Chɛra Suurili
Chɛra Suurili (An-Naml ٱلنَّمْل)[1]
Suurili ŋɔ maa wuhiri ti mi ni Naawuni mali ashiya din ka tariga. Ka di wuhiri ni ashiya maa pirgili be ninvuɣu sheba O daba puuni sani, ka di lahi be O kundinim’ puuni, domin ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli kpaŋsi bɛ iimaansili, ka lahi zaŋ zalikpan’ sheŋa Ŋun’ Naawuni ni zaŋ m-pa bɛ zuɣu n-tum tuma.
Aaya nima[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
Aaya nima:[2]
- 1. Tā-Siin (T.S) [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alkur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni]. Ŋɔ maa nyɛla Alkur’aani aayanima, ka lahi nyɛ kundili (litaafi) sheli din kahigiri yɛllikam polo ni.
- 2. Ka di nyɛla dolsigu, ni suhupelli lahibali n-zaŋ ti ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli.
- 3. Ninvuɣu sheba ban puhiri jiŋli, ka tiri zakka, ka nyɛla ban dihitabli ni Bahiguyili (Chiyaama).
- 4. Achiika! Ninvuɣu sheba ban bi ti Zaadali yelimaŋli maa, Ti (Tinim’ Naawuni) dihila bɛ tuuntumsa nachinsi n-ti ba (Dunia ŋɔ), dinzuɣu ka bɛ nyɛla ban kuli be birimbu ni.
- 5. Bannim’ mali azaaba bieɣu,ka nyɛla ban yɛn ti niŋ ashaara Zaadali.
- 6. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Bɛ baŋsirala Alkur’aani ka di yiri Yemgoliŋgalana (Naawuni), Baŋda sani na.
- 7. (Yaa nyini Annabi)! Teemi saha sheli Annabi Musa ni daa yeli o iyaali: “Achiika! Mani nyala buɣum lahinli katiŋa, dinzuɣu ʒinimi ya ka n-chaŋ tinya, di yipa sheli, ka n-ʒin ya lahibali sheli di puuni na, bee ka n-ʒin ya buɣum mokpalli na, domin yi zaŋ li wuɣisi di buɣum ni achiika.”
- 8. Saha sheli o (Annabi Musa) ni kana di (buɣum maa) gbini, ka bɛ bolio(ka yeli): “Bɛ niŋ alibarka niŋ ninvuɣu so ŋun be buɣum ŋɔ maa gbini, n-ti pahi ban gili li (Malaaika nima). Yaha! Naawuni nam niŋ kasi, binnamda Duuma.”
- 9. (Ka Naawuni yeli): “Yaa nyini Musa Achiika! Mani n-nyɛ Naawuni, Nyɛŋda, Yemgoliŋgalana.”
- 10. Yaha! Zaŋmi a jaangbee maa labi tiŋgbani ni, saha sheli o ni nya li ka di damdi ka waɣubila la, ka o (Annabi Musa) lԑbi biri, ka bi lahi ŋmalgi yuli o nyaaŋa, (ka Naawuni yeli): “Yaa nyini Musa! Di zo dabiem. Achiika! N (Mani Naawuni) tuumba bi zɔri dabiem N sani.”
- 11. “Naɣila ninvuɣu so ŋun di zualinsi, din nyaaŋa, kao taɣi ka zaŋ zaɣivelli ntum tuma din be maa nyaaŋa. Tɔ! Achiika! Naawuni nyɛla Chempaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.”
- 12. “Yaha! (Yaa nyini Musa)! Zaŋmia nuu niŋ a daliya niŋgoli ni, a ni yihi li ka di nyɛ zaɣipielli (ka wuntaŋ’la)ka di pa ni zaɣibɛɣu (doro), ka di pahi aayanima awei puuni n-zaŋ chaŋ Fir’auna mini o niriba sani. Achiika! Bɛ daa nyɛla ninvuɣu sheba ban kpee yi.”
- 13. Saha sheli Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ ni daa kaba n-ti neeri bɛ nina, ka bɛ yeli: “Ŋɔ maa nyɛla sihira polo ni.”
- 14. Ka bɛ zaɣisi li (aayanim’ maa), amaa! Ka bɛ dihitabli bɛ suhiri ni (ni di nyɛla yelimaŋli), ka di nyɛla zualinsi mini maŋtibgibu zuɣu. Dinzuɣu, yulimi tuumbɛrinim’ bahigu ni daa nyɛ shem.
- 15. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa ti Annabi Dawuda mini Annabi Sulemana baŋsim, ka bɛ niriba ayi maa yeli: “Paɣibu balibu kam niŋ dihitabli ti Naawuni so Ŋun tibgi ti O daba ban ti yelimaŋli pam puuni.”
- 16. Ka Annabi Sulemana di Annabi Dawuda fali ka yeli: “Yaa yinim’ ninsalinima! Bɛ (Naawuni) baŋsi ti noombihi yɛltɔɣa, ka ti ti binshɛɣu kam, achiika! Ŋɔ maa nyɛla tibginsim din be polo ni.”
- 17. Ka bɛ (Naawuni) laɣim tobbihi alzinnim’ mini ninsalinim’ puuni n-ti pahi noombihi n-ti Annabi Sulemana, ka bɛ nyɛla bɛ ni taɣi shɛba zali (ka mali ba chana).
- 18. Hali ka bɛ (Annabi Sulemana mini o tobbihi) chaŋ n-ti paai guliyili zuɣu,ka cherli yeli o taba: “Yaa yinim’ chera: “Kpem ya yi yiŋsini, ka miriyaka yi chɛ ka Sulemana mini o tobbihi ti ŋɔ kun ya ka nyɛla ban bi mi.”
- 19. Ka o (Annabi Sulemana) la biɛla o kparima ni, domin o (chɛrili maa) lala yeltɔɣa zuɣu, ka yeli: “Yaa N Duuma (Naawuni)! Liem ma haŋkali din yɛn chɛ ka m-paɣi A yolsir’ shɛli A ni yolsi ma, ka yolsi m ba mini m ma, ka n-lahi tum tuunvɛli sheli a ni yɛn saɣi ti li. Yaha! Zaŋmima kpehi A dabsuma puuni ni A nambɔzɔhigu.”
- 20. Ka o (Annabi sulemana) ti vihi o noombihi puuni ka yeli: “Bo nleei chɛ ka m-bi nyari hudahuda (yundakpani) ka bee o be la ban zo n-ti sɔɣi ni?”
- 21. “Achiika! N-nyɛla ŋun yɛn dargi o tibli, bee ka n kɔrigi o, bee ka o ka ma na ni daliri sheli din be polo ni.”
- 22. Ka o (yundakpani maa) daa bi yuui ka kana (n-ti yeli Annabi Sulemana): “Achiika! M-mi a ni ka shɛli baŋsim. Yaha! N-ka a mi na ni lahibali shɛli din nyɛ yelimaŋli Saba’i tiŋgbani ni na.”
- 23. “Achiika! Mani nyala paɣa so ka o diri di (tiŋ’ maa ni) nam, ka bɛ (Naawuni) ti o binshɛɣu kam. Yaha! O malila nam garo din jilma paai targa.
- 24. “(Ka o lahi yɛli Annabi Sulemana), N-nya o mi ni o niriba ka bɛ niŋdi suzuuda tiri wuntaŋ’ ka pa ni Naawuni, ka shintaŋ vielgi bɛ tuma n-ti ba, ka taɣi ba ka chɛ sochibga, dinzuɣubɛ pala ninvuɣu shɛba ban yɛn dolsi.”
- 25. Dinzuɣubɛ niŋ suzuuda n-ti Naawuni so Ŋun yihiri din sɔɣi sagbana mini tiŋgbani ni polo ni, ka mi yi ni sɔɣiri shɛli, ni yi ni yihiri shɛli polo ni.
- 26. “Naawuni, duuma jemdigu n-kani ni yelimaŋli naɣila Ŋuna, Ŋuna n-nyɛ Al-arshi sheli din galsila Duuma.”
- 27. Ka o (Annabi Sulemana) yeli(yundakpani maa): “Ti ni yuli nya, a yi yeli yelimaŋli, bee a bela ʒirinim’ ni.”
- 28. “Zaŋmi n gbaŋ (leta) ŋɔ n-chaŋ titiba, ka ŋmalgi ka chɛ ba, ka nya lahibali sheli bɛ ni yɛn labsi ma na.”
- 29. Ka o (napaɣa Balchisu yeli): “Yaa yinim kpambaliba! Achiika! Bɛ tima la gbaŋ shɛli din mali jilma na.”
- 30. (Mani ni nya shɛli gbaŋ maa puuni nyɛla): “Achiika! Di yila Sulemana sani na. Yaha! Achiika! Di nyɛla din pili ni Naawuni yuli, Dunia Nambɔzobonaa, Zaadali Nambɔzobonaa.”
- 31. (Ka Annabi Sulemana lahi yeli gbaŋ maa ni): “Di niŋ ya ma ninchini, ka kan ya ma na, n-ti niŋ tuuba leei Muslinnima.”
- 32. Ka o (napaɣa Balchisu yeli): “Yaa yinima n-kpambaliba! Baŋsim yama n yeltɔɣa ŋɔ maa yelimaŋli ni nyɛ sheli, Mani pa ŋun yɛn ŋmaai fukumsi sheli, naɣila yi beni mi, (ka sokam ti ma o haŋkali ni nyɛ sheli).”
- 33. Ka bɛ (kpambaliba maa) yeli: “Tinim’ nyɛla ban mali yaa, ka lahi nyɛ bidibkuma tobu ni. Dinzuɣu, yellikam kpalim la a sani, yulimi nya a ni yɛn ti fukumsi sheli.”
- 34. Ka o (napaɣa Balchisu yeli): “Achiika! Nanim’ yi ti kpe tiŋ’ shɛli ni (ni tobu), bɛ saɣindi li mi, ka zaŋ di puuni asanza niriba nleei tarimba, lala mi ka bɛ niŋda.”
- 35. “Yaha! Achiika! Mani nyɛla Ŋun yɛn tim bɛ (Sulemana mini o niriba) sani ni pini sheli, ka nya lahibali shɛli tuumba maa ni yɛn labsi na.”
- 36. Saha sheli o (tumo maa) ni kana Annabi Sulemana sani (ni pini maa),kao yeli:“Di ni bɔŋɔ, yiyɛn zaŋla liɣiri n-ti ma (ni n-chen ya yi chɛfuritali maa ni)? Tɔ! N Duuma (Naawuni) ni ti ma sheli gari O ni tin ya sheli ŋɔ maa, chɛli gba! Yinima n-kuli niŋ suhupiɛlli ni yi pini shɛli dimbɔŋɔ maa?”
- 37. (Ka Annabi Sulemana yeli Balchisu tumo maa)! Labmi bɛ sani. Achiika! Ti nyɛla ban yɛn kaba na ni tobbihi sheba bɛ ni ku tooi ba. Yaha! Achiika! Ti ni yihi ba di (Saba’i tiŋgbani) ni, ka bɛ leei ban di vi filiŋ.”
- 38. Ka o (Annabi Sulemana) yeli (o tobbihi): “Yaa yinim’ kpambaliba! Yi puuni ŋuni n-yɛn tooi tahi ma o nam garo maa na, pɔika bɛ kama na n-ti leei Muslinnima?”
- 39. Ka alizinnim’ puuni yaalana so yeli: “Mani ni tooi tahi a li (garo maa) na pɔi ka a ti yiɣisi a ʒiishee ŋɔ maa. Yaha! Achiika! Mani nyɛla Ŋun mali yaa, ni yɛmbahigalana.”
- 40. Ka ninvuɣu so (Asifu Ibn Barhiya) ŋun mali litaafi baŋsim yɛli: “Mani ni tooi tahi a li (garo maa) na a nimbila ti yɛn pobi ka neei, saha sheli o (Annabi Sulemana) ni nya li (garo maa) ka di ʒe o tooni, ka o yeli: “Ŋɔ maa shiri nyɛla n Duuma (Naawuni) pini puuni, domin O dahim ma ka nya n-ni paɣi bee n-ni niŋ gutulunsi. Yaha! Ninvuɣu so ŋun paɣi Naawuni, tɔ! Achiika! O maŋ’ zuɣukao paɣi, ŋun miniŋ gutulunsi, tɔ! Achiika! N Duuma (Naawuni) nyɛla Bundana, Ŋun nam tibgi.
- 41. Ka o (Annabi Sulemana) yeli: “Sɔɣimi ya zaŋ o nam garo maa wuhi o, ka ti nya o ni dolsi bee o ni pahi ninvuɣu sheba ban ku dolsi puuni.”
- 42. Saha sheli o (napaɣa Balchisu) ni kana (Annabi Sulemana sani), ka bɛ yeli: “Di ni bɔŋɔ, lala ka a nam garo maa be? Ka o yeli: “Achiika! Di ŋmanila dina.” Ka (Annabi Sulemana) yeli: “Achiika! Bɛ titi baŋsim poi ni ŋuna, ti mi daa nyɛla ban zaŋ bɛ maŋ’ zaasa n-ti Naawuni (Muslinnima).”
- 43. Yaha! O (napaɣa Balchisu) ni daa jemdi shɛli ka pa Naawuni maa n-daa taɣio ka chɛ (tuuba niŋbu). Achiika! O daa shiri be ninvuɣu sheba ban niŋ gutulunsi puuni.
- 44. Ka bɛ yeli o (napaɣa Balchisu): “Kpem nayili ŋɔ na,” Saha sheli o ni nya li (ka bɛ yergi salim’ balibu kam nayili zoŋ ni, ka kom be di gbinni, ka naan chɛ ka zahima be di puuni), ka o (Napaɣa Balchisu) tehi ni di nyɛla kulibɔŋ, ka kahi o chinchina ka chɛ o biɛhi, ka o (Annabi Sulemana) yɛli: “(kpɛm na) di nyɛla nayili zoŋ din niŋ polipoli, ka bɛ sɔŋ li ni kalo (ka kom be di gbinni).” Ka o (napaɣa Balchisu) yeli: “Yaa n Duuma (Naawuni)! Achiika! N-di m maŋ’ zualinsi. Yaha! N-zaŋ m maŋ’ zaasa n-ti Naawuni so Ŋun nyɛ binnamda Duuma la m- pahi Sulemana zuɣu.”
- 45. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa tim Samuudu nim’ mabia Sālihu bɛ sani (kao ti yeli): “Jemmi ya Naawuni.” Ka bɛ leei zamaatu biba ayi m-mŋɛri taba namgbankpeeni.
- 46. Ka o (Annabi Salihu) yeli: “Yaa yinima n niriba! Bozuɣuka yi bɔri yom ni zaɣibɛɣu (azzaba) paai ya pɔi ni zaɣivɛlli? Bozuɣu ka yi bi bɔri Naawuni chempaŋ domin achiika! Yi leei bɛ ni zɔri shɛba nambɔɣu.”
- 47. Ka bɛ yeli: “Ti nya ka a mini ban be maa zuɣubetali n-chɛ ka yɛlibɛɣu ŋɔ maa (fara mini sanzali) nyari ti, ka o (Annabi Salihu) yeli: “Yi zuɣubetali bela Naawuni sani. Chɛli gba! Yi nyɛla ninvuɣu sheba bɛ (Naawuni) ni dahinda.”
- 48. Ka niriba awei daa be (Annabi Sālihu) tiŋgbani maa ni, ka bɛ dini nyɛla bɛ saɣindila tiŋgbani yaaŋa zuɣu ka bi maanda.
- 49. Ka bɛ naan yeli taba: “Yi zaɣiyino kam pom Naawuni (ka yɛli o suhi ni): “Ti ni sɔɣi ku o (Salihu) mini o iyaali yuŋ ŋɔ, din nyaaŋa ka ti yeli o dɔɣiriba: “Tinim’ bi nya ninvuɣu sheba ban ku o iyaali. Achiika! Tinim’ nyɛla yelimaŋli nima.”
- 50. Ka bɛ na nabieri, ka Ti (Tinim’ Naawuni) gba na ba nari ka bɛ nyɛla ban bi mi.
- 51. (Yaa nyini ŋun gbilsiri tibli)! Yulimi bɛ naberi maa bahigu ni daa ti nyɛ shem. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa wurimla bɛ mini bɛ niriba zaasa namgbanyini.
- 52. Dinzuɣu, ka bɛ yiŋsi maa kpalim dabari domin bɛ ni daa di zualinsi shɛli maa zuɣu. Achiika! Ŋɔ maa puuni mali kpahimbu n-zaŋ ti ninvuɣu sheba ban mi (Naawuni nam yiko).
- 53. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) tilgi ninvuɣu sheba ban tiyelimaŋli ka nyɛla wuntizɔriba.
- 54. Ni Annabi Lutu, Saha sheli oni daa yeli o niriba: “Di ni bɔŋɔ, yi tumdila tuunbe’ sheli dimbɔŋɔ maa, ka nyɛla ban kuli lihira?”
- 55. “Di ni bɔŋɔ, yinim niŋdila dobba kore ka chɛri paɣaba? Chɛli gba! Yi nyɛla ninvuɣu sheba ban be ʒilinsi ni.”
- 56. O niriba maa daa ka bɛ ni labsiri o yɛltɔɣa sheli m-pahila bɛ yeli mi: “Yihimi ya Lutu niriba yi tiŋ ŋɔ maa ni. Achiika! Bɛ nyɛla ninvuɣu sheba ban bɔrini bɛ yɛli ni bɛ niŋ kasi.”
- 57. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) tilgi o (Annabi Lutu) mini o niriba ka chɛ o paɣa, Ti (Tinim’ Naawuni) zali o ka o yɛn pahi ban kpalim hallaka puuni.
- 58. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) mi sakur’ shɛli m-bahi bɛ zuɣu,ka bɛ ni niŋdi sheba wa’azu maa saa daa niŋ din be.
- 59. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Paɣibu balibu kam dihitabli ti Naawuni. Yaha! Suhudoo be O dab’ sheba O ni gahim zuɣu.Di ni bɔŋɔ, Naawuni nnyɛŊun gari bee binyer’ sheŋabɛ (chefurinim’) ni jemdi m-pahi O zuɣu maa?
- 60. Bee ŋuni n-leei nam sagbana mini tiŋgbani ka siɣsi yakomna zuɣusaa, ka Ti (Tinim ‘Naawuni) zaŋ li n-yihi puri din bindira vela. Yi pala ban yɛn tooi chɛ ka di (puri maa) tihi zooi. Di nibɔŋɔ, duuma so beni m-pahi Naawuni zuɣu? Chɛli gba! Bɛ nyɛla ninvuɣu sheba ban mali binyer’ sheŋa mmaɣisiri Naawuni.
- 61. Bee ŋuni n-leei zaŋ tiŋgbani leei din ʒe luɣuyini, ka zaŋ kulbona niŋ di sunsuuni, ka lahi zali zolikara di puuni, ka zaŋ saɣili niŋ kulikara ayi maa sunsuuni. Di ni bɔŋɔ, duuma so m-beni pahi Naawuni zuɣu? Chɛli gba! Bɛ pam nyɛla ban ʒi.
- 62. Bee ŋuni n-leei deeri bukaatalana suhigu o yi ti suhi O, ka vuuri chuuta, ka zaŋ ya zali tiŋgbani falidiriba? Di ni bɔŋɔ, duuma so mbeni pahi Naawuni zuɣu? Bɛla ka yi (ninsalinim’) teeri Naawuni yɛla.
- 63. Bee ŋuni n-leei dolsiri ya zimsim din be duli ni kom ni. Yaha! Ŋuni n-leei timdi pɔhim na, ka di nyɛla din tiri ya suhupielli lahibali kadama O nambɔzɔbo (sakom) be yoma? Di ni-bɔŋɔ, duuma so m-beni pahi Naawuni zuɣu? Naawuni nam duya ka chɛ yi ni laɣindi o mini binyer’ sheŋajemdi maa.
- 64. Bee ŋun n-leei piindi nambu, ka ti lahi yɛn labsi li na (Zaadali)? Yaha! Ŋuni n-leei tiri ya arzichi din yi zuɣusaa mini tiŋgbani ni na? Di ni bɔŋɔ, duuma so m-beni pahi Naawuni zuɣu? (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Tahimi ya yi daliri na, yi yi nyɛla yelimaŋli nima.”
- 65. Yelima: “So ʒi binshɛɣu din sɔɣi sagbana mini tiŋgbani ni naɣila Naawuni. Yaha! Bɛ (binnamda) bi mi saha shɛli bɛ ni yɛn ti yiɣisi ba.
- 66. Chɛli gba! Bɛ (chɛfurinim’) ka Chiyaama baŋsim. Chɛli gba! Bɛ nyɛla ban be zilsigu puuni ni dina. Chɛli gba! Bɛ kuli nyɛla ninvuɣu sheba ban suhiri ni zom ni dina.
- 67. Ka ninvuɣu sheba ban niŋ chefuritali maa yeli: “Di ni bɔŋɔ, ti mini ti banim’ yi leei taŋkpaɣu, kadaɣila ti nyɛla bɛ ni yɛn ti lahi yiɣisi shɛba?
- 68. (Ka bɛ lahi yɛli): “Achiika! Bɛ daa gbaai ti mini ti banim’ alikauli ŋɔ maa pɔi ni dina, ŋɔ maa pala shɛli m-pahila kurumbuni nim’ salima.”
- 69. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Gom ya tiŋgbani yaaŋa zuɣu, ka nya bibɛhi bahigu ni daa ti nyɛ shem.”
- 70. (Yaa nyini Annabi)! Di niŋ suhusaɣiŋgu bɛ zuɣu,a mi di be muɣisigu puuni ni bɛ nabiɛri maa.
- 71. Ka bɛ (chefurinim’ maa) naan yera: “Bondali n-leei nyɛ alikauli (Chiyaama yiɣisibu) ŋɔ maa, yi (Muslinnim’) yi nyɛla yelimaŋli nima?”
- 72. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Di yi pa shɛli ka yi ni bɔri shɛli ni yomyom’ maa pirgili be yoma ni yinima.”
- 73. Yaha! Achiika! A Duuma (Naawuni) nyɛla Pintira n-zaŋ ti ninsalinima, amaa! Bɛ (ninsalinim’) pam bi paɣira.
- 74. Yaha! Achiika! A Duuma (Naawuni) nyɛla Ŋunmidin sɔɣi bɛ suhiri ni, ni bɛ ni yihiri sheli polo ni.
- 75. Yaha! Shɛli bisɔɣi sagbana mini tiŋgbani ni, naɣila di nyɛla di pun sabi be litaafi shɛli din kahigiri yɛllikam la puuni (dina n-nyɛ Lauhul Mahfuuz).
- 76. Achiika! Alkur’aani ŋɔ maa tirila Israaila bihi lahibali n-zaŋ chaŋ binyer’ sheŋa pam bɛ ni niŋdi namgbani kpeeni di puuni.
- 77. Yaha! Achiika! Di (Alkur’aani maa) nyɛla dolsigu mini nambɔzɔbo n-ti ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli.
- 78. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! A Duuma (Naawuni) nyɛla Ŋun yɛn ti niŋ fukumsi bɛ sunsuuni (Zaadali). Yaha! A Duuma (Naawuni) nyɛla Nyeŋda, Baŋda.
- 79. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Zaŋmia yɛla dalim Naawuni, achiika! A be yelimaŋli zuɣu din be polo ni.
- 80. Achiika! (Yaa nyini Annabi)! A ku tooi chɛ ka kpiimbi wum (boligu), A mi ku tooi chɛ ka tikpiranim’ wum, dindee yi niŋ ka bɛ nyɛla ban lԑbi biri.
- 81. Yaha! A ku tooi dolsi ninvuɣu sheba ban zom ka chɛ bɛ bɔrginsim, a mi ku tooi chɛ ka so wum (boligu), naɣila ninvuɣu so ŋun ti Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ yɛlimaŋli, ka lahi nyɛ ninvuɣu sheba ban zaŋ bɛ maŋ’ zaasa n-ti Naawuni (Muslinnima).
- 82. Yaha! Yɛltɔɣali (Chiyaama yiɣisibu) yi ti paai, Ti (Tinim’ Naawuni) yɛn ti yihi ba (chɛfurinim’) la biŋkɔb’ so na (tiŋgbani yaaŋa zuɣu), ka o ti yeri ba yeltɔɣa (kadama) achiika! Ninsalinim’ daa bi dihitabli Ti (Tinim’ Naawuni) aayanima.
- 83. Ni dabsi’ sheli Ti (Tinim’ Naawuni) ni yɛn ti laɣim zamaatu sheba ban daa labsi Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ ʒiri tiŋgbani kam puuni, ka bɛ nyɛla bɛ ni taɣi shɛba zali.
- 84. Hali ka bɛ yi ti kana (Saliya karibu shee), ka O (Naawuni) yeli: “Di ni bɔŋɔ, yi daa labsila N aayanim’ ʒiri, ka mi daa ka di baŋsim sheli, bee bimbo ka yi daa leei niŋda?
- 85. Ka Naawuni daazaaba shee bɛ zuɣu domin bɛ zualinsi zuɣu, ka bɛ ku tooi lahi tɔɣisi yeltɔɣa sheli.
- 86. Di ni bɔŋɔ,bɛ bi nya kadama Ti (Tinim’ Naawuni) n-zali ba yuŋ ka di nyɛ vuhim n-ti ba, ka zali ba wuntaŋ’ ka di nyɛ din neeri tiri ba. Achiika! Ŋɔ maa puuni mali kpahimbu n-zaŋ ti ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli.
- 87. Yaha! (Teemi) Dabsi’ sheli bɛ ni yɛn ti piebsi kikaa ni, ka ŋun kam be sagbana mini tiŋgbani ni yirigi naɣila Naawuni ni yu so, ka sokam ti yɛn kana O (Naawuni) sani ka nyɛla ban filiŋ.
- 88. Ka a nya zoya, ka tehini di ʒela luɣuyini, ka di nyɛla din chanimi ginda kamani sagbaŋ ni gindi shem. Di nyɛla Naawuni so Ŋun velgi yɛllikam tuma, Achiika! O nyɛla Ŋun mi din sɔɣi yi tuuntumsa puuni.
- 89. Ŋun ti kana (Zaadali) ni tuunvielli, tɔ! O mali (sanyoo) din viela ngari lala, ka bɛ nyɛla banyɛn ti be suhudoo ni ka chɛ dindali maa suhudamli.
- 90. Ŋun mi ti kana (Zaadali) ni tuumbieɣu, ka bɛ lԑbi bɛ nina m-pili ʒahannama buɣum ni (ka yeli ba): “Bɛ ku yon ya sam sheli naɣila yi tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli (Dunia puuni).”
- 91. (Yaa nyini Annabi! Yelima): “Achiika! Bɛ puhi ma ni n-jem tiŋ’ shɛli (Maka) bɛ ni mɔŋ ʒim kpaabu di puuni ŋɔ maa Duuma. Yaha! Bɛ puhi ma mi ni mpahi ninvuɣu shɛba ban zaŋ bɛ maŋ’ zaasa n-ti Naawuni maa (Muslinnima) puuni.”
- 92. Yaha! (Bɛ puhi ma mi) ni n-karim Alkur’aani. Dinzuɣu, ŋun dolsi, tɔ! O maŋ’ zuɣu ka o dolsi, ŋun mibɔrgi, tɔ! (Yaa nyini Annabi)! Nyin yelima: “Achiika! Mani nyɛla Ŋun be ban saɣisiri ya puuni.”
- 93. Yaha! Yelima: “Paɣibu balibu kam niŋ dihitabli ti Naawuni. Ni baalim, O ni wuhi ya O nam yɛlikpahinda ka yi baŋ li. A Duuma mi pala Tamda ni yi ni tumdi tuun’ shɛŋa.”
Kundivihira[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
- ↑ Bachigahinda Din Be Dagbanli Kur'aani Puuni. The Noble Qur'an: Translation of the Meanings (Dagbani language).
- ↑ Translation of the Meanings of the Noble Qur'an - Dagbani translation, by Muhammad Baba Gutubu.
dyu_Latn dyu_Latn bam_Latn wol_Latn kon_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn fuv_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn fuv_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn fuv_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn mos_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn mos_Latn fuv_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn wol_Latn eng_Latn eng_Latn