Sygn. akt VW 686/19

WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 września 2019 r.
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie V Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący Sędzia SR Daria Wojciechowska
Protokolant: Stażysta Aneta Orłowska
Przy udziale oskarżyciela publicznegoS. Z.
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r.sprawyA. P.s.J.iJ.ur. (...)wB.
obwinionego o to że:
W dniu 4 maja 2018r. tj. siedem dni od daty otrzymania wezwania do wskazania użytkownika pojazdu wysłanego na adres zameldowania, będąc właścicielem pojazdu markiK.onumerze rejestracyjnym (...), wbrew obowiązkowi na żądanie Straży Miejskiej, nie wskazał komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w dniu 31 stycznia 2018r. ok. godz. 09.50.
tj. za wykroczenie zart.96§3 Kodeksu Wykroczeńw zw. zart. 78 ust. 4 Ustawy z dnia 20.06.97r. Prawo o ruchu drogowymDz. U. nr 108 poz 908 z późn. zm.
orzeka

I
ObwinionegoA. P.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 96 § 3 kw skazuje go i wymierza mu karę grzywny w wysokości 200 (dwieście) złotych.

II
Zasądza od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa 30 (trzydzieści) złotych tytułem opłaty oraz obciąża go kosztami postępowania w sprawie w kwocie 100 (stu) złotych.

III
Zasądza od obwinionego kwotę 20 (dwadzieścia) złotych na rzecz(...) W.tytułem zryczałtowanych wydatków poniesionych w toku czynności wyjaśniających.

Sygn. akt V W 686/19

UZASADNIENIE
Na podstawie zgromadzonego i ujawnionego w toku rozprawy głównej materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 31 stycznia 2019 r. ok. godz. 9:50 naul. (...)(...)wW.Straż Miejska(...) W.ujawniła wykroczenia polegające na zatrzymaniu/postoju z dala od krawędzi jezdni oraz na Drodze dla Rowerów przez kierującego pojazdem markiK.onumerze rejestracyjnym (...), tj. czyn z art. 97 kw.
Z uwagi na powyższe Straż Miejska podjęła czynności wyjaśniające i w ich wyniku ustaliła, że właścicielem pojazdu jestK.O. I., którą wezwała następnie do wskazania kierującego pojazdem lub użytkownika pojazdu w wymienionym dniu. Wezwanie adresat odebrała osobiście w dniu 13 marca 2018 r., wskazując na osobęA. P.. Następnie Straż Miejska dwukrotnie zwróciła się do wymienionej osoby o wskazanie w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania. Wezwanie zawierało formularze oświadczeń o wskazaniu osoby oraz o odmowie wskazania i przyjęciu mandatu za wykroczenie z art. 96 § 3 kw. Pisma zostały odebrane w dniu 26 kwietnia 2018 r. oraz w dniu 20 listopada 2018 r.A. P.nie wypełnił żadnego z przesłanych mu druków oświadczeń.
Wobec faktu, żeA. P.nie dostarczył Straży Miejskiej ani oświadczenia o wskazaniu osoby, której powierzył pojazd ani oświadczenia o przyjęciu mandatu za wykroczenie z art. 96 § 3 kw, jak również nie stawił się w siedzibie Straży Miejskiej, celem złożenia wyjaśnień, Straż Miejska(...) W.skierowała wniosek o ukaranie.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie:

1
notatki urzędowej – k. 1, 10;

2
zdjęć - k. 2;

3
wezwań - k. 3, 6, 8;

4
potwierdzeń odbioru - k. 4, 7, 9;

5
oświadczenia – k. 5.

Obwiniony, składając sprzeciw, nie przyznał się do zarzucanych mu czynów. Na rozprawie obwiniony nie stawił się, Sąd wydał wyrok zaoczny.
Sąd zważył, co następuje:
Uwzględniając przeprowadzone i ujawnione w sprawie dowody, Sąd uznał, iż potwierdziły one ponad wszelką wątpliwość sprawstwo i winęA. P.w odniesieniu do zarzucanego mu czynu.
Przeprowadzone na rozprawie głównej dowody w postaci dokumentów, ze względu na swój charakter i rzeczowy walor, nie budziły wątpliwości co do ich wiarygodności oraz faktu na którego okoliczność zostały sporządzone oraz ze względu na okoliczności, które same stwierdzały. Sąd nie znalazł powodów, które podważałyby ich wiarygodność. W związku z powyższym uczynił je podstawą dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych.
Należy na wstępie podkreślić, że w niniejszym postępowaniu niewątpliwe jest, iż w dniu 31.01.2018 r. ok. godz. 9:50 naul. (...)(...)wW.Straż Miejska(...) W.ujawniła wykroczenia polegające na zatrzymaniu/postoju z dala od krawędzi jezdni oraz na Drodze dla Rowerów przez kierującego pojazdem markiK.onumerze rejestracyjnym (...), tj. czyn z art. 97 kw. Potwierdziły to zebrane w sprawie dowody w postaci notatki urzędowej /k. 1/ oraz zdjęć /k. 2/.
Nie ulega również wątpliwości, iż posiadacz pojazdu markiK.onumerze rejestracyjnym (...)został skutecznie wezwany przez Straż Miejską(...) W.do wskazania kierującego pojazdem lub użytkownika pojazdu w wymienionym wyżej dniu. Wezwania zostały odebrane przez adresata osobiście w dniu 26.04.2018 r. oraz w dniu 20.11.2018 r. /k. 7,9/.
Bezsporną pozostaje również okoliczność, iżA. P.nie wskazał komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w dniu 31 stycznia 2018 r. w ustawowym 7-dniowym terminie od odebrania wezwania.
W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że sprzeciw obwinionego stanowi wyłącznie przyjętą przez niego linię obrony i obliczony jest na uniknięcie odpowiedzialności i ukarania za zarzucony czyn.
Zgodnie zart. 96 § 3kw, karze grzywny podlega ten, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wykroczenie określone wart. 96 § 3kw ma na celu m.in. ustalenie kierującego pojazdem w razie popełnienia przestępstwa lub popełnienia wykroczenia z udziałem tego pojazdu. Przepis ten odnosi się wprost do obowiązku wynikającego zart. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Wykroczenie (zgodnie zart. 6 § 1kw) można popełnić nie tylko w zamiarze bezpośrednim ale także ewentualnym, tzn. przewidując możliwość popełnienia wykroczenia godzić się na to.
W niniejszej sprawie na obwinionym jako posiadaczu pojazdu, ciążył obowiązek w zakresie uregulowanym wartykułach 96 § 3kw i 78ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. „Właściciel (posiadacz) pojazdu wezwany do wskazania kierującego pojazdem ma de facto pięć możliwości: 1) wskazać siebie, jeżeli faktycznie prowadził pojazd; 2) przedstawić dowód, że nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem pojazdu; 3) wskazać, kto kierował pojazdem lub używał pojazdu; 4) nie wskazać, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania; 5) przedstawić dowód, że pojazd był użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec” (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2014 r. o sygn. akt P 27/13). Wskazać w tym miejscu należy, że tylko w czwartym wypadku, właściciel (posiadacz) pojazdu naraża się na odpowiedzialność za wykroczenie określone wart. 96 § 3kw.
Co prawda, żaden przepis prawa nie nakłada na właściciela/posiadacza pojazdu obowiązku prowadzenia rejestru komu w danym dniu udostępnia on swój pojazd, jednakże powyższe regulacje oznaczają, że osoba zobowiązana wobec organu ma obowiązek posiadania danych na temat tego, kto użytkował jej pojazd i czynić to może w sposób dla siebie dogodny i przez siebie obrany, np. poprzez zwykłe zapamiętywanie tych faktów, bądź jeśli osoba nie przechowuje w pamięci takich danych – w inny korzystny dla niej sposób, tak by zgodnie z ustawą móc efektywnie wywiązać się z obowiązku wobec organu, w sytuacji zwrócenia się o takie dane przez organ zgodnie z dyspozycją art. 96 § 3 kw.
W ocenie Sądu udzielenie odpowiedzi wymijającej, bądź też zasłanianie się niepamięcią, może być uznane za przejaw zachowania sprawczego z art. 96 § 3 kw (podobnie postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt VIII Kz 444/12). Niewskazaniem osoby, której powierzony został pojazd do kierowania lub używania poprzez udzielenie odpowiedzi negatywnej będzie bowiem zarówno niewskazanie tej osoby, jak i stwierdzenie zobowiązanego, że nie wie on, w czyjej dyspozycji pozostawał pojazd w czasie zdarzenia (por. R.A. S., Wykroczenia drogowe. Komentarz,W. K.2011).
W zakresie sprawstwa obwinionego należy również zauważyć, iż sposób jego postępowania w istocie miał na celu uniknięcie odpowiedzialności (lub uchronienie innej osoby) za popełnione wykroczenie drogowe. Należy tu zwrócić uwagę na cztery podstawowe okoliczności. Po pierwsze, obwiniony nie odniósł się do meritum wezwania. Po drugie, obwiniony, skonstruował sprzeciw bez jakiegokolwiek uzasadnienia. Po trzecie, obwiniony jest posiadaczem samochodu, osobą dorosłą i poczytalną - nic przekonującego nie wskazuje zatem, aby mógł on mieć jakieś problemy z przyporządkowaniem pojazdu do właściwej osoby.
W przedmiotowym stanie faktycznym, nieobecność sprawcy czynu podczas ujawnienia wykroczenia – zatrzymaniu/postoju z dala od krawędzi jezdni oraz na Drodze dla Rowerów (dowód popełnienia i ujawnienia wykroczenia stanowi dokumentacja zdjęciowa i notatka urzędowa), skutkowała powstaniem wątpliwości co do jego osoby oraz w związku z tym niemożnością nałożenia mandatu. Aby zachować prawidłowość postępowania należało więc w pierwszej kolejności przeprowadzić niezbędne czynności wyjaśniające, zmierzające do ustalenia kto popełnił dane wykroczenie. Wezwanie Straży Miejskiej adresowane do właściciela pojazdu było zatem próbą wyjaśnienia wątpliwości, zmierzającą do ujawnienia sprawcy wykroczenia, gdyż ukaranie możliwe jest bowiem tylko wtedy, kiedy istnieje pewność co do podmiotu wykroczenia. Zatem, w niniejszym stanie faktycznym, wezwanie Straży Miejskiej adresowane do posiadacza pojazdu wskazanego przez właściciela było próbą wyjaśnienia wątpliwości, zmierzającą do ujawnienia sprawcy wykroczeń.
W tym miejscu wskazać należy, iż wykroczenie popełnione z udziałem samochodu, którego obwiniony jest posiadaczem zostały udokumentowane zdjęciami wykonanymi przez funkcjonariusza Straży Miejskiej. Skoro zatem wykroczenie zostało popełnione, a Straż Miejska nie dysponowała wiedzą na temat ich sprawcy, obowiązana była podjąć czynności wyjaśniające w tym zakresie. Należy również przytoczyćart. 11 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych, zgodnie z którym w związku z realizowanymi zadaniami, straży przysługuje prawo do obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych w przypadku, gdy czynności te są niezbędne do wykonywania zadań oraz w celu utrwalania dowodów popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania przypadkom naruszania spokoju i porządku w miejscach publicznych oraz ochrony obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej.
Na marginesie warto również zwrócić uwagę, że obowiązek wskazania, komu został powierzony pojazd do kierowania lub używania, jest tylko jednym z wielu obowiązków nałożonych przez prawodawcę na właściciela (posiadacza) pojazdu. W obowiązującym stanie prawnym właściciel ma m.in. obowiązek zarejestrowania pojazdu, przeprowadzania jego okresowych badań technicznych, wyposażenia go w określone urządzenia i przyrządy, posiadania ważnych uprawnień do kierowania, czy wreszcie – stosowania się do zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Wobec powyższego stanowisko obwinionego stanowi w ocenie Sądu jedynie linię obrony przyjętą w celu uniknięcia ukarania za popełnione wykroczenie. Obwiniony w żadnym momencie nie odniósł się bowiem do meritum wezwania. Mając na uwadze przytoczone argumenty, w ocenie Sądu należało uznać obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, albowiem jego zachowanie wyczerpuje znamiona wykroczenia przewidzianego w art. 96 § 3 kw. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości w zakresie winyA. P., która została udowodniona.
Dokonując wymiaru kary Sąd kierował się dyrektywami wymiaru kary z art. 33 kw. Sąd brał zatem pod uwagę stopień społecznej szkodliwości czynu i cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do obwinionego. Sąd wziął również pod uwagę rodzaj i rozmiar szkód wyrządzonych wykroczeniem, stopień winy i zachowanie obwinionego.
Wykroczenie wskazane w art. 96 § 3 kw zagrożone jest karą grzywny. Orzeczona wobec obwinionego kara grzywny w wysokości 200 zł zdaniem Sądu jest odpowiednia do stopnia społecznej szkodliwości czynu obwinionego oraz stopnia jego zawinienia i stanowić będzie dolegliwość o charakterze represyjno - wychowawczym, zapobiegającym w przyszłości ponownemu łamaniu przez obwinionego porządku prawnego. Sąd jest zdania, iż poprzez orzeczenie względem obwinionego kary grzywny, zrealizowane zostaną tak cele prewencji indywidualnej, która ma na celu przede wszystkim powstrzymanie sprawcy od tego typu zachowań w przyszłości, jak i prewencji generalnej, której zadaniem jest kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa i utwierdzanie jego prawidłowych postaw wobec prawa. Dodać należy, iż w sytuacji, gdy maksymalna sankcja karna za wykroczenie z art. 96 § 3 kw wynosi w zw. z art. 24 § 1 kw 5.000 zł grzywny, kara 200 zł grzywny nie jest karą zbyt surową. Należy też pamiętać, że wymierzanie kary jeszcze łagodniejszej byłoby swoistym premiowaniem osób, które przyjmują „taktykę” nie reagowania (lub odmawiania odpowiedzi) na wezwania uprawnionych organów w związku z czynnościami w sprawach o wykroczenia drogowe (których często są rzeczywistymi sprawcami), w odróżnieniu od osób, które na te wezwania reagują, ponosząc odpowiedzialność za wykroczenie lub wskazując właściwe osoby.
Sąd zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w wysokości 120 zł i wymierzył opłatę w wysokości 30 zł na podstawieart. 118 § 1 kpww zw. z § 2 i § 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2017 roku w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty sądowej od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia iart. 119 kpww zw. zart. 3 ust. 1 i art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.
```yaml
court_name: Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
date: '2019-09-04'
department_name: V Wydział Karny
judges:
- Daria Wojciechowska
legal_bases:
- art.96§3 Kodeksu Wykroczeń
- art. 78 ust. 4 Ustawy z dnia 20.06.97r. Prawo o ruchu drogowym
- art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych
- art. 118 § 1 kpw
- art. 3 ust. 1 i art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach
  karnych
recorder: Stażysta Aneta Orłowska
signature: V W 686/19
```