ÐE WOWƆEA?
Kpakpaluʋui Ƒe Aʋala Si Xɔa Ɣe Ƒe Keklẽ
ESI dzɔdzɔmeŋutinunyalawo di vevie be yewoaɖe dzodonu tudzudzɔwo zazã dzi kpɔtɔ ta la, wole asi trɔm le mɔ̃ siwo wotsɔ xɔa ɣe fe keklẽ la ŋu be woadzi ŋusẽ sia xɔxɔ ɖe edzi wu. Dzɔdzɔmeŋutinunyala aɖe gblɔ be, “kuxi sia gbɔ kpɔnu anya nɔ . . . míafe ŋkume pɛe.”
Bu nya siawo ŋu kpɔ: Be kpakpaluʋuiwo nalé dzodzo na wo ɖokuiwo le vuvɔŋɔli la, wokekea wofe aʋalawo me ɖe ŋdɔgbe. Kpakpaluʋui fomevi aɖe ya tea ŋu xɔa ɣe fe keklẽ si nu sẽ helénɛ ɖi gɔ̃ hã. Nu si gbɔ wòtsona be nudzodzoevi sia tea ŋu wɔa nu siae nye ale si efe aʋala ŋuti le yibɔ kple ale si nane siwo le abe tsro wluiwluiwlui siwo ɖo ɖe wo nɔewo dzi ene hã le eŋu. Do wluiwluiwlui siwo le abe anyixe ene le wo ŋu eye nanewo le abe nuŋlɔdzesi V si wotsyɔ anyi siwo le wo nɔewo ŋu la nana ɣe fe keklẽa ɖoa do siawo me. Esia wɔnɛ be kpakpaluʋui tea ŋu xɔa ɣea fe keklẽ si nana efe aʋalawo nyɔna tsiɖitsiɖi henana dzoxɔxɔ si nu sẽ la ɖoa kpakpaluʋuia me.
Agbalẽ si nye Science Daily gblɔ be: “Wobua kpakpaluʋui fe aʋalawo be wonye dzɔdzɔmenuwɔwɔ siwo dome tea ŋu gblẽna bɔbɔe wu la dometɔ ɖeka, gake numekulawo srɔ̃ nu vevi aɖe tso kpakpaluʋui fe aʋala fe dɔwɔwɔa me si akpe ɖe wo ŋu woato mɔɖaŋunu yeye aɖe vɛ si ana woazã tsi kple ɣe fe keklẽ atsɔ adzi haidrodzin-ya, si wobuna be megblẽa nu boo tso nutoa me ŋu o la, fe agbɔsɔsɔ ɖe edzi tefe eve.” Nu bubu si woagate ŋu ato mɔnu sia dzi awɔe nye nukpɔmɔ̃wo kple elektrik-namɔ̃ siwo zãa ɣe fe keklẽ.
Nu kae nèsusu? Ðe kpakpaluʋui fe aʋala si xɔa ɣe fe keklẽ la dzɔ le eɖokui sia? Alo Wɔla lae wɔea?
ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn