من المؤسف أن الحركات القومية الشاملة لا تتمتع بسجل أداء طيب في تغذية الإحساس المشترك بالانتماء. فهي إما مشوشة للغاية (مثل القومية العربية) أو خطيرة للغاية (مثل القومية الألمانية) أو مشوشة وخطيرة (مثل القومية الآسيوية).
Pokud jde o pěstování vědomí sounáležitosti, pannárodní hnutí bohužel nemají dobrou bilanci. Buďto jsou příliš chaotická (panarabismus) nebo příliš nebezpečná (pangermanismus), případně obojí (panasianismus).