Gindinso
Dugu yɔrɔfɔli
Kayi marabolo la, kolomi min Bɛ yen ko Kɛɲɛba, dugu dɔ de Bɛ yen ko Gindinso min Bɛ Kasama galoda fɛ. A ni Kɛɲɛba cɛ jànya ye bam 12 ye nin k'a ni Kasama ta Kɛ bam 30 ye. Dugu laminidugu naani tɔgɔ Flɛ nin ye: kɔrɔn fɛ Galasi ni Sibidugu Bɛ yen, bam 7; tlebin fɛ Kɔɔbatɔ de Bɛ yen, bam 7; kɛɲɛka fɛ o ye Tabakɔtɔ ye, dugu min b'a ni worodugu cɛ, o ye Balu ye, bam 1 ye. Gindinso ni duguba min ka Sùrun ɲɔgɔn na o ye Kita ye bam 238.
Dugu tɔgɔko
Tɔgɔ fla tɛ dugu in na wa tɔgɔ fla ma Deli ka k'a la. A Sìgira Famusa Fofana de fɛ. Ale de Bɔra Galasi ka Nà sὲnɛ ni donsoya ka ma. Dugu in tɔgɔ Sɔrɔla daɲɛ dɔ de fɔli fɛ kɔrɔ ye a bɛ Yiriwa ye. O jidusu fɔli de Nàna ni Gindinso ye.
Dugu dugutigiya
Laadala-dugutigiko de bɛ Gindinso. A bɛ jamu fla de ka bolo kan n'olu ye Fofana ni Keyta ye. Yen, dugutigiya bɛ Nà kɔrɔya-kunda de. Ni dugutigikɔrɔ Faatura, kura de bɛ Sìgi kalo kelen o kɔ. U ka dugutigikɔrɔ dɔw tɔgɔ flɛ: Famusa Fofana, Senkun Keyta. Màa min bɛ dugu kun na bi, o ye Funɛmadi Keyta ye.
Dugu bònya
Kìn 3 de b'a kɔnɔ minnu ye Лalakalan, Numulatɔ ani Bɛrɔla ye. Dugu in b'a sìgiyɔrɔfɔlɔ de la halisa.
Dugu siyako
Siya 1 de bɛ dugu in na.O ye maninka ye. Yen jamuw ye: Fofana, Keyta, Sisɔkɔ, Danbɛlɛ, Tigana, Ture, Sise, Jalo. Dugu mɔgɔw sinankunw ye Fofana, Keyta, Kulubali, Sise, Sisɔkɔ, flaw, Ture. Furusira bɛ dugu mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ w'a bɛ dugu ni dugu wɛrɛ cɛ. Kan min bɛ Fɔ yen; o ye maninkakan ye.
Dugu baarako
Sὲnɛ ye Gindinso baaraw la fànba dɔ ye. Ka Fàra o kan baganmara, jàgo bɛ Kɛ yen.
Forosɛnɛ siratigɛ la, u bɛ fɛn minnu Sὲnɛ, olu ye: keninke, sàɲɔ, kàba, màlo, tiga, tiganinkurun, ɲimikala, gajaba, ku, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, zɛrɛ, kuruba (jabere), danan, bɛnɛ, dà, fini, filensun, kɔɔri.
Nakɔsɛnɛ: mangoro, buyagi, manje, bananku, jafarana, jabibi, sebe, lenburuba, lenburukumu, mandiriye, namasa, tamati, nkɔyɔ, jaba, salati, ʃù, nanaye, melɔn, karɔti, pɔpɔrɔn, beterafu.
Jàgo: sὲnefenw, fìnifeere, butigifeere, baganjago.
Baganmara : misi, bà, saga, sonsan, fàli, sò, wùlu, jakuma, bama, koorokaara.
U bɛ kamanmafɛn minnu Mara, olu ye: ʃɛ, kami, tonkɔnɔ, jɛnɛntubanin; bawɔlɔ.
Bololabaara minnu bɛ Kɛ Gindinso olu ye : geseda, segereda, ciyan, sigilandla, kalakadla, sansaradla, bɔrɛdla, jiriʃi.
O tɛmɛnen kɔ numuyabaaraw bɛ Kɛ dugu in na. Numucɛw bɛ baara minnu Kɛ, olu ye: dabadla, jeledla, jalodla, murudla, zundla, marifa, tama, biɲɛn, kurun, ŋunan. Numumusow ta ye bɔgɔdaga, faka, dun, fɔɔɲɔn, ɲintin, tinto, bɛɛlɔ, lɛfɛ dlali ye
Dosonya bɛ yen.Yen sugudonya ye alamisa ye.
Nin bɛɛ la, yen baaraw la fanba ye sɛnɛ de ye.
Dugu fὲɛrɛko
Fɛɛrɛ minnu bɛ gindinsokaw bolo kungofɛnw fàgali la olu ye : manabele, ntefere, wɔlɔjuru, wɔlɔgen, bese, waraminɛ-nɛgɛ, nkalaŋɛ, fɛlebɔ, basaminɛ-nɛgɛ, furabulu samani ka wɔlɔ Minɛ a fan kan, dingɛ tigɛli ka wɔlɔfan Bla o kɔnɔ, ʃiladɔn mana dali, buturu, kalanin, marfa.
Sokɔnɔfenw mineni : ncɔlɔ ( ka misiden Dabɔ sin na), jonbori (ka juru ncoma Fili misi ɲe), ka bagan masina Negen ka Don a keyɔrɔ la walima k’a Gen ka Mine.
Лelakegunyakow : ncankoroda, finisɔgɔ, lokaloka, bɔfle.
Dugu yiriwaliko
Kokura nàlenw dugu in kɔnɔ olu ye : Лɔsiimansin, jabaranin, kɔɔrisugu, tlebarika-walan, kalalikemansin, moto, pɔnpekɔlɔn, kɔlɔn ŋana, sɛnɛkɛ-mansin, senfɛjuru, kumabaranin.
Dugu kàlanko
Kàlanko siratigɛ lakɔlikalanso 1 de bɛ yen. A Daminɛna 1960 sàn n'o ye Mali ka yɛrɛmahɔrɔnya ta san ye.. Kàlanso in ye forobata ye. Sàn 9kalan don. Balikukalanso kelen ni blonkɔnɔkalanso 1 be yen. Kàlan min Donna Gindenso fɔlɔ o ye blonkɔnɔ-kalan ye nka bi lakɔlikalan de fanga ka bon kosebe.
Dugu batoko
Dugumɔgɔw be diine minnu na, olu ye silameya ni kerecɛnya ye. O kɔ fɛ, laadalabatow bɛ Kɛ ye minnu ye kɔmɔ, boli, kunakudun tukun. olu batoyɔrɔw ye kurufin ni buguda ye.
Dugu ɲenajeko
Kɔɲɔ, laadalakow, tɔnɲɛnajɛw, seliw, sanyelemaw ani sankunben ye gindinsokaw ka ɲɛnajɛlakow ye. U ka o ɲɛnajɛ ninnu fɔlifɛnw ye nkɔnin, flen, gita, bàra ani dunun, bɔlɔn, dan, sinbi, kisa, daro ye. Nka ɲɛnajɛfɛn kɔrɔ dɔw fana bɛ yen i n'a fɔ bɛlɛta, nparibɔ, fɛrɛn, juruden, nten, wali, ʃenta ani kɔlɔci. gindinsokaw ka nin ɲɛnajɛ ninnu bɛ Kɛ fereba de la. Nin bee kɔ fe farikoloɲeneje werew be yen i n’a fɔ sennantolatan, sennaboli ani negesoboli.
Dugu kungoko
Gindinso kungo kɔnɔ, jisigiyɔrɔw ( kɔ, fàla), jiriw ani kungofɛnw de bɛ yen.
Dugu in na, kɔ 1 ni fàla sàba de be yen.
Jisigiyɔrɔ ninnun na fɛn minnu bɛ Sɔrɔ yen : salen, ntɛbɛnbaman, ntigin, dodo, talaka, nfanan ; bàma, kaana, koorokaara, ntori, wondo.
Jiriw : jala, bànan, sanan, genun, nkaba, dingɛ, gele, npeku, zaban, nsira, bumu, ʃi, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, kɔlɔ, ntabakùnba, koro, woo, ntɔngɛ, ntege, zɛrɛninjɛ, nkalama, danga, sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ, nten, ɲama, ngùna, minkɔn, ntomi, wɔlɔ.
Kungofɛnw : sinɛnnin, bàla, minɛn, nkolonin, warabilen, suruku, miniɲan, dànkalan, ntomisa, nkorogo, duga, kungokami, wɔlɔ, bunun dingon, tentanin, baninkɔnɔ, tonkanjɔ, ntubanin, sɛgɛ.
Dugu in kungodaw tɔgɔ ye: subɛɲa, kùrufin, lɛkɔ, tankɔnikurama, kɔlɔnkɛla. Yen kùluw ye: tankɔkikurama, kùru kùnsigima.
Dugu kaburudoko
Kaburudo 1 de bɛ dugu in na. A bɛ dugu ni tlebin cɛ.
Dugu waatiko
Gindinso, tlema mana Bɔ yen, samiɲɛ de bɛ Nà n'o Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà. O kɔ fɛ fonɛnɛ bɛ yen.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
An ma fɛn Sɔrɔ dugu in kabakoma-yɔrɔ kan.
Blàdon : 2017-05-31 Yɛlɛmako laban : 2017-06-22
kac_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn hat_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn