Thursday, 22 January 2009
Bum Ntsa Kaw Nna Hkaw Ai Tara (VIII)
DAW VIII
Mahte 5:10 Dingman lam hta zingri hkrum ai ni, sumsing mungdan gaw shanhte a matu re.
(IPetru 3:14; Luka 6:22)
Dinghpring ai lam hta hkawm nga ninglen zingri zingret hkrum ai ni, sumsing mungdan gaw shanhte a matu re. Roma laika ting hta kasa Pawlu ka da ai gaw, ndai mungkan hta dinghpring ai masha langai mi mung nnga ai (Roma 3:10)nga ai. Dinghpring ai kaw du lu na matu Hkristu gaw kam sham ai ni yawng a matu mara rai nga ai (Roma 10:4).
Dinghpring ai wa ngu tsun lu na gaw Yesu Hkristu shi chyu sha rai nga ai (Esaia 60:1-3). Dai majaw, Yesu Hkristu a marang e zingri zingret hkrum ai ni gaw, sumsing mungdan lajang da ya sai. Yesu a lam gaw dinghpring lam rai nga ai. Raitim, dinghpring lam a matu kadai si hkam gwi a ta? kaga lam langai ngai a marang e chyawm gaw si hkam gwi na nga na nhten, nga nna mung ka da nga ai.
Dai rai yang, Yesu tsun mayu ai dinghpring lam gaw ndai mungkan ga na lam he kade wa ni htep na rai a ni? Nrai law, Karai Kasang a lam hta si gwi na, zingri hkam gwi na hpe sha she tsun nga ai. Hpa majaw nga yang, Karai Kasang sha dinghpring ai wa rai nga ai. Lam mi hku bai mu lu na ga ai. Yesu shi nan zingri zingret ai hte jahtum dat ai lam gaw sumsing mungdan lam a matu sakse madun da sai rai nga ai.
Masha nkau mi ndai mungkan na masha e masat da ai tara a dinghpring lam hpe mung gang bang tsun ma ai. Chyum laika a madun da ai lam gaw dai hku nrai; tengman ai Karai Kasang a lam hta zingri hkrum ai ni; Karai Kasang a lam hpe hpang gara nna hkan tam ai a marang e hkrum ai lam rai nga ai. Yesu hkristu shi nan mung, Kawa Karai Kasang a marang e sha zingri hkrum ai, sat kau hkrum ai rai nga ai. Dai majaw, dinghpring lam ngu ai Karai Kasang a marang e nang zingri zingret hkrum n yang gaw, teng teng sumsing mungdan gaw na a matu lajang da ya sai hpe asan sha chye la lu na ga ai.Ndai mungkan hta masha shagu nbung ai. Dinghpring dum ai ni mung nga ai. Nding nhpring dum ai ni mung nga ai. Dinghpring dum tim, Karai Kasang a lam, dai tengman ai mungga lam, Yesu a matsun da ai sak hkrung lam hpe hkan nna zingri hkrum n yang gaw kabu hpa lam langai rai na rai nga ai.
Ndai chyum ga daw hta myit shachyaw yu na lam ni nga ai. Karai Kasang a lam, Yesu Hkristu a ntsa sak hkrung hkawm sa nga sai ngu tim, tengman ai mungga lam nhkan a yang gaw shut ai lam byin wa lu ai. Ga shadawn: Tengman ai Karai Kasang hpe nawku daw jau nga ai she re ngu nna, aten ntam shara n jahtuk ai chyeju shakawn mahkawn marawn garu gachyi lam a majaw, seng ang ai mung gyi ni e shaga jep nna sharen da ai hkrum yang dai gaw dinghpring ai lam hte tengman ai lam a jaw e she re ngu ntsun lu ai.
Tengman dinghpring lam gaw Karai Kasang a yaw shada ai amu magam galaw ai majaw rai nga ai. Hpan da ai amu hta shang lawm ai majaw rai nga ai. Karai Kasang ra sharawng ai lam hpe hkaw tsun shadum jahprang hkawm ai a marang e rai nga ai. Shi a sakse hkam ai hte shadum jahprang ai hpe nra ai ni chyu sha zingri zingret ai amu hpe shachyen na rai nga ma ai. Karai Kasang a dinghpring ai amu gaw, kamsham ai hte sha chye lu ai. Chyoipra ai Wenyi a lam madun ai lu la ra ai. Kaja wa tsun ra ai shara kaw tsun ndau dan ra ai. Marai langai ngai, wuhpung langai ngai Karai Kasang hpang de myit malai kayin wa na lam hta shakut shaja ra ai lam ni lawm nga ai.
Jahtum hku nna, Karai Kasang a man e dinghpring ai ngu ai gaw mungkan ga a maga mi she rai nga ai. Mungkan ga e dinghpring ai lam mung, Karai Kasang maga hku nna gaw jut mi hku sha rai nga ai. Kaja dik ai sharin la lam gaw, Yesu Hkristu shi nan, Kawa Karai Kasang a shangun dat ai amu (tengman dinghpring lam) gaw anhte a matu sharin la na loi dik ai lam rai nga ai. De a majaw mung, moi na myihtoi ni langai hpang langai, kasa ni langai hpang langai zingri zingret ai hte sha a hkrum lai wa nga ma sai. Raitim dai lam ma hkra gaw sumsing mungdan a lam rai nga ai law......
Mahte 5:10 Dingman lam hta zingri hkrum ai ni, sumsing mungdan gaw shanhte a matu re.
(IPetru 3:14; Luka 6:22)
Dinghpring ai lam hta hkawm nga ninglen zingri zingret hkrum ai ni, sumsing mungdan gaw shanhte a matu re. Roma laika ting hta kasa Pawlu ka da ai gaw, ndai mungkan hta dinghpring ai masha langai mi mung nnga ai (Roma 3:10)nga ai. Dinghpring ai kaw du lu na matu Hkristu gaw kam sham ai ni yawng a matu mara rai nga ai (Roma 10:4).
Dinghpring ai wa ngu tsun lu na gaw Yesu Hkristu shi chyu sha rai nga ai (Esaia 60:1-3). Dai majaw, Yesu Hkristu a marang e zingri zingret hkrum ai ni gaw, sumsing mungdan lajang da ya sai. Yesu a lam gaw dinghpring lam rai nga ai. Raitim, dinghpring lam a matu kadai si hkam gwi a ta? kaga lam langai ngai a marang e chyawm gaw si hkam gwi na nga na nhten, nga nna mung ka da nga ai.
Dai rai yang, Yesu tsun mayu ai dinghpring lam gaw ndai mungkan ga na lam he kade wa ni htep na rai a ni? Nrai law, Karai Kasang a lam hta si gwi na, zingri hkam gwi na hpe sha she tsun nga ai. Hpa majaw nga yang, Karai Kasang sha dinghpring ai wa rai nga ai. Lam mi hku bai mu lu na ga ai. Yesu shi nan zingri zingret ai hte jahtum dat ai lam gaw sumsing mungdan lam a matu sakse madun da sai rai nga ai.
Masha nkau mi ndai mungkan na masha e masat da ai tara a dinghpring lam hpe mung gang bang tsun ma ai. Chyum laika a madun da ai lam gaw dai hku nrai; tengman ai Karai Kasang a lam hta zingri hkrum ai ni; Karai Kasang a lam hpe hpang gara nna hkan tam ai a marang e hkrum ai lam rai nga ai. Yesu hkristu shi nan mung, Kawa Karai Kasang a marang e sha zingri hkrum ai, sat kau hkrum ai rai nga ai. Dai majaw, dinghpring lam ngu ai Karai Kasang a marang e nang zingri zingret hkrum n yang gaw, teng teng sumsing mungdan gaw na a matu lajang da ya sai hpe asan sha chye la lu na ga ai.Ndai mungkan hta masha shagu nbung ai. Dinghpring dum ai ni mung nga ai. Nding nhpring dum ai ni mung nga ai. Dinghpring dum tim, Karai Kasang a lam, dai tengman ai mungga lam, Yesu a matsun da ai sak hkrung lam hpe hkan nna zingri hkrum n yang gaw kabu hpa lam langai rai na rai nga ai.
Ndai chyum ga daw hta myit shachyaw yu na lam ni nga ai. Karai Kasang a lam, Yesu Hkristu a ntsa sak hkrung hkawm sa nga sai ngu tim, tengman ai mungga lam nhkan a yang gaw shut ai lam byin wa lu ai. Ga shadawn: Tengman ai Karai Kasang hpe nawku daw jau nga ai she re ngu nna, aten ntam shara n jahtuk ai chyeju shakawn mahkawn marawn garu gachyi lam a majaw, seng ang ai mung gyi ni e shaga jep nna sharen da ai hkrum yang dai gaw dinghpring ai lam hte tengman ai lam a jaw e she re ngu ntsun lu ai.
Tengman dinghpring lam gaw Karai Kasang a yaw shada ai amu magam galaw ai majaw rai nga ai. Hpan da ai amu hta shang lawm ai majaw rai nga ai. Karai Kasang ra sharawng ai lam hpe hkaw tsun shadum jahprang hkawm ai a marang e rai nga ai. Shi a sakse hkam ai hte shadum jahprang ai hpe nra ai ni chyu sha zingri zingret ai amu hpe shachyen na rai nga ma ai. Karai Kasang a dinghpring ai amu gaw, kamsham ai hte sha chye lu ai. Chyoipra ai Wenyi a lam madun ai lu la ra ai. Kaja wa tsun ra ai shara kaw tsun ndau dan ra ai. Marai langai ngai, wuhpung langai ngai Karai Kasang hpang de myit malai kayin wa na lam hta shakut shaja ra ai lam ni lawm nga ai.
Jahtum hku nna, Karai Kasang a man e dinghpring ai ngu ai gaw mungkan ga a maga mi she rai nga ai. Mungkan ga e dinghpring ai lam mung, Karai Kasang maga hku nna gaw jut mi hku sha rai nga ai. Kaja dik ai sharin la lam gaw, Yesu Hkristu shi nan, Kawa Karai Kasang a shangun dat ai amu (tengman dinghpring lam) gaw anhte a matu sharin la na loi dik ai lam rai nga ai. De a majaw mung, moi na myihtoi ni langai hpang langai, kasa ni langai hpang langai zingri zingret ai hte sha a hkrum lai wa nga ma sai. Raitim dai lam ma hkra gaw sumsing mungdan a lam rai nga ai law......
Sunday, 18 January 2009
Bum Ntsa Kaw Nna Hkaw Ai Tara (VII)
Mahte 5:9 Shangwi Shapyaw Chye Ai Ni hpe Karai Kasang a Kasha ni Ngu ai Hkrum na.
Ndai chyum ga a ga madung hpe English chyum laika hta the Peacemakers ngu nna lang da ai hpe mu lu na ga ai, jinghpaw hku gaw ngwi pyaw lam a madu ngu nna bai shaleng mayu nngai. Yuda ni maga hku nna gaw, 'ngwi pyaw madu' ngu ai hta grau sung ai ga Shalom ngu nna tsun lang ma ai. Shalom a lachyum gaw simsa ai peace, ga li ga law byin ai conflict ngu ai ga mung, grau nna sung dam ai hku shanglawm nga ai. Ga Shaka Dingsa hta Shalom ngu ai ga gaw, well-being, materially and physically, of an individual or a nation, sak hkrung ai lam yawng hte hte mu mada lu ai arai ma hkra sha nrai, shinggyim marai hkum shagu hte amyu ting rau mung seng ai ngu mayu nga ai. Dai majaw, ngai gaw ngwi pyaw madu, ngwi pyaw ai hpe pawn da ai ni, mahkyu da lu ai ni, ngu tsun mayu ai.
Karai Kasang a shaman chyeju kumhpa hpe hti yu nna, shinggyim masha ni a ntsa jaw ya ai chyeju kumhpa ni hte mung seng nga ai. Dai majaw, Karai Kasang hpe kam sham ai maga hku yu yang lawu na hku mu lu nga ai.
The Source of Peace is God! Simsa lam a daju Karai wa,
The Opponent of Peace is sin! NSim nsa lam a daju gaw yu bak mara
The Dispenser of Peace is the Christian! Simsa lam hpe garan ya lu ai gaw Hkristan
The Payoff of Peace is Godliness! Karai nsam dagraw ai ni gaw simsa lam a madu (ngwi pyaw madu) ni re.
"Nang ngai hpe shangun dat ndai gaw, mungkan ga na ni kam sham lu mu ga, dai ni nlang hte gaw langai sha tai nna Wa e,nang ngai hta nga nga nna,ngai mung nang hta nga nga nngai zawn, dai ni nlang hte gaw, an hta nga nga na matu, ngai hpyi nga nngai. An gaw langai sha rai nga ga ai zawn, ngai gaw shanhte hta nga nga nna, nang mung ngai hta nga nga ai a marang e, shanhte langai sha tai wa nna, langai sha hta hkum tsup wa lu na matu mung, nang ngai hpe tsaw ra ndai zawn, shanhte hpe mung tsaw ra nga ndai gaw, mungkan masha ni chye lu na matu mung, nang ngai e jaw ai hpungshingkang hpe, ngai shanhte hpe jaw da mase ai" (Yawhan 17:21-23).
Nhkru ai hpe koi kau nhtawm, kaja ai galaw nga u ga, ngwi pyaw ai hpe tam nna, hkan sa nga u ga. Dai Madu a myi dinghpring ai ni hpe a yu nga ai rai nna, shanhte a hpyi ai ga hpe shi a na hta madat nga ai. Dai madu a myi man gaw nhkru ai ni a myi man hpe matsing nga ai(IPetru 3:11-12).
N kaja ai a majaw, n kaja ai hku kadai hpe mung hkum tai mu. Masha yawng mayawng a man e, htap htuk ai ningli madun na, myityu nga mu. Nanhte rai lu myit dai daram, masha nlang hte hte myit hkrum nna hkau chyap nga mu (Roma 12:18).
Simsa lam ngu ai gaw, Karai Kasang a amu hta myi man pa ai lam langai rai nga ai. Raitim, asuya langai hte langai a lapran, jinghku langai hte langai a lapran, masha langai hte langai a lapran htingram ya ai simsa lam hpe, ndai hta ngai tsun shalawm mayu nngai law. Dai hta grau ai gaw, dai Madu hta nga nga nna kam sham ai kaga ni hte myit mang hkrum nga lu ai gaw, Yesu a myit mada da ai Karai Kasang hte shi a matut mahkai ga shaka kata hta shang lawm sai lam rai nga ai. Dai majaw, Madu gaw "ngwi pyaw du Madu" ngu nna shagawp tsun da nga ai. Ndai chyum ga daw gaw, madung hku nna, 'ngwi pyaw lam shabyin ai ni gaw Karai Kasang a kasha ni, ngu ai hpe Yesu Hkristu shi nan Yawhan kaw tsun da sai hte maren, Kawa hte shan a mahkyit mahkai ai amu hta anhte mung rau myit hkrum lawm saga ai majaw, anhte mung Karai Kasang a kasha ni ngu ai hpe hkam la na rai nga ga ai.
Yesu hta myit mang kraw lawang ma hkra hte kam sham myit hkrum lawm ai ni gaw, Yesu hkam la ai amu ni zawn, Karai Kasang kaw na ma hkra hkam la na lam rai nga ai, ngu ai hpe myit hkawn la gring nga ga ai nrai ni......Kam sham nna hkan nang ai ni gaw Karai Kasang a kasha ni ngu ai hkrum na ga ai rai....
Ndai chyum ga a ga madung hpe English chyum laika hta the Peacemakers ngu nna lang da ai hpe mu lu na ga ai, jinghpaw hku gaw ngwi pyaw lam a madu ngu nna bai shaleng mayu nngai. Yuda ni maga hku nna gaw, 'ngwi pyaw madu' ngu ai hta grau sung ai ga Shalom ngu nna tsun lang ma ai. Shalom a lachyum gaw simsa ai peace, ga li ga law byin ai conflict ngu ai ga mung, grau nna sung dam ai hku shanglawm nga ai. Ga Shaka Dingsa hta Shalom ngu ai ga gaw, well-being, materially and physically, of an individual or a nation, sak hkrung ai lam yawng hte hte mu mada lu ai arai ma hkra sha nrai, shinggyim marai hkum shagu hte amyu ting rau mung seng ai ngu mayu nga ai. Dai majaw, ngai gaw ngwi pyaw madu, ngwi pyaw ai hpe pawn da ai ni, mahkyu da lu ai ni, ngu tsun mayu ai.
Karai Kasang a shaman chyeju kumhpa hpe hti yu nna, shinggyim masha ni a ntsa jaw ya ai chyeju kumhpa ni hte mung seng nga ai. Dai majaw, Karai Kasang hpe kam sham ai maga hku yu yang lawu na hku mu lu nga ai.
The Source of Peace is God! Simsa lam a daju Karai wa,
The Opponent of Peace is sin! NSim nsa lam a daju gaw yu bak mara
The Dispenser of Peace is the Christian! Simsa lam hpe garan ya lu ai gaw Hkristan
The Payoff of Peace is Godliness! Karai nsam dagraw ai ni gaw simsa lam a madu (ngwi pyaw madu) ni re.
"Nang ngai hpe shangun dat ndai gaw, mungkan ga na ni kam sham lu mu ga, dai ni nlang hte gaw langai sha tai nna Wa e,nang ngai hta nga nga nna,ngai mung nang hta nga nga nngai zawn, dai ni nlang hte gaw, an hta nga nga na matu, ngai hpyi nga nngai. An gaw langai sha rai nga ga ai zawn, ngai gaw shanhte hta nga nga nna, nang mung ngai hta nga nga ai a marang e, shanhte langai sha tai wa nna, langai sha hta hkum tsup wa lu na matu mung, nang ngai hpe tsaw ra ndai zawn, shanhte hpe mung tsaw ra nga ndai gaw, mungkan masha ni chye lu na matu mung, nang ngai e jaw ai hpungshingkang hpe, ngai shanhte hpe jaw da mase ai" (Yawhan 17:21-23).
Nhkru ai hpe koi kau nhtawm, kaja ai galaw nga u ga, ngwi pyaw ai hpe tam nna, hkan sa nga u ga. Dai Madu a myi dinghpring ai ni hpe a yu nga ai rai nna, shanhte a hpyi ai ga hpe shi a na hta madat nga ai. Dai madu a myi man gaw nhkru ai ni a myi man hpe matsing nga ai(IPetru 3:11-12).
N kaja ai a majaw, n kaja ai hku kadai hpe mung hkum tai mu. Masha yawng mayawng a man e, htap htuk ai ningli madun na, myityu nga mu. Nanhte rai lu myit dai daram, masha nlang hte hte myit hkrum nna hkau chyap nga mu (Roma 12:18).
Simsa lam ngu ai gaw, Karai Kasang a amu hta myi man pa ai lam langai rai nga ai. Raitim, asuya langai hte langai a lapran, jinghku langai hte langai a lapran, masha langai hte langai a lapran htingram ya ai simsa lam hpe, ndai hta ngai tsun shalawm mayu nngai law. Dai hta grau ai gaw, dai Madu hta nga nga nna kam sham ai kaga ni hte myit mang hkrum nga lu ai gaw, Yesu a myit mada da ai Karai Kasang hte shi a matut mahkai ga shaka kata hta shang lawm sai lam rai nga ai. Dai majaw, Madu gaw "ngwi pyaw du Madu" ngu nna shagawp tsun da nga ai. Ndai chyum ga daw gaw, madung hku nna, 'ngwi pyaw lam shabyin ai ni gaw Karai Kasang a kasha ni, ngu ai hpe Yesu Hkristu shi nan Yawhan kaw tsun da sai hte maren, Kawa hte shan a mahkyit mahkai ai amu hta anhte mung rau myit hkrum lawm saga ai majaw, anhte mung Karai Kasang a kasha ni ngu ai hpe hkam la na rai nga ga ai.
Yesu hta myit mang kraw lawang ma hkra hte kam sham myit hkrum lawm ai ni gaw, Yesu hkam la ai amu ni zawn, Karai Kasang kaw na ma hkra hkam la na lam rai nga ai, ngu ai hpe myit hkawn la gring nga ga ai nrai ni......Kam sham nna hkan nang ai ni gaw Karai Kasang a kasha ni ngu ai hkrum na ga ai rai....
Thursday, 8 January 2009
Bum Ntsa Kaw Nna Hkaw Ai Tara (VI)
Mahte 5:8 Myit san seng ai ni Karai Kasang hpe mu lu na.
(Pru 33:20; Yoba 19:26, 27; Esaia 6:5,N.N 5:24; 6:9; 17:1; 48:15; Shkkd 27:4; 36:9; 63:2; Esaia 38:3, 11).
Shawng na ga baw ni hta tsun sai hte maren, Yesu a tara nnan ndai gaw Ga Shaka Dingsa hpe shamyet shanat da ai lam law law nga ai. San seng ai lam gaw Yuda amyu ni hta lagaw lata kashin ai hku nna hkum hkrang hpe jasan ai hta grai madung nga ma ai. Yesu nta de shang wa yang lagaw shin na hka njaw ai majaw, num sha gaw manu dan ai mura hte lagaw kaw chya nna kara hte katsut ya ai lam ni mung jasan jaseng ai hte matut nga ai. Hkum hkrang san seng na kashin kau ra ai zawn, myit masin san seng na mung kashin katsut kau ra na lam yesu ga byan dan nga ai. Gara hku myit hpe kashin kau na rai ta?(Heb 10:22; 9:14; Kasa 15:9). Ga Shaka Dingsa hta mung Shkkd 32:1, 2; hte Rom 4:5-8; Esaia 6:5-8)ni hta tsun da ai hpe mu lu na ga ai. Yuda amyu ting hta makam masham a sharin achyin lam gaw Karai Kasang hta san seng nga lu na dusat nawng jau ai hku shakut na hkinjawng ni chye na ai Karai masa hta shakut nga ma ai.
Yesu a sharin achyin ai lam gaw myit masin san seng na lam rai nga ai. Zet let chye chyang ai ni ngu ntsun mayu ai hpe mung dum ra ai. Dum na ga ai, Pharashe ni galaw nga ai gaw hkum hkrang san seng na hpe madung ai zawn byin nga ai. Labu palawng ahpraw hte tara shadik dan, akyu hpyi dan re ai gaw namhtun hpraw chya da ai lup hte bung ai lam mung tsun dan manu ai. Yesu tsun ai myit masin gaw, kraw lawang san seng ai, myit mang ai lam san seng ai, jasat ai lam san seng ai, wenyi san seng ai, sak hkrung ai lam yawng san seng ai lam rai nga ai.(ngai hku nna jat shaleng mayu ai gaw: amu bawngban tim, sasana amu galaw tim, hpung up hpung sara galaw tim, gara uhpung uhpawng hte kanawn tim, myit nsan ai ni a sak hkrung lam gaw masha shada pyi yu matsat chye nga ai).
Yesu tsun ai hpe Jinghpaw hku 'myit san seng ai' ngu ai hta lai nna lacyum sung hkra shaleng na grai wa yak la nga li ai. Myit san seng ai ni gaw shanhte a sak hkrung lam yawng galai mat nga ai. Yu maya rai nna tsaw ra na shingni ningja rawng ai hte mung bung nga ai. Ngai law law lang myit yu ai. Ma kaji ni hpe masha kadai mung tsawra chye ai gaw, yubak nrawng ai lam a majaw re, ngu tsun ga nngai. Chyum laika hta masha gaw Yubak hte shangai wa ai re majaw yubak lu chyalu re ngu ai gaw maga mi re. Tinang galaw nna lu ai yubak gaw grau nga ai. Loi kaba myit su wa sai hte masu chye wa, nmu ai shara kaw mayun galaw chye wa, n ju ndawng myit rawng wa, ga law mayu, myit machyu mayu re ai aten du wa jang tsaw ra na zawn nsan mat ai. Daru mayu wa ai, ahkre mayu wa ai. Dam jaw nna sharin mayu wa sai. Dai wa hpe gram shading mayu wa sai. Kaja ai lam hpe manu jahpu jaw nna galai la u ga, ngu na zawn masha hpe je yang hpang wa ra sai.
Yu maya hku nna sawn yu ti pyi ndai myit masin san seng ai ni a sak hkrung lam gaw tsaw ra na zawn rai nga ai. Masha kaba nkau mi law law a tsaw ra ai hkam la lu ma ai. Shanhte mara nrawng ai ni re ngu mu lu ai. Gumgai dingla nkau mi hpaji nchye tim kanawn pyaw la ai, matsan dum na zawn, hkungga nlaw ai shingni sat lawat ni nga nga ai. Mahkawn shabrang ten du wa yang, tsawra ai jan wa gaw mu mada hkam la chye na ai amyu myu rai nga ai. Nkau mi matsan dum nna la ai, nkau mi sharawng nna la ai. Tsawra na zawn re ai shayi sha ni gaw yawng yawng mung tsaw ra nga ma ai. Yesu a ra sharawng ai myit san seng lam gaw asak pang hte nseng ai, masha langai mi hte seng nga ai majaw, shawng na ga baw kaw tsun ai hte maren, na a nlung salum hpe shaw kau nna kya ai salum galai ya na, ngu ai Yesu a yaw shada lam gaw shi a tara lam nmaw hta tut e amu lu nga na ga ai. Chyum laika hti shagu mung ndai yu jut hte Yesu a tsun shaga ai ga ni hpe dingdaw yu lu na ga ai.
Ndai ga baw hta mahta tsun nga ai gaw 'Pure' ngu ai jet ai, hpa n kayau ai hte, 'Clean' ngu ai san seng san pra ai ngu na kun, ndai lam lahkawng a lachyum gayau lawm nga ai. Pure ngu ai hta san seng ai sha nrai, sincerity ngu ai yu yu si si re ai nsam kyang lailen sat lawat lawm ai. Ung ang ai, ntsen ai, nrip ai, ndap ai nlawm ai langai sha re ai myit madung hte sak hkrung ai ni lawm ai (Shkkd 86:11). Yesu gaw ndai Pure hte Clean yan kaw na Pure hpe ra sharawng nga ai. Clean gaw Karai Kasang sha galaw ya lu ai, tinang galaw lu ai gaw hkum hkrang jasan jaseng ai sha re. Jasan jaseng la lu ai Karai Kasang sha rai nga ai majaw, tinang tara shadik ai hte san seng wa lu na nrai.
Karai Kasang hpe mu lu na lam gaw, ndai kawng ntsa na hkaw ai tara shagu a hpungdim e a lawm nga ai. Karai Kasang hpe mu lu ai ngu ai hpe tsaw dik ai mai kaja lam hkam la lu ai lam re hpe shabung da nga ai (IKor 13:12; IYawhan 3:2). Dai rai yang anhte ni san seng hkra mai nga na i? Chyum laika hta tsun da sai (Mahte 5:8; 2 Hkhk 20:3-6; Kasa 15:8,9; 1 Petru 1:22,1 Htesaloni 2:4-10;N.N 5:22-24; Daniela 6:3,22; Shkkd 24:3,4; hte Shran 7:9-17 ni hpe sawk bram hti yu ga).
Karai Kasang hte myi man hkrum mu lu na ten gaw lani mi du wa na re majaw chyum laika hta ga sadi jaw da mani ai.(Mahte 5:8; Yoba 33:25,26; Buhkawm 12:5-8; Pru 33:11; Tarajhp 34:10; Esai 33:15-17; Hebre 12:14; 1 Yawhan 3:2,3; Yoba 19:25-27; Shingran 22:3-5) ngu nna ndai Mahte 5:8 hta lakap nhtawm tinang a hkum myit masin hpe shadum dat yang, sak hkrung lam hta madi shadaw ya na chyum ga wa rai nga mali ai law.....
(Pru 33:20; Yoba 19:26, 27; Esaia 6:5,N.N 5:24; 6:9; 17:1; 48:15; Shkkd 27:4; 36:9; 63:2; Esaia 38:3, 11).
Shawng na ga baw ni hta tsun sai hte maren, Yesu a tara nnan ndai gaw Ga Shaka Dingsa hpe shamyet shanat da ai lam law law nga ai. San seng ai lam gaw Yuda amyu ni hta lagaw lata kashin ai hku nna hkum hkrang hpe jasan ai hta grai madung nga ma ai. Yesu nta de shang wa yang lagaw shin na hka njaw ai majaw, num sha gaw manu dan ai mura hte lagaw kaw chya nna kara hte katsut ya ai lam ni mung jasan jaseng ai hte matut nga ai. Hkum hkrang san seng na kashin kau ra ai zawn, myit masin san seng na mung kashin katsut kau ra na lam yesu ga byan dan nga ai. Gara hku myit hpe kashin kau na rai ta?(Heb 10:22; 9:14; Kasa 15:9). Ga Shaka Dingsa hta mung Shkkd 32:1, 2; hte Rom 4:5-8; Esaia 6:5-8)ni hta tsun da ai hpe mu lu na ga ai. Yuda amyu ting hta makam masham a sharin achyin lam gaw Karai Kasang hta san seng nga lu na dusat nawng jau ai hku shakut na hkinjawng ni chye na ai Karai masa hta shakut nga ma ai.
Yesu a sharin achyin ai lam gaw myit masin san seng na lam rai nga ai. Zet let chye chyang ai ni ngu ntsun mayu ai hpe mung dum ra ai. Dum na ga ai, Pharashe ni galaw nga ai gaw hkum hkrang san seng na hpe madung ai zawn byin nga ai. Labu palawng ahpraw hte tara shadik dan, akyu hpyi dan re ai gaw namhtun hpraw chya da ai lup hte bung ai lam mung tsun dan manu ai. Yesu tsun ai myit masin gaw, kraw lawang san seng ai, myit mang ai lam san seng ai, jasat ai lam san seng ai, wenyi san seng ai, sak hkrung ai lam yawng san seng ai lam rai nga ai.(ngai hku nna jat shaleng mayu ai gaw: amu bawngban tim, sasana amu galaw tim, hpung up hpung sara galaw tim, gara uhpung uhpawng hte kanawn tim, myit nsan ai ni a sak hkrung lam gaw masha shada pyi yu matsat chye nga ai).
Yesu tsun ai hpe Jinghpaw hku 'myit san seng ai' ngu ai hta lai nna lacyum sung hkra shaleng na grai wa yak la nga li ai. Myit san seng ai ni gaw shanhte a sak hkrung lam yawng galai mat nga ai. Yu maya rai nna tsaw ra na shingni ningja rawng ai hte mung bung nga ai. Ngai law law lang myit yu ai. Ma kaji ni hpe masha kadai mung tsawra chye ai gaw, yubak nrawng ai lam a majaw re, ngu tsun ga nngai. Chyum laika hta masha gaw Yubak hte shangai wa ai re majaw yubak lu chyalu re ngu ai gaw maga mi re. Tinang galaw nna lu ai yubak gaw grau nga ai. Loi kaba myit su wa sai hte masu chye wa, nmu ai shara kaw mayun galaw chye wa, n ju ndawng myit rawng wa, ga law mayu, myit machyu mayu re ai aten du wa jang tsaw ra na zawn nsan mat ai. Daru mayu wa ai, ahkre mayu wa ai. Dam jaw nna sharin mayu wa sai. Dai wa hpe gram shading mayu wa sai. Kaja ai lam hpe manu jahpu jaw nna galai la u ga, ngu na zawn masha hpe je yang hpang wa ra sai.
Yu maya hku nna sawn yu ti pyi ndai myit masin san seng ai ni a sak hkrung lam gaw tsaw ra na zawn rai nga ai. Masha kaba nkau mi law law a tsaw ra ai hkam la lu ma ai. Shanhte mara nrawng ai ni re ngu mu lu ai. Gumgai dingla nkau mi hpaji nchye tim kanawn pyaw la ai, matsan dum na zawn, hkungga nlaw ai shingni sat lawat ni nga nga ai. Mahkawn shabrang ten du wa yang, tsawra ai jan wa gaw mu mada hkam la chye na ai amyu myu rai nga ai. Nkau mi matsan dum nna la ai, nkau mi sharawng nna la ai. Tsawra na zawn re ai shayi sha ni gaw yawng yawng mung tsaw ra nga ma ai. Yesu a ra sharawng ai myit san seng lam gaw asak pang hte nseng ai, masha langai mi hte seng nga ai majaw, shawng na ga baw kaw tsun ai hte maren, na a nlung salum hpe shaw kau nna kya ai salum galai ya na, ngu ai Yesu a yaw shada lam gaw shi a tara lam nmaw hta tut e amu lu nga na ga ai. Chyum laika hti shagu mung ndai yu jut hte Yesu a tsun shaga ai ga ni hpe dingdaw yu lu na ga ai.
Ndai ga baw hta mahta tsun nga ai gaw 'Pure' ngu ai jet ai, hpa n kayau ai hte, 'Clean' ngu ai san seng san pra ai ngu na kun, ndai lam lahkawng a lachyum gayau lawm nga ai. Pure ngu ai hta san seng ai sha nrai, sincerity ngu ai yu yu si si re ai nsam kyang lailen sat lawat lawm ai. Ung ang ai, ntsen ai, nrip ai, ndap ai nlawm ai langai sha re ai myit madung hte sak hkrung ai ni lawm ai (Shkkd 86:11). Yesu gaw ndai Pure hte Clean yan kaw na Pure hpe ra sharawng nga ai. Clean gaw Karai Kasang sha galaw ya lu ai, tinang galaw lu ai gaw hkum hkrang jasan jaseng ai sha re. Jasan jaseng la lu ai Karai Kasang sha rai nga ai majaw, tinang tara shadik ai hte san seng wa lu na nrai.
Karai Kasang hpe mu lu na lam gaw, ndai kawng ntsa na hkaw ai tara shagu a hpungdim e a lawm nga ai. Karai Kasang hpe mu lu ai ngu ai hpe tsaw dik ai mai kaja lam hkam la lu ai lam re hpe shabung da nga ai (IKor 13:12; IYawhan 3:2). Dai rai yang anhte ni san seng hkra mai nga na i? Chyum laika hta tsun da sai (Mahte 5:8; 2 Hkhk 20:3-6; Kasa 15:8,9; 1 Petru 1:22,1 Htesaloni 2:4-10;N.N 5:22-24; Daniela 6:3,22; Shkkd 24:3,4; hte Shran 7:9-17 ni hpe sawk bram hti yu ga).
Karai Kasang hte myi man hkrum mu lu na ten gaw lani mi du wa na re majaw chyum laika hta ga sadi jaw da mani ai.(Mahte 5:8; Yoba 33:25,26; Buhkawm 12:5-8; Pru 33:11; Tarajhp 34:10; Esai 33:15-17; Hebre 12:14; 1 Yawhan 3:2,3; Yoba 19:25-27; Shingran 22:3-5) ngu nna ndai Mahte 5:8 hta lakap nhtawm tinang a hkum myit masin hpe shadum dat yang, sak hkrung lam hta madi shadaw ya na chyum ga wa rai nga mali ai law.....
Sunday, 4 January 2009
Bum Ntsa Kaw Nna Hkaw Ai Tara (V)
Mahte 5:7 Matsan chye dum ai ni gaw shanhte mung matsan dum la ai hkrum na re.
Mungga a shingdu labau mabyin:
Yuda htunghkring, Yuda amyu, Yuda makam masham gaw garan kau nlu hkra makyit gumdin nga ai. Hpung hpe woi awn nga ai ni nan, Karai Kasang a mungdan gaw tara hkan shatup jang she dik tup wa lu na re ngu woi kam ma ai. Dai majaw, tara hkan dum ai ni gaw ngai grau hkan shi grau nhkan nga nna gumrawng, rai dum, san pra dum ai hta shingjawng shingla, lam nmaw hkan, masha mada mu na shara hkan labu palawng hpraw hpun kau nna akyu hpyi dan re ai gaw htunghkring hku she gale mat hkra rai nga sai. Dai hku nna sha, Meshia HKYE LA MADU du sa wa na hpe la nga na sindai su, myit kraw du dum nga ma ai.
Raitim dai lam ni gaw, Meshia hpe ala ai tengman lam madung nrai mat nga malu ai. Mahte 23:27 hta Yesu shanhte hpe tsun ai gaw, (hpyi hpun ai laika ka sara ni hte Hparashe nanhte ni dinngnye lu myit dai). Hkalup sara Yawhan gaw shanhte hpe, pu htum amyu ni e, ngu nna bai tsun shamying bun hkrum masai (Mahte 3:7-8). Dai aten hta nan, Yesu hpe gaw, shi a kyep din gun na pyi ngai n gring ndan she re, ngu Yawhan mu nga wu ai (Kaji 9-12). Dai pyi gaw, Yawhan hte Yesu a lapran htingram la nlu na lam ni naw byin pru nga ai. Karai hpe nawku ai dai ten na ni, Yesu amu galaw ai hpang na hte shawng na shai nga ai hte maren, tengman ai magam bungli galaw na gaw, kup tsup ai ningja shawng ra nga ai.
Dingdaw la lu na lam:
Dai hte maren, dai ni na Hkristan tai ai ni mung, lam amyu myu hku nna up hkang ai ahkrum nga ga ai. Buga hpung hta sara ni a ga madat ra, hpungtau ni a ga hkan ra, hpung tara mung hkan ra,, dai ni na hkristan hte moi shawng na Yuda htunghkring kata na nawku hpung hpa naw shai nga a ta? lama mi tsun jang pat hkrum, ban hkum, daru sharin hkrum, ga sadi pyi naw la ra ai hku sharin katut nga ai. Poidaw nsa sha jang hpung up sara gaw tsun sai, sara ni gaw dai tengman ai hpe nhkaw ntsun ai sha masha hpe sharin achyin taw nga ma ai. Sara ni mu mada ra sharawng ai hku nna hpung masha ni hpe sharin shaga up hkang taw nga ma ai. Sara ni shut ai hpe nhtang tsun ai wa gaw, hpung kaw nna shapraw kau na hte hpung tara nhkan ai ni, lale ai ni hku sha hkam la ra na ga ai.
Sawn daw yu na lam:
Yesu hkaw tsun ai ndai 'matsan dum' lam gaw ngwi pyaw ai hte matut nga ai. Yesu a amyu Yuda ni hte Roma htung hkan ai ni yawng gaw, tinggyeng myit rawng ai ni hkrai re. Dai majaw makam masham kata hta tinang hkum san seng chyoipra na shakut ai zawn, maga mi mung tinang tinggyeng arawng lu sut su na hpe sha shakut ma ai. Shinggyim masha myit hku nna ndai Mahte 5:7 hpe jahkring hkring chye na hkam la ai lam ni shai wa wa re ai nga ma ai. Tinang hpe tsaw ra jang tinang mung lu tsaw ra ai, ngai kaja jang shi mung hkrak wa ai ngu ai baw hte myit dik lu shangun nga ai. Hpung masha ni hpe mung dai hku sharin nga ai.
shakespeare gaw, matsan dum ai, ngu ai ga hpe hkaw hkam hkaw seng ni gali da nna, shanhte kaw na bai hkam la ai rai yang grau manu dan ai hku chye na na ga ai, nga ai. Lamu nna htu hkrat wa ai marang ga ntsa hpring nga ai zawn mung, lamu na hkrat ai numri ni hkai nmai jahkrung ya ai zawn mung matsan dum ai ngu ai ndai hpe shaleng dan wu ai.
Yesu gaw tengman ai ngu ai a ntsa dinghpring ai ngu ai nga ai zawn, matsan dum ai ngu ai a ntsa ngwi pyaw ai lam mung ka-ep nga ai. Dai majaw, kyang lai len, kraw kata na myit masin hpe tsun mayu taw nga sai. Ngwi pyaw ai hte matsan dum la ai hkam na matu, Ga Shaka Dingsa prat hta sagu sai, u sai hte galai yu sai. Yesu dai hpe n sharawng ai. Nawku jawng kaw Karai Kasang hpe nawng jau na sagu dumsu re ai ni hpe shi nra sharawng ai hpe mu na ga ai (Amo 5:21-24) hta mung mu lu ga ai. Yesu ra sharawng ai gaw, galaw ai sat lawat nrai, myit ai kraw lawang na myit masin rai nga lu ai majaw, galoi mung myit masin a jasat ai hpe sha atsun nga ai hpe mung chyum laika ting hta mu lu na ga ai. Dai majaw, kawng ntsa kaw nna hkaw ai tara shawng na (4) ting hta mung kraw kata kaw gara hku myit mang ra ai hkrai tsun nga ai.
Matsan dum la na zawn re ai nsam sam ai ni gaw matsan dum la ai hkrum na re. Ga shadawn: ma chyangai shangai wa yang kawa gaw lahku mayu ai myit rawng na sha re. Dai aten na Roma ni a alai gaw kadai hpe mung matsan dum ai kum la n madun nga ai. Tara ai kun n tara ai kun hpe sha yu nga ai. Masha sat na rai yang, sat gring ai mara nga ai kun, nnga ai kun. Tara hte up ai ni gaw tara jeyang na hpe sha hkrit ai. Matsan dum la ai hkrum na gaw Karai wa nan matsan dum ai wa re hpe chye ra ai ngu ai shingdu e byin ai nmu lu ai myit kraw a shadut jahkat ai sat lawat a majaw, Yesu gaw matsan dum lama ai Karai hta hkum tsup wa na lam ra sharawng nga ai.
Yesu shi nan mung mungkan ga ntsa asak hkrung ai ladaw sasana amu yi ngam hta tsap jen nga ai ten mu lu ai shi a sal lawat yawng mayawng gaw, matsan dum la ai, shamai shatsai la ai, sharin achyin la ai hte shadum jahprang la ai lam hta asak sum hkra ap nawng nga wu ai (Luka 7:11-15; Mahte 2:16; Yawhan 8:3-11) hpe hti yu ga.
A. Matsan dum ai hte mara dat ya na lam
(a)Shi a matsan dum ai a majaw hkye la sai (Titu 3:5)
(b)Na chying tsawra chye ai Karai a majaw anhte hpe Hkristu hte hpawn di nna jahkrung mani ai (Ehpesu 2:4-5)
(c)Matsan dum ai hte yubak hpe raw dat ya ai lam gaw Madu Karai hte seng ai ni sha lu galaw ai (Daniela 9:9)
(d)Jahpawt manap hpe la ai hta, Madu hpe la nga gring ai (Shkkd 130:1-7).
B. Karai a matsan dum ai lam gaw mara raw ya ai de du wa sai.
Mercy goes beyond forgiveness
Mara dat ya ai yawng gaw matsan dum nna sha nrai, hkye hkrang la mayu ai a majaw re. Shi a hkye hkrang la ai lam gaw matsan dum ai san san sha mung gaw nrai nga ai.
(a) Shkkd 119:64--"Ga ntsa e Yehowa a chyeju hkrai hpring rai nga ai".
(b) N.N 32:10--Nga mu nga mai shangun na Yehowa.
(c) 2 Samuel 24:14--"Karai Kasang a matsan dum ai myit kaba la ai".
(d) Nehemiah 9:19--Karai kasang a galu kaba ai amu majaw nam mali hta n shadam da ai Israela amyu hpe woi wa sai
(e) Matsan dum ai hte tsaw ra ai gaw tut e rau anga nga ai.
Dai majaw, Karai Kasang hpe tsaw ra ai ni gaw, matsan dum la ai teng teng hkrum na lam... ndai kawng ntsa kaw nna hkaw ai Madu Yesu a ga nsen hte anhte hpe shachye shachyang mani ai rai........
Mungga a shingdu labau mabyin:
Yuda htunghkring, Yuda amyu, Yuda makam masham gaw garan kau nlu hkra makyit gumdin nga ai. Hpung hpe woi awn nga ai ni nan, Karai Kasang a mungdan gaw tara hkan shatup jang she dik tup wa lu na re ngu woi kam ma ai. Dai majaw, tara hkan dum ai ni gaw ngai grau hkan shi grau nhkan nga nna gumrawng, rai dum, san pra dum ai hta shingjawng shingla, lam nmaw hkan, masha mada mu na shara hkan labu palawng hpraw hpun kau nna akyu hpyi dan re ai gaw htunghkring hku she gale mat hkra rai nga sai. Dai hku nna sha, Meshia HKYE LA MADU du sa wa na hpe la nga na sindai su, myit kraw du dum nga ma ai.
Raitim dai lam ni gaw, Meshia hpe ala ai tengman lam madung nrai mat nga malu ai. Mahte 23:27 hta Yesu shanhte hpe tsun ai gaw, (hpyi hpun ai laika ka sara ni hte Hparashe nanhte ni dinngnye lu myit dai). Hkalup sara Yawhan gaw shanhte hpe, pu htum amyu ni e, ngu nna bai tsun shamying bun hkrum masai (Mahte 3:7-8). Dai aten hta nan, Yesu hpe gaw, shi a kyep din gun na pyi ngai n gring ndan she re, ngu Yawhan mu nga wu ai (Kaji 9-12). Dai pyi gaw, Yawhan hte Yesu a lapran htingram la nlu na lam ni naw byin pru nga ai. Karai hpe nawku ai dai ten na ni, Yesu amu galaw ai hpang na hte shawng na shai nga ai hte maren, tengman ai magam bungli galaw na gaw, kup tsup ai ningja shawng ra nga ai.
Dingdaw la lu na lam:
Dai hte maren, dai ni na Hkristan tai ai ni mung, lam amyu myu hku nna up hkang ai ahkrum nga ga ai. Buga hpung hta sara ni a ga madat ra, hpungtau ni a ga hkan ra, hpung tara mung hkan ra,, dai ni na hkristan hte moi shawng na Yuda htunghkring kata na nawku hpung hpa naw shai nga a ta? lama mi tsun jang pat hkrum, ban hkum, daru sharin hkrum, ga sadi pyi naw la ra ai hku sharin katut nga ai. Poidaw nsa sha jang hpung up sara gaw tsun sai, sara ni gaw dai tengman ai hpe nhkaw ntsun ai sha masha hpe sharin achyin taw nga ma ai. Sara ni mu mada ra sharawng ai hku nna hpung masha ni hpe sharin shaga up hkang taw nga ma ai. Sara ni shut ai hpe nhtang tsun ai wa gaw, hpung kaw nna shapraw kau na hte hpung tara nhkan ai ni, lale ai ni hku sha hkam la ra na ga ai.
Sawn daw yu na lam:
Yesu hkaw tsun ai ndai 'matsan dum' lam gaw ngwi pyaw ai hte matut nga ai. Yesu a amyu Yuda ni hte Roma htung hkan ai ni yawng gaw, tinggyeng myit rawng ai ni hkrai re. Dai majaw makam masham kata hta tinang hkum san seng chyoipra na shakut ai zawn, maga mi mung tinang tinggyeng arawng lu sut su na hpe sha shakut ma ai. Shinggyim masha myit hku nna ndai Mahte 5:7 hpe jahkring hkring chye na hkam la ai lam ni shai wa wa re ai nga ma ai. Tinang hpe tsaw ra jang tinang mung lu tsaw ra ai, ngai kaja jang shi mung hkrak wa ai ngu ai baw hte myit dik lu shangun nga ai. Hpung masha ni hpe mung dai hku sharin nga ai.
shakespeare gaw, matsan dum ai, ngu ai ga hpe hkaw hkam hkaw seng ni gali da nna, shanhte kaw na bai hkam la ai rai yang grau manu dan ai hku chye na na ga ai, nga ai. Lamu nna htu hkrat wa ai marang ga ntsa hpring nga ai zawn mung, lamu na hkrat ai numri ni hkai nmai jahkrung ya ai zawn mung matsan dum ai ngu ai ndai hpe shaleng dan wu ai.
Yesu gaw tengman ai ngu ai a ntsa dinghpring ai ngu ai nga ai zawn, matsan dum ai ngu ai a ntsa ngwi pyaw ai lam mung ka-ep nga ai. Dai majaw, kyang lai len, kraw kata na myit masin hpe tsun mayu taw nga sai. Ngwi pyaw ai hte matsan dum la ai hkam na matu, Ga Shaka Dingsa prat hta sagu sai, u sai hte galai yu sai. Yesu dai hpe n sharawng ai. Nawku jawng kaw Karai Kasang hpe nawng jau na sagu dumsu re ai ni hpe shi nra sharawng ai hpe mu na ga ai (Amo 5:21-24) hta mung mu lu ga ai. Yesu ra sharawng ai gaw, galaw ai sat lawat nrai, myit ai kraw lawang na myit masin rai nga lu ai majaw, galoi mung myit masin a jasat ai hpe sha atsun nga ai hpe mung chyum laika ting hta mu lu na ga ai. Dai majaw, kawng ntsa kaw nna hkaw ai tara shawng na (4) ting hta mung kraw kata kaw gara hku myit mang ra ai hkrai tsun nga ai.
Matsan dum la na zawn re ai nsam sam ai ni gaw matsan dum la ai hkrum na re. Ga shadawn: ma chyangai shangai wa yang kawa gaw lahku mayu ai myit rawng na sha re. Dai aten na Roma ni a alai gaw kadai hpe mung matsan dum ai kum la n madun nga ai. Tara ai kun n tara ai kun hpe sha yu nga ai. Masha sat na rai yang, sat gring ai mara nga ai kun, nnga ai kun. Tara hte up ai ni gaw tara jeyang na hpe sha hkrit ai. Matsan dum la ai hkrum na gaw Karai wa nan matsan dum ai wa re hpe chye ra ai ngu ai shingdu e byin ai nmu lu ai myit kraw a shadut jahkat ai sat lawat a majaw, Yesu gaw matsan dum lama ai Karai hta hkum tsup wa na lam ra sharawng nga ai.
Yesu shi nan mung mungkan ga ntsa asak hkrung ai ladaw sasana amu yi ngam hta tsap jen nga ai ten mu lu ai shi a sal lawat yawng mayawng gaw, matsan dum la ai, shamai shatsai la ai, sharin achyin la ai hte shadum jahprang la ai lam hta asak sum hkra ap nawng nga wu ai (Luka 7:11-15; Mahte 2:16; Yawhan 8:3-11) hpe hti yu ga.
