Sygnatura akt VI Ka 408/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia12 czerwca 2018r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Arkadiusz Łata
Protokolant Monika Dąbek
po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r.
przy udziale Wojciecha Braziewicza Prokuratora Prokuratury Rejonowej wT.
sprawyK. L.ur. (...)wT.,
synaW.iA..
oskarżonego zart. 220§1 kkw zw. zart. 157§1 kkprzy zast.art. 11§2 kk,art 271§1 kkiart. 273 kkprzy zast.art. 11§2 kk
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżyciela publicznego i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 8 marca 2018 r. sygnatura akt VI K 300/17
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk,art. 636 § 1 kpk

1
uchyla punkty: 2 i 4 zaskarżonego wyroku i sprawęK. L.o zarzucone mu przestępstwo zart. 271 § 1 kkiart. 273 kkprzy zastosowaniuart. 11 § 2 kkprzekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach;

2
w pozostałej części utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy;

3
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych i wymierza mu opłatę za drugą instancję w kwocie 60 (sześćdziesiąt) złotych.

Sygn. akt VI Ka 408/18

UZASADNIENIE
w zakresie uchylenia rozstrzygnięć z punktów: 2 i 4 zaskarżonego wyroku i przekazania sprawyK. L.o zarzucone mu przestępstwo zart. 271 kkiart. 273 kkprzy zastosowaniuart. 11 § 2 kkdo ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach.
Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje.
Apelacja prokuratora okazała się zasadna, toteż w następstwie jej wywiedzenia należało uchylić wyrok w powyższej części i przekazać sprawę o występek zart. 271 kkiart. 273 kkprzy zastosowaniuart. 11 § 2 kkdo rozpoznania ponownego Sądowi I instancji.
Wedle Sądu Rejonowego kluczowym zagadnieniem w zakresie powyższego zarzutu, wymagającym rozważenia pozostawała kwestia, czy oskarżony był osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu mającego znaczenie prawne. W pisemnych motywach zapadłego wyroku podkreślono, iż w obliczu toczenia się procesu w trybie kontradyktoryjnym na oskarżycielu publicznym spoczywał obowiązek wykazania, że sprawcą przedmiotowego przestępstwa jestK. L..
W ocenie Sądu I instancji prokurator tego nie udowodnił i nie składał pod tym kątem żadnych wniosków dowodowych, podczas gdy oskarżony chroniony był fundamentalną zasadą domniemania niewinności. Sąd orzekający natomiast nie miał w takiej sytuacji obowiązku poszukiwania dowodów z urzędu, mogących wspierać tezy oskarżenia, gdy materiał dowodowy dostarczony przez oskarżyciela nie wystarczał do skazania, a on sam do jego uzupełnienia nie dążył.
Powinność Sądu odwoławczego sprowadzała się zatem do zbadania trafności powyższych ocen. Zdaniem Sądu Okręgowego dowody w dotychczasowym kształcie – dostarczone przez prokuratora, nie uprawniały jeszcze do tak kategorycznych i ostatecznych wniosków.
W badanej sprawie nie budziło wątpliwości, żeK. L.już po wypadku, jakiemu w dniu 25 marca 2015 r. uległM. P.i gdy pokrzywdzony przebywał w szpitalu, przyniósł mu antydatowaną umowę o pracę, a także kartę szkolenia w dziedzinie BHP, a następnie nakłonił do ich podpisania. Fakty te jednoznacznie podnoszone były przez świadkaP., lecz także – mimowolnie – przez samego oskarżonego (vide: k - 111 verte).K. L.utrzymywał jednak, że szkolenie stanowiskowe faktycznie przeprowadził.
O braku jakiegokolwiek przeszkolenia w sferze BHP wyraźnie wypowiadał się – w obu postępowaniach rozpoznawczych – pokrzywdzony. W odniesieniu do szkolenia wstępnego – również świadekJ. K.(vide: k 8B-9B) z postępowania przygotowawczego i k – 141 z postępowania sądowego). Także świadekK. P.(vide: k 26 c-26 d, 30-31 oraz 135-136) w istocie przeczył, by w jego obecności wykonał instruktaż stanowiskowy „tego nowego pracownika”. Cała aktywnośćL.krytycznego dnia ograniczać się miała do wskazania, jakiego rodzaju prace mają być zrealizowane.
Karta szkolenia w dziedzinie BHP (vide: k-26) mówiła natomiast, jakoby tak instruktaż ogólny, jak i instruktaż stanowiskowyM. P.odbyły się w dacie 24 marca 2015 r. (zatem w przeddzień wypadku). Rubryka dotycząca przeszkolenia stanowiskowego opatrzona została podpisemK. L., który swój podpis rozpoznawał oraz przyznawał jego złożenie.
Karta powyższa z całą pewnością poświadczać miała okoliczności mające znaczenie prawne. Obowiązek „ogólnego” przeszkolenia pracownika w sferze bezpieczeństwa i higieny pracy obciąża z mocy obowiązujących przepisów prawa pracy – pracodawcę. Identycznie obowiązek przeszkolenia stanowiskowego. Czynności w zakresie owych szkoleń wykonują oczywiście w imieniu lub z poruczenia pracodawcy uprawnieni do tego i posiadający stosowne kwalifikacje pracownicy (lub nawet – w przypadku tzw. szkolenia ogólnego – podmioty zewnętrzne).
Okoliczność prawidłowego ogólnego i stanowiskowego przeszkolenia pracownika ma istotne znaczenie choćby na gruncie zagadnienia odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy w sytuacji zaistnienia wypadku przy pracy, lecz także na niwie odpowiedzialności karnej.
Oskarżony – co Sąd jurysdykcyjny uznał za bezsporne – był osobą uprawnioną i zarazem zobowiązaną do przeszkolenia stanowiskowego pokrzywdzonego. ŚwiadekJ. K.wprost podnosił (vide: k 8B – 8B), iż jako świadczący usługi w zakresie szkoleń BHP osobiście przeszkalał wpierwK. L.. Sam oskarżony zresztą przyznawał w swych wyjaśnieniach, że do niego właśnie należał instruktaż stanowiskowyM. P.. Co więcej, w pełni poczuwał się też do tej powinności, skoro złożył podpis w rubryce karty szkolenia, dotyczącej przeszkolenia stanowiskowego i z kartą tą udawał się po wypadku do szpitala, gdzie namówił pokrzywdzonego, by kartę również podpisał, iż „tak będzie lepiej dla nich obu”.
Na marginesie, odnosząc się też do zarzutów i argumentacji obrońcy, który kwestionował przypisanie oskarżonemu sprawstwa i winy w odniesieniu do czynu zart. 220 § 1 kk, Sąd Rejonowy trafnie wyinterpretował spoczywanie na oskarżonym obowiązku przeprowadzenia szkolenia stanowiskowego pokrzywdzonego z treściart. 212 Kp, a w szczególności ustępów: 1 i 3 – jako na osobie pełniącej wSpółce (...).P.iB. P.funkcję kierowniczą i będącą w istocie bezpośrednim przełożonym pokrzywdzonego – w kontekście poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lutego 2013 r. IV KK 216/12 (LEX nr 1288762) i pamiętając o relacji świadkaK., gdy mówił o przeszkalaniuK. L.w zakresie prowadzenia szkoleń. Mając na uwadze te wszystkie dane – jak już wspomniano – wynikające wprost z materiału dowodowego przeprowadzonego na rozprawie głównej i to w kształcie zaoferowanym przez oskarżyciela publicznego potrzeba było rozważyć, czy oskarżony swym zachowaniem wypełnił znamiona ustawowe zart. 271 § 1 kkorazart. 273 kk.
W pierwszej kolejności nasuwał się problem, czy oskarżony był uprawniony do potwierdzenia w odpowiedniej rubryce karty szkolenia BHP faktu przeprowadzenia z pokrzywdzonym instruktażu stanowiskowego, o którymM. P.twierdził konsekwentnie, iż nie miał on w ogóle miejsca.
Informacje nagromadzone wyżej (niewymagające poszukiwania dalszych dowodów) wskazywałyby, żeK. L.uprawnienie takie posiadał.
Po wtóre, należało zastanowić się i ocenić, czy wspomniane potwierdzenie (nie zapominając, iż Sąd I instancji w praktyce uznał za udowodniony fakt nieprzeprowadzenia szkolenia stanowiskowego) może zostać utożsamione z poświadczeniem w dokumencie nieprawdy, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, jak również czy powyższa czynność w wykonaniu oskarżonego stanowiła i była równoznaczna z wystawieniem dokumentu przez osobę do tego uprawnioną (czy też współwystawienie przez osobę współuprawnioną – obok dalszych osób podpisanych na karcie szkolenia).
W rachubę wchodziła tym samym kwestia ocen faktycznych oraz prawnych, od której Sąd orzekający się de facto uchylił, nie zaś zagadnienie poszukiwania dowodów i bierności oskarżyciela w sferze inicjatywy dowodowej.
Te same uwagi potrzeba odnieść do zagadnienia, czyK. L.użył dokumentu, o jakim mowa wart. 271 § 1 kk. Wątpliwości nie mogło bowiem budzić, iż nikt inny aniżeli oskarżony dostarczył pracodawcy podpisaną przez pokrzywdzonego w szpitalu kartę szkolenia BHP. Nie mógł nie wiedzieć, iż trafi ona do tzw. teczki personalnej pracownika, jak również iż zostanie wykorzystana zarówno w wewnętrznym postępowaniu powypadkowym w zatrudniającej Spółce, a także w ramach procedur wdrażanych przez Państwową Inspekcję Pracy.
W aspekcie tego rodzaju okoliczności należało rozważać ewentualność popełnienia przestępstwa zart. 273 kk, czego Sąd Rejonowy też nie uczynił.
W konsekwencji rozstrzygnięcie uniewinniające nie mogło się ostać.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd I instancji zobowiązany zostaje do powtórzenia postępowania dowodowego w pełnym dotychczasowym zakresie, przy czym bezpośrednio przeprowadzi dowody z wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków:P.,K.,P.,K..
Rozważy celowość przesłuchania pod kątem omawianych zagadnień właścicielafirmy (...). Zgromadzony materiał dowodowy podda następnie wszechstronnej i wnikliwej analizie oraz ocenie, po czym wyprowadzi trafne wnioski końcowe co do sprawstwa i winy lub ich braku po stronie oskarżonego.
Orzeczono tym samym jak wyżej.
```yaml
court_name: Sąd Okręgowy w Gliwicach
date: '2018-06-12'
department_name: VI Wydział Karny Odwoławczy
judges:
- Arkadiusz Łata
legal_bases:
- art. 271 § 1 kk
- art. 636 § 1 kpk
- art. 212 Kp
recorder: Monika Dąbek
signature: VI Ka 408/18
```