






L 


n 



Digitized by Google 



Digitized by Google 



Digitized by Googli 



Digitized by Google 



F. JOSEPHI AUGUSTINI 

O R S I 

ORDINIS PRAEDICATORUM 
5ac. Indicis Congregation! a Secretis 
DE IRREFORM ABILI 

ROMANI PONTIFICIS 

In definiendis Fidel Controverfiis judicio 

Adverfus quartern Cltri Galhcani Propofitionem 

AB ILLUSTRISSIMO J. B. B. 

Meldcnfi Epj/copo propugnatam* 

TOM. I. PARS SECUNDA. 

Acccdit Diflfertatio circa modum , ab Illuftriflimo Petro 
de Marca propofitum , conciliandi Summam ejufdem 
Romani Pontificis auftoritatem cum libertate 
lufliagiorum in Synodis Occumcnicis. 


ROMAE, MDCCXXXTy. 

TypisSacrae Congregations de Propaganda Fide . 

SUPEllORUM fACUlTATE. 





Digitized by Google 


>> } ■ (, . F 3 

. t 


. ' ' 

•> i. ± . 


I'l l. J'. > V . X - « >iO 


,.1_: si • J.) M Jl! 

v 




Digitized by Google 



T O M I P R I M I 

PARS SECUNDA. 

1 ' • ’ * • ‘I 

f > , - 

"De reliquis Concilns Oecumenicis differ it ur : & 
quaedam pro nofir a fententi a gen er Mi a ar- 
■ gumenta Ulufirantur & qjwdicantur $ 

: ac praefirttm tllud> quod ex co- ; 

rumdem ConciUorunt con- 

fir mat i one petttur. 

» 1 . > « . * ' 

CAPUT XX x: 

»» O Ynodus Nicaena fecunda, leu generalis (cptirna* 
9) more antccedentium Synodorum, dc Adriani I. 
„ iirteris quaeftioncm haber : locus egregius , quo ea- 

- j> dem Synodus docet » vim iJlam ineluftabilem in Ec- 
fK » clefiae Carholicae confcnfione effc pofitam . pag.i 

ARTICULUS PRIMUS. 

Vnius Stdis Apoftoiicae ttuftoritas ob tin nit , ut Iconom.u 
" chi ante fept imam Synodum general em y ab omnibus 

- cum in Ortente , turn inOccidente Catbolicis pro b.ie- 
; reticis t? ab Ecclefiae Catbolicae communions pratci - 

fis , baberentur . J ;■ 2 

ARTICULUS II. 

De eodem argument o dijfferitur : C ft endit ur , dogma de 
cultu Sacrarum hnag.num propfi/um fuiffe ab Ida- 
dnano tancjuam ctrtum ac retraBationi minitne ob - 
noxium : eumden.que futjfie fept imae Sj nodi finf m j 


Digitized by Google 


*c nullius'ejfe foometfTquae fontrd Tfojfuffo* ofptr* 
nit. • - ' ’ 1 ' 7 h 


: c a f f x x i« a t r 

„ Gallt Synodum feptimam 1 , ieU N^catfnW ftctfndam 
* Adriano Pracfidc habitana pro oecmpcnica non har 
,, bent, co quod ad i^aqi nec : ipfi , alii OccldetP 

„ tales vocati eflent : EgrCgiusea He re jacobi Sirrthm- 
jj di locus: Romanorunri Pontificd^ dc'Gallfis'^enten- 
„ tia “ 7<i ' .Wv • ' 2 r 

ARTICUllUSPRIMUS.’ 

Septinia Sj nodus , A Ucaena fecund a , reapfe uecumenica 
fuit : & olim Galli immertto hmc illi titulum dene - 
£* runt. v . 21 

ARTICULUS II. 

Ex rejefla per Gallos Nicaena fecunda Synodo nihil con - 
fici pot eft adverfus Sedis Apoftolicac fummam & in - 
- declinabihm auHoritatem . ^27 

ARTICULUS III. 
Gallicanorum Praefulum £ 9 ° feriptorum de cultu tmagi- 
num adto eft implexa fntentia , feribendi ratio , 

Eccleftae Romanae dottrina , ft benigna illis ad- 
bib tat ur interpreratio , nequaquam in fidei fumma di~ 
feeder e vide ant ur . §uae praecipua ratio eft > cur eo- 
rum difftnfionem altquandiu Romani Pontifices tole - 
- rarunt . ‘ 38 

ARTICULUS IV. 


Gallorum Scriptorum , ac potijfimum Parifienjh Conven - 
tus Epifcoporum , quatenus fecundam Nicaenam Sy~ 

- nodum , & ipfas Hadriani Epiftolas , 59 ° probatum ab 

- Ecclefta Romana facrarum Imaginum cult urn aperte 
vellicant & reprehendmt , nulla omnino babenda 

ratio 


Digitized by Google 



ratio eft •>»??• aliqux effe debet suffer it as: 48 

CAPUT XXXII. 

)> O&avaSy nodus generalis, Conftantinopolirana quar- 
„ ta, acque ac cetcrac, dc Romanorum Pontificum 
ty judiciiS judicat : traditam fibi aChrifto, ut 6c Ro- 
, >, manae Ecclcfiae, ligandi ac folvcndi potcllatem 
,> agnofcit 6c cxercct : poll Synodi judicium , nulla jam 
„ appellatio , nulla alia fpes ell . >59 

/ ARTICULUS PRIMUS. 

Nicolaus L Hadriarius //. in caujfa Phot it Ignat it 

fumtnam €9* tneluffabiltm , iS* Synodi oecumenicae 
retraffationi Z2* judicio nullo modo fubjeffamy auffo - 
ritatem exercuerunt . >( . <j<> 

; ARTICUXUSill.- 

De eodem argumento ex aliis ejufdem offavae Synodi 
Affionibus . 

CAPUT XXXIII. 

Concluditur argumentum ab o<2o piimorum Conci- 
„ liorurti autoritate repctitum » Eorum a&a Ad verfarii 
- „ nec conlideralle vidcntur . S. Gelafii , & S. Grcgorii 
u locus dc irretra&abili Ecclefiafticorum judiciorum 
„ autoritate. g, 

CAPUT XXXIV. 

„ Alia Concilia generalia mcmorantur : in iis perllitit 
„ antiqua traditio , ut fummac quacllioncs adConci- 
» lia gcneralia refcrrcntur , nec Pontifex non deccrne- 
« ret j nifi facro approbantc Concilio : Rcferuntur 
» quatuor Lateranenfia oecumenica Concilia, Tub 
,» Callixto U. fub Innoccntio II. Alcxandro III In- 
» n °centio III. &Lugdunen£e primum fub Innocen- 
; » tioiv. . 4 - . -V. 8 5 

AR- 


Digitized by Google 



5^ PRIMUS.^ -V; 

Vecreti S. Gregor it Fit. adverfus Iri'beflitutas ante pri- 
" 1: math Latemntnfem Otcumenicam Synod urn firm A £ 9 ! 

‘ irretraRabilis auRoritas i Be iilius fan Estate £ 9 * 
deduhat* nunquamin legMmi s Syhodts d/fceptatum : 

,r De his iantum in Ecthfi* : C4tholica difputatum', i *Jn 
{ ’ hittrefii ijfet j’ invefiituras a Gregorio damn at as tan- 
K iquam lie it as ufurp*rt\ i. An , £9° tfutbus ttmperanwn- 
tis tolerari pofftk earum tifos ktk^raviora mala , £3? 

* febijmatis periculum avertendum * v ’£ A . ■. <\ . 88 

1 RT I C U L U S I I. 

De fecundo Later anenfi Generali Concilio : Ex S* Eer- 
c «' nardo probat ur , wow Sywo^o oecttmenica ad 

' retrattandam InnocentHi IT. eteSlionebe , ‘ quod in earn 
' Cbtifliani or bis part maxima confentiret runde confi* 
i , citur , irretraRabiles jure fuo fuijfe plerafque ilia- 1 
rum caujfkrum pro qui bus generates Synodi cel e brat ae 
funt i •• < 

' A R T I C U L U S I I <. 

De Coficiliis Later anenfibus III* * 3 * IF, ZJF de primaSy- 
!*• nodo Ltegdunenfi . 114 

|U C A P U T X X X V. • • ^ 

„ Concilium LugdunenfcIL fub Gregorio X. de recon- 
j „ cilundis Graccis : Hujus A&a praecipua referun- 
•» ,, tur. « ..... 12,2 

- ARTICULUS UNICUS. 

Ex Gregorii X. ad Graecorum Imperatorem litteris , £ 5 P 
' ex formula fidei Graecis propvfita , necnon exprimo 
Canone Concilii Lugdunenfis probat ur, irretraRxbi- 
lent ejfe Ecelefiae Romanae in pro portends s fidei dog - 
; ' matibus auRoritatem , x 11 3 

•‘’A CA- 


Digitized by Google 


. C A P ITT ' X XXV L. . 

„ Dccretum Concilii Lugdunenfis II. de Papac au&ori- 
„ tare producitur : Ollenditur , nihil favere Adverfa- 
w riis . 130 

ARTICULUS UNICUS: 

Probatur Graecos in Concilia Lugdunenfi II. agnoviffe 
- in be cleft a Roman*, Romanis Epifcopis ad fidei 
dogmata definienda fummam Z 3 * indeclinabilem pote- 
Jlatem . 13*, 

CAPUT XXXVII. 

'» Idem ex Graecorum in Bafileenfi 3 c Florentina Syno- 
>, dis do&rina , Eugeniique Papae ac Latinorum con- 
,, lenfu oftenditur . / 148 

ARTICULUS PRIMUS. 

§fuae Tdojjuetius ex Florentina Synodo in medium ad - 
fert , aut nihil probant adverfus Romani Pontificis 
ineluHabilem auttoritattm 5 aut probant , vel fecun- 
dam Synudum Lugdunenfem non fuijje oecumenicam , 
ojel retraflationi ac novo examini fubjeftas ejfe ipfas 
quoque Conciliorum generalium dogmatic as defini - 
tiones . • *■ * • 1 49 

■ ARTICULUS II. 

Aliquot Florentinorum Pat rum loca , quibus diferte Ro- 
mano Pontifici in definiendis fidet dogmatibus iner- 
rantia tribuitur , ab Epifcopi Meldenfis exceptionibus 
rjindicantur . 153 

CAPUT XXXVIII. 

,, Viennenfc Concilium Tub Clemente V. Ejus aeviScri- 
„ ptor nobilis Guillelmus Mimatenfis Epifcopus , Spe- 
„ culator diftus, a Papis juffus de habendo Concilio 
„ fcnbere,quidfen(erit. 1^4 

To. I. Par. II. b AR- 


Digitized by Google 



ARTICULUS UNICUS. 

De fenfu bujufce propofitionis : Ad fuhun Romarmm 
Pontificem pertinet eorum quae funt fidei , declarafio , 
Jive judicium i 9 *c. j 55 

CAPUT XXXIX. 

), Lateranenfis Synodus Tub Julio II. ex ea Conciliorum 
,) neceflitas , & au&oritas . j 7 1 

ARTICULUS UNICUS. 

£* Quinti Concilii Lateranenfis Adis ofienditurj fuprt - 
mam Romani Pontificis audoritatem cum Concilio- 
rum Gentralium , quaecumque ea fit y necejfitate S 3 * 
audoritate , opti me cohaerere . j 7 z 

C A P U T X L. 

„ Poft Luthcranam peftem , Concilii gcneralis habendi 
„ nccefliras ab omnibus , atquc adco a Romanis Pon- 
„ tificibus , agnofeitur : Ea re Concilium Tridcminum 
„ convocatur. 173 

ARTICULUS UNICUS. 

Ex Conciliorum gentralium necejfitate ac celebrationt 
aut noflram fententiam mini me labefadari ; out eo- 
dem telo ipfam quoque appeti Redefine Catbo/icae , Z 3 * 
ipforum Conciliorum generalium audoritatem . 1 7 p 



LI- 


Digitized by Google 


LIBER SECUNDHS 

Quo AUldenJis Epifcopi liber decimujler - 
tins examinatur & confutatur . p.188 

CAPUT PRIMUM. 

)) Obje&io dc confirmatis a Romano Pontifice Synodis 
„ gcncralibus proponicuf} diffolvendac hujus ratio 

„ atqucordocxplicatur . jgp 

CAPUT I L 

I) Quid (it confirmarc Ecclefiaftico ftylo , & quid auto- 
„ ritatis invehat: Confirmari dccrcta non modo ab 
„ aequalibus j fed ctiam ab inferioribus padim . Turn 
„ fpcciatim cxplicatum , non modo a Romanis Pon- 
„ tificibus Conciliaria Dccrcta, fed & a Conciliis 

r > », ctiam particularibus Romanorum Pontificum dccre- 

• » ta confirmari . ibid. 

ARTICULUS UNICUS. 

Quam di/par fit ea confirmatio , quae a fingulis fiorfim 
Epifcopis aut Synodis Provincialibus Conciliorum ge. 
neralium aut Romanorum Pontificum decretis j Z3* 
quae a Romanis Pontificibus Conciliorum gefiis 
Canonibus adbibetur. Hac porro retie probari , ma- 
jorem effe Romani Pontificis , quam Concilii Oecume - 
nici auttoritatem. ' jp j 

CAPUT IF I. 

j) C^uid in confirmandis Conciliis geftum fit} Nicacna, 
» ConftantinopoIitana,EphcfinaSynodii nihil in his 
„ deilla,quam quaerimus confirmatione aftum ; dc 
„ Arimincnfi Synodo 5 de Epiltolis Eutherii (Jc Hclla- 

b 1 ,, dii 


Digitized by Google 


„ dii ad Si^tum IU, ^dv^rjfus'JEp&^lma deci'etaj Chri- 
„ ftiani Lupi vanae notae . 201 

\^AkridiiLus primes / 

De Synodis Nieaenay Cfttfta V ti^ popoij tan a y.& Arimi- 
nenft: Qitomodo inauabus prioribus adprobandis , £9* 
altera irritated a Sedis /Ipyjlolicae auEloritas emicue- 
rit . ibid. 

" A R T I C U L U S I I. 

De Synodi Eplnjinae confirmationc , detjue Eutherii (S’ 
Hell adit htttris ad Sixtum III. , (S’ in eas.CbriJliani 
Lupi not is . .1 i J ll6 

ARTICULUS III. ' 

De iifdtm Eutherii iS Helladii litteris advcrfus AuElo- 
rem notae , quae buicce Capiti in Opere Aleldenfc Epi- 
fcopi fubiunEla eft . ziz 

CAPUT IV. 

yy Dc Ephefino Latrocinio : Quid Leo egerit: ut ulciix^am 
„ fententiam futurae univerlali Synodo refervayit. 
pag. . i37 

ARTICULUS UNICUS. 

S.Leo ficundam Epbfciam Synodum f-premo ac penm- 
torio judicio nullam £9° in- it am declaravit . X 3 <a 
C A P U T V. . . , 

„ A Chalccdonenfi Synodo nullam in fidei negoriis con- 
„ firmarionem petitam : Cujufmodi fit ea, c^uam.S.Leo 
• i „ ultro dederir . i . L 2145 

ARTICULUS UN-ICUS. 

Quantum in confirmatione Apojlolica pvndem aeftko- 
menti Jit , ex ConciliiChaUedonenfc decreiisyaut.de 
Jide , aut adfidemquodammodo pertinentibus > dtmpn- 
Jlratur . '*• ’ j ' 1 ■ ■ < *47 

CA- 


Digitized by Google 



C A PUT: V L 

n Quintum, fextum, fcptimum, o&avum Concilium. 254 
CAPUT V I L 

Reliquae Synodi ulque ad Tridentinam . ibid. 

CAPUT VIII. 

„ DeCanonibusi Gontiliorum generalium a SedcApo- 

• ,, llolica confirmatis vel infirmatis : Conftantinopoli- 
r „ tani Cariones , praefertim III. Chalcedoncnles Cano- 

„ nes , praeferrim XXVIII, 1 - . 1 255 

ARTICULUS UNICUS. 

Ex Concilio (Lhalctdmtnft ejufque Canonibus demon - 
ftratur , ex Romani Pontificis confenfu vel dijjinfu 
I ’.pendere , quod rata vel irrita jint , quae a Conciliis 
(Jecumemtiidectrhkntur. 1 Y } 2 5 

. , V C A PUT I X. . 

>, Recapimlatio eproms quaedc confirmationc ex Con- 
or ciliorum a<fiis dicia Tunc : Hinc confitfantur aliati a 
v quibufdam Rccclftioribus 'Pojntificiae confirmatio- 
-;! j, nis cffedus : Ecdefiae cpnfehfus quatcnus ultima 
Synodi bene gellae teftificatio: Sandi Gelafii lo- 
» cus . . ?. U ! r i *! •<* J .1 . . a 

o--. * A R T ICU LUS -UNICUS. 

Sujficere Romani Pontificis confirmationem, five ad pro* 

• bationem , nee opus ejfe omnium omnino Eccltjixrum 

confenftone , ut all qua Synodus , Oecumenica iS* le- 
git ima , adeoque errdril ex peri judicetur . 2 6 8 

- . : -CAPUT X. 

y> Andreae Duvallii de confirmationc lentenria confuta- 

- tur^nempe quod ante earn Conciliorumanathemata 

j, valeanc tantum fubfpc rati: Concilii odavi locus 
» egregius. i 7 6 

CA- 


Digitized by Google 



£ A P U T X 1 . 

^ Ex antcdi&is rcfolvitur illud , duodecim faeculis inau- 
„ ditum, quod Epifcopi jurifdiiftionem omnem a Papa 
• ,, mutuentur; quodque Papac affiftant , ut Confiliarii 
„ tantum , non ut Judices . 2-77 

CAPUT X I' L C 

Quo fcnfu di&um fit abAntiquis* a Pctro , &r per Pe- 
,, trutn efle Epifcopatum . S. Auguftini locus . 279 

ARTICULUS PRIMUS. 

Aliquot Scripturae locis probatur , Epifcopalem omnem 
jurifdiftionem £ 9 ° auftoritatem , nut a Petro Z9* Ro- 
mano Pontifice manure ^aut ejje omnino Romano Pon - 
tifici fubjettam . 281 

A R T I C U L U S IX 
Patrum loca vindicantur , quibus eadem duftrina > ac de 
eadem re Etclefiae traditio , apertijfime adferitur , £ 5 ° 
continetur * *"’—•••• - 289 

CAPUT XI I I. 

„ Patrcs ante Auguftinum . Alii Auguftini loci : Tradi- 
„ tiolequentis aetatis. • * * -> 296' 

ARTICULUS PRIMUS. 

Haec Chrijli Domini -verba : Tu cs Petrus Src. Et tibi dabo 
claves &c. Ad unam C 9 ° fingularem S. Petri perfonani 
retulit conflans veterum Patrum £ 5 ^ Ecclefiae tradi- 
tio , quae ante £ 9 * poft S. Auguftinum obti uuit . 298 

ARTICULUS II. 

De Sanfti Cypriani mente atque fententia operojius diffe- 
ritur : Alt qua item de S. Op tat 0 Milevitano , alii/que 
Patribus & A u dor i bus , quorum teftimoniis Hojue- 
tius S. Auguftini dottrinam £ 5 ^ interpret ationem con- 
firm at . 305 

AR- 


Digitized by Google 


ARTICULUS lit 

Admiffa S. Augufiint expofitione , non pojfe ex cap. XVI. 
Mattb. Petri primatum adverfus basreticof demon - 
Jlrari : Earn tamen expofitionem textui minime co - 
baerere , ex tpfes Protejlantibui demonflratur . Petro 
eo loci fuper uninerfam TLcclefiam > non tnodo dijlribu- 
tive > verum ZSF colleftive , tributam faijfe fuprtmxm 
auftoritatem . 317 

CAPUT XIV. 

h Cleri Gallicani ab antiqua traditionc duda fcntcntia: 
,, Convcntus gcncralis anni 1655. adycrfus Johan- 
„ nem Bagotium ada memorantur . 313 

CAPUT XV. 

3) Authoris Anonymi dc jurifdidione Epifcopali a Sum- 
» mo Pontificc profeda, vanac commcntationcs : San- 
„ di Grcgorii loci : Bellarmini objedio : S. pclicis ter* 
„ tii locus. 314 

CAPUT XVI. 

» Loci S.Johannis Chryfoftomi , a noviflimo Authore 
„ Anonymo objedi . ibid. 

CAPUT XVII. 

)> A 1 ius Chryfoftomi locus in Ada Apoftolorum i 328 
CAPUT XVIII. 

„ Sandi Auguftini locus ab eodcm Anonymo objcdus , 
„ contra Conciliorum audoritatcm indcclinabilcm . 

Pag. 33 x 

CAPUT XIX. 

3) Alii loci Auguftini ab eodem objcdi : An Papa Eccle- 
n fiam Catholicam repracfcntet . ibid. 


CA- 


Digitized by Google 



• T T C A P U T XX. - 
,, Rcpetuntur & urgcntur, quae pro Parifienfium feri-. 
■ „ tentia, ab auftorirate &c convocationc Concilio- 
,, rum generalium di&a funr : Confutantur vana fuf- 
„ fugia : Bellarmini etiam rcfponfxonibus antedifta 
„ firmantur. , 331 



• « . • 1 1 . 


1 


CA- 


Digitized by Google 


I 



I . » 


CAPUT X X X. 

„ Synodus Nicaena fecunda, feu generalis fe- 
9> ptima ,* more antecedentium Synodorum, 
„ de Adriani Primi litteris quaeflionem ha- 
„ bet: Locus egregius , quo eadem Synodus 
„ docet, vim illam inelu&abiiem in Eccle- 
„ fiae Catholicae confenfione effe po/itam . 

T ex ipfo tituIoapparet,idem in praefcnti, 
quod in praccedentibus Capitibus argu- 
mentum obtruditur j quo nimirum Sedi 
Apoftolicac ac Romanis Pontificibus adi- 
mcre BofTuctius nilitur vim inclu&abilis 
*u&oritatis > propterea quod Tarafius 6c feptima Synodus 
confenfum Adriani I. litteris praebuerunt, cifdemque fub- 
fcripfcrunt , explorata prius carumdem cum facrarum lit- 
terarum & veterum Patrum teftimoniis confenfione 
Quam parurn huic argumento momenti ac roboris infit 
ctfi jam facpius demonftravi ; non pigertamen, aliis ex 
hac ipfa feptima Synodo 6c Iconomachorum damnation e 
To.I. Par.JI, A peti- 



Digitized by Google 


Z De Romani Pont ipcis 

pctitis rationibus idem uberius oitendcre : ut quoniam 
AdverTarius nihil omittit corum > quae ad fuum fyftcma 
utcumque fulcicndum , &c labefadandam Sedis Apoltoli- 
cae audoritatem idonea ipfi videntur ; nos pariter nihil 
omittamus eorum , quae ad cjufdcm majeftatem tuendam, 
facra eadem monumenta fuppeditant . 

ARTICULUS PRIMUS * 

XJnius Sedis Afoftolicae audoritas obtinuit f ist 
Iconomachi ante Je ft imam Synodum genera * 
lem , ab omnibus cum in Orient e, turn in Oc- 
cidente Catholic is fro haereticis £5* ab Ecclt • 
fiat Catholicae communionc fraecifis , babe- 
rent ur . 

I Conomachos, antequam leptima Synodus generalis 
fidei Catholicae follennem definitionem ederet , imo 
i* antequam ipfa convocarctur , pro haereticis cum in 
Oriente , turn in Occidente habitos effc ; idque ex una Se- 
dis Apoftolicae audoritatc > plura funt , quae invidc dc- 
monftrant . 

Primus , qui nefariam haerefim > ubi primum in Ori- 
ente caput extollerc caepit , anathemate damnavit , fuit 
Gregorius II. (andiflimus Pontifex, quemadmodum prac- 
ter Audores Graecos , Theophanem , Zonaram , & Cc- 
drenum, qui id aperte teftantur ; & Leoncm ipfum Ifau- 
rumlmperatorcm eodem anathemate notatum fuifle per- 
hibent ; haud obfeure indicant , cum Hadrianus Papa in 
Epiftola ad Carolum Magnum , ubi Romani Concilii me- 
minit hoc Pontificc adverfus Iconomachos celebrati ; turn 

Ana- 


Digitized by Google 


Au Horst ate . Liber 1. 5 

Anaftafius Bibliothecarius in vita iplius Grcgorii IL ubi 
ftarrat , quod acceptis jujjionibus , quibus deer ever at Jm- 
petator , ut nulla imago cujuslibet San Hi , aut Martyris , 
aut Angeli ubicumque baberetur ; maledifia enim omnia 
offer eb at : fi acquiefceret in hoc Pontifex , gratiam 

Imperatoris baberet : Si Ci^ hoc fieri praepediret , a f no 
gradu decideret . Refpiciens ergo pius Fir profanam Prin- 
ciple juffionem , jam contra Imperatorem quafi contra 
bofiem fe armavit , baerefim e jus, f cr i bens ubique 

c avert fe Cbriflianos , ro quod ortafuijfet impietas talis. 
Et infra loquens de Anaftafio ab eodem nefario Impcrato- 
re in Sanai Gcrmani Patriarchac Conftantinopolitani Sc- 
dem intrufo ; qui mijfa Romam Synodica , dum tali bae - 
reft eum confentientem reperiret , Fir fanHus non cenfuit 
turn fratrem aut Confactrdotem folito vocari j fed referi - 
ptis commoni toriis, nifi ad Catholicam converteretur 
f idem , etiam extorrem a facerdotali officio effie man davit : 
Imperatori quoquefuadensfalutaria , «/ a /*/i execrabili 
miferia declinXret , feriptis commonuit . Haec in eaSy- 
nodo , cujus meminit Hadrianus Pontifex gefta efle , fatis 
verofimile eft . Quo autem zcio fideique ardore univerfus 
Occidens huic Sanaiflimi Pontificis decreto paruerit , 
pluribus exponir ipiemet S. Gregorius in priorc Epiftola 
ad Leonem Ifaurum Imperatorem : At enim inquit , eos 
( Romanos ) perterrefacis , aifque : Romam mitt am , C9* 
imaginem Sanfti Petri confringam j fed £9“ Gregorium 
illinc Pontificem vinHum adduci curabo , ficut Marti - 
num Confiantinus ( Conftans ) adduci juffit . Scire autem 

debes , or pro certo babere quod Occidens univerfus 

ad bumihtatem nofiram convertit oculos : ac licet tales 
nonfumus nos , illi tamen magnopere nobis confidunt , 12* 

A t i n 


Digitized by Google 



4 Romani Pontificis 

ineum , cujus denuncias te imagintm emerfurum atque 
deleturum , Sanbii fcilicet Petri , omnia Occidents 

regna velut Deumterrefirem habent. Quod fi hoc melts 
experiri » plane parati funt Occidentales ulcifci etiarrt 
Orientales , quos injuriis affecifii . Et infra : Totus Occi- 
dent San bio Principi Apofiolorum fidei frublus offertl 
Antea vcro narraverar, quod quum aliquot ex Romanis 
£2° ex P ranci a , ex Vandalism ex Mauritania , ex Got- 
■thia , C2 4 e.v ro/o interiori Ocidente , Conftantinopoli fa- 
crilegos Impel atoris aufus vidiflcnt, eofque deinccps in 
fuis linguli regionibus ac provinciis narraflent j pro- 
jetfai , inquit ? laureata tua , quam antea agente ipfo Pon- 
tifice cum honore fufccpcrant, conculcarunt , <3“ faciem 
tuam conciderunt , ac delebiu babito Longobardi iSr Sar - 
matae , ceterique , Septemtrionem habitant , mife- 

ram Decapolim incitrfionibus infefiarunt £9Y. Qua de re 
videlis & Anaftafium Bibliotliccarium in cjufdem Sanfti 
Pontificis vita . 

Gregorii Secundi veftigiis fequutos Romanos Pon- 
tifices inflitifle , Gregorium ( III. ) Zacbariam , £9* Stepba- 
num ( II. ) , £9* iterum Stepbanum ( IV. ) Hadrianus Papa 
teftatur'in EpiAola ad Carolum Magnum ( cap. V. ) quos 
inquit, reperimus pro Sacrarum Imaginum erebiione in 
Spiritu San bio ferventes , rebiae fidei zelum habere . Po- 
tiflimum autem refert, Concilium 7 9 . Epifcoporum a 
Gregorio Secundo ad confeffionem beati Petri Apoftolo- 
rum Principis habitum , fuiflc a Stephano Papa cum Epi- 
fcopis partium Franciae atque Italiae in Lateranenfi Sy- 
„ npdo confirmatum . Quo de fufius AnaftafiusBibliothe- 
sarius in cjufdem Stcpbani vita . Narrat etiam in eadem 
EpiAola laudatus Pontifex , releftam fufccptamque fuifle 

in 


Digitized by Google 



Auttoritate . Liber L X 

in eodem Concilio , quod Stephanus pro Sacris Imigini- 
bus una cum diverjis Epifopis in partibus Franciae , feu 
Jtaliae fecit ; fufceptam inquam , probatamquc fuifle Sy-* 
nodicam trium Orientis Patriarcharum ad Paulum Roma-f 
num Pontificem Epiftoiam , in qua fc fe cum Romana 
Ecclefia vencrari facras Imagines profitcbantur . Exqui- 
bus apertiflime conftat, Francos Epifcopos idem tunc tcm- 
poris cum Romanis Pontificibus & Oricntalibus ortho- 
doxis dc facrarum Imaginum veneratione fcnfiflc. Id quod 
etiam confirmari poteft ex Synodo Gentiliacenfi Pippini 
jufiu , Pauli Romani Pontificis 6 1 Conftantini Coprony- 
mi Legatis prac/entibus 5 anno DCCLXVII. cclebraca j 
xle qua haec Icribit Ado Viennenfis inChronico: Fatta 
efl Sy nodus anno Inc am. Dum. 7 <>7. £2° quacflio venti la- 
ta inter Graeco s iS 3 Romanos de Trinit ate & utrum Spi- 
rits San Hus Jicut proccdit a Pane it a procedat a Filio : 
1 ST de Sanftorum Jmaginibus , utrumne fingendae ant 
pingendae erant in Ecchfis . Dc cadem etiam fcribit Re- 
gino Abbas,& locum defignat. Pippinum cnim teftatur il- 
Iius anni Pafcha in Gentiliaco celcbralfe , atquc in cadcm 
Villa Synodurn magnam habuifle inter Romanos & Grae- 
cos de San&a Trinitarc, & de San&orum Imaginibus, 
Romanos autem Pauli Papae Legatos , omnes interpret 
tantur ; qui nimirum una cum Pippini Legatis Conftanti- 
mopoli cum Gracci Impcratoris Legatis reverfi j apud Pipr 
pinum Regem tunc erant, tantifper abeodetenti, dum 
Synodus ifta cogeretur . Dehacquippe ipfa Synodo ac- 
cipicnda videntur quae Paulas Papa Pippino referibit 
Epift. XXVI. inter Carolinas : Direxit nobis Excellentiae 
ojeflrae Cbrifianitas , fgmficans de mijps nojiris , 'uejirif 
que , atque Graecorum , qui a Regia urbe reverfi funt , eqs 

apud 


Digitized by Google 



6 Ve Romani Pontificis 

apud vos ejfe detent os > interim quod aggregates veflris 
Sacerdotibus atque Optimatibus , conjicere feu perpetrart 
valeatis ^quid de his , quae vobis diretta funt ^refponden- 
durn Jit . Et quidem nobis de hac re aliter confidendum 
non eji a vobis refponderi , nifi quae ad exaltationem fa- 
crcfanftae fpiritalis matris vejlrae Romanae Ecclefiae , 
atque ortbodoxae fidei pertinere nofcuntur . Duo nimi- 
rum Graecorum legationis erant capita ; unum dc rcpetcn- 
dis Italiac regionibus a Pippino Ecclefiae Romanae attri- 
butis; alterum de quaeftionibus fuprafcriptis: in quorum 
alteroSedis Apoftolicae dignitas Scamplitudo, in altero 
fidei Catholicae finceritas petcbatur . Qyamquam autem 
nefcimus, quid Synodus decrevcrit, atramen fpe fuafru- 
ftratum non fuifie Pontificem , & conlentaneum fuille 
Romanae Ecclefiae do&rinae Patrum Gcntiliacenfium 
decretum, indc conjicere eft, quod Stephanus IV. Pauli 
Succcftor duobus poftannis, hoc eft, anno 759. ex eo- 
dcm Francorum regno Epiftopos petiir, qui ipfi ad profli- 
gandamlconomachorum haercfim in Lateranenfi Synodo 
adeflent. Duodecimergo ex praecipuis Galliarum Civi- 
tatibus, fcilicet Wilearius Scnonenfis, Lullus Mogunti- 
nus, GavicnusTuronenfis, Addo Lugdunenfis , Hermi- 
nardus Bituricenfis , Daniel Narboncnfis , Tilpinus Rhe- 
mcnfis, Herulfus Lingonenfis , aliiquctres, quorum (e- 
dcs ignorantur , Romam perrexerunt j ac decretum Gre- 
gorii fecundi de colend is San&orum Imaginibus , una 
cum Stephano Papa aliifque Italiac Epifcopis confirma- 
runt , & Synodicam trium Orientis Patriarcharum de eo- 
dem argumento Epiftolam adprobarunt: quae proinde 
totius Galliae per ea tempora fides ac do&rina ccnferi 
debet . 

Non 


Digitized by Google 


Au ft or it ate. Liber I. 7 

Non fee us atque Occidentals , Oricntis EpiTcopos 
& Monachos aliofque Cacholicos 6c orthodoxos in Apo- 
ftolicae Sedis dodrina , 6c fide quieviflc , ejufque praefidio 
& audoritate munitos adverfus Iconomachos decercafTc , 
multis momentis evinci poteft . Nam primo id aperte do- 
cet Hadrianus Papa in epiftola cicata ad Carolum Ma- 
gnum : Rette , inquit , diflum eft , quia Deus mifertus eft 
Ecclefiae Conftantinopolitanae , C5P obviavit writ at i 
fan ft a e Catholicae tS 3 Apoftolicae Eccleftae * quae femper 
juftitiam tenuit , ut feriptum eft : 

Juftitiae fcdcs , fidei domus , aula pudoris : 

Quam juftitiam , fidem * atque pudorem , ut confejfa eft , 
Ecclefia Conftantinopolitana ample ftens , quando ab er- 
rore confer fa eft fecit pacem : quia tantummodo ipfafola 
Sedes Conftantinopolitana refiftebat olitanae ortbodoxae 
fidei . Nam Sedes Alexandrina * feu Antiocbena , tS 3 Hie- 
rufolymstana femper nobifeum tenuerunt prifeam tradi - 
tionem, fc ih cet orthodoxam fidem , ut apuid nos Synodic a 
tarum pro facrarum Imaginum ftabilitate habere mon - 
ftratur . Et in alio ejufdem Epiftolae capite: Tbeodorus 
Fatriarcba Hierofolymorum , cum ceteris praecipuis Pa- 
triarchs ) videlicet Cofma Aiexandriae , (3* Theodora 
alio Antiocbiae , dudum praedecejfori noftro fanftae re* 
cordationis quondam Paulo Papae miferunt propriam 
eorum re ftae fidei Synodic am , in qua & defacratiffimis 
Imaginibus fubtili narratione , qualiter una cum noftra 
fanfta Catbolica £5° Apoftolica univerfali Romana Ec- 
clefia ipfi (ST ceteri Orientates orthodoxs Epifcopi , 
Cbriftianus populus fentiunt , inearumdem fan ft st- 

rum Imaginum veneratione fincero mentis affeftu ferven- 
tes in fide exfiftunt 9 ftuduerunt intimandum . 


Quum 


3 JDe Romani Pontifcis 

• Quum Paulus Regiac urius Patriarchatum voluntaria 
in Monafterium ad agcndam poenitentiam leceflione , 
propterea quod Copronymi Pfeudofynodo confenfum 
praebucrat , abdicaflet $ in ejus locum S. Tarafius , agen- 
tibus Imperatoribus Conltantino 3c Irene, fuffe&us cil$ 
qui tamen oblatam dignitatem admittere reculavit, do- 
nee Auguftis perfuafit , ut ipforum ope oecumenica Syno- 
dus cogeretur . Quae vero ratio Tarafiumimpulit, utSy- 
nodum Oecumenicam peteret ? Quid Synodo occumeni- 
ca opus efle judicavit ? Numquid , ut jam a pluribus an- 
nis turbatis Eccleliae rebus, 8c Regiae Urbis Patriarchis 
8c Oricntis Imperaroribus de Imaginum cultu ab Eccle- 
(ia Romana aliilque Patriarchalibus Sedibus dilTenticnti- 
bus, hacrefique in Pleudo-Synodo Conftantinopolitana 
a CCCXXXVIII. Epifcopis roborata; Ecclefiac Roma- 
nae traditio in Synodo oecumenica difeuteretur , Sc Syno- 
dico examine inquireretur , an ab Eccleliae Romanae do- 
ftrina diflentientes jufto ac legitimo anathemate percellc- 
rentur? Nequaquam obejufinodi caulTam Synodo'oecu- 
menica opus elle Tarafius judicabatj qui nimirum pro 
certo habebat , adhuc tot Epifcopis 3c Imperatoribus relu- 
anti bus , baud irritum efie Anathema , quo Sede Apofto- 
lica praecunte, 3b omnibus Occidentalibus 5c plerifque 
Orientalium Iconomachi feriebantur . Petebat ergo 8c 
omnino volcbat haberi Synodum oecumenicam, utpat 
redintegraretur , ut communem Ecclefiac Catholicac fi- 
dem Conftantinopolitana Ecclefia oompleftcretur, ut rc- 
liquo Ecclefiac corpori ranta ejus Sc adeo illuftris portio 
conjungeretur . En fan&ilfimi Viri verba : Horrendum co - 
tjamen ad exiguitatem me am C5^ temerarium Jludium : 
cav.jja vero timoris £5° meat refutation 'll baec efl . J/picid 
' enim 


Digitized by Google 



Aucioritate . Libert ' p 

tnim Z3 3 'video Ecclefiam , quae fuper PetramChriflum 
Deum noftrum fundata efi , fcijfam nunc <3* divifam , C9* 
nos alias atque aliter loquentes , £ 9“* aliter eos Chriftia 
nos , qui in Oriente unius nobifcum (quod nimirum pcr- 
tinet ad alia dogmata ) funt fidei : fed & bis concordant 
tes Occident ales , Z9 3 nos ab omnibus illis alienatos , £9" a 
fe per fingulos dies anatbematiqttos habere . Dir a poena 
ejl anathema , procul a Deo emittit , £5^ e regno caelorum 
perfequitur , £9"’ ducit in tenebras exteriores . Nefcit Ec- 
clefiae lex vel terminus , vo'/w & o§oj ,feftam five contend ‘ 

tionem Et petimus nos fratres , ut reor £9* vos , quo-, 

niam fcio vos timorem Dei habere , a piifiimis £9° ortho - 
doxis Imperatoribus nofiris Synodum univerfalem colli • 

£* , «r tfficiamur nos , qui unius Dei fumus , «w« w £9V; 

£* fi quidem jufierint ortbodoxiae propv.gnatores , Im- 
peratores videlicet nofiri pofiulationi meae jufiae annu - 
ere, confentio VT ego , jufiionem eorum implebo: fin 
autem , impojfibile mibi efi hoc facere , we fubpciar ana~ 
tbemati . Cur non interim , donee Synodus Oecumenica 
cogeretur, adverfus fententiam & anathema Sedis A po- 
ftolicac fefe tuetur aut rccurfu ad Principes , aut appella- 
tion adSenatum tanquam ab abufu \ Nimirum ignora- 
bat fanftilfimus Vir ejufmodi ftrophas Se artes , quibus 
hodie Rcfradarii quaecumque Sedis ApoftoJicae & Eccle- 
fiaefulminaeludere fe pofle arbitrantur ; qui utinam ali- 
quando haec , quae ftatim fubjungo , S. Tara fii verba ft. 
rio & ex anirno cogitarent : Ne , inquit ,fub)iciar anathe* 
mati , £9° inveniar condemnatus in die Domini nofiri , 

^ i u fi l Judtcis ; ubi neque Imperatores , neque Sacerdo- 
tes , neque Principes , neque hominum multitudo poterit 
eripereme . Haec, inquam, ftrio perpendant, qui Sedis 

B Apo- 


Digitized by Google 



io Dt Rom<*ni Pontificis 

Apoftolicae Sc Eccleiiae anathematis aut Principuni , aut 
Parlamentorum , aut aliquot Epifcoporum ac fecundi or- 
dinis Saccrdotum , aut promifcuae multitudinis au&ori- 
tatem opponunt . Porro idem quod Tarafius , lentiebat 
inciytus ille Confelfor Sc Ecclefiarum Magifter S. Theo- 
dorus Studites lib. II. Epift. CXXIX. ad Leonem Sacella- 
rium , ubi contendit , non eife coram Imperatore de facris 
Imaginibus difcepranduin , quoniam judicium de facris 
Ecclefiae dogmatibus > non ad Impcratores pertinet Sc fe- 
culi potellates , fed primo loco ad Romanum Pontificcm J 
Sc fubillo ad ccteros Patriarchas j quamquam Sc exfolo 
Romano Pontifice accipi Sc peti polfe fidei Catholicae 
ccrtifcudinem , paullo poll exprefledefinit : Non enim , in- 
quit , de rebus feculi carnijque fermo efl , de quibus judi - 
candi penes Imperatorem poteftas efl , Z3 judicium fecu- 
lare , fed de divinis ac cae lef t bus dogmatibus , quae aliis 
comm iff* non funt quam its , quibus ipfe Deus V re bum di- 
xit : Quaecumque ligaveritis See. Quinam autem hi funt y 
quibus hoc jujfum fuit ? Apofiolt eorum Succejfores 
Quin am porro funt Succejfores ? Qui Romxnam nunc pri - 
mam Sedem tenet : qui Conflantinopolitxnxm fecund am, 
qui Alexandrinam , Antiocbenam , <3* qui Hierofoly- 
mitxnam . Haec quinivertex potefias Ecclefiae : penes bos 
divinorum dogmatum judicium . Imperatorum vero £3* 
Praefidum efl opem ferre Z3 comprobare quae decreta 
funt y 13 s reconci Hare qui carnal iter difiident ac difere - 
pant . Haud aliud quicquam de divinis dogmatibus , ne- 
que aDeotraditumefl'y nec jifiat (labit . Inde colligit, 
quod nequicquam frendentibus ac relu&antibus Impcra- 
toribus , Sc Pfcudo-Synodo trecentorum triginta Sc o&o 
Epifcoporum , ratum fuerat Deoque probatum anathe- 


Digitized by Google 



Auftortfitie. Zibet 1 !. 5 r 

ma j quod a ceteris Patriarchis vibratum fuerat : Propte - 
rea explofa rejefta fuerunt circa divinarum Imagi* 
num dogma , ea quae fub Confiantino quondam , C5P Zeo* 
ne regia potentia atque audacia inConciliabulo afta Gf* 
perperam dittafunt: quorum cauffa d'tuifa baec nofir a 
pc cl eft a fuit a ceteris quatuor , anathematifmis affefta 
perennibus , approbante Spiritu Santto . Pofi baec , Deo 
miferante , erettum efl cornu fidei ortbodoxae , magna 
Irene Imperium obtinente cum furculo fuo j tempore 
quae divulfa erant coaluerunt ufque ad proximum Leo - 
tffw . Reliqua S. ConfelToris verba fequenti Articulo de- 
feribemus . 

ARTICULUS II. 

Ptf fWfw argument 0 differ itur: Ofienditur , 

Sacrarum Imaginum propofitum 
fuiffe ab Hadriano tanquam certum ac retra- 
6lationi minime obnoxium : eumdemque fuiffe 
fept imae S ynodi fenfum ; ac nullius effe momen- 
ta quae contra Boffuetius opponit . 

N Imirum infuis ad Tarafium litteris, quasfeptima 
ipfa Synodus fufeepir, jubebat Hadrian us, ut ante- 
quam Concilium celebraretur, Copronymi Pfeudo-Syno- 
dus damnaretur, aperteque declarabat, eum non alia ratio- 
nc frui polle Scdis Apollolicae communione, nifi do&ri- 
nae formarn Tvvw.ab Ecclefia Romana propofiramam- 
plefteretur, ac fincere & cx animo ftuderet, ut in fuum lo- 
cum facrae Imagines reftitueremur, & Chriftianorum cul- 
tui & obfequiis exhiberentur : Sed veflra San&itas eifdem 

B 2 piif 


Digitized by Google 



1 2 Ve Romani Ponttficis 

piiffimts Imperatoribus , £9° triumph atoribus al acriter fug - 
gerat-t utinprimis Pfieudofiyllogusille-, qui fine Apofto- 
licaSede inordinate tnfyllogifiice fiiftus efi adverfius 
uenerxbilium Patrum traditionem contra divinas Ima- 
gines , anatbematizetur praefientibus Apocrif arils nofir is , 
£9° omne q^anium eradicetur ab Ecclefia , £5° Domini no- 
firi Jefiu Cbrifli fermo compleatur , quia portae inferi non 
praevalebunt adverfus cam : Et rurfius : Tu es Petrus , &: 
fuper hanc petram &:c. Cujus Sedes in omnem terrarum 
orbem primatum tenens refulget > £9 J caput omnium Ec - 
clefiarum Dei confifiit . Unde idem beatus Petrus Apofio - 
lus Domini praecepto pajcens Eccltfiam , nihil dijfolu - 
turn dimifit , fed tenuit fiemper £5° retinet principatum . 
Cv.i fi adbaerere cupit •vefira SanRitas , £9* noflrae Apo- 
fiolicae Sedis , f/? c<ap«r omnium Ecclefiarum Dei y 

facram £9“ orthodoxam formam incorrupte £9^ inconta- 
minate , ex profundo cordis *5? fine er\t ate mentis cufio - 
fiudet , wr orthodoxa £9* De; cultrix confifiens 
hoc primum Omnipotent* Deo offer at fxcrificium , w£ e# 
perjona nofira praediftorum ..... Imperatorum nofiro- 
rum fiublimia 'vefiigia obfecret , £9° in confpeBu Dei 
ptrterribile illos adjuret judicium , facras Imagines 
in . ... Regia urbe , £9* om»; /oco in antiquum fiatun t 
reftituere £9 J fiabilire jubeant , confiervantes traditionem 
bujus fixer ae ac SanBififimae Romanae Ecclefiae , £9° per- 
fiequentes ac abominantes malignorum £9° baereticorum 
errorem per certamen vefirum £9 * fidelem fiolicitudinem : 
fi autemfiacras ac venerabiles Imagines tills in partibus 
non refiituerint , confiecrationem •oefiram recipere non 
audemus ; £9° maxime fi feclatus fueris eos , <p; »o» cre- 
dunt veritati . 

Quod 


Digitized by Google 


Auttoritate . Liber I. 1 3 

Quod fieri jubebat Hadrianus , reapfe praeftitum eft . 
NamA&ionel. ipfo ftatim Synodi initio quaefitumeft, 
quomodo recipi deberent Iconomachi , qui adEcclefiae 
CathoJicae communionem admitti poftularent : ftatutum 
eftautcm, ut non reciperentur nifi tanquam haeretici 6 c 
ab haerefi revertentes 5 juflique funt, qu'cmadmodum Ha- 
drianus ftaruerat, ut variis anathcmatifinis configercnt 
turn Pfeudofynodum Copronymi , turn fingulos Icono- 
niachorum errores. Haec conftant exlibcllo fcuconfef- 
fionc fidei,quam Bafilius Ancyranus Epifcopus in Synodo 
legit, & quae ita aufjpicatur : Legislatio eff Eccleffaftica 
canonice tradita defurjum ab initio tam a SxnElis Apo - 
ffolis , quam a fuccejforibus eorum HPc. ut ab baercji qua- 
cumque ad vrtbodoxam confejffonem £3^ traditionem Ca- 
tholic ae Eccleffae con'oerfiy in fcriptis ftiam abnegent b.te - 
refim , HP fidem confiteantur ortbodoxam . Vnde HP ego 
’Baff/ius Epifcopus Civitatis Ancyrae proponens uniri 
Catbolicae Ecclefiae , Hadrianoquef '.inch (ffmo Papae HPc, 
praefenttm banc confejfionem meant facio in fcriptis , HP 
offer 0 r oobis , qui ex A p of 0 he a auEloritate poteftatem 

fumfiffis Credo igitur HP profiteor C S^c. Et infra : 

Projiciens £3“’ anatbematizans ex tota animx HP tota 
mente Synodum , quae ex ffoliditate HP dementia congre- 
gata , £3° feptima Synodus nominxta eft Et rurfus : 
Haec ita confiteor , C SP bis ajfentior : £3° idcirco inffmpli- 
citate cordis reEla mente , Deo mihi teffimonium perhi - 
bente , btc fibjeElos facio anxtbemxtifmos : Cbriffianorum 
c alumni atoribus , id eff > Imaginum confraEloribus , ana- 
thema His , qui non falutant fan El as £3“* venerabi- 

les Imagines y anathema HPc. Haec quidemita confiteor , 
HP bis ajfentior yfS 3 ex toto corde , animx , HP mente pro- 

nun - 


Digitized by Google 



t 


1 4 De Romani Pontificis 

nuncio . Si vero , quod abfit » ex diabolic* fummijftone 
a It quo tempore voluntarie vel non voluntarie averfus 
fuero ab ijlis , quae jam proftffus fum , amatbema Jim a 
Patre , Filio , £ 2 ° Spiritu SanRo , a CatbolicaEc- 
clejta ,feu facro ordine penitus alienus. Similis eft &c ejuf- 
dem tenoris fidei libellus , quern in eadcm A&ione Syno- 
doobtulit Theodofius Epifcopus Ammorii , cujus hoc eft 
initium : Confiteor , £5° polliceor , £5° red pi o , ampleRor , 
a^oro principaliter intemeratam lconam Domini 
noflri 'Jefu Chrijli £9Y. Et infra : His , wow adorant 
venerabiles Iconas , anathema , His , blafphemiam 
dicunt in pretiofas £9* venerabiles Iconas , anathema .... 
His , wow docent diligenter cunRum Chrijli amato- 
rem populum adurare venerabiles Iconas Jacras £9° a^o- 
randas omnium SanRorum , qui in faeculo Deo placue - 
r«wr , anathema . His , ambigui funt , £9" wow ear awi- 

wzo fatentur^fe Jacras Imagines venerari , anathema. 
Has fidei profefllones , hos anathematifmos proferre jufli 
funt, qui adEccIefiae Catholicac communionem adfpi- 
rabant, antequam ulla per Synodum fidei definitio edc- 
rctur, imo antequam ulla circa fidcm deliberatio ficret , 
antequam ullum cxamen inftitueretur : idque unum in 
hac prima a&ionc quacfitum eft, an Scquomodo fufci- 
picndi eflent haeietici , qui ab haerefi ad Ecclefiam Ca- 
tholicam rcvertcbantur $ nec dubitabant Patresj aut in 
quaeftionem vocabant , iino pro ccrto habebant , Icono- 
machos haereticos efle , haereticam efle eorum do&rinam, 
& certiffimum efle fidei Catholicae dogma , Ecclefiae de 
cultu Imaginum traditioncm : quae tamen primo in difce- 
ptationem venire debebant , fi verum eft , quod Boilue- 
tius tantopere contendit, ideo Synodos Oecumenicas 

con- 


Digitized by Google 


Autforitate . Liber I. 15 

congregari , ut facrorum dogmatum exanacn inftituatur , 
dc illis dclibcratio &r inquifitio fiat, acpoftremo firmum 
& ineludabile , Sc quod parendi ncceffitatem adfcrat , ju- 
dicium confcquatur . Hie autcm vidcrc eft , Iconomachos 
ante ullum Synodi cxamen pro haereticis habitos , Sc co- 
ados cfle priori dogmata vclut haeretica abjicerc ac dc- 
teftari , Sc Ecclefiac dogma dc cultu fandarum Imaginum 
velut ad fide m pertinens profiteri, fibique ipfos anathema 
dicere> fii aliquando ab hac fidei profeilione difcedcrent. 

His peradis , Adione tertia Iedac flint Hadriani ad 
Imperatores> 8c ad Tarafium litterac, dequarum fufcc- 
ptione haec habct Illuftriflimus Bofl'uerius : ,, Cum Adria- 
nus Primus veram decolendis k!) , feu relativo 

,, cultu,ChriitiScSandorumImaginibus dodrinam fe- 
„ ptim c Synodo per litteras , more priorum Pontificum 
„ expoluiltetj Patresquoque more majorum eas litteras 
9, Synodice examinarunt. Ledis enim Epiftolis duabus 
9, Sandi Pontificis , altera ad Imperatorem , altera ad Sy- 
9, nodum ; quaefitum ita eft per Legatos Apoftolicae Se- 
„ dis : Dicat nobis fanttijjtmus Patriarcba Tarafius Con - 
,, Jlantinopolitanae urbis Epijeopus , (i conjentiat Uteris 
„ fanRiJJimi Papae Jinioris Romae . Rogatus in earn 
„ formam Tarafius, confentire fe profitetur . Nam £ 3 * 
,, ipfinosy inquit, ferutando feripturas , iS 3 Jyllogiftice 
„ approbando rimati fiirnus : Sic quod confejji fumus 5 
9, confitemur , confitebimur ; confonamus , i 5 T vim 
„ lefiarum literarum confirmamus . Supplendum ex 
n Graeco poft 5 Jcripturas rimati 9 hoc quoque , tST pa~ 
,, triis doHrinis dotii : quod etiam vulgata Sc antiqua le- 
„ dio retinebat . 

» Patet ergo , a T arafio ita approbatas Adriani Epifto- 

9, las 9 


Digitized by Google 



l5 Tie Romani Pontijicis 

„ ias , quod rcm ipfe perpcndens , eas Scripturfs , tradi- 
,, tioni , eique , quam ipfe ab antiquo hauferat, fidci con- 
„ formes cfle fenferit , fadaque inquifitione intellexerit : 
„ port: quaeTarafii verba y jantta Synodus dixit : tot a 
facratiftima Sy nodus it.i credit * itafapit , itadogma- 
„ tigat : Quibus verbis tota Synodus fe Adriano audori , 
,, ac Tarafio ex intelleda ac perpenfa ratione approban- 
ti , confentiie declarat$ atque ut res conftaretclarius i,‘ 
„ a Legatis Apoftolicis Synodus inrerrogata eft in hanc 
y, formam: Dicat nobis Jan fia Synodus , ft admit tat lit- 
„ teras fanBiftimi Papae fenioris Romae , an non ? quod 
,, dc re explorata, deque irreformabili judicio quaeri , 
„ neque reda ratio , ncque fides finit . Ad cam rogatio- 
,, nem fanda Synodus dixit : Sequimur , £3 ° fufeipimus , 
„ £3° admittimus . 

Haec ideo integra deferipfi, ut inde Lcdor intelligat,’ 
quam parum tutumfit, cx fola librorum ledione, quos 
adeo frequentes Adverfarii in lueem emittunt , certum de 
hifee controverfiis judicium proferre, nifi etiam ipfos 
adeat fonres , & ConciJiorum & Patrum textus fuis ipfe 
oculis luftret. Nihil cnirn adeo univerfum Meldenfis Epi- 
fcopi fyftema ab imis fundamentis convcllit t quam haec 
ipfa Tarafii verba , quibus Hadriani Epiftolas fe fe recipere 
profitetur ; dum ramen haudmutiia, quemadmodum ab 
Adverfario produda funt , ut ea in rcm fuam converteret , 
led integra referantur: Haec enim integra verba funt j 
quibus Legatorum interrogation! Sandifiimus Patriarcha 
tefpondit : SacratiJJimus Paullus Apoftolus yqui illuftra - 
tus eft lumine Cbrifti , ZF genuit nos per Evangelism « 
cum Romanis feriberet , approbans ftudsum fincerae fidei 
corum y quam in Chriftum , vcrum Deum babe bant , fic 

ait : 


Digitized by Google 


Auttoritate. Liber I. jy 

ait : Fides veftra annunciatiir in univcrfo mundo . Hoc 
TESTIMONIUM SEQUI NECESSARIUM EST , ET INCON- 
SULTE AGIT , QJJI HUIC CONATUR RESISTERE . Unde 
Radrianus praeful Senioris Romae } quum t(fet particeps 
eorttm , qut pratdiclo tejlimonio muniri meruerunt , fcri - 
p/it expreje ac veraciter piis Imperatoribus nop is , atque 
ad hitmilitatem no/lram , a/firmans bene ac optime ft ha- 
bere antiquam traditionem Ecclefae Catbolicae . Nam 
£5^ ip ft ms fcrutando fcripturas iFc. Sequumur verba 
quae iola Bofiuetius deferipfit . Quis aurem hie non vi- 
deat 5 duplieem adferri,rationem , -ob quas Hadriani Epi- 
ftolam necefiario fufciperc oportebat: quarurn prior ex 
Ecclcfiae Romanae auftoritate perebatur, cujus fidem 
Apoitolus commendaverat j cujus teftimonium fequi Ta- 
citus neceflarium die pronunciat, Sc inconfultc agere, 
qui illi conantur refiftere ? Itaque ne Paulo Apoftolo°con- 
tradicat j nc illius tellimomo rcfiflat j Ecclcfiae Romanae 
fidem ac traditionem Hadriani Iitteris expofitam , fe fe 
amplccti , fequi ac fuicipere profitetur. Alteram vero ra- 
tionem indc Tarafius petebat, quod ipfc etiam fcrutando 
fcripturas Sc veterum Patrum traditionem , his confonum 
die perpenderat facrarum Imaginum cultum, quern fuis ' 
Hadrianus Iitteris commcndabar. Hanc Taralii re/pon- 
fionem uni verfa Sy nodus probavit, Scamplcxacft. fndc 
autem luce clarius ac manifeftius apparcr, quam nullius 
roboris ac momenti fit argumentum > quod Bofl'uetius to- 
ties inculcat ex eo derivatum , quod Romanorum Pontifi- 
cum epiftolae ideo aConciliis probatae ac fulceptae fiunt, 
quodeas Patres Scripturarum ac Patrum teftimoniis con- 
fonas rcpercrunt . Patet cnim ex adlatis Tarafii verbis , 
quod luec ratio alteram non oppugnat aut labefa&at , 
To.I. Par, I I. C ouae 


Digitized by Google 



1 8 De Romani Pontifcis 

quae ex Sedis Apoltolicae au&oritatc pctitur . Acprofc- 
fto,ficatantum ratione fufcipiendae eflent Romanorum 
Pontificum Epiftclae , quod cas Iegitimo praemiflfo exa- 
mine, Scripturarum ac Patrum tcftimoniis confonasju- 
dicamus, Sc non ctiam propria audoritatc valerent, ncque 
ut hie docet Patriarcha Tarafius , parendi ncccflitatcm ad- 
ferrcnt; antequam Patres in hac feptima Synodo Hadria- 
ni litteris fubfcribercnt , audire debuiflent ac fedulo exa- 
minare facrarum litterarum ac San&orum Patrum de cul- 
tu Imaginum teftimonia : quod tamen faftum non eft j fed 
antea , hoc eft , Atftione fccunda Hadriani litteris fubfcri- 
pferuntj pofteavero* hoc eft, Atftione quarta Tarafius 
Synodo fuafit, ut facrorum librorum & veterum Patrum 
tcftimonia in medium adduccrcntur, ac fedulo examina- 
rentur: quod utique alio Ipc&are nonpoterat, quam ad 
ampliorem jam notac Sc creditae veritatis manifeftatio- 
ncm : quod Sc ipfa Tarafiii verba haud obfeure fignificant . 
Sic enim ait : Per antecedences proxime aSliones , flatu 
Domini omnitenentis nos docent e fecundum Proverbiato- 
rem , veritatem meditatum efi gut tur nofirum ; quia Ute- 
ris , quae lettxe funt SanbliJJtmorum Vtrorum , Orientis 
'videlicet id? Occtdentis , concordes ejfefli fumus . Itaque 
de veritate doftrinae , quamEpiftolae continebant, quas 
ipfo praecunte Synodus univerfa fulceperat , Dcique om- 
nipotentis fpiritu adflata probaverat , nullatenus ambige- 
bat . Quid ergo petit, ut in medium adferantur Sando- 
rum Patrum volumina ? ut nimirum ear ipfis , inquir , hait- 
rientes potemusfinguli gregem nobis commijfum . Taliter 
enim & in omnem t err am exibir fonus nojler , C5° in fines 
terrae verborum virtus no/lrorumr pro eo quod non tranf- 
ferimus terminos > quos pofuerunt Patres nojlri ; fed dpo- 

Jlolice 


Digitized by Google 


Aucioritate . Liber I. 19 

Jiolice doBi ■» tenemus traditiones , accepimus . id 
eft, hoc pado compertum omnibus erit, ipliqueetiam 
rebelles ac refradarii fuis explorabunt oculis , quod ne- 
quaquam vetcrum Patrum traditionesexplofimus , quum 
litteris Hadriani fubfirripfimus . 

Confirmari hacc poffunt cx iis , quae in fexta Adione 
perada funt: leda funt enim dearticulate pracdatoriac 
Synodi ada, quae Conftantinopoli Conftantino Copro- 
nymo audorc, eelebrata fucrat 5 Icda funt , inquam , ejuf- 
modi ada cum Tatis prolixa ad fingula capita Epiphanii 
Diaconi confutatione : at vero jubente Hadriano , totaque 
Synodo confenticnte , repetitis anathcmatifmis jam plu- 
rics confix a fuerant dirifque devota cunda illius Pfeudo- 
Synodi gefta . Quo ergo referri potuit haec amplior eo- 
rum difeuflio & refutatio, nifi ut magis conftaret dc aequi- 
tatejudicii, quod in adulteram legitima Synodus protu- 
lcrat ? 

Ex his porrocolligitur , nihil pariter ad praefentem 
controverfiam roboris ac momenti efle in iis quae Bofl’uc- 
tius fubjungit j quorum Tunima eft , juxta Teptimae Syno- 
di definitional! „ Turn mam Ik ineludabilcm ccrtitudi- 
„ nem in Ecclefiac Carholicac confenfionc , immo in Spi- 
„ ritus Sandi univerfam Ecclefiam docentis magifterio 
,, efle pofitam. Quis vero Catholicorum ignorat, aut 
negat , univerTam Ecclefiam in iis quae ad fidem & mores 
pertinent , errare non pofle , ejulquc de his rebus firmum 
efle &c ineludabile judicium ? Iraque facrae Synodi verbis, 
quae Bofluctius refert, 6 c hanc continent certiffimam vc- 
ritatem , utroque pollice fub/cribimus . Verum , ipfomet 
audore Tarafio, &ejufdem aevi illuftrilllmo Confeflore 
ac fidei & veritatis invido praccone Sc athleta S. Theodo- 

C 2 ro 


Digitized by Google 



20 Dt Romani Pontificis 

ro Studita 5 praeterea docemus , turn firma eflc Sc indecli- 
nabilis au&oritatis Eeclefiae univerfae judicia , quum illis 
tamquam caput Romanus Pontifcx pracclt ; quum eo au- 
&ore fiunt , perinde ac fi Petrus ipfe vcl ipfe Chriftus ad- 
eflet ; denique quum ejus decretis ac do^rina velut oculo 
diriguntur. Ejufmodi Faille latum a feptima Synodo in 
Iconomachos judicium y Sc confcriptam ab ipfa de cultu 
Imaginum definirionem , docct nos ipfe Tarafius in Epi- 
ftola ad Hadrianum Aftione o&ava ipfius feptimae Syno- 
di in haec verba : Quum omne< fediffemus , caput fecimus 
Cbriftum . Jacebat enim in fan ft a fide Evangelium fan - 
ftum rJTc. Et efuum praclatae primitus veflrae fraternae 
Sanftitatis litterae legerentur y communi confidebamus 
corona , fpiri talibus eduliis tanquam in regalibus coenis 
fruente f , quae Chriftus per lit eras tuas epulantibus prae- 
parabat : £5° ficut oculus totum corpus reftitudinis £5° 've- 
nt atis fimitam ofitndebas . Sic ergo dirupta membra in 
unum conveniebant \fic vera confonantia confirmabatur ; 
fic Catholica Ecclefa unitatem recipiebat . Deinde illud 
ctiam adjungimus > quod fuperius idem Tarafius docuit , 
ex fola quoque Romanac Eeclefiae ac Romani Pontificis 
automate. parendi neceflitatem adferri; Sc fiquidem in 
Synodum coalefcere non pofTit univerfa Ecclefia , aut ve- 
xes id non expediat , ex folo Romano Pontifice petendam 
efle Sc accipiendam fidci Catholicae certitudinem j quern- 
admodum fequentibus verbis aperte docet S. Theodorus 
Studites epifiola fuperiori articulo laudata ad LconemSa- 

ccllarium : Fieri ergo nulla ratione poteft , Domine 

ut coalefcat haec Ecclefia , non confintientibus quinque 
Patriarcbis . Quod fi roget quifpiam , quo pafto id fieri 
poff,t\ Si excedant , inqitam , Dei Ecclefiis heterodox i , 

£5° pro- 


Digitized by Google 



Autforitate* Liber 7 . 21 

&* propriam fedem recipiat quondam Nicepborus facer 
Patriarcba . Qui coafto eontm conventu , cum quibus 
certamen fufiinuit j (fi fieri non pojfit , ut ab altis Patri- 
archs adfint Vicarii \ quod certe fieri potefi , ft velit Irn- 
perator Occident ahm adefje-, cui & potefias fumma de- 
fer tur Synodi Oecumenicae \) attamen paccm conficiat 
conjunftioncm , Synodicas fuas ad primae Sedis Praefu- 
lem mittendo. Quod fi hoc minime prubet Imperator , 
deflexitque ■> ut ipfe ait , a veritate Nicepborus Patriar- 
eba 5 mittenda eft ad Romanum ex utraque parte legatio , 
ET INDE FIDEI ACCIPIENDA EST CERTITUDO. K<tKS,St» 
to d<r(pct\is • ns 'n'lnas. Quid clarius? AV<p«\t; , 
ccrtum , immobile, quod labcfa&ari non poteft, quod po- 
ftremodenique aevo, ut ipfe Hofluctius monet, reanti- 
qua, novo vocabulo, infallibile appellatum eft . Itaque 
fi univerfa Ecclefia, quinque praeeuntibus Patriarchis, 
in Synodum convenire non poterat, ex Romano Pontifi- 
ce petenda erat &accipienda immobilis & irrctra&abilis , 
& infallibilis fidei certitudo . 

CAPUT XXXI. 

„ Galli Synodum feptimam , feu Nicaenam fe- 
/ „ cundam Adriano Praefide habitam pro oecu- 
, „ menica non habent, eo quod ad illam nec 
„ ipfi , nec alii Occidentales vocati efient : 
,, Egregius ea de re Jacobi Sirmundi locus : 
» RomanorumPontificum deGallis fententia. 

G Alios dim feptimam Synodum repudiate , com- 
pertum omnibus eft ; cur autem repudiarint , cjufi- 

que 



Digitized by Google 


22 D<? Korn ant Ponttficis 

quc Synodi decrctis repugnarint „ caufa , inquit Boflue- 
„ tius, fuit , non quod de Synodi oecumenicae au&oritatc 
„ dubitarcnt j fed quod Nicaenam fecundam ad quam 
, vocati non eficnt , pro Oecumcnica non agnofcebant : 
„ immo in Francofordicnfi Synodo , ex Galliae ac Ger- 
„ maniac Ecclcfiis congregata, praefentibus etiamRo- 
„ manae Ecclefiae Legatis , refpuebant : quod quia maxi- 
„ me ad rem noftram fpeftat diligentiflime confiderare 
„ nos oportet . Et nos etiam totam hanc rem fatis implc- 
xam , & partium ftudio denfiilimis tenebris involutam , 
pro virili illuilrarc conabimur. Quamquam enimMel- 
denfis Epifcopus , fe illam diligentiflime pertra&aturum 
fpondeat; atramen eatantum per fumma capita delibat , 
quae illius cauifam juvare pofl'c vidcntur ; pluribus omif- 
fis , quae aliam profefto huic ncgotio facicm induent , fi 
diligenter ac Icdulo perpcndantur . 

articulus primus. 

Sepima Sy nodus, Nicaena fecunda , rcapfe oecu • 
menica fuit : & olim Galli immerito bunc 
illi titulum denegarunt . 

S I quae hatfenus cum in Oriente turn in Occidente 
opinio ac difeiplina obtinucrat , depofito partium 
Ikudio confidcretur , aperce nobis conftabit , id unum ab- 
folure ad Synodum oecumcnicam eelebrandam fufficere 
vifumefle, ut quod per tinet ad Orientales , de quorum 
damnandiserroribus agebatur , piimarum Scdium Epifco- 
pi vcl per fe ipfos , vel per fuos Vicarios , reliquorum ve- 
roinfignis aut notabilis numerus intereffent . Quod vero 

> ad 


Digitized by Google 



Au&oritatc . Lib. I. 23 

ad Occidentales id unum lufticere viTum eft , ut eis Sedes 
Apoftolica per fuos Vicarios praeeflet . Hac certeopinio- 
ne Tarafius , be Orientis Imperatores imbuti erant ; quum 
Synodum occuraenicam ceicbrare volcntes , id unum ex 
Hadriano petierunt , ut fuos in Orientem Legatos mittc- 
ret : Ita enim apud Conftantinum &c Irencm in Epiftola 
ad Patres fecundi Concilii Nicaeni Tarafius loquitur: Et 
quia Synodum univerfalem pofco fieri , Hum Vtcarii tarn 
a Papa Romano , quam ab Orientis Principibus Sacerdo - 
turn inveniuntur . 

Eadem quoque Hadriano Papae mens inerat, quum 
acceptis Imperatorum Sc Tarafii litteris de Occumenica 
Synodo ceJebranda; Tatis & ipfe efle putavit , fi fuos ex 
Occidente Legatos mitteret ; ncc alias Ecclcfias hac de re 
Tolicitandas cxiftimavit : Porro , inquit S. Pontifex Tara- 
fio Tcribens, pofi confejfionem fidei 'veftrae notum faffium 
eft nobis , quod 'veftra venerabilis fanElitas poftulaverit 

ab Imperatoribus uoftris , qui adgloriam Dei fafti 

funt quo fieret univerftalis Synodus ; £ 9 * repromiferint co- 
ram omni Cbriftiano populo fuo , fupplicationi veftrae 
pie annuentes , Synodumque in Regia urbe fieri definientes . 
Nos autem , quemadmodum in ipforum Dina contineba- 
tur jujfwne > dileilos nobis (S’ approbatos atque pru- 
dent es Sacerdotes pro ftatu facrarum Jmaginum , ut prifto 
tills in partibus ordine conftttuantur , cum magno defede- 
rio ZSF maximo gaudio deftinavimus . 

Tertio idem colligitur ex litteris Tarafii adSummos 
Sacerdotes , id eft , Patriarchas Alexandriae , Antiochiae , 
Sc Hicrofolymae , ubi quum antea dixiflet j Ab Imperato- 
ribus Synodum univerfalem petivimus $ poftulationi 
noftrae pie annuerunt > pofteaTubjungit : Unde r ogam as 

San- 


Digitized by Google 



AuSforitate . Liber 1. 25 

mentionem faciunt , rati fufficere Romani Pontificis per 
fuos Legatos praefcntiam : qucmadmodum Sc fcptimam 
hancSynodum velut oecumcnicam habendam efle pro- 
nunciant , propter folam cx Occidentc intcrventioncm 
ejus» qui moderabatur, Apoftolorum Principis Scdem . 

Johannes Diaconus A&ione fexta hujufce feptimae 
Synodi ex eo probat , habitam Conftantinopoli fub Con- 
ftantino Copronymo Pfeudo-Synodum j falfo fe fe ac 
nuilo jure oecumcnicam praedicafie , quamvis illi ingens 
Epifcoporum numerus , ideft trecentorum trigin ta Sc oflo 
interfuerat , propterca quod earn necjue receperunt , nequt 
concordaverunt reliquarum Praefules Ecclefiarum , fed 
anatbemati banc tranfmiferunt . Quinam vero funt illi 
Ecclefiarum Praefules , quorum diiTenfione fa&um eft , 
ut irrita eflent quae tot Epifcopi conftitucrant , Sc celcbra- 
tum ab eis Concilium vim oecumenicae Synodi non ha- 
beret ? Ex Oricnte quidem trcs Patriarchas commcmorat; 
ex Occidente vero folum Romanum Pontificem , Sc Sa- 
icerdotes qui circa ipfum erant , *r>?{ oLmoi , hoc 
eft qui Romanum Clerum , aut qui veluti Romano Pon- 
tifici familiarem cique tunc jugiter adhaerentem Syno- 
dum conftituebant : Non enim habuit adjutorem illius 
temporis Romanorum Pap am , vel e os qui circa ipfum 
funt Sacerdotes , nec etiam perFicarios ejus , neque per 
encyclicam epifiolam , quemadmodum lex difiat Conci- 
liorum. Sed nec confentientesfibi Patriarchas Orientis , 
Alexandrine fcilicet , Antiocbiae , C5>° fanflae Civitatis , 
'vel comminifiros Z3 1 Summos Sacerdotes , qui cum ipfis 
exfifiunt . 

Famdem legem, feu vetcrem morcm , juxta quern 
legitima Synodus abfque Romani Pontificis confenfionc 
• To./. Par. If, D ce- 


Digitized by Google 



26 "De Romani Vontificis 
celebrari non poterat , commemorat etiam S. Thcodorus 
Studites lib. I. Epiftola XXXIII. ad Leonem III. ubi que- 
ritur, a Mocchis , five adulterarum Imperatoris nuptiarum 
approbaroribus hacreticam fuifle Synodum coadam , qui 
ne orthodox am quidem > inquit , abfqut cognitione •veftrct) 
ut antiquus mos obtinet , cogere potuemnt . Qui etiam in 
alia Epiltola fuperius laudata ad Leonem Saccllarium fads 
apcrte fignificat ad Synodum oecumenicam fatis die , ut 
ab aliis , hoc elt Orientis Patriarcbis adfint Vtcarii . . . . » 
15° Occidtntalem tnterejft , cui y inquit , £5 ^ poteflas fum~ 
ma dcfertur Synodi oecumenicae . 

Denique ipfa lecunda Nicacna Synodus , cui cum Ta- 
rafio Rcgiae Urbis Patriarcha , religiofifllmi duo Mona*, 
chijohannes & Thomas , qui fedium Orientalium locum 
tcncbant j & Epifcopi CCCL. eximii vitae fanditate , eru- 
ditionilque pracftantia;5c Archimandritae multi cum Mo- 
nachis quamplurimis > quiPatrum confeflum fanditatis 
&: dodrinae Iplcndore magnifice dccorabant j clarifllmi 
item Senatores aliquot raifli ab Imperatoribus, interfile- 
runt; tanta, inquam, Synodus ubique fe le Oecumcni- 
cam vocat. Quod quamquam , ut ait Bofliietius , Gallos 
offendit } patietur tamen , nos aliquot Epifcoporum Gal- 
liae opinioni > ( quorum , ut deinceps oftendcmus , hac dc 
re nullius momenti apud nos ob plures rationes die debet 
audoritas ) tantorum Virorum ac tantae Synodi praefera- 
mus audoritatem > quibus perfuafum crat , ad Synodum 
oecumenicam conftituendam fatis efl'e 5 ut illi exOcci- 
dentalibus folus Romanus Pontifex per fuos Legatos 
addict • 


AR- 


Digitized by Google 



Auftoritate. Liber L 

ARTICULUS II. 


27 


Ex rejetta per Gallos Nicaena fecund a Synod 0 
nihil confict pot eft adverbs Sedts Apoftolicae 
fitmmam & indeclinabilem author it at em. 

P Robatur eadem ratione , qua Boffuetius probat, ex rc« 
pudiata per Gallos hac ipfa Nicaena Synodo nequa- 
tjuam labefadari Conciliorum generalium audoritatem : 
» Cur enim, inquit > Patres noftri Ecclefiae Gallicanae 
» Praefules ejus Synodi decrctis rcpugnarent , caufa crar, 
,, non quod de Synodi occumenicae audoritatc dubita- 
m rent; fed quod Nicaenam fecundam, adquam vocati 
„ non effent , pro Oecumenica non agnofcebant : proin- 
deque ita eos in hac quaeftione verfatos eflc,etiam Sirmun- 
dus Bofluetio laudatus animadvertit, ut fibi non cum occu- 
tnenico Concilio , fed cum pecuiiari Graccorum Synodo , 
rem effe contenderent . Hac ergo eadem ratione probamus 
ex rejeda per Gallos Nicaena Synodo nihil colligi poflc 
ad labefadandam fummam & inconcuffam Sedis Apofto- 
licae in dirimendis fidei controvcrfiis audoritatcm. Quum 
cnim Nicaenam Synodum Gallicani Praefules impcte- 
bant , non modo earn pro Oecumenica non habebant j ac 
propterea nihil ex corum in hanc Synodum difputationi- 
bus confici poteft adverfus generalium Conciliorum au- 
doritatcm ; verum & a Romano Pontifice nondum fol- 
lenni ritu probatam & confirmatam acceperant: quare fer- 
vata ca quae debctur Sedi Apoftolicae reverentia, cam a 
Ce rejici pofle exiftimabant . 

Hadrianus fub finem Epiftolae , quam proNicaenae 

D z Sy- 


Digitized by Google 



28 JDe Romani Vontificis 

Synodi dcfenfione fcripfit ad Carolum Magnum , ccrtio- 
rcm cum reddit, quemadmodum fe cum Orientalibus 
in hac caulfa haftenus gcfferit . Narrat enim , fc Legatos 
mififlc Conftantinopolim Petros duos , qui flatim Conci- 
lium fieri jufferunt : fed ab haereticis feditione ft Ha y in 
Sicilia In fid a Mijfi noflri fine ref ponfo reverfifunt : £3^ 
demum pofi eos mittentes , iterum Confiantinopolim eos 
afcendi fecere . Etfic Synodum ifi am fecundum nofir am 
ordinationem fecerunt > C 9* inpriftino flatu facras £2° ve- 
nerandas Imagines erexerunt . Ita fa&umefle dicit , ut 
hacretici Imaginym cverfbres adfidem orthodox am fan- 
HaeCatholicae Apoflolicae Ecclefiae reverfi fint . Et 
ideo ipfam fufcepimus Synodum . Nam fi earn minime re- 
cepiffemus , £S^ ad fitum priflinum vomitum erroris fuif- 
fent reverfi , ( hoc eft ad Imagines abolendas ) quis pro tot 
millium animarum Chrifiianarum interitu habuit redde- 
re rationem ante terribile tremendum divini Judicis exa- 
men , nifi nos folummodo ? Mox ifta fubjungic : Nos vero 
adbuc pro eadem Synodo nullum refponfitm eidem Impe - 
r atari reddidimus : metuentes , ne ad eorum reverteren- 
turerrorem . „ Quibus verbis 5 inquit Petavius (a) , in- 
„ dicat Hadrianus , fe Nicaenam illam quidem Synodum 
,, approbafl'e: nondum tamen publico , 6 c, utjurifeon- 

fulti Joqui (blent, authentico teftimonio ratam habuift- 
jj fc : quam pofteriora tempora Tiullam inftituerc dicere . 
„ Cujus rei illud etiam argumento efie poteft, quod A<$a 
„ Synodi cjufdem ad Carolum mifit in Gallias , ac de il- 
„ lis conventum Epifcoporum indici praccepir, ut teftatur 
„ Hincmarus. Nondum ergo pro Occumenica earn ha- 
» bendam efle decreverat , quando ad Carolum illius 

„ A<fta 

( a ) Torn. VI. Theolog. Dograat. lib. XV- cap. XII. num. VI. 


Digitized by Google 


Auctoritare . Liber l. 29 

„ Ada dcllinavit , 6 c Carolim Operis audor cjufdcm Sy- 
„ nodi rcfutationem elucubravit: quod poft triennium ab 
,, Nicaena perada Synodo, hoc eft anno Chriftiypo. 
„ contigifle , Rex ipfemet in Praefatione demonftrat ; 
,, quinco antequam Francofurtum convenirent Epifcopi. 

Hincmarus, quern Pctaviuslaudat, haec habct de 
feptima Synodo in Opufculo .quinquaginta Capitulorum 
ad Hincmarum Laudununenfem Capitulo vicefimo : Se- 
ptima vocata univerfalis Pfeudo-Synodus de Imagi tu- 
bus j quas quidam coiifringendas , quid am astern ado - 
randas dicebant ; neutra vero pars intelleftu fano diffi- 
nitns fine auBoritate Apoftolicae Sedis , non longe ante 
nofir a tempora , Confiantinopoli efi a quampluribus Epi - 
fcopis habita , £2° Rpmam mtffa : qmm etiam Papa Ro - 
manus in Franciam direxit . Vnde tempore Karoli Ma- 
gni Im per at or is , jufiione Apofiolicae Sedis , general is efi 
Synodus in Francia , convocante praefato Jmperatore , ce-, 
lebrata ; ZSP fecundum fcripturarum tramitem tradifio - 
nemque Major um , ipfa Graecorum Pfeudo-Synodus de- 
fir uBa , £5° penitus abdicata . De cujus defiruBione non 
modicum ojolumen > quod in Palatio adolefcentulus legi 
ab eodemlmperatore Romam efi ad quofdam Epifcopos 
mijfum . Ex quibus verbis merito laudatus Petavius colli- 
gir,quodquum Parres Francofordienfes Nicaenam Syno- 
dum , vel ei potius falfo affidam Interpretis dolo vel im- 
peritia dodrinam , improbabant, nondum oecumcnicam 
6c ab Hadriano probatam efle fciebant 5 utpote cujus ad il- 
los Ada miferat Pontifex , utique confideranda 6c reco 
gnofcenda , ut ex adlatis Hincmari verbis apparet . 

Eadcm quoque Nar. Alex, oblcrvac Diflert. VI. in 
Hiftor. faec. VIII. §. VIII. Francofordienfes Patres nihil , 

in - 


Digitized by Google 



30 De Romani Vontificis 

inquit > fc remittere arbitrad funt dc obfervanda ergaSe- 
dem Apoftolicam fua , rejiciendo Synodum, quam Occu- 
menicam non ccnfebant , 8c quae ab ip(o Pontifice follen- 
niter confirmata non erat : Licet enim Synodum fepti- 
mam fufcepiflet Hadrianus , non tamen earn confirmavc- 
rat follenni more , mifla ad Imperatores , 8c ad omnes to- 
tius orbis Ecclefias Epiftola . Id teftatur ipfe inEpiftoIa 
Apologetica pro cultu Imaginum ad Carolum Magnum . 
Et infra: Ex his quae fuperiusdiximus, conftat, quam 
leviter 8c temere Anonymus quidam ex Proteftantium 
grege difiertator (Dalix Carentonicus Minifter is effe 
dicitur) Conciliorum univerfalium a Romano Pontifice 
confirmatorum definidones ad examcn revocari pofle, 
colligat ex libris Carolinis , 8c ex Synodis Francofordienfi 
8 c Parifienfi , ex Jona Aurelianenfi , Dungalo , Agobardo, 
Hincmaro 8cc. qui Synodum fcptimam rejecere . Cum 
enim illam pro Oecumenica non haberent, neceam ritu 
follenni confirmaffet Hadrianus Papa , nec ejus Succeflo- 
res ad cam recipiendam Gallos , Germanos, Britannos, 
Italofque Praefules urgerent oeconomia quadam ; inde 
argumentum duci non poteft, quo probetur , liccrc Syno- 
dorum Oecumenicarum (a Pontifice follenniter confir- 
matarum ) definidones ad examen revocarc . Certc Pon- 
tifices Hadriani fucccflbres Synodum Nicaenam II. inter 
Oecumenicas non ftatim computaflc , fatctur Anonymus 
illeCalvinifta, laudatque Nicolaum I. 8c Romanam fub 
ipfo Synodum anno 8^7. habitam, lex tantum Synodos 
univcrlales numerantem : AuRoritate , inquit , Principis 
Apofiolorum Petri € 5 ^ Pauli , atque vencrandorum fex 
'univerfalium Conciliorum , omni caritatis officio exutus 
fit . Epiltolam quoque cjufdcm Pontificis ad Adoncm 

Vicn- 


Digitized by 


Auttoritate . Liber f. 31 
Viennenfem laudare potuiilct : cum eniin initio fui Epi- 
fcopatus fidci fuae ProfefHonem ad NicolaumL direxif- 
fet , profeffus fe probare quatuor Synodos generates > nul- 
la ccterarum mcntione fafta, ita ipfi refcribit Nicolaus . . . 
VolumuS, pariterque Santtitatem 'vefiram rogamus , ut 
fub omni celeritate dirigatis , quail ter w de ip/a quinta 
£9° fixta Synodo fentiatii . Qua in Epiftola nullam men- 
tioncm facit feptimae Synodi Nicolaus I. Sec. Hadrianus 
quoquc II. Epiftola XXXIV. quae eft ad Carol um Cal- 
vum , (ex tantum Synodos univerfalcs recenfet . . . Deni- 
que quamvisGalli <^ermanique Pracfules jure egiflent, 
cum Nic:>enam Synodum 1L improbavere, ac rcjccere 
( quod tan.cn non concedimus ) non fequeretur , jure Lu- 
theranos & Caiviniftas Tridentinam Synodum ad exa- 
men revocare ac rejicere , ut contendit Anonymus Diflcr- 
tator. Synodum namque Nicaenam II. Romani Pontifi- 
cis au&orirate celebratam > ejufquc definitionem Legatis 
cjus fuifragantibus editam dubitabantGalli &Germani 
Pracfules : unde nccelfe habuitHadrianus I. Carolum Ma- 
gnum ca de re facere certiorem in Epiftola Apologetica , 
inquactiam, ut vidinius> earn a fe nondum follenniter 
confirmatam fuiffe fignificabar, quamvisfufeeptam fate- 
rctur : Ipfam , inquit , fufeepimus Synodum : fed , ad hue 
pro eadtm Synodo nullum refponfum eidem Imperatort 
reddidimus . Ex quibus verbis clicitur , multum interefle 
inter ea , quae Romani Pontifices privarim , &quac fol- 
lcnnitcr probant 5 nec efle ejufmodi diftinftionem, inter ea 
quae privato judicio fiunt , quae follenniter, vel ut mo- 
do loquiraur, ex Cathedra definiuntur ; non elfe, inquam, 
ejulmodi diftindionem, ut Adverfarii contendunt) re- 
centium Romanac Curiae Tl\eologorum inventum . 

Pro- 


Digitized by Google 



32 D* Romani Pontijicis 

Profe&o quod pcrtinct ad Francofordienfes Patres , 
& Carolini Operis au&orem, adfirmare ornnino debemus, 
cos ncquaquam cogitafle , quum Nicaenam Synodum op- 
pugnabant, remfibiefie cum Apoftolica Sede, auc ejus 
a fc decreta convelli, aut impeti au&oritatem . Nam in co 
ipfo Concilio , in co ipfoOpere, quo Nicaenam Syno- 
dum aggrediuntur ; Sedis Apqftolicae au&oritatem fum- 
mopcrc colunt ac venerantur , illius judicio fuos Canoncs 
ac decreta fubjiciunt , illam fe in omnibus fequi profiten- 
turjin ejus fide ac do&rina nec maculam nec rugam agno- 
feunt; cam in fidei quaeftionibus confulendam, ejufque 
judicio indivulfe adhaerendum effe docent j denique ipfas 
quoque fecclefiae Romanae ceremonias in officio Eccle- 
fiaftico , in celebratione Miflarum , in Cantu , aliifque ri- 
tibus Ecdefiafticis fc nuper amplexos effe gloriantur. Pau- 
linus Patriarcha Forojulienfis, &alii Praefules ex Italia 
ad Francofordienfem Synodum convocati , Tub finem li- 
tcrarum, quas Epifcopis Hifpaniac fcribunt, fententiae 
contra haercticos prolatae fubjungunt haec verba : Refer - 
'vato per omnia juris privilegio Summi Pontijicis Domini 
iS 3 Patris noftri Hadriani primae Sedis beatijfimi Papae. 
Et Carolus Rex in litteris ad eofdem Epifcopos Hifpaniac 
teftatur , confultum a fe Romanum Pontificem de cauflis 
in Concilio poftea tra&atis : 'JuJfimus , inquit, Sanftorum 
Patrum Synodal e ex omnibus undique nojlrae ditionis 

pccle/iis congregari Concilium Imo & ad beatiffi- 

mum Jpojlolicae Sedis Pontificem de hac nova inventio- 
ns nojlrae devuttonis ter cjuatercjue direximus Mijfos , 
feire cupientes , quid Santfa Romana Ecclejia , slpojlulicis 
edofta tradition! bus , de hac refpondere 'vo/uifet inquijt - 
done . Ac paullo poftj quanti faciat antiquas traditiones 
- - &: ju- 


Digitized by Google 


Autioritate . LiVer t § 3 

&r judicium' Scdis Apoftolicae , fic edocet : Apoftolitat 
Sedi & Catboltcis'tradkiontbus iota Mentis intentiore\ 
"toia cordis alacritate me conjungo . Quidquid inillomm 
legitur libris , qui divino Spiritu afflati , toil orbi a Deo 
Cbrifio d'atifvint Doflores , indubitanter teneo . Haec au- 
tem , inquit Cointius ( a-), quomodo convenirc pofl'unt 
cum anathemate , quod contra Synodum Nicaenam fe- 
Rfundam in Concilio Francofordienfi prolatum dicitur ? 
ffspifcopos Synodi Erancofordienfis in tarn parva non ha- 
fccmus exiftimatione , ut costal iter fen fifle , alirer- locutos 
'efle ccnfeamus . Abfit igienr v u* tain praeclaros Antifti- 
tes, Carolumque Regem Catholicum , fecundae Synodo 
Nicacnae coram Legatis Summi Pontificis arbitremur ad- 
Verfatos efle , vcl ipfi Hadriano Papae reftitifle . Unde 
colligit laudatus Au&or , non fecundam Nicaenam pro 
cultu fecrarum Imaginum Catholicam Synodum, fed 
aliam adverfus cafdcm Conftantinopoli ab Haereticis cc- 
lebratam, FrancofordienfesPatres damnaflfe. Quae ta- 
nien opinio paucos hodie defcnforcs habct . Quare id po- 
tius dicendum , Nicacni decreti damnationem idco cum 
Jaudatis textibus convenire , quod nondum illud ab Eo- 
clefia Romana probatum efle feicbant ; imo , ut deinceps 
oflendemus , prout ipfis cxhibitum fuerat * ejufdem Ecclc- 
fiae Romanae traditionibus adverfari merito videbatur . 

- Sed longe Iuculentiora funt verba, quibus Carolina 
Operis au&or fuam in Scdem Apoftolicam obfcrvantiam 
teftatam efle voluit. Nihil cnim , ut ctiam Nat. Alexan. 
animadvertit,dici poteftmagnificentius de Romanae Se- 
dis Summiquc Pontificis Primatu , de ejus in cauflls fidci 
judicandis praerogativa & fumma auftoritate , dc nece/H- 
To.J. Par. I I. . E. .. . tate . 

( <* ) Tom. VI. AnnaL Ecc! . Franc ann. 794. num. XXXVI. 


Digitized by Google 



34 D<? Romani Tonttficis 

tate fevendae cum Ecclefia Komana Sc Apoftoiica Scde 
communionis , quam quod lib. I. cap. VI. cx Gallicanae 
Sc Gcrmanicac Ecclcfiae fententia fcriptum eft : „ Ante- 
„ quam difeutiendorum teftimoniorum > quae abfurde 
n Orientales in fua Synodo taxaverunt , lylvam ingre- 
diamur , dignum duximus , ut qualiter San&a Romana 
t, Ecclcfia ceteris Ecclefiis a Domino praelata, 8c a Fide- 
„ libus conlulenda fit , prolequamur. Praelcrtim quumi 
„ non ab aliis feripturis , nifi ab his > quas ilia inter Ca» 
„ nonicas recipit > teftimonia fint fumenda > nec aliorum 
,, Do&orum , nifi eorum , qui a Gelafio , vel ceteris illius 
„ San&ae Sedis Pontificibus fufeepri funt , dogmata fint 
„ ampleftenda . Et recenfito Sanfli Auguflini tejlimo - 
tiio j fubjungit : „ Nam cum hie cun&is per orbem con^ 
,, ftitutis fedibus Apoftolicas generalitcr praeferat Sedes > 
„ multo magis ilia omnibus praeferenda eft , quae ctiara 
,* ceteris Apoftolicis Sedibus praelara eft. Sicut igitur 
ceteris Difcipulis Apoftoli , Sc Apoftolis omnibus Pc- 
>, trus eminet : ita nimirum ceteris Sedibus Apoftolicae , 
„ Sc Apoftolicis Romana cminere dinofeitur . Haec enim 
„ nullis Synodicis conftitutis ceteris Ecclefiis praelata 
,, eft , led ipfius Domini au&oritate primatum tenet di- 
n centis : Tu es Petru r , tSFfuper b.tnc petram aedificabo 

yy Ecclejtam me am iFc Haec ergo lanttac fidei fpiri- 

yy tualibus munita armis, Sc a fonte lucis Sc originc boni- 
tads ialutaribus fatiata fluentis , Sc horrendis atrocibuf- 
„ que haercfiini obfiftit monftris, 8c mclliflua praedica- 
n tionis pocula Catholicis per orbem miniftrat Ecclefiis : 
,> Nam beatiflimus Hieronymus vir divinis legibus , Sc 
„ multarum linguarum peritia cruditus , dum Bethleemi- 
„ ticis morarctur in arvis j Sc a B. Damafo Romae pofito 

?» dc 


Digitized by Google 


Au Horn Ate. Liber I. 35 - 

de difficilibus confulcrctur quacftionibus, cum pro 
M caulfis fidci vice verla confuluiilc dinofeitur : & live 
5> taccndarum five dicendarum hypoftafeon , vel quibus 
„ in Orientalibus partibus communicarc debeat , humil- 
„ limis apicibus, ut apices aedpiat, dcprccatur.. ... 
„ Unde datur intelligi , fandos 6c crudiros viros per di. 
„ verlas mundi partes pracdicationis Sc feientiae lampadc 
„ corufcantes > non folum a San&a Romana Ecclclia 
,, non recefliffe , fed etiam tempore necclfitatis ob fidci 
„ corroborationcm ab ea adjutorium imploraffc . Quod 
„ regularitcr , ut praefati fumus 6c cxemplis docuimus , 
„ omnes Catholicac debent obfervare Ecclcfiac, ut ab ea 
n poft Chriftum ad muniendam fidem adjutorium pc- 
„ tant , quae non habet maculam , nec rugam , Sc port cn- 
„ tola haerefum capita caicat , 6c fidelium mentes in fide 
„ corroborat . A cujus fan&a 8c vencranda communionc 
„ multis recedentibus, noftrae tamen partis nunquam re- 
„ celHt Ecclefia ; led ea Apoftolica cruditione inftruentc , 
,, 8c eo a quo eft omne donum optimum 8comnc datum 
„ perfedum tribuente , Temper fufeepit reverenda charif- 
mata . Quemadmodum nihil magnificentius did potuic 
ad commendandam Scdis Apoftolicac auftoritatem ; ita 
nihil procracius , nihil contumeliolius , nihil atrocius ad- 
verfus haereticam Synodum proftrri potuit , quam quod 
ifte Audor in NicaenosPatres efFutiit. Non igitur no- 
verat cam Synodum ejulque fidem ac dottrinam a Roma- 
no Pontificc rite probatam , vel a Sede Apoftolica follen- 
niter confirmatam . Quid cnim abTurdius animo fingi pof- 
fet , quam ut Tub ipfum Opens initium adeo magnified 
Verbis doceret , in fidci quaeftionibus efle Sedem Apofto- 
licam confulcndam; 6c Majorum exemplo probaret id efl'c 

E 2 am- 


DiQliized by Google 



36 De RSwarri Fvntififts 

ampledendum quod ipfii tradit; id die improbanftum 
quod ipfa improbat ; id die tacendum vel dicendum quocl 
ipfa praefcribit j nullamque in ejus fide ac dodrina macu- 
lam clfc vel rugam : in ipfo autem Opere Synodum ac do- 
flrinam ab ipfa Romana'Ecclefia probatam , ac follenniter 
confirmatam , vclut haercticam 6c Idololatricam infruni- 
to ore profcindcrcr \ Sed longc ad noftrum propofitum 
majoris momenti funt quaefcquuntur: „Quae ( nojirae 
„ partis Ecclefia) dum a primis fidei remporibus cum ea 
>, pcrftarct in facrae religionis unionc , 5c ab ea paullo di- 
,, ftaret , quod ramen contra fidem non eft, in Officiorum 
„ edebratione , venerandae memoriae Gcnitoris noftri,' 
,, IUuftriftimi atque Excellentiflimi Viri Pipini Regis 
,, cura 6c induftria , five adventu in Gallias Reverentifll- 
„ mi 6c Sandiflimi ViriStephani Romanae Urbis Anti- 
„ ftitis, eft ci etiam in pfallendiordinecopulata: utnont 
„ diet difpar ordo pfallendi , quibus erat compar ardor 
„ creaendi : Sc quae unitae erant unius lan&ae legis facra 
# Jcdionc ,cfient etiam unitae unius modulationis vene- 
„ randa traditione : nec fejungeret officiorum varia ccle- 
,, bratio, quas conjunxerat unicae fidei pia devotio . 
„ Quod quidem Sc nos conlato nobis a Deo Italiac Regno 
„ fecimus, Sandrac Romanae Ecclefue faftigium lubli- 
„ mare cupicntes , Revcrcntiffimi Papae Hadriani falu- 
taribus exhdftationibus parere nitentes ; fcilicet ut plu- 
„ res illius partis Ecclefiae, quae quondam Apoftolicac 
,, Scdis traditioriem in pfallcndo fufeipere rccufabant> 
’ j, nunc earn cum omni diligentia ampledantur : Sc cui 

yy adhaeierant fidei munere , adhaereant quoque pfixllcndi 

„ ordine: quod non folum omnium Galliarum Provin~ 
„ ciae > 5 c Germania , five Italia » fed etiam Saxonae , Sc 

» quac- 


Digiiized by Google 


Ati&orit<ate\ ixberL $ 7 

,5 quacdaniLAquiloiwis pLag^ac Qcn^es^ per nos Deo an- 
„ nucnte ad verac^fidcii ildimenra cdnverfac , raccre no- 
fcuntur •, Sc ita Bead Petri Sedem iivomnibus fcqui cu* 
j, rant, ficutillo pervenirc quo ille Clavicularius exftatj' 
,, defiderant. Ad quam beatitudinem nos pervenirc , Sc 
„ in Sandae Ecclcfiae confortio Sc unione ille nos faciat 
„ pel-fcverare, qui Ecclcfiamfuam in Pctro dignatus eft 
„ fiindare : Sc ipfo interveniente , cujusCathedrae fumus 
v fequaces , regni caelorum cujusdllc claviger fadus eft , 
5, mcreamur effxci compates.wQtii .cum Roman a Eeele- 
fia Sedequc Apoftolica non modo in fidei dogmatibus f 
verum Sc in ordine pfallendi Sc in Officiorum cclebratio- 
nc confentiebant , atque ea re gloriabantur ; iine de re 
maxima , ut ait Bofluerius, nempe de interpretandis pri- 
mae tabulae praeceptis ab eadem Scde Apoftolica diucn- 
tirent ; exploderentque Synodum, quam ab Hadriano Re* 
gni caelorum Clavigeri fucceftore follenniter confirma-* 
ram acccpiftent ? Nemo profedo id fibi unquaiirperfua- 
deat . Acproinde, quemadmodum Eeclefiac Gallicanac 
Praefules Nicaenam Synodum rejiciendo, Concilii Oecuii' 
menici audoritatem neqyaquam labcfadarunt , propter 
rea quod earn Synodum prooecumenica non habebant j 
ita ncc do Sedis Apoftolicae audoritate: quidquam. deli- 
barunt, propterea quod eamdem Synodum nondum a 
Romano Pontificc jure ac foUenniter* ut jam^oftendimus , 
confirmatam novcrant. t 


. i 




' T t 




. V 


.1 .0 :» •. 

- r. /, t , ~. 


«:t -v. ''v . 
* • % *» .r A. * n 

1 tu . V .v .. ' 


i" 

.4 


AR- 


Digitized by Google 



3$ Vc Romani Pontificts 

articulus in. 

Gallicanorum Praejulum & ftriptorum de c'ultu 
Imaginum adeo eft implexa (cntentia,aut ftri - 
bendi ratio , ut ab Ecclcfiae Rjomanae do firm*, 
ft benign* illis adhibeatur interpret atio , nc- 
quaquam in fidei fimma diftedere 'videantur 
Quae praecipua ratio eft , cur eorum dijfenfto - 
nem aliquandiu Romani Pontifices tolerarunt . 


F Rancofordienfis Synodi Patres, Carolini Operis au- 
ftorem , Jonam Aurelianenfcm , Agobardum , Pun- 
galum , Walafridum Straboncm , & Convcntus Parifienfis 
Epifcopos in fidei fummaab Ecclcfiae Romanac, & Syno- 
di Nicaenae do&rina &: de cultu Imaginum decretis , neu- 
tiquam difTenfiffc , pluribus demonftrant , aut demonftrare 
fatagunt Clariflimi Viri , Mabillonius (a ) , & ex eo Pa- 
gius ( b ) , Nat. Alex. ( c ) , Thomaflinus ( d ) &: alii , quos 
per otium confulerc potcrit harumcc rcrum curiofus le- 
ftor. Petavius quoque fatetur(e) > quod hoi urn fi quis 
opinionem accuratius indagare ftudeat , rem effe pcrplc- 
xam ac difficilem cognofcet \ neque quid illis in anim<5 
fuerit , liquido fatis & pcrfpicue conftare . , . 

Ut ut autem fit de privatis Scriptoribus , de Franc o- 
fordienfi Canone ccrtum eft , quod editam a fecunda Ni- 
caena Synodo fidei definitionem, ScHadriani, Tarafii , 
7 '• v & 


(«) Praefit. mJAfla SS. O. S.B. Tom. IV. mm*. III. 

\h) Ad An. *a«. nuna. i. $.fe<w. . • 

(rf Differt. VI inl3ift S*ec. VlMf.- ... 

Id) De Incarn. lib. XII. cap. XII. 

( » ) Tom. VI. Thcolog. Dog6. Jib. XV. cap. XVI. num. I. 


Digitized by Google 


Auftoritate . Liber 1. 


19 


& Oricntalium led as fufceptafque in eadem Synodo Epi- 
ftolas, quibus potiffimum monumentis quae ad dodri- 
narn feu dogmata pertinent continentur , nullatcnus 
vellicat ac reprehendit . Dilcrtcid acperlpicue demon* 
ftrant Illuftrilfimus Petrus de Marca (a ) , Sc ex eo Tho- 
maflinus ( b) ac mox iaudatus Petavius (c ) ; qui obfer- 
vat , Francofordicnfis Concilii Canonc non damnari Sy- 
nodum ipfam oecumenicam Nicacnani , aut ullam ejuS 
fandionem de Imaginibus , fie harum cultu ac veneration 
ne: led cujufdamEpifcopi fententiam inillius ada rcla- 
tam : vel , ut verius dicam , inquit , non Icntentiam ipfam, 
qualem Fpifcopus ipfe pronuntiarat , led pravam illius 
interpretationem ex inlcitia profedam . Hoc ut apertc 
conltct , primum verba Epifcopi illius , ( fuit autem Con* 
ftantmus Conftantiae inCyproEpilcopus) ita referam 
ut in Hadriani Apologia, Sc inCarolino libro concepta 
funt : Quod inftufle praecipitanter five infipienter 

Conftantinus Confiantiae Cypri Epifcopus dixit : „ Su- 
» feipio fie amplcdor honor abiliter Ian das 6c vcncrandas 
» Imagines, fit quae iccundum Icrvitium adorationis , 
,> quae fubftantiali fie vivificatnci Trinitati cmitto ficc.' 
bi adis porro Icptimae Synodi graece edicts , Adionetcr- 
lia, primo loco pofita eft Epiuola Tarafii ad Orientates 
£atriarchas tres, deinde relponla Oricntalium; quibus 
fcdis aliquot Epilcoporum, qui inNicaena erant Syno- 
do, fententiae proponuntur, quibus Epiftolas ilias ap- 
pro bant . Has inter Conftantini Conftantiae Epifcopi una 
kgitur hujufmodi ; Confiantinus fanttijfimus Epifcopus 


Con - 



40 JD< Romani Pontifids 

Conjlantiae Cypri dixit i ?c. „ His conlentio , Si con- 
„ cors Turn , fufcipiens* .Si cum honorc ampledens fan* 
„ das Si venerandas Ifmgine.$iac.latriac adorationemfoli 
„ fuperfublHntiali Si yivificae Trinitati defero 8ic..Ex 
his inter fe comparatis perlpicue cognofcimus , Ada ilia 
Synodi leptimae , quae ex Graccis Latina fada milla func 
in Gallias , iftic dcpruvata fuilTe . Siquidem Graeca longc 
aliud fignificant, quam Latina, cujulmodi inHadriani 
Apologetico , Sc libro Caroli leguntur , ac fanum 6c Ca- 
tholicum fenfum ilia continent , nimirum Imagines ad* 
mittendas cfle , Si honore afficicndas ; fed non eo gene re 
adorationis colendas , quod foli Deo tribuitur , ac A*T§«<t 
dicitur ; at in Latinis contrarium docetur : nempe Imagi- 
nes codem larriaecultu profequendas , quo Sandiflimam 
Trinitatem afficimus . Hinc ilia odiofa feptimac Synodi Si 
hoftilis infedatio, quae apud Gallos pcrcrcbuit, ortum ac* 
cepit. Quamobrem merito Francofordienfcs Patrcs non 
tam fqnimam damnaverc Synodum, ( quam nondum Oe* 
eumcnicaru, Si abHadriano probaram cfle feirent , utpots 
Qujus ad illos Ada milerat Pontifcx , utique conlideranda 
Si rccognofccnda, ut Hincmarus teftatur ) quam falfam §i 
ntfariam fententiam, quam fraude vel infeitia Interprctis 
intextam Adis iplis dcprcbcndcrant . Itaque falfo ab fcrii 
ptoribus nollris proditum eft, Si hadenus crcditum, Fran* 
eofordienlem Synodum damnalle Nicaenam feptimam’Stf 
Oecumcnicam , ut ex Canone ipfb manifcfte liquet . Qj*i 
error. cx.eo manalTe mihividctur , quad Carolinum opus 
iiludiptcr AdaFrancqfordienfis Synodi, 8i in codem ferir 
nio^collocatum eft , quod Hincmarus indicat . Scd nos de 

ceteris ienottim nupel- in lucem edidit R. Pi Sir. 

° - i \ cil i ; 

.UMiiii fn lin- 


ed by Coogle 


Au8 or it ate. Liber 1. 

mundus , non fine laude commemorandus . Nihil igitur 
ad rem facit » quod Epifeopi iiii , qui Francofordiae con- 
venerunt , vcl de Synodo Nicacna , vcl de Imaginum cul- 
tu non iatis rc <ftc ac Catholics fenferunt > uti iupenon 
Capite dixi , Sc paullo poft uberius oftendam . Non cnim 
id agitur modo > quid ilii privatim ac virttim opinati fint : 
fed quid canonice ac fynodicc ftatuerint in Francofor- 
dicnliConcilio, quod fane cum Nicacnac ipfius dccreto 
Synodi exafte convcnit, nee vcl minimum diffentit. Haec 
laudatus Petavius . 

Eadem fere Sc Illuftriffimus Petrus de Marca animad- 
vertit , atque inter cetera illud obfervat : Verborum fono 
tantum Graecos a Gallis , non re ipfa diflenfifle , cum illi 
vencrarionem tantum nifirriKU five honor an am Imagi- 
nibus tribuerent See. Quare Scholion illud, quod adjeftum 
crat ad textum Exodi in eo Codice veteris Tcihmenti , 
qui fervabatur in Patriarcliio Conftantinopolitano , fum- 
mo applaufu exccptum eft a Patribus in aftionc quinta fc- 
ptimae Synodi , cujus Scholii haec funt verba . At vero , 
ft facimus fimilitudines Cbrifii , non ut fimilitudimm 
adore mut , fedut mensvidendo ad faperiora volet . Quod 
omnino concinit cum iis , quae Gregorius Magnus docuit 
inEpiftolis ad Serenum Maflilienfcm Epiicopum , quern 
fequi vclle , Sc Gallicani Epifeopi , Sc Hadrianus in Apo- 
logetico ad Carolum profitebantur . Non eft autem , quod 
aliquis miretur, a Concilio Francofordienfi ram alienam 
fententiam Nicaenae Synodo affingi , ut par Imaginibus 
honor cumeo, quideferturSan&aeTrinitati, abca de- 
cretus fuifle dicatur . Ncquccnim abfeifle hoc a Synodo 
decretum fuifle adfirmari potcrat , cum in fidci definition 
neaParribus edita , ex Majorum traditione ufuslmagi- 

lo.LPar.JL F num 


Digitized by Google 



42 Ve Romani Pontificis 

num confirmetur tanquam utiliflimus ad rcnovandam 
'n’fo'mlnmi pviplui , feu recordationem ; & earum Imagi- 
num fola honoraria veneratio , ci fimilis , quae Codici 
Evangeliorum & vafis facris defertur , diferte fanciatur i 
non autem vera l atria, quae divino Numini competit , ut 
conceptis verbis Synodus profitctur. Ea dcfinitio pracfente 
Synodo( quae Nicaea Conftantinopolim tranflata crat, 
unde Synodi Conftantinopolitanac nomen accepit) coram 
Conftantino Augufto &c Irene ejus matre rele&a eft , & to- 
tius Synodi acclamationibus &c Principum fubfcriptioni- 
bus confirmara : Quarc Concilium Francofordienfe non 
rcpudiavit definitionem feptimac Synodi ( quod obfcrva- 
tione dignum mihi vidctur ) fed quod fcriptum habeba- 
tur , ur loquitur Concilium , nempe in a<ftis feptimae Sy- 
nodi , fcilicet honorem Deo debitum Imaginibus efle tri- 
buendum . Ha&enus Petrus de Marca , qui fubinde de- 
monftrat, vitio intcrpun&ionis Sc barbarae interpretatio- 
ns accidifte, ut contraria fcntentia a Concilio Francofor- 
dienfi Conftantino Cypri Epifcopo affingeretur . 

Ex his colligo , Francofordienfem Canonem optime 
conciliari pofle cum debita erga Sedcm Apoftolicam ejuf- 
que dccretales Epiftolas reverentia , contra atque Melden- 
fis Epifcopus fcquentibus verbis docct : „ Neque tantum 
„ Concilii Francofordienfis tempore Nicacnam fecun- 
„ dam Synodum refpuebant, cum ejusa&a ignorarent 
5 , fere, fed ctiam toto Caroli Magni Regno, ac diutifljme 
,, poftca . Conftabat interim Romanos Pontiffs in cam- 
,, dcm cum Nicaena fecunda Synodo iviftc fententiam , 
,, atque ab Hadriano editam ea de re ac miflam adSyno- 
„ dum Epiftolam decretalem , cui Synodus confefliflet . 
„ Agitata poftea res eft raiflis ultro citroque fcriptis 5 edi- 

„ ti- 


Digitized by Google 



A u& or it ate . Liber 1 . 43 

tiquc libri adverfus Nicaenam Synodum , qui ex Ca- 
„ roli nomine Carolini appellantur . His reiponfum eft 
„ ab ipfo Adriano pro Nicaenis dogmatibus : ncquceo 
„ fecius noftri cum Carolo Magno in fentcntia perftitcre. • 
Nicaenac Synodi A&3, utinonfemcl ex Hincmaro 
obfervavimus,utiquc recognofcenda & examinanda ( nam 
ca nondum rite ac follenniter probaverat) Hadrianus Pa- 
pa miferat in Gallias. Patres Francofurti congregati ea ad 
Synodum adferri juflerunt : All at a, eji in medium , in- 
quiunt , quae (}i 0 de nova Graecorum Synodo , quam de 
adorandis Imaginibus Conjlantinopoli fecerunt . Ex Sy- 
nodi A<ftis quaedam unius ex Epifcopis fententia cxccr- 
pta eft , quae prout in Latino Codice efferebatur , merito 
Patres offendit; ideoque damnata eft . In qua , inquiunt , 
fcriptum babebatur > ut qui Imaginibus Santtorum , ita 
ut Deificae Trinitati ,/ervitium aut adorationem non im~ 
pender ent-, anathema judicarentur . Qui fupr a fan Hi fit- 
mi Patres noflri omnimodis adorationem £5^ fervitutem 
renuentes contemferunt , atque confentientes condemna- 
verunt. Quid hoc adEpiftolam ab Hadriano miflam ad 
Synodum? Numquid inea fcriptum habebatur, utqui 
Imaginibus fandorum, ita ut Deificae Trinitati , fcrvi- 
tium aut adorationem non impenderent, anathema judi- 
carentur ? Nondum quidcm , ut faepe di&um eft , iextam 
Synodum Romanus Pontifex confirmaverat : verum etfi 
illam ab Hadriano confirmatam accepiflent , nihil ex eo 
Canone confici poffet adverfus Romani Pontificis iner- 
rantiam . Pontificis enim confirmatio non omnia complc- 
itur , quae viritim ac fpeciatim a quocumque ex Epifco- 
pis proferuntur , fed adfolam fidci definitionem refertur 
& Canones , aut alia feripta dogmatica , quae rite ac fol- 

F 1 lcn- 


Digitized by Google 



44 Romani Pontificis 

knniter univcrfa Synodus adprobavit . Quarc Francofor- 
dienfes Patres ca fubire cogitatio potuit , adprobafle qui- 
dem Hadrianum fidei definitionem a feptima Synodoedi- 
tam , quae ipfius Epiftolae decretali confona erat : ncc ta- 
men probatam ab eo fuifie Conftantini Cyprii Epifcopi 
fententiam , a qua perinde atque ipfi, Romanus Pontifex 
diflcntiebat . Id quod ipfe Hadrianus in Epiftola Apologc- 
tica ad Carolum Magnum fan's apcrte fignificat ; nempe 
Synodi mcntcm Sc Ecclefiac fententiam petendam elfe ex 
fidei definitione, non autem ex privati Epifcopi verbis. 
Quum enim in Capitulis, quae Carolus ad Pontificem mi- 
fit , fuperius deferipta Conftantini Epifcopi verba fepti- 
inac Synodo objiccrcntur , Iiaec Hadrianus refpondit : Ex 
prava revert entes haereji , totis nifibus eorum tentave- 
runt f.uitt.ie Catholic ae Jpofiolicae in ipfirv.m confef- 

jione fatisfacere Ecdefiae ; C5° i deo talem adorativnem fe 
confejfi fmt pro facris Imaginibus credere , qualis in defi- 
nitione Synodi confiituta efi inter cetera : „ Rcordinari 
venerandas & fandas Imagines Sec. Quantum enim fre- 
,, quenter per imaginariam reformarionem videntur , tan- 
„ turn Sc qui eas afpiciunt , aflurgunt ad primae foxmae 
„ memoriam & diledionem , 8e ut his ofculum Sc hono- 
„ rabilem falurationcm reddant , ncquaquam autem fc- 
„ cundum fidem noftram veram culturam , quae decct 
folam divinam naturam ; fed quemadmodum figno 
,, pretiofae Sc vivificac Crucis, & iandis Evangeliis , 8c 
„ ceteris facris ornatis See. Ex quibus verbis apparet, 
nec Hadrianum ipfum tuendam fufeepifle Conftantini 
Epifcopi fententiam , prout in Latinis Codicibus legeba- 
tur . Quod etiam Petro de Marca obfervatum eft : Huio 
reprebenfi oni , inquit loco fuperius laudato 9 refpondet 

qui- 


■ Digitized by Google 



Aucloritate . Liber I. 45 

qutdtm Hadrianus ,fed Gonfiantini lapfum non excufat , 
quam vis aliamfuiffe mentem Synodi Nicaenae > ex defi- 
nit tone fidei doceat , quae divinum cultum foil Deo ajfe- 
rit . Potuit ergo Francofordienfis Synodus cam damnare 
Conftantini fententiam , nec tamcn Hadriani Epiftolae 
decrctali , ipfiufque menti ac dodrinae refragari j qucm- 
admodum poruit Hadrianus ipfe Conftantini lapfum non 
excufare, & tamen Nicaenae Synodi dodrinam & fidei 
definitionem rueri. Hincque facile intelligicur, quod qui- 
bufdam valde durum ac difficile intelle&u videtur, nimi- 
rum aufos efle Patrcs Francofordienfes coram Pontificis 
Legatis Nicaenam Synod urn tarn acri ccnfura pcrftringe- 
rc . Non enim Nicaenam Synodunj > vel Hadriani , Tara- 
fii &c Oricntalium dogmaticas Epiftolas, aut fidei defini- 
tionem , quas Romae probatas ignorare non poterant , Sc 
cujus utique damnation i Legati reftitiflent 5 fed fenten- 
riam , quam nemo Catholicorum probare poterat > dam- 
naverunt . 

- Itaquc ex laudato Canone confici non poteft , Galli- 
canos Praefules vel a Nicacna Synodo vel ab Ecclefia Ro- 
jnana omntno & abfolutc de colendislmaginibus difere- 
pafle . Quod etiam ex aliorum id temporis de hoc argu- 
mento lucubrationibus non ornnino conftat . Quamquam 
enim longius quam Francofordienles Patres proved i 
funt, &quandoque omnem videntur facris Imaginibus 
cultum abrogare 5 alia tamen loca apud eospaflim occur - 
runt , in quibus non nifi nimium ac fupcrftitiofum cultum 
oppugnarc , modicum autem ac temperatum admittcrc 
videntur . Quae ratio eft , cur aliquandiu eorum diflen- 
fionem Romani Pontificcs tolerarunt , quod nempe illos 
de fidei fumma neutiquam ab Ecclefia Rom^na diflentir* 

cre- 


Digitized by Google 



46 De Romani Pontificis 

credebant. Id patct ex Hadriani i. refponfione ad Capi- 
tula Caroli Magni ; in quibus quidem plurima funt , quae 
facrarum Imaginum cultui palam refragari videntur ; ulti- 
mum autem Capitulum non ei penitus adverfari , imo Sc 
aliqucm , fobrium tamen ac moderatum admittere , ipfe 
Pontifex animadvertit : quum id fc delmaginibus tencrc 
profiteantur,quod juxta S.Gregorii Epiftolam ad Serenum 
Maffilienfem Epifcopum univerfa tenebat ac fequebatur 
Ecclefia: Vltimum Capitulum tjl : „ Ut fciat Domnus 
Apoftolicus Sc Pater nofter , Sc cunda fimul Romano- 
„ rum Ecclefia , ut fccundum quod continetur in Epifto- 
„ la bcatififimi Gregorii , quam ad Serenum Maflilienfem 
,, Epifcopum dircxit ; permittimus, imagines Sandorum, 
5 , quicumque eas formare voluerint, tarn in Ecclefia, 
„ quamque extra Ecclefiam , propter amorem Dei , Sc 
„ Sandorum ejus &:c. Et quia fenfum Sandiffimi Grego- 
rii iequi in hac Epiftola univerfalem Catholicam Ec- 
„ clefiam Deo placitam , indubitantcrlibcreprofitemur. 
Dclioc Capitulo ita Carolo Rcgi Hadrianus Papa refpon- 
dit: Hoc fie rum £5^ 'venerandum Capitulum mu l turn 
Hi flat a tot is ftpradiftis Capitulis . Et idcirco eum 
agno'vimus 'uejlrae a Deo fervatae ortbodoxaeque Re - 
galis Excellentiae effe proprium in eo ubi reBae fidei 
plena penitus confejfa ejl fenfum finBifjmum Grego- 
rii fequi . Adlatifque pluribus cum ex ea ad Serenum , 
turn ex aliis Epiftolis S. Pontificis tellimoniis, demon- 
ftrat ,fibi omnino de hac re cum S. Gregorio in fuis ad 
Conftantinum Auguftum Sc Irenem litteris convenire : 
Ita vero S3* nos eumdem ipfum irreprehenfibilem £2° or- 
thodoxum fenfum S. Gregorii Papae fequentes iS 3 ample - 
Bentes , dudum Irene £5° Conflantino Imperatoribus pro 

fieri s 


Digitized by Google 


Aucioritate . Lib. I. 47 ■. 

facris Imaginibus praedicandit emifimusiSPc. Et infra: 
Quidquid namque de Sanflis Pat rum Opufculis aliquan- 
tula ibiderq exar animus teflimonia , in eodem fenfu atque 
tenor e , ut praefentem diximus , cum Praedeceffore nojlro 
S. Gregorio Papa , eumdem fenfum fidei tenentes , emiji- , 
mus praedicantes . In eumdem quoque fenfum editam a 
feptima Synodo fidei definitionem confpirare, inferius 
teftatur j quiquid {ecus dixifle Conftantinus illc privatus 
Epifcopus ferebatur 5 ideoque lele Syriodum illam, tan- 
quam S. Gregorii Sc Ecclefiae Romanac do&rinae in fidei 
dcfinitione confonam fufcepiifc : Et ficut de Imaginibus 
Santti Gregorii fenfum £5° noflrum &c.(f. in S. Gregorii 
lenfu Sc noftro ) continebatur : ita ipfi in eadem Syno- 
do definitiomm confefft funt , bis ofculumSS 1 honorabilem 
falutationem redd :d ere ; nequaquam , fecundum fidem 
nofiram , veram culturam , quae decet foli divinae natu- 
rae Et idea ipfam fufcepimus Synodum ci^r. In hac' 

porro Ecclefiae Romanac fide ac doftrina Sc Carolum 
ipfum firmiter permancre nondubitat; ideoque tanquam 
Catholico Rcgiprolpera ci cuntfa adprecatur : quare nec 
mirandum , fi Sc ipfe Carolus Magnus cum Hadriano I, 
ut Bofluetius obfervat, non tantum „religionis obfe- 
„ quio , fed etiam fingulari atque intimo amicitiae vincu- 
} , lo conjun&iflimus vixit : & interim a Leone III. faepc 
„ ad auxilium invocatus, &lmperiali corona fuit infi- 
gnitus . Non autem earn non interruptae cum Carolo Re- 
gc Sc Gallicanis Epifcopis communionis legitimam ratio- 
ncm efle putamus , quam idem Bofluetius ftatimfubjun- 
git, quod nempe „ quae ad fidem fpe&arc vidcrenturj 
»> non in unius Romani Pontificis autoritate , fed in Ec- 
„ clefiae univerfae confenfione pofita efle conftabat . Vc? 


Digitized by Google 



4$ De Romani Pontifcis 

rum, ut oftendimus 8c Hadriani verbis probavimus, ca 
hujufee reilegitima ratio erat, quod ncquaquam in fidei 
fumma Hadriano I. & fequutis Pontificibus , %b Ecdefia 
Romana diflentire Carolus ipfe & Galliarum Epifcopi vi- 
debantur . 

ARTICULUS IV. 