A. Matsan dum ai hte mara dat ya na lam
(a)Shi a matsan dum ai a majaw hkye la sai (Titu 3:5)
(b)Na chying tsawra chye ai Karai a majaw anhte hpe Hkristu hte hpawn di nna jahkrung mani ai (Ehpesu 2:4-5)
(c)Matsan dum ai hte yubak hpe raw dat ya ai lam gaw Madu Karai hte seng ai ni sha lu galaw ai (Daniela 9:9)
(d)Jahpawt manap hpe la ai hta, Madu hpe la nga gring ai (Shkkd 130:1-7).
B. Karai a matsan dum ai lam gaw mara raw ya ai de du wa sai.
Mercy goes beyond forgiveness
Mara dat ya ai yawng gaw matsan dum nna sha nrai, hkye hkrang la mayu ai a majaw re. Shi a hkye hkrang la ai lam gaw matsan dum ai san san sha mung gaw nrai nga ai.
(a) Shkkd 119:64--"Ga ntsa e Yehowa a chyeju hkrai hpring rai nga ai".
(b) N.N 32:10--Nga mu nga mai shangun na Yehowa.
(c) 2 Samuel 24:14--"Karai Kasang a matsan dum ai myit kaba la ai".
(d) Nehemiah 9:19--Karai kasang a galu kaba ai amu majaw nam mali hta n shadam da ai Israela amyu hpe woi wa sai
(e) Matsan dum ai hte tsaw ra ai gaw tut e rau anga nga ai.
Dai majaw, Karai Kasang hpe tsaw ra ai ni gaw, matsan dum la ai teng teng hkrum na lam... ndai kawng ntsa kaw nna hkaw ai Madu Yesu a ga nsen hte anhte hpe shachye shachyang mani ai rai........
Friday, 26 December 2008
Bum Ntsa Kaw Nna Hkaw Ai Tara ( IV )
Mahte 5:6 Dinghpring ai hpe hpang gara ai ni hkru kat wa lu na.
(Yeremia 23:6; Esaia 45:24; Roma 4:6; 2Kor 5:21Luka 1:53 Grau nna Mahte 5:10)
Yesu kawng ntsa kaw nna hkaw ai tara kanu (8) kaw na, ndai gaw 4 ngu na tara kanu rai nga ai. Ga kanu 8 hte mung wa bung kahtap nga ai. Raitim, grau dam lada ai hku hpyan la ai hta shai mai nga ai. Dinghpring ai ngu ai gaw, tara rap ra ai ngu ai hte lachyum bung ai nga nna Greek ga hku ka da ma ai da. Ga Shaka Dingsa hta, Karai Kasang a galaw ai magam hte myit mang ai lam hpe sawk hka ja ga nga yang, matsan mayan ni hkru kat na hte yawn hkyen ai ni shalan na lam, grit nem ai ni hpe sharawt la nna grang da kat ai ni hpe dip lup kau na lam law law rawng ai hpe mu lu ai. Shawng na ga baw hta, Karai Kasang gaw shinggyim masha ni a nlung tawng zawn ja ai myit masin hpe shaw kau ya nna, kya ai galai bang ya na (remove your stone heart) ngu ai hpe tsun lai wa sai. Ndai lam gaw Ga Shaka Dingsa hta sha nrai, Ga Shaka Ningnan de du wa ai shaloi mung, Karai Kasang gaw yawn hkyen ai ni hpe shangwi shapyaw la ai hkrum na, dip sha hkrum ai ni hte rau nga na, lu su ai hte arawng sadang hpring ai ni hpang de galoi mung nlawm ai lam dum hprang sha atsun nga ai Karai re hpe dum na ga ai. Ndai ga baw hta mung, Ga Shaka dingsa hpe background galaw nna tsun da ai tara hkaw ga rai nga ai hte maren, de a yaw shada ai lam bai mu lu na ga ai.
Yeremia 23:6; Esaia 45:24; Roma 4:6; 2Kor 5:21; Luka 1:53, grau nna Mahte 5:10 ni hpe mung mu mada shangun ai zawn, Yehowa gaw matsan ai ni a ntsa jahkru shakat ya na ra ai. Yeremia 31:25 hki ba ai ni hpe jahkru shakat nna yawn hkyen ni hpe shalan na. Shkd 24:5,Yehowa kaw na shaman ai hte, Shi hpe hkye hkrang la ai Karai Kasang kaw na ding hpring ai lu la na ru ai. Ndai mungkan hta sumnung nna dinghpring ai ni nga ma ai, Karai Kasang gaw dai ni hpe "nye a masha ni" ngu tsun ai. Shkd 11:7; 23:3; 106:3; Pr 12:28; 16:31; Esaia 64:5. Dai masha ni hpe n hkru ai ni gaw galoi mung dang sha nga ai majaw makawp maga la mayu nga ai. Ga shaka dingsa prat hta, myihtoi Amo mung shaleng dan lai wa sai (Amo 2:7) nye a chyoi pra ai amying ningsang hpe awu asin di kau kau ai gaw, sumnung ai hte matsan mayan ni a lam hpe shanut kau ya nga ai majaw, nga ai. Matsan ai ni a kraw lawang hta myit kaja hte shagrit shanem ai galoi mung nga ai. Dai zawn re ai myit hpe Yehowa gaw nli tum kaja lata ai zawn, shi a ra sharawng ai myit rawng nga ai a majaw, ga shadawn hte hkrai tsun dan nga ai.
Matsan nna dip sha hkrum ai ni a kraw hta hpa myit a ta? Tengman ai hte tara rap ra ai ngu ai hpe sha marit ma ai. Dai tengman hte tara rap ra ngu ai nga yang, kadai mung dip sha dang sha ai nnga na wa, ndai hku nhkam ra na wa..ngai ndai hku n katut na wa....ngu ai myit malai galoi mung nga nga ai. Ga shadawn: America mungdan de mungkan masha ni grai sa nga mayu ai hta, masha yawng gaw tinang a ahkaw ahkang hte nga mai ai mungdan re ai a majaw mung rai nga ai. Tinang shakut lu ai daram tinang lu ai hta myit dik mai nga ai. Kaga mungdan hta grau lu su hkra nga mai tim, ahkaw ahkang hta bai hkrat sum nga ai majaw kadai nau n sharawng ma ai.
Buga hta mau mwi hku she rai sai, maubyin nga ai. Dusat yam nga law law lu ai ni gaw shana yup npyaw ai, du sat ni hpe nam matse ni rim sha sai kun? masha ni a hkai nmai jahten ya sai kun ..gara kaw kaning rai lagu katut kun? yup npyaw ai, jan du nsin sin yang dai chyu myit nna nta masha ni zim nga ma ai. Grau nna Hugawng ga na magwi lu ai ni gaw yawng ngu na wa, tinang a magwi sha kau ya ai yi, mam, hpe shaning shagu hka wa nna sha nga ra ma ai. Bai, kaga nta dinghku langai gaw grai matsan nna dusat nlu ai sha, ma hkrai lu nga ai, shana shagu mare shalum nga ma ai. Hkrap dat, mani kabreng dat, ga law hkat dat..goi ye.. raitim ma hkan nau ni ginsup pyaw nga ma yang yawng mani pyaw nga ma ai. Dai pyaw ai nam chyim hpe gara kaw mung mai lu la ai nrai. Dai zawn galoi mung pyaw mayu ai ni nga ma ai. Dusat lu ai ni n mani lu ma ai. Mani lu ai ni gaw pyaw ma ai ngu ai hkrum ma ai, raitim matsan ai gaw nta kaw dap ntaw na daram rai nga sai.
Karai Kasang a jahkru shakat la ai lam mung ndai mau byin zawn mau hpa bai rai nga ai. Lahta na ma law law lu ai dinghku gaw matsan tim pyaw ai ten ni law law lang hkam sha lu masai. Matsan taw ai ni yawng hkru kat wa na nrai, raitim hpring tsup wa lu na lam ni nga ai hpe Karai Kasang tsun dan nga ai. Lu su ai ni mung, Karai Kasang hta hkru kat na nrai, raitim Yesu gaw myi moi kaw nna matsan ai ni hpang maga tsap nga ai Karai a kasha re majaw, dai matsan ai ni dinghpring wa lu na lam hpe chye lu loi na hte, shanhte gaw dinghpring ai hta mung matsan mayan byin ma ai. Dai majaw shanhte hpe jahkru shakat na lam mungga ngai hkaw tsun na nngai, nga ai. Dai gaw Kabu Gara shiga hta myit dik myit pyaw na, shaloi hkru kat ai mungga hta sak hkrung hkawm sa lu na ngu ai lam hpe kadun ai hku sharin la ga ga saw dat nngai...
(Yeremia 23:6; Esaia 45:24; Roma 4:6; 2Kor 5:21Luka 1:53 Grau nna Mahte 5:10)
Yesu kawng ntsa kaw nna hkaw ai tara kanu (8) kaw na, ndai gaw 4 ngu na tara kanu rai nga ai. Ga kanu 8 hte mung wa bung kahtap nga ai. Raitim, grau dam lada ai hku hpyan la ai hta shai mai nga ai. Dinghpring ai ngu ai gaw, tara rap ra ai ngu ai hte lachyum bung ai nga nna Greek ga hku ka da ma ai da. Ga Shaka Dingsa hta, Karai Kasang a galaw ai magam hte myit mang ai lam hpe sawk hka ja ga nga yang, matsan mayan ni hkru kat na hte yawn hkyen ai ni shalan na lam, grit nem ai ni hpe sharawt la nna grang da kat ai ni hpe dip lup kau na lam law law rawng ai hpe mu lu ai. Shawng na ga baw hta, Karai Kasang gaw shinggyim masha ni a nlung tawng zawn ja ai myit masin hpe shaw kau ya nna, kya ai galai bang ya na (remove your stone heart) ngu ai hpe tsun lai wa sai. Ndai lam gaw Ga Shaka Dingsa hta sha nrai, Ga Shaka Ningnan de du wa ai shaloi mung, Karai Kasang gaw yawn hkyen ai ni hpe shangwi shapyaw la ai hkrum na, dip sha hkrum ai ni hte rau nga na, lu su ai hte arawng sadang hpring ai ni hpang de galoi mung nlawm ai lam dum hprang sha atsun nga ai Karai re hpe dum na ga ai. Ndai ga baw hta mung, Ga Shaka dingsa hpe background galaw nna tsun da ai tara hkaw ga rai nga ai hte maren, de a yaw shada ai lam bai mu lu na ga ai.
Yeremia 23:6; Esaia 45:24; Roma 4:6; 2Kor 5:21; Luka 1:53, grau nna Mahte 5:10 ni hpe mung mu mada shangun ai zawn, Yehowa gaw matsan ai ni a ntsa jahkru shakat ya na ra ai. Yeremia 31:25 hki ba ai ni hpe jahkru shakat nna yawn hkyen ni hpe shalan na. Shkd 24:5,Yehowa kaw na shaman ai hte, Shi hpe hkye hkrang la ai Karai Kasang kaw na ding hpring ai lu la na ru ai. Ndai mungkan hta sumnung nna dinghpring ai ni nga ma ai, Karai Kasang gaw dai ni hpe "nye a masha ni" ngu tsun ai. Shkd 11:7; 23:3; 106:3; Pr 12:28; 16:31; Esaia 64:5. Dai masha ni hpe n hkru ai ni gaw galoi mung dang sha nga ai majaw makawp maga la mayu nga ai. Ga shaka dingsa prat hta, myihtoi Amo mung shaleng dan lai wa sai (Amo 2:7) nye a chyoi pra ai amying ningsang hpe awu asin di kau kau ai gaw, sumnung ai hte matsan mayan ni a lam hpe shanut kau ya nga ai majaw, nga ai. Matsan ai ni a kraw lawang hta myit kaja hte shagrit shanem ai galoi mung nga ai. Dai zawn re ai myit hpe Yehowa gaw nli tum kaja lata ai zawn, shi a ra sharawng ai myit rawng nga ai a majaw, ga shadawn hte hkrai tsun dan nga ai.
Matsan nna dip sha hkrum ai ni a kraw hta hpa myit a ta? Tengman ai hte tara rap ra ai ngu ai hpe sha marit ma ai. Dai tengman hte tara rap ra ngu ai nga yang, kadai mung dip sha dang sha ai nnga na wa, ndai hku nhkam ra na wa..ngai ndai hku n katut na wa....ngu ai myit malai galoi mung nga nga ai. Ga shadawn: America mungdan de mungkan masha ni grai sa nga mayu ai hta, masha yawng gaw tinang a ahkaw ahkang hte nga mai ai mungdan re ai a majaw mung rai nga ai. Tinang shakut lu ai daram tinang lu ai hta myit dik mai nga ai. Kaga mungdan hta grau lu su hkra nga mai tim, ahkaw ahkang hta bai hkrat sum nga ai majaw kadai nau n sharawng ma ai.
Buga hta mau mwi hku she rai sai, maubyin nga ai. Dusat yam nga law law lu ai ni gaw shana yup npyaw ai, du sat ni hpe nam matse ni rim sha sai kun? masha ni a hkai nmai jahten ya sai kun ..gara kaw kaning rai lagu katut kun? yup npyaw ai, jan du nsin sin yang dai chyu myit nna nta masha ni zim nga ma ai. Grau nna Hugawng ga na magwi lu ai ni gaw yawng ngu na wa, tinang a magwi sha kau ya ai yi, mam, hpe shaning shagu hka wa nna sha nga ra ma ai. Bai, kaga nta dinghku langai gaw grai matsan nna dusat nlu ai sha, ma hkrai lu nga ai, shana shagu mare shalum nga ma ai. Hkrap dat, mani kabreng dat, ga law hkat dat..goi ye.. raitim ma hkan nau ni ginsup pyaw nga ma yang yawng mani pyaw nga ma ai. Dai pyaw ai nam chyim hpe gara kaw mung mai lu la ai nrai. Dai zawn galoi mung pyaw mayu ai ni nga ma ai. Dusat lu ai ni n mani lu ma ai. Mani lu ai ni gaw pyaw ma ai ngu ai hkrum ma ai, raitim matsan ai gaw nta kaw dap ntaw na daram rai nga sai.
Karai Kasang a jahkru shakat la ai lam mung ndai mau byin zawn mau hpa bai rai nga ai. Lahta na ma law law lu ai dinghku gaw matsan tim pyaw ai ten ni law law lang hkam sha lu masai. Matsan taw ai ni yawng hkru kat wa na nrai, raitim hpring tsup wa lu na lam ni nga ai hpe Karai Kasang tsun dan nga ai. Lu su ai ni mung, Karai Kasang hta hkru kat na nrai, raitim Yesu gaw myi moi kaw nna matsan ai ni hpang maga tsap nga ai Karai a kasha re majaw, dai matsan ai ni dinghpring wa lu na lam hpe chye lu loi na hte, shanhte gaw dinghpring ai hta mung matsan mayan byin ma ai. Dai majaw shanhte hpe jahkru shakat na lam mungga ngai hkaw tsun na nngai, nga ai. Dai gaw Kabu Gara shiga hta myit dik myit pyaw na, shaloi hkru kat ai mungga hta sak hkrung hkawm sa lu na ngu ai lam hpe kadun ai hku sharin la ga ga saw dat nngai...
Bum Ntsa Kaw Nna Hkaw Ai Tara ( III )
Mahte 5:5 Myit sumnung ai ni mungkan ga hpe madu lu na.
Shkkd 37:11, Myit sumnung ai hte matsan mayan byin ai lam gara hku matut nga ai ngu mu mada ga ta? sin pawt la htet hte ndawng n yawt sheng mareng hta nlawm ai. Dai majaw Karai Kasang lajang da sai sumsing mungdan hta ningngai nga lu na lam a npawt re. Karai Kasang nra sharawng ai shi hta nnga jang, Karai Kasang lajang da ai mungkan 'sumsing mungdan' hpe madu lu na 'nga lu na'. Madu ai ngu ai hta, tinang mari la ai, ningngai nga lu ai, kam ai hku nga pra lu ai, seng ai ngu ai ni lawm ai. Raitim uphkang nga ai lam nlawm ai.
Yu u, masha gaw kade wa angawk a ta? madat mara lam nnga ai, marin marit ai, pyaw lam chyu tam ai hpe Karai Kasang gaw chye ya taw nga ai. Ga shaka Dingsa prat hta Sodom hte Gomora jahten kau ra ai gaw tinang tinggyeng pyaw lam a majaw byin wa sai nrai i? Tinang nchye nchyang ai a majaw hpaji ga hta lawm mat ai, tengman ngu ai hpe nmu lu hkraw ai. Wunpawng Mawshe mau mwi hta, "hka hpang gara na pyi sharin ya ra ai" ngu ai madang de du mat wa ai. Ndai hta la kap nna Yuda ni hta, dai aten e lamu ga hpe Roma ni kam ai hku zing la kau ya ya, madu mayu tim nlu madu ai, lamu ga hpe madu lu na hpang gara nga ma ai. Dai majaw Yesu gaw shanhte ni grau chye na u ga, 'mungkan' ngu nna tsun shaleng da nu ai. Masha nkau mi gaw, ndai mungkan mungdan hpe madu lu na hku nna mung, htai la ma ai. Ndai mungkan hpe myit sumnung ai ni mung, myit ja ai ni mung, share shagan ai ni mung, dang sha lu ai ni mung myi hte mu ai hku madu lu nga ma ai.
Yesu Hkristu tara hkaw tsun hpang wa lu na matu shi a hkam la ai Wenyi atsam madung ra nga lu ai. Dai wenyi atsam gaw, Yesu mungkan ga de sa pra ai gaw, Kabu Gara Shiga hkaw tsun na matu shangun dat ai she re, ngu ai hpe chye na da ai gaw, tsaw dik ai shi a sak hkrung lam re (Luka 4:43). Dai majaw shi hkaw tsun na ga baw gaw, mau hpa ga shadawn, parables(43) hte hpang nu ai. Ndai myit sumnung ai gaw shi hkaw tsun na kabu gara shiga hte bung pre ra nga lu ai. 1) Na a kraw kaw rawng nga ai myit masin hpe galai kau u. Dai myit masin gaw, myit ja ai, rai dum ai, chye dum ai, masha hpe nyeng n garu ai, yu kaji ai, tinang a lam chyu myit ai, 'ngai'...'ngai'...'ngai'... ngu ai ni hpe la kau u, (I will remove your stone heart, I will put my spirit in you (Ezekela 36:25-26) dai kabu gara shiga ngu ai chyoipra ntsin hte na a kraw lawang na myit ja lam ni hpe seng yeng kau nna, nang gaw hpaji rawng ai wa zawn, chyoipra ai wa zawn nga lu na ndai, ngu ai rai nga ai. Zai bru jang e nta galaw ai wa zawn hkum rai). Shaloi Karai Kasang a sharawng awng ai lam ndai mungkan e dik wa nna, Karai Kasang gaw sumsing mungdan e myit dik ai zawn nan dik wa na re... nga ai rai lu ai. Dai majaw myit sum nung ai ni gaw dai mungga hpe hkap la ai ni rai nna, sumsing mungdan gaw dai zawn re ai ni a matu sha rai nga ai.
Ndai lam ni hpe, ga byan sang lang yang, laika buk kaba ka tim yawng hkra sang lang lu na nrai.........
Shkkd 37:11, Myit sumnung ai hte matsan mayan byin ai lam gara hku matut nga ai ngu mu mada ga ta? sin pawt la htet hte ndawng n yawt sheng mareng hta nlawm ai. Dai majaw Karai Kasang lajang da sai sumsing mungdan hta ningngai nga lu na lam a npawt re. Karai Kasang nra sharawng ai shi hta nnga jang, Karai Kasang lajang da ai mungkan 'sumsing mungdan' hpe madu lu na 'nga lu na'. Madu ai ngu ai hta, tinang mari la ai, ningngai nga lu ai, kam ai hku nga pra lu ai, seng ai ngu ai ni lawm ai. Raitim uphkang nga ai lam nlawm ai.
Yu u, masha gaw kade wa angawk a ta? madat mara lam nnga ai, marin marit ai, pyaw lam chyu tam ai hpe Karai Kasang gaw chye ya taw nga ai. Ga shaka Dingsa prat hta Sodom hte Gomora jahten kau ra ai gaw tinang tinggyeng pyaw lam a majaw byin wa sai nrai i? Tinang nchye nchyang ai a majaw hpaji ga hta lawm mat ai, tengman ngu ai hpe nmu lu hkraw ai. Wunpawng Mawshe mau mwi hta, "hka hpang gara na pyi sharin ya ra ai" ngu ai madang de du mat wa ai. Ndai hta la kap nna Yuda ni hta, dai aten e lamu ga hpe Roma ni kam ai hku zing la kau ya ya, madu mayu tim nlu madu ai, lamu ga hpe madu lu na hpang gara nga ma ai. Dai majaw Yesu gaw shanhte ni grau chye na u ga, 'mungkan' ngu nna tsun shaleng da nu ai. Masha nkau mi gaw, ndai mungkan mungdan hpe madu lu na hku nna mung, htai la ma ai. Ndai mungkan hpe myit sumnung ai ni mung, myit ja ai ni mung, share shagan ai ni mung, dang sha lu ai ni mung myi hte mu ai hku madu lu nga ma ai.
Yesu Hkristu tara hkaw tsun hpang wa lu na matu shi a hkam la ai Wenyi atsam madung ra nga lu ai. Dai wenyi atsam gaw, Yesu mungkan ga de sa pra ai gaw, Kabu Gara Shiga hkaw tsun na matu shangun dat ai she re, ngu ai hpe chye na da ai gaw, tsaw dik ai shi a sak hkrung lam re (Luka 4:43). Dai majaw shi hkaw tsun na ga baw gaw, mau hpa ga shadawn, parables(43) hte hpang nu ai. Ndai myit sumnung ai gaw shi hkaw tsun na kabu gara shiga hte bung pre ra nga lu ai. 1) Na a kraw kaw rawng nga ai myit masin hpe galai kau u. Dai myit masin gaw, myit ja ai, rai dum ai, chye dum ai, masha hpe nyeng n garu ai, yu kaji ai, tinang a lam chyu myit ai, 'ngai'...'ngai'...'ngai'... ngu ai ni hpe la kau u, (I will remove your stone heart, I will put my spirit in you (Ezekela 36:25-26) dai kabu gara shiga ngu ai chyoipra ntsin hte na a kraw lawang na myit ja lam ni hpe seng yeng kau nna, nang gaw hpaji rawng ai wa zawn, chyoipra ai wa zawn nga lu na ndai, ngu ai rai nga ai. Zai bru jang e nta galaw ai wa zawn hkum rai). Shaloi Karai Kasang a sharawng awng ai lam ndai mungkan e dik wa nna, Karai Kasang gaw sumsing mungdan e myit dik ai zawn nan dik wa na re... nga ai rai lu ai. Dai majaw myit sum nung ai ni gaw dai mungga hpe hkap la ai ni rai nna, sumsing mungdan gaw dai zawn re ai ni a matu sha rai nga ai.
Ndai lam ni hpe, ga byan sang lang yang, laika buk kaba ka tim yawng hkra sang lang lu na nrai.........
Monday, 22 December 2008
Bum Ntsa Kaw Nna Hkaw Ai Tara (II)
DAW II
Mahte 5:4 Yawn hkyen hkrum ai ni gaw shalan shabran ai teng teng hkrum na. Research commantary hta, ndai gaw lam lahkawng hku mai myit sawn la ai nga ai. 1) IKor 7:10 hta 'Karai Kasang ra ai yawn hkyen ai gaw, hkye hkrang la ai hkrum hkra, ntsang ra ai myit malai hpe tsun ai' Esaia 61:1-3; Luka 4:18 hpe lakap nna hkaw ai ga rai ang ai ngu ka-yep la mai nga ai. 2) Dinghta ga na lam nre ai sha, sumsing lamu na lam hpe tsun ai kun (IKor 5:1) hte (IKor 3:17-18) hta, Pawlu mung bai sang lang da nga wu ai.
Ndai mungkan ga na lam gaw jahkring sha re ngu ai lam a majaw, anhte ni ndai mungkan hta yawn hkyen lam ni hkrum raitim, Karai Kasang hta lama noi nga ai wa rai yang gaw, shalan la ai kabu gara lam de teng teng du wa na lam rai nga ai. Dinghta ga e sumsing zawn nawn nna nga nga yang chyawm gaw, hpawt ni ngu ai aten ahkying lai wa magang yang, yawn hkyen ai hte bai hkrum na.. dai re majaw dinghta ga e yawn tim, sumsing e kabu lu na lam hpe sang lang dan ai gaw mungga hta rai wa sai. Dinghta ga e pyaw tim Karai Kasang hta shalan ai nlu la yang gaw, mungga hta hkrat sum ai ni bai rai wa na.. ngu ai ndai lam lahkawng hpe madung hku chye na hkawn hkrang la mai nga ai.
Alu ai tara lam hte Wenyi a chyeju hkam la ai lam gaw bung ai zawn raitim, hkam la ai ni hta shai nga ai.
Alu ai tara hte Wenyi a kumhpa
Humility ngu ai hpe
Shagrit shanem ai gaw
Fear of the Lord
Karai hpe hkrit hkungga ai
Meekness
Sumnung shingdi ai
Godliness
Karai nsam rawng ai
Sorrow
Yawn hkyen hkrum ai
Knowledge
Chye na hkawn hkrang ai
Justice
Rap ra shangun ai
Fortitute
N gun marai rawng ai
Mercy
Matsan dum la ai
Councel
Kam gring ai tai wa ai
Purity
Chyoipra wa na
Understanding
Madu hkum madu chye na wa ai
Peace
Ngwipyaw chyeju lu la ai
Wisdom
Chye chyang ai myit hte hpring ai
ngu ai lam ni hpe St. Augustine shadawn dingdaw dan ai kaw na rai nga ai.
Mahte 5:4 Yawn hkyen hkrum ai ni gaw shalan shabran ai teng teng hkrum na. Research commantary hta, ndai gaw lam lahkawng hku mai myit sawn la ai nga ai. 1) IKor 7:10 hta 'Karai Kasang ra ai yawn hkyen ai gaw, hkye hkrang la ai hkrum hkra, ntsang ra ai myit malai hpe tsun ai' Esaia 61:1-3; Luka 4:18 hpe lakap nna hkaw ai ga rai ang ai ngu ka-yep la mai nga ai. 2) Dinghta ga na lam nre ai sha, sumsing lamu na lam hpe tsun ai kun (IKor 5:1) hte (IKor 3:17-18) hta, Pawlu mung bai sang lang da nga wu ai.
Ndai mungkan ga na lam gaw jahkring sha re ngu ai lam a majaw, anhte ni ndai mungkan hta yawn hkyen lam ni hkrum raitim, Karai Kasang hta lama noi nga ai wa rai yang gaw, shalan la ai kabu gara lam de teng teng du wa na lam rai nga ai. Dinghta ga e sumsing zawn nawn nna nga nga yang chyawm gaw, hpawt ni ngu ai aten ahkying lai wa magang yang, yawn hkyen ai hte bai hkrum na.. dai re majaw dinghta ga e yawn tim, sumsing e kabu lu na lam hpe sang lang dan ai gaw mungga hta rai wa sai. Dinghta ga e pyaw tim Karai Kasang hta shalan ai nlu la yang gaw, mungga hta hkrat sum ai ni bai rai wa na.. ngu ai ndai lam lahkawng hpe madung hku chye na hkawn hkrang la mai nga ai.
Alu ai tara lam hte Wenyi a chyeju hkam la ai lam gaw bung ai zawn raitim, hkam la ai ni hta shai nga ai.
Alu ai tara hte Wenyi a kumhpa
Humility ngu ai hpe
Shagrit shanem ai gaw
Fear of the Lord
Karai hpe hkrit hkungga ai
Meekness
Sumnung shingdi ai
Godliness
Karai nsam rawng ai
Sorrow
Yawn hkyen hkrum ai
Knowledge
Chye na hkawn hkrang ai
Justice
Rap ra shangun ai
Fortitute
N gun marai rawng ai
Mercy
Matsan dum la ai
Councel
Kam gring ai tai wa ai
Purity
Chyoipra wa na
Understanding
Madu hkum madu chye na wa ai
Peace
Ngwipyaw chyeju lu la ai
Wisdom
Chye chyang ai myit hte hpring ai
ngu ai lam ni hpe St. Augustine shadawn dingdaw dan ai kaw na rai nga ai.
Sunday, 21 December 2008
Bum Ntsa Kaw Nna Hkaw Ai Tara (I)
DAW I
Mahte 5:3 Wenyi hta Matsan Mayan Hkrum Ai Ni a Matu Sumsing Mungdan Lam (Mahte laika 5:1-12; Luka 6:20-23;6:22;1:53; Esaia 55:1;65:13;IPet 3:14; 4:14).
Chyum laika hta 'Bum ntsa na tara hkaw ga' nga nna rawng nga ai. Dai gaw "Alu ai tara" mung tsun ai (Mahte laika 5:1-12; Luka 6:20-23;6:22;1:53; Esaia 55:1;65:13;IPet 3:14; 4:14). Yesu a mungga ndai gaw Moshe a hkrang shapraw sharin shaga ai lam tara 613 hpe ginchyum dat a hku nna tara nnan galai dat sai. Yesu hkai dan hkaw tsun sa wa na Sasana a tara nnan mung rai nga ai. Yesu tara hkaw ai bum gaw, Kapena-um a sinna dingda daw na kawng, Galile nawng hpe mada mu lu ai shara mung rai nga ai. Pru mat wa ai laika hta, Moshe gaw bum de akyu hpyi nga yang, lamu de na Karai Kasang du sa nna tara kanu (10) hpe jaw ya ai zawn, Yesu mung kawng de lung wa nna, Yesu hkai dan na tara nnan hpe jaw ya sai rai nga ai.
Masha wu nawng wu wa hte hkrum jang, Yesu gaw kawng de lung wa nna sape ni mung shi hpe shinggrup da, (Marku hta gaw, Sape 12 hpe Sape aya dang ya ai Marku 3:13-14), nga ai. Mahte laika hta tara hkaw ga ndai hpe hkum tsup hkra ka da ai gaw, kaga kabu gara shiga laika ni hte shai ai lam langai rai nga ai. Yesu a tara hkaw ga ndai gaw, shawa masha hpe sharin ai re nga nna daw kaji '2 hta ga hpaw tsun da nna kaji 11 hta gaw ginchyum dat ai hku nna yawng gaw sumsing mungdan hta jahtum da nga ai. Dai majaw, tara hkaw ga ndai gaw sharin achyin ai Yesu a shawng na shawa hpawng mungga rai nga lu ai.
1. Wenyi hta matsan mayan hkrum ai ni, sumsing lamu mungdan gaw shanhte a matu re.
2. Yawnhkyen hkrum ai ni gaw, shalan shabran ai teng teng hkrum lu na re.
3. Myit sum nung ai ni gaw, mungkan ga hpe madu lu na mara ai.
4. Dinghpring ai hpe kaw si ai ni, dai hta hkru kat wa na re.
5. Matsan chye dum ai ni, shanhe hpe mung matsan dum la ai hkrum na re.
6. Myit san seng ai ni gaw, Karai Kasang hpe mu lu na ni re.
7. Shangwi shapyaw chye ai ni gaw, Karai Kasang a kasha ni ngu na ging nga ai.
8. Dingman lam hta zingri hkrum ai ni, sumsing lamu mungdan hte ging dan ma ai.
Mahte 5:3.. hta, matsan mayan ngu ai ga kaw nna hkaw tsun hpang sai. Yuda masha law law gaw shanhte a hkum shanhte 'matsan' ai ni re ngu ai hpe hkam la ma ai. Dai matsan masha ni hpe hkaw dan lu na tara yawng a npawt gaw, matsan mayan re ai ni a kabu hpa shiga kaw nna hpang ra nga lu ai. Wenyi hta matsan mayan rai nga ai ni a matu mara, sumsing mungdan gaw lajang da sai. Karai Kasang lajang da ai sumsing lamu mungdan dai gaw, Wenyi hta matsan mayan hkrum ai ni a matu lajang da sai. Dai majaw Kabu Gara Shiga laika hta shi tsun ai, 'n machyi ai ni tsi sara nra ma ai' nga ai. N machyi ai ni mung Karai Kasang a masha ni re, machyi nna matsan mayan re ai ni mung maren sha re. Raitim, matsan mayan hkrum nga ai ni gaw, Yesu hte pawng nna sha rawt wa lu na lam rai nga ai. Wenyi hta matsan ai ngu ni gaw, 1) hkum hkrang matsan ai ni mung mai byin ai, 2) hkum hkrang lu su ai ni mung lawm ai. Raitim, Wenyi hta matsan mayan hkrum dum ai ni a matu sha Yesu madung tawn hkaw tsun ai lam re.
George W. Bush gaw, 'Spiritual healthy community,' wang lu wang lang tinang kam ai Karai hta myit masin pyaw ngawn simsa nga lu yang, anhte a community ngu ai shinggyim wuhpawng gaw wenyi myit masin hta hkam kaja nga na re' nga nna November '08 hta galaw ai UN zuphpawng hta tsun ai. Yuda masha ni gaw, Roma up ai npu e, myi htoi shi ga nna mat ai shaning 500 jan wa ai ten hta, yawng gaw myit masin hkum hkrang nlang matsan mayan hkrum hkra masai, dai lam kaw na Karai Kasang gaw (fulfilment) jahpring shatsup ya na re, hkye la na re hpe ala nga ma ai. Dai Karai Kasang a mying gaw "Meshia" ngu ai wa re. Hkye la na wa ngu ai rai nga malu ai. Dai hkye la na wa la sa ai tara gaw, kawng ntsa kaw nna shawa masha ni hpe shawng na lang hkaw tsun ai mungga ndai rai nga ai.
Matsan ai ngu ai ni hta, shingbyi shara hte kam hpa shara (hka rap yang lang na shingdoi daw hkrawng) ra ai zawn, karumla na ra nga ai hpe Yesu mu wu ai. Raitim, lu su ai ni mung sak hkrung lam hpe hpring tsup shangun lu ai nrai, jahkum shatsup ya ai wa Karai Kasang hte, matsan dum ai wa Karai Kasang, lahku la ai wa Karai Kasang nga yang sha hpring tsup wa lu ma ai. Myitkyina ga, Jinghpaw mungdaw ga, Yangon ga, Wunpawng manaw manang jinghku ni hpang de Telephone hte tsan ai kaw na ga hkrum jahta hkat lu ai. Hpa baw galaw sha nga myit ta? aw.... hpa nchye galaw law... yak nga ga ai law....Karai Kasang jaw ai sha nna nga nga ga ai... aw... Jinghpaw ni a Karai Kasang gaw matsan ai ni hpe lu sha chyu naw tsang ya ra ai madang naw re.....dusat mung lu sha wudat kaja ai ra ma ai. Anhe du sat hte hpa naw shai na ga ta?... galoi wa she tinang galaw tinang sha, Karai Kasang gaw shaman ya rai na kun....jak shata shagan lam gaw hkum tsun sa....grai naw tsan ai... kan hkru hkra nsi mat hkra shawng bau taw nga ra ai gaw, Israela ni nam mali e Manna muk hte bau ai madang naw re...ngu nna mu mada shangun nga ai. Nawngnang chyum hkawlik na sara langai tsun ga ai (anhte naw kaji yang chyum laika hpe hkru hkra sha kau ra ai) nga tsun ai. chyum laika hkru ai hpang gaw, kaga lam myit mat wa ra sana re. Chyum laika hkru ai ni gaw Wenyi hta matsan ai nhkrum na sai kun?..
Wenyi hta matsan mayan hkrum ai ni gaw, mungkan a arawng sadang hta hkrat sum ai ni mung rai ma ai. Arawng sadang lu nna dai hta gumrawng nga ai ni mung, Wenyi hta matsan mayan bai rai nga ai. Karai Kasang hpe hkrit hkungga chye ai myit gaw yawng hta grau ai sut su lam, hkum tsup shangun wa ai lam re. Dai majaw, Yesu gaw tinang lu ai sut gan, arawng aya hta gumrawng gumtawng byin nga ai ni mung, myit dik myit pyaw nga ai ni mung, Karai Kasang hta matsan mayan byin ai nga tsun nga ai. Dai sut su lam hta myit pyaw myit dik ai ni gaw, Gawla-u gaw samyit na hku hta shang yak ai daram sumsing mungdan hta shanhte shang ai lam yak na nga ai. Gumrawng ai lam gaw Yubak hpe shabyin ya ai zawn, Mungkan ga ntsa hta gumrawng shara lu nna gumrawng nga ai ni gaw, Wenyi hta matsan mayan rai nga sai. Dai wenyi hta matsan mayan hkrum dum ai ni, hkrum nga ai hku hkam sha ai ni she, Yesu hkaw tsun hkai dan mat wa na Kabu Gara Shiga hta, sumsing mungdan gaw dai ni a matu re.
Hkum hkrang matsan mayan hkrum shagu sumsing mungdan shanhte a matu nrai, dai shalan shabran la ai Kabu Gara Shiga hta she hkum tsup wa lu na re majaw, hkum hkrang mi matsan yang matsan, hkum hkrang mi lu su yang lu su, Wenyi hta matsan mayan hkrum dum ai ni a matu sha Yesu gaw du sa sai. "Blessed are the poor in their
own spirit, rich in God's Spirit, for every man who follows his own spirit is proud."
Madu hkum madu dingman dum ai ni, jaw dum ai ni gaw Karai Kasang a man hta gumrawng hpa rai nga ai.
Hkristan law law wa ndai mungkan hta hkum hkrang myit masin matsan mayan hkrum ma ai. Yu kaji ai, sut gan nlu ai, dang sha hkrum ai, kashun la hkrum ai, masha kaga hpe tinang a hkum zawn kam shut nna masu katut ai, tengman ai ga ni hpe tsun nna je yang hkrum ai, kaga masha ni e anya jawng hkrum ai. Raitim, Yesu a Kabu Gara Shiga hte nhtan nshai ai sha asak hkrung nga ai ni gaw, wenyi hta hkum tsup ai sak hkrung lam lu la shajang ma ai. Pawlu gaw, bawng dung hkrum ai, sharen hkrum ai, jep katut ai, nlung hte kabai hkrum ai, sat kau sai. Raitim, mungga hte maren Wenyi hta shi gaw sumsing mungdan hte gring dan nga ai. Hkristan tai masu ai ni gaw, dai lahta na lam ni hpe nhkrum hkra koi lu ma ai. Masu na shara masu, bu gawt na shara bu gawt, bu ren na shara bu ren, lu na shara lu, yup na shara yup rai nna asak bu hkawm ma ai. Dai gaw, sumsing mungdan hta shang lu ai wenyi hta matsan mayan hkrum na dazik dawk ai hta lawm na n gring dan nga ai, ngu ai hpe daw langai hku nna ngang hta hpa ra, hka kaw marang jat, chye da sai ni hpe bai shadum dat ai lam rai nga ai law.....
Mahte 5:3 Wenyi hta Matsan Mayan Hkrum Ai Ni a Matu Sumsing Mungdan Lam (Mahte laika 5:1-12; Luka 6:20-23;6:22;1:53; Esaia 55:1;65:13;IPet 3:14; 4:14).
Chyum laika hta 'Bum ntsa na tara hkaw ga' nga nna rawng nga ai. Dai gaw "Alu ai tara" mung tsun ai (Mahte laika 5:1-12; Luka 6:20-23;6:22;1:53; Esaia 55:1;65:13;IPet 3:14; 4:14). Yesu a mungga ndai gaw Moshe a hkrang shapraw sharin shaga ai lam tara 613 hpe ginchyum dat a hku nna tara nnan galai dat sai. Yesu hkai dan hkaw tsun sa wa na Sasana a tara nnan mung rai nga ai. Yesu tara hkaw ai bum gaw, Kapena-um a sinna dingda daw na kawng, Galile nawng hpe mada mu lu ai shara mung rai nga ai. Pru mat wa ai laika hta, Moshe gaw bum de akyu hpyi nga yang, lamu de na Karai Kasang du sa nna tara kanu (10) hpe jaw ya ai zawn, Yesu mung kawng de lung wa nna, Yesu hkai dan na tara nnan hpe jaw ya sai rai nga ai.
Masha wu nawng wu wa hte hkrum jang, Yesu gaw kawng de lung wa nna sape ni mung shi hpe shinggrup da, (Marku hta gaw, Sape 12 hpe Sape aya dang ya ai Marku 3:13-14), nga ai. Mahte laika hta tara hkaw ga ndai hpe hkum tsup hkra ka da ai gaw, kaga kabu gara shiga laika ni hte shai ai lam langai rai nga ai. Yesu a tara hkaw ga ndai gaw, shawa masha hpe sharin ai re nga nna daw kaji '2 hta ga hpaw tsun da nna kaji 11 hta gaw ginchyum dat ai hku nna yawng gaw sumsing mungdan hta jahtum da nga ai. Dai majaw, tara hkaw ga ndai gaw sharin achyin ai Yesu a shawng na shawa hpawng mungga rai nga lu ai.
1. Wenyi hta matsan mayan hkrum ai ni, sumsing lamu mungdan gaw shanhte a matu re.
2. Yawnhkyen hkrum ai ni gaw, shalan shabran ai teng teng hkrum lu na re.
3. Myit sum nung ai ni gaw, mungkan ga hpe madu lu na mara ai.
4. Dinghpring ai hpe kaw si ai ni, dai hta hkru kat wa na re.
5. Matsan chye dum ai ni, shanhe hpe mung matsan dum la ai hkrum na re.
6. Myit san seng ai ni gaw, Karai Kasang hpe mu lu na ni re.
7. Shangwi shapyaw chye ai ni gaw, Karai Kasang a kasha ni ngu na ging nga ai.
8. Dingman lam hta zingri hkrum ai ni, sumsing lamu mungdan hte ging dan ma ai.
Mahte 5:3.. hta, matsan mayan ngu ai ga kaw nna hkaw tsun hpang sai. Yuda masha law law gaw shanhte a hkum shanhte 'matsan' ai ni re ngu ai hpe hkam la ma ai. Dai matsan masha ni hpe hkaw dan lu na tara yawng a npawt gaw, matsan mayan re ai ni a kabu hpa shiga kaw nna hpang ra nga lu ai. Wenyi hta matsan mayan rai nga ai ni a matu mara, sumsing mungdan gaw lajang da sai. Karai Kasang lajang da ai sumsing lamu mungdan dai gaw, Wenyi hta matsan mayan hkrum ai ni a matu lajang da sai. Dai majaw Kabu Gara Shiga laika hta shi tsun ai, 'n machyi ai ni tsi sara nra ma ai' nga ai. N machyi ai ni mung Karai Kasang a masha ni re, machyi nna matsan mayan re ai ni mung maren sha re. Raitim, matsan mayan hkrum nga ai ni gaw, Yesu hte pawng nna sha rawt wa lu na lam rai nga ai. Wenyi hta matsan ai ngu ni gaw, 1) hkum hkrang matsan ai ni mung mai byin ai, 2) hkum hkrang lu su ai ni mung lawm ai. Raitim, Wenyi hta matsan mayan hkrum dum ai ni a matu sha Yesu madung tawn hkaw tsun ai lam re.
George W. Bush gaw, 'Spiritual healthy community,' wang lu wang lang tinang kam ai Karai hta myit masin pyaw ngawn simsa nga lu yang, anhte a community ngu ai shinggyim wuhpawng gaw wenyi myit masin hta hkam kaja nga na re' nga nna November '08 hta galaw ai UN zuphpawng hta tsun ai. Yuda masha ni gaw, Roma up ai npu e, myi htoi shi ga nna mat ai shaning 500 jan wa ai ten hta, yawng gaw myit masin hkum hkrang nlang matsan mayan hkrum hkra masai, dai lam kaw na Karai Kasang gaw (fulfilment) jahpring shatsup ya na re, hkye la na re hpe ala nga ma ai. Dai Karai Kasang a mying gaw "Meshia" ngu ai wa re. Hkye la na wa ngu ai rai nga malu ai. Dai hkye la na wa la sa ai tara gaw, kawng ntsa kaw nna shawa masha ni hpe shawng na lang hkaw tsun ai mungga ndai rai nga ai.
Matsan ai ngu ai ni hta, shingbyi shara hte kam hpa shara (hka rap yang lang na shingdoi daw hkrawng) ra ai zawn, karumla na ra nga ai hpe Yesu mu wu ai. Raitim, lu su ai ni mung sak hkrung lam hpe hpring tsup shangun lu ai nrai, jahkum shatsup ya ai wa Karai Kasang hte, matsan dum ai wa Karai Kasang, lahku la ai wa Karai Kasang nga yang sha hpring tsup wa lu ma ai. Myitkyina ga, Jinghpaw mungdaw ga, Yangon ga, Wunpawng manaw manang jinghku ni hpang de Telephone hte tsan ai kaw na ga hkrum jahta hkat lu ai. Hpa baw galaw sha nga myit ta? aw.... hpa nchye galaw law... yak nga ga ai law....Karai Kasang jaw ai sha nna nga nga ga ai... aw... Jinghpaw ni a Karai Kasang gaw matsan ai ni hpe lu sha chyu naw tsang ya ra ai madang naw re.....dusat mung lu sha wudat kaja ai ra ma ai. Anhe du sat hte hpa naw shai na ga ta?... galoi wa she tinang galaw tinang sha, Karai Kasang gaw shaman ya rai na kun....jak shata shagan lam gaw hkum tsun sa....grai naw tsan ai... kan hkru hkra nsi mat hkra shawng bau taw nga ra ai gaw, Israela ni nam mali e Manna muk hte bau ai madang naw re...ngu nna mu mada shangun nga ai. Nawngnang chyum hkawlik na sara langai tsun ga ai (anhte naw kaji yang chyum laika hpe hkru hkra sha kau ra ai) nga tsun ai. chyum laika hkru ai hpang gaw, kaga lam myit mat wa ra sana re. Chyum laika hkru ai ni gaw Wenyi hta matsan ai nhkrum na sai kun?..
Wenyi hta matsan mayan hkrum ai ni gaw, mungkan a arawng sadang hta hkrat sum ai ni mung rai ma ai. Arawng sadang lu nna dai hta gumrawng nga ai ni mung, Wenyi hta matsan mayan bai rai nga ai. Karai Kasang hpe hkrit hkungga chye ai myit gaw yawng hta grau ai sut su lam, hkum tsup shangun wa ai lam re. Dai majaw, Yesu gaw tinang lu ai sut gan, arawng aya hta gumrawng gumtawng byin nga ai ni mung, myit dik myit pyaw nga ai ni mung, Karai Kasang hta matsan mayan byin ai nga tsun nga ai. Dai sut su lam hta myit pyaw myit dik ai ni gaw, Gawla-u gaw samyit na hku hta shang yak ai daram sumsing mungdan hta shanhte shang ai lam yak na nga ai. Gumrawng ai lam gaw Yubak hpe shabyin ya ai zawn, Mungkan ga ntsa hta gumrawng shara lu nna gumrawng nga ai ni gaw, Wenyi hta matsan mayan rai nga sai. Dai wenyi hta matsan mayan hkrum dum ai ni, hkrum nga ai hku hkam sha ai ni she, Yesu hkaw tsun hkai dan mat wa na Kabu Gara Shiga hta, sumsing mungdan gaw dai ni a matu re.
Hkum hkrang matsan mayan hkrum shagu sumsing mungdan shanhte a matu nrai, dai shalan shabran la ai Kabu Gara Shiga hta she hkum tsup wa lu na re majaw, hkum hkrang mi matsan yang matsan, hkum hkrang mi lu su yang lu su, Wenyi hta matsan mayan hkrum dum ai ni a matu sha Yesu gaw du sa sai. "Blessed are the poor in their
own spirit, rich in God's Spirit, for every man who follows his own spirit is proud."
Madu hkum madu dingman dum ai ni, jaw dum ai ni gaw Karai Kasang a man hta gumrawng hpa rai nga ai.
Hkristan law law wa ndai mungkan hta hkum hkrang myit masin matsan mayan hkrum ma ai. Yu kaji ai, sut gan nlu ai, dang sha hkrum ai, kashun la hkrum ai, masha kaga hpe tinang a hkum zawn kam shut nna masu katut ai, tengman ai ga ni hpe tsun nna je yang hkrum ai, kaga masha ni e anya jawng hkrum ai. Raitim, Yesu a Kabu Gara Shiga hte nhtan nshai ai sha asak hkrung nga ai ni gaw, wenyi hta hkum tsup ai sak hkrung lam lu la shajang ma ai. Pawlu gaw, bawng dung hkrum ai, sharen hkrum ai, jep katut ai, nlung hte kabai hkrum ai, sat kau sai. Raitim, mungga hte maren Wenyi hta shi gaw sumsing mungdan hte gring dan nga ai. Hkristan tai masu ai ni gaw, dai lahta na lam ni hpe nhkrum hkra koi lu ma ai. Masu na shara masu, bu gawt na shara bu gawt, bu ren na shara bu ren, lu na shara lu, yup na shara yup rai nna asak bu hkawm ma ai. Dai gaw, sumsing mungdan hta shang lu ai wenyi hta matsan mayan hkrum na dazik dawk ai hta lawm na n gring dan nga ai, ngu ai hpe daw langai hku nna ngang hta hpa ra, hka kaw marang jat, chye da sai ni hpe bai shadum dat ai lam rai nga ai law.....
Subscribe to: Posts (Atom)
eng_Latn kac_Latn cym_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn ceb_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn zho_Hans kac_Latn zsm_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn shn_Mymr kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn zho_Hans kac_Latn zsm_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn shn_Mymr kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn taq_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn