Sygn. akt II Ka 66/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 marca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Jaszczuk

Protokolant:

st.sekr.sądowy Agata Polkowska

przy udziale Prokuratora Arkadiusza Szewczaka
po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r.
sprawyA. S.,J. T.iJ. P.
oskarżonych zart.297 § 1 kkw zb. zart.286 § 1 kkw zw. zart.11 § 2 kk
na skutek apelacji, wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim
z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt II K 160/16

I
wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.K. K.wM.kwotę 516,60 złotych (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem obrony z urzędu wykonywanej w postępowaniu odwoławczym wobec oskarżonejA. S.,

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.D. P.wM.kwotę 516,60 złotych (w tym 96,60 zł podatku VAT) tytułem obrony z urzędu wykonywanej w postępowaniu odwoławczym wobec oskarżonejJ. T.;

IV
zasądza od oskarżonychA. S.,J. T.iJ. P.na rzecz Skarbu Państwa po 180 złotych tytułem opłaty za II instancję oraz po 6,66 zł tytułem wydatków postępowania odwoławczego,

V
zwalnia oskarżoneA. S.iJ. T.od wydatków związanych z ustanowieniem obrońców z urzędu w postępowaniu odwoławczym i stwierdza, że w tym zakresie wydatki ponosi Skarb Państwa.

Sygn. akt II Ka 66/18

UZASADNIENIE
A. S.oskarżona została o to, że:

    I.w dniu 16 stycznia 2015 r. wM., powiat(...), województwo(...), w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła(...) Bank S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 38 226,30 zł w ten sposób, że przedłożyła poświadczający nieprawdę dokument w postaci zaświadczeniao zatrudnieniu, na czas nieokreślony, wPrzedszkolu Niepublicznym (...), z/s wM.przy ul.(...), na stanowisku pracownik biurowy, opiekun grupy, ze średnim miesięcznym wynagrodzeniem 3550 zł netto,w celu zawarciaumowy pożyczki nr (...), wprowadzając uprawnionego pracownika w/w banku w błąd co do sytuacji finansowej i zamiaru spłaty przedmiotowej pożyczki poprzez przedłożenie wraz z wnioskiem udzielenie pożyczki poświadczającego nieprawdę dokumentu w postaci w/w zaświadczenia o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego,
tj. o czyn zart. 297§ 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
B. S. (1)oskarżona została o to, że:
II. w dniu 14 stycznia 2015 r. wM., powiat(...), województwo(...)w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwiła jego popełnienie w ten sposób, że jako osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, poświadczyła nieprawdę w zaświadczeniu o zatrudnieniuA. S.w jejPrzedszkolu Niepublicznym (...)z/swM.przy ul.(...)na stanowisku pracownik biurowy, opiekun grupy, ze średnim miesięcznym wynagrodzeniem 3550 zł. netto,w sytuacji gdyA. S.nigdy nie była zatrudniona w/w firmie, który to dokument dotyczył okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania przezA. S.w dniu 16 stycznia 2015 r. wM., powiat(...), województwo(...), z(...)Banku S.A. pożyczki nr(...)w wysokości 38226,30 zł,
tj. o czyn zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart.297§ 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw.zart. 11 § 2 k.k.
J. T.oskarżona została o to, że:

    III.w dniu 16 stycznia 2015 roku wM., powiat(...), województwo(...), wspólnie i w porozumieniu, w zamiarze aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwiła jego popełnienie w ten sposób, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, ułatwiła doprowadzenie(...) Banku S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 38226,30 zł w ten sposób, że udostępniła dowód osobistyA. S., przez co umożliwiła wystawienie przezB. S. (1)dokumentu poświadczającego nieprawdęw postaci zaświadczenia o zatrudnieniu wPrzedszkolu Niepublicznym (...)z/s wM.ul.(...), na stanowisku pracownika biurowego, opiekun grupy ze średnim miesięcznym wynagrodzeniem 3550 zł netto,w celu zawarcia przezA. S.umowy pożyczki nr (...), wprowadzając uprawnionego pracownika w/w banku w błąd co do sytuacji finansowej i zamiaru spłaty przedmiotowej pożyczki poprzez przedłożenie wraz z wnioskiemo udzielenie pożyczki poświadczającego nieprawdę dokumentu w postaci w/w zaświadczenia o zatrudnieniu w sytuacji, gdy w ogóle nie była zatrudniona w/w firmie, a więc okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego,
tj. o czyn zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart.297§ 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw.zart. 11 § 2 k.k.
J. P.oskarżona została o to, że;
IV. w dniu 16 stycznia 2015 r. wM., powiat(...), województwo(...), wspólnie i w porozumieniu, w zamiarze aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwiła jego popełnienie w ten sposób, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, ułatwiła jego popełnienie w ten sposób, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, ułatwiła doprowadzenie(...) Banku S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 38 226,30 zł w ten sposób, że dostarczyłaA. S.poświadczający nieprawdę dokument w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu wPrzedszkolu Niepublicznym (...), z/swM.ul.(...), na stanowisku pracownik biurowy, opiekun grupy ze średnim miesięcznym wynagrodzeniem 3550 zł netto,w celu zawarcia przezA. S.umowy pożyczki nr (...), wprowadzając uprawnionego pracownika w/w banku w błąd co do sytuacji finansowej i zamiaru spłaty przedmiotowej pożyczki poprzez przedłożenie wraz z wnioskiemo udzielenie pożyczki poświadczającego nieprawdę dokumentu w postaci w/w zaświadczenia o zatrudnieniu w sytuacji, gdy w ogóle nie była zatrudniona w firmie,a więc okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego,
tj. o czyn zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart.297§ 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw.zart. 11 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 10 października 2017 roku, sygn. akt II K 160/16, Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim:
I. OskarżonąA. S.uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu, tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 297 § 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 297 § 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.skazał ją i na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 37a k.k.wymierzył jej karę 7 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny wskazanej przez Sąd w wymiarze 25 godzin w stosunku miesięcznym.
II. OskarżonąB. S. (1)uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu, z tym, iż przyjął, że działała wspólnie i w porozumieniu zJ. P.iJ. T., tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 297§ 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart.18 § 3 k.k.w zw. zart. 297§ 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.skazał ją i na podstawieart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 37a k.k.wymierzył jej karę 200 stawek dziennych grzywny, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych.
III. OskarżonąJ. T.uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu,z tym iż przyjął, że działała wspólnie i w porozumieniu zJ. P.iB. S. (1), tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 297 § 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart.18 § 3 k.k.w zw. zart. 297 § 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.skazał ją i na podstawieart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw.zart. 37a k.k.wymierzył jej karę 7 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny wskazanej przez Sąd w wymiarze 25 godzin w stosunku miesięcznym.
IV. OskarżonąJ. P.uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu, z tym iż przyjął, że działała wspólnie i w porozumieniu zB. S. (1)iJ. T., tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 297 § 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart.18 § 3 k.k.w zw. zart. 297§ 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.skazał ją i na podstawieart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 37a k.k.wymierzył jej karę 7 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny wskazanej przez Sąd w wymiarze 25 godzin w stosunku miesięcznym.
V. Zasądził na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonejA. S.,J. T.iJ. P.po 180 złotych opłaty od kary i kwotę 400 tytułem opłaty odB. S. (1)oraz zasądził od oskarżonejB. S. (1)koszty procesu w części jej przypadającej w kwocie 62,50 zł, pozostałe oskarżoneA. S.,J. T.iJ. P.zwolnił od ponoszenia kosztów sądowych w pozostałym zakresie, przejmując koszty procesu w kwotach po 62,50 zł na rachunek Skarbu Państwa.
Apelację od powyższego wyroku wywiedli obrońcy oskarżonychJ. T.,J. P.iA. S..
Obrońca oskarżonejJ. T.zaskarżył powyższy wyrok w całościw zakresie dotyczącym tej oskarżonej i na podstawieart. 438 pkt 2 i 3 kpkzaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I
mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania,a mianowicie:

1
art. 7, art. 410 i art. 424 § 1 kpkpoprzez:

- bezpodstawne uznanie w całości za wiarygodne wyjaśnień oskarżonejB. S. (1)i oparcie na nich ustaleń będących podstawą wyroku, przy założeniu, że ww. oskarżona nie miała żadnego powodu by wyjaśnić na niekorzyść m.in. oskarżonejJ. T., w sytuacji, gdy wyjaśnieniaB. S. (1)były sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz miały na celu umniejszenie roli, jaką w przedmiotowym zdarzeniu odgrywała oskarżona i tym samym winny być przyjmowane z dużą dozą ostrożności, zwłaszcza w zakresie, w jakim odnoszą się do współoskarżonych – co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy dowodów o treści korzystnej dla oskarżonejJ. T.przy jednoczesnym bezpodstawnym uwzględnieniu dowodów o treści dla niej niekorzystnej,
- bezpodstawne odmówienie wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonejA. S.oraz pominięcie zeznańA. W.,w zakresie w którym wskazywały one na to, że zamiarem oskarżonejJ. T.było to, abyA. S.została żyrantem jej pożyczki,
- bezpodstawne przyjęcie, iż czynność przekazania dowodu osobistego należącego doA. S.,B. S. (1)stanowiła istotny wkład w dokonanie czynności polegającej na wystawieniu przez ostatnią zaświadczenia o zatrudnieniuA. S.wPrzedszkolu Niepublicznym (...)i uznanie, że czynność ta miała wpływ na wprowadzenie w błąd pracownika banku, w sytuacji gdy dane niezbędne do wystawienia zaświadczenia mogły być podane przez samąA. S., która przekazała je osobiście pracownikowi banku, świadomie podpisała i wzięła pożyczkę oraz była weryfikowana przez analityka bankowego, mając (według ustaleń Sądu) pełną świadomość znaczenia swoich czynów,
- bezpodstawne przyjęcie, że oskarżonaJ. T.działała wspólnie i w porozumieniu z innymi oskarżonymi w sprawie, w sytuacji gdy takie ustalenie nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym i tym samym jest wynikiem dowolnej, nie swobodnej, oceny dowodów,
- bezpodstawne przyjęcie, że oskarżonaJ. T.wiedziałao braku zdolności kredytowej i woli wywiązania się z umowy zawartej przezA. S., w sytuacji, gdy takie ustalenie nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materiale i tym samym jest wynikiem dowolnej, nie swobodnej, oceny dowodów,
- co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę orzeczenia,
- wskazanie w uzasadnieniu wyroku, iż nieprzyznanie się do winy oskarżonejJ. T.w świetle wyjaśnieńB. S. (1), Sąd zweryfikował negatywnie, jako niezgodne z prawdą, w sytuacji, gdy Sąd w żaden sposób nie wskazał, jakie wyjaśnieniaB. S. (1)miałoby na to wskazywać, co w konsekwencji doprowadziło do niemożności skontrolowania wyroku Sądu w tym zakresie w instancji odwoławczej,

