Du si Le To Dzi
Du si Le To Dzi
LE Yesu fe Todzimawunya xɔŋkɔa me la, egblɔ na efe nusrɔ̃lawo be: “Miawoe nye xexeame fe kekeli. Du, si le to dzi la, womate ŋu aɣlae o.”—Mateo 5:14.
Towo dzie wotso Yudea kple Galilea du geɖe ɖo, menye baliwo me o. Dedienɔnɔ ye nye susu siwo koŋ ta wotsoa wo ɖe towo dzi ɖo. Tsɔ kpe ɖe asrafowo fe amedzidzedze ŋu la, adzohawo dzea Israel-viwo dzi. (Fiawo II, 5:2; 24:2) Dumevi dzinɔamefotɔwo ate ŋu aʋli afe siwo fo fu ɖe to tame la ta bɔbɔe wu du si le balime si ŋu wòabia be woatɔ kpɔ gã aɖe ɖo.
Esi wònye be akaloe wosina na Yudatɔwo fe afewo zi geɖe ta la, wote ŋu kpɔa afe ɣi siawo siwo fo fu ɖe to tame la kilometa gbogbo aɖewo le adzɔge. (Dɔwɔwɔwo 23:3) Ne ŋdɔ le ʋuʋum le Palestina la, todzidu siawo klẽna abe akaɖi si le to dzi ene, abe alesi Mediterranea duwo klẽnae egbea ene.
Yesu zã Galileatɔwo kple Yudeatɔwo fe duwo fe nɔnɔme ɖedzesi sia tsɔ fia eyomedzelawo akpa si Kristotɔ vavãwo wɔna. Egblɔ na wo be: “Nenema ke mina miafe kekeli naklẽ le amewo fe ŋku me, bena woakpɔ miafe nu nyui wɔwɔwo, eye woakafu mia Fofo, si le dzifo.” (Mateo 5:16) Togbɔ be Kristotɔwo mewɔa nu nyuiwo be amewo nakafu yewo o hã la, wofe nɔnɔme nyuiwo meɣlana o.—Mateo 6:1.
Nɔnɔme nyui siawo dzena vevietɔ le Yehowa Ðasefowo fe nutome gã takpekpewo me. Nyadzɔdzɔgbalẽ aɖe ka nya ta le takpekpe aɖe si wowɔ nyitsɔ laa le Spain ŋu be: “Togbɔ amewo megale ɖeke tsɔm le mawusubɔsubɔnyawo me le subɔsubɔha bubuwo me o hã la, menye aleae wòle le Yehowa Ðasefowo ya gome o. Esi womedi be vevienyenye si le Biblia ŋu nabu o ta la, wowɔa Mawu fe Nya la ŋudɔ.”
Thomas, si nye kamedefefewɔfe si Ðasefoawo zãna edziedzi le Spain fe dzieheɣetoɖofe dzikpɔla, kpɔ dzidzɔ ɖe ame siwo wɔa Mawu fe Nyaa ŋudɔ la dome nɔnɔ ŋu. Eda efe dzudzɔxɔxɔledɔme ɖe ŋgɔ kwasiɖa geɖe ale be wòate ŋu anɔ anyi akpɔ Yehowa Ðasefowo fe nutome gã takpekpe aɖe tefe. Esi takpekpea vala geɖewo, tsɔ kpe sɔhɛwo ŋu, te ɖe eŋu le takpekpea megbe be yewoada akpe nɛ le alesi wòwɔ nu aduadu kpli yewo le fe siawo katã me ahadi nyui nɛ le efe dzudzɔxɔxɔa me la, aɖatsi ge le mo nɛ blobloblo. Egblɔ be: “Mi amesiawo nyanya nye nutefekpɔkpɔ siwo su asinye le agbe me la dometɔ nyuitɔ kekeake.”
Wote ŋu kpɔa du si le to dzi la bɔbɔe elabena edzena le yame nyuie eye ɣea fe keklẽ nana xɔ siwo wosi akalo na le eme la dzena nyuie. Nenema ke, Kristotɔ vavãwo ɖea dzesi elabena wodzea agbagba be yewoawɔ ɖe Ŋɔŋlɔawo fe dzidzenu kɔkɔ siwo ku ɖe nyatefetoto, agbenyuinɔnɔ, kple nublanuikpɔkpɔ ŋu dzi.
Gakpe ɖe eŋu la, Kristotɔwo ɖea nyatefea fe keklẽ fiana to wofe gbefãɖeɖedɔa me. Apostolo Paulo gblɔ le fe alafa gbãtɔ me Kristotɔwo ŋu be: “Esi subɔsubɔdɔ sia le mía si, abe alesi míekpɔ nublanuikpɔkpɔ ene la, ɖeɖi mete mía ŋu o . . . hafi boŋ míetsɔa nyatefe fe ɖeɖefia ɖea mía ɖokui fiaa amewo katã fe dzitsinya le Mawu fe ŋku me.” (Korintotɔwo II, 4:1, 2) Togbɔ be wotsi tre ɖe wo ŋu le tefe siwo katã woɖe gbefã le hã la, Yehowa yra ɖe wofe subɔsubɔdɔa dzi ale be le fe 60 M.Ŋ. me lɔfo la, Paulo te ŋu ŋlɔ be wonɔ gbefã ɖem nyanyuia “na nuwɔwɔwo katã le dzifo te.”—Kolosetɔwo 1:23.
Egbea, Yehowa Ðasefowo hã bua wofe agbanɔamedzi si nye be ‘woana wofe kekeli naklẽ le amewo fe ŋku me’ nu vevii, abe alesi Yesu de see ene. Yehowa Ðasefowo toa nufo kple agbalẽwo dzi ɖea gbefã Fiaɖufe ŋuti nyanyuia le dukɔ 235 me le xexeame godoo. Be Biblia me nyatefea fe kekeli naɖo ame gbogbo aɖewo gbɔ alesi wòanya wɔ la, wota wofe Biblia-srɔ̃gbalẽwo ɖe gbegbɔgblɔ siwo ade 370 me.—Mateo 24:14; Nyaɖeɖefia 14:6, 7.
Le tefe geɖe la, Ðasefoawo tsɔe ɖo wo ɖokui dzi srɔ̃a amesiwo ʋu tso dukɔ siwo me woxe mɔ ɖe gbefãɖeɖedɔa nu le fifia alo tsã me fe gbegbɔgblɔwo. Le kpɔɖeŋu me, ame gbogbo aɖewo tsoa China kple Russia vana Dziehe Amerika dugã geɖewo me. Ðasefo siwo le afima dze agbagba srɔ̃ China, Russia, kple gbe bubuwo ale be woate ŋu aɖe gbefã nyanyuia na vavala yeyeawo. Le nyatefe me la, wole gbesɔsrɔ̃mɔnu siwo atsɔ kabakaba zãm tsɔ le gbegbɔgblɔ aɖewo fiam amewo ale be woate ŋu aɖe gbefã na ame bubuwo hã esime nuwo gakpɔtɔ ‘fu’ ɖe agbleawo dzi “na ŋeŋe.”—Yohanes 4:35.
Nyagblɔɖila Yesaya gblɔe ɖi be: “Ava me le ŋkeke mlɔeawo me be, Yehowa fe afe fe to la akɔ ta agbɔ towo ŋu, eye wòafo togbɛwo ta, eye anyigba dzi dukɔwo katã afo zi ɖe eŋu.” Yehowa Ðasefowo to wofe nuwɔna kple wofe subɔsubɔdɔ siaa dzi le kpekpem ɖe amewo ŋu le afisiafi be woava “Yehowa fe afe fe to” la gbɔ be woafia Mawu fe mɔ wo eye be woasrɔ̃ alesi woazɔ le Mawu fe mɔ dzii. (Yesaya 2:2, 3) Abe alesi Yesu gblɔe ene la, dzidzɔ si dona tsoa eme enye be wo katã ‘wokafua wo Fofo, si le dzifo,’ Yehowa Mawu.—Mateo 5:16; Petro I, 2:12.
ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn