على عكس الإجهاد الطبيعي أو المحتمل، الذي يساعد في بناء القدرة على التكيف ومعايرة نظام الاستجابة للإجهاد لدى الطفل، فإن الإجهاد الضار ينتج عن التعرض لمحنة أو ضائقة شديدة ومطولة في غياب شبكة داعمة من البالغين لمساعدة الطفل على التكيف. وحين يحدث الإجهاد الضار فهو قادر في الواقع على إلحاق الضرر ببنية الدماغ النامي، مما يؤدي إلى تعطيل الدوائر الكهربية في الدماغ وإضعاف الأساس الذي يقوم عليه المستقبل التعليمي والصحي.
Na rozdíl od normálního nebo snesitelného stresu, který může zvyšovat odolnost a vhodně kalibrovat systém stresové reakce dítěte, je toxický stres způsoben extrémním a trvalým neštěstím v nepřítomnosti podpůrné sítě rodičů, kteří by dítěti pomohli s adaptací. Výskyt toxického stresu může poškodit architekturu rozvíjejícího se mozku, což vede k narušení obvodů a oslabení základů pro budoucí učení a zdraví.