II
mogący mieć wpływ na treść orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez dowolne, niezgodne z treścią materiału dowodowego, zasadami wiedzy, doświadczenia życiowegoi logicznego rozumowania przyjęcie, iż w chwili zaistnienia zdarzenia opisanego w zarzucie aktu oskarżenia:

- dostarczenie dowodu osobistego należącego doA. S.,B. S. (1)stanowiło istotny wkład w dokonaniu czynności polegającej na wystawieniu przez tą ostatnią zaświadczenia o zatrudnieniuA. S.wPrzedszkolu niepublicznym (...),
- dostarczenie dowodu osobistego należącego doA. S.,B. S. (1)miało wpływ na wprowadzenie w błąd pracownika banku,
- oskarżonaJ. T.działała wspólnie i w porozumieniu z innymi oskarżonymi w sprawie,
- oskarżonaJ. T.wiedziała o braku zdolności kredytowej i woli wywiązania się z umowy zawartej przezA. S.,
- co w konsekwencji doprowadziło do uznania oskarżonej za winną zarzucanego jej czynu, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na poczynienie powyższych ustaleń.
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonejJ. T.na podstawieart. 437 § 1 i 2 kpkorazart. 438 pkt 2 i 3 kpkwniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu, ewentualnie

2
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji.

Obrońca oskarżonejJ. P.zaskarżył powyższy wyrok w części odnoszącej się do tej oskarżonej – w całości i na podstawieart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt 2 i 3 kpkorzeczeniu temu zarzucił:

1
rażącą obrazę przepisów postępowania (art. 399 § 1 kpk) mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w zakresie odpowiedzialności karnejJ. P.,a polegającą na:

a
zaniechaniu uprzedzenia o możliwości istotnej zmiany opisów czynów zarzuconychJ. P.orazB. S. (1)poprzez:

- przyjęcie w wyroku, żeJ. P.działała wspólnie i w porozumieniu zB. S. (1)iJ. T.;
- przyjęcie w wyroku, żeB. S. (1)działała wspólnie i w porozumieniu zJ. P.iJ. T.– czym Sąd I instancji rażąco wyszedł poza granice tożsamości „zdarzenia historycznego”w zakresie identyczności podmiotów oskarżonych o udział w zdarzeniu, czym w sposób bardzo istotny naruszył interes procesowy oraz prawo do obrony oskarżonejJ. P.

2
obrazę przepisów postępowania (art. 5 § 2 kpk,art. 7 kpkiart. 410 kpk) mającą istotny wpływ na treść wyroku, a polegającą na:

a) ocenie materiału dowodowego z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów polegającą na wadliwym przyjęciu, że:
-J. P.wiedziała, iż zaświadczenie o zatrudnieniuA. S.w Przedszkolu(...)poświadczało nieprawdę;
-J. P.dostarczyłaA. S.poświadczający nieprawdę dokument w postaci ww. zaświadczenia o zatrudnieniu;
-J. P.w realiach sprawy niniejszej swoim zachowaniem wykroczyła poza ramy czynności i obowiązki, jakie wyznaczała jej pozycja doradcy kredytowego;
-B. S. (1)była przekonana, żeJ. P.miała wiedzę, żeA. S.nie jest zatrudniona w przedszkolu(...),
-J. P.namawiałaB. S. (1)do wystawienia zaświadczenia o zatrudnieniu, które poświadczało nieprawdę,
b) ocenie zarzutów, jakie miały w tej sprawie przedstawione (a finalnie przypisane w wyroku) oskarżone:A. S.,J. T.,B. S. (1)iJ. P.bez uwzględnienia zasad logiki i doświadczenia życiowego, szczególnie w kontekście wzajemnego powiązania tych zarzutów i koniecznej spójności między czynami przypisanymi poszczególnym oskarżonym w ramach końcowego rozstrzygnięcia w sprawie
- które to okoliczności finalnie przesądziły o uznaniu winyJ. P.w zakresie przypisanego jej czynu.
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonejJ. P.wniósł o:
- zmianę wyroku w zaskarżonej części i uniewinnienieJ. P., ewentualnie o
- uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonejA. S.zaskarżył powyższy wyrok w całości w zakresie dotyczącym tej oskarżonej i na podstawieart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt 2 kpkzaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I
obrazę przepisów prawa procesowego mogących mieć wpływ na wydane orzeczenie, tj.art. 7 kpkw zw. zart. 4 kpk,art. 410 kpkw zw. zart. 4 kpkpolegającą na przekroczeniu zasad określonych w tych przepisach przy dokonaniu oceny materiału dowodowego i ustaleń w zakresie zamiaru oskarżonej i zaprezentowanie oceny wyłącznie zgodnej z tezą o istnieniuz góry powziętego zamiaru nieuiszczenia jakichkolwiek należności z tytułu zawartej umowy po stronie oskarżonej i wprowadzeniu w błąd pokrzywdzonego, przy pominięciu szeregu zagadnień, które tą koncepcję obalają i poprzestaniu na przedstawieniu uproszczonego rozumowaniaw tym względzie, iż oskarżonaS.nie mogła błędnie przypuszczać, iż ma być jedynie żyrantem pożyczki w sytuacji gdy zawierała już pożyczki i to jej przekazano pieniądze; jak również wydanie orzeczenia jedynie na podstawie części ujawnionego materiału dowodowego z pominięciem dowodu z zeznań świadkaA. W.– konkubenta oskarżonejS.i brakiem oceny tego dowodu;

II
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na treść tego orzeczenia, a będący wynikiem obrazy przepisów postępowania wskazanych powyżej, polegający na błędnym przyjęciu,iż oskarżonaA. S.dopuściła się przestępstwa wyczerpującego dyspozycję zart. 297 § 1 kkw zb. zart. 286 § 1 kkw zw.zart. 11 § 2 kk, w sytuacji gdy została wprowadzona w błąd przezJ. P.iJ. T.co do rodzaju podpisywanej umowy i działania w przekonaniu, iż ma być jedynie żyrantem umowy pożyczki zaciągniętej przez siostręJ. T..

W następstwie tak sformułowanych zarzutów obrońca oskarżonejA. S.na podstawieart. 427 § 1 kpkiart. 437 § 1 i 2 kpkwniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu.
W toku rozprawy odwoławczej obrońca oskarżonejJ. T.poparł apelację i wnioski w niej zawarte, nadto wniósł o zasądzenie kosztów obrony z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części. Obrońca oskarżonejJ. P.poparł apelację i wnioski w niej zawarte. Obrońca oskarżonejA. S.poparł apelację i wniosek w niej zawarty, nadto wniósł o zasądzenie kosztów obrony z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części. OskarżonaJ. P.przyłączyła się do stanowiska swojego obrońcy. Prokurator wniósł o nieuwzględnienie apelacjii utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacje obrońców oskarżonychJ. P.,J. T.iA. S.okazały się niezasadne, a w związku z tym zawarte w ich treści wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie.
Wykorzystując możliwości wynikające zart. 457 § 2 kpkw zw. zart. 423 § 1a kpkuzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego ograniczone zostało do rozstrzygnięć odnoszących się do oskarżonejJ. P.i wskazania powodów nieuwzględnienia apelacji złożonej w jej imieniu, przez jej obrońcę, gdyż tylko ten skarżący wystąpił z wnioskiem o doręczenie odpisu wyroku Sądu odwoławczego wraz z uzasadnieniem.
Zdaniem Sądu II instancji, żaden z zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonejJ. P.nie mógł zostać oceniony jako zasadny.
Bezsprzecznie nietrafny jest podniesiony wpkt 1apelacji zarzut obrazyart. 399 § 1 kpkoraz naruszenia zasady skargowości, których to uchybień w ocenie obrońcy oskarżonejJ. P., Sąd I instancji dopuścił się w wyniku zaniechania uprzedzenia o możliwości istotnej zmiany opisu czynu zarzuconego tej oskarżonej poprzez przyjęcie w wyroku, żeJ. P.działała wspólniei w porozumieniu zB. S. (1)iJ. T., co stanowiło tak znaczną zmianę opisu czynu w zakresie osób oskarżonych o udział w zdarzeniu, że opis ten odbiega od czynu zarzucanego oskarżonej w stopniu niepozwalającym uznać, iż chodzi o to samo zdarzenie historyczne. W ocenie Sądu II instancji oba powyższe twierdzenia skarżącego są bezzasadne jako pozbawione merytorycznych podstaw.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż zupełnie chybiony jest wywód skarżącego, że w wyniku modyfikacji opisu czynu przypisanego oskarżonejJ. P., Sąd Rejonowy wyszedł poza granice aktu oskarżenia bez zachowania historycznej identyczności czynu zarzuconego oskarżonej i czynu jej przypisanego, co miało pozbawić oskarżoną prawa do obrony. W orzecznictwie Sądu Najwyższegoi sądów powszechnych ugruntowane jest stanowisko, że ramy postępowania sądowego są zakreślone przez zdarzenie historyczne opisane w akcie oskarżenia, a nie poszczególne elementy czynu, do których należy także współdziałanie z innymi konkretnymi osobami. Zasada skargowości nie ogranicza Sądu orzekającegow ustaleniach poszczególnych cech stanu faktycznego. Dopuszczalne jest zatem inne określenie czynu przypisanego, jak i przyjęcie innej niż w zarzucie kwalifikacji prawnej, jednakże czyn ten musi mieścić się w granicach wyznaczonych wyłącznie przez zdarzenie faktyczne, które oskarżyciel ujął w opisie zarzucanego oskarżonemu czynu.
Analiza zarzutu aktu oskarżenia w kontekście poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych i przypisanych w wyrokuJ. P.przestępczych zachowań, daje podstawy do twierdzenia, że bez wątpienia mieszczą się onew zdarzeniu objętym opisem czynu wskazanym w pkt IV aktu oskarżenia. W treści wyroku przypisane zostało bowiem oskarżonej zachowanie zarzucone jej w akcie oskarżenia, tj. mające charakter pomocnictwa do czynów zabronionych zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kk, popełnione wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, obejmujące ten sam sposób działania, a także jego czas oraz powodujące szkodę majątkową tego samego pokrzywdzonego. Jedyną zmianą jest wskazanie, że osobami, z którymi oskarżonaJ. P.działała wspólnie i w porozumieniu, były oskarżone w tej sprawieJ. T.iB. S. (1). Podkreślić należy, że modyfikacja ta w żaden sposób nie naruszyła zasady skargowości rozumianej w wyżej opisany sposób, a była ona wynikiem realizacji przez Sąd Rejonowy obowiązku jakim jest weryfikowanie prawidłowości opisu czynu zawartego w akcie oskarżenia i jego zmiana w sytuacji dostrzeżenia jakiegokolwiek uchybienia w tym zakresie. W tym kontekście podnieść trzeba, że opis czynu zarzuconego oskarżonejJ. P., nie został skonstruowany przez oskarżyciela publicznego w sposób zasługujący na pełną aprobatę w zakresie opisującym jej współdziałanie z innymi osobami. Słusznie skarżący zauważył, żeJ. P.oskarżona została o to, że działała „wspólniei w porozumieniu” – bez sprecyzowania z kim w tym porozumieniu pozostawała, co niewątpliwie stanowiło błąd w konstrukcji zarzutu, zwłaszcza w sytuacji gdyw świetle zgromadzonego materiału dowodowego będącego jego podstawą, było niewątpliwe, że tymi osobami byłyJ. T.iB. S. (1), czyli osoby objęte aktem oskarżenia wniesionym w niniejszej sprawie, co oznacza, że nie było żadnych przeszkód aby ich imiona i nazwiska wskazać w treści opisu czynu zarzuconego oskarżonejJ. P.. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniu skarżącego, Sąd Rejonowy zgodnie z przepisami prawa procesowego, respektując zasadę skargowości i prawo do obrony oskarżonej, przypisując popełnienie zarzuconego jej czyn, dokonał modyfikacji jego opisu poprzez przyjęcie, że „działała wspólnie i w porozumieniu zB. S. (1)iJ. T.”. Sąd Rejonowy w ten sposób w opisie czynu zawartym w wyroku uporządkował jedynie i sprecyzował niezbędny element czynu, nie wychodząc poza granice skargi. W ocenie Sądu II instancji, bezzasadność omawianego wywodu sformułowanego przez autora apelacji, jest następstwem niewłaściwego rozumienia przez niego pojęcia tożsamości czynu zarzucanego i przypisywanego. O ile bowiem w świetle powszechnie akceptowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, pojęcie to należy jednoznacznie odnosić do tego samego zachowania oskarżonego, które stanowiło przedmiot oskarżenia, czyli do tego samego zdarzenia historycznego, to skarżący odniósł tożsamość czynu, nie do zdarzenia, lecz jedynie do opisu czynu, co jest poglądem błędnym.
Zdaniem Sądu II instancji nie doszło także w trakcie procedowania Sądu Rejonowego w omawianym zakresie do naruszenia normyart. 399 § 1 kpk. Zgodniez tym przepisem tylko zmiana kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu obliguje Sąd do pouczenia o tym stron. Brak jest natomiast uzasadnienia do tego, aby obowiązek wynikający z treściart. 399 § 1 kpkrozciągać także na zmianę opisu czynu. Przeciwne twierdzenia skarżącego odwołującego się doratio legisnormyart. 399 § 1 kpkoraz do zasady lojalności procesowej wyrażonej wart. 16 kpk, nie zasługują na uwzględnienie, tym bardziej, że jak wskazano wyżej, modyfikacja dokonana przez Sąd Rejonowy stanowiła jedynie doprecyzowanie opisu czynu zarzuconego oskarżonej, z którego treści nie wynikało przecież, że działała samodzielnie lecz z jego opisu wynikało wprost, że oskarżona działała „wspólnie i w porozumieniu”, oczywistym przy tym było, że osobami z którymi oskarżona działała wspólnie, pozostając z nimiw porozumieniu były oskarżoneB. S. (1)iJ. T., których łączne działania stanowiły ułatwienie oskarżonejA. S.popełnienie przestępstwa wyczerpującego dyspozycjęart. 297 § 1 kkw zb. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk.
Mając na uwadze powyższe, w realiach niniejszej sprawy nie sposób twierdzić nie tylko, że zmiana opisu czynu przyjęta przez Sąd Rejonowy należy do okoliczności objętych dyrektywąart. 399 § 1 kpk, ale także, że miała ona istotne znaczenie dla obrony oskarżonej, a zatem, że zaniechanie uprzedzenia o tej zmianie stanowiło naruszenie przysługującego oskarżonej prawa do obrony.
Nietrafny jest także podniesiony w pkt 2 apelacji zarzut obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia.
Odnosząc się do realiów niniejszej sprawy Sąd Okręgowy stwierdza, że w stopniu oczywistym nie jest zasadny zarzut obrazyart. 5 § 2 kpk, albowiem Sąd Rejonowy, jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie powziął żadnej niedającej się usunąć wątpliwości w zakresie oceny dowodów odnoszących się do oskarżonejJ. P.. Z analizy akt sprawy nie wynika też, że wątpliwości tego rodzaju winien był powziąć. W konsekwencji Sąd orzekający nie mógł zinterpretować ich na niekorzyść oskarżonej. Natomiast zarówno w treści zarzutu, jak i uzasadnieniu apelacji obrońca oskarżonejJ. P.nie wykazał, iż takie wątpliwości Sąd I instancji powinien był powziąć, a więc zarzut w powyższym zakresie uznać należy za gołosłowny i bezprzedmiotowy.
