ÐE WOWƆEA?
Ale Si Wowɔ Ƒumelã Aɖewo Ƒe Gowo
ƑUMEBƆBƆWO fe gowo kple adzawo fe gowo (alo gatsufliwo) ye kpena ɖe wo ŋu wonɔa agbe le nɔnɔme sesẽwo me, eye wonɔa te ɖe ale si atsiafua nɔa wo nyamam la nu. Ale si wofe goawo kpɔa wo ta nyuie la ʋã mɔ̃ɖaŋununyalawo wole nu me kum tso wofe dzedzeme vovovoawo kple ale si goawo le ŋu kple susu be yewoata ʋu siwo woawɔ kple xɔ siwo woatu be woate ŋu akpɔ amewo ta.
Bu nya siawo ŋu kpɔ: Mɔ̃ɖaŋununyalawo lé ŋku ɖe goawo dometɔ eve siwo nye gbadzɛtɔ kple lɔbɔetɔ fe dzedzemewo ŋu.
Le gbadzɛtɔ gome la, wode dzesii be ale si fliwo tso efe nugbɔ va wu enu ɖe kpefea ye wɔe be ŋusẽ va le kpefea ŋu wu. Gake le lɔbɔetɔ gome la, ale si fliawo gɔdɔ̃ to eŋu wɔe be ŋusẽ va le efe nugbɔ si keke wu la ŋu. Le gbadzɛtɔ kple lɔbɔetɔ siaa gome la, zi geɖea ne nane lɔ goa la, sesẽfea kpɔa eta si wɔnɛ be nu vevi mewɔa lã si le goa me la o.
Numekulawo hã do fumelã siawo fe go kple esiwo ɖi esiawo siwo wowɔ le kɔmpiuta dzi la kpɔ. Nu si wova de dzesii ye nye be, ale si wowɔ fumelã siawo fe gowo nukutɔe la na wosesẽ wu esiwo wowɔ le kɔmpiuta dzi la zi gbɔ zi eve.
Esi agbalẽ aɖe (Scientific American) nɔ nu fom tso nu siwo ŋu woke ɖo le numekukua me ŋu la, egblɔ be: “Ne èva le ʋu siwo wowɔ ɖe fumelã siawo fe go fe nɔnɔme nu fe ɖe kum gbe ɖeka la, anya kpɔ ŋutɔ eye àkpɔe be ɖe wowɔe be wòakpɔ emenɔlawo ta.”
Nu kae nèsusu? Ðe fumelã siawo fe goawo dzɔ le wo ɖokui sia? Alo Wɔla lae wɔea?
ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn