Naposela
Dugu yɔrɔfɔli
Naposela ye 'dugu ye min bɛ Sikaso marabolo ani Kucala kolomi la. A galoda ye Sìnsinna ye nink’a Kɛ Kucala kafoda 'kɔnɔ fana. Naposela ni Kucala cɛ bɛ Bɛn bam 15 ma. A bɛ Sɔrɔ dugu misɛnnin damadɔ ni ɲɔgɔn 'cɛ i n'a fɔ Bàɲa, Ngbukan, Kanikɔ ani Karangaso.
Dugu tɔgɔko
Tɔgɔ wɛrɛ bɛ Naposela la ko Nuposikan. A dugu tu tigɛlen tɔgɔ fɔlɔ ye o tɔgɔ in ye k'a sabu Kɛ misi dɔ ye. Yanni Naposela tu ka Tigɛ, misi dɔ tùn bɛ cɛ dɔ 'bolo a lamini na, o cɛ tùn bɛ Weele ko Naafaa Danbɛlɛ. A ka misi Nàna Coolo a 'bolo ninka n'i Daga yen. A ye cɛsiri sugu bɛɛ Kɛ misi in nɔ fɛ. Misi yelen, o tùn tɛ ka Sɔn. A Kɛra ni Naafaa y'a Gɛn ka Taa ‘so, a bɛ Tla ka Segin.
A ko gannen, cɛkɔrɔba Taara lajɛlikɛla dɔ fɛ yen. O lajɛlikɛla Ko a ma k'a ka Taa i Sìgi yen. Naposela tu Tigɛra Naafaa fɛ o cogo la. O de y'a To a tɔgɔ flanan Dlara mamara la k'a Kɛ Nuposikan ye. "Nu" o ye misi ye, "Kan" o ye so ye. A dorokolen bɛ "misiso" Di kɔrɔko siratigɛ la. Nka nɛn yɛlɛmacogo y'o Yɛlɛma ka Kɛ Naposela ye o min bɛ Tà sɛbɛnfɛnw na
Dugu dugutigiya
Naposela ma Kɛ ‘màsakɛ-dugu ye ka Tɛmɛ. Nka a tùn bɛ màsakɛ-dugu dɔ ka mara 'kɔnɔ n'o ye Molobala ye. Nka bì, a dugu bɛ Mara laadala-dugutigi de fɛ.
Dugu bònya
Naposela mumɛ ye kìn sàba ye. O kìn sàba ninnu ye Cɛmiŋɛɛ, Nubezemaa ani Naɲɔgɔɔ ye. Naposela mɔgɔ hakɛ bɛ 2600 ɲɔgɔn Bɔ. A sìgikɛnɛ tɛ o ʃi kɛnɛba ye. Tomon kɔrɔ kelen bɛ Naposela n'o bɛ Weele ko Karankana.
Dugu siyako
Naposela, miɲankaw, bamananw ani fulaw de bɛ yen. Yen jamuw ye Danbɛlɛ, Tarawele, Kɔnɛ, Jabaatɛ, Goyita, Kulubali, Diko ani Kelema ye. Mamara, bamanankan ani fulakan bɛɛ bɛ Fɔ. Nka mamara fɔli de forobayalen bɛ yen kosɛbɛ.
Dugu baarako
Naposelakaw ka baaraw la fànba ye sɛnɛ ye. O sɛnɛfɛn dɔw ye saɲɔ, keninke, kàba, kɔɔri, tiga, tiganinkuru, ani ʃɔ ye.
Dugu yiriwaliko
Naposela ka yirwaliko siratigɛ la, kɛnɛyaso kelen ani musojigin-so kelen bɛ yen. Лɔsimansinw, pɔnpekɔlɔnw, jabaraninw, kɔɔrisuguw, motow ani kalalikɛ-mansinw fana bɛ Sɔrɔ yen. Naposela ni baɲuman-ketɔn minnu ye jɛɲɔgɔnyaw Kɛ olu dɔw ye CMDT, Ambasa Afrivet, AMDD, ADAF, PAM, ani CPC ye.
Dugu kàlanko
Balikukalan bɛ Naposela. Yen balikukalan Dabɔra 1980 sàn na. Lakɔlikalan fana bɛ yen. O Dabɔra 1988 sàn na. Madarasa min bɛ bɛ Kɛ Naposela, o dabɔ ni sisan cɛ bɛ Taa sàn 15 ɲɔgɔn na.
Dugu batoko
Silamɛya bɛ Naposela. A batoso kelen bɛ u fɛ yen. Mɔgɔ min Nàna n'u ka silamɛya ye o ye Sinali Danbɛlɛ ye. Sinali nàli n’a ye, o ni sisan cɛ bɛ Taa sàn 80 ɲɔgɔn na.
Dugu ɲenajeko
Лɛnajɛlako minnu bɛ Naposela olu ye seliw, sɔnniw, sangaw ani kɔɲɔw ye. Fɔlifɛn minnu bɛ Fɔ a ɲɛnajɛw la olu ye bala, bàra, jenbe, bɔnɔ ani dunun ye.
Dugu kungoko
Naposela kungo ‘kɔnɔ, kɔ fla, ani fàla fla bɛ yen.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Kabakomayɔrɔ 'fɛn tɛ Naposelakaw fɛ yen.
Blàdon : 2016-01-20 Yɛlɛmako laban : 2016-07-27
tpi_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn