Sygn. akt IV Ka 119/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 czerwca 2019 r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariusz Górski (spr.)

Sędziowie:

SSO Adam Pietrzak

SSO Sylwana Wirth

Protokolant:

Magdalena Telesz

przy udziale Julity Podlewskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2019 r.
sprawy

1
S. C.

synaS.iK. z domu R.
urodzonego (...)wŚ.
oskarżonego zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 156 § 1 pkt 2 kkiart. 157 § 1 kk,art. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kkiart. 193 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 2 kk

2
P. R.

synaK.iG. z domu M.
urodzonego (...)wW.
oskarżonego zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 156 § 1 pkt 2 kkiart. 157 § 1 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kkiart. 193 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk,art. 244 kkw zw. zart. 12 kk
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych i prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 28 września 2018 r. sygnatura akt III K 1/18

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wobecP. R., a zawarte w punkcie III dyspozycji;

2
wymiar kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec oskarżonych za czyn opisany w punkcie I części dyspozytywnej podwyższa:

-S. C.do lat 4 (czterech),
-P. R.do lat 3 (trzech) lat i 2 (dwóch) miesięcy;
3. na podstawieart. 85 § 1 kkwymierzaP. R.karę łączną 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
III. zwalnia oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa.
Sygn. akt IV Ka 119/19

UZASADNIENIE

S. C.iP. R.oskarżeni zostali o to, że w dniu 26 czerwca 2017r. wW.województwo(...), działając wspólnie i w porozumieniu wraz z nieustaloną osobą w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim wdarciu się do mieszkania poprzez wyłamanie drzwi używając przemocy wobecP.
M.w zamiarze spowodowania u wyżej wymienionego ciężkiego uszczerbku na ciele w postaci choroby realnie zagrażającej życiu poprzez uderzanie go pięściami i kopanie nogami po całym ciele, a nadto przytrzymywanie rękoma za szyję, powodując u wyżej wymienionego obrażenia w postaci urazu zmiażdżeniowego szyji z licznymi podbiegnięciami krwawymi, uszkodzeniem chrząstki tarczowatej i krwiakiem fałdów nalewkowo - nagłośniowych oraz utrudnianiem połykania z następową utratą przytomności, urazu głowy z licznymi podbiegnięciami krwawymi, skręcenia odcinka szyjnego kręgosłupa ze wzmożonym napięciem mięśni przykręgosłupowych i bolesnością palpacyjną, stłuczenia klatki piersiowej bolesnością żeber głównie po stronie prawej, naruszających czynności narządów ciała na czas powyżej siedmiu dni , a nadto używając przemocy wobecI. M.poprzez uderzanie ją pięściami kopanie nogami po całym ciele , powodując u wyżej wymienionej obrażenia w postaci urazu głowy bez utraty przytomności, skręcenia odcinka szyjnego ze wzmożonym napięciem mięśni przykręgosłupowych i bolesnością palpacyjną bez cech urazu kostnego, urazu klatki piersiowej z bolesnością żeber dolnych bez cech urazu kostnego oraz grożąc wspomnianym osobom pozbawieniem życia usiłowali zmusić ich w ten sposób do wydania pieniędzy w kolejnych następujących po sobie miesiącach w formie tak zwanego „haraczu” w nieustalonej kwocie , działając na szkodę wyżej wymienionychP.M.orazI. M., przy czymS. C.zarzucanego mu czynu dopuścił się w warunkach wielokrotnego powrotu do przestępstwa , będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 27 kwietnia 2007r, sygn. II K 395/05 za czyn zart. 280 par 1 kkiart. 157 par 2 kkw zw. zart. 11 par 2 kkw zw. zart. 64 par 1 kkna karę 3 lat pozbawienia wolności , objętym wyrokiem łącznym tegoż Sądu z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. II k 28/09 na karę łączną 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, a którą odbywał w okresie od 11 września 2014 roku do dnia 25 lutego 2016r. , zaśP. R.zarzucanego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym: wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu : z dnia 02 lutego 2005r, sygn. II K 970/04 za czyny między innymi zart. 279 par 1 kkw zw. zart. 91 par 1 kkna karę cząstkową 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności , za czyn zart. 279 par 1 kkw zw. zart. 283 kkna karę cząstkową 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat, zarządzoną do wykonania postanowieniem tegoż Sądu z dnia 19 marca 2009r, wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 23 marca 2005r. sygn. II K 121/05 za czyn zart. 279 par 1 kkiart.278 par 5 kkiart. 267 kkw zw. zart. 11 par 2 kkna karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat, którą zarządzono do wykonania postanowieniem tegoż Sadu z dnia 19 marca 2009r., objętych wyrokiem łącznym tegoż Sądu z dnia 27 lipca 2010 roku sygn. III K 813/10 za które wymierzono karę łączna 2 lat pozbawienia wolności , którą odbywał w okresie od 18 lipca 2011 roku do dnia 14 sierpnia 2012 roku,
tj. w stosunku doS. C.o czyn zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 156 § 1 pkt 2 kkiart. 157 § 1 kk,art. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kkiart. 193 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 2 kk, zaś w stosunku doP. R.o czyn zart. 13 § 1 kkw zw zart. 156 § 1 pkt 2 kkiart. 157 § 1 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kkiart. 193 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
a nadtoP. R.oskarżony został o to, że;
II. w tym samym miejscu i czasie jak w pkt I działając z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu prowadził samochód osobowy markiR. (...)o numerze rejestracyjnym(...), wbrew orzeczonemu wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 23 lutego 2017r. sygn. III K 978/16 zakazowi prowadzenia pojazdów mechanicznych dożywotnio,
tj. o czyn zart. 244 kkw zw zart. 12 kk
Zaskarżonym wyrokiemS.iP. R.uznani zostali za winnych tego, że w dniu 26 czerwca 2017 roku wW.województwo(...), działając wspólnie i w porozumieniu wraz z nieustaloną osobą po uprzednim wdarciu się do mieszkania poprzez wyłamanie drzwi dokonali poprzez uderzanie pięściami , kopanie nogami po całym ciele, i przytrzymywanie rękoma za szyję pobiciaP.
M.iI. M., narażając ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego wart. 156 par. 1 kkpowodując uP.M.obrażenia w postaci urazu zmiażdżeniowego szyj i z licznymi podbiegnięciami krwawymi , uszkodzeniem chrząstki tarczowatej i krwiakiem fałdów nalewkowo - nagłośniowych oraz utrudnianiem połykania z następową utratą przytomności, urazu głowy z licznymi podbiegnięciami krwawymi , skręcenia odcinka szyjnego kręgosłupa ze wzmożonym napięciem mięśni przykręgosłupowych i bolesnością palpacyjną , stłuczenia klatki piersiowej z bolesnością żeber głównie po stronie prawej , naruszające czynności narządów jego ciała na czas powyżej siedmiu dni oraz powodując uI. M.obrażenia w postaci urazu głowy bez utraty przytomności, skręcenia odcinka szyjnego ze wzmożonym napięciem mięśni przykręgosłupowych i bolesnością palpacyjną bez cech urazu kostnego, urazu klatki piersiowej z bolesnością żeber dolnych bez cech urazu kostnego , które to obrażenia naruszyły czynności narządów jej ciała na czas powyżej siedmiu dni ,przy czymS. C.zarzucanego mu czynu dopuścił się w warunkach wielokrotnego powrotu do przestępstwa , będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 27 kwietnia 2007r, sygn. II K 395/05 za czyn zart. 280 par 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 par 1 kkna karę 3 lat pozbawienia wolności , objętym wyrokiem łącznym tegoż Sądu z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. II k 28/09 na karę łączną 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności , a którą odbywał w okresie od 11 września 2014 roku do dnia 25 lutego 2016r. , tj. w stosunku doS. C.występku zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 1 kkiart. 193 kk, w zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 2 kk, zaś w stosunku doP. R.występku zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 1 kkiart. 193 kki za czyn ten na podstawieart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkw zw. zart. 64 § 2 kkwymierzonoS. C.karę 2 ( dwóch) lat i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, zaśP. R.na podstawieart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzono karę 2 ( dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.
P. C.uznany został także za winnego dokonania czynu opisanego wpkt. IIi za to, na mocyart. 244 kkw zw. zart. 12 kkwymierzono oskarżonemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Zgodnie z treściąart. 85 § 1 kkiart. 86 § 1 kkwymierzonoP. R.karę łączną 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Zważywszy na treśćart. 46 § 2 kkzasądzono od oskarżonych na rzecz pokrzywdzonych nawiązki w kwotach po 2500 złotych.
Poza tym, w oparciu oart. 42 § 1 a pkt 2 kkorzeczono wobecP. R.roczny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Wyrok powyższy zaskarżyli oskarżeni oraz prokurator.
ObrońcaS. C.zarzucił orzeczeniu:

I
obrazę przepisu prawa materialnego , mającą wpływ na jego treść, a toart. 115 §2 k.k.poprzez dokonanie nietrafnej oceny stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu występku, w oparciu o przesłanki całkowicie irrelewantne dla tej oceny tj. „dużej liczby tego rodzaju czynów na terenie całego kraju", uprzedniej karalności oskarżonego oraz popełnienia występku w warunkach wielokrotnego powrotu do przestępstwa, podczas gdy okoliczności te nie zawierają się w zamkniętym katalogu kwantyfikatorów stopnia społecznej szkodliwości czynu.

II) naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść kwestionowanego wyroku, a to:
a)art. 5 §2 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.poprzez pozbawione konsekwencji i noszące znamiona dowolności przypisanie oskarżonemu skutku pobiciaP.M.w postaci urazu zmiażdzeniowego szyi z licznymi podbiegnięciami krwawymi, oraz uszkodzenia chrząstki tarczowatej z krwiakiem fałdów nalewkowo-nagłośniowych z utrudnianiem połykania z następową utratą przytomności, pomimo dokonania ustaleń, iż urazy te mógł spowodować trzeci ze sprawców, nieustalony w ramach przedmiotowego postępowania i przyjęcia przez Sąd I instancji, że wątpliwości te winne być rozstrzygane na korzyść oskarżonych, który to stan prowadzi do wniosku, że zachowanie jednego ze sprawców, a powodujące w/w urazy ciała, stanowiło nie objęty porozumieniem eksces współdziałającego;
b)art. 201 k.p.k.poprzez oparcie ustaleń:
- dot. oceny wiarygodności relacji pokrzywdzonychP.
M.,I. M.oraz świadkaK. M.na opinii sądowo-psychologicznej biegłegoA. K., pomimo, że dowód ten był niepełny, albowiem nie uwzględniał treści relacji w/w osób złożonych na rozprawie w dniu 20.03.2018 r., które pozostawały w ewidentnej sprzeczności z uprzednio złożonymi, również wzajemnie wykluczającymi się depozycjami w/w świadków, jak też nie uwzględniał treści wiadomości tekstowych wysyłanych przezI. M.iP. M. (1)doI. K., z których wynikają pobudki przestępnego zachowania oskarżonegoS. C.względem pokrzywdzonych, a których treść jest sprzeczna z pierwotnymi zeznaniamiP.,I.iK. M.;
- dot. narażeniaP.M.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia na wzajemnie wykluczających się wnioskach opinii biegłej z zakresu medycyny sądowejD. K., w ramach których biegła z jednej strony przyjęła, że silny ucisk na szyję pokrzywdzonego, w wyniku którego doszło do uszkodzenia krtani, spowodował zagrożenie dla jego życia, z drugiej zaś stwierdziła, że nie możliwe jest ustalenie czy uraz ten powstał w wyniku jednego lub kilku uderzeń, czy też w wyniku ucisku na szyję, który to stan aktualnie czyni niemożliwym ustalenie, czy uderzenie lub uderzanie jednego ze sprawców w okolicę szyi pokrzywdzonego, powodujące w/w skutki, powodowało tożsamy stan niebezpieczeństwa dla życia pokrzywdzonego jak silny ucisk na jego szyję;
c)art. 413 §2 pkt 1 k.p.k.. poprzez jednoczesne przypisanie oskarżonemuS. C.realizacji dwóch, alternatywnych znamion występku pobicia tj. skutku w postaci narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia oraz nastąpienia skutku w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
III) rażącą niewspółmierność orzeczonej kary 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu występku oraz stopnia jego winy, a sprowadzającą się do pominięcia przez Sąd istotnych okoliczności łagodzących, mających wpływ na wymiar wymierzonej podsądnemu represji karnej, a to: częściowego przyznania się oskarżonego do winy,
przeproszenia pokrzywdzonych oraz przyjęcia przez pokrzywdzonych tych przeprosin, jak też sprowokowania zajścia przez pokrzywdzonegoP.M..
Mając na względzie powyższe, na podstawieart. 427 § 1 k.p.k.oraz437 § 1 i 2 k.p.k., wniósł, aby Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznana przed Sądem I instancji.
ObrońcaP. R.zarzucił wyrokowi:

I
obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 4 k.p.k.i7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k., poprzez naruszenie zasady obiektywizmu oraz swobodnej oceny dowodów, polegające na niewyczerpującym, fragmentarycznym i nieuwzględniającym zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności w zakresie przyznania waloru wiarygodności poszczególnym dowodom, przy jednoczesnym uznaniu za nierzetelne lub nieprzydatne pozostałych, a to między innymi poprzez:

a. nieprawidłową ocenę wiarygodności zeznań pokrzywdzonychP.M.,I. M.iK. M., w szczególności co do oceny które ze złożonych przez świadków relacji polegają na prawdzie, a to poprzez pobieżną ocenę ujawnionych rozbieżności, brak analizy przyczyn dla których rozbieżności te występują, brak rozważanie wpływu deklarowanego przez świadków upojenia alkoholowego i uzależnienia od alkoholu na treść składanych zeznań, brak dogłębnej analizy związku pomiędzy konfliktem siostry pokrzywdzonejI. M.z bratemS. C., a zeznaniami pokrzywdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do mylnego kształtowania oceny materiału dowodowego i błędnym uznaniu o sprawstwie i winieP. R.,
b. nieprawidłową ocenę wartości dowodu z okazania wizerunkuP. R., którego to miał rozpoznać pokrzywdzonyP.M., jako osoby zadającej mu ciosy, co następnie zostało przez niego dwukrotnie odwołane, przy jednoczesnym braku takiego rozpoznania przezI. M., czyli osobę, która miała obserwować całe zdarzenie dłużej niż oskarżony, co winno prowadzić do wniosku, iżP. R.nie brał udziału w pobiciu pokrzywdzonych, a jedynie był obecny na miejscu zdarzenia,
c. nieprawidłową ocenę wyjaśnień oskarżonychP. R.iS. C.poprzez uznanie ich za niewiarygodne w sytuacji, gdy wyjaśnienia te w istocie znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym, albowiem obecnościP. R.na miejscu zdarzenia nie przeczy sam oskarżony, wskazując jednocześnie, iż nie zadawał on ciosówP.
M., co potwierdzają wyjaśnieniaS. C.oraz pośrednio sami pokrzywdzeni, w tymI. M., która nie rozpoznała oskarżonegoP. R.na okazanych jej zdjęciach,

    d.nieprawidłową oceną dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologiiA. K., który to sporządził opinię sądowo — psychologiczną co doP.M.,I. M.iK. M.wskazując, iż ci mieli konfabulować w chwili składania powtórnych zeznań, w których to wycofywali się z wcześniej złożonej relacji zdarzenia, albowiem opinia ta jest opinią niepełną albowiem stanowi jedynie odtwórczą ocenę drugiego przesłuchania pokrzywdzonych, bez jednoczesnej możliwości oceny pierwszego przesłuchania, co prowadzi do wniosku, iż również w czasie składania pierwotnych zeznań świadkowie podawali nieprawdę, a biegły - nieobecny przy ich składaniu - nie mógł odnieść do oceny tamtej relacji, a nadto sam biegły nie jest w stanie ocenić przyczyn ewentualnej zmiany tych zeznań, wskazując jedynie na czynnik zewnętrzny i strach co może -przeciwnie do twierdzeń Sądu - wskazywać, iż świadkowie obawiają się odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
II. błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia,polegający na prawidłowym ujawnieniu i zaliczeniu w poczet materiału dowodowego dowodu z oględzin drzwi wejściowych do mieszkania pokrzywdzonych, lecz błędnym wnioskowaniu w oparciu o z ten dowód, co doprowadziło do ustalenia, iż doszło do siłowego przełamania drzwi wejściowych i wtargnięcie do mieszkania, podczas, gdy z protokołu oględzin wskazanych drzwi wynika, iż nie zostały one w żaden sposób uszkodzone ani od zewnątrz ani od wewnątrz, a przedmiotem oględzin były zarówno okolice zamka, klamki jak i sama futryna, co przy jednoczesnym uwzględnieniu samego stanu drzwi, stopnia ich zużycia oraz materiału z którego zostały wykonane, prowadzi do wniosku, że nie doszło do faktycznego siłowego wtargnięcia do wnętrza mieszkania,
- co prowadzi do wniosku, iżP. R.nie dopuścił się czynu zabronionego opisanego w punkcie I części dyspozytywnej wyroku.
III. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 4 k.p.k.i7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k., poprzez naruszenie zasady obiektywizmu oraz swobodnej oceny dowodów, polegających na niewyczerpującym, fragmentarycznym i nieuwzględniającym zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie czynu z punktu II części dyspozytywnej wyroku, a to poprzez mylną ocenę co do wiarygodności wyjaśnień oskarżonego w zakresie popełnienia czynu zart. 244 k.k., albowiemP. R.od początku składał logiczne i konsekwentne wyjaśnienia, wskazując pierwotnie, iż jechał pojazdem i prowadziłS. C.do dzielnicyK., jednak w początkowych wyjaśnieniach nie wskazał, by to on pojazd ten prowadził, lecz jedynie, iż samochodem jechał, a nadto nie został mu wywczas postawiony zarzut dotyczący przestępstwa zart. 244 k.k.co sprawiło, iż zarówno nie składał wyjaśnień, jak i nie był pytany o to kto prowadził przedmiotowy pojazd, a nadto zgodnie z prawdą, uzupełnił już na etapie postępowania sądowego fakt, iż jechał również z kobietą o czarnych włosach, której dane osobowe podał, co niezależnie od jego wyjaśnień potwierdzili świadkowie, którzy widzieli taką właśnie kobietę,
IV. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 391 § 1 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k., poprzez zaniechanie bezpośredniego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadkaP. Z., z uwagi na fakt, iż świadek przebywa na stałe za granicą, podczas, gdy świadek de facto jedynie okresowo przebywa za granicami kraju, stawiając się na wcześniej wyznaczony termin rozprawy, kiedy to odstąpiono od jego przesłuchania, a dowód z jego zeznań ma istotne znaczenie dla ustalenia faktu, kto prowadził pojazd markiR., a świadek był przesłuchiwany jedynie w postępowaniu przygotowawczym,
co doprowadziło do mylnego ustalenia, iż toP. R.kierował, a nie jedynie jechał pojazdem markiR., co skutkowało uznaniem o sprawstwie i winie oskarżonego w zakresie czynu zart. 244 k.k.
Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawieart. 427 § 1 k.p.k.orazart. 437 § 2 k.p.k.wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynów zabronionych z punktu I i II części wstępnej wyroku,
2.ewentualnieo uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji z uwagi na konieczność szczegółowego zweryfikowania rozbieżności w relacjach świadków i ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości,
Z kolei prokurator zarzucił:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że działanie sprawców powodujących u pokrzywdzonegoP.M.obrażenia ciała w postaci urazu zmiażdżeniowego szyi z licznymi podbiegnięciami krwawymi, uszkodzeniem chrząstki tarczowatej i krwiakiem fałdów nalewkowo- nagłośnieniowych z następową utratą przytomności, co do których sąd zasadnie przyjął, że wszyscy sprawcy spowodowali je działając wspólnie i w porozumieniu, nie stanowią jednocześnie usiłowania popełnienia ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podczas gdy w świetle opinii biegłej z zakresu medycyny sądowej wskazującej, że działanie sprawców powodowało zagrożenie dla życia pokrzywdzonego winno skutkować poczynieniem ustalenia, że sprawcy, w zamiarze ewentualnym, wspólnie i w porozumieniu zmierzali bezpośrednio także do dokonania czynu zart. 156 § 1 pkt 2 k.k.
2. rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemuS. C.kary w wymiarze 2 lat 10 miesięcy pozbawienia wolności w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu, w tym rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw przestępstwa- spowodowanie szeregu obrażeń u pokrzywdzonych, charakteru działania sprawcy , w tym jego wiodącej roli w organizacji i przebiegu całego przestępczego działania, , stopnia nasilenia agresji przejawiającego się w wielokrotnym uderzaniu i kopaniu bezbronnych, leżących na podłożu pokrzywdzonych w połączeniu z działaniem w warunkach wielokrotnego powrotu do przestępstwa, wskazuje na że konieczność orzeczenia kaiy surowszej w wymiarze 6 lat pozbawienia wolności
3. rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemuP. R.kary cząstkowej w wymiarze 2 lat 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za przestępstwo opisane w pkt I części wstępnej wyroku, i w konsekwencji kary łącznej
j w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości czynu, w tym rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw przestępstwa- spowodowanie szeregu obrażeń u pokrzywdzonych, stopnia nasilenia agresji przejawiającego się w wielokrotnym uderzaniu i kopaniu bezbronnych, leżących na podłożu pokrzywdzonych co przy uwzględnieniu uprzedniej kilkakrotnej karalności oskarżonego wskazuje na konieczność orzeczenia wobec tego sprawcy kary surowszej w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności i w konsekwencji surowszej kary łącznej
Na podstawieart. 427 § 1 kpkiart. 437 § 1 i 2 kpkwniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie pkt I poprzez uznanieS. C.winnym popełnienia przestępstwa zart. 13§ 1 kkw związku zart. 156§1 pkt 2 kpkiart. 157§ 1 kkiart. 193 kkw zw. zart. 11 §2 kkw zw, zart. 64§2 kki wymierzenie mu za ten czyn kary w wymiarze 6 lat pozbawienia wolności , zaśP. R.winnym przestępstwa zart. 13§1 kkw zw, zart. 156§1 pkt 2 kkiart. 157§1 kk,art. 193 kkw zw. zart. 11 §2 kki wymierzenie mu za ten czyn kary 4 lat pozbawienia wolności;
2. uchylenie wyroku w części dotyczącej kary łącznej orzeczonej wobecP. R.i wymierzenie mu kary łącznej 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
3. utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie zaskarżonego wyroku.
Sąd Okręgowy zważył:
Jedynie apelacja prokuratora zasługuje na częściowe uwzględnienie.

I
Ad apelacji obrońców oskarżonych oraz prokuratora w części domagającej się zakwalifikowania I z czynów przypisanych oskarżonym także zart. 156 § 1 pkt 2 kk

Wbrew twierdzeniom skarżących Sąd I instancji po prawidłowo przeprażonym postępowaniu dokonał w zasadzie trafnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, a stanowisko swe przekonująco uzasadnił. Jedynie za chybiony uznać należy pogląd wyrażony co do powodów zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonym w punkcie I dyspozycji jak i co do argumentacji dotyczącej wymierzonych kar.
Tym samym, skoro w zasadniczej części Sąd Okręgowy zgadza się z tezami Sądu Rejonowego – zbędną wydaje się ponowna szczegółowa analiza dowodów, lecz jedynie odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżących trzeba stwierdzić, że w istocie skazanieS. C.iP. R.co do pobiciaP.iI. M.oraz spowodowania u nich obrażeń oparto w głównej mierze na pierwotnych zeznaniach pokrzywdzonych i ich córkiK. M.. Świadkowie ci zeznając wkrótce po zdarzeniu, w sposób spójny, konsekwentny, logiczny, a tym samym wiarygodny stwierdzili, że 26.06.2017 roku oskarżeni wraz z innym (nieustalonym) mężczyzną najpierw zadzwonili domofonem, a następnie wtargnęli do mieszkania, po uprzednim wyłamaniu drzwi, po czym zrzucili z łóżka śpiącego pokrzywdzonego i zaczęli go bić pięściami oraz kopać. Nadto jeden z nich dusiłP.M., natomiastS. C.pobił broniąca mężaI. M.(por. 4, 10-11, 14).
Powodem tego zachowania, a w zasadzie „bandyckiego najścia na mieszkanie pokrzywdzonych” był fakt, że małżonkowieM.zawrócili się doS. C., by ten wpłynął na swojego (mieszkającego w Wielkiej Brytanii) brata, który pobił swą konkubinę, będącą siostrąI. M..
Obaj oskarżeni zostali nadto w sposób niebudzący wątpliwości rozpoznani przez członków rodzinyM..
Prawdą przy tym jest, że zarównoP.iI. M., a także ich córka podczas kolejnych przesłuchań zmienili swe pierwsze zeznania, twierdząc, że pierwotne obciążenie oskarżonych było spowodowane wyłącznie zemstą za złe traktowanie siostry pokrzywdzonej, tudzież wynikało z alkoholizmuP.
M., czy w końcu, iż obrażenia u pokrzywdzonego spowodowała być może jego żona, a być może pies. Wskazywane były także inne, równie „abstrakcje” przyczyny doznania obrażeń przez pokrzywdzonych (por. k.21, 34, 114, 932, 14, 26, 35, 117, 935, 36, 71, 119, 937). Absurdalności tychże twierdzeń nie trzeba chyba uzasadniać, a wystarczy odwołać się do poglądu wyrażonego przez biegłego – psychologaA. K.(k.130-131, 172-192), by stwierdzić, że członkowie rodzinyM.przestali obciążaćS. C.iP. R.motywowani strachem przed napastnikami i stresem związanym ze sprawą. Jedynie na marginesie, w tym kontekście, wypada podkreślić, iż nie trzeba być psychologiem, by stwierdzić, że wszystkie (prócz pierwotnych) zeznania wskazanych wyżej świadków wynikały nie z chęci powiedzenia prawdy, lecz jedynie z uzasadnionego lęku, czy wręcz panicznego strachu przedS. C.iP. R..
Dla poparcia powyżej tezy można jedynie przypomnieć zeznania policjantów –M. G.(k.1023) iT. S.(k.1024), by pozbyć się jakichkolwiek wątpliwości co do konieczności i zasadności dania wiary jedynie pierwotnym zeznaniomP.,I.iK. M..
Z uwagi już tylko na powyższe, nie znajdując jakichkolwiek powodów dla dalszej argumentacji zajętego stanowiska należy odnieść się do zastosowanej przez Sąd I instancji kwalifikacji prawnej omawianego zdarzenia.
I tak, prawdą jest, że jak wynika z opinii biegłej medyka sądowego drK.(k.998) obrażenia krtani jakich doznał w wyniku zdarzeniaP.M.mogły powstać zarówno od nakładających się urazów godzących w tę okolice jak i od ucisku (który nie musiał być długotrwały) lub od uderzenia. Nie da się przy tym ustalić, czy było to jeden uraz czy więcej.
Prawdą jest jednak i to, że uderzenie lub ucisk były na tyle silne, że doszło do uszkodzenia krtani i zagrożenia życia.
Oczywistym jest jednak, że sam wskazany wyżej uraz naruszył czynności narządów ciała „jedynie” na czas powyżej dni 7 w rozumieniuart. 157 § 1 kk.
W tej sytuacji, skoro Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, że nie da się przypisać spowodowania wskazanego obrażenia konkretnemu sprawcy, to winien je wyłączyć z opisu czynu przypisanego sprawcom, zaś z kwalifikacji prawnej wyeliminowaćart. 157 § 1 kk. Tego jednak nie uczynił, ograniczając się do wyeliminowania z owego opisu przyjęcia, że napastnicy działali w zamiarze spowodowania ciężkiego uszczerbku na ciele w postaci choroby zagrażającej życiu i w konsekwencji do wyeliminowania z kwalifikacji prawnejart. 13 § 1 kkw zw. zart. 156 § 1 pkt 2 kk.
Tym samym, niejako „przypadkowo” (zdaniem Sądu Okręgowego) Sad Rejonowy zredagował prawidłowy opis przestępczego zachowania oskarżonych i wskazał właściwą kwalifikację prawną tego działania.
Powyższe wynika z faktu, że dla bytu przestępstwa zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 156 § 1 pkt 2 kkkonieczne jest, by sprawca miał zamiar spowodowania ciężkich obrażeń u pokrzywdzonego i by bezpośrednio do tego (choć nieskutecznie) zmierzał.
Takiego zamiaru po stronie oskarżonych (ani także, nieustalonego sprawcy) wykazać nie sposób i nie potrafił uczynić tego także oskarżyciel publiczny, który stwierdził (k.1124), że sprawcy działali w zamiarzeewentualnymi w porozumieniu zmierzalibezpośredniotakże do dokonania czynu zart. 156 § 1 pkt 2 kk.
Tym samym prokurator wskazał na dwa wykluczające się elementy, a to na zamiar ewentualny, będący w efekcie (zdaniem skarżącego) zamiarem bezpośrednim, zapominając, że do realizacji znamion usiłowania przestępstwa konieczny jest zamiarbezpośredni.
W efekcie należy podnieść, ze Sad Rejonowy trafnie wyeliminował z opisu czynu pogląd autora aktu oskarżenia co do konieczności kalifikacji prawnej omawianego zdarzenia także zart. 156 § 1 pkt 2 kk, na skutek zamiaru spowodowania u pokrzywdzonego skutku o jakim mowa w tym przepisie.
Sąd Rejonowy wbrew wyrażonemu przez siebie poglądowi prawnemu (a co szczęśliwie nie znalazło odbicia w treści wyroku) pozostawił w opisie omawianego przestępstwa przyjęcie, że oskarżeni wspólnie (być może jeden z nich) spowodowali obrażenia krtani.
W tym kontekście należy pokreślić, że zgodnie z utrwaloną doktryną i praktyką sprawcy odpowiadają niezależnie o tego, czy można ustalić, który z nich spowodował konkretne następstwa, oczywiście po warunkiem, że każdy z nich możliwość następstwa przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Nadto, dopuszczalne jest przypisanie współsprawstwa czynu zart. 157 § 1 kk, nawet przy ustaleniu, ze obrażenia pokrzywdzonego na okres powyżej 7 dni spowodował drugi (inny) z napastników. Musi być jedynie wykazany istotny wkład sprawcy w realizację znamion tego przestępstwa w następstwie przestępczego porozumienia i podziału ról oraz tzw aninus euctoris (realizacja czynu jako własnego, sprawca czuje się częścią przestępstwa i nie jest jedynie jakimś nieznaczącym przypadkowym uczestnikiem).
Będzie to miało miejsce zwłaszcza wówczas, gdy z uwagi na temperaturę zajścia, konkretny skutek jawi się jako prawdopodobny i realny dla każdego ze sprawców. W tej sytuacji nie sposób zgodzić się z poglądem, że niezbędne jest ustalenie, że to konkretny ze sprawców pobicia swoim indywidulanym i zawinionym działaniem spowodował skutki np. zart. 157 § 1 kk.
Przenosząc zatem powyższe rozważenia teoretyczne na grunt omawianej sprawy nie można mieć wątpliwości, że trzej sprawcy ( w tym jeden nie ustalony) pragnąc „zdyscyplinowania” małżonkówM., którzy zdaniem napastników (zwłaszczaS. C.) niesłusznie pomówili brataS. C.i „wtrącili się w nieswoje sprawy”- dokonali bandyckiego „najazdu” na mieszkanie pokrzywdzonych nie po to by przeprowadzić spokojną rozmowę, lecz by przy pomocy kopniaków i pięści wymierzyć swoiście rozumianą sprawiedliwość. Tym samym każdy z napastników w istocie godził się na działania pozostałych i o jakimkolwiek ekscesie któregokolwiek mężczyzn mówić nie sposób.
W efekcie należy przyjąć, że wszystkie obrażenia jakich doznaliI.iP.M.były zadane, bądź akceptowane, przez oskarżonych (w tym oczywiście uraz krtani pokrzywdzonego).
Jedynie na marginesie wypada wskazać na zdumiewające wręcz wnioski oskarżonych, którzy domagali się mediacji z pokrzywdzonymi (por k. 345-346 oraz k. 930). Należy zatem zadać pytanie po co to czynili skoro nie spowodowali u pokrzywdzonych jakichkolwiek poważnych konsekwencji, a doszło jedynie do dwukrotnego uderzeniaP.M.przezS. C..
Zdumiewać musi także w kontekście całych wyjaśnieńS. C.jego stwierdzenie, że „ nie miał zamiaru spowodowaniatakich obrażeń” (por. k.345-346).
Pewne zdumienie budzić muszą także oświadczenia obrońców podczas rozprawy przed Sądem I instancji, iż oskarżeni nie będą odpowiadali na pytania sądu, a jedynie na pytania adwokatów (por. k. 930).
Nie można podzielić również stanowiska obrońcyP. R., iż oskarżony ten nie dopuścił się czynu zart. 244 kk. Jak już bowiem zaznaczono na wstępie Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego także i w tej części . Tym samym należy jedynie wskazać na zeznaniaK. M., która wykonała fotografie samochodów, którymi przyjechali napastnicy (por k.46a) i jednoznacznie stwierdziła, iż kierującym jedynym z nich (R. (...)) był drugi sprawca, czyliP. R., zaśS. C.podjechałV. (...)(por.k.71).
Nie bez znaczenia są, także zeznaniaS. J.(k.99) iP. Z.(k.250-253).
Pierwszy z nich stwierdził jednoznacznie, że samochodemR.kierował mężczyzna, zaś drugi dodał, że na fotelu pasażera siedziała kobieta o ciemnych włosach.
Tym samym podważone zostało jednoznacznie twierdzenieP. R., iż to właśnie jego koleżanka kierowała tym pojazdem (por. k.930). Nie można także „posiłkowo” pominąć treści notatki (k.96) sporządzonej przez funkcjonariusza policji, z której wynika, że tuż przed zatrzymaniem przez PolicjęP. R.podjechał pod swój dom właśnieR. (...).
Ad apelacji prokuratora w części dotyczącej rażącej niewspółmierności kar wymierzonych oskarżonym.
Nawet to, że z kwalifikacji prawnej pierwszego z czynów zarzucanych sprawcom Sąd Rejonowy „usunął”art. 156 § 1 pkt 2 kknie uzasadnia tak łagodnego potraktowania oskarżonych jak to uczyniono w zaskarżonym wyroku. ZarównoS. C.jak iP. R.byli uprzednio wielokrotnie karani przez sąd, po czym pierwszy z nich odpowiadał w warunkachart. 60 § 2 kk. Przedmiotowego przestępstwa dopuścili się praktycznie bez powodu. Dokonali bandyckiego wtargnięcia do mieszkania pokrzywdzonych i pobicia ich za to, że ci próbowali zwrócić się doS. C., by ten wpłynął na postępowanie swojego brata. Zamiast pomocy małżonkowieM.doczekali się poważnych obrażeń, wielkiego stresu i obawy, czy oskarżeni nie będą próbowali dokonać odwetu, tym razem za zawiadomienie policji po omawianym zdarzeniu.
Tego typu postępowanie, nie mieszczące się w jakichkolwiek granicach tzw. „człowieczeństwa” musiało się spotkać ze zdecydowanie surowszym potraktowaniem oprawców niż to uczynił sąd I instancji i dlatego orzeczono jak w wyroku, uznając, iż kary wymierzone przez Sąd Okręgowy, są po prostu sprawiedliwe.
```yaml
court_name: Sąd Okręgowy w Świdnicy
date: '2019-06-18'
department_name: IV Wydział Karny Odwoławczy
judges:
- Sylwana Wirth
- Adam Pietrzak
- Mariusz Górski
legal_bases:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.k.
- art. 413 §2 pkt 1 k.p.k.
recorder: Magdalena Telesz
signature: IV Ka 119/19
```