Gallorum Scriftorum , ac fotijfimum Pari fie nps 
Conventus Eftfcoforum , quatenus fecundam 
JSicaenam Synodum , & if fas Hadriani Efi~ 
ftolas , & frobatum ab Ecclefta Romana facra- 
rum Imaginum cultum aferte ^ elite ant & re- 
frehendunt , nulla omnino habenda ratio eji , 
nec alt qua ejfe debet auttoritas. 

P Oft Francofordicnfium Patrum, Epifcoporum qui 
Ludovico pio imperantc Parifiis convencrunt , Bof- 
luetius objicit audoritatem ; qui profedo noniisfefe li- 
mitibus continuerunt , quibus Francofordicnfis Canon 
con ceptus erat J fed aperte jam Scabrupte non in unius 
Epifcopi lententiam latina verfione depravatam, aut in 
Craecorum fuperftitiofum , ut ipfis videbatur , Imaginum 
cultum i fed in univedam Synodum, in ipfas Hadriani 
Epiftolas, denique Scin ipfos Ecclcfiae Romanae in co- 
lendis Imaginibus ritus , infurrexcrunt . Hac vero in re 
contendimus ac pluribus rationibus dcmonllramus , nul- 
lam prorfus eorum habendam cfle rationem , omnemque 
illis abrogamus audoritatem . Id autem ne tcmerc faccre 
exiftimemur, obfervamus imprimis , Gallicanos feripto- 
res & EpifcQpos, quum probatum Nicaenac Synodo » 

adeo- 


Digitized by Google 


Au ft or it ate . Liber I. 49 

adcoque Sc Hadriano Sc Ecclefiae Homanae , eolendi Ima- 
gines ritum vcllicarc ac reprchenderc aufi funt , a Majo- 
rumfuorum exemplo ac religione apertiffime defeivifie. 


Nam Stephano Quarto Romano Pontificc , praecipuarum 
e Galliis Ecclefiarum Antiftites ad Lateranenfem Syno- 
dum invirati , in camdcm cum Oricntalibus Sc Ecclefia 


Romana , non mododc retinendis ac minime frangendis, 
verum Sc colendis 8c honore ac veneratione profequendis 
facris Imaginibus fententiam confenferunt . Tcftatur id 
aperre , ncc fcmel in Epiftola ad Carolum Magnum Ha- 
drianus Papa , quemadmodum fuperiori Capite , articuio 
primo brevitcr indicavi , nunc autem integris ejus prolatis 
textibus uberius demonftrabo : „ Thcodorus Parriarcha 


„ Hierofolymorum , inquit laudatus Hadrianus , cum 
„ ceteris praccipuis Patriarchis, videlicet Cofma Alexan- 
,, driae , 8c Theodoro alio Antiochiae , dudum Praede- 
» ceflori noftro fandac recordationis quondam Paulo 
» Papae miferunt propriam eorum redac fidei Synodi- 
55 cam : in qua Sc de facrarifiimis Imaginibus fubtili nar- 
5) ratione qualiter una cum noftra fanda Catholica & 
„ Apoftolica univerfali Romana Ecclefia ipfi &r ceteri 
V) Orientales orthodoxi Epifcopi , Sc Chriftianus populus 
„ fentiunt, Sc in earumdem fandarum Imaginum venera- 
>» tionc fincero mentis affedu ferventes in fide exfiftunt 
5 > ftuduerunt intimandum . Quam Synodicam in Latino 
w interpretatam eloquio Praedeccflor nofter quondam 
» landilfimus Dominus Stcphanus Papa in fuo Concilio, 
„ quod Scipfc pro facris Imaginibus, una cum diverfis 
,, Epifcopis inpartibus Franciae feu Italiae fecit, fufei- 
„ pientes ac rclegentes, placuerunt , tarn de diverfis 
5 , Francorum Patrum teftimoniis , qqam de lymbolo fi- 
ToJ. Par. II. G dei 


V 


Digitized by Google 



jo De Romam Pontificis 

», dei &cc. Et in alio e-jifdtm Epijtolae Capite : Praede- 
„ cclfores noftros , inqutti videlicet beat ill unos Pontifi- 
„ ces , Gregorium , & Gregorium , Zachariam , &: Ste- 
,, phanum , Paullum , & itcrum Stcphanum , reperimus 
„ pro facrarum Imaginum eredione in Spiritu Sando 
,5 ferventes, redac fidei zelum habere . ProquoDomi- 
„ nus Gregorius Papa fecundus junior , una cum 7 p. fan- 
„ diflimis Epifcopis , ante confefHonem B. Petri Apo- 
5, ftolorum Principis praefidens> multorurn Sandorum 
„ Patrum teftimonia roborantes , venerari &adorarcfa- 
,, eras Imagines in eorum Concilio cenfuerunt . Porro 
,, Praedeccllor nofter fandae recordationis q uondam Do- 
„ minus Stephanus Papa , fimiliter cum Epifcopis par- 
,, tium Franciae atquc Italiae praefidens in Bafiliea Sal- 
„ vatoris Domini noftri Jelu Chrifti , quae appellatur 
„ Conftantiniana, Praedecefloris fui venerabile Conci- 
„ bum confirmans atque ampledens , magis magilque &c 
y, ipfe, una cum omnibus Epifcopis praelidentibus , San- 
„ dorum Patrum teftimoniis adhaerentes, adorare atque 
„ venerari facras Imagines ftatuerunt . Et rurfum in alio 
„ Capite: Praedecclior nofter fandiffimus Dominus Gre- 
„ gorius Secundus junior Papa in fuo facro Concilio, 
„ (quod & in alio Concilio Praedecefloris noftri Domi- 
„ ni Stephani Papae , una cum Sacerdotibus partium 
,, Franciae atque Italiae fufeeptum ac veneratum eft ) in 
,, eo ipfo praefidente fandillimo ac beatiflftmo quondam 
„ Domino Gregorio Papa, per femetipfum fimiliter di- 
xit Quanto debemus puro cords 13 * animo Jculptum 

Chriflum Deum noflrum > fanftamque femper Virginem 
ejus Genitricem Mariam , Apoflolos quoque , vel omnes 
Sancloi Dei per eorum facras Effigies atque Imagines cole- 

re 


Digitized by Google 



Au dor it ate . Liber 1. 

re vel adorare , Z5F ad propit iandum nobis pet ere & re- 
laxari delifta*. Njs non ob aliud nomen imagines fact- 
mus adoramus, fed pro nobis incarnato Ferbo Dei &C. 

,, Et ne aliquis propter adorationcm , quae a Praedecef- 
,, foribus noftrisfan&iflirnis Praefulibus promulgata eft,' 
,, oblatrare pracfumat , fciat ipfoS talem adorationem 
„ docuifle , qualem Praedecefior nofter San&us Grego- 
ry rius egregius Dotftor Sc Papa in Epiftola fua , quam" in 
» praefato ConciJio Domini Stephani Papae Herulphus 
„ Epifcopus ( Lingonenjts ) provinciae Galliarum Civi- 
» tatis protulit , ubi inter cetera Secundum ( Secundinum ) 
Servum Dei indufum Galliae docuit dicens : Scimus , 
quia tu Imaginem Sahatoris ideo non petis , ut pro Deo 
aut quafi Deum colas , fed ob recordationem Filii Dei , 
ut in ejus amore recalefcas , cujus te Imaginem mid ere 
confiderasZSTc. quae poftmodum , ut ex fuperioribus pa- 
tet , Hadrianus oftendit cum fuis ad Conftantinum 6 c Ire- 
nem litteris , Sc feptimae Synodi definitione planiiEmc 
convenire: unde aperte colligitur , Gallicanos Epifcopos , 
Stephano Quarto Summo Pontifice, eamdem dc cultu 
Imaginum fidem cum Ecclefia Romana Sc Orientalibus 
coluifte, neque ab ipfo adorationis vocabulo, quod eos po- 
ftea tantopere offendit, abhorruifte. Unde etiam illud 
confequens eft, quod quum ii , qui Ludovico pio Impera- 
tore floruerunt, a majorum fuorum exemplo & au&oriratc 
defciverint, nulla prorfus corum ratio habenda lit, omnif- 
que eis pariter in hac re audoritas adimenda . 

Multo autem amplius ac potiori jure omniseorum 
audloritas cadit , ft confideremus , unde in eis orta eft ho- 
ftilis ejufmodi Sc aperta primum Graecorum , poftmodum 
autem dc Romanorum rituum infedtatio . Libet id Nat. 

G a _ Alex. 


Digitized by Google 



5 2 De Romani Pontificis 

Alex, verbis exponere: Proclives erant, inquit (a) Galli 
noftri , Sc ipfe imprimis Imperator Carolus Magnus ad 
credendum, Graecorum levitatem in cum errorem lapfam 
efle, uc fupremam adorationem Imaginibus deferrent, 
Offenfbs enim erat Conihntino Graecorum Imperatori 
Carolus, quod repudiata forore fua ,quam ipfi defponde- 
rar, Mariam Armenam duxifiet. Hinc inter Principes 
Sc gentem urramque offenfio Seinvidia. Politica itaque 
ftudia Carolum Magnum , Sc Gallicanos Gcrmanoique 
Praefules in partes traxere contra Synodum a Graecis Ni- 
caeae celebratam ( banc emm pro Occumenica non habe- 
bant ) in cam ftrinxere calamum : atque ut ingenii acumr- 
nc Sc eruditione Graecis erant fuperiores > invidiofe di- 
fputavere; ex aequivoco adorationis nomine ab ipfis ufur-' 
pato> Sc ex Conftantini Epifcopi iententia, litigandi oc- 
cafionem fumfere See. Convitiis etiam Graccos Sc eorum 
Synodum afficiunr. Uno verbo totum Opus Carolinum fui 
Audoris in Graecos offenfionem &: invidiam fpirat . Unde 
mirumnoneft,quodexpraejudicatae mentis aftedu ipfe 
exiftimaverit, Nicaenam Synodum adorationem fupre- 
mam, feu cultum latriae Imaginibus fanxiile,eoque nomi- 
ne ipfam impugnaverit impotentius . Quod ait Nat. Alex^ 
Gallos id temporis ingenii acuminc & eruditione Graecis 
fuifle fuperiores j vereor an omnes admittant . Non enim 
facile concedercm , plures hoc aevo fuilfc in Galliis inge- 
nii acumine Sc eruditione fuperiores S.Johanne Damafce- 
no, SS. Germano* Tarafio, ScNicephoro Regiae urbis 
Patriarchis , Sc S.Thcodoro Studita, alii/que qui in Oriente 
hoc codem facculo florucrunt , Sc vitae fanditate , Sc glo- 
ria confcRionis infignes fuerc, quae Dodores Ecclefiae 

miri- 

( a ) Diflert. V • in Hift. Ecd. Sue. VIII* §. VII. 


Digitized by Google 



Auttoritate . Liber I. 53 

mirificc cxornant, eorumquc do&rinae plurimum pondc- 
ris 8c au&oritatis addunt . Profe&o fidcGallis fcriptori- 
bus ex eorum adverfus Imagines lucubrationibus judi- 
cium facere debemus, non eft certe cur eorum ingenii 
acumen 8c eruditionem admiremur, auteos inhocargu- 
mento pertraftando his dotibusGraecisScriptoribus prae. 
ftitifle ja&emus . Nam praeter criticac artis ufum, quo 
cquidem neque Galli admodum cxcellebant, ceteris om- 
nibus ornamentis Graeci hujufce aetatis Gailis Scriptori- 
bus antecellebant. Ceterum eamdem fere cauflam diiien- 
fionis Gallos inter 8c Graecos 8c Abbas Fleurius adfert de 
CarolinoOperediflerens(rt): , ? Tout cet ecritfait voir 
5 , une grande prevention des Francois contre les Grecs . 
„ Ils les chicancnt fur plufieurs points depeu d’ impor- 
„ tancc : emploxent quantite d’ expreflions durcs , de 
,, mauvais raifonnemens 8c de preuves hors du fujet . II 
„ eft certain d’ailleurs que lc Roi Charles avoit alors 
,, fujet d’ etre mal content de rimperatricc Irene . Car 
5) d£s Fan. 78 a. elle avoit envoi'e demandcr a Charles 
„ Rotrude fa fille pour le jeune Conftantin .... Sc toute- 

fois fix ans apres elle rompit Ie traite See. 

Ejufmodicrgooffenfionis 8c invidiae motibus Scaf- 
fe&ionibus , quae maxime rationis lumen obnubilant , 
Galli praeoccupati , prime in Francofordienfi Synodo, 
tanquam Nicaeni Concilii , privati Epifcopi fententiam 
damnaverunt : poftmodum autem longc majorc audacia 
Carolini Operis Scriptor turn in quatuor libris , turn in 
Excerptis , quae Carolus Magnus ad Hadrianumtranfmi- 
fit> in ipfam univerfam Synodum ejufquc a<fta impetum 
fecit: denique Convcntus Parifienfis Epifcopi ipfum quo- 

que 

(<*) Hift EccL Tom.9. adan. 7jo.num, XLVlI» ' - ) 


Digitized by Google 



54 D? Romani P o ntificis 

quc Hadrianum ejufque cum ad Conltantinum Sc Ircncm , 
turn ad Carolum Magnum Epiftolas audaciflime lacera- 
runt . Ubi cnim femel affe&ibus in tranfverfum abripitur 
animus > nullius au&oritatis obicc retinetur , quin majora 
audcat. Porro hujufmodi aeftus in omnibus horumce Scri- 
ptorum monumcntis apparet, qui omnem illis auftorita- 
tcm adimit. Quum enim animo ipftituiflenc probatam 
Graecis ac Romanis de Imaginum cultu doftrinam lacck 
fere, cumquibus re ipfa 5c in fidci fumma conveniebant, 
non habcbant quo pedcm figant; ac modouniuslatriac, 
modo autcm omnem prorfus facrarum Imaginum cultum 
rcprobare videbantur ; 5c omnis eorum de hoc argumento 
difputatio obfcura 8c implexa eft, in femct ipia incur- 
rens , Sc quamquam Catholicas quandoquc fententias ha- 
bet , plura tamen funt , quae vix ab Iconomachorum hae- 
refi dcfendi poflunt . Quod ingenue fatetur CJ. Dionyfius 
PeraviuS , cujus hie de aliquot ejufmodi Scriptoribus ju- 
dicia proferam . De Carolino Opere loquens : In tanta , 
inquit ( a ) varictate ac difl'enfione dccretorum atque di- 
ftorum , quam in Opere illo licet animadvertere , diffi- 
cile eft unum aliquod fixumque ftatuere de eo , quod pro- 
pofuimus ; utrum folam latriam ab Imaginum , quern pro- 
bavit , ufu repulerit ; an omni illas honore ac veneratione 
fpoliatas , ad fimplicem Bafilicarum ornatum , 8c ad San- 
dorum , rcrumque quas illi praeclarc geflerunt , memo* 
liam adhibendasputaverit. Quod ego porterius veri arbi- 
tror efle fimilius . Sed ita tamen } ut cum hoc abfolute de- 
ftinaflet animo , paullatim occaecatus infeitia Scriptor il- 
le , ac contradicendi libidine , 8c ardorc difputandi Iongius 
provedus, de Idololatria , vetitoque inlegeveteri cultu 

limu* 


(a) Tom. VL Thcol. Dogm. Jib. XV. cap. XVI. num. IV- 


Au ft or it ate . Liber I. 55 

fimulacrorum nonnulla identidem alperlcrit, quae nee 
ad cauftam quidquam pertinerent,& apud indotftos ac mi- 
nus acres rerum inquifitores valcrent ad concitandam in- 
vidiam : qui mos eft hodiernorum Iconomachorum ex Lu- 
theri Calvinique faecc &c. Et infra. num.K De Jona Epi- 
fcopo Aureliancnfi par eft judicium ; hoc eft non minus 
ambiguum & perplexum . Ac rmfus : Jonae de Imagini-* 
bus fententia non minus, quam Carolini operis , implica- 
ta eft &: obfeura j imo in femet incurrit , ac minime co- 
haerer. Ejulque opinione expofita, quaCruccm coli 6 c 
adorari permittit 5 Imaginum autem adorationcm idolo- 
latriae condemnat : Haec funt , inquit , ad ineptiam 
infeitiam implicata . Num. VIII. Walafridus quoque 
Strabo Abbas Augiae .... dubius & ipfe natat, prorfufque 
fupra memoratis Popularibus fuis affentitur y ac dcldolis 
neque fabricandis , neque colendis eamdem cantilenam 
occinit : neque tamen Imagines Sanftorum aboleri, immo 
vero adhiberi praecipit . Prolatifque aliquot bujufee Au~ 
ftoris tefiimoniis ; In his , inquit , Walafridi aeftus& ja- 
ftatio perfpicua eft . Quorfum enim ilia cautio deidolis^ 
ac divino cultu Santftorum Imaginibus non tribuendo per- 
tinet ? &rc. Quanti , rogo , facienda ejufmodi Scriptorum 
au&oritas , qui & infeitia. Sc contradicendi Iibidine & a^- 
dore obcaecati , non modo a fuis Majoribus delciverunt , 
fed neque fccum ipfi confentiunt , fanumquc fenfum pla- 
ne exuifte videntur ? ' . 

Qjaoniam vero potiffimum Parifienfis Convenrus 
Meldenfis Epifcopus nobis objicit au&oritatem ; quo in 
pretio haberi debeat, Sccujus illapondcris acmomenti 
fit , ex eodem Petavio , & Cl. Sirmundo difeamus . Pcta- 
vius loco citato num. VII. poftquam de Jona Aureliancnfi 


Digitized by Google 



56 23 <? Romani Tontijicis 

diileruit: Non aUimilis elt , tncjuit , 8ceodcm infcitiae 
tinsfta fuco illaPfeudofynodi Parifienfis Epiftola, quae 
Ludovico Pio Imperatore , 6c ejus nomine mifla Romam 
eft ad Eugenium Secundum . Nam perinde eft anceps , 8C 
ambigue concepta . Non placet illius Scriptoribus Oricn- 
talium facinus , qui facras Imagines fuftulerant; neceo- 
rum Synodum probant , xjuae Conftantini Jiercorei tem- 
pore illud ipfum dccreverat . Sed ut Imagines erigere lici- 
tum > fic adorare nefas arbitrantur .... in quo codem , ac 
fuperiores , quos paullo ante memoravimus , errore lapfi , 
Sc codem modo refcllendi funt. Haec Pctavius . 

Ex Sirmundo autem deferibit quidem Bofluetius ejuf- 
dem Pfeudo-Synodi Parifienfis hiftoriam ; fed quod de il- 
ia pro fuocandore judicium Vir diligentiflfimus protulit , 
filentio involvit . Eft ergo nobis locus ifte fupplendus : 
nam praeter ea , quae Meldenfis Epifcopus ex ipfo refert , 
aitetiam, plurafcquae in hujus Conventus a&is conti- 
nentur , praetermittere, quod Gallorum hujus faeculi ab 
Imaginum adoratione , ut alias di&um eft , abhorrentium 
HAERESIM redoleant. Nam ut de aliis nihil dicatur, in 
quibus, Hadrian o Papae & SynodoNicaenae iniquiores 
funt, in ifta fua Colleitione San&orum Patrum fententias 
eodetorquere conantur, ut Imagines indebito , utvideri 
volebant , cultu adorandas non cfle ftatuant : Sc Euge- 
nium in Epiftola ita feribentem faciunr, ut de Imaginibus, 
cas ne habere vel non habere , adorare vcl non adorare 
placeat, liberum cuique in Ecclcfia permitti velit } quafi 
haec in mentem fummo Pontifici venire , aut illi perfua- 
deri a (e pofle confiderent . His igitur praetermiflis , quae 
abfurda funt * ideoque a Bcllarmino Sc Baronio maximis 
Cardinalibus accurate refutata , atque a Gallis poftca 

ipfis , 


Digitized by Google 



Aucforkate . Liber 1 . 57 

ipfis , mutato coniilio , rcceptaque Imaginum vcncratio- 
ne , damnata ; rcliquum eft &c. 

Non modo Sirmundus haerefeos notam Gallis inu- 
rit , verum U laudatus Petavius , cos in eodem cum mi- 
tioribus quibufdam Oricntis Iconomachis Iuto verlatos 
fuiiTe , haud femel adfirmare non dubitat . Adlato enim 
quodatn Patriarchae Nicephori teftimonio : Haec, m- 
quit (a) > & alia plura Nicephorus de Cruce &: Imagine 
Chrifti-contra Orientales Iconomachos fui temporis . Ea- 
dem etiam adverfus Occidentales & Gallicanos eodem 
facculo funt a Catholicis obje&a , quae fane ttcunif'^w 
funt & invida. Nam eadem et isti pravitate opi- 
nions imbuti erant, & conflidione judicii , ut & ma- 
gno in honore crucem haberent adorarentque, &Imagi- 
nibus eumdem cultum negarent 5 tametfi non eas , ut ill* 
violarentac profligarent . Quamquam nondefuere inter 
Orientales illos Iconomachos , qui Imagines nulla affi- 
cicndas injuria cenferent: fed fic habendas efle , ut neque 
venerandae eflent , neque dehoneftandae : quod tempera- 
mentum fecutos efle noftrates , fupra docuimus .... Quo- 
circa pofteriori ifti generi Iconomachorum videntur ac- 
cenfendi Occidentales illi , quos hoc capite delcripfi . Qui 
iquidem&c. Horum igitur, quatenus a Iccunda Nicaena 
Synodo & a Sede Apoftolica diflentiebant , eadem haben- 
da eft ratio ,eodemquc loco apud nos efle debet audoritas, 
atquc aliorum Iconomachorum : nam & illi horurp haere- 
fim rcdolebant , ut ait Sirmundus , vel ut ait Petavius , ea- 
dem pravitate opinionis imbuti erant. Hoc tantum, ut 
idem Petavius. animadvertit ( b ) , inter utrofque diftabat , 

To.I. Par.II. H quod 

• — ■ — — — — 

( <1 ) Ubi fup nnm. X. & XI. 

( b ) Ibid. cap. Xl.nuai. VIII, 


Digitized by Google 



5 8 JD<? Romani Pontijicis 

quod Occidentals illilconomachi nunime tumhaeretici 
judicati funt 5 five quod in meliorem partem eorum ver- 
ba , alias implexa Sc ambigua , Romani Pontifices in- 
terpretabantur , Sc verbis cos potius, quam rebus ipfis 
ac fenfibus ab Ecclefia Romana, Sc Nicaenae Synodi defi- 
nitione diflentire judicabantj five quod eorum diflenfio- 
nem prudenti occonomia tolerare aliquandiu maluerunr , 
quam Gentem ac Principes ingentibus turn beneficiis fi- 
bi devin&os ab Ecclefiac Romanae communione rcpelle- 
re , Sc in earn conjicere irrevocabilem pertinaciam-, quam, 
ut ait Bofluctius, ad extremum ab Eugenio metuebant , 
Sc quae proprie haerefim conftituit , Sc vinculum pads Sc 
communionisabrumpit . 

Hie autem animadvertere eft , quam infelici 8c nul- 
liusaudoritatis exemplo, Petrus de Marca aliique 
Gallicanae Ecclefiae, utvocant, libertatum vindices ac 
defenfores, id juris Francorum Regibus Sc Ecclefiae Gal- 
licanae adferant, ut de Synodis recipiendis vel rcjiciendis 
difeeptationem fibi liberam efle judicentj praelertim fi 
per Lcgatos fuos rebus gerendis non interfuerunt . Quum 
enim illi, quorum primum ( quod ad fidem pertinet ) 
exemplonituntur, aMajorum fuorum veftigiis deflexe- 
rint : quum Sedis Apoftolicae au&oritatem , Sc Nicaenam 
Synodum repellcndo , tarn turpiter erraverint : quum Tola 
Romanorum Pontificum indulgentia fadum fit , ut non 
pro haeteticis haberentur : quum Sc ipfi tandem fuum er- 
rorem agnoverint ac damnarint ; an non hinc potius difee- 
re deberent , quam non tutum fit , Regum Sc peculiaris 
Ecclefiae judicio .id juris tribuerc , ut de Synodis Apofto-^ 
licae Sedis audoritate probatis recipiendis aut rejiciendis 

dilce- 

( a ) Lib. II. de Concor. S ac. & Imp. cap. XVII. num. III. 


Digitized by Google 



Auttoritatc . Liber 1. jp 

difceptationem libcrani habcant , corumque Canoncs , 
maxime qui ad fidem pertinent, ad cxamen revocent , de- 
que illis aut admittendis autimprobandis deliberent ? 

CAPUT XXXII. 

„ O&ava Synodus gencralis , Conftantinopolita' 
„ na quarta , acque ac cererae , de Romano- 
„ rum Pontificum judiciis judicat : traditam 
„ fibi a Chrifto, ut & Romanae Ecclefiae,li- 
,, gandi ac folvendi poteftatem agnofeit & 
„ exercet : poft Synodi judicium , nulla jam 
„ appellatio, nulla alia fpes eft . 

P Aucis , quae ad hanc Synodum pertinent, Bofiuctius 
abfolvit : Nec mirum : pauca enim rcapfe in bujufee 
bynodi aftis occurrunt, quae illius cauflam utcumquc,' 
aut vcl fpecie tenus , ut in ceteris , juvare poftint . At 
quam ilium materies deficit, tam mihi redundat . Quare 
vela mihi contrahenda funt : nimius enim cflem , fi omnia 
hue congerere vcllem, quae in oftavae Synodi aftis ad 
Sedis Apoftolicae majeftatem Sc auftoritatem amplifican- 
dam utcumque faciunt. Dcle&um itaque habebo , eaque 
hie tantumloca deftribam, quae, ad cauflam, qua de 
agimus 5 propiuspertinere videntur . 


Ha A R- 


Digitizecf by Google 



6 o 


De Romani Fontificis 

ARTICULUS PRIMUS. 

Nicolaus I. & Hadrianus 11. in caujfa Fhotii & 
Ignatii fummam & ineluclabtlem , & Sy no- 
di oecumenicae retrattationi & judt- 
ao nullo modo fub]eflam , autto- 
rttatem exercuerunt . 

P Atet id multis arguments , ac primo 8c potiflimum 
ex libello, quern Hadrianus ad Synodum per fuos Le>* 
gatos tranfmilit ab omnibus fubferibendum , imo Sc rcjpfa 
fubferiptum , qui ad eamdem Synodum admitti voluc- 
runt . In hoc itaque libello , qui prima Synodi a&ione le- 
<ftus eft > 8c cui omnes dc quibus poterat efle fufpicio fub- 
feribere coafti funt , imprimis inerrantiae praerogativa' 
Scdi Apoftolicae vindicatur : In fede Apofiolica immacu- 
late efi femper Catholic a ref ’rvata religio , £2" fmfta ce- 
lebrata doRrina } idque juxta ipjius Cbrifii fententi am 
dictntis: Tues Petrus, Scfuperhanc petram aedificabo 
Ecclefiam meam. 

Hoc veluti ja&o firmiflimo fundamento , quaecum- • 
que ab eadem Sedc Apoftolica , cjufque Pontificibus Ni- 
colaol. Sc Hadriano II. de San&i Patriarchae Ignatii Sc 
Photii caufla ftatuta fuerant, citra ullum Synodicum exa- 
men, ab omnibus, quorum interest, tanquam ccrtilllmae 
6c inconcuftae Catholicae fidei Sc Ecclefiafticae difeiplinae 
regulae recepta funt : Ab bujus ergo fide at que doRrina 
feparari minime cupientes , £5^* Patrum , £9° praecipue 
SanRorum Sedis Apofiolicae Praefulum , fquentes in om- 
nibus confiituta , anatbematisgmus omnes baerefes ,fimul 

cum 


Digitized by Google 



Aucloritate. Liber L 6 1 

cum Iconomacbis . Anatbem.ui%amus etiam Pbotium Z5Fc. 
Sequirnur autcm fin cl am Synod um £5”' ampleftimur > 
quam beatae recurdationis Papa Nicolaus . . . celebravit : 
fimul c 3* quam tu ( Summe Pontifix Hadriane ) ipfe nu- 
per egifti } kS 3 omnia quae in bis ftatuta funt , fecundum 
decreti ueftri modcrationem , venerabiliter confervxbi- 
mus\ recipientes quos recipiunt 5 (S 3 damnantes omnes , 
/« illis damnati fine ; CSr praecipue jam dictum Pbo • 
tium , £5^’ Grtgorium Syracufinum d^c. Porro venera - 

bilijftmo Ignat io Patriarcha nojlro » £3* de its , cat par- 

te bujus funt j quod atiPloritas Apoftolicae Sedis veftrae 
decrevit , /o/a fequimur <3*c. ^uoniam ,Jicut prqe - 

diximus , fequentes in omnibus Apoftolicam Sedem , £5° 
obfewantes ejus omnia conftituta , fperamus , utinuna 
communion e t quamSedes Apoflolica praedicat > ejfe me- 
re amur , in qua eft Integra & <vera Cbriftianae religionis 
foliditas ; promittentes etiam , Jequeftratos a communio- 
ne heel if ae Catholicae , /'</ eft non confentientes Sedi Apo - 
Jlolicae , eorum nomina inter ficra non recitanda effe my- 
fteria. Hunc Libellum a S. Nicolao Papa concinnatum 
fuiile in Synodo , ut videtur , Romana , Anaftafius Biblio- 
thccarius teftarur , qui etiam refert , eum ab omnibus Me- 
tropoliranis & Epifcopis ccterilque Clericis Conftantino- 
politano Throno fubjetfh’s fuifle fubferiptum , qui ad Sy- 
nodum oecumenicam admitti voluerunt, it a ut nullus 
mel Anti fli turn vel reliquorum Clericorum in Synodal em 
fuerit conventum receptus , qui non fecundum exemplar 
bujus Codicilli Cbirograpbum fcripftt , (Sf Mijfts Sedis 
Apoftolicae Eccleftae Rom ana e minime deferendum por- 
rexit . Quod fi Concilium cogcbatur, ut Ignatii Photii- 
que caufla a Rcttianis Pontificibus judicata retraftarctur s 

ac 


Digitized by Google 



6 2 JD^ Romani Pontificis 

ac novo fubjicerctur examini , non utique Tub ipfum Sy- 
rjodi initium ^ vcl antequam in Synodum Epifcopi reci- 
perentur , cxhibendus iliis crat libcllus , quo dccreta pec 
Sedem Apoftolicam Photii Sc adorum ejus damnatio , 
Sandi vero Ignatii in Urbis regiac Sedem reftitutio conti- 
ncbatur , fed hujufce libelli fubfcriptio vel ad finem Syno- 
di diffcrenda erat, vel poftquam omnia de intcgro fuiflent 
per Synodum rctradata . Subjungit Anattafius , quofdam 
eorum quifubfcripferant, cumlgnatio Patriarcha & Ba- 
filio Imperatore conqucftos fuifl'c , non ideo quidem quod 
ante Synodi follcnne judicium fubfcribcre coadi fucrant , 
fed quod Ecclefiam Conflantinopolitanam tanta Jitbje- 
flione Romanae fubdi Ecclefiae permiferant , it a ut banc 
ei tamquam Dominae and 1 1 am tradidiffent . rtaque Chi- 
rographa Scdis Apoftolicae Vicariis tradita furtim aufcrri 
pcrmifitlmperator. At rcddi fibi cxpugnarunt iidem Ro- 
manae Ecclefiae Vicarii : Sc Imperator ad unum omnia re- 
ftitucns , his eos verbis adlocutus eft , quae idem Anafta- 
fius refert } qui turn Conftantinopoli apud eumdem Impe- 
ratorcm agebat: Ego quidem ut Magi fir am Ecclejiaftico- 
rum negotiomm Sedem dpofiolicam per meos legatos adit i 
iS? ideo vejlram praefentiam praejlolatus fum , ut veflro 
decreto £5° folertia Ecclejia noflra remedia fanitatis reci- 
peret , tST nos non noflris modbus , fed veftrae fentendae 
pareremus. Ergo Chirographa , qua a noflris Sacerdod- 
bus , Z5F a cundis Clericis falubriter exegiflis , recipite , 
£9° fpirituali Patri nofiro SanttiJJimo Papae repraefenta- 
te ; ita ut ft quis eorum per abrupta vitiorum vel devia 
pravitatum folito incedere more tentaverit , bis quodarn- 
tnodo habenis ab eo refratnetur , ZF talibus locis adre- 
ttum jujlidae tramitem revocetur . Nulla iis Epifcopis 

Cle- 


Digitized by Google 


Auttoritate. Liber I. , 63 

Clcricifve juftior aut plaulibilior rcpetendorum ac reti- 
nendorum Chirographorum fuiifet caufla , quam indicia , 
imo &jam inchoata Synodi oecumenicae celebratio, ft 
haec ideo indida fucrat , & jam reapfe habebatur , ut Ec- 
elefiae Romanae decreta , quae libello continebantur , cu- 
jus exigebarur fubfcriptio , ad examen revocarentur . Jure 
enim obtenderc potuiflent , fe fe Oecumenicae Synodi de- 
crees parituros, ac rum demum libelio fubferipturos , 
quum ilium Sy nodus Oecumcnica comprobafiet . Non id 
autem Epifcopi praetexebant j ( quod profedo legitimum 
fuiflet Meldcnfis Epifcopi dodrinac confcdarium) fed 
nimiam fervitutem , qua Ecclefiae Romanae Conftantino- 
politana fubjicicbatur; quod nimirum in eo libello San- 
fiorum Sedis Apoftolicae Praefulum fequi fe in omnibus 
conjlituta , profitebantur . Imperator autem in Ecdefiac 
Romanae decrctis ineludabilem vim & audoritatem 
agnolcebat iilque parendi indeclinabilem neceflitatem 5 
quum Scdem Apoftolicam per fuos Legatos tanquam Ec- 
clcfiafticorum negotiorum Magi (tram, i efe adiifle prae- 
dicabat, ucejus decrctis turbatus Ecclefiae Conftantino* 
politanae ftarus componeretur; & r non quidem ut ejus fen- 
tentia , quae laudato libello continebatur > Synodico exa- 
mini fubjiceretur , verum ut 'vejlrae , inquit , fntentiae 
pareremus . 

Adione (ecunda plures Epifcopi , Presbyteri , Diaco- 
ni & Subdiaconi , qui a Sandis Parriarchis Methodio &c 
Ignatio fuerant ordinati , poftmodum autem ad Photium 
defecerant , poenitentia e libellum Sedis Apoftolicae lega- 
tis obtulerunt ; qui ab eis in priftinos gradus his verbis 
recepti funt: Sufcipimus vos fectwdum praeceptionem 
Sanftijfimi Papae noftri Hadriani propter confefftonem 

libelli 


Digitized by Google 



64 Dc Romani Pontificis 

li belli poemtentiae vefirae . Quibus abEpifcopis refpon- 
fum eft : Et nos adoramus vos , £5^ ffcipimus vos Judi- 
ces , (3* judicium veflrum tanquam ex perfona Filti Dei 
babemus . Vcrum antcquam illisfuarumdignitatum infi- 
gniareftituerenturj Legati Scdis Apoftolicae libellum ab 
aliis Adione I. fubfcriptum , his quoque fubfcribendum 
obtulerunt : Detulimus, inquiunt > libellum a San ft a Ro- 
manes Ecclefia , a Sanftijfimo Papa Hadriano , mandatum 
ab eo accipientes , exigere a vobis fieri ipfum libellum : 
Vultis ergo facer e quod jujfum efi a Sanftijfimo Papa Ha- 
driano ? Epifcopi dixerunt : Volumus , 19 3 placet nobis } 
& fubferibimus . Quumquc eorumdem Legatorum juffu 
Libellus in confpcdu omnium ledus fuiffet j rurfus iidem 
Legati Epifcopos interrogarunt : Libellum bunc audifiis ? 
Placet vobis ? Scribite ilium . Et rurfum : Sufcipitis om- 
nia , quae edita funt a San ft a Roman a Ecclefia \ Reve-’ 
rendiffimi Epifcopi dixerunt : Placet, feribimus , £5° fu- 
feipimus omnia . Haec dida geftaque fupt univerfa fpe- 
dante Synodo 8c nemo ex Patribus conqueftus eft , quod 
omnia ex praeferipto Sedis Apoftolicae peragerentur $ 8c 
quod antcquam ullum dccretorum ejus Synodicum exa- 
men inftitutum fuiffet, non modo Photius prodamnato 
ac dejedo haberetur , verum 8c ii incundanter reciperen- 
tur , quos ilia recipiendos fanxiffet . 

Adione tertia leda primum eft Epiftola Bafilii Im- 
peratoris ad Summum Pontificem Nicolaum j led quae 
ipfo praemortuo , ab Hadriano ejus fucceffore recepta eft : 
hac porro fignificat Imperator , fefeadultcrumPhotiurn 
e Scdc , quam tyrannice invalerat , dejeciffc : Ignatium 
vero, fecundum judicium jufiificationem , quae , in- 

quit, in diverfis Epifiolis Kefir is invent a efi per 

aequam 


Digitized by Google 


Auttoritate . Liber I. 6? 

aequam & juflam veritatem ad proprium throrium revo- 
cajfe . Quaerit autem , ut haec ipfa * quamquam ab eo de- 
creta, iterum adprobentur ; reliquis ab eo finis imponaturj 
& quaehorum confe&ariaerant, ejus pariter au<ftoritatc 
terminentur : Reliquis autem finem imponendum , imo 
yero haec eadem appro bandum> atque horum fequentix 
terminandum , fpirituali fanffitati vefirae dimijimus i 
id eft , formam ab eo praeferibi defiderabat, quae in variis 
Lapforum generibus fufeipiendis fer vanda cifet : de qui - 
bus » inquit, decretum iS 3 judicium mitt ere paternam 
fanftitatem veftram praeferibentes ( hoc eft , antea feri- 
bentes ) oopofeimus , 0° nunc expetimus . Verum inte- 
rim pro iis fupplicat , qui ceciderant &r pocnitentiae lo- 
cum requirebant, &ad legitimum fuum Paftorcmlgna^ 
tium revertebantur ; ne videlicet ipfo jubentc repellc- 
rentur , fed mifericorditcr ac blande fufeiperentur : ac 
demum petit Scdis ApoftoJicac Legatos Conftantinopo- 
lim mitti, ut ■> inquir, certificetur exprejjtus 0 ° puri us 
Ecclejia nojlra , cujus voluntatis fanftitas tua fuper utrif- 
que conjijlat . Non eos iraque mitti poftulabat , ut ratio- 
nem redderent Synodo judicii ab Ecclefia Romana prolaw 
ti,ncque utcum Synodo negotio finem imponcrent ; vew 
rum ut judicium Sedis Apoftolicae , quo totum negotium 
terminabatur, cauflaequae finis imponebatur , celcbran- 
dae Synodo, non modo Apoftolicis litteris , verum & viva 
yoce,certius & expreflius intimarent. 

Secundo in eadem Adione lc<ftae funt. litterae Sanfti 
Patriarchac Ignatii ad eumdem San&um Pontificem Ni- 
colaum , fed eo mortuo , Hadriano iccundo redditae , quae 
in camdem quidem cum praecedentibu? Bafilii Impcrato- 
ris fententiam confpirant , fed longe vividioribus verbo- 
To,!. Par.II. I rum 


Digitized by Google 



66 D<? Romani ‘Tontificis 

rum ac fenrentiarum luminibus fplendent. Primum au- 
tem agnofcit ac profitetur, verba iila Chrifti : Tues Pe- 
trus (JFc. ad folum Pctrum, ejufque fuccefforcs Sedis Apo- 
Aolicae Praefules pertinerc ; indeque probat, folum Ro* 
manum Pontificem , unum efle ac fingularem fummum- 
que medicum curandis univerfae Eccleliae vulneribus di- 
vinitus conftitutum: Eorum vulnerum atque livorumj 
qui in membris hominum confiftunt , multos medicos pro- 
tul it ars eorum vero , quae in membris funt Chri- 
fti £ 5° Sponfae Catholicae £5^ dpoftolicae Eccleftae , 

unum £5^ fingularem , praecellentem atque catholiciffi - 

mum Medicum ipfe princeps fummus £5° folus ex 

toto magifter Deus omnium produxit j 'videlicet tuam 
fraternam fanHitatem , £^ paternam almitatem : propter 
quae dixit Petro magno fummo Apoftolorumx Tu es 
Petrus &c. Etiterum: Tibidabo claves Sec. Tales enim 
beat as voces non fecundum quamdam utique Jortem /. Ipo - 
ftol orum Principi folum circumfcripfit , £5^ definivit -,fed 
per eum ad omnes , qui poft ilium fecundum ipfum eff- 
ciendi erant fummi P aft ores CSP diviniffimi facrique Pan - 
tifices Senioris Romae , tranfmifitx ZS 3 idto abolim £5^ 
prifeo tempore in exortis baerefibus £5° praevaricationi - 
bus eradicatores £5° interemtores malorum xizaniorum , 
tS 3 tabeftHorum £5 ° penitus infanabiliter aegrotantium 
membrorum multi multoties fa Hi funt eorum , qui fan- 
Hitatem t5F fummam P aternitalem tuam illic praecejfe- 
runt j fuccejfores fcilicet Principis JpoftoloruwyXS* ilhus 
%elum in fide , quae fecundum Chri/lum eft , imitantes : 
£5^ nunc noftris temporibus beatituda tua digne traHavit 
datam fibi aCbrifto poteftatem . Deindefuam &Photii 
fauflam folius Romani Pontificis au&oritate penitus di- 

rem- 


Digitized by Google 


Aucioritatc . Liber I. 67 

remtam ac terminatam agnofcit; &iJlius quidemdeje- 
dioncm , fuam vero reftitutionem , ac redditam Ecclcfiac 
pacem folius Apoftolicae Sedis decretis acceptas refer t,' 
iifque verbis exponit , quibus ad hacc retradanda , aut fir- 
miusftabilienda, nullo fuifle opus Concilio manifefte fi- 
gnificat: Photium opere mamts Pontificalis , & Apofto- 
licae poteftatis tuae a communi Eccleftae refecafti cor pore ; 
& fummo te Petro aequiparans , tamquam novum Ana- { 
niam , fententia potentium verborum tuorum occidifti ± 
& privntione fpiritmlis vitae , ut alterum Simonem r 
per anathema morti tranfmififti . Et nos qui injuriam 
pajji fumus , ftcut juftiftimus , £ 5 ° fratrum amicijftmus , 
£?* jujle juftificafti , Ecclejiae , quae apud nos eft , £9^, 
proprio throno , propter quae fategifti atque feripfifti , 
pore Apoftolicae fummae poteftatis fujeeptor , digne 
ac rationabiliter reftituifti > Ci^ fluftum , inerat , 

diffipafti , £ 5 ° tranquillitatem Eccleftis contulifti . Deni- 
que varia & ipfe Lapforum genera enumcrar, quorum 
cauflas Romano Pontifici examinandas proponit, ut quae • 
forma in iis recipiendis fervanda cflet , ab ipib praefcribc- 
retur: iifque latius expofitisj haec igitur , inquit, funt 
capitula , pro quibus expofeimus folutionem & ordina* 
tionem in jeriptis mitti bumilitati noftrae . 

Denique leda eft in hac eadem Adione Epiftok Ha- 
driani II. ad Ignatium : qua inter cetera , cognofcere ilium! 
ac certiffimc feire vult , fe a Nicolai decciToris fui decretis 
nullatenus difeeflurum . Quamobrem, inquit , & in bisy 
fuper quibus a nobis difpofttiones diferetiones exigis , 
nil ftquendum , praeter ejus divinitus infpirata decrcta 
confpicimus . Pracfertim vero Gregorii Syracufani U PI10- 
tiiordinationesirritasefledecemit: quiafiefe habet , in-*’ 

I ^ quit y 


Digitized by Google 



68 De Romani Pontificis 

quit , per decejforem meum Apoftolicae Sedis decretum , 
CUjUS JUDICIUM NUSQJJAM PRAECIPIUNT SACRI Ca- 
nones retractari j dum tamen cenfeant , earn in Rio- 
rum quaeque renovanda feu definienda negotia perfcru - 
tari : nofque convent t , ut praetulimus , ejus in omnibus, 
conftituta feftari . Dcnique, ut alia omittam , Ignatio 
praecipit, ut omnino curet , peradam Romae latrocma- 
lium Photii Conciliorum damnationem ab omnibus in 
Synodo fubfcribi , 8c in Ecclcfiarum archivis recondi ac 
fedulo confervari ; Ergo Fraternitas tua curet neceffe eft y 
ut fententiarum capitula , quae Synodice in Ecclefa Dei > 
ubi fanftum Corpus Apoftolorum Principis Petri requie- 
fcit 5 pro abolendis profanis Conciliis Conftantinopoli a 
Pbotio tarn adverfus Sedis Apoftolicae reverentiam > 
quam adverfus fanftimonixm tuam congregatis , commu- 
ni confonantia promulgavimus , apud vos in Synodo cun- 
Borum fubfcriptione roborentur , Z5P in fengularum ar- 
chivis Eccleftarum provide recondantur 

Poft ledionem Epiftolac SandiiEmi Vicarii fenioris 
Romac dixerunt : Eftcanonice ac Synodice xBx Epiftolx 
hxec\ Sandra Sc univerlalis Synodus dixit : Canonic a 
or din -it a C Ex quibus verbis colligit Boffuetius, de Ro- 
mani Pontificis judicio Synodum judicafle . Mirum pro- 
fedo j Legatos Sedis Apoftolicae Synodi cxamini 5c judi-' 
cio fubjicere voluifle Epiftolam illam, qua tam dilcrtc fta- 
tuebatur, non licerc cuiquam ejufdem Sedis Apoftolicae ju- 
dicia rerradare : fimiliter Synodum ad earn Epiftolam re- 
tradandam aggreltam cfle 5 quam Canonicam , ideft Ca- 
nonibus confonam agnofcendo , hoc ipfc juxta facros Ca- 
nones irretradabilem fatebatur. Nec did poteft , Cano- 
nes quos in fuis litteris Hadrianus laudat , lolum privatis 


Digitized by Google 


Aucloritate . Liber J . 69 

pcrfohis , aut parucularibus Synodis , non autem Conciliis 
occumcnicis adimcre facultatcm judicia Romani Pontifi- 
pis retradandi : ut enim mox demonftrabimus , Legati Se- 
dis Apoftolicae ctiam dc generalibus Synodis Iaudatos Ha- 
driano Canones intelligebant 5 ac proinde nulla rations 
dcfcndi poteft, quod quum Legati Patres interrogarunt » 
Canonica ne ipfis videretur Hadriani Epiftola , earn Syno- 
di judiciofubjicere voluerint. 

Adione quarta quum Proceres a Bafilio Imperatore 
deputad pertinaciter flagitarent , ut Photius ejufqueafle- 
clae ad Synodum vocarentur, ipfifque pracfcntibus fenren- 
tia legeretur ineos pcrSedcm Apoftolicam pronunciata , 
ex cifquc audiretur, quid cauffationis adferrcnt; quum- 
que in corum fcntentiam & Epifcopi tranfiiffcnt : acgre 
tamen corum petitioni Legati Sedis Apoftolicae acquie- 
Veruntj veriti nimirum , nefecus atque per Canones fta- 
tutum erat, Romani Pontificis judicium rctradari perSy- 
Iiodum vuleretur . Quarc palam proteftad funt , ad majoi 
icm dumtaxat rerum ab Ecclefia Romana judicatarum 
manifeftationem , a fc pervicaces Phodanos in Synodo 
auditumiri: Nobis , inquiunt > non licet re finder e judi- 
cium facrorum Romanorum Pontificum : hoc enim con* 
trarium eft Canonicis inftitutis : quoniam praefentes illic 
per proprios Miffos , £5° Romae demor antes contra fe fen * 
tentiam , £S^ prolatam damnationem in Pbotium , (ft 3 in 
manus impofitionem ejus £2° audierunt £9° liquido didi * 
cerunt . Vtrumtamm ut manifejliorem eis jufiam judi * 
cationem Sanftac Romanae Ecclefiae faciamus , ingre- 
diantur , (S 3 exaudiant legi Synodicas definitiones , (ft*, 
judicia Heatifimi Papae Nicolai , £S^ certificentur magis 
ac magis . Ex quibus verbis duo fane magni momenti col- 


Digitized by Google 



70 De Romani Pontifcts 

liguntur. I. Quod quum Canones vetant , Romanorum 
Pontificum judicia retradari j lex ifta non modo particu- 
lars i verum & gcneralcs Synodos comprehends . Cave- 
bant enim Legati,ne S. Nicolai Papae dePhotio ac de 
Photianis judicium , contra atque per Canones ftatutum 
crat, retradari in hac Synodo videretur ; quam imprimis 
Photiani tamquam univerfalem agnofcerc cogebantur : 
id cnim primum abeisexigendum eiTe decrevit Metro- 
phanes Smyrnenfis Metropolis , qui primus petitioni 
Procerum de Photio ejufque afi'eclis in Synodo audiendis 
annucndum exiftimavit : Nunc ergo , inquit , exigantur 
infcriptis fateri , ft banc fanttam C 5° univerfalem Syno- 
dum , & quae ab ea judicautur j admittunt . 2 . Ex iif- 
demLegatorum verbis colligitur, judicia Romanorum 
Pontificum in Synodis generalibus reccnieri ad majorem 
dumtaxat corumdem judicioriim manifeftationem , non 
autcm quod ca retradandi jus aliquod iifdem Synodis 
competat. Quare hoc tantum loco quaecumqueMelden- 
fis Epifcopus ex Synodis generalibus adverfus noftram 
dodrinam colligit argumenta , penitus cvertuntur . 

Denique in cadem Adione tres Sandi Nicolai I. Epi- 
ftolaeledaefunt, duae ad Michaelem Imperatorem , al- 
tera ad Photium , in quibus jus &: audoritas Sedi Apofto- 
licae adferitur ad omnia Ecclefiaftica negotia irretradabi- 
liter tcrminanda . In prima ad Michaelem obfervat Nico- 
laus , plures habitos etfe Sandorum Patrum conventus , 
a quibus-) inquitj Z9* deliberatum ac obfervatum ex/litit -i 
qualiter abfque Romanae Sedis Romanique Pontificis 
confenfu nullius infurgentis deliberationis terminus da- 
retur . In altera ad eumdem Imperatorem , Sanftam , Ca- 
tbolicam > ZF Apoftolicam > caput omnium Ecclejiarum , 


Digitized by Google 



Aufloritate . Liber L 71 

Rom an am fdlictt Ecclefiam , quaefemper Sanflorum Pa - 
fram finceriffimas aufloritates in omnibus fuis aflibus 

fequitur proculdubio quae agenda aut ambigenda 

fuerint irretractaeiliter cunfla difponere , ordinare 
atque definire pojfie , difertis verbis adfirmat . Denique in 
tertia , quae elt ad Photium non minus difcrte docer * San - 
flam Romanam Ecclejiam per Rcatum Pet rum Princi- 
pern Apaflolorum , qui Dominico ore primatum Ecclefia- 
rumfufcipere promeruit y omnium Caput ejfe , CP abea 
rcflitiidintm atque ordinem in cunflis civitatibus y CP 
Ecclefiafiicis injlitutionibus , quas fecundum Canonical 
CP Synodicas Sanflorumque Patrum fanfliones inviola- 
biliter atque irrefragabiliter retineret > requirere ac fefla- 
ri . Et ideo confequens eji , ut quod ab bujus Sedis Reflo- 
ribus plena aufloritate fancitury nullius confuetudinis 
praepediente occajione > proprias tantum fequendo vo- 
luntatesy removeatur 5 fed firmius atque inconcujfe te- 
neatur • 

ARTICULUS II. 

De eodem argument 0 ex aliis ejufdem 
oflavae Synodi Aflionibus 

A Ctione quinta animadverfione potiffimum digna 
funt haec Legatorum feu Vicariorum Sedis Apo- 
itohcae verba : Nos ergo non novum aliquod vet recens 
judicium judicabimus , aut introducemus , fed vetus ex 
multo tempore judicatum quidem a fanflijfimo CP bea - 
tijfimo Papa Nicolao , firmatum autem a fanflijfimo Pa - 
pa Hadriano : CP non pojfumus transferri vel removed 

a pa- 


Digitized by Google 



7 i D* Romani Rontificis 

a patefnis definition! bus iS 3 leg! bus , neque declinart ad 
dexteram , neque ad fmiftram i Scriptum eft enim : „ Am 
„ di , fili mi , leges Patris tui , & ne repellas jura Matris 
j, tuae. An verbis difcrtioribus profited poterant , inde- 
clinabile efle acprorfus irretradabile Ecclefiae Romanae 
judicium? Paulo poft autem fubjungunt: Quid ergo 2 . placet 
nobis fenfus ijle , an non \ Et ft quidem placet , tali a funt 
no fir a , 0° nojlrae Sedis : quod fi apudnos non fuerint 
'acceptabilia , nos tamen fuper montem excelfum Synodi 
dfcendcmus , 0° exaltabimus in fortitudine nocem no - 
fir am , enangeli^antes nobis iff confequentiam , quae fa- 
il a ejl , (id eft, rei geftae fcriem , proceffumquejuridi- 
cum: ita haec verba Bofl'uetius exponit.) 0* ore pro - 
mulgata eft Sanftorum Patrum noftrorum a gratia Spiri- 
tus Sanfii .... Ad baec quid dicit f anil a Synodus ? San- 
da & univerfalis Synodus exclamavit : Recipimus omnia 
nalde quippe funt difcreta , iff congrua , iff confona Ec - 
cleftafticis regulis . Refert haec verba etiatn laudatus Bof- 
fuetius , iifquc fubjungic : „ Ita fandae Synodi accipiunt 
,, & Sandae Sedis decrera , & monita Legatorum , fado 
„ examine, rationc perfpeda . Mirum & hoeprofedo, 
quod in hoc ipfo loco , in quo Lcgati tam diferre , ut jam 
obfervavimus , profitentur retradationi obnoxia non cfle 
Romanae Sedis judicia, ea Synodi examini fubjiccre ju- 
dicentur. Mirum Scillud, quod Synodus retradare cre- 
datur cjufdem Sedis judicium , ubi verbis Legatorum con- 
cinit &c applaudic , quibus illud prorfus irretradabile de- 
finitur . Denique ncc illam horumce verborum : Enange- 
lizantes nobis iff confequentiam , quae fail a eft : horum,’ 
anquam, verborum interpretationem , non admittimus,' 
quam Bofluetius commcntus eft j ut iis nimirum rci geftae 


Digitized by Google 



Auttoritate . Liber 1 . 73 

ferlcs, &proceflus juridicus fignificetur : haeCenimPa- 
tres antea didicerant , ut ex iis verbis, quae Legati prae- 
nuTerant, perfpicuum eft : Fidiftis , fratres , vidiftis 
dudiftis , cjuae ex multo tempore ditto, £9° geftafunt de 
bujufmodi cauffa . Quare ilJis verbis fignificari putamus 
fententiam ab Apoftotica Sede adverfus Photium Sc pra 
Ignatio prolatam : Ajunt enim : Evangelism es vobis C9* 
confequentiam , quae fatto efi ZS* ore promulgata eft San-* 
ttorum Patrum no ftro rum a gratia Spiritus Santti : quae 
in fententiam diffinitivam competunt, non inreigeftatf 
feriem , aut procdfum juridicum . Senfus itaque eft : 
„ Quod ft ca quae noftrae Sedis Sc noftra funt , apud vos 
„ non fuerint acceptabilia ; nos ramen fententiam Pa- 
,, trum noftrorum ore per gratiam Spiritus San&i Romae 
„ promulgatam , hie rurfum exaltantes in fortitudine vot 
„ cem noftram follenniter promulgabimus . 

Adione lexta plura notanda occurrunt . Primo enim 
Legati Sedis Apoftolicae fe ad Synodum miflos fuifle do- 
cent , non ut cum ipfa judicium a Nicolao I. Sc Hadria- 
no II. in duabus Romanis Synodis latum retraftarent \Fe- 
r im ut illud , inquiunt, defendere in haefantta Synodo 
dJeamus • Et infra : Nos neque J ubvertimus neque reju - 
d camus judicium Santtae Romanae Ecclejiae fub uncle* 
cinta indittione fattum contra Photium Moechum 
tyr annum ac pervaforem , atquefequaces ejus. 

Deinde iidem Romanae Sedis Vicarii feu Legati, 
memoratis iifdem Nicolai Sc Hadriani Synodicis Canoni- 
cifquc judiciis , his verbis BafiJium Imperatorcm , qui fa- 
cro coetui praelens aderat, adloquuntur : Santtijftmut 
Hadrianus nos famulos fuos direxit in banc Vrbem ad 
mahifeflationem veri tSP jufti judicii in confpettu Imps* 
ToJ.Par.IL K rii 


Digitized by Google 



74 & e Romani Pontificis 

rit 'vefri , C5° fantiae univerfalis Synodi : it a ut non ba- 
beant 'vocern repedationis , z>ei appelhtionis j fed quem- 
admodum jam judicati fint , dejetti in faeculum 
maneant . Rcfert 6c haec verba Bluftriflimus Boftuetius , 
qui 6c haec ftatim obfervat : „ Kn tantum per Synodum 
„ univerfalem appellations fublata fpesomnis; ncque 
„ a decretorefiliredatur, fed fixa & acterna manet fen- 
i, rentia. Quid amplius ? Sic fe habctEcclefiafticorum 
„ judiciorum ratio, nontantum in fidei quaeftionibus , 
„ fed etiam in iis , quae ftatum 6c pacem omnium Ecclc- 
„ fiarum fpe&ant . Sicille inremfuam convcrtit, quae 
pro noftra fententia plane decretoria funt . Ajunt enim Le- 
gati, fc non ad retraftandum, vel iterato examini fubji- 
ciendum Ecclefiae Romanae judicium ad Synodum adve- 
niffe, verum ad illud eidem Synodo manifeftandum , in 
caquefollenniterpromulgandum ; ac port ejus promulga- 
tionem , nullum effe ab ejufmodi Ecclefiae Romanae ju- 
dicio appellationi locum . Haec enim non ad Synodi uni- 
verfalis, fed ad Romani Pontificis au&oritatem pertine- 
rc, turn perfepatet, turn evidentius perfpicitur ex his « 
quae ftatim iidem Lcgati fubjungunt: Et Ecclefiae Orien - 
talium , gratia Dei , nobifeum fentiunt , flabiliunt » 
damn ant , (S’ anatbematigant fimiliter , ufque in con - 
fummationem faeculi . Quae ad confenfum Synodi perti- 
nent cum Ecclefiae Romanae judicio; ideoque quae prae- 
miferant , folam fpedabant Romani Pontificis autfto- 
ritatem . 

Tertioin eadem A&ione ,,Epifcopi, quiPhotio fe 
„ obligatos putabant , ab his vinculis per haec verba Sy- 
,>» nodi, inquit Bofi'uetius, liberantur : Santtijffimi Vicarii 
ftniorii Romae , (S’ nos > qui reliquarum Sedium Vicarii 

/«- 


Digitized by Googl 


• Auftorit ate . Libert. 75 

fumus , &<*«• ow«m dijfolvtmus hodie , *$efu Cbri~ 

fti , qui dedit nobis fummi Sacerdotii poteftatem jufte ac 
congrue iigandi atque folvendi . Addunt : Spiritus enim 
Sanflus , locuttts eft in fun SI a. Romana Eccl efix , cre- 
, quod £ 9 ° /» Ecclefiis noftris locutus exftiterit . 
Hacc nequc hoc ordine prolata funt , nequc totius Synodi 
verba funt , fed Eliae Presbyteri > qui locum obtinebat , 
feu Vicarius erat Theodofii Hierofolymorum Patriar- 
chae . Haec tamen Bofliietius tamquam totius Synodi ver- 
ba refertj aeftatim fubjungit: »En Epifcopalis coetus 
9) a Chrifto profe<ftam , Sc una cum Romana Sede excrci- 
„ tarn fupremam Ecclcfiae poteftatem ! Perinde atque 
aliquis noftrum neget j adefle Synodo oecumenicae , cui 
Romanus Pontifex omnium Ecclefiarum Caput, vel per 
feipfum , vel per fuos Legatos praefidet , adeffe , inquam , 
poteftatem relaxandi juramenta , quae viol enter & coa- 
fte , ut ftatim Elias declarat , extorta fuerant . Nullus pa- 
riter noftrum negat adefle a Chrifto Oecumenicae Synodo 
cjufmodi poteftatem. Sed, praetcr Romanum Pontifi- 
cem , quo ilia ordine a Chrifto in ceteros Epilcoposderi- 
vetur , Elias non explieat : Stephanus autem Dorenfis Epi- 
fcopus , S. Sophronii ejufdem Hierofolymitanae Ecclefiac 
Patriarchae ad Romanam Scdem Legatus , in magna ilia, 
fub Martino I. Lateranenfi Synodo palam dixit: quod 
Claves regni caelorum ipfe tantummodo magnus fecun- 
dum veritatem £ 9 ° princeps Apoftolorum meruit Petrus 
Alia plura in hac eadem Adlione notanda cflent j fed ea 
libens praetereo , ne nimium protrahatur oratio . 

Plurima quoque in A&ione feptima occurrunt , quae 
hue tranferibi deberent : Sed ne longius excurram , ea tan- 
tumfeligo, quae majoris momenti eflevidentur. Initio 

K 2 a&io- 


Digitized by Google 



7$ De Romani Pontificis 

adtionis quum Bahanes proccrum primus Photiarios vehe- 
mentcr urgeret, utRomanac aharumque Patriarchaliuin 
Sedium judicio acquiefccpent j Eufchcmo Cacfarcae Cap- 
padociae Photianus Epifcopus temcrc &c abrupte in haec 
verba refpondit : Ego iis quae per rationem non funt afta , 
£?"’ qui non feEiantur Canones SS. Apofiolorum , C2° fan- 
Elarum ac univerfalium Synodorum , non tantwn ft Ro- 
man us vtl Hierofolymitcmus fit , fed £2° fi Angelus de 
cctelo veniat , Z3 3 non conveniat fitno verbo , neque pareo , 
nequefequor . In aliis A<ftionibus iidem Schifinatici Ro- 
manorum Pontificum , He aliorum Patriarcharum judicio 
audloritatem Canonum objecerunt: quos illi nunc imitan- 
tur qui Romanis Pontificibus , aliifque per univerfum or- 
bem Catholicis Epifcopis S. Auguftini aliorumquc Pa- 
trum, ac veterum Conciliorum teftimonia verbaque op- 
ponunt . Hos autem cum Photianis egrcgic idem Bahanes 
Patritius refcllit : Homines , dicite , unde efiis ? Decaelo 
efiis \ dc abyjfo efiis ? An de terra , in qua nos degimus ? 
fit oftendite bac ora , quia five baerefis snot a efi ->five febif- 
ma emerfit in qualibet parte ? Et finfit aliquis extra 
quatuor Patriarcbia £2° falvatus efi\ Et audio vos. Hodie 
quatuor Pittriarcbia , imo vero quinque condemnatione 
condemnant vos : quid vobis videtur ad hacc \ Efi , qui 
adjuvef vos* Dicite. Quam facile haec in paucos illos , 
qui Apoftolicae Sedis dogmaticis conftitutionibus , quas 
ecteri per univerfum orbern Epilcopi rcccperunt, adhuc 
reluiflantur , intorqueri poilint , nemo eft, qui non videat . 
Porro eorum aliaefle non folet, quam haec eorumdem 
Schifmaticorum ad ilia Bahanis verba refponfio : Canones 
San El arum Apofiolorum , £5° SanHorum Conciliorum : it 3, 
dc novi Rcfradlarii {.Teftimonia veterum Patrum 6c Con- 

ci- 


Digitized by Google 



Aucioritate . Liber 1 . 77 

ciliorum nos adjuvant, 6c adverliis univerfae Ecclefiae au- 
ftoritatcm tuentur. Vcrum nos eis rurfus ilia cjufdem 
Bahanis ingcrimus : Dicite , qui Canon vos adjuvet > £2°, 
ubi pofierit Du minus Canones ? In Ec cleft is fuis , an in 
all quo alio loco \ 13 ubi Ecclefiae Jim bodie , £5° ubi prae - 
dicetur Evangelium : EJl alius locift , praeter quern tenent 
Saulhjftmi ijti V cam ? Dicite . Quibus verbis illud aperte 
figmficat , Canonum , quemadinodum & fidei depofitum , 
eorumque interpretationem credita tunefuiile quinque il- 
lis primariis Ecclefiis,quae Patriarchales diccbantur , Sc a 
quibus ceterac per univerfum orbem Ecclefiae pendebant , 
quarum Tola nunc fupereft RomanaSedes, qua cetcrae 
continentur, cujuique au&oritate reguntur . Ubi Sc illud 
animadvertendunv, ^uod fuperiori Capite probatum eft : 
ad Synodi oecumcnicae au&oritatem fatis tunc efi'e vifurn^ 
fi cx Occidente Romanus Pontifex , aiiique Orientis Pa- 
triarchae per fuos Legatos adefTent , k conlenfum pracbe- 
rent : Q^iod non femel & in aliis A&ionibus refricatur . Ita 
Aftionc luperiore Bafilius Impcrator eofdem Photianos 
adloquens , ait: Vtique nojlis £9° vos > (3 univerfitat, 
quaefub foie tji , quia proteffione veri Dei noftri quinque 
Patrtarcbia orbis terrarum recla fntiunt , 3 non eft lae~ 
fio fidei: (3 ideo quidquid judicant , necejfario debetis 
recipere . Vt autem apparet , non credit is , quod ea , quae 
dill a funt , illinc exfiftunt : ft enim credidijfeti s , non uti - 
que judicium eorurn reprobare penitus auderetis . Inter- 
rugo ergo vos : dijfiditis^ an credit i.^ quod indeftnt ? Pho- 

tii Epifcopi dixerunt : Non dijfidimus . Bafilius Ini- 

perator dixit : Ergo Ji creditis > fufeipite prolatum ab eis 
judicium . 

Secundo in celebri ilia S. Nicolai Papac ad univerfos 

Mc- 


Digitized by Google 



78 i)e Romani Pontijicis 

Metropolitanos, Epifcopos Sc reliquum Clcrum Conftan- 
tinopolitanac Sedi fubjedos Epiftola > quae in hac ipfa fc- 
ptima Adione leda eft ; notanda eft formula y qua in om- 
nibus fere Capitulis cidem Epiftolae infertis, acpotifli- 
mum in Photii damnationc , Sc Ignatii reftitutione , San- 
dus Pontifex utitur : quae faneplurimum valet ad ever- 
tcndas plures Meldenfis Epifcopi obfcrvationes : Haec 
inquit Cap. I. fententiam in Photium damnationis ferens , 
& bis fimilia contra Evangelic a , , Apofiolica , Propbeti - 
ca , atque Canonica infiituta fe e ferens , fit Dei omnipo - 
tentis , £9° beatorum Apoftolorum Principum Petri £5^ 
Pauli , ac omnium fimul Sanftorum , atque venerando- 
rum [ex univerfalium Conciliorum auftoritate , nec non 
fS" Spiritus Sanfti per nos judicio , omni Sacerdotali ho - 
nore £5° nomine ahenus , £5 r omni Cleric atus officio pr or - 
fus exutus. In quibus verbis Conciliorum generalium 
audoritati judicii fui audoritatem adjungit, quod per Spi- 
ritum Sandum praedicat cfle prolatum . Et infra Cap. IV. 
Ignatium in fuam Sedem reftituens : Et ideo * inquit, il- 
ium . . . .per potefiatem divina voce beatiffimo Petro col - 
latam, & per auftoritatcm Sanftorum Cano mm , C9* 
Decretalium Confiitutionum > more San ft or um Patrum 
prolatarum , prifiino bonori &*c. reftituimus , fiatuimus , 
ac conffimamus . Id vero quid aliud eft , quam utramquc 
lentcntiam veterum Patrum & Synodorum & Pontificum 
Decretis Sc Canonibus confonam dcclarare , corumque 
proinde audoritate firmare ? Ncc ideo tamen vi fua Sedis 
Apoftolicae judicium immobiliter ftarc ac valere negat Sc 
irrctradabili firmitate confiftere j quam videlicet Sandus 
ipfe Pontifex ex Spiritus Sandi infpiratione derivat, 6 c 
cx poteftate Apoftolorum Principi divina voce collata : 

Quam 


Digitized by Google 


Auftoritate . Lib . /. 79 

Quam proinde Apoltolicis Conftitutionibus adimere ne- 
quaquam cenfendi funt Conciliorum Patres, quum eis 
le fe conlenfum adjungerc profitcntur , quod cas Vetcrum 
Patrum Sc Conciliorum teftimoniis Sc fandionibus confo- 
nas repererunt . 

Tertio in eadcm Epiftola Cap. VI. anathema rurfus 
in Iconomachos intorquctur, ftatimque fubjungitur : Ha.ec 
funt , quae Secies Hpoflohca fiatuit j baecfunt > quae fyno - 
dice regulariterque decrevit j baec funt , quae 'Vos tanto 
Jiudiofius oportet ample Hi , tanto folicitius obfervare , 
quanto fatius nojlis , quae ab ea jlatuta fuerint , baec uni - 
ve rfalem femper Ecclefam tenuife ; it a ut contra Jingulos 
errores in Ecclefia exortos , prior baec fecundum primxtuf 
fui auHoritatem sententjae terminum dederit. Et 
ita demum univerfa/is Ec clefs a , licet a/iquando per ali~ 
quantulum temporis in quibitfdam reluHata Jit ; quae 
ilia tamen probavity quandoque probaverit > quae illx 
refutavit , quandoque refutaverit, Refert haec verba Cl. 
Thomalfinus Diflerr. XII. in Cone. Chalced. num. X. ad 
eaque fapientcr obfervat, quod eis n nihil verius, nihil 
„ fapientius dici potuit . Etenim y inquit y Nicacnae Sy« 
» nodo in condcmnationem Quartadecimanorum cen- 
„ turn amplius annis praeivit Ecclefia Romana . Univer- 
„ faliquoque illi, dequa Auguftinus , Synodo , quae icc- 
yy rum baptizari abhaereticisfemcl tindos vetuit* longo 
yy temporis intervallo Sedes Apoftolica facem praetulit. 
yy Reludati funt aliquammulti aliquandiu , fed tandem 
yy Capiti fuo univerfa acquicvit Ecclefia . Apollinarcm 
yy certe Damafus y Maccdonium ante fecundam Oecume- 
y, nicam Synodum ita Romana Ecclefia Occidenlquc 
„ praedamnaverant , ut nulla fibi opus Synodo duxerint, 

»8c 


Digitized by Google 



8 o D* Romani Pontijicis 

6c ConftantmopolitaiiO Concilio praeluxerint potius, 
M quam obfecuti fine . Profedo Sandus Pontifcx Nico- 
laus non modo docet , Sedem Apoftolicam ceteris Eccle^ 
flis in damnandis erroribus praeivifle ; verum 6c quod ipla 
infurgentibus controverfiis fentent'tae termlnum dederit ; 
id eft, fententiam protulcrit, qua ipfis controverfiis fi- 
nis feu terminus imponeretur . Ubi perfpicuum eft , quod 
ex Ecclefiae confenfu ncquaquam pendere exiftimabat 
Apoftolicorum decrctoruin ineludabilem audoritatem ; 
quum difertis verbis agnofeat 6c fateatur , Apoftolicis- de- 
crees , quibus exortis haerefibus terminus datus eft , non 
defuifie , qui aliquamdiu refragarentur : qui tamen vel fe- 
ro coadi funt Apoftolici judicii aequitatem Sevcritatem 
agnofeere . Quod profedo inerranciae Sedis Apoftolicae 
ineludabile argumentum eft : Ut enim fc habent huma- 
nae res , nifi ipfa in dirimendis fidci controverfiis , indefi- 
ncnterdivino fpiritu regeretur , aliquando cadere ac labi 
debuiflet , 6c ab errore per ceteras Ecclcfias toto diffufas 
orbe revocari . At contra res accidit . Nam Ecclefia Ro- 
manatotjam excrcita conflidationibus probari non pQ- 
teft, quod a veritatis tramite aliquando deflexerit : reliquac 
vero per orbem Ecclefiae , quae ipfi aliquando reftiteruntj 
tandem errores fuos agnofeere ac fatcri coadae funt . 

Adione odava nctanda haec funt 6c alta mente rc- 
ponenda ad Theodorum cognomine Crithinum ex Icono- 
macborumfaece, Pahanis Patricii verba : Impcrator not 
Jier fanftus non adduxit vos ad banc fan Bam i5° univtr- 
ftlem Synodum ad difputandum , fed ad common endum i 
Nam utique nojl'ts , quia Paulas Cbrifti os liquido monet 
omnem baereticum ab una £2 ° fecunda admonitione devi- 
tare : Tu autem fene/cens in malitia tua , idPfciens cum 

omni 


Digitized by Google 


Auttoritate. Liber 1. 8l' 

omni certitudine tenebras in quibus es, in famine ignis 
tui ambulabis , audiens ex quadrifido t err arum orbe y ju- 
Jio decreto Sacromm Canonur* , anathematis damnation 
nem . Quo enim fugies ? vef quo ibis ? Pofuit Deus Ec- 
clefiam fuam in quinque Patriarchiis , £5° definivit in 
Evangel iis fuis , ut nunquam aliquando penitus decidantj 
eo quod capita Ecclefiae fint : Etenim illud quod dicitur : 
Et portae inferi non praevalebunt adverfus earn ; hoc de- 
nun tiat : Quando duo ceciderint , cur runt ad tria ; cum 
tria ceciderint , currunt ad duo ; cum vero quatuor forte 
ceciderint , unum quod permanet in omnium capite Cbri- 
fio Deo noflro , revocat iterum reliquum corpus Ecclefiae 
Nunc autem toto terrarum orbe concordance , non babes 
excufationis modum , quemadmodum olim fattum efi. 
Jam cafus evenit, quern Bahancs poflremum expofuiti 
jam quatuor Patriarchia, feu Scdcs Patriarchates , cccide- 
runt , Sc unum folum , hoc eft , Romanum permanet in 
omnium capite Chrillo Deo nollro 5 quare ad hoc folum 
pertinct , quum unicum jam fit totius Ecclefiae caput, hoc 
efl, non modo Summu* Pontifex , verum &juxta vete- 
rem notionem Catholicus Patriarcha ; ad hoc, inquam,’ 
folum pertinet , etiam Patriarchali jure reliquum Ecclefiae 
corpus in fide continere , Sc fi alicubi decidat , a cafu , five 
ab erroribus revocare: Sc cuicumque illius decretis refiftir , 
illud objici potefl : Quo fugies*. vel , quo ibis*. Univerfa 
Ecclefia hoc uno capite regitur & continetur j ac propte- 
rea quod illud in fide immobile perfeverat, portae inferi 
adverfus Ecclefiam praevalere non poflunt . 

Ad hunc locum refpicit , eumque egregie ac praecla- 
re exponit S. Anfelmus JLucenfis Epifcopus in Opere ad- 
verfus Guibertum Pfeudo-Pontificem, ubi obfervar,Deum 

7 o.I. Par. II. L ita 


Digitized by Google 



82 D* Romani JPontificis 

ita in tribus praecipuis Patriarchis per Beatum Pctrum 
firmamentum fidei conftituifle , ut uno caderite, ab aliis 
duobus fides fuftineatur j duobus labentibus, fides nihiio- 
minus non deficiat propter Romanum Patriarcham , qui 
juflus eft in Apoftolorum Principe ceteros confirmare > 
atque in codem Petro conftitutus eft immobile Ecclefiac 
fundamentum \ qui proinde tarn dcficere non poteft s Sc a 
fide aberrare , quam nec ipfa Ecclefia , quae juxta Domini 
promiflionem nullis unquam inferorum incurfionibus de- 
jicietur: Firmamentum enim fidei Chriftianae in eorum 
fedibus per ’Beatum Petrumfejforem earumdem itaDeus 
locavity ut ji unus ex tribus principalibus Patriarcbis 
ceciderit , duo (lent ; quod ft duo ceciderint , quum pro 
fide Petri ne deficiat , a Cbrifio oratum fit , uni us fti licet 
Romani Patriarcbae fides , in qua fratres fuos confirmet , 
nunquam deficiat . Quod utique Chriftus Deus nofier jam 
oftendere dignatus eft in univerfalibus Synodisjam oflies 
celebratis . Nam uno vel duobus a fide corruentibus , 
Romanus in ejufdem fidei fundamental licet pul fat us , 
licet concuffus , tamen ftetit immobilis : Caelum enim Sc 
terra tranfibunt; verba autem ejus non tranfibunt, qui 
dixit : Tu es Petrus , Sc fuper hanc petram aedificabo Ec- 
clefiam meam , & portae inferi non praevalebunt adver* 
fus cam . 



CA^ 


Digitized by Google 


Auftoritate. Liber I. 8} 

CAPUT XXXIII, 

„ Concludirur argumentum ab o&o primorum’ 
„ Conciliorum automate repetitum : Eorum 
„ a£ta Adverfarii nec confiderafTe videntur.' 
„ San<5H Gelafii, & Sandti Gregorii locus de 
„ irretra&abili Ecclefiafticorum judiciorum 
„ automate. 


Q Uac hoc Capite paucis ac fummarie Meldenfis 
Epifcopus refricat , omnia noftris ad fuperiora Ca- 
» pita obfcrvationibus funditus , ut nobis videtur , 
disjecimus, ac penitus profligavimus . Quarc non eft. 


quod hie rurfus in iiTdem refellendis immorcmur . Quura 
enim ab ipfomet Illuftriffimo Adverfario tota haec difce- 


ptatio ad haec duo Capita revocetur ; nimirum retra&atas 
in Synodis fuifle Romanorum Pontificum dc fide defini- 
tiones : Et retra&ationi nullum fuifle locum poft fidet 


quaeftiones Conciliorum generalium au&oritate fancitas; 
indeque colligat , ingens intercedere diferimen inter Con- 
ciliate £9° Pontificium judicium j quod ad primum perti- 
net caput, jam plurimis demon ftravim us } quod ctiam 
Cl. Thomalfino Diflert. XII. in Cone. Chalced. num. III. 


obfervatum eft jjulium , Caelcftinum , Leoncm , Agatho- 
ticm omnino vetuifle, ut quae ipfi jam praefinierant , ea in 
Synodis generalibus velutnutantia in difeeptarionem tra- 
herentur . Unde illud confequens eft , quod pariter lauda- 
tus Au&or oblervat, nullum de iis in eifdem Synodis ambi- 
gendi locum aut difputandi fuifle , nifi forte ex redundan- 
tia juris, & ad majorem dumtaxat rerum antea definita- 

L i rum 



Digitized by Coogle 



84 Df Romani JPontiJicis 

rum illuftrationcm . Porro illud etiam oftcndimus , om- 
nibus fereOrientalibus Synodis Apolkdicae Sedis Deere- 
r ia in Occidental edita Synodo , & omnium fere Eccjefia- 
rumroborata confenfu praeluxifle: cujus obfervationis , 
juxta cbjSirnOnem nobis cum Adverfariis dottrinam , con- 
■fe&arium eft ■> nullis abfolutc opus fuifle Synodis , ut ea 
decreta bmnium fere Ecclefiarum probata confenfu ,ifre- 
tra&abilem obtinerent au&oritatem . , 

Quod vero ad alterum Caput attinet; oftendimus cum 
eodem Cl. Thomaflino, extraordinariam quoque pojl Sy- 
nodum ejfi fiore qua dam difpenfandi licentia , autpotius 
caritate , cognitionem feijfe aliquando conceffam. Ac 
practerea, necSynodi deer eta irretrattabilem vim ajfequi-t 
riifi peflquam eaPontiftx primae Sedis approbavit , £2*, 
quatenu fui examinis trutina confirmavit . Quod etiam 
uberius libro fcqucnte demonftrabimus , quum dc Conci- 
liarium decretorum per Sedem Apoftolicam confirmatio- 
•nc cum Mcldcnfi Epifcopo difleremus . Quare quae ex 
Gclafio egregio Pontifice in praefenti Gapite adfert : 'Bo-' 
fix Synodus vereque Cbrijliana femel afta , nulla nec po - 
Xeji , nec debet novae Synodi iterations convelli . Atque 
■iterum : ‘Bona Synodus nulla caufa ejl 5 cur alia debeat 
Synodo retraflxri , ne ipfa retraffatio ejus conftitutis de- 
Irabat firmitatem . Haec , inquam , Gelafii , iifque adfine 
Magni Gregorii decretum , cum Ferrando Diacono dc iis 
Synodis intelligimus , quibusEccIefiae Romanae irrevo- 
-cabilis ac penitus irretra&abilis confenfus acceffit : Quae 
•enim , inquit iile , finiuntur judicantibus Epifcopis fxn- 
Biii i5P ad ‘Beats Petri memoriam perduBx , DILIGEN- 
TIUS EXAMINANTUR , ATQJJE FIRMANTUR ) fequenda furtty 
tenenda funt , amplefienda funt , IN RETRACTAtione > 

fub 


Digitized by Google 


Autforitate . Liber I. 85 

fub cjualibet pietatis occ.ijione te fieri non debent. Ergo 
tale eft judicium a Conciiiis prolatum, ur a Romano Pon- 
tifice dili gentius examinctur , ac novo judicio retradetur: 
iNon eft ergo illud ultimum Sc omnino certum Ecclefiae 
judicium: StduliimumSc omnino certum erit illud, quo 
diligent ius ex aminatur atque firmatur , Sc quo fit, utre- 
tradationi obnoxium amplius non fit : cujufmodi elfe Ro- 
mani Pontificis judicium, quo Synodorum decreta fol- 
Jcnnitcr confirmantur, cum Ferrando Diacono propu- 
gnamus . Sed haec fuo loco accuratius explanabuntur . 

i CAPUT XXXIV.* 

* . r *• * t 

9i Alia Concilia generalia memorantur : in iis 
„ perftitit antiqua craditio, ur fummae quae- 
„ Aiones ad Concilia generalia referrentur , 
„ nec Pontifex non decerneret , nifi facro ap- 
' „ probante Concilio: Referuntur quatuorLa- 
„ teranenfia oecumenica Concilia , fub Cal- 
„ lixto II. fub Innocentio II. Alexandra III. 
„ Innocentio III. & Lugdunenfe primum fub 
„ Innocentio IV* 

« Oft primas odo Synodos generales fumma dili- 
5> gentid pervolutas , in promtu eft judicarc de aliis 
» ex earum fententia , quas Sc adis luculentioribus notas 
j, efle, Sc Apoftolorum aevo propiorcs, facem ceteris 
,, praetulifle conftat. Verba funt quibus praelens Caput 
Uluftriflimus Meldcnfis Epifcopus aulpicatur . Qiiae ta- 
men an aequo, vel etiam potiori jure Sc ipfe ufurpare V3- 

leam, 


Digitized by Google 



86 D* Romani Pontificis 

leam , ex jam di&is , fatis conftare arbitror , &cx iis quae 
dicenda Sc difputanda fuperfunt , adhuc magis conftabit « 
„ Et tamen , fubjungit IlluJirijffimus AuEior , ex ipfis po- 
,, fterioris aevi fecutis Conciliis demonftramus, perftitiflc 
„ in Ecdefia Catholica anriquam traditionem , ut fum- 
,, mae quaeftiones > fummifque animorum difl'enfionibus 
„ agitatae , ad Concilia generalia deferrentur . Nemo id 
ignorat , nemo inficiatur , de hac re nulla nobis vobifcum 
controverfia eft . Verum id unum in difceptationem ve- 
nit , an jure inde conficiatur , retra&ationi obnoxias fuif* 
fe , nec vim habuifle ineluftabilem Romanorum Pontifi- 
cum, vefad fchifmata aut haerefes abolendas , vel adfi- 
dem aut difciplinam fanciendam, Apoftolicas Conftitu- 
tiones , donee generalium Synodorum audoritate confir- 
marentur . Id nos conftanter negamus , neque inde confe- 
quens efl'e , dccurfis prioribus otto occumenicis Synodis , 
demonftravimus . Quamquam autem eorum Concilio- 
rum , quorum hie meminit Bofliietius , Atta non exftant,’ 
fed fblum habemus Canoncs ; attamen ex monumentis il- 
lorum temporum, quae fuperfunt , & ad controverfias fpe- 
ttant in iis Synodis agitaras, manifefte patebit, decrcta 
Romanorum Pontificum , quae vel ad fidem , vel ad ge- 
neralem Ecclcfiae difciplinam referebantur , femelcx Ca- 
thedra pronunciata , firmac Sc immobilis auttoritatis ha- 
bita ab iis omnibus fuifle, qui fidem 3c unitatem Catho- 
licam diligebant, nec eis nifi ab haercticis , & fchifmati- 
cis , aut faltem non fine fchifinatis periculo contradi- 
ttum : Neque proinde habita fuifle Concilia , ut de eorum 
aequitate, tanquam de re nondum fatis comperta , difcc- 
ptaretur . 

Praeterea nec aliquid Adverfarios juvat , aut ad pro- 

po- 


Digitized by Google 


Auttoritate . Liber I. 87 

pofitam controvcrfiam alicujus momenti eft , quod ftatim 
Bofluetius adjungit 5 „nempe quod fingulare idhabent 
„ pleraeque ex his poftcrioribus Synodis ut eas Romanus 
M Pontifcx praefcns habucrit , ejuique nomine di&afen- 
„ tcntia fit , non aliter tamen , quam /aero approbante 
5 , Concilio . Qua formula dedaratur , definitiones editas , 
}> 8c Canones conditos , nonnifi confentiente & appro- 
„ bante Concilio pro pleno Ecclefiae Catholicae judicio 
„ valiruras. Nos enim dicimus, hac formula nihil aliud 
fignificari, quam quod fponte ac libenter admittimus, 
Epifcopos , quum Synodis adfunt , federe ut judiccs > 
quemadmodum in Hierofolymitano Concilio, etiam prae- 
fente Apoftolorum Principe , fuum Jacobus deLegalibus 
judicium protulit : Propter quod iS* ego judico &c. quam 
eis pracrogativam nunquam Romani Pontifices invidc- 
runt : fed inde confequens efle negamus , plenum non cf- 
fe , aut minus valere |udicium , quod a Romano Pontifice 
ex pienitudine poteftatis, & ex Cathedra Principis Apo- 
ftolorum profertur , nifi aliorum Epifcoporum vel Synodi 
generalis judicio comprobctur . 



AR- 


Digitized by Google 



r' 


De Romani Pontijicis 

ARTICULUS PRIMUS; 


88 


Dccreti S. Gregorii VII. adverfits Inveflituras 
ante primam Lateranenfem Oecumenicam Sy- 
nodum firma & irretratfabilis auttoritas: De 
illius Sanciitate & acquit ate nunquam in legi - 
timis Synodis difceptatum : De his tantum in 
Ecclefia Catholic a drfputatum j i. An haere - 
fis cjfet , inveftituras a Gregorio damnatas tan - 
quam licit as ujurpare. 2. An quibus tem- 
per ament is tolerari pojfet earum ujus ad gra- 
ntor a mala , & fchijmatis periculum aver- 
tendum . 

D E prima Lateranenfi Synodohaec tantum Meldenfis 
Epifcopus habct : „ Quaeftio de inveftituris ingens 
„ toto orbe incendium concitavcrat , multifquc ad fidem 
„ pcrtinere videbatur, quod aliqtutcnus verum eft. De 
» pace faepc adura inter Callixtum II. ScHcnricumV. 
„ Impcratorem , eamque Summus Pontifex inConcilio 
„ Rhcmenfi , plus trecentis Epifcopis congrcgatis , eo* 
„ rum judicio atque fmtentia. confinnare 'voluerat 5 ut 
5, ipfc in cadcm Synodo profitetur . Verba notanda funt > 
5 , ex eorum fmtentia. atque judicio , prorfus ex antiquae 
jj difciplinae ratione : fed quod Rhemis inchoatum , in 
5 , Lateranenfi primo gcncrali Concilio confummavit an- 
no MCXXII. 

Quid haec faciant ad Romanorum Pontificum eo- 
rumque decrctorum , quam adftruimus indedinabilcm au- 

do- 


Digitized by Google 



Autforitate . Libert 89 

cftoritatem Iabefa&andam , cquidem non intelUgo . Quod 
enim pacem inter Sacerdotium k Impcrium ex Epifcopo- 
rum ftntentici atque judicio confirmari voluit Callixtus 
profefto non probat , efle retra&ationi obnoxia Sedis 
Apoftolicae decreta , quibus aut fidcs Catholica, aut gc- 
neralis Eccleliae difciplina lancitur . Coepit diflidium de 
Invcftituris Gregorio VII. Romano Pontifice, anno circi- 
tcr MLXXV. quo primum earum ufum in Romana Syno- 
do laudatus Gregorius proferipfit : compofitum eft autem 
a Callixto II. in generali Synodo Lateranenfi, anno , ut ait 
Bofluetius , MCXXII. , vel fequente, ut alii Viri eruditi 
contcndunt . Hoc autem temporis intervallo, cum ab ip fo 
Gregorio ejulque Succefloribus , turn ab Apoftolicae Se- 
dis Legatis aliiique Catholicis Epifcopis plurimae Romac 
& in reliqua Italia, Gallia, & Germania cclcbratae funt 
Synodi , in quibus repetita earum damnatio eft , & in 
ipfos quoque Henricos IV. fk V. Germaniae Rcges & Im- 
peratores, quod eas praefrafte retinere vellcnt , & Sedis 
Apoftolicae decreta impudentiflime violarent, anathe-! 
matis pronunciata fententia eft . Quumque adhuc contu- 
maces & rebelles , Ecclefiae libertatem tyrannicae oppri- 
mere non defifterent , exau&orati funt , 6c ab Imperio de-’ 
pofiti , fubditis eorum a juramento fidelitatis abfolutis : 
in his autem omnibus Synodis Gregorianum decretum 
confirmatum eft , nulquam vero de illius fan&itate &c 
aequitate difeeptatum . Nimirum omnium tunc infidebat 
animis , tk in ore omnium verfabatur vetus illud effatum : 
juris eife Apoftolicae Sedis de omnibus judicare , de illius 
autem judiciisnemini judicare permiifum. Quare quurri 
anno 1085. in Berbacenfi Conventu partium Henricia- 
narum Epifcopi lententias a Gregorio VII. contra Henrik 
To.I. Par .It M cum 


Digitized by Google 



90 De Romani Tontificis 

cum Regem latas retradari vellent 5 Otto Scdis Apoftoli- 
cac Legatus Synodum Qpintilincburgi cum Epifcopis &c 
Abbatibus Germaniae celebravit : De qua haec inter cete- 
ra ex Ecrtoldo proferunt Conciliorum Colled ores : Quum 
ergo omnes juxta ordinem fuum confcdtjfent , prolata 
funt in medium decreta SanPlorum Patrum de primatu 
Stdi\ jlpoflolicae : quod mtlli unquam lict.it ejus judi- 
cium retra flare , & de ejw judicio judicare . Quod de 
totius Synodi publics profjfione laud at um , £9° confirm*, - 
turn efl . Et hoc utique contra Henricianos , qui Fideles 
SanPli Petri conflrir/gere voluerunt , ut excommunicatio- 
nem Divi Papae Gregorii f -.per Henri cum cum i/lis retra- 
Plare pracfumerent . Quidam autem Bambcrgenfis Cleri - 
cus nomine Gunibertus , Romani Pontificis primatui de - 
rogare zuleni , in medium Synodum ft contulit , afferent , 
Romanos Pontifices huncflbi primatum adfcripflfe > non 
aliunde concejfum bereditajfe , videlicet utnullus deco- 
rum judicio judicare debeat , nec illi alias jus judicio 
fubjaceant . Qui quum aperte a tota Synodo confutare- 
tur , praecipue tamen a quodam Laic? conviPlus efl per 
illud Evangelicum: Non eft difcipulus fupra Magiftruin . 
Quum enim hoc gcneraliter in omnibus Ecclejiafiicis or- 
dinibus obfervandum deputetur , ne major a minor e ju- 
dicetur , quit hoc Vicario SanPti Petri denegare potuit , 
quem omnes Catholici pro Domino £9° Magijlro vene- 
rantur ? 

Quot Romani Pontifices Gregorii VII. Succcffores 
Vidor III. Urbanus II. & Pafchalis II. labores exantlarint, 
ut fandiflimi Decefloris decreta ubicjue obtinerent , ik in- 
vcftituras e Laicorum Principum manibus extorquerent 5 
& Ecclefiam in libertatem adferereut , pluribus narrat , ac 

fu- 


i 

Digitized by Google i 


Auttoritate . Liber 1 . 91 

fufe dcfcribit Nat. Alex. DiHert.1V. in Hift. Ecclcliuit. 
Sacc. XI. 8c XII. Artie. IV. 8c lequentibus , ad quem Lc- 
florem remitto » qui inde petere poterit > quae hie minus 
nccefiaria videntur. Attamen omitterenon poflum, quae 
in Ecclefia Catholica di&a geftaque funt, poftquam Paf- 
clialis II. Henrico V. a quo captivus detinebatur , 5 c ex- 
trema Ecclefiac Romanae mala metuebat , inveftitura- 
rum privilegium concefltt . Inde enim parebit , quam ir- 
retraftabilis » etiam ante Synodum oecumemcam , ha- 
beretur Greeoriani decreti adverfus inveftituras au&ori- 
tas. Acprimum conftderandum occurrit » quod privile- 
gium Pafchali II. ab Henrico Imperatore adverfus Praede- 
ccfforum dccreta , 8c Apoftolicas Conftitutiones per fum- 
mum nefas extortum conftantiffime improbarunt Johan- 
nes Tufculanus aliique Cardinalcs, qui in Imperatoris 
manus non inciderant , neque illius vim ac tyrannidem 
expertifuerant: parumqueabfuit> quin inter eos , 6c qui 
Pafchali adhaelcrant , ut Em. Annalium Parens tellatur , 
fchifma conflaretur . At imminentem tempeftatem Pon- 
tifex prudenter avertit . Ipfo enim ab Urbe digreflo » Car- 
dinales, qui foedus cum Imperatore initum improbabanr, 
convenfentes in unum , praefidcJohanneCardinaliEpi- 
flopoTufculano, confirmarunt decreta Gregorii VII. Sc 
Urbanill. contra Laicorum inveftituras, nihilque robo- 
ris obtinere decrcverunt, quidquid adverfus ca ab iplo 
Pafchali , 8c ipfi adhaerentibus Cardinalibus , quovis prae- 
textu aftum fuiflet . Id ubi Pafchalis accepit , Iittcris Tar- 
racina datis , primum quidem corum facinus , utpote mi- 
nus Canonicum , corumque praefervidum zclum repre- 
hendit , qui magis ex aemulatione , quam ex cariratc pro- 
ficifci videbatur : Id , inquit, in perfunam nojiram > 

M a tmo 


Digitized by Google 



9 2 De Romani Pontifats 

tmo in Pattern vefirum , praeter ipfius Eccleftae judicium 
atque praefintiam vos egifiis j etfi 'vobis ex ge/u Dei 'i ;/- 
fum fit ; non tamen ut mibi videtur , Canonico tramite 
incejfiftis . Non enim caritas , fed aemulatio id diftajfe 
perfpicitur . Attamcn ut eorum Jeniret animos, neque 
majus ex eorum difienfione incendium excitaretur, vul- 
nus Ecclefiafticae difciplinac illatum fe fe reparaturum 
promifit, notalque Si maculas abftcrfurum, quas Sedi Apo- 
ftolicae fuoque nomini inufierat : Nos tamen confifi de mi - 
fericordia divina pro animae nofir ae falute cogitamus j 
€2° commiffum > quod pro fratribus atque filiis , pro exci- 
dioVrbis , Z2* univerfae provinciae ficimus , emendare 
curabimus tSFc. Hacc Palchalis , fate quidem , ut obfer- 
vatBaronius, atque prudenter admodum occurrens fchif- 
mati , quod eo niodo inchoari jam vidcbatur . Sed non fe- 
datur tumultus mirum in modum concitatus . 

Bruno Signinus Epifcopus Si Caffinenfis Abbas , vir 
infignisfanftimoniae, Guala Rhegino Epifcopo, Roberto 
Pafienfi, aliilque Cardinalibus 8i Epifcopis fibi adjundlis* 
Pafchali If. imminebat , ut privilegium Imperatnri con- 
ccflum relcindcret , eumque anathemate configeret : alii 
privilegium illud tuebantur . Magna animorum ditienfio-* 
nc ac pertinacia de iilo difputari coeptum . Pafchalis Bru- 
noni quafi hujus diffidii Si fcandali inccntori gra viter fuc- 
cenfuit . Ille vel praefens , qucmadmodum Petrus Diaco- 
nus in Chronico Caflmenfi fignificarc vidctur , vel per li- 
teras, vel utroque modo Pontificem convenit , fuam agen- 
di rationem cxcufaturus . Sc ejus Santtitatem colcre Si ex 
animo diligere conteftatus eft,nec ullum alium ipfo viven- 
te , fufccpturum Pontificem : led prae illo diligere Deum , 
cujus amori omnis humana neceflitudo , ipfeque Paren- 

tum 


Digitized by Coogle 



AuHoritate . Liber l. 93 

turn amor poftponendus eit . Idcoque fe improbarc privi- 
lcgium de retinendis inveftituris Henrico Imperatori con- 
ceflum , ut contrarium pietati, religioni, fidei . Ulud repu- 
gnare Apoftolorum dccreris , & Apoftolicae Sedis Con- 
ftitutionibus, quibus qui contradicir , haercticus eft . Bru- 
nonis , feu Bruni Iitteras turn ad Pafchalem Pontificem , 
turn ad Epifcopum Portuenfem ex Codice Caflinenfi de- 
promtas Annalibus Baronius inferuit ad annum MCXI. 
Hum. XXX. &fequenti, ex quibus aliqua deferibemusj 
ex quibus conftabft, quam Vir fan&us inviolabilcm ac 
penitus irrctra&abilem judicaret Sedis Apoftolicae adver- 
fus Inveftituras conftituriones : Foedits autem illud , in- 
quit ini itteris ad Pontificem, tamfoedum , tamviolen- 
tutn 1 cum tarn a proditione fiiHitm , cam omni pietati y 
religioni contrarium , ego non laudo . At 'vero neque tu 
ficut pluribm referentibus audio. Quit enim illud lau- 
dare pottjl , quo fides violator , Ecclefia libertatem amit - 
tit tyc. ? Habemus Canonesj babemus fanHorum Patrum 
Con/litutiones a temporibus Apoflolorum ufque ad te. 
Via regia incedendum ejl , neque ab ea in aliquam partem 
dechnandum . Conjlitutio tua , £ 5 ^ conjlitutio Apofiolo- 
rum una eft , y ipfa quid cm multum laudabilis 
JHaec namque conjlitutio Apoflolorum y tua fan Ha eft 
Catbolica ejl 5 cui quicumque contradicit , Catbolicus non 

ejl Hanc igitur tuam y Apoflolorum Conjlitutio - 

nem , Pater vtnerabilis , iterum confirm a : Hanc in tua 
pc cleft a , quae omnium Ecclefiarum Caput ejl , pal am &*> 
cun Hi s audientibus praedica : Hanc haerefim , quam tit 
ipfe haerefim effe , faepe dixifli , Apoflolica auHoritate 
damna , £ 5 ° mox vi debit totam Ecclefiam tibi effe placa - 
tam yc. Et in Epiftola ad Epifcopum Portuenfem : Audi- 



g 4 De Romani Pontificis 

'vimus , inquit , quod quidam de fratribus noflris non fo - 
lum non damnant ea , quae modo contra Jan Si am Eccle - 
fiam fa Si a funt , 'verutn etiam fans impudenter defenders 
conantur : omnis autem , qui haerefim defendit , baereti- 
cttsefi. Nemo autem , banc non ejfe haerefim dicere po - 
tefi ) fanSla C5° Apofiolica Ecclefia in mttltis Con - 
ciiiis haerefim nomina'vit . Et illae quidem fpecialiter Hi - 
cuntur ejfe baerefes , in Conciliis judicatae £5^ 
wafae funt . LWe £5^ Guibertus non immerito baerefiar - 
cha dtSlus efi , fimulque cum fuis fequacibw damnatus 
SS 1 excommunicatus . Quicumque igitur Catholic am Ec- 
clefiam relinquentes , partem Guiberti tranfierunt 9 
e/«x impiam haerefim defendunt ac tenent ; eos hae - 
reticos excommunicato * , £S^ Apoflolicis 'vin cults liga - 
tor ejfe , »e» dubium efi . An proprie damnatarum a 
San&o Gregorio VII. inveiliturarum ufurpatio haerefis 
effet , non una erat illo aevo Catholicorum opinio j et- 
jfi illas unanimi fententia reprobarent , & ampla qua- 
dam ac minus propria fignificatione haerefim appella- 
ri, nemo repugnarct . Brunus ejufmodi ufurpationem in- 
ter haerefes recenfcbat , hac ratione , quod a Sede Apofto- 
lica, & in multis Conciliis proferipta fuerat ; quorum ta- 
men nullum inter oecumenica numerabatur : & adhuc in- 
gens turbatio in Italia & Germania omnia fufdcque mi- 
fcebat, & Imperatori praefrafte Invefiituras retinere vo- 
lenti , quamplurcs Germaniac Proceres & Epifcopi adhac- 
rebantj qui jam Pafchalis privilegio nitebantur* quod 
quidam ex ipfo Romano Clero palam improbare non au- 
debant , quidam & palam defendere minime verebantur . 
Ncc tamen in tanta rerum perturbationc Signinus Epifco- 
pus opus efle oecumenica Synodo judicabat, qua res tan- 
ta 


Digitized by Google 


Auftoritate . Liber I. 95 

ta retraftaretur , Sc controverfiae , quae tot often fioncs pe« 
pererar, 8c Sacerdotium& imperium fcindcbat, commu- 
tii ftr.tentia tuque judicio finis irr.poneretur . Sed Vir fan- 
dus Apoftolicis Refcriptis finiram cile caufiam intellige- 
bat , Sc citra Concilii generalis auftoritatem , palam hae- 
reticos appellare non dubitabat , qui Sedis Apoftolicae de- 
cretis reft agabantur . 

Cererum quod ad Pafchalcm Pontificem fpc&at, is 
ubi Capuam pervenit, coa-fta Synodo, cujus eft mentio in 
Epiftola Friderici Leodienfis Epifcopi ad Ecclefiam Mc- 
chlinienfem , apud Martene in amplif. Veter. Monument. 
Coileift. Tom. I. coafta , inquam > Capuae follenni Syno- 
do , quidquid Imperatori vi coaftus concefTerat , totum id 
irritum & quafi infe&um efle fancivit, privilegi unique, 
non jam privilegium, fed pravilegium vocari decrevit . 
Scripfit deinde varias ad diverfosEpifcopos litteras , qui- 
bus ea fe retexuilTe fignificat , quae fchifmatis metu com- 
motus Imperatori Henrico promiferat, hortaturque om- 
nes , ut adverfus inveftituras Epifcoporum magno animo 
infurgant . Dedit ejufmodi litteras ad Gcrardum Epifco- 
pum Engolifmenfeni Apoftolicae Sedis in Gallia lega- 
tum , qui anno fequenti Lateranenfi Synodo adfuit , nec 
non 8c ad Guidonem Epifcopum Viennenfem, qui utra- 
rumque meminit in Epiftola Synodica Concilii Viennenfis 
ad ipfum Pafchalem . Similes Sc adPraefules aliquos pro- 
vinciae Senonenfis mifit, quarum ipfi in Synodica ejuf- 
dem Provinciae ad Johannem Archiepifcopum Lugdu- 
nenfem mentionem faciunt . Sed 8c Ivo Carnotenfis Epi- 
fcopus ad Benncum Angcriacenfcm Abbatem feribens 
teftatur , fibi feripfifte Pafchalem , fe coaBum fecijfe quod 
fecit , £2* adbuc fe probibere quod prohibuit^ quamvii 

quae - 


Digitized by Google 



9 6 Z)c Romani Pontijicis 

quaedam nefanda quibufdam nifmdis permiferit i 

Nequc his contentus Pafchalis > alialm anno fcqiien- 
ti 1 1 1 2. longe frequentiorem ac celcbriorcm in Lateral 
nenfi Bafilica Synodum celebravit * cujus a&a ex variis 
Au&oribus colle&a Conciliorum Edicores exhibent . Sub 
ipfum Synodi inicium hunc Pontifex ad Patres fermonem 
habuit: Scriptum illud » quod magnis necejftatibus co- 
acius , non pro vita wm, non pro filute aut gloria , fed 
pro folis Ecclejiae necejftatibu , fine fratrum conjilio aut 
fubfcriptionibusfeci > fuper quo nulla conditioner nulla 
promt ffione conjlritigimur , Jicut prave fiftum cognofco , 
ita prave faflum confiteor ? £ 5 ° omntno corrigi , Deo prae - 
fante , defidero : cujus correttionis modum fratrum , 
convenerunt, confilio judicioque con flit uo^ ne forte per 
hoc in poflerum detrimentum aliquod Ecclejiae , 

W4C praejudicium relinquatur. Poftrema vero Con- 
cilii die ut omnes a fe fuipiciones amoveret , fidci profef- 
fionem emifit , in qua inter cetera haec ait : Ampleftor . . • 
decreta fanftorum Patrum Romanorum Ponttficum , 
praecipue decreta Domini mei Papae Gregorii ? ZSP beatae 
memoriae Papae Vrbani : Quae ipji laudaverunt , laudoj 
quae ipfi tenuerunt , teneo ; quae confirmaverunt rconfir- 
mo', quae damnaverunt •, damno ; repulerunt , re - 
pe//o ; interdixerunt , interdico $ quae prohibuerunt * 
probibeo in omnibus £ 9 ° per omnia , ^ /« femper per - 

ftverabo . Turn Gerardus Engolifmenfis Epifcopus Sedis! 
Apoftoiicae per AquiraniamLcgatus, Summi Pontificis 
totiufque Synodi aifenfu , hanc fententiam promulgavit : 
Privilegium illud ? »o» £/? privilegium , -wro 

did privilegium , pro liberatione captivorum tSP, 
Ecclejiae , 4 Domino Pafcbali Papa per yiolentiam Regis 


Digitized by Google 



"Ault or it ate . Liber l. 97 

Henrici extortum > nos omnes in hoc fan Ho Concilio cum 
Domino Papa congregati , canonica cenfura , Z2 3 ecclejia - 
jlica automate , judicio Sanffi Spirit us damnamus £5^ 
irritum ejfe judicamus , atque omnino cajfamus , £9* nt 
quid aulioritatis £5^ ejfcacitatis habeat , penitus excom - 
municamus . Et hoc ideo damnatum eji > <po^/ /» eo pri - 
* vilegio continetur , eleftus canonice a Clero £2° po- 

pw/o 1 4 nemine confecretur , pr/«r a Fege inve/liatur 4 
Quod eji contra Spiritum Sanlium S3 3 canonic am infii - 
tutionem. Quaperlc&a fententia, ab uni verlo Concilia 
acclamatum elt , > Amen , FL*r , Fiat . 

Habita ell hoc eadem anno X VII. Kal. O&ob. Syno- 
dus Viennenfis in Gallia a Guidone illius Urbis Metropo- 
Iita ? 8c Sedis Apoftolicae Legato , qui poftea Callixti II. 
nomine adfeito Sedem Apoftolicam tenuit, 8c primam 
Lateranenfem oecumenicam Synodum celebravic. Vien- 
nenfi Concilio adfuerunt inter alios S.Godefridus Am- 
bianenfis, 6c S. Hugo Gratianopolitanus 5 Antiftitcs j con- 
ditique in eo tres Canones , quibus inveftiturarum ufur- 
pationcm, privilegium ab Henrico Imperatore , 6cipfum 
Henricum anathemate perculerunt : Notandus imprimis 9 
8c animadverfionc dignus ell primus Canon : Inveftitu - 
ram Epifcopatuum » if 1 Abbatiarum s £5° omnium Eccle - 
Jtaflicarum rerum de manu laica , Sanftae Romanae Ec- 
clefiae auHoritatem fequentes , haerefim ejfe judicamus . 
Falluntur quidem , quum inveftiturarum ufum velut hae- 
refim damnant , eaque in re Sedis Apoftolicae au&orita- 
temobtendunt: Neque cnim Romani Pontificcs Grego- 
rius VII. Viftor III. Urbanus II. 6c Pafchalis II. qui totics 
illas damnaverant , nulquam earum defenforibus haere- 
feos notam inuflerant : eumdem tamcn errorem 6c Gof- 

To./. Par. II. N fridus 


Digitized by Google 



9 8 D<? Romani Rontificis 

fridus Vindocinenfis Abbas crravitlipift. XL librilll. ad 
Rainaldum Andegavenlcm Epifcopum , ubi invcftitura- 
rum propugnatores , GregoriiVII. in Concilio Romano 
Canone fretus , tamquam haereticos infaflatur: Qui a li- 
tem , inquit, cvgnofcere voluerit , quid Catholic a tV Apo- 
fiolica Ecclefia de invefiitura finferit , quid docuerit , quid 
judicaverit , quid confhtuerit , legal in primo Capitulo 
illius Concilii , quod tempore Gregorii VII. Papae fall urn 
efl : iV ibi omnes Clericos , qui de manu Laid invefiitu - 
ram accipiunt , haereticos vocatos , c5° /Weo damnatos HP, 
ex communicator inveniet . Mcmoria , inquit Nat. Alcx.^ 
fefellit Goffridum Vindocinenlem . InSynodorum enini 
a Gregorio VII. eelebrntarum decrctis cos , qui inveftitu- 
ras dc manu laica fufeiperent , excommunicatos legimus ; 
Haereticos vero appeilatos non legimus . In eadem opi- 
nione Sc Bruno SigninusEpilcopus, dequofupra, Sc Jo- 
hannes Lugduncnfis in Epiltola ad Daimbertum Senonen- 
fem Archiepifcopum , verfabantur : quorum opinio hac 
tantum ratione defendi poteft, quamlvoCarnotenfis in 
Epiltola ad laudatumJohannemLugdunenfem proponit; 
lit nimirum haerefis efife dicatur quis Laicus ad hanc 
pr or umpit infant am > ut in datione iV acceptione virgae 
putet fetribuere pofie Jacramentum yvel remfacr amend 
Ecclefiafiici . Ilium , inquit Ivo , prorfus judicamus hae - 
reticum . Vel , ut eamdem opinionem loco citato idem 
Johannes Lugduncnfis exponit j ut Icilicet exterior inve- 
ftitura tunc in haerefim definat > quum quis pertinaciter 
contendit , earn licite fieri pofie : Et licet , inquit , exte- 
rior cs invefiituras per Lai cos f alias non fads proprie hae- 
refis nomine cenfemus ; /entire tamen ac defendere fieri 
debere , indubit.Ua haerefis efi . Quo forte vel altero fenfu 

Pa- 


Digitized by Google 


Audoritate . Liber I. 99 

Pafchalis Papa defcriptum fuperius Vienncnfis Concilii 
Canonem intellexit , quum illius Synodi ada data ad Gui- 
donem Archiepifcopum ceterofque Patres Epiftola con- 
firmavit. Utcumque tamcn eorum fc habuerit opinio,' 
mihi pcrindc eft , qui id unum contendo , folius Apoftoli- 
cae Sedis audoritate illatam fuiflfc inveftiturarum ufui 
irretradabilem damnationem • Qiiod profedo efficacius 
& evidentius eorum teftimonia demonftrant , qui (equen* 
tes , ut eis videbatur , ejufdem Sedis Apoftolicae audori-J 
tatem , eamdem ufurpationem hacrefim effe judicabant. 

Mitiorem , & Ecclefiae Romanae fenfui magis confo-J 
nam cum de Invcftituris , turn de Pontificis lapfu , opinio* 
nem Ivo Carnotenfis habebat in Epiftola, quamDaim- 
berti aliorumque Provinciae Scnonenfis Epifcoporum Sc 
fuo nomine feripfit ad Johannem Lugdunenlem, qui ipfos 
ad Concilium apud Anfam celebrandum invitaverat , in 
quo? inquiunt, trad are difpofuijiis de fide , Z 9 3 invefti- 

turis Laicorum quas qui dam inter baerefes compu - 

tant. Ipfi autem minime probant , ob ejufmodi caullam 
Synodum celebrari 5 quod videlicet cxculandum potius 
quam propalandumcxiftimarent Romani Pontificis faci- 
nus, qui inveftituras Impcratori coadus conceflerat , & 
priora decreta fua revocare paratus erat : Quod enim pro - 
pter vitandam populi flragem paterne in fe admifit Sum - 
mu s Pontifex , coegit necejffitas ? non approbavit volun- 
tas Quod fi adbuc in Teutonicum Regem debit am 

fe’veri tatem non exercet ? credimus , quia confulte differt 
fecundum quorumdam Dodorum judicia , qui confulunt? 
quaedam admittenda pericula ? ut pojjint 'uitari majora • 
Quod S. Auguftini ex libro tertio contra Parmenianum 
teftimonio 6c audoritate confirmant * 

N 1 Non 


Digitized by Google 



I oo T)e Romani Pontificis 

Mon modo autcm Synodi in hac caufla confilium im- 
probanr , quod tegi potius vellent , quam vulgari Pafcha- 
lis lapfum ; verum etiam quia de perfon4 Pontificis agcba- 
tur , quae folius Dei , nullius autem hominis , proindeque 
nec ullius Synodi judicio fubjacet : Non videtur nobis 
utile confilium ad ilia Concilia convenire , in quibus non 
pojfumus eas Pefonas y contra quas agitur , condemnare 
vel judicare : quia nec nofiro , nec ullius hominum pro- 
bantur fubjacere judicio . Unde nos confiat ejfie immu - 
nes , fi fa PI a eorum orisgladio ferire formidamus : quum 
ipfe Mediator obedire eis praecipiat , fi ea quae ad Cathe- 
dram pertinent , rePla praecipiant > ea vero minime fa - 
r rant . 

Pergunt dcinde idem Pafchalis erratum pluribus ra} 
tionibus extenuare , ac potiflimum oftendunt , ilium con- 
ccdendo Inveftituras Imperatori , decreta fuorum deceflo- 
rum proprie non fuifle praevaricatum , quia idftudiofe 
non fecerat, led fubreptione fallente vel ncccfifitate co- 
gente: His verbis excufatos nos credimus y quod a lace- 
ration^ Domini Papae linguas nofir as reprimimus : 
fi quid contra fintentiam fuam , fuorumque Praedeceffo- 
rum , de remijfii Germanico Regi invefiituris ficiffe vide- 
tur , filial caritate excufamus . Non enim praevaricator 
efi legis , qui dehnquit in lege , ali qua fallente fubreptio- 
ne , vel impellente necefiitate $ fed qui legem impugnat 
fiudiofe yZSP delittum fuum non curat agnofeere . 

Denique inveftituram haerefim did nonpofic pro- 
pugnant , quum ad fidei materiam nullatenus pertineat, 
& in Tola manuali a&ioncdantis &: accipicntis verfetur 
Si tamcn aliquis Laicus reperiretur adeo ftolidus &c vc- 
cors j ut perfuafum haberet , fe conferre aliquod Sacra- 
ment 


Digitized by Google 



Aucloritate . Liber /. I o I 

thentum , aut Sacramenti effc&um , cum baculum Sc anu- 
lum tradit , ilium haereticum cfle cenfendum > non qui- 
dem ratione invefiiturac manualis , fed ob diabolicam il- 
lam praefumtionem : Invelh’turam tamen illam manua- 
lem invalionem efic juris alicni , & iacrilegam ufurpatio- 
nem,quamrefcinderepcnitus oportcat, fi id fieri poiTic 
abfquepericulofchifmatis: Si vero congrua volumus re- 
bus n amino. dare> pojfumus dicere , quod manualis ill a 
inveftitura per Laicos fad a , alieni juris eft pervaftu , 
facrilega praefumtio j quae pro libertate Eccleftae £2* bo- 
nefiate , J'al'vo pads 'vinculo , Ji fieri potefi , fundi tus ab- 
feindenda eft . Vbi ergo fine fcbfmate auferri potefl , 
auferatur 3 ubi fine fchifmate aufirri non potejl •> cum di~ 
fereta reclamation dtfferatur* Ex quibus conftat , Sc 
jplbs 5 quamvis de inveftituris mitiorem foverenc opinio- 
nem , non dubitafle tamen , quin aequum eflet & fan^ium 
CrcgoriiVII. aliorumque Romanorum Pontificum iilas 
dainnancium decrctum , & hoc tantum ab aliis difienfifie , 
quod non omnino damnandum Pafchalis facinus judica- 
banr , ac prudenti occonomia differri potuific cenfebant 
iftiufmodi decreti exccutionem ad vitanda graviora mala , 
He Ichifinatis periculum avertendum . 

Haec opinionum diflonantia non modo inGalliis, 
verum &: in Italia fervebat * ut ex ultimo Concilio Late- 
ranenfi colligitur , quod pro damnandis inveftituris Pa- 
fchalis II. anno MCXVI. celebravit $ ubi Signinus Epifco- 
pus privilegium Henrico Imperatori conceflum tamquam 
haereticum darnnat ; alius pravum quidem fuifle, non ab- 
■nuit , fed haereticum fuifl'e negat ; alius ad liberanduin po- 
pulum Dei bonum fuiffe contcndit . Pontifex autem fuam 
demifle culpam agnofeit j primus in illud anathema intor- 

quet, 


Digitized by Google 



102 T)e Romani Pontificis 

quct, Sc ad ejus damnationcm umver lam Sy nodum exci« 
tat ; S. Gregorii VII. decrctum iterum promulgat : Deni* 
que Cononis Epifcopi Praeneftini , Sc aliorum Scdis Apoi 
ftolicae Legatorum habitas ubique tcrrarum adverfus in- 
vcftituras Sc Henricum Imperatorem plurimas Synodos 
Apoftolica au&oritate confirmat : Scdique Apoftolicae in 
retinenda Catholica fide , ac damnandis haerefibus immo- 
bilem & inelu&abilem vindicat firmitatem. Haec con- 
ftant ex aftis hujus Concilii , quae fufiflime Urfpergenfis 
Abbas defcripfit $ unde pauca fubjungere opcrae pretium 
exiftimo : Tunc Apoftolicus caufjam Concilii , & animi 
fui intentionem his verbis expofuit : ,, Poftquam Domi- 
„ nus de Servo fuo fecit quod voluit , & me Populumque 
„ Romanum tradidit in manus Regis : videbam quotidie 
,, pallim fieri rapinas &rincendia, caedes Sc, adulteria.’ 
„ Haec Sc hujufmodi mala cupiebam avcrtere ab Eccle- 
,, fia SepopuIoDei: Sc quod feci, pro libcrationc po- 
,, puli Dei feci : feci autem ut homo , quia pulvis fum 
„ Sc cinis . Fateor, me male egifle , fed rogo vos om- 
,, ncs , orate pro me ad Deum ut indulgcat mihi . II- 
,, Iud autem malum feriptum , quod . in tentoriis faftum 
„ eft, quod propravitate fui Pravilegium dicitur , con- 
„ demno fub perpetuo anathemate, ut nullius unquam fit 
„ bonae memoriae , Sc rogo vos omnes ut idem faciatis l 
Tunc ab univerfis conclamatum eft , Fiat , Fiat . ‘Bruno 
autem Signinus Epi/copus altius ex or fa eft : „ Gratias 
,, agamus omnipotenti Deo , qui Dominum Papam Paf- 
„ chaiem, qui praefenti Concilio praefidet, audivimus 
„ proprio ore damnantem iilud Privilegium , quod pra- 
„ vitarem Sc hacrefim continebat . Ad haec qui dam cam 
'villaturie Jubjunxit: „ Si Privilegium iilud haerefitn 

„ con- 


Digitized by Google 


Auttoritate . Liber 1 . 103 

» continebat,' qui iilud fecit , haercticus fuit l Johannes 
autem Ca jet anus Epificopus ad baec comma t us Signino 
refpondit : „Tu ne hie ScinConcilio, nobis audienti- 
« bus , Romanum Pontificem appellas haereiicum ? Scri- 
n ptum quod fecit Dominus Papa , malum quidem fuit ^ 
», fed haerefis non fuit . Et alter quid am adjecit : „ Imo 
5) ncc malum dici debet: quia filiberare populumDei 
5 , bonum eft, quod Dominus Papa fecit? bonum fuit: 
„ fed liberare populum Dei, bonum eft au<ftoritatc Evan- 
,, gelii , qua praecipimur animas quoque pro fratribus 
„ ponere . Ad baec patientia Domini Papae y borrendo 
haerefis nomine pulfatx , expergefaftx efi , £5° mam fi- 
lentium indicens , dijfidentium clamures Z5F murmur tali 
orat'tone compcfcuit : „ Fratres 5c Domini mci audite : 
„ Eccle/ia ilia nunquam habuit haerefim , imo hie omncs 
3 , haercfes conquaftarae funt .... Prohac Ecclclia Filins 
„ Dei in paffionc fua oravit , cum dixit : Ego pro te roga - 
,, viy Petre, ut non dtficiat fides tux . Ex quibus omnibus 
aperte colligitur , ante primam Lateranenlem occumeni- 
camSynodum nequaquam inter Catholicos difceptatum 
fuiffe de fan&itate 3c aequitate decretorum S.Gregorii VII. 
aliorumque Romanorum Pontificum advcrfus invefti- 
turas: An autem haerefis effet inveftituras tueri j quod 
nullo decrcto id Sedes Apoftolica declaraflet, nonunam 
fuiffe Catholicorum Epifcoporum opinionem ; quibufftain 
pro haereticis habentibus, qui inveftituras defenderent, 
quibufdam vero hanc non effe adfirmantibus nifi facrilc- 
gam ufurpationcm . 

Id etiam ut vidimus ante Lateranenfem oecumeni- 
cam Synodum difceptatum : an ad graviora mala vitanda , 
& fchifmatispericulum avertendum , licitum effet , inve- 

fti- 


Digitized by Google 



1 04 D? Romani Tontificis 

ititurarum ufum & privilegium concedcre; quaefitum- 
<jue , an aliquod temperamenrum repcriri polfet ad pacem 
Saccfdotium inter &c Imperium redintegrandam . Ivo Car- 
notenfis aliique Provinciae Senonenfis Epifcopi Pafcha- 
lcm II. nonmodo excufabant, verum & laude dignum 
exiftimabant, quod oeconomia quadam Inveftiturarum 
privilegium Impcratori concefFerat, ut hoc Ecclefiafti-, 
cac difciplinae vulnere gravioribus mail's occurrcret : 
Vnde> inquiuntEpiftoIa fuperius laudata ad Johanncm 
Epifcopum Lugdunenfem , burn exceffam ejus non tan- 
turn non accufamus , fed di El ante ratione approba - 
mus , ft imminente ftrage populi paterna cavitate cum 
nonnullo vulnere fuo fe t antis periculis voluit objicere , 
ut majoribus murbis pojfet Jtncera cavitate fubvenire . 
Quibus concinit ille, cujus verba paulo ante deferipfi, 
qui inConcilio Laterancnfi Pafchalis II. confilium pro 
populi Dei Iiberationefufceptum, nec malum dici debere* 
fed bonum fuifle contendit : a qua tamen Icntentia, quam 
longiflimc ipfe Pafchalis aberat : qui rationes illas , quibus 
ad concedcndas furenti Principi inveftituras impulfus fue- 
rat, valercquidem adelevandam, nonautem ad abfter- 
gendam penitus culpam exiftimabat. Urbanus II. in Con- 
cilio Romano anniMCXCIX. nonmodo cxcommunica- 
tioncm in dantes Sc accipientes inveftituras decrevit , ve- 
rum ctiam in eos , qui pro Ecclefiafticis honoribus homi- 
nium facerent, velhomagium praeftarent: cujus dccreti 
teftes habemus Pafchalem II. in Epiftola ad S. Anfclmum , 
Eadmerum lib. II. Hift. Novorum , qui cum laudato An- 
felmo Synodo interfuit , &c Rogerium de Hoveden Par. I.' 
Annalium. Verum quum Hcnricus Angliae Rex Wdlcl- 
mi Praedecefloris fui veftigiis infiftens nec inveftituras 

nec 


Digitized by Googlp 


Auttoritate . Liber /. I ojr 

nec hominia dimittere vellct, Pafchalis II. poft plurimas 
cum eo Rege Regniquc Miniftris habitas concertationes 
ejufmodi ncgotium, quod Anglicanam diu turbarat Ec- 
clefiam , tandem Urbani II. fentcntiam ternpcrando com- 
pofuit ; permifitque Regi , ut ipfi hominia juxt^ Regni 
confuetudincm ab Epifcopis 6c Abbatibus ficrent , modo 
folennes ipfe per anulum 6c baculum inveftituras dimit- 
terct ; ut conftat ex littcris ejufdem Pafchalis II. ad S. An- 
felmum : Si qui vero deinceps* praeter invefiituras ; hoc * 
eft , omiffis invcftituris ; Ecc left arum praelationes ajfium- 
ferint ■> etiam Ji Regi bominia fecerint , nequaquam ob 
hoc a benedittionis munere arceantur , donee per omnipo- 
tent! $ Domini gratiam , ad hoc omittendum , cor regium 
tuae praedicationis imbribus molliatur . 

Callixtus II. indido Remis Concilio , cujus hifto- 
riam fufius Baronius , Nat. Alex. 6c Conciliorum Colle- 
dores aliiquedeferibunt, nihil omifit, ut difficilcm con- 
troverliam , 6c quae tamdiu Sacerdorium 6c Imperium 
commiferat , tandem aliquando componerec . Verum ubi 
fc nihil ob Impcratoris perfidiam proficere animadvertit, 
DecelTorum fuorum decrcta fequenti confirmarc Canone 
difpofuerat : Inueflituram omnium Ecclefiarum , & Ec - 
clefiaflicarum poffcfiionum per manum laicam fieri mo- 
di s omnibus probibemus . Sed hujus Canonis occafione 
quum ingens quorumdam Clericorum , & Laicorum 
murmur infonuiffet 5 ejus rigorem Pontifex temperavir, 

6c in hanc form am Canonem redegit : Epifcopatuum 
Abbatiarum in'vefiituram per manum Laicam fieri , 
penitus probibemus . Quicumque igitur Laicorum dein • 
ceps invefiire praefumferit , anathematis ultioni fiubja- 
ceat : quo reapfc cum univerfa Synodo in Burdinum An- 

To.I. Par.II. O tipa- 


Digitized by GoogI 



I o 6 23* Romani Pontificis 

tipapam & Henricum Imperatorem animadvertit , folutis 
etiamjuramcntofidelitatis, quipcrfido Principi obftrkfti 
eranc , nifi forte refipifcerct , & Ecclcfiae Dei fatisfaccret . 
Porro Canon in earn formam redaftus ad inveftituras Ec- 
clefiafticarum dignitatum coar&abatur j nec co proinde 
inveftiturae pro Eccleliafticis bonis & pofleflionibus dam- 
nabantur : quas hoc aevo Galliarum Rcges , qui pacem 
cum Ecclefia Romana fovebant , abfque traditione bacu- 
li & anuli retinuifle, pluribus Nat. Alex. Diflert. fuperius 
laudata Artie. XVI. demonftrat . 

Quod in Concilio Remenfi anno 1 1 ip. Callixtus ob- 
tinere nonpotuit, obtinuit tandem ac pervicit in Wor- 
matienfi Conventu anno 1 12 2. quo demum ad Inveftitu- 
ras Epifcopatuum Sc Abbatiarum , ut & bonorum Eccle- 
liafticorum per anulum Sc baculum dimittcnJas Impera- 
torem coegit : ipfi vero Callixtus indulfit, ut Epifcopi vcl 
Abbates liberc ele&i Regalia ab cjus Majeftate per fcc- 
ptrum reciperent . Pafta feripto tradita , Sc mutuis firmata 
lubferiptionibus apud laudatos Scriptores legereeft. Im- 
peratorem ab cxcommunicatione Pontifex per fuos Lcga- 
tosabfolvit, datiique ad cum litteris , inTieati Petri fi - 
Hum paternae affeftionis braebiis fufeepit : eaque omnia 
ante Latcrancnfem occumenicam Synodum anno quern 
diximus 1122. labente perafta funt . Anno autem fequen- 
te, uti Coftartius Sc Nat. Alex, oftendunt , ea Synodus ha- 
bita eft , non quidem ad ea retra&anda , quae Pontifex 
cum Imperatore tranfegerat } quod unum Adverfariorum 
cauflam juvaretjfcd ut pax inita follennius in Synodo con- 
firmarctur, ac religiofius fervarentur quae in publico to- 
tius Ecclefiae conventu pa<fta Sc promifla utrimque fuif- 
fent . 

AR- 


Digitized by Google 


A u ft or it ate . Liber I. 1 0 7 

ARTICULUS I L 

De fecundo Lateranenfi Generali Concilio : Ex 
S. Bernardo probatur, opus non fuijfe Sy no- 
do oecumenica ad retraftandam Innocentii II. 
eleftionem , quod in earn Chrifiiani or bis pars 
maxima confentiret : unde conficitur , irretra - 
ft ab ties jure fuo fuijfe plerajque tllarum caujfa- 
rum pro qutbus generates Synodi celebrataefunt. 

E Tiam quae ad hanc Synodum pertinent brcviter Bof- 
fuetius perftringit : „ fublnnocentio II. non folum 
„ jnfando Petri Lconis fchifmate Ecclefia laborabat , fed 
„ etiam audore Petro dc Brueis haercfcs ubique pullula- 
5, banteae, quae poftea per Albigenfes in majus incen- 
„ dium eruperunt , Arnaldus Brixienfis in ipfa Urbc non 
„ folum feditioncs agitabat , fed etiam haercfcs femina-. 
j, bat . Igitur ad fchifmatis reliquias cxftinguendas , tot- 
„ quehaerefum nafcentiumdira initiacomprimenda, at- 
„ que inftaurandam tot turbis collapfam dilciplmam 
„ Summus Pontifex Concilium gencrale Lateranenle II. 
„ habuit anno 1135. Haec Bolluetius: quid vero indc 
conficere valcat , autvelit, noncxponit. Anergo,quo- 
niam ad Schifmatis reliquias exftinguendas , ad haerefum 
nafcentium dira femina praefocanda , ad inftaurandam 
tot turbis labefadatam Ecclefiae difciplinam , Concilium 
generale Innocentius coegit ; inde confequens eft , inelu- 
dabilem non efle Romani Pontificis in fidei controverfiis 
audoritatem ? An putas , nullam efle gcneralem Synodum 
celebratam , quae ncccflaria non eflet , ad eas caull.as re- 

O 2 tra- 


Digitized by Google 



1 08 2 )e Romani Pontificis 

tradandas ac termmandas > propter quas quaecumquc Sy- 
liodus generalis habita elt ? Falfum id efle , faepius often- 
dimus ; atquc iphmet contrariae opinionis adfertores 
agnofeere ac fureri debent , nifi eas eriam Romanorum 
Pontificum fandiones ac dogmaticas Conftitutioncs re- 
tradationi obnoxias efte contendunt , quasCatholicorutn 
Epifcoporum pars maxima , paucis ex adverfb reclaman- 
tibus, amplexaeft; quodpaucorum hodie commentum 
eft, qui abipfis GallisScriproribus, quos novarum opi- 
nionum amor non in tranfverfum abripuit, invidis argu- 
mentis , conftanti Ecclcfiae Catholicae traditione rcfel- 
Juntur ; ex qua apertiflime conftat , fempereas cauflas ef- 
fe irretradabilcs judicatas , quas , Romano Pontificc prae- 
eunte , Orbis Catholicus , paucis exccptis Refradariis , 
probafier , aut improbaflet. 

Valent etiam plurimum ad eos novarum opinionum 
vindiccs refellendos, quacS. Bernardus de hoc ipfo Petri 
Leonis fchifmatc difterit Epift. i z 6 . ad Epifcopos Aqui- 
taniae contra Gerardum Engoliftncnfem , qui contra In- 
nocentium IL partes Pfeudo-Pontificis Anacleti tuebatur. 
Quibus enim argumentis Sandiflimus Abbas Schifmati* 
cos exagitat , qui vehementer urgebant , ut caufla utriuf- 
que Pontificis retradaretur 5 iifdcm &c eorum pervicacia 
revincitur , qui hodie ad gcncralem Synodum provocant , 
in qua Conftitutio Vnigtnitus rctradetur : Ceterum , in- 

quit, nunc judicium expetunt ut 'videlicet Ji recu- 

fitur, jufli 'vos videamini : Si recipiatur , litiganttbui 
inter fe parti bus , dilatio redimat tempus , & interim fiat 
aliquid . An de veftra jufiitia defperatis > & damnum 
jam crefcere non timetis , quemcumque caujfia exitum for - 
tiatur\ fluid quid , inquiunt , battenus faftum fit, modo 

quae- 


Digitized by Google 


Auftoritate . Liber L 109 

quaerimns nudientiam : judicium Junius fubire patati . 
T ergi utrfxtio eft . Sftid in omni impio con at u, nejlro no- 
bis nlinquitur a/iud , quod afferre queans ad feducen- 
dum Jimplices , ad armandum malenolos , ad neflram 
ip for urn palliandam malitiam ? Si boc non diceretis ,quid 
diceretis ? Optime ac merito Sandus Dodor animadver- 
tit, unicum ac milcrabile omnium Schifmaticorum ac 
Sedariorum efle perfugium , utquum {e a Romano Ponti- 
fice ac difperfis per univerfum orbem Epifcopis confixos 
atque damnatos intciligunt , aJiud judicium exquirant , Sc 
ad futuram Synodum provocent. Quid enim dicerentj 
quid auderent ad Teducendum fimplices , Sc ad armandum 
malevolos , impii ac temerarii homines , ft hoc non di- 
cerent, non auderent? Nempe quemcumque temeraria 
illorum petitiofortiaturexitum , non habentmajora da- 
nma quae timeant . Si non indicitur Synodus, hunc Tem- 
per obtendent fuae pervicaciac praetextum : Dilatio redi - 
met tempus , interim fiet ali quid . Si habebitur Syno- 

dus, parum aut nihil eorum intererit, ut poftquam cos 
diTperli per oibemEpilcopi damnaverunt , eamdem in eos 
dan.nationem in unum coadi locum confirment. Innu- 
nieri practextus nondeerunt, quibus damnationcm eiu- 
dant . Defuit Concilio libertas , defuit diligens ac fufii- 
ciens controvcrfiarum examen , Epifcopi ac Theologi 
pracjudicatas ad Synodum opiniones adtulerunt See. 
Damnum jam crefcere non timetis , quemcumque caujfa. 
exitum fortiatur . Rari fuerunt qui generalis Synodi au- 
<fhoritati cederent, poftquam Romani Pontificis Scmul- 
titudinis Epifcoporum audoritate defpeda, generalcm 
Synodum poftularunt. Cctcrum multitudinis Epifco- 
porum, ac ferme totius Ecdeliae quamvis per orbem di- 

fper- 


Digitized by Google 



1 1 o De Romani Pontiftcis 

fpcrfae au<floritacem deipicere, ac veile retra^arc judi- 
cium , cum quanta fit impudentia atque temcritatc con- 
jun&um, fcquentibus verbis iuculcntiflime S. BernarduS 
exponit : Jam Deus judicavit , quod fero repetit homo : 
judicavit autem operis[evidentia , nondecreti fententia i 
Numquid Dei judicium audeat humana temeritas retra- 
Bare ? . . . . Non ejl confilium contra confilium Domini 
Velocittr currit fermo ejus in conveniendo populos in 
unum £9° Reges-, ut Domino Papae Innocentio ferviantj 
& obediant . Quis revocabit ? Dei effe judicium fenfe - 
runt ZF confenferunt Galterius Ravennis, Hildegarius 
T %rracontnfi \ , Norbertus Magdeburgenfis £i^c. rccenfi- 
tifque pluribus Archicpifcopis & Epifcopis , quorum, in- 
quit •> gloria fpecialis , £5^ praecipua fin Bit as fS 1 auBori- 
tas etiam hoflibus referenda , facile nobis , qui minor em 
£9° meriti £5° officii tenemus locum , aut errare fecum , aut 
fipere perfuafit ; fubjungit : Taceo multitudtmm cetero - 
rum , Tuftiae , Campaniae , Longobardiae , Germaniae , 
£5^ Jquitaniae , Galliarum dtnique £5° H.fpaniarum om- 
nium , ntcnon HP univerfie Orientalis Ecclefae , taw 
chiep fcoporum , Epifcoporum , quorum norr.inx 

fu.nt in libro vitae , fed Epiftolae brevitas non admittit • 
His adjungit varios Rcligioiorum hominum Coetus, 
quorum , inquit , -t/ita abfcondita eft cumChrifto in glo- 
ria , cerre follicite inquirunty HP non dubie inveniunt 
beneplacitum Dei , <pi folliciti funt quomodo placeant 
ei . Hos porro Iaudar , quoniam fequentes Epifcopos , taw- 
quamgreges paftores fuos , Innocent io firmiter adhaerent , 
fincere fiventy humiliter parent , verum Apoflolorum fuc- 
cejforem ftdeliter recognofunt . Quid Reges HP Principes 
terrae \ Nonne in eodcm Spiritu , cwm fib je Bis ftbi 

pie - 


Digitized by Google 



Au&oritate . Lib. /. Ill 

plebibus , Innocentium pariter ampleftantur , confiuntts 
£9° ip/i Papam £9* Epijfcopum animarum fuarum ? Quis 
pojlremo in quocumque ordine vitae illuftris £5P boni no- 
minis homo idipfum non fapit ? Et tamen adbuc ifii , ne- 
fcio qua contentiofx importunitatc , £5 r importuna con- 
ten ti one reclamant . vocant in CAUssam orbem , et 
CUM SUA PAUCITATE UNIVERSITATEM FLAGITANT JU- 
DiCARi. Annon haec belle & aequo jure conveniunt in 
paucos illos , non jam Epifcopos , vcrum iecundi aut in- 
ferioris Ordinis Clericos » Monachos»Jurifconfultos , gar- 
rulas anus , dcliros fenes * verbofos fophiftas » qui , ut ver- 
bis utar Hieronymi, feripturarum artem,8c facrorum dog- 
matum feientiam fibi pafftm vindicant,praefumunt, lace- 
rant, docent antequam difeant , &: quadam facilitate ver- 
borum, imo audacia> ediflferunt aliis quod ipfi non intelli- 
gunt ? An non , inquam > in ejufmodi homines : qui pauci 
quumfinr, & nulliusferme inEcclefia audoritatis, cum 
Romano Pontifice, be omnium Epifcoporum, Theolo- 
gorum, Principum , be Catholicae plcbis univerfitate con- 
tendunt , be ad generalem Synodum provocant, in eaque 
petunt damnararum opinionum commenta retradari : ea 
S. Bernardi verba jure meritoque ingeruntur? Vocatis in 
caufTam orbem , be cum veftra paucitate univerfitatem 
petitis judicari. Profcdo non melior, imohodie longc 
deterior corum , qui Conftitutioni Vnigenitus , quam qui 
dim Innocentii II. cledioni refragabantur . Non enim 
deerant Epifcopi , qui Pfcudo-Pontihcis partes tuebantur , 
nempe Petrus Epifcopus Portuenfis fchifmaticae fadionis 
Antefignanus, Otto Epifcopus Tudertinus > Gerardus 
Engolifmenfis , & alii , Monachi Caffinenfes , Rogerius 
Siciliae & Calabriac Dux cum Epifcopis in ejusditione 

dc- 


Digitized by Google 



1 1 2 De Romani Pontijicis 

degentibus, & in Callus Comes Pictavienfis: quum ta- 
nien hodie non nifi aliquot fecundi Sc infcriorum ordinum 
Clerici » Monachi , ac privatac fortis I aici in Romanum 
Pontificem , ac totius orbis Epifcopos infurgant , cifquc 
litem intentent , in gcnerali , ut ipfi contendunt , Synodo 
judicandam . Verum abeis cumeodem S. Bernardo quae- 
rimus , quos dabunt in Synodo gcneralijW/ce.; Jibi ; imo 
quos dabunt Judices mundo? Numquid Romanum Ponti- 
ficem ? fed ab co conftanter damnantur. Numquid Epilco- 
pos ? fed ii in ipforum infedandis erroribus Capiti fuo 
conftanter adhaerent . Numquid infcriorum ordinum Cle- 
ricos , Monachos , Laicos ? Scd nos Ecclcfiafticum volu- 
mus judicium. Porro Ecclcfiae nomine cum S. Cypria- 
no (a) non intelligimus nifi Gregem Paftori fuoadhae- 
rcntcm , nec legitimos Epifcopos agnofcimus nifi in Ec- 
clcfia, neque Ecclefiam nifi in Epifcopis conftitutam: 
11 li funt Ecclejia , plebs Sacerdoti adunata £2* paftori fuo 
grex adbaerens . Sacerdotis autem &c Paftoris nomine non 
nifi Epifcopos Sandus Martyr intelligit. Nam ftatim 
fubjungit: Vnde fcire debes > Epifcopum in Ecclejia ejfe 
SD* Ecclefiam in Epifcopo^ £ 9* ft quia cumEpiftopo non 
fit , in Ecclejia, non ejfe £2*c. Numquid ab Ecclefiae difper- 
fac judicio ad Ecclefiam provocant in Synodo congrcga- 
tam ? Scd Ecclefiam totoorbe difperfam Sc in unum lo- 
cum coadam idem Spiritus regit, earn juxta Domini pro- 
miflum in omnem vcritatcm deducens .Quos ergo dabunt 
judices fibi \ Qui enim Ecclefiam non audiunt variis qui- 
dem Iocis difpcrfam , fed fide Sccaritatc conjundam , & 
eodem ubique vcritatis Spiritu vcgetatam , ii ut plurimum 
neque Ecclefiam audiunt in Occumcnicis Synodis aduna- 

tam . 

( « ) Epifl, LXIX. ad Florent. Pupian. 


Digitized by Google 


Auttoritatc . Libert. 1 15 

tam . Quod ipfo experimento compertum eft . Nam ge- 
neralia Concilia ad fiftendum potius crroris progreflum 
valuere , quam ad eorum duritiem edomandam , quos fle- 
dere non potuerat Romanorum Pontificum eilque indi- 
vulfe adhaerentium Epifcoporum audoritas . 

Quod pertinet ad crrorcs Petri de Bruis See. damnati 
ii funt in hac Synodo Oecumenica Lateranenfi Can. 13. 
his verbis : Eos autem , qui religiojitatis fpeciem fimulan ■* 
tes , Domini Corporis & Sanguinis Sacramentum , ba- 
ptifma puerurum , Sacerdotium , C9 -5 ceteros Ecclefiafiicos 
Ordines , £5° legitimarum damn ant foedera nuptiarum , 
tanquam baereticos ab Ecclejia Dei pellimus £9° damna - 
mus , iS 3 per potejlates ext eras coerceri praecipimus . De- 
fenfores quoque ip forum ejufdem damnati onis •vinculo 
innodamus . Qui Canon idem quum fit cum tertio Con- 
cilii Tolofani anno MCXIX. CaJlixto II. praefide cele- 
bratij hinc conftat, hacrcfes jam ante viginti annos a 
Romano Pontifice Sc ab Ecclcfia proferiptas , hie rurfus 
fuifle damnatas . An ergo non pudebit Adverfarios dicere 
&Petrobrufianorum cauflam Sc damnationem fuifle in La- 
teranenfi Synodo retradatamj nec proinde irretradabilem 
fuifle, prolatam in eos a CallixtoIL & Concilio Tolofano 
fententiam ,antequam Synodi Oeeumenicae audoritate 
confirmaretur ? Idquidem ex eorum dodrina confcqui 
debet, fi quidquam conficere volunt adverfus ineludabi- 
lem Romani Pontificis audoritatem ex confirmata per 
Synodum Laterancnfcm Petrobrufianorum dogmatum 
damnatione . Sed vereor , an id aperte proferre audeant , 
nc videlicet fateri cogantur , ullam unquam fuifle hacre- 
fim, cujus fuerit irretradabilis damnatio , antequam ad 
cjus cauflam examinandam gencralis Synodus haberetur « 
7 oj. Par. II. P AR- 


-H 


Digitized by Google 



1 1 4 De Romani Pontificis 

ARTICULUS III. 

De Conciliis Later anenfibus 111 & IV. & de 
frima Sjnodo Lugdunenfi. 

4, A Lexandcr III., inquit Illujlriffimus Adverfarius , 
,, cum haerefes & fchifmata fuccrefcere cerneret, 

„ ipi'e O&aviani Apoftatici Pontificis fchifmate diu agi- 
„ tatus> cam, quae fchifmatibus occurrerct, deinccps 
„ Romani Pontificis eligcndi formam, Concilii gcncralis 
9 , approbatione fancivit . Verum id quidem , fed ob earn 
xationcm id ftatuit , quae parum Adverfariorum rationi- 
bus congruit . Decernit enim , ut is tantum pro Romano 
Pontifice habcatur, qui aduabus fuerit partibus clc&us > 
Ex hoc tamen , fubjungit , nullum Canonicis Conjlitu- 
tionibus , aliis Ecclejiaflicis prae judicium generetury 
in quibus majoris i faniuris partis debet fententia prae- 
'valere: quia quod eis indubium venerit , fuperioris po- 
tent judicio dijjiniri . In Romana veto Ecclejia aliquid 
Jpeciale conflituitur , quia non potefl recurfus ad fuperio - 
rem baberi . Quum de fimplicis Epifcopi cleftione difTi- 
diumcrat, ad Synodum Provincialem $ quum deMctro- 
politani, ad Synodum Primatis feu Patriarcliae; quum 
de Primatis , feu Patriarchae , ad Romanum Pomiricem 
confugiebatur , qui utriufque Elefti rationibus expenfis, 
fententiam ferebant, 6c corum alteii Sedem adjudicabant. 
At fi Romani Pontificis elcdtionem aliqui turbent, negat 
Alexander, negat Occumenica Synodus, effc aiiquem 
Superiorem , qui Iegitimum Pontificcm ad cauflam dicen- 
daio vocare poffit, eumque fuo judicio fubjiccre . Id quod 

ctiani 


Digitized by Google 



Au ft or it ate . Liber 1. 


US 


ctiam laudatus Alexander Legatis Friderici Imperatoris 
refpondit , quum ad Papicnfe Concilium invitabatur , in 
quo ipfius Sc Pfeudo-Pontificis Odaviani caufla difeepta- 
retur . Negavit cnim le fc ad earn Synodum acceflurum , 
turn quod praetcr veterem morem , Sc Ecclefiae Catholi- 
cae traditioncm , ab Impcratore , abfquc confcnfu Roma- 
ni Pontificis , indida eflet } turn etiam quia nulli fas erat 
de Romano Pontificc judicare . Aliramur , inquit 
nb eo nobis , imo Heato Petro , HP Sanftae Romanae Ec- 
clefiae bonorem debitum denegari . In Uteris enim , quas 
ex parte ipjius nobis nofirifque Fratribus detulifiis , hoc 
inter cetera, tenebatur expreffum , quod ipfe ,, audita dif- 
„ fcnfione , quae in Romana Ecclcfia cmerferat, de quin- 
„ que Regnis Pcrfonas Ecclefiafticas convocaverat; ideo- 
„ que praecipicbateis ex parte generalis Ecclefiae , ut in 
„ Odava Epiphaniac apud Papiam convenirent ad ejus 
„ praefentiam See. Nimirum longe a confiuetudine Prae- 
decejforum fuorum recejfijfe videtur , HP dignitatis Juae 
terminum excefiifie , dum fine confcientia Romani Ponti- 
ficis Concilium convocavit , HP nos ad praefentiam fu am, 
ficut homo fuper nos potefiatem babens , praecepit conve - 
nire . Scquentibus autem verbis contcndit, non modo 
Impcratorcm, non modo Curiam, verum neque ullam 
Synodum habere aliquam fupra Romanum Pontificem 
poteftatem : Sane Peato Petro , HP per eum Sacrufanftae 
Romanae Ecclefiae ^cu jus ipfe per Deum Magifler exflitit 
HP fundator , hoc privilegium a Domino fifu Cbrifio , 
Sanciifque Patribus trad i turn efi, HP per profpera HP 
adverfa , etiam cum fanguinis effufione quum oportuit , 
ufque ad haec tempora conferuatum , ut uni'verfirum Ec - 
clefiarum caujfas ipfius auftoritate difeuteret ac finiret , 


P 2 


•pfi 


Digits 



-1 1 6 T>e Romani Pontificis 

ipfavero nullius unquam judicio Jiibjaceret . Ex quibus 
verbis apq-te colligitur, penitus irrctra&abilcs Sc irrcfor- 
mabiJes clle Romanac Ecdefiae {andiones . Si cnim om- 
nium Ecclcfiarum cauflae ipfius judicio Sc audoritate fi- 
inuntur; ipfa vero nullius judicio.fubjacetj palam eft, 
ejus judicia retra&ationi ac reformation! obnoxia non ef- 
fe : alioquin ncc univerfarum Ecdefiarum cauflas fua ipfa 
au&oritate tcrminarct, 6c generalium Conciliorutn judi- 
cio fubjefta faepe fuiflet . Eft autem illud animadverfione 
dignum , quod Imperator Alcxandrum ad Papienfe Con- 
cilium invitabat nomine , five , ut ait , ex parte generalis 
pcclejiae: ipfe autem Alexander non id obtendit, quod 
quinque Regnorum Epifcopi fatis non erant ad univer- 
famEcclcfiam repraefentandam , Sc generalem Synodum 
conftituendam , cujus dumtaxat jadicio Romanus Ponti- 
fex fubje&us eflet ; fed plane Sc aperte negat , Romanum 
Pontificcm ullius fubj a cere judicio . 

Pergit Boffuetius : „ damnavit haerefes , quae ab AI- 
?> bigenfi traftu inauditis fraudibus diffundere fe cocpe- 
„ rant. Eafdem haerefes jam ante fexdecim annos idem 
Alexander in Synodo Turonenfi damnaverat, cui ipfe 
praefederat ,.Sc cum feptemdccim Cardinalibus Sc centum 
yigintiquatuor Epifcopis interfuerat: Canone autem IV. 
ftatutum eft , ut cunfii Albigenjium baereticurum confor- 
tium figiant . An ergo Sc horumcc Haereticorum cauf- 
fam 6c latam jampridem in cos fententiam in Laterancnfi 
Synodo retra&atas fuilfe adfirmabimus , ut Romanorum 
Pontificum de fide 6c adverfus Haereticos Conftitutiones 
retraftabilcs efle , ex generalium Conciliorum dccrctis 6 C 
cclebrationc probemus ? 

w In convocation^ litteris yfubjungit "Boffuetius^ haec 

»> ha- 


Digitized by Google 



Atittoritatc. Liber 1 . 1 17 

b habentur : In Ecclelia pullulare germina vitiorum , zi- 
91 zania crefcere , quae germen bonum fuffocare nitun- 
jj tur , horum evcllcndorum'curam Epifcopis quidem 
» omnibus , multo tamen fortius imminere Romanae Dr- 
99 bis Antijliti , qui a Domino JeJit Chriflo , ut Caput cf- 
?> fat Ecclejiae in T 3 . Petro accepit , de pafeendis Do - 

y> minicis ovibus , & fratribus confirmandis , exprejfum 
» fpeciale nofeitur babuijfe mandatum ■ Unde ipfc 
» de diverfis partibus perfonas Ecclefiafticas evocavit , 
•>•> q a arum praefentia £2° conjilio } quae fuerint falubria , 
99 Jiatuantur j ZfT quod bonum , fecundum confuetudi - 
9 > nem antiquorum Patrum , provideatur , £2^ firmetur 
99 a multis : quod fi particulariter fieret 9 non facile pojfet 
99 plenum robur habere . Sic ad officium confirmandi ifra- 
99 tres id pertincrc intelligit, ut Concilio generali habito 
99 decreta firmentur a multis , ac facile plenum robur ha- 
» bcant , quum ftatim elucefcat ilia conlenfio , in qua fir- 
?3 mitudinem Chriftus collocavit . Quis dubitat ad offi- 
cium confirmandi fratres id pertinere , ut quum ipli vifum 
fuerit , Synodos oecumenicas Romanus Pontifex cogat ? 
Dcindc nemo inficiatur, quod ea, quae pro evellendis 
vitiis , moribus reformandis , Sc inftauranda Ecclcfiaftica 
difeiplina, vel a lingulis Epifcopis particulariter fiunt , 
Vel etiam fpeciatim a Romanis Pontificibus deccrnuntur , 
non facile plenum obtinent robur 5 quod nimirum iniis 
cxccutioni mandandis fegnes ut plurimum ac defides funt 
Epifcopi : quos proindc utile Sc aliquando neceflarium eft 
in Synodos congrcgari, quibus ipfimet Romani Pontifices 
praefint , ut Capitis praelentia novum languidis membris 
Ipiritum ac robur infpiret j ipfique Epifcopi ad cvellen- 
da vitiorum germina Sc virtutes excolendas rautuo confi- 
lio. 


Digitized by Google 



1 1 3 De Romani Pontificis 

lio, Sc communi confpirarione inflainmentur. Ceterum, - 
quod ad fidcm pertinet morumque difciplinam; quam 
Ecclefia Romana Romanuftjuc Ponrifex in Apoftolorum 
Principe a Chifto Domino acceperint poteftatem, ple- 
nius ipfe Alexander exponic in Epiftoh ad Indorum Re- 
gem, quem vulgo Preto-Jobannem vocant : Apoftolica 
Sedes , cui licet immeriti praeftdemus , omnium in Chrifto 
credentium caput eft CP magiftra , Domino atteftante , 
qui ait Teato Petro , cui licet indigni fuccefftmus : Tu es 
Petrus , Sc fuper hanc petram acdificabo Ecclefiam meam. 
Hanc ftquidem petram Cbriftus efte voluit in Ecclefiae 
fundamentum , quam praeconat nullis ventorum turbi- 
nibus , nnllifque tempeftatibus quatiendam . Et ideo non 
immerito r Beatus Petrus , fuper quem f undavit Eccle - 
ft am , ligandi atque folvendi fpecialiter praecipue in- 

ter Apoflolos alios meruit accipere poteftatem : Cui di - 
Slum eft a Domino : Tibi dabo claves regni caelorum : Sc 
portae inferi non praevalebunt adverfus cam SCc. Andie - 
ramus utique jainpridem , ref rent i bus multi s CP in fa- 
ma communi , quomodo quum fts Cbriftianum nomen pro - 
fijfus .... tuae voluntatis fit CP propoftti , erudiri Cat ho - 
lica CP Apoftolica difeiplina ; £5° ad hoc femper intendas, 
ut tu , CP terra tuae fublimitati commijfa , nihil unquam 
videamini in fide veftra tenere , quod a doSlrina Se- 
dis Apoftoltcae diffentiat modo quolibet vel difeordet • 
Quamobrem ipfum Pontifex laudat, Sc ad ejus propofi- 
tum adjuvandum promtum ac paratum fe exhibet ; quum 
ejus muneris fitomnes confirmare fratres, quemadmo- 
dum Petro Cbriftus injunxit, quem , inquit, omnium 
Apoflolorum Principemfcit . Itaque Sedes Apoftolica in 
Apoftolorum Principe accepit, ut omnium credentium 

ca- 


Digitized by Google 



Auftoritate. Liber 1 . 1 19 

caput clfet 8c magiltra 5 ut pcrra diet 8c fundamentum , 
fuper quod Chriftus aedificavit Ecclefiam ; fundamentum, 
inquam, firmilEmum 8c immobile, nullis quaticndum 
turbinibus , nullis tempeftatibus concutiendum j ne im- 
mortale aedificium , ne columna 8c firmamentum verita- 
tis , fuper fundamentum exfurgat , quod polHt aliquando 
pravis do&rinis corrumpi aut crroribus Iabefa&ari . Hinc 
mcrito ii commendantur, qui nihil unquam videri volunt 
in fua fide tenere , quod a do&rinaSedis Apoftolicae dif- 
fentiat modo quolibet vel dilcordet . 

Quartum generale Laterancnle Concilium Innoccn- 
tius III. indixit, 8c quae ineo gefta decrctaque funt ad 
haec capita revocatBolfuetius : „Primum> incjuit , ex- 
„ plicatur fides Catholica de unitatc Sandlillimae Tri- 
,, nitatisadverfusjoachimum Abbatem: Almarici etiam 
,, do&rina condemnatur, non tarn haeretica , quamin- 
„ lana . Euchariftiae Myfterium , ac mira ilia ab omni 
aevo credita pant's vinique converfio fignificantiffimo 
„ Tranfubftantiationis vocabulo explicatur . Conduntur 
,, Canones, quibusEcclefiaftica dilciplina reformetur . 
,, Chriftiani denique omncs ad facrum bellum , 8c ad Hie- 
,, rololymam recupcrandam incenduntur : quas duas po- 
,, ftrcmas Concilii convocandi cauflas Innocentius com- 
„ memorat 5 nullique Canones labentibus faeculis magis 
„ invaluere , quam ii , quos tanta Synodus conftituit an- 
,, no 1 2 1 5. Haec ea tantum ratione ad praefentem perti- 
nent difputationem , quatenus inde.conftat, ac demon- 
ftratur, Romanos Pontifices aliquando graviora Ecclc- 
Eae negotia , 8c quae ad morum difciplinam 8c fidei Catho- 
licae dotflrinam pertinent, in generalibus Conciliis una 
cum aliis Epifcopis pertra&afle . Inde vero colligi nulla 

ra- 


Digitized by Google 



120 Romani Pontificis 

ratione poteft , non clfc penes Romanos Pontificcs fine 
aliorum Epifcoporum confcnfu ad fidei morumque regu- 
las ftatuendas , irretra&abilcm auftoritatem . Non id pro-' 
fe<fto Innocentius III. quihanc Laterancnlem congregavit 
Synodum, cogirabar ; ut aperte conftat ex ejus ad Patriar- 
cham Conftantinopolitanum Epiftola , ubi difirtis verbis 
docet, Apoftolisnon fine Petro, fed Perro fine Apoftolis 
datamcfle &competerequidIibetligandi arque folvendi 
poteftatcm :( a) Huic praeterea diftum in Evangelio £ 5 ^ 
audifii faepius £5° legifti : Quodcumquc ligaveris fuper 
terrain , erit ligatum & in Caelis &c. Quod fi omnibus, 
etiam dpoftoHs Jimul diBum effe reperias , non tamen 
aliis fine ipfo , fed ipfi fine aliis attributam effe cognofcas 
ligandi at que folvendi a Domino facultatem j ut quod 
non alii fine ipfo , ip/e fine aliis poffet ex privilegio fibi 
collato a Domino £ 2 ° conceffa plenitudine potefiatis . Por- 
ro , quemadmodum idem Sanftiffimus Pontifex in fin's ad 
Lconcm Armenorum Regem lirteris animadvcrtit ( b ) : 
In Petro £5° cum Petro fingulare illud privilegium non 
expirayit ? quod Succefforibus ejus futuris ufque in fimm 
mundi Dominus in ip/o cor.ceffit ; fed praeter vitae fan - 
Bitatem (St 1 miraculorum virtutes , par eft in omnibui 
jurifdiftio Succejforum : quos etfi divetfis temporibus , ei- 
dem tamen Sedi , £5^ eadem auBoritate Dominus voluit 
praefidere . Itaque quemadmodum Apoftolis non fine Pe- 
tro , ita nec Epifcopis fine Romano Pontifice 5 &r quomo- 
do Petro fine aliis Apoftolis, ita Romano Pontifici fine 
aliis Epifcopis quidlibet ligandi atque folvendi tributa eft 
a Domino poteftas . Quare quod aliq uan do Romanus 

- Pon- 

( * ) Lib. II. Epifh 20$. edit. Bala*. 

( b ) Ibid. Epift. 220. 


Digitized by Google 


Auftoritate . Liber 1. J 2 i' 

Pontifex in Synodis generalibus una cum aliis Epifcopis 
ligarc velit aut folvere j inde profe&o non icquitur , quod 
folus ipfe fine aliis non habeat ad quidlibet ligandum at- 
que folvcndum plenitudinem poteftatis . Hanc autemnuf* 
lis efle obnoxiam erroribus , ac proinde penitus irrefor- 
mabilem in iifdem ad Patriarcham Conftantinopolitanurn 
litteris laudatus Pontifcx docet , atque ex iis verbis colli* 
git,quibus Dominus, imminente pailionis articulo, Apo* 
ftolorum Principem adlocutus eft : Ego pro te rogavi Pe~ 
tre ES^c. Ex hoc inmens manifefie , ait Pontifex , quod 
Succefiores ipfius a fide Catbolica nullo unquam tempore 
deviarent , fed revocarent magis alios , (ST confirmarent 
etiam haerefitantes 5 per hoc fic ei confirmandi alios pote - 
fiatem indulgens , ut aliis necejfitatem imponeret obfe • 
quendi . 

Denique de priore Lugdunenfi Coniilio pauca haec 
Meldenfis Epifcopus obfcrvat : Innocentius IV. ad Fri- 

„ dericum Imperatorem deponendum , Concilium gene- 
), rale Lugdunenfe I. convocavit , quo in negotio quam 
5) nullam perfonam Epifcopi egerint , fuo loco referimus.' 
5 , Cetera vero, quae vere & liquido Ecclefiaftica , aflerit 
„ Synodo approbante faifta , anno 1245. Nimirum In- 
nocentius IV. , perinde ac tertius , voluit una cum aliis 
Epifcopis 5 quod poterat folus dccernere : quemadmodum 
& Petrus quam poterat folus folvere , voluit una cum aliis 
Apoftolis quaeftionem de Legalium obfervatione diri- 
mere. 


. V 

To.LPar.il. Q_ C A- 


Digitized by Google 



122 De Romani Pontificis 

CAPUT XXXV. 

yy Concilium Lugdunenfc II. fub Gregorio X. 
„ de reconciiiandis Graecis : Hujus Adta 
„ praecipua rcferuncur . 

G Rcgorio X. hujufce Synodi convocandae plures 
fuere cauflae . Prima ac potiffima , & quae pro- 
prie ad noftrum pcrtinet inftitutum , fuit Ecclefiae Grac- 
cae cum Latina unionis redintegratio , & Catholicorum 
dogmatum adverfus Graecorum Schifmaticorum errores 
confirmatio . De Proceilione Spiritus Sandi a Patre & Fi- 
lio , ac de Romani Pontificis prima tu frequentiores erant 
ac fervidiores Graecorum cum Latinis diiccptationes : 
quamquam Sc in aliis articulis fufpeda fuifl'e videtur La* 
tinis Graecorum fides . De Proceilione Spiritus Sandi 
diiTcrit in praeienti Capite BofTuetius , de Primatu vcro 
Pontificis in lequenti : ejuiquc nos veftigiis infittemus . 
Nam primo ex Synodi adis quae ad Proceifioncm Spiri- 
tus Sandi Sc alia dogmata pertinent , cxpediemus : dein- 
de vcro latius de Primatu Pontificis ex eiidem adis difpu- 
tabimus . 



AR- 


Digitized by Google 


Auctoritate . Libert 123 

ARTICULUS UNICUS. 

Ex Gregorii X. ad Graecorum Imperatorem lit- 
ter is y & ex formula fidei Graecis propofita , 
nee non ex primo Canone Concilii Lugdu - 
nenfis probat ur , irrctrattabilem ejfe Ec- 
clefiae Romanae in proponendis fidei 
dogmattbus auttoritatem . 

C Oeptum jam (a) Photii temporibus fchifma , Tub 
imperio Conftantini Monomachi Iatius fucrat pro- 
pagatum, MichacJe Cerulario Conftantinopolitano Pa- 
triarcha , & Leone Acridano Archiepifcopo audoribus ; 
qui Praefules plerolque omnes , Clericos , Monachos, po- 
pulumque in partes traxerant ; Latinorum ritum Miflae 
lacrificium in azymo celebrandi , Sabbathi jejunium, plu- 
rimalque alias Romanae Ecclefiae confuetudines damna- 
re aufi erant . Negabant praetcrea , Spiritum Sandum a 
Filio procedere : Latinos anathematis vinculo devindos 
elfutiebant ob additionem vocis , Filioque , Symbolo Con- 
ftantinopolitano fadam: Romani Pontificis inftitutum 
jure Divino Primatum impugnabant . Nihil tunc tempo- 
ris neglexerar Leo IX. Pontifex Optimus Maximus , ut 
mfeentis Schifmatis incendium exllingueret. Nihil ejus 
Succeflores omiferant . Schifmatis vires Latinorum Impe- 
rium Conftantinopoli fregerat : fed eo cadente fchifma 
invaluerat pertinacius . De Ecclefiarum unionc cumMi- 
chaele Paleologo Graecorum Imperatore agere coeperanc 
Urbanus IV. & Clemens IV. In quam le propenfiflimum 

0.2, Pa- 

(*) Nat. Alex. Diflert. VII. in Hift. Saec. XIII. & XIV. ^ 


Digitized by Google 



;i 24 De Romani Pontijicis 

Palaeologus demonlbrabat . Unde &c ad Grcgorium X. qui 
Clcmenti proximo fucceflit , Nuntiumi mifitjohanncm 
Ordinis Minorum Profefforcm, Literafquc fcripfit affe- 
&us fui & zeli ad pacem & unioncm Populi Chriltiani , & 
revcrcntiae ergaSedem Apoftolicam teftes. UrbanoIV. 
& Clemcnti IV. placucrat , ut prius de fidei verae dogma- 
tibus , quam de concordia Graecos inter ac Latinos agc- 
retur. Quamobrem Clemens IV. datis ad Imperatorem 
litteris Fidei profeifionem ab ejus Majeftate , Clero, & 
Populo emittendam inferueratj eaquae circa Romanae 
■£ cclefiae Primatum ab iis recipi volebat } facris apicibus 
plcnius explicans . Ipfaque fidei Profeflione Imperatoris 
Oratoribus tradita , fe ipfis fatisfa&urum fpoponderat , fl 
aliquis circa illam fcrupulus in ipforum mentibus oriretur. 
Ubi vero Graeci Profcffionem illam fidei recepiffcnt, 8c 
ad Ecclefiae Romanae obedientiam rediifTent , fi Conci- 
lium gencrale ad facrum Foedus inter utramque Ecclefiam 
confirmandum celebrari Palaeologus poftularet> Roma- 
na Ecclefia ejus votis annueret . Non ad praedittae ( Pro^ 
fcfllonis fidei ) difatjjiontm , vel novam definitionem fidei\ 
quam tanquam innumeris fxcrae paginae auRoritatibus , 
numerofis fanRorum Patrum Jententii c , C9* Romanorum 
Pontificum ftabili diffinitione firmatam , nec ipfe voluit , 
nec nos intendimus > ficut nec decet , nec foret expediens , 
in dubium novo ipfam exponendo examini y revocare : 
inquit Gregorius X. in Litteris ad Michaelem Palaeolo- 
gum Graecorum Imperatorem . Itaque fidei Profeffioncm 
Romanorum Pontificum ftabiJi diffinitione firmatam in 
gcnerali Synodo rctradfari Clemens IV. & Gregorius X. 
renuebant . 

Verum ut in his melius perfpiciamus Romanorum 

Pon- 


Digitized by Google 


Aufioritatc. Liber I. 125 

Pontificum indecliuabilcm in proponents fidei dogma- 
tibus autf oritatem y ipfam prae oculis habere oportet fidei 
Profeilioncm , quam Imperatori , & Graecis Epifcopis > 
reliquoque Clero^ Monachis & Populo profitendam,Con- 
flantinopolim laudati Pontifices tranfmifcrunt . Earn Pa- 
laeologus fuis ad Gregorium X. litteris inferuit, ejufque 
nomine in Concilio Lugdunenfi a Georgio Acropolita 
&: magno Logotheta fubfcripta eft . In ea porro fc credere 
profitebatur , quod vere tenet , fidei iter docet , prae- 

dicat Sanfta Romana Ecclefia: atquc inter cetera Spirt- 
turn Sanftum ex Patre Filtoque procedentem: Animas 
non plene purgatas purgatoriis poenis expiari : quae vero 
null am omnino peccati maculam incurrerunt ? aut con- 
traftam vcl in praefenti vel in futuro laeculo expiarunt , 
mox in caelum recipi: Illorum autem Animas , qui in 
mortali peccato , vel cum folo originali decedunt , mox 
in Infernum defiendere , poenis tamen difparibu s punien - 
das . Septem efle Eccltfeafiica Sacramenta : & in Eucha- 
riftia pancm 8c vinum in Chrifti Corpus &: Sanguinem 
trar.fubftantiari . Spiritum Sanftum a Patre &c Filio pro- 
cederc, negabant fereomnes Oricntales Ecclefiac. Ani- 
mas autem plene purgatas ftatim in caelum recipi , & cum 
mortali peccato dccedentes mox in Infernum defeende- 
rej feptemque cfle Ecclefiae Sacramenta ; tanquam fidei 
dogmata ab omnibus tenenda efle* nulla hatftenus Oecu- 
menica Synodus conceptis verbis decreverat . Haec ta- 
men in gencrali Concilio Romani Pontifices retra&ari 
vetabant, quod hanc fidem Romana Ecclefia tencret, 
quod earn Romani Pontifices ftabili diffinitione firmaf- 
fent. 

Poftquam a Graecis fidei Catholicae formula fubicri- 

pta 


Digitized by Google 


126 De Romani Pontificis 

pta eft, qualcm Romani Pontifices fua ipfis audoritafe 
praeferipferant , & in Ecclcfiae Romanae communionem 
cum hac fidei Profcfllone fufeepti funt ; Gregorius X. (e- 
quentem in ipfo Concilio Canoncm promuigavit : Ft deli 
etc devota profejftone fatemur , quod Spiritus SanBut 
aeternaliter ex Patre & Filio , non tanquam ex duobui 
principiis , fed tanquam exuno principio , nonduabus 
Jpirationibus , ftd unica fpirationc procedi t . Hoc pro- 
ftffa eft haBenus , praedicavit > docuit , hoc firmiter 
tenet , praedicat , profttetur , CSr ^ocef SacrofanBa Ro - 
Ecclefia , wafer omnium fidelium 63° magiftra : Hoc 
babet Orthodoxorum Patrum atque DoBorum Latino- 
rum pari ter t2* Graecorum incommutabilis ver a fen- 

tentia . Se^ nonnulli propter irrefragabilis prae- 
mijfae ignorantiam veritatis in errores Darios funt prola- 
pft : nos bujufmodi erroribus warn praecludere volentes , 
/aero approbante Concilio , damnamus & reprobamus 
omnes , quinegare praefumferint , aeternaliter Spiritum 
SanBum ex Patre £9° F/V/'o procedere ; yft/e efiaw temera- 
rio aufu ajferere > Spiritus SanBus ex Patre Fi- 
lio , tanquam ex duobus Principiis , £5^ tanquam eX 
uno ,procedat . Ex hoc Canonc Boftuctius colligit , opus 
fuifle Concilii generalis audoritate, quo fides nondum 
hadenus ab Ecclefia declarata de Spirit u Sando, 4 
Par re Filioque procederet tanquam ab uno principio , Sy- 
nodiceexponerctur. At Ecclefia Romana, quae tanquam 
omnium fidelium Mater & Magiftra , cogerc potuit Grae- 
cos ad profitendam Spiritus Sandi a Patre & Filio pro- 
ceflioncm j cur eis exponere ac declarare non potuit , Spi- 
ritum Sandum ex eis , non tanquam ex duobus principiis, 
fed tanquam ex uno principio , & nonduabus fed unica 

fpi- 


Digitized by Google 


Au&oritate. Liber 1 . 12 7 

tfpiratione procedcre? Non cnim agebatur die ver/tate, 
quae vel ex fe difficilis &c obfeura efiet , aut propter difft- 
dentium audoritatem ac numerum Oecumenicara Syno- 
dum pofeeret : led ea confcdarium erat alterius dogmatis 
de proceflione Spintus Sandi a Patre & Filio : cam Eccle- 
fia Romana profitebatur : ex Theologis Latinis pauci vel 
nulli refragabantur : Ex Graecis duintaxat aliqui vere- 
bantur , ne dum Spiritum Sandum a Patre Sc Filio proce- 
dere faterentur, duo Spiritus Sandi principia admittere 
viderentur. Quare id eis erat explanandum . Etadhanc 
rem opus fuifle , ut univerfus Orbis commoveretur , pror- 
fus abfurdum ac ridiculum ell . 

Jam ergo Lugduni, facro approbante Concilio, a 
Gregorio X. definitumeft? Spiritum Sandum a Patre & 
Filio, tanquam ab uno Principio Sc unica fpirationc pro- 
cedere. Itaque nulli deinceps faserit de hoc fideidog- 
m$re difputare , illudque novo examini fubjiccrc, 8c 
ad feripturarum traditionifquc normam expendere . Ut 
enim Adverfarii confidenter adfirmant , hoc intcreft inter 
ca , quae a Romano Pontificc , Sc a Synodis Oecumenicis 
definiuntur j quod priora rctradare licet, ac reipfa in Con- 
ciliis generalibus retradara funt : at fidem in Synodis Oe- 
cumenicis dehnitam nunquam ad examen revocarc licuit , 
nec earn aliquando legimus novo examine retradatam . 
Idperpetuo docet, ut vidimus, & inculcat Boffuctius; 
eique concinens Turnelius : „ Nullum , inquit (a),rc- 
» ipfa in monumentis Ecclefiafticis occurrit exemplum 
r, rctradati judicii totius Ecclefiae circa fidem vel mores . 
„ Legimus quidem faepius in poftcrioribusConciliis le- 
n dam > repetitam , confirmatam fidem in Symbolis Ni- 

„ carno 

(«)• De Ettltfii Quacft. V. Art. 111. ~ 


Digitized by Google 



123 -Dr Romani r Pontijicis 

„ caeno & Conltantinopoiitano expreffam: Legimus 
„ earn haereticis fubinde natis oppofitam: Legimus, prac- 
,, fertim inTridentina Synodo, non raro dilcordesPa- 
„ trum Icntcntias de modo feu forma, qua decrera fidei 
„ concipi deberent ; idque propter Scholae Do&ores, qui 
„ fibi prac judicium inferri timebant > & aliquando con- 
,, querebantur : at fidem ipfam praecedentibus Oecume- - 
„ nicis Conciiiis clare expreifam ac definitam , rurfus in \ 
,, controverfiam addu&am fuilfe , &c ad novum examen 
„ novumque judicium revocatam j data cuilibet contra- 
st dicendi vel redarguendi licentia , id nufquam legimus J 
,, Atqui Judicia Summorum Pontificum de graviffimis 
„ fidei quaeftionibus rurfus in Conciiiis generalibus re- 
„ traftata funt , non tantum ut acceptarentur ac proba- 
„ rentur, led ut expenderentur ad legem Script urae &£ 

„ Traditionis ,‘data cuilibet Epifcopo licentia , quod fibi 
„ videretur arguendi . Hacc poft Bofluetium Turnelids^ 
quae oppido falfa funt . Nam primo falfum eft , fidem id 
Conciiiis generalibus definitam nunquam fuiife ad exa-. 
men revocatam > &c ad legem Scripturae ac Traditionis 
expenfam . Nam primo , ut ex Ferrando baud femel do- 
. cuimus , univerfalium Conciliorum gefta ad TSeati Petri 
tnemoriam perduSia , di/igentius examinantur . Dander 
Leo II. fextam Synodum non ante probavit , quam gefto- 
rum Synodalium feriem recenfuit, curiolaque diligentia 
fingula ad eorum normamexegit, quae fuerant in Roma- 
nis Synodis definita . Theodofius M. Semiarianis , & Leo 
Auguftus Eutychianis , etfi piiflimi elfent Imperatores , ut 
de fide differerent, quam Nicaena & Chalcedonenfis Sy- 
nodi definierant, indulierunt j ac potififimum Leo voluit ^ 
ut Chalcedonenfis Concilii dogmata ad praecedentium 

Con- 


Digitized by Google 



Auttoritate. Liber l 129 

Conciliorum fidei regulas in particularibus Synodis ctiani 
a Catholicis Epifcopis exigcrentur. Vcrum fialiaexem- 
pla deeflent , Lugdunenfis Canon de Procefllone Spiritus 
Sandi a Patrc Sc Filio tanquam ab uno principio ad refel- 
lendam BofTuetii ac Turnciii oblervationem fatis fupcrquc 
ellct. Dc hoc cnim Chriftianae fidei dogmate dcinccps 
in Florentina Synodo follennes difputationcs habirafi 
funt, Eugenio IV. Graccis Epifcopis indulgente, ut Ca- 
tholicae dodrinac Jibcre contradicerent , eamquc ad le- 
gem Scripturae ac Tradirionis expenderent , nec antea II- 
gnarcnt, quamnovo & accuratififimo examine retradaf- 
fcnt. Dcinde Sc illud falfum eft, quod tanta fiducia Sc 
adeo generalibus verbis, poll Meldcnfem Epifcopunij 
Turnelius animadvcrtit , Judicia Summorum Pontifi- 
cum de graviflimis fidei quaeftionibus rurfus in Conciliis 
generalibus retradata fuifle, data cuilibct Epifcopo li- 
centia , quod fibi videretur, arguendi . Nam Caeleftinus I. 
Leo I. Sc Agatho, quorum potiffimum cxcmplis Turne- 
lius nititur , exprcfiis difertifque verbis vetarunt , ne fidcs 
Ecclcfiae Rom an ae in quaeftionem adduccretur, neve 
ipforum Legati certamen fubirent, &inarenam defcen- 
derentjfcd Apoftolicae Scdis dogmata Synodis generali- 
bus fufcipienda ac fubfcribenda proponerent. Quorum 
veftigiis Clemens IV. Sc Gregorius X. inhacrentes, ex- 
prcfle Scipli vetarunt, haberi Synodum generalem , in 
qua Ecclefiae Romanae dodrina Graecis propofita retra- 
daretur . Sed etfi aliquando novum cxamen ex indulgen- 
tia permiflum eft , inde colligi non poteft , jure fuo retra- 
dationi obnoxias elle Romanorum Pontificum de fide 
definitiones . Alioquin nec Procefilo Spiritus Sandi 3 
Patre &c Filio gcneralis Concilii Canone definita , irretra- 
To.I. Par. II. R da- 


Digiiized by Google 



136 De Romani Pontificis 

ftabilis ftatim fuiflct , quum &: cam deinccps \ ad pcrFrin- 
gendam Graecorum obftinationcm , ad novum examcn 
FJorentina Synodus rcvocaverit . 

CAPUT XXXVI. 

„ Decretum Concilii Lugdunenfis II. de Papae 
„ au&oritate producitur : Oftenditur, 

„ nihil favere Adverfariis . 

Aullo diutius, inquit c BoJfuetius > immorandum 
„ in c0 loco, quo Gracci Romani Pontificis pri- 
), matum confitentur: quo loco Advcrfarii noftram fen- 
?, tcntiam confutari , vehementiJilme aficrunt . Quare 
j, locum integrum producimus . 

,, De hoc ergo primatu haec Imperator , haec Epifco- 
,, pi Gracci per Ipeciales Nuncios profitentur : Ipfa quo- 
q ue San PI a Roman a Eccltfia fummum HP plenum pri ma- 
tum HP principatum fuper univerfun Ecclefiam Catboli- 
cam obtinet > quem ft ab ipfo Domino in 7?. Petro Apoflo- 
lorum Principe Jive vert ice > cujus Romania Pontifex tji 
fucceffor , cum poteftatis pi enit udine recepi [Je , veraciter 
£5° bumilitcr recognoficit : £5 ° ficut prae ceteris tenetur fi- 
dei veritatem defendere ; fic HP de fide Ji quae fubortae 
fuerint quaefliones , fio debent judicio definiri . „Ad- 
„ dunt de appcllationibus in quibufcumque caufis atquc 
„ negotiis . Subdunt : Ad banc autem , Romanam Fcilicct 
,, Ecclefiam > fic potefiatis plenitudo confifiit , quod Ec- 
clefias ceteras ad follicitudinis partem admittit , quarum 
mult as y HP Patriarcbales praecipue , diverfis privilegiis 
honor avit : fuatamenobfirvxta praerogativa turn in ge- 

nera- 


Digitized by Google 


Auttoritate . Liber I. 13 i 

neralibus Conciliis , turn in alicjutbus aliis , femperfalva. 
„ His Praclati Graeci , data ipcciali Epiftola , confen- 
„ tiunt. 

„ Haec fule retulimus, quibus Advcrfarii maxime glo- 
„ riancur , quam immcrito , vidimus , quum de Florcnti- 
,, no Conciiio agcremus , in quo cadcm , quod ad rerum 
„ fummam attinet , rcpctuntur . Et nos ergo ad cum II- 
luftrilfimi Auftoris locum copiofius hac de re Scuberius 
dilTcrcmus . 

„ Sane docebimus , a noftris in Summo Pontificc 
„ agnofci plenitudincm poteftatis, nequc idprohibcrc, 
„ quominus ea potcftas ab univerfali Conciiio dirigatur* 
„ Sc fecundum Canones exerceatur ; quod etiam ex Con- 
„ cilio Florcntino faepc probavimus . Nos contra faepius 
oftcndimus, Romanos Pontifices Conciliis Oecumenicis 
leges Sc rcgulas praefixifle , quibus dirigercntur , Sc quas 
ullo modo tranlgredi nonliccret : unde aperte Juculenter- 
que conficitur fubcfle Romanis Pontificibus Synodos gc- 
neralcs ; quum tamcn nullo fatis firmo argumento probari 
poflir, Conciliis gencralibus Romanos Pontifices efle fub- 
jedos . Quod enim hie Advcrfarius indicat de Romani 
Pontificis poteftate fecundum Canones exerccnda, fuo 
loco , cujus momenti fit , expendcmus . 

,, Quam vero aptoque fcnfu Romanus Pontifcx fupcr 
„ univerfam Ecdcfiam primatum ac principatum obti- 
„ ncat,cxConciIiiConftantienfiscerto, atqueaMarti- 
„ no V. cxprefle approbato dogmate , & ex Concilii Flo- 
?, rcntini do&rina , Sc ex Adverfariorum confcnfu often- 
„ dimus . Quaenam Iftorum verborum 5 fumtnum £5^ ple- 
num primatum £5^ principatum fuper univerfam Eccle - 
Jiam Catbolicam , potefatis plenitudinem obtinet ; 

R 2 vis 


Digitized by Google 



*132 "De Romani Pontifcis 
ivis ac potcftas fit 5 Sc quam ejufmodi verborum formulae , 
pcrpctuo &c conlhnti Ecclefiae Catholicae ufu confecra- 
tae y molefiac fint Advcrfariis , quam eorum rarionibus 
incommodae , 6c quam ab cis libentcr abftincrcnr , fuo 
pariter loco data opera demonitrabimus . Quum cnim 
haec Adverfarius ad alia loca remittat , ubi fufius ab eo di- 
fputantur ; Sc nos corum vim , ubi ad ea Joca perventum 
fuerit f expendemus . 

ARTICULUS UNICUS. 

Probatur Graecos in Concilio Lugdunenfi II. 
agnoviffe in Ecclefta Romana , & Ro- 
manis Ep if op is ad fidei dogmata 
definienda fummam & tnde- 
c It nab Hem pot eft at em . 

Uod autem , inquit Illuftriffimus Adw firms , 
» ad Pontificiam infallibilitatem trahant illud : 

rt Subortae quae (Hones fuo debent jud(cio defi- 

niri ; ncc id quidem advertunt quod antcceflerit » nem- 
r, pe id : Sicut prat ceteris tenetur fidei veritatem defen- 
„ dere , fic iS 3 fi quae de fide fubortae fuerint quaefliones , 
„ fuo debent judicio definiri . Ergo, ut non fblus , fed 
„ prae ceteris , tenetur defendere fidei veritates : fic pro- 

• >, fetflo non folus , led prae ceteris quaeftiones definire de- 
„ bet: ficfcilicetutpraecipuaillius autoritas fit, ut ha- 

- ,, bita Synodo ip/e praeeat , communemque fententiam 

• ,, fuo quoque nomine edat, pronuntiet, exequatur: 

quod Clerus Gallicanus cum omnibus Catholicis con- 
5, fitetur. 

» Scd 


Digitized by Google 


Au ft or it ate. Liber 1 . 133 

Sed forte vim facient inilioverbo definire , quod 
„ eft in Concilio Lugdunenfi pofitum : cum profcto dc- 
7, iinire nihil aliud lit, quam definitivam , utajunt, fer- 
,, re fcntentiam : quod non modo fupremo atque ultimo 
„ judici, fed etiam aliis competit, fuperioris autoritate 
5 j falva . Certe dcfinire ac determinare pro eodem haben- 
7 , tur. Quis autem Theologus nonaudiit dcterminatio- 
7, nes facrae Facultatis , autquis eas propterea infallibi- 
7, les cogitavit ? Definit, determinat ,qui tota fua , qualil- 
„ cumqueeft, autoritate judicat . Quantum cadcfinitio 
,, ac determinatio valeat , non ex iis praecile verbis , led 
,, ex aliis rebus , quas laepc mcmoravimus, repctcndum . 

f aciamus ergo quod faciendum monet, 5c ex aliis re- 
bus > hoc eft, ex ipiis lacrac Synodi atis rcpetamus , 
quantum eadefinitio valerc debcat, cujus edcndae po- 
tdttatem in Ecclefia Romana Graecorum Imperator 8e 
Graeci Epilcopi agnofcunt . Id vero ex ditis in fuperior* 
Articulo facile demonftratur . Nifi enim in folo Pontifice , 
fed folum in ipfo una cum Synodo gencrali , Graeci agno- 
viflent plenam , fummam , 8c irretratabilem ad res fidei 
definiendas ac determinandas auCf oritatem ; palameft, 
quod fidei formulam ipfis a Clemente IV. 8c Gregorio X. 
oblaram prius voluiflent in gencrali Synodo examinari , 
quam ab cis velut inconcuffa Sc immobilis fidei regula re- 
ciperetur : ncque laudatis Pontificibus paruiflent, quieam 
in Synodo rerratari abnuebant , utpote Romanorum Ron - 
tificum finbili diflinitione fit-mat am . At vero Graccorum 
Imperator Sc Graeci Epifcopi laudatam fidei regulam pure 
ac limpliciter amplexi funt7 haud alia ad earn profitendam? 
quam Romanae Ecclefiae autoritate permoti: Obtulenmt 7 
inquit Imperator Gregorio X. feribens , It (eras magnae 

San- 


Digitized by Google 



134 R- omani Pontificis 

Sanftitatis vefirae Imperto mto , inquibus inter alia de 
confejjiont fidei , quam docet , £5° praedicat , £9° confitetur 
fanfta Romana Ecclejia , continebatur ; £5° oportebat in 
bis magis refponfiomm convenientem ms facere . Ecce 
hoc facit Imperium meum : Habet autem profejfio fidei in 
diftionibus tali ter : Credimus C 9 J c. Et infra ; Haec efi ve- 
rafidesCatbolica : £9° banc in fupradiftis articulis tenet 
£9° praedicat facrofanfta Romana Ecclejia . Et rurfum : 
Eadem ficrojanfta Romana Ecclejia firmiter credit , £9 J 
firmiter ajfeverat £9V. Tenet etiam £9° docet eadem fan - 
ft a Romana Ecclejia Z5Fc. Tandem, fupraferiptam fidei 
veritatem sprout plene left a cjl iSf 1 fide liter expofita , ve- 
ram , fanftam , Catholicam £9° orthodox am fidem cogno- 
feimus , C9 J acceptamus , 19° ore ac cor de confitemur quod 
vere tenet HFfideliter docet , £9^ praedicat fin ft a Roma- 
na Ecclejia : inviolabiliter obfervire eamdem profejfio- 
%cm , £9^ ea omni tempore perfeverave , ullo un- 
quam tempore ab ipfa difeedere quoquo modo , aut devia- 
te , vel dtfeordare promittimus . Itaque fa&o ipfo Graeci 
profcfli funt , ad Ecclefiam Romanam non modo^nie ce- 
teris, verum & ad earn folam , hoc eft nulla , ex necelfita- 
te, praemifla Synodi generalis approbation, pertinere 
fubortas de fide quaeftiones judicio irretra&abiii definirc . 
Quern ergo his Concilii Lugdunenfis verbis ienfum adfin- 
gimus , ut Pontifcx folus , ut infallibili judicio definiat > 
id de noftro, quemadmodum Boifuetius objicit , minime 
addimus , fed ex Gregorii litteris , & Graecorum confef- 
fione apertiflime derivamus . Secus autem laudatus Au- 
doropinarur, contenditque, noftram eorum verborum 
interpretationem ab ipfo Gregorio , Lugdunenfi Con- 
cilio, ipfaque Graccorum fententia refclli. Quibus id 

ar- 


Digitized by Google 


Aucioritate . Lib . /. 135 

arguments conficiat, cxpenciamus . 

„ Et Gregorius quidem > inquit , non idilbi tribuit, 

,, ut folus definiat fidei quaeftiones > qui ad cas definien- 
,> das Concilium generaie congrcgavit , fidcmque non ni- 
?) ii facro approbante Concilio , expofuit, ftatimque pro- 
# fclfus eft, inipfa convocationeConcilii , quae cffent 
,, decernenda , etiam circa fidem Sc fchifma Graecorum , 

,, cjuftnodi fore , ut approbatione Concilii roborentur . 

„ Cur vero tantus in ciendis Patribus toto orbe labor , ft 
„ unius Pontificis auftoritate haec robur obtineant ? Id 
„ ergo voluit, a fe quidem prae ceteris , fed etiam appro - 
w bante Concilio quaeftiones definiri . 

Quid advcrfus faftorum evidcntiam valeant ejufmo- 
di conjcifturae, judicer fapiens Sc prudcns Lc&or : Grego- 
rius , inquit, non id fibi tribuit ? ut folus definiat fidei « 
quaeftiones , qui ad eas definiendas Concilium generate 
congregavit , fidemque , non nifi facro approbante Conci- 
lio , expofuit . Formulam fidei > qua dogmata continc- 
bantur , de quibus aut rcipfa erat , aut quidam fufpicaban- 
tur , nc aliqua efiet Latinos inter Sc Graecos diifenfio , fo- 
lus Gregorius Graccis Impcratori Sc Epifcopis fubferi- 
bendam propofuit . Porro tantum abeft , ut ad eas fidei 
quaeftiones definiendas Concilium generaie congrcgarit , 
ut Impcratori difertis verbis Gregorius ipfe fignificarit , 
primum ab ipfolmperatorc ipfiufque Clcro Sc populo fu- 
feipiendam earn fidem , cujus formulam Conftantinopo- 
lim tranfmittebat ; poftmodum vero , ft Imperatori libe- 
rct , Synodum celebrandam , non ut fidei quaeftiones ven- 
tilarentur , aut novo examini fubjicerentur ; fed ad carita- 
tis vinculum Latinos inter Sc Graecos folido foedere con- 
firmandum . Quid cnim quaefo his verbis difertius ? Jd 

quo - 


Digitized by Google 



( 

1 3 £ De Romani Pontijicis 

rum profecutionem , i2* [pecialxttr ad car hat is 'vinculum 
inter eofdem Latinos tL5° Graecos folido foedere confir- 
mandum , ji tsoft receptionem CS^ profejponem ejufdem fi- 
dei, £3* poflquam ad obedientiam ipfius Romanae Eccle - 
JiaeTu , ac iidem tuiClerus 13* Popitl us rediiffetis , <jW 
locum , We <7«o eadem Romana expedire uideret Ecclefia , 
generale Concilium peteres convocari ; fatis apertefpem 
tribuit ( Clemens IV. ) (jraoW /» /joc defiderium ad- 

impleret . Non ad praediclae difcujjionem , W novam 
diflinitionem fidei CS^c. Quaenam ergo , arr.abo , funt illae 
fidei quacftioncs, quasfolus definire Pontifqx noluit & ad 
quas definiendas Concilium generale congregavit ? Quae- 
nam , rogo , eft ilia fides , quam , nonnifi [aero approban- 
te Concilia expofuit ? Quae funt ilia circa fidem !k fchif- 
. ma Graecorum decernenda, quae profeflus eft ejufmodi 
fore , uC approbatione Concilii roborentur ? Nam , ut Ar- 
ticulo praeccdenti obfervavimus , in Capite de fumma 
T rinitate £2* Fide Catholica hie unus Articulus contine- 
tur , quod Spiritus Samflus a Pat re & Filio tanquam ab 
uno principio, &unica fpiratione procedit. Hanc vero 
Pontifexefle declarat fidem , quam, inquit, profejfa eft 
baflenuS , praedicavit , 12* docuit , quamyfrw/Ver tenet j 
praedicat,profitetur , £5° docet facrofanfta Romana Eccle* 
fta , mater omnium fidelium & Magiftra : quam proinde 
Synodi rctra&ationi & examini fubjeftam efte noluerat in 
fuis ad Imperatorem litteris ; & quam Graeci ante Syno- 
dum coatfti fuerant velut inconcuflam & immobilem ve- 
ritatem profitcri . Quod ergo cos , qui contra fentirent , 
[aero approbante Concilio , damnavit ac reprobavit , pro- 
fetfto argumento non eft , quod ejufmodi fidei Catbolicae 
articulum Synodi examini ac retra&ationi fubjecerit , aut 

quod 


Digitized by Google 



Autforitate . Liber 1 . 1 37 

quod propter eum deriniendutn tantum fubire voluerit in 
ciendis Patribus toto orbe laborem . 

Subjungit Illuftriifimus Advcrfarius : „ Turn nec 
,, Graeci tulitfcnt, ut pro cerro fidei articulo figeretur, 
„ Papam vel folum cfle infallibilem , quod ha&enus nul- 
„ Io in Symbolo , nulla in dcfinitione fidei fcriptum ha- 
„ beretur. Etquidcm mens Graecorum fuit, utcaom- 
„ nia Papae tribuerent , quae ante fchifina tribuiflent ; 
,, diiertc enim icriptum legimus in Epiftola Epifcopo- 
,, rum ad Grcgorium X. Nihil denegamus eorum , quae 
,, ante fcbifma praeflabant Patres noftri . Neque quidem 
„ aliud Latini , aut ipfe Pontifex poftulabat ; neque pro- 
,, feclo promoverent , fed diilurbarent concordiam , fi 
,, Graccis concordiae maxime obluftantibus cum articu- 
„ lum proponerent , qui Sc ante fchifma inauditus fuifi* 
,, fet , & graviilimus omnium videretur . 

Ecclefiae Romanac fidem , firmam prorfus & incon- 
culTam nulliquc obnoxiam errori , ac proinde certam om- 
nino efle Sc irreformabilem Catholicae do^rinae regular^ 
paffim in fuis fidei Confeffionibus longe ante fchifma 
Graeci orthodoxi profitebantur . Nam abineunte faeculo 
fexto hoc fidei fuae libcllis exordium ut plurimum prae- 
mittebant : Prima Jalus eft reSlae fidei regulam cuftodire y 
iST a conftitutis Patnim nullatenus deviate . Et quia non 
poteft Domini noflri Jeftt Cbrifti p'-actermittt fententia 
dicentis : Tu es Petrus, 8c fuper hanc petram aedificabo 
Ecclefiam meam See. Haec quae ditta funt rerum proban - 
tur effeftibus : quia in Sede Apoflolica extra maculam 
femper eft Catholica fervata religio . De qua fpe fide 
mini me jeparari cupientes , £5° Patrum fequente inf itu- 
ta , anatbemati^amus omnes haerefes ita incipit fidei 
To. I. Par. I I. S Pro- 


Digitized by Google 



138 T)e Romani Pontificis 

ProfefUo, quam fuis ad Hornufdam httcris Johannes Con- 
ftantinopolitanus inferuit: Ita Sclibellus , quern laudat us 
Hormifda ad Johannetn Nicopolitanum per Pulioncm 
tranfinifit : Ita Sc fidei ConfeOIo > quamjuilinianus Impe- 
rator Agapito Pontifici obtulit . Idem quoque ell initium 
libelli , quem ad o&avam Synodum ( quae proxime Pho- 
tianum fchifmapraeceffit) Hadrianus II. milit, ab iis fub- 
fcribendum,qui ad Synodum Sc Ecclefiac Catholicae com- 
munionem admitti veilent ♦ Quis autem in his verbis non 
videt Sedis Apoftolicae fidem atque do&rinam velut iner- 
rantem Sc indeficientem fidei ac do&rinac Catholicae re- 
gulam praedicari ? diciturenim , quod in Sede Apoftolica 
Temper fine macula Sc invioiabilisCatholica eft conTcrva- 
ta religio ; idque propter Chrifti Domini verba Sc promiT- 
fionem Apoftolorum Principi Ta&am : Tu es Petrus £5^c. 
Hoc autem pofito velut inconcufto Sc immobili fiinda- 
mento , damnantur ac reprobantur in iis libellis omnes 
haereies 8c omnes haerctici , quos cadem Sedes Apoftoli- 
ca damnabat ac reprobabat : aepraeterea haec adjiciuntur, 
quae cum fiiperioribus conjunfta maximi ad rem noftram 
momenti funt : Vnde , (icut praediximus , ftquentes in 
omnibus Apoflolicam Sedem > C 9* praedicantes ejus om- 
nia conflituta , fpero , ut in una, communione vobifeum , 
quam Sedes Apoflolica praedicat * efje merear , in qua efl 
Integra Z3* 'ueraxCbriflianae religionis HP perfeBafoli- 
ditas . Promittens etiam yfequeflratos a communione Ec- 
cleftae Catholicae > id efl > non confentientes Sedi Apoflo - 
licae , eorum nomina inter facra non e[fe recitanda my fie- 
ri a . Igitur, quoniam juxta Chrifti Domini promiifio- 
nem , in Ecclefia Romana fine macula Temper exftitit 
proinde Sc lemper erit (nam Chrifti Domini promiflio 

de- 


Digilized by Google 



Auftoritate . Liber L I39 

dcficere nunquam poteft) inviolata religio ; do&rinam 
ejus & communionem in omnibus ample&untur , in iifi. 
que integram , & veram , atque perfdfiam Chriftianae re- 
ligionis foliditatcm agnofcunt . Quibus rogo difcrtioribus 
ac luculentioribus verbis profited poterant Scdis Apofto- 
licae infanciendis &c conftituendis fidci Catholicac dog- 
matis immobilem & irrefragabilem , & infallibilem au- 
doritatem ? Quum ergo Formulam fidei Romanorum 
Pontificum Jlabili diffinitione firmatam , Gregorius X.' 
irrctra&abilem efl'e voluit 5 & a Graecis abfque Synodi ge- 
neralis examine ac retra&atione fignari j quum Ecclefiae 
Romanac ac Sedi ApoftoJicae tribuit , ut fubortas de fide 
quaeftiones fuo tantum & irreformabili , quemadmo-' 
dum ejus nos verba intelligimus , judicio finiret , idque 
Graecos ad cjufdcm Sedis Apoftolicae communionem ad- 
fpirantes agnofeere ac fatcri voluit ; nihil ab cis cxegit , 
quod non Patreseorum dilertis verbis antelchifma profi- 
terentur . 

„ Deni que , habemus, inquit Roffuetius , apud Pa- 

„ chymerum (a) graves Tub Michaele Palaeologo Pa- 
» triarchae &c Antiftifum Graecorum contentiones dc 
„ pacis conditionibus ; habemus Tub Andronico gravio- 
„ res pads jam fattae criminationes : Patriarchae , qui 
„ paci obfifterent, Tub Michaele depofiti : depofitus Tub 
„ A ndronico Patriarcha Johannes Veccus, qui pacem 
„ approbaffet : Tub Michaele non ferebant Papae nomen 
„ inter facra recitandum : graviflimi flagitii loco ob- 
„ jc&abant fuifle recitatum ; quod haerefis au&or Pa- 
» pa videreturj quanto gravius vociferarentur in pacis 
„ conciliatores , & Michaelis afleclas, fi quod inaudi- 

S a „ turn 

' («) In Vic. PalaeoL Jib. V. cap. XI. & feq. 


Digitized by Google 



1 40 .D<? Romani Pontijicis 

,, tumerat, Papam infaliibiiem praedicaflent ? tslon id 
„ autem queruntur , non id in Palaeologo , non id in An- 
„ dronico Pachymcrus harum rcrum fcriptor diligentiffi- 
j, mus attigic : non id habent tarn multa per cam acta- 
>, tem pro pace & contra paccm divulgata fcripta , ab co- 
„ dem Pachymero aliifquc recitata : non ergo id quif- 
„ quam in animum induxerat . 

Ejufmodi conjedurae turn ex fe leviflimae funt, turn 
omnem penitus vim amittunt , quum difertis luculentif- 
que tcllimoniis oftcnditur, perfuafum fuifle Graecis, hanc 
a Latinfs Romano PontiHci audoritatem vindicari, ut 
ipfefolus fubortasdc fide quaeltioncs iupremo Scirretra- 
dabili judicio definiat . Neque hoc tantum , imo Si eo f- 
dem Graccos liunc nefario fchifmati obtentum praetexuiF- 
fe, quod quaeftio de proceffionc Spiritus Sandi aPatrc 
& Filio Tola fuiflct Romanorum Pontificum audoritate 
definita > neccam aliquando in OecumenicaSynodo re- 
tradari , iidcm Romani Pontifices pcrmififfent . Patet id 
ex Nili Theffalonicenfis , qui poft Concilium Lugdunenfe 
fcripfit, lib. I. de Primatu Papae, ubi diferte hanc negat 
fuille caulfam defcdionis Graccorum ab Ecclefia Ronia- 
na, quodLatini utcumque Primatum Romano Pontifici 
vindicarent ; fed quod ipfi poteftatem 6c audoritatem tri- 
buerent fidei controverfias , fuo tantum judicio, coque 
irretradabili, terminandi : Neque vero , inquit , * l lud in 
cauffiaefl , quodLatini affirmant, nos nobis Primatum 
arrogare irelle > & in fecundis po ft Romanorum Princi- 
patum nolle confiflere ,/imulque idcirco pacem detreflare. 
Neque enim itnquam cum Romanes Ecclefia de Primatu 
contendimus , neque de fecundo loco nunc agitur. Sed 
neque •vetus confuetudo , neque Patrum decreta nos latent , 


Digitized by Google 


'• Auftoritate . ’ Liber I. 1 41 

quibus Rom ana kulifia antiquijfma omnium PLcch.fi a- 
rum ‘Bfpurfiv'ia'n r m<mv <UtL\txriav , declaratur : alioqui ne- 
que aequum futnt , ut id quod inficiamur , nobis objicict- 
tur , certaque bitjih ret demonfir atio boc praetextu occul- 
tetur . Itaque Primatum Papac cxciti Graecos inter &C 
Latinos diilidii cauilam fuifte negat. Videamus ergo, 
quamnam ille tandem funeftiflimi fchifmatis rationem 
adfcrat . Hanc iile fcquentibus verbis exponendam aggrc- 
ditur : Quaenam igitur tandem eji hujus dijjidii caujfa i 
Rcfpondet> quod quacjiio controverfa (de proceflione 
Spiritus Sandi a Patrc & Filio) communi Oecumenicae 
Synodi decreto non fit confirm at a j quod ejus folutio ex- 
plicatioque non fiat ex •veteri Patrum in ejufiemodi ne- 
gotiis corfietudine : Sed quod Romani quidtm Magifiro- 
rum in bac quaefiione partes fibifitmunt , alios r oero in- 
fiar difcipulorum ditto audientes habere velint . Ceterum 

non hoc volunt net e mm Patrum decreta in quibus , 

in communis fidei caujfia , communis quoque omnium fen - 
tentia quaeritur . Id imprimis hodieque nobis ab Adver- 
fariis objicitur, ut vel ex hoc ipfb Meldenfis Epifcopi 
Opere apparet > in quo pafllm inculcat , juxta vetcrem 
confuetudinem &c traditionem communes cauflas eflc 
communi Ecclefiarum judicio terminandas . At Latini 
apudNilum id omnino conceptifque verbis Graecis re- 
ponunt, de quo tota nobis hodie cum Parifienfibus con- 
certatio eft : quod nimirum Papac , quum Summus Sacer - 
dotum princeps , Z3 paflor-, Z3 pater fit* eodcm jure, 
quo ad ipfum pertinet univerfalem Synodum comjocare', 
(SF prvvatim , abfque aliis , de Lcclefiafiicis negotiis fia- 
' tuere licet . Refpondet Nilus ,quod Z3 Julius Papa erat , 
Z3 Damafius , 13 Caelefiinus , t3 Leo , i3 dgatbo , quo- 
rum 


Digitized by Google 



142 .D<? Romani Pontificis 

rum infigni pietati Patres tefiimomum perbibuerunt : ne- 
que tamen tinquam baec dixerunt : fed una cum aliis fra- 
tribus convenient es , adjuvante bono fpiritu , CS^ dogma- 
ta Jiabiliebant, ZFpacem Ecclefiis conciliabant . Quod 
fi unica bac ratione dogmata fiabiliebantur , id vero bodie 
minime fiat ; quis dubitet , omnem dijftdii caujfam bac 
in re effe pojttam ? In nobis certe hujus rei culpa non bae - 
ret . Deinde contendit * inutilem prorfus ac minime ne- 
ceflariam fore Conciliorum generalium convocationem , 
fi penes Romanum Pontificem poreftas Sc au&oritas fit , 
privatim Sc abfque aliis , fuprcmo Sc irreformabili judicio 
fidei controverfias dirimendi: Si Papae tribunal his de- 
cernendis fufficit , fuperfluus ac fupervacaneus omnino 
fuerit SanElorum Patrum conventus . Verum non ita fe 
res habet , nequaquam , quamdiu Spiritus Sanftus per 
beatos illos loquatur . Nam £5^ Pap am Agathonem » 
divinum ilium Caelefiinum , £5^ Leonem privatim qui- 
dem de rebus controverts Synodum convocajfe videmus j 
ita tamen ut quae illic particulariter difceptata fuiffent , 
ad univerfalem Synodum referrentur , £3° communi fen- 
tentia veritatem fiabiliri poftularent . Alioqui , fi Papa 
privatim Synodum cogente , reliquos ejus decretis ajfen- 
tiri necejfeefi , nemine contradicente , fupervacaneum pla- 
ne foret Oecumenicum tribunal . Huic argumcnto , quod 
Adverfariis noftris achilleum eft, &rin quo ftabiliendo 
toto hoc libro Mcldenfis Epifcopus ver/atur, fummatim 
apud euradem Nilum Latini reponunt , quod nos uberius 
Sc invidis, ut nobis videtur, arguments probavimus > 
nempe univerfalibus Conciliis nequaquam propofitam 
fuifie veritatis inquifitionem , fed convent ffe ^ut earn con- 
firmarent : ideoque etiam nunc , non in dubium vocari hoc 

dogma 


Digitized by Google 



Auciontate . Liber 1 . 143 

dogma, jufium effc , Jtd Jiabiliri . Si pauci refragentur , 11 
dniignes Ecclefiae minimc relu<ftentur> opus nonefieSy- 
nodo generali , ctiain Nilus agnofcebat : fed quum ex 
quinquc PatriarchalibusSedibus, quatuor ab Ecclefia Ro- 
mana dc proccffione Spiritus San&i a Parre 6 c Filio dik 
fentircnt , non dcbuifle ejuftnodi controverliam fi>la Ro- 
mani Pontificisaueloritate, &: ablque Synodo Oecumeni- 
ca dcfiniri : Si quidem nulla univerfalium Ecclefiarum 
contradicat , aut alioquin una fola * aut pauci aliquot , 
affentior ego . Si vero- quum quinque fint Ecclefiae uni - 

verjales , una reliquis contradicit > annon \ufium fit > 
omnes convenire , infinitis votis , fummaque difputa - 
tione habit a , dogma Jiabiliri ? Superius autem dixcrat : 
Si e vulgo tantum kominum aliqui dijfiderent , praetex - 
turn ahquem haberet eorum oratio > atque adeo iniquum 
cenferi poffiet , tanti quofdam facere > ut ipforum caujfx 
totum orbtm concutere •velimus . Nunc vero quum capita 
orb is terrarum propemodum inter fe diffentirent : an non 
wide abfurdum fiierit de uni'uerfali fide aliter quam cum 
univerfo orbe fimul fiatuere atque dec ernerey quum Pa- 
tres ipfi hoc turn diflis , turn fa fits proclament ? Ad quae 
verba merito Thomaffinus obfervat ( /i ) „ Nilum ipfum 
}) plura fere largiri y quam e noftratibus (buc efi y Pari~ 
„ fienfibus) aliquos, quorum adco error perfpicuus eft. 
,, Nam fi modo nulla Patriarchalium Ecclefiarum con- 
» tradicat , aut una tantum,vel pauci aliquot ,annuit 2c 
„ ipfe > ftandum definition! Cathedrae Petri , ncc Oecu- 
„ menica Synodo opus cfic . Quos Thomaffinus indicar, 
videmushodie, quod quum pauci fint & ex hominum vul- 
go , eos tamen ab Apoftolicae Sedis Conftitutionibus toto 

orbe 

(«) Diilerc. XII. in Cone. Chalc. num. 111. 


Digitized by Google 



1 44 De Romani Rontificis 

orbc fufccptis ad univerfaleni Synodum provocare, ac to- 
tum fua ipforum caufla concuterc velle orbcm terrarum 
minime pudet : quod Nilus iniquum efle fatetur . Verum 
non aliquot dumtaxat , fed omnium fere Pariiienfium do- 
drinam hoc loco, fi hene perpendatur, Nilus evertit 
Non enim tantum fi pauci ac privati homines contradi- 
cant, Synodo Oecumenica opus non efle, ac fruftra 01 bem 
terrarum concuti agnofeit ; verum & fi aliqua univerfalis, 
hoc eft, PatriarchalisEcclefia, ceteris fibi invieem con- 
fentientibus , refragetur , abftineri pofle docet ab univer- 
fali Concilio : quod certe Parifienfes , & cum eis Melden- 
fits Epifcopus, non admirtunt ; qui fufliccre exiftimant , ut 
infignis aliqua Ecclefia , veluti Gallicana , vel Hifpanica , 
ceteris relu&etur, ut res ultimo & irretra&abili judicio 
terminanda ad generalem Synodum omnino deferri de- 
beat. Qua in re minus Romano Pontifici tribuunt , quam 
olim Graeci fchifinatici tribuebant : qui , ut ex his quae 
ha&enus ex Nilo in medium adduximus , manifeftiffime 
patet , non de Primatu Romani Pontificis cum Latinis di- 
gladiabantur ) led hoc unum querebantur , quodhujufee 
Primatus ratione Papae tribuerent, ut privatim &fine 
ipfis in generale coaftis Concilium , fidci controvcrfias fuo 
ipfe judicio irretratftabiliter definiret . 

Nec folurn port Lugdunenfem Synodum Nilus , ve- 
rum Sc longe antequam ilia eelebraretur , n< 5 n ad prima- 
tum Romano Pontifici adlertum , Graeci cauflam fchifi. 
matis revocabant; fed cam nefariae divifioni rationem 
practexebant , quod Papa tanquam Surnmus Pontifex Sc 
Sacerdos fine ipfis in Concilio Oecumcnico congrcgatis 
ad fidci dogmata definienda fuifict aggreflus , quorum po- 
foa ab ipfis profeflionem cxigeret . Ita cnirn apud Anfel- 

mum 


Digitized by Google 


Aufloritate. Liber 1 . 145 : 

lmum Havclburgeniem Nechites NicomedicnfisEpifco- 
pus difleric (a): Primatum Romanae Ecclefiae , quern 
tarn excellentem mibi proponis , ego non nego , neque ab- 
nuo : Siquidem in antiquis nofiris bifioriis hoc legitur y 
quod tres Patriarchates Sedcs for ores fuerant , 'videlicet 
Roman a , Alexandrina , Antiocbena , inter quas Roma 
eminentifihna Sedes Imperii primatum obtinuit , ita ut 
prima Sedes appellaretur , £S^ < 1 ^ earn de dubiis caujfis 
Ecclefiafiicis a ceteris omnibus appellatio fieret , & e jus 
judicio ea , quae fub certis regulis non comprehenduntur , 
dijudicanda fubjacerent . Quid rogo amplius hac in rc 
Adverfarii noftri Romano Pontifici tribuunt ? Addit Ca- 
pite fequenti Nechites , hujufce primatus rationc Roma- 
no Pontifici convcnire , ut Oecumenicis Conciliis prae- 
fit j primumque in eis locum obtineat. At ferendum 
non cfle, quod Monarchico quodam jure omnibus Ecclc- 
fiis dominari velit ; &c quum ipfe cum fuis tantum Latinis 
Synodos habcat , velit earumdem Synodorum legibus ac 
-dccretis Graecas Ecclefias teneri , quae illis minime intcr- 
fuerunt: Verum Romana Ecclefia , cui nos quidem inter 
has Sorores primatum non negamus , & cui in Concilia 
generali praefidenti pritnum honoris locum recognofci- 
mus-f ipfa fe propter fui fublimitatem a nobis fequefira- 
'vit , quando Monarchiam , quod fui officii non erat , in- 
'vafit , & Epifcopos £9° Ecclefas Occident 's s £9° Orientis , 
divifo Imperio , divifit . Et ob hoc fi aliquando cum Oc- 
cidentalibus Epifcopis Concilium fine nobis celebrat , ills 
decreta ejus fufcspsant , £5^ debita verier atione ob fervent^ 
quorum confilso di flat ea , quae diflanda judicaverit , iS* 
quorum conniventia fiatuuntur , quae f latuenda decreve - 
To. I. Par.II. T rit . 

• ( a ) Lib. Ill, Dialog, cap, VII. 


Digitized by Google 



1 46 De Romani Vontificis 

rit . Nos quoque quamvis in eadem Catholic a fide a Ro- 
man* Be cleft a non difeordemus ; tamen quia Concilia bis 
temporibus cum ilia non celebramus ; quomodo decreta 
ilhus fufeiperemus , quae utique fine confilio noflro , imo 
nobis ignorantibus feribuntur ? Si enim Romanus Ponti- 
fex in excelfo throno gloriae fuaerejidens nobis tonare, 
quafi projicere mandat a fia de fublimi voluerit , £ 5 ^ non 
noflro confilio, fed proprio arbitrio > pro beneplacito fuo de 
nobis de Ecclefiis nofins judteare , imo i mperare vo- 
luerit quae fr at emit as , feu etiam quae paternitas haec 
effe poterit ? Quit unquam aequo animo fuftinere queat ? 
Tunc nempe veri fervi , & non filii Eccleftae rede did 
poffemus & effe ZFc. Et infra : Quid igitur nobis feriptu- 
rarum feientia ? Quid nobis liter arum fludia ? Quid ma - 
giflrorum dodrinalis difciplina ? Quid fapientum Grae- 
corum nobilijfima ingenia ? Sola Romani Pontificis audo- 
ritas , quae , ft cut tu diets , fuper omnes efl , univerfa haec 
evacuat. Solus ipfe fit Eptfcopus , folus magifier , folus 
praeceptor , folus de omnibus febi foli commiffis , foli Deo 
ficut bonus Pafior refpondeat • Quod ft in vinea Dei vo- 
luerit habere cooperatores > ipfe quidem confervato pri- 
tnatu fuo , exaltatus glorietur in humilitate fua , (S 3 non 
contemnar Fratres fuos , quos veritas Chrifii non in fer- 
vi tut em , fed in liber t at em in utero matris Ecclefiac gene- 
ravit . Quibus quaefo aliis arguments fuas hodie Advcr- 
farii quas vocant liberates tuentur ? Quas proinde tueri 
non poifunt, nifi fimul Graecorum adverfus Latinos cauf. 
famagant: atque omnino necefle eft, ut caufla Graecis 
adjudicetur , fi firma funt earumdem libertatum funda- 
menta . Quid enim Nechitae Parifienfis Theologus re- 
fpondebit cum Latinis expoftulanti,quod Graecos adigere 


Digitized by Google 



Aucloritate . Liber 1. 1 4.7 

vellcnt ad ca dogmata profitenda, &: Canoncs oblervanuos 
in Conciliis editos , quae fine ipfis Romani Pontifices ce- 
lebrabant ? Ne muflitare quidem adverfus haec audebir , 
quum eadcm quotidie tela adverfus Romanos Theologos 
intorqueat: ut mcrito Cl. Thomaflino oblcrvatum fir, 
quod (a) „qui contra nobis hac in parte diccnt* non 
„ aliis poterunt nos, quamaNilo, leu a fchiftnatis offi- 
„ cina depromtis Iaccffere telis : non poterunt non totam 
„ Latinae Ecclefiac cauffam adverfus Graccos in dogma- 
)) te de proceffionc Spiritus Sandi labefadare . Ibi cnim 
,, Latini decretis Apoftolicae Sedis ita inhaelerc , ut ea 
,, veluti dubia deinceps in controverfiam vocari , nc in 
9 , Oecumenicis quidem Conciliis palfi lint. Ex quibus 
omnibus compertum eft , neque ante , neque port Syno- 
dum lugdunenlem ob primatum Romano Pontifici ad- 
fertum Graecos a Latinis Theologis difeordaffe, aut ab 
Ecclefiae Romanae communionc averfos fuifle : fed hanc 
nefario Ichifmati cauffam praetexuiffe > quodratione pri- 
matus earn Romano Pontifici poteftatem & audoritatem 
adfercrent,quafubortas de fide controverfias ablqueSy- 
nodis Oecumenicis > aut faltem ablquc praecipuarum & 
infignioruni Ecclefiarum adlenfu , judicio irretradabili de- 
finirent . 



T a CA- 

( a ) Diflfert XII. in Cone. Chalced. num. III. 


Digitized by Google 



1 48 De Romani Pontificts 

CAPUT XXXVII. 

x , Idem ex Graecorum inBafileenfi &Florentina 
„ Synodis doftrina , Eugeniique Papae 
„ ac Latinorum confenfu 
„ oftenditur. 

C Oncilii FJorentini decretum, quo de Romano Pon- 
tifice fancitum eft , eum inuniverfum orbem te~ 
fit 1 1 primatum : totius Ecclejixe caput , omnium Cbri - 

Jliawrum Pattern ac DoBorem exfijlere : £ 5 ^ ipfi in Tie a- 
toPetro pafeendi , regendi , aegubernandi univerfalem 
Jicchfiam a Domino nofiro Je/U Cbrijio plenam potejia - 
tern traditam ejfie\ Hoc, inquam , Florcntinae Synodi 
decretum alibi expendemus ; & jure ex co confici demon- 
ftrabimus , majorem dfe Romani Pontificis , quam Con- 
rilii Occumenici auftoritatem . Dccrevimus enim Ad- 
verfarium confcqui zsiSbt. , ejulque omnino veftigiis 
infiftere . Quare hie ea dumtaxat ex Florentina Synodo 
ad trutinam revocabimus 5 quae ad fuam , u( ipfi vifura 
ell , illuftrandam opinionem , Bofluctius cxcerpfir 





AR- 


Digitized by Google 


Aucloritate. Liber I. 

ARTICULUS PRIMUS. 


149 


jQuae Bojfuetius ex Florcntina Synodo in medium 
adfert , aut nihil probant adverfus Romani 
Ponttficis ineluftabilem auftoritatem ; aut pro- 
bant , vet fecundam Synodum Lugdunenfem 
non futjfe oecumenicam , njel retractations ac 
no'vo examtni (ub]ettas ejfc ip/as quoque Conci - 
liorum gener altum dogmatic as defimtiones . 

T Ibet i inquit Illujlrijfimus Adverfariu s , hie rcmi- 

„ 1 A nifci ea , quae de Gdiecorum Icntentia ex adiis 
„ buiiiicnfibus &c Florcntinis oftendimus : Nun pojfe 
„ unionem fieri nifi in Synodo universal i j in qua. Occi- 
„ dentalis Orient alifque Eccle/ia convenient : Ecclcftam 
,, in unum congregatam de rebus dubiis judicare: com • 
„ muni confer fu Jententiam ferre : communiter haec agi y 
,, £2° quae cummunia funt communi confenfu terminari 
„ oportere : plunmorum fententiam praevalere : fan Bam 
,> Ecclefiam infacris dogmatibus nullo modu pojje erra- 
re, communi quidem ac Synodic a confideratione uten- 
tern . Haec Graeci profitentur , quae ufqueadeo ipfi Eu- 
genio IV. probata erant, uthaec adGraecos loquerc- 
„ tur : Proferatur libere veritas per facramentum ; £5^ 
„ quod pluribus videbitur , hoc ampleBemur Z5F nos £9* 
„ vos . Quod neque Graeci , neque Eugenius dicerent , ft 
„ Papam vel folum infallibili judicio quaeftiones dcti- 
,, nire , jam inde a Lugdunenlis Concilii tempore con- 
„ ftitiflet. 

Aut Illuftrifllmus Adverfarius vim argumenti confti- 

XU)t 


l 


Digitized by Coogle 



, j q Ve Romani Pontificis 

tuit in verbis Sc au&oritate Graccorurn , aut in verbis Eu- 
genii Graccorum verba Sc orationem , ut ipfe contendit , 
adprobantis. Sipiimum dixerit j confequenscft, ut cum 
eifdem Graecis paritcr ncget , fccundam Synodum Lug- 
dunenfem pro oecumenica e(Tc habcndam . Nam quum 
Graeci pctebant , gcneralcm Synodum celcbrari, conten- 
debantque, unionem non pofTc fieri nifi in Synodo univer- 
fali 5 pro certomanifcftiiHmc habebant > nondum pro ne- 
gotio unionis Sc pacis , ac difcuticndo dogmatc de Procef- 
fione Spiritus Sanfti , dc quo maximc cum Latinis digla- 
diabantur , ullam cjufinodi Synodum » Hoc eft , Oecumc- 
nicam habiram efl'e . Id paflim ex corum verbis Sc oratio- 
nibus patet . Speciminis loco fint haec Bctfarionis verba 
in Oratione dogmatica ad Synodum Orientalcm (a) fef- 
fioneXXV. Concilii Florentini , unde lua quoque Mel- 
denfis Epifcopus deferipfit : Ft rum demus ,non rede illos 
( Latinos ) fecijfe , quod Jine totius Eccltjiae congregatio- 
ne de rebus gravibus adfidem Cbrsflianam pertimntibus 
tradarint .... nunc autem quum ejufmodi culpa vacent, 
fponteque in gemralem Synodum convenerint , ac omnia 
ft faduros affirmarint quae ratio perfuaferity £9* ipji ft 
omni accufatione prorfus immunes reddiderint : £?* nos 
oportet , non mediocre Jludium cogitationemque adbibe- 
re i ut quae agenda a nobis fint , caute prudenterque aga - 
mus : ne quod ante HUNC DIEM objicere Latinis con - 
fuevimus , in nos recidat: dtnique ne ea accu/atione ju- 
dicemur > cujus illos olim reos agebamus . Nam fi, ut dice - 
re ipji confuemimus , nondum advocata Synodo genera- 
li y accufandi erant Latini , quod fuo dumtaxat judicio 
dere adeo gravi credidijfent ; quidni nos quoque, quum 

id 

( * ) Capite prlrao • 


Digitized by Google 


Auttoritate . Liber 1. iji 

id quod quaerebamui fixblum fit , omnefique in unum con- 
vtnertmus , magnum ingredi certamen , ingenfique fiubire 
periculum necefie efi , «/ abfique culpa bine abire pojfimusl 
Quibus verbis tanquam certum & exploratum fibi Beffa- 
rion fumit , nondum in aliquo Oecumenico ConciJio de 
pacis & unionis negotio hdum fuiffe , nec dogma de Pro- 
celfione Spiritus Sandi a Patre & Filio Synodi gcneralis 
audoritate fancitum . Eaque dere neque Gregorius Pro- 
to-SyncelJus in Apologia adverfus Marcum Ephefium , 
neque Georgius Scholarius in fuis de Pace Orationibus 
dubitant . Quare fi Graecorum admittenda audoritas eft , 
fecunda Synodus Lugdunenfis erit nobis e Conciliorum 
generalium numero expungenda . 

Si autem Adverfarius non quidem Graecorum verbis 
& audoritate nititur , led Eugcnii , ea quae a Graccis pro- 
lata funt , ut ipfi videtur , probantis j hinc plane Sc apertc 
fcquitur , non modo Romanorum Poncifieum, verum Sc 
generalium Conciliorum de fide fandiones retradationi 
& examini fubjedas efle , neque omnino irreformabilcs 
elfc & indedinabilis audoritatis. Quod ut cfficacius pro- 
betur , integrum Eugenii textum in medium adferamus : 
Jtaque denuncio fierenififimo Imperatori , Fratrique Pa - 
triarebae , univerfae Orient ali Ecclefiae, £9* dico baec: 

Quatuor funt quae vobis proponuntur . Primum ,fi fiatifi- 
faftum vobis efi per clarifiimam ZS 3 evidentem demon- 
fir ationem , qua demon fir avimus ex fieri pturis , Spirt turn 
SanHum procedere ex Patre iS 3 Filio , bene . Sin minus , 
dicite , de quo ambigatis , iSt 3 qua ex parte illud non re - 
cipitis , ut remedium adbibeamus j & evidenter perfip't- 
cueque probemus , Procefifionem banc vere etiam efifie ex Fi- 
lio . Secundum > fi habetis ex ficripturis autlori fates con- 

tra - 


Digitized by Google 



* j 2 . De 'Romani Tontificis 

trarium afferentes iis , quae dicuntur a nob 'll , lit eas pro < » 
feratis . Tertium , fi babetis valida fieri pturae loco, j qut- 
busprobetur , melius ejfic magifiqua pium , quod vos tene~ 
tis , qutxm noflrum dogma . Quartum ,fi baec non vultis > 
convent amus fimul , fiatque Synodus : Conficiat fiacrum 
Sacerdos jjusjurandum demus Latini pari ter 65^ Grace i\ 
proferatur libere veritas per jur amentum ; ZS 3 quod pluri- 
bus videbitur , hoc amplettemur 13* nos Z9* vos . Quum 
hacc Eugenius Graecos adloquebatur , non utique oblitus 
erac , fuifle in fecunda Lugdunenfi Synodo definitum , 
Spirituin Sanftum ex Patre &: Filio, tanquam ex uno 
principio & unica fpiratione procederc : ncc pariter igno/- 
rabat , earn Synodum ab Ecclefia Romana inter Oecume- 
nicas recenferi . Quare fi quid valet , quod ex Graecorum 
& Eugenii verbis Bofluetius cojificit argumentum , diccn- 
dum omnino eft , quod ea „ neque Graeci , neque Euge- 
„ nius diccrent , non modo fi Papam vel folum , fed etfi 
,, ipfum cum Oecumenica Synodo , infallibili j'udicio 
„ quaeftionesdefinire, jam inde a Lugdunenfis Concilii 
,, tempore conftiriflet . Aut dicendum eft non modo 
Graecos , fed neque ipfum Eugenium , Concilium fecua- 
dum Lugduncnfc inter Oecumenicas Synodos numerafle# 
Aut certe agnofeere tandem ac fateri Adverfarii debent , 
non re&e inde probari , Romani Pontificis non efte irre- 
formatiies alicujus dogmatis definitiones , quod eae oeco* 
nomia quadam & indulgentia fucrunt aliquando ad no- 
vum examen in generalibus Synodis revocatae . Si enim 
id tucri pergitis , fateri omnino debetis , non modo Grac- 
cis, verum 8e Eugenio Latinilque Patribus vifum efte, 
Canonem Concilii Lugdunenfis dc Procelfionc Spiritus 
Sanfti a Patre 6 c Filio non fuifle ante Synodum Floren- 

ti- 


Digitized by Google 



Aucloritate. Liber l. 153 

tinam irrcformabms irrctra&abilis au&oritatis . 

Quod fi de Concilii generalis Canonc judicare abfur- 
dum ert ; quum ipii paritcr Latini Sc Gracci in eadem Sy- 
nodo Florcntina conceptis difertifque verbis profiteantur, 
fummam clle Sc incluciabilem Concilioruni gcneralium 
au&oritatenij tjuidni id ipfum dc Romanorum Pontifi- 
cum dcfinitionibus adfirmcmus ; quum non minus difcrte 
& Eugenius ac Latini Patrcs , nec non quidam cx Graccis, 
eamdem Romano Pontifici in dcfiniendis fidei dogmati- 
bus auftoritatem adfererent ? Id alibi fufius oltendimus : 
quarc hie ea dumtaxat Patrum Florentinorum loca ad cxa- 
men revocabimus, quae nobisfruiha Advcrfarius conatur 
eripere . 

ARTICULUS II. 

Aliquot Florentinorum Patrum loca , quibus di - 
Jerte Romano Ponttfici in definiendis fidei dog- 
mat i bus tnerrantia tribuitur , ab Lf.'fiopi 
Ad eldenfis exceptiontbus e vmdicantur . 

„ A T enim , in quit Illuftd/pm'.ts Adverfiorius , ob- 
,, jiciunt duos Viros praellantillimos in eadem 

,, bynudo dillerentcs , Rhodium Archicpifcopum Sc Ju- 
„ lianum Cardinalcm . Ft Rhodius quidcm proaddita- 
„ mcnro, Filioque , certans ait: (0 ) Latinorum Patres 
„ id mulra cum rcverentia fiuicepilie , quod ex •planavit 
„ Romano. Ecchfi 1 : /idem Petri folam t/Je , in quo pote- 
„ fios Jit expiicandi fidtm: abhac ipfa Etc lift a , r u jus 
„ ifi explicare omne. fid,ti vert totes , fi fie p tom tfje bone 
1 o.L Par A I. V de 

" ( a ) Cone. Flor. Seff. VII 


Digitized by Google 



154 De Romani Pontijicis 

5> de Spiritus Sancii Procejfione 'verttatem . 

Quid cnim vero difertius ? Conatur tamen adeo prac- 
clarum pro nobis teftimonium lequentibus verbis eludere: 
„ Quae omnia, inquit , co pertinent, ut Scdi Apoftoli- 
„ cae id incumbat officii , ncque fine cjus au&oritate fidei 
„ veritates definiri poilint . Quod tamen officium fi lola 
„ praeftare pofl'et , feclufa Ecclcfiae Catholicae conlcn- 
9 , fione &c au&oritate* non erac cur Eugenius Florenti- 
,, nam Synodum convocaret , in eaque tcftarctur , valitu- 
„ ram earn fidem , iplb etiam praefente , quae frequenti s 
„ Synodi fententia ac teftimonio vinceret . 

Si hoc pa&o licet tellimonia Patrum eludere , nullum 
crit adeo pcr/picuum Scevidens, quod non prodivefit 
in alium fenfiim &c quo volurous detorquerc , & ex femel 
concept's ac praejudicatis opinionibus colorem detortis 
expofitionibus allinerc . Sedem , inquit Archiepifcopus 
Rhodius , Petri folam cjfc , in qua pot eft as Jit explicandi 
fidem ; nimirum, ccrto 6c indeficientcr , ac fine ullo erran- 
dipericulo: quare ftatim fubjungit : Propter quod nun - 
quam portae infers , hoc eft , baerefes praevaluere adver- 
fus earn , imo ne attigerunt quidem. Quae a do&iiTimo 
Praefule eo referuntur , ut probet , iblam Petri Sedem , fi- 
ne Con cilii generalis audloritate , potuille particulam F/- 
lioque , Symbolo addere , ad ejus profeflionem omnes. 
compcllcrc , qui aeternae falutis compotes effe velint : nec 
opus efle poll Sedis Apoftolicae oraculum , de eodem 
dogmate inquircre , aut alios libros audorefque confulere: 
Sed baec , inquit , in praefenti ditto, fttfficianttfihoc unum 
dicamus : ab hoc ip fa Ecclefta , cujus eft explicare omnes ft- 
dei veritates , fufeeptom e(Je banc veri totem > utpotene- 
cefforiam ad hominum fxlutem : nifi enim ilia implicit e 

vel 


Digitized by Google 


Aucioritate . Liber 1. iyy 

fuel explicate credatur, fieri non potefl , ut falus hominum 
conftftat . Pro pt ere a Romans Ec cleft a pot era t , iS 1 debe- 
bat ficere ,quod fecit: hoc clt , fola fua 5c abfque Concilii 
generalisau-ftoritatc T adderc fidei Symbolo tanquam cer- 
tain , inconcuflam & immobilem veritatem , & ab omni- 
bus certa fide follenniccr profitendam , quod Spiritus San- 
&us ex Patre procedit . Sivultis ergo , Patres y 

una nobifeum fateri > quod nos bodie prutulirnu * , non 
opus crit aliis negotiis: fed libris claufis ampleHamur 
banc veritatem, ftmufque in Ecclefia Dei conjimfti ? Quid 
ergo juvat adco perfpicuum teftimonium inanibus conje- 
fturis eludere , quae , ut fuperiori articulo oftenfum eft } fi 
quidprobant* illud etiam fuadent , nec fecundam oecu- 
menicam Synodum Lugdunenfem au&oritatem habuiffe 
adhanc veritatem irretraftabiliter definiendam . Conful- 
tius proinde duxit Nat. Alex, fateri ( a) , Rhodio Arcbi- 
pracfuli in difputationis aeftu aliqua non fatis accurate 
diet a excidijfe , quae benigna interpret atione molliri 

opus babeant . Sic illi benignas interpretationes appel- 
lant , quae manifcfiac funt nativi ac legitimi fenfus de- 
pravationes . 

Verum haccdocliflimo Archipraefuli in difputatio- 
nis aeltu minime excidiflc, nec quidquam protulilfe, quod 
benigna interpretatione opus habcat, led' ex communi 
Patrum Latinorum fentenria difleruifle , inde facile fuadc- 
tur, quod Julianus Cardinalis in Concilio fedens, cjus ora- 
tionem non modo non improbavit , verum & laudavit , & 
Agathonis au&oritate ex ejus ad lextam Synodum Syno- 
dica Epidola confirmavit : Quoniam vos , Domini , recite - 
ft is fuperiori feftione epiftolam Jgat bonis Papae , ill am- 

V 2 que 

{ a ) Differt. XII. in Hifl. Saec. XIII. & XI vl ““ 


Digitized by Google 



I y <5 "De Romani Pontificis 

q^.t 'valde authentic am exijhmalis , duo nolo add ere ver* 
ba rtd quod dixit Dominus Rhodi Praeful.Primum dixit: 
n Qpptielc unique error aliquiscmcrferit, Papae incum- 
„ b ere necellitatem docendi populosCatholicam verita- 
,, tern : Poflea dicit : „ Totam Chrifti Catholicam Ec- 
„ clcfiam 5 & Patres omnes bubcepilfe auftoritatem Ro« 
„ manse fccclefiae , Sc fccutos efle per omnia ejus doftri- 
,, nam . Recitabo epifiolam Jgatbonis Papae : Si filentio 
„ tex ro veritatem, quam crogare numulariis juflus Turn. 
„ per ilia verba : Pafce ones meas : Et : Tu aliquando con- 
„ 'verj'is confirm* fl-atres tuos: quandoquidem nobis in- 
„ cumbit neccflfitas doccndi Chriflianos quae pertinent 
„ ad veritatem : Et paulo ante : Tota Chriftianorum Ec- 
clefia Catholica &: omnes univcrfales Synodi fideliter 
n ainpledentes ejus dodrinam , & omnes San&i Do&o- 
„ res & Ecclcfiae Luminaria in omnibus ejus dodrinam 
„ fecuti bunt . Et reliqua . Hinc patet , quo ties de fide ali- 
qua oritur dubitatio , Romanum Pontificem debere ac te- 
fiert ilium declarare : atque illo docente , omnes Synodos , 
Z9 3 ELcclefiam uninerfxm debere bujufmodi neritatem fe- 
qtii . Et hoc dicit Epifiola recitata , & approbata in fexta 
Synodo . His do&iilimus Cardinalis Rhodii Archipraefu- 
li$ orationem confirmavit, qua Romano Pontifici au&o- 
ritatem vindicabat, ut bolus & ablquc Synodi generalis 
conbenbu fidei dogmata irrctra&abiliter definiret . 

Horumce verborum lacinias adfert & Bofluetius? 
bummamquc do&rinac, quam Julianus tradidit , hanc clfe 
animadvertit : ,> Officium efle Romani Pontificis docere 
n veritatem : Conciliorum officium, eomaximepraecun- 
„ te, veritatem bequi j eumque in Ecclcfia conbuetum efle 
or dine m doccndac veritatis . Quod & Parifienfes ubi- 

„quc 


Digitized by Google 


Aucioritate . Liber I. 157 

,, que , 6c Eccleiia Gallicana maxnne praedicant . At ne- 
mo non videt , quam haec dodrina Rhodii Archicpifcopi 
& Juliani Cardinalis difputationi & fcopo parurn accoin- 
modata fit: quorum nimirum mens 8c propofitum crat 
oftendere , potuilfc Romanum Pontificem folum Sc abf- 
que Synodi generaJis audoritate, proceflionem Spiritus 
Sandi a Patre Sc Filio addcre Symbolo tanquam verita- 
tem ab omnibus Catholicis irretradabiliter profitendam. 

Id illi clle objiciendum Bofluetius vidic ; qui<> cnim 
non vidcrcr ? Quare objedioncm occupans haec fubjungit: 
,, Nihil agit, inquies, li id tantum vclit: Refpondet : 
„ Imo vero id agit , utconftct, Latinos nihil novi moli- 
,, tos , qui Romanum Pontificem rite officio fundum , ac 
„ de Spiritus Sandi procefifione vera 8c antiquitus tradita 
„ praedicantem , pro Ecclefiaftico more, autorcm fcquuti 
>, lint . Quid fi officio non fungatur , nec veritatcm do- 
„ ceat ? etiamne aberrantcm fcqui tencrentur ? Id fieri ne- 
,, quit , inquies ; Jam id tuquidem dicis , non ipfc Julia- 
nus . Itno idjulianus exprefic docet, quum Rhodii Ar- 
chiepifcopi orationem probat, qui non errandi privile- 
gium Sedi Apoftolicac vindicat, Chrifti Domini promif- 
fionefretus, quodadvcrfus earn nunquam portae inferi , 
id eft , haerefcs praevalebunt,imo illam ne attingent qui- 
dem . Docet etiam , quum S. Agathonis verba refert ad- 
firmantis » omnes Synodos Romanorum Pontificuen do- 
th inam fecutas ; indeque probat , Sc fcqui per omnia, dc- 
buille • Quid enim fingi poteft ineptius , quam Synodos 
generales , quae falli ncqueant , fecutas cflc 8c fequi per 
omnia dcbuiilc regulam errandi periculo obnoxiam ? Por- 
ro abfurde quaeritur „ indifcuflamnc fecutae lint , an cxa- 
„ minatam , *V fada demum dificuflione firmatam ? 8c 

ab- 


Digitized by Google 



158 Z?e Romani Rontificis 

ablurdius refpondetur : Examinatam certc . Quum enim 
idquacris, idque refpondes* cumGraccis cauflam adju- 
dicas contcndcntibus , nec proceffioncm Spiritus San&i a 
Patre 6c Filio dcbuifle inter inconcuflas fidei Catholicae 
veritates in Symbolo rccenferi , antequam Synodi gene- 
ralis difcullione firmarcturj turn Romanos Pontifices Cle- 
mentem IV. & GrcgoriumX. tyrannidis arguis , qui , uc 
fuperius vidimus 5 ad earn veritatem ampleftendam ac 
profitendam , tanquam Romanorum Pontificum /Ixbili 
diffinitione firmatam , Graecos adegerunt , nondum licet 
Synodi gencralis cxaminatione difcuffam . 

Pcrgit Advcrfarius : meminerimus lane ,Julianum 

,, Cardinalem cum cflc ,quo Praefidc Conftantienfes Ca- 
,, nones , Bafilcae totics innovantur . Quieorum autori- 
,, tate Eugenium pcrpulerit ad rcvocandam Bafileenfis 
„ Synodi difloiutionem $ qui proindc crederet , ac vehc- 
„ mentiffime aflereret , Papam etiam in fidei cauflis 
,, fubcfl'e Concilio : non ergo per fe infallibilem. Haec 
probant, co pluris effe faciendam dociillitni Cardinalis 
audtoritatcm,qui profcfto nifigravibus permotus ratio- 
nibus fententiam dcfcruifiet , qua antea in praeceps cum 
aliis Bafilecnfibus agcbatur . Ipfum namque a priore opi- 
nionc receilifle, fruftra Boifuetius quacritteftes, quibus 
probcmus: Idcnimfatis cum ex adlatis ejus verbis per- 
ipicuum eft , turn ex difputationcjohannis Prcvincialis 
dc Primatu Papae par. II. Cone. Flor. Collar. XXII. quam 
laudatus Cardinalis , ut illam Archipracfulis Rhodii } non 
modo probavit , verum &rquacdam identidem fuggefllt , 
quibus confirmaretur , quae profe3o, ut alibi demonftra- 
bimus , cum Bafilecnfium & Parificnfium opinionibus 
conciliari nullatenus poteft . 

» At- 


Digitized by Google 


A u ft or it ate . Liber I. 159 

„ Atqueutjammittamus, i»^M/>,do(ftifltmum qui- 
,, denijfedtamcn unumhomineinjulianum; non alicer 
„ fenfit Graecorum ac Eatinorum Patrum multitudo, a 
,, quibus quippe vidimus , dcfiniendae Catliolicae Ycrita- 
„ tis autoritatem Sc vim in communi deliberatione 8c 
„ confenfione collocatam . Ita Illuftriflimus Adverfarius 
adhunc communem confugit locum , quotiefcumque ni- 
hil ipfifolidi occurrit, quod clan's luculentiique teftimo- 
niis reponat , quibus Ecclefiae Romanae doiirinam Sc au* 
doritatem tucmur . 

Adjungit : „ 8c Marcus quidcm Ephefius , aliique in 
„ Synodo Elorentina incundae initaeque pacis inimici, 
,, dePapa quidem multa, illud vero nunquam objecc- 
„ runt j quod cum infallibilem Conciliifque omnibus fu- 
„ periorcm feciflent 5 autin ipfb folo vim omnem repo- 
„ nerent: adco haec nemo cogitabat . Prorfus inane 8c 
nullius momenti funt ejufmodi conjeAurae , 8c negantia , 
ut vocant > argumenta , quum difcrtis , Sc pofitivis , 8c ad- 
firmantibus teftibus refclluntur. Quid generatim Roma- 
no Pontifici tribuerent* Sc quibus in rebus ejusprimatum 
reponerent Latini Patres , qui per haec tempora Eugenio 
Quarto , hoc eft , unico & legitimo totius Ecclefiae Capiti 
Sc Paftori adhaerebant, patetex eorum placitis in Diacta 
Moguntina expofitis , quae Auguftinus Patricius Tub hoc 
titulo refert (a) : Ajfertioms Eugeni anorum pro auftori - 
tale Pontificis . Sunt autem ejuimodi: Claves Ecclefiae 
foil Petro , fucce jfori bus datae ; cut dictum eji : Tibi 

dabo claves regni caelorum Papam omnibus Cbri - 

Jlianis praeefe 5 CP ita Concilio gemrali , utilli putefia- 
tem tribuat . Generale Concilium non habere potefiatem 

imme - 

(«) Hirt. Concil. B*m. Florent. &c. Cap. CXVIII- 


Digitized by Google 



1 6 0 jD? Romani Vontificis 

immediate a Cbrijio ,Jed a ‘lea to Petro , £5^ ejus fucceffo- 

ribus Summum Ecclefiae tribunal , £5° in terris Ju- 

premum judicium apud Papam folum ejfe Exerci- 

tium Clavium in plenitudine poteftatis in terris Papae 
tan turn competere * qui omnia potefl in terris . Generate 
Concilium veluti arenam jlerilem ejfe , nifi a Papa foe - 
cundetur . Videat ergo Advcrfur jus , quo pa&o tucri pot- 
fit fuam illam gencralcm propofitionem : Adeo baec nemo 
cogitabat ! nimirum Papam infallibilcm Conciliifque om- 
nibus fuperiorem elk} aut in ipfo folo vim omnem clle 
repofitam . 

Neque aLatinorum Patrum acTheologorum fenfi- 
busdiflidebancGraeci, qui Florentinae Synodi a&a de- 
creraquea Marci Ephcfii &:aliorum fchifmaticorum ob- 
jeftis vindicarunt. Ita Jofephus Epifcopus Methoncnfis 
Romanac Ecclcfiac poteftatein tribuit ad ccteras omnes 
Ecclefias gubernandas , & in fide confirmandas; fed ne- 
gat , cum ipfam opus habere , ut ab aliis regatur ,&r in fide 
confirmetur ; tumetiam efic in aliis ad haec praeftartda 
iftiufmodi auftoritatem (a): A te porro , inquit ille Mar- 
cum Ephefium adloquens, emend art Romanam Eccle- 
fiam i nil opus erat : Nam ilia cun Hamm eft gubematrix 
Ecclcfiarum , £5° aegrot antibus hcclijiis perittjfme mede - 
tur ; cjuum poteflatem a Cbrifto acceperit regendi alias sS 3 
gubernandi , confirmandi £5° corn gen d \ non ut ip fa con- 
firmetur ab aliis : Et tu , in quit Salvator ad Petrum , ali- 
quando converfus confirm i Fratres tuos; non dixit : 
Confirmare a fratribus tuis^fedy Confirma . Cporrebat 
igitur , teetiam ab ilia con firmari , quemadmodum fa- 
pientiores dolliores te confirmati funt . 

Ira 

(a) Refp. ad Libel. Marci Ephcf. in Append ad Afla Cone. Flor. 


Digitized by Google 


A uftoritate . Liber 1. 1 6 1 

Ita Sc Gregorius Proto Synccllus & Patriarchs, qui 
adverfus eumdem Ephefium verbis Theodori Studitac 
Romano Pontifici vindicat dignitatem Patris acDo&oris 
omnium Chriftianorum , eidem in definitione Horentinae 
Synodi adfertam j Sccum ea dignitate conjun&um non 
errandi concdfum illi divinitus privilegium (a): Quod 
de Papa dicimut , aitille, non ex nobis dicimus . Nam 
Thcodurus Studita feribens ad Micbaelern Imperatorem 
nomine omnium Hegumenorum in Epiflola , quae fic inci - 
pit : Nos omnes in unum congregati See. ,, Si quid vero , 
„ inquit, dubitat , . . . . jubcat .... a Scniore Roma mitti 
,? fibi hujus rci declarationem , ut per antiquam traditio- 
,, nem ab initio lervatum eft . Haeceft, imitator Chrifti? 
„ Imperator , fupremus apex Dei Ecdefiarum , cui pri- 
„ mus praefedit Petrus , ad quern Dominus: Tu es Pe- 
trus UPc. Idem Tbeodorus in alia Epiflola ad Naucra - 
tium,cujus initium ey?:Non complebuntur aures meac Sec. 
„ Deum , inquit , homincfque conteftor $ fejunxerunt ie 
?, a corpore Chrifti , Secoriphaea fede , in qua Chriftus 
„ pofuit fidci claves ; adverfus quam non pracvaluerunt 
„ peromne faeculum, nee praevalcbunt ufque ad finem 
„ facculi inferi portae? ora videlicet haerericorum , ficut 
?, promifitille,quinon mentitur. Pracvalerent autem , 
aut faltem adverfus Ecclefiam Romanam praevalere ali- 
quando poflentinferi portae , hoc eft, haereticorum ora , 
fi Ecclclia Romana errandi periculo fubjaceret: a quo 
tamcn tarn remota eft, quam dciiccre non poflunt promif- 
fioncs illius, qui non mentitur . Hinc autem, atquc ex 
aliis, quas adfert? audoritatibus laudatus Audor colli- 
git? quod jure Romanus Pontifex Cbrijlianorum om - 
Tc.I. Par. II. X mum 

( a ) Apolog. adverf. Marc. Ephef. ibid. 


Digitized by Google 



1 6 2 De Romani Tontificis 

mum Doftor in dtfinitione Florentinae Synodi infcri • 

bitur . 

Sed nemo prcflius Latinorum Patrum, quae fupra 
retulimus , placitis acdecretis infiftit, quam Gennadius 
Patriarcha Conftantinopolitanus in Expofitione pro Con- 
cilio Flor. Cap. V. Nam primo cum eifdem Patribus do- 
cct ( a ) , eum folum > hoc eft , Romanum Pontificem oh - 
tinere poteftatem omnem Ecclefiam abfolute dirigendi £i^ 
gubernandi , ligandi £5° filvendi £ 'SFc. folumque ilium 
habere facultatem defide £5° Jdcerdorio exquirendi . Quod 
probat S. Theodori Studitae au&oritate in Epiftola qua- 
dam ad Pafchalcm Papam . Quaerit autem } undenam , 
&qua de caufta tarn infignis praerogativa Romanae Ec- 
clefiae tributa fit ? refpondetquc , propterea quod omnibus 
haerefibus fupcrior lit, quod ad earn haerefcs attingcre 
non poiEntj quod mcrgi procellis nequeat, tanquam tu- 
tiffimus portus j & civitas refugii* inquaChriftus caeli 
claves depofuit: quod rurfus ejufilem Theodori Studitae 
in cadem Epiftola teftimonio probat . Vndenam hoc ? non 
ob aliquid aliud , nifiquia is habeb at poteftatem ceteras 
Ecclefias confirmandi > tanquam qui omnibus haerefibus 
fupcrior effet > longeque pofitus effet ab omni procella hae- 
reticorum . Hujus ret ipfemet ( Theodorus ) teflis eft in 
Epiftola ad Pafcbalem dicens : „ Vos igitur vere illimis 
„ fons ac fincerus jam inde a principio, verae fideij 
,, vos ab omni haereticorum procella Ionge pofiti ; fecu- 
„ rus totius Ecclefiae portus j vos a Deo elc&a Civitas ad 
,, falutis refugium : Intelligis , quo pafto fecurum portum 
appellat totius Ecclefiae Romanum Pontificem 1 . Ad quern , 
ut naojigia ab undis in medio marts agitata in portum 


( « ) Sea. XVI. vid. & Sea. vil. & Sea. IX. 


Digitized by Google 



A ucloritate . Liber l j 5 3 

profugiunt , /t>m relicia a fluliibus atque aeflu mer- 
gantur : Sic £9” omnes Ecclefiae ab baereticis tanquam a 
flu ft i bus vexatae ad Romanum Pontificem i>elut ad por- 
tum falutis confugiunt , ubi tranquillitatem & quieten 
omnem nancifcuntur : nam eo loci fidei claves Cbriflus 
apud Petrum Jpoflolum depofuit , ut Ecclefiam tot am 
pafceret atque gubernaret ; nec apud ilium tantum , fid 
etiam apud ejus fuccefiores , ipfi dicens : Et tu aliquando 
convcrfus confirma fratres tuos : quae quidem non foli 
Petro contigerunt ■, fedZS* ejus fuccejforibus . Quod fta- 
tim aliquot Romanorum Pontificum exemplis demon- 
ftrat, qui alias, ac praecipue Graecorum Eccldias , ad- 
verfus infurgcntcs haere/cs confirmarunt . Secundo ex ea 
Ecclefiae Romanac Romanique Pontificis praerogativa 
aliam cum cifdcm latinis Patribus colligit ; nimirum (a ) , 
quod fine illius qffenfu non potefl Oecumcnica Synodus , 
vel omnino vocari Synodus , vel auttoritatem habere . 
Deniquc eidem Ecclefiae Romanae difertis verbis iner- 
rantiac privilegium & praerogarivam vindicat, haud fecus 
atque ipfimct Catholicac Ecclefiae. Occurrens cnim fchifi. 
maticorum objedo , quo Romanam Ecclefiam non rede 
fentirc adfirmabant, propterca quod contra communes 
Parrum & Dodorum fenrentias quaedam praefcribebat: 
Si ergo , inquit (b), ilia divina Sedes non relie fentit , 
mentitur Cbriflus . ...Is enim Ecclefiae pollicitus efl , fe 
cum ea fore , port as inferi non praevalituras adverfus 

earn . Ideo ne Cbriflum mendacem ejficiamus ? . In er- 
rant em Dei Ecclefiam effe did mu s : quam rem teflificabi- 
tur rurfus ipfe Tbeodorus Studites ad Michaelem Impera- 
torem fcribens ex perfona omnium Praepofitorum buc pa - 
. X a fio 

~ Sea.X. (Jj Seft.XVII. i9mm 


Digitized by Google 



1 6 4 jD<f Romani Vontipcis 

Ho: Ef iterum idem in .ilia tpiflola ad Naucra - 

tium&c. Verba rcfert ex his duabus Epiftolis , quae fu- 
pra cum Gregorio Proto-Syncello deferipfimus j ac dein- 
dc fubjungit : Audis , quo pa Ho ea cfl caput Ecclpae Cbri- 
(li , cujus Petrus ejl primus Praefes : i?* quod nunquam 
praevaluerunt , neque praevalebunt ufque ad confumma- 
tionem faeculi eff'racnata ora , fecundum promijfionem 
•veracis Sal'vatoris ? Si ergo nunquam pr.wjaluerunt bae- 
retici ad'verfus Cbrifli Ecclpam ; quomodo audetis dice- 
re , earn err are , quae inerrans a DoHoribus praedicatur \ 
Ex eo quod Ecclcfia Catbolica crrarc non poteft, Scdi 
Apoftolicac camdem pracrogativam vindicat ; perinde ac 
ftare non poflit Sc confiftcrc immobile ac firmum aedifi- 
cium , fi fundamentum labefatftetur . Quare li Ecclcfia 
crrarc non poteft; confequcns eft, quod neque Scdes Apo- 
ftolica : quae petra eft 6c fundamentum , fuper quod uni- 
verfae Ecclefiac aedificiuni confurgit, 6c immobile per- 
feverat . 

CAPUT XXXVIII. 

„ Viennenfe Concilium fub Clemente V- Ejus 
„ aevi Scriptor nobilis Guillelmus Mima- 
„ tends Epifcopus, Speculator di&us, 

„ a Papis judus de habendo Conci- 
„ lio feribere, quid fenferit. 

D E MimatenfisEpifcopi fententia alibi cum Illuftrif- 
fimo Adverfario diflerimus . Quare in ea hoc loco 
expendenda immorari non libet : fed majoris momenti di- 
fputationem aggrediar de fenfu Ciementinac unicae in 

hoc 


Digitized by Google 


Audoritate . Liber J. 165 

hoc- Concilio Vicnnenii editae de fumma Trinitate ac 
fide Catholic a : quae ut lucem mutuabitur ex his , quae fii- 
periori Articulo ex Latinis Graccifque faeculi fcquentis 
Auftoribus difputavimus ; ita iis pondus adjicict . 

ARTICULUS UNICUS. 

De fin Jit bujufie propofitionis : Ad filum Roma - 
num Vontificcm pertmet eorum quae fitnt 
fidei , declaratio , five judicium &c. 

O Stendimus in articulo fuperiori , communem fuiA 
fe Florentini Concilii tempore Latinorum Grae- 
corumque Patrum fententiam atque decretum , ad folum 
Romanum Pontificem Sedemque Apoftolicam pertinere , 
Ecclefiam univerfam dirigerc & gubernare , fidei cauilas 
examinare, deque lllis judicium ferre . Huic autem fen- 
tentiae maximum pondus accedit ex Clementina unica in 
Concilio Vicnnenfi edira de fumma Trinitate CT fide Ca- 
tbol/ca , ubi Pontifex de Chrifti latere poll mortem per- 
cuflo quaeftionem tra&ans , ficait: Nos igitur ad tam 
praeclarum teflimonium , ac Sand arum Patrum £9° Do- 
dorum communem fententiam Apoflolicae confideratio - 
nis , AD CUAM dumtaxat haec declarare perti- 
NET , aciem convertentes , facro approbante Concilio , 
declaramits CS^Y. 

Rcfert haec verba Illuftriflimus Adverfarius , aitquc : 
5 > Clarum efle , illud duntaxat , inrelligi , haec fine Scde 
» Apoftolica tradari non pofle : alioquin excludcrctur 
etiam Concilium, quo approbante ifta definiuntur atque 
roborantur . Nec valercnt ca , quae Temper , atque illo 

prae- 


Digitized by Google 



1 66 jD<? Romani Pont ificis 

„ praclertim tempore valebant , ut quae univerialem Ec- 
elefiam tangerent , ab univcrfali Ecclefia communi 
„ confenfu decernerentur ; quibus vel maxime contineri 
„ fidem confentiunt omnes . 

At nos meliorcm expeterc ac dare non poflumus ver- 
borum Clementis V. interpretem, quam dementem VI. 
cjus poll XXX. circiter annos in Sedc Apoftolica Succef- 
forem , dodiflimum Pontificem , olim in Academia Pa- 
rifienfi facris litteris inftitutum , facrae Facultatis Dodo- 
rem , Sorbonac Proviforem , Archiepifcopum Senonen- 
lem atquc Rothomagenlem j qui proinde optime perfpe- 
dam atque cxploratam habebat Ecclefiae Gallicanae do- 
drinam. Isigitur inEpiftola ad Confolatorem Catholi- 
con Armenorum , eum urgens , ut dc Romani Pontificis 
primatu 6c audoritate fidem fuam ablque ambagibus ape- 
riret, haec habet: Tertio decimo credidifti , S3 3 adbuc 

credis , solum RomanUm Pontificem , dubiis emergen* 
tibus circa fidem Catholicam , poffe per determinationetn 
authenticam > cut fit inviolabihter adhaerendum > finem 
imponere : £5^ tffe verum Hr Catbolicum quidquid ipfie 
auBoritate cl avium fibi traditarum a Chrifio determinat 
effe verum j £5^ quod determinat ejfe falfum OF baereti- 
cum ,fit cenfendum . An hacc quoque Mcldenfis Epifco- 
pus eo trahet ut fine Sede Apoftolica ifta tradari non poR 
fint Sed vereor , an cuiquam Viro prudenti adeo a de- 
mentis verbis alienam interpretationem cflet adprobatu- 
rus . Non enim hie quaeritur , quid Romanus Pontifex 
cum Concilio oecumenico , aut cum Ecclefiae totius afi* 
fenfu , led quid folus pofifit , traditarum fibi audoritatc 
clavium , ac determmationem authenticam emittendo . 
Itaquc odfolum Romanum Pontificem pertinet dc rebus 

fidci 


Digitized by Google 


Auttoritate . Liber I, 167 

fidei judicare ; judicio, cjuod controverfiis fincm impo- 
nat, cui fit inviolabiliter inhaerendum, quod tanquam 
certilfima 8c immobilis regula habeatur, cui qui confo- 
nat, Catholicusj aqua veroqui difl'onat, haercticus ju- 
dicetur . 

Sed ais , numquid Sc Concilia Oecumcnica hac ea- 
dem autforitate de fidei rebus judicare non poflunt? Num- 
quid Sc eorum authenticis definitionibus inviolabiliter 
adhaerendum nonelH Numquid non 8c haereticusjudi- 
catur , qui ipforum de fide regulis ac decretis pertinaciter 
contradicit? Ita profevfto eft } nec tamen minus verumac 
ratumfixumque manet , ejufmodi, hoc eft, omnino fir- 
mum 8c irretra&abile de fidei rebus judicium ad folum 
Pontificem, quemadmodum a duobus Clementibus Qujn- 
to Sc Sexto, aliifque pluribus Auftoribus proditum eft, 
pertinere . Quum enim dicitur Ex. Gr. folus Rex habere 
in Regno juslanguinis , vel ad eum folum pertinere de 
bcllo ac pace decerncre , fenfus harumce propofitionum 
non eft , quod Scnatus , cui Rex ipfe praefit , vel Rex ipfc, 
approbante Senatu , capitis fententiam ferre non poffint, 
aut de bello Sc pace ftatuere : fed fenfus eft, quod Rex id 
poteft fine Senatu , Senatus autem non poteft fine Rcge . 
Ita profecto quum Pontifices, quum Patrcs , quum Theo- 
logi docent , ad folum Pontificem pertinere , de fidei re- 
bus judicare , fidei controvcrfiis finem imponerc , fidei re- 
gulam ronftitucre; fenfus non eft, quod Concilium Oe- 
cumcnicum , cui Pontifcx per fe ipfum vel per fuos Lega- 
tos praefit , vel Pontifex iple , facro approbante Concilio, 
ifta praeftare non poffint : fed quod ifta non poteft Conci- 
lium fine au&orirate Pontificis ; poteft autem Romanus 
Pontifex fine Concilii Oecumenici automate . Qrn fen- 

fus 


Digitized by Google 



1 6 8 .De Romani Pontificis 

fus apcrtiflime patct in illis florentinorum Patrum adfer* 
tionibus , quas in Diaeta Moguncina Bafileenfibus propo- 
fuerunt : Sumrpum Ecclefiae tribunal , £9° in terris fu- 
premum judicium apud Papam folum effe .... qui omnia 
poteft in terris . Et : Generate Concilium veluti arenam 
fierilem e[fe , nifi a Papa foecundetur . Non enim ncgant 
Conciliorum generalium utilitatem atque auftoritatem ; 
fed cam volunt , nullam effe , nifi a Pontifice vclut a ca- 
pite ac fontc derivetur . Quo ctiam lenfu Archiepifcopus 
Tarentinus in Oratione habita pro Eugenio IV. coram iif- 
dcm Bafileenfibus ad folum Romanum Pontificem retulit 
plenilfimam 8c abfolutam poteftatcm dc rebus fidei dccer- 
nendij quod nimirum folus ipfc vocatus fit in plenitudi- 
nem poteftatis, ceteri autem in partem folicirudinis ;quod 
potcftas 8c autftoritas per cum in alios diffundatur •, quod 
folus poteftatcm clavium aliis communicandam accepc- 
rit ( a ) : Cui foli ( Romano Pontifici ) potejlatem plenif- 
Jimam £5^ abfolutam tradidit ad omnia fidei myfteria 
exequendum , ut ad eum principaliter degregis flute C SP 
direflione , ifP fidei unitate ac integritate , difpofitio , ju- 
dicium , ac fententiafpeRarent\ ilP ut per eum ad alios 
bujufmodi Myfleriorum ufus £5^ auRorttas dijfundere- 
tur . Hinc primo Pafiori ante AJcenfionem fitam Dominus 
dixit : Palcc ovcs meas . Et ante pajfionem ftiam : Tu ite- 
rum converfus confirma fratres tuos . Et illt foli promifit : 
Tibi dabo claves rcgni caelorum j ut ofienderetur ( inquit 
be at us DoRor S. Thomas ) quod pot eft as clavium per 
eum effet ad alios dijfundenda ufque ad faeculi finena , 
juxta illud Ifiiae : fuper folium David , 8c fuper re- 

„ gnum ejusfcdcbit, utconfirmct iftud , 8c corroboret 

in 

(« ) Append. I. Cone, Baft. cap. XLV. 


Digitized by Google 


Au&oritate. Liber I. 169 

5 , in judicio Sc juftitia, amodo Sc ulque in fempiternum . 

Neque ab hoc fenfu abludic , aut longe abeft in ipfis 
Concilii Vienncnfis convocationis litteris,quas nobis Bof 
fuetius objicit, Clemens V. Sane , inquit 5 Romano, Eccle- 
fio , mater alma fidelium , caput ejl , difponente Domino , 
Ecclejiarum aliarum omnium , Magiflra : a qua , ve- 
luti a primitivo fonte , ad fingulas alias ejufdtm fidei ri - 
vuli derivantur j ad cujus regimen voluit Chrifti demen- 
tia Romanum Pontificem vice Jui deputare Miniftrum , 
ut infirudionem HP do dr in am ipjius > eloquio veritatis 
Evangelic ae trade t am , cun Hi renati fonte‘Bxptifmati s 
teneant , £5° confervent : ut qui fiub hoc dodrina curfum 
vitae rede peregerint ,fxlvi fi.tnt j qui vero ab ea devia- 
verint , condemnentur . Si ab Ecclefia Rom ana velut a 
Matre omnium Ecclcfiarum 6 c Magiilra , Sc velut a capite 
8 c fonte , in alias omnes Ecclefias fidei ri vuli derivantur ; 
palamcft, quod cadem ratione, qua de rege vere atque 
jurcdicitur, quod adeumlolum pertinet Regni negotia 
difponere , etfi aliquandoquae majoris momenti funt, non 
ablque Senatus approbatione decernat ; eadem , inquam , 
ratione vere atque jure de Romana Ecclefia Sc Sede Apo- 
ftolica abeodem Clemente didum eft, ad earn dumtaxat 
borum , hoc eft fidei dogmatum , declaraiionem pertine- 
re ; ctli ad graviora Eccleiiac negotia pertradanda , gene- 
ralem Synodum cGnvocaverit , 8 c quae renenda efient ; 
facro approbante Concilio , decreverit . Quod nimirum 
quemadmodum juris dicendi SC interpretandi audoritas Sc 
poteftas in inferiores Magiftratus a Rege , velut a fonte 
promanat : ita ab Ecclefia Romana lacrorum dogmatum 
dodrina Sc inftrudio in alias omnes Ecclefias , velut a 
primitivo fonte rivuli derivantur'. Non ignoramus qui- 
To. I. Par. II. .. ,j. Y dem, 


Digitized by Google 



1 7 o De Romani Pontificis 

dem, ejufinodi dodrinam hodie Parificnfibus Theologis 
improbari , & fcxofam efie ; fecus autem , ut alia in prae- 
fenti faccula omittam, eo temporis intervallo, dequo 
nunc agimus,& quod inter utrumque Clementem V.Sc VI. 
Romanos Pontifices interceifit . Florebat enim hoc aevo 
inGalliis Petrus Bertrandus (a) juris utriuique Profeifor 
in Academiis Avenionenfi , Monfpdienfi, Aurelianenfi , 
& Parifienfi, Anicienfis Ecclefiae Decanus, dcinde Jo- 
hannae Reginae Francorum, &c Burgundiae Comitiflae 
Cancellarius , poftea creatus Epifcopus , primum Niver- 
nenfis, turn Aeducnfis anno 1 3 a 5. demum S.R.E. Cardi- 
nal^ a Johannc XXII. Pont. Max. renunciatus efi die XX. 
Decembris anno 1 3 3 1. quum ante biennium, dieicili- 
cet XV. Decembris anno 1 3 29. jurifdi&ionem & liberra- 
tem Ecclefiae adverfus Petrum dc Cugneriis Regium Ad- 
vocatum luculcnta difputatione tuendo , coram Philippo 
Valefio Rege Chriftianillimo , de Religione praeclare 
mcritus diet . Is igitur tantus Vir , & Ecclefiae Gallicanae 
ornamentum, Spiritualis poteftatis origincm ad regendam 
univcrfalem Ecclefiam in Apoftolorum Principe cjufque 
Succefloribus collocabat, qui earn a Chrifto immediate 
habeant, per iplos in ceteros derivandam : Inter Cbriftia - 
nos , inquit (b ) , muff aria eft fpirttualis pot eft as , quam 
Cbriftus deditHeato Petro , quxndo e i commifit regimen 
univer falls Ecclefiae . Origo hujus poteftatis immediate 
fuit a Deo , videlicet a Chrifto trademe earn certae Perfo- 
nae , fcilicet Petro pro fe , £ 5 ° fuis Succefioribus , a quibus 
derivatur in alios . 

Non igitur Epifcopis , & Conciliis , potiflimum ge- 

ne- 

( a ) Nat. Alex, de Script, faec . XIV. art, IV. 

( b ) De Orig. Jurifd, quae It. II. 


Digitized by Google 


Autforitate . Liber 1 . 1 7 1 

neralibus poteftas adimitur judicandi dc rebus fidei, quum 
dicitur , ad folum Roman urn Pontificem pertinerc dog- 
matum fidei declarationcm : Id cnim, ut e* dementis VI. 
litteris difcimus , de declaration intelligitur , quae du- 
biis emergentibus circa fidem Catholicam, per determi- 
• nationem authenticam , cui fit inviolabilitcr adhaeren- 
dum, finem imponat . Quam certeaudoritatem,*ynniurai 
fententia , fingularcs Epifcopi non habent ; qu#mcumque 
autemhabent in Synodis feu particularibus » feugenera- 
libus congregati , a Romano Pontifice mutuantur , fine 
cujus au&oritate & adfenfu finem quacftionibus de reli- 
gione fubortis imponere non poflunt j quum iplc tamea 
ctiam fine Synodis & aliorum adfcnfionc audoritatem ha- 
beat ad eas judicio irretradabili terminandas . Sed de hac 
re juxta vetcrem &conftantem fuperiorum faeculorum 
traditioncm fequenti libro cum Meldenfi Epifcopo uberius 
ac data opera difi'crcmus . Haec enim in pracfcntia fatis 
efle videntur, ad dementis V. in Concilio Viennenfi 
propofitionem , ex hofumcc temporum, in quibus vcrfa- 
mur, dodrina illuftrandam , & ab Adverfariorum in- 
fultibus ac ludibriis , quibus malevexatur , ac milerede- 
/ torquetur , vindicandam . 

CAPUT XXXIX, 

„ Lateranenfis Synodus fub Julio II. ex ea Con* 
„ ciliorum neceflkas , & au&oritas . 

C Onciliorum neceffitatem , feu potius utilitatcm* 
atqueaudoritatem luculenta oratione demonftrarc 
aggreffus eft , & oratorio ftylo , quo plurimum valcbat , 

Y z • ex- 


Digitized by Google 



172 D? Romani Pontijicis 

cxiuiir atque exaggeravit , feffione prima Concilii Acgi- 
dius Viterbienfis Auguftiniani Ordinis Generalis. Ex ea 
Oratione quafdam Jacinias adfert Illuftriflunus Adverfa- 
lius j addirque Sc animadvertit > quod „ ceteri qui in ea- 
,, dem Synodo perorarunt, difpari eloquentia, eodem 
fere fenfu ( unum tamen excipit Cajetanum) Conci- 
,, lia ncceflaria demonftrarunt . Ex horumce itaque Ora- 
torum uno, 6c cx aliis hujufce Synodi monumentis dc- 
monftremus, quopafto tanta Conciliorum ncceffitas 6 c 
audoritas , cum fuprema Romani Pontificis au&oritate 
coniiltcre &c conciliari valeat . 

ARTICULUS UNICUS. 

£x Quint i Concilii Lateranenfis Attis oftendi- 
tur , ptpremam Romani Pontificis auctori - 
tatem cum Conciliorum Gencrahum , 
quaecumque ea fit , necejfttate & 
auftoritate , of time cobaerere. 

C Hriftophorus Marcellus Oratione habita Seffione 
quarta Concilii , qua de munere Sc officio Principis 
difficrit , cam efl'c fignificat Conciliorum neceffitatem in 
Ecclefia, cujufinodi Confiliarlorum in Regno j quorum 
confiliis atque fententia in ftatuendis legibus rebufque 
aliis agendis, fie Princeps indigct, utiturque, ut nihil 
inde ipfi auftoritatis depcreat; quum leges atque jura ex 
fuprema Principis voluntate ac poteftate dimanent, eoque 
autlore vim habeant, ac firma confidant : At quoniatn 
quandoque non eft ea Regis prudentia , quae univerfios 'va- 
le at fupplere defied us plurium confilio in ftatuendis 

legi- 


igitized by Google 


Auttoritate . Liber l 173 

legibus , aliifque rebus agendis , utatur necejfe eft. Ita 
namcjue multorum fententia con fir mat a. magis > lau- 
dabilior & gratior ZIP acceptior cun His efficitur: Quae 
praecipuae rationes funt, quibus Conciliorum neceflttas 
iuaderi folet : Necjue inde , fubjungit laudatus Orator , 
Principi auHoritatis qutdquam adimitur , fed ejus vir- 
tu s , pr obit as , fan Hit as amplius elucefcit . Quae gene- 
rating difputata ad Conciliorum neceflitatem, ac Pontifi- 
cis poteitatem dcclarandam , paucis interpofitis , tranf- 
fert: Quo circa toties frecjuentijfimae Synodic tSP 0 ecu- 
menic a > ex toto fere terrarum orbe convocatis Patribus j 
funt bine inde celebrata Concilia , fanHijfimae confirm* - 
tae leges » inftitutiones mut.it ae , haerefes abjeHae , enfti- 
gat't errores , difficultate y folutae , veritas probata , fiedi- 
tiones exftintae , concordia reftituta , una monftrata files , 
una religio , unus Princeps , fnmmam in tents babeat 
poteftatem . Hunc Principem in Ecclefia baud alium elle, 
quam Romanum Pontificcm, cujus haec omnia fuprema 
au&oritate fancienda fint, &c cui proinde ex Conciliorum 
convocatione acneceffitate nihil au&oritatis adimitur, 
fequentibus verbis aperte luculentcrque demonftrat : 
Quum igitur tantae Reipublicae unicus atque fupremus 
Princeps fueris inftitutus , beatiffime Pontifex , cui fum- 
ma data poteftas , ac divinum injunHum Imperium 
tuumeft , (juemadinodum opprefiam nr mis erexifli , am- 
plifiers Jli ; ita moribus depravntam Ecclefiam reformnre , 
corrigere , illuftrare . Et infra : Ad hoc enim is tibi a Deo 
conceffus eft principatus , £ St* totius Cbriftianae Reipubli- 
cae dignitas , falus , vita , libertas , omninejue fortunae 
bona , /tae fapientiae tF poteftati funt credita . Ad hoc 
Lateranenfe Concilium convocafti I 2 *c. Quibus ille ver- 
bis 


Digitized by Google 



174 Ve Romani Pontificis 

bis turn Conciliorum neceihtatcm & utilitatem adftruit, 
turn fupremam nulliquc fubje3am , & quae fummum to- 
tius Ecclefiae dc Chriftianae Rcipublicae Principem de-' 
cet 5 Romani Pontificis poteftatem au&oritatemque tue- 
tur . f 

Summum hunc Romani Pontificis Sedilque Apofto- 
licae in Ecclefia Catholica principatum 9 ac fupremam 
au&oritatem , unde omnia Ecclefiae jura , leges , fan&io- 
ncfque dimancnr, difertis conceptifque verbis agnofcit 
ac profirctur , Rex Chriftianiflimus Ludovicus XI. in fiiis 
ad Pium II. litteris pro Pragmaticae San&ionis abrogatio- 
ne } quae Sdlionc IV. Concilii Ic&ac funt ; & quibus piif- 
fimus Rex praedi&am Sandioncm, tanquam fupremo 
Romani Pontificis in Ecclefia Catholica principatui fum- 
maeque au&oritati infenfam , a fe abrogari dcclarat : Om- 
nibus i tuque viBimis potiorem obedientiam intelligentes j 
affenfi fumus his , quae tuo nomine nobi s aperta funt ; 
ipftm fcilicet Pragmaticam SanBionem Tibi , tuaeque 

Sedi ejfe infenfam iSf dum Tibi , A QUO SACRAE 

leges ORIUNTUR et MANANT, quant amlibet eri pit au- 
Boritatem , omne jus et omnem legem dissolvitJ 
Illud enim exoritur , quod idem Conjiliarius nomine tuae 
SanBitatis adfiruxit j ut dum per Pragmaticam SanBio - 
nem ipftm fumma in Ecclefia tuae fanBitatis auBoritas 
minuitur j dum Praelatis in Regno no fro quoddam licen - 
tiae templum praefruitur ; dum congruens unitas ad alia 
regna conformitafque tolli 'videtur ; abroganda fit ip fa 
pragmatica fanBio , tollendaque a Regno nofiro , quippe 
quae adnerfus tuam Sedem , omnium Ecclefiarum ma- 
ty tm , ab inferiuribus Praelatis lata fit , tanquam , ut 
Scriptura loquitur , Quomodo li elevetur virga contra le- 

van- 


Digitized by Google 


Aucloritate . Liber 1 . 1 75 

vantem fe, aut baculus, qui utique lignum eft. Quae 
quidem , beatiJJ-.me Pater , licet plerique do fit homines 
con future niterentur atque diluere » multaque nos dehor- 
tar entur abrogare fanflionem ipfam j te tamen Principem 
totius Ecclejiae , te Antiflit em Sacromm , te Dominici 
gregi, paflorem profit emur £2° feimus , teque jubentemfe- 
quimur , //£/ TSeatiflimi Petri Cathedrae confentimus 
£2° jungimur . Et infra: Vtere deinceps in Regno noflro 
poteflate tua •> ut voles , exerce . Mow 60- 

minum membra nulla con tent tone capite uno , atque itna 
mente ducuntur 5 fic tuts facris decretii Ecclejiae Praelati 
in Regno noflro £ 5 ^ Delphinatu confonantiam £2° obedien- 
tiam plenam refundent . Quod fi forte obnitentur aliqui 
aut reclamabunt > not in verbo Regio pollicemur tuae 
‘Beatitudtni , atque promittimus exfequi facere tua man- 
data » omni appellationis aut oppofitionis obflaculo pror- 
fus exclufo 5 eofque , qui tibi contumacet fuerint , pro tuo 
jujfu comprimemus £2° refiaenabifltus . 

Confona iis funt, quae pro ejufdem Pragmaticae San- 
dionis abrogatione in eadem Lateranenfi Synodo LeoX. 
provide animaefvertit. Nam quemadmodumRexChri- 
ftianiflimus > omnes facras leges , Sc jus omne Ecclefiae a 
Romano Pontifice oriri ac manarc docet j 8c ab eo omnes 
Ecclefiae Gallicanac Praelatos, velut ab uno Capite 8c 
una mente corporis membra > duci Sc gubernari vult : ita 
Leo univerfas Ecclefiae dignitates ab Ecclefia Romana 
tanquam rivulos a perenpi fonte dcrivat, atque eidera 
tanquam membra capiti obfcqui vult,omniaque ex ejus 
placito ac voluntate peragere (a): Primitiva ilia Eccle- 
fia in angulari petra a Salvatore noflro Jfefu Chriflo fun- 

data y 

(« ) Selfion. XI. u> Bulla , quaeiacip. "primitiva &c. 


Digitized by Google 



176 De Romani Pontificis 

data, j Apoftolorum praeconiis elata , Martyrumque f an- 
guine confer at a £ 2 ° auPla , ubi primum juvante Domino 
per orbem ten arum lacertos mover e coepit , provide at - 
tendens , quantum oneris humeri s impojitum haberet , 
ow pafcere * quot cujlodire , quot etiam remo- 
tijfima loca oculos intendere oporteret 5 divino quo dam 
conjilio Parochias inflituit , Dioecefes diflinxit , Epifco- 
pos creavit , £9° Metropolitanos praefecit , tanquam 
membra capiti obfequentia , cunElx fecundum ejusvolun- 
tatem falubriter in Domino , £5^ tanquam rivuli a peren - 
, Romana videlicet Ecclefa , derivantes , 
gulum quidem Dominici agri irrigatum dimitterent . 
Deinde, quemadmodum Rex Chriftianiflimus in fupe- 
rioribus litteris Romano Pontifici in univerfa Ecclefia 
fummum adferit principatumj ita Leo in eadem Latcra- 
nenfi Synodo eidem Romano Pontifici fuper omnia Con- 
cilia plenam & abfblutiilimam vindicat poteftatem ; fine 
qua profedo , ut alibi ollendimus , confiftere proprie non 
poteft fummus ille fuper univerfam Ecclcfiam Carholi- 
cam principatus; quo videlicet univerfum Ecclefiac cor- 
pus Romano Pontifici tanquam capiti cohaereat , ab co- 
que tanquam capitc & mente ducatur , & ex quo reliquae 
Ecclcfiae dignitates tanquam rivuli a fonte dimanent (a): 
Solum Romanum Pontificem pro tempore exjijlentem , 
tanquam auttoritatem fuper omnia Concilia habentem , 
tarn Conciliorum indicendorum , tranferendorum , 
di (folvendorum plenum jus IFpoteflatem habere ; nedum 
ex facrae Scripturae tejlimonio , diftis Santtorum Pa* 
trum , ac aliorum Romanorum Pontificum , m’aw 
decejforitm noflrorum > facrorumque Canonum decretis •, 



( <*) Bull, quie incip. Taflor aettrnus Seff. XI. 


Digitized by GoogI 




Auftoritatc . Liber l 177 

fed etiam propria eorumdem Conciliorum confeffone ma- 
nifejle conjlet . Hacc Leo, facro approbante Concilia j 
Leo, inquam , qui perinde atq ue Julius , a quo primum 
Lateranenfis haec Synodus indidta eft , Conciliorum uti- 
litatem , Sc quamdam , ft ita Iibet , necclfitatcm perfpe- 
dam habens , ftatim atquc in cjus dcmortui locum 
fuffcftus eft, eamdem Synodum ad Ecclejiae unit at em 
& exaltationem , ac fidelium omnium prof eftum proro- 
gari voluit ufjue ad perfefliunem cauffarum , quae ad il- 
lam indicendam Julii II. animum excitaverant . Adco 
Lconi , adeo univcrfo Concilio ; c cujuscoctu totPatres 
pro Conciliorum neceflitate luculcntiffime, iploque prae- 
fentc Pontificc pcrorarunt ; adeo , inquam , Lconi Sc uni- 
verfo Concilio ; quo approbante , Romani Pontificis fu- 
per omnia Concilia poteftas Sc au&oriras pracdicata eft j 
pcrfuafiim crat , fummam Scabfolutam, Sccujufmodi a 
nobis defenditur , fuper Occumenicas Synodos potefta- 
tem , Sc nulli omnino fubjc&am au&oritatcm , cum Con- 
ciliorum militate , Scquantalibct ncceflitate, Sc au&ori- 
tate optime cohaererc ? Quo omnis noftra difputatio col- 
limabac. 


178 JDe Romani Pontificis 

CAPUT XL. 

» Poll Lutheranam peftem , Concilii generalis 
„ habendi neceflltas ab omnibus , atque 
„ adeo a Romanis Pontificibus, agno- 
„ fcitur:Ea re Concilium Tri- 
„ dentinum convocatur . 

S Aepius obfcrvatum eft , quum nihil aliud Advcrfario 
ex Conciliorum atis occurrir, quod ejus opinioni 
iutf'ragari vidcatur , ad eum ipium confugere confuetum 
& communem locum , ex quo ilium toties dcjecimus , de 
Conciliorum neceflitatc . Quod etiam unicum argumen- 
tum, quum alia omnino deelfent , ex Tridentina Synodo 
profert . Nos autem illud eadem , qua faepius in praefenti 
libro ufi fumus, methodo refellcmus . Nam i. oftende- 
mus , Tridentinae Synodi Patrcs> qui Concilii neccfllta- 
tem apertius pracdicarunr > earn, quam nos propugnamus, 
dc Romani Pontificis automate fententiarn tenuifle. 
2. Si cx Concilii celebratione jure colligitur, obnoxias 
efle retratationi Romanorum Pontificum dogmaticas de« 
finitioncs , inde confcqucns efle , ncc eas efle irretratabi- 
les, in quas Epifcoporum maxima pars, ac fere univerfa 
Ecclefiaconfcntit . j.Imo ncc eas die ccrtas &irrefor- 
mabiles fidei regulas > quae Conciliorum gencralium au- 
tomate conftitutae funt . 


AR-. 


Digitized by Google 


A utt or it ate . Liber 1 . j 7 9 

ARTICULUS UNICUS. 

Ex Conciliorum generalium necejfitate ac celebra - 
tione aut noftram ftntentiam minime labe- 
fattari ; aut eodem telo ip/am quoque 
appeti Ecclefiae Catholicae , 
ipftrum Conciliorum gene - 
ralium auttoritatem. 


Q Uod primumpropofui, innumeris poflem Patrum 
ac Theologorum 5 qui Tridcntinae Synodo inter- 
^•fuerunt, teftimoniis confirmare; nempe quae- 
cumquc fit ilia Conciliorum generalium utilitas aut neccfi- 
fitas, quam agnoverunt Sc pracdicarunt ; cum ca tamen 
noftram confociafie doftrinam de fumma Sc irrctra&abili 
Romanorum Pontificum in definiendis fidei controverfiis 
au&oritate . At ne in eorumrecenfcndis teftimoniis , quae 
omnium oculis patent atquc expofita funt, nimius exfi- 
ftam, unum dumtaxat adferam, quod ob viri praeftan- 
tiarn, cruditioncm, Sc au&oritatcm plurimorum inftar 
haberi potcrit . Is eft Reginaldus Polus > do&rina , pieta- 
te , rebufque pro Catholica Religione geftis , non minus 
quam Purpura Eminentiffimus.Traftatum in hac ipfa Sy- 
nodo edidit de Concilia , quern ipfe Lcgatorum unus aliis 
duobus Cardinalibusjohanni Mariae de Monte , Sc Mar- 
cello Ccrvino fuis in eadem Pontificia ad Synodum Lcga- 
tionc Collcgis obtulit ; in quo vir maximus totus eft, ut 
fupremam , Sc indcficientcm , nulliquc fubditam gencrali 
Concilio Romani Pontificis au&oritatem tueatur; utpe- 
nc integrum tra&atum defcriberc oportcret , qui omnia 

Z 2 vel- 


1 8 o T)e Romani Pontificis 

Veiiet loca producere, quae huic dogmati apertiflime fuf- 
fragantur . Quare unum tantum aut alterum locum tranf- 
cribam . (^uaelh XXXVI. quum antea Perfonas , quae ut 
plurimum Conciliis interfunt, tte Hicrofolymitanae de 
Legalibus Synodo intcrfuerunt 5 in quatuor genera diftri- 
buillet ; quaerit : Qmd vero tandem in perfona Petri vi- 
dimus , quod in reliquis non videamus ? Rcfpondet : Hoc 
fane primum , quod proprium efl ejui , qui primas partes 
in Conciliis tenet , Ur finem imponat controversiis 
EASQJJE dirimatj ut concludat » CF auBorit ate fua di- 
mitt at Concilium . Et infra : Quum autem baec in perfo- 
na Petri vidimus , omnium corum , qui in Petri Cathe- 
dra fuccejferunt , partes in Conciliis videmus ; quaema- 
xi me in hoc ex (l are debent , ut controverflas dir im ant , 
ut gravitatem oneris a populi Dei cervicibus detrahant , 
£5° ut Concilium dimitt ant , omniaque auBoritate Petrae 
fidei , in fundamento Eccltflae pofitae , faciant . Et Quae- 
ftionc LXXXIII. quum Ecciefiae reformationcm abipfo 
Capire inchoandam cfle» antea dixiflct , quaerit: Quid 
tandem ifluc efl quod ais ? An hoc ipfefuades ? An probas ? 
An tanquam remcdium opportunum tot malis , quibus 
Pcclefla efl oppreffa , proponis , ut fummits Pontifex , Vi- 
carius Chrifli , fummi Sacerdotis partes agens , qui in om- 
nibus Conciliis tanquam Judex corrigendis aliorum er- 
ror i bus praeeffe folet , in hoc Concilio fe reum .... faciat , 
judicio aliorum fe fubjiciat ? Rcfpondet : Non hoc ego 
quidem fuadeo , ut Pontifex judicio fubjiciatur Conci- 
lii inquirentis eum , neque ullopaBo idproboj at nec 
cujupvis alter ius: Herum y utfui ip flus judicio fubjicia- 
tur , hoc maxime opto , atque ut etiam in hoc judicio fe 
ipfum condemnet . Quod ergo habct commune effatum 

tot 


Digitized by Googl 


Aucloritate . Liber I. i 81 

totPatrum Sc Conciliorum au&oritatc firmatum, quod 
Romanus Pontifex , quod prima Scdcs a nomine judica- 
tur , etiam do Concilio Occumenico do&ilfimus ac cclc- 
berrimusCardinalis intelligit . Ncc ramen quum ranta 
Pontifici Romano tribueret ; nimirum ut controvcrfias di- 
rimat, ut cis finem imponat , uc tanquam Judex aliorum 
in Concilio fedeat, ipfe a ncmine judicandus, proptcrca 
Conciliorum generalium utiliratem ac ncceflitatem aut 
non agnovit aut minus dilucidc pracdicavit. Quaeltio- 
ncLXXIX. quacrit: Quidnam eft, quod materiam £?* 
caujfam dedit bu jus Concilii ( Tridentini ) quod nunc in - 
diflum cji , convocandi ? Kelpondet: Haud (implex cauf- 
fa fuit fed varia i 5P multiplex ; quae tamen tribus illis 
capitibus , quaf terminis , quibus jam ab aliquot fieculis 
omnis materia Conciliorum circtimfcribi folet ^ fit is qua- 
Us ft , explicatur. Quorum primum ef , quod ad expli- 
ca tionem fidei dogmatum , £9° ad haerefum extir patio - 
nem pertinet : Secundum 5 quod ad collapfam morum di - 
f iplinam refituendam : Tertium , quod ad confirman- 
dam pacem domeflicam inter Principes Chriflianos fpe- 
flat , ut extemo bofli inf deli , Reipublicae Cbrifianae 
perpetuo inf di anti , ftcilius reffli tiojft . Haec ergo in 
fv.mma bujus Concilii nunc indicli materia did potef : 
quae eoquidem amplior cfl , quo magi s corrupt a t(l mo- 
rum difciplina ; quo perniciofora funt intefiinorum bel- 
lorum femina j quo deni que potentior ef ac paratior ex- 
ternus bofis ad invadendas Cbrifianorum Pr wind as ... 
Jit que eo quid an baec necejftatem imponunt gravijfmajn 
cogendi Concilii generalis , (S'" dtficiliorem reddunt de 
excogitandis remediis deliberationem . Itaquc dodiflimi 
Cardinalis judicio Romani Pontificis ad finiendas fidei 


1 8 2 rV Romani Ponttficis 

controverfias indcficiens audoritas confiftere poteft cum 
gravijfima babendi generalis Concilii necejfitate . 

Nunc ad alterum demonftrandum accedamus , quod 
fupra propofitumeft; nimirum ipfas quoque Romano- 
rum Pontificum dogmaticas Conflitutiones , quibus Ec- 
clcfiae confenfus acceffit, non fore irretradabiles fidci 
Catholicac regulas , liargumcnto, quodexConciliiTri- 
dcntini neceffitate Adverfarius ducit, quidquam ineflec 
pondcris ac moment! . Nam nefaria Lutheri dogmata 
non folus Romanus Pontifex , verum &c univerfa Ecde- 
fia tanquam haeretica detefiabatur j ac proinde non unius 
Romani Pontificis , fed Ecclefiae Catholicae judicium 
fuillet tanquam dubium, aut nondum fatis firmum in 
Tridentina Synodo retradatum. Quod fcquentibus Cl. 
ThomafTini obfcrvaiionibus demonftramus ( a ) : Luthe- 
rum ita Leonis X. ccnfura proftravit 5 ut Ecclefiae univer- 
falis audoritas Pontificiae individuis ncxibus copulata 
oftcnderetur . Ait enim Leo: Exfurgat denique omnis coc- 
tus SanHorum , ac veliqua univerfitlis Ecclefia tS"c. Ita 
illc quum Petrum 2>c Paulum antca compellaflet . Laudat 
mox Colonicnfem &c Lovanienfcm Univerfitates , quae 
iftiufinodi errores jam inurerc praeceperant, Nec omit- 
tam, quod inter Lutheri deliramcntaPontificio hoc di- 
plomate contrita , iftud quoque legitiir : Si Papa cum ma- 
gna parte Ecclefiae ficvel fic fen ti ret , nec etiam erraret : 
adbuc non efi peccatum, aut baerefis > contrarium [entire'. 
Praefertim in re non neceffiana ad falutem , donee fuerit 
per Concilium univerfale alterum reprobatum , alterum 
approbatum. Quod delirium vides quantis hie arguments 
exfufHa^erimus. Sed ut Pontifices, ita haercticos Prae- 

cef 

” ( a ) Differ t. XII. in Cone, Chile, num. XXVII .& feqq. 


Digitized by Google 


Auttoritate. Liber L 183 

cefl'orum fuorum fuilfe imitatores , ex alia , quae ftatim 
ibi fubjicitur , Scferitur, Lutheri vecordia patebit : Via 
nobis fatta eft enarrandi auttoritatem Conci/iorum , £5^ 
libere contradicendi eorumgefiis , £5^ judicandi eorum 
deer eta, £5^ confidenter confitendi quid quid verum vide- 
tur ,Jive probation fieri t , five reprobatum a quocumque 
Concilio . Inolitum ergo haercticis eft , Concilii obtentu 
decreta Pontificia ludificare ; Sc ipfa mox Concilia de ri- 
diculo habere. Ufque adeo quj Pontificum anrerioribus 
definitionibus illuferant , Concilia Oecumenica flocci fc- 
cere temper. Ut indc magis eluccat, non ncccfle fuifte 
plerumque coire Concilia : Sc ubi coaluere, indulgentcr id 
datum, utvel fic cauflationibus Adverfariorum occurre- 
retur. Deniquc fummam errorum Lutheri hanc cfle Leo 
concludit , quod inde fequeretur , Ecclefiam , quae Spiritu 
Santto regitur , err are , £5° femper erraffe . Suain ergo Sc 
Ecclefiae au&oritatem indivulfc cohaerere fentit . Ha- 
drianus Vl.fimilitcr in Brevi ad Frcdericum Saxoniac Dti- 
cem objurgat acerrimc plus crcdentcs uni homuncioni , 
quam tot SanPtiffimis ab initio Patribus , tot univerfali - 
bus Conciliis , fanttae denique Ecclefiae Catbolicae iS*c. 
quam reliquo orbi univerfo iVc. Unus Apoflata tibi po- 
tuit perfuadere , fefelliffe priores univerfo s , err are pojfte - 
ros , £2* in folum fe , £5° quos decepit , perveniffe regmim 
Dei ? Univertalis, ut patet, Ecclefiae inexpugnabilcm 
au&oritatcm ubique intentat Pontifcx, ut cujus confen- 
fus vicem gerat Concilii gcneralis . Ncc aliter Concilium 
Senonenfeanno 1 5 28 . quum tola Pontificum diplomata 
ha&enus dctonuillent , fidenter Ecclefiae univerfae con- 
fenfioncm , ut veritatis facem inexftinftam novcllis hae- 
rcticis objeclat . Nempc Pontificio decrcto aflentiente Ec- 

clc- 


Digjtize 


I B 4 Romani Pontificis 

ciclia , ftultum eit praeterea Concilium generale expetere 
haercticos , qui in Ecclefiae univtrfalis confenfu ineffe 
Concilii vim pcrfpicere debuerant : Voluit Deus 5 tantam 
ejfe Ecclejiae fuaejlabilitatem S’ poteftatem , ut per earn 
njeluti per infallibilem quamdam rtgulam, adfalutem 
mortales dirigerentur Sc. Et infra : Quafi vero magis Jit 
pane is iifdemque temerariis errontm fatoribus adden- 
dum , quam omnibus DoBoribus , San Bis Martyribus ■, 
Academiis , Epifcopis , Summit Pontificibus , general i bus 
Conciliis $ quo Jiultius did nil potefl aut furiojius . Quae 
in co Concilio fexcenties ingeminantur contra ferpentcm 
Lutheri pcrfidiam , quum necdum de Concilio gencrali 
quidquam fonaret , quum fola Pontificuin decreta irra- 
diafient orbi , & Chriftianae Ecclcfiae filentio velut indu- 
bitato alfenfu confirmata , vicem Concilii oecumenici ob- 
tincrcnt in anteceflum . 

Scd audiendus & Paulus III. in Bulla indi&ionis Con- 
cilii Tridentini : Animo repet entes , majores noflros , fa- 
pientia admirabili S fanBitate praeditos 3 faepein fum - 
mis Cbriflicmae Reipublicae pericttlis , remedium opti- 
mum atque opportunijjimum ■, Oecumenica Concilia , S 
Epijcoporum generates convcntus adbibuijfe : ipjt quoque 
animum ad generate habendum Concilium adjecimus . At 
infra quo fine Concilium poft diplomata primae Sedis , 
habendum fit , ita declarat : Quum peteretur a nobis , ut 
(ibEcclefix dijfentientium quofdam articulos tolerandos 
declararemus , quoad per Oecumenicum Concilium illi 
excuterentur , S deciderentur : idque nobis , ut concede- 
remus 5 nequeCbriJiiana S’ Catholic a veritas , neqite no - 
Jlra , S’ Sedis Apo/lolicae dignitas permitteret •, pal am 
potius Concilium ut quamprimum fieret , mandavimus . 

Et 


Digitized by Google 


Au ft or it ate Liber 1. 1 8 5 

Et ante Concilium ergo diftentiebant ab Ecclefia novato- 
res j nec eorum toleranda videbantur placita > folo nimi- 
rum Apoftolicae Sedis oraculo fulminata , nec ita in Con- 
cilio difcuti 5 c decidi permifla funt , quafidubia antevcl 
tolerabili a fuiflent 5 fed ut pluribus fulminibus obrueren- 
tur. ItaSefT. 14. Pius IV. ait: Quum intelligeremus , ad 
haec fananda mala , aptijfmum ejfe remedium , quod 
fanEla haec Sedes adhibere confuevijjet , oecumenici gene- 
ral i/que Concilii , ejus congregandi , & , Deo jtruante , 
celebrandi conjilium coepimus . Et tota ilia tamen fcffio- 
ne claret $ novcllos tunc Evangelii 8c Ecclefiac defcrtores 
etiam ante Concilium albo hacreticorum adfcriptosfuiffe^ 
8c per falvos condudus fcrupulofiflime trutinatos tutum 
fibi ad Concilium iter munire quaefifle , & r nec ea ratione 
plerofque ipforum in tantum diferimen conjicerc fc vo- 
luilVe '■> adeo fuo ipfi judicio implacatas cum Ecclefia fi- 
multates fufeeperant . Nccanteriori ergo Pontificum dc- 
creto 6c audoritati Apoftolicae Sedis derogat quidquam 
oecumenicum Concilium : nec fupcrvacanca funt Conci- 
lia , quibus confeda jam haerefum portenta plenius con- 
ficiuntur 5 6c irreparabili ftrage contcruntur. Alioquin non 
unius LconisX. aut aliorum Pontificum Romanorum^ 
verum 6c Ecclefiac totius fuo Capiti confentientis de Lu- 
thcro judicium , veluti non fatis adhuc firmura 6ccertum 
fuiflet in Synodo retradandum : nec folum Meldenfi Epi- 
fcopo feribendum fuiflet : ,, Adeo poft Luthcrum a Leo- 
„ ne X. Clementis VIL antcceflorc , verum, & ab uni - 
,, verfa Ecclefia , damnatum , Synodus neceflaria vide- 
„ batur , ut majore luce ac certiore audoritate firmare- 
j, tur fides . 

Denique tertium corum * quae fupra propofui $ nimi- 
To.I. Par. II, A a rum , 


Digitized by Google 



1 8 6 De Romani Pontificis 

rum , quod ncc ipfac gencraiiuin Synodorum dc aliquo fi- 
dei dogmate definitioncs habendae cflent tanquam certif- 
firnae & inelu&abilis au&oritatis rcgulae > fi quod faepius 
Adverfarius inculcat, quidquam valerct argumentum , 
paucis demonftro cx iis , quae feifione IV. ConciJii dilpu- 
tata funt, quurn de condendo aut confirmando facrorum 
librorum Canone ageretur . Nam inprivatiscoetibus di- 
feeptatumfuir, an per novum examen fieri deberet facro- 
rum utriufqueTcftamenti libroruin comprobatio. Car- 
dinalis a Monte Legatus , Cardinalis Pacecus>dcalii , no- 
vum examen repudiabant* res a priorihusConciliis defi- 
nitas retra&andas non effe adfirmantes ,fecundum S. Leo- 
nis , &c Gdafii I. Summorum Pontificum documentum : 
nec praebendam effe Lutheranis occafionem gloriandi > 
quod fiiis argumentationibus fulpe&asfalfitatis fuperio- 
rum Conciliorum definitioncs Catholicis reddidiirent - 
Cervinus Cardinalis S. Crucis > & Polus Cardinalis > 6 1 
alii , novam difeuifionem poftulabant > non ad quaeren- 
dam y dc qua nemo Catholicorum dubitabat > fedadcon- 
firmandam > & tuendam ab Haercticorum obje&ionibus 
veritatem . Exiftimationis enim plurimum Concilii decre- 
tis accelfurum cenlebant , ubi univerfae nationes audi- 
rent , Haercticorum rationes ab eo difeuflas &: confuta- 
tas . Alioquin earn > quam Patres appcilarent veneratio- 
nem antiquitatis , ab aliis vocatum iri refponfionis infei- 
tiam , aut propriae imbecillitatis haud oblcuram confefi* 
fionem . Vicit pofterior ifta lenrentia . Haec ex Cardinali 
Pallavicino lib. VI. Hift. Cone. Trid. cap. XI. Nat. Alex. 
Differt.XIL in Hift. Ecclcfi faec. XV. &XVI. Artie. II. 
Itaque inita eft difeuffionis via , qua , fi quidquam valet , 
quod faepius Meldenfis Epifcopus urget argumcntum > 

non 


Digitized by Google 



Ail ft or it Ate . Liberl. 187 

non modo Romanor um Pontificum , veruni & gcnera- 
lium Synodorum au&oritas Iabefa&atur. Nam harum 
perinde arque illorum dcfinitioncs Synodi retra&ationi 8C 
examini pcrmittuntur . Si autem datur difcuflio & exa- 
men; ut reipfa dari primum plurimi, deinde univcrf* 
Synodus (cnfit 5 quae non adquaerendam , de qua nemo 
Catholicofum dubitet , fed ad confirmandam, & tucndam 
ab Haereticorum obje&ionibus veritarcm, dirigantur ; 
jam omnia concidant necefle eft , quae toto hoc libro ad- 
verfus fummam Sc inelu&abilem Romanorum Pontifi- 
cum au&oritatem , ex aftis Conciliorum Admfarius 
congefllt argumenta • 

FINIS LIBRI PRIMi; 



A a t LI- 


Digitized by Google 


183 



LIBER SECUNDUS 

S^V o 


MELDENSIS EPISCOPI 

/ 

LIBER DECIMUSTERTIUS 

Examinatur & confutatur , 

UjUsce Libri argumentum paucis hi fee 
verbis Meldenfis Epifcopus comple&itur : 
„ Solvunrur obje&iones quaedam » ac 
praefertim ilia , quae ex Conciliorum 
„ confirmationc petitur, ad idem Caput 
,, quartum Gallicanae declarationis . 

Obje&iones > quas Muftriilimus Au&or folvere hoc 
Libro aggreditur , nos pro virili parte tueri Sc confirmare 
conabimur, atque illam imprimis , quae proScdisApo- 
ftolicae indeclinabili au&oritatc cx Concitiorum confir- 
matione confurgic • 



CA- 


Digitized by Google 


Auttoritatc , Liber //, 1 8 9 

CAPUT PRIMUM. 

„ Obje&io de confirmatis a Romano Pontifice 
„ Synodis generalibus proponiturj diffol- 
„ vendae hujus ratio atque 
„ ordo explicacur* 

I H 1 l in hoc Capite fpeciaiiter notandum oc- 
currit. Aliquot pro Sedis Apoftolicae fumma 
& indeclinabili automate argumcnta elegan- 
ter Illuftriflimus Adverfarius proponit . Nos 
ca validiflima judicamus ; ipfe autem infirmiffima, & nul- 
lius roboris ac momenti . Utcr fanius ac melius judicet , 
ex fcquenti diiputationc co?ftabit . 

CAPUT II. . 

ti Quid fit confirmareHcclcfiaftico ftylo, &quid 
„ autoritatis invehat: Confirmari decreta non 
,, modo ab aequalibus ; fed etiam ab inferio- 
„ ribus paflim. Turn fpeciatim explicatum, 
„ non modo a Romanis Pontificibus Conci- 
„ liaria Decreta, fed &a Gonciliis etiam par- 
» ticularibus Romanorum Pontificura decre- 
j, ta confirmari. 

S I qui funt Theologi , qui cx fimplici confirmationis 
vocabulo probari judiccnt , fupcriorem cflc quibuf- 
cumque Concihis adeoque indcclinabilcm ac prorlus ine- 
luftabilcm Romani Pontilicis au&oritatcm , cos in prac- 

fenti 



# 


Digitized by Google 



i po De Romani Pontificis 

fenti Capite cgrcgie AUverfarius refeilit . Fatemur enim$ 
quod resell, aequivocum efle coafirmationis nomen , plu- 
refque huic voci fubjedas efle notiones • At quemadmo- 
dum confirmationem agnofcimus , unde confirmantis fu- 
perior Sc major audoritas non probatur ; ita efle aliquem 
confirmandi modum contendimus> qui in confirmante 
demonllret fuperiorem Sc indeclinabilcm poteftatem . Efle 
autem cjufmodi, quem Romani Pontifices Conciliis 
etiam Oecumenicis impenderunt; eoque proinde rede 
probari fummam* &ipfis etiam Conciliis Oecumenicis 
fuperiorem , Romanorum Pontificum audoritatem . His 
autem tribus vis noftrae probationis continetur. 

i. Concilia ex quolibet Epifcoporum numero, Si 
quamlibet ex omnibus fere orbis terrae partibus congre- 
gata , Sc fine Romani Pontificis aut praccedente , aut co- 
mitante, aut fublequente confenfu Sc adprobationc cele- 
brata , irrita ac nullius audoritatis futura , aut faltem nun« 
quam adepturafummam 5c irretradabilem firmitatem . 

a. Conciliorum quamlibet generalium ScOecume- 
nicorum gefta atque decreta, a Romano Pontifice mini- 
meconfirmata, irrita &: nullius roboris judicata fuifle: 
valitura tamcn > fi eis accefllflet ipfius Romani Pontificis 
confirmatio. 

3 . Synodos Nationalcs ac Regionalcs» imo &: loca- 
les Sc particulars , Sc ex quamlibet exiguo Epifcoporum 
numero conflatas , Sc a Romano Pontifice confirmatas , 
in iis, quae ad fidem pertinent, fummam obtinuific Sc 
irreformabilem audoritatem . 

Ejufmodi ergo efle contcndimus adhibitae a Romano 
Pontifice geftis ac dccrctis Synodorum confirmationis 
vim: ex eaque jure probari ac demonftrari credimus , fu- 

perio- 


Digitized by Google 


Audoritate . Liber 11 191 

pcriorcm effe quibusbbet ctiam Oecumcnicis Concilns , 
adeoque omninofirmam, ac prorfus incxpugnabilem Ro- 
mani Pontificis audoritatem . Et horum quidem Integra 
8c lucidiflima demonftratio ex iis> quae ad lingula Capita 
dicenda liint > emicabit . Vcrum antequam adcalpecia- 
lim difeutienda accedamus , generatim oftendendum eft , 
quamdiverfi generis fit ea geftorum Synodalium confir- 
matio , quae ex Romanorum Pontificum , Sc quae ex alio- 
xum Epifcoporum conlcnfu derivatur. 

ARTICULUS UNICUS. 

Quam di/par ft ea confirmatio , quae a fngulis 
feorfim Epifopis aut Sjnodis Provinciahbus 
Conciliorum zeneralium aut Romanorum Von- 
tificum decretis\ quae a Romanis Pontificis 
bus Conciliorum geftts & Canombus adhibetur . 
Hac porro rede probari , ma]orem ejfe Romani 
Pontificis , quam Concilii 0 ecumenic i autton- 
tat cm. 

N On modo a Romanis Pontificibus > verum Sc a fin- 
gulis leorfim Epilcopis , vel ab eifdem in Synodis 
provincialibus congrcgatis fuo quodam modo cum Ro- 
manorum Pontificum y turn generalium Conciliorum 
praelcrtim de fide decreta fuis Sc fubferiptionibus Sc con- 
fellionibus confirmari praeter ea y quae Uluftrillimus Au- 
dor in praefenti Capite adfert y plura funt apud CL Tho- 
maHinum(a), 8c alios, quae id egregie invideque dc- 
monftrant. Chalcedonenfem Synodum numero Epifco- 

po- 

( « ) Differt. VI. in Synod. Conftant. I. 


Digitized by Google 


19 2 JDtf Romani Pontifais . 

porum , Concordia , 6c audoritatc longe maximam , led 
tamcn Imperator , ut libro fuperiori haud femel animad- 
vertimus, omnium Orientis Epifcoporum fecit fubfcri-f 
ptionibus roborari . Exftantque ad Chalccdonenfis Con- 
cilii calcem Epiftolae Metropolitanorum triginta leptem 
cum fuis Synodis ad confirmationem ipfius Chalccdonen- 
fis Concilii confpirantium . Quae fane tot Epifcoporum 
tarn mirifica confirmatio inftar habuit Synodi alterius » 
quam in confirmatione Synodi Chalccdonenfis Leo Au- 
guftus ante meditatus fuerat , utaLiberato inBreviario 
cap. XV. memoriae prodirum eft . SextaeSynodo ut au- 
$oritatem fuam adjungerent, rogati a Leone II. Papa Hi- 
fpaniarum Epifcopi, in Concilio Toletano XIV. teftantur,' 
gcfta Synodi ab eis perle&a , pertraftata , 6c adprobata 
Fuific : Praefatas geflomm regulas per tra ft and as fufcepi - 

mus , fufceptas perlcgimus , approbates in his recii 

dogmatis fenfurn , incnlpandae difputationis edittum 5 
Apojlolicae traditionis flylum . S. Johannes Chryfofto- 
mus vcl ipfi Nicacnae Synodo robur quodammodo ac- 
ceflifle ex orbis univerfi confenfione, his verbis haud ob- 
fcure fignificat (a): At tu non illos tantum condemnas 
PJicaenos Palres s fed £5^ orbem terrarum univerfum , (jut 
illorum fententiam comprobavit . Quo fenfu Sc S. Atha- 
nafius aliique Patres cjufdem Synodi Nicaenae decretis 
aii&oritatem ex omnium pene per univerfum orbem Ec- 
clcfiarum confpirationc conciliant. 

Verum , ut idem Thomaflinus fubjungit, quamquam 
univcrfus orbis Chriftianus , quamquam Provincial Sy- 
nodi fcjun&im , quamquam fingulares leorfim Epifcopi 
gcneralium Synodorum acia approbare 8c confirmare 

ut- 

( a ) Tom. V. Horn. LII. p*g. 707. 


Digitized by Google 



xAuStoritate Liber II. * 9 } 

urcum^ue perhibeantur, cjuando alientiuntur &: fublu*- 
bunt : non inTringitur tamcn fingulare Petri , 3c Apoftoli- - 
cae Sedis in confirmandis Synodis privilegium . Quinimo 
majeftas & praerogativa capitis ex membrorum praecclf 
lentia exaggeratur. Nam fi membris, pro Tuo cuique 
gradu , Tua ell tamen vis , Tuumque pondus in confentieiv 
do: quanto major Sc Ionge maxima ejus eft auftoritas, 
qui Princeps in Epi/copatu fidei eft , qui Caput > qui Oc- 
cidentals omnes maxime Epilcopos , ftridius fibi deyin« 
&os ,fuonutucircumagebat, fibi Temper conientaneos > 

& Tecum geftae in Oriente Synodo vel conTentientes , vcl 
dillentientes \ 

Utautem melius & apertius pcrcipiatur , qua in re 
pofitum fit. illud diTcrimen, quod inter confirmationem , 
quae cx EpiTcoporum , & quae ex Romani Pontificis ap- 
probation conTurgit j juvabit ea imprimis prae oculis ha- 
bere , quae idem Autftor de TubTcriptionibus EpiTcoporum 
adjungit : Et quideni, inquit , fi non cortici rerum inhac- 
reas, Ted in ipTam introTpicias medullam , nonlatcbit, 
quo illae pertinuerint TuMcriptiones EpiTcoporum , poll 
quartam , quintam , Textamque Synodos corrogatae . An 
Chalcedonenfis enim Synodus , a Leone Papa confirmata, 
Occidenti Orientique univerTo approbata> in TuTpcndio 
tamen adhuc per aliquot annos fuit , donee Leo Imperator 
Orientalium EpiTcoporum novis Tejun&im TubTcriptioni- 
bus confirmari curaret ? Cui nifi vehementer inTano tarn 
delira in mentem venirent ? Qpac enim pofthac Synodus 
Oecumenica non nutabij , fi retradlari a pofteris, li novis 
Temper Tuffragiorum corrogationibus confirmari indigeat? 
Idem de Tcxta Synodo , & aliis id genus pronunciandum. 
Ergo pera<ftac Temel Synodo ceteri per orbem .EpiTcopi 

To. I. Par. I I. B b Tuae 


Digitized by Google 



1 94 De Romani Pontifieis 

fuaemagis tonfcflionis , quam approbationis vel confir- 
mations teftimonium fubfcribebant. Id liquet ex verbis 
Metropolitanorum Chalcedonenfi poftea Synodo fucci- 
nentium, quaefupra cx Facundoretulimus. Profitcntur 
«nim , quod univerfalitcr valet in omnes rcceptas femel in 
au&oritatem Synodos 5 nihil iis vel addi , vcl demi pofle ; 
nihil ibi conftitutorum retra&ari debere. Item patet cx 
Epiftola Martini Papae I. ad EpiTc. Gall, pod Monothe- 
leticam haerefin Romana in Synodo Apoflolico mucrone » 
Patrumque definitionibus , urn ore unoque fpiritu con - 
demnatam . Idcirco fludeatfraternitas tua omnibus ea- 
dem innotefcere y ut tarn abominandam haerefim nobifcum 
txfecrentur , £5° Synod alt conventione fcripta una cum . 
fubfcriptionibus vefiris y nobifmet defiinand a conceit - 
brent , confirmantes atque confenttentes ess , quae pro or- 
tbodoxa fide fiatuta funt . Sublcribi , & Jfubfcribendo con* 
firmari hortatur Later anenfis Synodi ftatuta, led citra nc£ 
vum examen . Id magis liquebit ex Iconis II. Epiftola II. 
ad Epifcopos Hilpaniae > quos fextac Synodo hortatur 
fubfcribere , ut fibi confidant , non Synodo : Ab omnibus 
reverends s Epifcopis unit vobifcum fubfcript tones in ea- 
dem definitione venerandi Concilii fubneflantur , ac fit 
profSlo in libro •vitae properans unufquifque Chrifii Ec- 
clefiarum Antifies fuum nomen adfcribere ; ut in unius 
Evangel icae fidei confonantia > nobifcum , £5^ cum uni- 
verfali SanEla Synodo per fuae fubfcriptionis confejfio- 
nem y tamquam praefens fpiritu conveniat: quatenus Cbri- 
fto quum ad judicandum venerit y cum titulo orthodox ae 
confeffionis occurrens , confortem fe traditionis Apofioli- 
cae permanus fuae demon firet fignaculum . Quamquam 
ergo Hilpaniarum Epifcopi fupra dixerint , gefta fextae 

Sy- 


Digitized by Googl 


Au&oritate . Liber II jj; 

Syrio di noftrl vigor is auflvritate fuffulciri , & poftca 4 p- 
probari ; fed Leo tamen itcrum iterumquc abiisnon po* 
ftularat , nifi fuac fubferiptionis confejjtonem , titulum or « 
tbodoxae confejfionis » non ut novo au&oritatis pondcrc 
Synodum quafi alioqui vacillantcm fuftentaret: fed ut ipfi 
i» libro vitae feribi , CS^ confortes fe traditionis Apofioli - 
cae per rnanus fuae fignaculum demon fir are properarent • 
Et infra idem Leo: £*uum veftrarum fubferiptionum pa - 
ginaj fu/ceperimus , 4/W 2fr4/< Apofiolorum 

Principis Confejjtonem deponemus , uteomediante atque 
intercedente , 4 Cbrifiianae fidei defeendit vera tra - 

ditto , offeratur Domino nofiro *]efu Cbrijlo , 4 <X tefiimo* 
nium Wgloriam ejus myfierium fideliter confi tent turn ac 
fubferibentium . Audin , non approbantium , aut confir- 
mantium , fed confitentium ac fubferibentium tefiimo - 
wmm? Etrurfum, ut ad quartam Synodum redeam, ac- 
cipc quae Evagrius feribit lib. IT. cap. XX. &X. Lconem 
Auguttum non ad Epifcopos tantum , fed & ad Monachos 
fan&itatis laude fpeAabiliores feripfifle , ac prae ceteris 
ad Simeoncm Stylitam . Num ctiam Monachis jus fup- 
petit confirmandac Synodi ? Sed quid referibunt Epifcopi? 
Decretis Cbalcedonenfis Concilii inbaefere , infant* . 
Quid Simeon ? Ego abjettus , O <w7/V , & abortivus Mo - 
nacborum , Imperatori fignificavi meum propofitum circa 
fidem Chalcedonenfium Patrum 6 j o. inbaerefeens & con* 
firmatus ab ea fide Cr c . Inhaerere fe & confirmari, non 
confirmarc profitetur . Confule &: Autforem vitae Sanfli 
Auxcntii Abbatis , a quo fimiliter Marcianus confirroa- 
tionem petiit Synodi Cbalcedonenfis . Hacc Thomaflinus 
de confirmatione ConciJiorum generalium , quae ex Epi- 
fcoporum fubferiptionibus proficifcitur . 

B b a At 


Digitized by Google 


1 9 6 De Romani Rontipcis 

At longe aliter fentiendum etie de Confirmationc v 
quam eorumdem Conciliorum geftis decretifquc Romani 
Fontifices adhibent, idem pluribusdcmonftrat pero&a 
priores Oecumenicas Synodos dilcurrendo , quae nos ad 
fequentia Capita proferemus. Interim aliquot gcnerali* 
bus tetfimoniis oltendimus , ex ea demum ftomanorum 
Pontificum adprobatione & confirmatione habere genera- 
lium Synodorum Canones , ut omnino irrctra&abiles lint. 
Docet id perfpicue Ferrandus Carthaginenfis Eccieiiae* 
Diaconus in Epiltoia ad Pchgium &Anatolium: Uni 
•sxrptlia Concilia , praecipue ilia , , qaibu r Ecclepae Ro- 
mance conftnfus accept , fecundae aufloritatts locum 
pofi Canonicos lib os babent . Et rurfum : Quae finiuntur 
judicxntibus Epifcopis fanflis , & ad "Beats Petrs memo-, 
rsam perdufla , dsligentius examinant ur , atejue firman- 
tur yjecjtunda pint , tenenda funt , ampleflendx funt : in 
retraflatione f ib qual'tbet pietatis occafione teneri non 
debent . Vides, inquit fuepius laudatus Thomallinus , 
quam juridica , &: auftoritatis fiimmac infignibus ornata 
fit fententia Sedis Apoftolicae, decreta Conciliorum ge- 
neral fum confirmantis; quandoquidem ea dilsgentius exa- 
mmat , firmat ; Sc illud adjicit momentum , ex quo id 
■confequuntur , ut deinceps irretradabilia fint . Denique 
idem Ferrandus infra: Sufficere judicatur ad plenam con - 
prmationem ( univerfalium Conciliorum ) fi perdufla ad 
rsotitiam totius Ecclefiae , nullum offends culum move ant 
•oel fcandalum fratribus y fed Apofiolicae fidei convent re 
firmentur Apoflolicae Sedss roborata confenfu . Ubi con- 
fenfum quidem totius Ecclefiae ad confirmationem gene- 
ralium Conciliorum faccre non abnuit 5 fed eo uno , quod 
jiemo offendatur , nemo avitae fidei ca obftrepere clami- 

tet : 


Digitized by Google 


Autiorifdte. Litter II. 197 

tetifcdfingulariter, 6c noyocxaminix acqucaudoncatts 
pondere a Sede Apoftolica confirmari . . . ' 'O-n 1 

t Confona fiis funt , quae Hintmarus oLfcrvat lib. dp 

Divert. Loth. Sc Theutbf r. p. 68 6. fom. Jfc npmpe , quod 
quemadmodum Synodus generafis,Provinciafiuni'Syno.- 
dorum : ita gencralium , Sedcs Apoftolica retra&at, 6c vel 
irritat, vel confirmat judicia : Qutbus omnibus demon^ 
firatur , quia Synodus Comprovmcialium Epifcoporum 
judicia ; generalis autem Synodus Comprovincial ium di~* 
judicasivnes yftve diffenfionesvel probet » vet corrigat .Ji 
jipoflolica vero Sedes & Comprovincialium ^genera- 
Hum retraftet , nfeicet , vel con fir met judicia \ficutEpi - 
ftolae Leonis , atque Gelajii , ceterorumque Romanorum 
Pontificum Sar dicer ft s Synodus evi denier oft enditrtt % 

Et Epifcoporum refle judicantium. confirmat ur > eiF ficus 
judicantium corrigitur , interim funditus non perit 
uuftoritas . Quae de ipfis etiam Oecumenids Synodii etfe 
iatelligenda , patet ex iis ,quas laudat , Leonis ik-Gelafis 
ceterorumque Romaiiorum Pontificum Epiftolis, quae-* 
ut inferius , Sc ad lequenria Capita demoriftrabitur , ha- 
rum quoque Synodorum judicia Sedis Apo&odicae exami- 
ni Sc retradationi fubjiciunt. • .. 1 •, . : • .* t 

Concinit Katramnus lib; VI. adverfus oppofita Grae- 
corum : Siquidcm omne Concilium 9 vel quod in Qriente , 
vel quod in Africa geftum effe ‘dignofcitur ; vet Romani 
PontificisVicarios femper babuit praefidentes , vel e-jus 1 * 
aufforitate liter arum , quae fuernnt decreta , firmitudi - 
nem accepermt . Et tnox : Et revera oiknes Orientates; 
Eccleftae y ft mu l £ 5 ^ Occidentales y Romxnde Eccle* 
fiae Praefulem femper quafi cdput Epifcoporum venera* 
tae funt , & ad ejtts fententiam refpexerum 5 *2* de re* 

bus 


Digitized by Google 


198 De Romans Pont ificis 

bus dubiis quaecumque decrrvit ejus judicium fufiinue- 
runt , ipfiufque decreto paruerunt . Quaecumque Concilia 
ejus fintentia robot at afunt , rata mxnfcrunt : quae vero 
damnavit > pro nibilo reputata fuerunt , nec auttor it ti- 
tan ullam habere potuerunt . 

Ncquc abhis abludit Ratheri’us Veronenfis Epifco- 
pus , qui fequcnti facculo floruit , in Itinerario, quum ge- 
ncratim docct , cunfta ad examen apud Scdcm Apoftoli- 
cam rcvocari ; & quae proba funt & genuina pictate con- 
ftant , a reprobis & fpuriis ea au&oritate difeerni , ut 
quaecumque alibi ftaruuntur, pro illius judicio ubique 
terrarum vel rata velirrita judicentur : Qua ignoranti a 
quo melius exui y quo aptius poffum quam Romae doceri ? 
Quid enim de Ecclcfiafiicis dogmatibus alicubi feitur , 
quod Romae ignoretur i Illic fummi ills totius or bis Do- 
{loresi Illic praejl anti ores enituerunt univerfatis Eccle- 
fiat Principes : Illic decreta Pontificum uni vtr forum con- 
gregatio , examinatio Canonum , approbatio recipienda- 
rum , reprobatio fpernendorum . Poflremo nufquam ra- 
tum y quod illic irritum ; nufquam irritum > quod illic 
ratum . Vbinam ergo melius infipientiae confulitur tneaej 
quam ubi fons fapientiae cernitur ejfe ? 

Libet his addere duorum Romanorum Pontificum 
automates: quibusy quaeha&enus adlata funt vetcrum 
Patrum ac Theologorum teftimonia , egregie confirman- 
tur . Gelafius Papa in Tomo de Anathcm. Totum , inquity 
in Sedis Jpofiolicae pofitum eft poteftate . Ita quod fir - 
mavit in Synodo Sedes Jpofiolica , hoc robur obtinuit : 
quod refutarjit , babere non potuit firmitatem : ZF fola 
refeidit , quod praeter ordinem congrtgatio Synodic a pu~ 
taverat ufurpandum . Loquitur de Synodo Chalccdonen- 


Digitized by Google 


Auftoritate . Liber II. 199 

ft 9 cujus inf., cctcras Oecumemcaseft infigniflxma audo- 
ritas. Dchocporro aliifquefimilibusGelafii locis in fc- 
quentibus Capitibus difleremus . Sand us Nicolaus I. Epi- 
ftola VII. ad Michaelem Imperatorem Gelafio concinic , 
6c quod ille de una Synodo Chalccdoncnfi , gcneratim de 
omnibus Oecumenicis Conciliis adfirmat : Denique in 
ttniverfalibus Synod is quid ratum , vel quid prorfus ac - 
teptum y nifi quod SedesHeati Petri probavity ( ut ipfi 
fcitis ) babetur ? Si cut e converfo quod ip/d fold reproba - 
•tut y hoc folummodo confifiat haflenus reprobatum . 

Haec iraque Romanorum Pontificum audoritas eft y 
quam omnibus Oecumenicis Conciliis fuperiorem effe 
adfirmamus , adeoque includabilem , be nullius judicio ac 
retradatiom fubjedam > ea nimir urn , qua , ut ait Ferran- 
dus , omnium Conciliorum ada diligentiusexaminantur 
atque firmantur ; qua Scdes Apoftolica y ut ait Hrncma- 
ius , omnium Synodorum retradat , reFricat , vel confir- 
mat judicia ; qua Conciliorum decrcta , ut ait Ratramnus* 
autroburttc firmitudinemacceperunt, aut pronihilo re- 
putatafunt? 6c nullius prorfus audoritatis; qua totum, 
ut ait Gelafius > in ejufdcm Sedis Apoftolicae poteftate 
pofitumeft; atque adeo ipfius judicio jure debetur, ut 
nufquam ratum > quemadmodum ait Ratherius , quod 
Romae irritum fit; nufquam irritum, quod illic ratum : 
qubd de Chalccdoncnfi Synodo idem Gelafius , de omni- 
bus vero generalibus Conciliis Nicolaus I. adfirmant • 
Haec ergo nobis argumento fiint > Sedis Apoftolicae ge- 
nerales Synodos confirmantis audoritatem iis efle fupe- 
riorem , ac proinde ipfius definitiones eilc prorfus irretra- 
dabiles . Neque ad hujufee argument! vim clevandam 
quidquam facit ftries ilia teftimoniorum , quibus Mel- 

den- 


Digitized by Google 



^o® /JDr Rcfcnani PonitficU. 

deads Epifcopus probare in pracfcnti Gapitc aggreditur'$ 
©tiam Rpmanotum PontificumConftitutiones fuitle vel 
a particularibus > vel a generalibus Synodis confirms ras «! 
Numqutd enirh vel particulars vel generates Synodi rid 
ftbi jure aliquandp vindicarunt , ut ipfarum jiidicio ltarenc 
aut caderent, rata vel irrira ellent Romanorum Port- 
tificum conftituta ? Imo j ut in fuperiore libro apertiffimc 
oftenfum efll , tk laudatus Nicolaus Epift. IX. ad Michael 
km Imperatorcm. praeclare docet , nod de illis Concilia 
Oecumenica, fed juxta illa tanquam certiffimas & im- 
mbbiles re&itudinis formulas judicariintj acSedis Apo- 
ftolicae judicia Conciliorum judiciis veluti lampadcs ac 
nitidiifima fpecula praeluxerunt : In Synodis prifco tem« 
pore collects Apofiolicae Sedis fcripta , non fub occulta - 
tionis modio tegebanturs fed ut omnibus , qui in domo 
Dei erant , lucerent , in propatulo ponebantur 5 & ut fi 
qua tUipiiudo , vel macula in fidei pulcrhudme a quoli~ 
bet tent aretUr induct, facile patefceret\-ac fi fpecula in 
omnibus babe bant ur > & quafi quaedamreflitudinis for- 
mula-, qua imprimi ceteri pojfent , pofita coltbantur • 
Quod flatim Concilii Ephefini tk Chalcedonenfis prae- 
claro cxemplo dcmonftrat . Romani vera Pontificcs , ubi 
ad ipfos Conciliorum acta atque decreta?ipforum fuffragio 
6c au&Qritate roboranda deferebantur, nohante illis fuum 
©alculuni & approbationem adjiciebant , quam ilia expen- 
dillent, an cum Apoftolicis litteris convenirent . Hinc il- 
lud pervulgatum ik commune vcterum eft'atum , de cujus 
ienfu ad. Eh. XV*. difleremuvy quod Sedcs Apoftolica de 
omnibus jndicpt,* dc illius autem judicio ncmini fas eft ju- 
dicare. Qjiod idem S. Nicolaus Epift. VJII. ad eumdcm 
Impcratorem incukat>. Sc praeclaris fuorum Piacdeceflo-r 
... * rum 


Digitized by Google 


Au&oritate. Liber II. 20 1 

rum Gelafii & Bonifacii teftimoniis confirmat . Alius ita- 
que generis & ration is confirmatio ilia eft, quam reliquae 
Synodi velEcclefiae autConciliorum general ium aut Ro- 
manorum Pontificum decretis , confenium illis & obe- 
dientiam exhibendo, praeftabant; ik quam eorumdem 
Conciliorum adis audoritate fua Romani Pontifices ad- 
jungebant. Nam, ut ex Hincmaro Thomaflinus often-’ 
dit ( a ) , Nicaena ftatuta antiquitatis ufus , hoc eft , con- 
fenfus Sc confuetudo Ecclcfiarum , mores fuos illis coa- 
ptantium , & Romani Pontifices difpari tamen ratione 
confirmarunt j hi nimirum imperio , illae obfequio . Im- 
perio , inquam , quo Conciliorum judicia rara efle vcl ir- 
rira decernere confueverunt . Quod fummae poteftatis U 
audoritaris argumentum eft : quoniam , ut idem S. Nico- 
laus in eadem Epiftola obfervat , fecundum Canones , ubi 
eft major auHoritas , judicium inferiorum deferendum 
eft 5 ad dijj'ol’vendum fcilicet , 'vel ad roborandum . Sed 
hacc ad fequentia Capita inmeliore adhucluminecollo- 
cabuntur • 



To T. Par. II. Cc CA- 

(* ) Dilfert. VI. in Synod. Conft. num, XIV. 


Digitized by CjOOQ 


202 


De Romani 7? ontificis 

CAPUT III. 


Quid in confirmandis Conciliis gefium fit 
,, Nicaena , Conftantinopolitana , Ephefina Sy- 
„ nodi i nihil in his deilla, quam quaerimus 
„ confirmatione aftum > de Ariminenfi Syno- 
,, do ; de Epiftolis Eutherii & Helladii ad 
„ Six mm III. adverfus Ephefina decreta : Chri- 
fliani Lupi vanae notae , 

„ T Am ne quis exiftimet, inquit Illu/inJfimus.Ad"jer~ 
” J f artm , Concilia Oecumenica a Romanis Pontifi- 
y, cibus alio fenfu confirmari ■> aggrcdimur id , quod fc- 
>, cundo loco traftandum recipimus , ncmpc ut cxpona- 
„ mus, quid circa Concilia a Romanis Ponrificibus fir- 
mata vel reje&a fatfum fit. Nos quoque anejufinodi 
cxpofitio plena , &c integraj &c vcritati confonafit , haud 
fegniter cxpendemus . , 4 


ARTICULUS PRIMUS. 

De Synodis Nicaena , Confiantino polit ana , (f, 

Ariminenfi: Quomodo in duabus prioribus 
adprobandis , & altera irritanda S edis 
Apofolicae auftoritas emicuerit . 




I 


Ncipimus , in quit , a Nicaena Synodo , ut omnium 
_ prima , no n tantuiii tempore , veruni ctiam auftori- 
tate, inqua quidem de Romani Pontificis confirma- 
j, tione nihil a&um efle conftat. JEt infra : Sane memo- 


ir 


la- 


Digitized by Google 


VI 


AuHoritate. Liber IL 203 

„ ravimus Eccleliaiticae Hiftoriae certa monumenta , 
„ quibus conftat , prolatam a Patribus fententiam , nul« 
„ lo alio exfpe&ato decreto , ftacim apud omncs caelefti* 
„ inftar oraculi valuiflc.Sic finitae trcs maximae quaeftio- 
„ nes Confubftantialitatis , Pafchatis , Rebaptizationis , 
,, patuitquc in Concilio I. generali , eas Synodos , quibus 
„ Sedis Apoftolicae Lcgatio interdict , nullius fpccialis 
,, confirmationis indigere , ut robur obtineant . 

Illuftriflimus Audlor ignorarc non potuit quid no- 
ftratibus Theologis de Sedis Apoftolicae ad Synodos Le- 
gatione communiter obfervatum eft ; nimirum Summi 
Pontificis Legatos non folere ad Concilium accederc , ubi 
quaeftio de fide agitandaeft, nifi inftrudos prius &mo- 
nitos de Ecclefiae Romanac fide circa ea , quae funt in 
Concilio finienda . Solerc inquam , ait Canus (a), non 
item oporterc . Nam Legati ad Concilium Tridentinum 
non potuere commode de quaeftionibus diflcrcndis ante 
inftrui , quoniam crant propemodum infinitac . Scd cete- 
ra fere Concilia adunam, aut alteram fidci tradandam 
cauflam coada funt ; uti Nicacna Synodus ad tres illas II- 
luftriflimo Advcrfario commemoratas : ideoque Legati dc 
Apoftolicae Ecclefiae fide prius inftrudi accellerunt . Non 
enim Vitus, Vinccntius, & Hofius ignorare poterant, 
quaenam eflet dc tribus illis quaeftionibus Sedis Apofto- 
licae fides atque traditio . 

Praeterca obfervant ( b ) , pofle quatuor modis con- 
tingere , ut fiat gcncralis Concilii definitio . Prime , con- 
fentientibus ac definientibus Patribus j Legatis autem Se- 
dis Apoftolicae diflcntientibus ac repugnantibtls . Secun- 
Cc 2 do, 

(a) Lib. Vde Loc. Theolog. cap. V. 

(b ) Bellarniin. lib. II. de Cone. cap. XI. 


Digitized by Google 



2 04 JDf Romani Pontijicis 

do , confcntientibus etiam Legatis , led contra inftrudio- 
nem Pontificis agcntibus . Tcrtio , confenticntibus iifdem 
Legatis, fedqui certain ad Synodum inftrudionem Pon- 
tificis non adtulerunt . Quarto, confentientibus Patribus 
cum Legatis habentibus Sc fcquentibus Romani Pontifi- 
cis inftrudionem . Quid de Conciliis generalibus ftatuant* 
a quibus tribus prioribus modis fidei decreta feu definitio- 
nes eduntur , poftca vidcbimus . 

Interim autem rurfus obfervo; communem efie co- 
rumdem Theologorum opinionem , atque dodrinam , 
quod fi Legatis certam habentibus 8c fequentibus Roma- 
ni Pontificis inftrudionem Synodus univerla confentiat , 
non eft opus nova Pontificis confirmationc , ut edita in 
hac Synodo definitio firma fit Scinconcutfa fidei Catholi- 
cae regula . Quod tamen , ut deinceps vidcbimus , minime 
prohibet, quin Pontifex fuprema fua audoritate cjufmo- 
di Concilii ada examiner Sc retradet , ut illi conftet , an 
omnia ad amuflim Apoftolicae dodrinae fuerintexada; 
idque ubi ipfi conftiterit , eadem rurfus Apoftolica audo- 
ritate confirmer . Quod , ut fuo loco videbimus , Lconi II. 
in confirmandis fcxtae Synodi Adis obfervatum eft . Ita 
Legatis ab aliquo Principe pro belli pacifque negotiis tra- 
dandis , ad alium Principem deftinatis , 8c juxta traditam 
ipfis inftrudioncm agentibus Sc contrahcntibus , ftatim 
naturafua validus ccnfctur contradus , ctfi penes Princi- 
pem, a quo mifififunt, jus Sc audoritas fit , caquaeada 
funt reccnfcndi , ut ipfi conftct, num aliqua inrcLegati 
mandata eis tradita praeterierint autea omnino fervave- 
rint j unde relcindi contradus aut ratus haberi debeat 
Qua iii re profedo fumma ipfius Principis poteftas emi- 

pat , coqu c ada probante , de illorum fumma Sc irrcvoca- 

• 1 • 


Digitized by Google 


Auttoritate . Liber II, 205 

bili firmitate non elt jam ullus ambigendi locus . Hoc ita- 
que fcnfu intelligo, quod Eminentifllmus Bellarminus 
his verbis docet (a): „ De quarto modo ( quum videli- 
cet Patres cum Legatis fequuntur Pontificis inftru&io- 
inem ) „ vix dubium efle poteft > videtur enim efle certum* 
tale Concilium non pofle errare. Primumenim in tali 
Concilio invenitur expreflus confenfus capitis 8c mem- 
5, brorum , ac proinde totius Ecclefiae , quae fine dubio 

„ errare non poteft dcinde .... quando Concilium 

,, definit aliquid lequens expreflam lententiam Pontificis, 
„ idem eft , ac fi confirmatum eflet : Et infra : Ipfe etiam 
„ Leo inEpift. LXI. ad Concilium Chalcedonenle, qua 
„ illud confirmat , indicat , non fuifle opus fua confirma- 
„ tione , nifi quia dubitabant aliqui , an revera cum ejus 
„ confenfu fadum fuiflet decretum Concilii : qua etiam 
,, ratione confirmavit Pontifex multa alia Concilia , n< ri 
„ quia errare potuerant, fed ut omnibus certius confta- 
„ ret, quae Legati egerant, verc cx mandato cxpreilo 
,, Pontificis egifle . Itaquc fi aliquis bona fide hac de re 
dubitaret, hacreticus habendus non diet, donee illi ex 
nova 8c exprefla Pontificis confirmatione conftaret : Sed 
de his rurfus inferius . 

His animadverfis, conftatj quid refpondendum fit 
ad ca,quae de Nicacna Synodo Bofluetius oblervat. Eccui 
enim non cxploratilfima erat de tribus illis quaeftionibus 
Ecclefiae Romanae fides atque traditio? Qnis ignorabat^ 
quae circa Pafchatis celebritatem adverfus Afianos Vi&orj 
quae de Haercticorum Baptifmo adverfus Cyprianum 8c 
Firmilianum Stephanus ; quae de Verbi divinitate 8c con- 
lubftantialitateDionyfius, Romani Pontificcs conftituc- 

rant ? 

(a) (Jbi fupra . 


Digitized by Google 



20 6 jD<? Romani Pontifcis 

rant? Nulla ergo Romani Pondficis confirmatione opus 
crat, ut ccrto conftaret , prolaram a Patribus » j uxta Sedis 
Apoftolicae de hifee controverfns traditionem , fenten- 
tiam , caeleftis inftar oraculi habendam efl'e . In co autem 
fumma cjufdcm Sedis Apoftolicae au&oritas & poteftas 
crhicat j &:quam ilia ab omni errandi periculo tutafit, 
inde baud obfeure apparet , quod magna ilia & ccleberri- 
ma Synodus Romanac Sedis decrera velut cerdlfimas Ite 
Apoftolicas regulas fequutacft; &:quamquam ingentes 
olim fuiflent de Pafchate 8c Haereticorum Baptifmo infi- 
gnium Ecclefiarum concertadones ; attamen ubi in Syno- 
dum coaluerunt, & ccrto illis Spiritus divinus adfulfit, 
hoc cis conftitit , non debere membra capitircluftari,fed 
ab co dirigi , fcfequc ad ejus nutum voluntatemque com- 
ponere. Quod deinceps, ut Magnus Nicolaus Epift. X. 
ad Clerum Conftantinopolitanum obfervat, in reliquis 
Occumcnicis Synodis faiftum eft : nempc , qui ante Syno« 
dum in ipfa Ecclcfiae unitate a fuo Capite dillcntire , qua- 
dam indulgcntia permittebantur , eos poftmodum in Con- 
ciliis Occumcnicis aut coa&os cfle Capiti fefe obfequentes 
exhibere; aut contuinaces atotius corporis compage re- 
vulfi flint : Haec funt , inquit , quae de bis Sedes j4po(ioli- 
ca fiatuit: Haec funt , quae Synodice regular 's ter que de- 
crevit : Hac funt , quae nos tanto fludiofius oportet am» 
plecli , tanto folicitius obfernjare 9 quanto certius nojiis , 
quae ab eaflatuta fuerint , haec umvefalem femperEc- 
clcfiam tenuiffe . Itx ut contra fngulos errores in Ecclefia 
exortos prior baec fecundum primatus fui auElor itatem 
fententiae terminum dederit . Et ita demum uni ojerf alts 
Ecclefa , licet aliquando per aliquantulum temporis in 
quibuflam relutfata fit 9 quae ilia tamen probavit, quan- 



Digitized by Google 


■ Auttor it ate. Lib. 11 . 207 

cinque probaverit : if* quae ilia ref a wit , ipfa refitave - 
rit . Ira Nicaenae Synodo in condemnatione Quarta- 
ticcimanorum centum amplius annis Ecclefia Roman* 
praeivit. Ita plcnariae illi , de qua S* Auguftinus , totius 
orbis tcrrarum Synodo, quae iterum baptizari ab Haere- 
ticis femel tindos vetuir, longo temporis intervallo Se- 
des Apoftolica facem praetulit. Ita in nulla legitima Sy- 
nodo unquam accidit , ut quidquam de fide praeter Scdis 
Apoftolicae & Romanorum Pontificum conftituta decer- 
ncretur . Quo profedo non video , quodnam iniignius ar- 
gumentum adferri poflit pro Sedis Apoftolicae in ficei 
dogmatibus dcfiniendis inerrantia . Non enim Cypriano, 
non Firmiliano, non Polycrati, non Columbano , aut aliis 
quibuslibct, & quamlibet infignibus pictate Viris, aut 
etiam martyrii ac dodrinae laureis redimitis , promifit 
Deus , cum eis manfurum Spiritum Sandum ad omnem 
docendam veritatem , fed univerfoEcclefiae corpori, Sc 
illud repraefentantibus Oecumenicis Conciliis promifit.' 
Dcfinant proindc Adver/arii Cyprianos nobis, Polycra- 
tes , Firmilianos &:c. objicere : Nos enim illis potiori Jure 
Nicaenam aliafque Oecumenicas Synodos objiciemus, 
quarum judicio cum ifti , turn alii a veritate aberrarunt , 
quicumque Romanorum Pontificum Ibllennibus aut de 
fide aut de morum difciplina fandionibus reftiterunt . 
Quamquam autem univerfum Ecclcfiae corpus divino 
Spiritu regatur Sc gubernetur ; id tamen quodamordine 
fieri , Sc ad reliqua membra diredionem a capite profici- 
fci , turn rcrum naturalis ordo fuadct, turn indc periuafum 
habemus , quod Capiti ad rite fidei dogmata definienda 
divinus fpiritus nunquam defuit: Conciliis veroquolibet 
Epifcoporum numero infignibus tunc folum adfuir,quum 

.3 Ca«* 


Digitized by Google 



208 ' Df Romani Pontificis 
Capitiquidquam pracfinienti be Jucctn praemonftranti in- 
divulle ac firmiter inhacferunc . Quum ea , ftatim atquc 
a Romani Pontificis do&rina & reguiis deflexerunt, lux 
Ipiritufque dcfeccrit . 

Patetid multis exemplis , atque imprimis celebre il- 
lud eft Scnoratu dignum, quod Concilium Ariminenfe 
fuppeditat , quodquamquam ex magno Epilcoporum nu- 
mero congregatum, attamcn quoniam ablque Romani 
Pontificis lentcntia & auftoritate fidei formulam condere 
aut fubferibere aggreflum eft , infauftum habuit exitum 
illudque Damafus hac imprimis ratione irritum elfe dc- 
crevit ac declaravit : fuoque decreto omnes prorfus , quas 
ex Epifcoporum numero & fubfcriptionibus repetere vi- 
debatur , illius vires incidit: Neque enim , inquit Santftus 
Pontifcx in Epiftola Synodica ( a ) ^prae judicium aliquod 
nafei potuit ex numero eorum , qui apud Ariminum con - 
• venerunt : quum con (let , neque Rom mum Epifcopum , 
cujus ante omnes fuit expetenda fententia , neque Vin- 
centium , qui tot annos Sacerdotium inlibate fervavit i 
neque alios bujufmodi fiatutis confenfum ali quern com - 
mendajfe . In quibus verbis hanc primam rationem ad- 
fert, cur ex numero Epilcoporum Ariminenfium nullurri 
Catholicac fidei praejudicium inferri poterat, quoniam 
eorum atftis Romanus Epifcopus non confcnlerat, cujus 
tamenprimum fueratrequirenda lententia. Itaquequo- 
libet numero Epifcopi congregentur , & inconfulto Ro- 
mano Pontifice quidquam decernant , irritus eft omnis 
eorum conatus . 

RelpondetBofluetius > haec nihil omnino ad rem, 
dc qua nunc agimus , pertinerc : „ Primum enim , incpAt-> 

„ non 

( <* ) Ex Collca. Lucae Holft, 


Digitized by Google 



Auctoritate . Liber II. 209 

5, non Fult haec Synodus Oecumenica , ex&lo fcilicet 
5) Occidente convocata, cui practcrea Occidents, to- 
9 , tiufque Ecclefiae Caput , Romanus Pontifex, aliiquci 
permulti magni nominis Occidentals Epifcopi Aria- 
,3 norum fraude defuerint. Deindc malum fadum, SC 
„ ip£o jure nullum, quod rem Occumenico Concilio> 
„ Nicaeno fciliccc , tota conlentientc Ecclefia, defini- 
3, tam , iterum in quaeftionem vocabant $ quofpedat il- 
,3 lud Athanafii (a) : Quae nova baerejis ? Cur nova S/- 
,3 nodus ? Quin ipfa Synodus Ariminenfis quamdiu libc- 
„ re Sc canonice egit , id profella cit , editaque fententia 
„ dedaravit (b) , poll Nicaenam Synodum fidci jam ex- 
3, pofitae nihil addi, nihil demi oporterc : Dcniquc his 
,, omnibus circa ultimas adioncs addita vis ac fraus. Quo 
3, fadum , Liberio in Synodo Romana telle ( c ) , ut on u 
„ nes Ariminenfis Concilii blafpbemiae ab iisipfis , cjui 
3, tunc decepti per fraudem fiti/Je videntur , anatbemate 
,, damnatae fint . Idem habet Romana Synodus Tub Da- 
3, malb(rf). Cum ergo Ariani haereticorum more fua 
„ quamvis inania , magnis clamoribus venditarent , facile 
,3 fuit Liberio , ac deinde Damafo, poftremam Synodi 
„ partem , per fc nullam, nulloque ordine Canonico ful- 
„ tarn , poftulantc Bafilio , omnibufquc Orthodoxis Ori- 
3, entalibus, confentientc Occidente, ipfis Ariminenfis 
„ ctiam Concilii Epifcopis ultro petentibus , nullam 8^ 
„ irritamdeclararc . 

Uthis difficultatibus fiat fan’s, oblervandum eft, vini 
To. I. Par. II. D d argu- 


( a ) Lib. de Synodis . 

( b ) Enift. Syn. Arim. ad Conft. ibid. & apud Soc. lib.II. Hid, Ecclefi 
cap. XXIX. 

(e) ApudSoc lib. IV Hid. EccI cap. XI. 

( d ) Cone. Roin. fub Daraaf ex Colled. Hold, • • 


Digitized by Google 



2io JDe Romani Pontijicis 

argumenti , quod cx Damafi verbis , & ex Synodi Arimi- 
nenfis abrogatione conficimus } non in eo pofitam elfe , 
quod ea Synodus Oecumenica reapfe fuerit , & legitima , 
nullaeque aliae rationes fc oftcrant cur nulla Sc irrita ju- 
dicetur , quam quod a Romano Pontifice probata Sc con- 
firmata non fuerit. Ultro enim agnofcimus, Synodum 
Ariminenlem reapfe Oecumenicam non fuilfe , nec legi- 
timam ; neque exiftimamus , Damafum nullis pcrmotum 
rationibus earn nullam Sc irritam declarafle : eafquc ratio- 
nes optime perfpedas habemus. Scd vim argumenti in 
his duobus principiis reponimus . Primo , Epilcopos quo- 
vis numero , Sc qui alias ad conllituendam Oecumenicam 
Synodum fatis effent , congregatos , & in unam aliquam 
fidei formulam confpirantes , nifi eis Romanus Pontifex 
facem Sc lucem praeferat , errandi pcriculo obnoxios ellc j 
eorumquc dodrinam nullius ellc in Ecclefia audoritatis, 
fi Romano Pontifici improbetur. Id vero Ariminenfis 
Synodi excmplo , & verbis Damafi , quibus illam irritam 
efTe decernit > egregic comprobatur : Ait enim , cx nume- 
ro Epifcoporum , qui Ariminum convenerunt, Nicaenae 
fidei nullum praejudicium conflari poffe, proptcrea quod 
eorum adis , conditaeque aut fubfcriptac ab ipfis formulae 
fidei Romanus Pontifex non confenfcrit . Porro tantum 
fuillc conftat Epifcoporum numerum, qui Arimini in 
Occidente, Sc Conftantinopoli in Oriente Arimincnfi 
formulae fubferipferunt , ut ad impertiendam illi Synodi 
Oecumenicae audoritatem fatis habitus fuillet , fi ad earn 
acccflilfet Romani Pontificis confirmatio: Nam ,11c Sul- 
pitio Severo lib. II. memoriae proditum eft , ex Italia , 
Africa, Illyrico , Hifpaniis> Sc Calliis quadringenti Sc 
amplius Epifcopi Ariminum confluxerunt : eorumque 

fidei 


Digitized by Google 


jiuttoritate . Liber II. 2 1 1 

fidci formulam Conttanrinopoli poll Selcucienfem Syno- 
dum quinquaginta Orientales Epifcopi copfirmaruntJ 
Quae tot Epifcoporum in unam fidei formulam confpi- 
rans multitudo , fi numerum fpe&emus , pro Oecumenica 
Synodo haberi potuiffet , fi eorum a< 5 la Romanus Ponti- 
fex adprobaflet . Hinc Ariani , aliorum Haereticorun* 
more, parum de Romani Pontificis au&oritate {oliciti,' 
Ariminenfem Synodum pro Oecumenica venditarunt , ut 
patet ex verbis Refcripti , quod Ariani perjuftinam Au- 
guftam a Valentiniano extorlerunt (a): Damns copiam 
colli gendi bis , qui fecundttm eafentiunt , quae tempori- 
bus Di'vae memoriae Confiantii , Sacerdotibus conuocatis 
ex omni orbe Romano ^ expofitaque fide ab iis ipfis , qui 
dijfentire nofcuntur , Ariminenfi Concilio , Conflamino* 
poll etiam confirmata , in aeternum manfura decreta funt • 
Ja&abant ergo Ariani Ariminenfis Concilii velut Oecu- 
menicae Synodi inconcuflam au&oritatcm , opulque fuit 
ad eorum audaciam rcprimendam , ut primum Libcrius 4 
dcinde Damafus, ipfo etiam fatente Bofluetio , poftremam 
Synodi partem nullam 6c irritam dcclararent . 

Sed ait , ea per fe , Sc ipfo jure irrita 6c nulla erat . Fa- 
temur: fed, numquid de hac re Arianis cum Catholicis 
conveniebat ? At multas Catholici cur earn repudiarent 
rationes adferebant . Rurfus fatcmur : led , numquid 8c 
facile hon erat Arianis ejufmodi rationes eludere ? Num- 
quid Arianis de iis, quae ipfis objiciebantur , fraudibus » 
dolis , 8c mail's artibus , deque vi adhibita Patribus , cum 
Catholicis conveniret ? Numquid eorum, qui formulae 
fubfcripferant , prioris a&us revocationem prolcgitima 
poenitentia habcrcnt, Sc non potius pracvaricationem exi- 

D d z ftima- 

( a ) Lib. IV- Cod. Theodof. de Fide Cath. 


Digitized by Google 



212 De Romani Pontificis 

itimarcnt ? Num quid qui callidiorcs inter iplos erant, Ari- 
minenfcm formulam rcaplc Nicaenae contrariam die fa- 
terentur ; quum un.'us tantum non neceflarii verbuli omif- 
iione hanc ab ilia difFerre jadarent> nequc frausftatim 
plulq jam trccentis CatholicisEpifcopis fuboluerit ? Ejuf- 
modi rcruni judicium quum vulgi lermombus ac difputa- 
tionibuspermittitur , veritas non illuftratur, led dcnfiori- 
bus quotidie tcnebris involvitur , magilquc in dies obfcu- 
ratur. Interim autem partibus lirigantibus, totEpifcopo- 
rum in Synodum coadorum numcrus magnum videri po- 
rerat pro Arranorum fcntcntia pracjudicium. Itaque ut 
fimpliciores inter Catholicos ab Arianorum fraudibus tuti 
client, non iis rationibus muniendi erant , quaeipfos in 
rerum geftarum examen conjicerent : led aliquid fimplcx , 
8 equod diet inter Catholicos pervulgatum , Aatuendum 
erat j nempe legitimas non efle & crrandi pcriculo fubja- 
ccrceas Synodos , quae line confenfu Romani Pontificis 
celebrantur , turn ctiam nullius efle audoritatis , nili a Sc- 
de Apoftolica confirmentur . Quare S. Bafilius Magnus 
ctfi perfpedum 6c cxploratum habebat , ea , quae Arimini 
gefta fuerant 5 per vim ada fuifle , ac proinde ipla per fefe 
6 c iplo jure nulla 5c irrita efle ; ne tamen Epifcoporum nu- 
merus , qui Ariminenfl formulae fubfcripferant , pluribus, 
ac praefertim fimplicioribus inter Catholicos imponeret , 
fcribcndum Damalo duxit, pctcndumque ab eo , quid 
Romae pro Ariminenflum gcltorum diflolutione fcciflct , 
deque hac re ad S. Athanaflum ita pcrlcripfit (a): Nobis 
autem operae pretium njifum ejl ad Tzpifcopum Romae 
fcribere , ut res nojiras invifat , £5° confiiium dare , ut 
quum illinc communi ac Synodico decreto aliquos mitti 



{•) Epifl. LXIX. jl. HI. ad S. Athanaf, 


Digitized by Google 



Aucloritate. Liber II. 213 

difficile fit , ip/e hoc negotium fiio mane aggrediatur , eh- 
gens homines tdoneos ad perferendos itineris labores , ido- 
tieos ad eo< ^qui apud nos perverfi funt » Unit ate ac ani- 
mi con fianti a corrigendo s , apte CS^ adtemperate utentes 
fermone ^fecutnque habentes quaecumque pofi Ariminenfe 
Concilium gefia funt , ad eorum , quae per vim illic a 51 a 
fe.tr ant ydi/folutionem . Noverat enim Sanclus Doctor , 
hujufcc rci ultimum ac pcremtorium judicium ad Sedcm 
Apoftolicam pertinere . Quare ubi Synodi Romanae Ari- 
niinenfcm irritantis Epiftola ipfi reddira ell, ftatimeam 
fulcepit, eique incun&anter adlenfus eft, ut ipfe teftatur 
Epift. XC. al. LXI. ad Occidentals his verbis: Omnibus 
autem , quae Canonice a vefira praefiantia a 51 a funt , ad- 
fen fi fumus > Apoflolicum veflrae do5lrinae (Indium l an- 
dantes . Et rurfus Epift. XCII. al. LX1X. ad Italos Sc Gal- 
los : Revera enim , inquitj laude fumma dignum ejl , quod 
a Domino pietati veflrae datum eft , adulterinum quidern 
a probo ac puro difcernerc , Patrum vero f, idem fine till a 
dijfimulatione praedicare: quam quidern nos fufcepi- 
mus , agnovimif que Apofiolicis notis fi gnat am : eique & 
ceteris omnibus , quae in Synodico ficripto canonice Z5C le- 
gitime fiatuta funt ^ajfentimus . Itaquc Romano Ponti- 
fice dccernente, ac Synodice Sc legitime atquc canonice 
judicantc , nullas prorfus Arimincnfis Synodi formula Sc 
gcfta vires habucrunt . 

At quemadmodum tot Occidentalium Sc Orien- 
talium Fpilcoporum conatus , reluclante Romano Pon- 
tificc , fruftra fuit : ita centum Sc quinquaginta Orien- 
talium Epifcoporum conventus , eorum dc fide decre- 
tum eodem Damalb Romano Pontificc probantc , ad 
Occumenicae Synodi faftigium cve&us eft . Sccus 

enim , 


Digitized by Google 



214 T)e Romani Pontijicis 

enim, quo pado tantam obtinuiiict audoritatcm ? 

De hac Synodo haec Bofltietius : ,, In fccunda Sy no- 
„ do generali , Conftantinopolitana fcilicet , certum eft 
„ nullum elle locum ci > dc qua quaerimus , confirmatio- 
,, ni j poft Synod um geftam ; cum Sandus Damafus Papa 
„ ipfe adfuerit Occidcntalium Romae habitae Synodo , 
„ cujus confcnfu Conftantinopolitana Oecumenic 3 fa- 
,, da eft. 

At nobis idfatiscft> ut Conftantinopolitana Syno- 
dus nonnifi Ecclefiae Romanae Romanique Pontificis 
confenfioneOccumenica evalerit . Nam quod pertinet ad 
Synodum &r conlenfum Occidcntalium ; quum hi a Ro- 
mani Pontificis lententia nutuque omnino pcnderent £ 
quae in Romanis Synodis eorum adhibito conlenfu decer- 
nebantur , eorum audor folus Romanus Pontifex habe- 
batur . Ita S. Gregorius Magnus lib. VI. epift. XXXL de 
hac ipfa Synodo loquens: Et canones quidem , inquit j 
Conjlantinopolitani Concilii Eudoxianos damnant . . . « 
Romano, autem Ecclejta eofdem Canones , 'velgejla Syno - 
di illius haflenus nonhabet , nee accipit . In hoc autem 
eamdem Synodum accept t , quod eft per earn contra Ma- 
cedonium definitum. Reliqua s vero haerefes , quae ibi 
memoratae funt •> ab aliis jam Patribus damnatas repro - 
bat. Ergo fecundam hanc oecumenicam Synodum, quant,’ 
ut alio loco teftatur , inftar unius e quatuor Evangeliis ve- 
nerabatur, hadenus S. Pontifex recipiebat, quatenus 
illam Romana Ecclefia rcceperat, videlicet in Macedo- 
nian! erroris damnatione . Ita Sexta Sy nodus Ad. XVIII. 
in Profphonetico ad Imperatorem ; Macedonius Spiritus 
Sancii Deitatem denegabat , fed maximus Imperator 
Tbeodoftus yiF Damafus adamas fidei , cujus folida mens 

ag- 


Digitized by Googl 


Auftoritatc . Liber II. 21 J 

aggrejfionibus atcjue confliftibus alienarum f eftarum 
nullatenus erat fauciabtlis ; Gregorius (S* Neft.trius il~ 
lam in hac Regia urbe Synodum congregxbant : facri- 

legam cjutdem linguam a Sacerdotio abfcindebant OFc. 
Parum refert , ut jam ante monuimus , an ex praccedente « 
Vcl ex fubfequentc Romani Pontificis adprobatione Sc 
confenfu Synodus aliqua robur audoritatis obtinuerit > 
quum tamen conftet , non nifi Romano Pontifice confen- 
tiente Se adprobante , id earn obtinere non potuifl'e > ut in 
Oecumenicae Synodi audoritatem invalelceret . Itaque 
Patres lextae Synodi , fpreta ratione temporum, quam 
niiiil adrcm, de qua nunc agimus , pertinerc optimc in- 
telligebant > Sc ipfam in fc fe Synodum Oecumenicam in- 
tucntes, turn omnium Epifcoporum Principem Damaliim 
ante cetcros admirantur, utfidei adamantem, utMacc- 
donii dcbellatorem j turn eum lolum ex Occidentalibus 
nominant , perinde atque ipfius tantum confenfione Con- 
ftantinopolitana Synodus Occumenica evaferit : quem 
etiam quum fidei Adamantem vocant alienarum {edarum 
aggreflionibus nullatenus fauciabi!em> annon ipfum ex 
ornni errandi periculo his verbis eximunt ? Photius quo- 
que dc cadem Synodo verba facicns, recenfitis praecipua- 
rum in Oriente Sedium Epifcopis , Timotheo Alexandri- 
no , Mcletio Antiocheno , Cyrillo Hierofolymitano, Nc» 
dario Conftantinopolitano Sec. quos Synodi Principes 
fuilTc refert ; ex Occidentalibus loIumDamafum in me- 
dium producit, qui Synodi defide decreta comprobans 
confirmaverit : Qitibus non multo pofl tempore etiam Da - 
mafus Romcmus Antifles , eadem confirmans agnofeeba- 
tur , confentaneus decretis fattus'. perinde atque ex hoc 
tantum profeda dccretorum confirmations pondus oecu- 

mc- 


Pigitized by Google 



21 6 De Romani Eontificis 

mcnicae audoritatis addiderit . Itaque quemadmodiim 
Romani Pontificis Ariminenfcm Synodum reprobantis 
audoritas fufficere vifa eft ad elevandam Sc infringcndam 
quingentorum fere ex Occidente Sc Oriente Epifcoporum 
audoritatem : ita idem Romanus Pontifex centum Sc 
quinquaginta Orientalium Epifcoporum decreta confir- 
mans, fummam eis oecumenicae Synodi audoritatem 
adjunxit , 

ARTICULUS II. 


De Synodi Efhefinae confirmation , deque Eu- 
therii & Helladii liter is ad Six turn 111., 

& in eas Chrifitani Lupi notis . 


Q Uod adprimum ac praecipuum, imo & uni cum 
negotium pcrtinct , propter quod Synodus Ephe- 
■'finacoada eft, rede atqae jure dici poteft, in 
Adione tertia ejus cfle fincm ac terminum conftituen- 
dum ; nempe in haerefeos Neftorianac damnationc , ac 
Ncftorii ipfius depofitione per Caeleftini Legato s ipfius 
nomine Sc audoritate Apoftolic3 confirmatis . Nam cete- 
ris Adionibus occafionemdeditjohannis Antiocheni Sc 
Orientalium fchifma; quibus quum Comites Sc Miniftri 
Impcratorisfavercnt, qui &: ipfius animum inlegitimam 
Synodum , ac praecipue Cyrillum Sc Memnonem conci- 
taruntj opus fuit adhos compefccndos turbines Conci- 
lium prorogari . Quum tamen Patrcs Adione tertia abfo- 
luta, veluti perada Synodo , in Relatione adlmperato- 
rem abeundi veniam Scpoteftatem cnixe ah ipCo petic- 
rint . Quum itaque , inquiunt , negotium boefinem Maje- 

Jlati 


Digitized by Google 


Au ft or it ate . Liber II. 217 

flats •vefirae peroptatum , Ecclejiifque omnibus tutijji - 
mum , t^ fidei firmitatem adferentemjam acceperit\ roj 
gamus 'vejiram pietatem , bac cur a £2* peregrination 

ne nos tandem abfohat . Verum excitatae ajohanne An-* 
tiocheno Sc Orientalibus turbae , eorumquc in Cyrilio 
Memnone exaudorandis , Sc Occumenicae Synodi adis 
irritandis temerarii aufus Panes diutius Ephefi detinue- 
runt; aliifque Adionibus opusfuit, inquibus cumCy- 
rillus Sc Memnon , Sc ada Synodi vindicarentur ; turn Jo- 
hannis &OrientaIium audacia ac temeritas coerceretur • 
In his autem animadverterc eft , quae fupra dc Concilio- 
rum confirmatione cum infignibus Theologis Bellarmino 
Sc Cano obiervavimus ; nempe quod ubi Legati de rebus 
agendis ac per Synodum definiendis certa a Romano Pon- 
tifice mandata deferunt , cum iifqueSynodus confentit* 
non eft opus nova Pontificis confirmatione , ut Synodi 
fententia firma Sc inconcufla fit . Quod fi Legati de aliquo 
negotio certam, utajunt, non adferunt inftrudionem, 
quod per Synodum agitur ac definitur , fummam non ha- 
bet Sc irretradabilem firmitatem , donee Pontificis accefi- 
ferit confirmatio . Hujufce autem obfervationis praecla- 
rum exftat in hac Ephefina Synodo documcnrum . Quum 
enim tribus prioribus Adionibus juxtaformam aCaele- 
ftino praeferiptam Ncftoriana haerefis damnata fuifiet ac 
Neftorius exaudoratus , rebufque geftis Legati Sedis Apo- 
ftolicae ex ejufdcm Cacleftini praeferipto aflenfum prae- 
buiiTent ; de his ad folum Impcratorem , non autem ad 
Pontificem Tub finem Adionis tertiae relatio per Syno- 
dum fada eft . At quoniam de turbis per Johannem An- 
tiochenum Sc Oricntales Epifcopos concitatis , quum ex 
infperato crupifient , nihil Legati in mandatis habebant ; 

1 0 .. I. Par. II. Ee Sy- 


Digitized by Google 


2 1 8 Tie Romani Vontificis 

Synodus Adione quinta ad Caeleftinum rctulit ; quid ad 
corum coe’rcendam audaciam interim decrevifiet , expo- 
fuit ; Stjohannem tertiae Sedis Antiftitem ejulque Sym~ 
myftas fupremo Sedis Apoftolicac judicio refervavit: Pie - 
tat is tuae judicio hoc refervavimus ; interimillos excom- 
municationi fubjici ernes , omnique Sacerdotali pot eft ate 
exuentes , ita ut nullum fuis fin Lentils laedere queant ... 
Convenient em proinde Sanftitas tux propter ex , quae 
aftxfunty indignatiunem concipiat C2V. Cujufmodi au- 
tem fuerit ea confirmatio, quam Adione tertia Sedis Apo- 
ftolicaeLegati Caeleftini vice ac nomine rebus hadenus 
geftis adhibuerunt ; Sc quam in ea Sedis Apoftolicae ac 
Romani Pontificis majeftas Sc audoritas enitucrit; non eft 
opus, ut in praefentia pluribus demonftremtis , quumid 
nobis abunde praeftituin fit ad Caput Xllf. libri luperio- 
ris Articulo fccundo Sctertio; undcrepcti poliunt, quae 
in hunc locum optime quadrant , atquc iterum ingcrere Sc 
inculcare piget . 

Jam ergo ad Eutherii Sc Hclladi i litteras paullifper ani- 
mum advertamus, ex quibus Chriftianus Lupus pro i'um- 
ma Romani Pontificis in Occumenicas Syncdos audori- 
tate infigne repetic argumentum, quodpaucis exponit, 
ac refellerc nititur Illuftrififimus Advcrfarius : ,, Cliriftia- 
„ nus quidem Lupus nuper, inquit , edidit Epiftolam 
„ Eutherii Tbyanen/is , is? Helladii Tarftnfis Jcriptam 
„ ad magni nominis Romxe Epifcopum Six turn (a): 

>, in qua petunt ab eo, qui a Deo prod u this e/l gubernx- 
„ tor , retradari ac refeindi Ephefinae Synodi ada ad- 
verfus Neftorium ; ac terrarum orbem Synodo adhae- 
» rentem, Sc cum Synodo errantem adjuvari j quod eft , 

„ in- 

(*) V ar. PP. Epift. cap. CXVliC 


Digitized by Google 


Auttoritate . Liber II. 219 

j, inquit Lupus ( a ), av.ttntu.um injirumentum appella- 
„ tionis , wow ad Synodumgeneralem > fed adverjitsge- 
„ neralem Synodum interpofitae apud Sixtum III. Pon* 
„ tificem . Quo deinde concludit , quod Orientalis Ecclo 
„ fia credidcrit , Papam ejfe fuperiorem generali Synodo . 
„ Addcre debuiffct , generali Synodo , au&ore ac praefi- 
5> dentcpcr Lcgatos Pontificc gefta, quam cum totoor~ 
5, be terrantm Scdes ctiam Apoftolica rcccpiffet: hujus 
„ decrcta, hujus etiam fidem a Romano Pontificc retra- 
„ tftari ctiam tte refcindi pofle. Sicagit Virdoftus* fed 
„ ubique nimius , antiquitatis indagator ftrcnuus , parum 
„ exa&us judex. Nosincgregio antiquitatis monumcn- 
„ to gaudemus tantam vifam effe Hacteticis quoquc Ro- 
,, mani Pontificis majeftatcm , ut quiEcclefiam pertur- 
,, batam vellcnt, abco perfraudcm nimia etiam & in- 
„ concefTa , ncque tantum refutanda , fed etiam irridenda 
5 , petcrent . 

Nimia effe reapfc , imo &r abfona , quae Euthcrius Sc 
Hclladius iis littcris a Romano Pontifoepctierunt, haud 
equidem diffitemur; at non propterea damus , exfufHan- 
dum effe argumentum , quod inde in rem fuam & noftram 
Vir eruditiflimus conficit . Si cnim adeas littcras animuni 
diligenter advertimus,compericmus,Epifcopos abEphe- 
finac Synodi decretis ad Scdem Apoftolicam provocantcs* 
hoc veluti Canone ac principionixos, quod ipfis cum om- 
nibus Catholicis Epifcopis commune tunc erat , ac Tem- 
per fuit 5 nimirum , quod Romanus Pontifcx a Deo pro- 
du&us, hoc eftdivinitus inftitutus eft orbis univerfi , id 
eft univerfae Ecclefiac gubernator ac moderator ; Sc quod 
hujufee muneris ipfi divinitus commiffi, ratione ad cum 

E e 2 per- 

( a ) Ibid, in Not. 


Digitized by Google 



220 De Romani Pontijicis 

pertinct, non unam dumtaxat aut alteram Ecclefiae par- 
tem collapfam erigcre, aut labantem fuftinere, fed orbem 
terrarum univerfum adju/are , munire , ab errorc libcrare, 
a naufragio eripcre : 7k*w,inquiunt j Deus protulit fan- 
i Utatem , per quam bonne fpeifumus £3* nos , quod orbis 
terrarum ab Aegyptio liber etur errore , qui Moyfes nonius 
txfiflens omnem quidem Aegyptium haereticum percuties y 

falvabis vero omnem Ifraelitam orthodoxum A/o- 

Jlrum quidem efl ad eum clamare > qui a Deo produftus 

ejl gubernator Suffecit me fir a Apojlolica Sedes per 

univerfum tempus ... ad muniendum orbem terrarum ... 
Cujus rei gratia t5* nos praeftmimus has fupplicationes i 
offeree , ut adjuvetis orbem terrarum 5 £3* in ilia parte , 
quae err at > £3* in ilia , quae tyrannidem fuflinet . . . Ro - 
gamus vero , £3° fan Bis tuae Religiofitatis provolvimur 
pedibus , ut manum porrigas falutarem , £3* auferas man- 
di naufragium . Q^iis porro Catholicorum in maximis 
Ecclefiae tempeftatibus velut ad comnmncm portum , ad 
Sedem confugiens Apoftolicam , non has aut fimiles ufur- 
pavit voces ; vel hifce , aut his fimillimis uti , fibi unquana 
religioni duxit ? Quis non orbe aegrotante , ad Romanutn 
Pontificem velut ad communem medicum $ 6 e ad Sedem 
Apoftolicam > orbe periclitante, velut ad commune om- 
nium Ecclefiarum , ac totius orbis Catholici firmamen- 
tum , non fibi properandum exiftimavit ? Videantur, quae 
fuperius produximus ex S. Maximo Martyre > 8 e ex S. So- 
phronii , aliorumqne Africanorum Pracfulum Synodicis 
JEpiftolis in Synodo Lateranenfi Tub S. Martino I. reledis , 
necnon 8 e ex S. Ignatii litteris ad Nicolaum I. adione tcr- 
lia odavae Synodi recitatis 5 ex quibus , fi cum his confe- 
j-antur , quae mox ex Eutherii 6 c Helladii Epiftola deferi- 

• pta 


by Google 


Au ft or it ate . Liber 11. 22 1 

pta funt j perfpicue ac mamfcfte patebit , eas ad Pontih- 
cem voces communem Chriftianae pietatis fenfum, quem 
non omnino exuerant , ex corum pe&oribus expreflifle 
inde autem jure confequi intellexerunt ; quod &S. Bafi- 
lio, S. Flaviano, Theodoreto aliisque perfuafum fuifte 
videtur ; ad Sedem Apoftolicam pertinere , ut eorum Con- 
ciliorum afta refeindat , Sc omnem au&oritatem evertat , 
quae ob Epifcoporum qui ad ea undique confluxcrunt , 
vel iis adhaeferunt , numerum ac multitudinem pro Oecu- 
menicis habentur } ac propterca periculum efle videtur , 
ne orbis terrarum fides in diferimen eorum au&oritate ad- 
ducatur . Ha&enus ergo nihil Eutherio & Helladio di&um 
eft , quod non in Ecclefia Catholica didiciflent . Sed co- 
rum error in eo verfabatur, quod hifee communibus ac 
pcrvulgatis regulis ad Synodi Ephefinac everfionem per- 
peram utebantur 5 quum per cam orbis tetrarum fides fir- 
mata fuiflfct , non everfa ; quum omnia in ea , non , ut ipfi 
queruntur, adunius hominis , hoc eft , Cyrilli Alexan- 
dria Pracfulis arbitriumj led cx praeferipta a Romano 
Pontifice forma regulaque pera&afuiflent $ quum deni- 
que, quod ab eis diffimulatur , haec cadem fuifl'ent ab 
ejufdem Pontificis Romani Legatis au&oritate Apoftoli- 
ca confirmata . Itaque Catholicorum fuilfet ad Romanum 
Pontificem confugere adverfus Synodum, cui, quamquam 
Oecumenica haberi poller ac vellet , Sedis tamen Apofto- 
licae au&oritas defuiifct : led haereticorum aut fchilmati- 
corumfuit, id unum praeterire ac filentio tegere , quod 
eorum plane rationes conturbabat , nimirum fuifle earn 
Synodum autftoritatc Apoftolica confirmatam,undc con- 
fcquens erat , iniri amplius non polfe Neftorianae cauf- 
fae , Sc Neftorianorum dogmatum retrattationem . 

AR- 




Digitized by Google 



2 2’2 De Romani Rontificis 

ARTICULUS III. 

De iifdem Eutherii Helladii litteris adverfus 
Auftorem notde , quae huicce Capti in 
Opre Meldenfis Efijcop 
fub)uncta eji. 

Q U i fufiorem notam pracfenti Capiti adtexukjquum 
ci minus prcbarctur tradita ab IIJuftriiTimo Au- 
■'ftorc ad argumentum Lupi refponfio; &in iis 
Epifcopis , quorum proinde orthodoxiam vindicare ope^ 
rae prctium cxiftimavitj ftatuere vcllet cxemplum» ac 
practexcre au&oritatem intolcrabili quorumdam auda- 
ciac , qui ApoftolicaeSedis decrctis rcccptis ab omnibus 
fcrc totius orbis Epifcopis , citra culpam , & fchifmatis 5c 
haerefcos notam > a paucis refifti poflfe contendunt j imo 
ut etiam adverfus Oecumcnicae Synodi au&oritatem , 
quam omnibus votis expctcre fimulant, fi quando cam 
celebrari contingerct, cos muniret; aliam cjufdem fol- 
vendac difficukatis viam incundam ac proponcndam efle 
judicavit. 

Primum autcm , ad funditus cvertendum Lupi argu- 
mentum ftatuit „ ab his Epifcopis non totum qua patet 
,, orbem fupponi adhaerentem Concilio : adcoquc mini- 
5, me adverfus gencralcm Synodum , aut quam ipfi talem 
„ putarent 5 fed adverfus coetum , quern tali omnino au- 
„ toritate carere cenfebant, imploratum SixtiPontificis 
5, auxilium . 

Secundo >, & altcrum illud falfum efle pronunciat 5 
,, quod Lupus additj nempe folius Sixti judicio permit- 

fam 


Digitized by Google 


Au 3 or it ate . Liber 11. 223 

„ fam ab his Epil'copis cauilam fuiiie , in qua de ConciJii 
„ generalis automate quaercrctur . 

Tertio cx ipfomet Sixto Pontifice probarc nititur , 
ne turn quidem quum paxCyrillum inter 3cJohannem 
Antiochcnum inita ell, quidquam duos praedidos Epi- 
fcopos contra jits aut leges Ec cl efi.se peccaffe , quamquam 
Ephefinae Synodo adhuc obludari pergerent „quodea, 
„ inquit, nondum haberetur confenfio, cui repugnare 
„ poenale eftet , aut univerfalis Ecclefiac autoritati con- 
„ tumeliofum, quae nihil tota decernere cenletur, quam- 
,, diu non eft cx communi examinatione unanimis, adeo- 
,, que nec tunc infuperabilcm inducit parendi necefli- 
tatem . 

Haec profedo rnagni , ut nemo non facile intelligit , 
momentifunt . Etfi quidem cum veritatcconjunda lunt» 
nihil egregius adferri potuit, ad funditus evertendum 
Chriftiani Lupi argumentum • Quarequibus haec omnia 
momentis nitantur, baud perfundorie confiderandum eft. 
,, Et quod ad primum quidem attinet, ablqueulla, 
„ in cj uil , ambiguitatc fignificant , ultro advolaruros ad 
,, Sixtum non ex una Provincia , fed ediverfis plane re - 
„ gionibus , id eft , Eupbrattjia , iitraejue Cilicia , Cappa - 
,, docia , 7 litbynia , TheJJalia , Mo eft a Domini Sacer- 

,, dotes , (jut nunc propter Ecclejtarum fuarum ptriculum 
y, vice fuaC/ericos dirigerent Z3* Monachos . UndeLu- 
pus ipfc deducit , hanc appellationem & profelfionem 
„ non fuifie folius Eutherii & Helladii , fed omnium ifta- 
,, rum Provinciarum , quaeproinde omnes nondum Sy- 
5 , nodum Ephefinam admiferant. Et ideo in or be terra- 
„ rum , quern petunt adjuvari , diftingui volunt partem 
„ quidem unam , quam ipfi errantem putabant , Sc alte- 

„ ram , 


Digitized by Google 



2 24 ’ Romani Pontijicis 

„ ram j quam tyrannidem pati q ueruntur , £5^ impugns 
„ ri , ajjenfum non praebeat . Haecquidem vera 
effe fatcmur j fed an ulquc adeo delirarcnt , ut tarn modi- 
ca pars totius orbis terrarum adimcre poflet Ephcfinac Sy« 
nodo Oecumcnici Concilii praerogativam , ex his certe 
verbis non conftat. Quamquam enim in orbe terrarum 
diftingui velint partem quidem unam, quam errantem 
putabant, Sc alteram , quam tyrannidem pati queruntur j 
hanc tamcn adco modicam efl'e intelligebant > ut prohibe- 
rc non poflet, quin abfolute univerfo orbi terrarum error 
adferiberetur . Laudant enim Ncftorium , quod Dei ti - 
more praelato , clegit potius multis periculis fibi injufie 
inferendis tradere femetipfum^ quam dolis baereticis prae- 
bere confenfum , confirmare totius orbis erroremi 

Synodus ergo Ephefina , quaevocatum ipfis errorem fan- 
xit Sc confirmavit , totius orbis Synodus crat , aut faltem 
confcntientem fibi habebat orbem terrarum j quae Synodi 
Occumcnicac ipfiflfima notio eft ; 

Demus tamen , quod Advcrfarius contcndit : „ non 
cam plane fibi vifam Synodum Ephefinam, quae uni- 
,, verfitatem Chriftiani nominis aut repraefentaret Tatis > 
„ aut hadenus confentientem haberet : id , inquam , ul- 
tro Adverfario concedamus, quamvis mox relata iplorum 
verba aliud apertc fignificent j quid turn ? Ut argumento 
Lupi Tua vis conftet , fatis eft , ut ab eorum Advcrfariis 
Ephefina Synodus pro Oecumenica haberetur. Quum 
enim audoritatem quaererent, quam ipfis Tuis Advcrfariis 
objicerc &fc ab eorum fententiis Sc judiciis tueri poflent j 
ac demum penes quam eflet abrogarc atque irrita reddere 
Synodi Ephcfinae dccreta , fruftra fuiflet omnis eorum 
labor , nifi ad Romanum Pontificem tanquam Occumeni- 

ca 


Digitized by Google 


Aucioritate . Liber 11 . 225 

ca Synodo potiorcin ac fuperiorem provocaficnt . Nam 
Cyrillus aliique , quorum , ut ajebant, tyrannide premc- 
bantur , Concilii Ephefini tanquam Oecumenicac Synod* 
decrctis nitebantur » ut paullo inferius perfpicuis corum 
teftimoniis demonftrabo . Quarc nifi in Romano Pontifi- 
cc audoritatem agnovificnt , qua rctradare pofiet Conci- 
lii gcneralis decrcta , nihil illis adumfuifiet, fruftraquc 
in eo quaererent, qui totius orbis crrortm fua audoritate , 
con igcret , quiquc manum porrigcret falutarcm , Sc tnun- 
di naufragium auferret. Illis enim ejufmodi audoritate 
vel ipfis aperte fatentibus opus erat, quain nifi in Roma- 
no Pontificc 8c ipfi venerabantur , & eorum Advcrfaui fu- 
fpicicbant , de ridiculo habitum iri corum appellationem 
perlpexiflent,utadjudiccm intcrjedam 5 cujus in ca hy- 
pothefi non fuifiet, Synodi generalis dccrcta refcinderc 
ac rctradare . Itaque , ne verbis ludamus , quamquam ab 
Eutherio 8c Helladio nequaquam Ephcfina Synodus Oecu • 
menicae appcllationc donetur ; attamen , vcl ipfis fatenti- 
bus , totius orbis futfragio nitebatur , Sc adverfus illam au- 
doritate fibi opus cfle intelligebanr , qua pofiet omnium 
confpiratione roboratus totius orbis error auferri . Quod 
profedo non erat nifi ejus, cujus in univerfam Ecclefiam 
audoritas , omnium conlenfione, dominabatur . 

Longc facilius evertitur , quod Audor Notae lecun- 
do loco conftituit ; nempc non ad Sixtum folum tanquam 
Oecumenica Synodo potiorem 5c fuperiorem , led ad om- 
nes fimul Occidentales fuifie ab his Epifcopis provoca- 
tum : „ Hacc enim , inquit , Epiftola perlcripta eft ex 
„ confilio, quod intimatur Alexandre Hieropolitano F.pi- 
,, fcopo, 6c ceteris Antiftitibus Provinciae Euphratenfis 
5 , in Epiftola , quam idem Lupus ante hanc immediate 

To.I. Par.II. F f edi- 


Digilized by Google 



226 Romani Pontificis 

„ edidit, cujus ipfilfima verba funt : Dirigendos aliquot 
„ cum communi formula^ Uteris accommodis ad Occi- 
„ dentis partes , £2° excitandos ad hoc pro fide cert amen 
„ eos , qui iliic Junt habentes injitum fidei zglum : quibus 
5 , utique omnibus, non minus quam Romano Pontifici , 
„ hae literae deftinatac funt ; licet ad hunc unum diredus 
» fcrmo videatur. Et tamen ubi diftindc petitionem 
„ fuam enuntiant , rogant , ut borum omnium inquifttio- 
>, nem jubeat fieri , £ 5 ° his illicitis caeleftem fupcrduci 
„ correHionem j non ut ipfe per fc inquifitioncm habeat , 
„ aut corrcdionem folus inducat . 

Attamen lirteras , de quibus agimus ad folum dire- 
das fuilfe Romanum Pontificem , cjufque dumtaxat auxi- 
lium imploratum fuifle, nulla prorfus injeda Synodi gene- 
ralis mentione, tarn evidcns eft , ut nihil exploratius habe- 
ri poffit j folifque oculis ac litterarum infpedione opus eft 
ad omncm de hac re ex animo fcrupulum evellendum . Ad 
quern enim alium dirigi poffunt hae voces : Contra eos , 
qui nunc infurrexerunt inimicos , tuam Dominus protulit 
fanftitatem, per quam bonae fpei fumus ^ nos , quod 
orbis terrarum ab Aegyptio liberetur err ore , qui Moyfes 
novus exiflens £ 2 Y. ? Ad quern alium Sc hae refpicere pof- 
funt : Nofirum quidem eft ad eum clamare , qui a 

Deo produElus eft gubernator , eumque pro amor event a - 
tis , quanta poftibile eft edocere\ tuae autem gratiae fapien- 
tiaeque eft non defpicere tire. ? Dcniquc haud alium > 
quam Romanum Pontificem adloqui poftunt iis verbis, 
quae mox fubjicicmus , ex quibus conftabit , perinde die 
has litteras ad folum Pontificem deftinatas, quam quae ad 
Regem Galliac inficribuntur , cjufque in aliqua re opcm SC- 
auxilium implorant . 



Digitized by Google 


AuCloritate . Liber II. 227 

Quo ergo, inquis , ea verba fpe&ant , quae Notae Au- 
&or ex praecedenti Epiftola refcrt ? Vt dirigatis aliquot 
cum communi hac formula CS'V. £5° excitetis cos , qui illic 
Junt CS^c . Dicimus , hofce praetcr Romanum Pontificcm > 
haud alios efle , quam qui Sedis Apoftolicae , Sc Ecclcfiae 
Romanae Clerum conftirucbant , qui Romano Pontifici 
in rebus gerendis adefle folent. Sic S. Sophronius Hiero- 
folymorum Patriarcha Stephanum Dorenfem ad Sederri 
Apoflolicam deftinans , illi in mandatis dabat, ut non fe- 
mel , non bis, fed multo faepius aperiret ftcris Viris ibidem 
conffentibus omnia fecundum veritatem , quaeiniflis 
partibus mota funt '■» £5^ non quiefcas inf anti us expetens , 
atque exorans cos , donee ex Apofolica prudentia , quae 
in Deo ef,ad viBoriam judicium per due ere debeant , wo- 
miter introduBorum dogmatum p erf eft am faciant fecun- 
dum Canones defruBionem . Quae verba nemo nil! infa- 
nus negaverit , ad folum Romanum Pontificem , Sc cos , 
qui Pontifici afifident > pertinere : quibus utique fatis vir- 
tutis & au&oritatis S. Sophronius ineflfe fatebatur ad de- 
bellandam impietatem, 8c prava dogmata evertenda , quae 
per univerfum Orientem immaniter graflabantur . Sic 
prorfus Eutherius Sc Helladius folam Apoftolicam Sedcm 
fufiicere exirtimabant , ad reprimendam , ut ipfi ajebant , 
impietatem , ad muniendum orbem terrarum , cumque a 
naufragioeripiendum: Et olimfquidem faepius jam ex 
Alexandria hujufmodi baereticis xizaniis infurgentibus , 
fiffecit vefra Apofolica Sedes per univerfum tempus il - 
lud ad mendacium convincendum , impietatemque repri- 
mendam > £5° corrigenda , quae necejfarium fuit , munien - 


dumque orbem terrarum , ad gl or i am Cbrifli , tarn fub illo 
ter beato , w inter fanBos babendo Epifcopo Damafo , 

F f 2 quam 


Digitized by Google 



223 De Rcmani Pontificis 

quamfub pluribus alits , gloriojis , aique admirabilibus . 
Cujits rei gratia £3* nos praefumimus has fupplicationes 
offer re , adjuvetis orbem ttrrarum‘3*c . An & haec 

verba ad alium fpeifhre poll unr, quam adeum, quiSedi 
Apoftolicae praefidebat ? Cui fi fatis virium inerat ad con- 
vincendum mendacium, ad reprimendam impietatem , 
ad muniendum orbem terrarum j quid opus erat 5 ut alio- 
rum auxilium Sc opcin implorarcnt , ut ad alios lcgatos 
Sc littcras deltinarcnt, ut ab aliis pcterent caelcftem l'lli- 
citisfuperduci correciionem ? Reapfc tamen quemadmo-' 
dum Sophronius Stcphanum Dorenicm; ita Eutherius , 
HelIadius,&:alii,quiineodem atque ipfi luto vcrfaban- 
tur y haud alio, quain ad Apoftolicam Scdem fuos & Le- 
gatos Sc litteras direxcrunt: Quae, inquiunt, ex parte 
quidem vi dentes , ex parte vero audientes toncurrijfemus 
ad Sanffitatem tuam nos , qui e diverjis region! bits fu- 

mus nifi detineret nosLuporum terror ZFc. Unde 

co a Hi fumus nojlrci vice dirigere religiojijjimos Clericos 
£5° Alonacbos , qui impleant locum nojlrum . Quaefumus 
igitury ut abfque dilatione exfurgatis , £5° fervido zelo 
magnum vittoriae tropbaeum contra aemulorum cuneos 
erigatis £ 2*c. Quae omnino confona iis funt , quae paullo 
ante cx Sophronio audiebamus , quibus Stephano Dorenfi. 
roandabat , ut tamdiu apud Sedcm Apollolicam agerct , 
quamdiu ad viftoriam judicium pcrduxiflet . Ubiquaefo 
in iis, quae adduximus verbis, imo Sc in tota Epiitola* 
Synodi gcneralis ab his Epifcopis cxpctirac vola aut vefti- 
gium ? Nam quod Notae Auelor ex hifcc earn verbis cx- 
tundit : Omnium bomm inquifitionem jubeas fieri , bis 

illicitis caelefttm fttperduci correftionem ; vereor, ut mul- 
tis fuadcrc point) fuifle rcm tantam adeo obfcuris Sc 

acqui- 


Digitized by Google 


Auttoritate . Liber II. 229 

acquivocis ambiguilque vocibus cxpetiram: praccipue 
quum ab ipfo ante peticrint , ut hujufmodi quaeftionem 
tantamque cauffam ipfc perfcrutarctur nulli parcens labo- 
ri ; ut quae perperam gefta fucrant ipfe cum tota conftan- 
tia Sc animi alacrirate emendaret j profcfli ad haec omnia 
fatis efle in Sedc Apoftolica 3u<ftoritatis : Tuae autemgra- 
tiae fipientiaeque ejl non defpicere , neque otiofe tranf- 
currere hujufmodi quaejlionem. tantamque cauffam : fed 
€5° perfcrutari cum dileHione boni laboris , £5° imponere 
emendationem cum tota conjlantia , Z5T Deo dilefta fidu- 
cia . Ac ftatim fubjungunt , quae antca defcripfimus, quod 
non femcl ex Alexandria erumpentibus haerefibus fijfecit 
Jpojiolica Sedes ad reprimendam impictatcm , 5c munien- 
dum orbem terrarum . 

Longe accuratius expcndenda efi'ent quae tertio lo- 
co, duabus praeccdentibus propofitionibus confiririandis, 
idem Notae Au<2or adjungit ; nimirum , quod nihil con- 
tra jus aut leges EccLJiae peccarint , qui Ducejohanne 
Antiochcno , Ephefinae Synodo rcftiterunt „ quod ea 
„ nondum haberetur confenfio, cui repugnare poenalc 
„ eflet , aut univerfalis Ecclefiae autforitati contumclio- 
Turn, quae nihil tota decernerecenfetur, quamdiunon 
j, eft ex communi examinatione unanimis , adeoque nec 
>, tunc infuperabilem inducit parendi neceffttatem . Pro- 
pofitionem , inquam , adeo temerariam accuratius expen- 
dere oporteret , utquamilla acommuni 5c conftanti om- 
nium faeculorum doCtrina , traditione, ac difciplina ab- 
horrcat 5 omnibus plene ac pcrfpicue conftaret . Verum id 
longius me a propofito opcrc abduceret . Quare iistantum 
refellendis infiftam, quae ex quibufdam Sixti Pontificis 
verbis in alienum fenfum infigni fraude detortis , 5c ex 

cjuf- 


Digitized by Google 



230 Romani Pontificis 

ejuTdem crga Johannem Antiochcnum aliofque Orientis 
Schifmaticos oeconomia, in fuierroris confirmationcm 
temerarius Adnotator adducit . 

„ Idem , inquit , ( Sixtus ) Temper putavit , tarn Jo- 
„ liannem Antiochenum , quam ccteros Orientis Epifco- 
„ pos , qui fententiam fiuam fifpenderant , ne Helladio 
„ quidem noftro & fociis exceptis , quos Synodus Maxi- 
„ rniani dejecerat, fufiinendos , nec aurcs unquamac- 
„ commodare voluit inftantibus , ut pro contemtu Syno- 
„ di excrceret in illos auftoritatis Apoftolicae feverita- 
„ tern. Imo poft pacem teftatus eft , nihil tunc a Te, nifi 
„ praecoquum & praeceps in ipfos agi vcl deccrni potuif- 
„ fe. Hac quidem ergajohannem Antiochcnum ipfique 
adhaerentes Orientis Epifcopos ufum efle Sixtum oeco- 
nomia, ultro agnofeimus ac fatemur . Sed hujufee rei ac 
difpenfationis rationem probare non poflumus , quam no- 
tac Au<ftor commcntus eft, ac fequentibus verbis exponit. 
„ Quianimirum quidquid aliasperperam egiflent con- 
„ tra Synoduin , aut Cyrillum cjus Pracfidem , & vices * 
„ ut ipfe gloriatur , Romani Pontificis tenentem ; nihil 
,, tamen contra jus aut leges Ecclcfiae pcccaflent , hoc 
„ circa rei caput, id eft, caufl'am Neftorii , fiatuentes j 
„ quod a Duct bus fidei fua deberet perfidies judicari . Un- 
„ denee dicerc dubitat , Cbrifium Deum, tunc demum 
„ quam vere fit fuel caujfa.monfirafl'e, quando jam con- 
„ fummatapace, ita res r vifu^ ejfet gubernare , uttantae 
„ rei £ 5 ° talis judicium firvarct fuorum conventui Sa- 
„ cerdotum . Ergo quantacumque automate per Te pollc- 
„ ret Ephcfina Synodus, inquifita & patefa&a apudtam 
„ multos , inter le cum Romano Ponrifice confcntien- 
„ tes , veritatc $ non tamen adiiuc abfolutiffime liquebat , 

„ Tuf- 


Digitized by Google 


Auctoritate. Lib. II, 23 I 

„ fufpenfo Johannis &c aliorum Orientalium fuffragio , 
„ quam vere in ea Cbrifii caujfa afta effet . Et hi quidem 
„ in Sixti finu querelas fuas deponere poterant , uti fecifle 
„ videntur hac Epiftola Eutherius & Helladius , fed tan- 
„ tae rei ZSF tails fummum & inelu&abile judicium non 
„ ideo fervabatur Sixto foli , fed , telle Sixto , tali Sacer - 
„ dotum Conventui , in quo vel cunfti Duces fidei , ut Vo- 
9, lebat Johannes Antiochenus , vel , ut loquitur ipfe Six- 
„ tus 9 Apoflolici , id eft j Sedium Apoftolicarum rc&o- 
„ res omnes cum fuis Coepifcopis unirentur . 

Hacc produnt Au&oris noftri vel pellimam fidem , 
vel in evolvendis Veterum monumentis crallam U fupi- 
nam ofeitantiam : Totaenim haccfabula ex Sixti verbis 
compofita eft aut per fummam infeitiam prave intellect's > 
aut per fummam malitiam in alienos lenfus nequilftmc 
detortis, Ait ergo primum , nihil Orientales contra jus 
aut leges Eccleliae pcccalfe , circa cauflam Neftorii Jla- 
tutntes , quod a Ducibus fidei fua deberet perfidia judica- 
ri . Et infra : Cunfti Duces fidei » ut volcbatjohannes An- 
tiochenus. Itaque haec Sixti verba adjohannem Antio- 
chenum &c Orientales ex ejus fententia referenda funt. 
Perperam omnino : quum Sixtus manifefte loquatur de 
fuavi Chrifti Domini Providcntia , qua ftatuerat , ut tan- 
dem ab omnibus fidei Ducibus Neftorii perfidia damnarc- 
turj quod turn demum perfedum eft, quum Johannes 
Antiochenus tertiac Sedis Antilles ad damnandumNe- 
ftorium fefe Cyrillo Alexandrino, ac Romano Pontifici 
adjunxit: Nam quid , inquit laudatus Pontifex , in in - 
'■ ventorem malorum pojfet aliud (Johannes ) judicare , ni- 
ji quod probatur ipfe per Sacerdotes fuos , cujus agebatur 
caujja , fenfire ? Statuerat hoc nimirum de noftrorum de- 


Digitized by Google 



23 2 De Romani Tontificis 

Jtrtore cafirorum , quod 'a Ducibus fidei fua deberet perfi- 
diajudicari : quorum vcrborum apertiftimus fenfuseft, 
Quod Johannes de Neftorio aliud reapfe , St potentia cum 
efledu conjunda , five ut Theologi dc fchola loquuntur 
potentia confequente judicare non poterat, quam ftatue- 
rat illc , cujus per Sacerdotcs fuos caufla agebatur j hie ve- 
ro quis alius nifi Chriftus ? qui aeterno fuo decrcto ftatuc- 
rat , ut ab omnibus fidei Ducibus , hoc eft ab omnibus Pa- 
triarchs &fpraecipuarum Sedium Epifcopis, Neftorii per- 
fidia judicaretur. Cui fane ordinationi , uti didum eft , re- 
fifti a Johannc re ipfa & cum effedu non potuit# 

Aitpraeterea notae Audor, Sixtum diccre non du- 
bitafle, tunc demum , quam vere fit fust, cauffa monfiraf- 
fe , quando jam confummata pace , ita res vifus e/jet gu- 
bernare , ut tantae rei 15 ° talis judicium fervaret fuontm 
convent ui Sacerdotum ; in quo vcl cunili Duces fidei , ut 
volebat Johannes Antiochenus, vel ut loquitur ipfe Sixtus, 
Apofiolici , id eft, Sedium Apoftolicarum redores omnes , 
cum fin's Coepiicopis unirentur : quum antea, furpenfo 
Johannis & aliorum Orientalium fuflfragio , quam vere in 
ea , id eft , in Ephcfina Synodo , cauffa, Cbrifii afta effet , 
nondum abfolutifiime liqueret.Itane vero Ledorum fim- 
plicitati illudere libct?Itane in re adco manifefta aut falle- 
re aut falli delcdat ? Conventus Sacerdotum , quern Ad- 
verfarius pro Synodo obtrudit , in quam omnes fidei Du- 
ces , vcl omnes Apofiolici , id eft Apoftolicarum Ecclcfia- 
rum Redores convenerint , & in qua demum demonftra- 
tum fit , quam vere in Ephefina Synodo Chrifti caufla ada 
cflet ; nihil eft aliud , quam Conventus Epifcoporum , qui 
Romam alia omnino dc caufla , hoc eft , ad celebrandum 
Sixti natale convcnerant : accidit autem , utquum Romae 


Digitized by Google 


Ault or it ate . Liber 11. 23 3 

ejufmodi conventusEpiicoporum adeifet? litteras a Cy- 
rillo Sixtus acciperet> quibus ipfi paccin cum Orientali- 
bus initam fignificabat , damnato ab ipfis Ncftorio , Sc 
Maximiani in cjus locum ordinationc fufccpta. Quas lit- 
teras quum ad S. Petri confclTioncm omnibus Epifcopis 
perlcgiflcr, omnium dc reditu Johannis Sc aliorumOrien- 
talium gratulationes fufeepit : qui proinde probare vili 
funt , quod Sixtus miti ufus oeconomia ( cui non dccrant 
qui obloquerentur) &r patientia fua Sc lenitatc Johannis Sc 
'aliorum obftinationcm perfregiflet , eofque tandem ad 
Ecclcfiac Catholicae unitatem revocaflet . Itaque hanc 
caelcftis Providcntiae divinam ordinationcm , qua Chri- 
ftus providerat , ut quum illc Epifcoporum conventuS 
Romae ad Sanfti Petri memorias haberetur , peraftae pa- 
cts nuncias Cyrilli litteras Sixtus reciperct, caquc pax 
cum omnium gratulationc fufeiperetur , pro certo ac ma- 
nifefto indicio Sc argumento laudatus Pontifcx habuit J 
quod in univerib hoc negotio , ac potiflimum in ca miti 
ac benigna , qua erga Johannem Sc ceteros Orientalcs 
ufus fueratdifpenfationc > revera Chrifti caufla, (ecus ac 
quibufdam vifum fuerat , a<fba cflet . En Sixti verba ( a ) : 
Cbrijlus deniejue Deus nofler , quam vereftt fua cau(fa y 
monftravit ; quando it a res di gnat us eft gubernare , ut 
tnntae rei & tails judicium fervvet fuorum conventui 
Sacerdotum. Inunum congregati Apoftoli de ftde ftepe 
traftarunt : in unum nunc conveniences Apojlolici , de 
ejus vi clor't a gratulantur . 0 relatio digna mittentefligna 
convent u ! Gaudii caelejlis judicium tales habere debuit 
cogni tores . Quinam fuerint ejufmodi Apoftolici cogni- 
tores, Scubi fuerit habitus illc Sacerdotum convcntus , 
To J. Par. II. Gc * f e - 

(*) Epifl. ad S. Cyril. Alex. j. Par. Cone. Ephef. cap. X LI. 


Digitized by Google 



234 jDf Romani Pontifais 

iequentia verba apertc demonftrant : Et quia, res cauf- 
fa depofeit , locum quoque , ubi fuerant congregati , con - 
'itfw/V wow taceri . /Id Tdeatum Apoftolum Petrum f, rater - 
nit as univerfx convents, Ecce auditorium congruent , 
auditoribus conveniens audiendis . Habuerunt Coepifco - 
pi nojlri ilium congratulations tejlem , ^«ew babemus 
honoris exordium . Sanftae namque £ 5 ^ venerabili Sy- 
nodo , quam natalis mihi dies , favente Domino , congre- 
gar at , //r credendum eft , ipfe ( S. Petrus) praeftdit\ 

quandoquidem probatur , wee fpiritu > wee corpore defuif- 
fe . Ad fuit palmae , ^k/ contention 's non defuit £ 5 °e. Haec 
itaque Synodus eft , de qua tanta notac Auftor commen- 
tus eft : Hie ille Sacerdotum conventus > de quo tarn prac-, 
clara & mirifica praedicavit ; in quo voluerat Johannes 
cunfios Duces fidei , vel , ut loquitur Sixtus , Apoftolicos , 
id eft Sedium Apoftolicarum rcftorcs omnes, cum luis 
Coepifcopis convenirej & in quo tandem Chriftus de- 
monftrare voluit , quam vere ipfius caufta in Ephcfina Sy- 
nodo a*fta effet . Ita ne in re tarn gravi bonis Viris , & ni- 
hil mali fulpicantibus licet illudere < Quos ergo Sixtus 
Apoftolicos vocat , haud alii funt , quam Epilcopi , qui ad 
Sedem Apoftolicam convenerant , & fidem Apoftolicam 
feftabantur, quemadmodum hujufee vocis notionem in 
Epiftola ad Johannem Antiochcnum Sixtus ipfe decla- 
rat ( a ) : Vs fenfu puro fequentes Apoftolos > inter Apofto- 
licos e[fe mereamur . 

Sixti verbis quam turpitcr notae Auftor lit abufus , 
perfpicue, ut mihi videtur, oftendi. Cetera ergo , quae 
fuae confirmandae opinioni idem Auftor adducit: non fi- 
ne debita cenfura praetereamus : „ Quod dudum , inquit 9 

» etlo- 

(«) Ubifup.cap.XLII. 


Digitized by Google 



Au&oritate. liber IL 23 f 

edodus in Eccleiia Theodofius Imperator , primuin 
„ quidem cum Synodo Ephefinac , Tub Caelcftino Sixti 
,, Decefiore, adhaefit, Sc Cyrillum ac Memnoncm fui$ 
5, Ecclefiis reddidit , nunquam tamen adduci potuit> ut 
„ in Johannem Sc alios Orientalcs Epifcopos gravius 
„ quidquam decerneret; e contrario vcro ipfius Synodi 
„ Epifcopis edido palam propofito fignificavit , quod 
„ quamdiu viflurus ejftt , eodcmftatu rerum mancnte, 
,, Oriental es Epifcopos non condemnaret , in nullo coram 
,, fe conviflos , Sc paratos ubivis congredi, Sc tradarc 
5) cum aliis, nemine volente cum bis difceptare . Poftea 
vero cum de pace tradari cocptum eft, dejediones om> 
„ nes, five privationes* aut interdidiones , medio rem- 
,, pore attentatas , irritas cfle voluit, quas Sixtus item 
„ praecoquaf judicabat Sc immaturas , quod ea nondum 
„ haberetur conlenfio, cui repugnare pocnalc efiet 8cc. 

Quum Rcgum atque Impcratorum non fit dc fidei 
cauflis Sc Ecdcfiae judicium proferre , haec Theodofii dc- 
crcta aliter probare non poffumus , quam Sixto Pontifici 
probata fuerunt . Hie vero non ideo dejediones Epifcopo- 
rum , qui Ephefinae Synodi decretis reludabantur , imma- 
turas Sc praecoquas judicabat, quod ea nondum habere- 
tur conlenfio, cui repugnare pocnalc eflet Sec. fed, quod 
Johannem Antiochenum Sc alios Orientales , quos Nefto- 
rii Perfonac , non dogmati patrocinari , baud immerito ju- 
dicabat , ipfius quoque Ncftorii damnationi ac dejedioni , 
Sc Maximiani in cjus locum fubrogationi , deque his rebus 
decrcto Synodi conlenfuros fperabat; ac proinde Sepa- 
tientia, Sc lenitate, ac prudenti oeconomia eos interim 
fuflinendos , eorumque animos expugnandos exiftima- 
bat. Hanc cnim cumipfis agendi rationem prudenti di- 

Gg 2 fpen- 



Digitized by Google 


23 6 T)e Romani Pontificts 

fpcnfationi , & Apoltolicae occonomiac tribuendam eflc> 
latiflimc Thomallinus demonftrat Dificrt. X. in Synod. 
Ephef. I. num. XLIV. &: feqq. ubi inter cetera clcganter 
obfervat , ac monet : Quod Orientals in Cyrilli anathe- 
matifinos & in Synodum Ephefinam moliti funt , non ju- 
ra iedfafta eflc ; nec in exemplum trahenda > fed damnanr 
da prorfus : etfi tunc ex indulgentia ea diifimulari ab Ec- 
cle(ia Carholica nccellum fuerit : Ac fubjungit : Nemo er- 
go Johannis , nemo Oricntalium abutatur exemplo . Nani 
quod remiilo tunc jure tolcratum cit , id alias forian ex 
juris rigore pcrcelJerctur . Difpenfationis quippe non nc- 
ccfUras , fed poteftas arbitrium penes Ecclcfiam eft : aut 
non alia faltem , quam ex fua ipiius caritate profe&a ne- 
cellitas . Ccterum haec it a velle interpretari , ut quodam 
quafi jure nitantur, quod nondum habitoOrientalium fuf- 
fiagio, ea nondum habe'rctur confcnfio, cui repugnarc 
poenale eflet , aut univerfalis Ecclcfiae audoritati contu- 
meliofum , ab ipfius Sixti Pontificis mentc per quam alic- 
numeft) qui ante initam pacem haec ad Cyrillum feri- 
pferat (a): De Antiocbeno autem , £2° relief', (is , qui cum 
eo fe FI at ores fieri Nefiorii <v oluerunt , £9* de cun FI is vero , 
qui contra Ecclefiafiicam difciplinam Ecclefias regunt , 
accipientes , hoc definivimus cufiodiendum j ut fi refipue - 
rint , £>° cum fi.o Duck , rejecerint omnia , quaecunque 
fan FI a Synodus , nobis confirmantibus > rejecit , redeant 
in Sacerdotv.m confejfium . Sicut enim perfifientes priori- 
bus , non potuerunt in nofir a ejfie communiont : fic vola- 
nt us , eos , propter unitatem ac pacem Ecclefiarum > fatif- 
facientes , ut diximus , fufeipi . Ipfi vtro invenientur in 
ft ipfios aequam fentcntiam protuliffe , fi extra manentes 

often- 


( • ) 3 - P»- Cone. Ephef. ex nova Eaiue. Colieft. 



Auftoritate . Liber II. 237 

ofienderint , ft cum dejetto <J J expitlfo tantae impietatis 
fucios atque p.v'ticipes . Itaque Sixrus quamquam Orien- 
tals, pi udenti quadamutcns occonomia, nondum c fuis 
fcdibus dcjiciebat , attamcn eos in fua Sc Ecclcfiae Catho. 
licac communione non habebar , ncc eos fufcipiendos , Sc 
in faccrdotum confcflum revocandos decerncbat > nifi rc- 
fipifccntcs , nifi farisfacientes , nifi rejicientes omnia , 
quae Synodus Ephefina per Scdem Apoftolicam confirtna- 
tarejecerat: cui proinderefiftcre Sc poenale erat , Sc uni- • 
vcr/ali Ecclcfiac contumeliofum j quacque adeo jam tunc 
inducebat infuperabilem parendi necefifitatem : utipfemet 
IJluftriilimus Audor , ad quern tandem Adnotator provo- 
cat, diferte his verbis fatetur(<*): „ Polbc.no Caelefii- 
„ nus ipfc , re tota perada , ad fandam Ephefinam Syno- 
,, dum mittit Epiftolam , quam fic aufpicatur : Tandem 
„ malorum fine gaudendum efi : Ubi finem agnofeat , Le- 
„ dor cruditus intclligit : Poll damnatum fcilicet Oecu- 
,, menici Concilii, hoc eft, totius Ecclefiae Catholicae 
J, INDECLINABILI AUTORITATE Neftorium . 

% 

CAPUT IV. 

,, De Fphefino Latrocinio: Quid Leo egerit: 

Si ut ultimam fententiamfuturae uni- 
„ verfaii Synodo refervavic. 

F Atctur llluftriffimus Adverfarius , majore verifimili- 
tudine a nobis objici Ephefinam Synodum pro Oe- 
cumenica a Thcodolio Augufto , S. Leonis confenfti, con- 
vocatam , quam tamen idem Leo irritam dedaravit . Re- 

fpon- 

"“(«)' Sup. lib. XII. Cap -XIII. nuro. X. ' " 


Digitized by Google 



238 Dc Romani Pontificis 

fpondet tamen , eamSynodmn, licet legitime congrega- 
tam , ab ipfis initiis legitimac Synodi titulocaruilfc . Ve- 
rum aftorum in ea Synodo null it at is eas rationes adfert , 
quibus , ut fupra oftendimus, quum de Chalcedoncnli Sy- 
nodo diflercremus , manifefte probatur, totamOccume- 
nicac Synodi poteftatem ex Romani Pontificis au&orirate 
pendere; quum eo ncutiquam conlentientc , irrita lit 8c 
plane nulla Synodi Oecumenicae celebratio 5 irrita pariter 
8 c nulla lint Concilii generalis decreta, quae non juxta 
normam Sc regulam a Pontifice Romano praeferiptam 
condita fuerint . Quae , ipfomet fatente IlluftriRimo Ad- 
verfario, praecipuae funt rationcs, obquas omnes, inquit, 
agnofeunt , Ephefinam fecundam Synodum , non modo 
iniquam , verum etiam per fe nullam 8c irritam fuifle , ne« 
que tantum propter vim , fed etiam vel maxime ex defe&u 
poteftatis , quo defctftu nullus eft major . 

,, Jam vero , fubjungit , nemo negat, adPapaeoffi- 

,, cium pertinere , ut his provideat, detqueoperam, ne 
,, Fideles Concilii Oecumenici nomine in fraudem indu- 
,, cantur . Id vero nos contendimus , congruc 8c efficaci- 
ter fieri non pofl'e , nifi Romani Pontificis fit, A&a Oecu- 
menicae Synodi retradare, eaque au&oritate fua Scjudi- 
cio rata vel irrita declarare ; au&oritate , inquam , 8c judi- 
cio , cui a nemine refifti poffit , 8c quae compefcerc valeat 
eorum contumaciam, qui rationibus,quibus aliqua Syno- 
dus irrita demonftratur , minime moveantur . 

# Itaque officio fuo continuo funtftum cflcLeonem, 

Meldenfis Epifcopus obfervat : „ Verum ita , inejuit , £cn- 
„ tentiam tempera vitfuam, ut judicium daret , nonper- 
„ emtorium , fed proviforium . Itaque Ephefinam Syno- 
,, dum ratam effe non eft paflfus : Flavianum in commu- 

„ nionc 


Digitized by Google 


Auttoritate. Liber II. 239 

,, nionc habuit, omniaque interim in fulpenfo elfe voluir, 
,, quoad Oecumcnica Synodus haberetur. Synodo con- 
„ gregandae ultimam fententiam refervavit . Id probat 
jpfius S. Leonis, Sc S. Gelafii teftimoniis , in quibus quanti 
momenti fit , poftea videbimus : ac fubinde quaerit : 
5 , Quid ergo hk confequuntur fuperioritatis Pontificiae 
,, Dcfenfores ? Ncmpe , inquit , ut Pontifex Sy nodum 
,, per fc ab ipfis initiis nullam Sc irritam , non admittat 
„ ille quidem ; ultimum tamen judicium futurae Synodi 
„ relinquat arbitrio . Quodnam hk ejus , quam quaerunt* 
„ fuperioritatis indicium eft? Nos autem , praeter ilia,' 
quae jam indicavimus, hujufee Juperiorit.ttis indicia SC 
argumenta ; falfum quoque omnino eflfc contendimus 
quod ipfe Illuftriffimus Adverfariusdocet, ut, quoad ejus 
fieri poteft, Romani Pontificis in hoc negotio audorira- 
tem deprim3tj nentpe adverfus hanc Synodum Ephefinam 
deddle Leonem judicium , non peremtorium ,fed provifo - 
rium: Synodo congregandae ultimam fententiam rcler- 
vafle : ultimum judicium futurae Synodi arbitrio reliquif- 
1c . Haec, inquam, falfa efic contendimus, Sclequenti 
Articulo demonftrandum aggredimur . 

ARTICULUS UNICUS. 

S. Leo fecundam Ephefinam Synodum (itpremo 
ac peremtorio judicio nuilam & 
irritam declaravit. 

S Andum Leonem ftatim atque per Hilarum Diaco- 
num , qui Ephefo Diofcori tyrannidem fugiens , Ro- 
mani pervenerat, certior eorum fad us eft , quae in Ephc- 

fino 


Digitized by Google 



240 23* Romani fontificis 

lino Lacrocinio contra Canoncs ac ryrannicc gefta fue- 
rant , omnia ipfius ada in Romana Synodo rcfcidilfe , ac 
penitus rcprobaflc , ipfemet Hihrus in Epiftola ad Pulchc- 
riam Auguftam locupluillimus teftiseft: Fefira, inquit: 
( a ) , veneranda Clementia cognofcat , a praefato Papa 
cum omni Occident ali Concilio reprobari omnia , quae in 
JLphefo contra Canones per tumultus £3° odia faecularia 
a Diofcoro Epificopo gefia funt , iF nulla ratione baec in 
bis partibus fificipi pojfe , quae per potentiam praeditti 
non fine laefione fidei , £3° praejudicio fanBifiimi Firi 
innoxiiquc commi(fa funt . Itaque falfum omnino cft» 
quodquidam apud Cl.Thomalfinum ( b) commenti funr, 
Sc quod idem Audor argumentum efl'e docet baereticae 
r uertiginis C5° imperitiae ; nempe S. Leoncm folo diflenfu, 
non autem vcro & Synodico judicio ada Ephefina irritaf* 
fe : falfum quoque quod Meldenfis Epilcopus docet , & in 
idem recidere videtur , nempe laudatum Pontificem fatis 
liabuifle , quod eamdcm Ephefinam Synodum ratam elfe , 
palfus non eft : quod Flavianum in communioneretinuit: 
quod omnia interim in fufpenfo efl'e voluir , quoad Oecu- 
mcnica Synodus haberetur. Falfa prorfus haecefle, ex 
adlatis Flilari verbis apparet , quibus aperre teftatur , San- 
dum Lconem Ephefinae Synodi ada non modo rata nort 
habuifle, vcrum ea Synodico judicio penitus reprobafle; 
nec tali judicio , quod a futurae Synodi judicio penderet , 
aut poflct aliquando retradari ; led quoconftabat, nulla 
ratione ea fiuficipi pojfe, quae audore Diofcoro Ephefi 
gefta fuerant . 

Multo autem id luculcntius demonftratur ex ipfomet 

S. Lco- 

(4) 1. Par Cone. Chaired, cap. XXIV. 

(b) Diif. XI. in Cone. Conilantinop. fub Flar. & Ephef. U. n. XV. 


Digitized by Google 


AuBoritdte . Liber 1 L 241 < 

S. Leone Epiftola XLU. ad Marcianum Auguftum , in qua 
conceptis difertifquc verbis declarar , non efTein proxima 
Synodo rctraftandum , utrum Eutyches impie fenferit , &C 
utrum impie Diofcorus judicarit ; quo nihil diiertius defi- 
derari poteft ad Illuftriffimi Au-floris opinionem refellen- 
dam : Nimis , inquit , iniquum eft ^ut per paucorum in ft - 
pientiam ad conjeciuras opinionum , £ 5 ° ad carnaliutn 
difeeptationum bella provocemur : tanquam reparata 
DISCEPTATIONE TRACTANDUM SIT, UTRUM EUTYCHES 
IMPIE SENSERIT , ET UTRUM IMPIE DlOSCORUS JUDICA- 
RIT, qv.i in fan Bat memoriae Flavians condemnation 
ft perculit , & ftmpliciores quofqtte , ut in eatndem rut - 
nam provolverentur , impegit . Si Leo , ut vult xVlclden- 
fis Epifcopus, judicium dederat non peremtorium, fed pro- 
viforium 5 fi omnia in fufpenfo efie volebat , quoad Oecu- 
menicaSynodushaberctur; fi ultimum judicium futurae 
Synodi relinquebat arbitrio ; utique in proxime futura Sy- 
nodo reparata difeeptatione tra&andum crat , utrum im- 
pic Diofcorus judicaflct . Quod tamen ne fierct , S. Leo 
gravifTImis hike verbis cavebat . 

Praeterca idem fansffiffimus Pontifex , non modo Fla- 
vianum , non modoEufebium Dorilacenfem praedatoriac 
Synodi fententia dejeftos, in communionc retinuit, 8c pro 
Epifcopis habuit j verum etiam Clero 8c Populo Conftan- 
tinopolitano feribens apertiilimc proteftatus ell, fe nun- 
quam in fua communionc, vel inter Epifcopos habiturum, 
qui , incolumi ac fuperftite Flaviano, fuiilet in ejus locum 
RegiaeUrbis Epifcopus ordinarus ( a ) : Quifquis enim y 
inquit, incolumi atque fuperftite Flaviano Epiftopo vs- 
flro , facer do tium ejus auflts fucrit invadere , nunquam 
To.LPar.IL Hh in 

* (a) j. Par. Cone. Chalccd, cap. XXII. 


Digitized by Google 



342 .De Romani Pontificis 

in tommunione noftra babebitur , nec inter Epifcopos po- 
terit numerari . Quod profedo Leo non fcriberet , li ad- 
Verfus Ephefinum Concilium judicium dedifiet provifo- 
' rium , non pcremtorium , ultimum autem de illo judicium 
futurae Synodi reliquiflet arbitrio : juxta hanc enim hy- 
pothefim fcribere debuiilet , ft neque in fua communione, 
neque inter Epifcopos habirurum, quicunque Flaviani 
Saccrdotium aufus fuilfet invadere, antequam Synodus 
Occumenica haberetur , quae Ephcfini Concilii ada pro- 
baret , cjufque de Flaviano judicium confirmaret. Profe- 
do quum ea Sandus Pontifex ad Conltantinopolitanos 
•fciuebat,dcfinitivam ftntentiam de Ephefino Latrocinio 
protulerat , cujus judicio fuerat Flavianus cxaudoratus . 

Quid ergo , inquis , Synodo opus fuit , fi Leo perem- 
torio judicio Ephefinae Synodi decreta rcfciderat ? Quid 
ergo , inquam , S. Leo Epifcopos , qui in Ephefino Latro* 
cinio ceciderant velut ab Ecclefiae communione fubmo- 
tos non nil! tanquam poenitentes , & immane facinus dc- 
teftantes atque damnantes , proque illo plenam exhiben- 
tes fatisfadionem , ad eamdem revocandos efle decrevit \ 
(a) Qui plenis fati.fidionibus male gefta condemnant , 
C 5° accufare magis fe eligunty quam tueri , pads (2* cow- 
munionis noftrae unit ate laetentur : ita ut dignoprius 
anatbemate , quae contra fidem Catbolicam funt recepta , 
damnentur . Quid, inquam, idftatuitS.Leo, fi omnia 
interim infufj>enfo eflcvolebatj quoad Occumenica Sy- 
nodus haberetur ? Quid etiam, fi omnia interim in fufpen- 
fo efle debebant, idem S. Leo conftituit, neDiofcori, 
Juvenalis , &c Euftathii nomina ad facrum altare recitarcn- 
tur ? quoniam , inquit (b ) , iniquum nimis eft atque in~ 

con - 

( » ) Epill. XL. ad Anatoi. cap. I. { b ) Ibid . cap. II. 


Digitized by Google 


AuBoritate . Liber II. 243 

congruum , eos , innoctntes UP Latbolicos fita pe.Je- 

cutione 'vexarunt , San&orum nominibus fine difiretione 
mi fieri ; quum damnatam impietatem non defer erne : , 
ipfi fe fua pravitate condemned 5 quos convenit aut per - 
c e/// pro perfidies 5 id eft , non modo a communione remo- 
ved , verum & fuis Sedibus deturbari } aut labor are pro 
' venia . Quid eft, quod cofdem fceleris Au&ores, etiam 
pocnitentcs 5 & a fa&i fui defenfione cefl antes , fiiumque 
damnantes errorem, proque illo fatisfacientcs , non ta- 
nien rccipi in communionem permittit } fed Apofiolicac 
Sedi rdervari decernir, quae dc illis, omnibus mature 
perpenfis , fua au«fioritate conftituat ? (a) Si forte refipi- 
feunt , UP a fatti fui defenfione cejfantes , in condemn a* 
tionem proprii confer tuntur erroris , borum fi fati.fiftio 
talis accidit > quae non refutanda videatur , maturioribus 
Apofiolicae Sedis confiliis refirvetur , at examinatis om- 
nibus atque perpenfis de ipfi.< eorum aBionibus , quid con - 
fiitui debcat , aeflimetur • Denique , fi ultimum judicium 
futurac Synodi relinquebatur arbitrio, quid efi, quod 
Sanftus Pontifex conceptis verbis noIebat,reparata difee- 
ptatione traftari , utrum impie Diofcorus judicafict? Sy- 
nodoergo, Leonis judicio, opus erat, non utgeftorum 
Diofcorifa&aabiplbdamnatiorctra&areturj fed, ut in 
eadem ad Marcianum Epiftola ftatim fubjungit, multis 
jam ex iis, quiHphefi ceciderant ad fitisfiBionis reme- 
dia converfi .’ , UP veniam de inconfianti trepidatione po- 
feentibus , traftarctur, qualiter diet eorum precibus an - 
nuendum : ut Diofcorus > Juvenalis » Euftathius , aliique 
Latrocinalis Synodi duces in futuro Concilio aut tabora- 
rent fupplicarentque pro venia , aut fuis fidibus pelleren- 

H h 2 tur : 

(#) Epift. XLVI. ad Anatol. Tom. IV. Concii. 


Digitized by Google 



■ 244 Tie Romani Pontificis 

tur : denique, ut injuria , quae Sedi Apoftolicae fucrat per 
male geftam Synodum irrogata, etiam per bene gerendam 
Synodum , & non folum ipfius Sedis Apoftolicae animad- 
verfione repararetur . 

Hunc eiie verborum Gelafii , quae Meldcnfis Epifco- 
pusobjicit, genuinum fenfum, adeo perfpicuum eft, ut 
miruni profedo fit , Sandum Pontificem opinionis fuac 
teftem ab eo fuifle produdum . Nam eo ipfo in loco, quem 
Bolluetius objicit, adco Sandus Pontifex expreffe docct, 
Ephcfini C oncilii decrcta fola fua audoritateSedem Apo- 
ftolicam refeidiffe , ac refeindere potuille, ut nihil difer- 
tius defiderat i poflit (a): Sed nec ilia, praeterimus , quod 
jlpuflolica Sedes frequenter , more ma jorum , etiam fine 
alia Synodo praecedente , £5° abfolvendi , quo a Synodus 
inique damnauerat , *3* damnandi , nulla exfifiente Sy - 
nodo , quos oportuit , babuerit facultatem . Ac duobus 
aliis , hoc eft , in Athanafio Sc Chryfoftomo reftituendis, 
hujufee rei prolatis exemplis ; itemque , fubjungit ^fanliae 
memoriae FI avia hum , Pontificum congregatione damna- 
tum , pari tenore , quoniam fola Sedes Apoflolica non con - 
finfit , abfiolvit ; potiufque qui illic receptus fuerat , Dio- 
fcorum fecundae Sedis Praefulem fua auHoritate damna - 
nit » CS^ impiam Synodum , non confentiendo , fubmonit , 
ac pro per it ate , ut Synodus Cbalcedonenfis fieret , fola de- 
crepit . Quin &c adjungit , ac mcrito adjungit , quod quid- 
quid adverfus Ephefina dccreta in Chalcedonenfi Synodo 
deccrni debuit , fola ipfa Sedes Apoftolica praeferipfit , ac 
proindc merito ad ejus tantum refertur audoritatem : In 
qua (Chalcedonenfi Synodo) Pontificibus inmtmeris , 
qui latrocinio cornier ant hpbefino , pent am pofeentibus > 

fola 

^ {a) Epift. XIII. id Epifc. Oardaa. 


Digitized by Google 



Auttoritate. Liber II. 245 

foU concejft ; £9° in ft a pcrfidia ptrmanentes 5 nihilomi- 
nm fua auttoritate projlravic . His porro Chalccdonen- 
fcm Synodum confcnfiile: quoniam, qucmadmodum quod 
Ephefina Synodus ablquc Scdis Apoftolicae audoritatc 
decrevcrat> ab eaque fuerat improbatum, conttare non 
potcrat : ita quod eadem Scdes Apofiolica probayerat ac 
decreverat , non poterat Chalccdonenfi Synodo non pro- 
bari :Quam (Scdcm Apoftolicam) Congregatio , quaeillic 
( Chalccdone ) pro veritate reparanda collecia fuerat , eft 
fecuta : quoniam , ficut id , quod prima fedes non proha- 
njerat , confare non potuit '■> fic quod ilia cenfuit judican - 
dum , Ecclefia tota fufcepit . Itaque , Gciafii judicio Ephc- 
finacSynodi ada Sedcs Apoftolica Lola refcidit* &: in ea- 
dem fcntcntia confirmanda obfequcntcm Chalcedonen- 
fem Synodum habuit . 

CAPUT V. 

„ A Chalcedonenfi Synodo nullam in fidei ne~ 
„ gotiis confirmationem petitam : Cujufmo- 
„ di fic eaj quam S. Leo ultro dederic . 

I N Concilio Chalcedonenfi , qucmadmodum omnes 
norunt, & Illuftrilfimus Advcrfarius obfcrvat, & fi- 
dci regula ac definitio promulgata eft , & aliquot conditi 
funtCanones ad difciplinam Ecclefiafticam pertinences. 
Porro in praelcnti Capitc dc fola fidei confirmatione tra- 
datur : De Canonibus autem per Lconem probatis aut im- 
probatis Capitc octavo difleritur: „Etquidem, inquit > 
„ quod ad fidem , fidciquc caulla depofitum Diofcorum , 
„ attinet j Patres Chalcedoncnfis in Relatione ad Leo- 

„ nem , 


Digitized by Google 



2 46 T)e Romani Pontificis 

„ nem, nullam confirmationcm petunc, fatis efle rati, 
„ quod Leonis Epiftolam pracluccntem $ ipfum fibi , ut 
„ membris caput , pracfidentem , ac fpiritu praefintem , 
„ ac pcnc in Lcgatis vifum , habuiflent . Et nos id fatis 
cfte fatemur, utedita per Synodum Oecumenicam fidei 
definitio ftatim invidum robur obtineat, & irrctradabi- 
lem firmitatem . Verum quum cjufmodi audoritas Conci- 
liorum de fide decretis non adfit , nifi propter eorum cum 
edita a Romano Pontifice fidei Catholicac formula confo- 
nantiam ; ac nil! proprerea quod Patres in iis decretis con- 
dendis Romano Pontifici velut membra capiti adhaefe- 
runt, eumque in omnibus ducentem ac dirigentem fecuti 
funt : quis non videar , perinde efle , ad extollendam Ro- 
mani Pontificis fupra Concilia Oecumenica audoritatem j 
five ccrtam illis legem ac regulam ftacuat , a qua dcclina- 
re non liceat ; five decretis fine hac certa regula conditis, 
feu quibus haec regula non praeluxit , opus fit Romani 
Pontificis confirmatione, utfummam indeclinabilem 
obtineantaudoritatem ? Utrumlibet enim contingat, per- 
fpicuum eft , inde jure ac mcrito colligi , efle prorfus irre- 
formabile Romani Pontificis de fidei rebus judicium j 
quum aut forma fit, ad quam referri ac formari debent ge- 
ncralium Conciliorum decreta ; aut, nifi hac adhibita rc- 
gula formata fuerint , Pontificis retradationi ac refor- 
mationi obnoxia fint , antequam Sedis Apoftolicae audo- 
ritate confirmcntur. Utroquemodo in Concilii Chalce- 
donenfis decretis Romani Pontificis audoritas ac poteftas 
enituit. Etquoniam deprimo, quum faepe deillodifle- 
ruerimus, non eft hie locus difeeptandi ; quid in altero 
pro noftra dodrina praefidii ac momenti fit , expendamus. 


AR- 


Digitized by Google 


Aucioritate . Liber II. 247 

ARTICULUS UNICUS. 

Quantum in confirmation A poftolic a fonder is ac 
momenti fit , ex C one i lit Chalcedonenfis deer et is 
aut de fide , aut ad fidem quodammodo 
perttnenttbus demonfiratur . 

„ T 7 T res cuidcm Synodi , inquit ’Bojfuetius , circa 
JL^i fidei negotium fie fc habent , ut de fuis decretis a 
j, JLcone confirmandis , nequidem cogitafie conllet j Sc 
,, ramcn S. Lcoctiam non petitam confirmationem mifit. 
„ Qua occafione ipfe idoneus tellis exponer . Quippe cum 
„ occafione improbati a Leone 28. Canonis maligni ho- 
„ mines in vulgus fparfiiTent , Clialcedonenfem Synodum 
„ ab Ipfo improbatam , ad Epifcopos , qui in ea congrega- 
,, ti fuerant , haec feribit (a): Ne ergo per malignos in- 
,, terpretes dubitabile 'uideatur , utrum , quae in Synodo 
,, C balcedonenfi per unanimitatem ueftram de fide (latu - 
,, ta funt , approbem : baec ad omnes fratres iS* Coepifio - 
„ pos nofiroi , qui praedifto Concilio interfuerunt , ver- 
„ ba direxi , ut omnium Fidelium corda cognofc.mt , me 
n non folum per fratres , qui njicem meam executi funt , 
„ fed etiaJn per approbationem gefiorum Synodalium 
,, propriam uobifeum iniifie fententiam ; in fola viddi- 
,, cet fidei caufla , adverfus malignos interpretes . Quod 
„ fad um fatebuntur omnes, non co Ipcdarc , ut inccrta 
„ firmentur j fed , ut certa , fummaque Sc indeclioabili 
„ audoritatc fada , inagis magifque afierantur &: incul- 
„ centur . 

Et 

(a) 3. Par. Cone. Chalced. cap. XVI. 


Digitized by Google 



248 D<? Romani Po?itiJicis 

Et nos id ultro fatemur , ncque in co vim noftrac ora- 
tionis Sc argumenti rcpoaimus ; fed illam inde acccrfi- 
mus, quod ex hac aliifque Epiftolis coaftet, fuillc turn 
pcrvulgatam opinionem, S.Pontificeni, qua Canoncm z8. 
Concilii Chalccdoncnfis ad difciplinam fpe<ftantem,auClo- 
ritare refeidit , eadem Scdecrctum ad fidem pertinens rc- 
feindere potuitle. N denim hacc invaluiifet opinio, fru- 
ftra Sc irrito prorfus conatu Chalccdonenfi Concilio defe- 
ctum Apoftol.'cac confirmationis ipfius hoftes objeciflent. 
Fruftra autem quifquam reponeret , ex noftra quoque fen- 
tentia , Synodum , cujus decreta ad certam Sedis Apofto- 
licae regulam cxaCta funt , confirmatione Apoftolica non 
cgerc . Id enim turn verum ell , quum hac de re manifcfto 
conftat, aut nulla fuppetit dubitandi ratio . At qui indi- 
feriminatim aCta Concilii Leone improbata fuifle effutie- 
bant, ncutiquam conftare volcbant de Concilii cum Ro- 
mano Pontifice in unam eamdcmque fententiam confen- 
fu Sc confpiratione 5 Sehanc dubitandi rationcm adfere- 
bant, quod quaedam hujufee Synodi aCta SanCtiffimus 
Pontifex improbaverat . Et quidem , ut iplc ait, (a) nul- 
la dehacre unquam exortafuifiet dubitatio, fi quas ad 
Anatolium dederat litteras , proferre , Sc non potius oc- 
cultare, iple Anatolius voluiflct: his enim quemadmo- 
dum cumCanonem Concilii Nicaeni decretiS adverfum 
rejiciebat : ita fidei definitioncm ut Apoftolicae doCtrinae 
conlbnam confirmabat. Has ergo litteras quum publicae 
luci Anatolius invidiflet , alias dedit, quibus Concilii 
Chalccdonenlis de fide decreta confirmans, omnem dc 
medio dubitationem auferret . Hanc non petitum confir- 

m.t- 

(a) Vid. Epift. fup.cit. & Epirt. LIX. ad Marcian. Aug. Tom IV 1 
Cone. 


Digitized by Google 



Auctoritatc . Liber II. 249 

mationem Leoncm ultro mifillc » Bolluctius narrat. Quod 
tamcnfdlfum eft . Hanc cnim Marcianus Auguftus petiit, 
ut ex laudati S. Leonis ad ipfuni Epiftola compcrtum eft : 
Quum vejlro , inquit , praecipuo opere fit effeflum , ut per 
Synodale Concilium , damnatis impii dogmatis de fen Jori - 
bus-, omnes vires facrilegus error amitteret : adejufdem 
devotions r per ti net palmam , ft malum » quod in fids du- 
cibus ejl oppreffitm , etiam in quibufcumque reliquiis de- 
leatur. Quod fiacilius Clementia vefra arbitraturimplen- 
dum ,fi per univerfas Ecclefiat, definit tones fan bias Syno - 
di Cbalcedonenfis Apofolicae Sedi placuijfe doceantur. De 
quo quidem ratio non fait ambigendi , quum ei fidei om- 
nium fubferibendo confenfus accejferit , quae a me fiecun- 
dum fiormam Apofolicae doHrinae ac paternae traditio- 
nis emijfia efl . Quia vero omnibus modis obediendum 
ef Pietati veflrae religiofijfimaeque voluntati » Confitu- 
tionibus Synodalibus , quae mihi de confirmatione fidei 
Catbolicae-y £2° baereticorum damnatione placuerunt 
lubem adjeci fententiam me am : Quae ut in notitiam 
omnium Sacerdotum Eccltfiarumque perveniat , veflrae 
Chmentiae praeceptio ordinare dignabitur. Dclcndis Eu- 
tychianae impietatis reliquiis hoc Pontifex , hoc Impcra- 
tor opportunum judicant efle remedium, fipoftquam dc 
hac re dubitari coeptum cflet, Chalccdonenfis Concilii 
definitio per fedem Apoftolicam confirroaretur . Unde 
colligereeft, fuilfetunc omnibus pcrluafum , quod Sy- 
nodalium decrctorum au&oritas ex Romani Pontificis 
confirmatione penderet . 

Id porro Iongc luculentius apparet ex iis > quae pro 
vindicandis aut damnandis tribus Capitulis fcqucnti fac- 
Culo feriptafunt .Quicnim Capitula propugnabant > non 

To.I. Par.II. " I i co 


Digitized by Google 



2 so De Romani Pontijicis 

co lolum nitebantur, quod ca Chalcedoncnfis Synodus 
approbaffet, vcrum ctiamquodConcilii de illis judicium 
Romanus Pontifex cohfirmaflet : Qtai veroCapitulorum 
damnationcm urgebant, corum caullam retra&ari poflfe 
dicebant, quod S. Leo ad folam fidci cauflfam abEuty- 
chianorum erroribus > &c Diofcori furore ac tyrannide 
vindicatam, approbationem & confirmationem Apofto- 
licam coar&avcrat . Quod ad primum pertinet 5 id conftat 
imprimis ex Ferrando Ecclefiae Carthaginenfis Diacono 
ad Pclagium 8cAnatolium pro tribus Capitulis fcriben- 
te , & maxime pro Epiftola ibae : Si quis tunc ( quum Epi- 
ftolalbae in ConciiioChalcedonenfi rccenferetur ) accu • 
fitor Epijlolae , cujus Catbolica effe diBatio claruit , ad 
majora judicia provocaret , accufxtioni forfitan fecun- 
dum confuetudinem locus pxteret . Sed quo iret ? aut ubi 
majores in Ecclefx reperiret Judices ? Ante ft babens in 
Legatis fuis Apojlolicam Sedem , qua confntiente , quid- 
quid ilia dtfinivit Synodus , accept t robur inviftum . Et 
infra : Quae finiuntur judic antibus Epifcopis fanclis , 
ad Tieati Petri memoriam perduBa , diligentius exami- 
nant ur atque firmantur ffequenda funt » tenenda funt , 
ampleBenda funt , in retraBxtione fib qualibet occajio- 
ne tentri non debent . Itaque afta Conciiii Chalcedoncn- 
fis de tribus Capitulis idco retra&ationi obnoxia non die 
judicabat, quoniam pro certohabebat, eis ad Beati Petri 
memoriam perlatis ac diligentius examinatis, Apoltolicae 
Sedis accdlilfc confenfum 5 eaquc confcnticnte , accepilTe 
robur invidum . Paria his funt , quae Facundus , alius eo- 
rumdcm Capitulorum fcrvidus propugnator , in cjufdem 
Epillolae defenfionem adfert lib. V. cap. V. Sufficit nobis 
ad dtftrfonem ipfius Epi/lolae , quod earn tanta Synodus > 

eir 


Digitized by Google 



Au ft or it ate. Liber II. 251 

Z? ipfius Juftor Synodi , Vi r Jpoftolicus ^ C 9* indoftri - 
veritatis toto orbe notifiimus , approbavit . Hue eft 
prima , £9° immobilis ac fecura no fir a ratio , 

* rtf firmat adverfius omnes contradicentium quae- 
ftiones . Et infra : Cernis igitur , religiofe Princeps , rti 
bit jus Epiftolae de fen ft on cm fufficere , frt/w probavi - 

mus ortbodoxam a Synodo judicatam nec a beato Leo- 
ne , utfingebatur , expulfam > fed potius cum omnibus , 
^Mrte tbi' ftunt de fide ftatuta , firmat am . Non ergo hoc 
tantum fufficere ad illius Epiftolae defenfioncm cxiftima- 
bat , quod earn orthodoxam Chalcedoncnfis Synodus ju- 
dicaflet ; verum & illud addendum efie ccnfebat , quod 
Synodi de ilia judicium Romanus Pontifcx adprobaflet. 

At contra , qui trium Capitulorum damnationem ur- 
gebant, aut a quinta Synodo prolatam in ea damnationis 
fententiam propugnabant , id totis viribus conabantur 
adftrucre, quod quaecumque fuifTct dc illis Patrum in 
Concilio Chalcedonenfi fententia , attamen retra&ari ca 
poterant, & novo examini fubjici, quod hanc Synodi 
fententiam nequaquam Romanus Pontifex adprobaflet. 
Communem hanc fuifle omnibus Capitulorum hoftibus 
mentem , ex eodem Facundo Hermianenfi compertuni 
eft , cujus haec in ejufdem libri capite quarto verba funt : 
Illud etiam difquiramus , quale fit » quod dicentes , ad 
Romanam Ec cl eft am definitionem tantum fidei , non etiam 
gift a Concilii Cbalcedonenfis fttffe perlata , ex hoc vo- 
lunt ejficere , ut credamus , quod in ipfit tantum fidei de* 
finitione beatus Leo Synodi Chalcedonenfi > decreta firm a* 
•verity & nos quoque memoratam Epiftolam Fenerabilis 
Ibae damrremus , . . . Vt etiam ex hoc quos potuerint in 
condemn ationem Epiftolae bujus addiscant , tanquam ab 

Ii 1 ipfo 


Digitized by Google 



252 - Pde Romani Pontijicis 

ipjb non fuerit approbata . Totafcre in hoc eodem argu- 
ment) vcrfatur per quam prolixa longcque fula Pclagii II. 
Epiftola ad Eliam Aquilejenlem, Sc alios EpiTcopos Iftriac 
Schifmaticos , qui ? ut ex cadcm Epiftola conftat , propter 
audoritatem S. leonis , a quo fuerat Chalcedonenfis Sy« 
nodus confirmata , damnationi trium Capitulorum per- 
tinaciter reludabantur . Quare utcos ad dclerendam eo- 
rumdem Capitulorum defenfionem impcllat , pluribus 
S. Leonis teftimoniis dcmonftrarc Pelagius aggreditur, 
quod fandus Pontifex audoritatem Synodi in fola ficiei 
definitione conflrinxit . Unde colligit , quod etfi aliquid, 
ipfis etiam confentientibus Apoftolicac Sedis Legatis , 
praeter fidei cauftam fuiflet in Synodo definitum , propter 
Leonis diflenfum, aut Apoftolicac confirmationis defe- 
dum, nullius cfle deberet audoritatis . Quod illeperfpi- 
cuo ac Iuculento S. Leonis teftimonio confirmat, qui haec 
perada Synodo ad Maximum Antiochcnae Sedis Antifti- 
tem feripferat (a): Si quid fane ab his Fratribus , quos 
ad fan Siam Synodumvice mea mifi , praeter id , quod ad 
cauffam fidei pertinebat , gefium effe perhibetur , nullius 
crit penitus firmitatis : quia ad hoc tantum ab Jpoflolica 
Sede funt diretti , ut excifis baerefibus , Catbolicae ejfent 
fidei defenfores . Quid quid enim praeter fpeciales caujfas 
Synodalium Conciliorum ad examen Epifcopale defer - 
f«r, potefi aliquam dijudicandi babere rationem . Ex qua 
S. Leonis audoritatc Pelagius conficit, Epiftolam Ibae 
potuifl'e damnari , quamvis earn Apoftolicae Sedis Legati , 
Sc ceteri omnes Epifcopi fuis in Chalcedonenfi Synodo 
fubferiptionibus approbafl'ent : Quamvis quia approbata 
fit , aut difficulter , aut null atenus demonfiretur j licen- 

ter 

(<) 3. Par. Cone. Chalced. cap. XVIL 


Digitized by Google 


Au ft or it ate . Liber II. 2 S3 

ter tamen unufquifque earn reprebenderet , etiamji Epi - 
fcopi in eodem Concilio nfidentes fuis illam fubfcri • 
ptionibus approbajfent : quia poflquam , "Beato Leone 
fcribente , jus retraftandi £5^ dijudicandi conceditur , 
etiam ft qua ejfe poterat eorum qui interfuerant in pri~ 
vatis negotiis auftoritas , nacuatur . Ex quibus omni- 
bus perfpicue demonftratur , quod turn Capitulorum de- 
fenforibus , turn eorum hoftibus 8c impugnatoribus con- 
veniebat , accefEonc vel dctradione approbationis Sedis 
Apoftolicae fieri , ut ada Occumenicae alioqui Synodi , 
retradari poffint vel non poffint: omnibufque id praefum- 
tum animo Sc praejudicatum erar , ea demum rata 8c fixa , 
nec ad novae difputationis incudem revocanda efle Syno- 
di Chalcedonenfis decreta , quae Leo Pontifex confirmafi- 
fet . Proindeque merito a nobis cum dodiffimis Theolo- 
gis conftitutum eft, Conciliorum generalium decreta, 
etiam confentientibus Sedis Apoftolicae Legatis, edita, 
antequam a Pontifice confirmcntur, non obtinere fum- 
niam 6c irretradabilem audoritatem ; nifi Legati ad Sy- 
nodum accedant , inftrudi prius 8c moniri de Ecclefiae 
Romanae fide atquc fententia circa ea , quae funt in Sy- 
nodo pertradanda . Quamquam enim Ecclefiae de libro- 
rum dodrina judicium proxime ad fidem pertineat j atta- 
men judicium Synodi Chalcedonenfis de Epiftola Ibae ad 
examen revocari poffe ex S. Leone Pelagius demonftrabat, 
quoniam Legatis Apoftolicae Sedis minime conttabat , 
cujufmodi efl’ct de ilia Epiftola Ecclefiae Romanae judi- 
cium . 


CA- 


Digitized by Google 



254 De Romani Pontificis 

CAPUT VI. 

„ Quintum , fextum , feptimum > odtavum 
» Concilium. 


Q Uae praefenti Capite Bofliietius obfervat, a nobis 
interim omitti poflunt. Nam lexti , fcptimi , 6c 
«*odavi Concilii decretis Apoftolicae Sedis Epi- 
ftolae praeluxerunt j 6c formam ac regulam praefcripfc- 
runt. Fatemur autem,pcr fe valere, 6c nova 6c fpeciali con- 
firmatione non egere, quae ad hanc normam exada in 
ConciliisOecumenicis decernuntur . Attamen petita eft 
ab his Synodis Sedis Apoftolicae confirraatioj utique non. 
fruftra , nec fine caufla : quis autem fuerit petitae confir- 
mationis effedus , ad Caput nonum ac decimum expo- 
nents; ubietiam dequintae Synodi approbatione &,con- 
firmationedifleremus . / 


CAPUT VII. 

Reliquae Synodi ufque adTridentinam. 

^ ' ' , t * * * * . 

E X primarum Synodorum confirmationibus , /»- 
quitRoffmttus , de reliquis ju dicare inpromtu 
eit . Poll odo illas primas 5 quatuor omnino funt , qui- 
bus Romapus Pontifey non ipfe adfuerit, Pifana, Con- 
ftanticnfis , Bafileenfis , Tridentina . Ceteras per fc ipfe 
geflit . At nos quae ad tres priores Synodos adtinent , 
omittcre in praefentia decrevimus : plura enim dicenda 
client , de quibus fuo loco data opera dillercmus . 

Sola 


- » 


»» 

jj 

5 ) 


J5 


Digitized by Google 



Auttoritatc . Liber 1 L 255 

Sola ergo fuperelt Tridentina Synodus , quae, ut ipfe- 
met Illuitriflimus Adverfarius obfervat , „ ultimo decre- 
„ to fuo Romani Pontificis confirmationem peti jubec 
,, eorum , quae a fe deer eta £ St 3 definita effent . Eo autem 
„ uique intellexit * eas definitiones vel turn valuifle , uc 
„ ftatim poll earn confirmationem petitam acclamario 
,, Cardinalis a Lotharingia: Sacrofanfta Oecumenica Tri- 
,, dentina Synodus : Ejus fidem confiteamur s ejus decre- 
„ ta fervemus iFc, Talia fentientes dum confirmationem 
„ petunt , quid aliud , quam certa & valida magis magif- 
,, que firmari &c inculcari petunt ? Hoc argumentum nul- 
lius efl'e pondcris , ex eo conftat > quod non modo in Con- 
ciliis Oecumcnicis 5 verum &c in quibuldam particularibus 
Synodis , adverfus erumpentes hae'refe$ 6 < haereticos fi- 
milcs Anathematifmi legantur: nec tamen propterea quis 
dixerit , ejufmodi particularism Synodorum de haerefibus 
& haereticis judicia confirmatione Apoftolica non egcre, 
aut vim habere indeclinabilem , 8c fummam au&oritatcm , 
8c robur in vi&um , nifi a Pontifice confirmcntur . 

CAPUT VIII. 

„ De Canonibus Conciliorum generalium a Sede 
„ Apoftolica confirmatis vel infirmatis : 

„ Conftantinopolitani Canones , prae- 
,, fertim III. Chalcedonenfes Ca- 
„ nones ,praefertim XX VIII. 

N Olumus hie generatim de Canonum in Conciliis 
generalibus editorum automate diflererc ; 8c quo- 
modo in univerfa Ecclefia rccepti fint ac vim obtinuerint j 

& quo 


Digitized by Google 



2 56 De Romani Pontijicis 

He quo pa&o in its rccipiendis Sc conhrmandis Scdis Apo- 
ftolicae confenfus 8c au&oritas intervenerit, cxplicarc: 
haec cnim in alium locum rejicienda ccnlemus . Quarc dc 
folis fecundae Synodi Canonc III. Sc Chalcedonenfis Con- 
cilii XXVIII. praefentem difputationcm inftituimus ; qua 
demonttrandum aggredimur, quantum in iis rejiciendis 
8c infirmandis Scdis Apoftolicae in Synodos Oecumcni- 
cas poteftas 8c au&oritas cmicuerit . 

ARTICULUS UNICUS. 

Ex Concilio Cbalcedonenfi ejujque Canonibus de- 
monfir atur, ex Romani Pontijicis con fen fit 
'vel dijfcnju pendere , quod rata tel 
irrtta fint , quae a Conciliis 
O ecumenic is decernuntur . 

F Ulcitur haec thefis apertiflimo S. Gelafii inTomo 
ftuTraftatu de Anathcmate, teftimonio: Totunt , 
inquit, in Sedis Apojlolicae pofitum efi pot fi. -tie . It a quod 
firm wit in Synoao Sedes Apoflolica > hoc robur obtinuit ; 
quod refutavit , habere non potuit firmitatem : £5° fola re • 
feidit , quod praeter ordinem Congregatio Synodica puta- 
'verat ufurpandum . Itaquc cx Scdis Apoftolicae conlcnfu 
vcl diftenfu pendet, quod rata vel irrtta fint > quae a Con- 
ciliis Oecumenicis decernuntur; idque ex Concilii Chal- 
ccdonenfis Canonibus demonftratur : quoniam, utGela- 
ftus obfervat ,quibus ilia conlenfit , quos firmavit , ii ro- 
bur obtinucrunt; quibus adfenfum negavit, quos repco- 
bavit, iis omnem ademit automaton , 8c enumcro au- 
thcnticorum, ac lcgitimorum, ipfis Orientalibus, ipfis 

Con- 


Digitized by Google 



\AuBoritate . Liber II. 257 

Conftantinopolitaim Epii’copis , ipfis Impcratoribus con- 
fentientibus, expuncii funt . Id vero Gelafius ad earn au- 
Soritatem refert , qimo/aw, utapud ipfum Anatolius* 
cujus haec funt verba , profitebatur * in Sedis Jpoftolicae 
po/ttum eft potefiate ; quam videlicet poteftatem in Apo- 
ftolorum Principe acccpit.; cujus au&oritate S. Leo , quae 
per Chalcedonenfem Synodum perperam fucrant conlti- 
tuta , caffavcrat ( a ) : Confenjiones Epifcoporum , fanfto-* 
rumCanonum apud Nicaeam condi tor um regulis repu- 
gn antes ) in irritum mittimus , Z!F per auftoritatem c Beati 
Petri generali prorf us definitione caffamus . Hinc autem 
illud conficitur argumentum , quod fibi folvendum his 
Bofiuetius verbis proponit : „ Hie ergo objiciunt , Ro- 
„ manum Pontificcm Conciliis Oecumenicis longe fupe- 
riorem, quorum Canones abfque ejus approbatione 
„ non valcant , imo ab eo ex Beati Petri automate caflen- 
5) tur , ipfis Orientalibus, ipfis Conftantinopolitanis Epi- 
„ fcopis , ipfis Imperatoribus confentientibus . 

Ab hoc argumento quam feliciter Mcldenfis Epifco- 
pus fc expediat, videamus : „ Haec, inquity qui objiciunr, 
„ ne Ihtum quidem quaeftionis intelligunt . Defendimus 
33 enim Confiantien/e Concilium, quo nempe Concilii 
„ potior autoritas cognolcatur in fide , infehifmate, in 
„ reformatione generali promovenda. At Orientales Epi- 
3, fcopi ifto CmoneEpilcopoConllantinopoIitano con- 
3, fulebant, Imperatori gratificabantur , non fidei , non 
„ fchifinati, non reformation! generali providebant.Imo 
„ vero redum ordinem , ac primarum Scdium honorem 
,, ab antiquo inftitutum evertebant, qui rci univerfae Ec- 
„ clefiafiicae conducere vidcretur . Non ergo adverfus 

7 o.l. Par. II. Kk effrae- 

( a ) Epift. ad Pu!ch. Aug. 3. Par. Cone. Chalced. cap. VII. 


Digitized by Google 



25 8 Romani Pontijicis 

M effraenem aut extraordinariam poteilatem , Canones 
„ ac jura , libertatemque Ecclcfiafticam tuebantur , quod 
„ Conftantienfcs volebant j fed Papae , Canones re dum- 
,, que ac probum Sc canonicum ordinem defendenti rc- 
pugnabant, ac proinde ad noftram quaeftioncm non 
n pertinet , q uidquid hie adum ab illis fuit . 

Haec quidcm cum aliqua veri fpecie ad propofiti vim 
argumenti labcfadandam adferri poflent > fi omnino no- 
va , fi veteris Canonis & confuetudinis audoritate dcfti- 
tuta , Sc quae in Ecclefiafticae difciplinae everfionem , in 
ordinis perturbationem , in Nicaenorum Canonum Sc 
aliarum Sedium injuriam manifefte vergerent , Chalcedo- 
nenfis Synodus ftatuiflet . AtPatres tantumabeft, ut id 
agnofcerent , ut etiam contenderent , quae ab ipfis ftatuta 
fucrant , & vetufti Canonis , Sc veteris confuetudinis au- 
dorirate niti , paci Sc ordini in Ecclefiis fervando apta cfle 
& apprime neceflaria , denique in ea non modo Principem 
religiofiflimum Sc Senatum , quorum utique habenda effet 
aliqua ratio, verum Sc omnes Epifcopos, eos quoque 
ipfos,quorummaximeintercrat> confentire; ac proinde 
turn nemini injuriam , turn nullum Nicaenis decrctis vul- 
nus infligi . Haec conftant ex lttjuentibus fandae Synodi 
verbis in Relatione ad Sandum Leonem: Indicamus vero y 
quia ZF alia, quaedam pro rerum ip f arum ordinata quie - 
te , £F propter Ec cl efiafti corum fiatutorum definivimus 
firmitatem , feientes , quia ZF 'oejlra Santtitas addifeem 9 
€2° probatura , IF confirmatura ejl eadem . Earn namque 
confuetudinem , quae ex longo jam tempore permanfit , 
quam babuit Conjlantinopolitanorum Sanfla Dei Eccle- 
fia , ad ordinandum Metropolitans Provinciarum , tam 
JJianae , quam Ponticae CF Tbracicae y ZF nunc Synodali 

de- 


putized by Google 


4 


Auttoritate . Liber 11 . 259 

decreto firmavimus > non tam Sedi Conflantinopolitanae 
illiquid praejlantes , qua m MetropolitxnisVrbi bus quie- 
ten* congruam providentes , eo frequenter Epifcopis 
vitam finientibus , multae turbae nafcuntur, Clericis ac 
Po pults , <pi per eafdem funt Civi fates , abfque reBore 
remanent i bus , £5^ Ecclefiajlicum ordinem confundenti - 
iwx, quod nec vejlram latuit fanBitatem , maxime pro- 
pter Epbejios y unde quidam vobis faepius importuni fue - 
runt : Confirmavimus autem CL. SanBorum Patrum 
regulaMy qui in Con ft anti no po l i congregati funt fab piae 
memoriae majore Tbeodofio > quae praecepit y poJi vejlram 
SanBiJJtmam £3° Apojlolicam Sedem , honorem habere 
Conjlantinopolitanam , quae fecunda e/l ordinata C3V. 

igitur ad interemtionem totius confu/ionis , confirm 
mationem vero Ecclefiajlicae ordinationis definivimus > 
Jtaec propria & arnica y fSF ad decorem convenient 
tijjma , dignare compleBi fanBiJfme £3° beatijfime Pa- 
ter Rogamus igitur £3* tuis decretis nojlrum bono - 

ra judicium Sic ew/m £2* pii Principes complace- 

bunt £3Y. 

Dc Canone tertio fecundi Concilii Oecumenici, quo 
fccundac Sedis gradus dclatus fuerat Epifcopo Conftanti- 
nopolitano,& quo frcti eamdem ipfi dignitatem Chalcc- 
donenfes Patres confirmarunt , hacc Meldenfis Epifcopus 
in hoc ipfo Capitc obiervat: ,» Con flat in Codiccm Ca* 
„ nonum cumaliisConftantinopoIitanisiniertum, toto 
?> ftatim Oriente valuifle . Quin etiam in Chalcedonenfi 
„ Synodo Legati Apoftolicae Sedis Anatoiium Conftan- 
j, tinopolitanum Epifcopum (ecundum habuerunt . Qua 
„ de re uique adeo non quefti funt , ut e contra quercren- 
„ tur, in quintum gradum a Diofcoro Flavianum relc* 

Kk i „ gatum. 


Digitized by Google 



26o De Romani Pontifcis 

*, gatum : quo loco laudantur a Diogene Cyxicenfi, quod 
„ regulas fcircnt , quas nempc Diofcorus contemfillet . 
„ Ergo intelligcbant omncsEpifcopi , ipfique adeo Le- 
gati Leonis , deberi Epifcopo Conftantinopolitano pri- 
„ mum port fe locum ; non alio Canone, quam Conftan- 
„ tinopolitano illo, quern Romana Ecclefia ignorarc , ac 
yi minimc probare voluille videbatur , vifumque eft Tatis* 
„ quod nondum aperte improballet . Eadem Ted longe 
luculentius &uberius demonftrat Uluftriflimus Petrus dc 
Marca bb. III. de Concord. Sac. Sc Imp. cap. VII. §. IV. 

Natalis Alex, diflerrat. XXX VII. in Hiftor. Saec. IV. 
Art. IV. laudato Canone non modo collatum fuifle exifti- 
mat Kegiae Urbis Epifcopo fecundum honoris confeflum 
poll Romanum Epifcopum, verum etiam Patriarchicam 
dignitatem Sc jurifdi&ioncm in Dioecefes Thracicam, 
Ponticam, & Afiaticam; nec tamen Nicaenos Canones 
eo fuifle fecundae Synodi Canone violatos . Quoniam de- 
cernit quidem , inquit , Nicacna Synodus, ut fua Ecclefiis 
privilcgia ferventur: fed non prohibet, ne conferantur 
nova iis , quae nondum his donatae funt : maxime fi fiat 
ifta conccffio ab iis , quorum intereft. Volentibus enim 
non fit injuria . Porro dignitatem Sc jurifdi&ionem Patri- 
archicam Dioecefcon Ponticae, Afianae, Sc Thracicae 
Epifcopi , quorum maxime intererat * Epifcopo Conftan- 
linopolitano tribuerunt Canone tertio fecundae Synodi .' 
Piflertatione autem XV. in Hi ft. Saec. V. Art. I. idem 
Au&or ftatuit, quod Canon XXVIII. Synodi Chalccdo- 
nenfis primatum honoris poft Romanum Epifcopum * St 
Ordinationes Dioccefeos Ponticae, Afianae , & Thraci- 
cae, quas Sc fecunda Synodus Oecumenica Epifcopo Con- 
ftantinopolitano detulcrat, Sc firmavcrat confuetudo * ei- 

dcm 


Digitized by Google 


AucioriTdte ; Lib. II. z6v 

dem confirmavit . Ergo quod Chalcedonenfi Canone con-, 
flitutum fuerat, jampridem lecunda Synodus Oecumcni*, 
ca decrcvcrat , toto ftatim Oncnte valucrat , confuetudp, 
firmaverat, cum nullius injuria conjun&um crat, Nicac- 
nis decretis non adco videbatur infcftum > utque vim hw 
gis obtincret , Tatis vifum ell, quod Ecclcfia Romana non- 
dum aperte rcfragarctur . Hunc.tamen Canonem confir- 
inatione Pontificis indigere , Chalccdonenfibus Patribus 
viTumeil; hanc a Leone dcroiflo animo modellilque ver- 
bis elicere fatagunt^ abnuir Leo, ac dccretum Principis 
Apoilolorum auftoriiatc relcindir j fatetur Anatolius , to-! 
turn in Romani Pontificis pofitum cfle potellate , hoc eft > 
Conciliorum decieta au&oritate Tua rata vcl irrita cfle de- 
cernere ^ tandem pervincit Leo & expugnat , ut e numero 
Ecclefialticarum legum , & Chalcedonenfium Canonum 
expungatur Id ve£o noilris Adverfariis non eft , potc- 
ftatera &c au&oritatcm in Synodos Occumcnicas cxerce- 
re , imo qui hunc locum objiciunt, jBofl'uetius ait, quod 
primo ne fiatum quid cm quxejiionis intelligent . Verum 
illi , fi aliquod ejufmodi exemplum Pontificiae legis adfer- 
fe poflcnr,quam limili auftoritateChalcedonenfis Syno- 
dus refcidiilet, a&a res diet , & Parificnfium opinio non 
jam ex folis Conftantienfium 8c Bafileenfium , verum 6c 
ex Chalcedonenfium Patrum decretis , res inter judicatas 
reponenda eflet. Sed ad ea, q<uae Bofluetius adjungit> 
animum advertamus . ‘ • • 

„ Secundo , in quit , Orientalcs Patres , hoc Canone 
„ conftituto , id fibi tribuebant , ut Patrum limites , SC 
„ Canories Nicaenos ab univerla Ecclefia conditos 3c re- 
,, ceptos , incoqfulto , imo vero repugnantc totoOcci- 
„ dente , convellereait j quod non illis liccbat . Tertio in 

» e o 


Digitized by Goog 



%6z 'DcRom*ni t T*ontificis 
„ eo Canonc ftacucndo , ncquaquam Concilii generalis 
„ automate gaudebant , a quorum decretis inea a&ionc 
?> cum Sede Apoftolica univcrfus Occidcns reccdcbat . 

Hoc, quod tantopcre ja&atur detotius Occidents 
diflcnfu Sc repugnantia ; perinde ac folius Romani Ponti- 
ficis diflenfus fatis non diet ad irritandum Synodi Chal- 
ccdonenfis decretum , nec totum , ut apud Gclafium fate* 
batur Anatolius , pofitum eflfet in Scdis Apoftolicae pote- 
ftatej inane eft effugium, 8c quodftatim praecludere in 
promtu eft. Quum enim Occidcns Concilio Chalccdo- 
nenfi non nifi in Sedis Apoftolicae Legatis adeflet , haud 
alitcr dici Sc intclligi poteft , Occidentales Chalcedoncnli 
Canoni repugnaftc , quam quod eidem Legati Sedis Apo* 
ftolicae intercefterunt: unde colligere eft, quod repugnan- 
te vel confentientc Romano Pontifice , totus confentire 
vel difl'entire Occidens cenfebatur . Quare 8c Synodus ad- 
verfus Legatorum intercelfionem non ad totum Occiden- 
tem , fed ad folum Leonem Relationem mifit : neque ab 
omnibus Occidentalibus , led a fob Leone confirmari Ca- 
nonem poftulavit ; gnara videlicet , totum in ejus effe po- 
fitum poteftate,<pi , ut verbis utar Cl. Thomaffini ,pr/»- 
ceps in Epi/copatu fidei eft , qui caput , qui Occidentales 
omnes maxime Epifcopos , ftrittiut (ibi devinftos , fuo 
nut it circumagebat , ft'oi femper confentaneos , CS^ fecum 
geftis in Oriente Synodi s 9 vel confentientes , vel diften~ 
tientes . Hinc S. Leo Chalccdonenfem Canonem non ali- 
cujus Occidentalis Synodi , fed folitls Principis Apoftolo- 
rum au&oritate caffavit. Hincctiam, ut fuperius vidi- 
mus , S. Gelafius , non Occidentalism diflenfui , fed unius 
Sedis Apoftolicae auftoritati tribute , quod Canon ille 
Chalccdoncnfis habere non potuit firmitatem : Sola , in- 

quit, 


Digitized by Google 



Auttoritate . Liber 11 . 26$ 

quit , refcidit , quod praeter ordinem congregatio Synodi - 
ca put aver at ufurpandum . 

Petrus de Marca in diflertatione de Patriarchatus 
Conftantinopolitani inftitutionc , 6c ex co 3c cum eo Nat. 
Alex. Diflert. XI. in Hi ft. Saec. V. Ad. II. docent, San- 
dum Leonem non ob aliam rationem repudiate Cano- 
ncm XXVIII. Synodi Chalcedonenfis , quam quia Nicae- 
nis Canonibus repugnabat : atque hac in cauifa jure Pri- 
matus fui egiflc , quod maxime in urgenda ac procuranda 
per totum orbem Chriftianum Canon um executione pofi- 
tum ell : proindeque argumentum inde trahi non poflc ad 
confirmandam Romani Pontificis in totum corpus defini- 
tionefque Oecumcnicae Synodi au&oritatcm : Non ergo , 
inquit llluftriflimus Archiepifcopus , illo nomine fiatuta 
Concilii Chalcedonenfis Leo reprobat , quafi nullas babi - 
tura vires ejfenty nifi illi collibuijfet : fed nullitatem di- 
Hi Canonis exrepugnantia Canonum Nicaenorum peti- 
tam declarat } magnifico fane £9° tllufiri Primatus fui fen 
Principatus privilegio , fed quod ad fuperiorem in corpus 
definitionefque Concilii exercendam au&oritatem exten- 
di Z3 3 porrigi non debeat . Si enim rite de quaeflione alt - 
qua Nicaenis regulis nondum decift Synodus Chalcedo- 
nenfis flatuijfet > tantum abefl , ut Leo confiitutioni illi , 
defii tutus vitio nullitatis opponendae , refragatus fuiffet , 
quin potius gefiorum Synodalium approbatione , Concilii 
fententiae ex officio adbafiffiet . Quod eleganter infinuat 
in Lpiftola ad Maximum Jntiochenum , hoc de negotio 
loquens: „Quidquid enim praeter Ipeciales cauflasSy- 
,, nodalium Conciliorum ad examen Epifcopale defer- 
„ tur , poteft aliquam dijudicandi habere rationem , fi 
j> nihil de eo eft a fan&is Patribus apud Nicaeam defini- 

»9 turn. 


Digitized by Google 



364 -De Romani Pontifcis 

„ turn? Nam quod ab illorum regulis Sc conftitutione 
„ difcordat > Apoftolicae Sedis nunquam poterit obtinere 
,*,confenfurtW 

.kl'Mirum equidem , quod haec S. Leonis Verba a Viris 
dodis ad confirmandam fuam hanc ipforum opinionem 
trahantur , quurn illam manifeftiffime evertant . Ait qui- 
dem S. Pontifex , quod rata efle non poflunt , neque Apo- 
ftolicae Sedis obtinecetconfenfum, quae Nicaenae Syno- 
di Canonibus adverfantur 5 fed non Sc illud adjungit , quo 
tamen uno Adverfariorum opinio utcumque fulciri poA 
fet } nempe quod ftatim valuiflet , aut vim legis obtinuif- 
fet , quidquid rite de quaeftione aliqua Nicaenis regulis 
nondum decifa , ChaJcedoncnfis Synodus ftatuillet , Si 
quod fententiae Concilii ftatim ex officio adbaerere Pon- 
tifex debuiffet . Nqn , inquam , id docet S. Leo , fed po- 
tiusiddocet, quod hanc opinionem funditus labefadat.’ 
Nam his? quaeMarca deferipfit, haec Sand us Pontifex 
praemiferat: Si quid fane ab bis fratribus , quos ad fin- 
ftam Synodum 'vice mea mifi , praeter id , quod ad cauf* 
Jam fidei pertinebat , geflum e(fe perhibetur , nullius erit 
penitus finnitatis . : quia, ad boc tantum ab Apofiolica Se - 
de funt direfti , ut excifis baerejibus , Catholic ae ejfent fi- 
det deferfores . Quidquid enim praeter fpecixles cauf- 
fiistS*c. Unde merito colligit Pclagius II. inEpiftola ad 
Eliam Aquilejcnfem Sc alios Epilcopos Iftriae, quod prae- 
ter cauflam fidei,, quaecumquc alia Concilii Chalcedo- 
nenfis gefta potcrant a Romano Pontifice retradan. Quod 
enim haec verba ad folam Patriarchicam dignitatem Re- 
giae Urbis Epifcopo praeter Nicaenos Canones adtribu- 
tam trahenda non fint , ex co Pelagius demonftrat , quod 
Leo de iis Sy nodi adis loquatur , quae confencientibus Se- 
dis 


Digitized by Google 



A uttoritatc . Liber II. 26 s 

3is Apoftolicae Lcgacis perXe>fta fuerant : atdccreto } quo 
Sedi Conftantinopolitanac is honoris gradus eaqLejurift* 
di&io confcrebatur, Legati Leonis reftirerant, ilJud etiam 
Leo in irritum miferat : Itaque de hoc decreto S. Leo in- 
telligi non poteft » quumait, quod praeter cauflam fidei 
in Synodo gefta, poterant per Pontificem retratftari : adco- 
que erui ex his verbis nulla ratione poteft , quod ftatim va- 
luiflet , ac Vim legis obtinuiflet , quidquid rite de quaeftio- 
re aliquaNicaenis regulis nondum decifa , Chalcedonen* 
iis Synodus ftatuiftet , & quod fententiae Concilii ftatim 
cx officio adhaerere Pontifex debuiflet. De his cnim, quae 
Nicaenis Canonibus non adverfantur , id Leo non docet, 
fed hoc folum, quod ubi adPontificis examen referun- 
tur , pojfunt alicjuam dijudicandi habere ration em \ hoc 
eft , ut id Pclagius XI. interpretatur , retra&ari ea poftunt , 
Scad judicium Pontificis revocari, poteftque de illis Sedes 
Apoftolica pro fuo arbitrio ftatucre . 

Denique refpondet Bofluetius „ Chalccdonenles Pa- 
,, tres a Leonis arbitrio hoc negotium pendere voluifte , 
„ quod relationis quidem verba demonftrant : fed aperte 
,, convincit illud Anatolii in Epiftola ad Leonem (a): 
,> Cum & Jic gejiorum vis omni s Z3* confirmatio autori- 
„ tati veflrae r Beatitudinis fuerit refers at a. . Unde ncc 
mirum , de iis Leonem ftatuifle , quae in ipfius potefta- 
„ te ipfa Synodus reliquiflet . Perinde atque in Synodi po- 
teftate & arbitrio pofitum eflet , peterc aut non petere hu- 
jufccCanonis a Romano Pontifice confirmationem \ aut 
ei per fuos Lcgatos , ac deindc & per fe ipfam , Sede Apo- 
ftolica refragantc, vim Canonis SeEcclefiafticae Legis ob- 
tinerc potuen’t . Id vero cum univeriae Conciliorum $c 
To. I. Par.II. L 1 Pa- 

( « ) Col 1. Holft. 1 . Par. cap. XXII. 


Digitized by Google 



266 De Romani Pontificis 

Patrum traditioni , tum pracmiilis Adverfarii relponfioni- 
bus advcrfatur . Quare aut in illis nihil momenti eft , aut 
hacc futilis omnino eft & inanis . Illis enim ftatuitur , 
quod fine Romani Pontificis ac totius Occidentis conien- 
fione laudatus Canon robur ac firmitarem obtinere non 
poterat: hacautem inarbitrio ponitur Synodi petereaut 
non pctere ejufdem Canonis a Romano Ponrifice confir- 
mationem . Porro fi id crat pofitum in Synodi poteftatc j 
non ergo ex Pontificis Sc Occidentis confenfione pen de- 
bat , ut vim legis 8 c Canonis obtineret : fi autem Romano 
Epifcopo & Occidentalibus minime conlentientibus , id 
adfequi non poterat : ergo opus omnino erat Romani Pon- 
tificis confirmatione j proindeque co confugiendum noil 
eft j utdicatur, non e([e mi rum > de its Leonem Jlatuifle j 
quae in ipfius pot eft ate ipfa Synodus reliquiffet . Unde 
etiam confequcns eft , nullis refponfionibus labefadari 
potuifle argumentum , quo ex Chalccdonenfi Synodo de- 
monftramus , ex Romani Pontificis confenfu vel difienfu 
pendere, ut rata vel irrita fint, quae ab Oecumenicis Sy- 
nodisdecernuntur. 



CA- 


Digitized by Google 



Aucioritate . Liber II. 267 

CAPUT IX. 

,, Recapitulatio eorum > quae de confirmatione 
„ ex Conciliorum adlis di<5ta func : Hinc con- 
,, futantur allati a quibufdam R ecentioribus 
,, Pontificiae confirmation^ effe&us : Eccle- 
,, fiae confenfus quacenus ultima Synodi be- 
„ ne geltae tefiificatio : Sandti Gelafii locus . 


Q Uae cx fcxta 6c feptima Synodo , 6c ex Cacleftini 
6c Leonis 1L Epiftolis Bofluetius in praefenti Ca- 
— pite adfert, ad nos non pertinent, 6c noftram 
opinionem minime lacdunt , qui videlicet non repugna- 
mus , ea Synodorum gcneralium decreta ftatirn obtinerc 
fummam &includabilemfirmitatern, quibus condendis 
Romanorum Pontificum Epiftolae praeluxerunt . Addi- 
mustamen, opusefle aliquando clara 6c diicrra Romani 
Pontificis confirmatione , ut contra malignos Interpretes 
omnibus Fidelibus conftct , Synodum , 6c Oecumenicam 
6c legitimam fuifle 5 lcgelque lervafle , quae in definiendo 
fervandae funt; ac potiflimum , earn ncquaquam infuis 
decretis ab Apofiolicae Sedis regulis ac dogmatibus defle- 
xifle. Abhacdo&rina neque ipfe Bofluetius omninoab- 
liorret: „Uiud, inejuit , haud abfurdum , confirmatione 
„ declarari , Synodum 6c legitime fuifle convocatam , 6c 
,, legitimo ordine proeelliflc , ncque quidquam interve- 
nifle, quo nulla fit: qualiamulta inAriminenfi atquc 
Ephefina II. Synodo cvenifl'c legimus : quae cauila fuifl'e 
videtur, cur Leo Synodi Chalccdoncnfis definitioncm, 
ipfo etiam autorc , ac per Legatos praefidente fa&am , 

Liz „ Ipe- 


5 > 


Digitized by Google 



268 De Romani Pontijicis 

» fpeciali Epiftola confirmandam duxerit, propter malt- 
5, gnos Interprets , ut vidimus . De his itaque inter nos 
convcnit . Sed in hoc ipfi ab eo vchementifTime diflenti- 
mus , quod practer Romani Pontificis Ecclefiarum quoque 
omnium confenfioncm omnino requirit : nos vero Pontifi- 
cis confirmationem & approbationem fufficcre cxiftima- 
mus . Res magni momenti eft , ac propterea quamquam de 
ilia fatis cx jam di&is conftare poflit > operae adhuepre- 
tium erit , ut fpeciali Articulo difeutiatur . 

ARTICULUS UNICUS. 

Sufic ere Romani Pontificis confirmationem five 
adprobationem , nec opus ejfe omnium omni- 
no Ecclefiarum confenfione , ut ah qua v 
Sj nodus & Oecumenica & legi ;* 

> tima , adeoque erroris ex- 

pert judicetur . 

P Robatur id primum ex priore Synodo Ephcfina , 
cujus a<ftis ftatim ac per fuos Legatos Sedes Apofto- 
lica adfienfum praebuit , Occumenicam in fuis Refcriptis 
oftentare coepit au&oritatem , & pro Oecumenica paf- 
fimhabitacft, quamquam ipfi Johannes Antiochcnus Sc 
Oricntalcs Epifcopi refragarentur : Sanfta proinde , in- 
quiunt Patres in Relatione per feptem Epifcopos miffa , 
^ Oecumenica. Synodus * cujus confefui adejl Caile - 

fiinus , £5^ univerfa Occident alls Synodus , totaejue Afri- 
ca lllyricum £S°c. Ergo ut Synodum , fanftam & oecu- 
mcnicam voccnt » fatis clfc judicant , ut ejus confeflui , ex 
maxima Chriftiani orbis parte colleclo, Caeleftinus adfit « 

ei- 


Digitized by Google 



Auttoritate . Liber 11 . 269 

eique agendorum decerncndorumque formam regulam- 
que praefcribat : quod etiam non minus difcrte agnoicunt 
& profitentur in Epiftola ad ipfum Caelcftinum , ubi Ori- 
cntalium conatus advcrfus Synodum ex toro orbe colle- 
dam contemnendos cffe hac ratione deccrnunt , quod ci 
Synodo per fuos Legatos fuam Caeleftinus praefentiam 
exhibuerat : Etenim viri numero trigin tet .... qualem Sy- 
tiodifacitm , aut qualtm 'vim habere poterant contra. Sy- 
nodum ex univerfo > qui fub caelo eft , orbe colleftam ? 
Fuerunt enim in confejju noftro illi quoque } qui a San- 

liitate tua mijjifmt , piijjimi Epifcopi Arcadius Pro - 

jefluS) & cum tpjis Rt'verendiffimus Presbyter Philippus , 
qui fua praeftntia tuam nobis ex;hibuerunt > Apojlolicae - 
que Sedis locum fuppleverunt . Unde , ut rnerito Cl.Tho- 
roaffinus animadvertit ( a ) , clucet , ne tantam quidem , 
quanta Antiochena feu Orientals crat Dioecefis , Eccle- 
fiae Catholicae portionem , Sc Epifcoporum triginta, imo 
quadraginta 8 c anVplius multitudinem > diflenfione Tua 
Oecdmenicum pondus Sc nomen Ephcfinac Synodo de- 
trahere potuiflc. Ut ubi in Eeclefia agitur Sedefinitur 
aliquid novae quaeftionis , contemnatur femper paucitas 
diftonantium , fola fupcrct numerofitas Epifcoporum , Sc 
audoriras Sedium, Sc confcnfus orbis terrarum. Hinc 
etiam elucet, confenfu Sc approbationc particularium Ec- 
clefiarum opus non efle , ur Synddus , Sc Sanda , hoc eft , 
in Spiritu Sando canonice & legitime celebrara , Sc Oecu- 
menica judicetur : quum Ephefina Synodus hoc Tele no- 
mine commendarit , antequam ad cam permagna , Sc una 
ex. tribufc praecipuis, Ecclefiac portio accederet, imo 
quum adhuc ab ipfa vehementiffime diflentiret , 

At 

( 4 ) Diflert. X. in Synod. Ephef. I. num, XLI V. 



270 De Romani Pontijicis 

At qucmadmodum advcrius Synodum Capici fuo ad- 
baerentem fruftra quorumlibet Epifcoporum multitude* 
concitatur : ita ad clevandam ejus audoritatem fufficere 
creditum eft , fi ab ea Eccleiiae Caput > hoc eft , Romanus 
Pontifex diflentiret. Id conftat ex Eutherii &Helladii 
adverfus hanc ipfam Ephefinam Synodum ad Sixtum Pon- 
tificem litteris , de quibus ad Caput tertium difleruimus • 
Conftat etiam ex Marciani litteris ad Leonem , quofdam 
adverfus totam ChalcedonenftsSynodi audoritatem hoc 
fe fc clypeo munifle , idque folum obtendille , quod earn 
Synodum Romanus Pontifex improbalfet. Denique con- 
ftat ex didis in Capite fuperiori , quod XXVJUI. Canonis 
confirmationcm, quamquamilli, ut Bofluctius ait , uni- 
verfus Occidcns repugnaret , a folo tamen Romano Pon- 
tifice cadem Chalcedonenfis Synodus pctiic > eamque fuf* 
ficcre creditum eft, ut laudatus Canon plenum robur Ss 
firmitatem obtincret . 

In quinta Synodo Thefts noftrae veritas adhuc lucu- 
lentius refplendet. Statirn enim atque ad ipfam Sedis 
Apoftolicac conlenfus acceffit, Oecumenicae titulo Sc 
pracrogativa donata eft ? quamquam ab ea non modo Ve- 
netiae , Iftriae , &: Liguriae fchifmatici palam abhorrerentj 
verum earn nondum Galliarum &r Hifpaniarum Epifcopi 
reccpiftent . Ita Pelagius I. Epiftola III. ad Narlem Patri- 
cium & Ducem Italiae agens de Liguribus , Veneticis , Sz 
Iftricis Epifcopis , qui ob hanc Synodum a Sedis Apoftoli- 
cac communione difeeflerant : Si quid eos de judicio uni- 
versalis Synodi , quod Conftantinopoli per primam nu- 
per elapfam indiftionetn attum eft , forte mo n jebat ■> ad 
Sedem Jpoftolicam ( quomodo fatfum eft ) eleflis aliqui- 
bus de fuis , qui dare & accipere rationem pojfent , dirt- 
........ . ■ gw 


Digitized by Google 



Auttoritate . Liber II. 27 1 

gere debuerunt 5 £ 9 ° non claufis oculis corpus Cbrifii Dei 
nojir’t , hoc, eft , San flam Eccleftam lacerare . EtEpiftola 
quinta ad eumdem advcrfus Mediolanenfcm & Aquile- 
jenfcm Epifcopos , turn univerfalis Concilii noracn rurfus 
cidem Synodo arrogat , quamquam cam nondum plures 
Occidentalium Ecclefiarum, quae tamen ex Sedis Apo- 
ftolicae occonomia & indulgentia in Ecclefiae Catholicac 
communione efle finebantur , recepiflent ; turn etiam do-' 
cct , quid ex juris rigore in omnes agi potuiflet ,qui fibi de 
judicio Synodi univerfalis judicium fumebant , &c Sedis 
Apoftolicae judicio parerc detre&abant: Nec licuit alicui 
aliquando , nec licebit particularem Synodum congregare : 
ftd quo ties alt qua DE UNIVERSALI Synodo aliquibus du- 
bitatio nafeitur > ad recipiendum de eo , quod non intelli- 
gent , rationem , aut fponte ii , qui faint em animae fuae 
defiderant , ad Apofiolicam Sedem pro recipienda rat ion e 
conveniant : Aut ft forte .... ita obflinati CP conturnaces 
exfliterint -yUt doceri non velint $ eos ab cifdem A pofl ali- 
as Sedibus aut attrabi ad falutem quoquo modo necefle 
eft , aut ( ne aliorum perditio efle pojftnt ) fecundumCa - 
nones per faeculares comprimi poteflates 5 hoc eft , aut to- 
lcrandi funt , donee a Sede Apoftolica doceantur ; aut pu- 
niendi funt , fi contumacesexfiftant . Ceterum nulli un- 
quam licitum fuit de univcrfali Concilio judicium fibi ar- 
rogarc,fed de illo Sedis Apoftolicae fequi omnes debent 
& ample&i judicium . 

Non minus diferte S. Gregorius Magnus eamdemi 
quintain Synodum quatuor aliis Oecumenicis Conciliis 
adeenfet in ea ipfa Epiftola, in qua left: , ficut Sanfli 
Evangelii quatuor libros , fic quatuor ilia Concilia fttfet- 
pere CP venerari profitetur . lis autem fingillatim enume- 

ratis 


Digitized by Google 



272 De Romani Pontificts 

ram quintum adjungit, ac de ilio diiierit, quatuor Oricntis 

Patriarchis refcribens (a): Quintum quoque Concilium 

par iter veneror Cunftas vero , quas praefata vene- 

randa Concilia Peijonas refpmnt ■> rejpuo ; quas veneran - 
tur , ampleSlor : quia dum univerfali funt confenfu con - 
Jlituta , fe , fS? non ilia deftruit ^quifquis praefumit ant 
folvere quos ligant > aut religarc quos folvunt . Quifquis 
ergo aliud fapit , anathema fit . Quifquit vero praedifta - 
n/w? Synodorum fidtm tenet 9 ei Jit a Deo Patre per 
Jefum Chrijlum Filium ejus . Interim vero finebat , non 
paucos in Italia & Hifpania , qui Synodi quintae nec men- 
tionem fieri patiebantur , Catholicae Ecclefiac commu- 
nione frui, ut ex variis ejus Epiftoh's compertum eft . Un- 
de apparet , noncx omnium omnino Ecclefiarum confen- 
fione, fed ex Scdis Apoftolicae judicio Sc confirmationc 
pendere , quod aliqua Synodus pro Icgitima , Sc Sanda , 
& Occumenicahabcatur. Namutcertumeft* nunquam 
ad cjufmodi audoritatis faftigium fine Sedis Apoftolicae 
confcnfione provehi quinram Synodum potuifie : ita con- 
ftat , omnium Occidcntalium Ecclefiarum non fuifle con- 
fenfum requifitum , ut cjufmodi praerogativam , &: hono- 
ris Sc audoritatis gradum confequeretur . 

Ut ad lextam Sc leptimam Synodum acccdamus ; ex 
monumentis , quae ad eas pertinent , probare vult Boftuc- 
tius,quod „ univerlalis Sc plena conlcnfio , non tantum 
adverfus malignos Interpreter , fedetiam interdum bo- 
,, nis ac probis viris eft ncceftaria ; etfi enim boni viri non 
„ dubitant, quin Oecumenica Synodus fit infallibilis , 
w quandoque haud immerito ac bona fide dubitatur , 
» utrum aliqua Synodus fit vere Oecumenica . Quale du- 

„ bium 

' («) Lib. I, Epift. XXIV. 


Digitized by Google 



Auttoritate. Liber II. 27 $ 

9) biurn contigifle vidimus Hilpanicae Sc Gallicae Eccic* 
„ ftae circa Synodum fextam Sc feptimam , ad quas vo- 
„ cati non cflent . Quare haud immerito affirmamus i 
„ ultimum , quo Synodi Oecumenicae aflerantur , cfle 
y, Ecclcfiae univcrfalis confenfum cum Apoftolicae Sedis 
,, confirmationc conjundum . 

Scxtam Sc feptimam Synodos pro Oecumenicis fuifi- 
fe habitas , etiam antequam ad eas Hifpanicarum 8c Gal- 
licarum Ecclefiarum conlenfus acccderct, fuperiore libro 
fuis locis uberrime demonftravimus . Quarc hoc loco ea 
cura Sc labore fuperfedendum eft. Inde autem colligitur , 
alienamefle a communi vetcrum traditione Illuftriftimi 
Audoris opinionem , quae omnium Ecclefiarum confen- 
fionem requirit cum Scdis Apoftolicae confirmationc 
conjundam , ne haud immerito ac bona fide dubitetur , 
utrumaliquaSy nodus fitvcreOecumenica. Quod autem 
ait , univerlalcm hanc Sc plenam confenfionem , non tan- 
tum adverfus malignos Interpretes , led etiam interdum 
bonis aeprobis Viris efl'e neceflariam: id quidem admit- 
timus , quoniam interdum Sc viri boni ac probi , quoniam 
homines funt jhumanis infirmitatibusobnoxiifunt, tur- 
batur eis judicium , Sc privatis affedionibus in tranfver- 
fum aguntur, quos interdum Scdes Apoftolica toleratj 
donee fanentur . Inde autem immerito quilquam efficiat , 
quodexeorum judiciopcndcat, an aliqua Synodus pro 
legitima Sc oecumcnica fit habenda . Nam fupra ex Pe- 
lagio I. demonftravimus, hujufee rei judicium non ad 
particulares Synodos autEcclcfias, fed ad folam Sedem 
Apoftolicam pcrtincrc . 

Adfert etiam Illuftriffimus Advcrfarius in fuae opi- 
nionis confirmationcinSandi Gclafii teftimonium „qui 
To, I. Par. II. M m appro- 


Digitized by Google 



274 Z)<? Romani Ponttficis 

approbationi Leonis uni ^crfalis Ecclefiae confenfion’cm 
*> adjungit, eaque internofci docet male geflam Synodum 
a bene gefla Synodo , quod male geflam Synodum j 
,, puta Ephefinam fccundam (a) tota merito Ecclefla 
„ nonrecepit , Z3* praecipue Sedes Apoflolica non proba - 
uit . At bene geflam Synodum cuntta recepit Ecclefla ^ 
)> ac maxime Sedes Apoflolica comprobavit', ut profe&o 
5 , inter ceteras Ecclcfias eminere oporteat Ecclefiae Prin- 
5 ) cipalis aflenfum . At illud interim requiratur, utEc- 
j, clefiae totius confenfus accedat . Haec ergo eft ultima 
„ adverfus malignos Interpretes Synodi bene geftae ten 
,j ftificatio : Sedis Apoftolicae conjun&us cum totius 
„ Ecclefiae approbatione confenfus , quam confirmation 
9) ncm dicimus . 

Refpondemus , quod fi Gelafii teftimonium integrum 
Meldcnfis Epifcopus adtuliflet, nullushuic difiicultati lo- 
cus pateret, quinimo ipfius omnino rationcs conturbaret . 
Nam S. Gelafius primo docet , quod fola Sedes Apoftolica 
Synodum male gcftam evertit , & quod ipfa fola rerum in 
legitima Synodo gcrendarum auftrix fuit 5 Sc normam le- 
gemque praefcripfit , cui univcrfa Ecclefia paruit Sc obfc- 

cuta eft : Sola Sedes Apoflolica impiam Synodum 

von conflntiendo fubmuvit , ac pro ueritate ut Synodus 
Cbalctdonenfl) fleret , SOLA decrepit ; in qua Pontiflcibus 
innumeris >qui Latrocinio corruerant Epheflno , veniam 
poflcentibus sola concejflt , (3* in fua perfidia permanen- 
tes nibilominus SUA AUCTORITATE proflravit : quam 
Congregatio , quae illic pro njcritate reparanda collegia 
flier at , tfl featta : quoniam flcut id , quod prima Sedes 
non probaverat tconflare non potuit ^fic quod ilia cenfluit 

judi- 

( « ) Epill. XIII. ad Epifc. Dardan. 


Digitized by Google 



AuEloritate . Liber II. 27 $ 

judicandum , Ec defix tot a J'ufcepit . Ac deinde fubjtm. 
git, quae Bofiuetius exfcripfit . Unde evidenrer apparct , 
quod non ex Ecclefiae confenfione bene gella Synodus 
auftoritatem accepit j fed ideo bene gcftam Synodum Ec- 
clefia tota fulcepit,quoniam cjufmodi Synodus Sedis Apo*- 
ftolicae auftoritate munita crac . 

Praeterea nos ncquaquam inficiamur, Sedis Apofto- 
Ecae conjun&um cum totius Ecclefiae approbationc con- 
fenfium, optimum elfe & patentilfimum bene geftae Sy- 
nodi argumentum ; quod unum , fi placet , Gclafius do- 
cuerit ; id , inquam , mini me inficiamur^ neque ulla de hac 
re potclt efle inter Catholicos controverfia . Sed in hoc ab 
Illultrillimo Au&ore vehelnentiflime diflentimus, quod 
non haberi cxiftimat Ecclefiae untyer/aiis 1 confenfionem , 
donee cxploratus fuerit &: habeatur omnium particula- 
rium Ecclefiarum conlcnjfus: Sc bona fide, nec immerito 
dubitafle Hifpanos Sc Gallos, an lexta Sc feptima Synodus 
vere Oecumcnicac client , antequarri ab ipfis rccipercntur . 
Id porro , de quo invicem ac potillimum dilTentimus , ne- 
quaquam Gclafius docuit , nec proinde illoGelafii textu 
confirmari poteft . Non docuit etiam Synodus Ephefina , 
quaefc ipfam Oecumenicam praedicabat, quamquam Jo- 
hannes Antiochenus Patriarcha, Sc Oricntales Epifcopi 
difllderent. Non docuit Pelagius I. qui Synodum quin- 
tam nondum ab Hifpanis Sc Gallis receptam , univerfalem 
appcllabat . Non docuit S. Gregorius, qui eamdem Sy- 
nodum pari cum aliis quatuor veneratione prolcquebatur , 
cique univerfalem conlenfum vindicabat , quamvis adhuc 
Hilpani in fuis Toletanis Conciliis nonnifiquatuorOe- 
cumcnicasSynodosrecenlerenr. Non docuit Leo II. qui 
fextam Synodum Oecumenicae Synodi appcllationc do- 

Mm 2 nabat, 


Digitized by Google 



276 jDc Romani Vontificis 

nabatj antcquamHifpanorum de ilia mcntem atque fcn- 
tcntiam exploraflet . Non docuir feptima Synodus , quae 
ur (c Oecumcnicam cclebrarer, fatis habuic , ut in fuo con- 
feffu ,quod pertinebat ad Occidentalcs ^ Sedis Apoftolicae 
Legatos haberet . Subindeque cum ipfa , turn reliquaeSy-i 
nodi, &: Romani Pontifices ab ea quam longiilimeabe- 
rant opinione , quod omnium omnino Ecclefiarum con- 
fenfus requiratur , ut aliqua Synodus & Oecumenica, Sc 
legitima , adcoque omnis erroris expers judicetur . 


CAPUT X. 


5, Andreae Duvallii de confirm atione fententia 
, 3 confutatur j nempe quod ante earn Con- 
„ ciliorum anachemata valeant tan- 1 
„ turn Tub fpe rati : Concilii 
„ odtavi locus egregius . 


Q.- 


Uae adverfus Duvallii opinioncm Boftuetius intor- 
quet , noftram do&rinam minime feriunt. Quare 
opus non eft , ut in iis examinandis immoremur . 



CA- 


Digitized by GoOgle 



Aufioritate . Liber It 

CAPUT XI. 


277 


ff Ex antedi&is refolvicur illud, duodecim fae- 
„ culis inauditum, quod Epifcopi jurifdi- 
„ (ftionem omnem a Papa mucuenturj 
„ quodque Papae afliftant, ut 
„ Confiliarii tantum, non 
„ uc Judices . 


S Acpe diximus, ab ea nos aberfe opinione j qnamll- 
luftriflimus Adverfarius in praefenri Capite infefta- 
tur , quod nimirum Epifcopi in Conciliis generalibus fe- 
deant ut Confiliarii tantum ^non judices . Agnofcimus,' 
cos in Synodis Oecumenicis > una cum Romano Pontifi- 
ce , & Tub ipfo , tamquam membra Tub capite , de Haere- 
ticis judicare , anathemata in Haercricos intorquere, leges 
tic Canones univerfae Ecclefiac praeferibere . Id ipfum 
nobifeum agnofeunt infigniores graviorefque Theologi » 
qui Romanum Pontificem ex Cathedra definientem ab 
omni errandi periculo eximunt : quare nonnifi ad invi- 
diam noftraedoClrinae conflandam 5 Meldenfis Epifcopus 
totiesprobare aggreditur, Epifcoposin Conciliis Judices 
eflc , 6 c non fimplices Conftliarios ; perindc atque unum 
ex altero omnino pendeat; neque admitri poflir, Judicium 
Papae in fidei rebus fupremumeffe &c irreformabile, nifi 
judicandi facultatem ceteris Epifcopis adimamus . Quo- 
moflo autem haec invicem conciliari poflint , ad Caput 
hujufee Libri ulrimum exponemus . 

Eodem utitur arrificio Illuftriilimtis Adverfarius in 



Digitized by Google 



27 8 D? Romani Tontificis 

nltiidionisj pcrinde ac noiba tentcntia co potiflimum 
fundamcnro nitatur, quod Epifcopi junTdidionem om« 
ncm a Pontifice muiuentur . Quam vis autcm huic opinio- 
ni confirmandae apta imprimis dc idonea lint complura 
vetcrum Patrum Sc Romanorum Pontificurn tcltimonia j 
exeaquc etiam fpontc fluat > Epifcopos quamlibet itiSy- 
nodum Oecumcnicam conjundos, nihil polle adverfus 
audoritatis fuac radicem Sc fontem : nos tamcn longe cer- 
tiusexiftimamus, fupremum eflc Sc irrcformabile Romani 
Pontificis de fidei rebus judicium , Sc uberiorem efle am- 
pliorem Sc excellentiorcm in folo Capite quam in reli- 
quoEccIefiae corpore audoritatem , quam omncmEpi- 
fcoporum jurifdidionem Sc audoritatem abipfoRoma* 
no Pontificc dcrivari . Nolumus ergo ex minus certa opi- 
nione> Sc quae mulcorum odio Sc invidiae patet, longe 
ccrtiorem clicere Sc confirmare . Quum ad noftram do- 
drinam tucndam , in eo Tatis pracfidii fit , quod quaecum- 
que audoritas in Ecclcfiae corporc conftituatur 5 ab ipfius 
Capitis majeftate Sc audoritate pendeat , undecumque ea 
corporis audoritas immediate proficilcatur . Quarc in id 
unum probandum in Tequentibus Capitibus incumbemus; 
omiffa interim ilia, ^d rem noltram non neceflaria difpu- 
tatione de immedtata Sc proxima Epifcopalis jurifdidio- 
nis &: audoritatis origine , quae nos etiam a propofito no- 
Rro longius abducerct . 


CA- 


Digitized by Google 



Aufioritate . Liber II. 

CAPUT XII. 


179 


„ Quo fenfu didtum fit ab Antiquis , a Petro , 

„ & per Petrum effe Epifcopatum . 

Sandbi Augufiini locus . 

S I Meldcnfis Epifcopus in hoc Si fequentibus Capiti- 
bus quum Scripturae & Patrum teilimoniis refpon- 
det , quibus plerique Theologi demonftrare fibi videntur , 
Epilcopos jurifdidionem omnem a Romano Pontifice mu- 
tual i ; fi , inquam , Meldcnfis Epifcopus contentus diet ea 
tcllimonia in alium fcnfum inflcdcrc, ac detorquere , nul- 
la mihi cum ipfo in praelentia concertatio diet j ut qui no- 
lim de judicio Pontificis irreformabili certiffimum dogma 
cx minus certa opinione pendere ; Si dum Epifcopalis au- 
doritas Romano Pontifici fubjiciatur, mihi perindc fit, 
a quocumque ilia principio immediate ac proxime dcrivc- 
tur . Verum Meldenfis Antilles non lads liabuit , ut lauda- 
ta ex Evangelio Si antiquis Patribus teftimonia utcumque 
exponcrer, Sianativa, autfaltem quam primo exhibent 
fignificatione dcflederet j verum Sialienum omninofen- 
fum illis adfinxit , ut iisnimirum ncquc ipfa Epifcopalis 
dignitas 8i audoritas a Romani Pontificis audoritate pen- 
dere lignificetur . Quarc etfi cum ab Anglorum Si Grae- 
corum erroribus quam Iongilfime abelle pro certo ha- 
bcam; attamen quod pertinct ad liaec duo Capita in qui- 
bus modo vcrlamur, nullum judico rcpertum iri Graecum 
fchifinaticum , nullum Epifcopum Anglicanum , qui non 
utroquc pollicc fubfcripturus fit interpretation , quaeab 
ipfo , veterum Patrum Si Evangclii teilimoniis adhibetur 

Quis 


Digitized by Google 



iSo Dt Romani Vontificis 

Quis cnim corum non ultro ac libenter agnofeat , In Pctro 
fuiflc primfim oftenfam , inchoatam , Sc commendatatn 
Epifcopalem audoritatcm 5 ac Pctrum ligandi atque fol- 
vcndi claves rcccpifl'c , quatcnus Ecclefiam praefigurabat ? 
Addit quidem , haec in illo ut omnium Principe fa<fta elfe , 
8c propter ipfius inter difcipulos primatum . Verum id gra- 
tis ab ipfe adjungi , Graecus fchifmaticus 8c Anglicanus 
Epifcopus contendent; quum ipfe interim illuftrioraEvan- 
gclii ac traditionis loca cvertat , viamque fternat ad alia fi- 
militcr labefatfanda , quibus Petri primatus acprincipa- 
tus adferitur . Ut cnim illud etiam obiter dicam , hac Illu- 
ftriffimus Advcrferius methodo ufus eft : ut quae a Catho- 
licis adverfus hacreticos &: fchifmaticos ad adftruendum 
Petri 8c Romani Pontificis primatum urgentur , ipfe fibi 
obje&ionis loco folvcnda proponerct : quae vero ab Hae- 
reticis adverfum Catholicum dogma proferuntur. Sc Ca- 
tholici cum Ecclefiae do&rina conciliare fataguntj ipfe 
vult , ut pro certa regula , feripturae ac traditionis textibus 
interpretandis ,habcantur . Qua methodo fcmcl admilTa y 
nemo non videt, quanta perturbatio in res Theologicas 
invehatur. Faciam ergo quod omnes Theologi faciunt : 
Patrum SeScripturae loca, quibus Petri 5c Romani Pon- 
tificis principatus continctur ac vindicatur, urgebo, ut 
par eft , 8c quae fit corum vis 8c efficacitas demonftrabo •’ 
Contra vero oftendam * audiendum non efl'e Advcrfarium, 
quum quae ipfe profert teftimonia, pro regula liaberi vult, 
ad quam Scripturac verba Sc Ecclefiae traditio exigen- 
da fint , 


AR- 


Digilized by Google 



Auttorifate . Liber II. g8f 

ARTICULUS PRIMUS. 

* . + f 

Aliquot Script urac locis probatur , Epifiopalen$ 
omncm ]urifli3ionem & auttoritatcm aut 
a Petro & Romano Pontifice manure t 
aut ejfe omnino Romano Ponth 
fici fubjeftam. 

C Ontendimus ei*go , quod ea ipfa ScripturaePatrum^ 
quc loca , quibus Petri Romaniquc Pontificis prin- 
cipatus adferitur > probent etiam , quidquid in reliquo Ec- 
clcfiae corpore poteftatis, au&oritatis, Sc jurifdi&ionis 
eft , aut a Romano Pontifice proficifci , aut ab eo omnino 
pendcre, cjulque fubjici au&orirati. Ut Patrcs interim 
feponamus , & ex fobs facris litteris difleramus ; primo id 
iconftare aperte videtur cxnotione Monarchiae, five Re- 
gni, feu Monarchici Regiminis, quod in Ecclefia fuifle 
a Chrifto inftitutum , facris litteris proditum eft ; in qui- 
ibus faepiflime Ecclefia aut Regni , aut Regni caelorum 
appellationc donatur : Danieliscap.il. Indiebus regno- 
rum illorum fufcitabit Deus caeli regnum , quod in aeter • 
numnon diJfipabituriSPc, Lucae cap. II. Regni ejus non 
erit finis . Matth. cap. XVI. Tibi dabo claves Regni cae- 
■Jorum . „ Id eft principatum in Ecclefia (a) quae faepius 
5, nomine Regni caelorum appellatur, ut cumdicitur: 
M Simile efi Regnum caelorum grano finapis . Porro Mo- 
narchicum regimen id requirit, ut non modo finguli Ma- 
giftratus, verum & totius regni Comitia fubRege fint, 
ab ipfo pendeant , Sc quidquid in eis au&oritatis Scjurifi. 
To./. Par.II. N n di- 

" («) Lamy In Harm. Erang. lib. IV. cap. XVIL ' Z • 


Digitized by Google 



2 $ s? Z3<? Romani Tontificis 

diftionis eft, ad Regem velut ad principiuni 5 fontem Sc 
©riginem , aut velut ad centrum lineae >refcratur . Quum 
igitur Romanus Pontifcx in lioc regno fummus fitPrin- 
ceps & Rex , fummaque 5 c Monarchica praeditus potefta- 
*e; inde plane conrequens eft, quodquidquid in hoc re*? 
gno au&oritatis 8c jurifdi&ionis eft , ad ipfum velut ad 
prindpium , centrum , fontem , 8c originem referen- 
dum fit . 

Haud me latet quid huic argumento Bofluetius repo- 
flit ( a ) : „ demonftrandum erat > inquit , Ecclefiafticam 
5 , Monarchiam , fub Chrifto praccipuo Monarcha confti- 
„ tutam, ad formam Monarchiae faccularis penitus infti- 
tutam efle. Quod eft falfiflimum: id } inquam, feri- 
} , pturis 8c traditione demonftrandum , non ex proprio 
„ cerebro vanifque ratiocinationibus Chriftianac Rcipu- 
33 blicae forma effingenda erat . 

Nos autem imprimis reponimus , quod quum Ecclc* 
fiam regni nomine frequentiilxme donatam in facris Iitte- 
ris teneamus , non noftrum eft demonftrare , quod ad ejurf 
conftitutionem ilia pertineant , quae ad aliorum Rcgnc> 
rum conftitutionem requiruntur : id enim ex ipfa Regni 
notionc fpontc fluit : ficut enim quum Deum in facris lit- 
teris hominem efle legimus > quod ad naturam 8c natura- 
les proprietates hominis pertinet , hominem nobis limi- 
lem ftatim cogitamus : ita quum Ecclcflam Regnum efle 
in feripturis legimus , quod ad naturam 8c attributa Mo- 
'narchici regiminis pertinet , Regnum ceteris fimile pari- 
ter cogitamus . Quare id nobis demonftrandum non eft : 
fed contra Advcrfariorum eft demonftrare , quod quum 
Chriftus in Ecclefia Monarchicum regimen inftituit, eam- 

, que 

* (« ) Infracap.XV. 


Digitized by Google 


Au ft or it ate . Liber 11, 28 }j 

que Rcgnum efle voluit, aliam Regni formam cogitavc- 
rit ab ea longe difparem , quam in ceteris Regnis confpw 
icimus . Nifi enim id apcrte demonftrent \ ex Regni nomi* 
nc Ecclefiae in facris litteris attributo fpontc , ut jam dixi* 
mus, fluit, quod quemadmodum in ceteris regnis quid* 
quid audoritatis 8c jurifdidionis eft , ad regiam potefta«i 
tem Scmajeftatem velut ad fontem 8c originem referri de* 
bet : ita quidquid poteftatis 8c audoritatis eft in umverlo* 
Ecclefiae corpore ad Romanum Pontificcm velut ad priiH 
cipium 8c centrum jure ac meritoreferatur. 

Verum 8c illud praeftcmus , quod a nobis cxigitliliw 
ftriflimus Adverfarius , 8c aliis fcripturae locis ac tradirio* 
ne demonftremus , Chriftum haud aliam ab ca , quam fub 
nomine 8c notione Regni concipimus , Chriftianae Rei- 
publicae formam effinxifle . Et ut a fcripturis incipiamus j 
quaecumque loca, quibus Theologi Petri 8c Succeflorum 
ejus inEcclefia primatum 6c principatum demonftrant* 
plane ctiam 3c aperte fuadent, non modo fingulos Epifco- 
pos, non modo fingulas Ecclefias , verum 8c univerfum 
Epifcopatum , 8c univerfum Ecclefiae corpus Romanis 
Epifcopis fubjedum clfe , ab cis pendere , eorum guberna* 
ri ac dirigi audoritate ; fubindeque non efle inEcclefia^ 
8c in Concilio oecumenico , quo ipfa repraefentatur ; non 
efle , inquam poteftatem , quae Romanorum Pontificum 
judicia retradarc , eorumquc a<la follcnnefque de fide fan- 
diones ad examen 8c judicium rcvocarc valeat . 

Primum argumentum , quo Petri Sc Succeflorum ejus 
primatus demonftratur ,'cx illis verbis conficitur >• quibu$ 
Chriftus Petro non modo Agnos j verum Sc Oves pafeen* 
das tradidit . Porro quemadmodum per Agnos cetcri fide- 
les; ita per Oves Epifcopi defignancur : Frius agnos , in* 

Nn z quit 


Digitized by Google 



234 -jDe Romani Pontificis 

quit San<ftu'$ Eucherius Jbpiicopus Lugdunenfis (a), dein*' 
He oves coWimifit ei j quia nonfolum Pafiorem ,fed Pajio 
turn Pajiorem eum conjiituit . Pafcit igitur Petrus agnos J 
pafcit & oves ^ pafcit filios , pafcit matres ; regit £2* 

SUbditos ) £2° Praelatos . Omnium igitur Pajior eji , 
praeter agnos oves , inEcclefia nihil ef. Ex ovibus : 
autem & agnis , hoc eft , ex Epifcopis Sc ceteris Chriftia- 
ttis, unum Ovile conflatur, cui Chriftus unum fummum 
Paftorem praepofuit : Fiet , inquit , unum ovile, Hr unus 
Pafor . Paftor ejufmodi , ft de vifibili loquamur , Roma- 
nus eft Pontifex : unicum illud Ovile ex agnis Sc ovibus 
coalefcens , Ecclefia eft univerfalis, non divifive, ut ajunr* 
fed collective fumta : Non cnim fingulae oves feorfim , 
fed fimul fumtae unicum Ovile conftituunt . Quis autem 
ferat, quod Ecclefia, quae tamquam ovile repraefenta- 
tur, & Romano Pontifici velut unico & fummo Paftori 
llibjicitur , jus habcat , de ipfb Romano Pontifice judican- 
di \ An Paftor ab ovili regi debet Sc gubernari ? Non ne 
greges pafcuntur a Paftoribus Sc gubernantur ? Pajior , no-% 
men jurifdiftionis eft j Ovile > fubje&ionis . Porro Eccle- 
fia univerla cum Romano Pontifice velut ovile cum fuo 
Paftore confertur : quoniam, ut ait laudatus Eucherius , 
praeter agnos £5° oves , inEcclefia nihil efi : ex agnis au- 
#em Sc ovibus non nifi ovile confurgit; quod nihil eft aliud,' 
quam agnorunb Sc ovium edngregatio . 

Dcinde , Ecclefia domus eft . Nonne igitur , fubjun- 
giiNatw Alex: ( b ) , unus efle non debet illius Dominus , 
linulque in ea OeconOmus conftitui ? Id certe innuunt 
verba Ghrifti Lucae XII. Quis ? put as , efi fidelis difpenfa- 

’ tor 

fy, l - - ii i 1 1 i ■■ ■ ti'i - 1 — 

( a ) Serm. de Nat. SS. A poll. Petri & Pauli . 

Differs, IV. in Hill. i. Saec. 


Digitized by Google 



AuftoritAte. Liber 11 . '285 

tor ZSP prudens , quern conjiituit Dominus J lepra familiam 
fuam ? Quae verba S. Petrum fpe&anc . Nam quum paulo 
ante Dominus dixifiet : Peati fervi illi , quos , quum ve~ 
fieri t Dominus , invenerit vigilantes ifPc. Ait ei Petrus : 
Vomine , ad nos diets banc parabolam \ans5F ad omnes ? 
Refpondit Dominus: Quis put as , eft fidelis d'tfpenfa- 
tor &c. Quafi diceret : Ad tc imprimis , Petre , haec ver- 
ba direxi: cui praefertimincumbitattendere, quae dotes 
neceflariae fint fervo fideli , quern conftituit Dominus fu- 
per familiam fuam. Quae verba S. Johannes Chryfofto- 
mus lib. If. deSacerd. cap. i. fie exponit, atque iftumin 
fcopum urget : Quanam dc caujfa tile ( nempe Chriftus ) 
Sanguinem effudit fuum ! Ctrte utoveseas acquireret , 
quarum cur am turn Petro , turn Petri Succefforibus com - 
mittebat . Jure igitur ac merito (ic loquebatur Cbri~ 
ftus : Quifnam fidelis fervus Sc prudens , quern Dominus 

fuper familiam fuam conftituit! Ilium (Petrum) 

Chriftus auHoritate praeditum efte voluit , ac rcliquos 
item dpoftolos longe praecellere . Ex quibus S.Jobannis 
Chryfoftomi verbis colligo, inquit laudatus Au&or, S. Pe- 
trum ejufquc Succelfores, Pontifices Romanos, fupre- 
mos in domo Dei quae eft Ecclefia, difpenfatores a Chri- 
lio conftitutos efte , illorumque tarn late fundi poteftatenr^ 
quam late funditur Chrifti redemtio . Quare quum nullus 
omnino fit in Ecclcfia , pro quo fanguinem fuum non fu- 
derit; nullus omnino eft, qui curae Petri Sc Succeftorum 
ipfiusnon fit fubditus . Haec Nat. Alex. At Emin. Ikllar- 
minus ulteriuspergit ; Sc ex eodem loco Evangelii > Sc fa- 
miliae Sc Oeconomi feu difpenfatoris analogia demon- 
ftrat , non modo fingulos famulos Sc domefticos , verum ' 
Sc univerfam familiam ^quae ex illis componitur , nullam 


Digitized by Google 



286 J)c Romani Vontific is 

habere in ipfum Oeconomum poteftatem , qui proinde ab 
ea judicari non poflit , folius Dei tanquam fummi Domini 
judicio refervatus: Quod autem, inquit laudatus Cardin 
nalis (a), Oeconomus fummus fit fupra familiam , 8c ab' 
ca judicari ac puniri non poflit , patet ex hoc eodem loco : 
Dominus enim ait : Quern conjlituit Dominus fuper fami- 
liam fuam . Et ibidem : Quod fi dixerit fervus Hit in 
corde fuo , moram facit Dominus meus venire , CP coepe- 
ritpercutere fervos C 9 * ancillas , edere , bib ere , CP inebria - 
ri y veniet Dominus fervi illius in die , qua non [per at y 
iSF divide t eum y partemque ejus cum infidelibus ponet 
Ubi vides, Dominum fervare fuo judicio fervum ilium , 
Sc non committere judicio familiae . Idem etiam docet 
ufus omnium familiarum : Nulla enim familia eft , in qua 
liccat inferioribus famulis , etiam fimui congregatis , pu- 
nire vcl expellere Oeconomum , ctiamfi pefllmus fit : id 
enim ad folum Dominum totius familiae pertinet . 

Tertio , Ecclefia unum corpus eft , cujus caput , ut cil 
conftantifllma omnium facculorum traditione conftat j 
Pontifex Romanus eft . At caput non modo fingula mem- 
bra , verum Sc univerfum corpus ex eis compa&um regit 
Sc gubernat , non autem ab ipfo regitur Sc gubernatur’: 
Non ergo Ecclcfiae eft , de Romano Pontifice judicare , 
ipfumquc audoritatc fua dirigere Scgubcrnarc; fed con- 
tra ad Romanum Pontificem pertinet, non modo fingulos 
Epifcopos , verum Sc univerfum Ecclcfiae corpus ex om- 
nibus Epifcopis veluti totidem membris compadum , & 
Concilium Occumenicum, in quo Ecclefia repracicntc- 
tuf, fuprema poteftatc regcre Scconfirmare, Sc in olficio 
continere j quemadmodum caput non modo fingula mem- 
bra 

(*) Lib. II.de ConciL cap. XVII. * 


Digitized by Google 


AuBoritate . Liber It: 287 

bra unit &colligit, verum Sc illis jam unitisj 8c unum 
corpus conflantibusfpiritum 5c vitam infpirat . Hinc Pa- 
tresConciiii Chalcedonenfis non modo S. Leoni paruerunt 
jubenti , ut in Synodum Occumenicam convcnircnt ; ve- 
rum 8c omnes jam in Synodo congregati , in Relatione ad 
ipfum Leonem totiusConcilii nomine confcripta > ipfum 
tanquam totius corporis caput , 8c univerfaefatniliae Pa- 
ttern aut fummum Oeconomum revcrentur : Quibus m 
quidem , Jicut membris caput , praeeras . . . . Rogamus igi- 
tur , £ ST tuts decretis nojlrum honora judicium ; ZST Jicut 
nos Capiti in bonis adjecimus confonantiam \ Jic £9* Sum- 
mitas tua Jiliis , quod decet adimpleat . Univerfa Sy nodus 
Romanum Pontificem veluti Caput Sc Patrem agnofcit j 
ac turpe judicat> ut membra filiique Capiti 8c Patri ju- 
beant , legemque praefcribant . Rogant ergo , non jubenr, 
ut non quae debet j led quae decent, filiis 8c membris ad- 
impleat. Quibus dcfiderari nihil luculentius poteft ad 
banc Mcldenfis Epifcopi obfervationem rcfellcndam (a): 
,, Eteos quidem ( Epifcopos ) legitime convocari opor- 
„ tet , ne tumultu coeant : ceterum convocati , auBorita - 
,, te Spiritus SanBi , nonPapae , judicant; pronunciant 
„ anathemata , non Papae auBoritate , fed Cbrifli . Pa- 
tres Concilii Chalcedonenfis in cadem Relatione non mo- 
do Leoni tribuunt, ut fingula membra colligat , nc vel di- 
fpcrfa jaceant, vel tumultu coeant ; verum 8c ajunt, uni- 
vcrfac vineae cuftodiam illi fuiffe a Salvatore commiflam 
tanquam univerfa Ecclefia unica vinea fit, cuiRomanus 
Pontifex tanquam unicus 8c fummus Villicus pracfit : Et 
pojl baec omnia , infuper (ST contra ipfum , cui Vineae 
cuftodia a Salvatore commijfa efly ( Diofcorus) extendit 



C a ) Cap. praeeed. 


Digitized by Google 



288 Romani Potttifais 

infantum, id eft , contra tu.vn quo.p;e Apoftolicam Sari* 
ftitatem ; ESP excommunicationem medi tutus eft contra 
te , qui corpus Ecclefiae unire feftina . Deinde agnofci- 
mus quidcm, Epifcopos in Synodis congregates, feu Con- 
cilia ipfa Oecumenica , & Chrifti & Spiritus San&i au&o- 
ritare judicarc , &r anathemata pronunciare : verum adjun- 
/ gimus, Spiritum Chrifti quodam ordine membris Eccle- 
fiae communicari , & per caput in reliquum corpus diffun- 
di ; quod proinde fpiritu deftituitur , nifi Capiti fubjicia- 
tur. Idcodicimus, non modo Chrifti Sc Spiritus San&i , 
verum Sc Papae auftoritate , Synodos Oecumenicas judi- 
care Sc anathemata pronunciare . Alioquin , cur Synodus 
Chalcedonenfis illius decreti confirmationcm a Romano 
Pontifice peteret , quod Chrifti judicio , 8c Spiritu Sanfto 
auiftorc , condidiftet ? Verum ilia , ut iplc etiam Bofluc- 
tius oblervat , eorum dccretorum , quae Capiti fuo unita 
condi dcrat, confirmationem a Leone minime poftulavit 5 
ut illud ednfirmari petiit , quod Sedis Apoftolicae Legatis 
repugnantibus fanXerat . Nimirum intelligebat , priori- 
bus tantum condendis adfuiftc Spiritum Sanftum, 8C 
Chrifti au&oritatem 5 ac proinde non nifi eo quern dixi- 
mqs ordine, Spiritum San&um & Chrifti au&oritateni 
Conciliis Occumenicis communicari 




Digitized by Google 


Ault or it ate . Liber 11 . 289 

ARTICULUS II. 

Tatrum loca 'Vindicantur , quibus eadem dottri- 
7i4> ac de eadem re Ecclejiae tr adit 10 , aper - 
ttjfime adfiritur , & contmetur. 

A Liquot vcterum Romanorum Pontificum Sc Pa- 
trum , quibus do&rina , Scripturac tefiimoniis fu« 
penori articulo adferta, apertiflime continetur, fibi in 
hoc CapiteBofiuetius objicitj refponderqne, nihil ii s> aliud 
doccri, quamquod „ Petrus primus fuerit, in quo per 
5 , ligandi ac iblvendi minifterium ollenfu, inchoata, 
,, commendata fuerit Epifcopalis poteftas : Et , quod illc 
j, primus omnium fit Epifcopus conftitutus , five defi- 
gnatus. Quae refponfio fi icmcl admittatur , latillimaj 
ut jam diximus , aperietur via ad quamplurima Patrum 
teftimonia eludenda, quibus aThcologis S. Petri princi- 
patus adverfus haereticos demonfiratui* . Nos ergo paul- 
lifpcr in iis enucleandis immorabimur, ut quifquc percipe- 
re valeat Sc judicare ? an is fit legitimus Sc genuinus corum 
verborum fenfus, quern iilis Boiluctius adfingit. 

Primus apud eum occurrit S. Innocentius I. cujus 
haec verba refertex Epiftola ad Concilium Milevitanum : 
Petrum Epifcopalis nominis £5^ honoris autorem . Et itc- 
rum ex Epifiola ad Concilium Carthaginenfc: Vnde ipfe 
Epfcopatus j omnis autoritas nominis bujus emerjtt . 
Refpondct autem : „ ca caufla vocari Petrum ab Innocen- 

„ tio Epifcopatus autorem quod ab eo faclum fit 

ejus poteftatis inter homines collocandae, Sc confii- 
tuendi five defignandi Epifcopatus initium : Et : quod 
To.I. ParJI, ■ O o illc 


Digitized by Google 



290 D<? Romani P ontifcis 

5 j tiic primus omnium lie Epifeopus conftitutus , live de- 

j, lignatus. 

Quam non bene cohaereat cum verbis Innocentii 
cjufmodi interpreratio, nemo nonvidet, verum id evi- 
der, tins patebit, fi textus ipfos integros adferamus . In 
Epiftola ad Concilium Carthaginenfe Patres Africanos 
Innocentius commendat , propterea quod fuum dePela- 
gianis judicium ad Sedem Petri retuliftcnt: Sciente v, in- 
quit, quid A po folic ae , hoc eft , Petri Apoftoli , Sedi de- 
bt at v.r , a quo ipfe Epifcopatus , tot a auftoritas nomi - 

nis bujus emerfit . Et paucis interpofitis fubjungit , quod 
Patres non bum an a , fed divina decrevere fententia ; ut 
quid quid , quamvis de disjunftis remotif qite provinciis 
agent ur , non prius duccrent finiendum , nifi ad bujus 
Sedis notitiam perveniret , ut tot a bujus auttoritate , jk- 
fa quae f ter it , pronunciatio firmaretur : indeque fume- 
rent ceterae EccUfiae (velut de natali fuo fonte aquae 
cunElae procederent , £S^ per diverfis totius mundi regio - 
nes puri capitis incorrupt ae manarent) quid praeciperentj 
qi.Oi abluerent , quos velut in coeno inemundabili fordi- 
datos , mundis dignacorporibv.s , unda vitaret . Nolira 
quidem , ne delicatiores offendam , hacc ad extremum 
urgcrc . Attamcn quis ferat , corum vim adeo extenuari , 
ut nihil aliud fignificent , quam quod vcl ipfi haeretici non 
negabunt, Pctrurn fuilfe primum omnium Epilcopum 
defignatum ? Obvius eorum verborurn fenfus eft, Pctrum,' 
ac Petri Sedem fontemefle, principiurn 5c originem to- 
tius Epifcopalis au&oritatis ; ac propterea ad Sedem Apo- 
ftolicam , velut ad fuum fontem aquae recurrercnt , refe- 
renda efle ex omnibus Chriftiani orbis regionibus Epilco- 
porumdefidei rebus judiciaj ut nativac reddita puritati 

fine 


Digitized by Google 



Aucioritate. Lib. II. zgj 

fine ullius crroris admixtionc pcrflucrent; indequc velut 
ex natali fontc , novis au&a viribus k pondere audorita- 
tis , non j’amuni vel alteri rcgioni faluti effcnt, fed uni- 
verfum orbem irrigarent: Addit enim Samftus Pontifex: 
jEr cjuum pro illis curam geritis , quibus praefidetis , £t> 
clejiis j follicitudinem veflram pro omnium util it ate mon- 
firatis : per cun bias totius orbis Eccltfias , quod omni- 

bus profit, decernendum effe, una depofiitis . Et in alia 
Epiitola ad Concilium Milcvitanum : Quoties fidei ratio 
ventilatur , arbitror , omnes fratres & Coepifiopos no- 
firos , nonnifi ad Petrum , id efi , fui nominis *3* honoris 
auHorem , rtferre debtre , retulit vefira dile - 

£lio , per totum mundum pofiit Ecclefiis omnibus in 
commune prodeffe . Vis argumenti omnino dcpofcit , 
ut omnis Epifcopalis auftoritas aut a Petri Sede velut a 
caufta cfficiente omnino dimanct , aut ab ipfa ita pendeat, 
ut nifi illi conjun&a fubfifterc non pofiit* quemadmodum 
fi a fonte rivuli disjungantur ; ac proptcrea ut nulla in Ec- 
clcfia auftoritas fir, quae vcl non a Romano Pontificc pro- 
ficifcatur , vel non illi omnino fubje&a fit . 

Confona iis funt , quae ex Magno Leone , turn fer- 
monelll. in Anniv. Alfumt. turn Epift. X. al. LXXXIX. 
ad Epifc. Prov. Vienn. Bofluetius profert : Si quid , inquit 
prioreloco, cum eo , Petrofcilicct, commune ceteris vo- 
luit ejfie Principibus > nunquam nifi per Petrum dedit , 
quidquid ceteris non negavit . Et in alio loco , Chriftum , 
ait , ita concefliffc ceteris Apoftolis pracdicandi minifte- 
rium , ut in eos a Petro , tanquam a quodam capite , dona 
fua , velut in corpus omne , diffunderet . „ Ut facile in-’ 
i, telligatur* inquit Illuftriflimus Adverfarius, quid fit 
s, illud ,per Petrum , quod apud Lconem Iegimus , rcco- 

O o 2 lenda 


Digitized by Google 



29 2 Df Romani Rontificis 

„ lenda eft antiquae Ecclefiac ab i pits Scripturis <Jiiv5ta 
>} traditio. Conltatcrgo, Domino interrogante Apolto- 
5 , los : Quern di cunt homines y effe Filium bominis ? Pe- 
5> trum omnium Principem, omnium induta pcrfona re- 
,, fpondilie : Tu es C hr i ft us : ac poftca Chriitum Petro 
„ talcm gerenti pcrfonam dixiile : Tibi dabo : Quodcum- 
,, que hgaveris . Quo patet , his verbis non modo Pe- 
„ trum , fed in Petro fuo Principe , ac pro omnibus re- 
„ fpondente, onmes Apoilolos eorumque fuccellores, 
„ Epifcopali potcllatc ac jurifdidionc cflc donatos. Ad- 
ditque in hujufee interpretationis confirmationem verba 
quacdum S. Augultini , de quibus in fequenti Capite diP- 
fere m us . Nunc enim in mentem S. Leonis incumbimus . 

Quae ut penitius intclligatur , integra iplius teftimo- 
nia deferibenda funt . Erprimum quidem ineo,quem 
jam citavimus , fermone cap. II. de Apoftolorum Princi-* 
pc Ioquens ait , quod ab ipfo omnium ebarifmatum fonte 
tarn copiofis eft irrigationibus inundatus ; ut quum mul to. 
Joins acceperit y nihil in quemquam fine illius participa- 
tionc tr an fieri t . . . . de toto mundo unus Petrus eligitur , 
qui HP univerfitrum gentium n jocationiy HP omnibus Apo - 
ftolis y cunSlifque Ecclefixe Patribus prxeponatur ; ut 
quamvis in populo Dei multi Sacerdotes finty omnes tx* 
men proprie regat Petrus , qnos principxliter regit HP 
Chrifius . Magnum mirabile , dileptijftmi , huic Tiro 
consortium potentiae fuae tribuit divina dignatio : HP ft 
quid cum to commune ceteris noluit tjje Principibus y 
nunquam nfi per ipfium dedit ■> quidquid aliis non negx- 
’vit . Et infra cap. III. Specialis a Domino Petri cura fu~ 
Jcipitur y HP pro fide Petri proprie fiupplicatur y tamquam 
(tliorum flatus certior fit futurus , fi mens Principis r uiclx 

non 


Digitized by Google 



A ucloritate . Liber II. 1$ 3 

non faint • In t tiro ergo omnium fortitudo mum t ary 
CF divinae gratiae it a ordinatur auxilium , ut firmitas , 
quae per Cbrijlum Petro tribuitur , per Petrum Apofolis 
c onferatur . SimiliaoccurruntEpiftolapariter jam lauda- 
ta ad Epifcopos Provinciae Viennenfis : Sed bujus m line- 
ns y hoc eft , Apoftolici Minifterii , Sacrament am ita Do - 
minus ad omnium Apojlolorum officium pertinere njoluit , 
ut id inTIeatiJJimo Petro Apojlolorum omnium fummo 
principaliter collocaret ; atque ab ipfo , qua ft quodam Ca- 
pite , donafuavellet in corpus omne manure ; ut ex for - 
tcm fe miniferii intelligeret ejfe diuini , qui aufus fuijfet 
a Petri foliditate recedere . Hunc enim in confortium in- 
droiduae unitatis a[fumtum , id quod ip/e erat , 'voluit 
nominari , dicendo : Tues Petrus, Sc fuper hanc petram 
acdificabo Ecclefiam mcam 5 ut aeterni aedificatio tern - 
pit , mirabilt munere gratiae Dei , in Petri foliditate con - 
fifleret : bac he clef am fuam firmitate corroborans , ut il- 
lam nec bttmana t emeritus pojfet appetere , nec portae con- 
tra illam inferi praeisalerent . Verum banc petrae iflius 
facratijjimam frmitatem , Deo , ut diximus , aedifeante , 
conflruHam , nimis impia i>ult praefumtione 'violare , , 
quijquis ejus poteftatem tent at invadere t2*c. Haec om- 
nia nimium profe&odeprimit& infringit,quieo tantum 
pertinere contendit j ut in Petro omnium Principe , Sc 
omnium figuram , omnium gerentem perfonam , clavium 
poteftatem , Sc Epifcopalcm jurifdiclionem Apoftoli om- 
nes corumquc Succeftorcs acccperint . Nam omnia Sc fin- 
gula San&i Pontificis verba in Petro ejufque Succeiloribus 
poteftatem Sc audoritatem commendant , in ceteris Apo- 
ftolis Sc Epifcopisfubje&ioncm. Quidquid enim Petrus 
habet > a Chrifto proxime accipit , a Chrifto ipfe proxime 

irri- 


Digitized by Google 



294 De Romani Pont ifais 

irrigatui , a Chrifto proximc regitur be fuftinetur , a Chri- 
fto in confortium individuae unitatis adfumitur, a Chri- 
fto petrac foliditatcm accipit & firmitatem . Contra vero 
quidquid in Apoftolis & Epifcopis & univerfa Ecclefia 
donorum Chrifti refplendet , hoc Apoftoli , hoc Epifcopi,’ 
hoc univerfa Ecclefia per Petrum a Chrifto recipiunt . Per 
ipfum donis cacleftibus irrigantur, per ipfum reguntur be 
gubernantur , per ipfum firmantur be folidantur . Ipfe fons 
eft, unde in ceteros aquarum rivuli derivantur ; ipfe ca- 
put, unde in reliquum corpus caeleftia dona funduntur ; 
ipfe petra , cui totum aedificium innititur . Nihil ex nobis 
dicimus, haccLeo amplioribus verbis exaggerat. Quae 
profe&o quid amplius indicant , quam quod omnes Apo- 
ftoli eorumque Succeftoresfuerint inPctro, hoc eft, una 
cum Petro , Epifcopi defignati . Ait enim inter cetera , 
quod magnum E2 - mirabile Divo Petro confortium po • 
tentiae fine tribuit divina dignatio , propterea quod nun- 
quam nifi per ipfum dedit , quidquid aliis non negavit • 
Quodnam vero fpccialc Divinae potentiae confortium 6 C 
argumentum eft, una cum aliis a Chrifto Epifcopum de- 
fignari ? non in eo certe magnum hoc S c mirabile divinae 
potentiae confortium collocat S. Pontifex 5 fed in eo quod 
in confortium individuae unitatis adfumtum , id quod ipfe 
crat , Petram fcilicet voluerit nominari ; in eo , quod banc 
petram tanta foliditate donaverit , ut fuper illam nullis 
concutienda inferorum infultibus Ecclefiac aedificatio 
confurgat ; in eo , quod in Petro omnium fortitudo muni- 
tur, ut firmitas , quae per Chriftum Petro tribuitur, per Pe- 
trum Apoftolis conferatur $ in co,quod aeterni aedificatio 
templi, mirabili munere gratiaeDei, in Petri foliditate 
confiftat ; in eo , quod omnes proprie regat Petrus , quos 

prin- 


Digitized by Google 


Aucioritate . Liber I J. 2 $ 5 

principaliter regit 6c Chriftus ; in co denique , quod nihil 
in quempiam line iliius participatione tranficrit. Haec fi 
ad extremum urgeantur , indicant plane , a Chriflo per Pc- 
trum jurifdiftionem omnem &: au&oritatem Apoftolos 
acccpiife . Verum non omnino difplicet , quod Bcllarmi- 
nus obfervat (a) : Ncmpe „ loqui S. Leoncm de modo 
,, ordinario , quo Deus Ecclcfiae Principibus , id eft > 
5> Epifcopis confert dona fua ; ac dicere , conferri ordina- 
j, rie per Petrum : Apoftoli autem , inquit laudatus Car- 
„ dinalis, extraordinarioprivilegioaChriftoacceperunt 
fuam jurifdiftionem . Demusctiam, neque hoc velle 
Sanftum Pontificem, quod Bcllarminus docet, nempe 
omnem Epifcoporum au&oritatem 6c poteftatem proxime 
a Romano Pontihce 5 c immediate manare j quis tamcn 
negare audeat , quin hoc fakem Econis verba fignificent , 
omnem eorum jurifditflioncm & poteftatem itaa Roma- 
no pendere Pontifice, queniadmodum vis membrorum 
acapite, quemadmodum a fonte rivuli , quemadmodum 
a radicc infitus ramus , quemadmodum a folido funda- 
mento ftruclura 6c foliditas aedificii ? Ut proinde quae fi- 
ne ipfo geruntur , omni prorfus 6c vi , Sc foliditate , & fta- 
bilitatc carcant j nullaque pollcant auftoritate , qui non in 
ipfo confiftunt j quemadmodum aut corpus a capite fopa- 
ratum , aut rivus afontedisjun&us , aut Iapidcs extra fun- 
damentum jaccntes , aut ramus aradice praecifus. Hoc 
ccrtc fcquentia verba clare ac difortc fignificant : / Itque ab 
ipfo , quaf quo dam capite , dona fua vellet in corpus om~ 
ne manare^ut exfortem fe minifern intelligeret e/fe divi - 
ni y qui aifus fuiffet a Petri foliditate recedere . Quare 
hoc tantum difoeptari pofle videtur j anEpifoopi fimiles 

fint 

(«) Lii.lV.de Rom. Pont. cap. XXIV". " , ~ 


Digitized by Google 



2 $ 6 De Romani Tontificis 

lint naturalibus ramis, anramis in ahatn radicem infertis i 
Naturalcs enim rami omnem trahunt a fua radice viridi- 
tatem : infiti vcro ahquam ex fe ipfis habebant > antcquam 
in aliamradiccm inferercntur ; quam tamen fervare non 
poflunt , fi a radice in quam infiti fuerint praecidantur . 
Ita Epifcopi aut omnem trahunt a Romano Pontificc ju- 
rifditftionem * autfi quam aChrifto proxime accipiunt 
earn prorfus amittunt , nifi Romano Pontifici tanquam 
radici cohaereant . Habeant finguli lapides fuam aChrifto 
foliditatem, ut ex eis aeterni templi acdificatio confur- 
gat j fed extra fundamentum disjc&i , ullam in hoc aedi- 
ficio partem habere non poflunt. Porro in eamdem men-- 
tern ac fenfurn interpretamur , quae ex SS. Optato Mile- 
vitano, Gregorio Nyfleno, &c Caefario Arelatenfi Bofluc- 
tius profert tcftimonia, ut non necefie fit infingulis im- 
morari . 


CAPUT XIII. 

,> Patres ante Auguflinum . Alii Auguftini loci : 
», Traditio fequentis aetatis . 

S Ub fincm Capitis praecedentis, ut probaret his Evan- 
gelicis verbis : Tibi dabo ; Qnodcumcjue ligaveris : 
„ non modo Pctrum , fed in Pctro fuo Principe , ac pro 
omnibus rc/pondente,omnes Apoftolos corumquc Sue- 
cefiores , Epilcopali poreftatc ac jurifdi&ione efte dona- 
tos, haecBofiuetiusadtulit S. Auguftini verba: Quum 
omnes ejfent interrogati , folus Petrus refpondit : Tu es 
Chriftus j Et ei dicitur : Tibi dabo &cc. Tnncjuxm ligandi 
ac fulvendi folus acceperit potejlxttm : cum £5° illud units 


Digitized by Google 



• Audi or it ate . Liber II. 297 

pro omnibus dixerie , C 5 ° hoc cum oYrmibui , tanquam 
perfonam gerens unitatis acceperit . Qijo , inquit laudatus 
Audoir , mhU eft clarius . Et infuper hoc S. Auguftini te^ 
ftimonio , quod aliis inhocCapitc ejufdera S. Do<ftori$ 
locis illuftrat , contincri docct veram & genuinam illius 
Evangelici textus expofitionem ; quae etiam cOnftanti vc- 
terum Patrum & Ecclefiae traditione firmetur : Hujusau- 
tem tradition is , ex Patribus , qui S. Auguftinum praecef- 
ferunt , teftes producit S. Martyrem Cyprianum , & San- 
(Sum Optatum Milevitanum 5 ex his vero, qui port S. Au- 
guftinum floruerunt , Chriftianum Drutmarum noni fae- 
culi fcriptorem , eodemque habirae faeculo Cabillonenfis 
Synodi Patres & Caroli Magni Capitularia . Quae profe- 
<fto nimium pauca funt * ut conttantem Ecclefiae tradi- 
tionem adfcrant ac demonftrcnt . Multuin autcm corum 
au&oritati detrahitur , fi demonftretur , turn eum locum 
ceteros Patres aliter interpretari ; turn cfle reaple aliter in- 
tcrpretandum 5 turn denique nec eos omnes quos citat Pa- 
tres , & imprimis SS. Cyprianum 8c Oprarum Milevita- 
num huic interpretation! faverc . Quae omnia fcqucntibus 
Articulis demonftrare aggredimur . 



t* r 

To. I. Par. Ill Pp AR-: 


Digitized by Google 


293 


De Romani Pontijicis 

ARTICULUS PRIMUS. 

Haec ChriJH Domini verba : Tu es Petrus &c. 
Et tibi dabo claves &c. Ad unam & fingula- • 
remS. Petri ferjonam rctulit confians veterum 
Patrum & Ecclefiae traditio , quae ante & 
yoft Santtum Augufimum obtinuit . 

S Anftus Auguftinus in iis omnibus Iocis > quae Eoflue- 
tius profert, aut indicat, & quae etiam apud alios 
'1 iicologos obvia funt , laudata Chrifti Domini verba ex- 
ponens, nomen Petri a petra derivat, quemadmodum 
Chriftiani nomen a Chrifto , 8c ait , illo fignificatam fuifle 
totam Ecclefiam , quae fupra petram , id eft Chriftum , 
aedificatur j Scquemlibct Chriftianum, qui Chrifti Divi- 
nitatem agnofeit 8c confitctur,fuo quodam modo Pctrum 
efle, quemadmodum & Chriftianus eft 8c petrae voca- 
bulo non ipfum Pctrum fighificatum fuifle docet, fed 
Chriftum , cujus Petrus Divinitatem agnoverat , palam- 
que profeflus fuerat . Denique cidcm Petro> ut Ecclefiae 
perfonam 8c figuram gerenti , datas fuifle a Chrifto claves 
Regni caelorum iis verbis : Tibi dabo claves 

Proteftantes hanc S. Auguftini verborum Chrifti in- 
terpretationem obviis manibus exceperunt; 8c quamquam 
ilia adverfus landi Dotftoris mentem palam 8c manifefte 
abutuntur ; attamen aptiflima eft ad omnia argument! 
eludenda, quae ad adftruendum Petri primatum, Thco- 
logi ex iliis verbis conflciunt . Bofluetius haud alia ratio*, 
ne earn ceteris expofitionibus praefert , 8c Ecclefiae tradi* 
tioni confonam pracdicat 8c cxtollit, quam quod ipfius 

ra- 


Digitized by Google 



Auftoritate. Liber 11 . 299 

rationibus accommodata cit . Nam ignorarc non poterat , 
turn ea minime contincri literalem > qucm vocant, five 
Hiftoricum Scripturae fenfum , aut fi pro literal's accipia- 
tur , earn Evangelico textui manifcllam inferre vim } turn 
cam communi veterum Patrum traditionc rcfelli , qui ver- 
ba ilia Chrifti ad unicam &c fingularcm Petri perfonam re- 
ferenda dTc cenfuerunt . 

Ita Tcrtullianus lib. de Praefcript. cap. XXI. Latuit 
aliquid Petrum aedificandae Ecclefiae Petram diftum 9 
claves regni caelorum conficutum , £9° folvendi alii - 

gandi in caelis £5° in terris potefiatem ? 

Ita Origenes apud Eufeb. lib. VI. cap. XIX Petrus 
fuper quern Cbrijli Ecclejia , contra quam inferorum por- 
tae non praevalebunt , aedificata ejl . 

Ira S. CyprianusEpift. LXXI. Petrus > quern primutn 
Dominus elegit , £ 2 * fuper qucm aedificavit Ecclefiam . 

ItaS. Bafilius ad Cap. II. Ifaiae: Illico per banc vo- 

cem , Petrus , intelligimus 'Jonae Filium qui quo - 

niam fide praeflabat > Ecclefiae aedificationem in fe ipfum 
recepit . 

Ita S. Gregorius Nazianzenus Orat.XXVI. rides , 
quemadmodum ex Cbrijli difeipulis , magnis utique om- 
nibus £5° excelfis , atque elettione dignis , bic petra voce - 
tur , atque Ecclefiae fundamenta in fidem fuam accipiat j 
tile impenfius ametur Z5Fc. 

Ita S. Johannes Chryfoftomus Homil. LV. in Mat- 
thacum : Tu vero mecum ex eis omnibus , quanta fit pot e- 
fias ejus ( Petri ) intellige : Ego dico tibi , inquit . „ Tu 
,, es Petrus : Et ego fuper te aedificabo Ecclefiam meam : 
99 ego tibi dabo claves regni caelorum . 

Ita S. Epiphanius Haci efi LIX. Princeps Apofiolorum 

Pp i Pe- 


Digilized by Google 



300 T)e Romani Pontiftcis 

Petrus > quit cjiiidem folidae petrae tnftar nobis exftitit , 
cut velut fundamento Domini fides innititur ; fupra 
quam Ecclefia modis omnibus cxftrufta eft . 

Ira S. Hieronymus lib. I. adyerfus Pelagianos cap. IV. 
Z)t Plato Princeps Philofophurum ; fic Petrus Apoftolo - 
rum fuit ; fuper quern he cl eft a Domini ftabili mole fun » 
data eft . 

Ita S. Hilarius Canone XXVI. in Matth. 0 in nuncu- 
pation novi nominis felix Eccleftae find amentum , di- 
gnaque aedificatione illius petra , quae inf mas leges , £2^ 
tartari portas , £2° omnia mortis clauflra diftolveret ! 

Ita S. Cyrillus Alex. lib. II. in Johan, cap. XII. Difci- 
pulum inftruit , eum fe ejfe } qui cun cl a , etiam antequam 
fiant , novit ; »ec Simon fore jam nomen fibi y fd Petrus , 
praedicit ; vocabulo ipfo commode ftgniftcans , quod in eo 
tanquam in petra lapidcque firmiffmo , fuam ejfet aedifi- 
caturus Ecclefiam . 

Ita apud S. Auguftinum lib. I. Retraft. cap. XXI. San- 
us Ambrofius ; & Auguftinus ipfc lib. unic. contra Epi- 
Ilol. Donati , ut iple fatetur fecjucntibus verbis : In hoc li - 
bro dixi inquodam loco de Apoftolo Petro , quod ineo 
tanquam in petra fundata fit Ecclefta : qui ftnfus etiam 
cantatur ore multorum in verftbus Peati Ambrofti , ubi 
de Gallo Gallinaceo ait : Hoc ipfa Petra Ecclefiae canen- 
te culpam diluit. Stdfcio » me poftea faepifiime ficexpo- 
futjfe , quod a Domino diRum eft: Tu cs Petrus > Sc fuper 
hanc petram aedificabo Ecclefiam meam ; ut fuper hanc 
petram intelligeretur , quam conftjfus eft Petrus , dicens : 
Tu cs Chriftus Filius Dei vivi j ac ft Petrus ab hac petra 
appellatus , perfonam Ecclefiae figuraret , quae fupra banc 
petram aediftcatur , £2° accepit claves regni caelorum 

non 


Digitized by Google 




Auttoritdtfi ,, Liber It, 301 

non enim dtBum eft illi ; Tu es Petra 5 fed » Tu es Petrus : 
Petra autem erat Chriftus \ quern confeffus Simon , ficut 
eum tot a Ec cleft a confitetur , diftus eft Petrus . Harum 
autem duarum fententiarum ,quae ft probabilior , eligat 
Letfor . Itaque S. Auguftinus non revocat , quod ante do- 
cuerat* nec inpriorem expofitionem cenforium ftylum 
excrcet ; fed Ledoris arbitrio ite judici’o permittit , ut earn 
praeferat, quam probabilioremexiftimat. Nobis autem 
nonmodo probabilior, verum Sc certifliiina efle videtur 
prior interpretatio , turp quod unice textui cohacreat 
Evangclii ; turn propter veterum Patrum , earn communi- 
ter probantium ,audoritatem.Traditionem ulquead San- 
dum Auguftinum perduximus . Facile autem effer eam- 
dem per lequentia tempora continuarc : led paucis , iifque 
infignioribus teftimoniis contentus cro , ne Ledores' fa- 
tigem . 

Philippus Presbyter &: Scdis Apoftolicae Legatus 
Ad. III. Concilii Ephefini ; Nul/i , inquit , dubium , imo 
faeculis omnibus notum efi , quod fancius beatiffimufque 
Petrus , Jpofiolomm Princeps (S’ Caput , fideique cd- 
lumna , (S’ Catbolicae Ecclefiae fundamentum , a Domi- 
no noflro Jefit Cbrifio .... claves regni accept t , folvendi - 
que ac ligandi peccata potefias ipfi data efi . . Fidei colu- 
nina Sc Eccleliae Cafholicae fundamentum Petrus dicitur, 
quoniam ipfe petra ilia eft, fupra quam Chriftus aedifica- 
.yit Eccldiam . 

Legati S.Leonis Ad. III. Concilii Chalcedonenfis 
iententiam adverfus Diolcorum his protulere verbis; 

Sanftifftmus Leo una cum ter beatijfimo , £2* 

omni laude digno r Beato Petro Jpofiolo , qui efi petra (S’ 
crepido Catbolicae Ecclefiae 5 (Sneftae fidei fundamen- 
tum , 


Digitized by Google 



302 De Romani Pontificts 

turn , nudavit eum Epifcopatus digmtate HPc. 

S. Leo Serm. III. de AHumt. fua ad Pontificatum, ver- 
ba Evangelica exponens ita Chriftum ad Petrum loquen- 
tem inducit : Sicut Pater meus tibi manifefta'oit Divini- 
tatem me am : ita HP ego tibi notam facia excellentiam 
tuam ) quia tu es Petrus : Id e(l quum ego Jim inviolabilis 
petra , ego lapis angularis , quifacio utraque unum ; ego, 
fundamentum, praeter quod nemopoteft aliud ponerc; 
tamen tu quoque petra es , quia mea virtute fvlidaris ; ut 
quae mibi potejiate funt propria , Jint tibi mecum partici- 
patione communia . 

S. Profper, vel quilquis Audor eft librorum devo- 
catione Ccntium lib. II. cap. XXVIII. adfinia his, quae 
mox ex S. Leone rctulimus , de Pctro feribit : Qttis ergo 
ambigat , quis ignoret , banc fortijfmam petram , quae 
ab ilia principali petra communionem £ 5 ^ uirtutis fumjit 
HP nominis , hoc dejiderium femper babuijfe , ut ei mo - 
riendi pro Chrijlo conflantia donaretur ? 

Sergius Cypriorum Mctropolita inEpiftola adTheo- 
dorum Papam, quae Ieda eftSecrcr.II. Concilii Latera- 
nenfis fub S. Martino I. ita Romanum Pontificem Petri 
fucceflorem adloquitur: Firmamentum a Deo fixum HP 
immobile .... uejlram dpojlolicam Sedem conflituit , o 
Sacer Vertex, Cbrijius Deus nofierx Tu es enim , Jicut 
■di'vinum veraciter pronunciat Verbum , Petrus , HP fuper 
fundamentum tuum Ecclejtae columnae confirmatae funt . 
Tibi HP claves regni caelorum commifit , atqueligare HP 
fol'oere potefative , quae in terra £ 5 ° in caelis funt , pro - 
mulgavit . Hacc ideo in Romanum Pontificem tranfie- 
runt , ac de ipfo fingulariter praedicantur , quoniam pri- 
mum uni Petro a Chrifto concefla funt . Aliis , quae in- 

nu- 


Digitized by Google 


Aufioritate . Liber II. 303 

numera funt , hujufcemodi teftimoniis delcribcndis ultra 
fuperfedco, quod haec fufficere exiftimem ad demonftran- 
dum ) quacnam fit vera conftanfque Ecclefiae traditio in 
horumce verborum intcrpretatione : Tues Petrus , & fu- 
per banc petram aedificabo Ecclefiam meam . 

Perindeautem Concordes funt iidem veteres Patrcs 
in lequentibus Chrifti verbis: Et tibi dabo claves regni 
caelorum Z3*c. ad eamdemunam & fingularem Petri per- 
fonam rcferendis . 

Id patet primo ex Tertulliani > Johannis Chryfofto- 
mi, Hilarii, Philippi Prcsbyteri ScS. Caeleftini Legati in 
Concilio Ephefino , Sc Sergii Cypriorum Metropolitae , 
quae jam adduximus teftimoniis j qui , ut haec verba : Tu 
es P etrus , ES^ fuper banc petram E2V. ita Sc ifta : Tibi da- 
bo claves regni caelorum i3*c. veluti ad folum dire&a 
ApoftolorumPrincipem interpretantur . Et plane abfur- 
dum elfet y priora verba ad ipfam proprie Petri perlonam , 
pofteriora vero ad eumdem , ut Ecclefiae perfonam Sc fi- 
guram gerebat , referre ; quum textus iple aperte fuadeat > 
pronomen illud demonftrativum , Tu } Tibi, idem omni'? 
no fubje&um indigitare . Qjiare qui in prioribus verbis 
nihil aliud 5 quam Petrum cogitant , eoldem needle eft in 
poftcrioribus exponendis ad folum Petrum refpicerc . 

Praeter laudatos Patres San&us Optatus Milevitanus 
lib. VII. de Ichifinatc Donatiftarum : tBono unitatis , in-* 
quit , Teatus Petrus , cut fatis erat ,/? pojlquod negavit , 
folam vent am con/ecjueretur > i5P praeferri Apoftolis om- 
nibus meruit , iT claves regni caelorum communicandas 
ceteris folus accepit : „ Re vera > inquit Bofiuetius , quae 
» Petrp datae funt Matth. XVI. communicandae erant 
» poftea Apoftolis Matth. XVIII. &: Johan. XX. commu- 

» ni- , ' 


Digitized by Google 



3 04 JD* Romani Pontificis 

„ nicandae autem , non a Petro , led a Chrifto , ut patet . 
Ergo ex S. Optato Milcvitano , ipfomct fatente Adverfa- 
rio , Matth. XVI. claves regni caelorum , falrem proxime 
Sc immediate , non ceteri Apoftoli , non Ecclefia , fed Ib- 
lus Petrus accepit . ' 

S. Gregorius Magnus lib. IV. Epift. XXXII. ad Mau- 
ricium Auguftum: Cunftis Evangelism feientibus liquefy 
quod voce Dominica fan Bo omnium Apojlolorum 

Principi Petro Apoflolo totius Ecclejiae cura commijfa 
eft . lpfi quippe Jicitur . . . . Tu es Petrus , Sc fuper hanc 
petrarrj &c. Et tibi dabo claves regni caelorum See. Ecce 
claves regni caele/lis accipit 5 potejlas ei ligandi ac fol - 
vendi tribuitur j cura ei totius Ecclejiae Z9* principals 
committitur . Ergoquemadmodum foli Petro totius Ec- 
clcfiae pfincipatus commiflus eft ; ita hoc loco foli Petro 
claves regni caelorum traditae funt . . 

Stepiianus Dorenfis Epifcopus in libello, quem San^ 
do Martino I. Romano Pontifici obtulit , Sc Secretar. If. 
Concilii Laterancnfis rclcdus eft: Aperta lucubration 4 
claves regni caelorum creditae funtei , atqueipfe tan turn - 
modo ad aperiendum eas fdelibus .... magnus fecundum 
veritatem , £5° Princtps Apoftolorum meruit Petrus 

Sandus ipfe Martinus eodem Secret. Stephano Do- 
ixmfiEpifcopoVrontinit, quum de Apoftolorum Principe 
loquens, ait limiliter, qudd folus , atque prae omnibus 
creditus ejl , ntquc accipere meruit a Rege regum Chrifto 
Deo claves regrti caelorum ad aperiendum reBe credenti - 
bus in eumdtrto Dominum noftrum > claudendum in- 
fidelibus baereticis . ■ 

Concinic 5c S. Maximus Martyr, quum inEpiftola 
ad Pctrum illuftrem feribit , quod Santtijftmae Romano- 

rum 


Digitized by-Goqgle 



A u ft or it ate . Liber 11 . 305 

rum Pc cl eft ae Ucatiffmus Papa, ab tpfo incamato Dei 
Verbo .... univerfarum , quae in toto ten arum orbe funt , 
San ft arum Dei Ecclefearum in omnibus per omnia 
percepit , £9° babet imperium , auftoritatem £9° pot eft a- 
tem ligandi , atque folvendi . Cum hoc enimligat CF fol- 
•vit etiam in caelo Verbum , quod caeleftibus virtutibus 
principatur . Quandonam vero Ecclefia Romana princi- 
patum & imperium omnium Ecclefiaruin ab incamato 
Verbo fufeepit , &r fingularem banc ligandi atque folvcndi 
au&oritatem 6 c poteftatem ? Tunc profefto , quum Petrus 
ab ipfo Chrifto claves regni caclorum accepit j quae tunc 
proindc ipfi tantummodo traditae funt, quemadmodum 
ipfi tantum omnium Ecclefiarum principatus &: impe- 
.rium traditum eft . Et haec fufficere cxiftimo , utaliquod 
communis Ecclcfiac traditionis in iis quoque verbis ad 
folum Apoftolorum Principem referendis , fpccimen ha- 
beatur. Quare alia, quae hue congeri poilunt , lubens 
praetermitto . 

ARTICULUS II. 

De S an ft i Cypriani merit e atque fententia operCh 
fius differ it ur : Aliqua item de S. Opt at 0 Mi~ 
levitano , aliifque Patribus Auftoribus , 
quorum teftimomis Boffuetius S. Augufiim do - 
ftrinam & interpret attonem confirmat . 

S Ando Auguftino paflim praeluxifle Samftum Marty- 
rem Cyprianum, Mcldcnfis Epifcopus ja<ftat ; cujus 
Sarnfti Martyris au&oritas quum non minimi pondcris ac 
momentifit, libetinejus mentem atque fententiam ac- 
T o.l. Par. I I. Qjq c ura- 


Digitized by Google 



30 6 De Romani Pontifcis 

curatius inquircrc . Plunbus in locis hoc de argumento 
dilferit Sanftus Doftor , cx quibus omnibus inviccm col- 
lars cjus do&rina exfculpenda eft . 

Primum occurrit Celebris locus ex libro de Unitate 
Ecclefiae , qui varie in variis Codicibus Sc editionibus le- 
gitur, ilium ddcribam, prout cum legille vidctur lexto 
faeculo Pelagius II. quum fccundam leribebat Epiftolam 
ad Epifcopos Iftriae : Loquitur Dominus ad Petrum : Ego 
dicotibi, in quit y quia tu es Petrus See. Etiterum eidtm 
pofl refurreBionem fuam dicit : Pafcc oves meas . Super 
ilium unum aedificat Ecclejiam fuam , C5F illi pafeendas 
mandat oves fuas . Et quamvis Jpofiolis omnibus pojl 
refurrettionem fuam parem potejlatem tribuat , CS^ dicat : 
Sicut mifit me Pater See. tamen ut unitatem manifefiaret , 
unitatis ejufdem uriginem ab uno incipient em fua aufto- 
ritate difpofuit . Hoc erant utique (dP ceteri Jpofioli j 
quod fuit Petrus y pari confortio praediti tdP honoris CP 
putejlatis : fed exordium ab unitate proficifcitur , £3° pri~ 
matus Petro datur , ut una Cbrifii Etclefia , £3° Cathedra 
unnmonflretur . Et paflores funt omnes , idP gr ex unus 
cflenditur ->qui ab Jpofiolis omnibus unanimi confenfione 
pafeatur, ut Eccltfia Cbrifii una monfiretur . Quam unam 
Ecclejiam etiam in Cantico Canticomm Spiritus San cl us 
ex perfona Domini def gnat y £3° dicit : Una eft columba 
mea See. Hanc Ecclefiae unitatem qui non tenet , tenere fe 
fidem credit*. Qui Ecclefiae renititur £3° ref flit ; quiCa - 
thedram Petri , fuper quern fundata ejl Ecclefa , deferit > 
in Ecclejia fe ejfe con fid it ? 

Verba ifta , et primatus Petro datur ."Et ifta: Qui 
Cathedram Petri , fuper quern fundata eft Ecclejia deferit > 
in quamplurimis , iifquc etiam antiquiillmis Codicibus 

mi- 


Digitized by Google 



Auttoritate. Liber II. 307 

minimc reperiri, Latmius, Rigaltius, BaJuzuis, &Oxo- 
nicnfcs Editores adfirmant j ea proindc marginales efle no- 
tas,quae in textum poftmodum irrepferunt . Eatamen, 
ut ante monebam, legifle videtur in fuo Codice Pcla- 
gius II. quum ante mille fere &: ducentos annos ad Eplico- 
pos Iftriae fcribebat : „ ut mcriro hinc colligi debere vi- 
„ dcatur, inquit Haluzius in Not. ad bum locum, liaec 
,, quae mihi videntur hodie non cflc Cypriani , efle anti- 
„ qua , Sc ea verc efle Cypriani , creditum cflc aevo Pcla- 
„ gii , id eft , ante, mille annos . Quapropter ctfi Cypria- 
ni auiftoritatem non habent, Pclagii tamen au&oritate > 
qui ilia citat Sc laudat 5 minime deftituuntur . 

Non fint tamen ilia nec Cypriani , nec Pelagii , Sc 
omnino tanquam infititia &aduiterina, expungantur Sc 
abjiciantur . Quod-omnes tanquam genuinum agnofcunt, 
fufficit ad communcm traditionem confirmandam dc 
tcxtu ilioEvangelico ad folum Apoftolorum Principem 
rcfcrendo. Ait enim , quod fuper unum aedificavir Chri- 
ftus Ecclefiam ; quod quamquam camdem port refurrc- 
dioncm fuam ceteris Apoftolis dedit 9 tamen ut unitatem 
manifeftaret , unitatis ejufdem originem ab uno incipicn- 
tem fua audoritatc difpofuitj Sc quod exordium abuno 
proficiicitur , ut Ecclefia una monftretur. Quorum uti- 
que vcrborum fenfiis non eft , quem illis Boffuetius adfin- 
git j nempc Apoftolo Petro ut unitatis velEcclcfiac per- 
fonam Sc figuram gercnti , ac proinde in co etiam ceteris 
Apoftolis Sc univerfae Ecclefiae Matth. XVI. traditas 
• fuifie claves regni caelorum. Nam quemadmodum tunc 
fiiper unum , non fupcr omnes , aedificavit Ecclefiam j 
nc Ecclefia fuper Ecclefiam acdificata intelligatur; ita uni, 
& non omnibus, tradidit claves . Dedit quidem Sc aliis 

Q^q z Apo- 


Digitized by Google 



3 o 8 De Romani Pontifais 

Apollolis remittendorum &c retinendorum criminum po- 
tcftarem , verumpoft rcfurrc-ftioncm : hie autem fingula- 
ritcr casPetro tradidit, aut promifitj Petro, inquam, 
non ut Ecclcfiae vei unitatis formam aut figuram gerebat i 
(namhujufce rei inCypriano ne vola quidem aut vcfti- 
gium exftat: ) vcrum ilium conftituens ipfius unitatis fun- 
damentum , origincm, Sc principium j quem proinde con- 
tinendac fcrvandacque totius Ecclcfiae unitati fingulari 
poteftare Sc automate donavit : vclut fundamcntum , 
quoduniverfo acdificio unitatis principium eft Scorigo, 
firmum elfe oportet Sc ftabile , ne iplo nutante , univcrfa 
compago folvatur ac diffiperur . 

His illuftrandis plurimum valent , quae, paucis intcr- 
pofitis, de Ecclcfiae Catholicac unitate idem cleganter 
diflerit Cyprianus : Eccltfia quoque una eft , quae in mul- 
titudinem latius increment p fecunditatis extending, 
Quomodo Solis multi radii , fed lumen unum \ C5"’ rami 
arboris multi , fed robur unum tenaci radice fundatum ; 

cum de fonte uno rivi plurimi defluunt , numeroftas 
licet dijfufi videatur cxundantis copiae largitate , uni- 
tas tamen fer'vatur in origine. Anjelle radium Solis a 
corpore, divifionem lucis unit as non capit : Ab arbore 
[range ramum , fra Hus germinate non poterit : A fonte 
praecide rivum , praecifus arefeit . Sic (S’ Ecclepa Do- 
mini luce perfufa per orbem totum radios fuos porrigit : 
unum tamen lumen efl , quod ubique dijfunditur , nec 
unit as corporis feparatur . Ramos fuos in uni'verfam ter - 
ram copi a ubertatis extendi t , profluentes largiter ri'vos 
latius expandit : unum tamen caput eft, & origo una , 
S3F una mater ^ fecunditatis fucceffibus copiofa . Ex qui- 
bus San&i Cypriani verbis colligit Nat. Alex. Diffcrt. IV. 

Hi- 


Digilized by Google 



Auftoritate . Liber II . 309 

Hiftor. Ecdefiaft. Saec. i. ,>Unitatcm Ecclcfiafticam a 
„ S. Pctro , 6c ejus fuccefioribus derivari , quomodo radii 
5 , aSole,ramiabarbore, rivi afontc; 8c it a unum effe 
„ Epifcopatum, ut unitatis illius origo fit Sandus Petrus . 
Profedo hanc Ecclefiae unitatem ubique Sandus Martyr 
ad Petrum , ad Scdcm Apoftolicam , ad Ecclefiam Roma- 
nam velut ad principium, radieem , fundamentum , 8c ori- 
ginem refert : Ita Epift. XL VIIL al. XL V. ad Cornelium 
dc Polycarpo Hadrumctino : Nosenim fingulis navigan- 
tibm ( Romam ) ne cum ficandalo ullo navigarent j ratio- 
mm reddentes , ficimus nos bortatos eos ejfe , ut Ecclefiae 
Catbolicae radicem et matricem agnofeerent actene- 
rent . Et Epilt.LIX. al. LV. ad cumdem Cornelium 5 quum 
prius dixiifet, quod fttper Petrum aedificata a Domino 
fuerat Ecclejia > inf.rius fiubjungit : Pofl ifia adhuc infu- 
per Pfieudoepifcopo fibi ab baereticis conflituto , navigare 
audent zS° ad Petri Catbedram atque ad Ecclefiam princi- 
palem , itndc unit as Sacerdotalis exorta efi , afichifmati- 
cis & profanis literal fierre , nec cogitare , eos ejfe Roma- 
nos , quorum fides Apofiolo praedicante laudata efi , ad 
quos perfidia habere non pojfit accefum . Ad haec verba : 
Ecclefiam principalem , haec adnotat Stephanus Baluzius: 
„ Haec verba , fatis fcio , nollent Adverfarii noftri ( Pro - 
„ tefiantes IdP Pfeudo reformati ) non exftarc in Cypria- 
„ no . Itaque omnes machinas movent , ut oftendant , ni- 
„ hil hie extraordinarium tribui Romanae Ecclefiae, prim 
,, cipalem vocari dicentes pro magnitudinc fua, ut in Epi- 
„ ftolaXLIX. ait Cyprianus , quia in principe civitate 
„ conftituta erat, quia prima eft ordinc . Ettamen feie- 
„ bant, lrenacum Epifcopum Lugdunenfem Cypriano 
„ antiquiorem feripfifle lib. 111. cap. III. necelTc efle om- 

„ nem 


Digitized by Google 



3io D* Romani Pontijicis 

„ nem Ecclefiam concurieie aJ Kotnanam propter poten - 
„ tiorern principalitatcm . . . Poteranr advertere , 5c Tcr- 
„ tullianum dixifle in libro de Praclcriptionibus adverfus 
haercticos, nobis audoriracem pracftocfle cx urbe Ro- 
,, ma , Sc Cyprianum non fcmel dixifle , Ecclefiam aedi- 
„ ficatam elie fupcr Petruni , &: exordium unitatis ab eo 
9 , profic’fci . Quae verba magni moment! funt in hac cauf- 
„ fa . Dentque ob/ervandum eft j Cyprianum , cum con- 
,, queritur dc audacia Schifmaticorum , quipoft judicium 
,, Epifcoporum Africae provocaverant ad cathedram bca- 
„ ti Petri atque ad EccJefiam principalem , nullo modo 
„ refpexiflc ad magnitudinem urbis Romae, cujus illi 
„ praefidium non implorabant , fed ad Cornelium . Erat 
„ enim caufla Ecclefiaftica . Iraque ccrtum cfle debet , hie 
,, agi dc automate Epifcopi Romani , ad quern antiqui- 
„ tus confugerc folebant Epifcopi, quife a Collegis fuis 
„ oppreflbsqucrebanrur , ut ifti Schifmatici . Confundit 
„ autem Cyprianus Cathedram Petri cum Ecdcfia prin- 
„ cipali , quia Cathedra Petri eft Ecclefia principalis , 5c 
„ Ecclefia principalis eft Cathedra Petri. Haec autem 
non modo adverfus haereticos valent , verum 5c in eos 
quoque , qui Petro claves traditas fuifte docent , ut Eccle- 
fiae five unitatis formam gerebat : Id enim , ut articulo le- 
quenti oftendemus , nihil au&oritatis & jurifdidionis Pe- 
tro in ceteros Apoftolos contulifl’ct . Verum S. Cyprianus 
non unitatis formam , fed unitatis origincm 5c firmamen- 
tum in Petri Cathedra collocat; idque propterea quod Ec- 
clcfia principalis fit , 5c Ecclefiae Catholicae radix 5c ma- 
trix , tanquam petra , fupra quam Chriftus aedificavit Ec- 
clefiam.Quod non minus luculentcr docetEpift.LXXXHI. 
adjubajanum, ubi Ecclefiae unitatem non exeorepetit. 


Digitized by Google 



Au ft or it ate . Liber II. 31 1 

quod in uno pracfigurata lit , led fuper unum fundata , qui 
claves regni caelorum accepit ; Sc qui proindc non uni- 
tatis forma, fed fundamentum , Sc radix Sc origoeft : Quo 
venturus eji , qui fitit , utrumne ad baereticos , ubi font 
HPfluvius aquae vitalis omnino non efi\an ad Ecclefiarrty 
quae una eji , HP fuper unum , qui HP claves ejus accepit , 
Domini voce fundata ef\ Haec eji una , quae tenet HPpofji- 
det omnem Spon/i fui HP Domini potejlatem. In bac prae- 
fidemus , pro bonore ejus atque unitate pugnamus . 

Hincergo facile intelligitur , quomodo accipicndus 
fit locus, quern ex Epift, XXXIII. al. XXVII. Meldenfis 
Epifcopus profert : Dominus nojler , cujus praecepta HP ) 
monita obfervare debemus , Epifcopi honorem , £ 5 ° Eccle- 
Jiae fuae rationem difponens , in Evangelio loquitur , HP 
dicit Petro : Ego dico tibi , quia tu cs Petrus icc.Inde per 
temporum HP fuccejfonum vices Epifcoporum ordinatio 
HP Ecclejiae ratio decurrit , ut Ecclefa fuper Epifcopos 
conf ituatur^HP omnis alius Ecchfae per eofdem Praepo- 
fitos gubernctur . ,, In uno igitur Petro, inquit Bolluetius* 
„ omnes Epifcopos inftitutos Cyprianus agnofeit, neque 
„ immerito . Epilcopatus , eodem Cypriano paffim attc- 
„ ftantc, unus toto orbe terrarum , in uno eft inllitutus. 
,, Idquc faftum elt ad ftabiliendam unitatis origimm ab 
uno incipi entem , ut idem Cyprianus docet . Epifcopa- 
tum, atque adco Epifcopos oinnes, in uno inftitutum, 
difpofitum Sc inchoatum fuille , agnofeimus Sc fatemur ; 
fed eo fenfu , quo in fundamento univerlaedomus acto- 
tius aediHcii forma 8c ftru&ura dilponitur 8c inchoatur: 
nec melius ftabiliri potuiffe contendimus unitatis origi - 
nem , quam ordinando , ut ab uno incipcret , qui illius 
fons , Sc radix eflet Sc firmamentum . Primum ergo in 

uno> 


Digitized by Google 



312 Dc Romani Pontificis 

uno, id eft, in Petro Apoftolorum principe Epifcopatus 
difpofitus eft 8c inftitutus , tanquam in capite, fonte, ra- 
dice , ac fundamento , in quibus tota vis corporis , rivulo- 
rum,arboris, atque aedificii continetur : poftmodumau- 
tem , hoc eft , poft refurred ioncm , ut idem docet S. Cy- 
prianus > 8c in fe ipfis Epifcopalcm poteftatem a Domino 
rcceperunt . Nam Petro , inquit Sandus Martyr laudata 
fuperius Epift. adjubajan. primum Domini ss , fuper quern 
aedificavit Ecclefiam , £2° unde unit atis originem in fit- 
tuit c5^ ojlendit , potejiatem if am dedit , ut id folveretitr 
in caelis tquod ille foluifet in terris . Et pofl refurreBi o- 
nem quoque ad Apoflolos loquitur dicens ficut milk me 
Pater , 8c ego mitto vos See. Quod 8c Firmilianus non mi- 
nus difertis verbis docet in Epiftola ad ipfum Cyprianum, 
adverfus Stephanum Papam , ubi S. Petrum vocat unius 
Ecclefiae fundamentum , tanquam petram , fuper quam 
ipfius Ecclefiae unitas , non quidem figurata , fed folidata 
eft : ac foli Petro primum didum fuifle , Quaecumque li- 
gaveris £2°c. quod poftmodum ceteris Apoftolis didum 
eft : Nec permanet , inquit , in fundamento uniuS Eccle- 
fiae 5 quae femel a Chriflo fupra petram folidata eft \ bine 
intelligi potefl , quod foli Petro Cbrifus dixerit : Quae- 
cumque ligaveris 8cc. & iterum in Evangelio , quando in 
folos Apofolos inffflavit Cbriflus dicens : Accipitc Spi- 
ritumSandum: fi cujus remiferitis peccataScc. Potejlas 
ergo peccatorum remittendomm Apoftolis data eft , Cft 
Ecclefiis , quas illi a Chrifo miff conflituerunt , ^ Epi - 
fcopis , qui eis ordinatione 'vicaria fuccejferunt . Quae 
plurimum valent ad objedum Cypriani locum intelli- 
gendum . Nam diferte docet , primum foli Petro , ut unius 
Ecclefiae fundamento , deinde 8c ceteris Apoftolis tradi- 

tam 


Digitized by Coogle 



AuHoritate . Liber II. 313 

tarn Fuiffe remittendorum criminum poteftatcm . 

Hinc ctiam intelligitur, quomodo fit accipiendum 
quod ait Optatus Milcvitanus buno unitatis folum Pe- 
trum claves regni caelorum communicandas ceteris accc-' 
pilTe . Id enim bonum unitatis pofeebat , ut unus eflet , ad 
quern velut ad fontem & originem Ecclefiaftica au&ori- 
tas referretur, & a quo velut a centro fundamento 
penderet 5 ut ipfe apertius & luculcntius declarat in alio 
loco , quern hie adtexere libet cum Gabrielis Albalpinei 
Aurcliancnfis Epifcopi in eum notis ( a ) : Ergo probavi - 
mus , earn ejfe Eccleftam Catbolicam > quae efi in toto ter~ 
raritm orbe diffufa , ejus jam commemoranda funt orna- 
ment a. , ZS* videndum > ubi ftnt quinque dotes inter 

quas (b) Cathedra eft prima .... videndum efl (c) quit 
is* ubi prior Cathedram ftderit . Si ignoras , difee ; ft no - 

fti , crubefce Igitur neg^re non potes , ft ire te ( d) in 

urbe Roma (e) Retro primo (f) Cathedram Epifcopalem 
effe collatam , in qua Jederit (g ) omnium Apoftolorum 
caput Petrus , unde C ST Cephas appellatus eft : ( b ) in qua 

una 


(а) Lib. II. cont. Parmenian. 

(б) Cathedra t ft prima . Pole- 

ftas cJavium & miflio eft prima . 
ha/p . cujus funt notae fiqq. 

( c ) Quis , & ubi prior Cathe- 
dra . Videndum eft , cui primo pote- 
flas , miflio , Sc Sacerdotium concef- 
fum mandatumque fit . 

( d ) In ttrbe Epma. Romae igi- 
tur fedit,qui primus Cathedram ob- 
tinuit • 

( e ) Vitro primo . Docet, Chri- 
IhimD.Petro primam Cathedram , 
& primam miflionem concefliflc: hoc 

Tv.l. Par. II, 


eft, eum Ecclefiae Sc omnibus Sacer- 
dotiis praefecifle. 

{/) Cathedram Epifcopalem , 
Primam miflionem : omnem potefta- 
tem , a qua ceterae deducerentur . 

(?) Omnium apoftolorum ca- 
put . Eft caput Apoftolorum , ex O- 
ptato, quia primam habuit Catlie- 
dram fuam , ex qua ceteri poteftatem 
& Cathedram acceperunt . 

( b ) In qua una Cathedra . Ha- 
bet Pontifex Chrilli Cathedram ; Sc 
ea Cathedra una, non multiplex : 
Quapropter ut quis cam habeat , 

K r °P or - 


Digitized by Google 



314 De Romani Pontificis 

ana Cathedra ( a ) unitas ab omnibus fervaretur $ ne cete - 
ri Jpoftoli ( b ) fngulas ftbi quifque defender ent : (c)Vt 
jam fchifmaticus £ 5 ° peccator ejftt , qui contra (d) fingu - 
larem Cathedram alteram collocaret . (c) Ergo Catbe - 
dram unicam y quae ejl prima de dotibus > (f) fedit prior 
Petrus y(g ) cui f.ccejjit Linus &c. Damajb Siricius , £0- 
nojlertjl focius : cum quo nobifcum totus orbis 
commercio formatarum , i» rma communionis focietate 
concordat • (b) Veflrae Cathedrae vos originem reddite , 


oportet , ut earn a Pontifice, cui pri- 
*na eaeft tradita , accipiat ; Haec ell 
Optati doftrina . 

( a ) "Unitas ab omnibus ■ Hoc 
efl, ut omnes adhaererent Summo 
Pontifici : fervare enim unitatem in 
prima ilia Cathedra , eft, ab ilia Ca- 
thedra originem ducere , & Sacerdo- 
tium accipere. Nota loquendi for- 
mulam , fervare unitatem in Cathe- 
dra Summi Pontificis,quibus liquet , 
©ptatum credidifie & aocuifle, pri- 
mam Cathedram , poteflatem , mif- 
fionem , quae verba apud eum funt 
fynonyma , Romanam efle , eamque 
fummum Pontificem occupare ; ab 
ea ceteras vim fuam & poteitatem 
accipere debere ; in ea , 5c cum ea 
omnibus adhaerendum efle , & qui 
cum ea non coramunicarent , fchif- 
maticos efle : nam Optatus ex his , & 
ex conlequentibus , raiflionis & po- 
teflatis luae rationem reddit , eam- 
que non alio argumento probat , niii 
quod cum fummo Pontilsce conjun- 
ftus eflet . 

( b ) Singulas . Ergo cetcrorum 
Apollolorum Cathedrae non erant 
primae, neque fingulae , fed erant 
Cathedrae a Cathedra ilia una,quatn 
Romae Chrillus conllitucrat , pro- 
f agatae & genitae . 


qui 


( c ) "Ut jam fchifmaticus . Uc 
eflet fchifmaticus , qui fuam Cathe- 
dram abillauna & prima nonacce- 
piflet , atque peccator , qui fine Pon- 
tificis miflione Cathedram fibi arro- 
garet . 

( d ) Singularem Cathedram » 
Nota fingularitatem Cathedrae . 
Quam male Antiquis illis conveni- 
ret cum haereticis nollris , qui fingu- 
lariutem non agnofeunt . 

( e ) Ergo Cathedram unicam » 
Ex eo quod ceteri Apoftoli non ha- 
berent ftngulares Cathedras, con- 
clude, unicam efle Cathedram , & 
earn Romae efle . 

(/) Sedit prior "Petrus . Pri- 
mus ex Pontificibus fedit . 

( & ) fa* JucceJJit Linus . Proba- 
vit primo unitatem Cathedrae Chri- 
fti Secnndo,eam Romae inllitutam 
fuifle . Tertio, D. Petrum primo 
earn occupafle . Quarto , Apollolo- 
rum Cathedras ab ea manafle . Qiun- 
to, illam Cathedram, quae Petro 
tradita eflet , ad Siricium & Dama- 
fum ufque, per feriem Pontificutn 
maximorum pervenifle . 

(A) Vetirae Cathedrae. Suae 
rationem & originem edidifle vide- 
tur Optatus , quando Parmenianum 
ad id faciendum inyitet &coropellati 

hoc 


Digitized b 


Auttoritate. Liber lh 315 

qui 'nobis 'vu/tis fan El am heel eft am vmd tears . Sed & ha • 
here vos in urbe Roma partem aliquam dicitis-, (a) ramus 
eft 'veftri erroris , protentus de mendacio , non de radice 
veritatis . Cathedrae fuae Icgitimam elfe originem probat 
ex fua cum Romana Cathedra communionc , quam unam 
cfle docet & fingularem ; ex qua proinde cetcras oriri Sc 
proficiici necefle ell, quae tamcn Jegitimam fibi originem 
vindicant , Sc rami funt de veritatis radice furgentes , non 
de mendacio propagati . Itaque ubi Chriftus Petrum Apo- 
ftolorum omnium caput conftituit , quum eumCcpham 
vocavit, quum ei claves regni caelorum fingularitcr tra- 
didit; Cathedram unam inftituit, in qua unitas ab omni- 
bus fervaretur , ne cetcri Apoftoli lingulas fibi quilque de- 
fenderentj quae non ab ilia originem ducerent, Sc velut 
a radice penderent. Videantur notac docfrlfimi Aurelia- 
nenfis Epifcopi . 

Quibufdam interpofitis S. Auguftini teftimoniis , dc 
quibus lequenti Articulo dificremus > obfcrvat Uluftrilli- 
mus Advcrlarius,manafle eamdem ad Pofteros traditionem 
dedatisPetroclavibuS) ut Ecclefiae formam Scpcrlbnam 
gerebat . Vcrum a quinto faeculo , in quo Auguitinus flo- 
rcbar,ad nonum tranfitum facit,cx quo Chriftianum Drut- 
marum profert , qui S. Auguftini opinionem ampled:i- 

tur, 


hoc autem fecit Optatus docendo, fe 
cum Summo Pontifice communio- 
nem habere , Sc participare cum pri- 
ma ilia Cathedra , quae una eft . ita- 
que ex fummi Pontificis eoinmunio- 
iie duo poffunt deduci ; Epifcopum , 
fchifmaticum non efle ; unaque Sc le- 
gitima cum uti potellate & miflione . 
(a) Rnmus eft veftri erroris . 


Hoc eft ille Pfeudoepifc>'pus , qtiem 
Romae conftituiftis , eft ramus pro- 
duflus ex trunco erroris veftri Sc 
fchifmatis , quod eft in Africa ; non 
eft radix, fed ramus . Atqui Epifco- 
pi Romani non funt mifti ab aliquo , 
non funt rami , fed funt radix : cete- 
ri ab eo manant, & originem ducunc> 
i Hi a nullo oriuntur . 

Rr z 


Digitized by Google 



3 1 6 D* Romani Rontificis 

tur, de qua neftrum judicium fequenti articulo profere- 
jnus . Interim vero ex eodem facculo veteris Sc a nobis ex- 
pofitac traditionis teftcm adducemus Rhabanum Mau- 
rum, cujus profedo longe eft quam Drutmari cclcbrior Sc 
infignior audoriras, qui in eum de quo nunc agimus Mat- 
thaei locum fa i bens ait , quod 'Beams Petrus , qui Cbri - 
fium bona fide confeffus , vero efi amort fecutus > fpecia~ 
liter claves regni caelomm , & principatum judiciariae 
poiefintis accepit . Pofiemus addcre cidem concinentes 
alios ejufdem aevi Sclequentium iaeculorum Scriptoresj 
yerum in re tarn obvia nolumus fruftra tempus infumere 
Profert etiam Adverfarius Cabillonenfis Sc Remenfis 
Synodi Patres , Sc Capitularia ab Anfcgifo coilcda , qui- 
bus dicuntur Epifcopi poteftatem Sc audoritatem Epifco- 
palem a Chrifto in Beato Petro accepifte ; ac proptcrca ia 
aliis quoquc monumcntis Epifcopi vice Petri cjufque au- 
doriratc anathemata incorquent . Quae tamen eo referri 
dlcbcnt, quod eft, ut jam oftendimus , antiquioribus Pa- 
tribus traditum; ut nimirum in Beato Petro vclut in capi- 
te , fonte , Sc origine , Epifcopalem audoritarem acccpilfe 
intelligantur ; Sc vice Petri ejufquc audoritate anathema- 
ta pronunciarc , quod eorum audoritas quacdam fit audo- 
ritatis Petro traditae dcrivatio . 



AR- 


Digitized by Google 


Au ft or it ate . Liber 11 317 

ARTICULUS III. 


Admijfa S. Augufiini expofitione , non pojfe ex 
cap. XV 7 . Matth. Petri prim at urn adverfus 
haereticos demonfir ar i : Earn tamen expofitio- 
nem textui minime cohaerere , ex ipfis Prote- 
fi antibus demonfir at ur . Petro e 0 loci Juperuni- 
verfam Ecclefiam , non modo diflributive , ve- 
rum (f colie ft tv e , tributam fuijfe Jupremam 
auttoritatem . 

V Eteres Patres , Sc Romanos Pontifices , Sc Catholi- 
cos Thcologos principals Petri fundamentum in 
eo potiffimum textu > de quo nunc agimus > collocare, nc» 
mo eft qui ignoret. Quare de Catholico dogmate non bene 
profofto merentur , qui hujufee loci vim hifee temporibus 
non adferere Sc vindicare, fed exoticis interpretationibus 
infringere Sc labefaftare conantur . Ec quidem S. Augufti- 
nus> quod adverfus Donatiftasdifputans, verba ilia, SS*, 
f taper banc Petr am , ad Chriftum traxer it, Sc Petro claves 
lit Ecclefiac figuram gerebat traditas propugnarit, a Theo- 
logicorum dogmatum trattatoribus optimis rationibus 
excufatur ( a ) . Scd nemo eft , qui adverfus haereticos 
difputans , traditionem exigi velit ad Auguftinianae in- 
terpretation^ amufEm : hacccnim inter obje&a rcccnle- 
tur ) quibus Catholicum dogma ab haereticis oppugnatur . 
Et certe fi Petrus, ut Ecclefiae figuram gerebat Matt.XVf. 
claves accepit , hinc probari non poteft , quod in ccteros 

Apo- 

( * ) ViJeCs Nat. Alex. Diflerc. I V . in Hill. Saec,. J. §. III. 


Digitized by Google 



3 1 8 Z)<? Romani Pontificis 

Apoftolos , 8c in univerfam Eccldiam prindpdtum obti- 

nuerit. 

Difficulratem in omnium oculos infilientem vidit 
etiam llluftriflimus Adverfarius , eamque verbis fequenti- 
bus occupavit : ,> Neque proprerea dixeris , nihil prae ce- 
„ teris accepifle Petrum , qui tantum ceteros figuraret : 
„ Meminifle enim oportet , quid Auguftinus dixerit ( a ), 
„ Petrum Ecclejiae gejpffe perfonam , propter primatum , 
„ quern in difeipulis habuit . Et alibi ( b) : Petrus Eccle - 
„ Jiae figuram portans , dpofiolatus principatum tenens : 
,, quod ajfidue inculcate £5* ceteri Patres uno ore praedi - 
„ cant . Hoc enim habuit prae ceteris , ut cum eflet oin- 
,, nium Princeps , illud poteftatis a Chrifto proxime Sc 
„ immediate manantis commune depofitum principal! 
,, jure 8c ipfe acciperet, Scad fucceflores tranfmittcret 
Verum hacc quidem optime oftendunt, acperfpicue dc- 
monftrant, S. Auguftinum Catholicam de primatu Sc 
principatu Petri do&rinam tenuiflej ac propterea illius 
au&oritatc ac teftimoniis temcre Novatores abuti ; inde 
tamen minime efficitur , vim argumento reftitui , quod ex 
Chrifti verbis adverfus Haereticos Catholici Tradatores 
cliciunt . Nifi forte quifpiam huic argumento nonnihil 
inefle momenti cxiftimcr: „ Cui tamquam Principi Ec» 
„ clefiae figuram gerenti Chriftus tradidit claves , in om« 
„ nes Difcipulos primatum 8c principatum contulit, Sc 
5 , eum omnium Principem inftituit: Atqui Petro tan- 
,, quam Principi Ecdefiae figuram Sc perfonam gerenti 
„ Chriftus tradidit claves: ergo 8c in omnes Apoftolos 
» primatum ipfi Sc principatum contulit , cumque om- 

5 , nium 

( a ) Cone, in PWra. CVIII. 

( b ) Serra. LX.X VI. al. XIII . de Verb. Dom. 


Digitized by Google 



Auttoritate . Lib. II. 319 

,, nium Principem iniiituit . Vis argumenti omnino po- 
ftulat, ut probctur-, Petrum quum claves accepit , non 
utcumque , fed ut omnium Difcipulorum Principem , Ec- 
clcfiae iiguram 6c perfonam gefliflcj vcl> utBoiluetius 
ait ( a ) , placuiffe Cbrifio , Ecclefiam ih Petro figurari ut 
in Principe : Id autem facile quidem Auguftini au&orita- 
te probabis 5 fed hoc non quaerimus : volumus autem , ut 
Chrifti teftimonio 6c audoritateprobetur : agimus enim 
de Petri principatu adverfus Haereticos , qui traditionem 
6c Patrum audoritatem defpiciunt , verbis Evangelicis 
vindicando. Scmel autem admilfa Evangelici textus tra- 
dita ab Auguftino interpretatione, aut haeretici reponent^ 
gratis a te adfirmari 5 placuiffe Cbrifio , Ecclefiam in Petro 
figurari ut in Principe ; vel id tibi ex hoc ipfo textu dc- 
monftrandum ell ; aut fatendum , ad adftruendum Petri 
primatum eum prorfus ineptum tkinutilemefle. Proba 
ergo ex hoc ipfo Matthaei loco, placuiffe Cbrifio Z3*c. 
Hie tibi prorfus haerere aquam necefle eft . Nam verba 
ilia , Et fuper banc petram , juxta earn , quam ample&eris 
expofitionem , ad Chriftum referenda funt , non ad Pe- 
trum: haec autem > Tibi da bo claves , didae funt Petro 
ut Ecclefiae figuram gerenti : tanejuam principi > adjun- 
gis : Petitio principii eft, reponent Adverfarii j id tibi pro- 
bandum incumbit ( b ) . 

Male 

(it) Infra cap. XIX. probari non pofTe , Roraanum Pon- 

( b ) Reapfe Auflor Notarum_. > tificem errori obnoxium non efle, 
nono Abbatis Fletirii in Hiftoriam verun* & cjus primatum juris efle 
Ecclefiafticam difeurfui fubjunfla- divini , feu divinae inftitutionis . 
rum, quamquamCathoIicus videri Ita pag. 24. „ Le fentiment de ceux 
velit,& Ecclefiae Romanae conjun- ,, qui regardent !a primaut£ du Pa- 
ftus , attatnen hac ipfa ratione con- „ pe comme d’inftitution hutnaine 
tendit, non modo ex facri* litteris „ Sc de Police Ecclefiaftique nc doit 

5, point 


Digitized by Google 



320 T)e Romani Pontifcis 

JVJale itaque Catholico dogmati confulunt , qui expoc 
fitionem textui rninimc cohaerentcm alteri praefcrunt , 
quae in eum unice quadrat ; cujufmodi eft ilia > quae ad 
folum Perrum ea Chrifti Domini verba dirigit . Id vero 
adco clarum Sc apertum eft , ut hac dc re vel iplis Prote- 
ftantibus> qui paullo candidiores funt, cum Catholicis 
Expofitoribus convcniat . Latiflime id Sc invitftc demon- 
ftrat Camero in iftum Mattli. locum , ex cujus prolixa dc 
hoc argumcnto oratione pauca hie fpeciminis ergo fubji- 
ciam : >, Ex his, quae haftenus di&a funr, liquet quidem, 
M aliquid fingulare a Chrifto Petro fuifle his verbis colla- 
„ turn, quod non fuitilli cum rcliquis Apoftolis com- 
5 , mune . Sed quia id novum Sc infolens multis videri 

„pof- 


„ point €tre regardde comrae he- 
» retique . ftt infra pag. 3 1. Les paf- 
„ fages de 1 ’Ecriture que Mr.I’Abbe 
„ Fleury emploie pour prouver que 
,, la primautd de l’Evdque de Rome 
3) eft dc droit Divin , ne i'$avrojent 
,j l’etablir en aucune maniere . Se- 
,1 Ion la regie re$ue par tous les Ca- 
„ tholiques , que le Concile de_> 
„ Trente a adoptee & que Pie IV. 
„ a inferde dans la profeflion de foi 
„ que 1’on fait faire a tous ceux 
,, qui rentrent dans 1 ’Eglile, 00 ne 
,, doit interpreter I’Ecriture que . 
„ felon le confentement unanime 
,, de tous les Peres ; or les deux paf- 
,, fages que cite Mr. de Fleury ex- 
,, pliquds felon cette regie nedon- 
„ nent aucune privilege particular 
„ auPape. Quant au premier : Tu 
„ es Tierre , fur eerie Tierre je 
„ batirai men Eglife , il eft diflerem- 
„ ment explique par les Peres . 
Quatuor autem ejufinodi expefttioni - 
bus ex Launojo rccenfith adjungit : 


„ que les trois dernieres explica- 
„ tions «e donnent aucune prero- 
„ gati ve particuliere a Saint Pierre. 
„ Et , qu’il n’y a que la premiere 
„ dont fl femble qu’on pourroit con- 
„ clure que Saint Pierre a reqft par 
„ ces paroles quelque privilege par- 
„ ticulier de Jefu Chrift : Trior au- 
„ tern ilia expoftio eerum Tatrum ejf % 
„ qui enfeignent quel’EgKfe a dtfc 
„ Mtie fur Saint Pierre . Er infra 
pag. 35. idem docet de altero Evan - 
„ gelico lextu : Pafce oves meas: quo- 
„ niam & ifle eft applique , inquit » 
„ par toute la tradition a tous les 
„ Apbtres & a tous les Pafteurs 
,, quoiq’ ils foient . Quo d & dicen- 
dum de his verbis : Tibi dabo claves 
regni iyc. ft Petrus velut omnium_« 
gerens perfonam a Chrifto claves 
acccpit , non autem illi fpeciatim ac 
fingulariter datas fuiftedicamus. Sed 
de hac re iterum ad priora Capita 
libri XV. Tomo feq. 


Digitized by Google 



AuBoritate . Liber II. 321 

„ poflit, probandum jam 5e confirmandum nobis elt: 
,, deinde vero aperte definiendum , Quidnam fit illud fin- 
„ gulare & praecipuum . Et ad prius quidem illud quod 
3 , attinet;multafunt,quacevincunt, in Petrum aliquid 
,, eximium fupra rcliquos Apoftolos a Chrifto fuifle col- 
,, latum ,ac primum quidem ipfa totius orationis empha- 
„ fis. Et infra: Haecarguunt, Chriftum his verbis Pc- 
,, trum fingularitcr 5efcorfim compcllare, proindcquc 
,, 8c fingulare quidpiam illi tribucre. Quorfum enim 
„ pcrtinet ifta Chrifti oratio , quae illius mens , quis fco- 
„ pus > fi communiter , fi acque reiiqui difcipuli ac Petrus 
„ compellantur ? Numquid Petri nomen omnibus Apo- 
„ ftolis commune fuit? T um vero illud Simon Bar-Jonai 
quum ad reliquos Apoftolos miriime pcrtineat ( nequc 
„ enimillinatifueruntpatrejona) quae ratio effeccrit, 
,, ut quae eodcm tenore cum iftis conjunfta 8c continua- 
„ tafequuntur,aliotrahantur? Deinde etiam ilia , Tibi 
5 , dico , Tibi dabo , Tu es Petrus , haud dubie magnam 
„ habent emphalim , 5 c clare apertcque fignificant , haec 
„ tarn difta fingularitcr, Petro fingularitcr 5c peculiar! 
„ quadam ratione convenire . 

HenricusHammondus infuis ad hunc Matth. locum 
Annotationibus : „ Petro dicit hie Chriftus , eum fore 
„ lapidem k*t s qui poft lapidem angularem, 

„ primus in acdihcio Ecclefiae Chrifti dici poflit; qui 
,, quum femcl ftru&us foret , numquam erat diruendus ; 
,, eumquc potcftatem regendae Ecclefiae, quam denotant 
,, claves, habiturum . Et infra: Claves rcgni caelorum 

„ fignificant potcftatem adminiftrandae Ecclefiae 

„ Haec pcteftas , quam Chriftus promittit fe Petro , fin- 
,, gulari nempe homini daturum ; ut quidquid folveret 
To J. Par. II. Ss „ vel 


Digitized by Google 



3 22 Z><? Romani Tontijicis 

„ vel ligarcr , id eflet folutum , aut ligatum in caclo . 

Dcnique , ut alios omittam , Johannes Clericus , haec 
verba exponens , Ei flt-rf (& , ’$n t* ttit^ : 

„ Similem, inquit , Trs$a»o/*<'cu> obfervavimus ad Ge- 
„ nefi XLIX. 8. ubi vide norata . Si vel hoc folum ani- 
,, madvertiflent Interpretes, nunquam negafl'ent, Petrum 
j, 5c Petram hie cfle unum eumdemque Virum ; nempe , 
„ Simonem inApoftolico collegio eximiura . Confula- 
j> tur Johannes Camero , in Praele&ionibus ad hunc lo- 
3 j cum , aut in Myrothecio , ubi rem extra omne dubium 
,, collocavit. Videatur 5c Hugo Grotius in luis ad Matth. 
cap. XVI. Annotat. Porro illud ad nos non pertinct , qua 
in re pofitam effe velint fingularem illam praerogativam , 
quam foli Perro fuifle tributam , Proteftantes cjufmodi 
Expofitores adfirmant ; vel quid illi comminifcantur, nc 
Pctro poteftatem jurifdivftionis in ceteros Apoftolos fuifle 
collatam , 5c earn poteftatem ad ipfius in Romana Cathe- 
dra fucceflores pertranfifle fateri cogantur . Sufficit no- 
bis , ut quaecumque fuerit iftiufmodi pracrogativa , 5c ad 
Petrum , 5c ad folum Petrum , ex eorum fententia refe- 
renda fit. Quod autem ilia fitpoteftas jurifdiftionis » 5c 
quod ad Romanos Pontifices dimanarit , Galli Theologi 
non negabunt > qui paffim , 5c verbis fane magnified prae- 
dicant, Beatum Petrum totius Ecclefiac caput fuifle divi- 
nitus conftitutum , eamque dignitatem 5c capitis au&ori- 
tatem in Romanis Pontificibus Petri fuccefloribus ufque 
ad confummationem faeculi permanere . Sed quaeftio eft 
alibi data opera pertra&anda ; an cjufmodi poteftas fit in 
univerfam Ecclefiam collective , utajunt, an folum di - 
flributive. Quaeftio ridicula, &Sophiftarum propria^ 
fi a nobis excitaretur . Sed quoniam Galli Theologi hac 

' di- 


Digitized by Google 


Au ft or it ate. Liber 11 . 323 

diftin&ione opus habent, ad Romani Pontificis au&ori- 
tatem coercendam, digna Theologica gravitate effe<fta eft. 
Chriftus fuper Petrum Ecclefiam veluti unam domum 
aedificavit : Porro unam domum non faciunt finguli lapi- 
de feorfim ac diftributive acccpti, fed eorum tota colie- 
&io,6tquaeexeisconfurgit univerfa compago, id vero 
eft, quodomnes hac voce, domus y intelligunt. Itaque 
Sc hacc una domus , quam Chriftus fupra petram aedifi- 
cavit , univerfum corpus primo ac potilfimum fignificat 
ex omnibus Epifcopis fimuJ 6c colleftivc fumtis confla- 
tum ; cujus proinde corporis tota poteftas Sc jurifdiciio 
ex Romani Pontificis poteftate Sc auftoritate veluti fun- 
damento , radice , 6c capite pendet . 

CAPUT XIV. 

„ Cleri Gallicani ab antiqua tradicione du&a 
„ fententia: Conventus generalis an- 
» ni 1 6s 5- adverfus Johannem 
„ Bagotium a£ta memo- 
„ rantur . 


Q Uid Clerus Gallicanus anno KS'55. adverfus Jo- 
hannem Bagotium de proximo Sc immediato Ec- 
- clcfiafticae jurifdi&ionis in Epifcopis Sc fecundi 
Ordinis Sacerdotibus leu Parochis , fonte fenferit ac de- 
creverit; Scutrum ejus fententia cum veteri traditione 
confpiret ; quaeftioeft , quam hoc loco nolumus definire . 
Quum ad noftrum inftitutum Sc fcopum fatis , ut faepe 
diximus , in praelentia fit , ut undccumque Epifcoporum 
&Parochorum autftoritas proxime deriveturj eatamen, 

Ss 1 etiam 


Digitized by Google 



3 24 Romani Rontificis 

ctiam prout in univcrib corporc repcritur^ a Romano 
Pontificc velut a Capite pendeat, incoque tanquam in 
radice 6c fundamcnto fubfiftat . 


CAPUT XV. 

„ Authoris Anonymi de jurifdidVione Epifcopali 
,, a Summo Pontifice profedta , vanae com- 
,, mentariones : Sandhi Gregorii loci : 

„ BeJlarmini objedtio: S. Fcli- 
„ cis tercii locus . 


Q Uae ctiam in hoc Capite adverfus A udlorcm tra- 
Ctatus dc libcrtatibus Ecclcfiae Galiicanae diipu- 
- tat Bofluetius , nolumus ad trutinam revocare . 
Satis , 3c quantum praeienti inftituto Ik propofito fufficit , 
noftrum dc hac controverfia fenfum aperuimus . Au&or 
illc in omnium manibus eft : an ipfius argumentis Tatis a 
Meldenfi Epifcopo fadium fit , diligens ik accuratus Ee- 
dtor judicabit . 


CAPUT XVI. 

■ „ Loci S. Johannis Chryfoftomi , a tiovififimo 
,, Authore Anonymo objedti . 

S A n<ftus Johannes Chryfoftomus Horn. LV. in Matth. 

S. Petrum vocat omnium /} poftolorum os * fS 3 verti - 
ctm conform totius ; indeque colligit ille Bofluetio Ano- 
nymus Autftor , au&oritatem 6c fententiam Petri , non 
modo fingulornm , verum 3c omnium fimul Apoftolorum 
audioritati ac fententiac praevalerc . 

Re- 


Digitized by Google 



Auctoritate. Liber 11 . 325 

Rclpondct Adverfarius , quod „ notarc Anonymus 
,, debuiflet, eum efle oris loco , qui promat quidomncs 
,, fcntiant. Et rurfus : Quis inter Catholicos dubitat, 
„ quin Romanus lit caput &c vertex totius Ecclefiae . An 
,, proindeejus lcntcntia omnium fententiac praevaleat, 
„ quaeftio ell. Denique , & Senatus Principem totius 
„ Ordinis Principem Caputque dici . 

Quod unus promat quid omnes fcntiant, duplici fieri 
ratione poteft . i . Rogatis prius aliorum fuffragiis , quo- 
modo Princeps Senatus totius Ordinis fententiam pro- 
mit . 2. Propria , vel accepta divinitus auttoritate , non 
tarn promendo quid alii fcntiant, quam quod alii {entire 
debent. Quemadraodum Rex, totius Regni; quemad- 
modum , juxta Adverfarios , Concilium Oecumenicum , 
Romano Pontifici cohaerens , totius Ecclefiae fententiam 
promit . Hoc autem pa&o , juxta San&um Do&orem , 
Petrus Apoftolorum os fuit , & promfit quid omnes Apo- 
floli fentiebant, aut {entire debebant: Nonenim aliorum 
fuffragia rogavit, fed confeftim , inquit, proflivit , aC 
praeveniens , ait : „Tu cs Chriftus Filius Dei vivi. At- 
que ut haec diccret , non ab Apoftolis , ut Princeps Sena- 
tus ab univerfo coetu , fed ab aeterno Patre per caeleftem 
infpirationem divinam & infuperabilem accepit au&ori- 
tatem : In medium Patrem produxit , qui ad confeffionem 
• veritatis animum Petri commovit . Ita Petrus quidem 
loculus efl ; Pater autem illi , quod loqueretur , fuggejjit : 
ut non humanam opinionem , fed divinam fententiam 
divinitus diftam ^Petrum credas enunciajfe . 

Deinde , ex eo quod omnes fatentur j nempe, Roma- 
num Pontificem caput cfle oevertieem totius Ecclefiae, 
colligimus , quod Galli Thcologi negant , ipfius videlicet 

fen- 


Digitized by Google 



3 26 De Romani Vontificis 

fcntentiam omnium fententiae praevalere . Nam Petrus y 
qui in fuis adbuc fuccefforibus vivit , (3* judicium exer- 
cet^Sc per ipforum loquitur ora ; Petrus per os Leonis lo- 
cutus efi j non ab Apoftolis , non ab Epifcopis > vel Apo- 
ftolorum Sc Epifcoporum Collegio, ad fancienda fidei 
dogmata audoritatem accipit , fed quum ex Cathedra lo- 
quitur divinam fcntentiam , Sc divinitus didam ipfiquc 
fuggeftam , pronunciat . 

Praeterea ex eodem Chryloftomo probat Iaudatus 
Audor , Petro vere ac propric , He non tantum licut Eccle- 
Earn fignificanti , fadam cfle promiflloncm de aedificanda 
fuper ipfum Ecclefia : turn Petrum Paftorem univerfi gre- 
gis efle conftitutum . 

Reponit Bofluetius : „ Id omnes , ac praecipue Pari- 
,, fienles , Sc Gallicanos Patres confiteri , neque in com- 
,, muni fide ftabilienda laborandum fuifle . 

Haec quidem fatentur verbis , fed reapfc eorum vir- 
tutem negant , ac penitus Iabefadant . Nam fi Petrus uni- 
verfi gregis , hoc eft , univerfae Ecclefiae tanquam unius 
gregis Paftor conftitutus eft ; annon inde confequens eft y 
illi fuper unicum hunc gregem , ex univerfis Sc agnis &c 
ovibus y hoc eft , fidelibus Sc Epifcopis , conftitutum da- 
tam fuifle divinitus audoritatem? Hinc S. Johannes Chry- 
foftomus : Hie aperte ( Chriftus ) praedixit , magnam eo- 
rum ? qui ertdituri £2° erant , £5° jflunt , multitudinem fo- 
re ; £5^ fublimiora fapert ipfum facit , £5° Ecclefiae Pafio - 
rem conflituit . Rede his verbis Anonymus ille fubjun- 
git : M An exiftimas , ilium , quern Chriftus fublimiora 
,, fitpere facit > a muititudine , cujus paftor conftituitur, 
„ docendum cfle , non multitudinem abiplo? Paftorem 
Ecclefiae ab Ecclefia j non Ecdefiam a fuo Paftore ? Ad 

haec , 


Digitized by Google 


Auclorttate . Liber II 327 

haec, fivere 8c proprie, 8c in folo Petro tamquam firmo 
6c immobili fundamento, fuamChriftus aedificavit Ec- 
clcfiam ; 8< ad eum folum haec verba pertinent : Tu es Pe- 
trus, Z 3 * fuper banc Petr am aedificaboEccleJiammeam : 
pariter ad eum folum vere 8c proprie, 8c non ut Ecclefiae 
formam 8c pcrfonam gerentem, haec verba referenda funt: 
Tibi dabo claves regni caelorum } fubindeque defendi am- 
plius non poteft Auguftiniana horumce verborum expofi- 
tio , quam tanto conatu molitur Bofluetius adftruere . Eric 
enim fenfus : Tu es Petrus 5 8c fuper te veluti petram aedi- 
ficabo Ecclefiam meant ; tibique tanquam Ecclefiae fun- 
damento 8c Principi dabo claves regni caelorum , id eft ; 
(a) principatum in Ecclejia tSP fummam poteflatem , cu~ 
jus traditio clavium fymbolum efl . 

Idveroeft, quod abAnonymo fextolocopofitum 
eft , 8c a Parifienfibus non negari Boffuetius docet j nem- 
pe , Vt Petro vere , proprie , ac excellentiore modo reve- 
lata fuerat Cbrijli divinitas : ita ipfi vere> iSP proprie , 
(S’ immediate dari claves regni caelorum . „ Haec po- 
„ ftrema , inquit Meldenfis Epifcopus , funt certiifima , 
„ additis fane iis , quae ex Auguftino ac Patrum traditio- 
„ ne haufimus j ut nimirum claves regni caelorum , velut 
Ecclefiae perfonam gerens Petrus acceperit : cujus fane 
traditionis in hoc Chryfoftomi loco , de quo in praelentia 
diflerimus, ne vola quidem aut veftigiumeft. Sednequc 
in aliis Patribus , ut jam fuperius oftendimus . 


AR- 

( * ) Lamy in Harm. Eyang. lib. IV. cap. XVIII. 


Digitized by Google 



328 T)e Romani Vontificts 

CAPUT XVII. 

„ Alius Chryfoftomi locus in A&a 
n Apoftolorum. 

,, T Ofter Anonymus , inquit Rojfuetius^ ultimo lo- 

„ co memorat Beati Chryfoftomi HomiliamlH. 

„ in Acta Apoftolorum , in eaque vim facit maximam . 
,, Ibi Sandus Dodor cxponit fermoncm Petri dcunoex 
„ Difcipulis in Collegium Apoftolicum cooptando . Quo 
„ loco Chryfoftomus id notat : Petrum ubique loqui pri- 
„ mum $ Graeca autem fic habent : Et ut fervidus , £5° ut 
,, is , cut a Cbriflo Grex ejfet creditus , ut coetus Prin - 

„ ceps femper primus incipit loqui : hoc autem omnes 
„ confitentur. 

Nos autem ex hoc ipfo , quod omnes confitentur , 
conficimus id , quod ab Adverlariis, quod ab ipfo Boflue- 
tio negatur . Nempe , fuper omnes Apoftolos fimul fum-. 
tos , & fuper univerfam Ecclcfiam fimul He coliedive ac- 
ccptam Principis Apoftolorum audoritatem Sc potefta- 
tememinere. Nam Grex nihil eft aliud, quamOvium 
Agnorumque colledio, Sc Oves Sc agni fimul fumti Gre- 
gem conftituunt : Huic autem Gregi ex Ovibus Sc Agnis* 
hoc eft, ex Apoftolis Sc omnibus Fidelibus conftituto Pe- 
trus veluti Paftor praeficitur ex Chryfoftomo . Itaque non 
modo fupra fingulos Apoftolos > verum Sc fupra omnes 
fimul Sc colicdive fumtos Petri audoritas eminebat . 

Hinc autem facile intelligitur , quid velit idem Chry- 
foftomus quumfubjungit: Merito primus omnern auBo~ 
ritatem ufurp.xt in negotio } ut qui omnes babeat in manu . 
Nam ex pracccdentibus conftat , fic Petrum habuifle in 

ma- 


Digitized by Google 


Auttoritate. Liber //. 329 

manii omnes Apoltolos, quomodo Pallor gregem, uc 
eum ducat quo velit, nonut ab ipfo ducatur . Quae ratio 
non modo in illo fingulari negotio, de uno difcipulorum 
in Judae locum adlcifcendo; verum & inquibufcumque 
aliis negotiis valebat , quae ad univerli gregis du&um Sc 
dirc&ionem pcrtinerent . 

Negat id quidem Bofluctius, additque, quod Anony- 
mus „ quandoquidem rem ad extremos apices urget , ad- 
,, dere debuiflet,Pctrum etiam folum omnia potuifle quo- 
,, cumque in negotio . Nec tantum in defignando Mat- 
„ thia, led etiam in exponenda fide » in extinguendo 
„ fchifmate , in conftituenda univerfali dilciplina , idquc 
5, ablolute & ad nutum , nec ulla Coapoftolis delibcratio- 
„ ne permifia, qualia nec Petrus, nec ipfc Chryfoftomus » 
,, nec quifquam homo fanus lomniavit . 

Duo in elcftione Matthiac fpctftari poflunt, quorum 
alterum juris erat , & ad fidem pertinebat &c Scripturarum 
interpretationcm ; alterum vero in fatti , ut ajunt , quac- 
ftione vcrfabatur . Juris erat , Sc ad fidem Sc Scripturarum 
interpretationcm pertinebat , quod projuda , qui cecidc- 
rat , eflet unus ex Difcipulis in Collegium Apoftolicum 
cooptandus . Id vero Petrus fua ftatim auftoritate definit, 
nulla Coapoftolis dcliberatione permifla : Exfurgens Pe- 
trus in medio fratrum dixit : Virt fratres , oportet im- 
pleri Scripturam , cjitam praedixit Spiritus Sanfht.t per os 
David de Juda .... Scriptum ejl enim in libro Pfalmo - 
rum ...,Et Epifcopatum ejus accipiat alter . De Juda efle 
hunc locum intelligendum, ad eum efte Prophetic um ejuf- 
modi oraculum referendum , ad eum refpexifle Spiritum 
Sanftum ; ac proinde vellc Spiritum Sanftum , ut Epifco- 
patum Judae alius acciperet ? folus intelligit Petrus , loins 
To. I. ParJI. T t do- 


Digiiized by Google 



3 y o T)e Romani Fontificu 

docet <> folus fua au&oritate definit , nulla cum Coapofto- 
lis deliberatione pracmifla , ncc ullus queritur , nullus in- 
tercedit, nullus Petri lententiam ad examen revocarc audet 
aut retra&are j idque propterea, ut Chryfoftomus animad- 
Vertit, quod omnes haberct inmanu, velutPaftor gre- 
gcm , cujus eft grcgem ducere, quemadmodum grcgis, Pa- 
ftoris vocem audire : Ceterum fententiam ipfe protulit , 
fed banc cjuoque declarans , fuam non ejje } fed a fupernis 

prof Bam juxta Propbetiam Merito primus omnem 

ai.Boritatem t fur pat in negotio , utqui omnes babe.it in 
manu . Ad \faBi vero quaeftionem pertinebat , quis ex di- 
fcipulis univcrfo Gregi probatior cfte videretur 8c acce- 
ptor, fubindcquc aptior ad Judae locum implendum : 
quod ex aliorum conlilio 6c fuffragio pendebat : adeoque , 
quamquam potuilfet , ut idem Chryfoftomus adnotat, 
unum eligere , aut aliquem defignarc , in quern omnes fa- 
cile confentirent ; noluit tamen , fed egit omnia ex com- 
muni difcipulorum fententia * nihil auBoritatey nihil im- 
periu . Et infra : Multi tudini permittit judicium , eos y 

qiti eligerent reddens reverendos , tyfeipfum abi nvidia 
liber ans . Ac poftea . An non licebat ipji eligere ? Liceb.it y 
£5° quid cm maxim e : Verum id non facit , ne cui videre- 
tur gratificari . Igitur ubi agitur de fide 6c interpretatione 
feripturarum , folus Petrus fententiam profert , 6c omnes 
Difcipuli acquiefcunt: quemadmodum in alio deLegali- 
bus Hicrofolymitano Concilio poftquam Petrus fuum 
pronunciafict judicium , tacuit omnis multi tudo . Sed ju- 
dicium de perfonis univerfo coetui permifit. Nosautem 
quum inerrantiam Petri Succefloribus vindicamus , dc ju- 
diciis loquimur non ad perfonas > fed ad fidem 8c feriptu- 
rarum ac traditionis interpretationem pertinentibus . 

C A- 


Digitized by Google 



j dudoritate „ Liber 11 . 33 1 

' '.CAPUT XVIII. 

„ S. Auguftini locus ab eodem Anonymo ob je- 
„ &us, contra Conciliorum au&ori* 

„ tatem indeclinabilem • 

CAPUT XIX. 

„ Alii loci Auguftini ab eodem objedti : An Papa 
„ Ecclefiam Catholicam repraefentet . 

N On illud oneris in nos fa fee p im is , at omnia Ano- 
nymi Scriptoris argnmenta vindicemus . Quarc > 
ucquae nobis folida videntur, urgertius : icadealiis per- 
mittimus Lcftoribus judicium . 


CAPUT XX. 

„ Repetuntur & urgentur, quae pro Parifien- 
„ fium fententia, ab audroritate & convoca- 
„ tione Conciliorum generalium didta funt: 
„ Confurantur vana fuffiigia: Bellarmini etiam 
„ refponfionibus antedi&a firmancur. 


Uemadmodumliluftrifninus Adverfarius repetcrc 
in hoc Capite aggreditur &urgere> quae proPa- 
— ' rifienfium opinionc duobus hifcelibris diileruit : 


ira nos paucis comple&cmur , quae pro reliqui orbis Ca- 
tholici dofirina , ex iifdcm generalium Conciliorum fon- 
tibus hadcr.us dilputavimus . Et quoniam duo func , quae 
Advcrfarii maxime urgent ; nempe Conciliorum nccclli- 

ft 2 . tatem , 


Digitized by Google 



'332 Ve Romani Pontijicis 

tatem > quae nulla elle videtur, li Pontifex ad definiendai 
fidci dogmata inelu&abili gaudet au&oritate : ac deindc 
corumdem generaliumConciliorum in examinandis ac re* 
tra&andis Apoftolicis Conftitutionibus conftantem ufurri 
Qi libertatem; utrumquc nobis penitus evertifle videmur • 

Quodcnim adprimum attinet, plane, utcredimus, 
ac luculenter oftendimus , quod quaecumque lit ilia Con- 
ciliorum generalium utiliras leu neccfiitas , conciliari ea 
poteft , imo , juxta earn , quae communiter obtinet inter 
Adverfarios do&rinam , concilianda omnino eft cum 
Romani Pontificis in dirimendis fidei Catholicae contro- 
verfiis inerrantia . Nam Apoftolicorum decrctorum efl’e 
ineludabilcm vim,quum eis Eccleliae confenfus accefle- 
rit » quum in cis adprobandis moralis Epilcoporum una- 
nimitas intercedit , quum cis major Epilcoporum nume- 
rus conlenfu live expreflo, five tacito adhaeret, neque ipft 
Parilicnlcs Theologi dilHtentur, eftque communis inter 
cos opinio, ut cx eorum Sc Libris Sc Thefibus compertum 
eft . Imo Turnclius docet (a ) , quod (i contingeret in all - 
qua fidei controverfia divifos efle Eptfcopos , atque plures 
ex una parte cum Pontifice Romano , plures ex altera fine 
Pontifice flare , baud dubie ei parti adhaerendum foret , 
quae Capiti c on fin B a e(fet : ifla enim melior ac fanior 
pars cenferi deberet , £3° Ecclefiam fujficienter referre . 
Jam vero negare quis audeat confenfum majoris partis 
Epilcoporum , Sc eorum cum Romanis Pontificibus con- 
fpirationcm in iis erroribus praedamnandis , quos deinde 
Oecumenicae Synodi confixerunt ? An non cum Alexan- 
dra Epilcopo Alex. & Silvcftro Romano Pontifice ccteri 
fere omnes per orbem Epifcopi Arianorum blafphemias 
dete- 

( a ) De Ecclcf. Tom. II. Quacfl. V. art, III, 


Digitized by Google 



Au Bor it ate . Liber 11 . 333 

deteftabantur , quum Nicaena Synodus habitacft? An 
minor fuiflet Epifcoporum unanimitas in recipienda , fi 
quam emififfet Silvefter adverfus Arianos fblenni confti- 
tutionc , quam in ipfo Nicaeno Symbolo fufcipicndo ? 
Annon univerfus Occidens, Sc maxima Orientalium Epi- 
fcoporum pars Liberii Sc Damafi adverfus Semi-Arianos 
& Macedonianos decreta fufeeperat, quum fecunda Sy- 
nodus ad eorum errores profligandos coafta eft ? Synodus 
Ephefina Sc Cyrillus Occidentis Sc Orientis in damnando 
Neftorio confcnfionem ja&abant, etfi Antiocheni Patri- 
archatus plures Epifcopi Synodi decreto aperte refraga- 
bantur $ qui forfitan foli ante Synodum in probando Cae- 
leftini judicio cundati fuerant. S. Leonis Epiftolam ad 
Flavianum jam univerfus Occidens vel expreflo vcl tacito 
confenfu probaverat , jam fere omnes Orientales Epifco- 
pi , iili ctiam , qui in Ephefino Latrociniocecidcrant > ve- 
luti certam fidei Catholicae regulam adprobaverant , an- 
tequam Synodus Chalccdonenfis celebraretur . Ab haere- 
feos Monothclitarum initiis ad ufque fextam Synodum 
Oecumenicam quinquaginta circiter anni interfluxerunt . 
Hoc temporis intervallo fufficere vifa funt S. Martini SC 
aliorum Pontificum Roinanorum decreta , ut ab univerfa 
EcclefiaCatholica Monothelitae pro haereticis haberen- 
tur , ut pro duabus in Chrifto voluntatibus , tanquam pro 
certo Sc irreformabili fidei dogmate , plures fidei Catholi- 
cae Athlctae & exilia & vincula Sc carceres fuftinerent^ 
& ufque ad effufionem fanguinis dimicarent. QuisCa- 
tholicorum non aliquo cultu &vencratione facras Ima- 
gines profequebatur , Sc Iconomachorum in eis dcjicicn- 
dis Sc omni Iudibriorum Sc injuriarum genere afficiendis 
facrilegam temeritatem deteftabatur, quum ad eorum 

furo- 


Digitized by Google 



334 JD* Romani Vontificis 

furorem coercendum Hadrianus 1. leptimam Synodum 
congregavit 2 Jam ergo antequam cjufmodi Concilia ce- 
lebrarentur , Romanorum Pontificum adverfus hujufce- 
modi errores folenncs conftitutiones firmam obtincbant 
& indeclinabilem vim , nec Synodis abfolute opus erat , 
quarum examine retratflarentur , Sequarum confenfione 
adfummae audotitatis arcem cvadcrent. Quin Sc illud 
obfervatione dignum eft , praeter unam Chalccdonenfcm, 
nullam fuifl'e ex Orientalibus Synodis, quam abfolute 
neceflariam Romani Pontificcs judicarint, Sccujus ha- 
bendae cogitatio primum ipfis inciderit : earum omnium 
eelebrationem Impcratores , agentibus Orientalibus, 
ut plurimum Regiae urbis Epifcopis , adfentientibus 
Romanis Pontificibus, promoverunt. Quare non eft, cur 
Mcldenfis Epifcopus, Sccur alii cjufdem do&rinae Pa- 
troni ex nobis quaerant: „Quorfum attinebat, abulti- 
„ mis Orbis partibus cieri Epifcopos tantis laboribus 
,, tantifque fumtibus, &: Ecclclias Paftoribus viduari , fi 
„ totum erat in Romano Pontificc pofitum ? Non id , in- 
quam , ex nobis quaerant, non ex Romanis Pontificibus 
Silveftro, Damafo, Cacleftino, Agathone, Hadriano, 
qui nufquam indicant, poft Apoftolicae Sedis decrcta opus 
fuifie Oecumcnicis Synodis , ut haerefes indcclinabili au- 
tforitate confoderentur . Non item ex Magno Leone 
quaerant , qui quamquam ad refarciendas Orienris puftu- 
ras poft Ephcfinum Latrocinium Oecumenicam Synodum 
poftulavit , tamen antea Synodi celebrationi totis viribus 
intcrcefterat , ratus fuae ad Elavianum Epiftolac fatis in- 
efle roboris ac momenti ad Eutychianam haerefim profli- 
gandam . Non ergo ex nobis, non ex Romanis Pontifi- 
cibus , fed ex Orientis Impcratoribus & Regiae urbis Epi- 
fcopis 


Digitized by Google 



Auttoritate . Liber II. 335 

fcopis quaerant , cur poll: Apoftoltcae Sedis decreta per 
univerfum Occidentem , 8c maximam Oricntis partem 
recepta, volucrint tantis laboribus, tantifque fumtibus 
Synodos Oecumenicas celebrari , EpiTcopos fatigari , 5c 
Ecclefias Paftoribus viduari ? Et ft quidem refponderint , 
quod non aliter potuerint j follennia ilia Romanae Sedis 
decreta toto jam fere orbe fufcepta , invidum audoritatis 
robur obtincre; eorum refponfio non jam illam , quae 
nobis peculiaris eft , fed quae ctiam Galiicanis Epifcopis 
communis eft , dodrinam atque fententiam labefadabit . 
Quare aut fateri debent Adverfarii, hoc argumento non 
probari Conciliorum generalium , ad fancienda fidci dog- 
mata , 8c profligandas haerefes , abfolutam neceflitatem ; 
aut eo demonftrari , quod neque accedcnte majoris partis 
Epifcoporum , 8c corum moralis unanimitatis confenfu > 
irrefoi mabile evadat Apoftolicae Sedis dc fidei contro- 
vcrfiis judicium . 

Et haccquidcm aperte demonftrant , Synodos Oecu- 
menicas non fuifle abiolute neccftarias ad cas fidei quae- 
ftionesirretradabiliter terminandas, quas antea Romani 
Pontifices follcnni aliqua Conftitutionefanxilfent . At fi 
loquamur de fidei controverfia , quam nondum follcnni 
judicio Sedes Apoftolica terminaverit ; haud omnino di- 
fpliccnt ca, quae Cardinalis Perronius animadvertit, ut 
Pontificum Romanorum in definiendis fidei quaeftioni- 
bus dertpum <u cum Synodorum Oecumenicarum ncccffi- 
tate concilict . „ Car, inquit ( a ) , l’infaillibilitc que Ton 
„ prefuppofe eftre au Pape Clement , commc il a efte 
did , au Tribunal fouverain de 1’EglHc , n'eft pas pour 
„ dire qu’il foit aflifte de l’Efprit de Dicu , pour avoir la 

>Ju- 

{ n ) Perroniana , verbo , Infaillibiliti . 


Digitized by Google 



336 Romani Vontificis 

„ lumicrc ncceflaire a decider routes ies queftions ; mais 
„ fon infaillibilitc confifte cn ceque routes les queftions 
,, aulquellcs il fefent alTifte d’aflez de lumiere pour les 
,, juger > il les juge ; Sc les autres aulquellcs il ne fe lent 
„ pas aflez alfifte de lumiere pous les juger , il les remet 
„ auConcile. 

Hincautem facile folvirur argumentum , quod con- 
tra noftram lenrcntiam , ex Conciliorum necellitate poll: 
Bofiuetium Sc alios , in hunc modum urget Turnelius (a) : 
Vis , inquit , praefentis argumenti in co eft : Si verum eft, 
quod de Pontifice Romano affirmat Bcllarminus ; nempe 
primo fieri non pofle , divina invigilante providentia , ut 
iolus ac temere judicct de rebus fidei . Secundo » nulquam 
ilium errori efle obnoxium , cum ex Cathedra pronuntiat, 
adjun&ofibi ordinario coetu Confiliariorum ; plane inu- 
tilia Sc otiofa omni cafu videantur Concilia generatia , ad 
finiendam controverfiam , quae Pontificis judicio certo 
Sc infdlibili terminari poteft, 8c quidem via facili ac com- 
pendiofa, ablque iis impenfis , laboribus Sc moleftiis, 
quaeaConcilii gencralis congrcgatione feparari vix pof- 
funt. HaecTurnelius . 

Verumenimvero juxta praemiflam dodiftimi Cardi- 
nalis oblervationem in promtu eft repellere hoc, quod 
ab Adverlariis velut inclutftabile jaftatur argumentum . 
Quanquam cnim ilia duo verifllma fint quae Bellarminus, 
8c Canus aliique docent; nempe nec fieri pofle, quod 
Romanus Pontifex folus ac temere judicet : ncque quod 
in errorem incidat, quum ex Cathedra defide pronuntiat 
adjun&o fibi ordinario Confiliariorum coetu; adhuc ta- 
men cum laudato Perronio dici poteft, clfe aliquando 

ne- 

( <*) Tom. II. de Ecclef. Quaeft. V. art, III. pag. ijp. edit. PariC 


Digitized by Google 



Auftoritate , Liber II. 337 

neceflkria Concilia occumenica j quum ncmpe res adeo 
implcxa eft totque altercationum nebulis involuta , ut ad 
cam certo judicio terminandam fibi ipfe Pontifcx opus 
effejudicatj non modo domefticae ac fibijugiteradhae- 
rentis ,verum & plenioris imo &: general is Synodi con- 
fultationc . His ergo quatuor continctur Romani Pontifi- 
cis in definiendis fidei controvcrfiis indeficientia. 1. Quod 
nonfolus nequetemere judicct. 2. Quod judicetadhibi- 
ta pro negotii gravitate minore vel ampliore confultatio- 
ne. 3. Quod quum re ipfaquidquam definite eas creda- 
tur praemififle difpolttioncs ,quae prorci definiendac dif- 
ficultate praemittendae fuerant . 4. Quod praemictat Sy- 
nodi gcneralis convocationem , quum tanto medio ipfc 
opus die judicat ad eliquahdam cujufpiam dogmatis in 
quaeftione pofiti veritatem . 

Neque ab his prorfus diflentiunt Bell arm in us & Ca- 
nus ; hie quidem quum lib. V. dc Locis cap. ultimo ait : 
„ Ncc fi Summus Pontifex firmus in fidei cauffa judex 
„ eft , Concilia fruftra coguntur . Primum cnim ut ca- 
w pite Tuperiore admonebamus , Romanus Pontifex non 
j, temcre & ftulte , fed confiderate atquc fapientcr habec 
,> fidei controverfias definire, advocando fcilicet Confi- 
M liarios , vel plures vel pauciores , juxta rei de quadiffc- 
„ ritur gravitatem . JuvantenimPatrcsConciliiSummi 

X, Pontificis fidem atque dodrinam Ira enim divina 

,, procuratio in Ecclefiam fefundit, ut membra praeci- 
w pua, tametfi a capite ipfa pendeant, caput tamen tu- 
„ eantur Scjuvent. Haec difertus illc atque eruditus 
Theologus. Quibusgeminafuntquac &EminentifIimus 
Bellarminus docet lib. IV. de Rom. Pontif. cap. VII. Hac 
enim fibi propofita difficultate : „ Si folus Pontifex poteft 

V u „ in- 


Digitized by Google 



338 Dg Romani Pont tficis 

,, infallibiliter definire dogmata fidei j ergo fruftra fiunt 
Concilia , vel cerre non funtneceflaria : Refpondet ; id 
„ non fequi . Nam etfi in Pontifice fit infallibilitas j ra- 
5, men non debet ipfe contemnere mpdia humana Sc or- 
,> dinaria , quibus deveniri poteft ad veram rei cognitio- 
„ nem, de qua agitur: Medium autem ordmarium eft 
„ Concilium majus aut minus , pro magnitudinc vel par- 
v vitate rei , de qua agitur . Quod patet exemplo Apo- 
„ ftolorum. Nam ccrtc tarn Petrus, quam Paulus po- 
„ terant etiam foli quamlibet controverfiam infallibiliter 
„ definire ; Sc tamen Concilium convocaverunt Aft. XV. 
Quae latius prolequitur Sc exponit idem Eminentiffimus 
Audor lib. I. de Conciliis Sc Ecclcfia cap. XI. ubi diferte 
ftatuit,quod „ quamvis generalia Concilia non fintab- 
„ folute ncceflaria (nam tribus prioribus fa eculis aede- 
inceps plurimae haereles ablque Concilii gencralis con- 
gregatione damnatae aeprofligatae funt; Scquemadmo- 
dum S. Auguftinus animadvertit , paucae fucrunt quae 
banc Ecclefiae habendae Synodi Oecumenicae adtulerint 
Jieceilltatem ) stamen Concilia aliqua, five generalia 
„ five particulars fint , omnino neceiTaria die ad bonam 
j, Ecclefiae gubernationem , vix in quaeftionem revocari 
„ pofle dubito.....Nam etfi Summus Poptifex judex 
„ eft vice Chrifti omnium controverfiarum , eique ob- 
„ tcmpeiare debet fraternitas univerfa , ut Cyprianus lo-- 

„ quitur lib. I. Epift. Ill tamen non debet in contro- 

„ verfiis fidei dijudicandis, aut folo fuojudicio fidcre,’ 
,, aut exfpeftare divinara revelationem , led adhibere di- 
,, ligentiam, quantam res tanta poftulat» Sc ordinaria 
„ media ; Sc turn demum exfpe&are alliftentiam Spiritus 
5J San&i , Sc diredioncm divinam . Porro medium ordi- 
nal 


Digitized by Google 



Audi or it ate. Ltberll. 339 

5 , narium , ac proimle neceilarium , efle Concilium , ma- 
„ gnum aut parvum , unum vcl plura , prout ipfe judica- 
„ verit, facile probari potcft . Plurelque fubindc ad id 
probandum rationcs adfert . Quae tamen ut rede intelli- 
gantur , videndafunt quae alibi cum Thomaflino animad- 
vcrtimus, atque cxejus Diilcrt. XX. in Synod. VI. occum.' 
num. XVI. defcripfimus . 

Fruftra autem Tumclius loco fupcrius laudato pagi- 
na 145. contendit ? lecum ipfum conflidari EminentilH- 
mum Cardinalem , quum hinc docct Pontificis judicium 
crrori obnoxium non efle , indc vero agnolcit Concilium 
gcncrale pofle aliquandoeile medium neceilarium , quod 
ufurpare Pontifex teneatur . Atque hie recurrit, inquit 
Pariflenfis ille Thcologus , vis tota pracccdcntis argumen- 
ti . Quippe fi , Deo ita providente 5 fieri non pollit , ut aut 
folus & temerc de fide pronuntiet Pontifex ; aut ex con- 
fenfu foliti fui & domcftici coctus pronuntians , nufquam 
aberret , ut quid tenebitur ad operofum ac laboriofum 
Concilii generalis remedium confugere j quum habcat 
apud fc domcfticum , planum 5 e facile, quod fi adhibue- 
rit, certoSc infallibili judicio Ecclefiam Iaborantem prom- 
tiflimc.fublevabit ? At facile ifta folvuntur ex didis : fate- 
mur enim fieri non pofle , ut Pontifex folus ac tcmerc de 
fide pronuntiet ; & quod in errorem incidat, quum definit 
adhibito domcftico 6c ordinario Confiliariorum eoetu : 6 c 
tamen divino illuftratus Iuminc fentiat aliquando non efle 
de aliquo dogmate follcnniter pronunciandum , nifl adhi- 
bito ampliore , vcl etiam oecumenico Epilcoporum con- 
ventu . 

Nequc , ut jam Iatiflime oftendimus,pIus roboris ac 
momenti eft in altcro argttmento , quod ex retradatis , ut 

V u 2 ajunr , 


Digitized by Google 


De Romani PontifaU 

ajunt, 8c adexamen tk judicium revocatis per Synodos 
Oecumenicas Apoftolicae Sedis decretis, adverfus ejus 
incrrantiam 6c fummam au&oritatem Adverfarii confi- 
ciunt . „Jam ergo, inquit ipfo initio Capitis Tloffuetius , 
„ fentcntia Panfienfium , Conciliorum generalium tradi- 
„ tionc firmata eft : Etenim vidimus , Romanorum Pon- 
)> tificum in Conciliis Oecumenicis judicia rctra&ata , 
,, de his quaeftionem habitam ; quaeftione habita , Cae- 
,, leftini, Leonis , aliorurnque probata judicia ; Vigilii at- 
,, que Honorii rcfcripta improbata fuifte : neque quid- 
,, quam a fanda etiam Scdc profe&um , aut aPatribus, 
,> aut a Romanis etiam Pontificibus , pro irrefragabili ef- 
„ fc habitum 5 nifi poftquam Eccleftac confenfus acceffit. 

Nos autem contra vidimus , haec quae ja&ant Cacle- 
ftini , Leonis , Agathonis aliorurnque decreta per Syno- 
dos oecumenicas rctraiftata 5 totius jam fere Ecclcfiae Ca- 
tholicae confenfione munita fuifte , antequam Synodi ge- 
nerales celebrarentur . Vigilii autem 8c Honorii referipta 
non ejus generis efle , in quibus condendis Romanis Pon- 
tificibus nulli obnoxiam errori vindicamus audoritatem . 
Vidimus , Caeleftinum , Leonem, Agathonem 8c Grcgo- 
rium Decimum , difertis conceptifque verbis interceilifte, 
nefidesfemel Apoftolica au&orirate fancira, in tertia , 
quarta , 8c fexta Synodo , 8c in Lugduncnfi fecunda retra- 
ftaretur ; 8c cum laudatum Leonem , turn Hadrianum I. 
8c II. praecepiftfe ut libellis 8c forjnulis ab Apoftolica Sede 
direftis ante fubferiberetur , quam Epifcopi in Synodos 
admitterentur . Vidimus , haec , quae tantoperc jadantur > 
decretorum Sedis Apoftolicae retra&ationem 8c examcn , 
ac de illis judicium in eo folum poftta fuifte , quodledis 
in publicis Aftionibus iftiufmodi decrctis, 8c cumprac- 

cc- 


Digitized by Coogle 



Au ft or ij ate . Liber II. 331 

cedcntium Conciliorum fideiformuliscollatis, ftatim ab 
EpiTcopis pronunciatum eft , ea invicem conlentire , Sc 
vixtoleratos fuifife, qui moras nederent, acdubii Scan, 
cipites haererent . Porro fi hoc argumcnto eft , quodre- 
tradationi 8 c fuperiori judicio obnoxiae fint Ronunorum 
Pontificum dogmaticae Conftitutiones 5 jam nec ipfae ge- 
neraJium ConciJiorum de fide fandiones irretradabiles 
erant . Nam Sc eas non fcmel vidimus , inftituta cum fa- 
crarum litterarum , Sc veterum Patrum , Sc praecedentium 
Synodorum tcftimoniis coJlationc probatas Scconfirma- 
tas . Vidimus* Romanos Pontifices iuas ad Synodos gene- 
rales tranfmitrere Epiftolas * nonut de iilis judicareturj 
fed ut earumdem Synodorum judiciis formam regulam- 
que praefcriberent . Denique vidimus > Conciliorum ge- 
neralium decreta ad Scdcm Apoftolicam , velut ad caput, 
fundamcntum , crcpidincm , fontem , radicem , Sc origi- 
nem totius Ecclefiaiticae juril'didionis Sc audoritatis re- 
lata , petitam ab ea eorumdcm decretorum confirmatio- 
nem ; caque decreta pro cjufdem Sedis Apoftolicae judicio 
Scarbitrio vcl infirmata fuifle , vel audoritatcm 8c robur 
obtinuifle . Ex quibus omnibus conftat , quam vana 8c fu- 
tilia fint argumcnta , quibus Adverfarii (efe tantopere cf- 
ferunt } contra vcro quam firma Scvalida fint, quibus 
fummam Sc indeclinabilem audoritatem Sedis Apoftoli- 
cae dogmaticis Conftitutionibus vindicamus . 

Hacc enim quum validiflimis facrarum litterarum ac 
traditionis nixa principiis fit , immota omnino Sc ab Ad- 
verfariorum infultibus firma confiftere debct , poftquam 
machinas disjecimus , quibus maxime ab illis impeti folet. 
Quid enim moleftius illi acpracfradius objiciunt, quam 
Conciliorum neceffitatem, aut eorum in retradandis 8c 

cxa- 


Digitized by Google 



342' Z)<r Romani Pontificis 

examinandis dogmatics Apoftolicae Sedis epiftolis liber- 
tatem? quae prorfus illis intercidere videntur , fi fcmel 
Romanis Pontificibus in fancicndis ac definiendis Chri- 
ftianae fidci dogmatibus indeclinabilis 8c ineludabilis au- 
doritas adferatur . Hoc eft quod toto XII. libro Meldenfis 
Epifcopus urget : nos vero , ut nobis videtur', i is argumen- 
ts depuliinus , aut infirmavimus , quae certis utrinque 8c 
inconcuflis regulis conftent .Quis enim modeftus , 8c gra- 
vis Sc cruditus Thcologus has de hoc argumento regulas 
rejiciat, quas hfciterum libct Cl. Thomalfini verbis in- 
culcare . ,, De examinandis autem , tncjuit (a) , 8c retra- 
„ dandis in Oecumenica Synodolitteris Pontificiis, has 
„ mihi videor regulas defixiffc . Ubi illae litterac fuerant 
,, omnium aut longe plurimarum Ecclefiarum confenfio- 
,, ne roboratae , turn eas poftea rurfum non fuiftc , aut ex 
„ venia 8c ad redundantiam juris fuifle in Synodo oecu- 
,> mcnica examinatas. Item ubi Pontificiae dcfidelitte- 
„ rae , totius Occidentalis vel Synodi vel Ecclefiae affen- 
,, fu firmatac ad III. IV. VI. 8c VII. 8c fi quas alias Syno- 
,, dos mittebantur in Oricntem , non ita tunc eas Orien- 
„ talium lubrico judicio, 8c ancipiti examinis aleaecre- 
„ ditas fuiftc vcluti dubias, ut ab illis folvi evertique pof- 
,, fent: fed ut irreformabiles veteris fidci formulas, in 
„ quas Spiritus Sandus Ecclefiae univerfae vegetator , Sc 
„ Paternarum confcientia traditionum , ita Orientales 
„ vel nutabundos inclinarer, vel revocaret devios , ficut 
„ Occidcntales conftantillime 8c indeflexe adfixerat . 
„ Alioqui non de Pontificis diplomate Synodus Oecume- 
„ nica , fed de Occidentalium cum Petri Cathedra con* 
,, jundiffimorum fide inoftenfa , Orientales inter novel- 

la- 

(a ) Recenf. Oper. dcCoacil. num. VII- 


Digitized by Coogle 



A uttoritate . Liber II. 343 

„ larum fubinde hacrefum lubrica laprabundi,pericuIolue 
,i plenum aleae cxamcn judiciumque inftaurafient . De- 
„ nique quomodocunquc tandem novo examine Syno- 
„ dus Pontificias ventilaret epiftolas , nequaquam nift 
,, ipforum affenfu Pontificum id ulurpatum . Ita confite- 
„ tur Petrus de Marca lib. IV. Concord. Sac. & Imper. 
,, cap. XVII. Id pcrfpicue emergit ex jure Relationis , 
„ quod ille Pontifici adferit . Id ratio ipla Synodi clami- 
„ tat, in qua Pontifcx per fc vel Legatos praefidet, judi- 
„ catque cum Synodo , numquam a fuo Capite divellen- 
„ da . Hjc« laudatus Theologus toto paffim Opere iis ar- 
gument^ demonftrat , quibus profedo nihil rcponi folidi 
poteft 5 ut ca proinde mcrito atque jure ccrtarum inftar fi- 
xarumquc regularum haberi debeant, adquas cetera, quae 
in hac difputatione difficultatcm parere poflent , exigan- 
tur . Cum his autem certis fixifquc regulis , quas nemo 
unquam ulla aut diccndi vi aut diifercndi arte convellac 
aut infringat , nullo pado conciliari poflunt , quae ab Ad- 
verfariis de Synodorum Occumcnicarum ncceflxtate , aut 
cxaminatis retradatifve per eas Dogmaticis Apoftolicae 
Sedis Conftitutionibus tanto ftrepitu vcnditantur . Quarc 
iis femcl in audoritatem rcccptis , quas nemo profedo 
prudens fapienfque rcjiciat , concidanc necefle eft quae 
duobus hilce libris adverfusnoftram dodrinam ab Epifco- 
po Meldenfi operofiflime difputantur. 


FINIS SECUNDI LIBRI. 


Digitized by Google 


Digitized by Google 



DISSERTATIO 

DE SENTENTIA 

JLLU STR1S S IM I 

PETRI DE MARCA 

CIRCA MODUM CONCILIANDI 

Summam Romani Pontificis 
au&oritatem 

Cum libertatc fuffragiorum 

IN SYNODIS OECUMENICIS. 



ROMAE, MDCCXXXIX. 

Typis Sacrae Congregationis de Propaganda Fide . 
Superior um facultate. 


Digitized by Google 




Digitized by Google 




PRAEFATIO. 


IHIL eft quod frequendus aut mo- 
leftius nobis objiciant, qui in Ro- 
mani Pondficis fummam & ine* 
lu&abilem au&oritatem invadunc, 
quam quod noftra femel fufcepta 
conftitutaque fentenda , Epifcopo- 
rum in Conciliis generalibus jura prorfus labe- 
fiuftentur, imo jam nulla rado, nulla neceflitas 
fit, cur in Concilia generalia coganrur, aut cur 
Oecumenicae Synodi cclebrencur. Nam ft Ro- 
mani Pontificis au<5toritas inelu&abilis eft j ft ne- 
fas eft ejus de fide decreta retra&are ; denique ft 
de illius judiciis inquirere, deliberare, & judi- 
care non licet; quae, inquiunt, Epifcoporum 
partes feu munera in Conciliis Oecumenicis 
erunt ? Etenim femel illis ademta fuftragiorum 
libertate; quae profecfto illis adimitur, ft Roma- 

Xx 2 ni 



Digitized by Google 




ni Pontificis au&oritas inelu&abilis , ejufqutfde 
fide fan&iones irretra&abiles funtj nihil omnino 
reliquum eft, quam ut Epifcopi, perinde atque 
alii Fideles, caecam, ut ajunt, Apoftolicis Con- 
ftitutionibus obedientiam praeftent , earumque 
meri executores lint, nullo autem judicis mu- 
nere & ofticio fungantur: quum tamen eos in 
Conciliis generalibus federe ut judices, neque a 
nobis negetur, & Bellarminus, &Canus aliique 
'Xheologi doceant, perfpicuifque argumentis de- 
monftrent. 

Id ergo, inquam, eft quod nobis Adverfarii 
moleftius & importunius objiciunt,neque adhuc, 
ut mihi videtur, ab Adiertoribus do&rinae no- 
ftrae fatis nitide ac feliciter expeditum videtur. 
At contra, quam nos folidis gravibufque momen- 
tis non errandi praerogativam Romanis Pontifi- 
cibus adfcramusj quanta nobis ex facris litteris, 
& ex Patribus , & ex Conciliis generalibus , aliif- 
que vetuftis ac probatiftimis monumentis fuppc- 
tant argumenta , non eft quod hoc loco demon- 
ftremus, quum toto Opere, quo Meldenfis Epi- 
fcopi quatuor poftremos pro Gallic ani Cleri de- 
claration de fotefiate Ecclefiaflica libros Apolo- 
geticos uberrime confutavimus , hoc labore co- 
piofe & ampliftime perfundti fimus . 

Hinc vero nodus exfiftit ac ne&itur difficul- 

catis> 


Digitized by Google 



ratis, quam Illuftriflimus Petrus de Marca his 
verbis eieganter exponit (<*): „ Si fummam in 
„ cenfendo &definiendo poteftatem illi {Rorna- 
v no Ponttfici ) tribuamus , perit libertas fuflfra- 
„ giorum , quam tantopere commendant Caele- 
„ flinus & Leo. Ac vero concefla fuf&agiorum 
„ libertace, aequalicas quaedam hac in parte in- 
„ duci videtur inter Romanum Pontificem & 
„ ceteros Epifcopos , quod multum de fumma 
„ ejus dignitace detrahit. Itaque aut unius liber- 
„ tas aut dignitas alterius peri cli can tur j quern* 
„ admoduni in diTputatione de auxiiiis gratiae, 
„ vel hinc arbitrii humani libertas kedi , vel il- 
„ line gratiae vis & efficacia minui , rerum iita- 
,, rum inexpertis videtur. 

Hunc nodum fecant pierique Au&ores noq, 
folvunt, quum ad unam aut alteram partem ad- 
haerentes, vel Epifcoporum in Synodis Oecu- 
menicis jura adeo extollunt, Pontificis autem ita 
deprimunt, ut hujus principatum evertere , nee 
illi nifi magni nominis umbram , reliquam face- 
re videancur: vel contra in id unum intenti, ut 
ejufdem Romani Pontificis in iifdem Synodis ma- 
jeflas & au&oritas dominetur , de cuendis aut 
enucleandis aliorum Epifcoporum juribus non 
admodum folliciti fuilfe videntur. Quare lauda- 

tus 

— ■ — - ■ — - - — — — — — 

(a) Lib. V. de Cone. Sacerd. & Imp. cap. Vll- dud. II. 


Digitized by Google 



tus Petrus de Marca quum ad haec invicem con- 
cilianda operam fuam induftriamque conferret, 
in locum aiiis inta&um & intentatum fe fe inva- 
dere profeftus eft: Arduum , inquit, opus & in - 
*vidtofum aggredior , quod nondum qufquam , ut 
txifiimo , in fe recepit . Quod nimirum quicum- 
"que alii in his rebus ac ftudiis verfati funt, in id 
unice incubuerunt, ut vel fummam & indecli- 
nabilem Romani Pontificis au&oritatem , vel ad- 
verfus iftam Epifcoporum jura data opera tue- 
rentur: nemo autem adhuc in fereceperati ut 
de conciliandis utriufque partis juribus ex pro- 
feflo difTereret, aut hoc fibi induftriaequc fuae 
tanquam primarium, &, ut ajunt, dire&e pe- 
tendum ac pertra&andum proponerec argumen- 
tum . 

Et hie quidem Illuftriflimus Praeful utriuf- 
que partis juribus corfiponendis optimam viam 
atque rationem ftbi iniiilc videtur, quum hinc 
Romanorum Pontificum , hinc autem Epifcopo- 
rum feu Conciliorum generalium in decretis fi- 
dei eas fuifte partes contendit, cujufmodi olim 
hinc Romanorum Imperatorum, hinc autem Se- 
natorum aut Romani Senatus in condendis S- C. 
partes five jura fiierunt . Quare poft pauca fub- 
jungit; Quod (opus) it a temper abitur , ut quo- 
dam jure Imperatorio ufum hac in parte Sum - 

mum 


Digitized by Google 



mum Pontificem ojtendam , & Synodum plena 
atque Integra fuffragiorum libertate. 

Quibus grandia , & praeclara , & magnifica 
verba fufficiunt, iifque dele&antur, ii nihil ul- 
tra defiderabunt. Quid enim praeclarius atque 
magnificendus , quam Imperatorium jus Roma- 
no Pondfici adfertum ? Hinc Cl. Thomaflinus in 
Recenfione fuarum de Synodis Diftertationum : 
„ Pontificem Romanum Synodis Oecumenicis 
„ praeifle,& quafi di<ftafte quod fequerentur, 
„ audacule fbrfan a me di<ftum quidam mufta- 
„ bunt. At poftea edito pofthumoOperellluftrif- 
», fimi Praefulis, & nunquam a me fine nominis 
„ elogio nominandi, Petri de Marca, abfierfa 
» mihi &: cfFricata penitus haec invidia eft. Ul- 
„ tra has enim ille metas eve&us , & verborum 
„ praetcrea magnificentia dele&atus, Imperato- 
„ ria jura in Synodis Oecumenicis Romanum 
n Pontificem obdnuifte docuit, Relationis vide- 
„ licet & Primae fentendae. Ut ipfius eftet &c 
„ referre adPatres, quo de cenfendum eftet &C 
„ Primam ferre fentendam , quae definitionis 
„ vim haberet, Patrum fufFragiis confirmandae. 
n Cone. lib. V. cap. VIII. Stupui, & adgaviTus 
„ mihi ipfemet Turn , in tanti Viri verba nefeium 
„ incidifte. Libertati enim Epifcopalium fuftra- 
„ giorum patrocinatus & ipfe fum fads prolixe. 

Ve- 


Digitized by Google 



Verum ft detra&is verborum foliis , rem’ 
ipfam penitius inveftigabimus , facile intellige- 
mus, nihil profefto eflfe, cur Apoftolicorum j u- 
rium vindices & Adfertores hac Illuftriffimi Prae- 
fulis utcunque fplendida & eleganti obfervatio- 
ne tantopere deletftentur. Si enim, ut par eft, 
non ea quae tyrannico dominaru veteres Impe- 
ratores ufurparunt , vel eis ultro foeda Senatorum 
adulatio detulit, aut rrietus tulitj fed hinc eo- 
rumdem Imperatorum in Senatum , hinc autem 
Romanorum Pontificum in Synodos generales 
jufta & legitima jura prae oculis habeamus, ma- 
gno ifthaec inter fe intervallo diftare, pluribuf- 
que dirferre capitibus, perfpicue luculenterque 
conftabit. Id porro ne gratis jadare videamur* 
libet in earn dodtiffimi Praefulis difputationcm 
feu propofitam ab eo conciliandi Romani Pontf- 
ficis audroritatem cum Epifcopalium in Synodis 
Oecumenicis fuffragiorum libertate rationem in- 
quirere. Ac ne longius evagemur, iis nos omni- 
no finibus continebimur , quos fibi ipfe Illuftrif- 
fimus Autdor conftituit: „ Non quaere, tnquit , 
„ quid utrinque doceant Theologi rationibus c 
„ Sacra Scriptura petitis , quum de audroritate 
„ Concilii & Papae anxie & fcrupulofe difpu- 
„ tant • Id tantum mihi rimandum propono , 
„ quaenam e/Tet univerfab’s Ecclefiae praxis in 

Con- 


Digitized by Google 


,, Concilio Ephefino & Chalcedonenfi , quis tunc 
„ Summorum Pontificum , & univerfae Ecclefiae 
„ fenfus in ufu auffcoritatis illius, quae in Apo- 
>, ftolica Sede vigebat. Arduum opus .... quo 
„ tamen defungi aliter nec poflTum necdebeo, 
„ quam recitatis te/Kmoniis unde regulae colligi 
„ poflint, quae totum negotium extra difputa- 
„ tionis aleam evidentiiTime ponant. Ejufmodi 
teflimonia adverfus Meldenfem Epifcopum di- 
fputantes late congeflimus . Quare hie ca folum 
refricabimus , quae huic illu/lrandae fane gravif* 
fimae controverfiae aptiora eflfe videbunturj & 
ex quibus tantum abeft ut evidentijfime demon- 
ftretur , apte re&eque ab Uluftriflimo de Marca 
inflitutam eflfe Romanorum olim Imperarorum 
& Summorum Pontificum , eorumque jurium 
comparationem i ut contra nicididime lucidiifi- 
meque probetur , eofdem Romanos Pontifices Re- 
giam potius & vere Monarchicam exercuifle in 
Synodis Oecumenicis pocefiatem . 


Torn.!. Par. II. ‘ Ty IN- 


Digitized by Google 




INDEX 

C A P I T U M- 

ff'fc.-fcj S'K.-ifcS <T**-'X5 S**--'fc5 S'*w’>fc5 

% 

CAPUT PRIMUM. 

S Vmtm.m jus fv.mmaque poteflas » ipjis quoque 
Jmperatoribus , penes Rempublicam £9° Senatum 
fait , aw</e quaedam portio per varies rivulos ad ipfos 
Jmperatores manabat ; ^«ww ej«y interim plenitudo 
toiaque vis in Republica £9° Senatu velut in fonte 
£9° origine baereret . contra ex Conciliis Epbejino 
£9° Chalcedonerji aliifque Synodis Oecumenicis con- 
flat , fonttm £9^ origmem Ecclejiaflicae auEloritatis 
Cbri/lum in Apojlolorum Principe ejufque Succejfori- 
bus Romanis Pontificibus pofaijje . pag. i 

CAPUT II.- 

Romani Jmperatores pro tyrannis babiti fuiffent » £9^ we- 
mo wow eos Rei public ae acSenatus libertatem oppri- 
mere judicajfet 9 fi placitis fuis , antequam abuniverfo 
Senatu probarentur , injeflo exfilii , £9° graviorum 
poenarum metu , fubfcrtbi , eaque recipi omnino a Se- 
natoribus voluijfent . At nemo Romanos Pontifices 
tyrannidis arguit violataeque Conciliorum libertatis , 
quod fuis Deere tis , gravijjimis poenis internal is ,fb- 
Jcribi ante voluerunt , eaque omnino recipi , quamab 
Oecumenicis Synodis probarentur . 1 6 

CA- 


Digiiized by Google 


CAPUT III. 

De Imperatorum placitis in Senatu libere a Patribus 
in utramque partem difceptabatur . At Romani Pon- 
tifices omnino 'uetabant , fidei dogmata Sedis Apofio- 
licae auftoritate fancita , velut adbuc d tibia & incer- 
ta , in Synodis Oecumenicis retraftari . 26 

CAPUT IV. 

Senatus Romanus non modo libertate ufus eft in Impel 
ratorum placitis retraft.indis , verum ZIP in eifdem 
aut omnino improbandis , aut faltem reformandis : 
Nulli autem Oecumenicae Synodo fas aliquando fit , 
Romanorum Pontificum de fide decreta aut omnino 
rejicere , aut vel unam in eis apicem permutare . 3 5 

CAPUT V. 

Ex diftis conficitur , Romanos Pontifices i n Synodis Oe~ 
cumenicis Regiam potius , quam Imperatoriam in iis , 
quae ad fidem morefque pertinent , exercuijfe an ft or i~ 
tatem . Exponitur illud Lucae 22. Reges gentium 
dominantur eorum .... Vos autem non lie . 44 

CAPUT VL 

De Epifcoporum libertate in Synodis Oecumenicis l Ad 
retraftandas veluti dubias £5° incertas Sedis Apofio- 
licae definitions non fuit unquam libertas Epifcopis 
jure debitar, fed id aliquando infirmis aut refraftariis 
ex indulgentia permijfum efi . •' 54 

Yy 2 CA- • 


Digitized by Google 



CAPUT VII. 


In quo ftta fuerit Epifcoporum £5^ Epifcopalium fuffra- 
giorum libertas in Synodis Oecumenicis , quam , ut 
ait Petrus de Marc a , Caelejlinus CP Leo tantopere 
commendarunt . 6 3 

CAPUT VIII. 

Quotiefcunque Patres in Synodis Oecumenicis in unant 
mentem atque ftntentiam confpirarunt , ( quod prae - 
fenttae Spirt tits Sanfti cert iff mum indicium eji ) Dei 
ipjius infpirationem CP aufloritatem in Romano Pon- 
tifice venerati funt . Quare perinde eji , Synudos Oe- 
cumenical q lidquam, Romano Pontifice> atque Spiritu 
Sanfto a u Ho re , decernere ac definire . 72 

CAPUT ULTIMUM 

Sive appendix , qua demonfir at ur , Gallos Tbeologos pu- 
gnantia tueri , quum £5^ Romanum Pontificem Cen- 
trum Catboiicae Unitatis efft docent ; £S^ nihtlominus 
t jus dt fide moribufque decreta Eccle/iarum retrafla- 
tioni fub jiciunt . Ejufmodi <* »7 ihoyictt excmplum in 
libris Petri de Marc a De Cone. Sac. Si Imp. 8 2 


CA- 


Digitized by Google 


t 


E 


Sum mum jus fummaque poteftas , fub ipfis quo* 
que Imperatortbus , penes Rempubhcam & Se- 
natum fuit , unde quaedam portio per varios 
rivulos ad ip (os Imp er at ores manabat ; quum 
ejus interim plenitudo totaque *vis in Republic 
ca & Senatu njelut in font e & origine haere- 
ret . At contra ex Conctliis Epheftno & C h al- 
ee donenfi aliifque SjnodisOecumenicis confiat , 
fontem & originem Ecclefiafiicae auftoritatis 
Chrijium in Apoftolorum Principe ejufqueSuc - 
cejforibus Romanis Pontijicibus pcfmjfc . 

T ordine procedamus > &rcx fuis principiis 
dare luculenterque demonltremus , quam 
incongrue Scinconcinne hinc Romanorum 
Imperatorum Sc Pontificum , illinc Scna- 
tus &Ecciefiae jura invieem conferantur ; 
quaerendumcEt, aneodem ordine Scgradu hinc potelbs 
Civilis in Imperatoribus Sc in Senatu fuerit, liinc vero 

P°- 




CAPUT PRIMUM. 


Digitized by Google 



2 Dijfertatio 

poteftasEcclefiaftica in Romanis Pontificibus & inEc- 
clcfiafit. 

Q^od pertinct ad Civilem in Romano Imperio feu 
Republica poteftatcm , jamdudum eft Romanarum Anti- 
quitatum confultis animadverfum , longe alius fuifle ra- 
tionis aufroritatern , qua dim Imperatorcs Romanam 
Rempublicam adminiftrarunt , Sc qua dim Rcgcs in 
Orientc potiebantur, autquam etiamnum in quibufdam 
Occidents Regnis exercent j feu, aliam dim fuifle , quum 
fuis finibus continebatur , Imperatorii, aliam Regalis re- 
giminis formam . Utriufque diferimina late profequitur * 
atque eleganter exponitjoh. Vine. Gravinalib.fing. Dt 
Romano Imperio , unde aliqua delibamus , quae ad prae- 
fentem difputationem illuftrandam maxime apta Scop- 
portuna videntur .Imprimis autem illud ceterorum utriuf- 
que Poteftatis diferiminum veluti radix S c caput prae ocu- 
lis habendum eft, quod fcquentibus verbis laudatus At*- 
£tor deferibit (a): Id interfuit P. R. Imperatorem creare 
non Regem , quod Impcrator dcducit , Rex vero abdueic 
a populo fufeeptam fibi majeftatem . Quum cnim Rex 
creatur, (qualis creabatur apud Barbaros, quorum vile 
fervitium Romani averfabantur , ) in cum omnis populi 
poteftas Sc voluntas publica re<ft5 confertur : eft cnim uti 
Rex Perfarum , du’&n&'ns , ut Princi- 

pem ilium, jusfafque quandoque perturbantem, vitam- 
que aliorum Sc bona rapientem , fi populus tollere cone- 
tur, cogatur civilem evertere ftatum, publicam commu- 
tare voluntatem , novamque indefundare Rempublicam . 
Rc<mum nimirum Rempublicam totam exhaurir, Sc cum 
ea majeftatem univerfam transfert in perfonam unius aut 

Sue- 


Digitized by Google 


(*) Lib. de Rom. Imp. cap. XIX. 


De modo conciliandt &c. y 

Succeflorum: quo vcilolo, vel cum Podcritate* fi Re* 
gnum fit haereditariutn , populi feditione fublato , folvj-v 
tur potedas publica, quae in eorum perfona coalucrat, 
nifi civiJe regimen ex integro nova populi voluntate refti- 
tuatur . Imperium contra clt cumulus Magidratuum e Re- 
publica, penes Senatum populumque locata , continent 
ter in Principem confluentium 5 ut fublatofinperatore vcl 
Impcrio, jura Magidratuum eorum refluant adRempu- 
blicam, neque Imperatore damnato a proprio ftatu difce* 
dentem , neque Imperio illo cxtraordinario evulfo pereun* 
tern , fed in Senatu &c in ordinariis Magiftratibus perpetuo 
permancntem . : ,i- 

Nullam ergo Imperator, qua Impcrator (a) jure fuo 
civilcm potedatem habebat , fed jure Magidratuum fufce- 
ptorum , aut ipfius communionc Senatus , dc quo vclut ex 
fonte publici juris Imperator potedatem, partim oblata 
occafione hauriebat , partim pcrenniter ducebat ; urideo 
Princcps pars Senatus , & Senatus pars Principis cenle- 
rentur s quod fimul ex Senatoribus &c Principe Senato- 
rum , eorumque capite , univerfus Senatus cjufque corpus 
componcretur integrum . Nam in Senatum > praetcr co- 
gnatam vereremque majedatcm, a Tiberii aevo concefle- 
rat majedas etiam populi : quae utrinque prodiens in pcr- 
fona Imperatoris per Tribunitiam potedatem , & Senato- 
rium principatum ita exprimebatur , ut derivaretur qui* 
dem in Caefarem j ab radice tamen fua, nempc a Senatu , 
nunquam avclleretur . Ideo Dion podquam confuetos 
Imperatoris Magiftratus enumcraverat (b) fubjicit illius 
facultates , non ex Impcratorio jure , fed ex illis Magiftra- 

tibus 

(a Ibid, cap XVIII. 

[b) Ibid. cap. V. 


Digitized by Google 


I 


4 v. Dijfertatio 

libus prcfluentes: aitenim ( a) lmperatores <wt /uua r't'mv 
t cSi ex horum (nempe Magillratuum) nomi- 

nibus exercitus confcribere , pecunias cohere , bclla fufci- 
pere , pacem facere . Et inferius , vW o* tv'tw? r<£r 
J^VdASKgfltnltuDt rdr oiopy.'mr ’STcta-cur t Lu t»? *3rrA<T«ot5 

*z&tpt&\lw?eLj: Itaque bis populanbus nomirtwus omne 
induunt Rtipablicae robw* . Plurima vero corum , quae 
Imperatoribus adfcribunt Hiftorici fine mcntione Magi- 
ftratuum fufceptorum, ea omnia illorum ad Magiltra- 
tuum poreftatem, non ad poteftatem ullam Regiam Im- 
peratoris cfle revocanda , plurima antiquitatis monumen- 
ta teftantur; praecipue illud Ancyranum , quo res ab 
Augufto geltae , atquc a fe ipfo in brcviarium rcda&ae 
continentur , praecipue cap. i. cujus haec (uperfunt . 

Patriciorum numerum auxi Conful. F. juffu populi 
Sen at us , Senatum ter legi : in Confulatu FI. cen- 

JUm Pop. Rom. Collega M. Jgrippa egi . 

En haec omnia j quorum ad exemplum & : alia licet 
conjicere , non Imperatoriac potcftati , fed Confulatibus ^ 
&: poteftatiCenforiae apopulo ScSenatu impetratae tri- 
buuntur . 

Illud autem adremnoftram propius pcrtinet, quod 
de jure rcfcrendi iiTdem Romanarum Antiquitatum Con- 
fultis animadverfum eft ( b ) : Ncmpe ad aliorum Magi- 
ftratuum plenitudinem adjeciile Senatum Imperatoribus 
munera quaedain Confularia , quae fcilicet etiam quando 
Confules non crearentur, communia cum Confule habe- 
bant lmperatores , non jure quidemfuo, Icdex facultate 
tributa . Eaque funt poteftas habendi Setiatus , & S. C. fa- 
ciendi> Scad Senatum rcferendi fcmel , autbis, auttcr, 

, live 

( 0 ) Lib. L1II. ( i) Gravin. ubi fup. cap. XI. 


Digitized by Google 



De mo Jo conctlianJi tfe. f 

five de una 5 duabus tnbufvc rebus : quod jus, primae « fc- 
cundae , tertiac, quartac , quintae relationis appellabatur : 
nam hunc fupra numcrum concelTum non invenitur • 
Quod Tatis arguit, quam procul abirct ab Impcratorio 
munere poteftas Regia j ilia, quae pulfis Tarquiniis fin* 
gulis annis per populi Comitia confcrcbatur in Confutes , 
in quos jure Magiftratus tranfibant muneraifta, quorum 
Impcrat or Senatus conceflionc potiebatur: adeo ut non 
quemadmodum ConTules ftatim poft initum Magiftra- 
tum , autaliquando poft ipforum defignationem j fed poft 
jus referendi cis a Senatu oblatum totidem de rebus rela- 
tionem facere poflent Impcratores , quot ferret a Senatu 
tributa facultas, quae noneodem Temper numero ad eos 
perveniebat . Auguftus enim , quoties Senatus convocare- 
tur , jus habebat unius tantum relationis, ut refert Dio (<*), 
cujus finccrum fenfum a Xilandro everfum optime reddit, 
CaTaubonus, qui locumDionis ilium ita reftituit: K 0) 

0O)*t 4 •*»«!« OT v A1 *V« itjtlw fh'i- 

A Iwy K<f» fii . ht ei permifit ( nempe 

Augufto Senatus) de una re , quamcumque volutffety 
quoties Senatus baberetur , relationem ficere , ejyamvis 
Conful non ejjet . Xilandcr, ncgledo non fine fum- 
mo crimine, verterat , de qutbufcumque rebus uellet\ 
quafi liberum Augufto per Senatum cflet de rebus omni- 
bus referre in infinitum : quum id , utpote porrio potefta- 
tis Confularis , nempe Regiae , perquam parcc tribuere- 
tur Impcratoribus , inter quos Probus jus tertiac relationis 
accepit, Pertinax quartae, M. Antoninus quintae . 

Denique idem &depotcftateLegiflativa, feu coni- 
dendarum legum jure Tenticndum eft (b) , Tranflatis quip- 

ToJ, Pa 1 '. I I. Z z pe 

(«) Lib. U1I. (*) Grarin. cap. XX. & XXI. 


Digitized by Google 



6 •>' ' Dijfrrtatio ■ ft 

pc fob Tibcrio Comitiis ad Patrcs , tranfiit in Senatum jus 
condendarum legum , quod fuerat penes populum univcr- 
fum : quo in jure fumma vertitur majeftatis : quae ob di- 
fcrimen Regnum inter & Imperium , neque ab Senatu ab- 
fceffit , neque a populo , cujus a Senatu imago rcddeba- 
tur. Nam utcumquc legislatio cum Principe ipfiuique 
Confillorio ex S. C. communicarctur ; tamen ob impre£ 
Turn in animis antiquaeReipublicae ftudium atquc rcligio- 
nem , Principum placita , quae ab univcrfi Senatus au&o- 
ritate procederent more Majorum , legis quidemhabebant 
vigorcm , ut Jurifconfultus docer ; non tamen conrinuo ac 
ftarim , fed podquam tempore invaluiflent atque inoIevi£ 
Tent ufu & confenfu civitatis, qui & fcntentiis judicum 
tribuir juris au&oritatem . Communicata nimirum populi 
ac Senatus cum Principe, non vero in Principem translate 
univeifa poteftate ; leges a Principe latae, live Conftitutio- 
nes, non a Principe tamquam ex Regia perfona prodibanr, 
fed tamquam ab oraculo Refpublicae, atque ipfius voce 
Senatus : quern antequam quidquam in perpetuum ac pro 
univerfali lege ftatueret , oratione confulcbat apud Patrcs 
habita , eadem rationc , qua populum univerfum rogabat 
Jaturus legem Tribunus plebis , cujus poteftatem fibiad- 
junftam Princeps roganda lege non apud populum , ut 
Tribunus, exercebat, fed apud Patrcs, qui jura omnia 
populi , & Rempublicam retinebant univerfam . 

Haec pracmitterc oportuit tanquam bafim & funda- 
mentum eorum , quae poftea demonftranda funt . Et qui- 
dem nemo non facile intelligit , cobaerere optime potuifle 
in Imperio Romano , five in ea , quam dclineavimus , Im- 
perii Romani forma atque conftitutione, Patrum Confcri- 
ptorum in fcrendis fuffragiis libertatcm, & jus rclationis 

ac 


Digitized by Google 


De mode vonciliAkdi tfe. j 

ac primac lentcutiuc, feu pracrogacivam lutfragii , qua po- 
tiebantur In ) per ar ores.. Quumcnim hacc nil aliud client 
quam portio quae dam Confularis au&oritatis > cujus fum- 
ma vis Sc poteftas penes Senatum Sc Rempublicamcrat % 
a qua in iplos Imperatores , aut in Confules , velut a fonte 
Sc origine profiuebat; hac profefto dum fuis limitibus 
continebarur , obrui non poterac Patrum ac Reipublicae 
libertas . Quarc fi ad normam Romani Imperii vei Reipu- 
blicae fuam Ch nil us Eccleliam conftituiller , non potuif- 
fetaptius quam hoccxemplo conciliari fumma Romani 
Pontificis au&oritas , Sc poteftas cum Epilcopalium fuf- 
fragiorum in Synodis Oecumenicis libertate . Verum ran- 
turn abclt , ut Eccleliam fuam Chriftus ad inftar Ro- 
manae Reipublicae conltituerir , uc illius ordinem ac re- 
giminis formam pene invcrtiftc vidcatur . Quum cnim « 
ut ex di&is conftar , fuprema poteftas Romac penes Rem- 
publicam Sc Senatum ellet , unde velut ex fonte per varios 
Magiftratus quail totidem rivulos ad Imperatores mana- 
bat ; contra fi facras litteras, Sc Patres, Sc Synodos confu- 
lamus , apud Sedem Apoltolicam , ex iplius Chrifti infti- 
turione , fummam elle ac fontem Eccleliafticae au&orita- 
tis Sc poteftatis , nullo negotio intelligemus . Porro nc li- 
nes, quos Marcae velligiis infiftendo, nobis, jam ipfi 
conftituimus , tranfgrediamur ; non quid univerle dc hac 
re vel ex facris litteris eruatur , vel Patrum traditio do- 
ceat; led quisfueritEphclinae Sc Chalccdonenlis Synodi 
fenfus , expendemus . 

Philippus Presbyter, Sedifque Apoftolicae in Syno- 
do Ephefina Legatus in lententia depofitionis adverfu* 
Neftorium notillima haec verba praefatus eft : Nulli du» 
bium , imo faecuUs omnibus notum tft , quod San Bus 

Ll X beam 


8 •*« .. D/jfertstio r. 

beatijjimufque Petrus % /ipofiolorum princeps 15? caput , 
fideicfue column a * Z5? Exclefiae Catholic ae fundamen- 
tum , a Domino noflro Je/u Cbriflo Salvatore bum.mi ge- 
peris ac Redemtore claves regni accept t » folvendique ac 
ligandi peccata potfixs ipfi data efl : ejui ad hoc ufcjtic 
tempus C? Jem per infuishuccejforibus vivit , i5P judi- 
cium exercet . Hujus itacjue fecundum ordimm Succejfor 
15? locum tenem, fxnttus beatiffimu/que Papa nojler Ce- ' 
hfiinus , nos ipfius praefentiam fjpplentes ad banc fan- 
flam Synodum mi fit i5?c. Plura in hunc locum notanda 
funt* cx quibus apcrtc liquidoque conftabit, aliam regimi- 
nis formamabca* quae olim in Romana Republic a vel 
I.nperio ftorueratj Chriftum in Ecclefta fua inftituiflej 
adeoque non Tatis apte congrucnterquc Epifcoporum ill 
Synodis Oecumenicis Iibertatem cum ea fuifle collatam , 
qua olim Pat res confcripti florente Romana Rcpublica 
vd Imperio fruebantur . Imprimis enim quaecumquc fue- 
rit illapoteftas, quam Philippus his verbis Apoftolorum 
Principi adleruit , cam non abApoftolis, vel Apoftolo- 
rum collegio inPetrum derivavit, Ted ab iplb Chrifto 
collatam fuifle docuit . Atquaecumque olim fuerit in Im- 
perio Romano Imperaforia Majeftas & audlOritas , earn 
per varios Magiftratus, Stdignitatum & honorum titu- 
los» in fuos Imperatores Senatus leu Refpublica confere- 
bat. Ipfa enim its, quos eligebat, aut ab cxcrcitibus ele- 
fios fufcipiebatj Proconfulare Imperium, ipfa Tribuni- 
tiam poteftatem , ipfa Pontificatum Maximum , ipfa Pa- 
tris Patriae appellationem, ipfadenique vel Confulatus , 
vel aliquaConfulummunera , ui jus primae, fecundae, 
vel tertiae &c. relationis » ac rogandarum legum au&ori- 
tatcm tribucbat. Vcrum, auftorePhilippo, fkOccume- 
. , nica 


Digitized by Google 


De mo Jo concilianji &c. 9 

hica Synodo minime refragante y led verbis ejus plaudcn- 
tc y non Apoftolicus Scnatus , fed Chriftus ipfe Pctrum 
Apoftolorum principem 8c caput inftituit , Chriftus ei re- 
gnum , feu regni claves largitus eft y Chriftus cum elfc vo- 
luit fidei columnam Sc Ecclefiae Catholicae fundamen- 
turn, denique Chriftus cum ligandiatque lolvcndi , judi- 
ciique exercendipotcftatcdonavit. Id vero maximi in hac 
controvcrfia ponderis ac momenti eft . Non cnim conlc- 
quens eft , ut ft Refpublicajquae fuis Impcratoribusquam 
voluit fuae autftoritatis portionem contulic , fibique fum- 
mam ejus apicemqueretinuit, plena in ferendis fuffragiis, 
& c fuorum Principum fententiis probandis aut improban- 
dis libertate gaudebat 5 camdem agnolcerc debeamus in 
Ecclefiaftico Senatu vel Epifcopis fuffragiorum libertatero 
ad probanda vel improbanda Petri ac Succeflorum ejus 
Romanorum Pontificum conftitura ; qui ut jam ditfturn 
eft, non ab Apoftolico vel Ecclefiaftico Senatu au&orita- 
tem ac principatum obtinuerunt . 

Hoc enm inter Imperatoriam & Pontificiam auifto- 
rrtatem femeiconftitutodifcrimine, tora haec utriufque 
poteftatis , 8c Synodi Oecitmenicae cum Senatu a Petro 
deMarca inftituta collatio abfonaomnino 6c ineptaeft, 
nifi etiam probetur, ut quemadmodum imperatorium, 
Sc quaecumque alia munera y quibus Refpublica vel Sena- 
tus Imperatores induebant, ab ipfa Republica vel Senatu 
pendebant j ita etiam Chriftus Apoftolorum principem y 
Sc fidei columnam y 8c Ecclefiae Catholicae fundamen* 
turn , ab Ecclefia ipfa pcnderc in fidei rebus ac decretis vo- 
luerit. Id vero turn obalia plurrma argumenta, quae in 
praefentra confulto praetermittimus , turn potiilimum ob 
laudata ex Ephtfinac Synodi aftis Philippi verba falfum 

omni- J 


Digitized by Google 



to Dijfcrtatfo 

* omnino efle , Jure ac memo cxiftimamus . Ac nc in folis 
Principis & capitis titulis feu nominibus vim orationis 
coilocemus; quae ftatim Legal us fubjungit , ca decreto- 
ria efle contcndimus , &: rem extra omnem controverfiam 
ponere judicamus . Nonenim fidei columna feu fundi- 
mentumjure ac merito dici poteft, cujus in dirimendis 
fidei controvcrfiis audoritas errori obnoxia fit . Quod vel 
ipfi Adverfarii fateantur necefle eft, quum ad adferen- 
dam EcclefiaeCatholicae in proponents fidei myitcriis 
atque dogmatibus inerrantiam , iisApoftoli verbis utan- 
tur , quibus Ecclefia dicitur columna £5^ firmamentun * 
'veritatis . Et merito quidem : quum enim adfenfus fidei 
firmus omnino fit ac prorfus immobilis & inconcufius; 
neccfie omnino eft , ut audoritas, fuperquam velutico- 
lumnam & fundamentum innititur , &c ipfa prorfus im- 
mobilis fit & firnia , &c ftabilis, & inconcufia . Quod enim 
labi ac deficere , feu vacillare poteft , immobilis acdificii 
columna feu fundamentum efle non poteft . 

Vult quidem Tumelius, ut alibi diximus has fuifle 
Apoftolorum Principis perfonales praerogativas : Efio) 
inquit 9 San&us Petrus firma fucrit columna fidei , tSf in- 
concufium Ecclefiae fundamentum , ( mimfieriale nempe 
ac fecundarium ) non tamen perfonales il/as fuas praero- 
gativaty txcepto primatu , ad JfUot Succejfores Romanos 
Pontifices tranfmifit . Vcrum haec tjus opinio , ut alibi 
pariter oftendimus , Legati verbis & fcopo, ejufque ora- 
tionis contextui a pert i (Time refragatur . Hanc enim fi- 
dei columnam , hoc Ecclefiae Catholicae immobile fun- 
damentum, in Romanis Pontificibus cjus Succcflbribus 
adhuc fubfiftere , immoteque permanere , diferte Philip- 
pus teftatur ; adeoque quum viverc Petrus dcfiit > non 

pro- 


Digitized by Google 



De mo Jo concilUnJi &e. 1 1 

propterea Romae 6c in cjus gloriola Confelfione deficit 
fidci columna 6c mconculfum Ecclcliac fundamcntum j 
ubi nimirum , quemadmodum Gclafius air ( a ) , ft cut do - 
ftrinae virtute fublimis (Petrus) emicuit > ita fangui - 
nit gl or 10 fa. effufione decor atm , aeterno hofpitio confute 
/«> J praefians Sedi , ip ft benedixit , «/ por/i’j in- 

fieri nunquam pro Domini promissionb vincatur, 
omniumejue fit fiuttuantium tutijfimus port us . Annoa 
illejure acmcriro dicirur firma fidci columna, ScEcclc- 
fiae Catholicac inconcuflum & immobile fundamentum , 
qui ab inferi portis ac viribus nunquam pro Domini pro* 
miilione concutiturac fuperatur Ud Petrus aeterno hofpi- 
tio Romae conquielcens Apoftolicae pracftatSedi, quae 
proinde poll cjus obit urn 6c gloriofam fanguinis efFufio- 
nem efle non deliit fidci columna 6c Ecclcfiae fundamcn- 
tum : adeoque ad perfonales Petri praerogativas, ad ejus 
Succcflores Romanos Pontifices miniine tranfinillas, ejuf- 
modi privilegia revocari non debent . 

Jam vero au&oritas indeficiens, 6c errori minime 
obnoxia , alterius poteftatis , vel ipfis fatentibus Adverfa- 
liis, inquifitioni fubjefta non eft , Stab alterius judicio 
minime pendet . Hinc autem oritur diflicultas , quae Pc- 
tro de Marca negotium faceffit , conciliandi fcilicet Epi- 
fcopalium fuffragiorum libertatem cum hac Romani Pon- 
tificis fumma 6c inelu&abili audoritate ; pro qua expe- 
dienda frullra nos in Romanam Curiam llluftriflimus Au- 
thor introducit . Nam quaecumque in Romanos Impcra- 
tores conferebantur munera , adeoque Sc omnia eorum 
placita, ut rata firmaqueeffent, Sc vim legis obtinerent , 
ex Reipublicae Sc Scnatus voluntate Sc automate pende- 

bant. 

(<) Epift. XIV- Ton. V. Concilior. edit. V*o. 


Digitized by Google 


1 2 'Dijfcrtatio 
bant . Ut autcm Romanurum Pontificum dc fide placita 
&• dccrcta rata fint 8c inconcufia, Sc fummam obtineant 
atque immobilem firmitatem % non cx JEcclcfiae confcn- 
fionc 5c voluntate , fed cx Chrifti promhfionc pendet , qua 
Petrum ejufque fuccelfores fidci columnam 5c Ecclefiae 
Catholicac , hoc eft actcrni 8c immobilis acdificii actcr- 
num 6c immobile fundamentum efic voluit, quod nullis 
unquam inferorum infultibuscxpugnaretur . 

Hinc autcm facile intelligitur , 6c quae fit vis horum- 
ce verborum , quae ftatim idem Philippus adjungit : A 
Domino nojlro Je/u Cbrijio «... claves regni ( Petrus ) 
accepit ^folvendique ac ligandi poteflas ipfi data efl . In 
hoc igitur veritatis 6c fidci regno Petrus claves accepit , 
hoc eft , fummam 6c a nullo , nifi ab ipfi) Chrifto > qui cla- 
ves dedit , pendentem au&oritatcm . Clavis , ut in ca- 
pu tXVIL Matth . obfervant Expofitorcs ( a ) *, nonnun- 
„ quam fupremam fignificat poteftatem. Apoc. IIL Dei 
„ Filiiis deferibitur manu claves David gcrens : Qui ape • 
„ rit , & nemo claudit ; cl audit , £5^ nemo aperit . Signi- 
„ ficat 6c nonnunquam praefeduram vel audoritatem in 
„ Principis domo . Promittit Ifaias cap. XXII. Eliacim 
„ futurum Regiae domus Juda Curatorcm : Ei d.tbo cla - 
s , vem domus David fuper burner um ejusj £5° aperiety 
,, ty nemo erit qui claudat ; claudet , £9* non erit qui 
,, aperiat . Jefus Chriftus eamdem S. Petro in Ecclefia 
„ fua dignitatem pollicctur , quam Ifaias Eliacim in aula 
„ Rcgum Juda . Tu deferes clavcm Ecclefiae meae , Re- 
„ gnique cacleftis. Tu aperies 6c claudes, acnulli fub- 
„ ditus eris miniftro , cui rationcm fis redditurus . Quid- 
„ quid fcceris , probe fad um eftoj quidquid vetueris, 

vel 

Calraet , qui & citit Maldoa. Menoch. BrugenC Gro t. Le Clerf • 


Digitized by Google 


De mo do cone Man di &c. * i j 

„ vel praeccpem, nunquam antiquabitur . Tc meum 
,, Curatorem ac praefedum conftituo.... Aliud eriam 
„ Salvator addit, quod magnttudincm dignitatis S. Pc- 
,, tri j ac poteftatis ejufdcm cxccllcntiam oftendit : Quod- 
„ cumcfue Itgaveris OFc. Nulla profedo hac major Ia- 
„ tiorque poteftas deferri poteft: Ncquc haec eft res mc- 
,, rae fpeculationis . Poteftatem hanc S. Petrus cxcrcuit , 
,, 5c hodie per fucccfToresexcrcet, cxcrcebitquc . Fruftra 
vero effe , qui claves Regni caelorum , hoc eft , fupremam 
in Ecclcfia poteftatem , non uni , fed unitati , hoc eft , non 
uni Apoftolorum Principi , fed Apoftolorum collegio tra- 
ditas fuiffe contendunt ; vel ex hoc ipfo Ephefinac Syno- 
di loco apertififime demonftratur : non cnim Apoftolorum 
Senatus , fed Petrus Apoftolorum Princeps Sc caput claves 
regni caelorum acccpifle dicitur , 8c ligandi atquc folvcndi 
fummam in terra 8c in caelis audoritatem . Hinc , ut alibi 
prolatis corum locis oftendimus, 8c Stephano Dorenfi Epi- 
fcopo 8c S. Martino I. in Synodo Latcrancnfi , 8c S. Maxi- 
mo Martyri in epift. ad Petrum llluftrcm , foli Petro , aut 
Petro tantummodo claves regni caelorum datae fuiffe di- 
cuntur. Qui Patres non ignorabant utique 8c aliis Apa- 
ftolis ligandi atquefolvendi fuifle a Chriftotradiram po- 
teftatem; fed Petro fpeciatim aefoli claves regni caclo- 
rum, eifqucadjundam ligandi atquefolvendi audorita- 
tem , ideo vindicabant , quoniam , ut Innocentius III. alibi 
nobis laudatus obfervat , aliis non fine ipfb, ipfi vero fine 
aliis haec audoritas data eft , hoc eft , quoniam in ipfb vis 
ejus tota velut in radice , fonte 8c origine pofita eft ; ad 
alios autem veluti per varios ramos , radios acrivulos a 
radice, aut foie, aut fonte dedudos permeavit . Quae fi- 
militudincs non hodie a nobis excogitatae, fed ab anti- 
70./. Par .11. A a a quis 


Digitized by Google 



14 Dijfcrtatio 

quis Patribus jampridcm adhibitac funt. Unde confe- 
quens eft ac fponte fluit } Chriftum in Ecclefiac fuae confti- 
rutionc ordincm invertifle formamquc regiminis,quod in 
Komana Rcpublica vel Imperio obtinebat* Hk cnim Ci- 
vilis audoritatis & poteftatis fumma vis > ac veluti fons 8 c 
radix penes Rempublicam Sc Scnatum erat, unde ad unum 
per varios Magiftratus veluti per totidem rivulos variae 
illius portiones derivabantur . At Ecclefiafticae audori- 
tatis fummam vim ac veluti fontem Chriftus inunorepo- 
fuir , quae per varias partes in multitudinem diffunderetur. 

lis porro omnino confonafunt, quae Adionetertia 
Concilii Chalcedonenfis Pafchafinus Apoftolicac Sedis 
Legatus ait in fententia adverfus Diofcorum lata,quam 
S. Leo in epiftola ad Epifcopos Galliae his verbis exhibet : 
Unde fanftus ac beatifiimus Papa caput univer falls Ec- 
clefiaeLeo per nos ut Legato s fuos > fanBa Synodo con - 
ftntiente , Petri Apoftoli praeditus dignitate t (]ui Ec cle- 
ft. ie fundamentum , 82* petra fidei , 89* caeleftis regni ja- 
nitor nuncupatur ^Epifcopali eum dignitate nudavit 82V* 
Iifdem hfc titulis Pafchafinus Apoltolorum principem 
celebrat, quibus eum in Svnodo Ephefina Philippus or- 
naverat j quum eum perinde Ecclefiac fundamentum » Sc 
petram fidei , Sc regni caeleftis Janitorem appellet . Paullo 
autenr difertius fignificat, has Petri praerogativas perfo- 
nales non fuilfe, fed in ejus Succcfloribus permanere , 
quum ait , Romanum Pontificem Petri elfe praeditum di- 
gnitate; ftatimque veluti exponens, quibus in rebus po- 
fita fit ejufmodi dignitas, addit: Qui Ecchfiae funda - 
tnentum , £2* petra fidei , 82° caelefiis regni janitor nun - 
cupatur . Oyare eaedem atque in praccedentem Synodi 
Ephcfinae, Sc in hunc locum Concilii Chalcedonenfis fieri 

dc- 


Digitized by Google 


De mo Jo conciUamU &c. is 

idcbent obfervacioncs : ex quibus , ut vidimus, aperte 
conftat , in Fcclcfia fummum imperiurn , & fuprcmam ac- 
quc inclu&abilem audoritatem penes unum efle Iocatam, 
quae inde in plures derivarctur } contra atque in Romana 
Republica Vel Imperio , ubi fumma vis Sc audoritas in 
jnultitudinc vigebat , indeque velut ex fonte ad unum per 
yarios quafi rivulos conflucbat. Unde confequens non 
eft, ut ft in Romana Republica unius placita ex mul- 
tirudinis confenfionc pendebant, ad caque probanda vel 
improbanda plena erat in Senatu libertas ; earndem liber- 
tatem in Conciliis generalibus agnofeere debcamus , ad 
probandas fimilitcr aut improbandas follcnnes Romano- 
rum Ponrificum de fide conftitutiones. Sed haec in ic- 
quentibus capitibus , utriufque poteftatis effedus invieem 
confcrendo , luculentius confirmabuntur • 



Aaa z CA- 


Digitized by Google 


15: Dijfirtdtio 

' CAPUT II. 

^ . p 

Romani Imperatores pro tyrannis habit i fuijfent , 
i . & nemo non eos Reipublicae ac Senatus liber - 
. tatem opprimere judicajfet , fi p lac it is fuis , 
>' antequam ab uni'ver/o Senatu probarentur , in- 
jetto exfilti , 0" graviorum poenarum metu , 
fubfinbi , eaque recipi ornnino a Senatoribus 
<voluiJfent . At nemo Romanos Pontifices ty- 
ranmdts arguit < violataeque Conciliorum liber- 
tat is , quod fuis deer et is , gravifimis poenis in • 
tentatis , fubfirtbi ante njoluerunt , eaque omni- 
no recipi y quam ab Occumenicis Synodis pro- 
barentur . 


Q Uae, rogo, penes S. P. Q^R. priftinae liberratis 
imago vel umbra manfifict } fi minis ac terroribus 
- Imperatores egifient , ut fuisplacitis a Senatori- 
bus ante fubferiberetur , quam ab univerfo Senatu pro- 
bata fuifient j imofi palam Sc aperte denunciafient , nun- 
quam fibi cum Senatu iplo pacem futuram , nifi ab illo 
quod ipfis vifum ac libitum efl'et velutjovis oraculum re- 
ciperetur? Ab luc tamcn vi Patribus inferenda optimi 
Principes abftinebant . Qtaarc Tiberius quum adhuceam 
gloriam maxime appetcret , maximeque Civilis vidcri 
vellcr , ut in futura fua ipfius a<fla a Senatu juraretur , mi- 
nime pcrmilit : Nomen patris patriae , inquit Tacitus (a) , 
Tiberius a populo faepius ingefium repudiavit : neque 

in 

( t ) L ib. I. AnnaL cap. LXXII. 


Digitized by Google 


De mo do conciliandi &c. \j 

in afla fitajurari , cjuamquam cenfinte Stfiatu , permijit : 
cunfla mortalium incerta , quantoque plus adeptus fo- 
nt , tawfo yt /» lubrico diflans . A^ow tamen ideo 

fact that fidem ci'vilis animi . Vcrum eft tamen , quod po- 
ftea id juramenti fufeepit ac probavit, quemadmodum 
Dio audor eft (a), quictiam alibi teftatur(£) ,fa&um 
id eftc pro omnibus fummis Imperatoribus , five vivis » 
five jam defitnflis , ac non perignominiam eo fafiigio de- 
turbatis . Verum id ipfum argumento eft , perfuafum 
fuifle vel ipfis Imperatoribus ( c ) , eorum placita, ficut & 
alia , quae non habebant jure Magiftratus , haud iecum ab 
origine fua ferre , fed ab auftoritate Senatus perpetuam 
accipere firmitatem : adeout non ex Imperatorio jure, 
led ex voluntate Senatus , per jurisjurandi religionem con- 
tinuata , Principum julfa tranfierint in legitimam potefta- 
tem . IraquePrincipum jufla vel placita in Imperio Ro- 
mano vim non habebant definition^, legis atquc fan- 
ftionis , nifi Scnatu in ca libere confenticnte , ut ipfe 
ctiam Petrus dc Marca pracclare his verbis obiervat ( d) : 
y, Cum autem Senatus de rebus omnibus vice populi con-<' 
„ fuli coepiflet, Principes Senatus-Confultorum audo- 
j, res fieri voluerunt . Quod earn vim in fe habebat , ut 
,, oratio Principis in Scnatu recitata , feu mavis , relatio 
„ cum pracrogativa fuffragii, non folum cum unaqua- 
„ que graviftimorum Senatorum fententia comparanda 
,, clfet , fed etiam decifionis au3oritatcm indueret, fi 
„ confcnfus Senatus acccderet . Inde fit ut frequenter in 
„ jure aliquid orationc Principis conftitutum dicatur , 

„ quod 


(«) Lib. LV III. ad an. V. G 785. 

( b ) Lib. XLVII. ad an. V. C. 712. 

- (<•) Gravin Jib. de Rom Imp. cap. XXII. 

( d ) Lib.V. de Cone- S«c. & imp. cap. VII. num. V. 


Digitized by Google 



r8 - Dijfertatfo /T. 

,, quod alibi.Senatus-Couiuito tribuitur ad orationcm it* 
„ lam faxio. Scilicet oratio continet infe auftoritatem 
^ quamdam non folumccnlendi r fed ctiam definieodi* 
dummodo confenfu & fuffragiis Senatus juvetur : 
j, quemadmodum ctiam vice verfa decreto Senatus res 
„ propofitae fumma au&oritate definiuntur &c. Ergo nifi 
per ftmimam injuriam non potuiifet Imperator aut fingu- 
!os Senatores compellere ad fubferibendum orationi fuae , 
antequam a Senatu probaretur, aut univerfum coetum 
graviUimis poenis intentatis adigere ad cam fuffragiifui 
au&oritate muniendam . 

His pofitis, videamus , an iftud imperium* quod 
olim in Romanis Principibus tyrannis & ufurpatio fuiR 
fet, Romani Pontificcs in Ecclefiu excrcucrint , dc an Epi- 
fcopi SeSynodi conqucfti fint, quod Romani Pontifices 
tyrannidem exercerent » Concilioruinque libertas ab eis 
violaretur . Quid egerit S. JLeo, & qua fit ufus au&oritnte 
ante Chalcedonenfis Concilii congrcgationem , adverfus 
MeldcnfemEpilcopumdiflerentcs, ex variis cjus epifto- 
lis demonftravimus . Non folum enim Synodum EphelU 
namrefeidit, fed a communione quoque fua ejusSyno- 
di participes removit; Legatofque fuos mifit Conftanti- 
nopolim , qui Anatolio Urbis regiac Epifcopo , ccterilque 
Orientis Epilcopis denunciarenr , ut fi Sedis Apoftolicac 
Ecclefiaeque Catholicae communione frui vcllenr, fuae ad 
Flavianum epirtolae fine ulla mora ac tergiverfatione fub- 
fcribcrcnr . Qua de rc ira feripfit ad Pulchcriam Augu- 
ftam(fl): Simplex enim efl abfolutumque quod pofco , 
ut remoto longarum difputationum Ubore » fanttae me- 
moriae Cyrilli Alexandrini Ep fcopi epijlolae , quant 
_ ip/e 

{a) Epilt. XXXV, Tom. IV. Conulior. 


Digitized by Google 



De mo do conciliandi £fc. 19 

ipfe ad Nejlonum mi jurat , adquiefcat .... & Eptjfolae 
meae , fanftae recordationis Flavianum Epifco- 

pum ejl direfla , confentiat .... Quam fiquis exijlim a- 
Writ non fequindam , ipfe fe a compage Catholic ae uni-, 
tatis ahfcindet . Suae ad Elavianum cpiltolac perinde fub- 
Icribi vuk S. Pontifex atquc Cyrilli Alexandria litccrig 
ad Neftorium , quibus poft Ephefinam Synodum tan- 
quam certiffimae fidci regulae atque definitioni fubfcribc- 
batur . Neque hoc rantum monct atque fuadet , verum &c 
poenalem fan&ioncm adjicit j nimirum , nifi vclint a corn- 
page Catholicac unitatis &c communionis abicindi. Quod 
ctiam in aliis epiftolis fedulo ac vehcraentcr inculcat : qui- 
bus Orienraies Epifcopos fere omnes ad fubfcribendura 
adegir, ut ipfimet A&ionc fecunda Concilii Chalcedo« 
jienfis follenniter teftati funt , quum abcisjudices ac Sc- 
natus requirerent , ut fidem exponerent , hoc eft , aliquam 
fidci formulam concinnarent . Negarunt enim , aut ipfis 
licitum efle fidem exponere ■> aut opus efle alia fidci expo- 
fitione, pollquam Leo fidem expofuiflet , &c poftquam 
omnes ejus Epiftolac tanquam formae ieu regulae fidci 
adverfus Eutychianam haerefim fubferipfiflfent : Emerfe- 
runt quae ad Eutycbem pertinebant ; ifFfiperiis forma 
data ejl a fanftijfimo Arcbiepfcopo Romanae urbi r , Z2 3 

fequimur eum , 13° epifiolae omnes fubferipjimus 

f fficiunt quae expojrta funt : alteram expojitionem non 
licet fieri . „Quare, vel ipfo fatente Iliuftriflimo Adver- 
„ fario(a), certum eft 6 c indubitatum , Apoftolicae Sc- 
dis auttoritate aflertam fuiife fidci veritatem adverfus 
perfidiam Eurychis, Synodi Ephefinae Iatrocinium ca- 
„ ftigatum , Orientis Epifcopos ad fatisfaftionem ad- • 

» a&os 7 

( * ) Lib. V. de Cone, cap- VIII. nuto. L- ) 


Digitized by Google 


20 '.DiJfertAtid . Cl 

„ ados , Sc Lconis epiltuuin pro fincera fidei dcfinitionef 
fufceptam. Hacc Petrus de Marca, a quibus fejungenda 
non fun t , quae ftatim fcquenci numero adjungit : ,, Non 
„ melatet, olim in provinces crumpens haereticum vi- 
„ rus Synodorum provincialium dccrctis expulfum , hac- 
„ refi atquchaereticis damnatis . Sed haereticis tantum 
„ in provincia degentibus poena a Synodis indicebatur . 
„ At vero Leo I. baerefim in Orientc natam Sc haereti- 
,, cos, non folum inOccidentc, led etiam inOrienre 
„ damnat, cjufque folacpiftola vim fententiac&definU 
tionis canonicae obtinct ; Synodum, quae faverat hae- 
„ refi, refeindit , Sc perturbationis audorcs fuo judicio re- 
„ fervat . Sic olim Pelagianis a Zofimo damnatis* corum 
,, haerefis per totum orbem proferipta eft } ut diicrtc feri- 
„ bunt Auguftinus Sc Profper ( a ) . Pofthaec verojudi- 
cet aequus Ledor , an Epifcopalium fuflfragiorum in Sy- 
nodis libertas rede cum Iibertate Senatus in probandis aut 
improbandis Imperatorum placitis conferatur . Impcra- 
toris enim oratio vim defimendi Sc dccifionis audorita- 
tem non habebat, nifi Senatus confenfus acccderct, ac 
nifi liberis ejusfuffragiis juvaretur . At Lconis epittola, 
antequam Synodus Chalcedonenfis celebrarctur , vim fen- 
tenti^e Sc canonicae defini tionis obtinuit j Sc non folum 
inOccidente, verum ScinOriente ad earn tanquam fin- 
ceram fidei definitionem ac formulam fufeipiendam com- 
pulfi funt, quicunque Catholicae communionis partici- 
pcs efle volucrunt . Orationi principis in Senatu ex fe non 
incrat nifi vis fuadendi : Pontificis autem Epiftolac etiam 
visdefiniendi: poteratilla a Senatu nullo periculo repu-^ 
diari j quum , ut ipfe Petrus dc Marca audor ell , Senatus 

quan- 


Digitized by Google 



De modo conctliandi &c. ± g 

quando confulcbatur , fummo jure fie ulus in decernendo 
quare nilmirum fi fua in hac re libertaec utebatur, ctfi 
amico foederc jungebantur majeftas Imperaroris & libcr- 
tas Senatus . At epiftolac Ponrificis ante Synodi cclebra- 
tioncm fandio poenalis adjunda erat , 8c vel ci fubferi- 
bendum erat , aut fubferiprionem abnuenti ab Ecclcfiac 
Catholicae communione excidendum ; nec fibi Synodus 
fas efle judicabat aiiam fidei formam , feu credcndi le^cm 
ftatuere. Hinc autem rurfus emergit diflicuhas , quamll- 
luftrififimus Audor exaggerat , concil/andi cum Romani 
Pontificis audoritate Epifcopalium fufFragiorum in Sy- 
nodis Oecumenicis libertatem : quae iIJo Romani Senatus 
cxemplo non fatis expediri videtur . 

Non folusautem Leo , verum &alii Romani Ponti- 
fices , non modo fingulis feorfim Epifcopis , verum cis in 
gencralcs Synodos cocuntibus formulam fidei & credcndi 
legem, poenali quoque fandionc adjunda , propofuc- 
j-unt . Id conftat ex duabus Epiftolis , quas Agatho & Ro- 
mana Synodus ad Conltantinum Pogonarum per Le^atos 
fuos ad fextam Synodum deltinaros tranfmiierunt . Ex- 
pofita enim Sedis Apoftolicac adverfus Monotheliras de 
duabus inChrifto voluntatibus fide, palam ipie Roma- 
nus Pontifcx aliique Occidentales Epilcopi denuntia-’ 
bant, nunquam fibi pacem cum Orientalibus fore, nun- 
quam eos fratrum loco habituros, nec utriulque Eccle- 
fiac communionem unquam redintegrandam , nifi banc 
omnino fidei Catholicae regulam , nullo prorfus audam 
additamento, nulla fubtradione minuram ampledcren- 
tur : Si batic .... irreprehenfibilem Apojlolici dogmatic 
regulam .... inquit Agatho , Conflantinopolitanae Prae - 
Jul Pccltfiae tenere nobifeum ac praedicare delegcrit ; pax 

To. I, Par .II. Bbb mu i m 


Digitized by Google 




1* ’ JD ijfcrtatit 

mult a erit diligentibus nomen Dei > ££* ullum non rtmx. 
neb it difienfionis fcandalum ?3*c. Sin autem ( quod porro 
longe fit ) novitatem nuper ab aliis introduEiam am pit Eli 
malutrit , & alien i f a regula veritatis ortbodoxae atque 
Jpofiolicae nofirae fidei fefe ir retire doElrinis - . . . . ipf e 
noverit , quid de tali contemtu in divino Cbrifii ex ami - 
nefxtisfaciet&c . Et inaliaepiftola, eui una cumAga- 
thone omnes Occidentals Epilcopi fubfcripfcrunt , haec 
eadcm rurfus non minore auftoritarc Oricntalibus denun- 
tiantur : Quicumque proinde Sacerdotum bate , quae in 
bac nofirae bumilitatis confejfione continents , nobifi 
cum finceriter praedicare di fide rant , ut nofirae Apofloli- 
cae fidei Concordes , ut Confdcerdotes y ut Commiwfiros 
ejufdem fidei > ( ut fimpliciter dicamus ) ut fpiritales 

fiacres & Coepifcopos no fir o^ fifiipimus . §lui vero baec 
confiteri noluerint > ut infifios Catbolicae atque Apofio - 
Heat confejfioni , perpetuae condemnations reos ejfe ctn • 
f emus', nec aliquando tales in nofirae bumilitatis cotie- 
gio , nifi correElos , fufeipere patimur . Nec tranfigredi 
nos quifquam eorum arbitretur , quod a Praedecejforibus 
noflris accepimus . An fuas in Scnatu orationes &: placita 
.talibus proteftationibus Romani Imperatores muniebanc? 
Aut fi munifient , quam, rogo, fuiFragiorum libertatem 
Patribus reliquiffent ? Quam , inquam , libertatem fibi Se- 
jiatus adferuifler, fi difertis verbis Imperatores Patribus 
fignificaftcnt > fibi nunquam cum Senatu pacem futuram , 
feque illos Civium loco non habfturos, &: non modo Re- 
publica Sc Civitate, verum & aqua & igni interdiccn- 
dum iis > qui ipfbrum auderent placitis refragari $ Aut ergo 
libcrrasEpilcoporum in Synodisgcneralibus alfus rationis 
eft a libertate , qua olim Senatus Romanus fruebatur 5 aut 

Aga- 


Digitized by Google 


Vi modo cones fundi &c. * $ 

Agatho in Oricntalium Epifcoporum ac fextae Synodi 
libcrtatem tcmcrc involavit . 

Eadcm au&oritatc ufus eft in VII. Synodum Hadria- 
nus I.quamea lege eelebrari conIcnfir,ut primtim Pfcudo- 
Synodus Conftantini Copronymi adverfus facras Imagi- 
nes in irritum mitteretur . Qua de re in fuis ad Conftanti- 
num &c Irencm litteris haec mandavit : Si vero impojftbile 
eft baereticorum njefaniae pro incredulitate ipforum ipftis 
facras ac uenerandas Imagines fine Synodi a fit one in pri~ 
ftino erigere ac confirmare ftatu .... imprimis Pfeudo - 
fyllogum illud , quod fine Apoftolica Sede enormiter CP* 
irrationabiliter , nequiterque contra finttorum venera- 
bill um Patrum traditionem de facris Imaginibus aflunt 
eft , anatbematixytur praefentibus mijfts noftris . Quod 
rurfus praccipit in aliis ad Tarafium litteris, in quibus 
ctiam adjungit , fc illiusconlecrationcm rccipcrc, adco- 
que cum ipfo tanquam Catholico Patriarcha communi- 
care non pofle , nifi ipfius ope ac vigilantia facrarum Ima- 
ginum cultus in Orientc reftitueretur : Si autem facras ac 
1 venerabiles Imagines illis in partibus non reftituerint , 
confer ationem veftram recipere non audemus . Quae lie- 
tcrac quum A&ione fccunda le&ae fuiflent ; Tarafius illa-' 
rum audoritatem agnovit, ac publice profeflus eft , illis 
omnino efife parendum , Sc cis refifti non pofle . Quare 
quum Paulli verba laudaflec, quibus Romanac fidei prae- 
conium continetur : Hoc, inquit, teftimonium fequi nc~ 
ceffarium eft, (3* inconfulte agit , qui buic conatur reft ~ 
fiere . Quae verba & iple Petrus de Marca (a) expendens 
merito obfervat : Tarafium Scdis Apoftolicae au&orita- 
tem fuo fuffragio ita coluifle , ut ab ejus regulis in fincerae 

B b b a fidei - 

(4 } Lib. V. Ac Concord, cip. XIV. num. III. 

/ 


Digitized by Google 



24 -V ; ' 'Dijfcrtdtn u. *. 

ficei praedicatione diiicedere, ncmini fas cflfc putavcrif; 
Apoftolo teftante , Romanorum fidem annuntiari in uni+‘ 
vcrfo mundo . • 

In odava Synodo nullus omnino Mctropolitanorum«i 
Epifcoporum , & Clericorum , qui a Conftantinopolitana 
Scde pendebant, in facrum ilium convenrum admillus 
eft, qui non ante Libello coram teftibus fublcripfiftet , 
quern HadrianuslI. ut ab eis rcaplc fubferiberetur , per 
Legatos fuos tranfmiferat . In hoc autem Libello, cujus 
faepius in Operc adverfus Boffuetium mentionem feci- 
mus , fantftc ac follennitcr profitebantur , fefe omnia decre- 
ta fufeipere ,qu3e pro Ignatii rcftitutione> & Photii deje- 
tfionc, & Cregorii Syraculani U Ictfatorum corumdem 
damnatione cum Nicolaus I. tumHadrianus ipfefanxif- 
Icnt . It a ut , inquit Anaftafius Bibliothccarius , qui prae- 
fens aderat , nullus vtl Antiflitum , vel r eh quorum Cle- 
ricorum in Synodaltm futrit convention receptu , qui 
non fecundum exemplar bujus codicilli Cbirographum 
fo ipfet , & Mijfts Sedis Apoflolicae Eccltfeae Romanae 
minime dtferendum porrexit . Poft hujus vero Libelli 
fubferiptionem , quo praecipua capita continebantur , ob 
quaeSynodus indicia fueratj quaerogo libertas iis qui 
fubferipferant reliqua erat, adeadem Sedis Apollolicac 
dccreta in ipla Synodo rctra&anda? Poftquam anathema 
in Photium » 8 c in Gregorium Syraculanum , & in atfta 
Photiani Conciliabuli , Sc in corum fequaces intorferant ; 
&c poftquam Nicolai I. Sc Hadriani II. Romanis Synodis 
eorumque atftis atquc decretis pro Ignatii reftiiutione, & 
fchifmaticorum damnatione fubfcripleranr j quiseos libe- 
ros fuifle pronunciet ad judicandum, jure nc refteque, 
an fecus Ignatium Romam Pontifices reftituilfent , Pho- 

i. ciutn 


Digitized by Google 



De modo concHidndi &c. 2% 

iftim autcm Photianolque damnalientS Hoc fadum , uC, 
ip(c Petrus deMarca ob(ervat ( a ) , adeo commendabar 
auftoritatem Summi Pontificis> ut id Epifcopi quidam 
Conftantinopolitanae Dioeceleos in invidiam trahere co-, 
nati lint, Bafilii Imperatoris & Ignatii Patriarchac auu-. 
bus infufurrantes , ( quemadmoduqi obfcrvat , Anaftafius, 
Bibliothecarius , qui rebus geftis praefens aderat ) non btt~, 
ne faflum f*i(fe , quod Ecclejtam Conflantinopolitanatn 
tarn a ftbjettione Roman ae fubdi Ecclefiae permiferint 
it a ut banc ei tanejuam dominae ancil l am iradidcrint *, 
Qua exprobrationc commotus Impcrator, clanculum Chi* 
rographa ilia fubferipta a (criniis Lcgatoruni fubripijuk 
(it . Quod ex parte impletum , juftam Legatis conquerendi 
occafionem dedit. Sed opera 6c induftria Anaftafii Bi- 
bliothecarii Impcrator chirographa reftitui praecepit , iis 
verbis adjciiis, quae Scdem Apoftolicam tit negotiorum 
Ecclcfiafticorum magiftram profitentur : Ego quidem , in-', 
quit , magi (l ram Ecclefiafi'tcorum negotiorum Sedem /fpo- 
jlolicam pur meat Legatos adii , £S^ idea ueflram praefn - 
t\am pratjlolatus fum , ut vejlro decreto Z9 1 foltrtia Ec- 
cltjia nofir a remedia fanitatis acciperet $ 19* nos non no- 
ftris mo ti bits , fed •veftrae fententiae parer emus . Quibus 
verbis Imperator profeflus eft, jure ac legitime Romanum 
Pontificem cam in Graecos Epifcopos autforitatem exer- 
cuifle , eofque adigere potuifte ad fubferibendum Sedis 
Apoftolicae decretis, vel antequam Synodus celebrarctur : 
quoniam ipfa quum fit Ecclcfiafticorum negotiorum ma- 
gi ft ra, ejus fententiae parendum eft: adeoque non earn 
Bafilius Imperator inEpilcopis acSynodis auvftoritatem 
fie poteftatem agnofeebat , quam veteres Imperatorcs in’ 

•. ' ■ r. ' . : • v -d ■■ . 1 ,. , P j 

(a) . t7bi fupra nan. VI. 



15 Diffirtatio il 

Patribus & Senatu , quum jure ac modeftc agerenr , fufpn 
riebant t quum (c alii Senatui obnoxios profiterentur , hie 
vero Epiftopos Pontificis decrctis auftoritati fubjicc* 
ret . Nam Senatus jura Tiberius agnofeens, ita Patres 
apud Suetonium cap. XXIX. adloquebatur: Dixi £9* nunc 
& fxepe alias P. C . , bonum 15? falutxrem Principem y 
quern 'Vos tanta £9* tam libera potejiate ornajiis , Senatui 
jfervire debere , £9* univerjts Civibus faepe , £3 ° plerumque 
etiam Jingulis , neque dixijfe me poenitetiiSP bonos , £9* 
aequo s , £9* faventes vos babui dominos , £9* . 

At contract vidimus, Conftantinopolitanac Dioeccfcos 
Epifcopi &Clcrici conquercbantur, & cum Imperatore 
& Ignatio Patriarcha cxpoftulabant , quodSynodi initio, 
ampliflimam illam Orientis Ecclefiam Sedi Apoftolicae 
tanquam ancillam dominae fubjeciflent . Quod jure fa- 
dtum eflc , tandem & ipfe Imperator agnovit , ac profef- 
fus eft • • o » . • > 

CAPUT III. 

De Imperatorum placitis in Senate libere a Pa - 
. tribus & in utramque partem difeept abater 1 
r At Romani Pontifices omnino vetabant , fidei 
- dogmata Sedis Apoftolicae au&oritate fincita f 
' «i uelut adbuc dubia & invert a, in Synodts Oi • 

: cumenicis retrod ari , 

.r , 

N On modo aequi bonique Imperatorcs , aut qui tales 
haberi velJcnr , camque gloriam aucupabantur , 
ntillam Senatui , ut in corum placita fcntentiamque con- 
ccdcret , vim inferebantj verum & Patribus permittc- 

•>. . L.. . ^ant * 


Digitized by Google 



De mod "o cone Hi an dt &c. tj 

bant, ut de rebus in medium adlatis , quanquam explo- 
rata Principis voluntate , libere difeeptarent . Plura hu-» 
juice juris Sc libertatis , qua , Tiberio Imperarore , frui Sc* 
natus adhuc videbatur , &qua frui plcniflimc debuiflet % 
Tacitus cxempla noravit . Unum aut alterum ,ut res illu- 
ftrior evadat ,cxcmplum adferam . 

Primuin exftat lib. III. Annal. cap. LXX. narraturqua 
aTacito his verbis: L.Ennium equitem Romanum mai 
jeflatis pofiulatum , quod effigiem Principis promt fcuum 
Ad ufum argent i vertiffet ; recipi Caefar inter reos vetuit « 
At ejus fententiac atquc judicio non ftatim omnes adquic- 
Vcrunt ; quin eorum unus libertate ufus , quae ampliflimo 
erdini conveniebat , & cujus illi imaginem quamdam Sc 
umbram Tiberius adhuc lervabat, palam judicio Caelaris 
contradixit: Pal am , inquit, afpernante Ate jo Capitono 
quafi per libertatem ; hoc eft > quafi Scnatus libertatcna. 
adfercret: Non enim , inquiebat, deb ere eripi Patribui 
vim flatuendi : neque tan turn maleficium impune haben- 
dum . Sane lentus in fuo do lore effete Rei public ae inju- 
rias , ne largiretur . 

Uluftrius eft alterum cjufilem libertatis exemplum « 
qua Scnatus Tibcrii placito advcrlatus eft, quod idem Au- 
or Annalium lib. IV. cap. XV. his verbis refert : Sub 
idem tempus de FI amine Diali in locum Servii Malugi- 
nenfis defun fit legendo ,JimuI roganda nova lege dijftruit. 
Caefar j hoc eft ,retulit ad Senatum de nova lege fancien- 
da . Quanquam autem plures rationes adtulit , cur vete* 
Km ritum emendari vellet , aut cur ei medendtim ccnlcret 
Senatus decreto aut lege , addito ctiam Augufti exemplo , . 
qui quaedam ex borrida ill a anti quit ate , hoc eft vetcrum 
legum fylva , ad praefentem ufum flexijfet : libere tamed 


Digitized by Google 



13 .V - D'Jfcrtatib :■?» V 3 . 

Senatus placirum Cacfans ad examen revocavit; traPl*- 
tifque reltgionibus ; hoc eft , pcrfpcelis perpenftfquc cere- 
raoniis , phcitum , contra atquc Tiberius cenfuerat > infii - 
tuto Flaminum nihil demutari . 

Similia & apud Suetonium in ejufdem Tiberii vita 
legere eft : ex quibus facile colligas , non earn fibi Impera- 
fOrcs*quumprincipatus jura fuis finibus coerccbant, au- 
tforitatem ufurpafle , ut omnia pro fuo ipforum arbitrio 
decerni vellent, nec facultas Patribus eflet (ecus de rebus 
propofitis judicandi : Hinc qucmdam (a) dicentem , au- 
i lore eo Senatum fe adiijfe , verba mutare , O' pro aufto 
re ifuaforem .... dicere coegit , Hoc autem au&or a fua- 
{orediffcrtjquodhujusconlilium non temper fequimur J 
Hinc ctiam paullo inferius eidem Suetonio (b) memoriae 
proditum eft, quod fpeciem libertatis quamdam indu- 
xit , confrvatis Senatui ac Magiftratibus O' maje/late 
priftinaO* potefate-, hoc eft, iifdem penejuribus, qui- 
bus florente Republica fruebantur: Neque tam parvum 
quidquam , neque tam magnum publici privatique negotii 
fuit , de quo non ad P. C. referretur . Et rurfum ( c ) : 
Quacdam adverfus fententiam fuam decerni , ne quefluS 
quidemeft . Cujus moderations aliquot ftatim excmpla 

deteribit . • * * * . 

Paria funt quae de eodem Imperatore Dio Cafllus 
refert lib. LVII. in Xiphilini Exccrptis: Suo , inquit , ar- 
bitrio nihil aut perpauca agebat: De rebus etiamminu - 
tijfimis ad Senatum referebat .... Propofita fua in me- 
dium fententia , non tantum omnibus contradicere libe- 
rum relinquebat , fed ferebat etiam aliquando contraria 

. . ' fuae 

‘ Sueton. in Tiberio cap. XXVIII. 

(-*> Ibid. cap. XXX. (e) Ibid. cap. XXXL, 


Digitized by Google 


De modo conciliandi £fc. 29 

fuae fententiac decrttx fieri . Nxmipfe quoque fiepenu- 
tnero fuffragium dicebat .... Plerumcjue tie videretur li- 
bertatem .this adimere , dicere folebat , /f Ji [cnttntiam 
fuiffet laturus , hoc "jel illo modo diBurum faiffe . Qliq 
fiebat, ut liberius alii quid ip fix placeret, exponerent , 
Quin faepius drjerf*m ab ipfius Jententia pofleriores pro - 
baverutit , ac fiepen imero , nibil cuiquam fuccenfente 
ipfo , obttnuerunt . Quae Jibertas , ut iidem Au-ftores mo- 
nenr , tamdiu in Senatu viguit>, quamdiu Tiberius bonum 
principem egit j hoc eft, ipfius Imperii novem prioribus 
annis: quibus, ut rurfus Tacitus aiitfor eft (a) t 8c publi- 
co. negotia , i 5 * privxtorum maxima apud Put res trail 1- 
bantur: dabaturque Primoribus differere > hoc eft , libera 
erat de quibuslibet negotiis deliberatioj C T in adulatio- 
nem lapfos cohibebat ipfe . . . .fuel Confulibus , fux Prae- 
toribus fpecies: minorum quoque Mxgiflratmm exercitx 
potejlas &c. hoc eft, quemadmodum Senatui Patribuf- 
que confcriptis, ita 8c Confulibus Praetoribulque mane- 
bat aliqua priftinac majeftatis imago, 6c minorcs Magi- 
ftratus fuam poteftatem fine ullo impedimento excrce- 
bant . 

His pofitis, videndum eft, an eamdem Iibertatem, 
qua olim Imperatorcs de fuis placitis Senators dilferere 
permitfebant, Romani quoque Pontifices ad fua circa fi- 
dem decrera retraftandu Synodis Oecumenicis indulge- 
rent 5 feu an ejufmodi au^oritatem ipfis Oecumenicis $y- 
•nodis jure compctere judicarent . Adfirmat llluftriftimus 
de Marca his verbis ( b ) : „ Quemadmodum autem rcla- 
„ tionislmperatoriac haec erat neccllaria 6c velut innata 
To. I. Par. II. C c c con- 

la) Lib. IV. Annal. cap. VI. 

(4 ) Lib. V. dc Concord, cap. VIII- num. V. 


Digitized by Google 



30 Dijfertatio 

„ conditio, ut rc&ae rationis praefcriptum fequcretur, 
„ atque utilitati publicae confulerct, vcl fane non in- 
„ commodaret: (qua dc rc libera erant Senatorum fuf* 
*, fragia) ita quoque relationis Pontificiac partes erant j 
», ut in fide & pace Eccicfiarum conftitucnda, a Sacns 
„ Scripturis , a Canonibus , Sc a traditione Majorum nul- 
„ lo paAo difeederetur . Quare illud anxie a Synodo dif- 
„ quirebatur, an Pontificum cpifiola cum Scripturis Sc 
„ Canonibus congrueret 5 ut ita demum au&oriratc illius 
„ omnes tenerentur , atque duobus vcluti vinculis in fide 
confirmati cflent, definitione Pontificis, Sc declara- 
,, tione Synodi • Perinde atque ut olim Hadrianus ad Se- 
natum feribebat ( a ) : Vtjh um eft nefiimare quid •velitis : 
nam ego ufque ad Senatus judicium incertus SS* varius 
flufluabo: ita ulque ad Synodi judicium nutarit adhuc* 
aut non fatis firma fuerit in fidei rebus fanciendis Apofto- 
licaeSedis Dccrctorum auftoritas. Paullifper autem fe- 
pofita Synodicae confultationis feu deliberationis praxi , 
qua potillimurn Adverfarii nituntur ; quis fuerit ipforum 
Pontificum Romanorum de fuis decretis ad fidem perti- 
nentibus fenfus > interim exponemus. Adlatifque eorutn 
teftimoniis, plane aperteque conftabit, noluifle Roma- 
nos Pontificcs , conftanterque inhibuifle fua de fide decreta 
tanquam dubia Sc incerta in Synodis Oecumenicis retra- 
d:ari : adeoque non eamdem illos in Conciliis generalibus 
auifloritatem fiifpcxilTe , quam olim Senatui aequi bonique 
Imperatores fartam teftamque /ervabant . 

Initium ducam a Leone Magno , quo tritae ab Illu- 
ftriffimo Praefule orbitae ac veitigiis infiftam . Is ergo 
fan^fb’ffimus Sc aequiffimus Pontifex , qui libertatcm fuf- 



( a ) Apud Spanian in Hadriani vita cap. VIII* 


Digitized by Google 



De modo concil 'tandi £fic. 3 1 

firagiorum, uf idem ipfe lllultrilhmus Au&or ob/ervat, 
tantopere commend avit , in iuis cpiftolis gravifTime ac 
follicite cavit , necaufia fidei adverfus Eutychem audo- 
ritatc ipfius aflerta , ejufque de myfteriolncarnationis ad 
Flavianum epiftola tanquam dubia & incerta vel in ipfa 
general! Synodo in difeeptationem adduceretur . Ita cpi- 
ftola XL1I. ad Marcianum Auguftum ( a ), quum jam de 
cogcnda Synodo tradaretur : Nimis autem iniquum efi « 
Ut per paucorum infipientiam ad conjefturas opinionum , 
£ 2 ° ad carnalium dificeptationum bella provocemur : tan- 
quam reparata dificeptatione traclandam fit , utrum Eu - 
tycbes impie fitn fieri t , £2° utrum irnpie Dioficorus judica- 
rit . Et infra : Non cujufimodi fit fides tenenda traElan- 
dum , fied eorum \ hoc eft , in Ephefino Latrocinio Japib* 
rum , precibus quail ter annuendum . Ec epiftola fequente 
adeumdem: Peripfium, inquit, Dominum nofirum^e- 
fium Cbrifium , qut regni vefiri efi auElor £5° reflor , obte- 
fior obfiecro clementiam vefiram , ut in praefinti Sy- 
nodo fidem , quam beati Patres nofiri ab Jpufiolis fibi tra - 
ditam praedicarunt , non patiamini quafi dubiam retra- 
Bari . Et epiftola L. ad eumdem Imperatorem : Comprefi- 
fia enim vel remota inquietudine ac pravitate paucorum , 
fiacile probabitur firmanda concordia , fi in earn fidem , 
quam Evangelicis £5^ Jpofiolicis praedicationibus dec la - 
rat am, per antiquos Patres nofiros accepimus £5° tene- 
mus , omnium corda concurrant ; nulla penitus difiputa • 
tione cujufiquam retratfatiunis admiffia , nt per vanam 
fiallacemque verfiitiam autinfirma videantur aut dubia , 
quae in ipfio angular i lapidc Cbrifio fiundata fiunt , £5° fine 
fine manfiura . Quam porro fidem his verbis delincaret , 

C c c 2 6 c pror- 

(<*) Tom. IV. Conciliorutn . 


Digitized by Google 



3 2 1 Dijfertatio 

tk prorfus iiretra&abilem cue vdlec atque decerncret , pfe— 
niu's ac difcrrius dcclarat in epillola ad ipfum Chalcedo- 
nenfe Concilium (a): X)nde, inquit > fratres carifjimi , 
rejeBa penitus audacia difputandi contra fidem divini - 
tus infpir.it am , vana err ant turn infidel tt as con quit feat \ ' 

nec liceat dtfendi , quod non licet credi ; quum fecundum 
Evangelicas auBoritates , fecundum Propheticas voces , 
Apoflolicamque doBrinam , plenifiime £5^ lucidifihne per 
lit terns , ac/ bcatae memoriae ElavianumEpifiopmn 
m fimus , fuerit declaration , quae fit de/acrainento In - 
carnationis Dom:ni noflri Jtfiu Chrifli pi a iS 1 fincerx 
. confefiio . Hanc ergo fidem, cjuac in f'uis ad Flavianutn 
liturs continebatur , quam pleniflirne declaraverar , 6 1 
adveifus F.utychem adferuerat, nolebat Leo in difputatio- 
nem adduci , ac vehementer intcrccdebat , nc eadem fe- 
mel ab ipfo fancita in gcncrali Synodo rerraftarctur . 

Praeiverat hac in re Magno Leoni S. Caeleilinns , qui 
quum l.cgatos fuos ad Ephefinam Synodum mitterct , eis 
in mandatis dedir , ut fuam 6c Occidcnralis Synodi adver- 
fus Nellorium fententiam Occumenico Concilio fignifi- 
carent, nec fell* Oricntalium difeeptationibus immiTce- 
renr . Ouare in Commonitorio eis tradito haec S. Ponti- 
ficis verba leguntur: AuBoritatem Sedis Apoflolicae cu- 
fiodiri deb ere mandamus : fiquidem ln/truBiones , 
quae vobis traditae funt hoc loquantur , ul inter ejfie con - 
• ventui debeatis : ad difiputationem ft f ierit ventitm > vos 
de eorum fententiis judicare debeatis , non fitbire ccrtx - 
men . Quibus verbis , air Baluzius, Baronii confirmari fen- 
tentiam docentis : „ a Caelcliino Romanaque Synodo 
5 , milloscfle Legatos inOricntem, nonut reddiris irri- 
^ tis, 

( a ) i. Par. ConcH. Chalcedon. cap XL. 


Digitized by Google 



De modo conciliandi &c. 3 3 

„ tis , quae anno fuperiore adverlus Ncltorium ab codem 
„ Pontifice dccrera ellent , caufta ejufdcm novo fubjacerec 
j, examini, fed potius ut fententiae in Neftorium latae 
5 , iidem Legati client executorcs . 

Eadem omninofuir SclcquentiumPontificummens, 
quum Legaros fuos ad Orientalcs Synodos deftinarent ; ut 
conftat imprimis ex hifee Agathonis & Occidentalis Con- 
cilii verbis in Epiltola ad Conftantinum Pogonatum Impe- 
ratorem : Perfionas autem de nojirae bumilitatis ordine 
praevidimus dirigere ad "jeflrae a Deo protegendae fiorti - 
tudinis vejligia , quae omnium nojlrum , id ejl univerfo- * 
n.m per Septemtrionales z>el Occiduas regiones hpjlopo- 
rum f gg< flionem , in qua ijP dpoflolicae nojirae fidei con- 
fjjionem prae/ibavimitt , efferrt dtbeant : non tamcn tan- 
quam de incertis contendere , fid ut certa atque immuta- 
biha comptndiofix dvfinitione profierre . 

Idem etiam ex oftavu Synodo compertum eft : nam 
ipfu ftatim Aftione prima Sedis Apoftolicae Legati Syno- 
do fignificarunt , haud aliam fibi fuppetere potellatem , 
quam ut Nicolai decreta hrmarcnt ? caqucexfequeicntur: 
Sanftijfimus Papa Hadrianus potejlatem nobis dedit , ut 
fiecundum quod beatijftmus Papa Nicolaus difip'fiiit de 
fiincla Conjlantinopolitanorum Ec cl eft a , ita ordmemus , 
& rnoderemur atque fir memus , ut nullus adverfius earn 
pugnare pojjit j ut quae ipfie fixnftjfitmiis Hadrianus 
edidit , confirmemus. Quod 6c reapfe conftanter ac fide- 
liter praeftiterunt . Nam & in cadem Aftione , antequani 
ulla de rebus Romae decrctis ac definitis difputatio habc- 
retur, Graecos Epifcopos adcgcrunt ad fubferibendum 
libcllo ex Urbc tranfmiflo , quo Sedis Apoftolicae de 
Ignatii Photiique cauila > feu de Phouuno fchifmate decre- 
ta 


Digitized by Google 



34 Dijfertatio 

ta contincbantur . Et quum Adionc quarta Principcs fcti 
Senatus per Bahanem patritium pctercnt , ut Photiani 
Synodum ingrcderentur i acgrc id quidem Legati tule- 
runt , nec alia rationc confenfcrunt , quam ne admittcren- 
tur ad difceptandum , fed ut latam in eos a Nicolao fen- 
tentiam ejuiqucdefinitionesaudirent, &c juxta illas prae- 
fentes judicarentur : Ingrediantur , IF exaudiant legi Sy - 
nodicas definitiones £9° judicia beatijfimi Pap at Nicolai , 
tF certificentur magis ac magis . Et rurfum : Ingredian - 
tur : fed nos non propter contentionem advocamus eos , 
fed ut tantum beatijfimi Papae Nicolai epifiolam au- 
diant . 

His fretus exemplis Gregorius X. quum Graecos Im* 
peratorem , Patriarcham , & Epifcopos ad fecundam Lug- 
dunenlem Synodum invitaret , concinnatam, a Clemen- 
te IV. fidei Catholicac definitionem , qua dogmata, ob 
quae ab Ecclefia Latina Graeca diilidebat , auSorirate 
Apoftolica far.cicbantur, eis ante perLegatos fuos fub- 
feribendam tranfmifit; hac adjefta declaratione > ad earn 
formulam retra«ftandam , aut novo examini fubjiciendam » 
nequaquam deberc Synodum celebrari : Non , inquit , ad 
praedittae difcujfionem , vel novam dijfinitionem fidei y 
quam tanquam innv.meris ferae paginae auPloritatibus , 
numcrofis Sanftorum Patrum fententiis , £5° Romanorum 
Pontificum fiabtli diffinitione fir mat am , nec ipfe ( Cle- 
mens )voluit , nec nos intendi mus , ficut nec decet nec 
foret expedient , in dubium , novo ipfm exponendo exa- 
mini , revocare , 

Si ergo Synodis Oecumenicis cadem libera facultas 
eft ad retraeftandas excutiendafque Romanorum Pontifi- 
cum dogmaticas Conftitutiones , quae olim SenatuiPa- 

tri- 


Digitized by Google 



De mo do conciliandi dfc. 35 

tribufqucconfcripris ad diilercndum atquc deliberandum 
de Romanorum Imperatorum placitisj neccfle omnino 
eft , ut laudatos Pontificcs tvrannicam in Ecclefia domi- 
nationem cxercuifle dicamus : quemadmodum U illos Im- 
peratores tyrannidis argucremus, imo &: reipla arguimus, 
qui hanc liberrarem Patribus adeiniffcnt , aut qui rcapfe 
ademerunt. An ergo iconem Magnum, Caelcftinum, 
Agathonem , Hadrianum II. , Clementem IV. , Grego- 
rium X. ryrannici doininatus infimulabimus ? Abfit . Qjns 
tantis nominibus ramgravem atrocemque notam inurat , 
quam nunquam illis Veterum ullus impreffit? Quibus 
proinde nequaquam perfuafum fuir, ea in Synodis Oecu- 
menicisEpilcopos Jibertare pollere, qua in Senatu Patres 
confcripti , nondum omnino cverfa Republica , potie- 
bantur . 

CAPUT IV. 

Sen at us Roman us non mo do libertate ufus eft in 
Imperatorum plant is retrattandis , 'verum & 
in etfdem aut omnino improbandis , aut fat- 
tem reformandis : Nullt aut cm Oecumenicae 
Synodo fas aliquando fuit , Romanorum Pan- 
t if cum de fide deer eta aut omnino rejicere , aut 
•vel unum in eis apicem permutare . 

E X iiTdcm Hiftoricis monumentis , quibus fiiperiore 
capite oftendimus , in poteftare Patrum olim fuifTe 
ec nnperatorum placitis dillcrere atquc deliberare appa- 
rct ctiam Scnatum cadcm poreftatc ufum , ea vel omnino 
improbafie, vel quibufdam demtis autaddids ad publi- 
can! 


Digitized by Google 



3 6 Dijfcrtatio 

cam utilitatem adtcmperaue . Id quod certe ex jure & au- 
ftoritatc deliberandi Ipontc fluebat . Ut quid emm ilia Se- 
natus delibcratio , nili ut quod optimum diet , maximac- 
querationi &: legibus, reique publicae congruens &:con- 
lentancum , decerneretur ? Facilius enim erat , ut fe ha- 
bent humanae res, ut id plures collatis conliliis, quam 
unus, adfequerentur : adeoque fieri non poterat, quinab 
unius plurium fcntentia quandoque difcordaret . Q^Jod 
non aegrc ferebant Imperatorcs, qui fuaPatribus jura in- 
tegra & intemerata cfle volebant . Ita Suetonius de Tibc- 
rio ( a ) : Quaedam adverts fententiam ftam decemi , 
ne queftus quidem eft . Negante eo , dcftinatos Magi ft ra- 
tus abefe u port ere t ut praefentes honor i adquteferent > 
Praetor defignatus liberam legatiomm impetravit . he - 
rum cenfente, ut Trebianis legatam in opus novi tbeatri 
pecuniam ad munitionem viae transferre concederetur , 
obtinere non potuit , quin rata 'voluntas legatoris cftet . 
Qnum Senatus-ionfultum per difcejftonem forte fitret , 
iranfeuntem eum in alteram partem , in qua pauciores 
erant ifecutus efl nemo . Sed nullum cclebrius aut pcrvul- 
gatius hujufce in Patribus libcrtatis argumentum, quam 
quod dc codcm Impcratore Tertullianus his verbis re- 
fer^ £): Tiberius ergo , cujus tempore nomen Chriftia- 
num in faecnlum introivit , annuntiatum ftbi ex Syria, 
Palacflina quod illic veritatem illius divinitatis revela- 
• verat , detulit ad Senatum cum praerogitiva f iffragii 
fui . Senatus > quia non in fe probaverat , refpuit . Quae 
jam adtulimus &: alia quae adliuc adferri polfent exerci- 
tae a Senatu Tub codem Imperatore ejufmodi libertatis 

exem- 

( a ) In Vita Tiberii cap. XXXI. 

( b ) Apolog. cap. V. 


Digitized by Google 


/ 

De modo conciliandi &c. 37 

cxcmpla» quia vera narret fertuilianus dubitarc non U- 
nunt ; quum non aliam adverfus iftiufmodi hiftoriae veri- 
tatem morofiores aliquot Critici rationem adferant,quam 
quod verifimile non videtur, Scnatuin , de Chrifto in 
Dcorum numerum referendo, lmperatoris placitorcpu- 
gnafle. Qui ccrte fi adSenatus jura, 8c alia id generis 
. exemplaanimum attendiflent , nunquam gravilfimiScri- 
ptoris narrationem in fulfi fufpicioncm adducere moliti 
client . 

Ut ergo Patres de Impcratorum placitis difl'erebant, 
ita abcis liberc quandoque diflentiebant j qua in re fum- 
ma Senatus au&oritas explicabatur . Quare fi cadem in 
Conciliis generalibus Epifcopi libertate Ik audorirare pol- 
lebant, earn aliquando exercuillent, aut exemplo aliquo 
comprobalfent . Cur enim illosChriftus ca poteftatc 8c 
audoritatc donafler , quae lemper muncre aduque fuo va- 
caret? Aut qua ratione contigifiet, ut nullo unquam ex- 
emplo aut Pontificis lapfu demonftraretur , fupremam ad 
res fidei definiendas audoritatem penes Oecumenicas efle 
Synodos> &c foliennes 8c ex Cathedra pronunciatas Ro- 
manorum Pontificum de fide definitiones pofie ac deberc 
aliquando per eafdcm Synodos reformari ? Jam vero tan- 
tumabeft, ut id aliquando contigerit, utquum id fcnicl 
legitima Synodus imprudens aggrefia diet 5 Sc ci conftan- 
ter a Legatis Sedis Apoftolicae reftitum eft, acnifiiidem 
Legati interceflfilTent , in maximum Synodus ipfa erratum 
incurriflet . Res ita fe habet . 

Confenlerat tandem Concilium Chalcedonenfe, ut fi- 
dei formula adverfus Eutychianam haerefim conderetur: 
quae ubi Adione quarta publice Jeda eft , praeterquam 
paucis Orientalibus , 8 c Sedis Apoftolicae Legatis , omni- 
Tod . Pardl. D d d bus 


Digitized by Google 



3 a Dijfcrtatio r 

bus placuit } confcnfionemque fuam Sc adprobationcn^ 
publicis acclamationibus teftati funt : Definitio omnibus, 
placet . Haec fides Patrurn . §!ut praeter tjla fapit , baere- 
ticus eft . Qui a/iter fapit , anathema Jit.... definitio Deo 
placuit . IJla fides Ortbodoxorum .... Petimus , ut defini- 
tio fubfcribatur coram Evangeliis .... Jubete fubfcribi 
definitiomm .... Qui non fubfcribi t definitioni , haereti- 
cut ejl . His tamcn clamoribus Sedis Apoftolicae Legati 
minimc territi , intercedes perftiterunt; cauffati adjicien- 
dum formulae fidci , quod fcntefttiam S. Leonis pleneat- 
quc inregrc repraefentaret . Reponentibus Epifcopis, nihil 
effe addendum definitioni , eo contentio proceflit , ut penc 
rebus infcdis tanta Synodus folveretur; Legatis conftanter 
rcjicicntibusdcfinitioncm, nifi in ca Patres juxta epiftolam 
S. Leonis ditas effe in Chrifio naturas unitas inconvertibi - 
liter , infeparabiliter-, & inconfuft, diferte atque perfpicue 
profiterentur . Quod tandem pervicerunt , Sc formula fidei 
omnium votis ita concepta eft , ut dilcrte Leonis epiftola 
recepta fit tanquam Petri confeffioni congrucns ; Sc omnia 
dubia juxta praeferiptum illius epiftolae explicata funt . 

Ex difeeptationis hujus narratione duo , juxta Pe- 
trum de Marca , praccipua colliguntur (a): „ Unum eft , 
„ omnes Epifcopos epiftolae Leonis fubfcripfilTe . Quod 
„ cjus audoritatem demonftrat, cum decrctis fubferiba- 
9 , tur, Sc non Epifcoporum fuffragiis. Alterumeft, ne- 
„ fas tandem Synodo vifum , fi vel uno verbo ab ea epi- 
„ ftola difeederetur . Etenim cum fuperioribus Adioni- 
,, bus praejudicatum fuiffet omnium Patrum fuffragiis, 
,, Epiftolam Leonis congruere cum traditionc Majorum , 
,, audoritas Romanae Sedis id exigebat, ut formula fi- 

. .. » dej 

t ( a ) Lib. V . de Cone. cap. IX. num. IV. 


Digitized by Google 


De mo do conciliandi &c? 39 

dcicdita a Conciiio, &c Lcoms dchnitionem difcrtis 
„ verbis amplcderctur , &excjuspraefcriptoambiguita- 
„ tes tollerct j nempe Synodus declararer , quod Leo dc- 
„ finiverat , quemadmodum loquebatur Marcianus Im- 
„ perator . At nos ex cadem narratione altcrum colligi- 
mus , nempe quod ubi a Leonis cpiltola Synodus oculos 
defiexit, parum abfuit, quin acquivocam , atqueineptam 
Eutychianac haerefi protiigandae, fidei Tormulam obtru- 
deret. Ut enim ipfisjudicibus obfervatum eft , nec ipfi 
Eutychianorum principes omnino repugnabant , Chri- 
ftum ex duabus dici naturis ; at duas in ipfo naturas agno- 
jfeere recufabant j quarc fidei definitio, quae tantum ex 
duabus naturis habebat , ab Eutychiana impictate Tatis re- 
mora non erat : Gloriofijfmi ’Ju dices dixerunt : n Dio- 
,, fcorus dicebat , propter hoc fe damnafle Flavianum , 
,, quia duas naturas ajebatefle : definitio autem , ex dua- 
,, bus habet naturis . Et rurftm : Dio fcorus dicebat : 
,, Q^iod ex duabus naturis eft, TuTcipio, duas non fufeipio. 
Quod verum elfe , nec Anatolius quidem inficias ivit ; fed 
repoTuit , propter fidem damnatum non Tuiflc Diofcorum . 
At conftabat tamen , ilium omnia Tus deque vertifle , divi- 
naque omnia & humana jura violaflc , ut damnato Fla- 
viano, qui duas naturas praedicabat, Eutyches unius na- 
turae adTertor abTolveretur . Quod Tatis erat , ut ea Formula 
velut errori damnando non fatis idonea rejicerctur . Dein- 
dc, illud quidem abTonumerat, ut qui Leonis epifiolae 
jam TubTcripTerant,in fidei Tormam admittcre recuTarentj 
quod in ea Epifiola maxime Eutychianos urebat, S^quo 
Terme uno aCatholicis diflidebant. Ut enim Epifcopos 
Judices rede jureque monebant : Si eptfiolam Sanftifjimt 
Leonis ffeipitis .... ergo quae in ea inferutttur , inferan- 

D d d 2 tur 


Digitized by Google 



46 Dijfertrtio 

tur definitioni . Attamen ad epiltolam fufcipiendam & 
fubfcribcndam vcl ante Synodum Lconis au&oritate coa- 
tfifuerant; quare &c eadem au&oritate in cam neceflita- 
tem adftri&i fucrant , ut ne vcl uno verbo ab ea epiftola 
difcederetur j vel , eis jam fuerat adcmta libercas ad cam- 
dem in ullo capite reformandam . 

Hoc, ut conjicere licet , exemplo cdo&us S. Agatho 
Papa , quum fuos ad lextam Synodum Legatos mitteret 
cum Sedis Apoftolicae de duabus in Chrifto voluntatibus 
follenni decreto ac definitione> non modo illis ademit fa- 
cultatem de re , lemel Sedis Apoftolicae automate lanci- 
ta difputandi ; non modo ejufdem Sedis Apoftolicae com- 
munione Orientalibus fe interdidurum minatus ell , nifi 
illam incun&anter ample&erentur : verum etiam eifdern 
Legaris fas cfle noluit Synodo confentire , fi forte Apofto- 
licae confeflioni quidquam aut demendum , aut adjicien- 
dum cfle contenderer : Licentiam proinde eis Jive audo~ 
ritatem dedimus a pud tranquil HJJimum vejbrum Impe - 
rium , dum jujferit ejus dementia , Jimpliciter fate fa- 
ciendi , inquantum eis dumtaxat injunftum ejl , ut nihil 
pmfeElo praefumant augere , minuere , vel mutare : fed 
traditionem bujus dpoflolicae Sedis , ut a praedeceffori - 
bus dpoflolicis Pontificibus injlituta ejl , Jinceriter enar- 
rare. Similiter & in otftava Synodo Hadrianill. Lcgati 
profefli funt , fibi fas non efle , neque canonicis inftitutis 
permiflum judicia refcindcre Pontificum Romanorum : 
Nobis , non licet rejeindere judicium facrorum Romano- 
rum Pontificum . Hoc enim contrarium ejl canonicis in- 
Jlitutis . 

His Romanorum Pontificum & facrorum Canonum 
inftitutis omnes Occumenicas Synodos paruifle , turn cx 

earum 


Digitized by Google 


De modo conciliandi £fc. 41 

earum atftis compcrtutn eft , turn etiain ipli Romani Pon- 
tificeshaud fcmel tcftati funt . Quidenim hocAgathonis 
tcftimonio praeclarius in cpiftola faepius laudata ad Con- 
ftantinum Pogonatum Imperatorem ? "Beat us Petrus . . . . 
fpiritales ovesEcclefiae ab ipfo Redemptore omnium aeter - 
na commendatione pafcendas fufcepit : cujus annittente 
praefidio , baec Apofiolic a ejus Ecclefia nunquam a 'via 
•vert tat is in qualibet erroris parte defiexa efi : cujus au - 
ftoritatem , utpote Apoflolorum omnium principis , fern - 
per omni s Catholic a Cbrifii Ecclefia , £2° univerfales Sy - 
nodi fideliter ample ftentes , in cunftis fecutae funt . Con- 
fona his f'unt quae S. Nicolaus ferihit cpiftola nona ad Mi- 
chaclem Imperatorem : Jn Synodis , inquit , prifeo tem- 
pore col left is Apofiolicae Sedis feripta non fub occultatio- 
nis modio tegebantur : fed ut omnibus , qui in domo 
Dei erant , lucerent , in propatulo ponebantur : Z3 3 utfi- 
qua turpi tudo vel macula in fidei pulcritudine a quolibet 
ttntaretur induct facile patefeeret , ac ft fpecula in om- 
nibus habebantur » £2 J quafi quaedam reftitudinis formu - 
la , qua imprimi ceteri pojfent . Et epillola dccima ad 
eumdem Imperatorem : Haec funt quae de bis Sedes Apo- 
Jlolica Jlatuit: baec funt quae Synodice regulariterque 
decrevit : baec funt quae nos tanto fiudiofius oportet am- 
ple fti , tanto follicitius obfervare , quanto certius nojlis , 
quae ab ea fiatuta fuerint , baec univerfalem femperEc - 
clefiam tenuijfe . It a ut contra fingulos errores in Ecclefia 
exortos prior baec fecundttm primatus fui auftoritatem 
fententiae terminum dederit : £iP it a demum uni’verfxlis 
Ecclefia , licet aliquando per aliquantulum temporis in 
quibufdam reluftata fit , quae ilia tamen probavit, quan- 
doque probaverit : & quae illarefutavit , quandoque re- 


Digilized by Google 



fa BiJJertatto . 

fit Merit . Quorum verborum ienfus efl'e non potcft, quod 
abfolute univerfalis Ecclefia dogmaticis Apoftolicae Scdis 
decrctis relu&ata aliquando fit : hujus cnim rci nullum in 
Ecclcfiae monumcntis occurrit cxemplum : quarc quod 
aitj in (juibufdAm , referri commode poteft adquaedam 
non do&rinae capita , led ipfius Ecclefiae membra ; ut fen- 
fus fit , licet Ecclefia in cjuibufclam adhuc fibi cohaerenti- 
bus membris , ut in Polycrate 8c Epifcopis Afianis , in Cy- 
priano 6c Epifcopis Africanis, in Firmiliano 8c aliquot 
Epifcopis Oriental ibus, Scdis Apoftolicae conftitutis rc- 
lu&ata aliquando fit ; ejus tamen deinde fententiam in 
omnibus amplexa eft, ncc fasilli aliquando fuit Roma- 
norum Pontificum de fide judicia vel decreta refcinderc . 

Hinc autem exfurgit virefquc lumit argumentum, 
quod in hoc capite urgemus , 8c fupra paucis attigimus . 
Nam in legibus condendis quoniam Romanorum Impe- 
ratorum haud aliae partes erant, quam de rebus negotiif- 
que fanciendis ad Senatum referre, primamque , fi cis li- 
bitum fuiffet , lentcntiam pronunciarc , quae tamen liber ae 
Senatus confultationi ac dcliberationi crat obnoxia j ideo 
faepe contigit, ut ab Imperatorum fententia Senatorum 
fuffragia difereparent ; atque id faepius etiam contigiflet, 
fi Patribus integra ftetiflet libertas, nec corum conftan- 
tiam aut metus difplicendi, aut nimium placendi ftudium 
fregiflent. At Romanorum Pontificum dogmaticis epi- 
ftolis ad generales Synodos deftinatis , quibus, juxta Pe- 
trum dcMarca, vis inerat relationis primacque fenten- 
tiae, nulla unquam generalis Svnodus refragata eft . Quod 
neque ipfimet Advcrfirii inficiari audent , fed palam agno- 
feunt ac profitentur; ut fequens Turnclii locus demon- 
ftrat. Poftquam enim dixit > quod fi forte Pontificiis de 

fide 


Digitized by Google 



De mo do conciliandi &c. 43 

fide decreds Eccielue conienius non acccdcret, &recla- 
marentEpifcopi , ccrtum id eflet falfae & erroncae defini- 
tionis argumentum , cui propterea obfequi cx animo fide- 
Ics non tenerentur} ftadm addidit (a ) : „Sedvanam Sc 
,, inutilem efle hanc hypothefim , fpem certam facere vi- 
„ detur experientia feptcmdecim faeculorum : nufquam 
1, cnim hadenus contigit, ut aliquod Sedis Apoftolicae 
de fide ac moribus dccretum , ad confultationem Epi-, 
} , fcoporum, & iis condidonibus fadum, quas cxigit 
„ ordo a Chrifto inftitutus, erroneumfuerit, aut cetera- 
„ rum Ecclefiarum non habuerit confenfum. Si ergo fe- 
ptcmdecim faeculorum experimentum fpem certam facit , 
vanam elfe fudlemque iftiufmodi hypothefim , quod Ec- 
clefia Pondficiis de fide moribufque deeretis aliquando 
reludarura fit} vanapariterfudlifque ilia hypothecs erit, 
qua fingitur, Chriltum ad inftar Romanae Reipublicae 
vel Imperii Ecclefiac fuae regimen inftituiftc . Si enim 
ambigua eflent, & non potius omnino perfpicua, ea Evan- 
gelii traditionifque loca, quibus Petrum cjufque fuccef- 
fores firma &c immota Ecclefiac fideique fundamenta Chri- 
ftus conftituit, eifque fidem nunquam defeduram pro- 
mifit :attamen tot faeculorum experimentum fuadcrc om- 
nino deberet, alio prorfus ordine cx Chrifti inftitutione 
clfe in Ecclefia res divinas adminiftrandas > atque olim in 
liomana Republica vel Imperio . Si enim adfidei dog- 
riiata irretradabiliter definienda cx Chrifti certa promif- 
fione univerfae Ecclefiae Sandus Spiritus adeft , non au- 
tem Sedi Apoftolicae, vel Romano Pontificij ut fefe in 
toto corpore vis &i efficacitas Divini Spiritus conftanter 
explicaflet } ita fe in capite quandoque humani fpiritus 

imbe- 

( a.) Torn, ll.de Ecclef. C^iaeit. V. art. ill. pag. ijt. 


Digitized by GoogI 




44 • Dijfertatio 

inibecillitas prodidiftct . vcrum, utoftendimusj omncs 
Oecumenicae Synodi agnoverunt palamquc profelVac 
funr> Petrum in Romanis Pontificibus adhuc vivcre 8c, 
judicium cxercerc, Petrum per cos loqui, &r Spiritual San- 
dum illis didarc quae ipiac Occumenicae Synodi tan- 
quam fuorum judiciorum regulas formafque fcquantur: 
quasetiam nifi praeoculis conftantcr habcant, periculuiu 
eft , ne a veritatis orbita cxcedant , ut Arimincnfi & Ephe- 
finac Pfeudo-Synodis reapfe contigit , & contigiffet etiam 
Chalccdoncnfi Concilio in fidei formula conftruenda , nifi 
agentibus Lcgatis omnia demum adLeonis epiftolam re- 
vocata &c exada fuiflent . Quod argumento eft , Spiritus 
Sandi vim &: audoriratem ab uno, cui ranquam capiti 
infideat, &aquovelut a fonte manet , in multitudinem 
derivari : contra atque in Romano Imperio vcl Republica 
obtinuit, ubiaudoritas amultitudine in unum pluribus 
ornatum muneribus veluti per varios rivulos confluebae . 


CAPUT y. 


Ex diftis conficitur } Romanos Pontifices in Syno- 
dts Oecumenicis Regiam pot i us , quam Impe - 
ratoriam in iis quae ad fidem morefque perti- 
nent , exercuiffe auftoritatem. Expomtur illud 
Lucae zz. Reges gentium dominantur ea- 
rum .... Vos aucem non lie . 


Q Uin haec noftra thefts delicatiores Adverfariorum 
aures gravitcr offenfura fit > minime dubitamus ; 
illoftjue nobis obftrepentes audire videmur , 
Chriftum procul ab Ecclefia fua & ab Apoftolis voluitfe 


re- 


Digitized by Google 


De mo do conciliandi £fc. 
fcgium dominatum •, utconttat ex ilJis c)us verbis: Reges 
gentium dominxntur exrum Z3*c. Pos autem nonfic . Ob- 
lervat enim Illuftriffimus Petrus de Marca (a): „quod 
5> his verbis de Icgitima Regum poteftate Chriftus agit,' 
,, non vero de tyrannica , cum de iis Regibus loquatur, 
„ qui bcnefici & AJ^yi'reu a populis dicercntur . Et fi quis 
,, abuti velit voce Graeca v-mi u/ptrfb'vnr , quae exftat apud 
,, Matthaeum , reponetur illi , Lucam fimplici verbo w>- 
„ (iAJe i* ufum. In eo autem diferimen verfatur, quod 
}> Regibus fummo imperio multa peragere liberum fit : 
„ quam effufam licentiam fuis Apoftolis Cliriftus adimit : 
,, ita utverusdominatus fit penes Reges, non autem pc- 
,, nes Sacerdotcs ; quorum poteftas non eft defpotica , fed 
„ temperata , & ad populorum ufum accommodata ; ita 
„ ut Monarchia Ecclefiaftica ex Ariftocratico regiminc 
,, fit commixta : contra quam accidit in plerilquc Regnis, 
„ quae jure optimo a Principibus poffidentur . Haec lau- 
datus Auclor, quae tamcn alio loco accuratius exponit (b). 
Ncmpe oblcrvat , quod practer jus privatum , quo priva- 
torum commodis Reges confulunt, legibus populorum 
tacito fuffragio firmatis , controverfias ambigui juris tem- 
perantes, jus quoque publicum penes Reges eft , quod in 
negotiispublicisverfatur, atque ita Regibus commiflum 
cft,ut conftitutiones & mandata , quae hanc partem im- 
perii attingunt, ab eorurn nutu pendeant, necindigeant 
ullo Civium confenfu . In hac ergo imperiipartc verum 
mcrum dominatum ipfe conftituit : qui , inquit , longe 
abeft ab Ecclcfiae auftoritate See. 

Verum ut ut fit de legibus Pontificiis , quae ad meram 
To.I. Par. IT. ' Eee fpe- 

( 4 } Lib. II de Concord. Sac. Sc Imp. cap. XVI. aum. VI. 
lb) Praef fee. in libb. de Cone. num. VI. 


Digitized by Google 


4 6 ■’ Dfjfcrtatib ?**» *Ct 

Ipe&ent clifciplinam , ac quibus in pracfentia dilputarq 

con vacat i in iis certc, quae ad fidcm morelque pertinent, 

<ton poflumus juxta ha&enus difputata, non agnofcere• in 
Romano Pontifice verum 8c merum dominatum , vel jus 
publico illi Regum adfine , quod illi ita commiifum (it, 
ut Conftitutiones 8c dccreta, quae hanc partem Apoftoli- 
Cae au&oritatis attingunt, ab ejus judicio pendeant, nec 
abfolute indigeanc ullo Epifcoporum aut Synodorutn 
confenfu. Id vero nos haud inanibus con6cimus conje- • 
fturis , fed confe&arium efle judicamus earum propofitio- 
num, quas fuperioribus capitibus ftabtlivimus, 6c qua- 
rum, ut nobis videtur , explorata veritas eft . Hoc cnim 
intereft inter regnum & imperium , five illam regiminis 
formam, qua oliin Tub imperii nomine Cacfares vel 
Augufti Romanam Rcmpublicam adminiftrarunt ; quod 
in Imperio fumma 6c veluti fons auftoritatis 3cpoteftatis 
penes multitudinem aut Optimatcs era’t » quae pervarios 
Magiftratus in unum Principcm confluebat: at in Regno 
fummumjus 6cfiimma poteftas penes unum eft, a quo 
aliorum non modo divifim acfingulatim, verum etiam 
fimul 6c colle&ive j hoc eft non modo fingulorum mem- 
brorum, verum 8c totius corporis, vis 8c autftoritas pendet. 
Vidimus autem, 6c turn in praefenti Diflertatione, turn 
paflim in Opcre adverfus Illuftriilimum Bofluetium , plu- 
ribus arque perfpicuis facrarum litterarum, ac veterum 
Patrum teftimoniis demonftravimus , ita Chriftum fuana 
inftituifle Ecclefiam , ut fumma regiminis , ac veluti cen- 
trum , fundamentum , radix Sc fons Ecclefiafticac auftori- 
tatis. Sc poteftatis penes unum eflet, a quo non modo 
ingu orum Ecclefiae Praefulum, verum 8c totius Ecclefiac, 
eu corporis Epifcopalis poteftas aufloritafquc penderct • 

Ex 


Digitized by Google 


De mode conciliandi &c) || 

Ex hoc autem difcrimine In i per mm inter &Rcgnmn 
feu Monarchicum Ecclefiae regimen , aliud five alia pro- 
deunt , quibus fimiliter Romani Pontificis audoritas Re- 
giae quam Imperial]* audoritati adfinior ell . Leges enim , 
quae in publicis regrii negotiis verfantur,. ex fola Regis 
Voluntate vim & audoriratem habent , juxta cclebre illud 
ac notifllmum eifatum : Quod Principi pi acuity legis babet 
'vigor cm : cjuum lege regia , quaede imperio Principis latx 
ejl ypopulus ei , (2* in eum omne fuum imperium & pot e* 
jiatem conferret . Itaque ex eo , quod omne jus omnifque 
poteftas Reipublicac in Regiam perfonam conduit , fe- 
quitur, quod ex ejus judicio & voluntate vim obligandi 
leges trahant j feu , quod legis habear vigorem , quidquid 
pro publico bono Principi placuit . Hoc autem & in Chri- 
fti regno , quod eft Ecclefia , jam olim obtinuifie , ex jam 
didis compertum eft. Oftendimus enim, Romanorum 
Pontificum epiftolas, quibus lex & norma credcndi con- 
ftituta eft , ex feipfis legis vigorem habuifle, eifque fub- 
feribere Epifcopos debuific, antequam undique in gene- 
rales Synodos cogercntur . Haec autem poteftas ideo Ra- 
inanis Pontificibus ineft , quoniam in eo s ex Chrifti mu* 
nerc & inftitutione , velut in centrum lineac , omnis Ec- 
clcfiac dignitas & audoritas confluit, vel ab eo , ut a fonte 
rivulij derivatur : Vel ipfe enim Clarifs. dc Marca fate* 
tur ( a ) , earn ejfe vim Vnitatisyquae principi um ZS* ori- 
gxnem a Sede Petri trahit , ut cum ea fentiendi necejjitx- 
tem efteris imponat . 

Hinc porro al^ud oritur Regis privilegium , five aliu4 
ipfius ab Imperatore diferimen : nempe quoniam leges in 
regno ex fola Regis voluntate vigorem habent, ubi fummo 

Eee % im- 


( «) Dc Cone- Sac. & Imp. Lib.L cap. II. sum. VI. 



48 Dijfertdtio 

im per io Rexagere atque uti veiit , non eas tenetur populi 
vel optimatum confultationi ac deliberation! - fubjicere \ 
contra atque in Imperio accidebat , in quo Principum pla- 
cita ad Senatum referebantur , ac liberae Patrum difeepta- 
tioni permirtebantur, necnifi eorum confenfione Iiberi£ 
quefuffragiis vim Jegis obtinebant . Itaquc Regio potiuS 
quam Imperatorio jure ufi funt Caeleftinus , Leo Magnus * 
Agatho , Hadrianus II. aliique Romani Pontifices , quum 
fua de fide decreta, legefque ad univerfum Chriltianac 
Rcipublicac datum pertinentes , Conciliorum generalium, 
retradationi ncquaquam fubjeda efie volucrunt. Quod 
V certe fibi jure adfumcrc nequiviflent , nifi hac in re eorum 

poteftas a Regia majeftate, quam ab Imperatoria pro- 
pius abeflet, 6c nifi Ecclefiac regimen ad regni magis 
quam ad Imperii formam acccderet. In Imperio enim, 
femel indida Synodo, reque controvcrfa ad Patres relata , 
fiimmum 6c irretradabile ipfius judicium ad Synodum 
pertinuifi'et : adeoque Pontificii juris non fuiflet, illms rci 
retradatione Synodo interdicerc . 

Quod ad regnum pertinet Regiamque audoritatem , 
redcHugoni Grotio animadverfum cft(a): „Multum 
„ falli cos* qui exiftimant , cum Reges ada quaedanpfua 
„ nolunt rata efl'e, nifi aSenatu, autaliocoetu aliquo 
probentur , partitionem fieri poteftatis: Nam quae ada 
„ eum in modum refeinduntur , intclligi debent refeindi 
„ Regis ipfius imperio, qui eomodo fibi cavere voluit, 
,, ne quid fallacitcr impetratum , pro vera ipfius volunta- 
„ te haberetur,. quale erar Antiochi tertii regis referi- 
, r ptumad Magiftratus, ne fibi parerent , fiquidlegibus 
,, adverfum julIUFct. Sed hac cautione in iis, quae ad 

fidem 

(s) Lib, L de Jure bel & pac. cap. III. num.XVlIL " 


Digitized by Google 


De mo Jo concilidudi (fc. 49 

fidem pertinent , opus non fuit in Chritti regno. Quum 
enim iftud fit regnum ipfius veritatis, Petrum ejulquo 
fucceftores, quos in hoc regno principes effe voluit , ita 
veritati Ghriftus adfixit, ut ab ea deficere, & ullis infe- 
rorum viribus , uliiserroribus disjungi atque divelli non; 
polfent . Quapropter nulla unquam Synodus Oecumeni- 
ca , profe&a ab Apoftolica Sede dc fidei negotiis decrcta , 
nedum refcindcre , imo nc attingere quidem aula eft , ea- 
que alicujus vocis vel detraftione minucre , vel adje&ione 
interpolarc . Quod quum feptemdecim lacculorum expe- 
rimento compertum exploratumquc fit, id argumento 
eft , Chriftum ita fuum inftituifle regnum , ut qui in cd 
primatum teneret , ac veluti regalia jura exerceret , id ha- 
beret prac ceteris Regibus eximium, utfollenne illius de 
fidei rebus judicium ab ipfius fidei regulis deviare non 
poflet: adeoque omnino vacaffet Synodis Oecumenicis ab 
Adverfariis iioHris* gratis adtributa poteftas ad retraSanda 
& rcfbrinanda Romanorum Pontificum follennia de fidei 
dogmatibus conftituta . Nam ncque cjufmodi poteftatem 
ulla hadenus Oecumenica Synodus cxercuit , nec ulla 
deinceps , quantum de futuris ex praeteritis expcrirnentis , 
fi alia ad hoc argumenta deeffent , conjiccre licerct , un- 
quam exercebit . 

Hfc autem mihi folvenda eft fuperius propofita ob- 
je<5io ex illis Chrifti verbis conflata : Reges gentium do- 
minantur earum .... Vos autem non fic . Quibus Chriftus 
a fuis regiani dignitatem , feu verum ac merum domina- 
tum removifle videtur : ut ea verba Bernardus (a) , & Ori*> 
genes (b) interpretantur : quorum expofitioni alia Pa- 
* — - — trum 


■ - - 

(4) Lib. II. de Confid. cap. YJ, ■ . 

(*J Traa.XJl.inM«th. . . ... , 


Digitized by Google 



fO .V ^ U 'D itfertsil , \ \ *T 

trum loca , quae congeut llliutriiEmus de Marca, ut 
Gregorii Nazianzcni ( <* ) , Hieronymi ( b ) , tk Johannis 
Chryfoftomi (c) apertiffime fuflfragantur . 

Huic expediendac diflicultati primu n obfervo, vel 
ipfum Petrum dcxMirca, quum illis Chriiti verbis Pa* 
trumque Iocis fretus Ecclefiae abrogat verum Sc merum 
dominatum, fuam moderari lcntentiam,illamquc ad eas le* 
ges Ecdefiafticas coerccre „ quae, inquit (</), de rebus jure 
^ naturali vel divino non vetitis , ad & ordinem 

Ecclefiae externum tantummodo componendum ferun* 
„ tur .Etrurfum(e): In legibus Ecclefiafticis, quae jus 
„ naturale aut divinum non exlequuntur, fummum illud 
,> imperium locum non habet . Q^jo lenfu accipienda funt 
„ quae adduxi teftimonia e Gregorio Nazianzcno, Hie- 
y , ronymo, Chryfoftomo, & Bernardo, ad loci Evan- 
„ gelici explicationcm . Itaquc non abnuic Illuftriflimus 
Audor, quin in legibus, quae jus naturale autdivinuna 
exfequuntur , exerccat Ecdefia fummum imperium , Sc 
verum ac mcrum dominatum . Qijod &c nemo Catholico* 
rum unquam in controverfiam adducet , led ii tantum in* 
ficiabuntur , qui cum Richcrio, Quefnelio, eorumquc 
Symmyftis , claves rtgni caelorum primo & immediate 
univerlae Ecclefiae traditas fuifle contendunt : Ecclefiae, 
autem nomine omnium Chriftianorum coetum intelli- 
gunt , qui unius fidei & communionis vinculo colligentur : 
quo pafto Ecclefiae vox iplosquoqueLaicos 8cfoeminas 
comprchendit ; quorum adeo conlenliis , ex hcrumce Pleu- 
do-TheoIogorum fententia , neceflarius eft , utquidquam 
.2 : inter -- 

l \ y r, 

— — ■ — - .. — 

(<0 TnAfoTSg. -* ( d) Lib. II. de Concordia ci» 

| b ) In Epitaph. Nepot. $ite XVI. num. VI. ’ 

(c) Horn. III. in Afta Apofl. (c) Ibid. num. VIK . 


Digitized by Google 


Dc modo concil'ttndi &c. $ i 

Inter fidei dogmata recipiatur: quocerte verusdomina- 
tus, & fummum imperium , etiam in iis legibus fancien- 
dis , quae divinum jus exfequuntur , cujufmodi imprimis 
funteae, quae ad fidem pertinent , ipfis quoque fummis 
Saccrdotibus penitus abrogatur . 

Nobis ergo, quibus omnis in praefentia cum folo Pc* 
trode Marca difputatio eft , 6c qui difputationem noltram 
ad eas leges coercemus, quae in divini juris, ubidubiuni 
aut controveifum fuerit, interpretatione 6c exfecutione 
verfantur; id tantuin inquirendum lupereft, ancumillis 
Chrilti verbis conciliari poifit noltra dodrina , quae hoc 
fummum imperium , ab aliorum audoritate minime pen- 
dens , penes Romanum Pontifitem efle decernit : An vero 
in (bio generali Concilio , vel in omnium , aut majoris 
partis Epifcoporum,Capici fuo adhacrentium, con fen (lone, 
fumma ilia audoritas ob ea Chrilti verba conitiiuenda (it . 

Nobis omnino viderur , quod (i locus illc fcdulo con- 
(ideretur, fententiae noftrae nihil obeft, verum 6c pluri- 
mum prodett . Protulit enim ca verba Chriitus, quuin 
Apoltoli prava inter fc de principatu aemulationc contcn- 
debant, nec alium principatum cogitabant, quamhuma- 
na gloria 6c fplendore fulgentem , quo, qui ceteris impe- 
rant , honori &c admirationi funt , ac vcluti terrena numina 
habentur, utipfi viciifim fubjedos fibi populos domina- 
tione premunt , neque eo (e efFerunt ac felices exiftimant* 
quod pluribus provident ac prodelTe poifunt , led quod 
pluribus dominantur . Ab hujus itaque principatus cog it a- 
tione 6c fpe ut fuorum Apoftolorum mentes Chriftus ro» 
vocarct, alius principatus ideam eorumanimis inform** 
vit j quo nimirum , ut ait S. Auguftinus (i) qui impeant , 

fir- 

(«) Lib. XIX dc Civic. Dei cap. XIV. i 


Digitized by Coogle 


$2 . Dijfertatio ' -Cl 

ferviunt eis y quibus vtdeptur imperare : nec enim domi- 
nandi cupiditate imperant , fed officio confulendi } nec 
principandi fuperbia , fed providendi mifericordia . Non 
ergo hinc confici poteft , quod imperandi au&oritatcm 
fuis Apoftolis Chriftus ademerit ; quemadmodum nec ab 
eis docendi au&oritatem abftulit iis verbis (a): Vos au - 
tern nolite 'vocari Rabbi ... .nec "jocemini magiftri . His , 
inquam, verbis ab eis docendi &judjcandi au&oritatem 
non abftulit > quos mundi Judices atque Do&ores infti- 
■ tuit: fed faftum atque ja&antiam ubique damnat, quae 
vitia docendi atque regendi alios poteftati & audoricati 
facile inhaerent . 

Cetcrum in eo quern verfamus loco, neque negat 
Chriftus,, efte aliquem inter Apoftolos ceteris praclatum , 
aut praeferendum, & hunc die Petrum , palam diferteque 
fignificat . Quum enim Difcipuli ambitiolius de principa- 
tu contendercnt; non ait Chriftus , nullum eorum in regno 
fuo principem fore , fed futuros omnes aequali praeditos 
poteftate Sc autftoritate . Verum qua potiflimum virtute 
excellerc deberet , qui major inter illos futurus erat , exem- 
plo fuo demonftrat : Qui major efi in uobis yftat feut mi- 
nor : £5° qui praecefor eft > fecut miniftrator . Nam quis 
major eft , qui recumbit , an qui miniftrat \ Nonne qui re- 
cumbit ? Ego autem in medio 'veftrum fum ftcut qui mini- 
ftrat . Quibus verbis, aliquem inter fuos majorem ac prin- 
cipem fore , non modo non inficiatur , verum tic aperte in- 
dicat, 6c fieri Principatus ideam exemplo fuo informat. 
Hanc autem Petro dignitatem cfle repofitam, ftarim often- 
dit , quum repente ad cum fermone con verfo , his eum ver- 
bis adloquutus eft : Simon , Simony ecce Satanas expetivit 

'VOS 

" (a) Math. XXIII. 1. 8. & io. “ ' 


Digitized by Google 


De modo conctliAndi ffc. 

VOf , ut cri brant (icut irit cum : t go autem rogavi pro te > 
ut non defiant fides tua : i5F tu alicjuando converfus con- 
firm a fratres tuos . Ad quae Chrilti verba, hacc Leo Ma- 
gnus obfervat (a) : Commune ercit omnibus dpoflolis peri- 
culum de ientatiot/e formidinis , HF divinae proteBionis 
auxilio pariter indigebant : cjuoniam dixbolus omnes ex - 
agitare , omnes cupiebat elidere 5 15F tamen fpecialis x 
Domino Petri curafufcipitur , £9° pro fide Petri proprie 
fupplicxtur , tanejuam aliorum flatus certior fit futurus , 
Si mens Principis viBx non fuerit . In Petro ergo om- 
nium fortitudo munitur , i5F divinae gratiae ita ordinx- 
tur auxilium , utfirmitas, quae per Cbrifium Petro tri - 
buitur,per Petrum Jpofiolis confer atur . ConcinitSan&o 
Leoni verus Au&or Quacftionum veteris He novi Tefta- 
menti , qui Tub San&i Auguftini nomine delitefcit : Pro 
Petro , inquit, rogabat , iSF pro Jacobd Z5F Jobanne non 
Yogabat , ut ceteros t ace ami Manifefium eft in Petro omnes 
contineri .... femper enim in Praeposito pofulus aut 
corripitur , aut laudatur . Concinic Sc Theophyladus ad 
Capur XXII. Lucac : Mamfeflus verborum fnfus eft : 
'(juod Cjt/.um TE discipulorum Principem fecerim , 
tu (juum poft negationem fltveris , £9° rtfipueris , confir- 
mx reliejuos . Hoc enim te decet , qui pofi me JEcclesiae 
petra et fundamentum es . Concinunt denique ii 
omnes Patres Romaniquc Pontifices , qui ex his Chrifti 
verbis , non modo ipfius Petri , verum tk Succeflorum cjus 
Scdifque Apollolicae in univerfam Ecclefiam principatum 
dcmonllrant : quorum plurima teftimonia in Opere ad- 
verfum Meldenfem Epifcopurfl a nobis congefta funt . 

To. I, Par. II. Fff ' Qui- 

( it ) Serm. Ill de Anniv. die Adfumt. fuse ad Pontif, Sc Serai. II. de 
Nat. App. Pet. Sc Paul. 


Digitized by Google 



J* ’ Vifcrtatfo 

t^uibus fi adjiciasj quod in illo paritcr Opcre ex iifdem Pa* 
tribus , prolan's eorum verbis oftcndimus j nempe ob hun$ 
ipfum Chrifti locum perfuafum illis fuiffe , quod in Petro 
& Succefforibus cjus T quum ex Petri Cathedra oracula 
fundunt, nullum pollit fides /entire defc&um j plane ex 
hoc ipfo Chrifti loco juxta veterum Patrum expofitionem 
habebis, Chriftumab/blutum, &: verum acmcrumprin- 
cipatum 8 c imperium Petro cju/quc Succe/foribus Roma- 
nis pontificibus, iniis quae ad fidem pertinent j contu- 
liftc . Nam audoritas , quae ex Chrifti promi/fione defice- 
re non poteft , ullius retra&ationi obnoxia non eft , ncc ab 
aliorum confenfione &c audoritare pcndet : adeoque in 
Regno veritatis fummum , & verum merumque obtinet 
principatum . 

CAPUT V I. 

T)e Epifioporum Itbertate in Synodis Oecumeni • 
" cis . Ad retraclandas vtluti dub i as & sneer - 
tas Sedts Apoftolicae definitions non fuit un- 
quam libertas Epifcopis jure debit a ; fed td ali - 
quando infir mis aut rcfrattariis ex tndulgen - 
tia permiffum efi . 


Q Uamquam exdidisfatis aperte conftare arbitror^ 
non hanc fuilTe penes Epifcopos in Svnodis Oecu- 
-mcnicis libertatem , ut Sedis Apoftolicac dogma- 
ticas Conftitutiones retraftarent , aut incas inquirerent, 
jaut de illis vcl etiam contra illas libere difputarent : atta- 
men ut de hac re , quae fane ad prac/entem controverfiam 
illuftr andam maximi momenti eft , nulla omnino dubitan- 

di 


Digitized by Google 


Dc mod* tcnctiUndi &c. £ * 

di ratio fu per fit , iibct adhuc aliquantulum in eodem ar- 
gument© verfari . Id prorfus exigit fufceptae a nobis di» 
fputationis ratio, qua dc conciliandis in viccm Romani 
Pontificis au&oritatc be Epifcoporum in Synodis general 
libus libertate dilferimus . Poftquam enim oftendimus , 
quam fibi in Synodos Occumcnicas au&oritatcm Romani 
Pontifices adleruerunt : quam in eifdem Synodis liberta- 
tem Epifcopi excrcucrint, demonftrandum eft . Dc iis 
autem Synodis loquimur , quibus eorumdem Romano- 
rum Pontificum certa definitiopraeluxit, qua & Catholi- 
ca do&rina fanciebatur , 5c haeretica impietas proferibe- 
batur. Id ergo imprimis generatim ftatuimus, non earn 
fibi libertatem Epifcopos tanquam jure fibi debiram adfe- 
ruifle , ut Romanorum Pontificum follennes Conftitutio- 
nes , vel ad fidem , vel ad communem Ecclefiac difcipli- 
nam pertinentes , vcluti dubias & incertas examini fubji- 
cerenc , Sc in controverfiam vocarcnt } fed fblis haereticis 
Sc refraftariis ex induigentia datum atque permiffum , ut 
fuas in medium difficulratcs adferrent , quo earum folutio- 
ne ipforum pervicaciaexpugnaretur . 

Id primum luculentiflime demonftratur ex iis quae 
Chalcedone circa epiftolam S. Leonis in variis Atftionibus 
gefta funt . A&ione II. petcntibusjudicibus , ut fidcs ab 
Epifcopis exponeretur; Reverendijfimi Epifcopi clama- 
•verunt : non efle opus altera Expofitione , hoc eft formula 
fidei> quumLco fidem adverfus Eutychem expofuifler; 
ipfi vero omnes ejus Epiftolae tanquam fidei formulae 
fubferipfiflent : If a omnes dicimus : fufficiant quae expo - 
fita frit : alteram expofitionem non licet fieri . Quum iis 
vero Judices minime adquideerent : Florcntius Epifcopus 
Sardmrn inducias petiit j Cecropius autem Epifcopus Se- 

Fff 2 barto- 


Digitized by Google 



" Dijfertatio 

baftopolitanus > ut Nicacuum Symbolum, 8c S. Leonis 
epiftola reckarentur , ab iifdcm Judicibus poftulavic . 
JJtercjuc tamen una cum fibi adhaerentibusEpifcopis , qui 
fc omnes cfle clamabant 5 ac proinde paucos adhuc dubi- 
tantes nullo loco 8c numcro habcbant ; uterquc , inquam , 
rurfum aperta voce profeflus eft, fidem a S. Leone, perindc 
atque a praccedentibus Synodis , retftc fuiflc expofitam , 
nec efle inea quod correftione indigeret . Statimque lefto 
Nicaeno Symbolo , antequam Leonis epiftola legeretur , 
iidem Epifcopi clamaverunt : Papa Leo Jic credit .... Pa- 
pa Leo ita interpret atus efi . Et rurfum , lcftis Cyrilli cpi- 
ftolis > in has voces Epifcopi eruperunt : Papa Leo fie cre- 
dit . . . Haec fidei Leonis . . . Leo Archiepificopus fie fiapit, 
ita credit, ita fieri pfit . Quibus vocibus, quae fimiliter 
left ioncm Leonis cpiftolae praeceflerunt , apertiffime Pa- 
tres teftati funt , fc fc firmitcr credere , quod Leonis epi- 
ftola praccedcntium Synodorum Symbolis ac fidei regulis 
omnino confona eflet j adcoque non ex eorum dubitatione 
proccdere , quod collatio epiftolac cum aliis fidei formulis 
in Synodo inftituebatur . Poft Epiftolae leftionem itcrum 
ab iifdem Patribus acclamatum eft; Haec Patrum fides : 
haec Apofiolorum fides . Omnes ita credimus : Orthodoxi 
ita credunt . Anathema ei , qui ita non credit . Petrus per 
Leonem ita loquutus efi ZSFc. Ex quibus omnibus comper- 
tum Sc exploratum habemus , Catholicos Epifcopos, quo- 
rum confenfio Synodum abfolute conftituebat , non hanc 
ftbi libertatem vindicate , ut de Leonis epiftola difeepta- 
rent , vcl cam in controverfiam adducerent . 

Datum id eft 6c ex indulgentia Synodi permiflum ( pc- 
tentibus Judicibus 6c Senatu) Ulyricianis 8c Palaeftinis 
Epifcopis j quorum adhuc animiin Diofcorum 8c Juvena- 

lem. 


Digitized by Google 



De mo do conciliandt &c. 57 

Iem, aliaque Latrocinalis Synodi Capita propcndebant * , 
quo ipfis omncs penitus fcrupuli cvcllercntur . Quod prae- 
tcr jam dida , adhuc fcquentia magis confirmant . Quam- 
quam ad tria LeonisEpiftolac loca ? quum legeretur, hae- 
rentibus praedidis Illyricianis Sc Palaeftinis Epifcopis* 
confona his locisS. Cyrilli teftimonia ab Aetio Archidia- 
cono Sc Theodorcto prolata fuifient : attamen ledione 
completa , auditifquc Patrum acclamationibus , quum Ju- 
dices Epifcopos intcrrogaflcnt : Pojl haec omnia adhuc 
quis dubitat ? Ccterifque refpondentibus : Nemo dubitat j 
Atticus Nicopolitanus cum aliis antea memoratis Illyri- 
cianis Sc Palaeftinis Epifcopis , rurfus aliquot dierum in- 
ducias petierunt, ut rem accuratius examinarent . Quas 
cum illis Judices indulfiffent , ut qui dubitant , inquiebanr* 
doceantur 5 quam id aegre tulerint Patrcs , ftatim exorti 
clamores demonftrarunt : Omnes enim ReverendiJ/imi 
Epifcopi elamaverunt : Nos it a credimus : Omnes ita ere - 
dimus : Sicut Leo ita credimus : Noftrum nullus dubitat : 
Nos jam fubfripfimus . Aegre itaque ferebant, quod 
quum jam fere omnes Epiftolae fubferipfiflent : quum to- 
ta fere Synodus declaraftct , earn efle Apoftoloi um fklem , 
Sc Petrum per Lconem efte loquutum: quum jam fere ab 
omnibus in eos^ qui fecus crederent, anathema intorque- 
retur 5 aegre , inquam , ferebant ? adhuc aliquos dubitare , 
Sc inducias pcterejeifquc concedi ad confulcndum atquc 
deliberandum , num S.Leonis epiftolae cui6 reliquis fere 
totius orbis Epifcopis confentirent . Atjudicibus in pro- 
pofito peimanentibus; ut nimirum interlocutio quae prae - 
cejferat , qua q/Unque dierum induciae permittebantur, 

tra- 

* Hi funt enim , qui piullo pod Tdtres Sjnodo rtddite . . Ditfcarum 
clam* verunt : 1 J rt Tatribus petimuj ; Sjnodo , Diofcerum EcdtfiU . 


Digitized by Google 



$ 8 ' "Dijfertatid 

traderetuf ejfeflui j his tandem ic Epifcopi adquievrrunt •' 
In qua rerum geftarum ferie &accurata narratione nemo 
non videt , ex mera Synodi indulgentia , petentibusjudi- 
cibus&Senatu permilium fuifielilyricianis & Palaeftinis 
Epifcopis , ut fua adverfus Lconis cpiftolam dubia depro- 
merenr , ac dc ilia aliquamdiu deliberarent . 

Eadem indulgentia jurifque rclaxatione ufa Synodus 
eft A&ionc quarta erga Epifcopos Aegyptios, qui fub- 
fcribere S. Leonis epiftolae abnuebant, donee Alcxandri- 
nusEpifcopus in locum Diofcori renuntiaretur. Hos fei- 
licet primum univerfa Synodus jure agens velut hacreti- 
cos infe&abatur, ccrtaeque damnationi fubjiciendos efle 
judicabat , nifi S. Leonis epiftolae incun&antcr fubferibe- 
rent, & anathema in Diofcorum intorquerent : Petimus t 
ut non eis ( quod volunt ) concedatur : Sed aut confen- 
tiant Epiftolae , aut regularem damnationem ffeipiant , 
(3" cognofcant , cjuia excommunicati funt . Et rurfum : 
Sufcipiant epifiolam S an Riffimi Ar chi epifcopi Leonis \ fi 
autem nolunt , excommunicati funt . Quae per Acacium 
Ariarathiae, Photium Tyri Epifcopos pronuntiata> 
ftatim cetcri omnes Epifcopi confirmabant: Omnes Reve~ 
rendiffimi Epifcopi clamaverunt : Haec omnes dicimus , 
omnes fic ftpimus . Et rurfum infra : Omnes Reverends fi 
firm Epifcopi clamaverunt : Jfii baeretici funt . . . .fub- 
feribant damnationi Diofcori . Aegre namquc ferebant 
Patrcs, quod decern Acgyptii ab uniushominis in Ale- 
xandrinum Epifcopum eligendi judicio penderent, ipfum- 
que praeftolarentur , atque interim tantae Synodi judicio 
fefe fubjicerc recurrent . Verum & his, Judicibus &Se- 
natu iequeftribus, Pafchafinus Sedis Apoftolicae Legatus 
confenfit, ut quas petebant induciae concederentur. Quod 

ex 


Digitized by Google 



De mo do conciliandi (fe. 59 

ex mera indulgentia fa&um die , haec Legati ad ipfosju- 
dices verba demonftrant : Si praeceperit gloria vejbra , C5>* 
jubetis , illis praeftari aliquid bumamtatis , fidejuffori- 
bus datis , non exeant de iifla Civitate y quamdiu Alexan- 
dria Epifcopum accipiat . Quo cxemplo patct , non om- 
nia , quae in Synodis Oecumcnicis a&a funt, ad juris api- 
ces exa&a fuilfe , nec ex eo quod aliquid pcrmifium eft 
fieri , conlcquens efte , id jure fieri debuiflc , aut non aliter* 
fervato juris ordine , fieri potuifle . 

Idemdicimus, Scomnino dicendum elTc judicamus 
de examine , quod in fexta Synodo de Agathonis & Syno- 
di Occidenralis epiftolis inftirutum eft. Q^iid enim jure 
ab Orientalibus Agatho exigere potuilfetj turn excmplo 
fuo demonftraverat Leo $ turn in fuis lictcris ipfe Agatho 
minime diifimulaverat, quibus 8c fidem Apoftolicae Sedis 
au&oritate (ancitam retradari vetuerat, 8c apcrte dcnun- 
tiarar , non alirer iniri pofle concordiam , quam fi in earn 
fidem Oriencales Epifcopi conlcntirent . Haec quidem ju- 
ris cram. Verum quum ab annis fermc quinquaginta ab 
Apoftolica Scde 8c OccidentisEcclefiis ob Monothcliti- 
cam luerefim omnes fere Orientis Ecclefiae disjunftae ef- 
Lent : quumquc Georgius Conftantinopolitanus 8c Maca- 
rius Antiochenus Patriarchae ipfi quoque Impcratori fere 
perfualitfent, earn controverfiam , quae utriulque tra&us 
Ecclefias inviccm disjungebat* in vocibus verbifque po- 
fuamefle; ut ex ejus divali ad Donum Pontificcm com- 
pcrtum eft: quum dcnique idem ipfe Imperator Synodo 
pracfens ordini judiciorum fuis interlocutionibus immi- 
ncret 5 omnino prudentiae fuit ex juris rigorc aliquid rela- 
xarc. Quum ergoA&ione IV. le&ae fuilfenr Agathonis 
Sc Synodi Occidentals epiftolae , quae todus Ecclefiae 


Digitized by Google 



66 Differ t At to \ \ 

Cacholicae certam» 8c indubiam &c immutabilcm /idem 
perlpicue repraefentabant j Sedis Apoftolicac Legati jGre 
exigere potuiftent , ut cae citra examen ab Orienralibus 
Epifcopis recipercnrur . At quum Adione VII. petend- 
bus ablmperatorc iifdem Legatis , ut a Georgio Conftan- 
tinopolitano 8c Macario Antiocheno, eifque fubjcetis Epi- 
Icopisquaereretur , num Agathonis 8c Occidentalium epi- 
ftolis conlentirent : iifque aliquot dierum inducias peten- 
tibus; ad confercnda Patrum teftimonia de duabus in Chri- 
fto voluntatibus > quae Legati protulerant , cum Codici- 
bus,quiin Patriarchio fervabantur j Imperator his verbis 
annuiilet: Citra di/ationem quod pofiulatum t(l fiat : 
an Impcratoris voluntati , qui reftituendae pacis ardore fla- 
grabat , prudentcr Legati refragati fuiftent , contendiflent- 
que, pervicacium hominum 8c rebellium contumaciam 
unius Sedis Apoftolicac, Romanorumque Pontificum , 
quorum ex fuis diptychis nomina expunxerant , auftori- 
tate frangere? Itaque qua indulgenria ufi funt Patres in 
Synodo Chalcedonenfi cum Illyricianis 8c Palacftinis 8c 
Aegyptiis Epifcopis , eamdem 8c Sedis Apoftolicae Legati 
erga Orientales Epifcopos in Ccxt a Synodo adhibuerunt. 
Cujus rei illud quoque argumentoeft , quod etiam poll- 
quam Agathonis Iitteras tanquam per Spiritum Sanctum 
di&atas omnes jam Patres fufeeperant, folulque Macarius 
ejufque difcipulus Stephanus Monaclius relu&arentur j 
adhuc tamcn examen 8c col!e;ftio proceffit teftimoniorum, 
quaeutrinque prouna vcl duabus in Chrifto voluntatibus 
prolata fucrant ; ut nimirum haeretici homines, qui vete- 
res Patres Synodofque ja&abant , corum faltcm expugna- 
rentur automate ad fanam mentem revocarentur . 

Scd nullibi luculentius apparuit » quid jure Sedis Apo- 

ftoli- 


Digitized by Google 


De modo canciliandi &c. 6 1 

ftolicae majeftati c* auctoritati debeatur ,quovefe aliquan- 
docjus ergaerrantes indulgentia inciinaverit, nullibi id, 
inquam, luculentius apparuit, quam in ocfrava Synodo . 
Quod enim primum, Sc abfquc ullo pracvio retra<ftatu 
Metropoiitani Sc Epifcopi aiiiquc CIcrici, Urbis regiac 
throno feu Patriarchatui fubjefti , LibelloabHadrianoIL 
per Legatos in Oricntcm tranfmiflo fubferibere coa&i 
funt: Sc quod Epifcopi quidam ex parte Photii nonnifi 
pocnitcntcs ,& Li belli fublcriptionc ftti5>facientcs Adio- 
ne fecunda admilH funt ; haec Sedis Apoftolicac jus au<fto- 
ritaremque demor.ftrant. Quod autem port foilenniter ad- 
probaram Adione tertia totiufque Synodi confcnHone fu- 
iceptam Hadriani ad Ignatium epiftolam , quatora ilia in- 
ter ipfum Sc Photium caulfa au&oritate Apoftolica fan- 
ciebatur ; Aftione quarta Sc fequentibus Photius ipfe ejuf- 
que Symmyftae velut ad difeeptandam fuam caulfam ad- 
miffi funt ; id agentibus quidem Judicibus , at repugnanti- 
bus Legatis» atque identidemi monentibus, retradhnda 
non efte llomanorum Pontificum dc Photio Sc Photia- 
nis judicia. Ita enim A&ione quarta quumjudices infta- 
rent , ut Photiani , in Synodum ingredi permitterecur : /«- 
grediantur , refponfum eft a Legatis , fed nos non propter 
contentionem advocamus eo \ : Jed ut tan turn beatifftmi 
Papae Nicolai epiflolam audiant . Ec AdHone quinta: 
Non nos convocamus earn (Photium) ut difeamus ali- 
cjuid ab eo ; fed ut laborem , quem babuit San SI a Rom an a 
Ecclefia , fimul £5^ Orient ales Eccle/iae propter eum , nunc 
terminemus eodem ipfo praefente. Et rurfus in eadem 
A&ione: Nosnibil aliud ficimus : neejue fubvertimus , 
neque rejudicamus judicium Santtae Romanae Ecc/e- 
fiae . . . .Si voluerint audire nos.... per libelli fatifa - 
To. I. Par. II. G g g flio- 


Digitized by Google 



61 Diffcrtatio 

ttiunem recipimus eos .... Si vero noluerint , anathema- 
tizamus , maledicimus eis &*c. Et Aftionc fexta , fefc 
Conftantinopolim dire&os fuifle docent ob promulgan- 
dum judicium Romae in Photianos latum: ita ut , in-, 
quiunt, non babsant ( Schifmatici ) vocem repedationis 
<vel appellationis 5 fed quemadmodum jam judicati funt 
t5P dejefti > in fiaeculum maneant v Et A&ione ieptima : 
Nos nihil aliud interrogamus eos > nifi fi voluerint facere 
libelli fxtifitftionem : propter hoc enim interrogavimus 
eos : Nihil aliud petimus nos ex Hits . Interim tamen , Ju- 
dicibusannuentibus, finebantur homines temerarii dicere 
quidquid eis libitum erat ; non co profe&o > quod de Ro- 
mani judicii re&itudinc Judiccs dubitarent ; fed ut eorum , 
qui dubitabant y animorum acgritudines fanarcntur , ea- 
dem illis revocandis adfaibita tolerantia y qua olim Chri- 
ftus Thomae infidclitatem curaverat : His enim verbis 
Aftione quarta Judices Legatos adloquebantur: Nos enim y 
C5° antequam veniret Sanftitas vefira .... eamdtm opi - 
nionem hxbuimus > tam de judicio bextijfimi Papae Nico- 
lai <S^c. Rogamus ergo , ut hi qui languent > fanentur , *2* 
corrigamus qui non habent certitudinem veritatisy 
erigamus qui deorfum jacent . Nifi enim ita haec omnia 
dificutiantur > confident iae bominum non curabuntur . Et 
rurfus infra in cadcm A&ione : Non efi malum litigare 
verbis utiliter . Duodecim Dificipulos habuit Dominus no - 
fier Jfius Chrifius : Thomas vero , qui dubitavit > Z5P in- 
credulus > infidelis y damnatur ? Non . Ad multomm 
enim certitudinem fafta efi incredulitas ejus : Feniant 
ifii yfi forte magis per infidelitatem impiorum y & verbo- 
rum impugnationem , lucrum rnultum per duos multi i 
efficiatur . Quod ergo in Synodis Oecumcnicis permiflum 

hac- 


Digitized by Google 



De rnodo conciliandt £?c. 63 

haercticis eft Sc Rcfrattarm adveifus bedt* Apoftolicac 
Romanorumque Pontificum follenncs Conftitutioncs , 
fitneiraque ipforum automate dogmata difputare, juris 
relaxatio fuic : adeoque inde nequaquam efficitur , candem 
jure fibi adferere poiic Cathoiicos Epifcopos libertaCem . 

CAPUT VII. 


In quo fit a fuerit Epi/coporum & Epijfcopalium 
fuffragiorum hbertas in Synod/s Oecumem- 
cis: quam , ut ait Petrus de Aiarca, 
Caelefimus & Leo t ant of ere 
commendarunt . 


Q Uacnam adferri producique poflint ex S. Caeleftino 
loca, in quibus Epifcopalium fuffragiorum Jibcr- 
-■tas magnoperc commendetur, prorfus ignora- 
mus . Nec enim unquam liaec Caeleftino mens fuit , ha- 
bitum a fe jampridern de Neftorio judicium , laramque in 
lmpium fententiam , velut adhuc nutantia nec fatis firma 
Synodi examini ac retra&ationi fubjiccrc ; perindc atque 
inPatrum poteftate futurum efTet, Neftorium nifi poeni- 
tentem in Epifcopatu Sc Ecclcfiae Catholicae communio- 
nc firm are . Hanc nunquam fuifle Caeleftini mentem, 
non meris conje&uris , fed certifEmis argumenris difer- 
tifEmifque ipfius San&i Pontificis teftimoniis oftendimus. 
Id enim ejus ad S. Cyrillum , ad Neftorium, adClerum 
he populum Conftantinopolicanum , Sc ad Johannem An- 
tiochcnum cpiftolac ( a ) j id ah eo traditum Legatis ad 

Ggg 2 Sy- 


(4 ) 1. Par. Concil. EpheC cap. XV. Sc XVJII. & feqq. 


Digitized by Google 



64 ■ Differ tat 10 

Synodumproficifccntibus Commonitorium (*)} id de- 
nique datae ad Concilium Ephefinum , &r rurfus ad Cy- 
rillum, & ad Theodofium Imperatorem litterae (b ) 7 
aperte luculenterque teftantur: Quibus nimirum Nefto- 
rium , nifi intra decern dies haereticam do&rinam revocet* 
ab Ecclefiae Catholicae communione repeilit ; quibus gra- 
villime vetat , nc fe Apoftolicae Sedis Lcgati turbulento- 
rum hommum difputationibus immifceant ; eofque una 
cum Cyrillo 8c Synodo lententiae in Neftorium latae non 
judices , fed exfecutorcs efle definir : Quibus eumdem Ne- 
ftorium nifi poenitentem recipr finit ; atque Impefatorem 
J'ab divini obfecrar obtefiatione judicii , m quid turbidac 
twvitati ( in ipfa Synodo) licere permittat , neve facul - 
tat ah qua bis , qui divinae majeftatis potentiam in hu- 
man ae difputationis rationem ariiare contendunt , quo 
pcrturbetur pax Ecchftaftica , tribuatur . Monetque Pa- 
tres, quod excitads per Neftorianam impietatem difpu- 
tationibus vocaturin judicium , qui judicaturus eji mun - 
duirr, difcutitur , qui difcuffurus eft omnes 5 c alum- 

ni am patitur , qui redemit . An S. Caelcftinus liberas 
cflc vellet infanas hujufmodi 8c impias difputationes ! 

Hanc ergo de rebus afe jampridemdehnids difleren- 
di licentiam Caeleftinus minime commendavit , neque in 
hoc pofiram efle voluit Epiicoporum in Ephefina Synodo 
Irbertatem . In quo ergo , inquies , rllain SanAus Pomifex 
rcponebat ? Non in eo profe&o , ut fibi praedicand veri- 
tatem oblu&arentur , fed us fibi cohaercntes 8c indivulfe 
conjuntfti , in ea vindicanda 6c adferenda , nullis terroribus 
cederent , ae de crroribus 6c faeculi poteftatibus triumpha- 
rent . 

(4) Poft Syn. Rom. ann. 431. Tom- III. Canciliox. 

{it) Aftiaac II. Cone. Ephef. 


Digitized by Google 



De modo conciliandi &c. 6y 

rent . Haec ex cjus ad Patres Ephehnos epiftola aperte ii- 
quent : in qua eos quidem admonet muneris be poteftatis , 
quam in Apollolis a Chrifto per Spiritum Sand urn acce- 
perant ad docendam be tuendam fcmcl traditam fidem > 
non autem eos liberos pracdicat ad cam futilibus difputa- 
tiombus exagitandam : hortaturque illos ad eamdem cum 
Sede Apoftolica fidem libere praedicandam be propugnan- 
dam, non autem vexandam & retradandam : Agendum 
igitur efl labore communi > ut credit a > £5° per Apofloli - 

cam Succeffionem bucufque detenta fervemus non 

enim nunc fpecies , fed fides nofir a vacatur ad cauffam • 
Spirit alia arma fumenda funt , quia bella funt mentium y 
CS^ tela verbontm ... Ne quit aliter fentiaty C T quae {lionet 
praeflanttbus maxime fabulis ne quit intend at. Et rurfum 
infra : Annuncientur vobis quae ab Apoflolis intemeratx 
regnarunt : quia nunquam contra Regem regum verba ty- 
rannicae dominations admiffa funt , nec opprimi per fxl~ 
fit at an potuit negotium ventxtis . Adlatoque Apoftolo- 
rum exemplo, qui in Adisenixe Dominum deprecaban- 
tur, ue cum fiducia verbum Dei loqucrentur, eaque age- 
rent , quorum a Chrifto acceperant poteftatem j ftatim ad- 
jicit : Et veflro nunc fantto conventui quid efl aliud po- 
flulandum , quam ut cum fiducia loquamini verbum Do- 
mini dye. En in quo illc reponitEpifcoporum in Synodis 
liberratem} Non addifputandum contra Romanum Pon- 
tificem , be retradandum velut incerta , quae ab Apoftoli- 
ca Sede fancita funt j fed ad ea cum fiducia be libere prae- 
dicanda, be ad refiftendtrm illis, qui tyrannica domina- 
tione volunt opprimere verkarem . Haccnimirumliber- 
tas Epifcopos decet* quum a Romano Pontifice ad tuen- 
dam veritatem armantur be cxcitanturrquo videlicet capiti 

mcm- 


Digitized by Google 



66 Differ tat to 

membra concordent , cjuique aJacn'rer (cqutntur moturrv 
Sc imprcffioncm . Rede id quidem, aisj fed poftquam 
libero examine Sc inquifitione perfpexerint , ca quae Ro- 
manus Pontifex praedicanda &c propugnanda proponit* 
Evangelicae verirati confona eflc Sc avitac Patrum tradi- 
tion! . At tu id diet's, Non Caeleftinus . Nos autem hie 
quaerimus quam Caeleftinus Fpifcoporum in Synodis 
Oecumenicis libertatem commendct . Nec aliam inejus 
litteris inveninius praetcr earn , qua praediti elfe debenC 
Epilcopi ad vindicandam , una cum Romano Pontificc, 
adverfus quamcumque tyrannicam dominationem Catho- 
licam veritatem , Seconitanci cxcclfoqueanimoca, quae 
per Romanum Pontificem decreta funt, cxlequcndum . 

Quae quum certa fint Sc extra omnem poftta contro- 
verfiam, inde profedo conlequens eft, haud aliam, ex 
Cacleftini mente, port Romanae Sedis follenne judicium 
vindicari pofle Epilcopis in Synodis Oecumenicis liberta- 
tem , quam quae Scnatoribus adferiberetur , ft Rex fua Re- 
gnique jura adverfus perducllem , Sc Patriae hoftem Sc pro- 
ditorem , jam Regia audoritate legeque vindicata > Scna- 
tus quoque decrcto firmari vellet. Ut cnim hincaliqua 
eflet hujufee decreti vis Sc audoritas , bine autem Regiae 
Majeftatis fumma in legibus ferendis poteftas in tuto eflet ; 
permitti quidem Patribus deberet , ut perfpedam prius 
liabcrcnt Sc cxploraram conditae latacque a Principe legis 
aequitatem , Sc rationes ac momenta librarent quibus ea 
nitcretur ; alioquin revocandis ad Regis obfequium per- 
duellibus nulla eflet in decretoScnatus vis Sc audoritas ; 
attamen Regia majeftas & fumma poteftas violarcntur, ft 
libertatem Senatus ufurparct , aut fibi inelfe putarct ad le- 
gem Principis infringendam , aut fui decreti audoritate 

opus 


Digitized by Google 


T>e modo conciliandi &c. 67 

opus efl'c contendcrct , ut ca toto regno valcret , Sc ad fui 
obfcrvationem fubjedos populos obligaret . Ut ergo Re- 
giae majeftatis jura in tuto fint , needle eft ut lex , quae ex 
Regiisadytis prodiit, nullius audoritate poffit infringi . 
Ut autem dignitatis Senatus aliqua ratio habeatur , neccfte 
eftut non more fervorum ac pecudum ad obfequiumadi- 
gatur , fed ut perfpeda Sc explorata veritatc Regiarum Ic- 
gum exfecutionem urgeat : quae una , in his maxime cafi- 
bus, libertaseft, quae cum fummo Regum jure Sc Mo- 
narchic© imperio conjungi poflit . Porro fi quis ea,quac ad 
Cyrillum , ad Theodofium , Sc ad Ephefinam Synodum 
Caeleftinus lcripfit , attente ac fedulo , folutoque praejudi- 
ciis animo ferutatus fuerit > profedo confentiet , haud alia 
in re pofitam fuifTe , aut reponi debere libertatem > quae 
in exfequendis adverfus Neftorium Apoftolicac Sedis de- 
cretis Ephefinis Patribus tributa eft. Non cnim illis, ut 
faepius diximus* Sc Baluzius ipfcfatetur, fas Sepotcftas 
fuit ad irritandum Caeleftini decrcta adverfus Neftorii hae- 
rcfim Sc perfonam , vel ad infringendum eorumdem decre- 
torurn vim : fed folum ad eorum fub audoritate Sedis 
Apoftolicae urgendam exfecutionem: quod pro Synodi 
Oecumenicae dignitate caecomodo fieri non debuitj fed 
perfpedis libratifque rationibus,quibus ejufeiem Apoftoli- 
cac Sedis judicium, Sc fancita per earn dogmata nitebantur. 
In hoc enim vere Synodi libertas pofita erat , ut non mo- 
do fummae Sedis audoritate munita , verum Sc luminibus 
illuftrata, & zelo inccnfa , omnia poffet adverfus impios 
Scperduelles proreligione Severitate; non autem ineo, 
quod aliquid poflet contra veritatem > quae Romanorum 
Pontificum pro fancienda fidei rcgula follennibus decretis 
indivulfe conjundacft. 

Ob- 


Digitized by Google 



68 ViJJertatio 

Obfervari tamen velun , quod quamquam Gyrilli & 
Neftorii epiftolae in Synodo ledaefint, 8c adNicaenac 
jfidci regulam 8c normam exadae , ejufdemque Synodi 
fuffragiis , iliac quidem tanquam cum ea regula confonae 
comprobatae , hae vcro ut ab ilia diflonae reprobatae 5 non 
id tamen circa Caelcftini epiftolam adum eft . Nam ca 
fimpliciter Ieda , nihil a Synodo de ilia pronunciatum eft ; 
ut quae Synodi adprobationc non egcrct , neque a Syno- 
do audoritatem mutuareturj fedpotius rebus a Synodo 
agendis audoritatem daret , 8c normam regulamque prae- 
fcriberet . Hinc Patres in iententia lata advcrfum Nefto- 
riumcoados iedicunt ad eum exaudorandum , &Ecde- 
fiae communione 8c Epilcopatu pellendum, per iacros 
Canones 8c epiftolam Cacleftini : Coafti , inquiunt, per 
facros Canones , £2° epiftolam fanttijfimi Patris noftri 
Comminiftri Caeleftini Romanae Eccleftae Epifcopi , la- 
cry mis fubinde perffe , ad lugubrem banc contra eum 
fententiam neceftario venimus. Haec Synodi verba ad 
commendandam Romani Pontificis audoritatem magni 
eflc momenti , Petrus de Marca fatetur; verum eorum vim 
fua interprctatione penitus infringit 8c labefadat : w Ma- 
„ gni> incjuit(a ), momenti funt ilia verba , quibus fe 
„ coadosdicunt , id eft, ex offidp adftridos , ut Cano- 
„ nibus, qui contumaciam pledebant , 8c rebus a Caele- 
„ ftino adver/us impietatem dccretis , inorem gcrerent- 
„ Eaeft enim audoritas epiftolae Pontificis, ut parcndi 
„ ncceflitas incumbat , poftquam diicuflxone fada , facris 
„ Scripturis 8c traditioni Majorum congruerc invenitur . 
„ Quo examine defunda erat Synodus Ephefina , ante- 
,, quam judicium- ferret adverfus Ncftorium. At falfum 

omni- 

(o) Lib.V-aeConc.cap.XI.num.il. 


Digitized by Google 


Ve mo do conciliandi &c. ^ 

omninoeft, ut jam diximus, Caelcltim epiftolam difcui- 
fam aSynodo fuiflc & cxaminatam , nifi fimplex hujus 
tpiftolae Je&io pro difcuffionc & examine habenda eft. 
Itaque non adaliam rcgulam exaftaeft, fed ipfa ftarim 
pro regula habiraeft, adquam alia exigerentur. Statim 
enim poft cjus Ic&ionem Petrus Presbyter Alexandrinus 
& Notariorum Primicerius adjunxitj fele alias prae ma< 
nibus habere Cyrilli litteras illis Caeleftini confonas , quas 
petiit fimiliter rccitari : His quae modo red tat a fmt ,fan- 
i litas quoque piiffimi Epifcopi noftri Cyrilli confona feri- 
pfit, quae prae minibus babemns , £5^ ft pietas 'vtflra 
jufferit ytedtabimus . Igitur epiftola Caeleftini letfta non 
eft i ut a Synodo difeureretur , fed ut regula eflet &r forma , 
quacaliis probandis vel improbandis adhiberetur, & Sy- 
nodi ipfius judiciis praelucerct. Quemadmodum Firmus 
Caefareae.in Cappadocia Epifcopus Aftione lecunda poft 
adventum Lcgatorum dilerte his verbis teftatus eft : jpo- 
flolica £9° fanda Secies Caeleftini f indiffimi Epfopi per 
litteras CS^c. etiam ante de praefenti negotio SEntentiam 
REGULAMQUE PRAESCRIPSIT : quam nos quoque fequuti ... 
FORMAM ILLAM executioni mandavimjs , canonicum 
jipoflolicumque judidum in ilium ( Neftorium ) profs- 
rentes . Non ergo id fibi juris adrogarunt Ephefini Patrcs f 
neque fibi liberum cfle duxerunt , ut de Caeleftini litteris 
difeuffis & examinaris judicium ferrent, fed ut j'uxta illas 
Neftorii cauflam judicarent , leu potius prolatum in ilium 
ab Apoftolica Scdc judicium exlecurioni mandarent . 
Quemadmodum ait delegibus temporalibus Sanftus Au- 
guftinus (a) y quod quamquam de bis homines judictnt > 
quum eas infiituunt , tamen quum fuerint inftin.tae ai- 
To.h Par. IT. H h h qi.:e 

(«) Lib. de vera Rclig. cap. XXXI. 


Digitized by Google 


y<y * Dtjfertatid 

que firmatae^ non licebtt judia de ipfis judicare , fed Jb 

cundum ip fas . 

Eodem obfequii genere, quo S. Caeleftini cpiftolatn 
Ephefinae Synodi Patrcs profcquuti funt , mens fuerat 
etiam Patribus Chalcedonenfibus S. Leonis cpiftolam ad 
Flavianum^xcipcre; utnimirum, quemadmoduin fupe- 
rius oftendimus , citra ullum examen ab omnibus tanquam 
certiflima fidci Catholicae regula fubferiberetur . Verutn 
ut Laicis Judicibus morem gcrerent, (eque quorumdam 
infirmitatibus inclinarent, atque Illyricianis 8c Palacfti- 
nisEpifcopis ferupuli, quibusab ea fufeipienda remora* 
bantur evellerentur permifl'um abeiseft, utadvetuftio- 
res fideiregulas cxigcretur. Haec porro eft ilia libertas » 
quam S. Leo feribens Theodorito EpifcopoCyrenfi com- 
mendat his verbis (,*) : Nam ne aliarum Sedium ad earn , 
quam ceteris omnium Dominus flatuit praefidere > cow- 
fenfits ajfentatio videretur t aut alia quaelibet fubrepere 
pojfet adverft ffpicio , inventi funt qui dejudiciis no - 
Jlris ambigerent . £/ dum nonmilli dijfenftonum incitati 
auffore y ad contradifiionis bell a profiliunt , ad majus 
bonum y malum ejus , auflore totius bonitati r difpen - 
fante yperventum efl . Quod ergo aliqui de Sandi Leonis 
epiftoladubitabant , quod earn difeuti 8c examinari vole- 
bant , quod circa illam vitilitigabant > quod ad aliqua 
ipfius loca haerebant ; ipfo Leone judice , malum erat , 8c 
ad excitandas ejufinodi quacitiones atque difjmtationes 
ab ipfo talium au&ore dillenfionum incitabantur . Si au- 
tem id malum crat 8c perperam cxigebatur ; non ergo juris 
erat , aut jure competcns Synodis Oecumenicis libertas » 
quod Leonis cpiltola > quibufdam petentibus , retraftaba- 

rur ; 

■ — . . ■ ' ■ ■ • I. — h i — 

(a) tf ill. LXUL Tom. IV. Couciliorum. 


Digitized by Google 



De modo concitittidi (fe. y j 

•cut} fed id pbnus ex indulgentia , Ik quadam juris relaxa- 
tion permittebatur . Ex hoc tamen malo plura bona to- 
tius bonitatis au&or elicuit, quae difertiffimus Pontifcx 
fcquentibus verbis profequitur, tk enarrare pergit : Dul- 
pus ■ fiquidem mynera divinae gratiae proveniunt , quo- 
ties non fine m. ignis fudoribus acquiruntur : £5’ minus 
bonum videri filet pax continuata per otium , qu.im red- 
dita po(l laborem . Ip fit quoque veritas iSF clarius renite • 
fiit , £5° fortius retinetur , dam quae fides prius docue- 
rat , baec poflea examinatio confirmaret . Multum deni - 
que Sacerdotalis officii meritum fplendeficit , ubi fic fiim - 
tnorum firvatur aufturitas , in nullo inferiorum pu - 
imminuta liber t as . Et ad mijorem Dei gloriam 
proficit finis examinis > quando ad hoc fi accipit exerendi 
fiducia , utvincatur advefitas : nequod per fe probat ur 
reprobum , filentii praejudicio videatur opprvff tm . En , 
quo Synodicum examcn , juxta Sandum Pontificem , re- 
ferendum eft ; non ut veritas velut adhuc latens 6c in in- 
certo pofita detegatur , fed ut clarius renitefcat & fortius 
retineatur : neque ut quod Humana audoritas errori obno- 
xia , fed quod fides j adeoque divina Ik ineludabilis audo- 
ritas ante docuerat, confirmetur: nec tandem utadverfa 
dodrina poft difcufHonem reproba evadat , aut talis efle 
incipiat quae ab omnibus improbetur, fed nc quae jam 
per fefc reproba erar, oppreifa lilentio videatur. In hoc 
ergo examine, quod non ad cruendam , fed adilluftran- 
dam veritatem 5 non ad vexandam, fed ad confirman- 
dam fidem ; non ad inquirendam , fed ad demonftrandam 
6c profiigandam haeretici dogmatis improbitatem infti- 
tuatur, libertas ilia verfatur, quam in Synodis Oecume- 
nicis poft Caelcftinum Leo in hoc loco commendut, 6c 

Hhh z quae 


Digitized by Google 



7* 'Dijfertatfo 

q uae Tola ciim fumma oedis Apoftolicaie au&oritate coni 
ciliari pencil . 

C A P U T V I I I. 

j Quotieftumque Pat res in SynodisOecumenicis in 
unam rnentem atque ftntentiam confpira'unt , 
( quod praefenttae Sptritus Santti ccrtijfmurn 
indicium eft ) Dei ipfius wfpirattoncm & ait* 
ttorttatem in Romano Pontifice r ucncrati pint . 
Quarc peunde eft , Syncdoj Oecumemcas quid - 
quam , Romano Pontipce , atque Spiritu San- 
fto, auftorc , decernere ac defimre . 

S Ed quis tandem exinis hujus examinis quod tanfopere 
Galli Theologi jjdant urgcntque adverfus fummam 
atque divinam Romani Pontificis audoritatem ?Is nempc 
ut omnes hoc ipfum agnofeerent ac publice profiterentur , 
quod Galli Theologi obftinate negant , fcilicet divinum 
elle , & ex Numine profitifei , Si Spiritu Sando audorc 
proferti Romani Pontificis ex Cathedra definientis judi- 
cium. Donee res in quaeft tone pofita eflet , Siindivcrfas 
partes Epilcoporum ftudia fcindcrentur» id jam omnibus 
bonis, &: modcilis, Si Catholicis Epifcopis perl'tiafum 
erat j ab its tantum difientientibus autprofefits hacreti- 
cis y aut qui adhue inter Catholicam dodrinam Si haere- 
ticam fluduabant , aut qui , fi minus baereticis pravifque 
dogmatibus , fakem perfonis haeretica labe notatis foftra- 
gabamur. Verbo dicam: ii tantum Tub initium cujufcun- 
que Synodi Romani Pontificis judicio reftiterunt, quos 
poltea Tub finem Synodi omnibus patuit > atque omnes 

pro- 


Digitized by Google 



De mo do concilUndi &c. 75 ’ 

profcfli funt,SpmtusSandi judicio reititifle. Sic Cacie- 
itini judicio foil Orientates rcfragati funt,qui Ncftorii, fin 
minus dogmatibus, falrcm perfonae impenfius favcbant . 
Sic dc Leonis epillola fufcipicnda diu deliberarunt Illyii- 
ciani, Palaeftini , ik Acgyptii, qui Diofcorum &Juve- 
nalem gravius a Leone noratos , impenfius coluifle viden- 
tur . Sic adlara ab Agathone pro duabus in Chrifto vo- 
luntatibus Patrum teftimonia ad Graecos Codices cxigi 
voluerunt Georgius Conftantinopolitanus , & Macarius 
Ar.tiochenus, quorum alter pcnc Imperatori perfualcrat 
ob mcram toyoftyXS** feu de vocibus conflidationem Ec« 
tlefias fuilte disjunctas , alter vero in haerefi tuenda perti- 
nacifliine ttetir . Sic in odava Synodo (oli Photiani , (eu 
qui Photii partes pertinaciter tuebantur ,de Nicolai P.imi 
& Hadriani Sccundi contra Photium judiciis conquclli 
funt, ac de illis per plures Adioncs dilferere &altercari 
pcrmilli funt . Contra vero Cyrillus Alexandrinus vel ante 
Synodum Ephefinam palam Orientalibus denunciabat > 
omnino clTc parendum Caclcftini deNeltorii haerefi Sc 
perfona judicio . Et in Synodo Chalcedoncnfi , vel ante- 
quam Leonis epiftola legeretur, Patrcs anathemati fubji- 
ciebant cos , qui de Incarnationis myfterio fccus ac Leo 
iple fentirent . Et in litteris ad Conftantlnum Pogonatum 
Imperatorem , antequam fexta Synodus haberctur , Occi- 
dentals aperte fignificabant , pacem iniri nonpolicj nifi 
Oricntales in eamdem fidem cum Sedc Apoftolica con- 
fpirarent . In feptima autem Synodo ad Romani Pontifi- 
cis nutum 8c voluntatem omnia compofita funt: Tub 
ipfum Synodi initium Iconomachi non nifi tanquam hae- 
retici&poenitentes recepti : fufeepta omnium votis Ha- 
driani cpiltola tanquam rcgula fidei , antequam Patru.n 


Digitized by Google 


74 ' “ - 2 Jijfertatio 

loca dc Imaginibus colcmiis expenderentur , 8?Haercti- 
corum fophifmataconfutarentur. Denique inodava Sy- 
nodo, iplo ftatim initio, ab omnibus, qui ad unitatem 
Catholicam adfpirabant, fubfcriptum eft Nicolai Primi 
& Hadriani Secundi decretis &libello feu profcllioni fi« 
dei , qua Sedis Apoftolicae dodrinam , ex vi promiflorum 
Chrifti 9 quae deficere nonpoflunt, puram & immacula- 
tam , Sc integram permanfifle , landc ac follenniter pro- 
fitcbantur . Ex quibus liquido conftat , quod ft qua in Sy- 
nodis Occumenicis de Romanorum Pontificum epiftolis 
quaeftio aliquando mota eft , ab iis ejufinodi difputationcs 
excitatas fuiflc, quos haeretica peftis adflaverat , aut qui 
nondam laris ad Catholicam fanitatem accelferant . 

At rurfum quaero: Quis tandem harumce difputa- 
tionum exitus fuit ? Is nempc > ut omnes tandem divinam 
Romanorum Pontificum in lancicndis fidci dosimtibus 

C 

audoritatem agnofcerent . Ita univerfa Synodus Ephefina 
his Philippi legati verbis conlenfir: Petrus Apoftolorum 
princeps (S 3 caput, fideique columna . . . .femper in fuis 
Juccejforibus vivit , tS 3 judicium exercet . Ec poll reditum 
Orientalium ad Catholicam corrimunionem , haec Johan- 
niAntiocheno in eamdem lentcntiam Xyttus III. Roma- 
nus Pontifex fcripfit ( a ) : Expertus es negotii praefentis 
even tu , quid fit /entire nobi/cum . c Beatus Petrus Apofio - 
lusinfitccefforibus fuis quod accepit hoc tradidit . Quis 
ab ejus fe ve/it feparare doPlrina , quern ipfi inter Apofio - 
los primum Magifier edocuit f Ita in Synodo Chalccdo- 
nenfi non modo ftatim atquc Leonis epillola leda eft, 
communis vox Patrum fuit , Petrum per Leonem cfle lo- 
quutum j verum Sc in Relatione ad ipfum Leonem omnes 

tanr 

( r) III. Part. Condi. Ephef. cap. XLII. 


Digitized by Google 


De mo do conciliandi (fc. 7jr 

tandem profelli funt , feic ipfum Chriftum velut cos in 
Leonis litreris adloquentem prae oculis habuifle (a): Et 
eramus in communi corum gaudii quafi in imperialibus 
coenis deliciis fpiritualibus epulantes , quas per tuai lit- 
teras Cbrijlus praeparaverat invitatis y fS* fupercoele - 
Jlem Sponfum inter nos converfantem nos cernere pitta - 
bamus . Ita Aftionc VIII. fextae Synodi Demetrius Epi- 
fcopus Prufiados fefe fufcipere &c amplc&i Agathonis epU 
ftolas profeflus eft , tanqmm a Spirits Sanfto dt flat as per 
os fan fit iS* beatijjimi principle Apoflolorum Petri > IS*, 
digito praediHi ter beatijjimi Papae Agathonis feriptas .. 
Quae fuit edam ceterorum Patrum fententia; utex fer- 
mone Profphonetico compertumcft, in quo univerfa Sy- 
nodus profitetur, quod confejfioncm a Deo feriptam ilia 
Romanct antiqua Civitas obtulit y ZS 1 dogmatum diem a 
1 vefpertinis partibus extulit : Cbarta ZS“ atramentum vi- 
de bat ur y per Agatbonem Petrus loquebatur • Quibus 

confona funt quae Impcrator ad Leonem lb de iifdem 
Agathonis litreris ex totius Synodi fnente his verbis ferir 
pfit : Ac velut i ipfum principem Apoftolici Cbori , pri» 
maeque Cathedrae Antifiitem Petrum contuit't fumus 
mentium nojlrarum oculis , totius difpenfxtionis my fie - 
rium divinitus eloquent em y verbaque baec per eas litter as 
Cbrijlo facientem : Tu esGhriftus FiliusDei vivi. Nam 
ipfum totum Chriftum nobis facrae ejus litter ae differ en - 
do exprimebant : quas omnes-libentibus ani mis fine ere- 
que accepimus y tS' veluti Petrum ipfum ulnis animi fu- 
feepimus . Ita ex (eptima Synodo Tarafius ad Hadrianum 
feribebat , Cbriftum per ejus littcras omnium Patrum co- 
ronam veluti fpiritualibus quibufdam cduliis recreafle :< 

quas 

( a ) III. Part Coacil. Chalcedon. cap. II. 


Digitized by Google 



yS Dijfertatio 

quas proindc litteras vcmt a Chrifto didatas, &manu 
PontiHcis exaratas , non fccus atquc illas Agathonis fcxta 
Synodus , vcncrati effcnt : Et quum praelatae primitus 
fanSlitatis 'veflrae litter ae legerentur , praefiolabantur 
omnes , fpiritalibus eduliis tanquam in regalibus coenis 
fruentes , quae Cbrijlus per litteras tuas epulantibus prae- 
parabat . Quae adfinia funt iis , quae pauJIo ante ex Chal- 
cedonenfi Concilio deferipta funt. Denique odava Sy- 
nodus Canone fecundo , Nicolaum I. &c Hadrianum 11. 
in fuis adverfus Photium pro Sando Patriarcha Ignatio 
judiciis velut organa Spiritus Sandi fuiffe ; adeoque pa- 
rendum omnino effe illorum decretis veluti a Spiritu San- 
do profedis , verbis fequentibus ftaruit : Itaque beattjji- 
mum Papam Nicolaum tanquam organum Sanfli Spirt - 
tus babentesy necnon SanRiJJtmum Hadrianum Pa- 
pam fuccefforem ejus , definimus atque fancimus etiam 
omnia , quae ab eis Synodice per diuerfa tempora expo- 
jit a funt £3° promulgata .... fervari femper S3 3 cujlodi - 
ri (3c. 

Haecergotria,priorumConciliorum ada baud per- 
fundoric legentibus, perfpeda & explorata funt . Primo i 
fiquae circa recipiendas Summorum Ponrificum follennes 
Conftitutiones fubortae in iis Oecumenicis Synodis diffi- 
culties funt , ab iis illas fuiffe excitatas , aut quorum non 
erat integra & incorrupta fides , aut qui vel ipfiusEccIc- 
fiac Catholicae Synodique univerfalis judicio refragari 
minime vererentur. Sccundo, Catholicosj pios &mo- 
, deftos Epifcopos citra ullum Synodi examen ; vel> ante- 
quam ad Synodicum examen revocarcntur , Romanorum 
Pontificum decreta in Ephcfina , Chalcedonenfi , Septima 
& odava Synodis recepiffc , & nonnifi invitos , & ex qua- 

dam 


Digitized by Google 



De modo conc'tlUndt tfe: 77 

dam crga Refradarios indulgcntia jurilque rclaxatione, 
& ad ampliorem jam notae & creditae vcritatis elucidatio- 
nem, caretradari in eifdem Synodis pcrmififlc. Tertio, 
fublatis Sc compofitis diflenfionibus , omnes Epifcopos in 
hanc tandem confpiraffe fententiam , quod Chriftus ipfc 
per epiftolas Romanorum Pontificum vcritatis pabulo & 
Caelcftibus dapibus Synodos recreaverat: quod Roma- 
ni Pontificcs in fuis dccretis ex Cathedra pronuntiatis 
Spiritus Sandi organa fuerant : quod per cos Petrus , Apo- 
ftolorum princeps & caput , fideique columna , loquutus 
fucrat , fuumque de rebus in controvcrfia pofitis judicium 
pronuntiaverat . Ex his porro in rem noftram plura colli- 
gcrc eft. 

Primo , quod quicumque ante Synodum Romano- 
rum Pontificum decretis refragati funt , iireapfe &Chri- 
fto , & Spiritui Sando , Sc Apoftolorum Principi , quorum 
illi organa &c interpretes fuerant , reftiterunt . Quod fane 
poft tot experimenta ; ctfi ccrra Apoftolorum Principi fa- 
da Chrifti promifia deeflent j poft tot , inquam , experi- 
menta verendum iis omnibus eflet, qui Scdis Apoftolicac 
Conftitution^s (quas olim Synodi Oecumenicac velut 
oracula caelo delapfa veneratac funt ) nullo in honore & 
pretio habent , & profanorum hominum , (eu Theologiae 
Myfteriis nequaquam initiatorum ludibriis objiciunt . 

Secundo , quod quum vere teftatur Spiritus Sandi 
praefentiam concors & unanimis congregatio Saccrdo- 
tum, turn vox una refbnat omnium Epiicoporum j quod 
Chriftus , quod Spiritus Sandus per os Romanorum Pon- 
tificum loquutus eft . Adeoque ipfius Spiritus Sandi tefti- 
monio conftat, quodipfe unus atqueidem Spiritus prout 
vult, modo folum Ecclefiae caput, modo uni ver film cor- 

To.I. Par.II. I i i pus 


Digitized by Google 



^8 Dijfertatio 

pus veritatis fuae luce pertundit : qui propterea non mi- 
nus audiendus fitquum vocem fuam per folum caput, 
quam quum peruniverfum corpus emittit . Profedo , ft 
teftimonia invieem conferantur , quibus probari folet, 
Conciliis Oecumenicis addle Spiritum Sandum, divi- 
namque eorum dccretis adjungere audoritarem , fiequae, 
vel in hoc folo Capite ex ipfis Conciliis protulimus ad pro- 
bandum , eumdem Spiritum Sandum perinde addle Ro- 
manis Pontificibus , quum e Petri Cathedra de fidei rebus 
pronuntiant ; nemo non facile intelligct , ik , fi verum 
amat, etiam fatebitur, non minus in his efle momenti 
quam in illis . Quid cnim pro Sy nodis Oecumenicis prae- 
clarius aut magnificentius adferri pollet , quam Spiritum 
Sandum pereas Ioqui, & organa elle, per quae ille cae- 
leftia oracula fundit ? Haec vero conftanter de Romanis 
Pontificibus celebriora Concilia praedicarunt . 

Tertio, non modo Spiritus Sandus perinde Ro- 
mano Pontifici, acSynodo gencrali, vel capiti feorfim 
atque univerfo corpori fuum lumen fie vigorem adfpi- 
rat j verum etiam prius caput , quam univerfum cor- 
pus illuftrat; utnimirum decenti ordine caqleftia dona ill 
univerfum corpus a capite deriventur, quemadmodum 
S. Leo identidem animadvertit . Non enim Patres docent, 
turn primfim quum in unam eamdemque fententiam cum 
Romano Pontifice Synodus confcntit , Spiritum Sandum 
fuum proferre de rebus controvcrfis judicium, led quod 
jampridem iftud protulerat , quum univerfam Ecclcliam 
per Cacleftini ex. gr. Leonis , &c Agathonis epiftolas adlo- 
queretur . Id vero permagni fane momenti ell . Mine enim 
plane confcquens eft , Romanorum Pontificum decreta , 
non ex Conciliorum gencralium adprobatione & confen- 

fu, 


Digitized by Google 


jDe modo conciliandi &c. 79 

fu , fed ex feipbs , vd pouus ex Spiricus Sandi infpiratio- 
ne > divinam habere , adeoque Sc includabilem audorita- 
tem . Nam quemadfnodum quum Politicus Magiftratus 
dcclarat , legem aliquam vere ex Principe efle profedam , 
non ei turn confcrt audoricatem, quam totam ex volun- 
tatc Principis trahir : ita quum Synodus declarat, Spiri- 
tum Sandum audorem fuiiTe dccreti , quod Romanus 
Pontifcx promulgaverat , non rum primum huic decreto 
divinam confcrt audoritarem , quae tota ex Spiritus San- 
di infpiratione promanat . 

Hinc quarto loco colligitur , perinde cfTe , five aliqua 
Synodus gcneralis dicarur quidquam Romano Pontifice, 
fiveSpirituSando audore, decernere. Quum cnim Ro- 
mani Pontificis aliquod follenne decretum Synodus genc- 
ralis ampleditur tkpromulgat, fimul declarat illiusde- 
creti audorem fuifle Spiritum Sandum , quum primum 
e Petri Cathedra pronuntiatum fuit . Quare non rede II- 
luftriffimus Petrus de Marca illud Marciani Imperatoris 
& Pulcheriae Auguftae dc Epifcoporum muncre in futura 
Synodo ad Leonem feribentium ( a ) : Te auflore decer - 
nant\ non, inquam , rede fatifque apte fequentibus ver- 
bis expofuiffe videtur ( b ) : Sane quaenam futura fit Sum- 
,, mi Pontificis poteftas in Concilio Oecumenico , facile 
,, animadverti poteft . Nempe rcrum gerendarum 6c fan- 
,, ciendarum audor efle debet; quemadmodum Senatus 
„ confulta olim in Imperio fiebant audorc Principe . Un- 
9 , de Marcianus Auguftus de propofito fuo cogendac 
,» Synodi ad Leonem ita feribit , ut eo aitftore illam cele- 
„ brarc velit, id eft, eodem jure quo Principes Scnatui 

I i i 2 audo- 

( • ) i. Part. Cone. Chalcedon. cap. XXXIV. & XXXV. 

) Lib. V. de Concord, cap. VIII. num. IV. 


Digitized by Google 



to DijfcrtAtfo • 

audores fiebant aliquid ccniendi . Imperarorum placita r j 
quemadmodum jam faepius animadvertimus , Scnatus ju- 
dicio fubjeda crant , ncc niitSenatu conlcntiente , penes 
quern condendarum legum fumma poteftas erat , vim le- 
gis confequcbantur : quare audore Principe id fieri dice- 
barur , quod eo potius fuadente , quam cogente vel decer- 
nentc fiebat. At dccrctorum fidei , feu legum, quae ad 
fidci rationem pertinent, ferendarum, penes Spiritum San- 
dum fumma poteftas & audoritas eft , qui folus jus habet 
Chriftianae fidei obfequium ab humanis mentibus exigen- 
di . Quapropter qui de rebus fidei Spiritu Sando audore 
decernit , is certe non fcaibris, fed Legislators partes 
obit, Sc ad obfequium fidei humanas mentes cogerc audo- 
ritate fua poteft : ex fe ipfis cnim rata funt Spiritus Sandi 
judicia, nec ex quorumlibet hominum confenfione eorum 
vis & audoritas pendet . Quum ergo quae fummo Ponti- 
fice audore in Synodis generalibus decreta funt , Spiritu 
Sando audore dccrera fuifte dicantur, non cadem ratio de 
Pontificiis dccrctis habcndacft, ac de Scnatus-Confultisj 
quae olim in imperio audore Principe fieri dicebantur . 

At, inquies , faltem eo fimiles erunt ab Imperatorc be 
aPontifice didae fentcntiae , quod quemadmodum ilia- 
rum audoritate fubjcdi populi minimc tcnebantur , nifii 
poftquam illas Senatus veluti redae rationi conlonas , & 
bono publico confulentes adprobaflct: itaneque Ponti- 
ficis Romani fententiis Cbriftifideles adftringuntur , nifi 
poftquam Synodus generalis fado examine dec laraverit, 
cas reapfe e Romana Sede Spiritu Sando audorc profedas 
effc . At neque id jure obtendi polfe , Laris ex fuperioribus 
conftat . Nimirum oftendimus , decrctis Apoftoiicistan- 
quam fidei Catholicae formulis ante fuifle fubfcriptum , 

quam 


t 


Digitized by Google 



De mo do conciliandi &c. 6 jf 

quam Concilia Oecumcnica cogerentur, vel Apoftolico- 
rum decrctorum examen fuiflet iniisipfisConciliis a Pa- 
tribus inftitutum . Non eft aurem audor fidei nifi Spiritus 
Sandus: quare qui formulae fidei a Romano Pontificc 
conftitutae antca fubferibebant , quam Synodus celebrare- 
tur , his certe Synodi declararione , opus non erat , ut cer- 
to illis conftarct , audorem formulae vel regulae fidei ab 
Apoftolica Scde praeferiptae fuifle Spiritum Sandum •' 
Quid enim ex. gr. opus eratAnatolioRegiacUrbisEpi- 
fcopo Synodi Chalcedonenfis oraculo, quumhaec dc illo 
ad Leonem Pontificcm in ea ipfa epiftola , quam laudat 
Petrus de Marca , Pulchcria Augufta feribebat ? Anatolius 
in eadem fide permarfit atque religione , C2° tuarum litte - 
rarum Apofiolicam confejfionem compleflitur , illo errore 
Jliblcuo , qui ab aliqttibus nunc ortus eft . ... £5^ epiftolae 
find liter Catbolicae fidei , quam ad fanttae memoriae 
Flavianum Epifcopum tua Heatitudo direxit ifine aliejua 
dilatione fubfiripfit . An ambigere poterat , Spiritum San- 
dum per Leonem cfle Ioquutum , qui illius fretus audori- 
tate , haerefim , quam illc damnaverat , Sc ipfe damnabat j 
6c quam fidem praeferipferat , incundantcr &iple profi- 
tebatur ? Hinc autem intelligitur quid eadem Augufta vel- 
let fequentibus ejufdem epiftolae verbis: Faflo concilio , 
£5° de Catbolica confejfione , iSF de bis Epificopis > qui ante 
hoc fegregati funt -ftficutfides £5° Cbriftiana pietas exigit , 
te auElore ( Patres ) decernant : hoc eft , Chriftiana pietas 
6c fides exigunt, ut de Catholica confeflione Patres in 
Conciliis decernant juxta regulam fidei , quam per Roma- 
num Pontificem Sandus Spiritus conftituerat . 


CA- 


Digitized by Google 


•8* .C w Difert*t& 

< CAPUT ULTIMUM 

Sive appendix , qua demonfir atur , Gallos Theo - 
logos pugnantia tueri , quum & Romanum 
Pontificem Centrum Cathohcae Uni tat is ejfe 
docent j & nthilominus ejus de fide mortbujque 
decreta Ecclefiarum rctrattationi fubjiciunt . 
Ejufmodi drnAoyidj; exemplum in libris Petri 
de Marc a De Cone Sac. & Imp. 

H Oc idem argumentum paucis ab hinc annis data 
opera pertra&avit J oh. Laur. Moshemius inter Pro- 
teltantes haud infimi Subfcllii Scriptor , edita Dilfertatio- 
ne Theologico-Hiftorica De Gallorum appellationibus ad 
Concilium univerf *e Ecclejiae , unitatem Ecclefiae fpe - 
ttabilem tollentibus . Quamquam aurem plura funt in 
haccc Lucubratiuneula, quae merito Catholicus Thcolo- 
qus improbet ac deteftetur 5 attamen fi praecipuum illius 
fcopum fpc&cmus , incamdem &rnos fententiam mani- 
bus pedibufquc defeendimus; atque non femel in Operc 
adverfus Illuftriffimum BolVuetium (quum nondum in 
manus noftras ea Diflertatio pervencrat ) hoc idem argu- 
mentum paucis attigimus, Sc in Gallorum opinionem in- 
torfimus. Nunc ergo Iibet ex eaHcterodoxi hominislu- 
cubratione aliqua excerpere, quae rem hanc in meliori 
lumine collocent , Sc , fi rite expendantur , plane conficere 
vidcantur . 

Triplicem ille ( a ) ex antiquiffimis Patribus , SC re- 
centioribus ex ipfa quoque Gallia Theologis » unitatis 

Ec- 

1 (O § XVI. 


Digitized by Google 


Dc modo conciliandi Qfc. 8 j 

Ecclefiae /peciem informat , Moralem , Pbvficam , C/- 

vilem. Subditque, quod quamcamque Galli earumeli- 
gant , per nullam fieri poteit , ut Concilii decreta Pontifi- 
cis praeferant legibus . Quod ille per fingulas dilcurrendo 
fpecies, egregie, ur quidem ego fentio, invi-fleque de- 
monftrat: >, Moralis, inquit, Vnitas ex fumma perfe- 
„ daque animorum lententiarumque cum Principe Do* 
„ ftorum conlenfione , origincm trahit. Talem igitur fi 
„ vclint Galli cfle in Ecclcfia , hoc illis ratum die deber , 
„ omnes omnino coetus eamdem , quam Pontifcx Maxi- 
„ mus, do&rinam profited debere , eoquod pretiofiffi- 

mum veritatis depofitum Romanae a Chrifto concrcdi- 
„ turn fit Ecclefiae. Hanc antiquillimorum DoClorum 
animis infcdiiFe opinionem , nec ipfc Moshcmius diffitc- 
tur, imo 5c candide agnofeit ; fubjungitque duorum Gal- 
liaeScriptorum teftimonia, qui celebrem acnotiifimum 
S. Irenaei locum ex lib. III. adv. haereles cap. III. Ad banc 
Ec cl eft am ( Romanam fcilicet ) propter potiorem princi - 
palitatem , neceffe eft omnem convenire Tic cleft am , hoc eft 
eo.c qui f int undique fideles , in qua ftmper ab his , qui 
Jnnt undique , confer vat a eft ea , quae eft ab Apoftolis 
traditio : in hanc mentem atquc lententiam interpretan- 
tur . Haec enim verba Renat. Mafl'uetius expendens : Vt 
vero , inquit ( a ) , unitas inter tot Epiftupos , totque fin - 
gulares Eccltfias , tam longe a fe invicem diftantes foveri , 
omniumque confenfus facilius explorari poffet , nec omnes 
emergentibu* controverftis , maxima cum fingularunt 
gravamine , fimul in unum locum convenire eager entur 
neceffe erat primam aliquam inter omnes Ecclefiam con- 
ftitui , quae ceteris omnibus praeeffet , ceteris pro jure in - 

• ■ • ■ » ■ • . vigi- 

( « ) Differt. III. in Iren. Art. IV. 30. 


Digitized by Google 



84 DiJJertatio 

vigilant , ac veluti quoddam U nitatis centrum EssETj 
in quod omnes confluentes , ejufdem fidei communio - 

nis nexucolligarentur . Cognita igitur bujus primae Ec- 
clefiae fententia , ceterarum omnium fatis ut plurimum 
cognita fuerit : una enim omnium cum ea Ecclejia fides 
atque doftrina: bate ceterarum Caput , CUi arctissime 
ADHAERERE tenentur omnes. Concinic Petrus de Mar- 
ta : Dei-t inquit (a) , Optimi Max. beneficio Jingulari fum- 
ma i 9* veluti arx quaedam Chrifiianae Religionis in fa - 
fiigio Sedis Apoflolicae collocata efi , ubi depofitum verae 
fidei Majorumque traditiones tutifiime cufiodiuntur 
Clarius etiam Vir magnus alio loco (b): Commune hoc 
ojfcium communionis cum Ecclejia Romana , cuiimpen - 
dendo cum ceteris Provinciis Gallia aflringitur , cogno - 
verat ante omnes vetufiifiimus ille Lugdunenfium Anti - 
fies Irenaeus , qui unus fcripfit quod omnes fentiebant : 
Ad Romanam Ecclefiam , inquit , propter potentiorcm 
principalitatem, needle eft omnem convenire Ecclefiam : 
quqfi diceret , juxta finceriorem illorum verborum inter - 
pretationem , earn tjfe vim unit atis > quae principiumtS* 
originem a Petri Sede trabit , ut cum ea SENTIENDI 
necessitatem ceteris imponat. Hafce utriufquelaudati 
Scriptoris confccutiones ex illo Irenaei teftimonio, quem- 
admodum Scexaliis huic adfinibus Tertulliani , Cypria- 
ni > aliorumquc veterum Patrum locis , quae alibi expen- 
dimus , fponte fluere ac proficifci , idem Heterodoxus 
Scriptor fequentibus verbis reftatur (c) : n Nefcivcrit 
it Cyprianus 6 c reliqui confe&aria , quae cum corum con- 
,» junfta funt pracceptis de Ecclefia . Id vero quin fentiat , 

„ nemo 

( 4 ) De Cone. Sac. & Imp. lib. V. cap. XV. 6 IX. 

( b ) Ibid. Lib I. cap. II. $. VII. (e) $.XIV. 


Digitized by Google 



Te modo conciliandi &c. 8j 

nemo unus tam hebes eile poteft, inter unitatem quam- 
„ dam univerlac Ecclcfiae in Romano Pontifice definen** 
>y tern , talemque qualem ex Irenaeo Sc Cypriano deferi- 
,, pfimus , communitatcm , vix tantum dfe fpatii , quan- 
,, turn inter atrium Sc cubiculum , aut inter manum Sc 
,, digitos. Siprimorum laeculorum innoccntia obftitir, 
,, quominus cogitando praeientirent infidias , quas facrae 
„ libertati nefeii Sc inviti ftruebanr, poftcri ccrte acutio- 
„ res fucrunt , neque diu Ponrificibus obfeurum fuit , 
w quantum ilia placira virtutis haberent > ad potenriam Sc 
„ au&oritatem fuam ftabiliendam . Quis non |ure mirctur 
hominis candorem ingenue farentis , proximos illos Apo- 
ftolorum difcipulos, Sc poft eofdcm Apoftolos Ecclefia- 
rum Magiftros , Sc Carholicae fidei Pracdicatores Sc adfer- 
tores femina jeeifle , ex quibus /ponte do&rina noftra ef- 
florelcat? Ncc modo ilia de Romani Pontificis primatu,' 
in quam omnes Catholici confentiunt ; verum Sc ilia , dc 
qua cum aliquot communionis noftrae Theologis digla- 
diamur . Ex hisnamqucprincipiis tandem concludit ( a ) 
quod omnis a Pontifice provocatio cdTare debet, fi 
„ haec unitas , quae ex fumma pcrfe&aque animorum 
„ cum Principe Doftorum confenfionc originem trahit, 
5 > inviolata cuftodiri debet . Si enim , inquit , jus divinum 
„ exigit , ut ab ejus nemo defeifeat fententia y Concilium 
,, fi alitcr ac Caput pronuntiarct Ecclefiac in rebus fidei , 
graviflimum fcelus committeret* atque communira- 
w tern facram tolleret . Nullo itaque Concilio , fi haec va- 
„ leat Tententia , opus eft : co quod Pontificis opinione 
>, pcrcepta Sc intelle&a , Conciliorum etiam non ignota 
j, poteft efle dccifio. Si Pontificis opinione pcrcepta * 
To. I. Par JI. Kkk Con« 

* (-) { XVI. “ 


Digitized by Google 


86 Dijfertatio 

Conciliorum ignota non poccit cifc dccifioj ergo nun- 
quam contingere poteft , ut legitimum Concilium riteque 
& ordine cclebratum s a Pontifici&delcilcat fententia , gra- 
viflimumque hoc fcelu& committat > utlacram communis 
tatem de medio, toliat. Ncc tamen propterea nulla ell 
Concilioruru urilitas aut neceflitas . Alioquin fruftra fuik 
fent celcbriores Synodicelebratae. Quis cnim Catholico- 
rum ignorabat > cujufmodi futura erat dc Verbi aeterniratc 
atque Divinitate, deque illius Incarnatione, Nicacnac* 
Ephefinac , Chalcedonenfis , fextaeque Synodi decifio * 
dum eae tamen rite Iibcreque eelebrarentur { 

Ad alteram unit Mis fpcciem accedamus , quam Pby- 
jtcam Moshcmius appcllar, quoniam optime naturalibus 
declaratur exemplis : ejufque forma & idea , non fccus at- 
que praecedens , ex primaevae traditionis fontibus deriva- 
tur, & communibus Catholicorum Theologorum notio- 
nibus informatur . n Quidquid id eft , inquit beterodo - 
„ xus JuBor (a) y qui hac ratione dogma deEcclefiac 
), unitate /aeculo lecundo Setertio depravarunt, phyfi- 
n cam quamdam unitatem animo complexi furit* Nift 
„ vchenienter fallor , hue fere redit fententia eorum i 
„ Apoftolos Spiritu Sanfto praeditos , dona fua contulifle 
„ illis, quos pracfecerant Ecdefiis : abhis eorum difei- 
pulis cafdcm dotes manafle in confequentium tempo- 
y, rum Dolores iifdcm coetibus praepofitos ; ab Epifco- 
5 , pis in Presbyteros , multitudinem Sanftorum rcli- 
„ quam , caelettem illam gratiam derivari : quemadmo- 
5 , dum a radice fiiccus omnis in totius arboris ramos dif- 
„ fundatur , aut omnis fluminumcopia agrorumque fer- 
„ tilitas ab ultima proficifcatur fcaturiginc, lie abApo- 

„ ftolis 

r <«) $.XIII. 


Digitized by Google 



De mo do conciliandi Qfci 87 

t, ftolis corunicjuc Succclloribus onmcm cacleftis virtuns 
abundantiam defluere : quamobrem ab his divulfum % 
w nec Spiritus Santfti , ncc veritatis participcm fieri pofle. 
,, Aut.nihil iibi volunt Irenaeus &:Cyprianus in verbis , 
Jy quae continuo fubjicio , aut hoc ipfum quod dixi : fic 
„ vero ille ( ?) : Hoc enim Eccleftae creditum tjl Dei mu- 
nus y qutmadmodum ad infpirationem plafmationi , ad 
hoc ut omnia membra percipientia vivficentur $ S3* in eo 
difpojita eft communicatio Cbriftiyid eft Spiritus SanBu > 
arrha incorruptelae , t3 1 confi matio fidei noftrae , &* fc ta- 
la afeenftonis ad Deum : In Ecclefia enim , inquit , pofuic 
Deus Apoftolos, Propheras, Dolores, 13* univerfam 
reliquam operationtm Spiritus : cujtss non funt partici- 
pesomnesy qui non currunt ad Ec cleft am , fed feme tip fos 
fraudant a vita per fententiam malam <3* operationem 
peftimam . 'Obi enim Ecclefia , ibi eft Spiritus Dei 3 Z3* ubi 
Spiritus Dei , illic Ecclefia <3* omnis gratia : Spiritus 
autem veritas . Quapropter qui non participant eum , ne- 
que a mamillis Matris nutriuntur in vitamy neque parti- 
cipant de Corpore Cbrifti procedentem nitidiffimum fon - 
ttm . Quifquis ad locum ilium Apoftoli refpexcrit, ad 
quern Irenaet s digirum intendir, haud aegre percipict, 
neque ab iplb Irenaeo , ncque a Cypriano , nequeabaliis 
fecundi tertiique faeculi Scriptoribus depravatam fuifl'c , 
fed mirifice illurtratam illis exemplis Apoftolorum de Ec- 
clefiae unitate doftriram. ,, Cypn’anus enim, fubjungit 
„ Moshemius? his verbis utitur ( b ) : Ecclefia quoque una 
eft y quae in multitudinem latius incremento foecundita- 
tis extendi tur : quomodo folis multi radii , fed lumen 

I i i 2 mum 

(a) Lib 111 sdv* baeref. cap. XXIV, 

\b) Lib. de Unitat, Ecclcf. cap. Y, 


Digitized by Google 



88 • Difertdtio ' 

unum : rami arboris multi y ftd robur unum tenaci ra- 

dice fundatum : C5^ quum de fonts uno rivi plurimi de- 
fiuunt ) numerofitas licet diffufa videatur exundantis 
copiae largitate , unit as tamen fervatur in origins . Avel- 
le radium Solis a cor pore , di'vijionem lucis unit as non 
capit : ab arbors frange ramum , fruftus germinare non 
poterit : a fonts praecide rivum , praecifus arsfcst . Sic 
C 9* Ecclejia Domini luce perfufa , per orbem totum radios 
fuos porrigit: unum tamen lumen sjl 5 quod ubique dtf- 
fmdiutr , nec unitas corporis feparatur . „ la promtu 
„ funr multa alia tarn ex his quam aliis tcftimonia , qui- 
„ bus id quod dixi , extra omnem controverfiam collo- 
„ cem : fed his alium dicare locum inllituti fines jubent 
Hoc itaque pbyftcum , ut vocat , Ecckfiafticae unita- 
tis genus , vchcmentius etiam confilio eorum obrtare y qui 
ad vocem Conciliorum confugiunt , vela Romano Ponti- 
fiee provocant , jure Moshemius adfirmat : „ Quienim, 
y, inquit (a), huic generi favcnt, ficccnlent: Omnes 
„ gratiae thefauros uni Maximo Pontifici a Chrifto col- 
„ latos efle , & ab hoc in rcliqua redundare Ecclefiae 
„ membra : ficut venae 8 i arteriae a corde traftae Sc pro- 
„ feftae in corpus omneducantur, uti arbores ex radice 
j, fuccum trahant, quemadmodum vitalcs Ipiritus aca- 
y , pite in reliquum corpus diffundantur : ita a Ponrificc in 
,, cos» qui ipfi dignitatc font proximi , ab his inEpifco- 
„ pos, porro in univerfam Santforum multitudinem om- 
„ nia Spiritus San&i dona defcenderc : proptcrea avulfi 
„ inftar ab arbore rami , aut memhri amputati & mortui 
„ fcfe habere , qui Pontificis 5 < Ecclefiae communionem 
„ dderat. Hacc laepc numero vis eft tritiflimae fimilitu- 

„ dinis, 

~U) 5- XVII. • 


Digitized by Google 


T>e mo do conciliandt &e. 89 

,, dinis , qua corpori EccJdia , Pontifex autem capiti cjus 
„ comparatur, id quod vel ex Bellarmino apparct . Ncc 
„ alitcr Gallos intcrdum loqui folerc , cx his omnium to- 
„ tius regni Dodorum vocibus conftat (a): Aequum igi- 
tur eft , ut Epifcopi fcmttam Sedem Apoftolicam S 3 * Eccle- 
ft am Romanam colant ( 3 * obfervent 5 namque ea non mo- 
do divinis promi/Jis falli nefciis , ut £ 9 ° /anguine Apofto- 
lorum Martyrum nixa eft 5 fed etiam , ut cum Atba - 
na/io loquamur ,fxcrofan£ium illud caput eft , a quo reli - 
quae Ecclefiae , quae membra ejus funt tantummodo , *w- 
tam , fanitatem (S’ 'vigorem accipiunt . „ Cum hac fi 
„ aliquis opinione Concilium appellat, isvcro tarn prii- 
>, denter & graviter agit , ac fi membra abfeifla , aut ra- 
„ mum truncatum vivere tamen, nec capitis indigerc 
„ difputct. Quod fi enim quidquid in Epifcopis virtutis 
„ cacleftis eft , propter conlociationem cum Pontifice in 
illis eft, quid deiilis, quaefo, pronuntiandum erit, 
„ qui fine capitc convcniunt, ut in ipfum caput, a quo 
„ nutriuntur, fententiam ferant ? Lepidus forct , qui ad- 
„ feveraret, efle in brachiis &c pedibus a corporc feififis 
,, vim quamdam judicandi , an caput vivat , vel extin- 
„ dum fit, an rede membra gubernet, an vero lecus. 
„ Haud vero muito melius illi , qui membra Ecclefiae ca- 
5, piti , cui vitam debent unice , diem dicere pofle putent . 
„ Non ergo ftolide ,quod ad hanc rem attinet*Rob. Bel- 
„ larminus (b) :Ca put a membris regi , 1 9 * non ea potius 
regere , contra naturam eft : ficut etiam eft contra natu - 
f K k k 3 ram , 


(0) Avi* de I’Aflemblfe generate duClergf dc France A Mgrt. Ie» 
Arc hevlques & Evdques dti Royaume le 20- Jan i £26. arc. ij 7. 

( b ) Oe Concilior. auflor. lib. II. cap. XVII. 


Digitized by Google 



96 Dijfertat/a 

ram , quod membra fibt caput praecidant , cum forte gr a- 

•viter aegrotat . 

Haec luccm mutuari poflunt cxhis, quaelatius ad 
librum XIII. Meldcnfis Epifcopi , Sc alibi diileruimus : cx 
quibus perfpicue conftat , llomanum Pontificcm , juxta 
lacrarum litterarum , 3c vcrcrum Patrum teftimonia, non 
modo fingulis mcmbris , vcrum Sc univerfac Ecclefuc , 
quae ipfi ctiam in ConciliisOccumenicis congregata veluC 
corpus capiti fubcft, fontcm efle, radiccm Scorigincm 
vitae, audoritatis, 8c poteftatis , nec illi Spiritum Sand urn 
ejufque vigorein 8c infpirarionem infundi, nifi cum Petro 
in fuis adhuc Succefloribus vivente , a quo Chriftus voluit 
dona fua in Ecclefiam , quemadmodum ait J-eo Magnus , 
velut in corpus omne diffundi , indivulfo n?xu conjunda 
„ fit . Hinc autem vires trahit argumentum , quod hie ad- 
verfus Gallos Theologos Moshemius intorquet . Hinc 
cnim confequcns eft, non modo fingulos fcortim Epifco- 
pos , vcrum Sc eofdem in Conciliis Oecumenicis congre- 
gatos nihil polfe adverfus poteftatis fuae 8c audoriratis 
fontem , originem Sc principium . Pergit Moshemius (a). 
„ Ultimum in Civili unit ate praelidium Gallis reftat : 

„ a quo fi depulfi fiterint > conclamarumcrit . Quaclibet 
,, civitas , id quod nullum praeterit , ardo quodam colli- 
„ gata eft vinculo > omniaque cjus membra certis ordini- 
„ bus Sc gradibus inter fc apta funt : cujus quidem confo- 
n ciationis atque unitatis apex Sc fons is eft , qui Rempu- 
y, blicam gubernat Sc adminiftrat. Qui Ecclefiam cum ci- 
„ vitate confundunt Pontificii , hujus generis in ea fibi 
„ fingunt unitatem: Vicarium Chrifti Sc caput facri Im- 
„ perii Pontificem efle ftatuunt , ad quern idco reliquac 

„ vafti 

(-; 0.XVIIL 


Digitized by Google 


De mo do eoncilUndi &c. 91 

,, vafti corporis partes referri debeant . Quum univeriain 
Eedefiam unius inftar civitatis , five etiamfamiiiae vel 
domus habent Catholicae communionisTheologi , ejuk 
que caput , Sc veluti Patremfamilias , Rotnanum eife 
Pontifieem ftatuunt j hafee de Ecclefia cjufquc unirate 
notiones ex facris littcris Sc veterum Patrum teftimoniis 
hauriunt , quemadmodum loco fuperiiis indicato uberrima 
demonftravimus . „ Ifthuc unitatis genus , inquit Mosbe* 
r, mius , plus ceteris arridere videtur Gallis : qui licet de 
natura imperii facri cum ceteris diflentiant, baud ta- 
>, men efle magnam poteftatem Pontifici , Sc in omnes re- 
„ gni Chrifti provincias jurifdidionem, diffiteri audent .. . 
„ Ad noftrum id fatis eft inftitutum , quod omnes conce- 
» dunt Galli , Magiftratum quemdam , licet haud fiipre- 
)> mum, (huncenim gencrale Concilium effe judicant 5 
„ ad quod velut ad fupremum Ecclcfiac tribunal appellari 
n licite Sc jure pofte contendunt,) in Ecclefia tenere Pon- 
n tifieem j idcoqne ut facrae unitans caput , principium- 
5, que unitatis , ipetftari debere (a) : In hac ego fententia 
n idprimum male meditatum efle dico, quod fuperius 
j> Pontifice Concilium efle perhibentj Sc nihilo tamcn 
5, minus fpetftabilis cum unitatis initium efle defendunt . 
55 Abco, nifi me ratio fall it , unitas in Republica repe- 
55 tenda eft , quod praeeipuum eft auftoritate & dignita- 
55 te , nec is appellari princeps civitatis poteft 5 cui major 
55 aliquis leges ferre poteft . Apud Venetos non in Duce , 
5, qui nihil fine confilio valet , fed in Senatu , majeftas > 
5, Reipublicae principium , Sc unitas requiefeit . Quam- 
5, obrem fi confpicua quaedam in Ecclefia confociatio 
5> floret, Concilium vero Pontifice dignius eft, in hoc 

,, pun- 

"’"(«) { XIX. 


Digitized by Google 



p2 ; 'DiJJertatio ■< 

„ puntftum illud civilis cuucordue collocandum eft , non 
i, in Romano Antiftitc ; cujus dccreta in Concilii difcc- 
,, ptationem cadere poflunt . 

In hac hetcrodoxi Scriproris dirpntatione improba* 
mus quidcm, ut jam diximus ac detcftamur, hominis au- 
daciam 8c infaniam , qua Catholicam de Ecclefiac adfpc- 
dabili unitate do&rinam , Scripturarum 8c vctcris tradi- 
tionis pcrfpicuis tcftimomis nixam , paflim ac temere vcl- 
licat, acmonftri inftar rraducit: laudamus tamen atquc 
fufpicimus turn ejus candorcm , quo hanc eamdem dodri- 
nam prioribus Eccleflae (cculis obtinuiffe futetur; turn 
etiam ingenii perfpicaciam , qua inde confequens cfTe in- 
tcllexit, Romani Pontificis, quiillius unitatis origo, ra- 
dix 8c centrum cftc ftatuitur , fummam cflfe dcbcre 8c ine- 
ludabilem in omncm Ecclcfiam aucloritatem . Id enim in 
circulo centrum dicitur, in quod omnes & lingulae, 8c 
divifim 8c conjunftim dudtae a peripheria lineac definunr, 
in quo invieem conjunguntur , in quo immote quiefeunt , 
Sc nifi centrum varietur , 8c alius circulus deferibatur , ul- 
tra procedere nequeunt . Sic porro , ut omnes juxta com- 
muncm omnium Ecclefiarum traditioncm Theologi fa- 
tentur, conftitutaeftEccldia, ut omnes ad Petri Sedem , 
velut ad centrum lineae , ferantur . Id ip fe Petrus de Mar- 
ca fcquentibus verbis docet (a) : Sane communi omnium 
Ecclefiarum confenfi* fuijfe receptum , ut ad Catbedr am 
Petri , tamejuam in defiriptione circulari lineae ad cen- 
trum , refpicerent ; non folum nos docuit Leo Primus, fed 
etiam omnes African's Patres . Ergo nifi Ecclefiae confti- 
tutio varietur, in Petri Cathedra , eju/que auftoritate 8c 
judicio univerfa quiefeere Ecclefia debet j ut nimirum in 

ilia. 


Digitized by Google 


(« ) Lib. I. de Cone. Sac. & Imp. cap. II. sum. IV- 


De niodo concilUndi &c. 9 $’ 

ilia, ut verbis utar Tertulliani (<* ) , fit finis quatrendi , 
fiatio credendi , expunclio inveniendi . 

Hunc autem tres iliac quas memoravimus unitatis fpe- 
cies inter fc ordinem habent , ut ea praecedat , quam pbyji- 
cam appcllare libuit, quod naturalibus exemplis fontis, ra* 
dicis , 5c capitis explicetur ; hanc unitas moralis cxcipiat , 
quae in fententiarum 6c dogmatum confenfione pofita eft ; 
cx qua demum Ecclcfiae pax 6c tranquillitas, ac veluti 
fraterna 6c unius familiac concordia > vel unius civitatis ac 
regni feu civilis unitas cftiorefcat . Exquoenim aprima 
Sede, feu Cathedra principal docendi munus &au<ftori- 
tas in univerfa Ecclefia velut a capite , fonte 6c origine 
pendetj fequitur, quod cam omnes veluti magiftram co- 
lcre ac fufpicere debeant j adeoque eadem cum ilia fentien- 
di neceffitas omnibus incumbit . Ex hac vero fententia- 
rum 6c dogmatum confenfione pendent ea caeleftis civi- 
tatis jura, quaeTertulliano dicuntur ( b ) communicatia 
pads , £2° appellatio fraternitatisy contejferatio hofpi - 
talitatis : quae jura , fubjungit laudatus Auftor , non alia 
ratio regit , quam unius facramenti una traditio . Ut ni- 
mirum haec cum Sede Apoftolica civilis communio ac 
veluti confociatio argumentum fit confenfionis inearn- 
dem doftrinam : Communicamus , ut idem ait ( c ) , cum 
Ecclefiis Jpojlolici f , quod nulla doftrina diver fa . Hoc 
Vero , ut ipfe concludit , argumentum fit ac teftimonium 
veritatis : Hoc » inquit , ejl teflimonium veritatis . In hoc 
ergo veritatis regno, quod eft Ecclefia, eadem eft Sedes, 
yel , ut ait S. Cyprianus (d) t idem eft domicilium unita- 
tis 

( a ) Lib. de Praefcript. cap. X. 

(6) Ibid. cap. XX. 

(r) Ibid. cap. XXI 

\d) Eptfi. in edit, Oxon. LI. al, XL VII. 


Digitized by Google 



t?4 Dijfertatio 

us c? 'veritttis ; ac proinde ut Sedcs Apoftolica centrum 
eftunitatis, in quo Temper Tervanda communioeft, vel 
a cujus communione nunquam exciderc licet; ita Sedes 
eft veriratis, cum qua propterea Temper Tcnticndumeft, 
vel cujus defide moribuTque Tanftionibus atque dccretis 
nunquam refiftcre ac reTragari Tas eft : adeoque pugnantia 
docent, qui eamdem Sedem Apoftolicam ut centrum im- 
mobile unitatiscolunt, nec eamdem ut veritatis Tontem 
indeficrentem , 6 c arcem inexpugnabilem venerantur. 
Hujusautem ciiTiteytttg , utex di<ftis apparet, infigneex- 
ftatexemplum in libris Petri deMarca de Concordia Sa- 
cerdotii & Imperii. Hinc enim, ut jam vidimus, docet, 
Tummam Scveluti arcem Chriftianae religionis inTaftigio 
Scdis Apoftolicac collocatam elle, ubi depofitum verae 
fidci Majorumquc traditioncs tutiiltmc cuftodiantur ; om- 
neTque Ecdefias ad Cathedram Petri , tanquam in deTcri- 
ptione circulari lineae ad centrum, rcTpicere; denique 
cam efle vim unitatis , quae principium & originem a Pe- 
tri Scde trahit, ut cum ea Icntiendi neceflitatem ceteris 
imponat. Hinc autem ceteris Ecclefiis plenam libertatem 
vindicat ad ejuTJem Scdis Apoftolicae de fide Tan&iones 
retraftandas , eaTque judicio Tuo aut probandas autim- 
probandas . Quomodo enim haec duo cohaerent, necefll- 
tas eadem Icntiendi , & plena libertas diflentiendi \ Haec 
ergo *<rvs*Tct e(Te, & iple poftmodum Vir illuftrilfimus at- 
que doftilfimus intcllexit , ac propterea vitae Tuae poftre- 
mis menfibus luculcnta diflerrationc de Romani Pontificis 
infallibilitate difleruit , ut Stcphanus Baluzius , qui illana 
ex ore ditftantis excepit * in ejus vita teftatur . 

FINIS: 



2 00 : 


Digitized by Google 


Digitized by Google 



Digitized by Google 


Digitized by Google 



Digitized by Google 


Digitized by Google 




