TILAYƆRƆBA FƆLƆ
Mun de ye tiɲɛ ye Ala ko la?
Yala Ala b’a janto i la tigitigi wa?
Ala bɛ cogo di? Yala tɔgɔ bɛ a la wa?
Yala i bɛ se ka gɛrɛ Ala la wa?
I Y’A kɔlɔsi denmisɛnninw bɛ ɲininkali kɛ cogo min na wa? Ni caman sera kuma na dɔrɔn, u bɛ ɲininkali daminɛ i ko nin denmisɛnnin min filɛ foto la yan. U bɛ ɲininkali caman kɛ i n’a fɔ: Mun na nin bɛ tan? Walima mun na o bɛ ten? I b’a ɲini cogo bɛɛ la ka u ka ɲininkaliw jaabi, nka o man nɔgɔn tuma bɛɛ. Hali i ka jaabi bɛɛ la ɲuman bɛ se k’u bila ka ɲininkali dɔ wɛrɛ kɛ, n’o ye ko: Mun na?
2 Denmisɛnninw dɔrɔn tɛ ɲininkaliw kɛ. Ni an bɛ ka kɔrɔbaya, an bɛ ɲininkaliw kɛ ka taa a fɛ. An b’o kɛ walisa k’an ka sira ye, walima ka faratiw dɔn, an ka kan k’an yɛrɛ tanga minnu ma, walima k’a ɲini ka ko dɔ dɔn. Nka, ka ɲɛsin ɲininkaliw ma janko minnu nafa ka bon kosɛbɛ ka tɛmɛ fen bɛɛ kan, a bɛ i ko mɔgɔ caman ye ɲininkalikɛ dabila olu ko la. Walima yɛrɛ u t’a ɲini tuguni k’o ɲininkaliw jaabi sɔrɔ.
3 I ka miiri ɲininkali la min bɛ nin gafe ɲɛ fɔlɔ la, walima ɲininkaliw la minnu bɛ ɲɛ 3nan ani 6nan na, walima minnu bɛ nin tilayɔrɔba daminɛ na. Olu ye ɲininkali nafama dɔw ye i bɛ se k’i yɛrɛ ɲininka minnu na. Nka, mɔgɔ caman t’a ɲinina tun k’o ɲininkaliw jaabiw sɔrɔ. Mun na? Yala o ɲininkaliw jaabiw bɛ sɔrɔ Bibulu kɔnɔ wa? Mɔgɔ dɔw bolo, Bibulu bɛ jaabi minnu di, olu faamuyali ka gɛlɛn kosɛbɛ. Dɔ wɛrɛw bɛ siran k’o ɲininkaliw kɛ walisa u kana lamaloya. Dɔw bolo, a ka fisa o ɲininkali suguw ka to diinɛ ɲɛmɔgɔw walima diinɛ karamɔgɔw bolo. E yɛrɛ hakilila ye mun ye o la?
4 Laala i b’a fɛ ka o ɲininkali nafamaw jaabi sɔrɔ minnu bɛ diɲɛlatigɛ ko kan. Siga t’a la ko i bɛ i yɛrɛ ɲininka waati ni waati nin fɛnw na: ‘Diɲɛlatigɛ kun ye jumɛn ye? Yala diɲɛlatigɛ bɛɛ bɛ dan nin de ma wa? Ala bɛ cogo di?’ A ka ɲi k’i yɛrɛ ɲininka o fɛnw na. A nafa ka bon i ka fen bɛɛ kɛ walasa ka jaabi ɲuman jɛlenw sɔrɔ o ɲininkaliw la. Karamɔgɔ dɔnnenba Yesu Krisita y’a fɔ ko: “A’ ye delili kɛ, aw na sɔrɔli kɛ. A’ ye ɲinili kɛ, aw na yeli kɛ. A’ ye da kɔnkɔn, da na yɛlɛ aw ye.”—Matiyu 7:7.
