r 



i33 


QUiESTIO MEDICA, 

£VODLI r BETAR] IS D ISPVTAT JO NIBV S } 
mane dtfcutienda in Scholis Medicorum , 
die fovis decima-fexta Decembris. 

M. JOANNE GELLY, Do&orc 
Medico , Pr^fide. 

An a fermentatione , Naturalis Sanguinis calor ? 

I. 

N AT UR. AM neTcit , qui neTcit Motum. Is eft materia: 

coxvus. Utrumque manet Temper idem. Ambo prima 
rerum corporearum principia. Materia namque tota 
cum rfec quiefcere, nec tota fimul moveri pofletjjux- 
ta varias Sc infinite inter fe diverfas motiones , agerentur lpfius 
partes , necefliim fuit. Hinc omnimoda: materia divifiones , par- 
tium Tuarum figura:, magnitudines y coalitus &c. Unde rerum om¬ 
nium qua: in mundo confpiciuntur , ficuti ortus, ita Sc interitus. Mo- 
tus, Tucceffiva Sc a<ftiva corporis ad alia ipTum proximo ambientia 
admotio. Eflentialis eft indefinids materia; partibus, definitis,ac- 
cidentalis. Motui opponitur Tola quies. Ha:c male definitur,motus 
privatio j cum a:que aciple fit realis. UtriuTque efficienscauTa,eadem. 
Amotu calor: duplexftatuitur-,formalis, efficiens. Uterque modus 
eft, hie materia:, ille mentis. Efficiens calor ,ipfiemet calidi corpo¬ 
ris molecula:,qua: ingyrumvelociter a<fta;,&: nervofisadmotje fibril- 
lis,TenTationem inanima,calorem forma'iem dichim,efficere valent. 
IdquejuxtaTancitasunionis leges.Perpetuus Tanguiniineft calor,Ut 
plurimum,fecundum naturam 5 aliquando, contra. Non causa,led 
Tolo gradu differre putant authores,etiammelioris notaejd Termenta- 
tionemajori,minori,utrumque pra;ftaricontendunr .-Ted fiilso. Ma- 
chinam humani corporis intuerejejus partium,cum Tolidarum j tdm 
fiuidariun, mirandam meditare conTpirationem 5 vide quas ciere 



5 (cm) 















fundiones jquosvaleant elicere motus. Naturalem fanguinis calo- 
rcm a causa perpetua, conftanti,innata,( redo fcilicet fanguinismotu) 
pend ere reperies. Calorem vero contra naturam, ( febrilem nimi- 
rum,) a causa infolita, fugaci, fanguini Temper inimica, verbo di- 
cam , a fermentationc. 

I I. 

C OMPOSITUS admodum liquor, fimguis. Integranteshu- 
jus partes interfe quaquaverfum moventur , exvariis ,fulfuris, 
falis, phlegmatis,&; terra:concurfionibus oriunda:. Ipfanecredas 
prima fanguinis principia, feu radicales ipfius partes,fedfecunda, 
feu partes eflentiales, qua: mutud coeundo, integrantes ita confti- 
tuunt, ut in his mjnutiffimihinc inde pateant meatus. Triplex par- 
ticularum in fanguine motus, confufus fcilicet, redus & volubilis*. 
a redo nondiftinguitur reflexus. Confufo liquefcit fanguis.Circuit 
redo. Volubili calet. Confufus fanguinis motus admiftis potiffimfim, 
cum aeris, turn fubtilis materia: moleculisreferendus. Redus a cordis 
prarcipue & arteriarum contradionibus efficitur.A redo volubilis.Cor 
mufculorum Princeps. Duplex in eo motus, conftridio , dilatatio* 
utraque cordis paffio eftjHazcab illabente fanguineplla ab influcnte 
potiflimuin animali fpiritu. Sanguinis impulfus, fola cordis adio. A 
corde oriuntur arteria:, Scadextremas ufque corporis partes diftri- 
buuntur jiion quidem redo 8c aequali tradu; Sed hinc inde inflexo, 
divifo, 8c a latiori in anguftiorem cavitatem ufque vergente. Tunicis 
conftant validiilimis/ummaque elaftica vi donatis. In arteriis, toti- 
dem ac in corde motus. 

I I I- 


C ORDE reda pelluntur fanguinis partes. Arteriis tranfver- 
fim,folidiores pra:cipue 8c arteriarum parietum viciniores. 
Simplices illce particularum motiones , ut pote contraria:, in aliam 
compofitam, ab utraque, quam fieri poteft, minus diverfam, obli- 
quam videlicet, vertantur, neceffum eft. Sanguinis partes, oblique 
lie mots in oppofitos arteriarum parietes impingentes, hinc 8c inde 
perpetuo refleduntur, edquefrequentius, quo arteria: in anguftio- 
rern Temper definunt cavitatem. Molecula: fanguinis fohdiores, 
decuflatis hi fee motionibus ada:, feque oblique percudentes : fefe 
mutuo ,aliafque fere omnes, cum fanguinis, turn chyli partes, in 
gyrum cogunt : Sicque calorem perpetuum rutilumque efficiunt 
colorem. Idos, qui infpirato aeri referunt acceptos , praecipuam 
utriufque caufam ignorant. Foetus,uteri clauftrisconclufus, mfpi- 
rationis minime compos, album , chylofumque fuccum in calidum 










fimguinem commutat, rutilnmque liquorem , repetitis fcilicer, 
cordis potiffimum & arteriarum incitationibus. Aeris tamen inf- 
piratio , adultis abfolutfc necefiaria. Illius namque elaftica vis, am- 
bientis preffioni refiftens , quofcunque corporis meatus conti- 
net Temper patulos, ficque liquorum commercia juvar. Infa;tu,ut 
nec minima preflio ambientis, ficinfpirati neceffitas nulla. 

I V. 


E ERMENTATIO,a fermento nomen fortita , in liquore 
eft inteftinus ejufdem motus a minutiffimis fermenti parti- 
, meatus integrantium liquoris partium una cum materia te- 
nuiffima fubeuntibus. Quandid hxc Tola minimos particularum 
permeatporos,earum minime deftruit compagem : Verum ubi mo- 
leculas fermenti, velut totcuneos, Tecum permeando vehit-j eflen- 
tiales liquoris partes difTociat , ficque deftruit integrantes, ac li¬ 
quorem corrumpit. RiTum fane movent, qui ex divulfis principiis, 
fuperftite licet diftolutionis causa, (fermentatione nimirum ) alias 
effingi particulas, inTcienter affirmant: quafi vero , novas inire co- 
haffiones daretur iis.,qua: priftinas fervare non potuerunt. Eflentia- 
les mufti molecube, fermentatione divulfie , in alias quidem parti¬ 
culas ( vini Tcilicet integrantes) coeuntj Ted fermento fubado j Ted 
abfoluta fermentatione. Hanc in Tanguine , ut nunquam feriari 
contendunt} fic in eodem novam principiorum concretionem fpe- 
rare ridiculum eft. Satius fit illis ad explicanda natural, ( hominis 
praftertim ) phenomena, in Tuis hxrere nseniisj nec a nudis, occultis, 
aliifque, quas veteres Medici tradiderunt, ufquam unquam difee- 
dere qualiratibus, quamad neotericorum fermentationes, earum- 
que genuinas, quas apprime ignorant proprietates, ineptc confu- 
gere. Motus diredus omnium fimpliciffimus & maxime naturalis, 
liquorum fermentationi Tummopere adverfatur: pnecipufc ver6 fi 
rapidus fuerit: ab eo fiquidem omnes liquorum partes in eandem 
urgentur motionem, in diverfam a fermentatione. Spiritus vitrioh, 
oleo tartari commiftus, fi per declivem admoddm labatur canalem, 
nullam aut faltem minimam concipit fermentationem : vehemen- 
tiffimam in vas delapfus. Igitur fi motus Tanguinis inteftinus, in 
quo ipfius calorpofitus eft, a fermentatione penderet j eo vehemen- 
tior perciperetur, quo Tanguis tardiori moveretur curfu j remiffior, 
quo rapidiori. Contrarium experientia vinc.it jfanguinis quippfc ca- 
lor remittit, remittente , (ut in venis) velocitate diredi motus, eo- 
que penitus fublato, concrefcit illied frigetquefanguis. 







4 

V. 

C H YLI particular fanguinis principiis, quad tot molis, ex- 
trinfece agentibus potilfimum comminute, & in alias, nonfpe- 
cie,led molediverfas,mutatac, vivificam fanguinis induunt natu- 
ram,quarumcumque partium nutritioni, accretioni, aliifque necef- 
fariis earum udbus fatisfadura:. Solidiores fanguinis partes perpe- 
tuis,iifquecontrariis,exagitataemotionibus , angulos quofque fuos 
amittunt, fuperficiem aequirunt lceviffimam,globofamque tandem 
figuram, nancifcuntur. Ha: a fanguine incerebro fecreta:,infpiritus 
faceffunt animates, quos nid globofos agnofcas folidofque v feu ma¬ 
teria; luminis utcunqueanalogos,vix objedorum, coloratorum preci- 
pu&,difHndas animzein cerebroperceptionesexplicabis. Sanguis per 
venas arteriis laxiores& k minimis principiis , in Iatiorem cavitatem 
ufque vergentes ,redux , magnam fui motus amittit partem , novis 
cordis , arteriarum , thoracis , &c. incitationibus reparandam. 
Yolubilis ille, feu in gyrum fanguinis motus, in quo calor & a quo 
vita & fanitas ,maxime pendent, tandiu acque &: naturaliter a dire- 
do molecularum motu producitur , quandiu fanguis obfequentibus 
& bene moratis conftat partibus, rejedis , fradis autinvolutis ,d- 
qua: dnt natura fua ad concretionem aut ad fermentationem 
apcis. 


Non ergo a fermentatione , Naturalis Sanguinis calor. 
Domini Do&ores difputaturi. 

M- facobus desPrez. M. L-idovicus LMe t Aca- M. Raymond#! Finot. 

demit Cenfor. 

M . Petrus- P aulus Guy art. M. Andrtxs Enguehard , M. Mathtttt Thuillier. 

Profeflor Regius. 

M. Fmnciftus lcR/tt,P hetr- fofcphns Thomajfcxu. M. Carolm Marteetu. 

macit Profeflor. 

Proponebat Parifiis CAROLUS THUILLIER, Aurelius, Baccalaureus 
Medicus. A. R. S. H. 1694. 


Apud Francifcum Muguet, Regis & Facultatis Medicina: Typographum* 













