Saawɔra Mandiba
Saawɔra Mandiba (Ash-Shooraa ٱلشُّورىٰ)[1]
Suurili ŋɔ maa wuhirila Muslinnim’ namgbaniyini ni mali anfaani shem, ni bɛ ni mɔŋ namgbankpeeni bɛ sunsuuni behigu kam puuni shem.
Aaya nima[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
Aaya nima:[2]
- 1. Ha-Miim (H.M.).
- 2. Ain-Siin-kaaf (A.S.K). [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alku’aani nyɛla Muɣujiza (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni.
- 3. (Yaa nyini Annabi)! Lala ka Nyɛŋda, Yɛmgoliŋgalana timdi ni wahayi n-zaŋ kana a sani, n-ti pahi tuun’ sheba ban daa kana poi ni nyini maa sani.
- 4. O (Naawuni) sula din be sagbana mini tiŋgbani ni. Yaha! Ŋuna nnyɛŊun nam du ka galsi.
- 5. Di di chɛ bɛla ni sagbana tahibɔɣi di zuɣusaa, ka Malaaikanim’ mi simsira ni bɛ Duuma paɣibu, ka bɔri chempaŋ tiri ninvuɣu sheba ban be tiŋgbani yaaŋa zuɣu. Wumma! Achiika! Naawuni, Ŋuna nnyɛ Chempaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.
- 6. Yaha! Ninvuɣu sheba ban mali duma nima ka pa ni Ŋuna, Naawuni n-nyɛŊun guli ba. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! A pala bɛ ni zaŋ bɛ yɛla dalim so.
- 7. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) tim na ni Alkur’aani a sani ka di nyɛ Larbu zinli, domin a zaŋ li n-varsi ninvuɣu sheba ban be tiŋkara (Makanima), n-ti pahi tiŋkpaŋ’ sheŋa din gili li. Ka a lahi yihi ba wa’azu n-zaŋ chaŋ laɣiŋgu dabsi’ shɛli din puuni ka zilsigu la. Zamaatu sheba yɛn ti bela Alizanda ni, ka zamaatu sheba yɛn ti be Sa’iiri (buɣum) ni.
- 8. Yaha! Naawuni yi di bɔra, O naan chɛ ka bɛ leei ali’umma yinsi, Amaa! O (Naawuni) kpehirila O ni bɔri so O nambɔzɔbo puuni. Yaha! Zualindiriba ti ka ŋun yɛn taɣi ba, bee ŋun yɛn sɔŋsi ba (Zaadali).
- 9. Dini bɔŋɔ, bee bɛ (chefurinim’) gbibila binyer’ sheŋa ka bɛ nyɛ duma nima ka pa ni Ŋun? Tɔ! Naawuni n-nyɛ sɔŋda. Ŋuna n-lahi neeri ka kura. Yaha! Ŋuna n-nyɛ Toora binshɛɣu kam zuɣu.
- 10. Yaha! Binshɛɣu kam yi ni niŋ namgbankpeeni (yi sunsuuni), tɔ! Di fukumsi bela Naawuni sani, Ŋuna n-nyɛ Naawuni so Ŋun nyɛ n Duuma. O zuɣu ka n-dalim, O mi sani ka n-niŋdi tuuba n-labra.
- 11. Ŋuna n-nyɛŊun pili sagbana mini tiŋgbani nambu, ka chɛ ka yi paɣaba yi yi maŋmaŋ’ puuni na. Yaha! Biŋkobri gba puuni mali paɣaba ni dobba, ka O namdi ya di puuni. Binshɛɣu n-kani ŋmani O. Yaha! O nyɛla Wumda, Nyara.
- 12. Ŋuna (Naawuni) n-su sagbana mini tiŋgbani saafenima, ka O yelgiri arzichi tiri O ni bɔri so, ka kirsiri biɛhigu tiri O ni bɔri so. Achiika! O shiri nyɛla binshɛɣu kam Baŋda.
- 13. O zali ya (yi Muslinnim’) la zaligu n-zaŋ chaŋ adiini polo, ka di nyɛ O ni daa zaŋ shɛli n-saɣisi Annabi Nuhu, ni Ti ni niŋ shɛli wahayi n-zaŋ kana a (Annabi Muhammadu) sani, ni Ti ni zaŋ shɛlin-saɣisi Annabi Ibrahima, ni Annabi Musa, n-ti pahi (Annabi) Issa (kadama): “Zalmi ya adiini, ka miri ya ka yi woli woli di puuni. (Yaa nyni Annabi)! A ni boondi chefurinima n-zaŋ chaŋ shɛli polo maa galsi nyeŋ ba. Naawuni gahindila O ni bɔri so n-zaŋ kana O sani.Yaha! O dolsirila ŋun niŋdi tuuba n-labri O sani.
- 14. Yaha! Bɛ (Yahuudu mini Nashaaranim’) daa bi woli woli naɣila baŋsim (Annabi Muhammadu) ni kaba na nyaaŋa, ka dinyɛla jelinsi din bebɛ sunsuuni zuɣu. Yaha! Di yi di pala Naawuni yeltɔɣa din pun daŋsi zuɣu, bɛ naan siɣisi azaaba n-ti ba na. Yaha! Achiika! Ninvuɣu sheba bɛ ni dihi litaafi fali bɛ nyaaŋa maa nyɛla ban be zilsigu puuni ni dina (Alkur’aani).
- 15. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Bolimi (ninsalnim’) ka zani tuhi kamani bɛ ni puhia lishem, kamirikaadolibɛ suhuyurlim. Yaha! Yelima: “N-ti yelimaŋli ni binshɛɣu Naawuni ni siɣisi na litaafi puuni.Yaha! Bɛ puhi ma mi ni n-niŋ aadalsi yi sunsuuni. Naawuni nnyɛ ti Duuma ka nyɛ yi gba Duuma. Ti tuuntumsa sanyoo nyɛla ti dini, ka yi gba tuuntumsa sanyoo nyɛ yi dini, namgbankpeeni ka ti mini ya sunsuuni, Naawuni yɛn ti laɣimla ti sunsuuni (Zaadali). Yaha! O sani n-nyɛ labbu shee.
- 16. Yaha! Ninvuɣu sheba ban ŋmeri namgbankpeeni n-zaŋ chaŋ Naawuni polo saha shɛli bɛ (ninsalinim’) ni saɣi ti li nyaaŋa, bɛ daliri nyɛla din yɛn saɣim bɛ Duuma sani, ka (Naawuni) sujee lahi be bɛ zuɣu. Yaha! Azaabakpeeni be bɛ zuɣu (Zaadali).
- 17. Naawuni n-nyɛŊun siɣisi litaafi (Alkur’aani) na yɛlimaŋli mini aadalsi. (Yaa nyini ŋun wumda)! Ka bo n-leei yɛn chɛ ka a baŋ kadama diyi pa shɛli ka Chiyaama yiɣisibu be yoma?
- 18. Ninvuɣu sheba ban bi ti li (Chiyaama) yelimaŋli m-bɔri yom ni dina. Amaa! Ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli nyɛla ban zɔri li, ka mi ni di nyɛla yelimaŋli. Wumma! Achiika! Ninvuɣu sheba ban ŋmɛri namgbankpeeni n-zaŋ chaŋ Chiyaama yiɣisibu maa shiri be birginsim din niŋ katiŋa (ka chɛ dolsigu) puuni.
- 19. Naawuni nyɛla Ŋun balgiri biɛhigu n-tiri O daba, O largirila O ni bɔri so, Yaha! Ŋuna n-nyɛ Kpeŋlana, Nyɛŋda.
- 20. Ŋun bɔri Chiyaama sanyovielli, Ti (Tinim’ Naawuni) ni pahi o li o laara puuni, ŋun mibɔri Dunia sanyoo, tɔ! Ti ni lahi ti o di puuni sheli, amaa! O ti ka tarli Zaadali.
- 21. Bee bɛ (chefurinim’ maa) mali la duuma sheba ban ŋmaai fukumsi n-ti ba (kadama bɛ jemmi buɣa), ka di nyɛla Naawuni ni bi saɣi ti shɛli? Yaha! Di yi di pala yɛltɔɣali din pun daŋsi zuɣu, bɛ naan niŋ fukumsi bɛ (Muslinnim’ mini chefurinim’) sunsuuni. Achiika! Azaabakpeeni be zualindiriba zuɣu (Zaadali).
- 22. A yɛn ti nyɛla zualindiriba ka bɛ nyɛla ban zɔri dabiem ni bɛ ni tum shɛli, ka di mi nyɛla din yɛn niŋ talahi bɛ zuɣu. Amaa! Ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli, ka tum tuunsuma, bɛ yɛn ti bela Alizanda puuni kulibona ni, bɛ ni nya bɛ ni bɔra shɛli bɛ Duuma (Naawuni) sani. Tɔ! Dina n-nyɛ tarli din galsi.
- 23. Dina (Alizanda maa) ka Naawuni mali n-tiri O daba ban ti yelimaŋli ka tum tuunvela suhupielli lahibali. (Yaa nyin Annabi)! Yelima: “Mani bi bɔhiri ya sanyo’ sheli di zuɣu naɣila daŋ puuni yurlim. Yaha! Ninvuɣu so ŋun tum tuunvelli, Ti (Tinim’ Naawuni) ni nabgi di laara ti o di puuni. Achiika! Naawuni nyɛla Chempaŋlana, Ŋun paɣira.
- 24. Bee bɛ yerimi: “O (Muhammadu) ŋmala ʒiri m-pa Naawuni?” Tɔ! (Yaa nyini Annabi)! Naawuni yi di bɔra, O naan ŋari a suhu zuɣu. Amaa! Naawuni nyehirila ʒiri, ka kpaŋsiri yelimaŋli ni Oyeltɔɣa. Achiika! O nyɛla Ŋun mi binshɛɣu din be suhiri ni.
- 25. Yaha! Ŋuna (Naawuni) n-nyɛŊun deeri O daba tuuba, ka cheri taya paŋda, ka lahi nyɛŊun mi yi tuuntumsa.
- 26. Ka O deeri ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli ka tum tuunvela suhigu, ka lahi pahi ba laara O pini puuni. Yaha! Chɛfurinim’ mali azaabakpeeni (Zaadali).
- 27. Naawuni yi di yergi arzichi n-ti O daba, bɛ naan kpahi yeɣi tariga tiŋgbani yaaŋa zuɣu, amaa! O siɣisiri li mi ni O ni bɔri li shem tariga. Achiika! O nyɛla Ŋun mi din sɔɣi ni O daba, Nyara.
- 28. Yaha! Ŋuna (Naawuni) n-nyɛŊun siɣsiri sakom na saha shɛli bɛ (ninsalinim’) ni pun yihi tamaha naai nyaaŋa, ka yelgiri O nambɔzɔbo (arzichi). Yaha! Ŋuna n-nyɛ Sɔŋda, Duuma paɣirigu.
- 29. Yaha! O (Naawuni) nam yɛlikpahinda puuni n-nyɛ sagbana mini tiŋgbani nambu, ni biŋkob’ sheŋa Oni tooi yeɣili di puuni. Yaha! O yi bɔra, O nyɛla Ŋun yɛn tooi laɣim ba.
- 30. Yaha! Yɛlibiɛɣu din nyɛn ya, tɔ! Di nyɛla yi nuhi nibo shɛli n-tin ya, amaa! O nyɛla Ŋun cheri paŋdi pam.
- 31. Yaha! Yi pala ban yɛn tooi zo n-sɔɣi (ka chɛ Naawuni) tiŋgbani yaaŋa zuɣu. Yaha! Yi ka ŋun yɛn tooi taɣi ya, bee ŋun yɛn sɔŋ ya ka pa ni Naawuni.
- 32. Yaha! O nam yɛlikpahinda puuni nnyɛŋarima din pa kom zuɣu ka zolikara la.
- 33. O yi bɔra, ka O gbaai pɔhim, ka di (ŋarima maa) kpalim ʒe luɣuyini di (kom maa) zuɣu, achiika! Ŋɔ maa puuni mali kpahimbu n-zaŋ ti ŋun kam nyɛ suɣulolana titali, ŋun paɣira.
- 34. Bee ka O chɛ ka di (ŋarima maa) fim kom ni, domin bɛ tuuntumsa zuɣu, amaa! O cherimi paŋdi pam.
- 35. Yaha! Domin ninvuɣu sheba ban ŋmeri namgbankpeeni n-zaŋ chaŋ Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ puuni maa baŋ ni bɛ ti ka sɔɣibu shee (Zaadali).
- 36. Dinzuɣu, bɛ ni tin ya (arzichi) shɛli, di nyɛla nyeɣisim bɛla Dunia biehigu ni. Amaa! Din be Naawuni sani n-nyɛ din gari ka bi naara nzaŋ ti ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli, ka lahi nyɛ ban zaŋdi bɛ yɛla n-dalindi bɛ Duuma (Naawuni).
- 37. Ni ninvuɣu shɛba ban niŋdi katiŋ’ ka chɛ taali kara mini kavituma. Yaha! Bɛ yi ti je suli, ka bɛ cheri paŋda.
- 38. Ni ninvuɣu sheba ban saɣi ti bɛ Duuma (Naawuni) boligu, ka puhiri jiŋli, ka maandi saawɔra bɛ sunsuuni, ka lahi dihiri Ti (Tinim’ Naawuni) ni largi ba shɛli puuni.
- 39. Ni ninvuɣu sheba bɛ yi ti di ba zualinsi, ka bɛ bɔhiri biɛri.
- 40. Yaha! Tuumbieɣu sanyoo nyɛla di kotomsi din be, amaa! Ŋun che m-paŋ, ka bo malgu, tɔ! O laara be Naawuni sani, achiika! O (Naawuni) bi bɔri zualindiriba.
- 41. Ninvuɣu so ŋun bosɔŋsim (o dim zuɣu) o zualinsi dibu nyaaŋa, tɔ! Bannima, so’ shɛli kani ka bɛ yɛn zaŋ galim ba.
- 42. Achiika! Soli (galime) bela ninvuɣu sheba ban diri ninsalinim’ zualinsi zuɣu,ka nyɛla ban kpahiri yeɣira tariga tiŋgbani yaaŋa zuɣu ka di pa ni yelimaŋli, bannim’ maa, azaabakpeeni be bɛ zuɣu.
- 43. Amaa! Ninvuɣu so ŋun niŋ suɣulo, ka che m-paŋ, achiika! Lala ŋɔ maa be yɛlikara puuni (ka Naawuni bɔri li).
- 44. Yaha! Ninvuɣu so Naawuni ni birgi, tɔ! O ka ninvuɣu so ŋun yɛn guli o O (Naawuni) nyaaŋa.Yaha! A yɛn ti nya la zualindiriba saha shɛli bɛ ni yɛn ti nya azaaba, ka bɛ yɛra: “Di nibɔŋɔ, so’ sheli ti ni yɛn doli n-labi ti nyaaŋa (Dunia puuni) beni?”
- 45.Ka a nya ba (chɛfurinima) ka bɛ yihi ba na n-ti zali (ʒahannama buɣum) tooni, ka bɛ zuɣuri ba tiŋgbani ni domin filiŋ zuɣu, ka bɛ sɔɣira n-lihiri bɛ luɣa ni dabiem zuɣu. Ka ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli yeli: “Achiika! Ninvuɣu sheba bankɔhilu n-nyɛ ban niŋ bɛ maŋ’ ashaara, n-ti pahi bɛ niriba Zaadali.” Wumma! Achiika! Zualindiriba be azaaba sheli din kuli bi naari puuni.
- 46. Yaha! Bɛ ti bi yɛn nya sɔŋdiba ban yɛnsɔŋ ba ka pa ni Naawuni. Yaha! Naawuni ni birgi so, tɔ! Oka so’ sheli din yɛn tilgi o.
- 47. Saɣimi ya yi Duuma (Naawuni) boligu poi ka dabsi’ sheli din ku tooi taɣi Naawuni sani kan ya na, dindali yi ti ka sɔɣibu shee, yi mi puuni so n-kani yɛn tooi chihi li (o tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli Dunia puuni).
- 48. (Yaa nyini Annabi)! Bɛ yi lԑbi biri, tɔ! Ti (Tinim’ Naawuni) bi tim a na ni a ti guli ba, a ka talahi shɛli din ʒi a zuɣu m-pahila a ti a tuuntali. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) yi ti chɛ ka ninsala lam nambɔzɔbo din yi Ti sani na, ka o niŋdi suhupielli ni dina, amaa! Din be yi ti paai ba (ninsalinima) domin bɛ nuhi ni daŋsi tum shɛli zuɣu, tɔ! Achiika! A ni nya ka ninsala zooi gutulunsi.
- 49. Naawuni n-su sagbana mini tiŋgbani yiko. O namdila O ni bɔri sheli, O tirila O ni bɔri so bipuɣinsi, ka tiri O ni bɔri so bidibsi.
- 50. Bee ka O laɣim ba paɣaba mini dobba (n-ti ninvuɣu so), ka zaŋ Oni bɔri so leei paɣaŋɔli (bee doŋoo). Achiika! O nyɛla Baŋda, Toora.
- 51. Yaha! Di bi tu kamaata ni Naawuni tɔɣisi yeltɔɣa ni ninvuɣu so naɣila ni wahayi, bee ka O (tɔɣisi o yeltɔɣa)ka di nyɛ hijaabi (saɣili) nyaaŋa, bee ka O tim tuun’ so (Malaaika) na o sani, ka O ti viigi ashili shɛliO ni bɔra n-wuhio ni O yeda. Achiika! O nyɛla Ŋunnamdu, Yemgoliŋgalana.
- 52. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisi wahayi nzaŋ kana a sani Ti zaligu puuni, a daa pala ŋun mi binshɛɣu din nyɛ litaafi bee iimaani. Amaa! Ti chɛ mi ka di nyɛ neesim ka Ti mali li n-dolsiri Ti ni bɔri so Ti daba puuni. Yaha! Achiika! (Yaa nyini Annabi)! A nyɛla Ŋun dolsira nzaŋ chaŋ sochibga.
- 53. Naawuni So Ŋun su din be sagbana ni, ni din be tiŋgbani ni soli. Wumma! Naawuni sani ka yellikam labra.
Kundivihira[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
- ↑ Bachigahinda Din Be Dagbanli Kur'aani Puuni. The Noble Qur'an: Translation of the Meanings (Dagbani language).
- ↑ Translation of the Meanings of the Noble Qur'an - Dagbani translation, by Muhammad Baba Gutubu.
fuv_Latn gaz_Latn bam_Latn wol_Latn kon_Latn ibo_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn dyu_Latn bam_Latn dik_Latn dik_Latn twi_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn fuv_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn bam_Latn wol_Latn eng_Latn eng_Latn