5 N’i bɛ “ɲinili kɛ” ka taa a fɛ walisa ka ɲininkalibaw jaabiw sɔrɔ, i bɛna a ye ko o bɛna se ka nafaba lase i ma tiɲɛ na. (Ntalenw 2:1-5) Mɔgɔ mana fɛn o fɛn fɔ i ye o ko la, o bɛɛ n’a ta, jaabi bɛ u la, wa, u jaabiw bɛ se ka sɔrɔ. Min? U bɛ sɔrɔ Bibulu kɔnɔ. U faamuyali man gɛlɛn kosɛbɛ. Min ka fisa yɛrɛ, o ye ko u bɛ jigiya ni nisɔndiya di mɔgɔ ma. U bɛ se k’i dɛmɛ k’i ka diɲɛlatigɛ kɛ cogo la min bɛ hɛrɛ lase i ma kabini sisan. An ka ɲininkali dɔ sɛgɛsɛgɛli daminɛ min ye mɔgɔ caman kɔnɔnafili.
YALA ALA TƐ HINƐ WA? YALA A DUSUKUN KA GƐLƐN WA?
6 Mɔgɔ caman fɛ, o jaabi ye ɔwɔ ye. U b’a fɔ ko: ‘Ni Ala b’a janto an na, yala tiɲɛ na diɲɛ tun tɛna kɛ yɔrɔ sugu wɛrɛ ye min ni nin tɛ kelen ye wa?’ An mana an ɲɛ munu fan o fan ka filɛli kɛ, an b’a ye ko diɲɛ falen don kɛlɛw, ɲɔgɔn koniya ani sɛgɛn na. N’i ye an kelen-kelen fana ta, an bɛ bana, an bɛ tɔɔrɔ ani an diyanyemɔgɔw bɛ sa. O de y’a to mɔgɔ caman b’a fɔ ko: ‘Ni Ala tun b’a janto anw ni an kunkow la, yala a tun tɛna o ko suguw bali wa?’
7 Min ka jugu kosɛbɛ, o ye ko tuma dɔw la diinɛ karamɔgɔw yɛrɛ de bɛ mɔgɔw bila ka miiri ko Ala dusukun ka gɛlɛn. Cogo di? Ni kasaara kɛra, u b’a fɔ ko Ala sago don. A bɛ ikomi u b’a fɔ ko Ala nɔ de ye kojugu ninnu ye. Yala o ye tiɲɛ ye Ala ko la wa? Bibulu bɛ mun de fɔ tigitigi? Yakuba 1:13 bɛ o jaabi. A ko: “Mɔgɔ mana nɛgɛn ko jugu nɔfɛ, o kana fɔ ko Ala y’a nɛgɛn, katuguni Ala tɛ se ka nɛgɛn ko jugu si nɔfɛ.” O la sa, i ɲɛ bɛ kojugu minnu na an ka nin diɲɛ in kɔnɔ, olu tɛ bɔ abada Ala yɔrɔ. (Job 34:10-12) Tiɲɛ don Ala b’a to kojuguw ka kɛ. Nka, danfaraba de bɛ nin fɛn fila ni ɲɔgɔn cɛ: k’a to ko dɔ ka kɛ, ani ka kɛ o ko sababu ye.
8 Misali la, e ka miiri denfa hakilima dɔ la, kanuyaba bɛ min na, n’a denkɛ kɔrɔbalen b’a ka so halisa. Denkɛ nana muruti k’a fɔ ko a bɛ bɔ so kɔnɔ, fa tɛ a bali a ka taa. Ni denkɛ ye sira jugu ta, ka gɛlɛyaw sɔrɔ o kɔfɛ, yala denkɛ ka kunkow sababu ye a fa ye wa? Ayi. (Luka 15:11-13) O cogo kelen na, hadamaden minnu y’a sugandi ka sira jugu ta, Ala ma olu bali k’o kɛ. Nka kunko minnu bɔra o la kɔfɛ, ale tɛ olu sababu ye. O la sa, k’a fɔ ko Ala nɔ de ye hadamadenw ka bɔnɛw bɛɛ ye, o ye tilenbaliyakoba de ye.
