Mali
Mali, madɔnnen Mali ka Fasojamana (Franse: République du Mali) ye dugudasɔgɔlen manto ye Tlebi Afrika. Mali ye jamana ba woloflanan ye Afrika kɔnɔ, a bɛ danbɔ ni Aljeri ye saheli fɛ, Nijer kɔrɔn fɛ, Burkina Faso ani Cote d'Ivoire worodugu fɛ, Gine worodugu-tlebi, ani Senegal ni Moritani tlebi fɛ. Mali kuuluw bɛɛ lajamjan ye Hɔnbori Tondo min janya bɛ se bamɛtrɛ/kilomɛtrɛ(1155bm). K'a to France ka mara kɔnɔ, a tun bɛ wele Franse Sudan a tɔgɔ narakɛ Mali, yɛrɛta kɔ kabɔ tubabu bolo (san 1960). Mali faaba ye Bamakɔ. Maliden caya jatelen mɔgɔ (12,324,029) kase Juyekalo san 2008. (Tayɔrɔ CIA The World Factbook Mali).
Lakafolen mara shegin na, Mali ka saheli dan taalen Sahara cɛma, tumamin jamanaden fanba sigilen dugu woroduguyafan, ba fla cɛla, Joliba ani ramata jakite. Jamana sɔrɔko jɔlan koloma ye sɛnɛ, beganmara ani mɔni. Mali dugujukɔrɔ nafolo ye sanu, uranium, kɔgɔ o na ɲwannaw. Mali jatelen mantow lafanta dɔ ye dunia kɔnɔ·
Mali kɔnɔ duguw ba
- Kayi
- Kulikoro
- Sikaso
- Segu
- Moti
- Gao
- Tumutu
- Kidal
Mali ka nafa yoro sira ba don nɛ dɔ ni a ko tɛmɛnenw dɛw.Ni o yɛ masabowda *Gana massaya(Empire du Gana)
- Mali Mansamara (Mali Empire)
- Songai Mansamara (Songhoi Empire)
- Bamanan ka massaya Sɛgou,Kaarta,a ni Macina ka massaya (royaume bambara de Ségou kaarta et l'empire peul du Macina).
Tubabu ka nani san 1880 Mali dona u ka mara kɔnɔ ni u ba fɔ am ko(colonie française) ni u ba hɛlɛ o kuma la *Soudan français. Avril kalo kilɛ mani la San 1959 sɛnɛgal ni Soudan français bɛ na jɛ ka fanga dɔ sigi nu bi no tɔgɔda ko *Fédération du Mali ni o bɛ kɛ sababu yɛ ka hɛrɛta di senegal ma juin kalo mugan la san 1960.Kalo fila o kofɛ senegal bɛ bɔra Fédération du Mali.Septrembre kalo mugan mni fila san 1960 Mali ye a ka yɛrɛta soro ni neimɔgɔ modibo keita ye.ni janfa(coup d'État)ni o kɛ baga bɛ a yɛrɛ ca kɛlɛkeden ye,ni olu ka niɛmɔgɔ tɔgɔ generales moussa traoré,ni o be na naw ka fangan *jakuya ye (dictature).Gɛnɛralɛ amadou toumni toure bɛ na moussa na ka fanga mɔgɔ minɛ, ka san kɛlɛ fanga la ka sɔrɔ ka fanga kɛ bɛjɛfanga niogadan mi nana bɔ o la o fanganiɛgɔda san 1992 fama mi nana bɔ o la tɔgɔ 'Alpha Oumar Konaré. Alpha Oumar Konaré nana san 1992 ka san duru kɛ o kɔfɛ ka san duru wɛrɛ kɛ ka sɔrɔ ka bila san 2002 o kɔfɛ Gɛnɛralɛ amadou toumni toure nana fanga kura kɛ san 2002 ka ta bila san 2007 ni mandat cura daminɛ san 2007 en bɛo mandant dɛ cɔnɔ a li bi
Mali jamana boɲa ye 1.231.238 Bm2 (bamɛtri kɛnɛ) a ka bon nin a lamunu jamanaw ye n'a bɔra Nijer ani Aljeri la. Mali sigilen Tlebi Afrika cɛma.Wa baw fila dɛ bɛ a tigɛ senegal baw a ni niger baw.olu bɛ bu suw ta guinee futa dialon kɔnɔ Mali dugu mu mabɔ lɛ do bamakɔ la fadɔ fɛ mɔgɔ bikɔnɔtɔ(90)yé kilɛmêtrɛ carrɛ fila kɔnɔ,Wa i bɛ sɛ ka dū duru yɛ kilɛmêtrɛ carrɛ fila kɔnɔ sahara kènèka.Dafara bɛ Mali ni dugu mu tè yɛ Mauritanie, l'Algérie, ni Niger, ni Burkina Faso la Côte d'Ivoire,ni la Guinée a ni Sénégal. Ni Bamakɔ bɔrayɛ Mali dugu baw tɔ ye Kayes, Segu, Mɔti, Sikaso, Kulikoro, Kidal, Gao, Tumutu.
Lakafolen mara shegin na, Mali ka saheli dan taalen Sahara cɛma, tumamin jamanaden fanba sigilen dugu woroduguyafan, ba fla cɛla, Joliba ani ramata jakite. Jamana sɔrɔko jɔlan koloma ye sɛnɛ, beganmara ani mɔni. Mali dugujukɔrɔ nafolo ye sanu, uranium, kɔgɔ o na ɲwannaw. Mali jatelen mantow lafanta dɔ ye dunia kɔnɔ·
Mali kɔnɔ duguw ba
- Kayi
- Kulikoro
- Sikaso
- Segu
- Moti
- Gao
- Tumutu
- Kidal
Mali ka nafa yoro sira ba don nɛ dɔ ni a ko tɛmɛnenw dɛw.Ni o yɛ masabowda *Gana massaya(Empire du Gana)
- Mali Mansamara (Mali Empire)
- Songai Mansamara (Songhoi Empire)
- Bamanan ka massaya Sɛgou,Kaarta,a ni Macina ka massaya (royaume bambara de Ségou kaarta et l'empire peul du Macina).
Tubabu ka nani san 1880 Mali dona u ka mara kɔnɔ ni u ba fɔ am ko(colonie française) ni u ba hɛlɛ o kuma la *Soudan français. Avril kalo kilɛ mani la San 1959 sɛnɛgal ni Soudan français bɛ na jɛ ka fanga dɔ sigi nu bi no tɔgɔda ko *Fédération du Mali ni o bɛ kɛ sababu yɛ ka hɛrɛta di senegal ma juin kalo mugan la san 1960.Kalo fila o kofɛ senegal bɛ bɔra Fédération du Mali.Septrembre kalo mugan mni fila san 1960 Mali ye a ka yɛrɛta soro ni neimɔgɔ modibo keita ye.ni janfa(coup d'État)ni o kɛ baga bɛ a yɛrɛ ca kɛlɛkeden ye,ni olu ka niɛmɔgɔ tɔgɔ generales moussa traoré,ni o be na naw ka fangan *jakuya ye (dictature).Gɛnɛralɛ amadou toumni toure bɛ na moussa na ka fanga mɔgɔ minɛ, ka san kɛlɛ fanga la ka sɔrɔ ka fanga kɛ bɛjɛfanga niogadan mi nana bɔ o la o fanganiɛgɔda san 1992 fama mi nana bɔ o la tɔgɔ 'Alpha Oumar Konaré. Alpha Oumar Konaré nana san 1992 ka san duru kɛ o kɔfɛ ka san duru wɛrɛ kɛ ka sɔrɔ ka bila san 2002 o kɔfɛ Gɛnɛralɛ amadou toumni toure nana fanga kura kɛ san 2002 ka ta bila san 2007 ni mandat cura daminɛ san 2007 en bɛo mandant dɛ cɔnɔ a li bi
Mali jamana boɲa ye 1.231.238 Bm2 (bamɛtri kɛnɛ) a ka bon nin a lamunu jamanaw ye n'a bɔra Nijer ani Aljeri la. Mali sigilen Tlebi Afrika cɛma.Wa baw fila dɛ bɛ a tigɛ senegal baw a ni niger baw.olu bɛ bu suw ta guinee futa dialon kɔnɔ Mali dugu mu mabɔ lɛ do bamakɔ la fadɔ fɛ mɔgɔ bikɔnɔtɔ(90)yé kilɛmêtrɛ carrɛ fila kɔnɔ,Wa i bɛ sɛ ka dū duru yɛ kilɛmêtrɛ carrɛ fila kɔnɔ sahara kènèka.Dafara bɛ Mali ni dugu mu tè yɛ Mauritanie, l'Algérie, ni Niger, ni Burkina Faso la Côte d'Ivoire,ni la Guinée a ni Sénégal. Ni Bamakɔ bɔrayɛ Mali dugu baw tɔ ye Kayes, Segu, Mɔti, Sikaso, Kulikoro, Kidal, Gao, Tumutu.
This is an excerpt from the article Mali from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.
bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn lua_Latn bam_Latn bam_Latn est_Latn nya_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn lua_Latn bam_Latn bam_Latn est_Latn nya_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn eng_Latn