Wotu Fiaɖufe Akpata 3,000 Le Nigeria
Le Memleɖa, March 1, 2014 dzi la, ame 823 siwo me dzidzɔ yɔ fũu la kpe le Nigeria le Yehowa Ðasefowo fe Takpexɔ si le Benin City me hena wɔna ɖedzesi aɖe le dukɔ ma me. Tso keke fe 1999 me, esime Yehowa Ðasefowo dze Fiaɖufe Akpata tutu le dukɔ siwo dzi nu mede o me fe ɖoɖoa gɔme la, wotu Fiaɖufe Akpata 3,000 le Nigeria.
Wogblɔ ŋutinya kpui aɖe tso afi siwo Yehowa Ðasefowo fe hamewo wɔa wofe kpekpewo le le Nigeria tso fe 1920-awo me la ŋu. Le gɔmedzedzea me la, wokpena le amewo fe afewo kple xɔ siwo wohaya me. Tefe gbãtɔ si Yehowa Ðasefowo ŋutɔ tu hena kpekpewo wɔwɔ la nye xɔ aɖe si wotu ɖe Ilesa le fe 1935 me le Nigeria. Le fe 1938 kple 1990 dome la, hamewo dzi ɖe edzi tefe 200 kloe, hameawo dzi ɖe edzi tso 14 va ɖo 2,681. Avu kple kɔe wònyena na hame geɖewo be woakpɔ tefe siwo woawɔ kpekpewo le. Hame adee wɔa kpekpe le Fiaɖufe Akpata aɖewo me. Eye le tefe bubuwo la, kpekpevalawo sɔa gbɔ ale gbegbe be womekpɔa mɔ le xɔ siwo me wowɔa kpekpeawo le me o, ale wɔ ame aɖewo nɔa tsitrenu le fesre nu hafi tea ŋu kpɔa gome le kpekpeawo me. Le ɣeyiɣi mawo me la, hame geɖe gakpɔtɔ kpena le amewo fe afewo me alo sukuxɔwo me kokoko.
Le fe 1990 me la, Yehowa Ðasefowo fe alɔdzedɔwɔfea va te gadodo na hamewo wotsɔ tua Fiaɖufe Akpatawo to Fiaɖufe Akpata Tuga fe ɖoɖoa dzi. Kaka fe 1997 naɖo la, Nuto Me Xɔtukɔmitiwo kpe asi ɖe hamewo ŋu wotu akpata yeyewo eye wotrɔ asi le ɖewo hã ŋu, wo katã fe xexlẽme le 105. Wotu akpata 13 le fe 1997 va se ɖe fe 1999 me, eye ɖe sia ɖe tutu xɔ ŋkeke 7 va se ɖe 15.
Togbɔ be xɔtutu fe ɖoɖo sia nɔ afɔ tsɔm nyuie alea hã la, mete ŋu le Ðasefo siwo le dzidzim ɖe edzi le Nigeria la fe hiahiãwo gbɔ kpɔm bliboe o. Le April 1998 me la, alɔdzedɔwɔfea bu akɔnta be yewohiã Fiaɖufe Akpata 1,114 le dukɔa me godoo.
Nɔviŋutsu Don Trost, si nye Nigeria Alɔdzekɔmitia me tɔ gblɔ na vavalawo le wɔna tɔxɛ si yi edzi le Benin City la me be: “Dɔ gã nyadri aɖee wònye! Míenɔ mía ɖokuiwo biam be, ‘Aleke dɔ sia anya wɔe?’” Le fe 1999 me la, míekpɔ nyabiase sia fe ŋuɖoɖo esi wowɔ ɖoɖo be Fiaɖufe Akpata Tuha siwo dometɔ ɖe sia ɖe me ame ade va se ɖe enyi le la nakpe asi ɖe Fiaɖufe Akpata tutu na hamewo ŋu le dukɔ bliboa me. Woto xɔ kpokploe tutu fe mɔnu aɖe vɛ, eye wotua Fiaɖufe Akpata 17 ɣleti sia ɣleti le mama dedie nu, eye dɔ sia le edzi yim fe 14 sɔŋue nye esia.
Esi Nɔviŋutsu Trost kafu vavalawo ɖe dɔ nyadri si wowɔ ta vɔ la, egblɔ be akpata geɖe gahiã. Le fe 2013 me la, Yehowa Ðasefo siwo le Nigeria la dzi ɖe edzi 8,000 kple edzivɔ. Egblɔ hã be: “Ahiã be míanɔ Fiaɖufe Akpata 100 tum fe sia fe hafi míate ŋu anɔ te ɖe etsɔmehiahiãwo nu.” Le fe 2013 me la, Ðasefo siwo le Nigeria fe agbɔsɔsɔe nye 351,000 eye wole hame 5,700 kple edzivɔwo me.
ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn