Sygn. akt II AKa 113/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 maja 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Rafał Kaniok
Sędziowie: SA – Adam Wrzosek
SA – Jarosław Góral /spr./
Protokolant: sekr. sąd. – Łukasz Jachowicz
przy udziale Prokuratora Gabrieli Marczyńskiej-Tomali
po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2016 r.
sprawyW. K. (1)urodzonego (...)wP.synaW.iM.z d.B.
oskarżonego o czyny zart. 280 § 1 k.k.,art. 119 § 1k.w.,art. 159 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt. XII K 149/15
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.W. G.Kancelaria Adwokacka wW.kwotę 738 zł /siedemset trzydzieści osiem/ obejmującej 23 % VAT z tytułu obronyW. K. (1)świadczonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym; zwalniaW. K. (1)od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Prokurator oskarżyłW. K. (1)orazK. Ł., o to, że:
- w dniu 3 marca 2015 r., wW., woj.(...), w mieszkaniu przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu ze sobą, przystawiając pokrzywdzonej nóż do gardła i grożąc jej pozbawieniem życia, uderzając po głowie i kopiąc po całym ciele dokonali kradzieży przedmiotów o łącznej wartości 500 zł, a w tym telefonuN. (...), telefonuS.G., słuchawekS., ładowarki do telefonu oraz pieniędzy w kwocie 40 zł, czym działali na szkodęK. R.,
tj. o czyn zart. 280 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt XII K 149/15 Sąd Okręgowy w Warszawie m. in. uznałW. K. (1):
I. w ramach zarzucanego czynu za winnego tego, że w dniu 3 marca 2015 r. wW.w mieszkaniu przyul. (...)używając przemocy zabrał w celu przywłaszczenia kwotę 40 zł należącą doK. R.w ten sposób, że uderzał ją dłonią w twarz, oraz wykręcił jej rękę, którym to czynem wyczerpał dyspozycję występku zart. 280 § 1 kki za ten czyn skazał go, oraz na podstawieart. 280 § 1 kkwymierzył mu karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;
II. oskarżonegoW. K. (1)w ramach zarzucanego czynu uznał za winnego tego, że w dniu 3 marca 2015 r., wW.w mieszkaniu przyul. (...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowegoN.A.i telefonu komórkowegoS.G., o łącznej wartości mniejszej niż 435 zł na szkodęK. R., którym to czynem wyczerpał dyspozycję wykroczenia zart. 119 § 1 k.k.i za ten czyn skazał go, oraz na podstawieart. 119 § 1 k.k.wymierzył mu karę 30 (trzydziestu) dni aresztu;
III. oskarżonegoW. K. (1)w ramach zarzucanego czynu uznał za winnego tego, że w dniu 3 marca 2015 r., wW.w mieszkaniu przyul. (...), wspólnie i w porozumieniu zK. Ł.brał udział w pobiciuK. R.w ten sposób, że bił ją rękoma i kopał po całym ciele, przykładał nóż do gardła, groził pozbawieniem życia, za pomocą noża ściął część włosów z głowy oraz zrzucił w jej kierunku telewizor, czym naraził ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku określonego wart. 156 §1 k.k.lub wart. 157 §1 k.k., którym to czynem wyczerpał dyspozycję występku zart. 159 k.k.i za to skazał go, oraz na podstawieart. 159 k.k.wymierzył mu karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;
IV. na podstawieart. 85 §1 i 2 k.k.w zw. zart. 86 § 1 k.k.połączył kary pozbawienia wolności wymierzone wpkt I i IIIi wymierzył oskarżonemuW. K. (1)karę łączną 6 (sześciu) lat pozbawienia wolności.
Powyższy wyrok zaskarżyłobrońcaoskarżonego, który na podstawieart. 427 § 1 k.p.k.w zw. zart. 438 pkt 2, 3 k.p.k.zarzucił:
1. obrazę przepisów postępowania w postaciart. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k.w zw. zart. 5 § 2 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów, poprzez przyznanie wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonejK. R.złożonym na rozprawie w dniu 2.11.2015 r. oraz w toku postępowania przygotowawczego w dniu 4.03.2015 r. pomimo tego, że ww. zeznania diametralnie się od siebie różniły, a pokrzywdzona nie była w stanie wytłumaczyć tych rozbieżności, ani wskazać, która z wersji jej zeznań jest prawdziwa, co doprowadziło Sąd do błędu w ustaleniach faktycznych i przyjęcia, że oskarżony dopuścił się czynu zabronionego, podczas gdy ocena dowodów zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego winna prowadzić do wniosku, że zeznania pokrzywdzonej są niewiarygodne, ponieważ pokrzywdzona dotknięta poważnym przestępstwem powinna pamiętać okoliczności mu towarzyszące oraz wyjaśnić nieścisłości w swoich zeznaniach zwłaszcza, że pomiędzy jednymi a drugimi zeznaniami upłynęło jedynie 8 miesięcy;
2. obrazę przepisów postępowania w postaciart. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k.,art. 5 § 2 k.p.k.,art. 5 § 1 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów, poprzez z jednej strony uznanie, że jedynym bezpośrednim dowodem wskazującym na sprawstwo oskarżonych jest dowód z zeznań pokrzywdzonej, a jednocześnie stwierdzenie, że w jej zeznaniach występuje wiele rozbieżności, których nie udało się logicznie wyjaśnić, i w tej sytuacji niezastosowanie wobec oskarżonego zasadyin dubio pro reo, ale dokonanie selekcji i wyboru odpowiednich fragmentów z obu wersji zeznań pokrzywdzonej, które dawały prawdopodobieństwo sprawstwa przez oskarżonego zarzucanych mu czynów, i na tej podstawie skazanie oskarżonego na karę 6 lat pozbawienia wolności, podczas gdy prawidłowe zastosowanie naruszonych przepisów winno prowadzić do wytłumaczenia niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego, poprzez uznanie za niewiarygodne zeznań pokrzywdzonej, a w konsekwencji wobec braku innych dowodów winy oskarżonego, do jego uniewinnienia;
3. obrazę przepisów postępowania w postaciart. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że niedające się usunąć wątpliwości i rozbieżności w zeznaniach pokrzywdzonej wynikały z tego, że jest ona osobą znerwicowaną, u której szybciej zachodzą procesy zapominania, podczas gdy biorąc pod uwagę postawę pokrzywdzonej zaprezentowaną podczas rozprawy, nacechowaną arogancją, opryskliwością i agresją, oraz jej styl życia cechujący się częstszymi kontaktami z organami wymiaru sprawiedliwości, aniżeli przeciętny obywatel, zgodnie z zasadami logiki należałoby przyjąć, że dla pokrzywdzonej udział w rozprawie nie stanowił wyjątkowego przeżycia, a w związku z tym nie znajduje pozytywnego usprawiedliwienia fakt złożenia przez nią wykluczających się wzajemnie zeznań, w konsekwencji czego jej zeznania nie zasługiwały na uwzględnienie, a założenie Sądu było dowolne;
4. obrazę przepisów postępowania w postaciart. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że wersję wydarzeń pokrzywdzonej potwierdzają dowody pośrednie w postaci zeznań świadkaM. W.oraz protokołu oględzin mieszkania pokrzywdzonej, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, że świadekM. W.posiadał wiedzę pochodzącą wyłącznie z opowiadań pokrzywdzonej, a ponadto pomiędzy powrotem świadkaM. W.do mieszkania (godz. 18), powiadomieniem Policji (godz. 19), a rzekomym wyjściem oskarżonych (godz. 5 wg pokrzywdzonej, przed godz. 4 według Sądu), upłynęło odpowiednio 15-14 godzin, w związku z czym nie wiadomo co robiła pokrzywdzona w tym czasie, i kto jeszcze był w tym czasie w jej mieszkaniu, a w konsekwencji ww. dowody w żaden sposób nie potwierdzają tego, że to oskarżeni są sprawcami opisywanego przez pokrzywdzoną przestępstwa.
5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia polegający na przyjęciu, że oskarżony dokonał zarzucanych mu czynów, podczas gdy z zeznań pokrzywdzonej wynika, że do czynów miało dojść w godzinach około 2.30-5.30 lub nawet 6 rano w mieszkaniu przyul. (...)(dzielnica: dalekaW.), podczas gdy z dokumentu w postaci listy logowań do sieci telefonu komórkowego oskarżonego otrzymanego z firmy(...)(K. 196; operator sieciP.) wynika, że telefon oskarżonego o godz. 4.38 logował się do sieci w okolicyulic (...)/E. P.(dzielnica:Ś., rejonD. (...)), a w związku z tym zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego nie jest możliwym, aby oskarżony dokonał ww. czynów w czasokresie podanym przez pokrzywdzoną, zwłaszcza, że oskarżony skorzystałby z komunikacji nocnej, która zabiera o wiele więcej czasu;
6. obrazę przepisów postępowania w postaciart. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez nie wzięcie pod uwagę materiału dowodowego w postaci zeznań świadkaP. S., który zeznał, że słyszałby, gdyby ktoś około godziny 3-4 nad ranem pukając i dzwoniąc do drzwi próbował dostać się do jego mieszkania, i w świetle powyższego naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów, poprzez przyznanie wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonej, która zeznała, że szukała w ww. sposób pomocy u sąsiadaP. S., ale ten jej nie otworzył, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów prowadzi do wniosku, że skoro ww. świadek niczego nie słyszał, a jednocześnie zaprzeczył, aby mógł nie słyszeć takich wydarzeń gdyby miały miejsce, pokrzywdzona nie próbowała szukać u niego pomocy w sposób który opisała, a w konsekwencji nieprawdziwe są jej zeznania, na których oparto zaskarżony wyrok.
7. obrazę przepisów postępowania w postaciart. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez przyznanie wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonej, jakoby oskarżeni mieli wtargnąć siłą do jej mieszkania, najpierw kopiąc i waląc w drzwi, a następnie pomiędzy godziną 2 a 5 rano znęcać się nad nią poprzez bicie połączone ze zdemolowaniem mieszkania, otwierając przy tym okno, co biorąc pod uwagę porę nocną rzekomego zajścia musiało wywołać bardzo duży hałas, pomimo tego, że sąsiad mieszkający naprzeciwko pokrzywdzonejP. S.zeznał, że nie przypomina sobie z tego okresu, jakoby działo się w mieszkaniu pokrzywdzonej coś szczególnego, a ponadto żaden z sąsiadów pokrzywdzonej nie wezwał Policji, podczas gdy z zasad logiki i doświadczenia życiowego wynika, że kilkugodzinne bicie osoby połączone z niszczeniem mieszkania odbywające się w środku nocy w bloku przy otwartym oknie powinno zostać usłyszane przynajmniej przez najbliższych sąsiadów, a w konsekwencji oparcie wyroku na nieprawdziwych zeznaniach pokrzywdzonej;
8. obrazę przepisów postępowania w postaciart. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez przyznanie wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonej w których twierdzi, że przez co najmniej 3 godziny była bita przez oboje oskarżonych poprzez uderzanie pięścią w twarz, kopanie po całym ciele, ciąganie za nogi po podłodze, zrzucenie na nią ciężkiego telewizora „starego typu" pomimo tego, że z protokołu oględzin pokrzywdzonej (K. 10-15), dokumentu wypisowego ze szpitala (K. 6), w którym pokrzywdzona nie została nawet na noc, oraz z dokumentacji fotograficznej wynika, że pokrzywdzona posiadała tylko niewielkie obrażenia ciała, podczas gdy zgodnie z zasadami logicznego rozumowania nie mogły to być obrażenia wywołane przez oskarżonych w ww. sposób, ponieważ w takim przypadku obrażenia pokrzywdzonej byłyby znacznie większe, prawdopodobnie zagrażające życiu, na pewno z obrażeniami wewnętrznymi i potrzebna byłaby hospitalizacja, a w konsekwencji oparcie wyroku na nieprawdziwych zeznaniach pokrzywdzonej;
9. obrazę przepisów postępowania w postaciart. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że do wizyty oskarżonych w domu pokrzywdzonej doszło w godz. 2-5 rano, podczas gdy zgodnie z zeznaniami pokrzywdzonej i świadkaM. W.w mieszkaniu pokrzywdzonej i świadka nie było wtedy prądu, a na dołączonych do akt przedmiotowej sprawy zdjęciach mieszkania pokrzywdzonej nie widać, aby w mieszkaniu znajdowały się chociażby świeczki lub latarki, a w konsekwencji biorąc pod uwagę długość wizyty oskarżonych oraz szereg czynności wykonywanych w jej trakcie, np. picie alkoholu z kieliszków, kąpiel oskarżonejK. Ł., przeszukiwanie mieszkania, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego należy uznać, że do wizyty oskarżonych musiało dojść w ciągu dnia przy świetle dziennym, a nie jak twierdzi pokrzywdzona w środku nocy kiedy nie było światła, ponieważ w przeciwnym razie wykonanie ww. czynności byłoby znacznie utrudnione.
W związku z powyższym, na podstawieart. 427 § 1 k.p.k., wnosił o:
- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów,
- ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy,
- zwolnienie oskarżonego od kosztów postępowania apelacyjnego z uwagi na niemożliwość ich poniesienia,
- zasądzenie na rzecz niżej podpisanego obrońcy wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną oskarżonemu z urzędu,
- zwrócenie się przez Sąd Apelacyjny do Komendy Rejonowej PolicjiW.(...)(adres:ul. (...),(...)-(...) W.) o udostępnienie informacji, czy osoby o personaliachW. K. (1)iK. Ł.były legitymowane i spisywane dnia 2./3.03.2015 r. w godz. 22-5 w okolicysklepu (...)przyul. (...)wW., a jeżeli tak o której godzinie, na okoliczność ustalenia miejsca pobytu oskarżonych w chwili rzekomego popełnienia przestępstwa,
- zwrócenie się przez Sąd Apelacyjny do Komendy Stołecznej Policji (ul. (...),(...)-(...) W.) o udostępnienie informacji, czy osoby o personaliachW. K. (1)iK. Ł.były legitymowane i spisywane dnia 2./3.03.2015 r. w godz. 22.-5 wW., a jeżeli tak, o której godzinie i w jakim miejscu, na okoliczność ustalenia miejsca pobytu oskarżonych w chwili rzekomego popełnienia przestępstwa,
- zwrócenie się przez Sąd Apelacyjny do operatora sieciP.(adres:(...),ul. (...),(...)-(...) W.) z wnioskiem o udostępnienie informacji w jakiej lokalizacji logował się do sieci telefon komórkowy oskarżonegoW. K. (1)o numerze(...)dnia 2./3.03.2015 r., w godzinach 22-12, na okoliczność ustalenia miejsca pobytu oskarżonego w chwili rzekomego popełnienia przestępstwa oraz następnego dnia w godzinach porannych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja obrońcy nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty nie znalazły potwierdzenia.
Sąd Okręgowy prawidłowo zebrał dostępny w sprawie materiał dowodowy, ocenił go nie uchybiając jakimkolwiek przepisom postępowania i dokonał na jego podstawie prawdziwych ustaleń faktycznych zasadnie czyniąc je podstawą skarżonego rozstrzygnięcia.
Trzon wywiedzionej skargi stanowiła próba podważenia wiarygodności pokrzywdzonejK. R.. Skarżący wskazał na niekonsekwencje jej relacji podnosząc, iż z tego właśnie powodu owe zeznania nie mogły stanowić podstawy dokonanych ustaleń.
Rzecz w tym, że te rozbieżności dostrzegł Sąd Okręgowy, poddał drobiazgowej analizie a następnie precyzyjnie i przekonująco umotywował swoje przekonanie powzięte również na podstawie bezpośrednio odniesionego wrażenia wynikłego z kontaktu ze świadkiem. Należy podkreślić, że wskazane dowody oceniał na tle, nie zaś w oderwaniu od ich całokształtu. Zarzut ich selekcjonowania nie znajduje zatem uzasadnienia. Sąd przekonująco wskazał, które z nich w całości, ewentualnie w określonej części obdarzył walorem wiarygodności, a którym tego przymiotu odmówił. Obrońca zaś skoncentrował się na akcentowaniu okoliczności wybranych i ocenionych właśnie bez konkretnego ich powiązania z tymi, które zdaniem Sądu pierwszej instancji świadczyły o winie oskarżonego. A należały do nich te fragmenty zeznań pokrzywdzonej, które odnosiły się do istoty czynności podjętych przezW. K. (1). Sąd odwoławczy całkowicie akceptuje tok rozumowania Sądu Okręgowego i nie dostrzega potrzeby ponownego ich przytaczania. Na aprobatę zasługuje również logicznie zaprezentowaneresumekonstatujące brak jakiegokolwiek powodu do niesłusznego pomawiania oskarżonego przez osobę funkcjonującą w środowisku niechętnie angażującym organy ścigania w rozwiązywanie nękających ich, nawet poważnych problemów. Złożenie w takich to realiach zeznań nieprawdziwych łączy się nie tylko z odpowiedzialnością karną ale również z reakcją środowiska przekraczającą na pewno miarę zwykłego ostracyzmu /zarzut 1, 2 i 3/ .
Sąd Okręgowy nie powziął w sprawie wątpliwości o których mowa wart. 5 § 2 k.p.k.zaś obrońca nie wykazał aby w realiach sprawy zobligowany był je powziąć.
Wniosek o zwrócenie się o informacje do operatorów sieci telefonii komórkowej oraz do policji nie został uwzględniony, gdyż wnioskowane dowody nie były przydatne do stwierdzenia okoliczności wskazanej przez obrońcę. Sąd mianowicie nie dokonał ustaleń precyzujących moment opuszczenia przez oskarżonego mieszkania pokrzywdzonej, nie wspominając o czasowym jego opuszczeniu przezW. K.w trakcie „wizyty” w celu zakupu alkoholu. Z tego też powodu, nawet potwierdzenie faktu legitymowania przez Policję, nie wyklucza popełnienia czynu przypisanego zaskarżonym wyrokiem / zarzut 5/.
Prawdą jest, że świadekM. W.znał przebieg wydarzeń jedynie z relacji pokrzywdzonej, co jednak nie podważa ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy dokonanych, ponownie należy zaznaczyć, w całokształcie zebranych dowodów, w tym protokole oględzin mieszkania. Zawoalowane sugestie, że skoro pomiędzy wyjściem oskarżonego a powrotem wskazanego świadka minęło kilkanaście godzin to stan pokrzywdzonej oraz mieszkania nie musiał wynikać z czynności oskarżonego nie znajdują wsparcia ani w prezentowanych dowodach ani we wskazaniach logicznego rozumowania czy też doświadczenia życiowego /zarzut 4/.
ŚwiadekP. S.rzeczywiście zeznał, że nie słyszał odgłosów, o których mówi obrońca w 6 i 7 zarzucie apelacji, to konstatację Sądu meriti, iż owo stwierdzenie nie jest tożsame ze stwierdzeniem o nie zaistnieniu takiej sytuacji należy uznać za uprawioną. Brak jest bowiem jakiegokolwiek powodu aby pokrzywdzona mnożyła fałszywe dowody wskazując na okoliczności łatwe do zweryfikowania. Doświadczenie życiowe nakazuje pamiętać, iż nawet przypadki wołania o pomoc często spotykają się z brakiem oczekiwanej reakcji.
Kwestionowanie wiarygodności pokrzywdzonej poprzez bagatelizowanie rozmiaru odniesionych przez nią obrażeń /zarzut 8/ nie może być uznane za skuteczne. Zasinienia i krwawe wybroczyny na twarzy, nacięcie na czole, wybroczynę na szyi, zasinienia na rękach i nogach przystają do opisu działania oskarżonego.
Również podnoszony w apelacji niedostatek oświetlenia pomieszczeń wskazuje jedynie, co przyznaje obrońca, na utrudnienie zachowań uczestników spotkania nie na ich niemożność.
Karę wymierzonąW. K. (1)należy ocenić jako surową, lecz spełniającą zasady jej wymiaru określone wart. 53 k.k.
Mając powyższe względy na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.
```yaml
court_name: Sąd Apelacyjnyw Warszawie
date: '2016-05-23'
department_name: II Wydział Karny
judges:
- Rafał Kaniok
- Adam Wrzosek
- Jarosław Góral
legal_bases:
- art. 85 §1 i 2 k.k.
- art. 438 pkt 2, 3 k.p.k.
recorder: sekr. sąd. – Łukasz Jachowicz
signature: II AKa 113/16
```