Za pozbawiony podstaw faktycznych i prawnych uznać należy podniesiony przez skarżącego zarzut obrazyart. 410 kpk. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższegoz naruszeniemart. 410 kpkmamy do czynienia jedynie wówczas, gdy sąd opiera swoje orzeczenie na materiale nieujawnionym na rozprawie głównej, bądź tylko na części materiału ujawnionego i jego rozstrzygnięcie nie jest wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności. W żadnej mierze natomiast dokonanie oceny dowodów i oparcie się na określonych z nich, przy jednoczesnym odmówieniu wiary dowodom przeciwnym nie stanowi naruszenia dyspozycjiart. 410 kpk(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2018 r., V KK 491/17 LEX nr 2435686).
Obrońca oskarżonej zarówno w treści zarzutu, jak i uzasadnieniu apelacji nie wskazał w ogóle na czym miało polegać naruszenie powołanego wyżej przepisu, a w szczególności nie wskazał żadnych dowodów, które zostały przez Sąd I instancji ujawnione, lecz pominięte przy wyrokowaniu, bądź zostały uwzględnione, bez ich ujawnienia na rozprawie. W związku z tym, także zarzut w tym zakresie jest gołosłowny i dowolny oraz nie poddaje się kontroli, a w konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest zasadny również zarzut obrazyart. 7 kpk, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd I instancji nie przekracza granic wyznaczonych treściąart. 7 kpk. Całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia poddany został przez Sąd I instancji wnikliwej i wszechstronnej ocenie, której przedmiotem były wszystkie dowody, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla oskarżonejJ. P.. Sąd I instancji wskazał którym dowodom, w jakiej części i dlaczego dał wiarę, względnie wiary odmówił.
Poddając kontroli instancyjnej zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonejJ. P., przez pryzmat zarzutu podniesionego w pkt 2 apelacji, Sąd II instancji miał na względzie, że apelacja jest w tym zakresie nader ogólnikowai lakoniczna. Obrońca oskarżonejJ. P.nie wykazał żadnymi merytorycznymi argumentami, aby którakolwiek z dyrektyw określonych wart. 7 kpknie została dotrzymana przez Sąd Rejonowy. Skarżący dążąc do zanegowania prawidłowości niekorzystnych dla oskarżonej ustaleń, w zarzucie odwoławczym ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że ocena materiału dowodowego przeprowadzona została „z przekroczeniem granic oceny dowodów” oraz że zarzuty jakie miały przedstawione wszystkie oskarżone zostały ocenione „bez uwzględnienia zasad logikii doświadczenia życiowego”. W uzasadnieniu apelacji nie sposób doszukać się szczegółowej argumentacji na poparcie omawianego zarzutu, bowiem ona w istocie ograniczona została do jednego ogólnego stwierdzenia skarżącego o treści: „Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie dostarczył kategorycznych dowodów na potwierdzenie powyższych twierdzeń (tj. opisanych w zarzucie)B. S.użyła wyłącznie przypuszczeń, gdy oceniała stan wiedzy oskarżonejP.w tej materii” (k. 234). Ponadto skarżący w żaden sposób nie odniósł się w apelacji do przytoczonej przez Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu wyroku argumentacji przemawiającej za niewiarygodnością wyjaśnień oskarżonejJ. P.w zasadniczej ich części oraz za pozytywną oceną wyjaśnień oskarżonejB. S. (1)w zakresie jakim świadczyły one o sprawstwie oskarżonejJ. P..
Zasadnym jest więc podkreślenie, że zarzut obrazyart. 7 kpknie może ograniczać się jedynie do wskazania wadliwości sędziowskiego przekonania o wiarygodności jednych, a niewiarygodności innych źródeł czy środków dowodowych, jak to uczynił obrońca oskarżonejJ. P.. Skarżący powinien wykazywać konkretne błędyw samym sposobie dochodzenia do określonych ocen, przemawiające w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu, a tego w omawianym środku odwoławczym zabrakło. Taka konstrukcja apelacji w części odnoszącej się do zarzutu naruszeniaart. 7 kpk, choć pozwoliła jej autorowi na wyrażenie własnej ogólnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz próbę zakwestionowania przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, to spowodowała jednocześnie, że Sąd odwoławczy nie może podjąć rzeczowej polemiki z tezami zawartymi w jej treści, skoro w apelacji nie wskazano, o jakie to konkretnie zasady logiki i doświadczenia życiowego, rzekomo naruszone przez Sąd Rejonowy chodziło skarżącemu, jakie „przekroczenie granic oceny dowodów” miał na uwadze oraz w jaki sposób odnosi się do kryteriów oceny dowodów z wyjaśnień oskarżonych, zastosowanych przez Sąd Rejonowy. W tej sytuacji, wobec faktu, że Sąd Okręgowy podziela przeprowadzoną przez Sąd I instancji ocenę dowodów, niezasadnym jest powtarzanie szczegółowej argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w szczególności w zakresie wszystkich powodów odrzucenia wiarygodności wyjaśnień oskarżonejJ. P., a także przyjęcia za zasadniczą podstawę dowodową jej skazania, wyjaśnieńB. S. (1)w powiązaniu z wnioskami wynikającymi z dowodów z dokumentów. Ustosunkowując się natomiast do kontekstu zarzutu i stwierdzenia w jego ramach, że brak jest dowodów na to, że oskarżona dopuściła się zarzuconego jej czynu, konieczne i wystarczające jest podkreślenie niżej wskazanych okoliczności.
Zdaniem Sądu odwoławczego, Sąd Rejonowy słusznie uznał, że wyjaśnieniaB. S. (1)są kluczowym dowodem, w oparciu o który możliwe jest czynienie ustaleń faktycznych umożliwiających przypisanieJ. P.zarzucanego jej czynu. Lektura pisemnego uzasadnienia wyroku wskazuje na fakt, iż Sąd I instancji uwzględniając wagę tego dowodu, dokonał analizy treści wyjaśnieńB. S. (1)pod kątem wewnętrznej ich spójności, logiczności oraz zgodności z doświadczeniem życiowym oraz skonfrontował je z pozostałymi dowodami, w tym w szczególności z treścią oświadczeń procesowychJ. P.(k. 208-209). Słusznie Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że w świetle pozbawionych jakichkolwiek wadliwości wyjaśnieńB. S. (1), oświadczenia procesoweJ. P.są niewiarygodne w zasadniczej ich części. Nie ulega wątpliwości, żeB. S. (1)opisała rolęJ. P.w przestępstwie w sposób wskazujący w szczególności na to, że to właśnieJ. P.namawiałaB. S. (1)do wystawienia zaświadczenia o zatrudnieniuA. S.wPrzedszkolu Niepublicznym (...)z/s wM., wiedząc, że wymieniona nie jest faktycznie tam zatrudniona oraz że to ona odebrała od niej i dostarczyłaA. S.poświadczający nieprawdę dokument w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu jej w powyższej placówce. Zupełnie nietrafne jest stwierdzenie skarżącego, żeB. S. (1)w toku wyjaśnień wyrażała jedynie swoje przypuszczenia w zakresie odnoszącym się doJ. P.. Lektura wyjaśnień oskarżonej złożonych w dochodzeniu jednoznacznie przeczy tej tezie,a o tym, że oskarżonaJ. P.miała pełną świadomość, że uczestniczyw przestępstwie świadczą chociażby fragmenty wyjaśnieńB. S. (1),w których podała, iżJ. P.poinstruowała ją dokładnie co ma mówić przedstawicielowi banku, jeżeli zadzwoni w celu weryfikacji prawdziwości wystawionego przez nią zaświadczenia o zatrudnieniuA. S.oraz co ma mówić podczas przesłuchania na policji, w tym poleciła jej aby zaprzeczyła, że znaJ. P., mimo że ich znajomość trwała już kilka lat i żeby powiedziała, że toA. S.osobiście przyszła do niej i to na jej prośbę wystawiła jej zaświadczenie o zatrudnieniu, mimo że ona nigdy nie miała kontaktu zA. S.ponieważ jej nie znała. Już tylko w świetle tych twierdzeńB. S. (1), która to nie miała żadnego osobistego, ani procesowego interesu w tym aby bezpodstawnie podawać okoliczności obciążająceJ. P., wyjaśnienia tej oskarżonej nie mogły zostać uznane za wiarygodne. W przekonaniu Sądu II instancji oskarżona jedynie z uwagi na swój interes procesowy przeczyła niekorzystnej dla siebie wersji wydarzeń, przedstawiając nie odpowiadające rzeczywistości okoliczności mające uwolnić ją od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo. Wbrew więc twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy dając zasadnie wiarę wyjaśnieniomB. S. (1)uprawniony był do poczynienia ustaleń, które przyjęte zostały jako podstawa zaskarżonego wyroku w części odnoszącej się do oskarżonejJ. P..
Mając na uwadze dotychczasowe wywody, stwierdzić należy, że kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku nie dostarczyła żadnych podstaw do uwzględniania apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonejJ. P.. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że w toku postępowania przed Sądem Rejonowym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania karnego, mogącego mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia wydanego wobec oskarżonej, jak również Sąd nie dopuścił się błęduw ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a w oparciu o prawidłowe ustalenia nadał inkryminowanemu zachowaniu oskarżonej właściwą ocenę prawną uznając ją za winną popełnienia występku zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 297 § 1 kkw zb. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk. Nadmienić należy, iż zgromadzony materiał dowodowy uprawniał do ustalenia, że oskarżona realizując znamiona powyższego przestępstwa, w sposób opisany w akcie oskarżenia, działała wspólniei w porozumieniu zB. S. (1)iJ. T., które były w istotnym stopniu zaangażowane w proceder bezprawnego uzyskania pożyczki przezA. S.i których całokształt czynności stanowił świadome ułatwienie jej,w rozumieniuart. 18 § 3 kk, popełnienia czynu zabronionego realizującego znamionaart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kk.
W tym kontekście, zasadnym jest stwierdzenie, że obrońca oskarżonejJ. P.nie ma racji twierdząc, że zaskarżony wyrok cechuje się brakiem wewnętrznej logiki i spójności, który to miałby wynikać z faktu, żeA. S.skazana została jako osoba działająca w ramach przypisanego jej czynu samodzielnie, bez współdziałania z innymi osobami, a oskarżoneJ. P.,B. S. (1)iJ. T.zostały skazane jako działające wspólnie i w porozumieniu. Obrońca formułując taką tezę zdaje się pomijać różnorodność i odrębność form popełnienia czynu zabronionego opisanych wart. 18 kkoraz nie zauważać tego, żeA. S.oskarżyciel zarzucił, a Sąd Rejonowy przypisał realizację znamion czynów zabronionych zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw formie sprawstwa zwanego jednosprawstwem, które polega na realizowaniu własnym zachowaniem przez pojedynczego sprawcę znamion typu czynu zabronionego, z kolei oskarżonymJ. P.,B. S. (1)iJ. T., Sąd Rejonowy przypisał odpowiedzialność za popełnienie przestępstwa oszustwa i oszustwa kredytowego, pozostających w zbiegu, w formie zjawiskowej pomocnictwa. Wyjaśnić więc należy, iż dla przyjęcia jednosprawstwa nie ma znaczenia, że w konkretnym stanie faktycznym wystąpili także sprawca kierowniczy, polecający, podżegacz, czy pomocnik. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwe jest, że oskarżonaA. S.popełniając przypisane jej przestępstwo, nie działała wspólniei w porozumieniu z pozostałymi oskarżonymi, a jedynie realizując samodzielnie znamiona czynów zabronionych zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkskorzystałaz udzielonej jej przez pozostałe oskarżone pomocy, natomiast „działanie wspólniei w porozumieniu” przypisane oskarżonymJ. P.,B. S. (1)iJ. T.dotyczyło jedynie czynności składających się na pomocnictwo,o którym mowa wart. 18 § 3 kk, a nie mogło odnosić się do czynności sprawczych realizowanych przez sprawcę głównego, tj. oskarżonąA. S..
Żadnych zastrzeżeń Sądu II instancji nie budzi również rozstrzygnięcie o karze wymierzonej oskarżonejJ. P.za przypisany jej czyn. Analiza akt sprawy,w tym pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, nie pozwoliła na stwierdzenie, że kara orzeczona wobec oskarżonej jest rażąco surowa w rozumieniuart. 438 pkt 4 kpk, zwłaszcza, że ukształtowana została z wykorzystaniem instytucji przewidzianej wart. 37a kk. Odpowiedni fragment pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, w którym Sąd orzekający zaprezentował swoje stanowisko w tym względzie (k. 210v-211) przekonuje o tym, że kara orzeczona została zgodnie z dyrektywami, które winny ją kształtować.
Mając na uwadze powyższe rozważania, wobec bezzasadności zarzutów podniesionych w wywiedzionym przez obrońcę oskarżonejJ. P.środku odwoławczym oraz niestwierdzenia uchybień określonych wart. 439 kpkiart. 440 kpkpodlegających uwzględnieniu z urzędu, Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocyw zaskarżonej części.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze (pkt IV wyroku), w tymw części dotyczącej oskarżonejJ. P., Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 636 § 1 kpkiart. 8w zw. zart. 2 ust 1 pkt 3 i ust 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych z dnia 23 czerwca 1973 r.(Dz. U. Nr 49, poz. 223 ze. zm.).
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy, na podstawieart. 437 § 1 kpkw zw.zart. 456 kpk, orzekł jak w części dyspozytywnej swego wyroku.
```yaml
court_name: Sąd Okręgowy w Siedlcach
date: '2018-03-22'
department_name: II Wydział Karny
judges:
- Grażyna Jaszczuk
legal_bases:
- art. 286 § 1 k.k.
- art. 7, art. 410 i art. 424 § 1 kpk
- art. 2 ust 1 pkt 3 i ust 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych z dnia 23 czerwca
  1973 r.
recorder: st.sekr.sądowy Agata Polkowska
signature: II Ka 66/18
```