9 Kun ɲɛnamaw bɛ Ala bolo ka hadamadenw to u ka tugu sira jugu kɔ. Ikomi Ala de y’an Dabaga ye, ko hakilitigiya b’a la ani ko sebaayatigi don, a tun wajibiyalen tɛ ka o kunw ɲɛfɔ an ye. Nka, ikomi Ala b’an kanu, a ye olu ɲɛfɔ an ye. I bɛna caman kalan o kunw kan Tilayɔrɔba 11 nan na. Nka i ka da a la ko kunko minnu bɛ an da la, Ala tɛ olu sababu ye. Nka, jigiya kelenpe min bɛ yen walisa an ka kunkow ka ɲɛnabɔ, ale de bɛ o di an ma.—Esayi 33:2.
10 Ka fara o kan, Ala senuma don. (Esayi 6:3) O kɔrɔ ye ko a saniyalen don. Juguya hali kelen tɛ Ala la. O kosɔn, an bɛ se k’an ka dannaya bɛɛ ta ka da a kan. An tɛ se k’o dannaya sugu da hadamadenw kan, bawo tuma dɔw la u jogo bɛ laban ka tiɲɛ. Hali hadamadenw bɛɛ la laadiri min bɛ kuntigiya la, ni mɔgɔjuguw ye kow tiɲɛ, tuma caman na, se tɛ a ye ka o kow labɛn. Nka, se bɛɛ tigi ye Ala ye. Juguya ye tiɲɛni minnu bɛɛ lase hadamadenw ma, a bɛ se ka olu bɛɛ labɛn, wa a bena o kɛ. Ni Ala bɛna wuli tuma min na k’o kɛ, a bɛna o kɛ cogo la min bɛna kojugu ban pewu, wa fo abada.—Zaburu 37:9-11.
TILENBALIYAKO MINNU B’AN SƆRƆ, ALA BƐ MUN MIIRI OLU KO LA?
11 Yanni o don cɛ, Ala bɛ mun miiri kow kan minnu bɛ ka kɛ diɲɛ kɔnɔ ani i yɛrɛ ka diɲɛlatigɛ kɔnɔ? Bibulu b’a fɔ an ye ko “tilennenya ko ka di a ye.” (Zaburu 11:7) O kosɔn, ko min tilennen bɛ ani ko min man ɲi, Ala b’a janto kosɛbɛ olu la. A bɛ tilenbaliya sugu bɛɛ koniya. Juguya tun ye dugukolo fa tuma min na lawale la, Bibulu y’a fɔ ko Ala “ɲɛnasisira haali.” (Jenɛse 6:5, 6) Ala ma yɛlɛma. (Malaki 3:6) K’a ye ko tɔɔrɔ bɛ ka kɛ diɲɛ kɔnɔ, Ala bɛ o koniya hali sisan. Ka mɔgɔw ye tɔɔrɔ la, a bɛ o fana koniya. Bibulu ko “a bɛ a janto aw la.”—1 Piɛrɛ 5:7.
12 Mun b’a to an bɛ se ka da a la ko Ala tɛ tɔɔrɔ fɛ hali dɔɔnin? Dalilu dɔ wɛrɛ filɛ nin ye. Bibulu b’a fɔ ko mɔgɔ dara Ala ja la. (Jenɛse 1:26) O la sa, jogo ɲumanw b’an na bawo jogo ɲumanw bɛ Ala la. Misali la, yala a b’i tɔɔrɔ ka mɔgɔw ye tɔɔrɔ la, mɔgɔ minnu ma fosi kɛ wa ? Ni o tilenbaliya suguw b’i tɔɔrɔ, i ka da a la ko o bɛ Ala tɔɔrɔ kosɛbɛ ka tɛmɛ e yɛrɛ kan.
13 Mɔgɔ bɛ se ka fɛn ɲumanba minnu kɛ, o kelen ye kanuya ye. O fana bɛ a jira ko an dara Ala ja la. Bibulu b’a fɔ ko “Ala ye kanuya de ye.” (1 Yuhana 4:8) Kanuya bɛ an na bawo kanuya bɛ Ala la. I ɲɛ bɛ tɔɔrɔ ni tilenbaliya minnu na diɲɛ kɔnɔ, yala kanuya b’i bila ka olu ban pewu wa? Ni a se tun b’i ye k’o kɛ, yala i tun tɛna o kɛ wa? Siga t’a la ko i tun bɛna o kɛ. O kosɔn, i bɛ se ka da a la ko Ala bɛna tɔɔrɔ ni tilenbaliya ban pewu. Layidu minnu kofɔlen bɛ nin gafe ɲɛ 4nan ani 5nan na, olu tɛ sugo ye walima fɛnw ye an jigi bɛ minnu kan fu. A jɛlen don ko Ala ka layiduw bɛ tiimɛ. O bɛɛ n’a ta, walisa i ka se ka da o layidu suguw la, Ala min ye o layiduw ta, fo i ka caman dɔn a ko la.
ALA B’A FƐ I K’A DƆN ALE YE JƆNI YE
14 N’i b’a fɛ mɔgɔ dɔ k’i dɔn, i bɛna mun kɛ? Yala i tɛna i tɔgɔ fɔ a ye wa? Yala tɔgɔ bɛ Ala la wa? Diinɛ caman b’a fɔ ko a tɔgɔ ye ko “Ala” walima “Matigi.” Nka o tɛ Ala halala tɔgɔ ye. A boɲali tɔgɔw don. A bɛ i ko n’i y’a fɔ “Masakɛ” walima “Peresidan.” Bibulu b’a fɔ ko boɲali tɔgɔ caman bɛ Ala la. “Ala” ani “Matigi” ye olu dɔw ye. Nka, Bibulu b’a fɔ fana ko Ala halala tɔgɔ bɛ yen. O ye Jehova ye. Zaburu 83:19, BS, b’a fɔ ko: “Walisa u k’a dɔn ko e min tɔgɔ ko Jehova, ko e kelenpe ye Kɔrɔtalenba ye dugukolo bɛɛ kunna.” Ni o tɔgɔ tɛ i ka Bibulu kɔnɔ ani n’i b’a fɛ k’a dɔn kun min na, i bɛ se ka Ɲɛfɔli farankanw lajɛ nin gafe kɔnɔ. Fɛn min ye tiɲɛ ye, o ye ko Ala tɔgɔ bɛ sɔrɔ siɲɛ ba caman Bibulu bololasɛbɛnni fɔlɔw kɔnɔ. O la sa, Jehova b’a fɛ i k’a tɔgɔ dɔn, k’o fɔ. An bɛ se k’a fɔ ko Ala ye Bibulu kɛ baarakɛminɛn ye walisa k’a yɛrɛ jira i la.
15 Ala de ye tɔgɔ da a yɛrɛ la min kɔrɔ ka dun kosɛbɛ. A tɔgɔ min ye ko Jehova, o kɔrɔ ye ko Ala bɛ layidu o layidu ta, a bɛ se ka olu bɛɛ tiimɛ ani a sagonata ye ko o ko ye, a bɛ se ka olu bɛɛ fana tiimɛ.* Ala tɔgɔ ɲɔgɔn tɛ yen. O tɔgɔ bɛ ale kelenpe dɔrɔn de la. Wa, Jehova ye kelenpe de ye sira caman wɛrɛw fɛ. Cogo di?
16 An y’a ye ko Zaburu 83:19, BS, b’a fɔ Jehova ko la, ko ale “kelenpe ye Kɔrɔtalenba ye.” O cogo kelen na, a bɛ fɔ Jehova kelenpe ma ko “Sebaayabɛɛtigi.” Jirali 15:3 ko: “Matigi Ala, Sebaayabɛɛtigi, i ka ko kɛtaw ka bon, kabakow don! Siyaw bɛɛ ka Masakɛ, i ka siraw tilennen don. U ye tiɲɛ ye.” Ala mankutu min ye ko “Sebaayabɛɛtigi,” o b’a jira ko se bɛ Jehova de bolo ka tɛmɛ bɛɛ kan. A ka sebaaya ɲɔgɔn tɛ. Se dan ye ale ta ye. 1 Timote 1:17 fana b’a fɔ Jehova ko la ko “Badaa Masakɛ.” O mankutu tɔgɔ b’an hakili jigin ko Jehova ye kelenpe ye sira wɛrɛ fɛ. Ale kelenpe dɔrɔn de bɛ yen kabini abada fo abada. Zaburu 90:2 b’a fɔ ko: “kabini fɔlɔfɔlɔ i ye Ala ye, i na to badaa.” Yala o ko t’an bila ka Jehova bonya wa? Tari di?
17 Jehova ye kelenpe ye sira min fana fɛ, o ye ko ale kelenpe de ye Dabaga ye. An b’a kalan Jirali 4:11 kɔnɔ ko: “An Matigi ni an ka Ala, i ka kan ni nɔɔrɔ ni bonya ani sebaaya ye, katuguni e de ye fɛn bɛɛ dabaa ye, u bɛ, ani u dara ka kɛɲɛ ni i sago ye.” I bɛ se ka miiri fɛn o fɛn na: K’a ta danfɛn hakilimaalama yebaliw la, n’u bɛ sankolo la, ka na a bila dolow la minnu bɛ sankolo fa sufɛ; ani fana, k’a ta jiridenw na minnu bɛ den jiriw la fo ka na a bila jɛgɛw la minnu bɛ nɔ kɔgɔjibaw ani kɔw la, olu bɛɛ bɛ yen bawo Jehova ye Dabaga ye!
YALA I BƐ SE KA GƐRƐ JEHOVA LA WA?
18 Ni mɔgɔ dɔw ye dɔnniya sɔrɔ Jehova jogo ɲumanbaw kan, o bɛ u jɔrɔ cogo dɔ la. U bɛ siran, bawo olu bolo Jehova kɔrɔtalen bɛ kojugu olu ma, ko u tɛna se abada ka gɛrɛ a la, walima ko olu tɛ fosi ye o Ala kɔrɔtalenba sugu bolo. Nka, yala o miiricogo tilennen don wa? Bibulu b’ɛ min fɔ, o n’o tɛ kelen ye fewu. A b’a fɔ Jehova ko la ko: “a yɔrɔ man jan an si la.” (Kɛwalew 17:27) Bibulu yɛrɛ bɛ dusu don an kɔnɔ ko: “A’ ye gɛrɛ Ala la, ale fana na gɛrɛ aw la.”—Yakuba 4:8.
19 I bɛ se ka gɛrɛ Ala la cogo jumɛn na? A fɔlɔ ye ko i bɛ ka min kɛ sisan, i ka taa a fɛ o la, n’o ye ka kalan kɛ ka dɔnniya sɔrɔ Ala ko la. Yesu y’a fɔ ko: “Ɲɛnamaya banbali ye nin de ye ko, u bɛ e dɔn ko i ye Ala sɛbɛ kelenpe ye, ka Yesu Krisita dɔn, i ye o min ci.” (Yuhana 17:3) Tiɲɛ na, Bibulu b’a fɔ ko ka kalan kɛ ka dɔnniya sɔrɔ Jehova ni Yesu ko la, o bɛ na ni “ɲɛnamaya banbali ye.” I ko a fɔra ka tɛmɛ cogo min na, “Ala ye kanuya de ye.” (1 Yuhana 4:16) Jogo ɲumanba caman wɛrɛ bɛ Jehova la minnu ka di an ye kosɛbɛ. Misali la, Bibulu b’a fɔ ko Jehova ye ‘makaritigi, hinɛtigi Ala ye. A tɛ dimin joona. A ka ɲumaya ni a ka kantigiya ka bon.’ (Ekisode 34:6) A ‘ka ɲi, a bɛ sɔn ka yafali kɛ.’ (Zaburu 86:5) Ala bɛ muɲu. (2 Piɛrɛ 3:9) Kantigi don. (1 Kɔrɛntekaw 1:9) N’i bɛ Bibulu kalan ka taa a fɛ, i bɛna a ye cogo min na Jehova y’a jira ko o jogo ɲumanbaw b’a la, ani jogo ɲumanba wɛrɛw.
20 Tiɲɛ don ko i tɛ se ka Ala ye, bawo Ala ye hakilimaa ye min tɛ se ka ye. (Zan 1:18; 4:24, LK; 1 Timote 1:17) Nka, n’i ye Bibulu kalan ka dɔnniya sɔrɔ a ko la, i bɛna laban k’a faamu ko i bɛ se ka Ala dɔn i n’a fɔ i bɛ mɔgɔ dɔn cogo min na. I ko Zaburu sɛbɛnbaga y’a fɔ cogo min na, i bɛ se ka “Jehova ka nɔɔrɔ filɛ.” (Zaburu 27:4, BS; Romɛkaw 1:20) Ni i ka dɔnniya bɛ bonyana ka taa a fɛ Jehova ko la, i bɛna a faamu ko a bɛ yen tigitigi, wa kun caman bɛna kɛ i bolo k’a kanu, ka gɛrɛ ale la.
21 I bɛna a faamu dɔɔnin-dɔɔnin kun min na Bibulu b’a fɔ an ye ko an ka Jehova jate i ko an Fa. (Matiyu 6:9) Tiɲɛ don ko an ka ɲɛnamaya bɛ bɔ ale de la, nka o dɔrɔn tɛ. A bɛ min ŋaniya an ye, o ye an ka hɛrɛ tigitigi sɔrɔ, i ko ŋaniya min ŋɔgɔn bɛ denfa ŋuman na. (Zaburu 36:10) Bibulu b’a fɔ fana ko hadamadenw bɛ se ka kɛ Jehova teriw ye. (Yakuba 2:23) I ka miiri dɔɔnin nin na, ko: E yɛrɛ bɛ se ka kɛ dunuya Dabaga teri dɔ ye!
22 N’i bɛ ka dɔ fara i ka dɔnniya kan Bibulu ko la, mɔgɔ ŋaniya ɲuman tigi dɔw bɛ se k’a gɛlɛya i ma ko i k’i ka Bibulukalan jɔ. I b’a sɔrɔ u bɛ siran i ka bɔ i ka diinɛ na. Nka, i kana a to mɔgɔ si k’i bali ka teriya don ni teri bɛɛ la fisaman ye, i tɛna min ɲɔgɔn sɔrɔ abada.
23 A jɛlen don ko fɛn dɔw bɛ yen i tɛna minnu faamu yɔrɔnin kelen. I bɛ se ka maloya ka dɛmɛ ɲini walisa k’o faamu. Nka i kana a to maloya k’i bali k’o dɛmɛ ɲini. Yesu y’a fɔ ko a ka ɲi ka kɛ mɔgɔ majiginnen ye, i n’a fɔ denmisɛnnin bɛ cogo min na. (Matiyu 18:2-4) I ko an b’a dɔn cogo min na, denmisɛnninw bɛ ɲininkali caman kɛ. Ala b’a fɛ i ka ɲininkali jaabiw sɔrɔ. Bibulu ye mɔgɔ dɔw tanu minnu tun b’a fɛ kosɛbɛ ka dɔnniya sɔrɔ Ala ko la. U tun bɛ ka kalan min na, u y’o sɛgɛsɛgɛ koɲuman Sɛbɛnniw kɔnɔ ni o ye tiɲɛ ye.—Kɛwalew 17:11.
24 Walisa ka dɔnniya sɔrɔ Jehova ko la, a cogo bɛɛ la fisaman ye ka Bibulu kalan k’a faamu. Bibulu ni kitabu tɔw si tɛ kelen ye. Sira jumɛn fɛ? Tilayɔrɔba nata bɛna kuma o kan.
BIBULU BƐ MIN FƆ
- Ala b’a janto e yɛrɛ la.—1 Piɛrɛ 5:7.
- Ala halala tɔgɔ ye Jehova ye.—Zaburu 83:19.
- Ala b’a ɲini i fɛ i ka gɛrɛ a la.—Yakuba 4:8.
- Kanuyaba bɛ Jehova la, a ka ɲi ani a bɛ makari.—Ekisode 34:6; 1 Yuhana 4:8, 16.
* Kunnafoni wɛrɛw bɛ sɔrɔ Ala tɔgɔ kɔrɔ ani a fɔcogo kan Ɲɛfɔli farankanw na.
Ɲininkaliw
1, 2. Mun na a ka ɲi tuma caman na ka ɲininkaliw kɛ?
3. Ka ɲɛsin ɲininkaliw ma minnu nafa ka bon kosɛbɛ, mun na mɔgɔ caman t’a ɲinina tun ka olu jaabiw sɔrɔ?
4, 5. Ɲininkali nafama minnu bɛ diɲɛlatigɛ ko kan, olu dɔw ye jumɛnw ye? Mun na an ka kan k’u jaabiw ɲini?
6. Min ye hadamadenw ka tɔɔrɔ ko ye, mun na mɔgɔ caman b’a miiri ko Ala tɛ hinɛ?
7. (a) Cogo jumɛn na diinɛ karamɔgɔw ye mɔgɔ caman bila ka miiri ko Ala dusukun ka gɛlɛn? (b) An bɛ se ka tɔɔrɔko minnu sɔrɔ, Bibulu bɛ mun fɔ tigitigi olu ko la?
8, 9. (a) I bɛ se ka misali jumɛn di walisa k’a jira danfara min b’a la k’a to kojugu ka kɛ ani ka kɛ o kojugu sababu ye? (b) Mun na a bɛna kɛ tilenbaliyako ye an bolo ka jalaki sɔrɔ Ala fan fɛ, bawo a y’a to hadamadenw ka sira jugu ta?
10. Mun na an bɛ se ka da a la ko juguya nana ni tiɲɛni minnu ye, Ala bɛna olu labɛn?
11. (a) Ala bɛ mun miiri tilenbaliya ko la? (b) I bɛ ka tɔɔrɔ minnu kun, Ala bɛ mun miiri olu ko la?
12, 13. (a) Mun na jogoɲumanw b’an na i n’a fɔ kanuya? Kanuya b’an bila ka diɲɛ ye cogo jumɛn na? (b) Mun na i bɛ se ka da a la ko kunko minnu bɛ diɲɛ kɔnɔ, Ala bɛna olu ɲɛnabɔ tiɲɛ na?
14. Ala tɔgɔ bɛ di? Mun na an ka kan k’o tɔgɔ fɔ?
15. Ala tɔgɔ kɔrɔ ye mun ye?
16, 17. An bɛ se ka mun kalan Jehova ko la a ka nin mankutuw fɛ: (a) “Sebaayabɛɛtigi”? (b) “Badaa Masakɛ”? (c) “Dabaga”?
18. Mun na mɔgɔ dɔw bɛ miiri k’u tɛna se abada ka gɛrɛ Ala la? Nka Bibulu bɛ mun de fɔ?
19. (a) An bɛ se k’a daminɛ ka mun kɛ walisa ka gɛrɛ Ala la? An bɛ nafa jumɛn sɔrɔ o kɛli la? (b) Ala jogo ɲuman jumɛnw de ka di i ye ka tɛmɛ a tɔw bɛɛ kan?
20-22. (a) Ikomi an tɛ se ka Ala ye, yala o b’an bali ka gɛrɛ a la wa? O ɲɛfɔ. (b) Mɔgɔ ŋaniya ɲuman tigi dɔw bɛ se k’a gɛlɛya i ma ko i ka mun kɛ? Nka i ka kan ka mun kɛ?
23, 24. (a) Mun na i ka kan ka ɲininkaliw kɛ ka taa a fɛ i ka fɛn kalannenw ko la? (b) Tilayɔrɔba nata bɛna kuma mun kan?
dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn dyu_Latn bam_Latn dyu_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn