat. Cod. a prima manu esse, noCavit Br. Erycii Epigr. ii. Mvpi^evra fiSvrpvxpy, 

Quod unde didicerit, ignoro; Salmasius enim in Plin. p. * ^iX6fivpos.' Athen. xv. 691. d. Ov /xovov bk rd r&p 

636., ad quem lectores remittit, de ^pvs quidem dis- Zap^cavdv yiyos (^iX6fivpoy l^v, *js "AXe^ls t^tfaiy ey * *Eit- 

putat, nostrum autem locum non attiogit. In meo auten^ Tw^arovotf' 'Aec fiXofivpoy nay to \apbiiay yiyos. Hoc 

apographo, nulla lectionb diversitate notata, fivpofio^- quoque vocabulum ignorat Schneideri Lex. 

rpv^ov exhibetur. De (i6Tpvs, quod crines ftistigiatos, Myp/nyr, (6,) dyos, J. PoUuci vi. 17. o /ivp^ iteicpafii* 

corymbiunu significat, alio loco dicemus.^ Jacobs. yos, vinum ungneoto mistum s. conditum : pro quo ap; 

* Mi/po/3pex^«, ios, 6, 4, Unguento madens. 3 Maccab. .£lian. V. H. (xii. 31.), Mvpf yap ofyoy fiiyyvyres otr^ 
iv. 6. KoKcc niv fiupofipeyji wei^vpfiiyai Kdfitiy. iiriyQy, Kal {hrepfiyitSoyro n)v mai^v updaiy, ical licaXeiro 

* MvpSppayros, 6, if, Meleagri Ep. o5. *ft ro jivp6p-' & elyos fivpiylrtis. Mifiyrirax bk afrov i^iXiwwibfis 6 rijf* 
pavToy TifAoplov irp6Qvpoy, Sic Charito i. p. 3. o., no- xtofupblas roifirris, (Sed malim fivplnis pro isto fAvpiylrriw^ 

^ tante Jacobs, e^palyero bk ra np6dvpa oiy^ ml fjLvpoa. si quidem sit a fivpoy : nam fii/pcv/nys est potiiis a fivpiytj, 
' Ibid. p. 5. 8., iare^yiaoay ra wp6&vpa, fwpou %ppmvay, et significat myrto conditus.!) Unde et ap. Juvenal, vi. 
Cf. ^lan. V. H. ix. 9. (30d0> Qnum perfusa mero spumunt unguenta Falemo. 

' Huic conjecturaB fovet Snidae et Phavorini glotsa, apnd qoos legitnr : Mufi;* h^^jM x^ptor, xa2, •fivptrfic oTw;. (Voce uvpirnr caret 
Schneideri Lex.) Id ^liani loco proculdobio legendum vel ^upinic, ut H. Stepb. scribendom censet, vel ^t/pimf 8. pvfpltns. Sensos 
eoim loci postnlat vocabnluni a fAVfov formatam. At fxupfwmc, qnae est vnlgata lectio, eat, nt vidit H. St., a px/^iVv, et sigaiiicat m^rto 
eoodittu. \ \m\m t*^fw fuyyit fum, aDf^eniomiiinm, fxvfit^ tradunt Hesycb. et J. Poll. Hac ipsa ootione' 

Diphilus coiuicus ap. Attien. iv. 1S2. d. fxv^hm correpta prima syllaba dixit : V w Xafinvox^ uaXXov, if fjLu^iynf * «po(ri>-x(»;. " MS* 
£p. fxvfftynf, Sed eani scriptuniin h. 1. roetnini respiiebat : recte fJLvft^f simplici litera f scribnot Edd. cum MS. A. prima syllaba 
brevi, a v. (xOfVf, uogiientum.'' Schweigh. Zonara« p. 1374. : M-jcmirns otwc t2 fxitfoi xjic^^fvo;. Leg. ^vpviiTin;, Sed yLv^nirm iliod 
Zonarae ipsius est error, sic scribentis pro vera forma fuu/pim;. Athen. i. p. 32. t>. : MvatItii; l\ q (xufuns oTvo;, wrai mapa Tloa-uitinetir 
^"ttf^t irvKOf, fAvpfiinc ^ Tifxio;, Schweighsusero in Indice Rerum et Personamm sub v. Myrrha viileDdMn videtur, nepro fjLv^jt'r^ 
seribi deboerit fAypfinTns, ut ap. £lian. Imo melius legeretor fAupims, qnas est legitima forma a pcOfVK *^ Cam Athen. didt, n f^vfftm 
nt, indicat Posidippi locam varie lectam olim. Myrlitos ?inam e Dioscor.| PUd., et allis notoak Mt^/(f cxplieat Heigrcli. vunuiy 



ccclviii 



LEX, VQCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



Addit J. Poll. 1. c. esse qui fjLvp[yrjv olyov vocari dicant Plin. docet xuvi. 18. Porro myrrha maxime laodatur, 
rov yXvKvy c^yoy, vinum dulce : ut Hes. quoque fjLvplyriy si eum coloreni habeat, unde fulvam dixit Ovid. Met. >▼« 
lion solum Troaiv ^ evexeiro fivpoy, sed etiam rorov eaKcv- 399., et Plin. xii. l6*. albicantem commendat. C& 
avfieyoy, Atque adeo videtur vinum fuisse non sua Broukhus. et Forcellinum in Lex. " 
natura dulce, sed arte confectum vel vinum vel alia " De murrhina veterum magna Plinii a veritate aber- 
potio, cui aut unguenta aut alia dulcia mixta essent. ratio est, cum eam a murrha dictam deductamque censeC 
Sane vinum nativum non fuisse ex Gellio patet, qui x. Saltem hie tamen baud sine auctore peccat. Haec enim 
23. quum dixisset mulieribus Romae et in Latio interdic- quorundam Grammaticorum olim fuit sententia. Festus: 
tum fuisse usu vini, subjungit, ferri bibere solitas loram, ' Murrina, genus potionis, quae Gnece dicitur nectar; 
passum, murinam, et quae id genus optant potu dulcia.' banc mulieres vocabant murriolam, quidam murratum 
Necnon Plant, in Pseud, (ii. 4. 50.) dicit. Quod si opus vinum.' Sed hariolantur. Tam ialsum est murrhinam a 
est ut dulce promat Indidem, ecquid habetl rogas ? Mu- myrrha venire, quam aut myrrhida herbam, aut myrrhiten 
rinam, passum, defrutum, mellinani. £t alibi, (ap. Plin. lapidem. Graecum est, 6 fivfiplyriti inde Lat. haec mur* 
xiv. 13.) Mittebant vinum pulchrum, murinam : quan- rhina, ut 6 x^^^'^ charta, 6 yavadmisj haec gausapa, 
quam is locus non usque adeo evidens est ut superiores. [6 fiapycLpirrfs, margarita, 6 icarairArijt, catapulta, notante 
Praetcrea quum Hesych. duplici p /zv^^Vi^v scribat, dicat- G.J. Voss. Etym. L. L.] MvpcViyv olyoy dicebant Gneci 
que quosdam ita vocare ohoy fivppivriy, videtur et tertiam temperatuni*unguento, vel, cui superfundebatur unguen- 
expositionem indicare, niminim fAvppiyrjy olyoy aut fiyppi" tum, rov fJ^vpf Kcxpafiiyoy, Idem et /ivp/nys* Ut autem 
VTiy woffiy dici irajoa rr/y fivppay, a myrrha : ut sit vinum a v. ipvXKoy, 6 ^vXX/viyc,* unde et ^vXkiyai ayM^es, quod 
myrrha conditum : quod alioqui et fivpplrrjs s. afivpytrrjs ap. Pollucem male mutant in ^t/XX/rac, Hesych. ^XKi vai 
otyos nominatur. [Imo sic fivppivirris dicendus esset, Ay«vef, ey o\$ uri h-iOero iapyvpwy, *&XAa trFc^ayoi fxoroii 
non fjLvppiyrfs, ut osteudunt Salm. in Solin. p. 501. et G. sic a fA^poyy 6 fivpiyris olyos. Quod et fivppiytis scribebanty 
J. Voss. Etym. L. L.] Nec vana ea conjectura, quum geminatione solenni caninae literae. Hesych. : MvppcViyy 
Plinii xiv. 13. auctoritate nitatur, qui ejus cum supe- iyioi fjiky olyoy fivpphny koXovvi, ol ik troroy eaKevaa^^roy^ 
riore mentioncm fecit: Laudatissima apud priscos vina oi wdviy fl>aaly,^ hrexeiro fj^poy, Ita scripsisse gram- 
erant myrrhae odore condita, ut apparet in Plauti fabula, maticum patet e serie uterarum. [In Cod. Yen., teste 
quae Persa inscribitur, [in Persa, quae hodie exiat, locus Schow., aiserte legitur fivpplyriv,] Mvpivris dicitur Posi- 
non reperitur,] intelligens nimirumquam Plautus Murrhi- dippo comico ap. Athen. (i. p. 32. b.), cujus haec verba : 
nam vocabat, (sic enim proculdubio legebat, non Muri- Mvpiyris be, ij fivppiyris oJyot Kflrai vapa IIo^ci^Airx^* 
nam) eam esse /uv^/o/v]7i^7r<$<7(v, Vinum s. potionem myrrhae Ai\prjp6s, &iroTos, 6 ixvplyifs o rlfiuts. Absolute 6 fivppi-' 
odore conditam. Sed statim subjuugit et alteram expo- yrjs, unde Lat. haec murrhina. Perperam legitur ia 
sitionem, cujus auctor esset Dorsenius et approbator Athenaeo, fivpHrrts be rj fivpplyijs. Qui fortasse error est 
Scaevola, Laelius, Atteius Capito. Quanquam (inquit) abbreviatoris censentis rov fAvppiyriy olyov avo rifs fivppiviif, 
in ea et calamum addi jubet; ideo qilidam aromatite aut^vptr/viis dici. Sic enim myrtum appellant veteres. 
delectatos maxime credunt : his verbis dcclarans, muri- Sed fiv^piylrris dicendus esset, non fivftplyris. [Vide G. J. 
nam alios intelligere vini aliusve potionis genus calamo Voss. Etym. L. L.] Litem plane decidit Pollux : ^Hy 
saccarifero aut aliis aromatis dulcibus conditum. Utut bi ns kuI ftvplyrjs olyos fivpw KeKpafiiyos,'ol rvy yXvKvy 
sit, si myrrhae odore conditum intelligamus, cum Hesy- oCrws oUvrai KexXfiadai, Inde vel maxime constare po- 
chio scribemus potius fivpplyjjy, murrhinam, vel mascu- test rov fAvp(yrjv, vel fivpp(yriy Graecorum esse, quae mur- 
lino genere accipientes pro fxvpplyriy oJyoy, vel foeminino rhina Lat. dicebatur. Nam inter dulcia murrhinam 
pro fAvppivfjy noatvi ut ap. Plin. quoque (xxxvii. 2. numerant prisci coroici Latini. Plautus in Pseudolo: 
xxxiii. sub fin. prooem. Vide nos supra v. fivppaJ) Mur- Quod si opus siet, in dulbe promat indidem, ecquid 
rhina vasa : ap. Jauolen. in Pand. Murrhea vasa : Pro- habet ? Ch. rogas. Murrhinam, passum, defrutum, me- 

Pert. (iii. 8. 22.) Murrheus onyx." H. St. Quod ad Unam, mel cujusmodi. PUnius, citatis his versibus Plauti^ 
ropertii locum attinet, pro murrheus leg. myrrheus. sub jicit : Quibus apparet non inter vina modo murrhinam. 
Falsa est H. Stepbani hiterpretatio. lutelligendus est sed inter dulcia quoque nominatam. Versus Plauti, ut 
enim color flavus, qui in eo lapide probatissimus est, ut habentur in Edd., citavimus. Ap. Plin. ita scribuQtur in 



cui Dngnentom fnfasam. Sed videtur Poeidippus nove h. 1. myrteum vinnm, h. e. (xvprinn vel f^vptriurnff appellasse fAuf^vtr, 
Vemm quia Deque extat hodie Posidippi fabola, neqne satis de lectioue constat, nihil possunins affirmare.** Casaub. Vir doctoa lit 

tftup T<mv et fxv^ffmrnv oXyw hie confnndit, errore satis gravi ; Dioscorides enim v. 37. et 38. myrtiten a myrsinite diTcrMini fiacit. Si 
^ctio vulgata, /uv^rtni; n (jLvffiitri: oTvo;, retinenda est, certe Athen., ut putat Casaub., indicat Posidippi locum varie lectom olim," 
et Po9idippu8 videtur nove myrteum vinnm appellasse jufpV^'vnv." Nostra tamcn sententia. tam ridicnla lectio, quae et Athen. et 
poetam facit confundentem orvoy tov p.vfrirny et Toy fjLvpjlynf, rejicienda est, cum levi mutatione facta sensns loci satis perspicuus sit, 
nerape legendo (xvpim; n p-^ppiyn; oTro^f i. e. Vinum myrites, sive, ut alii schbunt, royrrhines dictam. Casaub., quia neque extat 
hodie Posidippi iabnla, neqne satis de lectioue constat, nihil potuit affirmare." At, quanquam periit Posidippi fabula, iuter orane* 
tamen satis de vera lectione in Athena:i loco constabit, si epitheton illud, quo Posidippus vinum suum omavit, consideretar : ^^'^fi;^ 
inquit, a^rorof, h fxvffiii\i o Ti'/ixto;. Vinum myrto conditum, (de ouo v. Dioscor. I. c. Uatonem de R. R. 1S5. Coliimell. xii. 3b. Pal- 
lad, in Jauuar. tit. 18. et in Febr. tit. 27. et 31. Athen. ii. 43. r., et Plin. xxiii. 9., qui negat hoc vino quenqnam inebriari,) vile fuit et 
vnlgare. At vinum fxv^irrt; ^ fxvppiyris dictum, pretiosum fuit et hominum voloptariorum potus. Hinc Posidippus, i fAu^intf ^ '^'/^(^c* 

Hinc ilClian. 1. c. : Ti ^i, oCm IxtWa ToiV*'EXX»j'rt rpv^n; awoJu^t; ; fxvfiv yap o7>o» fjnyyinrtg ouruis iVtvov, xat i/Tip»iy«fo»TO tt»» TOiawTijT nfausiy^ nal 
Ixxktiro oTw; fjLv^irng, Hinc Diphilus comicus 1. c, i^' w Xapiu X9\v fiaxyoi, n fx'jphnv irfoo-ryx'af. Salmas. in Solin. p. 501. a., cujus 
verba SchweigbaBUsenim prtbteriernnt, Athenaci locum sic corrigit, Muchtig n i^vpphng ohog xtTrett mapa IIotrti^i'rTu;* i^t^^nfo;, airoro;, o fxtf 
pt'yti; rlfxiQSy nec male ; nostram tamen emendationem, (xvpirttc n /xu^ptvnc o^voc, huic pncferendam censemns, quoniani Athensus vix 
opene pretinm duxisset geminationem caninae literae tantum notare, fxupiyri; n fxvppiyris. Ceterum egregia eH Salniasii emendatio, ^•Iv 
»oc, avoTog, h fxvppiyns o Ti'/iAio;, pro oToaoc, ut vulgo legitur, et ut edidit Scliweigh., cujus diligentiam effugit Salmasii locus, 'a^ots; i. e. 
jPotui inatilis. Interdum mttm-o; dicitur Potui inutilis, q. d. Non potabilis, qua in signif. usus est Greg. Nazian.'* H. Steph. 
Thes. iii. 303. a. Quod ad formam vocis fA-vpiyns s. fxvp^iyng Minei, benescribit Salm. 1. c. Ut a ^vWoy o ^^/XXivn;, tie a fJMpiy i 
^vpiyttg, quod et fxi/j^p'tyn; scribebant geminatione solenui canina; literv.'* Dicebatur ^vpp'iyni, quia ^oles pro /ucOfoy dixere t*x/pia, ot 
ex Athen. 1. c. discere est.** G. J. Voss. Etym. L. L. Quod ad Hesychii glossam attinet, sic vulgo legitui* : fiupfivny n^oi fxiv o^m 
uvpfiifiy xaKovaiy, Pro oTvey fjLVfpiyny G. J. Voss. Etym. L. L., cujus emendatio Albertium pneterierat, reponit olvov ^xuptynv. Certe 
legendum est vel o. fAvptyny, vel o. fj^vfirr^y, quod praeferendnm videtur. 

' ' Pro loram, passum, alii male scribunt loream passam. Ex his Gellii verbis dubitare qnis possit, an e vino murrhina constaret, 
«piia, ut Gell. ibid, tradit, vino semper femine olim Romae, et in Latio abstiuuerunt Sed dicendnm, ita teniperatam fuisse, ut ine« 
briare non posset. Varro ap. Non. c. 18. n. 13. quorundam opinionem affert, qui putarunt, murrhinam apvPl^ntum idem fuisse, 
quod passum. Loram dicebant in vindemia, quum expressissent acinis mustnm, et foUiculos in dolinm conjecissent. Varro de V. 
P. R. i. Antiquae mulieres majores natu bibebant loram, aut sapam, aut defrutum, aut passum, qiuim murrhinam Plantom quidam 

SppcUare putant.'] Sed Plant, in Pseud, ii. 4. 50. aperte a passu distinguit. Sic Varro ap. Non. ibid. n. 10. Non modo vinum 
are^ sed etiam, ut Plautus ait, murrhinam, passum, defrutum." Forcellinus in Leic. Festus : Murrata potione usos antiques, indicio 
est, quod etiam nunc ^diles per supplicationes Diis addunt ad pulvinaria, et quod xii. tabulis cavetur, ne mortuo indutar, nt ait 
Varro in Antiquitatum L* i« 

* Nobis liceat obiter notare verba Fr. Aug. Guil. Spohnii in Commcntatioue de Extrcma Odyssee Parte inde a Rhapsodise 4* v« 
i97. aevp recentlore orta quam Homerico, Lips. 1816. 8. p. 124. Nona (forma deminutivorum in) lyns praesidiom inveniret io 
^ustath. p. 1720. 49. : Kf»\ or* o vi'o; «p|pe; Cv* hiw ip^aniyng, {fnoympKrriitui rvvw naktiruk, si revera ita rectc se habent (verba). Respicere 
videtur hie locus alium in Athen. vii. p. 315. b., ^pitoi H i^y yioy ^n<rly opfov uv' hiwy mahtivQai op^axtyiiv." Sed tale demiitotiviim 
formatur non ah o^fi;, sed ab ppf ut vidit Casaub., cujus htec verba : Dorioni placet tenertim orphnm lp^iuyt(i dicl, mm v<Mt 
90O fit ab itf^y sed ab , prpbpf grandiutcalosy ut ap. Dioscor. mv^^af, vel ramf, et wKaOrttf, * f^'^uM^, aha." Casaub. HeajcL ; 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO 2EG. HABITARtJM. ccclix 

vetustissimo 'Tfnianaeo : Quid si opus est ut dulce pro- etiaiA crocenm, sed absque multa myrrha.* Erat ergo' 
mat, id est et quid habitat roga Murriuatn, passiim, de- myrrha etiam addita, sed non ita, ut sapor exstaret aut 
frutum. In Rigaltii Cod., id est, quae habeat roga. Nota onenderet. Quin imo et stacten, qu% e sola conficieba- 
nobis est veterum negligentia in adducendis poetarum et tur mvrrha, idoneam ait fuisse ad potum, verum, opinof, 
aliorum auctorum testimouiis, dum memoriter ea plerum- si multo vino dilueretur, aut pauxillulum stacte» adde- 
que, nec e libro allegant. Possumus taraen ex illis vesti- retur vino/' Perizon. ad iflUani V. H. 1. c. 
giis, si modo certa sint, banc lectionem exculpere : Quod ^ »APT\f AViriT 

si opus ut dulce proroat, id ex se ecquid dahit ? rogas. _ ^. ^ AFIMANIUI. ^ 

Murrhinam, passum, defrutum. Quod inter dulcia no- Smdas : Apt/ia- opti. Kai 'Api^iayiov ^edsjap Aiytnr- 
niinatur murrhina, hoc contra Plinium facit, qui murrha ^«<> sdet Jablonskius et in Pantheo JE^. 

conditum vinum interpretatur. Atqui notus est araator *° Glossano Vocum JEg. 
rayrrhae, quae deliciosis et dulctbus potionibus nunquam u riEPIOl 

admixta est. Mentio extat ap. Dioscor. vini myrrha Hesychio (et Phavor.) est piscis quidara in Rubro 
conditicum pipere, i ride, et anet bo, sed mcdicamen turn Mari proveniens, pro quo ap. iElian. (H. A. iii. 28.) 
illud potius ducendum dicendumque quam vinum. Jlcpacvf : dicit enim cognominem esse Perseo Jovis filio." 
Quippe quod npos Karappovv, fifj^as, w^cJri/raf, €/nrK€i//xa- H. St. Locus est: Tiveraihk kvr^ 'Epvep^f 0aXd<r<rp ix^t^t , 
rciflretj, irXahovs <rro/iaxov, condiri solijum scribit. Nec ^al otra ye eibivai /itv c/i^, Ideyro Ueptria hrix^ptoi Svofxa 
mustum sic condiebatur, sed vinum. At in aromatiten, ahrf. Kai oi /icr "EWriues ahrov ovtw, icaXovai Kal 
vel fivppivriv nihil myrrhae addebatur, et mustum, non "A/ja^f h^olm toIs "EXXijac Itos yap vlov ical ireTvoi 
vinum ita condire solebant. I deo semper dulce manebat, ^iovm rov llepat'a, Kal air ahrov ye rov ix^^y v^vovat 
speciebus aromaticis r^v yXvicvnyra ei suara 8er\'antibu8. Xkyeadai. MiyeQos fikv oZv Itni Kara toy ayOiay rov 
Hinc murrhinam inter dulcia, non tantuni inter vina ixiyitmy Ihtiv o^ows Mf^paKC ypvnos ye fi^y f/trvx^ 
Dominant comici Latini, qui palliatas scripsere. Et hwc ovros, Kal ewyais ireyroUiXTai ypvtr^ Kpoffeitcaafiiyais, 
est murrhina, qui comicis Graecis fivfipivris absolute, vel &p^ovrai be hvo 7^5 ire^aX^s kiriKaptrioi al eHyat, Ka\ M 
fivppivris olvoi dictus, qui a murrha nomen non habet, sed {eU Cod. alter Gesneri) riiy yatnkpa KaraXiiyovfyc iriippaKrai 
cLTTo rov fivpov, ut fivppls herba, et fivpphris Xldos. De Sbovtrt ^eyaXois xal tvkvo7s. Akyerai bk IxBvufy xept- 
vino murrhato, vel c<r^t;pF^<T/i^vf», quodemoreJudaeorum clyai pwfji^ re trtitfiaTos Kal filff ciXX ouW r^s rdX/iJ?j oi 
ducendis ad supplicium, vel in loco supplicii jam consis- eybe'i. Qripay bk ain-ov Kal dypay ehoy uXXaxpOi. " Quod 
tentibus propinabatur, et cujus in Evangelie mentio, jam ait capturam piscis alibi a se traditam esse, hoc oblivionem 
dixere eruditi viri, et nos alio loco." Salm. in Soliu. p. auctoris arguit. Nuspiam enim ejus mentio nec ia 
501. -Quod ad vinum myrrha conditum attinet, fallitur ^liano, nec alibi extat. Suspicor etiam hoc caput, ut 
vir doctus, et qui eum sequitur, G. J, Voss. Etym. L. L. illud de physalo Maris Rubri (iii. 18.), a Leonida Byzan- 
Mentio ejus occurrit in Athen. ii. 66. d,: ''Oriels to tino esse translatum cum reliquis fere omnibus, in quibus 
vpovofia (i.e. vinum, quod ante coenam potabant) i:a2 pisces Maris Rubri enarrantur. AtqUe utinam haec pre- 
ravra lyefiaXXoyro' irhrepi, ^i/XXU, afivpya, Kvtretpoy, fivpov tiosissima Hbri iElianei pars vestigia veri magis expressa 
Aiyiyirrtoy Ew/3ovXos, K6KKoy Xafiovaa Kvi^iov, rj rov ire- gereret ! Hesych. liipaoy Maris Rubri piscem nominans 
wepios, Tpi\l^a(T hfiov fffivpyrj, btdirarre r^r 6b6y, Aristo- hunc nostrum intelligere videtur etiam Gesnero. Sus- 
teles ey tm irepl MeOiys ap. eund. xi. 464. c. : At *FobiaKal picor eum ad Chaetodontes Linnaei pertinere, quorum 
vpotrayopevo^eyai x^rp^bes, bid re rrfy iiboyijy els ras fikQas magnam copiam sinus Arabicus cum mari Indico alit, 
'K-ap€i(r<ttkpovTai, Kal bid to Oepfiaiyofiiyas ror olvoy fprov teste Forskaol." Schneider. 
woiely fiedvtTKeiy' (TfJLVpyris yap Kal <rxoiyov, Kal T£jy Toiovnay ^^ (^J^^tAAVi 

h-ip^v els ri Sio^ ififiXffiiyr^^ ^oyrac Kal ^apax€6vru,y j^^^^^^ j j^^^^^^ j^;^ navigantibu* oritur, 

en Tov oJyoy Irrov ,ieft,«o««v. Kav my hi: ;,ep« Hesych." H. St. Phavor. ex Hesych.: ♦a^dX,- ^Aflo, 
(britriy* Ai IrociaKai vvrpicej ylyoyrai, auvpvris, axoiyov - .17 /» » iax\ \l ^ nc 

Z , n K f * , / in/ tTwaariKoy, ylyerai rois tjpvdpay WiXatraav vXiov&i. CI, 

HyOcv^ KpoKov, fia\aa^v. &y^^v, Kiyya^u>tu,v, ^v.tyheiv- j^^^ a^^,, 'y^^ Medic, ii. c. 122. p. 114. De hoc vo- 
Tjoy-ai, jy to myofxeyoy Tf oty^ ^apaxvdiy oCro, ^eOa, cabulosUet Schneider, in Lex. 
KTTTjffiy, Qtrre Kai TttiV aippooitrlwy napaXveiy, ra iryevfiara 

^irroy. ''Vinum dulce et odoratum vocabatur mur- " KOXYMBH, (iV,) s. KOrVMBOS, (6,) 

rhina potio. V. Festus. Quia scilicet, ut ait PI in. xiv. 13. Hes. (et Phavor.) * dvi^etr/iia' s. eyKOfxfitofia et irep/- 
Myrrha[! odore erat conditum. Odor enim iste in un- ^utfm Alyvurioy : et oirep ai Kpiaoai (Kp^flrorai, Seal. Salm« 
guentis maxime eminebatf et gratissimus erat. Atque ita Soping. Heios. Bruno, Guyet. Jungerm. ad J.Poll, iv; 
c. 16. ait Plin. : Aromatiten invenio factitatum tantum \\9') ^opovaiv ofioioy dairibiaK^ {denribicrKT^^Heins. in cod. 
non unguentorum compositione, primo e myrrha, ut Yen. teste Schow. dmbitrK^), Suidae quoque est dydbeff» 
diximus, mox et nardo. Quocirca nullam video causam, /iOf, et x*^^'' Kpoa(rw6s, Pro nodo et dyabitrfian accipi* 
quare vv. dd. (v. Salm. in Solin. p. 71I. et H. Junium) tur Ex. xxviii. (35.), oi KoavfjiPoi rwy x<rwvci»v iK fivtraov^ 
reprehendant Plinium, quando dixit c. 13., Lautissima et nodi tunicarum ex bysso: (Es. iii. 18. 'A^eXec Kvpios n)y 
dulcia vina apud priscos fuisse myrrhae odore condita: bo^ay rov ifiariafwv avTufy, ra * efjLvXdKia Kal tovs Kotrvfjf 
aut legi istic malint Miro, vel Myri odore. Nam licet /3oi/£, torques et Abulas), proquibus Hebraici textus'ver- 
myrrha proprie fuerit amara, sapor ille extinguebatur aHis sio habet, Stringes ei tunicam ex bysso. J. Poll, et pro 
nnguenti succis in ilia unguentorum compositione, ita ut crinium nodo accipif. nam ii. (30.) tit. De tonsura et 
gratissimus tantum myrrhae odor superesset, et vinum, per crinibus, quum synonymois posuisset, xXox/xos, aKoXvi^ 
ipsum ungucntum ex aliis etiam febus confectum, satis treipd rp«x^K, subjungit, vocabulum Kotrv/nfirj se non ad- 
evaderet dulce. Certe inter unguenta, quae etiam ad po- mittere : non enim Atticum esse, sed potius rw KpwfivXov* 
turn s. compotationem sint idonea, refert Athen. xv. 12. Inde Kotn/fifibfTos, quod Hesych. exponit Kpoaawroi, 

' Pro $iitait<rfxa Albertios malit avaicV^n. Biel. Thes. philolog. reponit * &yait<rfxo(y qnod legitur in Suida, Zonara, Lex. Cyr. Brem. 
et Bar. Nentram vocem agnoscunt lexicographi hodierni. V. Schaef. ad Gregor. Cor. p. 874. Cetenim io Hesychio extant dnti 
glossap, qnanim una est hap.c : Ko<rcrCfjifiti xnl Koo-ju/ujSo;* lyxo/x)Sw|oia, %al ictpi^wfjut AiyvvTiov, xal TO ly%ofxfi9va9ai. Altera vero sic legitar i 

* Locum sic edidit T. Hemsterh. : 'ETpi^oy h' nit; 1% myaylov j(s/unT, n xaToir**, n CtKtf to fxirwrWy morafxoTt, fi BtoTg, yuu wvo/ma^iTO wXoxfWf, ^ 
<rx6XXi;;, n a-iifei Tp'X^' y^P xoov|u)3fiv, cim av ic^oaoifjiny' %o<rOiJi.firi j^odic 'Attixov, fl\Xa joaXXov & x^jSuXof. Verba, Triv yof xoov/xiSnv a. tt, desnot 

' in Jang. Ms. Falckenburgius pro noavfx^ni conjicit xo^vfA^ni* Sed lectio vnlgata ei pnefereoda videtur. Si enim, eom Falckenbnrgio^ 
legimns xop/jiiSny, J. Poll, facimus erranteni, quippe qui sic scribens Atticis voc. xo^fx^n s. nofVfA.^ abjudicaret, cum id revera Atticif 
illis de coma in nsu fuerit. Testis est Heraclides Ponticns h iZ ittfjX 'h^otti; ap. Athen. xii. p. 51:2. b., e quo ha;c sua snmsisse videtuf 

.£lian. V. H. iv. !f2. : Ol iraXai *A9nvflUu^ aXoypy»i p.h ^|utir«'xo»TO Ifjuttitt, iroixIXoy; V* hii-jitof ^'TiUtaf, xofVfx^Vf ii dva^ov/ucfvot t5? xffaXn 

TPtx"'^» Xf"^<rov; Im^mrts a{>Tm( titnyaq. Cf. Eustath. ad 11. *. p. 1282. 36. Testis est Schol. ad Thncyd. i. 6.,(et post enm Suid, et 

Photins), 'ExaXfiVo Twy fxh ifi^uiy xfw/SuXof, rZj ii yinaixuv xo^v/bipo;, rwit it wflwitonF (Tuopiriof. Hesycb. : Kopu^wf xo^VfA^g yvyaixuog, HinC 

* xofVfjL^iOf, corymbium, omamentiun moliebre capitis. Petron. in Sat. c. 110., Ancilla Gitoua in partem navis inferiorem diicit| 
corymbioque dominae pneri adomat caput. Vide Salm. in Solin. p. 536. g. et in Trebell. Pollionem p. 339. Sed qnod de viris qno- 
que adhibeatur xop/u/So;, ex Athen. et vliltiani locis satis patet. Idem observat Salm. in Solin. 1. c, afferens ex Hesych. : Kfw^i/Xor 6 

/uaXXo; twv icaiivn^ n h xo^vjj.fios Tn; //uiTXoxTi;, n Ittii ay*iytyp,hn ano juiiVot/ ToD pjTwttcv lul rnv xo^u^^. Heios. et Vaies. reponUUt rU '^vXex^. 

In Cod. Ven. legitar U7s\ox7i{ ya^, A typotheta ergo habemus ifxithoxn;, notante Schow. De viro qnoqoe dictum est illud veteris 
poetae ap. Said., Kofxnf t^l^ Xp"<^^ o-t^w xixogv/u/3a;|ix(W. Item in versa Asii ap. Atlien. xii. p. 526. f., abi sermo est de Sa- 
miorom luxu : n^vaneu i2 xo^u/mpat liir' o^Ttlnf, TfTTtyi; Loquitur aotem poeta de viris festum Junonis agentibus. I Hod uotan- 
dum, xofjfxfiu; in fGeminino genere alibi non reperiri,'* Schweigh* Magis tamen invalnit de viris xow^xov nomen apud Atticos, 
qaod etiam -affinnat J. PoD." (ii. 30. L c.) Perizon. ad JEL loc. supra laud. Cetemni; quanqtiani ia Poilncis loco, Tnv ya^ xov6fjt$Ki 

NO. IL VOL. 1. ^ 2 Z 



occlx LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRipTT. GR. OBVIARUM 

Fimbriatus: madim Nodatas a. Nodis substrictus: ut Akoou ixoym, ii Zy al iikv copv^l trvvawrmrrai^ h» 

Bx. XXTiiu (4.)i woSfipriv Kal xiriHya Kotntfifi^Toy^ togam htotaivdi kKarkpois rois iKdtrrov Sevtrov hi M§ (ryowiovp 

talareni et tunicam noiHs substrictam, (tuoicam fibulU tdfiPovr hcaripwdtv ixorres. Zachar. P. L. it DiaCc. 31« 

ornatam. Ai. £xod. xxviii. 35. xoffv^fiioTol,) Sed notan- extr., Ta \iipa bk Kal tovs twv beafuiy K6fMfiov9, Glass, 

dum reperiri baec et gemino <r scripta ap. Hesyeh.'^ H. St. latr. MSS. e Cod. Reg. 1673., ^AvOepeHros' 6 rov rpa* 

Zooaras : Kotrvfifiov Kpo9tros 11 b * iLvabetrfios, ubi D. ^fi^ov KdfJiPos, Codiuus de Offic. Aul» Constantioop. Cs 

KSfftrvfifios^ ut in HesYchii glossa. Eadem verba legiiutur lii. n. 2. ra aela, ola koX ra fiamXiKa, irXj^v icofifiw 

in Lex. Cyr. Ms. Bar., teste Biel. Suid. : Koavfjifios Kal rcDv ijkoiriKwy, ubi Cod. Reg. KOfAwov Kal rwy praefene 

Komffilitt' iLvdhefffios jj j^iT^ty Kpoaowos, Lex. Cyr. Ms. monet Goar. Vide Du-Cang. Gloss. Gr. Hinc Dimin. 

Brero., Kd<n;/i/3or drd^ff/ios: Kow^ifitttTovi -j^iT^^as' Kpoa- *Ko/Afiioy, (qtia voce caret Schneider! Lex.)^ Fibula, qua 

truTovs. Gloss, in Octateuch. ap. Fabric. Bibl. Gr. scilicet quidpiam innodatur. Zonaras p. 1566. et Lex. 

L. V. c. 40. p. 64. : KotrvfjiPpvs' Kpotrtrwa la&ria. Teste Gr. Reg. Cod. 17O8. et 2062., Y\6pifri et irofnrW to KOft" 

Schow. ad Hesycb., Cyr. Lex. Ms., Kdmffjpos' ayaheafws, flioy. Eustath. ad II. K. p. 794. 13., 'A/i^2 b* ^pa 

ayeviXriwTos. (Quid sibi velit Glossographus per voc. vay vepoy^ityaro, 6 kori TCp^vau ffyovv KOfiplots tnry&qtr^ 

aycirlXrrnTos, nescimus.) Stephani et Theod. Lex. Ms., Lex. Cyr. MS., * Uepivdpirrffia' avyexofiiyri wtpitnti^ col 

Koavfifiurovs yjiTijyas* Kpotrtnara i/zdrca. Procop. ad frdpirri, 6 eari KOfifiioy, Turco-Gnecia Crtisit, Ko/i/3(a* 

Exod., Koffvfipoi eltri ra ^(a> rijs ')(p€las Kdtrfiov yapiy fibulse. Est etiam fimbria. Jo. Diacon. ad Hesiodi Scut. 

uTrr)ptrifiiya, <rd»acpoci^^ * kvapHiiiaTa, Basil, ad Es. iii. p. 206., Qvaavoi 01 Kpotraurrol, l^yovy ra ibujrucits Xeyd/ievm 

JB^: Ovirdyvo^ii TovKo9vfjifiovXi^iSTn'¥X\TiytKy <^ Kofifiia ij Kvfi(3ta, V. Du-Cang. GI0S8. Gr.] Inde V BR* 

KaOuffilXrfrat, fidey olfbk 6 yovs avriis xpobriXos, Mens enim BOM Yio^(iitaavdai, Hesychio aroKltravBai, quod ct cy* 

ex Hebraeo ibi petenda Es. iii. IS. Idem Basil.: nXr}^ KOfLjM»aatTdai dUcxtar, [Glossae: KofifiA** Nodg, Dccto. 

ifficls iy rn KaraaKev^ rijs iepds loBfiros cvpoyres vird/va Kofifin, pro deludo, illudo, quasi inverto, innodo, io la* 

KoffvfjtfDbfToy, ixoyra poitrKovs, Kal Kwbwyas^ iiirocia^ovs queos conjicio, sumitur in Theoph. an. 16. Anast. Dicori 

mas Tuty Kpooitriay^ iyotjfrafiey, tovs KoavfiPovs * avyairrjp' ap. Du-Cang. Gloss. Gr. (ubi male scribitur icofjLfiwvtiy) : 

TTi^ivovs Tois Kw^ffc Tols -^vaols, Kal TOts potaKois Sltto rufy "Chi Srjtravpufy evpoy yifiovra ravra, Kal ipr^Ttitrev woWovs, 

&Kpwy' ovs k/iifiovyro Kaff virep/3oX^v Tpvtpfis Kal al Qvyaripti Kal kKo^j^aey ttoXXovs. Mox, *0 bk vpofrtfy^Kty r^p /3a- 

Scwv ey ry trepipoX^ rfjs iblan ahrwv eerO^ros* bi Jy iyvfipi^ ffiXei -^^aXiyoy tmrov oKoy^tttroy bia pLapyapiriav' cal tovto 

^ovtrai Tols iepariKois ibiiSjfjLaaiy^ vaKlydiya Kal K6KKiya \a(iijy 6 foaaiXevs, Xiyei a^^, "Oyrw €fik oh KOfifiCyetg 

lyKOfifiiSffiara Kpofftriay inrripTrifiiya tov Xiitfiaros vepupipovtn, i^KOfifiuttreis), Kal i^wpitrey aMy* Hinc * KudfifianFis, v. 

Efym. M. p. 349* 51. : *Efy^/Ms' yirwy &^a tc Kal ifidnoy infra v. Kd^ir^ais, Et * Kofifiiar^s, Impostor. Scholisistcs 

^y yap ^epoiidflr^aXos, Kal iiyapoXriy clxey fjy avebovyro Basilic, ad lib. 60. tit. 30., *E9r(6^ac bi elirip oi Xey^fitnu 

Kotrvfifirty. Lege, cum Salmasio, &yioovy rf Koavfifi^. KOfi/iuraL * Ko/i/3oXoye7y, Sermones involvere, inoodare. 

^' Quam Hesycn. ippafifiiyriv'fiairxaXrjy, hic auctor fibula Martyr. S. Patric. Episc. Pnis. n. 3., 6 'Ywarucos c^Tcy, 

. string! solitam et nodo alligari scribit : nam id significat /leydXa nya KOfifipXoyeis,] Ex co verbale Kdfiflwfia, quod 

Kdavfifios i. q. KdfiPos.*' Salmas. in Fl. Vopisc. p. 402. Hesycb. exponit ardXiapLa, amictus.' Suidae KOfAfiot^tarm 

Dio Cbrys. Or. Ixxii. p. 382. T€ti}pyov aroX^iy l;^oj^a, ?} sunt ra icaXXtiiTr/er/iara, orhamenta: et Hesychio riM^uni 

iroiuiyos kfytnlba^ 3 bujiOipay kyrififiiyoy, rj KOtravfijjrjy vtto- ra iy rals pd^oi% fiiKpoy rSpyoy lypyra iirb weraXi^, 

ieovKdra, [Cod. Ven. habet ')(p6yoy — ireraXa/wr, pro rdpyor — irer«- 

K6u(ios Hes. KotrvfiPos^ to iyKofifiufia.^ Legitur hoc Xiiay. Salmas. reponit TrerdXw. Forte leg. weraXtlm^, 

vocabuium ap. Suid. quoque. Sic enim apud eum a v. * werdXeioy^ quo caret Tbes. Gr. L. Vide Gatakeri 

reperio in Ms. etiam Cod. : 6 K6fi(3os rdy buo x^<p<^^- Adversaria Misc. p. 229. b., infra ad v. iyKOfifitaffjta lao- 

ftfv, Sray ris biian M rov i&ok rpdxriXoy. [Glossae : danda. ''In sceptris torno factis sunt buUtt et nodi, et 

K6ftPor nodus. ApoUodori Poliorcetica in Mathem. dicunlur Kov^vXh/ftara et ircivii/Xoi, sicuti hie rofc^^ra.' 

Vett. p. 47. : riyyoyrai bk €k bvo irapaXXyjXwy fidflbwy Soping. Cf. Du-Cang. Gloss. Gr.] Idem Hesycb. K6fi' 

j(Xufpvy iy ^x^/ian * KairpioXlkty, ovas ky kKaripois tois fiovs dici scribit etiam 6b6yTas yofi<l>lovSi molares deoteSj 

supra dcmoustraviinus, in vulgata tamen tectione ^equentis clausulae, xoavfx^n ^ oix *A7Tix2v, acquiescere nobis non licet ob tautologiaBi 
ineptanif polluci enim dicenti t^v xtxrCfxIinv oCtn »v xfoaolfxnv^ sentni est, voc. xo7^|tAj6n, ntpote, iyamnif^ non approbo. At idem est 
sensus verbonim, qus statim snbjungif , wcvfA^n aint, *Arri%n, Ergo vel verba, rriv yap xoa-vfxfiny oinc ai «po<ro//bii|y, delenda sunt (ct aaoe 

^io Codice suo ea Jimgenn. non reperit), vel io iis, qnae statim sequontur, xoffvfx^ ovx 'ATnuiv, aXXa juiaxxov i x^/SuXo^, pro luavfd^ 
ftpopeudnm est xtfuix^, seu potius xofVfA^g, Porro, e vulgata lectione, xoaufx^n et xfw^vhot noroina sunt synonynui. Quod et Dosquam 
alibi legitur, et proculdubio falsnm est. Semper Grammatici veteres, ut videre est in exemplis modo citatis, vel ri? xo^vfjkfin rw 
^xev oppODunt, vel hoc cum illo synonymnm taciunt. Sed nemo, quod sciamuit, ubi sermo est de capitis omaroento, iu^f4,fins meinioit. 
Ksot^/A^f enim, non est,ut H. Steph., a Pollucis loco deceptu5, vuU, nodus criniuro, ^ed tantom exponitur tunica fimbriata, xMrnrm 
LAvrioy, /yxA/bc/SwfA«, wtfl^wfM A!yvKT»oy, vel fimbria, xpoo-ao;, vel fibula. Hesych. : Koivixfin' itcriMf, ii^ia'fjM^ n lyuifA.fivu», Sed Hesych. 
i» I, per voc. JifaitfffAu, sive, ut alii scribunt, Aniit<rfAOf, intellexiste non capitis rcdiuiiculum, ut Homerica ilia iniiia^fx%y sed tuDics 
"fiaibrias s. nodo», et vidit ipse Steph., et e Grammaticonmi vetemm locis infra a nobis laudandis satis constabit 

' Glossa est : K^/a/So;* xoavfxfiof, txitwfxa. Pro txnwfxa H. Stepli. reposnit fyKifxfiwfjiA, Sic legit Martin. Cadm., et sic Sylbnrg., 
approbante Jungerm. ad Poll. iv. 119. De H. Stepb. silet Albertius ad Hesych., qui Sylburgio per errorero tribuit conjee to ram «»b^ 
cum Sylburgius ille scripserit lyMfA^fxa, Sed forsau retinenda est lectio i^mwfjM. Hesych. enim h. 1. xifjifio; • Movfxfio^ coo- 
fimdit cum wOfxfia^ xifJifi*:, xvfxpiov^ tXio^ vornptov. Hesych. : K^fx/Soc* t^in vornpi'um, KvfJtfiiav* tUog wrnftov i Kvufiof rtk /fAveX^^Ta. Imo 
m. cum Is. Vossio, IxntifMra. Confndit enim Hesych. xiffx^g et xojuijSo;. Sic idem Hesych. alibi confudit xV*> ^t x«J/utii. Koua* 

^4fipiMi)' ml TfixK '^ns xi^xnCf xal x^v^^ ' Kt^/Mii* x^'^^» £adem confusio inter xAf^^ia et xvfxfiia facta est ab Jo. Diacono ad He»iodi Scat. 

Hesych.: iCo/uiiKi<»'«f imXa/Swf, ".Ko/x»V«i potius leg. e liter, serie videatur" (non probat Suicer. Thes. v. lyx^fAfiotfAMt^ moz eoun 
leqnitnr, Kofxicaf <p<p<iv, (ro»aai,Qfi^at,iTtayMfii7vy) c^uanquam et legi forsan possit, KfifAfivvai* &iafia\nyf nnde AvojSox^ ifxfiixn^ aholla.* 
Gatak. Advert. Misc. i. 9. p. %2S, Imo e liter, serie leg. non xo/uao-cu, ut putat vir doctus, led xofxnm^ at vidit Is. Vosa. Probaot 
hoc Biel. et Albertius. Hes>-rh. : 'Exojtxtfd-iv iXajSiv, pro quo panlo ante, 'Exoncir* AnXnfitTf, 

3 Glossa est : Kofxfiwfxa' a-ToXi«>/uu», (fxii^fxa, Abresch. Misc. Obs. nov. T. i. p. 83., et G. Wakefield, ad oram Hederici conjicinot 
o^iijpw^a : Toup. in Hesych. T.iii. p. 545. legit vrpifw/xA. In Cod. Yen., teste Schow, est : Ko/txjSo/uu»* a-, auri^fjM, Passim eniiuT, i7, et < 
Gonfuoduntur. Eandem habent originem o-xtj^poc, o-xitpic, et o-x*!^;, sed pro varia pronuntiatione et scriptione variajit." D'Amaud. 
Lectt. Gr. p. 121. Cf. Hesychii ioterpp. v. o-xnpov. Lectio <rxnfwijui, s. rxl^^uca non est solicitanda. IntelUgit enim Hesych. per hoc 
vocabuium fimbrias, cirros, vel viUos, qui vestibus praetcxuntur. Cirri in vestibus, villi plnres in nodnm coacti, et ab extremitate 
vestis descendeutes. Houpas vulgo dicimus. Inde cirratae vestes. Biversi cirri a fimbriis, qua» nomine inde facto appel lamas fraa- 

g*as. Recti sunt villi, ac discriminati circa extimas vestinm oras, nullo nodo constricti. Vox ipsa ab origine sua, quid sit, indicat. 
rccum est (rxif-oc, quo nomine dnritiem onmem nodosam significant, aut durum tumorem. ^olicuni niffofy ut ^ai^iiittw pro cfrntfi' 
^f(v, fxapayiof pro o-juofay^o;, et similia. Latinis quoque casteria pro schasteria, capisterium pro scaphisterium et alia. Sic Latine 
cirros inde dixere crinium nodos, xMr^vi rptxm." Salm. in Solin. p. 556. c. Eadem post Salmasium tradit G. J. Voss. Etym. L. L. 
Idem tameu Salmasius statim banc etymologiam, quae nobis maxime placet, rejicit, et dicit L4it. cirros venire ab ^liro xifftt pro 
xi^au, capilli iu vertice. *^ ^oles dicebaut, xsppey, ut xopp«iv, pro xop<mv etiam Attici. Sic ixvfptvn*, quae p,i/pa-Aif, et rvpftf pro Tu^tc E 
qno Lat. turns. Ita e xoppot, cirri. Ut cinis e xovt;, pila, woXo;.** Sed, quanquam per <ndfwfxa in Hesycbii clossa (KifxfivfA^* mXt^-fAOj 
erxi^Mfjia), intelligi putamus villos, qui vestibus pratexuntur, i. e. fimbrias, aliis tauien judicandum relinquinius, an iutellexerit Hctycb. 
ira§os Ti K»fi rd awfjLu, Hesych. : 'Ey^xupu/Qtitrns' Ifxnaytiari^' axti'futfxa yap Xtyirai to ^viarov •xaQo^, Huic conjectum favet, qnod simil 
metaphora a vestinm cirris vel fimbriis, in nodum coactiK, sumta, varices xtfo-ov appellarint, quia contorts et implexw ronltis nodis. 

Hesych. : Kipoo;- itaBo; ri wipl <r5/ix«, ovtp Ti*Jf l^i'av xaXoCirt, axxoi xpoff(roy. Sed melius legas xfiaa-of. Idem alibi : Kpio-o-of ii if ^tug 
ipval yijofxivn iio^'jctf, o^fv p'li' h I'^o;, n ^ Iv roT( apdpoi; j(af*j<n; ffxKn^a xat o^wlnc* Hinc videre est, quarc varices t^Uu dicautiir. GI08S9 : 
.Varices, xfico-oi. [Hesych.: • Kio-rs;* & xip<r&;, 'A;|^a(o/.] Ut xptvahf et xipce; [et xto-o-o^] idem, sic x^oi et xep^ol, xoftf-«* et x^ocvw. 

Hesycb. : KfO<r«f tOufxaxac iXXa; iw' aXXtttc* rtyis ii xi^atXiiotf w ttiy^^ i\ irpofJMX'^^' Idem alibi, K^^* sifoXiii Ara^(i(| nXifJM^ lode 

MPim, et ni^u, etitf//oi, crinet in verticem nodo subttricti, Lat. cirri." Salm. in Soliu. p. 536. e« 



cccbui 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



Toupius vero Emendd. in Suid. i. p. 156. sic restituit, servilem tantum e Polluce cenaeat, no ^ic^fi^^ Aikse, 
B?ye fiey, or ewwfus lykeKof^iiofrai KftXuts, Bene est, quod nos dare docet. Ut puelle, tnqait, babeant potins ia 
epomis mibi recte et decore coiistricta est. ^* Quid in vestitu chlamydas, encombomata, ac paroacidai^ ^uam 
Epichanni versu agat istud /lei^, non video. E^y on togas. Quo loco pro pamacides, arnacidei ^ legi poaf u- 
occurrit quidem ap. Aristopb. Nub. 8b*4. Sed eZye fit-y lant Hadr. Junius et Aftson. Popma, quod ex Ariatoph. 
Urt nusquam inventum iri suspicor. Deinde i in ort con- Nub. Suidas, e Pkitonis Sympoaio J. Poll. Tii. 33. 4. 
tra Comicorum consuetudiuem eliditur. Neque placet exbibent. \pvaKiha vero Suidas esse ait ireyM/SdXatoK, 
iiTktfjiis articulo debtitutum. Sin autem, qu% mea tandem amictus quoddam genus, in usu ad frigua aiceBdum^ 
de b. 1. sententia sit, roges, vetus iliud occiuam, Me quod e peliibus agninis con(iceretur> sic dietuiB. *A^m* 
quo<i fugiam babere, quod sequar, non babere, omni- kU enim, ut J. Poll. x. 9*f pellis agnioa, qua^ caniua 
busque fere in rebus, et maxime in criticis, citius quid collaribus subsui solebat, ne affirictu asperiore coUa infies- 
non sit, quam quid sit, dicturum." Porsoni App. ad tarentur. E Platone autem apparet ad cftlceamenta 
Toupii Emendd. p. 444. " Recte," inquit ipse Toup., quoque ob moUitiem a delicatioribui quibuadam adbtbi- 
^* eyKCKofifiwrai exliibet Pbptius Epist. \56.,** (e quo sua tarn eandera. Sed et istas et enconibomata e Tcalibiu 
sumsit Ilesycb., 'EyKCKOfAflt^ac cve/Xijrat :) ** cujus puellaribus fuisse, quod imprtssentiarum voliuaiia^ c 
loeum, quia eximie buc fecit, et vv. dd., qui ad Suidam Varronianis iUis constat. Vestes autem puellam cul- 
scripserunt, elusit omnes,' hie adscribere est visum, tiorcs et varietate aliqua insignes fnisse plenimque, non 
Oav/ia^w juaXirrra, ci Kui troi ypafi^aTiKtvufiiyi^, koX rats est vero absimile. Talis D^B f^p^ iroMfiiros, versi- 
rHy iroiffTwy Xetrxn^^i^oyri /irAcracs, ro eyKOfij^aaffOai color, variegata, tunica, (quae ct 7^0 chlaoiy* a. paUa 
fiap(iapou (pwyris, aXX* ov^ TAAi^ruci) X^^cs, ^^of^y. X) fity dicitur) Taniaris ilia in 2 Reg. xiii. 18. pueUarum veg;ia- 
yap fiaicapios Kai KopvAaios Ticrpos, ovhcy Tepl Ti)y €K\oyt)y rum, dum uhfiriTCS Kupai, virgines et ioDUptK adhuc 
riiy *E\XijytKify oyofiarttty trrrovbd^uty, ravTrfy rols tavrou essent, soleiuiis. Talis et quam Josepho rffkvyir^ alio, 
irapeiXvj^ ypdufiatriy' oh yitp iiy^it riva Kai revviyv prifAa- i. e. in scnectute sibi genito, unice sibi caro, Jacob con* 
Tbtv, ovbk Xeftdibiv \pwpoy, kui trrvnoy ptj^iartav, di* iv nves ficieiidam procuraverat ; quod invidice aiuain prioMWi 
ra rSty fietpak-itav * v-KoyapyaXi^ovmv wra, ml k-p6roy ^.av- fiHis reliquis adversus Toy aya-njrov subminiatraaae vide- 
rdis eyetpovffiv cKetOey, a\\a xpv^Cjy vMrripiav rols ^Kpoa- tur, (ien. xxvii. 3, 4. Certe Ko^l^vfiaTa, male KOfifinifimra 
rats tydeiyai ^povriba en'Ocro. bt ovy 'Eirixapfiov editur, Suida; sunt KaXKuxiafjiara, oroamenta. Et tq 
fidXcffra Kai WiroXKobuipov ruv Kapvtrrtov Tuty trtoy ^efivrj' KOfifiovtrBai, ayrt rov KoXXwicteaBait omun, USUrpatllOl 
fiiyoy^ (t'XPn^ 7r€piirrva(T€(Tdai fidXXoy ij bvax^paiyeiy Epichuriiio in Amyco SUggerunt Suid- et EtyiD. verlMt 
X^{ec. 'O fiky yap woWaypv^ Kai Kara biacftopovs eyKXltrets illis, Eif ye fiey Sri KaXin xtKOfifiwrt^t, quod ait pulcfC 
wxnfiaTlctfoy Tily Xe{<is e^nrraTo rai/riy. *Eyi:«rico/i/3a;rai amictus, iiitidius splendidiusve vestituietadornatua/' [Imo 
yap, <l>tj9\, Kai &vapefi<lidrus, eyKOftf^wtraadai^ *0 be Ka- sensus liorum verborum est, Si modo recte conatnctum 
pj&tnios ky "AiroXeiirovoy {eipnadttf yap eis Ttjy trtfy x^P'^ f^a^ ^'^O Fortasse ct pafilkirh erant cyKOfJifl^tftara Uta 
1l 'xpflois\ T^y €Tbtfiiay (I. hriafiiba\ i^i^trl, vrvlaoa btnXfiy puellaria, qualia Gallorum saguhi virgata, Maroni Sm. 
kyudey tyeKOfiflkKrafiny. Ods ^lyv iiyaXa/Ltfidyoin^a, fji) viii. Et, Auro virgatie Veites, Silio Bell. Pun. iv. qua 
^ Papjjapot^ylas roy r^r iLXtfietas K^Ka alrtdadai, *vir€p' babebant in virgarum modum deductas vias» uti Serrius 
Qavudcteiy /loXXov, ori xal rfft rotavrfis trtrovbfis uts explicat : sive striate (quo modo forsan Servius acrip* 
watoias ^T€popiir, Bfiuts Kara rovs rihy *EXXriytK{ay xpiras serat, strias, non vias) ad concharum quaruodam inatar* 
oyofidrwy iarly ol (I. early o^f,^) ras iavrou eTriaroXas quae et pa^utral ideo Aristoteli dicte, H. A. iv. 4. ct 
i(,€bibov. Ceterum banc fabulam *AiroXiTov(Tay, quam inde ai iy rois x^rQtn pafihoi, limbi vestium, ap. J. 
Apollodoro Carystio adsignant Pbot. et Suid., Apollo- vii. 13. Certe tale quiddam subindicare videtnr He- 
doro Geloo adscribit Atbeusus. Sic solcnt scilicet sycb. : Ko/i/3i6/iara' ra rals jtA^iou fuspbv riftrm^ 
Grammatici. De quo v. Gatak." (et Kust. ad Suid.) ixpyra iro weraXiuty, Combomata, in sceptria 'Ugaoai 
Quod ad Apollodori versum attinet, eodem modo ap. turbinatuin babentia sub ramis. [Vide nos iafra.] 
Suidam et Photium scriptum, Kusterus ex Etym. M. sic Verum ista cum vitii suspecta sint, vix ceiti quicqaaia 
eum emendat, rt)y irrutfiiba Urv^as biTXCjs, &ywd€y lycKOfi- inde eruas." Gatak. 1. c. *Eyi:o/i/3M/iaro, Tincula, fd 
ftbtadftrfy^ Amiculum ubi duplicararo, dcsuper constrinxe- nodi, vel iibulfe maiiicarum, Onit^ plur. redinuciila^ 
ram. ** Uriiatra bnrXfiy, ut qu% loquitur, mulier sit. alligamenta, Tbeodot. Es. iii. 20. Cf. Cuperi Apotbeos. 
Quod si scquamur, legendum potius, Acr-X^v m-vlair* Homer, p. 144. " In Hexaplis Origenianis £s. iii. 20. 
&yufQty etc., quo metro consulatur." Gataker. 1. c. p. editum legitur, r\T\S^ 0. rot /jpax((&X«a, ra iywofi^ 
2*28. Ve^ba Apollodori, qua; male solicituruut vv. ftara. At ut prius nomen baud dubie ab Aquila pro- 
dd., recte repr«sentant Suid. ct Pliot. Comici enim fectum est : bic enim etiam 2 Sam. i. 10. nomeo Hebr* 
anapa^stum in secundo loco facile admittunt. Quid interpretatus est verbo Gr. * ^ax^aptoyg quod, 

quod versus eo pacto suavior et numorosior erit." Toup.] et * fjpaxt^Xioy^ et * j^axioXioy, scribitur : v. Suidas ct 
Sed notandum, Complut. edit, in illo loco Petri Apost. Cangius Gloss., b. v. : ita nomen posterius sine alia 
babere eyKOfiiritffaaBe : ut ap. SUid. quoque kyKOfiir^aarr' controversia referendum est ad nom. Uebr. O^^^C^pTT, et 
Bai legitur expositum trroXiffatrSai." M. St. Longus ii. eidein Aquilae vindicanduro. — De v. lyKOfijiovaOatt 
60. p. 59. ed. Villoison., n^/xTcc ovy Tlrvpoy eirl r^v eau> quod Salmas. (de Hellenist, p. 87.) vocat verbum ea* 
Tov ffvpiyya, riis cwavXews dvexovtrris tnubiovs b^Ka, *0 anti(]ua comoedia petitum, sed quo Petrus Apostolus 1 



refipos. ** Longus li. I. pastoribus in usu fuisse indicat, ductum est, Th. Gatak. Advers. Misc. i. 9. et Jo. 

et vestem quidem extimam, non iuterulam ; superariam, Sibranda in Bibl. Brem. Class, vii. Fasc. 6. d. 1. (add* 

non subuculam. Cave tamen yvfiyos, nudus aliter intel- MoUiiis ad Longum p. 62.) etiam Suicer. Thes. Eccles., 

ligas, quam quo modo Saul coram Samuelc nudus proci- qui tamen sua pcene omnia Gatakeri diligeati» debet, ia 

dis^e perbibetur 1 Reg. xix. 24. quo modo Vati, nudus primis copiose, ac diligenter^ disputamnt : sed e locis, 

ambularet, iujunctuni est. Els. xx. 1. quo modo Petrus cum ipsorum scriptorum, turn etiam giainmaticonmi 

yvfjiyos fuisse dicitur, roy cveybvrriy ov bie^t^/iiyos, ami- veterum, qui ab iis laudati sunt, intelligitur, uomen ro/i- 

culo non praecinctus, Jo. xxi. 7." Gatak. I. c. Hinc fitj^a non minus, quam ^ycci^/Sw/ia, dictom esse, doo 

* 'EyKdfij^iMKTis, qua voce caret Schneideri Lex. Nicetas modo de nodis, et vinculis nodosb, sed etiam de TestibuSy 

in Isaac. Angel, iii. 8. p. 288. a., eyKOfif^ilKreis rdy etrBrj- qua: nodis et vinculis, adstringt solerent, maxiaaeque de 

fidruy, vestimentorum implexiones. ** Varro autem, a genere quodam brcvis pallii» quod reKquis Testibos 

Nonio laudatus, in Catoiie s. de Libcris educandis, ves- superinjecerint, non tantum servi, sed etiam Auiierculc, 

tem etiam pucllarum et ingcnuarum quidem, ne quis et viri ingenui, et quod nomen inde traxerit» quod cerri* 

' Ante Toupinin locum ilium, Croio, Gatakero, et Kustero iffnotnm, landaverat Albertins ad Hes. t. lyiut»iAfimrm et y. unyi^Wfibi, 
at ante Albertiuro Soicerus Thes. Eccles. eum ootavermt, scribens, Mi/amprofecto nondum observatam a viria doctkalaiis £pMt. 
clvi. Photii.*' Ceterum failitur Albcrtius, e Photio 8nidam sua hansisso putans. Imo Suidas glossam duxit ex f ftdna flnaiiaci, q«Ml 
libavit Ctymologus. In Photio enim est lynnofxfiwrai, at in Soida et £tym. lefiritnr mfxfitmt, 

^ Ad £picbarmi locnra respcxit Hesycb. : 'EiwfjLfiviaavBaf Imtraiftv'racOrtk (IvtmfxuxraffBmi), vriklvaBm, (Zooaras p. 60B., *EywfA- 
^■^ctMrBai* aroXioratrBat.) AlbertiuB in GloRs. Of. in N. T. p. 217. banc glossani ad 1 Fetr. v. 5. reivrtfukun esse ocnstt, et -^^1 abiqat 
reponendum e Gloss. Cod. Coislin. S6., ^Eyyiofxfi^<rm,a'9t »itI tov, ivfiXn(ra«-9i, •Kt^i^\t<rBi^ ^ ijas-rtik^jBi^ 

^ Imo recte se habet Tulnata lectio, i^rU ov, i. e. alicubi, aliquando. 

* Sic post Gatak. emendat Toup. 1. c. affercos Hesycb. : *Aimiiihc Affii xaiiia* 




fcclxiv LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



vii. 65. : *Ox^i(iovs (ox^^P^^^) ovofidieaSai i^aai rcu sisse, Tel scribere debnisse, oc hk 6yOoi(}os. ^ *Eic6wfi€roi 
cv Tois xiTUffi Twv pa^Qv ' <rvfiPo\as, i. e. tunicarum Hes. X&fia, KOfxfios, quod paulo ante iK&tpos, item ro;^ 
partes, ubi one fibalis inter se jiinguntur et committun- Velox, celer/' H. St. Pro ra-xys Salmas. legit irax^r. 
fur. "''OKKaf^s (JoKKafioi) Hesych'io ra wcp I Toy (ifM^ioy a Pro kicBif/jieyos idem scribit (^icBvfiOs i. q. Ixdoifios. Is. 
^Wia." H. St. Mauicarum vero ors fimbriis oma- Voss. conjicit iicSvfifios, Sed rem acu tetigit Kast.: 
bantur : unde oyBoi^t, quod proprie mauicarum vincu- " Male pro itcdv/ios, idque pro ixOvfios i. c. oxBoiflo§." 
lum notat, a Photio exponitur de manicarum fimbria: Reiskius sic glossam refingit: "ErOv/Ltos* X^/ia, Kofixl^os. 
iyyeolfiovs' TO Xw/iara' lerri hk wepl t6 or^aof rov xtrwvos Aw/Lia, arof, ro, Fimbria, luslita : i} rXwer^g 

^Xov/oy^f * Tpocrpafifia.* Mauicarum oras fimbriis ornatas ei* ro xar^repoy rov l^arlov, Hesych. [Aw/ia- ^#/, 
esse, extra controversiam est.* Aufiara I e. manicarum icX«<r^af, rj eis ro Karwrepoy tov ifxaTlov Xibfia. Cyr. Lex. 
fimbriae. Vocem hancce h. I. vulgari sensu, quo exponi- Ms., Aw/ia- ro cu ro Karin-epoy fi^pos rov Ifiariov, ral ei*ro 
tor fimbria in fine vestis muliebris, non sumi, patet e xepiiippaioy (rcpAipaioy) MpXiifjia ^A«w« lie Pwtrov nX 
.verbis, "EoTi xcpi ro^^^aof rov AXoi;py^« irpov- ^op^vpas col KOKKlyov. *' Unde Hes. ita supplendus 




cui nomen ox^ot/3oF, a fimbria in fine vestis. Photius -. minime est necessaria ; nam ewipXrif^a recte significare 



Aristoph. in Thesmophoriazusis alteris, ap. J . Poll. vii. yjgit Salmas. XQfiarEwldfifjia enim, non hripXrifia, est 

95., yx^o^/Joi/*, /Li/rpas, AvoS^/iara. J. Poll. V. 101. de irw/ia. *Eirifi\rifia vero, Xw^a, et sunt paoni e pur- 

mundi muliebris nominibus, Kai fiXXoi/s 6^ rivw co^^ioi/f pyra, qui vestibus adsuuntur, ut ostendit Salm. I.e. 

6yofid$ovaiy oi Kutfifbohii&ffKoXot, X^poy, oyBolfiovs.^uty oi Zonar. : AStua' ro ro KarCtrarov fiipos rov Ifiariov cirt- 

fi4^ioy ras iiias trvvyofitrat, iia ro /xribk wpoxeipoy elvai riya fiXnua, lie (ivtrerov Kal wop6vpas xal KOKdvov. Sic etiam 




enim scribit solitos olim fuisse ircptdxrciv riva xepl rovs <rvppairr6fjieyoy eis ro xar^repoy rfis ffroXffg U 

XLrwvas, quae ovOo/jSow vocarent. Esse autem ra Xeyd- ^opfvpas * ftfiitrvpaKioy. Lege, cum Coraio ad Gregor. 

fiera Xw/iara. Lex. meum vetus et Suid. habent ^X^o/3of, Cor. p. 542. v fivtrtrov pcucioy, pro ^trvpaictoy.] 

sine i, dicentes ab Alticis ita vocari ro yvyaiKt'ioy XAfm, Quod imae vestis one assutum vel attextum est : quod et 

Fimbriam s. limbum vestis muliebris. Ap. Etym. M. Kpatnreboy, et Kpoff96s. (Suid. A«ua- ro Kpdtnrehov.) 

(p. 645. 22. "OxBtafios' ro Xwfxa ro yvyaiKcioy, thro 'Arri- Exodi xxviii. (29. 30.) iroifitreis hrl ro X&fia rov vToiurov 

kAv ojfim^s Xeyerai,) scriptum est "OxOwfios, per in icdrwBev^ &<r€t llayOovcrris p6as potaicovs vaxiyBov, Kal wof^- 

secunda syllaba : quod et ipsum docet esse Atticum." <l>vpas, koI kokkLvov btaveyfitrfiiyov, ica). fivvvov KcxXtinrfUyifSf 

H. St. Idem tamen Etymologus alibi scribit oyBoi^s, vwo (M) rov Xu/iaros rov vxobvrov icvkX^* ro airo elhos 

ut in p. 311. 5. 1. c, alibi oxBoQos, ut in p. 570. 53., potaKovs j^vaovs, ical n^ntvas &yapiaov roihtoy irepiKVKXf. 

A.6pa' ro yvyauceioy, o vir^ 'ArrcKwv oyBofios XkyeraC XApa Ilapa poitrKov j^v^ovv icw^wva, Kal &y6iyoy M rov Xvfiarc^ 

\kyerai koX ro els ro Karmrepoy rov Ipariov ewilJXrjpa, iK rov vnobvrov kvkX^, In fimbria 8. limbo. (Cf. xxxix. 31* 

fivtrtrov Kal irop^^^pas Kal k6kkov. *' "ExOifios Hes. ro X&pa Clem. Alex. Paedag. iii. p. 262. 33. : El yap /hi) ypv^ 

TOV Fimbria tunicas s. ora, sed addit quosdam popeiy Kal airrdls hpilrai, 6XX' oSp ye bia r^v 617X1^1^ 

scribere ^KQpoifios" H. St. Pro l*.-0i/3os, vitioso vocabulo, Itridvpiay, ip&yras Kal Xw/iara ypvtrlov wepiwrvlavres irerd- 

fdieno loco addito, Is. Voss. e literarum serie conjecit Xoif, ^ riya trf^tpvca rf^s ainHs iXtis TcoiqtrApeyoi. o^Vftara, 

Mopposf Pro Mpoifios Kusterus putat Hesycb. scrip- at^vpQy dtraprHivrai, koI rpax^Xuy iiTatupovat^) Inde Di- 

' Pa^oI hie," inqait Sahn. in Vopisc. p. 403., oon sont cipiendie," at vulgo creditor, satar» vestioin filo concepts, sed 
partes et or» tuoicarum, quae fiboHs inter se jnninintQr et committuntur. Lycophron. v. 1099. de vestlmento, qno Clytemnestra 




antem appellat, quod or» vestium saniins, et mediae', (|uk in lateribus vel ante pecUis fibnlis stringeb9ntnr,et infimae fimbria tsp esaeot.* 
* • Ufoc^fXfJM e«t i. q, • irif»pajut|LMi, * wajafa/uip*, • fa^xfjiarwin. (Vocibos v^pau^, stfifafAfM^ et pafjifjiMTwin in Scfancideri Lex. de» 
•iderantur.) De sterna confusione in Trtfi et «aga t. DorviU. ad Charit. viii. 6. At lectio mfoa^fx^ non est solicitanda. Nafta idem 

Photius eodem sensu verb. * ir^o<rpa7rTw usnrpavit : lli{a* to »xfav vi ^roXriyoy tov xtrtlmiy S vi/uirrc jay Xiyojuuv* v^ripov rou fxij t^'- 

fiwBai ii^fxa 'jrfofiarwv itfo<rippivitraf, Hesych. : 'Axav^of ntgtpafAfjut ^fao-pim. Idem : Tla^tfntAara' wufapafAfJutTa IfAxtrim. In Cod. Veu* 
est Uapai^fjiijuetrm' nafetfAuara Ifxarim, VV. DD. legunt vufafUfxara, Sed Albertius retioet nafUfafjifjMTa, i. e. adsuuienta. Salmaa. ad 
Jul. Capitoliu. p. 128. i. : — ^* Hesych. Kpo<ro^;' ta xarw T«y l/butrtwy, ta fafxfjLarvin* ^PnfxfjMra et irm^pafAfAMra etiam vocabant pellet, 
quas orse vestinm adsuebant." Hesych. : Kpamia' va h rS ajtf^ 70D IfxaTiev xtiCKva-fxif fafxfMra, xol axpov adroD. Balsamo ad 
Concil. vi. Can. 27., 'AXXA ra iroXuTiXn • j^vavO^ufra l-ni^Xr^^xaray t« lnf*»Vi>ulii ><ty6fxna /uuspyiXXia, ypaufxara^ xal • Avrixatva. Pro y^f*- 
fjMra leg. pa/uc/xATa, Ut vidit Salmas. ad Vopisc. p. 406. : Cedrenus : To ti yap Xiyouirov cTparnyioft Avaxadatgro-^ai Ixi'ktuiTt, xo* ra; 
VbXiTteiv lu^aXa; axiirio-tfat, fA>i iik patxpArw vDy, ^XXa ^la * /txapyiXXopa^x/uuirv i9onuiv fivavou xal iropfupo; i(vpatrfjiiym, Perperam apud 
ilium hodie VUlgatur, iia yfafXfxarwVf et ^la * ixLya>j)yfafxfJuin odoviiw, et Ix ^(ta^aou nop^i/pa;." Sahn. I. €• Hesych. : KXttW^tip* xeO^ 
trfjuyov, pafjLfjutra. At recte se liabet lectio vu1i;ata, qnam |)robat Du-Cang. Gloss. Gr. v. T^fXfjM, 

' Quemadmodum talares tunicx circa extremitatem institis ermnt praetextac, et fasciis versicoloribus, sic etiam circa nannm, abi 
mantes, variis et picturatis limbis variegatas et fimbriatas fuisse, minime dubinm esL Cssar Julius, referente Sue tonio, utebatur 
latlclavia tunica ad manus fimbriata." Salm. ad Vopisc. p. 397. 

4 (• £x Etym. M. discimns," inqnit Salm. in Vopisc. p. 397. e., versicolorias fuisse institas, et e diversis inter se mixtis coloribus^ 
at plnrinium textas. Diversi sane semper ab ipsa veste colons fuere. 'EripoxpM ivi/Sx^^/uuiTa vocat Balsamo ad Cone vii. Can. 16., 

OvTi rtva /ripoxpoa lirifiy^nfMra irpoj-iri'dio-ay Iv toT; an^{ rwt tfAar/wy.'' 

' Ex hoc Clementis loco magnum aliqnid expiscari licet ad emendandam et explicandam corrnptam illam Hesychii glossam, de qua 
supra egimus : Kofxfiwfjutra* rd iv raTipafiioif fjLixjov vofftv tyofrm, Cko iriraXfimr. In Cod. Ven., teste Schow, pro ropyov legitur XjS«*^'> Utrum- 
que falsum. Reponi debet xjfvaoy. In eod. Cod. Yen. proirfraxiuw est iriraXalury, unde facile est cmendare iriraXf/unr plur. H nom. viraXMor, 

2na voce augeri potest H. St. Thes. Gr. L. Pro M leg. M. Nam MvtraMwVy sub ramis, ut Gatakerus vertit, Gr. linguse ratio non fert. 
klibi Xf^^* XP*°^ MSS. confnnduntur. Hesych. Kopi'ayyoy* to x^tov xai yt/yaixnoy xoTfMfiny xpintos^ Cod. V^en. K. r. x. x. y, xoa-fj^- 
fm 4: . In libris scriptis monogrammate Christi dux res pretio>» designantur, x^inoi nempe et xp^^^;. Typotheta ed. Aldins 
elegit, ego xi^wU^ et itii scribo, Koa/ixa^ioy x^vaoZ^, In typotheta error facile exmsandus est, at Muslims hoc monograiuma ipsi 
•divere debuerat." Schow. Si Gatakero Advers. Misc. i. 9. p. 229. (verba siipra citavimus), qui seusiim clo&sv, qnaoqnam culpa 
libraHorum inquinatissimfe, sagaciter odorabatur. Cod. Hesychii Marc, et Clementis loco uti licnisset, nobiscum fortmn aic 
"irerba rescribere et interpretari non dubitasset: Ko/u,)S«J/uaTa' h m7i (afiioi; fxixpov "xfuew ty^wra M nraXtiwif, i.e. Combomata 
sunt nodi s^ bulls, s. tintionabula aurea, qu9 bracteis snperinductae cum limbis vestium contexebantur. J. Poll. yii. $$,^ 
Jd Iv ro?; x**^^' 99p^v^ pafiioi iraguf ot (^a^ufai) xaXoDyrat. ** 'PajS^oi Gnecis pro pnctextnris vestium purpnreis (vel auratis\ et limbis, 
qui circa imam vestis oram curnint : idem sigiiificabant et xa^afMi et inayBot.*' Salmas. in Vopisc. p. 515. et 'k)3. Per irmXjia in 
Hesychio, ut per irtraXa in Clementis loco, intelligi debent bracteat. *^ OiraXoy, lamina bractea. Phiio de V. M. i., HcraXa ya; tic 
>mmc TptX^f *»TnTfAn9hra va(ri rs?; vnixaa-i awvi/pahtro, i. e. Bractca> in tenuissima capillamenta secta^ liciis omnibus contexeUaolur. 
Sxod. xxviii. viraXoy yjuGouTf, Dipscor. v. 91., Aiv/^y, af; iripiixo/xiya ra Xf^*^^ vtraXa IXai/ytrai, £ laminis, quibus bractes un 
eooclnsae malleo ducuntur." H. St. Tlies. iii. 265. c. iElian. V. H. v. 16., "Ori Ix roD r^s ^AfrifMiof mp%tou v/raXoy xi^^*<^ 
Ixtrf^oy ^yu'xrro iraiW. '' Ita accipiendum videtur, quod Clem. Alex. Protrept. p. 34. Antipchum Cyxicenum loco am« 
ptatnae fecisse ex alia materia similem, viraXoi; xixgt/ffwfuyiiv : cf. ii. 18. et.viii. 1. extr.*' Perizon, GIosmb: Ukrakm* Ijuam 
(Lamii»)| o. ^niTdXatfy^r Blattevina (Bractrarim), •ntnomoUr Bncharint (BfietcarinA)." £tt8tath.ad Q. B.p.nss. 46.: Tii 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO lEG. HABITARUM. 



cccUf 



mm. Awfi&Tioy, ov, TOf Fimbriola, Parvulus Limbus s. H. St. Pro ^i^r^pcuv Soping. reponit cfiar/a>K, Toll. /LtiyW 
P^rvula instita. Epigr. (Lucillii 114.) Xoi/idna fiiiXiva rwv, Scalig. /Lti/pi^y. Pergenis, qui conjicit /iir/Dwy, iuter: 
pro Vestimenta ineliiia : oescio quam recte." H. St. pretatur amenta vittis s. infulis depeodentia. In Cod* 

UcuscstiW^/r^^^ Ven. legitur. JlapaXwaara' r. li;>^y Keiratradrwy. 

tares e colore milifibus usurpato, quas russas, aut croceas, **«paAu;^aro r. fi^y ^^i,^u,iuTwir. 

vel luteas Hceat interpretari.'' Salm. in Vopisc. p. 400. d. "Compendium fifM2»v, prouti in Codice est, exhibui; 

Amfffiov Hes. \wfia, Fimbriam, iustitam s. icXktafjudv," typotbeta illud per jirfriptav reddidit, quae vox hie incott- 

H. St. Glossa sic in Albert, ed. editur: A«V«r^ov- x*/*-, ^st. et a tachygraphis exaratur. VV. DD. 

y\^„l.iyoy. yro quo H. St. legit. A. X.-;*a rX«^, conjecerant. ^ frustra ; fecem accendant aUl." 

Salm^sius autem conj.cit X«;.« w.cX««r^<.ov In Cod. Kxzmn^ Hesych. vel scripsisse. vel scribei« 

Yen. legitur, A. y. ^ icXw<T/xcJv. KXw^rii^i'oi' igitur a typ., j^k..;^-^ . tt > • : ^ a - \la 

/'oL \r X - y -.ci -j •¥ deouisse : llapapvuaTa* ra itutdey rw ueKadptav (m Cod. 

monente Schow. Vox Kuiafios, qua caret Schneiden Lex., ^ ^ r r \ 

proba est, et dicitur diaiectica dialysi pro Xuterfios, idque Ven. per compendium scriptum fiptay) aKeir&trftaTat i. e* 
pro xXwerfids. Hesych.: * Awaroi' ippafif^ivot, (jUXoi, aulaea januaruro. Hue maxiroe raciunt Photius, CyriUi 
G. scribit, cppwfiivoi ^/Xoc. Certe Etyni. M. : Aycrroi* Lex. Ms., et Suidas : HapapvfjifiaTa' bipeis, vKeirdfffiara. 
fiiXriOTOi, Jfyamffdiyoi, Teirodrjfiivoi, In Cod. Ven., teste Exod. xxxv. 10. n)y trKrjyrly Kal ra Tcapapvimra, Xic^ao'* 
Schow, est, A. epaft^iyoi. Minime hie de sutura f^a proprie dici de pellibus, patet e Platonis Politico, 
agitur, sed de amore et amicitia : scribatur, epuffieyoi, (unde sua sumsit J. Poll. vii. 208.) ubi p. 279- d. haec 
^iXot, araasii, amici. Etymologusinprimisemendationem loquitur de vestifica arte : Twy i* al ye irpoliXtifjiaTi»>y, ra 
tuetur ; facillima quoque est literarum a et w permutatio 'frpos roy woXefioy oTXitrfjiara' ra bk, iftpayfiara' Kal rQy 
ob similem in libris scriptis ductum." Schow. At huic ^paynarwy^ ra fih, vapaTeraafiara' ra he, wpos ^ec/iwvas 
coujecturae obstat non modo duplex fi, quod in Cod. Vbn. ^al Kavfiara aXe^irjipia' rdy bk iLXe^rtrripiuiy ra fi^y, areyor 
legitur, epafjifiiyoi, sed etiam alia Hesych ii Glossa: v/^ara* ra bk, (TKeirdtrfiara' xal ru^y aKeiratTfiarfoy^ * vwoire- 
EvXaaroc evwpels, ubi series liter, requirit * evXbxrroi, rderfiara fiky, &X\a, irepiKaXyfifiara bk, erepa' riHy irepiKa" 
quod-vidit Kust., sed fallitur addens, " Quod comipte Xyfi/nartay bk, ra fiky^ * oXdery^nna' trvyOera bk, erepa. rHy 
hie scriptum videtur pro evKXitKrrot" Imo, ut dicitur be trvyOh-uiy ra fiky, rprjra' ra b^, &yev rprinews '^vyberd* ' 
XHfjia pro KXwfia, idque pro KXwerfia^ (v. Salmas. ad Vopisc. Kal rdy drprp-iay ra fiky, yevpiya, <t>vrwy Ik yHs' ra rpl- 
p. 397' a.) XiMtoros pro fcXmords, Xwtr^os s. Xuiiff/jios pro X**'*' rpt')^iywy, ra fiky Hbatri Kal yp KoX}nird' ra ol, 

xXwerfios, sic etfXtatrroi usurpatur pro evKX^terroi, Probant airra avrols trvyberd (fyyberd)* rovronri bf^ rots er r&y 
hoc U. Voss. etToup. Emendd. in Hes. iv. 189- Wake- aWCiy trvybovfiiyois epyavSeiffiy dfiifyrrfplou Kal aKeirdafMn, 

field, ad Hesychii oram reponit * ci/Xwirot, a X^i; ro ro fiey oyo/Aa ifidna kKoKktrafiey . T^v rQv 

ifidrioy, Apollou. R. ii. 32. Hesych. : "Hoc bk rwy i^arlwy oXotryltrrwy axeiratrfidruy Oeparetay * bepfiarovpyiK^jy 
Kal r6 Xd/Jta rod iybvfiaros, Kal ro trepurrcfiioy rov inarlov, (difxopierdfieOa), Uapapvfiara ergo Hesychio sunt ^anu- 
Moschopulus : Aej/ia* ro eir' &Kpov riyos cKrerafiiyoy Kal arum auiaea, s. pelles aulaeorum loco ante Principum 
oloyel opl^oy avro, ifs ro Koiyws Xeyo^eyoy * ^apyeXXioy, januas intents, quae vocabantur Karawerdtrfjiara, irapaTre- 
ubi fiapy, est, ut ostendit Salmas. ad H. A. Scriptt. p. rdtrfiara, nepiirerderfjiara, irapaKoXvfjifjtara^ nepifidXaia,* 
406., ora vel margo vestis.- At X&fjia dicitur non modo Anti-Atticista in Bekkeri Anecd. Gr. p. 83.: Av- 
de fimbria in fine vestis muliebris, sed, ut supra diximus, Xaiay r6 Topairirafffjia, ^Yirepeibrjs Kara llarpoKXigus, 
de manicarum fimbria, quae et oxOoif^os vocatur, teste Heraclides Cumaeus ap. Athen. iv. 146. c. de coena Regis 
Photio : *(y)(Ooi(iovs' ra Xwfiara, itrrt b^ wepl ro trrii&os rod Persarum : Kal 6 ^aiXevs kKelvovs opq. bid rov wapaKa" 
X<irQyos dXovpyh * irpdvpafifia. Manicarum orae, fim- Xvfifiaros rov em rj ^p^- Nemini autem niirum sit 
briis omataBi c^rca pectus fibulis inter se jungebantur. pelles ad banc rem usurpari; nam purpura inficiebantur, 
Hine tlapaXUfia, aros, ro, HapaXutfiara Hes. Plut. in Pompeio c. 24. : ^Hy bk Kal yautrradfia iroX^ 

(et Phavor.) ra ifySey r&y firlreptoy, quae vox suspecta est, Xa^^di iretpariKa, Kal ifkpvKrtijpia rerei\nrfiiya, Kal aroXoi 
^eirdtTfiara, Sonat quasi ra vapaKeifieya roU Xuffiaffi," vpotrimtrror, ol irkripw^drwy fxoyoy evaybplais, ovb^ re^yaiB 

I? «»raXa, o lari ttl ifamvraijuita xol «XaTirt ^vXXa, xal itirriXa \iysrat, inXcrt t<mv* ol yoSv wipl Aujuav, • iriT?'X<a /tx?Xf * l;afri x«tpoD, ra 
TotAvra ^7i'y. Cetenioi Hesych. (KofAfivifxara* ra h raTc pa^ioic fjux^^ y^pucrhv ix^rra M irfraXitunr) hic loqui de aiireis ornanientifl illis s. 
tiotionabiilis, qna: bracteis siipcrimpoDebantiir et limbis veatinoi contexebantur, patet non modo e dementis verbis, El ydf juv^xf*'^ 
^oftTv na\ adroTV l^tTreu, oi/v yi ha rnv dnXvipiui^ii iTtiBufjuav, Ifxavrag xaX XwfAura y^va-iov orifi'irrv^avrif iriraXot;, n Tiva cfaipind rng a^iif 
i/Xn; 'KomTapimi trxnpMraf o-f i/^ahr incafrmrat, xal T^ax^Xwy a'lraiwfoua'if cum qatbus conferendus est Procop. ad Kxodum, Koa^vfx/^i H itriy 
ra t^w rnc xf'*'*^ xscrjULou x^** avn^rnfjuya^ ff-^aifotiiri * ^vapT^juutra, sed etiam e Basilio : nx^ ripu't'c h rn wtrtunuv^ tv; U^at to^ro; titaorrif 

0*9?;, xal rot; poicxotf &it9 tSv ix^W dC; //uu|iAoDirro xa9* ^i^jSoX^v r^v^;%al al 9vyariftg Ziirt h rv iri^ifioX^ rng liiaf a^twv tr^nros* it* hvfififov* 
a-ai ToT; fi^TixoT; tlitu/uuxo-tT, i>a%iy9na nai xoxxiia lynofxfiwfAara it^ocrerwi Avtipni/oifva rov Xwfjtaro^ iripif f^u0-i. Cetertim amnlcta ilia, de qoibot 
Clemens loquitur, alibi dicuntur irt^iaixfAura, Basil, in Schol. Ms. ad Gregor. Naz. Cod. Far. 573. foL 46., ap. Bast ad Gregor. Cor. 
p. 874. : Ht^MfXfAara xarA X'^i^^ ^^'^ ^^'^X^^'^i '''^^v o^'v^f* * xXwa-pMrta rud fiifiafjLfjJfa^ xal ctkfffia pkrinaxiun (crit'krina pinfiaxm^ 
M>lenia Innata, SchsBf.) xfCa-ia xal &^yv^ia n xal rn^ f^rfXio-Tipa; vXn;, ra M rwv y^aiiiuf roT; jSpf^fcrt Ittiita-^fAifa, * t-KtQvpt^ottcwt (Im^^i* 
fovsSv, Schsf.) tU ^voTpoiru»0'(ucov, xnl apua toT; yXwo-o-ai; * I'jttXiyfjjuBttra'ovawf ra pJrwna xal anvicruovailn fjura rou fvs-af inartfuBn, T. Hem* 
sterh. ad Aristoph. Pint. 590., post Du-Cang. in Gloss. Gr., e Lex. vet. Ms. hsc aifert, nepta/AjuusTa* ra xara ro^c r^AX^Xouc xal rof x'^f**h 
xal rou; iro^a; fii^fxpLiya xXwi/uiariJi, «nva at yvym*i( vioianrovtn : reponens xXn^iuiaTia pro Do-Cangii xXmi/MaTia. Mimm est flemster* 
husio, Uu-Cangio, Baitio et Scha'£ero non notnm tuisse, verba ilia exstare in Pbavorino v. Tc^ta/tAjMara, nbi tamen pro lOM^pturM 
legitur x\m<rpara. Sic editur in Zonara p. 1536., sed ibi pro lOJivpara Cod. D. exhibet xhnapMna, KXwajuariA, nla, quae variit 
coloribus infecta collo corporisve partibus aliis adligari solebant. Eadem apnd Medicos etiam dicnntor • vifia^rnputroy et * llo^rii- 
fMtra Tatiano.** T. H. Tatiani locus est p. 65. ed. Worth. : TlaBo; oifx ten h^ avrmaOiiaf &in\x{tpLiwv, olfit h pitpujfitt • cxuriim l(afrvipMai 
^t^avtwrat, ixvrifac interpretor pellicnlas ; his enim aut linteis aniuleta qoKdam illigata stnlti homines appendont." Gesner. At 
nemo scriptontm vetenim, de ^ipiavroic agens, tnvriiun i. e. pelliculanim meminit. Nobis ergo vox oxi/vl;, qaod nusquam alibi legitur, 
suspecta est, ideoqne pro ea h. 1. reponi vellemos crxuToXwr, a v. axuraXny scotola, (unde scatalats vestes, qns et virgats) h. e. fdfiiof^ 
virgae ilisp, qnsp in circuitnm vestis eunt, ad oram infimam currentes. De v. <rxvTaXii vide Salm. ad Vopisc. p. 405. et 513. Cetemm 
" carent nomine iripiapm/uia Lexica : itaqoe vellem Hemsterfausins nnius et akerins loci anctoritate monivisset.** Schsfer. De voce 
Trptoprn/xa eo minns nobis dubitare liceat, qnod verb, irigiaprow, (qnod H. Steph. Tbte. Ind. affert &pMfrvfw(,) de amnletis a PIvtarcho 
iisurpetur, in Libro de Snperstiiione p. 168* 36. : *Ay a^i^ra irparT^, xal trvv^ Vfoiu iuaiiaipLOfin^ • «ipi9v6/iAivof oTxoi xo^qrai (xal) viftputr* 
ro(xiio{* al ii yfai xadairc^ tarroKut^ ^erh h Biwf, on av rvyyivi^y a'inS 'jri^tancrovat ^ifiovcat xnl irfgiaprwai. (An pro fCtfiBvopinog, qood nos* 
quam alibi leisitiir, lepouendum 'KifiQ^n^ovpityoc, sen pntius %ifi9tio6puTfog a v. vtptdnow ? Plato in Cratylo 22., Al rots larpixoTg ^affjdxotg xal 
al TO?; pMvnxMC iripi9iii0<rii; r« xal Xout^ ra h roT; TOiovroi;.) Forte T. Hemsteth. memorise vitio iti^iafrriuara pro vapa^T^^ra scripsit, 
respici«*n!( ad Luciani Hhilop^eud. r. 8. : *Eyw ii, mV^i yap, i^nr, lirwieug nai ra ToiaDra va{/%vBak, n rot; i(w9ty vafafrnpuaa-i, rov xaxou hitv 
i><aTpi)5o»TOf ; Schol. ad Aristoph. Pint. 590.: nigtafrrw, ff o5 ra • yoi|Tivrixc^(8ic J. Holl. iv. 51., • yo*iTiVT»xilf , • yo»|Tixu»;) wipi'axTa, iiiXoT 
ii ^vaiw^ctv Tiva h Xi'^i;, o9if xal fn9hra iri^toirra, wv ^Tratwpou/uuywv rov a-tipMrog ioxavvti of 90^X01 tv ly^ui rov ^^v it* a^rt^, tug tXnu juaXXflV 
ai^ov; aveiiv^vp.hovg ran toiojJtwt. 

' OiaritO viii. 6., ETx' ^n«ayw oxiivqy (rvyx«xaX://ui|ou^qv iSaiS'jXanftoic st^intraapuavii, " Moz habemus wa^irtraa-paira, Sterna in hiS 
confusio, ft sane vtfiirhaa-pa et vacant iraa-fAa idem non sunt, in genere tamen ista vela, tapetes, vapavfrao-^ara dicnntor passim, et 
casibus sinenlaribus fit locns 'Kt^^'ntrda'plM^r^, hic certe ntroque loco eadem obtineat scripture. Sic ratiodnatur Eustath. ad II. B, p. 
722. 3l.« *I^TfOv^» oTt o9f> vaprixToi to xa.ramtrao'aQ XTra, Ixii9fv yiyofyi xal ro xaraniraTpM, ovtp h Kiupkinhg mafanciravpua Xtyit* ii/va/ixryoy iJ; i»x^ 
/»i9tivat xal '3riP('vi'raop», wf Ji|Xor l^nyt^AfAivo; itao a^ru;, ^OtopLan ntfivirrowi rht puo']^9npiaf, Sic Plut. Alex. 88., apa^ai »Xovpyorf xal 
'jroixixotf «#p»^oxa;o»f axia^ufxnat. Quae Plutarcho eidcm Artax. 261. et Diodor. ii. 56. wapa«iVa<rp»Ta. Occorrit ita irapaT<9iya< et 
ittftnBiyat, •Kaoartimv et «ipiT«tvfiv in hac re. vide L. 8, 4, 135. 4. de aulvis jarmarnm vapaxaXi/jutjua, xaga«lTacp» potius. Heraclidet 
Cumeos ap. Athen. iv. 145. c. (de cobna Kc^is Per^irum, fCal h fit^iXivc Ixu'tov; h^a rov vapax»Xvps,pMroi rov hi r^ 9upa. Plutarch. 
Alex. 70. 68. vocat adximv icafanrrtpufnt, Aldphro 39, 188. Menander Incertis S66. Quae Thucydidi vi. 25. vocantnr stfi^^ypmra^ 
Scholiastae ira^ainraa-pMra dicnntur. At Suidae vifivtracfMara in irXaTn. Doctissimns Diodori inter}>res zvii. p. 170* pnefert «if «ffO|* 
fifw; cToxa;, et SIC bit etiam loquitur ipsi landatns Plat, in Romalo p. 71. ?eniiii in Diodoro anas Cod. rix persaadet*" DonrilU * 



CcclxVi 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



irpos TO oik'tioy ^pyoV kWa tov <l>o0epov fiaWov aifriHy t6 
hrii^ovov kXinrci koX hwtfni^vovy crvXiot '^^pveals, Kal irapa- 
nerafffiafftv iiXovpydiSf Kal itXArats wrapyvpois, Hairep 
hrpv^in-toy KaKovpyeiv Kal KaXXunei^ofjLiyioy. Tlapaice- 
TAanara h. 1., ut censct Sciieffcr. de MiHt. Nav. ii. 5., 
sunt oiunitiones a latere navium contra vim fluctuum et 
telonim. Idem putat eadem vocari nepi^payfiara^ Tpo^ 
«oXi;^/iara, irapappvfiaTa, irapa/9X7//Liara (v. Sturzii LeX. 
Xeuoph;) 

4>IAHTHX, ov, V. 
Seneca Epist. 51., Voluptates prscipue extiirba, et 
invisissimas Iiabe : latronum more, quos philetas ^gyptii 
▼ocaut, in hoc nos amplectuntur, ut straiigulent." Per 
.Sgyptios Lipsius intelligit ^^ypti indigenas : nam baec 
notavit. "Qui tunc Graece ioquebantur, et coeperant 
ab imperio Macedonum ; nam talis sane vox est et pris- 
cisusurpata: Hesych., ^>iX>/ri;«' icX^xrijj, Xiyerri/f." Hesiod. 
E, H. 373., *0* yvyaiKi niiroide, 'treirotff oye ^iXi/T^eri. 
Sic vulgo cum Stobaeo Ixxi. p. 433. editur. At Gaisfor- 
dius' ^liXiiTTffn dedit, cum, auctore Eustalhio/ ab ipso 
laudato, optima Hesiodi exemplaria ^iXiiri^tTi faaberent, 
in Senecae loco Codices sine ulla scripturae varietate, 
uod sciamus, philetas exhibeant, et, teste eodem viro 
octo, in omnibus, quae ad ipsius roanum erant, edd. 
JEschyli Choeph. 999. extet ^iX^riyf. " Suidam et Ety- 
inologum oominis ratio latuit ; non enim ita Kar ayTliffpa- 
ffiy dicti, sed quod osculis amplexuque benigno deceptos 
Iiomines trucidarent. Audi Senecam Epist. 51.: ' Vo- 
luptates prxcipue exturba, et invisbsimas babe, latronum 
more, quos philetas ^yptii vocant : in hoc nos amplec- 
tuntur, ut strangulent.'" T. Hemsterh. ad J. Poll. ix. 
135. Imo Senecae locus, a Gaisfordio et viris doctis 
male intellectus, sensu verborum postuFante, sic ioter- 
pungi debet : " Voluptates pnecipue exturba et invisissi- 
mas babe : latronum more, quos philetas i£gyptii vocaut, 
in hoc nos amplectuntur, ut strangulent.'' Suspicamur 
conj. enim, in praecedenti voce latronum absorptam, e 
textu excidisse ; nam hie est sensus : ' Voluptates prae- 
cipheexturband»et invisissimae habendae ; latronum enim 
more, quos i£g}'ptii ideo philetas vocaot, in hoc solum 
nos amplectuntur, ut strangulent.^ " Quum dicit, am- 
plectuntur," inquit Lipsius, " alludit ad etymon ; 
nam ^cXcti^ etiam osculari est et amplecti, quod quia 
latrones subinde faciunty hinc nomen, etsi alii ab ^^eXecv 
derivent a sustollendo, quasi esaet v^eiX^rijs." ^ Nostra 
quidem sententia, vox i^iXriTrjs^ una e multis, quas Alex- 
andrini a priscis Graecis mutuati essent,^ formatur ab 
obsoleto ^iXaoi, ^iX&, furor, unde, notante G. J. Vossio 
Etym. L. L., Romani, 9 in p mutato, ^olum imitatione, 
verba sua pilare, compilare, vuppilare, profurari, quibus 
addas expilare (Glossae, Aymwc expilat,) traxerunt. 
Plum vide in Tbesauro h. v. 

♦ KOKKHI. 

" Alexandro ii. Alexandrmi nomen KSkktis et ITopc/- 
aoKTos dedere ; solebant enim invisos ^bi scommatibus 
et cbnviciis appetere : is vero loculum aureum corpori 
Alexandri M. detraxerat, forte ut sic Sullas satisfaceret, 
qui multum auri ex opulento regno colligere sperabat. 

ROR significat decorticare. Gen. xxx. 37, 8. peu- 
ROR 9 decorticator R III C Lest ra^r), sepulcrum. 
Gen. I. 3. Igitur ROKUIC est decorticator, spolia- 
tor sepulcri.*' J. R. Forster. in nota ad Strab. p. II27. 
ed. Falc' 



♦ 2AYPA, *. 

Hippocr. de Artie, p. 847* ed. Vanderlind. : 'E^^A- 
XovflTc ok eirieiKitjs Kal at travpai at €K r^y t^tvUbtr wXexdfie^ 
^rai, yy KaraTeiy^s iydey Kal iydey rov boKTvXoy Xafidfjieros, 
rjl fiky kripri rijs aavprjs, rjf bk hipf^ row KOptrov riii y^etpds. 
Coelius Rhodiginus Lectt. Antiq. xxvii. 27. : " Lacerta 
vasis est genus jureconsultis, utGr. 8aora,quod Hippocra- 
tes non omisit/' M. Martin. Lex. Philol. : « Si recte orovpa 
scribitur, ut nostri Codices habent, et Hermolaus legit, 
idem sigoificabunt istae voces erZ/pa, treipa, arjpa [f. L aipa] : 
Ghramniatici interpretantur vinculum contextom, nempe 
e viniinibus aut corticibus arborum.'' Secundum Foes., 
vavpat dicuntur vimineae quaedam texturae, e palmb in- 
textae, aut digitorum integumenta, s. digitalia, a lacer- 
tarum similitudine dictae. Conr. Gesnerus L. de Qua* 
dnipedibus Oviparis : — " Ego oavpas intelhgo, .non vasa, 
sed funiculos e palmis contextos. Hi cum resolvantur 
(ut quivis funiculi) aperiuntur, ut digitus immitti possit ; 
tum in contrariam partem retorti arctius clauduntur, ut 
per eos digitus trabi et extendi possit ; moderate scilicet. 
Quae enim sic coutexta sunt, facile extenduntur, nee mul- 
tum remittuntur, nec doritie sua Isdunt ; quod convenit, 
com nulla vi in his articulis extendendis opus sit. Vocat 
autem Hippocrates moderatam repositionem, quando 
opera duorum necessaria non est, ut in praecedenti illic 
modo, sed unius tantum sufficit." Ad hunc sensum vo- 
cis respicere videntur Glossae: lavpa* Sira, P. Sira. 
<favpa, xXcm), C. 

De hoc memorabili Hippocratis loeo nobis per amicis- 
simum Boissouadium consul tus, sic respond it vir enidi- 
tissimus^ Coray : — " Pour le mot travpat^ une settle fois 
trouv^ dans Hippocrate, quoiqu' il semble confirm^ par 
les anciens Glossaires, je le regarde comme un mot sus^ 
pect ; \\ est tr^s-possibie qu'il ait usurps la place de 9€tpai. 
En effct, n'est-il pas ^tonnant que ni Galien ni Erotien 
u'aient fieiit aucune mention d'un mot si singulier, tan- 
disque le dernier de ces deux Glossograpbes expLique le 
9ttp^ d'Hippocrate par liidyrt ? II n'est pas moins ^ton- 
nant qu'on ne le trouve pas non plus dans Hesychius, ordi* 
nairemeot si attentif a remarquer tous'les mots rares, et 
qui a eu le soin de recueillir toutes les formes du mot 
ctipk, Secpai, irXkyftara^ ^yiat^ ^ ir> erroJ ifUiyres, dit ce 
Lexicographe. Xctp^, ityabitrfitt-^AXvats, beirftds' — ]!Eecf>/- 
bas^ Tas eretpks — Siypa, bevfios vX€Kr6s — ^ipa, wX^Kroy * Ifiav' 
r<#/ia. Auxquels il faudroit peut-^tre ajouter le Sipacocs, 
trtpois^ fipa^iws, sll 6toit pemiis de changer ce dernier 
mot en fipoyrois, c'est-a-dire bttrfjuns, cbihme il explique 
ailleurs le Pjtx^x^s. Si le ^avpac a M y^ritablement em- 
ploy6 par Hippocrate, il ne peut-^tre qu'un mot Mgjp^ 
tien, que les Grecs auront adopts avec quelque altera- 
tion, de m^me qu'ils ont fait pour beaacoup d autres^ 
Le adpt de . Th^ophraste et le Sari de Plin (plante du 
Nil, qui a beaucoup d'analogie avec ks feuilles du papy« 
rus et celles du palmier) signifie en langue Copte, jono 
(voy. Jablonski, Opusc. t. i. p. 266.) Je suis porte k 
croire qu'on a etendu la signification de ce mot non seule^ 
ment sur toutes les plantes analogues, mais encore sUr le$ 
ouvrages m^mes, tissus on tresses qu'on tiroit de ces 
plantes, commes cordes, nattes, corbeilles etc. Une 
espece ou secte de moines .^yptiens s'appelloient Sara* 
baitae. Jablonski ibid. p. 264. d^pprouve toutes les 
Etymologies qu'on a donnas de ce nom, et finit par 
avouer qu'il nen connoit i)oint lorigine. Cependanti 
comme les Coptes donnent le nom de Sari au jonc, et 
celui de Bai aux rameaux du palmier, il me parott ploa 
que vraisemblable, que Sarabaitae veut dire, des hommes 



' ** In Hesiodi loco Moscliopnliis ^nXiiTfj^ legit, quod parum abest, quia vulgatae lectioni prsferain, sed ea dc re alibi forsitan.'' 
T. Hemsterh. ad J. Poll. ix. 155. 

, * Ad II. I. p. 781 s= 69?, 26. K«l to, nhoiQ' b'yi ^nXiirno-t, ou ita rov ii I'xn rm afX'^uffaf h Tot; ixfifiifftf avriypa^otf, iX>M iui tow lUru^ 
%al 5»iXoi' evx airaTiwya, wi awi rov 9*i>«»V, aXXa xXtwrnv, "Jrapa to i'^t'ktiv. 

^ EtlStath. ad II. B. p. 194 = 147, l^O, ; Th it zaOra^ v^tXniiv h tJ /utXXity awo«X»«ir ytj«, iJfaifir* Xlyti iro<»iTnf. Ol ii fjuA* "OuifM^ 
i«l ToD xXiwTiiv TidiWi Xt^iv, wf xai ro vfi\i<r9ar . A^' ou xal Toy ftXiiTtjy irapayova-i tiki; tS? iraXfiniiy tj^oXio^Ttw 'Henoiov, r»a ^ 9»X»jr>i; to^ 
*H(riolfi fxh awi toD ftjXai ^nXtKruf axarH' ttiiro yap rfi'fns ic^rl <7U^t»yia;, w'f lnXoi" xafa Avxo^pow tJ, ^Xw^o; wgo/utoy iXX« hxXturns^ itafm ^ 
l^fXity, oloyil C^u'Kyirrt; iia ii^$oyyov, xat Sipatfta-u rov v xal • aiit\svau toD f iXifr»if tia r^v 7* J; ay t« imfAAi^ofMva rov i^H\y\x9v awt^ofAOttt&ii 
K0I Tj ypa4>ri rrif Xi'^«wf , C'KoxkwniTa-a ri rric iif^oyyou, w; xai towto ioxii to?; waXatolf . Voce C^u)^nrni aiigeri potest Sdmeideii Lex. Fr» 
Eostathii loco in Tliesaurum suum (i. 206. g.) recte recepit H. St. 

^ " XiriiXt/y$ nt taoquam Alcxandriunm hue referrem, motus sum eo, qnod illud non nisi ab Alexandrinis et recentioribus scriptoria 
bus adhibitum legerim, quales sunt Lycopbron 46. et Apollon. R. ii. 570. Cf. Suid. qui etiam attulit verba Crioagorte Mitvlenvi ia 
Bronckii Anal. t. ii. p. 141. n. 7. Fortassis illod, ut multa alia, (v. qnm in v. ^lua-<ra nionui) desomtum fuit e lingna Hellenam anti* 
qnissima. Etiam a Komanis dicitur spelunca." Sturz. de Ling. Maced. et Alexandr. p. 194. 

^ Notas ills Fonteri geographies, criticse, et etymologies, qu» A. 1807. vulgatK sunt in edit. Strabonis Oxoniensi^ et pertiaoit 
ad Libri xvi. et xvii. Strabonis partem, iEgyptum inprimis describentem, plnrima exhibeat^ e quibus Jablonskii Vocom l^htnm 
liooi emendari, illoatrari, et angeri pofsik 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO MO. HABITAftUM. 



feints de etftrdes imites de palmier, ^vUu¥ fialois k^bur- quo aliqnid tolKtur et fertar. K^{, tel 
/bi^vocy etj'appuiecette conjecture sur la description m^me chic anctore, palma est Atfaiopica, e* cajiM fdiiSBiil 
^a'on a donn^ de cette secte de moines, et dans laquelle ramis contexti corbes idem faabnerunt cum ipsa arbo^ 
il est dit express^ment, qu'ils 6toient cincti fanibus pal- nomen : kSIkos autem praeter Hesych. meminit etianf 
fdarum, (Jablonski, ibid, p, 264.) Pour revenir k Hip- Theophr. et Strabo : mirum vero mihi videtur istius ori-^ 
pocrate, ce qui me fait encore douter quil ait employ6 ginis, siqnidem de ea constiterit inter Grammaticos» 
le mot ravpai (qui seroit une alt^ra^ou du mot .£gyptien nullam fecisse mentionem PoUucem nostrum, cum taineti 
Sari ou Sar«), c'est que les moines .£gyptiens, ou du in istiusmodi rebus exponendis satis alias accuratus sit : 
moins ceux qui ont traduit leur vies, toutes les fois qu'il nisi tradidisset Hesych. illam significationis rationem ab 
est question de ces ouvrages tissns ou tresses de palmier, arbore kSIki derivatam, posset quis nonnuila de causa 
se servent constamment du mot atifKiiy comrae de cclui forte suspicari, vocis originem esse repetendam a 
de OaXXo2) ou * BaKkla, pour designer les rameaux du quae sphsram s. circulum significat, propter figanft 
palmier oil le /SdVa. (Jablonsk. ib. j^. 2.) rotund itatem : observant autem Grammatici Antimt** 

* KOTKI, TO, et KOLs, uof, o. chum usitasse vocabulum illud Kola, quod circulum, uf 

Kotm, in Ethiopia palmarum species, et ra ireirXey- dixi, iDiterpretantur plerique, quidam etiam lapidem : 
fikva €K T&v t^vXXtav tov oiybpov ffKevrj, <i>opfiol, Hesych. Hesych. utrumque conjunxit : Koi&s* in^alpcLs 4 \ldovti 
Solent enini e palms foliis texi crates, storeae, sportae, unde nSis vel roit{, sed hao in re ludere animus non est." 
et id genus alia." H. St. " KvV{, Cyix, e genere bulbo- T. Hemsterh. H. St. : Koias Hes. dici scribit vi^lpas 
rum, Theoplur. H. P. vii. 13. At kSI^^ e genere palma- $ Vocem hancce praetermisit Schneideri Lex. 

rum." H. St. " Kvicas, vocant /Ethiopicnm palmarum Arcadius Grammaticus MS. : Kom* h atftatpa. Moscho- 
genus, de quo multa Theophr. H. P. ii. 8. (^AXXo bi n pul. p. 5., * Koias' 6 tnpoyyvKos XlBos, tanquam a nom^ 
ytvos IffTiv^ 6 tpaffi yerioBai TrXeitrrov vepl t^v AWiowiay, sing. * Koias, sed de tali vocabulo dubitare nobis liceatw 
o KoXovffi Kvcar ovroi kqI da/ivatbeis^ ov^i ey to irriXexos Etym. M. 770. 9* • Ko/a arj/iairei T^fy (r<paipay* ^ XP^^^ 
^;^oyT€s, &XXa xXe/or, Ka\ More trvyrfpTtjiJLiya fiiy^i tivos irapa ^AyTifi&xf^ Koias €K ^etp&v eis ffK&ireXov * /aerapixrA- 
eiffi' Tos bi phpbovt oif fiaKpas, ocroy irrj-^^vaias fikv, ^ovtri, Ceterum rot{ s. icoVs, vas sparteum, nostra qui- 
i,\\a Xe/af, hr\ b^ r&y 6,icptay K6fii\y, ''E^ovo'i bk Ka\ dem sententia, est ab autiquo verbo Kdoi, cavitas, unde 
TO i^vXkov TrXarv, koX Afncep kx bvoly trvyKelficyoy kXa^lff' Lat. covum pro coelo, ut ab olyos Lat. vinum. Plin. 
Toiv KoKol bk Kal rn oi//€c i^alvovTai^ Toy bk icapiroy Kat (xxxvi. 14.): ' Id consequutus est ille peronibus arena 
^X^A'aT'iica^r^^ey^dcacr^Xi/X^Sia^opoKlxovo'c.' Xr/M>7- plenis, molli pulvino (clivo) super capita columBanim 
yvXufrepov. yap fifiXov Kal fitikov Ka\ evffTOfjuifTepoy^ {rrov bk exaggerato paulatim exinaniens imos, ut sensum motuf 
yXvicu, Tlewaiyovai b^ ey Tpitrly treaty, &(rre Kopiroy i^eiy' in colo (sensim moles in cubili) sederet.' Recte vidit 
eTiKaTakafi^yoyTot TOV ykoti TOV tyoy* voiovfri bk Koi &pTovs Cujacius scribendum, heronibus aqua plenis. Nam ita 
kl avTbty. Hepl fi^y oZy TovTwy etridKexTkov. Pro KVKas libri nostri, eronibus. Sed erones illi vera ac veteri 
leg. KoiKos, Sprengelio H. R. H. p. 106. est Cycas cir- scriptura aerones debent esse. Sic era scribebant pro 
cinalis.) Plin. xiiL 4." H. St. " K($i£, Coix, Species rCty aeris. Glossae : .£ro* icot(. Grsecas verbum hoc originis, 
KaXauo^iXXbiy, ut et h i^lytly teste Theophr. H. P.i. 16., 6 * a^tpwy, [In Schneideri Lex. desideratur.] Sporta, vel 
apua quern vii. 13. icvi{ legitur inter ra fidXfiiitbfi s. ra fiscina hoc nomine significatur, quo aliquid tollitur et 
(TTpoyyvXa toIs fil^ais, Hesych. sine diaeresi habet Kolicesy fertur. ^Apai i^oprioy^ onus tollere^ Inde a\ptav, Lat. 
ut supra docui, tradens esse palmae genus in ^Ethiopia, aero. Infima Graecia * xpo^opflipca vocavit. Donat. (ad 
et irX^y/juLTa inde confecta. Quo modo et ), Poll. x. 46. Terent. Phorm. i. 2. 72.) : ' Phormio non a formula, sed 
(179*% ^cp2 Twy iK vXiyfMTos cKevwy tractans, scribit, a phormione sparteo, quem eronem trivialiter dichnus et 
posse in hoc censu coUocari et K($'iica, quem a Doribus pro consuetudine. Vulgare igitur verbum «fo. p^itruv. 
K6ty vocari, veiut ab Epicharmo, ^H OvXaKoy fi6eioyj i) V. c. ult., drones ex ulva paiustri facti. Alfen. Digest. 
ic6iy fipeiVj *H KkfpvKlba : ab Atticis cJitVa dici, ut a Phe- L. xix. tit. 2. Leg. 31., Quod si separatim tubulis, aut 
recr.— ^H K6'iK\ 1j i^btpvKas : manifesto autem, inquit, hoc aeronibus, aut in alia cupa clusum trilicum fuisset. Inr 
indicat Antiphanes, dicens, dT^yeiov * &X0cr//piov, pro quo edit. Torrentini legitur heronibus.] Gnece etiam icolj, 
forsan scribendum * dX^tri^ov, oK^iJ^itrrly" H.St. At fiscus sparteus. Hesych. : K&cis* o« ^p/io/. Malevulgo: 
aliud est c^V^, ^thiopica palma; aliud icovct, cuci» £gyp- KopKrvoi* Kopfiol. Hesiod., Otaeis V kv tpopfi^, Hinc 
liaca planta palmae similis, (quas tainen palmae species, t^opfio^poX laturarii a (papfios dictus iiwo tov <pipety, ut aero 
ut mox ostendetur, confundit Hesych., ac post eum ho- (kwd tov aipeiy, quod est fiaorr&Seiy. Hesych. interpreta- 
dierni Lexicographi Criticique, inter quos ponendus est tnr irXey/xara, rd xrirXey/i^va cc ^i/XXwv bivbpov eKewi^ 
T. Hemsterh.) et ab utroque diversum est Atticorura tpopfiovs, Sed quod idem KoUas quoque exponit (poiyUtav 
K6ii, quod Doribus est K6isy sporta vel fiscina, aero, e\bo$ kv Aidiorri^^ et propterea Koiicas sportas innuit 

' Male reddnnt, Fmctnm fignra, magnitadine, et sapore diversam quam ceterae pnsstant. Seqnitnr : ZTpvyyuXwn^ yiif wl Jfi^f^ 
mm\ t^'PfAMirm, nrm il y\U7sO, Lege e Plinio : TrpoyyuXwripoy ycie fAnSov, %a\ /ixfr^ov, xal twrrofxwrtfn, nrroy i} yXvx6, Plin., Pomo- 
rotando, sed majore quam mali ampTitndiDe. Ubi lO^ro/buwripov odoris est jucuodioris, at multis locis ap. Theophr. Addit Plt^^ 
tantam esse siccitatem, at frictar, et farinae modo spissettir iu panem. Theophr. simpliciter, voovo-t ^1 agrev; If aintit." Salm. is 
Solta. p. 576. d. 

^ Locns est hie : E'li V ay nal xot( Vv rt rvn orXiyjMaronr, h ol /uuv ^fii?; xoty xa\ov<riy, wg *EvijaffA,9S TliBwUy *H Qv\»xoy jSonev, fl fiftn, fi 
^noffvjdia' ol a *ATTixoi xoiixa, uc ^ipix^rii; Kogtanor* U»( i* &nif taartt tiD^o;, v) xttxa, n wufvwv;. lafm; H o^ri 'AvTi^aviic h Bofxfixmat ^qXat 
ihifiy *Ayyt7of aX^^tnigioy, S xoV^ lo-riV. Merefrit'is cajusdam tone temporis notissimas Domeo est * Koftanii, at * ZaXa/Saxx^* a qpo 
titnlaro fabuls et argumentum desumserit Pherecrates : ita Thais Meaandri oota est et Dioclis Tbalatta. A then. xiii. inter alias ftbolas, 
qa« titnlum et argumentom babneniut a meretricibus, banc etiam Pherecratis Nostri Corianno eniimerat. Comici pVtv e MSS. tex* 
tus accepit emeudatiorem ; vnlgabatur enim laaro et xw^vxa;, quae scriptura ut recto sensu carebat, sic banc a nobis^restitutam perspi* 
cuam esse et claram qaivis facile vtdet : [Salm. in 8olin. p. 575. b. habet irrVaro, paraverat, a «ao|uu»i, pro vulg. iVaro :] sed Jonger« 
roanuo tamen non penitos assentior expooenti, Quemque pro se far»isse et implesse vasa, coicas, corycos : non equtdem inticias eo, eaia 
significationem attribui posse tJ <rarrHi, sed alteram forte, qua significat, jnmentis onera et cHteltas imponere, hie commodiorem. 
esse quis non sine ratione existi'met : arbitrinni esto penes lectorem. Kw^ou; recte MSS. * xagu$ enim, ut quidem opinor, nemini 
foit unquam tectum : xa^uxoc ita per w ut plurimnm scribi Kolet ; Snidas tamen suo loco et ordine xop vxo; habet, et e vetusto qaodanL 
auctore locum prodacit, ubi aurum e corycis effu^ium esfe narratur : quin et ap. Hesych. xttfpuxo; extat inter illas voces, qn« incipiuivl 
a x«, quod iudicio est xoouxo;, ut et Salmas. emendavit, debere scribi. [K^fwiog scribitur in Cod. Ven., teste Srhow.] Sequitur ultima 
Xfn&i( Antiphanis, quae lucide declarat, quid fuerit x**^. [Locum bic constitnit Salm. 1. c, — ayyirov aX^iriipior Ko*! hi* ItrrivJ] Fabnlas 
titulus in editis ita erat exaratus, h B9|ui)Svx/oi;. MSS. nihil aliud nisi formam pluralem immutant h /3o|u.p*jxt>, quam ego lectionem 
retinui et in textum indnxi, qnanquam ilia Jungernianni conjee tnra sen Casauboni potius sumniopere adblandiatur : quin et iosnm 
Meursium sine uUa dubitatione pronunciasse video in Attica BiUiotheca corrrptnm esse hnnc locum, restituendumqueBo|bcpuxiw. 
MSS. tamen non sine gravi ratione deserendos existimo : fiofxfiviuov, vermiculus, a ftofxfiv^y a qua voce cur non fabuli^ titulus, einescio 

2 no modo Ifpidum argumentum enasci potuerit ? Sed nt m conviviis, ita et in re critica sous cuivis est »apor. [Ab Athen. iii. 135. 
Uodatnr *AT/ri^avns h B^fAfivUuf, " Apud euud. iv. 161. e. mrsus laudatnr Antiphanes h Bofxfivxiwyi, qua sub mendosa scriptura eadem 
fabnia, de qua hie agitur, latere videtur. Itaque,hand improbabili sane ratione, Koppiers in Obvervatis Philolog. p. ffj, accipiens ex 
hac posteriore scriptura terminationem, eamque cum priore parte ejus vocabuli quod hie legitur, ronjnngens, ntrobique h fiofxfiv\imt 
oportnisse censuit, ut verns titulus fabulae * /Sofx/SuX tvv fuerit. * Quod jocosum,* inquit, * forte fuerit nomen, dnctum ab usitato 
f^fxfii/\tl(y quomodo, a sono liqnoris erumpentis, vas angosta cervice dicebatur, de quo satis mnlta notantur ap. Hesych.' " Schweig)i.] 
In Antiphanis loco »yyfroy ux^in^^iov a MSS. confirmatnr, pec ideo illam lectionem temere rejiciam : alias nsitatios est, magisqne cum 
analogia consentit &\^irn^ ; sed et supra s. 95. /u.iX<t^ov ayyff MSS. habebant, ubi Codd. vtUgati fAtXimpov : hie nihil existimo rnvtaii* 
dnm.** T. Hemsterh. MiXirngio^y^niPi;, tim^, Schneiderus in Lex. snnm recepit, laudans FoUncis loc. MiXat^io^ x^^^t ^ 1^* 
Thes. ii. 869. f. Plinio snccus meiiigeiius, affertiir e Theophr . H. P. iii. 8., Gasa ibtcrpr. 

NO. II. VOL. I. S A 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



dictas, quod e foliis hujus palms ^tbiopicae texerentur, in Gnecis exemplaribus haec invicem muteotur, ot ei tv 
in eo ceite magnopere ernit. Koi( verbum Atticum. ut fivpit, fnotpiify et in limilibus sexcentis. Hi aunt Hesy- 
Dores dicebant Kdtt. Cpicharmos : Ovkwcov poeiov i) cbii icSiKes, quos esse interpretatur ^thiopicas palmas^ 
KtAv ^kp€i,¥ *H KmpvKlha, Etiam palms similis arbor KoiVei cv AXQtowlq. fOivUmv ethos, De bis etiam Theopbn 
JEgyptiaca fuit, e cujus foliis et corlice texebaotur i.' "Evia M koI KaKa/i6<^vXXa, Kadanep 6 ^tyi^ Kal a 
sportae, vel phormiones, quae dicebantur ko^ki. Atqiie xSil, kqX 69a rocai^ra. At kovki et n>i£ diversa. Cuci 
inde ^Koi^icii'a irX^y/iara Straboni. Sic enim apud eum i£gyptiaca planta palmse similb. Koiff^tbiopicae palmae 
leg. L. xvii., Kai ra KovKiya vXiyfiara AiywrriaKd itni^ genus. KoZf autem Graece pro aerone, vel sporta textfli 
^vrov Tivos ofioia rois (rxoivirois rj iftoiviKlyois, Male vir nibil commune babet cum illo genere palmae iEthiopicaey 
eriiditus (Casaub.) corrigebat Mimya, cum scripti babe- nisi nominis sonum. Nec enim Graece Koiices dictae spar- 
rent KdKKiva, PHn. xii. 9. : ' At e diverso cuci in magno teae fiscellae, quod e coice ^tbiopico texerentur. Unde 
honore, palmae similis, quando et ejus foliis utuntur ad enim coices illi in media Grascia I Koot verbum anti- 
textilia/ £ Tbeopbr. (H. P. iv. babet, ap. quern quum Graecum, quod cavitatem significat. Inde Lat. 
vitiose hodie editur : To KaXo^fievoy KovKi6<lMp6y Itmy covum pro coelo, ab illo k6os. Nomen kSIs vas sparteum 
Sfioioy ^olyiKi, £t male interpretes, Cuciofera quae et concavum. Alii co/f dixere. Antiqui comici passim 
appellatur. [*' KovKio^opoy hiyhpoy^ Arbor cueifera, de banc vocem de pbormione vel sporta usurparunt. Phe- 
qua multa Theophr. H. P. iv. 3. unde haec PI in. xiii. 9. recr. Kopiayoir — kcls Av^p t\kiraTO revj^os, 5 I 
• Cuci in magno honore, palmae similis, quando et ejus Kb>pvicovs. Antiphaues, — Ayyclor dX^cnfpcov Ko«{ off 
fpliis utuntur ad textilia. Differt quod in brachia ramo- etrrly, Isti koik€s Graecorum KdtKt vel Kdet nomen non 
rum spargitur. Pomo magnitudo quae manum impleat; dcderunt." Salm. in Solin. p. 574 — 5. 
color fulvus, commendabilis succo ex austero dulci; lig- ♦"OITA, s, ♦"OFKA, ^, Minerva, 

num intus grandc, firniaeque duritiae, ex quo velares de- Unde adj. *'Oyi:aTo£. ^cbyl. S. c. T. 169.,'Tiy re 
tomaut annulos. In eo nucleus dulcis, dum recens est : fiayais /i6xatp Avatrva ' irpo vdXet^s, *E/irr6irv\ov l^bot 
siccatus durescit ad infinitum, ut mandi non possit, nisi * kirippvov : 492., Tkrapros &>Xos ytiroyas irvXa^ e^ytv 
pluribus diebus maceratus. Materies crispioris elegantiae, "Oyicas 'AOAvos, ^vy fio^ irapitrrarat : 5Q7.,*'Oyra IlaXXas : 
et ob id Persis gratissima.' Fertur esse quae Nux Indica Minervam Phoenices "Oyicay vocabant, teste jEschyli 
dicitur, vemacula earuni lingua cocos, nascens in Persia Schol. "Oyicay vicum Tbebis vicinum memoraot Schol. 
etiam, Arabia, el -^gypto." H.St.] Scribe in Graecis, Kal Pindari, a Stanleio citatus, [ad Olymp. ii. 48., "AyaX/xa 
TO KovKi Scd^opov, Sfioloy ^o/vtjcc. Ad verbum Plin. red- yap ^Adrjyas 6 Kabfios ifyvffaro ey "Oyrau, icwfip rifs Bcmm* 
didit, Cuci in magno honore. Am^opos, pretiosus, excellens. rias' 'Oyicalo ovy /; *AOriyd rt/iarac Hesych. : "Oyya* 
Hesych. : ^laipopwrepoy Kpeirroy, vxlnjXorepoy. Hincro^m- *A6rfya ey ©^^ats eori, ^bipcov kicktyvyioy f)(ov(ra.t nbi in 
^opoK etiam pretium. Dicaearcbus,Ma*poi) ^ca^opovrovci^f- Cod. Yen., pro ei^ Qtjfiau, est ev *Ad^yaa, errore librarii, 
Kffiiyra e^ayopatras. Ab hoc cuci KovKiya ^vXXa Auctori ut videtur,] et Tzetz. in Lycophr. 1225. [Eierly "Oyrac 
Peripli Maris Rubri, FXuitra^ bk ^Apaf^iK^ 'xpHyrat^ koI ^al Kwfiri 0^/3wy, ov teal Kdbfios 'Adrtydi SyaX/ua tbpvtmroJl 
irepi$dffiatn ^vXXcuv icovKiyufy. Haud recte repositum vel- Hesych. : "Oyjcas *Adrjyas' riis *(lyvyias miXas X^ei.* 
lent, <l>vXXuiy Ko'iKiyuy, Legendum ap. Theophr. de hoc Nempe iEschylus ad portas ''Oyinif 'Adayds sistit Hippo- 
CQci, ypHyrai ^vXXf> KaQaircp rov iftoiytKOi irpos ra medonta, qui secundum Euripidem, 'Hyvyca eh irvXkffMTa 

TXiyfiara, M^\e edunt, 'xpHtyrai ru ipXoif xadairep rov ^trreix^e, v. Pors. ad Phoeniss. 1150. Brunckius citat 
^/vorof ^vXXf>. Sciendum porro est, etiam genus pal- Epigr. vet. [e Schol. ad Eur. Phcen. IO68.], "Oyicas raos 
marum ^thiopicarum appellatas esse KoiKas, Plin. xiii, ^* Itrrly 'Adaras, oy wore Kabfws E^caro, /3ovf ff lipevtnr, 
4. de palmis ; ' In ipsa quidem ^Ethiopia friatur haec, 01^ iKTiaey Aarv to Brifias." Blomf. Schol. a. ad iEscbyL 
(palmuia sc.), tanta est siccitas, et farinae modo spissatur S. c. T. 169. : "Oyica r/ *ABrjyd xapa Srijiatois crc/zaro* 
in panem ; gignitur autem in frutice ramis cubitalibus, cxei^ycrac ^e, Tt)y cTriyufpioy 'Adtivdy KoXiiy eiV fioijdeiay, 
folio latiore, poroo rotundo, sed majore quam mali am- m 6 QerraXds roy Aca, Xiywy, Zev &ya ^Jbiiiycue. Kal b 
plitudine : cycas vocant.' Recte in libris antiquis scrip- Avkio% roy ^AjroXXiaya, KX^i dyal Ss wov Awciffs kv wiovt 
turn reperitur, coecas, i. e. KoUat. Sic babet optimus hiifif Els. Kac o *I^a7os, Zicv irdT€p''lbrfi€v fAcb^itfy. "Oy- 
Rigaltianus. [** Pliniani MSS. R. Colb. etc. rectius xaia roiyvy ff *Adriyd Tifidrat irapa Gi^/Jacotr. "Oyra 
coecas, vel Coicas." Harduiu.] Corrigcndus et in hac xapa ^olyi^iy // *A^va, ical "Oyicataf miXau hUfiyifrai 
voce Theophr., unde Plin. hausit, capite de palmis, ii. tovtov Kal 'Ayrtfuaxos ^ leal 'Piay6s. $o/kc( ^ rd yivos 
(8.) : "AXXo hi Ti yiyos ktrrly 6 t^atri yeyiffdai wXeltnoy AyutSey 6 Kdh/nos Irvy^ayey 6 rwy SriPfUuty oiKitni^s, hto 
irepc T^jy AlOioiriay o KaXovtri KuKas, Noluui est quomodo <cat ws ck ^oiyiKwy Kanfyfieyos^ "Oyuay *Adriydy itapa 

' "Avotf-cr* *Oyxa irpi iroXiwc omiies preter Seld. K. M. 3. qui voces vfo vax^w; omittunt. Sed recte, credo, 'Oyxa delevit Bomciin, 
proQt glossam e 497. ortam." Bloinf. Cum tamen Schol. ». et iS., ut patet ex eoruni verbis ad li, 1., sno in exemplari deltftmo 
lUod 'Oyxa inTenerint, nos ampIiuB do hac re deliberandum ceosemus. 

* Seqaeiw slossa est : 'Oyxurat' i8oa. In Cod. Yen. hs du» glossae sunt confiiss : "Oyxo^, 'a9iiv»c, tc^ oyuyiac Ipmrat, fi*%. •rvAoc x/yti. 

Bene distribuit et ordinavit Musufus. Videtnr vuXa; x/yti suppleroentum c margine, alieno loco positaro : cf. VV. Db.** Schow. 
Nostra quidem sententia, Hesych. respexit ad iEschyl. S. c. T. 499. : ante Xryn vel excidit vox Al<rx<t\o(t vel subintelligi debet. 
^ ApoUodoro (iii. 6.)a1iae Ogygiae, alise Oncaides CoyxaUtg); Pausaniie (ix. 12.) Ogygis nominatae sunt, Oncaides non sunt : esedem 
igitnr esse possunt. Steph. B. : 'OyxaVac wuXai en^aiv. El/^opiwy Qprtxl, Videiur autem hie Euphorion i£scliyli filtns, et ipse Tragims." 
Stanleins ad iEsch. S. c. T. 493.. *^ 'Oyruum TrvXai et <rxatal in/Xui numero plurium dicuntur, quod olim ports civitatnm dnplices vel 
bifores esj^nt, ne intrantes et exeuntcs sibi invicem incursitarent. Atque ita omnes Colonianun Romauarum ports exatruebaotor : 
imo ipstus nrbis ports tales erant ; uti adhuc videre est in Portuensi porta, quarovis altera jam obstnicta : et similiter porta, que 
iFiilgo Maggiore dicitur, duas maximas fornices s. arcns habet ; atque ita sxpe civitates in antiquissimis uumis depictas videmus, vide- 
licet ffeminas portas inter duas turres." L. Holsten. ad Steph. B. h. v. 

' Vel vehementer errat Schol., credens Antimachiim loqni de Thebis, vel ante verba, /uu/xyifrat roCrou^ aliquid snpplendam videtnr, 

adeo at locus sic COnstttuatUr, EiO-tv 'Oyxat xal X**'P^^^ *Afxaiia(f aut 'EtTTiV "OyxHoy xoi x. *A. Mifxirirat rwrov xal * AfrtfJUty^os xai 'Pisvo;. 

Antimachus enim loquebatur de Arcadis quodani oppido in agro Thelpusio, qnod traxit nomen ab Onco. P^usan. viii. 15. : Mft» 

1« ©fXirouo-** IkI rh Ufhy rn; A^juiiiTfo; 6 Aa^mv xattia-i to h • 'OyKiiw. — *0 p-iv in *'Oyxog ^A^oXX unro; Icrrt xaT<» rm ^ufff/xaH h 9cXTov0-<se Tttsl 
ri x'"^^'^^ iiwaa-rtvtrt rl *Oyxiiof, Deiudc affert hps Antimachi versus : "A^^o^o; TaXaa! vlo; Kpn^ila^oo Tlpwrto^o; Aanaolr vip Ivmyirtt nXoa-fv 
fv^, Katfoy rt xpaiirvov %al *Afiovtt SiX-aovan'tav Toy fa t* 'A^oXXwvoc a^iiov mXo-io; * 'Oyxatoio A^ri yaV aviianu crifiaf ^mToTcriV iiia^tu, Steph. 
fi. : 'Oyxirov' xyfioy *Apxa^£a;, 'Oyxov ivyaTrtva-ctrrog^ w; IToit/aavia; oy^ou;' i oi'xnTwp, **Oyxfto;, xal 0i|Xux»^ *OyxfIa. Hujnsniodi gentile 
ap. Pansan. non reperitur. Censeo locum hunc etiam 'Oywn fuisse dictum, unde 'Oyxaro^, quod agnoscit Antimachus ap. Pausan. 1. c. 
JffiBC qao(|ue ap. eund. Pausan. eodem loco aliud gentile deductum video, * 'Oyxaiarri; sc. quod etiam ab *Oyxat commodissime fonna- 

tor ; memmit enim templuni Apollinis Oncsatae : *0 H Aaiwy rns ^Ecmvo; ro Ufoy avaXtviiyy h afi^Ti^a irap«|'i(0-<y, Iv a^ivrtfa fxiy roC *ATaX- 

imwt rw *Oyxatarov rh yaoy," Abr. Berkcl. " Apollo 'Oyxarof vel 'Oyxa»aT»jf, cujus sdes erat ad Oncium, qui vicns ipse forte 'oya« 
dictns," C. A. O. Schellenberg. ad Antimachi Reliq. p. 67. Ambt) hi docti, qui bus addas Sylburg. ad Pausan. 1. c., paulo aadacius 
seripsissent, si Tzetzae locum in mentem rcvocassent. Lycophr. 1225., navrs; ^ ayayvot; xt^Tly h vauT xnvfr, Amfiaian alxia9hra; *oy- 
stftfou fioB^u, Scholia : *0yxatou T»>of rric ^rifxrtrpoi^ toDt' ta-riy • lp»yvuwiouf , «ap' oVov h 'Oyxaif , woXii Ttj; *Apx»jmf , n An/x^T«ig *Ef iVTVf nfjmrmy 
mg xfti KaWifjuixoi* Tnv /xiv o y* iffviffx^ity 'E^iyyvt TiX^ot/o-creuy}* itcrly 'Oyxai xal xw/xit dn^Siuv, cv xol Ka^|u.o; *A0n>aC ayaXpa lisveraro, Eu^tath. 
ad Od. P. p. 1809. 44., 'oyxalbf |xiy 'KfovipKriiaren & irapa Awxo^govi, oyxaiov rh xat oyxioy *v to?; l^nf wop' *OfJt,n^f VfovafQ^i/ytrai, Etym, M. 
613.43.: Oyxtti' iroXft; (iroXt;) I'v *Apxa^ta, t^Tri *oyxou Tivdf ovo/LAa<rd<rcra< (ovojixaiTdfra-a). Rectius «oXi( et Svo|ixa<r9ir0-a singulari namero : 
deinde hoc oppidum Pausanis *oyxiov est, Stephano Byz. *oyx£ioy, ut fortasse aliquis 'oyxatoy a nostro scriptum existiraavertt." Sylburg. 
Pro *oyxioy, "Oyxitov Pausaniae restituit Faciuse Steph. Byz. Forma "oyxtoy posterioribus placuit, prx) quo antiquiores "oyxiiov scribebant: 
V. nos supra v. ifxufytTov. *Oyxaioy vero ab Etymologo scriptum, pro vulg. ''oyxai, male existimasse Sylburg., patet e Tzetzae acholiis jam 
landatis. Cctemm Rhianuni in loco, ad quem ^chyli Schol. provocat, paritcr ac Antimachnro, non locutom esse, nt ipse censet, de 
Thebis et Onccis Portis, sed de Onco Apollinis fiiio et Arcadis vico, cui nomen 'Oyxxtoy a. 'oyxM ab iUo Rege doctom, eonjicere est 



SPIGlLEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO JEG. HABITARUM. 



p«/ots Ti/Jiaadai iTolriae.. Schol. jS., "Oyifo' 'ABriva ^oiyi- 
«wv yXwrrp. Schol. tamen ad v. 4^92. vocem oy.Ka esse 
iEgyptiam dicil : ^HXdev ea Orffias, AXiaOey fi fiovs^ Kal 6 
Kdofios iicet fKri<r€y Kal idvee n^v /Sovk 'AOj;^^, Kal 
Aiyi/Ttr/^ ravTviv erifjifjffay liccT, oOey oihuts Kal al 
TTvXai wyofidt^aay. At Pausan. ix. 12., notante Stan- 
ieio, ex hoc ipso Deae oomine Cadmum non ^g., sed 
Phoenicem fuisse probare conatus est : ToTs yofxi^ovtriy 
€a yiiy a^ciceo^ai Kdbfwy rijy ^(iatba, Alyvimoy, Kal oh 
^^yiKa vyra, eariy eyayriov \6y^ r^c 'AOiyvfis ravrris 
TO ^yofia, 6ti liya (Cod. Ven. 2/vya, sed^Oyya vePOyjca 
scribendum esse moneot vv. dd.) Kara yXutrtray n/v 4>a«- 
WicwK icaXetrac, rai ow XdVf Kara n^v AiyvTrrlwy ^wvi^v. 
Quo argumento Pausan. re ipsa parum proficit, ut inquit 
Jablonsk. quern vide sup. v. laVs. ScboL ad Eur. 
Phoen. 1068. Aio Kal ihpvtraTO rawrijv, "OyKay npovayo- 
peveras rujy ^o^ylKwy biaXiKT^. Steph. Byz. : "Oyica 
'Adriya Kara <Po(yiKas. Dicitur vero non modo "Oyra 
'AOriyd, verum etiam *Oy*caia 'AOiyva, Pindari Schol. ad 
Olymp. ii. 48. 1. c. Schol. Soph. CEd. T. 20., Ivo lepa 
€y fals S0ai5 ibpvrai *ABriy^, to fiky 'Oyica/aj (vulgo 
OiKaias), TO he 'Itrfitiylas. Pausaniae aetate tantum f^wfios 
Kal &yaXfia sub dio, eo ipso loco quo bos fessa procu- 
buit, et Cadmum ut urbem condcret admonuit. Nonno 
quoque Dionys. v. est *OyKairj, Hinc corrigendus est 
Plut. in Vit. Pelop. c. 12. : 'A^atpoiJvres &v6 rHy erro&y 
TO. T€piK€(fji€ya ffKvXa Kal to. irepl Trjy OiKiay ipyatrriipta 
bopv^outy Kal na^aipoiroiwy hyapptiyyvyTcs. '* Vitium 
agnoscit Schneider, ad Xenoph. Hell. v. 4. p. 306, 
Reiskii dyopay non satisfacit. Scribendum videtur wepl 
Triy "OyicoF, circa Templum Minervae." Jacobs. Anim- 
advY. in Allien, p. 136. ** Minervae nomen "Oyra, fre- 
quentatum Laconibus, etiam "Oyq," Heyn. ad Apollodor. 
iii. 4. Ubi noni. "'Oyra Laconibus frequentatum dicatur, 
pariter atque ubi forma "Oya reperiatur, nescin^us. 
Ceterum 'Oyicalai xuXat ApoUodoro iii. 6. vocantur *'Oy- 
icat^es : 'Imro/i^^oiy hk (icrTtji) Tropa raj *Oyirai5aj. " De 
Pboenicio nomine, quo Cadmus Minervam honestavit, 
agendum loca collegerunt J. Selden. de Diis Syr. ii. 4. 
et Bochart. G. S. P. ii. L. i. c. l6. et L. ii. c. 12. ille 
quidem male dubitans, utrum ap. Pausan. ix. 12. ^'Oym 
reponendum esset pro I/ya, an liba : correctionem 
"VyKa dubio vacare nuper etiam statuit vir exiniius, P. E. 
Jablonski, Pantb. Mg. i, c. 3. s. 1. Centenis vicibus O 
et C fuerunt male permutata; F et I in hoc ipso 
nomine ap. Schol. Soph. CEd. T. 20., ubi ^Oyjca/as pro 
OiKaias, pneter Seldenum, correxerunt Gul. Canter, et 
T. Staul. ad ^ch. S. c. T. 170. praeterea V. D. in Misc. 
Obs. vol. ii. p. 289* Horuni nulius nostrum Scholion in 
Phoenissas attigit, excitatum banc in rem a Kuhnio ad 
Pausan. et Aug. Van Stavereu in Misc. Obs. vol. x. p. 
305. Latet adpellationis ratio, quam Selden. nescire se 
fatebatur : conjectura Bocharti parum habet verisimili- 
tudinis. Harum rerum iutelligentibus probabilius forte 
videbitur, nomen illud "Oyica patria Cadmi lingua scrip- 
turn np^iy. a V. p^jy participium np^iy, onca, signiiicare 
potuit prominentem et excelsam, quaeque Graecis 'Aicp/a 
diceretur et * 'ExiTrvpy/rts, Minerva Cadmo sic fuerit 
appellata "Oyica. Minerva quoque TloXias et IloXiov)(pf, 
8. * 'FvfflTTToXis eadem ilia designari potuit aclpellatione. 
Diversas, qua viget in dialertis illud verbum, excitare 
signilicationes, et in hoc generc literarum nova commi- 
nisei, conjectoribus faciilimum est." Valck. ad Eur. 
Phoen. Schol. 1068. Cf. Spanh. ad Callim. H. in Pallad. 



p. 670. el Fourmont M^m. de TAcad. des Inscr. T. xv. 
p. 395. sq. 

« "APON, ov, ro. 
Arum, herba e dracunculi generibus ap. Theophf. 
H. P. vii. 11. (KaXovffi yap ti hpaKoyTtioy Apov hia ri 
Toy KavXoy ix€ty Tiva iroiKiXiay, Sprengelio H. R. H. p. 
103. est Arum dracunculus.) Dioscor. ii. 197. C^^^^ 
TO KoXovficyoy xapa ^vpois * Xov^a,* 0vXXa kvlrimy Ofioid 
ToU Tov bpaKoyTlov, fiiKp&repa be Kal AaTTiXorcpa* KavXoy 
airidafiia7oy, wroTrop^vpov, vTrepoeibfj, e0* o5 6 Kapiros KpOKi' 
^b>y pl^a XevKTl npos n)v tov bpaKoyTiov^ IjTis Kal itrBierai 
ixjjofiiyrif JfTTOv oZoa bpifiela, Tapix^verai be ra t^^XXa elf 
(Jputffiy, Kal Kaff kavra ^jjpaydiyTa i\p6fjieya eadlerai, 
^vyafiiy bk ^ct ^ pl$n Kal to tnripfia Kal ra <^vXXa 
avrily bpaKoyTltf, irotel be ^ p<2a KaTairXatrtro^iyii mtv 
/3oX/3/ry hrl irobaypiKwy, inroriderai bk us jj roC bpaKoyTiov. 
Kal KaddXov e(rrl bia to prj Xiay bptfiv ebitbifios, Notb^ 
p. 448. : 01 pey AXifioy, oi be Bv/doy, ol bk * bpcucoyrlar, 
o 01 Kvvpioi Kal KoXoKdtrtoy Xiyovm. Sprengelio 1. c. p. 
190. Dioscoridis Arum est Arum Italicum.) Et P)iii« 
xxiv. 16. [* iEgyptus aron gignit, de qua inter bulbo9 
diximus, magnae cum dracontio litis. Quidam enim 
eandem esse dixerunt. Glaucias satu discrevit, dracon* 
tium sylvestrem arum pronunciando. Aliqui radtcem.. 
aron appellarunt, caulem vero dracontium, in totum 
alium, si modo hie est, qui apud nos dracunculus vocatur. 
Namque aros radicem nigram in latitudinem rotundam 
habet, multoque majorem, et qua manus impleatnr. 
Dracunculus subrutilam, et draconis convoluti modo: 
unde et ei nomen.' De hoc loco vide Salm. in Solin. et 
de Homon. Hyl. latr. p. 49. etnos in Thes. v. ^LpaKoyTiov. 
Erotian. : ^aKoyriov (ioTdyrjs elbos' ovrta bk KaXelTai koI 
6 TOV &pov KavXos, Tapa rr/y vpos ro Suoy Ofioi&nfr'a^ 
Lex. Ms. Reg. Cod. 1843.,''Apov Kal &pft(aToy fi bpaKop^ 
Taia (bpaKoyreia), teste Du-Cangio. Scholia in Libruia 
Medicum e Cod. Aug., ap. Zonarae editorem p. cxviii. : 
♦'Apovp/5a' TO fiiKpoy bpaKSyTiov.] Unde et (Nicander ia 
Georg. ii. ap.) Athen. ix. 371- d., Ivy Kal &pov* bpifitia 
KaTayf/fixoto weTrjXa. Deinde addit Athen. : 'Ere^ bi 
&pov efiyrjfjidyevtrey 6 NiVav^pos, * xpoo'airo^r^oi' Sti Kal 
Salvias ey Tf Ylepl ^^vTwy ypdtpei oihm' ^aKomoy 8 Ifioc 
^pov, dpiayla^ Hesychio &poy est non solum fioTdyrjs plSa^ 
sed etiam Tpv^Xioy fikyaJ' H. St. Theophr. H. P. vii. 
11.: *EJbiabifios bk Kal 4 TOV &pov pica, Kal avTr^ Kal ra 
^vXXa Tpotrai^xl/rfiiyTa ey ofei, Kal etrriy fibeld re Kal vpos 
ra priyfiara kyaOii. Sprengelio 1. c. est Arum colocasia : 
cf. Anguillara p. 217- Ilippocratis Morb. iii. 493. &pov 
fLkya eidem Sprengelio ibid. p. 47. est Arum maculatum. 
Steph. Byz. v. "Aki) : KXavbios bk "lovXos (louXtoj) 
wpuTfi ^oiyUufy ffftiffiyf on ^KXifidrj dvo 'HpaicX^ovf. '^^aXeirt^ 
TaTwy yap vtt ap^ovros EifpvtrOews ^Trira^O^i^wv ABXiayp 
Tijs Aepyaias *^bpas c^, {Kal) to7s T&y briYfidTt^r 
eiroyelro eXKetriy. dye'iXe be to AeXtf^iKoy payrewy, lir* 
^varoXas cr^ov, ff^XP'^ ''^XP (^^^''XJ') '^^'^opf ^vovri 
TToay Ty *^6p^ wapairXrjtTiay, tKeiyris yap KaTairXatrdfieyoy, 
Twy eXxdy dwaXXayijtTefrOai, evpe b^ Toy iroTafioy kclI Tify 
irvQ6ypri(rroy xdav, His 6 KavXos, if re piSa, irdyTws eoTtr 
Oifudtbrfs voikCX^ {i^o.l) Tats Ke^f^aXals. birorras yap &y Tit 
diroKelpT^, (fvoyrai avdis h-epai, KoXo^ai'ov* piyTot raXovflri^ 
n)F pl^ay, to 6' virepiref^tVKos (vTOTnet^vKos) Ki^pioy, 6^y 
TlbeXay, ebwbifwvs re Tas tfiXefias Trapi')(oy AlyvTrrlois' irepl 
b^ Toy ^elXoy ^verat iroXXiy* ^ bk irepl Toy B^Xov eXinf 
Oepawevei bvtr I ara' Tpif^opivri be /Ltera Trjs pi^rfs, XevKoy 
dyablbweriy OTrdy tovtu^ <l>ri(Tiy, 'HpairX^s IdOrj* Kal KaX^trai 



e Pausan. 1. C. : Atyf^ai it xai TOia^i* 'H^xXi'a iroXf/utouvTa 'HXn'oif alrivrru naf "Oyxow tov XifKH^, xftl Wu^ 'HX<t Wi rw *Api*ov< ly^ovfxivof is rc^f 
fM»X*f» io9r\mi ii V710 'HgaxXicvc vo"Tipo» 'A^pao-TW T0» i-antw, I'kI to^tw ii I; tov *Afiora littinffn \K7rifJMyos* "O; pa tot' ^Aifaarw rftrarw -y* iifA.^* 
j>«*aTaxTi. (Schelleub. I. c. p. 68. pro bismavnlt tot' — iiifxyi9\ Pro rfiraTw Cod. Mosc. dat nram.) Scripsit enim Khianus poema, cat 
titulus 'HfaxXfta, g, 'HpaxX««f, et in quo res Hercnlis narravit. V. Suid. et Eudoc, Etym. M. 153. 4. Casanb. et Schweigh. ad Allien, 
iii. 82. b. In eundem errorem, in quo est ALschyli Schol., tractn» est magnus Heynhis ad Apollodor. iii. 6., confondeps Tbebarom 
yicum cum Arcadise oppido. Verba ejus sunt ba'.c. Vetos hoc Minerva; Oncaeis nomen occnrrit ap. ^schyl. 1). cc. : cf. Patuan* 
ix. 12. At aXo-of 'A«6xxwT0f 'Oyxaiov ibid. viii. 25. in Antimachi versibus. Scilicet *Oyxai, xwixn Qnftvit fuere, Schol. Lycophr. 1225. et 
Schol. Pindari O. ii. 47., ubi ipsius Minervae cognomen ab illo vico ducitur." 

' AoiXpa Syriaciim est pro aro, teste Neophyto, qni parvam drucouteam, i. e. arum, ita a Syris nnncnpari notat, Ol l\ iC^i Xovfav, 
Inde Arabicnni Inf, anim. £t luf serpentis, quod Gra>cis ^tiqnis apy ^^rexovTitov." Saimas. de Hon^oo. HyL latr. p. 50. 

* Ap*/ix«i'a TtTiiXa est uove dictum pro ^pt/utta, notante Schneidero ad Nicandri Fragm. p. 301. 

' De V. &fwiia non satis certura quid statui deboat," notante Schweigh. Vox tollenda ant certe emeodanda," Casaub. Sopiogiot 
ad Hes. v. /un/o^twtor, quod Hes. interpretatur, woa n {h) xai ax&yTto*, conjicit ixopov, vel axorTiov. Alberlius rescribit armfiwi, qood 
Hesychio est /Soravti tI; outw xoXo'^/xon Toiii jojyag Otfanivofxirn rng iaxng Tuiy o^tcw. • Bodso quoqne ad Theophr. p. 864. (qui legit a^v 4 
ifvna,) VOX afojua suspecta est. ** ^A^mia, a;, ri, a quibusdam dicitur Mespilus arbor, Dioscor. i. 169." H. St. 'Apoy/a* ixirnXn, Gioaf* 
latr. Gr. Barb. Mss. ap. Dn Cang. 

^ Onines libri scribunt xoXoaaaoT, non xoXoxa<7<oy. Fortasse scripserat Claudius Julius, *xoXcouyiov, quod idem est ac xoXmoc-ioi. A 
latitndiue foliorum hoc oomcn invenit, unde et Mantifolium l^tinis ^pellata. Zayo; antem i. q. * tu^i, maotom vel sagam. Sic 
«0^o0-4yioy et xoXoxa«rior, breve lAantnm significat." Salm. in Solin. p» 924. c. Hesych. 7 * ta^of l/uMTiof,' 'kax^ mi2 v^X^ wtftfUtmrnm 
Arcamoy QrammaticttS Bfa. : Ti il naecot M ret/ uaatg yhtrat^ wta «^f sjut^/uiei rov 0't Ivrl It tXif T<vo( IfAM^ov aoXev^tv. 



fCclxx L^. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



j^v w4\iv'*A)niv, Claudius lolaus bic commutat ari .va« fioxkoH icucrvXiaioi ro teaxosf olc car* tuspov \b^U mAift 
rias species cum nymphaeis, notante Sprengelio, Antiqq. wpotnfXovadm, ro irXi^Tos ioKrvXuy imiexa, ri v^f oo^ 
Botan. p. 60. Ari sylvestris meminit Plut. de Solert. oipaxov ^liaoy ixovra' i^am 70 irtftor (Upor^ K^Ktpipm 
Anim. p. 974. b. : *H HApcros, SraveKrov <^u\€ov TrapiX- iyKeiadu (i/Xivos * fieaQorevot^ tva iipihg (fipi^) mpi^rat^ 
TO &poy eadlovtra vpQrov to Aypioy fi yap bpifivrtis rj iLorepltrKois ij xtpalv k^/trkf ^ cii aSXov 6bpa\ov irip 
hyoiyei avfiKti^vKos avrf^s to irrepov. "Apov Hesychio est top KiikivhpQv^ ts kvaarpw^iiamLi kv t «"«A/Si, irpo^aywrn 
Tpv(i\(oy /icya. Hinc ^''Apioy, cymbium, patella. Ni- ain)i' xayvyos kuI itKoXovdovyros ael vf TpwrofLkvigr imt U 
candri Schol. ad Tber. 526.: To be Kvfifioy Xiyerai kuI pil iKarroy ro fiiiKos rov fiovXov ro* rpvwavotf wowinmn, 
.KVfifiioy Koi Ififid^ioy Kal o{u* fi ie avyjifieia &pioy fcoXci. oXkty robiiy wcirc* irXaylay W Sei r^r rpvw^aiy dtm^ 
Pro &pioy Schueiderus e Goett. edidit * yapapioy, "Apioy rov iawdey fjiipovs v^XoTipay^ lya xal ii irapa(yo^9n§ ewoXi^ 
auctoriAppendicis ad Dioscor. p. 463. est Gladiolus flos. Qos f Kal * trvytK^pifrai^ Ka\ 6 yyufM^r rov rpvnymr 
** 'Af)«5, ihos, fi, Scobina' fabri, Plin. (xi. 37.) Suidas €^€piis inro rov Kay6yos eptibifra^, wXayiov rm yf hrwu' 
esse dicit TecroyiKoy epyoXcToic (^Aptbes, iuquit, 1^ e^€7o fiiyov 6,yT€p€ibov<n^, xal 4 kXIcis rUp rpvvi^piart^y wmj 
Apis, TO TCKToPiKoy cpyaXeioy Kal yvpas kfit^diiTovi &pibas, KiSitrjia rov relywi pdyoy, 6XXa Kal hri rmy Cfiw oXcffApr, 
e Philippi ^igr. xv., Kal aZdis' At r apibes fyornp re, tiai Adpovyro m-dfia. *' 'Ap/So ["Apal Terebrum Hicio- 
e Leonidse Tarent. Epigr. iv.) Meniinit et J. Poll. vii. uymo Gerniano p. 576. 'Apiba t^^l* Poples eiden^ 
(llS.TetrroyiKoybe KatToTaKTiiaai dupas, iy*A^iaro<^ Parte di dietro della bestia, p. 236. Hanc toccib xe* 
Avmarpary' ra cpyaXeca rovTuty, irKivapyoy, iriXcKvs perio ap. Procop. de^ .^if. ii. 3., quo loco aggeira 
^vXoKowoi, Cts 1^1} zcyoifkbfVf rpvirayoy, riperpoy, * rpvirayou' dcscribit, quo sc. amuis inter duos scopulos inteiiueotift 
Xos, itpis. Id. X. 146. : TiKrovos trKevri, trKevapyoy, wpiuy^ cursus averi^us, vel certe probibitus est : Tovro ro ^pyvr 
fifiipa, rkptrpoy, rpvirayoy, * Tpvirayov^ps, Apts, piyrit ireXc- o\ Tcpt ravra (ro<pol ^pam-a, ^ apiba caXovffcr, $ Sri wort 
Kvs, Kai KaGfOfitipoy, jreXeKKos' iy bi rg 'OXvfjLTi^ (rrtiXg &XXo IdiXovaiy" Du-Cang. Gloss. Gr. " OalenilS Yero 
Ayayiypairrat, rpwirava, * rpwayia, f rpvvayias ixoyra, (Gloss. Hippocr.) annotate non nftodo esse itistrumcQli 
lam riiy apiba.*) Hippocr. de Artie, (p. 477. 2.) ubi de nomen, sed et herbani quandam ita vocari. Ap. Plia. 
humero kixato loquitur, Kat yap ay apiba iXKifcraiey xal quoque xxiv. 16. noinen est berbae, tribueatem ei qm 
wpioya, Kal ireXeiri^ffaccv av, Kai (TKa\l^ai€y av, kapra &yb> Dioscor. (ii. 1 98.) arisaro. V. 1. (^4ris in ^gypto nascitiiF, 
aipoyrcs Toy iiyKCiva.'' H.St. " TenTomoi' epyaXccoi' esse, ioquit Plin., similis aro, minor tantum miooribuaque 
nobis dicunt Grammatici, sed quodnam, ab iis non doce- foliis, et utique radice, quae tamen olivae graodis niagoi- 
n^ur. Stepbanus scobinam intcrpretatur, sed perperam. tudincm implet : aiba gemioum caulcm, altera unum 
*Apls instrunientum est, quod tabri nostri la plane appel- tantum emiltens.') Vide aplvapoy^ quod proxime sequi- 
lant, duobus instructum raanubriis, et iden Pbilippo (1. c.) tur. Hesycb. : ""Apes (ApUy e72os /jordv^ff." H. St. 
Afi^/^crov dictum.'' Brunck , cui assciititur Jacobs : an '"Ap/erapov, her bapusilla, ejusdem fere cum arc generis, 
recte, alii videriut. In Hippocratis loco vox apis certe radice acri, bulbosa, et olivas magnitudine. Venim ul 

£m ponitur pro iustrumento illo la plane dicto, sed pro aro acrior est, sic eo minor est : ut non ab re dubitaveiit 
Btrumento chirurgico, rpvirayov s. terebrae parte, qua Barbarus in Plinianis Castigatt num herba haec 6ptg 
ilia verlebatur, i. e. arcu cum babena. Jlpitay enim, cum Hippocrati dicta sit diniinut. forma, quasi aron parvum« 
goo Apfba iungit Hippocr. iu illo loco, non est serra pro- Gorr." H. St. Dioscor. ii. 193. : 'Aplvapdi^ core fMjqpor 
brie sic dicta, ^ed terebra serrata, cava, et teres, qua ossa fiordyioy, pl^ay ^xoy t>s iXalas' iari bk bpipvr^pa rov 6po»M 
forentur. Vide Gorneum et Castelli Lex. Medic. " In iEgypio nasci scribit PUn. 1. c. Hoc nec Dioacor.^ 
Oribasius Tcpi ^wyp;»vex Heliodoro p.93. : 'E/jrepetbitrdtj nec veterum quispiam tradidit : fictitium esse pnto. 
rf Kpaylf 1) atx/ul rov rpvirayov, Kara to9 hepo^ntoovyros Nihil de aride hoc Alpinus, nihil Bellonius» caetmque, 
icriov Tov xapa <l>iitriy i^oyroi, vXiitrloy rov Kara <t>voiy, qui i£gyptum perlustraruot. Grandis olivae magnitodi- 
hreiT ipipa rp &pibi mpti^ffdia ro rpvirayoy, iios ov oem impiere ait, cum ceteri auctores olivae magnitiidiiie 
iyKOTriyros rob otrriov ornpi-xdp ti Ac/ii), Kal r6r€ paXXoy describant arisarum." Bod. ad Tfaeophr. p. 802. Alibi 
hkpyeia o^vripa yiyvMw, arpe^opkyov rov rpvirayov rp idem Plin. xxvii. 8. calsam s. calicem vocat. Calsa duo- 
Aplbi, tvs Stov KarafiifiaaOj ^ ^'^P^ bnrXdfiy. rum geuerum est. Una simiiis aro. Nascitur in arationibus. 

. Liquet ex hoc Heliodori loco Apiba fuisse terebrae par- CoUigitur antequam inarescat, ususque eosdem habet, 
tern, qua ilia vertebatur, arcum puto cum habeua, qualis quos arum. Alterum genus ejus quidam ancbusam vocant, 

Jingitur a Jo. Andrea Cnicio Oiiicinae Chirurgicae p. 10. alii rhinochisiam.'' Pro rhinochisiaro R. 1. rbinoclinosiaB, 
uvant banc conjecturam turn Hippocratis allata verba, R* 2. rhinodiam : rectius legas e Dioscor. ii. 23.9 ono- 
quibus motu siraili agidicuntur serra et&p^, tum Philippi cleam, ''Ay)(oi/(ra, fjy iyioi k^vko, ol bk droicXelay koXovcu 
versus in Epigr., Kai yvpas Ap(pib€Tovs ipibas, Et curvas Pro arum, Mss. omnes, arsa : f. 1., aris, vel, aiisarum. 
utrinque ntxas aridas. Ad banc rem facere videtur et Calsa vero M ss. omnes, notante Harduino, tum hoc loco, 
Inscriptio Colunmie Ol^mpicae, cujus particulam profert tum in Indice, non calla, ut vulgo editi. " Lego, Calix 
J. Poll. X. 146., TpvTrdi'ca * rpviraylas ^oktq, Parvae duorum generum est. Calica Plinius alicubi legerat arin, 
terebra; terebrationis adminicula habentes, quae ipse ex- s. arisaroii vocari; et quoniam ancbusa quoque calix d*- 
plicat, itrufs rfir lipiba, fortasse aridem, i. e. arcum cum citur, calicis duo genera Plinius statuit. Calicem arisaroa 
babena, ut nos conjirimus, donee doceamur meliora. vocatum fuisse arbitror, quod ejus fructus calice con- 
Consonant quoque Celsii verba de hac re viii. 3. p. 61 2. volvatur membranoso.*' Dalecamp. Ceterum Sprengelio 
V. 8. ; 'Ergo tum lentius ducenda habenda, suspendeu- H. R. H.p. 190. ap/^rapovest Arum arisarum. Similem 
daquc magis manus sinistra' (sic in Cod. Med.) ' est, et aro plantam in iEgypto nasci, quae aris dicitur, Plinius 
ssepius attollenda et Ibraminis aititudo consideranda."' scnbit. Aris ilia est, quod vulgo arisarum vocant, atque 
Ant. Cocchius. *A'pis non esse instrumentum la plane ita etiam Gnecis appellatur in vulgatis exemplaribus, ap. 
dictum, ut Brunck. putat, nec scobinam (abri, ut H. Dioscor. et P. .£ginetam, hpltrapoy. Atqui verum ponen 
Stcpli. interpretatur,sed terebrae partem, qua ilia verte- ejus apis per diminutionem factum, quod omnia minora 
batur, liquido patet ex ApoUodori PoHorceticis, in habeat quam hp6y, folia, caulem, radicem. Hesycb.: 
Mathem. Vett. p. 18.: *Eav rayioy fiaXetv OiXoipey ro 'Apis* looTayrjs eibos. Hippocrati sic vocatur.' Cur igitur 
Tei\os, 'xvKyo'is rpvirayois biarpiiatttpty* itrrtD bk ra rpviraya alii apitrapoy dixerc ? 'Apu Graecis etiam aliud significat 



' * *AA(vioy, Scobina, arena. Saidas in Etymoloinco : ' Ptvn, o^t/rovw; ^Mf \iytrat r& h awtiBiia ifivioi" Da-Caog. Gloss. Gr. 

^ ^* In Columna Olympiae estperscriptio ifxtrfos fahriliam instrumeDtonim qu» pertinebant ad fabricam Templi Olympici, ideoque 
non scribi debet venus in roorem Ww( r^y &fiia *. verba sunt Auctoris, qui explicat quid forte sint Tft/irana; (xovts, quae pertiiien| ad 
terebrationem : forte, inquit Auctor, intelligit rnf ofiia. Salm. legendnm conjicit, rfvitayiaf ixom (o-ov;." Kuhn. De colomnarum 
asQ alibi dixi : si quod publicum extriierctur apdificium, saepius instrumenta ab ipsa Rep. solebant emi, unde et in colunnDa Olympia 
haec fuerunt perscripta : male me tamcn morantur deprorotae ex hac columna voces, quas Jungenn. oppido non tetigit. Tfunvm et 
*r^v%ana satis cauio : posterius deminutnm nomen est e priori : in ceteris quae Kuhu. comnientatur, etsi meliora non sint ad ouuids, 
dtsplicent : videbunteniditiores. Diritur et Tfv^iyn. Hcsych. : Tpwayn* IfyaXun rtxronwif,*' T. Hemsterfa. Antonins Cocchioa, Chimi^ 
▼ett. p. 93. sic interpretatur : Tfuwana rpvnaiiai$x^*f Parvae terebrae terebrationis adminicula babentes, quas ipse Pollux cxpKcat, 
tawf Tfif ofiia, i. e. arcum cum babena. An leg., T^vnana rpu^avouxo* tx^vra, roi/nVriv rvv apt^? *AfU enim, ut uifra docebimns, est 
terebrae pars, qua vertebatur, i. e. Tpv^ravoO^o;, terebrae manubrium. Tf.jftnvta alia, ut videtur, manubriata erant, alia sine mannbiiis* 
Phot, et £tym. M. 75i, 49. : Tiptrfof rpviranov. In Snida, Zonara, ac Schol. Horn. Od. E. t46. T^vam legitnr, notante Schleuanexo. 

3 Iq Hippocratis tamen operibus, quae extant, vox apU, quod sciamus, pro herbae nomine nusquain legitor. Phavor. : *Af(c* od uim 
rh S^yov, clxxa nai fioTain ovrw wtt^MvpJn *i«iroxgfl>Ti<. At Oaleoos, queiD PhaTorinoi totam eiseripait, haec somiii habel ^ 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO ^G. HABITARDM. ccdxii 



quam berbam, et inter alia instrumentum fieibrile: ut 
igitur ea berba disdngueretur ab illo viph, videtur quibus- 
dam dicta apis &pov, vel apis Apov, ut iotelligatur ea &pU, 
quae ab &p6v deducitur. Inde factum postea kpltrapov uoica 
voce/' Salm. in Solin. 6S5. b. <<Plin. (xii. 20.): ' His addi- 
xiere mangones, quam daphnitio vocant, isocianamon cog- 
nominatum/ A similitudine cinnamomi sic cognominata, 
leroKivvafioy, [H. StephanoTbes. Ind. est iffOKivvdfuafwv.] 
Sic ivowvpay, berba a similitudine tritici: i(y60eos, vir divi- 
nus : *i(rapoy, berba aro sirailis. Aliqui bpatcoyrioy, alii Ap<8o 
sic vocaruot. Unde in libris Dioscuridis iipU 9 *iffapoy, 
pro quo hpitrapoy perperam inolevit. Sic Mtnrptos, oiul- 
tipeda, quern Graeci iovXoy, et Karoiicliioy ovoy vocant, 
quia tactus in orbem piluiae, vel piso similiimum sese 
convolvit. Clausiportam [Cioporte] vulgo appellamus. 
Sed male ita proountiamus pro clausiporca. Nam pores 
sunt clusiles. Graeci * trKp6i^as et * (rKpov<pas vocant. 
Et duorum sunt generum, quae ad tactum sese clauduut 
et comprimunt, et quee id non faciunt. Neophytus : 
"Oyoi KaroiKibiol, of^s KOiyQs Kovfiapibas/ Kal irKpov<^as ra- 
\ovai. Sic porta pro porca in Glossis. Porta, ro fiera^v 
rijy ahXdiciay ii\fM)s, Porcellioues vocantur Coelio Aure- 
liano de tardis Passionibus i. 4. Hesycb. : "Oyos lada- 
wpios, itrrl bk $£ioy 7ro\6irovy otnrpif B/wioy, vy koI IovXoy 
riyk4 <tfafrl, Respexit ad hunc versnm Sophoclis e Kw- 
^dls laTvpou tragcedia : KvXio'Oca Us ns ovos l(r6<nrptos, 
Ita igitur et casia itniciyyafjioy^ cinnamo similis/' Salm. 
in Solin. p. 919. *' 'Iffdtnrpiosp aiFertur pro legumini 
similis." H. St. Schol. ApoUon. R. i. 972. : A^yero* bi 



"iovXos Kal i&6v rif difpibioy rroXInrovy kxaripioOey yhp ij^n 
TcXXoift ir6b(u, Atnrep ^ vKoX^weybpa^ Seoif^trTOS bk kv 
rp irpos Waylay emaroX^ Kal ovoy tptitrly airroy KaXeiaOatf 
ws vapa YotfKfKXei ky KukJhhs YMrvpois' KvXioBeU &s ris 
oyos itrdtnrpios, Pbotius : "Oyos Koairpios* ^Qoy woXvnovv 
ffKwXrjKCjbes^ b avyeiXrjdey Ofioioy Kvdfif ipalyerat. Cod. IX 
omittit o avyetXrjOky, et, teste Hermanno, pro Kotrirpiof, 
habet lodiTpios, Sed, notante Scbleusnero, vir doctus» 
oculorum lapsu, ItnitTpios dedit pro laiinrpios, quod im 
Albertii apograpbo iegitur. Idem apograpbum, pro o 
avyeiXrfiky Sfioioy Kvdfi^ f aiVerac, babet, 09 ... • ifiowv 
Kvdfjif (^aiyerai. Lege, cum Albertio et Schleusnero, 
oarpitf Sfjioioy y Kvd^f falyerat. Exemplis a Salmaaio 
1. c. laudatis addi potest * Itrofipvoy, (Sprengelio H. R. H* 
p. 179. Marum Teucrium), qua voce caret Schneidexi 
Lex. Dioscor. iii. 49. : M&poy tj vaofipioy, xda yyitptpm^ 
<l>pvyaywbfis, ofxola Aydei opiydy^, In quibusdani 
codicibus boc caput desideratur, ac Ruellius quoque 
Dioscoridis historic accrevisse suspicatur. V. ol bk ItrS* 
fipvoy, oi bk * opiyaviba,*' Saracen US. 'Itrdflpvoy Graec6 
dictum, quod multis ac minutis foliis tanquam fiovov amic- 
tum esset. Dioscor., Mapoy tj i<r6l3pvoy. Sic legendunn* 
Recentiores Graeci opiyayiba nuiicupant. Neophytus: 
Mdpoy, oi bk opiyaylba, Toa i^vydyubris, Calaminthadi 
etiam quidam dpiyaylba dixere, cui calamintbs simile 
sampsuchum tradit Dioscor., saltern ry Xerro^vXX^'* Sial- 
mas. de Horn. Hyl. latr. p. 12. Vox opiydyu in Schneir 
deri Lex. desideratur. 



'Af(f fjMw TO Sfyam, i\>A xoi fimin nc ot^r»c IfOfAa^irai. De SQO igitnr addidit Phavor., Ila^ rw 'imroxparii. Oalenns, at pntamni^ 
nil ampHas sibi volt dicere, qaam qaod vox <&pic, qas Hippocrati (p. 477. 2.) est instramentt chirnrgici uomeo, apud alios aoctorei 
pro herbv nomine ocourrat. 

■ Kovfiapiitf ap. Dioscor. ii. 37. in titulo dicnntor, qaae in textu oyei ol M tc^ ^^pta;, aselli, qui sub aqnariis vasis 8tabalantai{ 
Cariones [Ciitiones] Marcello Empiricto." H. St. Locos est: *0vot ol ^ir) reic ^^p(a;, ^ il<n vox^vo^a, 0-fatpov/uiiyot xarn ru^ Ixofa; twv 
X"p«»v. " Zxfofxi, aselliis. NeophytiiK in Glossis latr. MSS., *O?i'(nt0f yutroixiiio^ xa2 uip^pof — h »«pa roTs %oXXo7g tnt^a m\ xou^gjf X<yfT»il 
Lex. MS. Cud. Reg. 1843., 'Ovtencot* aX Mv^ittg, aX Xtyofjuaat ax^ai. Lex. MS. Nicomedis latrosopbistx : • 'AxaTi^e;* wvfiuflht, Glot8# 
aliai MSS. e Cod. Reg. 1047. : KovrtXt^ov xAv^ih;, Anonymns in Cod. Reg. 967., ^Otitnaut ro^; xal xauf^^ita^ Xiyo/x/vov; rufii^'^ 
ffv^etc adrovf ilg ©c-rpaxov. Demetrios Coostantinop. Hieracosophii i. 134. p. 123., *Eir«wf 060^5 ifnOog ra^ Xtxtia^ rfi^^, xal &iurifa^ 
nyow %ovfit$^iia(, 9p>|ac nal Tp('4^c." Du-Cang. Gloss. Gr. Qaod vero ad voc. Zxpo^a attinet, id proprie suem nofat, ut Lat. scroft* 
^* in^opa, Sns, Is, srropha, in Fabulis iEsopi Grtpcobarb. p. 84. Glossae MSS. e Cod. Reg. 1673., rpo^tc* C;, tj vuKntA 0^p6^. GlosMs 
Grscobarb., *A/uusp«<ffti* at x^C^oi, al <ncpof i;." Du-Cang. Glossae Labbeanae : Z)c^t»* Scrofina, £. Vnlcanins reponit cx^ptiot yUg : 
Meursias in Glossar. p. 512., tn^ta^la, Imo -leg. Sx^o^ua pliir. ab adjectifo * o^c^fxoc, porctnus : vol, * ixfo^tm* scrofula, at in Ulost. 
Gr. Lat. ap. I)u-Cang. 1. e. Iegitur, Zx^ofua- porcina. T^o^a^s s. ypofx^t;, Porca vetola, scrofa. Hesych. (r^o^a;* vaXam, tf-xpefo^ 
wL hy^ofx^if,) Apud Said, vero scriptom, rfojix^ (in Kosteri edit, legituir VfOfA^s) 5f, ^ na^tua <nt^^a. At ypo^irc, Hesychio 
rursam teste, dicantnr 0! (wy^oi, qui et yp<»f H. St. (Tfo^ju^iis cormpte pro yp«9"V, nt censet Albert. .1. Vossius reponit ypw/firf.) 
" Lex. Reg. MS. : T^fJi^tf fi ypo/ut^if ^ iraXata o-xpi^)*, ubt r. I. ypoH>»f vel ypo/uupAf, n yfo^l^, [Zonaras p. 454. : T^u^ii n yfof^pir 4 
vaXaii^ axoipa. Phavor. : r^o^i; ^ yf^H^k' n naXata ax^opa, roc i{ il «Xi|9inrTtxM(.] Cyr. Lex. MS. VOSS., Fpofx^tc* &f, TCaKata 7Xf6fft* 
Male • ypo/ui^>»if in MS. Fabnc.'* Albertius. rpo/utfuf in Tittmanni Cyrillo Iegitur, pro quo yifAfnf corrupte exhibet Zonaras p.44r.s 
TofA/^s' & X»»iP«f' ** ro/u^)i|ff addatnr Lexicis, si vera est lectio : Cyrillun, rpo/txfnf nro* h itaXata (rx^ifa," Tittmaun. Vocabulo hocce 
Hipponax usus est, teste Enst. ad ()d. S. p. 1752. 8. : "laatf xaB* nXixiav h iiofop* toTc x*^po»f x«l «»V <r*»Xo»c, fi xarA t^, ^aTptfi'oc fHw 
«Twi» Toi; (r»aXoi/(, oT xal xaXoDvrat oUtw iia tJ (nriT<r$ai eiXtf , • SXtyttrpi^iK it T»^f X®*?**'^ » ''^ irafa to?; frtrofn fxtraxoifa, ra rSff 

•4«y«v« fa(Ti xal * XitiroyaXaxra. ^oxou0-t ii i^opdoC, ^cKfaxf; ol 'Ounptxol hravQa flvoi X^^P*** *U ^ X^axa;, *Agi0-To^ir>i( f^h h y^jUL/MaTixe; |y 
iripi ^XixitvT, rovs viovg X^^P^^f ^V'h i^><^Of H Tov; ftonftto^g, ypa^ag ovrw. Twv ffuuh ol fx2v TcXrioi xoi iyo^ai, xoirpoiy el ii iTiOft; o^wt trimXptp 
71 ii d^Xfia avg fxifOf, 'ivxtuya^ ii ypojutf (V Xfyii. ETti xa96Xot/ votfviy tf 2i|X««y, liVi rrri iroXatay vij fiXixta. Pro ygouf (V Albertius ad Hes. I. C.^ 

calami errore, scripsit ypfx^n, unde Schneiderus in Lexicon suum vocabnlum illud, yg^of^fo;, quod niisquam Iegitur, male recepit. 
Glosss Labbeanae : * T^fA^tw 1^ n BtiXnwf, scrota. rp6/xipaiva* scrofa, P. Idem legitar in Glossis MSS. ap. Salmas. in Solin. p. 66t» 
Ceterum <rxf^, proprie sus, metaphorice dicitnr de multipeda. Bestiolae h» varias torn ap. Graecos, tnm ap. Latinos appel« 
lationes sortiuntur. Quas enini m^liof s. ovoi/p nominat Diosc., alii iriVxovc s. hovs iroXviroja; dicunt : Galenus etiam apud soot 
%vapMf{ dictas fuisse commemorat, {sc. a simili fabe potios colore quam iigura. Plinio mnltipedae, centipedae, atque etiam millepede 
dicuntor. Marcellus Empiricus cntiones, a cote dura et solida. Ccel. Aurelianus porcelliones nominat. Galen, x. T. iii., ^Ofinaf jm. 
TWtXiiPs {mov la-rl iroXviroyv h roTg • ififn^Hf iyytloi; not Iv Ta7( xoirptai; yfyrwjufm* xara H rdf twv idxri/Xitff lirtftia^uf^ 0^ipo6|ui4voir, * Asellus dome^ 
ticns animal est multipes in aquarib yasis et sterquiliniis nascens ; quod si digitis apprimatur, sese in orbem contrabit.' Itemque Simp!. 
Med. ii., H ^Sa a^ifoufAna xaT^ «c invtirr c^veltv, avip oyoua^ou<ri rtyig rm vo** xxMfMVf, huin vmfavXnnoi roT; UwiifAOig xm»« 

/am; ilerU, irav iavroit; trpaiftuTwa-t, faioi xara rrn XP**" lirl if T?if Aypotxia^ lavlf liinr rrXiic'nuf rwrovg ymtufxiyovf 6vh to*; C^piatf^ af; 

&iri rwv x^ifvwr xofAt^ovtrn viwp ol aypMxot. < Sunt vero auimalia, qns dum sese contrahunt, pilie in modum conglobanlur : hsc nonnnlli 
e nostratibus cyanios, i. e. fabas, nominant, quandoqnidem cscnlentis fabis sunt persimtlia, cum sese in orbem complicuerint, quippe 
qns colore sint fusc6. Pofro ejusniodi plurima videre est in msticorum habitationibus sab situlis, qnibus e fontibus aquam suani 
comportant.' At nou tanturo sub vasis aquariis reperiontur, sedet alias in locis humectis, aquosis, et sordtdis. Ceterum pro eo, qtiod 
tum Gal., tum Dioscor. a^aifoVaBai dixere, Theophr. a-vtrvufma^aif Hesych. ^errfi^iffBat^ (*Oyoc* rh vipl ra rvy Ciarm iyyiu* voXvirouy 
%al vv<rr^i^fjLaof, (J; x6a^of.) Plinius de iisdem animalculis, tactn sese contrahnnt : Scribonins Largns, conduplicant sese in orbem 
pifulae rotondissimae similem. Marcellus Emp., tactae complieant sese in orbem pilnlas rotiindissimae ; alio loco, contactas in 
globolofi eomplicaatar ; alias, pilnlam de se iactaot ; alias demqne, contactae contrahontur ct rotnndantur : quae quidem omnia eodett 
plane redeant." Saraccnos ad Dioscor. L c. 



ccclxxii 



LEX. VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT. GR. OBVIARUM. 



ADDENDA ET CORRIGENDA. 



ZTOOI. Renis Jablonskio venditaverat,) ac Succovii et Eichstaed- 

tii observationibus : 

ZosiMi Panopolitani Fragmentum de Zythorum Con- ZY011N nOIHIElK^^ 

fectione, cujus Apographuni, c Cod. MS. in Bibliotheca Aa/3«v Kpidnv Kadaplav* KoXJly fipilov tra teal Araarn- 

Ducali Gotbana servato a Car. Schlapgero receptum, tror^^i Kal Koiraaov kv dvjy/i^/iy » niiry, irpw« atoi a-oAir 

Jablonskius primus iu lucem dedit, iiuper prodiit cura fipi^ov wpa$ e. 'Eri/JaXc eis * (Jpaxi^y^ov ^ ayyeior ^ 

D. Chr. Gottofridi Gruneri,' qui nescius erat aute se id /ioei5e£, (?/6^o€i^«) *:a< fipix^* * ffpoava^iipaive,'' etos cl 

Jablonskium edidtsse. Dabimus ergo isthoc fragmentum, yivrirat, ws WXi;,^ icat ore ycriTrac, 4^jr/(oK ' ev i^Xi^, cn^s ov 

prout in GnineriEditione exbibetur, cumLatinaVersione, xceriy* ro /laX/ov yap xiicpdi'. 

Editons ipsius notb, Reinesii conjecturis in Codicis Aoiror ^iXcctok/* icai To/iy<rov fif>rovi 7rpo^/3a\Xw>' ctV>?s'* 

oargine adscriptisy (quas pro suis, ut videtur. Car. Schlae- Hairep aprov,*' kal orra wfimpov,^^ Kai oray eiravBUffiv,*^ 

* Tttolas libelli est hie : Zosimi Panopolitani de Zythonim Confectione Fragme ntnm nnnc primnm Graece ac Latine editan. 
Accedit Historia Zythoriun s. Cerevisiarnniy quarum apud veteres mentio fit. Scripsit D. Cbr. Gottotridos Gniner. Solubaci. 1314 

.8. pp. 118. 

* Voc. xndetfiof pro xa9%fos leg. ap. Dn Frenne Gloss. Lat. p. 53S. 

' i, e, fi^i^f fxiaf, Reines. In fragm. Isidis legitnr, avoQov ca- \t, Vu/; caTn, iVo-ov 0-0- n. *Ev wxia awruy, apud Eogeninm, Xziivrv 
If CI 9*7, tritura cam areto dies septem in sole. De v. <rn vide T. H. ad Aristoph. Pint. p. 146. 

^ Hoc sensu apud Grscos veteres et lexicojsmphos non legitur. Apud cl. Weigel. (Neligriech. tentsch. ital. Wortcrboch Leipc 
1796. p. 8.) est, awvi, ich zielic, reisse heraus, aya<nr« ra yivaa, icb ranfe den Bart aui, neque ditfert Atessio da SomaTera, Tesors 
delta Lingua Greca. Volgare ed. Italiana, Parigi 1704. Ego vero vertendum putavi, disperge, quia coctores cerevisis bordema 
aqua perrasum et maceratum aeri exponere, ac hiiic inde agitare solent, nc incalescat ct corrumpatur. 

* *Am9'ifXut Keines. et ipse ZosimUS alio loco habet, tTrw roro;, orov i* ri ^pyaXu'a xu'yraiy ^v^vfjuio;, ty^w rd ^Sra avaroXtXa' n rsTi*. 

Forte legi posset aitifxhw, loco ventis permeabili, idque aptins visum est b. Snccovio ita scribenti. *^ Die erste Periode zeigt dea 
modum Lnftmalz cu verfcrticen, ond gefUIlt es mir sehr wohl, dass durch eine wtederbolte Maceration auf eine langsamere, ond nicfat 
.cewaltsame Art die olicht — salinischen Thcile der Gerste aufgeschlossen werden, dadurch ein Saponacenm entstehet, welcbetsick 
teicht im Wasser aufloscn, and rait den seimsten mehligten Tbeilen des Getraides verbinden lasst, als welches der weaentlicbe Zweck 
der Malznng ist." 

^ Voc. j3pe«x*i^v(oy sine dabio depravatam est, corrigendum pnto ^^x^^'^^^ • Athenasus Deipuos. xi. 10. p. 485. ex Heniochi Gorgon, 
attolit xt/xXoriffi fifaxCwTov xiuBuya, Eichsr. An novum verbnm analogice formatum, nt ab rt'kfifxin Tt^fjuonoc, ita ab /Sms^iuv /8f«x*^^*ti 
lerri et defendi possit, eqnidero non de6nio : tunc vero niihi reddendum videtur, Henkeluefiiss. Jam vero leg. Apaa Du Fresnei. c 
p. 225. &axtovioT ayyiTov, i^^x*°''^« <pof>ip» ffrptiSp^tovior, crgo est vel vas, quod brachio gcstator, vel quod ansas habeL Ap. 

GBlium Aurel. Morb. Chron. ii. 1. p. 560. ed. Amman, est sella tonsoria, qnx sit obliquisanconibus fabricata. 

7 nooafa(r,fitni, Reincs. [In Scbla'geri Apograpbo legitnr xf^am^nfait^ et sic in Cod. MS. legi patet e Reinesii nota, moneolis leg. 
-Vfoava^npatyf. Edd.] Non satis commodum est bac quidem orationu serie vpo!»va|r,^ivf. Sensns est hordenm conjice id vas, et post- 

rm anteu siccasti, irriga, donee fiat, ceu globus," tnm apte sequitur, hordeum sic irrigatum esse in sole siccandam, Vwc %i<rn, 
ec tumor ille subsidat." Nempe f xn ab / aXuv vel txnv, nndc multa cognata verba volvcndi s. conglobandi vim habeiitia, est pro- 
prie globus. Pro inepto vfoaw^nram reponi potest irpw^ ayreli^patyi, postero maue sicca. Id etiam contextiis orationis flagitat. Eicbst. 

B Vox 7tXi| nibili est, mutandnm arbitror in TvXti, tomentum, floccus, quod voc. ap. Phryniclium p. 72. ed. Pauw. legitnr. Eicfait 
Ap. Reines. Var. Lect. iii. 6. p. 463. est rvXnpioy, rvXtia, rvXn, culcita, quara tomcnto, pilin ciliriis, glumis spicamm sen acere et lana 
•tipabant, qua, cen corpore laxo, impetus arietum et balistarum moUitur. Tixcn, ni fallor, apud Plutarch, leg. pro leiclite, spreoartige, 
hemmfliegende Korper, a voc. Ttxx<iy, pfliicken, znpfen, bine TtXjuia, pulvillus, Scbarpie. Ap. Stepb. Tbes. Ling. Gr. t. iii. p. io41. 
■imilis est explicatio. 

' An legeudura, '^v^or, sicca ? [Sic legitur in Schlsgnri Apograpbo. Eon.] Tunc vero scribit b. Snccovius, ich f iirchte, dasi^ 
wenn dieses zo schnell erfolgte, gar vielc fliichtige llieile, die znm spirituoso erforderlich sind, wecgetrieben werden diirften.** 

Quid sit jufcxioy, extricare non possum, corrigendum suspicor * fxawin deminut. voc. fx/»xxof. Nec absurde dixisset noster p,s>^9P 
de flocculento illo vel floccomm genere, in quod glumac macerata: diHsolvuntur et abeunt. Kichst. In Lexic. Schneider, expt n 
§jMkm ex Hesychii anctoritate perZotte, Flcchte von Wolle, Locke, Haar, apud Dt-metrium (Hierarosoph. ii. c. 4S.) leg. Avh fxa>am 
dkiroX^Tou, et ap. Du Fresne 1. c. p. 867. est /uutXiov, lana, /piov, /uutXta, capilli, r^ix*ii bine apud Meursium (Glossar. Grapco-Barinr. 
p. 323.) ra fxei,\i% t7\; xipa\n;» Forte convenit explicandae rei mutata interpunctio, tw; ov xivij to fxeixiof (paxxiov)- tan yo^ irixf>ov, donee 
padant glumse : sunt enim araarae. " Leg. aX>]0-oy. 

Ap. Dn Fresne est * ft;/uu»pioy, ^v/uapiy, fcrmentnm, ^vfxri, a|). Weigel, 1. c. p. 481. expl. ro ^vfjMft, fvfui, der Teig, la pasta, ct 
Perill. Heynii Opusc. Acad. V. i. S. i. et ii. Origin. I'anificii tnigumque invent, initia, p. 330. seq. et defermento .S. iii. p. 373. di 
Tariis panum generibus Seneca Ep. 90. p. 360. Opp. T. ii. et Plin. xviii. 14. et 27. Delle Specie diverse di fruineuto e di pane sic- 
come della panizzazione Memoria del Dott. Sav. Manetti, in Firenze 1765. Art. 2. p. 44. seq. de coctioue panis sine fennento vid. 
Oeopon. ii. p. 68. ed. Bas. 

*3 Succov. de verbis, qnod nbi factnm — tenue, ita sensit. Das, was den Zusatz des Ferments zur Gi&bmng scbildcTt, ist ziem- 
)ich undeutlich, wird aber durch die letztere Anzeige, alii torrcfaciunt, einigermasscn eriautert und erieicbtert, und vriirdr, ineinem 
Ermessen nach, alles, was zum Weissbier-Brauen erforderlich ist, sagcn, wenn zugleicb der ganzlichen Gabrnng erwahnt, und die 
dabey erforderlicbe ncitbige Aofsicbt bemerkt ware, um dem Wein das Spirituosuni zu verscbaffen, davon Tacitus sagt, ' die TeuU 
Khen macben einen Weiu ans verdorbener Gerste/ wo er die Malz ; als eine verdorbenc Gerste, ansab." 
i. e. sxvius, vehemcntius, ignc vehementiori. 

[In Scblcegeri Apograpbo est, "Or* av l'Kny9w<n, Edd.] Suadet cl. Eicbstaedt banc emendationem, mray^^tv, h. e. si excoctt 
fnerint illi a^rot et ad niaturitatem perducti, et quidem rectissime, si de pane sumatur, tunc vero, qnx Kequuntnr, iutXut VU-f, non 
satis apta et perspicua sunt, ne bis quidem verbis supcradditis, " excidit participinm 'Vt^'n; vel aliquid simile, quod hone senson 
efficiat, resolve affusa dulci aqua." Dicitur etiam ivanBtTi et to havBirfxa de eo, quod corpori supernatat, vel in cute quasi efflore»* 
cit, sed hoc pani coquendo non satis convenire videtur, magb cerevisis cocts. Est etiam f?rav0i(r/xo;, spuma, ex contextu est, fer- 
Ycrc, bnllire, hoc quidem sensu, si effcrbuit, tunc emittatar aqua dulcis, ct coletur. Id quidem coctores cerevisiae post cocturam 
ftcere soleut, deinuc post refrigerationem addunt fecem, ut fiat fermentatio. 
Dubiam explicationem faciunt voc. apro-j;, ii<nrio i^tov. Quid enim pani cum cerevisia coquenda est ? 

Occurrit quidem apud Zosimnm fragmento Mariae idem nomen, afrovf, idque ipse ita explicat, Mafia ^Oy^tr'n urm roDra tc cZfXa 7-^ 
fji^yina-ia^f cujus in Glossis cbemic. ^v. ad calc. Pallad. de Febrib. p. 153. ed. Bern.) ea est explicatio, * magnesia s. ma^nes, satoraos 
albus, item pyrites s. ignivomus lapis, item acetum intenieratum atque sublimatum, item flibium feminei sexos, idque chalccdonium,' 
et ap. P. I. Fabrum (Manuscript, res alchym. obscnr. extraord. perspicuit. explanat. Norimb. 1690. c. iv. p. l^.) die. * lapis pbilo- 
sopbomm macuesia, quod attrahut et alliciat metalla, pra.'cipue solem et lunam, propter eorum perfectioneni,' sed ista significatio 
h. 1. aliena est. Forte hue aliquid facit Christianus, unus ex cbeniicis, qui, dum bydrar^yri prseparationeui adt'ert, et additionem 

terrae CUjusdam jubet, haec habet, xa\ roV XittoiJ vfoafxi^ag xal voir,a-a{ ^vfafxa «ya/xtyyyi, ilf ^ixayny 5o-Tjaxi'yny, ixf *» toXXn^n »^it*/Xi;, 
xal yh^rat ^Cpafxa aprou, ura aya>u^irt ruii VKaa-a; afrlaxovg (pastillos, qui et dic. apTct Tp^oo^ff;) croipa^ra^ ixt/jirXw; s-ailh; 
4v|oy It; 9. axc<( ol ^npayBn, Audio ad silvain lliuringicam et in Gucstplialia rusticos coquerc potus genus ex pane, eoqne nti pro 
cerevisia. Quid? si bac in formula lateat siniilis zythi parandi descriptio? Commune est apud Rossos potus genust, 91UM, quod con- 
ficitnr ex farre et aqua per fermentationem, vel ex pane non fermentato ct aqua affusa, ita quidem, ut leui calore et feriuentatiooe 
potio subacida oriatur. Vid. J. G. Gnielin Sibir. Heise, in Saminl. Neuer. Reisebeschrcib. B. 4. S. 57. et Lepechin Tagebuch 1. Th. 
S. 3. not. et J. Fr. Grahl Diss, dc quibusdam medicamentis Ro^sor. domestiris, Jen. 1790. p. 14. 15—17. Reinesius (Var. Lect iii. 
9* p. 483.) bxc verba retert, et oinnem' dnbitationeni fere tollit ; Zytbum, quod in quibusdam provinciis ex tritico, vcl ex hordeo, 
▼el ex pane conficitur, vini appellatione non continebitnr," item ex Ebn Sina varios zythi parandi inodos brevibus adfert, nnum, quod 
fit de pane cocto, alind, quod fit de massa azyma, aliud, qnod fit ex bordeo, aliud quod fit ex pane albaravi, i. e. siniila, et focam 
expl. per poscam." Cqjns in Syria coquend;v rationeni Belloniiis (ib.) bis verbis describit : — *^ Farina bordei vel tritici in massam 
coacta in capaci alieno coquitur, e qua deinde fiunt orbicnii, (i. e. panes Zos.) quibus in aquani dcmissis, ea illico sponte ebiiUit et 
calefit absque ignis adminicnio, et in densam sorbitionem coit. Ejus spunia alba et Icvis e.st."— Hie locus multum facit ad intelligen- 
dom voc. apfg et ad invcniendam zythi conficiendi speriem, quae difiert oninino a priori. Quin ipse Reinesins hiinc implicitnin lo- 
cum ita vertit Eadem docet anonymus grapcns — e molito bordeo, addito fennento, fieri panes, eos et; xXovjSov conjectos, adiiisa aqn* 
perom coqui, sine tamen ebullitione, turn colari liquorem, bene contectum incalescere, et, separata feculentia, fieri potabileB. Earn 
Mtioiiem coqueoda cereyisiK in i^^to, ci^os incolia lyttu potps genus fait, familiarem Aiisae patamus, qaod isti chenuci pkrific 



SPICILEGIUM VOCUM PAUCARUM, PRO MG. HABITARUM. oeduiit 

iidXvei$Mp yXvicv, Kot^UBfitSe 8lk^^0flov^ ^ kookIvw*' petentmm luscitat, et ventrem del, et qumdo lotium r 
XcflTov. lis auteniy qui stomacho udo suiit, et qui temperatures 

"AXXoi hk owr6vT€s^ Aprovt fi^Wovffiy els * xXovlioy^ frigid iores habeut» valde oocet/ H»c quidem disytha 
uera Hiaros, Kal itpovtri fiiKpor, lya /ii) * Koyk&ap^^ fi^e sive cerevisiae dupiici fere conveniunt Est enim ea crasn^ 
P ^Xiaoov, Kai ayafnrwtri, Kal * ifSfiiSoverir, Kal TtpiffKeva' potens, inebrians. 

warres ^ dep^aivovtriv^ koi avaicplvovaiyj " Ingeuiosa faomiDum industria esse solet, si de guise 

* Recipe hordeum punini bonum, et (aqua) macera diem illeqebris ac iucitameotis quaeritur, sed, quomodo ille 
unara, et disperge, et colloca in loco ventis exposito dizythus coctus et factus fuerif, non satis perspicuum est. 
usque ad posterum diem, et iterum irriga horns quinque, Fieri vero debuit is vel mistione hordei atque tritici, ut 
conjice in vas ansatum cribriforroe, et irriga, postquam cerevisia esset quasi media ioter utramque, colore ae 
ante sicca.>ti, donee fiat, ut tomentum. Quod ubi fac- sapore diversa, vel additione rerum, quibus ejus vires 
turn fuerit, sicca in sole, donee detumeseat : floccus augeri posse credebantur, i. e., majori herbarum aman- 
enim aniarus est. rum, bunae vel lupuli copia. Hinc enim fuit et ad exd^ 

' Jam mole, et fac massam instar panis adjiciendo fer- tandum fortior, et ad caput tentandum aptior ; hiuc,' 
mentum (feccm), sicut in pane conficiendo, et torrefac quantum conjecture licet adsequi, cum fieret sine hu* 
vehement ius. Quae si Csatis) efferbuit, separa aquam mulo, ab mumma Brunovicensi dupiici (Briickm. i. c. 
dulcem, et cola per qualum vel cribrum tenue. P* 21.) baud adeo abfuit/' Gruner 1. c. p. 59 — 6l. 

' Alii vero torrefactos panes conjiciuut in ahenum aqua Palladas Epigr. 109. in Jacobsii AnthoL Gr. sic exhi- 
pleniim, ct coquunt paullum, cum eo tamen, ne ebuUiat betur : Ovk iXdyws ev fwv^iocs hh^afilv riya Oeiay Efy<u 
(aqua), neque sit fervida, deinde toUunt (ab igne), colant l^i^v* yovy $ut^i* ey j(poyl^ *HirtdXy K&fiyoyri rcrap-. 
in alia vasa transfundunt, (iterum) calefaciunt et sepo- raiu veptiiyfa, Kal yiyoyey rax^^h ola Kp6Tt>y, vyi^t. ** Vat. 
Dunt.' Cod. p. 443. Plan. p. 60. St. 86. W. In hoc carmine 

* ^i^vOos, " Quae hacteuus ex veterura auctorum fide constituendo secutus est editor emendationes J. Toupii 
proposui, ad zythura forma et materia simplicem fere in Em. ad Suid. t. i. p. 366. nam vulgo ky StSw^iSgr 
pertinent ; erat vero etiam in usu quidam diz)'thus, i. e., et v. 2. iy xf>> legitur. Huic corniptelse primus 
cerevisia duplex,^ apud Germanos dicta Doppelbier, apud succurrere conatus est Bapt. Pius in Annot. Poster. Syll* 
Simon. Sethum ^ phucas compositus, isque viribus po- iii. 37. (Lamp. Crit. t. i. p. 442.) qui iy * Si^vfjiois corri- 
tentior, aegris salubrior. Hue; sine. dubiospectatPalladae'^ git, eique emendationi calculuro adjecit Bod. a Stapeln 
epijjramma : Non absurde in duQ^his potionem quandam ad Theophr. p. 329., H cujus baud paulo major aucto- 
divinam Esse dixi. Heri igitur dizythum in diutuma ritas, J. Scaliger, qui sic etiam in marg. exemplaris sui 
Febre laborauti quartana applicavi, Et factus est cele- emendavit. Sed zizyphon arborem, de qua v. Salmas. 
riter sanus. Subdubitat H. Meibomius" de verbis, ey ad Solin. p. 730.^ vim arcanam habere ad febrim curan- 
Si^vOois, propter additionem banc, Trepi^)^, et legendum dam, nemo veterum, quod sciam, prodidit. Non autem 
sub auctore Jo. Bodaeo putet bi$v^y^ sed non satis vere. de emplastro agi, cujus usu Palladas saaitatem receperit, 
Quidni et dizytbus grammatice ferri ac defendi possit I ut Pius ceusebat, sed de amuleto, e v. irepi9t/«i abunde 
Quidni et ilia cerevisia duplex potuit sub cata plasma tis prodit. Quod si, cum Toupio, comparaveris Dioscor*. 
forma su])erhaberi ad pellendam febrem epialam ? Con- de Mat. Med. iii. 13., Oi ik Tfjs ice^aX^s aicwXiy^et els kOo* 
stat inter omnes, herbas amaras et ex aqua decoctas baud riia evheo^yoi Kal 'K€piairr6fieyoi rpa^^Xy fipaj^loyi, 
raro tollere febrem intermittent em pertinacissimam. Itrropovyrai veTapralovs depaweveiy, cum Suidae verbis in 

*' iste dizytbus duplex, s. compositus, quern Setiius no- Kponayos vyUtnepos, Kpirtay bi ccri ^utdfuoy to ky rdit 
minat, additione bunae, an herbis medicatis factus fuerit, Kval Kal [iovtrl yivofieyoy, vix facere potens, quin Toupii 
Don satis liquet. Simplex enim phuca^ (cerevisia) dicitur emendationem, a Brunckio receptam, aut verem, aut 
frigidus, i. e., tenuis, aquosus, debilis ; contra composi- verisimillimam judices." Jacobs.*^ Toupianae emenda- 
tus qualitate siccus et calidus, i. e., potens. Hoc quidem tioni, ev Suwjtiois^ pro iy bi^wpois, maxime obstant verba, 
augniento hordei vel tritici et longiori coctura efhci pot- Kac yiyoya ra^itos, ola Kpirwy, vyi^s, (Auglice vertit 
erat. Difterunt etiam de viribus veteres et recentiores Toup., ' As sound as a tick.') Palladas enim vix dicere 
medici. liii phucam noxium, capiti adversum, hi sani- potuit id quod Toup., quem Brunck. et Jacobs, sequun- 
tati proficuum esse contend unt ; litem omnem naturae tur, eum dicentem facit, nempe: Heri animalcula i.e. 
rei et rationi regnanti perecconimodate componit ipse pediculos caninos s. Kp6Tutyas, meo, febre laborantis 
Sethus (1. c. p. 199. ed. Gyr.) his verbis: — 'Revere qui- quartana, coUo appendi, et factus sum celeriter sanus 
dem,' inquit, ' prodestiis, qui calidiore sunt temperaniento tanquam animalculum, podiculus caninus s. Kp6riay. 
et inprimis ventriculo: qui vero per excessum calidi MAGI, PROPHETiE. 

sunt, quique aestuosa athciuntur siti, et magis, quando' Per Prophetas, a Pseudo-Dioscoride saepenumero in 
duplex est, h. e. compositus. Sedat enim sitim, et ap- coUectione sua synonymorum laudatos, Jablonskius*' cum 

emoes ibidem vixerint, et artem exercnerint. Haec satis defendunt editam lectionein, Pane, qoae absorda visa est iinmerito iis, qui* 
bits sabstitdere placiiit, Fanre. — Nondom enim inveiiti snot, qnos efarre sive fv9oc, sive birram, olim coxisse scire potnerit Ulyianoa. 
— Sin, quod de zytlio e pane diximns, etiamnum displicet, emendetar sane locus, Paneco (i. e. panico) e quo panes coxcre, fortasse 
etiam potum.** Sed de his infra piuribus. 

' Leg. ii^ ^OfAov, Memorat Tlieophrast. De C. P. vi. 24. p. 380. ed. Heins. * infiiw^s oivov;, vina colata, per tnbos sparteos traus- 
missa, idqne etiain observatum est in paranda cerevisia, ut glume et crassiores partes separarentur. 

^ Intell. xos-xivoy * xpidoTMov Pollux., vel xoo-xiv etlfoxivot HesycH. i. e. cribrum hordeo vel tritico purgando aptnm. ^ Sirruvrif Reines. 

^ KXoi//Si; hie ahenum vel simile aliud vas est. Reines. Vocabulnm hoc sensu fere ignotum legitur apud Meursium (1. cif. p. 249.) 
ocrs xXoJfiov Xfiuf <rli x/irtt, quod Reined. Var. Lect. I. c. vertit, ex aheno camem cum pinguediue, et apud Tzetzem est a^M iCKwfiat 
• <rinw.^^et(m, apud Du Fresne 1. cit. p. 669. ex pi. per caldntera. 

^ Anonynius chemic. *ipi fln'*y viar*; xal Xd/xwtriw;, jungit Afayfjiovs^ xavo-ti;, • xox^/Aoi/f, Stephanus Alex, babet x»x>»«"f*»»» 

^ Voc. * vifKnuueio-avTtc verti, in alia vasa transfundunt, quia ipsa res et contextus id exigunt. [In Schlsgeri Apographo est «ff<« 
rxf7a<raTT«c. Monet Grunerus p. 9. Codicis Gothani scriptaram omnino vitiosam esse, hinc inde scribse incuria et oegligentia 
valde implicitam." £du.] 

7 Pro ^yaxpirM/triv, quod sensnm non habet, melius leg. (ivaxXiVou<nv. Cetemm b. Snccov. de hac textns parte ita jndirat : ' Die 
letzte Pruposition verstehe ich uicht. Denn auch bey aer geringsten Kochnng wird das Gekochte warm, und nach der Giiluimg mass 
die MaMe erkalten, wenn nicht das Bier sauer werden soil." 

B Est etiam in Mensa philosophica, Colon. 1508. Tr. 1. fol. 4. inscriptio, de cervisia dupiici, sed sine descriptione modi, quo fieri 
debeat. Bru(lus (de Kat. Vict, in Febr. Yen. 1558. L. ii. 1:^. p. 80. a.) ita scribit, apud Anglos triplex paratur potus, nempe 
aquosus, qnein simplicem cervisiani dicvnt ; medius, quem trihapeninam ; potens, quem duplam cervisiam nuncupant. Simplex 
eosdem efiectu» pnjp^tat, quos vinuni aquosum, — potens cervisia, quam duplicem dicunt, potenter calefacit, et quid habet vehementicy 
ttt potens vinum ; irihapenina utediffi natonp est, manifeste calfacit, in nuUo tamen vehemens est. MolUores Anglomm otuntur alia." 

^ L. ( it. etiani in Erasmi adagiis (•«t dizythiuui, idqne refert Briickmann. 1. cit. p. 41. 

'° Antholog. Grar. i. c.3y. n. 9. p. 1«6. hinc Polydor. Vergil. (Proverb. Argent. 1510. n. IM. fol. S6.) et Erasmus (Adag. Epit. 
Antw. 1564. p. 407.) in proverbiih posuerunt, Crotone salubrius. 

" L. cit. r. 4. etiani ex cerevisia Servestana, amaia, (v. Rosenbaum Diss. Vit. 1800.) admistis fnrfuribos triticeis, cataplasma ad 
mammae lacte turgidan et duratas conficitur. 

'* Addit idem vir tloctas :— " * V. 4. Vat. Cod. xal yiyowc. Interpolatnm videtur a librariis hoc Epigr., in cujus v. 3. ^ia\u xapvwv 
— «ip(Ti4'« <»lim lectuni fuisse probabile est. Addita cetera ad supplendam lacnnam. Epiala enim febris species est a quartaua di« 
versa ; el iliud yiyova indicio est, Pallaiiani de se ipso febri sic .sanato loqui. Br. Dioscoridis tamen locus lectioni rmfraiw patroci- 
iiatur ; net- incredibile e»t, Palla^lam /iirtaXov pro tebri siuipliciter poHuisAC, aut, artis medics ignorantia, fcbrioni genera non reete 
distinxt>»e. Ceterum yiyma legitui* iu contextu, in niarginc Cod. xol yiyovn," 

, P. : Favet huic con^ecturas, quod scriptor Appendicis ad Dioscor. p. 473. acyungat, Helleborom allMim a Prophetii s. 
Magis vocari yoio; 'HfaitXiMf , gemturam Uerculeam s. Uercnlis." (In nota Tewatem monet, Idem observation a De StOnnidt in 
Opascnlis Agypt. p. 109.") P. 331 Forte ndmen istad, quod in Appendice Dioicoridis affertnr, foit mysticmn, prophetisqae ct 



ecdudf 



LEX, VOCUM PEREGR. IN SCRIPTT, GR. OBVIARUM. 



flHrimis leriptoribus Saccrdotes intellexisse videtur, de Pytfaiae OracuTb p. 397- b., HflvWa fiatyopi^y§0 
emn intelligi debeant Philosephi Cbyinici, ^gyptii, ut vr6uaTif Kaff 'HpacXeirov, ityiXatrra koI iucaXXjinriffTa Kai 
iatfa patct cx iis, quae Du-Cang. in Praef. ad Glosi. Gr. iifAvptcra ^yyofiivri, x'^^^^^ i^tKyetrai ry tia. 
p. XT. scripait/ lip Qtoy, i. e. gratianim et amceiiitatis expertia. 

aaS. XMAi'ArAOX. 
'Iffiak-us legitur in Dioscor. iii. 27.: 'AypivBiov OaXdv- Nom. * ^evioafAdpayhos \egituT in Plin. xxxvii. 19- • 
nor, Tiris Kal £cp/fiov naXoD^i, oircp vXeiarov ev Theopbrasto autem" (irrp2 X/9wr p. 6.) " scribente, esse 

«Tpf Kamra&Nc/ay Tavpf opci yevi^urai, rai Ta^aipet in Tyro Herculis templo stanteiii pilam e smaragdu, nisi 
r^s Aiyvm-Qv'^ iLvrl 6aXXov oi Iracuc ^(pwyrai. V. Pint, potius pseudoftmaragdus sit ; nam et hoe genus reperirl, 
de Is. et Os. p. 352. b, c. "Itreioy vcro occurrit in Plut. et in Cypro inventum ex dimidia parte smaragdum, ex 
Lc. : Tov iepov rovyofia Kol vafus tirayyiWerai Kal dimidia jaspidcm, nondum humore in totumtransHgurato.*' 
yvAirty Kai elhiimy rod ovros' ovo^uccrai yap "laeioy us In Theopbrasto !• c. est, ft &pa tf^vSjs ofiupaybos. 
€'9pfUyt^y TO OK, hy fiera \6yov Kal oaiws eis ru tepa waptX- YTIABQN. 

Vw^ier r^s Beov. Hermann, de Emend. Rat. Gr. Gr. p. Minim est Tewateri diligentiam elTugisse Jablonskii 
908.: ^^'Iffiheioy rectius formatum, quam "loeiov." verba in Pantheo i£g. iii. 0*. 5. p. 13.5. *' Quia in Planetis 
"iMfflii/' inquit Schaef. ad Gregor. Cor. p. 6.50., " utra- diTersus observatur color, diversusque fult;or oguIos nos- 
que forma proba vidctur ; ilia derivanda ab^Iaiv/Ivc^of, tros pcrcellit, £gyptii ab hac colons diversiiate, diversa 
hapc'ab*l0'(/,''lff£of, idemque seiitio dc similibus." Falli- quoque ipsis nomina imposbere. Docet hoc inter alios 
fur vir doctus : "Iraovab^Iffu/Iffiot, non forniari potest, JuUiis«Firmicus Matheseos ii. 2., ubi de quinque Planetis 
led't^eiov contracte pro laiecov pouitur, ejt sic statuep- haec scribit:> -* Has Stellas non eodem nomine, quo nos^ 
dum cenaemus de similibus. Fatlitur quoque Herotlianus aut Gncci» iEgyptii nominant. Nam qui a nobis Stttur- 
ap. Hermann. 1. c. scribens : "Ere AfictpTdyovtrtv ol Xi- nus dicitur, ab iflgyptiis ^vttv vocatur. Qucm noii 
yovre^ leporeTov, As *Affi:Xi|ire7o9* oh ydp loTiy Sfioioy^ Jovcm voeamus, iEgyptii i^aiSovTa vocaot : qui a nobis 
SOey *Avk\riTfeioy fiky ipovfiey, lepairclov be ov, dXXa Icpa- Mars, ab illis wpoeis dicitur : quae a nobis V^nus, ab 
iribetoy. Imo recte scribitur lepawetoy, contniotum e illis ^m^^os vocatur. Quern nos Mercurium dicimus, 
JUpairuioy : ^pawts, lepdwibos^ lepavibeiov, at lipams, iUi oriX^ioyra vocant.' Quae hie vides appellari nomina 
Sipairtor, Zepa?r(c7oF, unde IcpoTrecoi', ut *A(r«:\i7ircay, Agyptiuca, suut re ipsa Grsca, etsi ab aliis quoque pro 
•AwcXiyiriov, • 'AffifXi|ir/eiov, 'AcrcXiyircIoi'. Errat erffo Sui- /Egyptiaci^ venditentur. Ipse A cbf lies Tat i us s. 2., ad 
das scribens, ^AvKXriirUioy ^fioKoy, 'A<n:Xiineioy bi iepoy, testimonium vocatns, scribit, ^yplios et Graecos Satumi 
le ipso judice ; nam alibi de Eusenio Gnimniatico, stellam, quamvis bit obscurior, vocare tamen ^acVorra^ 
/Xypai^, inquit, ircpi r&y * T€fjeyiKU}v^ Struts frpof eperac, i. e. luciildm. Ergo, teste hoc scriptore, certe non cod- 
y$ov * ^toyvtnioyj 'AvkXtfirlewv, i. e., Scripsit de noinini- temnendo, non Gnieci modo, verum et i£gyptii, Planctam 
bos templorum, et quomodo ea proferri rieheuiit : v. Saturni vocarunt ^iyovra. Ita et vetus auctor (ap. Ssl- 
Schaef. 1. c. p. 651.* Crocodili Cwsareae in Iseo dicati mas. de Annis Climaet p. 695. 6.) de dierum ad nu- 
meminit Plio. v. 9. " Fuit et Iseum Roma?, et Sera- nicrum et nomina Planftanim institutis appeUatidnibus : 
peum, Urbis regione nona, apud P. Victorem, in descrip- T^i^ rphriy fifi^pay Alyvm-ioi aviOerro rtipdrrrf, 'Api»c 
tione Romae." Harduin. bi ovros vap' "EXXiyo'i. Et tamen nomina hvc, quae 

AOTOl. iEgyptiis tribuiintur, re ip^a pura putaque Gneca sunt, 

Apud Plut. de Vita et Poesi Homeri p. IO79. cd. et a Graecis quoque passim adhibentur, ut genti suse 
Wyttcnb. verb. * Awrei^M reperilur : Tlfhla Xwrn/Kra, Avrl propria. Direre pO!»ses, nomina lixc vocari iEgyptiaca, 
rod XiOTftioyra. Anfror, ro, pro Xvros, 6, le.!>itiir in Stra- cum tamen sint Graeca, eo quod Alexandrinis, quorum 
bone p. 1178. ed. Falc. : IIoXv yap ctnt to biybpoy ly urbs sita erat in iF.g\pto, bed qui lingua, moribus, et 
airrp ro KaXoifuvoy Xwtok, iypy fibitrroy Kopirdy. studiis vcre erant Graxi, deberentur, iisquc quodammodo 

MEM^IZ. propria essent. Verum obstat, quod uoniinibus his nsus 

Ilinc *Me^^inys, Memphites, Lapis. Dioscor. v. 158.: jam fuibse deprehendatur Ari^toteles in lihro de Mundo, 
AiOosMcfjtjifTris evplvixrai iy Aiy uirTf Kara Me fitfuy, e^'^y taiiquam usu communi receptis, quae igitur Gneeis ante 
}^nlf^b1ay fUyeOos, Xtxapoi Kal woikiXos. Plin. xxxvi. 7. : philosophi hujus a^tatem, ideoque ante Alexandriani con- 

Vocatur et Memphites a loco, geinmantis natune." Cf. ditam, familiaria fuisse oportet. Jure ergo colligere 
Isidor. Origg. xvi. 4. Eustath. ad Dionys. 255., nobis integrum crit, nomina ilia vocari ^£gyptiaca, cum 

wlrris Zevsj 6 Mr/u^/ri^s, * ^ivuirioy yap opos Mififibos, tamen re ipsa sint Grteca, quoniam rem ab yEgyptiis ac- 
Vide Jablonskii Pantheon ^.g. iv. 3. p. 233. ce|)erunt Gneci, camque vocabulis Graecis, sed quae 

MYTON. ^gyptiacis responderent, plane expresseriut." 

Voc. * 'AfivpiffTot, Unguentis carens, legitur in Plut. 

sacerdotibiis inprimis usitatiim ; prapcedant enim illic haec verba, Hpof nrnt aTfxn \\e:wf , 'Ordavq; aZfa x;exoii;xou, quae verti aolent, Magi 
Martis rangaincm (voGaot), Ostbanes aiinun crocodili. Videntor ca ad ^yptios pcrCincre, propter mciitioneui crocodili.'* P. 549. : 
— " Neque dohiuni est, quio oomen Magi apnd iEgyntios valdc fuerit hont-.<itum, iiti apud Persatt, eo appellantes 8:irerdotes et Pbilo- 
sophos. In ^gypto arteH ntai;ica: a saccrdotibus colebantur, ut vel c libro Mo»is n-cundo satis pntt-t. Ad ilinrnm cof(nitionem non 
adinittebantur alii |)nrter >arrrdote8 ac virus honoratiores, ipsosque rcgcs. Cujusniodi artts niagica: efficiebant, ut carnm periti 
habercntur rerum mimbiliuni au(*torc», ct populum in sni admirationem raperent." 

< *< Vorabnla Arti^, si Diis placet, divine, qux sc. circa mctalloniin transntutationem ver^atur, qnumque Chymiam appellant, eo 
suut obscuriora, quo illius rcpertorcs, qus in usu sunt communi, aliis insolentibus niutari deluTe exi»timanint, ne niyctica ilia, qn:c 
passim obtrudunt, taui facile quibusvi» paten*nt. AtfecUta enim ubiqne in scriptis suis peculiari quadam loquendi ralione, novis suo 
arbitratu coufictis ct aliunde petitis, verbih, ac pliravibus semper utnniur, ut forte lt>f;^ntimn animos miserabi liter torqneant, vcl saltern * 
at vanitatc ac punipa quadaro mixta? oratiunis fallant, mapnarnmque renini spc pa«cant : dum chimerica quupvis e.t fabniosa inter- 
niscent, vehiti mysteria qnirdam incognita, ac dictionibus ambiguis miscrum niortale genuA, viaui potius obstrucndo rebna inveniendis 
^uaoi aperiendo, ludificant. /V"pA(r/ariiin instar denique pcrplcxo ct involuto loqunntur »erniouc, ita at non injuria iEcyptii, apud 
quos divina ars ista iuventa turn primum dicitur, illius Professores bac appellatione donavnrint, cum «*juM'e areumtnti arcana 
vocabulis ad libitum coufictis, vel aliunde mutuati]!, PropAf/wum more, c)ntei;emla e«fie cxiAtiinarent. Dupliceni enim in philoso- 
phorum libris esse solerc ohscnritatcni ait MicliatU Toxites, ct ip^ie Fliilosoplius Chymicus, in Prspf. ad Ouomastirnni Medicum, 
imam rerum, altenini verborimi. ' Hcs,' inquit, ^ quia niavna^ sunt ct divina*, sub involncris docentur : ut dim quis a Deo mentem 
illustratam liabeat, rruerc scnsum nullo modo possit. Summa enbn totius inundi arcana, secrctu et niystcria sapientiiF Doctores pos- 
teris tradiderunt, popniumqne rudem, imperitum, ingratnmque, utt a'qiium crat, niay^ualia Dei, nc vilcftccreut, snignmtis celiivcraut. 
Mon enim conveniebat tanta mysteria communia ticri, quae sapicntix tautuin tiliis dcstinata erunt. Quamobrem lingua etiam propria, 
vocibusque singnlaribus usi sunt, unde altera, verborum itc, orta e.^t d!tfirulta».* Neque aliis rationibus receptani banc apud Chymicus 
acnbendi metliodum tuetnr firmatrine Pclasius, Pliilostophns perinde Chymicus, in lihro MS. de Sacra Arte : 'Hjui^V fxtv y.-fi^ayr'n fMfur 
^fjuv ToT; hrvyx'^nurt t* ^varovTi fiifi>.iM iiri^okai; tf-^OAao-at, xal ni»^tuVi/rai rev fAV(rT*ifi9u Trs? CiroOtati' f >i<riy yap i ctXoa-o^c;, on »y a* a*9fw«s; 
mpa9«i<rtv, iat/uioyf; ^ ^dcvoLJ-iv, xnl itxoru';, i~u /Saai>na; ou^ataiv el 1r^lUlf; ivT'^yx'^**^'^ nugantur isti teuebrionea. Ab 

JEnrptiis igitur, ut volunt, ad Gnpcos profluxit ars cliymica, quorum scripta, cujusniodi complnra leguiitur in nibtiothecaa Regi9 
CodicibuK MSS., similibun tricis et vocibns implexa sunt ac intricata. A (iia'cis deinde, vel forte eiiam ab ip«is iEgyptiis, an rby- 
mica ad Latinos |)romanavit, qui simili nsi scrihillandi rationc, vocibus a conimuui nsu reniotis scripta sua innodarunt.** Uu-Cangiui. 

* ^* ^dem Jovi:t Olynipii Dio (Ixix. 16.) vocat *OXi/jut.friov, To ti 'O>ufx9rioy ?o h rai; 'Adnw;, w mum nOrs; '.dpurai, i^tTt^inaz, Porperam 
vir magnuH *oxufAirtou legit in illo Dionis loco. Nam 'oxu^iriov pro *oXt//L;7tf<ov cKt Jovis Olyn'ipii trmpluni. Sic Mtnov pro iviner, et 
*A9«XfiirioiF pro *A<rxXi|irtiioy. PhilostT. (de Vit. Sopll. i. 26. 'X p. 633.) : Th ii *A0^*^7iV *O^U|M?isv, i^f\wfTtk xal vi>Tax9:7iwv IrTn av^rtyiv^ 
$l9f im6it^vcr»i h a^rni^rwfy tu; -j^^iiinv fxiyu Aytiufffjiaj l^-JiJiin(rai Buain.'* Saluias. iu JE\. SpHitian. p S5> e. 

Ti *Afri/uu«-Mv, ut vel pueri sciunt Cercocitiani, teniplum est Diana*, ut 'Ao^Xfiirliiov,' ^>culapii, 'lauioy, Isidis templum." Idem m 
SoHn. p. 48. c. Idem tamen ibid. p. 406. e. *l^f<ev pro 'la-iuat scripsit : — " Simulacrum Paniis, to * namoy, ut 'itrito*, 'AaxXnviuof, *QXvfA« 
vtfiM. Alii etiaai scripsere •na»ov, ot 'oxi/^iov. Hinc ipelonca Paiiis Stephano et aliis lUvtoy. £t Timfim fi^cat ^chylo. Et 
VmMs ^ttipMn ap. Hcaych. Certe h XUvit; et * UAntK dicebttor. Inde ct ru nmnm jEoeas GraBCus Auctor disit, quae alii n»na«J* 



• 0^ 



A- 



it 



■J. ♦? 



