Sygnatura akt VI Ka 401/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia26 czerwca 2018r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Małgorzata Peteja-Żak
Protokolant Monika Dąbek
przy udziale -
po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r.
sprawyK. M.ur. (...)wR.
synaF.iB.
obwinionego z art. 119§1 kw, art. 51§1 kw, art. 65§2 kw
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 30 stycznia 2018 r.    sygnatura akt II W 2/18
art. 437 kpk,art. 438 kpkw zw. zart. 109 § 2 kpwiart. 118 § 2 kpw,art. 624 § 1 kpkw zw. zart. 119 kpw

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

- w punkcie 1 uniewinnia obwinionego od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia z art. 119 § 1 kw w zw. z art. 17 § 2 kw i w tej części kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa,
- w punkcie 1 uchyla rozstrzygnięcie o karze i na mocy art. 51 § 1 kw w zw. z art. 17 § 2 kw odstępuje od wymierzenia obwinionemu kary za czyn z art. 51 § 1 kw,
- w punkcie 3 zasadzoną tam wysokość wynagrodzenia na rzecz obrońcy z urzędu ustala na kwotę 1239,84 zł (tysiąc dwieście trzydzieści dziewięć złotych i osiemdziesiąt cztery grosze), obejmującą kwotę 231,84 zł (dwieście trzydzieści jeden złotych i osiemdziesiąt cztery groszy) podatku VAT,
- uchyla rozstrzygnięcie zawarte wpunkcie 4i na mocyart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 119 kpwzwalnia obwinionego od kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji;

2
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. U.kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony obwinionego w postępowaniu odwoławczym;

4
zwalnia obwinionego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego, wydatkami obciążając Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 401/18

UZASADNIENIE WYROKU

z dnia 26 czerwca 2018r.
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018r. w punkcie 1 uznał obwinionegoK. M.za winnego tego, że:
a) w dniu 30 sierpnia 2016 roku około godziny 19:00 wR.przyul. (...)wsklepie (...)dokonał przywłaszczenia poprzez spakowanie do torby nieskasowanych przez kasjerkę artykułów spożywczych w postaci trzech jogurtów m-ki(...)o cenie jednostkowej 1,25 zł., na szkodęT.R.przyjmując, iż czynu tego dopuścił się mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, to jest wykroczenia z art. 119 § 1 kw w zw. z art. 17 § 2 kw,
b) w dniu 30 sierpnia 2016 roku około godziny 19:05 wR.przyul. (...)wsklepie (...)poprzez głośne krzyki zakłócił spokój i porządek publiczny, przyjmując, iż czynu tego dopuścił się mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, to jest wykroczenia z art. 51 § 1 kw w zw. z art. 17 § 2 kw i za to na mocy art. 119 § 1 kw w zw. z art. 9 § 2 kw w zw. z art. 24 § 1 i § 3 kw wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 złotych.
W punkcie 2 uniewinnił obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku, a polegającego na tym, że w dniu 30 sierpnia 2016 r. około godziny 19:20 w tym samym miejscu odmówił podania uprawnionemu organowi z mocy ustawy do legitymowania to jest umundurowanym funkcjonariuszom Policji danych dotyczących miejsca zatrudnienia, tj. od wykroczenia z art. 65 § 2 kw.
Zasądził także od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy stosowne wynagrodzenie tytułem zwrotu kosztów udzielonej obwinionemu pomocy prawnej z urzędu oraz od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych tytułem zryczałtowanych wydatków postępowania w sprawach o wykroczenia, kwotę 306 złotych za wydanie opinii w sprawie, kwotę 575,64 złotych tytułem należności ustanowionego z urzędu obrońcy i opłatę w kwocie 30 złotych.
Apelację wywiódł obrońca obwinionego, zaskarżając wyrok w zakresie punktów 1, 3 i 4, zarzucając mu:
co do czynu opisanego w punkcie 1a):
1. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, a toart. 7 kpkw zw. zart. 8 kpw, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przejawiającą się w szczególności odmową przyznania waloru wiarygodności części wyjaśnień obwinionego w zakresie zamiaru, jakim kierował się w trakcie zdarzenia objętego wnioskiem o ukaranie, pomimo uznania, że obwiniony działał w stanie znacznie ograniczonej zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, skutkującą mylnym uznaniem sprawstwa przypisanego obwinionemu czynu,
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mający istotny wpływ na treść wyroku, polegający na tym, iż w oparciu o zebrane dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności, Sąd I instancji wysnuł błędny wniosek o tym, żeK. M.działał z zamiarem bezpośrednim przywłaszczenia trzech jogurtów, czym miał wypełnić znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 kw w sytuacji, gdy taki zamiar nie występował, a ponadto obwiniony działał w stanie znacznie ograniczonej zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem;
co do czynu opisanego w punkcie 1b):
1. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, a toart. 7 kpkw zw. zart. 8 kpw, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności poprzez nieuwzględnienie w sprawie faktu niewydania przez kasjerkę paragonu fiskalnego pomimo że fakt ten został potwierdzony zarówno w zeznaniach świadków, jak i wynika z zapisu monitoringu, a ponadto poprzez uznanie wyjaśnień obwinionego w zakresie zachowania kasjerekJ. W.iA. G.oraz ochroniarzaI. N., a także funkcjonariuszy Policji przystępujących do interwencji oraz w zakresie motywów działania samego obwinionego, jedynie za przyjętą przez niego linię obrony, co doprowadziło do przypisania obwinionemu sprawstwa wybryku stypizowanego w art. 51 § 1 kw,
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mający istotny wpływ na treść wyroku, polegający na tym, iż w oparciu o zebrane dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności, Sąd I instancji wysnuł błędny wniosek o tym, że zachowanie obwinionego wyczerpało znamiona czynu z art. 51 § 1 kw w sytuacji, gdy nie miało ono charakteru „wybryku”, a stanowiło wyraz realizacji przysługujących praw i wyegzekwowania respektowania praw klienta przez pracowników sklepu;
co do punktu 3 wyroku:
1. obrazę przepisów prawa materialnego, a to § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 X 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu poprzez nieprawidłowe ustalenie wysokości wynagrodzenia obrońcy z urzędu, a to zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej obwinionemu na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydawania wyroku w sytuacji gdy wniosek o ukaranie w niniejszej sprawie wniesiony został dnia 23 września 2016r., a zatem wynagrodzenie adwokata winno być obliczone wedle stawek obowiązujących w tej dacie,
2. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wyroku w zakresie zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej obwinionemu z urzędu, a polegający na uwzględnieniu przez Sąd w kwocie zasądzonego obrońcy wynagrodzenia wyłącznie 8 terminów rozpraw w sytuacji gdy poza pierwszym terminem obrońca uczestniczył dodatkowo w 9 terminach, co doprowadziło do niesłusznego zmniejszenia wynagrodzenia obrońcy;
co do punktu 4 wyroku:
1. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wyroku, a polegający na przyjęciu przez Sąd, że nie zostały spełnione przez obwinionego przesłanki do zwolnienia go z kosztów postępowania na zasadzieart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 121 § 1 kpwpomimo że obwiniony przedłożył w toku postępowania oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, z którego jednoznacznie wynika, że obciążenie go kosztami postępowania (w tym kosztami wynagrodzenia obrońcy ustanowionego z urzędu) jest dla niego rażąco uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, a poza tym za zwolnieniem obwinionego z kosztów postępowania przemawiają także względy słuszności, tj. fakt jego niepełnosprawności, a przez to orzeczonej przez biegłego ograniczonej poczytalności.
Obrońca obwinionego wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie obwinionego od wszystkich zarzucanych mu czynów, zasądzenie na swoją rzecz od Skarbu Państwa kwoty 1.008 złotych oraz 231,84 złote stanowiącej 23 % podatku VAT, a także obciążenie kosztami postępowania Skarbu Państwa.
Z daleko idącej ostrożności, na wypadek nieuwzględnienia zarzutów w zakresie pkt 1a) i 1b), wniósł o zmianę punktu 4 wyroku poprzez zwolnienie obwinionego z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania w całości, a ponadto zwolnienie go z kosztów postępowania odwoławczego i obciążenie nimi Skarbu Państwa.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja obrońcy obwinionego zasługuje w dużej mierze na uwzględnienie, w następstwie jej wywiedzenia bowiem konieczna stała się zmiana zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia z art. 119 § 1 kw w zw. z art. 17 § 2 kw i w tej części obciążenie kosztami postępowania Skarbu Państwa, uchylenie w punkcie 1 rozstrzygnięcia o karze i na mocy art. 51 § 1 kw w zw. z art. 17 § 2 kw odstąpienie od wymierzenia obwinionemu kary za czyn z art. 51 § 1 kw, ustalenie zasądzonej w punkcie 3 wysokości wynagrodzenia na rzecz obrońcy z urzędu na kwotę 1.239,84 złotych, obejmującą kwotę 231,84 złote podatku VAT, a także uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 4 i zwolnienie obwinionego od kosztów postępowania przez Sądem I instancji.
Na wstępie podkreślić należy, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen  i wniosków, wyprowadzonych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami Sądu, wyrażonymi  w uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania, jakich mianowicie konkretnych uchybień  w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się Sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Możliwość zaś przeciwstawienia ustaleniom Sądu orzekającego odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonanie przez Sąd błędu w ustaleniach faktycznych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 V 2005r., sygn. WA 12/05, OSNwSK 2005/1/949, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach w dnia 5 IV 2007r., sygn. II AKa 30/07, Prok.i Pr. 2007/11/32).
Z kolei przekonanie Sądu o wiarygodności lub niewiarygodności określonych dowodów pozostaje pod ochroną zasady wyrażonej wart. 7 kpkwtedy tylko, kiedy spełnione są warunki: ujawnienia całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) w granicach respektujących zasadę prawdy obiektywnej (art. 2 § 2 kpk), rozważenia wszystkich okoliczności zgodnie z zasadą określoną wart. 4 kpkoraz wyczerpującego i logicznego -  z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uzasadnienia przekonania Sądu (art. 424 § 1 pkt 1 kpk) - postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 XII 2006r., sygn. III KK 415/06, OSNwSK 2006/1/2452).
Trzeba zatem podkreślić, że Sąd I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, poddając analizie zebrany materiał dowodowy w postaci osobowych źródeł dowodowych oraz zapisu monitoringu. Jest oczywistym w realiach niniejszej sprawy, iż kluczowymi dowodami, mającymi wskazywać bądź wykluczać sprawstwo obwinionego, były zeznania obu kasjerek i pracownika ochrony, z drugiej zaś strony wyjaśnienia obwinionego. Szczegółowa analiza tych dowodów była niezbędna dla ustalenia znamion przedmiotowych i znamion podmiotowych zarzucanego czynu z art. 119 § 1 kw, o ile bowiem nie mogło budzić wątpliwości, iż obwiniony nie dopuścił się kradzieży cudzego mienia, o tyle Sąd meriti przypisał mu popełnienie czynu polegającego na przywłaszczeniu określonych artykułów spożywczych na szkodęsklepu (...). Znamiona przedmiotowe to - składające się na dany czyn zabroniony - opisane w ustawie karnej, dostrzegalne na zewnątrz, elementy zachowania sprawcy, dotyczące czasu, miejsca, środków, sposobu działania lub zaniechania sprawcy, a w niektórych przypadkach także skutków czynu zabronionego. Strona przedmiotowa przypisanego obwinionemu wykroczenia, stypizowanego w art. 119 § 1 kw, polega na przywłaszczeniu sobie cudzego mienia ruchomego, które nie zostało sprawcy powierzone, jednakże znalazło się już w jego legalnym, nie bezprawnym, posiadaniu (wyrok SN z dnia 4 sierpnia 1978 r., Rw 285/78, OSNKW 1978, nr 10, poz. 118). Nie jest sporne w realiach tej sprawy, że obwiniony, na skutek błędu kasjerki, wszedł w posiadanie 3 jogurtów marki(...), pakując je do torby bez uprzedniej zapłaty za nie i bez ujęcia ich na rachunku za poczynione zakupy. Istotne jest jednak czy działał on umyślnie i jaki przyświecał mu zamiar, strona podmiotowa bowiem czynu opisanego w art. 119 § 1 kw zakłada tylko świadome i umyślne działanie sprawcy na szkodę właściciela rzeczy ruchomej; sprawca musi zatem działać w zamiarze bezpośrednim, kierunkowym, konieczne jest bowiem, aby chciał on rzecz zatrzymać dla siebie lub dla innej osoby bez prawnego tytułu (zob. wyrok SN z dnia 6 I 1978r., V KR 197/77, OSNPG 1978, nr 6, poz. 64; O. Górniok (w:) O. Górniok i in., t. II, s. 400). Jak podkreśla się jednak w orzecznictwie, do przypisania przywłaszczenia rzeczy nie wystarczy stwierdzenie, że została ona samowolnie zabrana; znamienny bowiem jest i zamiar przywłaszczenia jako fakt psychiczny. Gdy sprawca tego nie kwestionuje, wystarczy poprzestać na owej samowoli (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 20 XII 2001r., II AKa 280/01, KZS 2002, z. 1, poz. 16). Inaczej jest jednak gdy sam fakt przywłaszczenia jest wątpliwy w świetle wyjaśnień obwinionego, mających wszak niebagatelne znaczenie dla ustalenia strony podmiotowej omawianego czynu zabronionego. Dla oceny zachowania sprawcy mają więc znaczenie zarówno moment wejścia w posiadanie rzeczy, jak i moment rozporządzenia rzeczą.
Z obszernych wyjaśnień obwinionego złożonych na rozprawie wynika, iż zakupy w tym sklepie robił nie pierwszy raz i jak zwykle wszystkie towary po wyłożeniu na taśmę przy kasach pakował następnie do torby w strefie przeznaczonej do pakowania. Podkreślił, iż każdorazowo po dokonaniu płatności porównywał zawartość zakupów (torby) z uzyskanym paragonem, tak by uniknąć jakiejkolwiek omyłki, przy uwzględnieniu faktu, iż w przeszłości już raz takową stwierdził, w dodatku na swoją niekorzyść. Podobnie było i feralnego dnia, nie ukrywał żadnego towaru, za wszystko zapłacił, nie otrzymawszy jednak paragonu. O ile można wyrazić moralną dezaprobatę dla odmowy przez obwinionego wyjęcia spakowanego już towaru z torby na wyraźną prośbę kasjerki kiedy ta, rozproszona przez inną klientkę, straciła orientację co ilości wprowadzonych już do kasy towarów nabiałowych, o tyle nie można mieć wątpliwości co do tego, iż obwinionemu w tym czasie nie przyświecał zamiar przywłaszczenia trzech jogurtów o łącznej wartości 3,75 złotych na szkodę sklepu. Stojąc już poza kasami pakował on do torby towar przekazywany mu przez kasjerkę, mając w pełni prawo przypuszczać, iż został on wprowadzony uprzednio w system kas, a jedynie późniejszy fakt pozbawienia go prawa do samodzielnego zweryfikowania tej okoliczności wpłynął na jego dalszą postawę, w efekcie skutkującą wezwaniem Policji. W miejscu gdzie obwiniony stał nie miał żadnej możliwości bieżącego sprawdzania jaki produkt i w jakiej ilości był wprowadzany przez pracownicę do systemu, jedynie więc na skutek sygnalizacji przez kasjerkę swojego ewentualnego błędu (czego przecież nie była ona do końca pewna - czy i ile produktów nabiałowych nie nabiła na kasę) mógł on, z dobrej swej woli, podjąć współpracę z nią, ponownie wyjmując, tym razem już w strefie pakowania, produkty z torby. Nie ulega wątpliwości, że obwiniony nie wiedział o tym, że nie zapłacił za trzy znajdujące się w jego torbie jogurty, ta bowiem okoliczność została dopiero ujawniona na zapleczu, po przyjeździe Policji, kiedy to w obecności funkcjonariuszy sprawdzono zawartość torby, zestawiając ją z paragonem fiskalnym. W tej sytuacji można wręcz z całą pewnością stwierdzić, że gdyby obwiniony miał tylko możliwość zweryfikowania zawartości swoich zakupów z treścią paragonu fiskalnego, do zdarzenia by nie doszło. Jego intencją nie było wzbogacenie się kosztemsklepu (...)o jogurty wartości 3,75 złotych, jak podkreślał bowiem, miał wystarczające środki na zapłatę za zakupy, rachunek zapłacił kartą, dodatkowo – jako stały klient – posługując się kartą(...), a więc będąc weryfikowalnym w systemie sklepowym. W tej sytuacji nie można zgodzić się z Sądem Rejonowym gdy wywodzi, że obwiniony miał pełną świadomość błędu jaki popełniła kasjerka, miał on bowiem prawo przewidywać, iż produkty będące w strefie pakowania, które w całości przeszły przez linię kas, stanowią już jego własność. Fakt ten i tak zamierzał zweryfikować sprawdzając – jak zawsze – paragon z zawartością zakupów, tej możliwości jednak go niesłusznie pozbawiono. Zważywszy na sylwetkę obwinionego, jego warunki i właściwości osobiste, a także dotychczasowy tryb życia, z drugiej zaś strony fakt jego leczenia psychiatrycznego z powodu zaburzeń depresyjnych oraz rozpoznaną tempore criminis ograniczoną w znacznym stopniu poczytalność, trzeba stwierdzić, iż wysoce wątpliwym, żeby nie powiedzieć, że nieprawdopodobnym, jest by świadomie i celowo, w sposób zaplanowany chciał on przywłaszczyć towar o tak małej wartości. Z drugiej strony atmosfera wówczas tam panująca, niewydanie obwinionemu paragonu, o który tak skrzętnie zabiegał, twierdzenia kasjerki o nieskasowanym towarze oraz zdecydowana postawa pracownika ochrony, uniemożliwiającego mu zapoznanie się z paragonem, spowodowały niewątpliwie wzrost stresu u obwinionego, zaburzając trzeźwą ocenę całej sytuacji. To spowodowało brak jakiejkolwiek współpracy z personelem oraz niepotrzebną z jego strony agresję, przejawiającą się w głośnych krzykach, wymachiwaniu rękoma i niepotrzebnym przepychaniem się z ochroniarzem.
Mając to wszystko na uwadze w ocenie Sądu odwoławczego nie sposób uznać, aby obwiniony dopuścił się przypisanego mu wykroczenia określonego w art. 119 § 1 kw, w postaci dokonania przywłaszczenia określonych produktów spożywczych, a to z uwagi na brak wykazania realizacji podmiotowych znamion tego czynu. Ponownie należy zaakcentować, że tylko łączne zrealizowanie przez sprawcę znamion przedmiotowych i podmiotowych może być podstawą do przypisania sprawstwa czynu i wymierzenia kary. Nie wystarczy bowiem, że określony czyn wyczerpuje znamiona przedmiotowe opisane w ustawie karnej, konieczne jest także jednoznaczne ustalenie przez Sąd wyczerpania znamion podmiotowych, w przypadku omawianego wykroczenia - umyślnego zamiaru bezpośredniego o szczególnym zabarwieniu. Brak realizacji znamion podmiotowych oznacza, że do popełnienia wykroczenia z art. 119 kw, w żadnej z jego postaci, nie doszło. Jeśli nie sposób przypisać umyślności sprawcy, to w przypadku braku odmiany nieumyślnej danego typu czynu zabronionego (w prawie polskim nie ma typu przestępstwa kradzieży i przywłaszczenia nieumyślnej, czy odpowiadających im wykroczeń popełnionych nieumyślnie), podstawą uniewinnienia jest to, że czyn sprawcy nie realizuje znamion czynu zabronionego, właśnie z uwagi na brak wykazania i udowodnienia zamiaru bezpośredniego, kierunkowego, zaś do przejęcia przez obwinionego trzech sztuk jogurtów doszło li tylko na skutek omyłki kasjerki.
Wobec powyższego, w uwzględnieniu zarzutów i wniosków skarżącego, zaskarżony wyrok w jego punkcie 1 należało zmienić poprzez uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia z art. 119 § 1 kw z zw. z art. 17 § 2 kw, w tej części kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa.
Mając na uwadze podnoszone już wyżej okoliczności towarzyszące feralnemu zdarzeniu, Sąd odwoławczy – uznając, iż zachowaniem obwinionego zostały zrealizowane znamiona wykroczenia z art. 51 § 1 kw – zastosował jednak instytucję odstąpienia od wymiaru kary. Obwiniony, na co wskazują wprost zeznania świadków oraz zapis monitoringu sklepowego, od momentu kiedy nie dostał do ręki paragonu fiskalnego zachowywał się w sposób nieadekwatny do sytuacji, niepotrzebnie podnosząc głos, a nawet głośno krzycząc, co wzbudzało nie tylko zainteresowanie, ale i dezaprobatę innych klientów sklepu, powodując zakłócenie spokoju i porządku publicznego. Następnie, na wyraźną odmowę przez ochroniarza przekazania mu paragonu, nie tylko że niepotrzebnie wdał się w przepychankę z nim, ale i usiłował opuścić sklep przed przyjazdem Policji. Takie zachowanie niewątpliwie odbiega od ogólnie przyjętych norm postępowania ludzi w określonej sytuacji i miejscu, stanowiąc wybryk w miejscu publicznym. Wybryk to zachowanie się, jakiego wśród konkretnych okoliczności czasu, miejsca i otoczenia, ze względu na przyjęte zwyczajowo normy ludzkiego współżycia nie należało się spodziewać, które zatem wywołuje powszechne negatywne oceny społeczne i uczucia odrazy, gniewu, oburzenia. Wybryk charakteryzuje więc ostra sprzeczność z powszechnie akceptowanymi normami zachowania się.A contrarionie może być uznany za „wybryk" czyn, który nie tylko, iż nie koliduje w rażący sposób z obowiązującymi w określonym kontekście sytuacyjnym normami zachowania się, ale wręcz wzbudza, w odbiorze powszechnym - oceny akceptacji, choćby milczącej zgody, aprobaty, podziwu lub uznania (tak SN w wyroku z dnia 2 XII 1992r., III KRN 189/92, Lex nr 162227). Zachowania obwinionego zatem nie można jedynie, jak chciałby skarżący, tłumaczyć postawą kasjerki i ochroniarza, którzy niesłusznie pozbawili go prawa sprawdzenia prawidłowości transakcji zakupu. Trafnie zwracał uwagę Sąd orzekający, iż postawa obwinionego wywoływała nadto u odbiorców negatywną ocenę, począwszy już odJ. W., która – będąc osobą wrażliwą i niepełnosprawną – niemalże uciekła z płaczem ze stanowiska pracy w związku z niegrzeczną odzywką pod jej adresem, a skończywszy na pracowniku ochrony, którego ten szarpał za identyfikator; nie pozostawała też obojętna dla innych, przypadkowych klientów, którzy siłą rzeczy uczestniczyć musieli w dość niecodziennym i przykrym dla uszu widowisku.
Z drugiej strony podnoszone już wyżej okoliczności przemawiały za odstąpieniem wobec obwinionego od ukarania. Obwiniony został pozbawiony możliwości zweryfikowania zawartości zakupów z treścią paragonu, dalsze więc jego postępowanie było podjęte w nerwach, stresie i ogólnie nieprzychylnej atmosferze; nieugięta przy tym postawa ochroniarza powodowała dodatkowo dla obwinionego asumpt do dalszego aktywnego działania w kierunku obrony swoich praw, tj. sprawdzenia racji kasjerki poprzez ustalenie czy za wszystkie produkty została poczyniona przez niego zapłata. Obwiniony działał nadto w stanie ograniczonej poczytalności, co niewątpliwie umniejsza stopień winy, jest osobą z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, w czasie zdarzenia niezdolną do pracy, co w realiach tej sprawy, po zapoznaniu się z zapisem z monitoringu, daje podstawę do stwierdzenia, iż karanie sprawcy tego wykroczenia jawi się jako zbędne i niezasadne. Samo to postępowanie, udział w nim jest dla obwinionego dostateczną nauczką, wystarczającą dla wdrożenia sprawcy do przestrzegania norm prawnych, odstąpienie zatem od kary i tak wpłynie na niego zapobiegawczo i wychowawczo.
Pozostałe zmiany zaskarżonego orzeczenia są efektem uwzględnienia kolejnych zarzutów, dotyczących błędnego zastosowania przepisów rozporządzenia w sprawie wysokości obliczonego wynagrodzenia na rzecz obrońcy z urzędu (sprawa bowiem zawisła przed Sądem przed dniem wejścia w życie zastosowanego rozporządzenia z dnia 3 października 2016r., a zatem winno być w niniejszej sprawie zastosowane rozporządzenie wcześniejsze po myśli przepisu intertemporalnego - § 22 tegoż, tj. z dnia 22 października 2015r.), nadto przy uwzględnieniu 10 terminów rozpraw, z drugiej zaś strony – przy uwzględnieniu sytuacji majątkowej i osobistej obwinionego – konieczna stała się zmiana także i punktu 4 wyroku poprzez zwolnienie obwinionego od kosztów postępowania przed Sądem I instancji. Abstrahując od braku uzasadnienia dla zawartego w punkcie 4 rozstrzygnięcia, trzeba wytknąć Sądowi orzekającemu niekonsekwencję w orzekaniu w tym zakresie, albowiem w niniejszej sprawie obwiniony wykazał ponad wszelką wątpliwość, iż nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny kosztów obrońcy z wyboru, w konsekwencji czego – po myśliart. 22 kpwiart. 23 § 1 kpw– jego wniosek o obrońcę z urzędu został uwzględniony. W tej sytuacji trzeba stwierdzić, iż nie pojawiły się w sprawie żadne nowe okoliczności skutkujące brakiem zastosowania przepisuart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 119 kpw.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w omówionym wyżej zakresie.
Utrzymując w pozostałej części w mocy zaskarżony wyrok, Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa stosowne wynagrodzenie na rzecz obrońcy z urzędu obwinionego, jego zaś samego zwolnił od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa, z uwagi na trudną sytuację majątkową obwinionego.
```yaml
court_name: Sąd Okręgowy w Gliwicach
date: '2018-06-26'
department_name: VI Wydział Karny Odwoławczy
judges:
- Małgorzata Peteja-Żak
legal_bases:
- art. 424 § 1 pkt 1 kpk
- art. 109 § 2 kpw
recorder: Monika Dąbek
signature: VI Ka 401/18
```