NYATI SI LE AKPAA DZI | NU KAE NYE NUNANA NYUITƆ KEKEAKE?
Didi Be Woana Nu Nyui Aɖe Ame
Be woabu nunana nyui aɖe si woana ame wòadze eŋu ŋu la mele bɔbɔe kura o. Nyatefeae nye be ame si wona nui lae akpɔ asixɔxɔ si le eŋu. Eye nu si ame aɖe abu be enyo la madze ame bubu ya ŋu o.
Le kpɔɖeŋu me, sɔhɛ aɖe ade asixɔxɔ elektrɔnikmɔ̃ siwo to fifia si wonae la ŋu ŋutɔ. Le ame tsitsi ya gome la, ɖewohĩ ade asixɔxɔ nu vevi aɖe si le fomea me tso wo tɔgbuiwo ŋɔli si wotsɔ nɛ la ŋu ŋutɔ. Le dukɔ aɖewo me la, nunana si ŋu ame tsitsiwo kple ɖeviwo siaa kpɔa dzidzɔ ɖo wue nye ga, ale be woawo ŋutɔ natsɔe awɔ nu si wodi.
Mele bɔbɔe be woanya nu si tututu woana ame aɖe o, gake ame geɖe dzea agbagba be yewoana nu yewofe ame vevi aɖe wòadze eŋu. Togbɔ be manɔ bɔbɔe be woake ɖe nunana si asɔ na ame aɖe ŋu o hãa, ne míebu nu vevi aɖewo ŋu do ŋgɔ la, akpe ɖe mía ŋu míanya nu si tututu adze amea ŋu. Mina míade ŋugble le nu ene aɖewo siwo ana míafe nunanawo nadze nua xɔla ŋu la ŋu.
Amea fe didiwo. Ŋutsu aɖe si le Belfast, le Ɣedzefe Ireland gblɔ be gasɔ aɖe si wotsɔ na ye esi yexɔ fe 10 alo 11 lae nye nunana nyuitɔ kekeake si wona ye kpɔ. Nu ka tae? Egblɔ be: “Elabena nu ma tututu dim menɔ ɣemaɣi.” Nya ma fia be nu si dim ame aɖe le ye ana be nunana aɖe nado dzidzɔ nɛ loo alo mado dzidzɔ nɛ o. Eya ta bu ame si nèdi be yeana nui la ŋu. Dze agbagba nànya nu si ŋu wòakpɔ dzidzɔ ɖo, elabe nu si dzɔa dzi na ame ye kpɔa ŋusẽ ɖe efe didiwo dzi. Le kpɔɖeŋu me, edzɔa dzi na ame siwo si tɔgbuiyɔviwo kple mamayɔviwo le be ɖeviawo nanɔ yewo ŋu. Wofe didie nye be yewoanɔ yewo viwo kple mamayɔviwo kpɔm edziedzi. Eya ta ne fomea wɔ ɖoɖo ɖe mɔkeke ŋu eye wokpe dzila tsitsi siawo hã la, edzɔa dzi na wo wu be woana nunana bubu aɖe wo.
Nu vevi si akpe ɖe mía ŋu míanya nu si dim ame aɖe lee nye be míanye toɖola nyuiwo. Biblia gblɔ be, “ame sia ame naɖe abla le nusese me, nanɔ blewu le nufofo me.” (Yakobo 1:19) Ne èle dze ɖom kple xɔ̃wòwo kple fometɔwo la, ɖo to nyuie nàkpɔ nu siwo dzɔa dzi na wo kple nu siwo medzɔa dzi na wo o. Esia akpe ɖe ŋuwò be nàna nu si anyo wo ŋu la wo.
Amea fe nuhiahiãwo. Ne nunana sue aɖe gɔ̃ hã kpɔ hiahiã vevi aɖe gbɔ na nua xɔla la, ke ade asixɔxɔ eŋu ŋutɔ. Gake aleke nàwɔ anya nu si tututu hiã ame aɖe?
Adze abe mɔ bɔbɔetɔ si dzi nàto anyae nye be nàbia amea nu si wòhiã alo di ene. Ke hã, le ame geɖe siwo naa nu gome la, esia ana dzidzɔ si nua nala nakpɔ la nabu, elabe adi be nu si tututu yeana amea nanye esi ŋu menya nu tsoe o hafi. Gakpe ɖe eŋu la, ame aɖewo foa nu tso nu siwo dzɔa dzi na wo kple nu siwo medzɔa dzi na wo o ŋu faa, gake zi geɖe la womefoa nu tso nu siwo hiã wo la ŋu o.
Eya ta nɔ ŋudzɔ eye nàlé ŋku ɖe nɔnɔme si me amea le ŋu. Ðevie amea nyea, ame tsitsiea, trea, srɔ̃tɔea, ame si gbe srɔ̃ea, ahosiea, ɖe wòle dɔ wɔm alo xɔ dzudzɔ le dɔmea? Ekema bu nunana si akpɔ amea fe hiahiã vevi aɖe gbɔ la ŋu.
Be nànya ame si nèle nua nagee fe hiahiãwo la, ɖo dze kple ame siwo nɔ nɔnɔme ma tɔgbi me kpɔ. Woate ŋu agblɔ nu siwo ame mawo tɔgbi hiã si mele nyanya na ame geɖe o la na wò. Esia akpe ɖe ŋuwò be nàna nane si akpɔ hiahiã vevi aɖe gbɔ si mava susu me na ame geɖe o.
Ɣeyiɣi si nàna nua. Biblia gblɔ be: “Nya si wogblɔ ɖe egblɔɣi la vivina loo!” (Lododowo 15:23) Mawunyakpukpui sia na míekpɔe be ɣeyiɣi si míagblɔ nya aɖe la le vevie. Nenema kee wòle le míafe nuwɔnawo hã gome. Abe ale si ko nya si wogblɔ ɖe egblɔɣi vivia ame si wogblɔe na nu la, nenema kee ne wona nu ame aɖe le ɣeyiɣi nyuitɔ dzi alo le wɔna vevi aɖe wɔɣi la ana wòakpɔ dzidzɔ.
Xɔ̃wò aɖe le srɔ̃ ɖem. Esusɔ vie sɔhɛ aɖe nado le suku. Srɔ̃ŋutsu aɖe le mɔ kpɔm be ye srɔ̃ adzi vi kpuie. Esiawoe nye ɣeyiɣi siwo dzi míate ŋu ana nu amewo la dometɔ ʋɛ aɖewo ko. Ame aɖewo ŋlɔa ŋkeke vevi siwo dzi nu siawo fe ɖewo adze le fe si gbɔna me la ɖi. Esia kpena ɖe wo ŋu wowɔa ɖoɖo ɖe nunana si asɔ le wɔnaa aɖe dzi ŋu do ŋgɔ. *
Gake menye azã tɔxɛwo dzi koe wòle be míana nu amewo o. Míate ŋu akpɔ dzidzɔ ne míenaa nu amewo ɣesiaɣi. Ke hã, ele be míaɖɔ ŋu ɖo. Le kpɔɖeŋu me, ne menye susu gobii aɖe tae ŋutsu aɖe na nane nyɔnu aɖe o la, ɖewohĩ nyɔnua asusu be ɖe ŋutsua di be yeadi ahiã ye. Gake ne susuae nye ema la, ke nyɔnua mase egɔme bubui o, eye esia mahe kuxiwo vɛ o. Esia ta ele be míabu nya vevi bubu aɖe ŋu—eyae nye susu si le nua nala si.
Susu si le nua nala si. Abe ale si wòdze le kpɔɖeŋu si ŋu míefo nu tsoe va yi me ene la, anyo be nàbu eŋu kpɔ be ɖe nua xɔla ase susu si tae nèna nuae gɔme bubui hã. Azɔ hã, anyo be nua nala hã nabu susu si tae wòle nua nam la ŋu. Togbɔ be ame akpa gãtɔ akpɔe be susu nyui aɖe tae yewona nu ame aɖe hã, eva zu dzizizi na ame geɖe be woana nu le fea fe ɣeyiɣi aɖewo dzi. Le ame bubuwo gome la, wonaa nu amewo kple susu be woawɔ nu ɖe yewo ŋu nyuie alo be woawo hã woaɖo etefe na yewo.
Aleke nàwɔ anya be susu nyui ye le ye si yetsɔ le nu nam amewo? Biblia gblɔ be: “Miwɔ miafe nuwo katã le lɔlɔ̃ me.” (1 Korintotɔwo 16:14) Ne lɔlɔ̃ akuakua ye ʋã wò hafi nèna nu ame aɖe la, wò nunana ado dzidzɔ na exɔla, eye esia ana nàkpɔ dzidzɔ si le nunana ame tso dzi me faa la me. Ne èna nu tso dzi me faa la, ana mía Fofo si le dzifo hã nakpɔ dzidzɔ. Apostolo Paulo kafu Kristotɔ siwo nɔ blema Korinto le esi wona nu kple dzidzɔ tso dzi me tsɔ kpe asi ɖe wo nɔvi Kristotɔ siwo nɔ Yudea la ŋu. Paulo gblɔ na wo be: “Ame si naa nu kple dzidzɔ lae Mawu lɔ̃na.”—2 Korintotɔwo 9:7.
Ne míede ŋugble le nu siwo ŋu míefo nu tsoe va yi ŋu la, akpe ɖe mía ŋu be míana nu siwo ado dzidzɔ na amewo la wo. Nu siawo siwo me míedzro kple nu bubuwoe nye nu siwo ʋã Mawu wòwɔ ɖoɖo eye wòna nunana gãtɔ kekeake amegbetɔwo la fe akpa aɖe. Míele kpewòm be nàxlẽ nu tso nu si nunana gã sia nye la ŋu le nyati si kplɔ esia ɖo la me.
^ mm. 13 Ame aɖewo hã naa nu amewo le dzigbezãwo kple dukɔa fe azãwo dzi. Ke hã nu siwo yia edzi le azã siawo dometɔ geɖe ɖuɣi la mewɔ ɖeka kple Biblia fe nufiafiawo o. Kpɔ nyati si nye “Exlẽlawo Bia Be—Kristotɔwo Ƒe Azãe Kristmas Nyea?” si dze le magazine sia me.
ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn