text: Ազատություն ստացած պատմաբանը կարող էր լիուլի տրվել գիտական‑ստեղծագործական պրոցեսի՝ որպես միակ կողմնորոշիչ ունենալով պատմական նյութի ու փաստերի տրամաբանության թելադրանքը։ Ոմանց համար դա, իրոք, ցանկալի վիճակ եւ լիարժեք ազատ ստեղծագործական հնարավորություն էր առաջին իսկ պահից։ Սակայն, ի սկզբանե մասնագիտորեն ձեւավորված լինելով որոշակի պայմաններում եւ վարժված աշխատանքի որոշակի մեթոդի՝ ուրիշների համար նախապես տրված գաղափարախոսական գիծը, շրջանակներն ու կաղապարները ժամանակային տեւականության մեջ դարձել էին բնական ու բարեհարմար «ստեղծագործական» միջավայր։ Այդ դեպքում որոշակիորեն տրված գաղափարախոսական շրջանակներն ու կաղապարները «Արիադնայի թելի» նման ուղղորդում են հետազոտողին նյութերի ցանկացած լաբիրինթոսից, իսկ «պատմական փաստերի աղավաղման, նենգափոխման թույլատրելիությունը» ցանկացած «թեմայի կատարում» հնարավոր ու դյուրին են դարձնում, պատվերի պայմաններում՝ նաեւ շահավետ։