Sekɔrɔnin
Dugu yɔrɔfɔli
Sekɔrɔnin Be Sìrakɔrɔ galoda fe Kita kolomi na. A ni Sìrakɔrɔ ce ye bam 45 ye ni k’a ni Kita ce Ke bam 100 ye. A be Kayi marabolo de fe. Dugu laminidugu naaniw ye Kegeba ye a ni kɔrɔn 'cɛ, a ni dugu min ce ye bam 20 ye. Tlebin fe Gɔrɔ de Be yen, a ni min ce ye bam 7 ye. Keɲeka fe Kaman Be yen, bam 6. Balandugu B'a ni worodugu 'cɛ, bam 4. Sekɔrɔnin ni duguba min ka Surun ɲɔgɔn na o ye Kita ye.
Dugu tɔgɔko
Sekɔrɔnin ye dugu in tɔgɔ ye kabi a Sìgira.
Dugu dugutigiya
Laadala-dugutigi-ko de be Sekɔrɔnin. Dugutigiya be jamu kelen ka bolo kan. Ni dugutigi-kɔrɔ Sàra kura de be Sìgi kalo 4 o kɔ fe. Mɔgɔ min yen tu Tige, o ye Malatɔ Sule ye. Ale d Bɔra Masina ka Nà. Senekela tun don. Yen dugutigikɔrɔw ye: Numusira, burama, Bubu, Ceblen, Sori, Lanseni, Amadi. U bee tun ye Jalo ye. Mɔgɔ min be dugu kun na bi o ye Bubu Jalo ye. Dugu in tun jamanatigi-dugu min ka mara kɔrɔ o ye Sirakɔrɔ ye.
Dugu bònya
Sekɔrɔnin sìgikene ye bam 400 ye. Dugu b’a sigiyɔrɔ fɔlɔ la halibi.
Dugu siyako
Siya minnu bɛ Sekɔrɔnin olu ye flaw, bamananw ani maninkaw ye. Yen jamuw ye: Jalo Jakite, Sidibe, Sangare, Tarawele ani Kɔne. Sinankunya b’u yeredama ni ɲɔgɔn ce. Kan min be Fɔ Sekɔrɔnin o ye, bamanankan ye.
Dugu baarako
Sekɔrɔninkaw fana bɛ sὲnɛ sɛbɛkɔrɔ Kɛ. Yen senefenw ye: keninke, kàba, saɲɔ, malo tiga, tiganinkuru, ɲimikala, gajaba, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, zɛrɛ, kurubaga, dà, kɔɔri. O tɛmɛnen kɔ, u bɛ jiriba dɔw fana Turu i n'a fɔ: mangoro, lenburu, buyagi, manje, ʃiniwajiri ani ntɔmɔnɔ.Yenkaw bɛ nafɛnsὲnɛ-nakɔninw fana Bɔ sɔn. O nakɔnin ninnu na u bɛ fòronto ni jaba, ɲugu, tamati, nkɔyɔ, salati, ʃù, pɔmitɛri, gan, kɔnkɔn, nanaye, melɔn ani sira Sὲnɛ yen. Sὲnɛ kɔ fɛ, u bɛ baganmara fana Kɛ. U ka bagan marataw ye misi, fàli, bà, saga, wùlu, sò ani jakuma ye. Kamanmafɛnw fana b'a la i n'a fɔ: kami, ʃɛ,tonkɔnɔ ani jɛnɛntubannin. Sekɔrɔninkaw bɛ jago fana Kɛ ka Fàra ninnu kan. U ka jago ye butigifɛnfeere, sὲnɛfɛnfeere, jiridenfeere ani baganjago ye. Sugu te Sekɔrɔnin. Bololabaara dɔw bɛ Kɛ Sekɔrɔninkaw fɛ i n'a fɔ: ŋunanda, segereda, ciyan, sìgilandla, kalakadla, sansaradla, dabadla, murudla, bɔgɔdagadla ani sὲnɛkɛminɛ wɛrɛ. Donsoya bɛ Kɛ yen fana. Yen baara sinsinnen don sene kan. Ka Fàra o kan mɔni fana be Ke yen.
Dugu fὲɛrɛko
Sekɔrɔninkaw bɛ sògobaw Minɛ walima k'u Fàga. Olu fàgalanw ye: marafa, bese, sɔgɔlan, waraminɛ-nɛgɛ, nkalaɲɛ, fɛlɛbɔ, lɛjuru ni dɔw k'o ma ko fɛrɛn ni basaminɛ-nɛge, jakumaminɛ-nɛgɛ, wosen ani wùlu ʃuli a sògo masina na. Yen, u bɛ kɔnɔw Minɛ walima k'u Fàga ni manabɛlɛ, ntɛfɛrɛ, wɔlɔjuru, gɛnni ni furabuluda ni samakaminɛ-fankan, a kɔnɔ masina nɛgɛni ni fen wɛrɛ ye, ʃìladɔn mana dali ani jagi sirili kɔnɔ masina ɲɛ. U fana bɛ ncɔlɔw, jonbori, gɛnni ani koronni Kɛ k'u ka sokɔnɔ-baganw Minɛ.
Dugu yiriwaliko
Kokura nalenw dugu in kɔnɔ olu ye : Лɔʃimansin, jabaranin, kɔɔrisugu, tlebarika-walan, kalalikɛkɛmansin, kɛnɛyasow ani moto, latigedɔn, senfejuru.
Baaɲumankɛtɔn min ni dugu bɛ baara la bi o ye CMDT ye.
Baaɲumakɛtɔn minnu ni dugu Delila ka baara Kɛ ɲɔgɔn fɛ olu ye CMDT (Sene yiriwali) ani Elewetas ye.
Dugu kàlanko
Lakɔlikalan ni blonkɔnɔkalan be Sekɔrɔnin.
Blonkɔnɔkalan de Nàna dugu in kɔnɔ fɔlɔ nka lakɔlikalan fanga de ka bòn.
Lakɔlikalan siratige la mɔgɔ min Kera jɔyɔrɔtigi ye o ye Yɔrɔjan Jalo ye.Ale de Kera dɔgɔtɔrɔ ye Bamakɔ. A ʃi ye sàn 95 ye bi.
Dugu batoko
Silamɛya Dònna Sekɔrɔnin Malatɔ Sule de fe dugu sigi waatiw. Misiri gansa 1 bɛ yen ni ka jumamisiri Ke 1 ye. O kɔ fe laadalabato min be yen o ye Moribayasa ye.
Dugu in tenew ye banankɔrɔ, dankunnidɔ ani sirabakanna ye.
Dugu ɲenajeko
\Kɔɲɔ, laadalakow, tɔnɲɛnajɛw, seliw, sanyelemaw ani sankunben ye Sekɔrɔninkaw ka ɲɛnajɛlakow ye. U ka o ɲɛnajɛ ninnu fɔlifɛnw ye nkɔnin, flen, gita, bàra ani dunun ye. Nka ɲɛnajɛfɛn kɔrɔ dɔw fana bɛ yen i n'a fɔ bɛlɛta, nparibɔ, fɛrɛn, juruden, nten, wali, ʃenta ani kɔlɔci. Sekɔrɔninkaw ka nin ɲɛnajɛ ninnu bɛ Kɛ fere de la.
Dugu kungoko
Sekɔrɔnin kungo kɔnɔ, jisigiyɔrɔw (dàla, fàla, kɔ), jiriw ani kungofɛnw de bɛ yen.
Dugu in na, dàla ye 1 ye, kɔ ye 1 ye, fàla ye 1 ye.
Jisigiyɔrɔ ninnun na fɛn minnu bɛ Sɔrɔ yen : manɔgɔ, npɔliyɔ, ssalen, ntɛbɛn, samu, kɔnkɔn, zeku, zàra, wulujɛga, bilinkitin, sajɛgɛ, nàna, baman, ntigin, dodo, talaka, nfanan ; bàma, kaana, koorokaara, ntori, wondo, mà, tawu
Jiriw : jala, bànan, sanan, genun, nkaba, dingɛ, gele, npeku, zaban, nsira, bumu, ʃi, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, kɔlɔ, ntabakùnba, koro, woo, ntɔngɛ, ntege, zɛrɛninjɛ, nkalama, danga, sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ, nten, ɲama, ngùna, minkɔn.
Kungofɛnw : sinɛnnin, bàla, minɛn, nkolonin, warabilen, suruku, miniɲan, dànkalan, ntomisa, nkorogo, duga, kungokami, wɔlɔ, bunun dingon, tentanin, baninkɔnɔ, tonkanjɔ.
Sekɔrɔnin kùluw tɔgɔ ye Kurukɔnɔkutu, Kuruba ani Gɔrɔkuru ye.
Dugu kungodaw : sasan, tarenida, sabuɲumanna, mensebela, yɔrɔbala, kɔrɔkɔ.
Dugu kaburudoko
Sekɔrɔnin kaburudo ye 2 ye. O Sɔrɔla sìgi n’a kecogo fe. Kelenbe dugu ni keɲeka ce, tɔ kelen be tlebin fe.
Dugu waatiko
Sekɔrɔnin, ni samiɲɛ Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà n'o Bɔra yen Tlema bɛ Nà.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Kabakomayɔrɔ min be dugu in na o ye Surudun ye.
Blàdon : 2017-02-25 Yɛlɛmako laban : 2017-02-25
dyu_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn