DUKƆWO KPLE AMEWO
Tsaɖiɖi Yi Brazil
BRAZILTƆ gbãtɔwo nye adedalawo kple agbledelawo. Portugaltɔ du yeye dilawoe tsɔ Katolikoha vɛ, eye wotu sɔlemexɔ kple gbedoxɔ geɖewo. Wotsɔ atinu kpakpɛ siwo ŋu wofa sika ɖo la ɖo atsyɔ̃ kpeɖii na xɔ siawo dometɔ aɖewo.
Tso fe 1500 fe domedome va se ɖe fe 1800 fe domedome la, wotsɔ tɔdziʋu lɔ kluvi siwo ade miliɔn ene tso Afrika va Brazil be woawɔ dɔ le agblewo dzi. Kluvi siawo tsɔ wofe kɔnuwo va Brazil. Kɔnu siawo va zu Braziltɔ siwo nye Afrikatɔwo fe dzidzimeviwo la fe subɔsubɔha siwo dometɔ aɖewoe nye macumba kple candomblé. Afrikatɔwo fe nuwɔnawo kpɔ ŋusẽ ɖe Brazil hadzidzi, ɣeɖuɖu kple wofe nuɖuɖuwo dzi.
Braziltɔwo fe nuɖuɖuwo dometɔ ɖekae nye feijoada si wosrɔ̃ tso Portugaltɔwo gbɔ. Enyea tadi siwo wotsɔa lã kple ayi yibɔ wɔna, eye wotsɔa mɔlu kple gboma fomevi aɖe ɖunɛ. Le fe 1800 kple fe 1900 me la, ame miliɔn geɖe ʋu tso Europa (vevietɔ tso Germany, Italy, Poland kple Spain), Japan kpakple dukɔ bubuwo me va tsi Brazil.
Egbea, Yehowa Ðasefo 750,000 aɖewoe le Brazil dukɔa me godoo, eye wofe hamewo le 11,000. Wosrɔ̃a Biblia kple ame 800,000 kple edzivɔwo. Yehowa Ðasefo xɔtudɔwɔlawo fe fufofo 31 woe le dukɔa me eye woyia nuto vovovowo me ɖakpena ɖe Ðasefo siwo le nuto mawo me ŋu wotua Fiaɖufe Akpatawo hedzraa bubuwo ɖo ale be wofe haxɔsetɔwo nakpɔ tefe siwo woawɔ kpekpewo le. Fiaɖufe Akpata siwo wotuna kple esiwo wodzrana ɖo fe sia fe la fe xexlẽme nye 250 va se ɖe 300. Tso March 2000 va se ɖe fifia la, wowu Fiaɖufe Akpata tutu dɔ 3,647 nu.
ÈNYAA?
Amazon-tɔsisia me tsiwo sɔ gbɔ wu tɔsisi ɖe sia ɖe tɔ, eye wòkeke kilometa 6,275 kple edzivɔ
ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn