Exlẽlawo Bia Be . . .
Nu Ka Tae Ame Aɖewo Meɖua Kristmas O?
Le xexea me godoo la, ame biliɔn eve kloe ɖua Kristmas fe sia fe le December 25 lia dzi, eye ame miliɔn 200 ya teti ɖua Yesu Kristo fe dzigbezã le January 7 lia dzi. Ke hã, ame miliɔn geɖewo hã li siwo meɖua Kristmas o. Nu ka tae?
Le wo dometɔ aɖewo gome la, esi womele subɔsubɔha siwo be yewonye Kristotɔwo la dometɔ aɖeke me o tae. Wo dometɔ aɖewo nye Yudatɔwo, Hindutɔwo, alo Shintotɔwo. Mawudzimaxɔselawo kple ame bubu siwo kea ɖi nenye be Mawu li la bua Kristmas fe ŋutinya la be enye nyakpakpa dzro aɖe ko.
Ke hã, nukutɔe la, ame geɖe li siwo xɔ Yesu dzi se, gake womekpɔa gome le Kristmas kple Ƒe Yeye zãwo ɖuɖu me o. Nu ka tae? Susu ene aɖewo ya teti tae.
Gbãa, womexɔe se be wodzi Yesu le December alo January me o. Biblia meyɔ ŋkeke si tututu dzi wodzii o. Ke boŋ ɖeko wògblɔ be: “Alẽkplɔlawo hã nɔ nuto ma ke me le gbedadafo, nɔ wofe lãhawo ŋu dzɔm le zã me. Kasia, Yehowa fe dɔla va tsi tsitre ɖe wo gbɔ, eye . . . mawudɔla la gblɔ na wo be: ‘. . . Wodzi Xɔla, si nye Kristo Afetɔ la, na mi egbea le David fe du la me.’”—Luka 2:8-11.
Kpeɖodziwo ɖee fia be anye October fe gɔmedzedze lɔfo, si nye ɣeyiɣi si me alẽkplɔlawo tsia gbe dzi kple wofe alẽwo le zã me la, mee wodzi Yesu. Le fea me la, December kple January mee vuvɔ wɔna wu le Betlexem fe nutowo me. Eya ta be vuvɔ nagawɔ alẽawo le zã me o la, alẽkplɔlawo kplɔa alẽawo dea kpo.
Susu evelia: Yesu fe kua fe ŋkuɖodzi koe wòde se na eyomedzelawo tẽe be woatsɔ aɖo ŋku ye dzi ke menye efe dzigbe o, eye wòfia wo be woawɔ esia to wɔna bɔbɔe aɖe si me woɖua nu le ha me le la dzi. (Luka 22:19, 20) De dzesii hã be Marko kple Yohanes fe Nyanyuigbalẽawo mefo nu tso Yesu fe dzidzi ŋu o.
Susu etɔ̃lia: Kpeɖodzi aɖeke meli si fia be Kristotɔ gbãtɔwo ɖu Kristo fe dzigbezã o. Gake woɖo ŋku efe kua ya dzi. (1 Korintotɔwo 11:23-26) Ƒe 300 kple edzivɔ sɔŋ le Yesu dzidzi megbe hafi ame siwo be yewonye Kristotɔwo la de asi Kristmas ɖuɖu me le December 25 lia dzi. Eɖe dzesi be le fe alafa 17 liawo fe titina lɔfo la, England fe sewɔtakpekpea de se ɖe Kristmas ɖuɖu nu. Ʋɔnudrɔ̃fe aɖe (Massachusetts General Court) si le United States hã ɖe afɔ sia. Nu ka tae? Agbalẽ si nye The Battle for Christmas gblɔ be: “Biblia alo ŋutinya me kpeɖodzi aɖeke meli si fia be wodzi Yesu le December 25 lia dzi o.” Egblɔ kpee be le Puritan xɔsehaa me tɔwo gbɔ la, “Trɔ̃subɔlawo fe azã si wole yɔyɔm be Kristotɔwo fe azã la koe Kristmas nye.”
Esia kplɔ mí va susu enelia gbɔe: Afi si Kristmas dzɔ tso la ŋu mekɔ o. Blema Romatɔ trɔ̃subɔlawo fe azã siwo woɖuna tsɔ dea bubu agbledede mawu Saturn kple ɣemawu Sol Invictus, alo Mithra la fe kɔnuwo mee Kristmas dzɔ tso. Mawunyaŋutinunyala Christian Rätsch kple Claudia Müller-Ebeling gblɔ le agbalẽ aɖe (Pagan Christmas) si wo ame evea ŋlɔ me be: “Abe ale si wòle le kɔnu kple dzixɔse geɖe siwo nɔ anyi do ŋgɔ na Kristotɔwo ŋɔli gome ene la, blematɔwo fe azã si me woɖoa ŋku ale si ɣea gadona wokpɔna fe sia fe lae wotrɔ wòzu Kristo fe dzigbezãɖuɖu.”
Ðe numedzodzro siawo na nèkpɔ nu si tae Kristotɔ vavãwo meɖua Kristmas ɖo oa?
Yesu fe kua fe ŋkuɖodzi koe wòde se na eyomedzelawo tẽe be woatsɔ aɖo ŋku ye dzi ke menye efe dzigbe o
ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn ewe_Latn