-
Jinghpaw Wunpawng Amyu Sha ni kaw sasana numshawn shaw ai lam
Ka ai – Sara Kaba Roberts hte Sara Kaba Hanson ka ai hpe Karenng Tu Ja Ga Gale ai
Jinghpaw Wunpawng Amyu Sha Ni Kaw Sasana Numshawn Shaw Ai Lam
Pioneering Among The Kachins
Ngai sasana sara tai wa ai lam hpe naw tawn da ga. Ya dai zawn byin wa ai a mahtai gaw 1878 ning, December shata manap mi hta Myen mung a pang lai daru kaba langai rai nga ai Rangoon mare kaw nye madu jan kasha ni hte du wa ai lam rai nga ai.Ngai hpe gaw, Manmaw mare kaw du nna bat kru daram sha naw nga yang n nga mat ai Sara kaba Lyon a hkang hpe galai na matu sa dat ma ai.Dai mare gaw Myen mung lahta de deng matsat tsa daram tsan ai shara kaw rai nna dai aten hta Myenmung lahta daw gaw tinang up hkang du ni hte laksan shanglawt lu nga ai ginra ni hkrai rai nga ai.Ndai mungdan kaw shanu na nga yang, hkawhkam wa kaw ahkang hpyi la ra nga ai.Ang sha’a, hkra lep nna shawang myit dam lada ai Mindong hkawhkam wa nnga mat ai ten mung rai nga ai.Shi a kasha Thibaw wa gaw hkawhkam tingnyang kashun la na tsang ai majaw,lana mi jang hta sha, shi a kayung kajan ni marai 84 hpe sat sharu kau ai. Shingrai nga ai majaw,Mandalay kaw na hkawhkam rapdaw mung grak dagan nmai hpawng ai. Dai majaw, anhte ahkang hpyi laika tang da ai hkringmang daju ngu na Kinwun Mingyi gaw, ndai zawn re ai mabyin masa laman hkawhkam wa man de du nna shawk shawn na matu gaw nau wa n manu na re nga hpaji jaw ai.Raitim,ngai gaw nye a dinghku hte, nchyang masha salung sala hte rai nna, myi kaw na ahkang lu chyalu rai nga ai Lyon a hkang galai na re majaw, hkawhkam wa a ahkang jaw ai ten du hkra Manmaw kaw wa shanu nga lu na nhten ngu tsun ai.
Manmaw mare du na deng 35 daram naw ra ai shara kaw anhte jawn wa ai sanghpaw gaw zaisawng kaw wa mara nna dau mat ai.Dai shara kaw masum ya, masum na tup shakut yu tim, pe masum daram sha lu shamawt ai.Jahtum e,hkalam hkawm sa ai lam hpe hkyet rung wa ai majaw jauman masha ni kaw na hkali langai shap la nhtawm, nye a dinghku arung arai lit makun ni yawng hpe htaw la kau ai.Hka li hte mali ya mali na hkawmsa yang anhte yaw shada da ai shara de du dep lu saga ai.
Hka li kaw na yu ai hte nhkap la ai ninggam hpe lung dat yang Manmaw Mare a lam ningmaw kaba de du wa saga ai.Grupyin shara shagu de na nchye shamying ai sing sama ni hpe na lu ai.Shara shagu hta matsat shabat rai nga ai.Lam dingyang hkawm lung awa yang, Myen kasha langai mi gaw, dusat ni hpe shaga ai zawn, “Hey Gala, Hey Gala” (Hey Maigan Wa, Hey Maigan Wa nga ai lachyum) nga hkan shaga ai.Ngai chyawm gaw anhte a ningshawng chyum dakkasu kaba langai kaw na janmau gup la ai mung nau n na shi ai hte maren, ntsa palawng hte, du gyit ahpraw hte hkrak rai sumraw da ai majaw laklai dan dawng taw nga ai hte sari mi alu ngu dum nga ai.Dai hku hkawm sa ai laman kade daram a rawng hkrat nna sari kade daram sha ngam mat ai lam chyawm gaw laika hti shawa ni tak yu manu.Rai tim, dai sari yawm ai hta grau sawng ai gaw nye a yup mang ni yawng hten run mat ai lam rai nga ai.Nye law sha gaw,jinat naw ai masha wunawng lapran hta shanhte ala dingda taw nga ai hte maren kabu gara hkap hkalum la hkrum ai, shagrau sha a hkrum ai shiga htawn tsun ai wa zawn, shing nrai ngai kam sham ai nye madu a matu si hkam ai lam hpe madun dan lu na n ni n kri hkrum ai share shagan wa zawn hkamla ni ai rai nga ai.Shing nga, “Hey Gala Hey Gala” nga kanung let , “Ndai zawn zai ai amyu ni alapran,gwi, wa zawn matsat shabat sa nga na matu, mungkan kaang hkup daram hkrunlam hkawm sa wa ai gaw i rai kun” ngu nye hkum ngai san hkrup ai.
Shingrai myit daw hten na zawn rai nga ai aten hta,dai ginra hta hkringhkra lit hkam galaw ya nga ai.Dr.Cushing du wa ai majaw hkyamsa mat wa sai.Shi gaw anhte hpe, shi nan gaw gap da ai,Lyon wa nsa hti mat wa ai nta kasha de woi wa ai.Dai shara kaw du ai shaloi anhte gaw Mrs.Roberts hte kaga num ma ni nga manu wa hkra dang di daram woi lakawn la ga ai.Dai grup yin hkan ngai bai pru hkawm yu ai shaloi she, anhte du nga ai shara gaw mare masha hkying sanit daram shanu nga ai Myen mare langai re lam hpe chye lu ga ai.Deng hkun pyi ntsan ai shara kaw Myen mung hte Miwa mungdan,yunan mungdaw hpe ginhka da ai bum marawn ni hpe mu lu ai nga ai.Dai ga jarit maga de na chyaran si, hpri didam, sumpu sumpan, lai sumpan hte sumpan tsi ni htaw ai hpaga hpung ni lai yu wa ma ai.Manmaw kaw na bai nhtang wa yang,shanhte gaw lawu myen mung ga de na Mali hka mayan hku lung wa ai pasi ni hpe bai htaw wa ma ai.Shing re hpaga lam ang ai majaw,Manmaw mare gaw ram ram ahkyak ai mare kaba langai rai nga ai.
Lahta e ngai tsun ai bum marawn ni hkan e mazut gumshem dik ai amyu baw sang ni law law nga nga ma ai.Shanhte hpe gaw Miwa ni mung Myen ni mung hkrit kamyin ma ai.Shanhte a du salang ni lawm tim pyi, hpaga hpung ni gaw dai amyu ni a htim gasat ai ai kaw na n lawt lu ma ai.Shanhte gaw bum ga kaw kung kaba ai majaw, nau wa nkung ai,shagri kaji ai shanhte a ringchying sai htingbu amyu ni a hpyen jaubu ni hpe mani asawng chye ma ai.Ngai hpe sa dat ai gaw dai amyu ni kaw na hpan mi rai nga ai Kachin ni hpang de re.
Ya hpang daw hta grau chye na loi na matu, myit dum ra na lam gaw dai aten hta lawu Myenmung daw hpe Englik ni e zing da chyalu re.Anhte a kayin tara hkaw sara ni gaw dai lawu mung daw de na re.Ngai hte rau marai mali lawm ai.Lahta Myenmung daw gaw Myen hkaw hkam wa up ai rai nna dai mungga e sinpraw mung ni a htung hte maren sake manawn sha ai arawn alai htenza ai hte du magam ni a gumshem ai lam ni pri rai nga ai.Dai hta n ga ngai sa du magam gun na amyu baw sang shazai ni mung naw nga nga ai.Anhte a sinpraw maga hte dingda maga de gaw sam mung nga ai.Dai ni gaw daini na aten du hkra shanhte hkrai shanglawt ai lamu ga lu ma ai.Ngai tsun lai wa sai Kayin ngu ai ni gaw Lawu Myenmung de na, Kachin nre ai sha,shawng de shazai amyu baw sang ni rai ma ai.Rai tim Hkristan makam masham a majaw shanhte a shingyim wuhpawng kata mauhpa galai shai wa nna Myenmung kata na kaga amyu baw sang karing karang ginra ni de sasana sara dat ya ai lam madi shadaw ya ai lam ni galaw wa masai.Shanhte gaw manu mana chyechyang loi ai hte sadi dung ai ningrum ningtau ni rai nna,shanhte gaw shanhte hpe dat dat ai shara kaw na amyu baw sang ni hte rau mahkri shawn rai chye nga ai atsam a majaw sasana woi awn ai ni a matu manu mana akyu rawng nga ai.
Aten lu ai hte rau Dr.Cusing gaw ngai hpe bumga de woi lung nna bungli mahkrun madun ya ai.Buga ginra hkan na shi hte hku hkau nga sai du salang ni hte shachyen ya ai.Bai nna Kayin tara hkaw sara ni hpe mung shara woi jahkrat ai .Dai hkrun lam kaw na bai nhtang wa nhtawm shi bai wa mat na hkyem ai shaloi shi gaw ngai hpe laika n hprang loi mi jaw ai.Dai gaw shi tam sawk hkaja da lu ai gasi ni hte laika ka htung ka lai nhprang re nga tsun ai. Bai nna shi gaw daini duhkra nye a na hta ngoi kadu taw ai. “Brang wa,daini ngai nang hpe kachin baw sang ni amatu Bishop tang da sai,Lim mat na kun,hpungyawt mat na kun na lit sha rai sai.Ngai chyawm gaw nye bungli yi ngam nga ai Sam ni hpang de bai wa mat sana ni ai” nga ai ga hpe htet kau da ai.
Shi jaw da ai laika nhprang ni gaw nye matu ram ram akyu rawng ai. Sara langai hpe shaga la nna ngai gaw, ga hpe shawng hkaja hpang ni ai.Sara ngu tsun dat ai hte chye na shut dam na.Shi gaw yu maya nchyang masha sha rai nga ai.Shi a jauman buga ga hta lai nna hpa ga mung chye ai nrai.(Kanu ga ngu ai hta pyi laika ka na nlawm ai).Dai hta n ga sharin achyin ai lam hte seng nna hpa nchye ai.Shata mi dollar manga daram jaw nna dung lahkum kaw n manu n mana rai dung nna ngai san apyip shaw ai hpe hkam mana nga ai.Shawng nnan hpang ai hte ngai gaw dung lahkum hpe madi madun nna, “Nang ganing nga de law” ngu san ai.Dai ga yan gaw ngai Dr.Cushing kaw na san da ai rai nga ai.Shi gaw “Tongko” nga bai htai ai.Shing rai ngai mung “Tongko” gaw chair.Chair gaw tongko”ngu ka matsing la ai.Shing rai nna ngai gaw kachin-english hte english-kachin ga si mahkrai hkrai na npawt htingru (foundation) hpe jun hpang wa nngai.Nye ta hpe sharawt nna “Ndai hpa ta” ngu ngai san yang shi mung, “Lata” nga htai ai.Dai rai yang, nye laika buk hta mung matsing lahkawng bai jat sai.Dai hpang nye layung hpe ladi kaw madi dat yang shi gaw san ai pyi n la ai sha, “Natee” nga htai ai.Dai zawn hkying hkum mi hpang hkying hkum mi,lani mi hpang lani mi matut sharin mat wa ai.Ndai hku sharin hkaja la ai gaw noun(mying) ni hpe matsing na matu n loi nga ai.Kalang lang ngai hku nna ta hpat shamu shamawt nna shing nrai,kagat, hkrap, mani, myi grip ai zawn re ai ni galaw nna san la ai raitim hkatum grai ma nna grai ba ai.Kalang lang makam masham hte seng ai lam,n mu mada lu ai lam ni hte seng nna chye mayu yang gaw kaga ga she rai mat sai.
Ngai mung ga si nkau chye wa ai hte nye sara mung sharin achyin ai lam hpe loi mi chye wa ai shaloi makchyang ana ali byin wa ai.Dai la wa mung tinang bum ga de hprawng lung mat wa ai.Dai aten kaw na nye grupyin htingbu ni kaw shanhte amyu ni na na n nga ai aten galu rai mat sai.Shingrai bungli nnga ai shata manga kru laman Myen langai hpe shaga la nna Myen laika hte ga hpe gan sharin la ai.Kade nna yang,manu mana yak hkak ai hte ahkyak ai numdaw ni hpe ngai lu lai wa sai ngu ai hpe dum wa ai.Jahtum e gaw ngai hku nna Kachin laika sara langai hpe lu tam la nna laika ga hkaja ai bungli bai hpang wa sai.
November shata hta gaw,nye a kayin sara ni hpe shaga la na nam hkawm ai lam hpe hpang yu sai.Shawa masha ni hpe shanhte dum nta ni hta hkrum kadup yang chyu sha shanhte ga gumwai shagawp ai lam ni hte manaw ningmu ni hpe chye na lu na re.Ya ten hta bai nhtang myit yu dat yang,dai aten hta shawa masha ni gaw anhte gara de sa mayu ai hpa baw sha mayu ai ngu ai hta lai nna nau wa nchye lu ma ai hpe mu mada wa ai.Anhte hkawm sa ai lam gaw shanhte a matu akyu lu ai hta anhte a matu she grau akyu pru ai hpe mu mada wa ai.Anhte chyawm gaw akyu amyet lu ai hte maren kabu gara bai nhtang wa lu saga ai.
Bai wa ai hkrun lam hta, ngai jawn ai gumra gaw, masha marai lahkawng e hpai nna wang nhpan shinggan de hpai gabai kau lu na zawn she rai tim, shi hpe gadai n hkum lu ai gumra rai taw nga ai; dai gaw hka de gat dumbre bang ai majaw ngai hpe yawng shanya kau ni ai.Nta bai du wa yang gaw,Mrs.Roberts mung machyi taw nga nna,nye kasha mung hkyep din pyi ndin nga la sai.Nye hkum ngai pyi gawn na aten n nga ai madu jan hpe lakawn ai hte nye kasha a hkyepdin man mi galaw na matu,(lasat) hpe lajang ai.Shawng de gaw ngai mung kalang mung n galaw yu ai rai nga ai.Dai majaw hpang jahpawt gaw ngai nan bai machyi wa sai.Dai aten hta Manmaw kaw China inland Mission kaw na sasana sara lahkawng hte tsi du langai mung nga nga ai.Dai tsi du wa hpe ngai adum sha tsun ai ga gaw “Ngai hpe gaw hkum tsang ngai gaw n gun naw rawng ai majaw kade n na yang bai bran wa na re.Mrs.Robert amatu chyawm nang dang di ai daram lajang ya rit” ngu tsun ai.Rai tim, shayi num rai nga ai shi mahtang shawng bran wa ai.Ngai hpe tsi lajang ya sai raitim, ngai hta matsat ya shing nrai shi kru ya daram hta kalang bai hta wa wa re ai.Dai lam ni hpe ngai nau wa nkam shaleng ai.Raitim matsat ya hta byin na malai 16 ya hta bai byin wa ai gaw grau sawng nga ai.
March shata hta, lawu Myenmung de na Mr.Carpenter yan la du lung wa ai. Shan gaw an hte hpe sa hkrum na matu hte shanhte dat da ai kayin sara ni ganing rai nga ma ai kun nga sa gawan yu na matu du sa ma ai.Ngai gaw dai aten hta kalang lang gumra pyi nlu jawn na daram n gun daw taw nga ai hpe shanhte wa mu ma ai.Manang ni nan mung bum ga de lung wa na matu myit katu nga ai hte, ngai hpe mung hkan shangun mayu nga ai majaw, ngai gaw tsi du wa hpe ngai hkan nang mat wa yang manghkang n nga na kun ngu san yu ai.Shi gaw shi dang di ai tsi mawan mahkra hte, ngai hpe tsi lajang da sai hte maren, “Hpunau wa e, nang gaw n dai hta grau sawng wa na lam n nga sai, nang kam ai de sa nu” nga bai htai ai.Shing nga n gun jaw dat ai hte maren, nye prat hta hkawm sa yu ai hkrun lam ni yawng hta laklai dik ai hkrun lam hpe sat sa wa sai.Dai laman hta lam magup gaw zeng sha rai nga ai.Ndai zawn galai shai ai lam gaw nye matu a manu sha rai nga ai.Shawa masha ni mung anhte hpe alum ala hkap tau la ai.Lam shagu gaw kabu hpa hkrai rai nga ai.Laban shani lani mi,nawku hpawng ngut ai hpang Mr.Carpenter gaw ngai hpang “Hpu nau wa e, nang ya du nga ai tsawmhtap ai bum ga shara daram myit mada shara nga ai sasana ginra gaw Asia dan hta gara kaw mung nmu yu ai” nga tsun ai.Hpang shani hta gaw manghkang hpang sai.
Anhte hkrun lam hkawm ai kahtawng masum mali daram ngu na kaw du ai shaloi, 16ya ladu hkrum ai machyi hta wa ai majaw ni dik ai nta de n dum n dam shang wa ai.Gam mi akaja, dai nta gaw anhte a Kayin sara langai a nta rai taw nga ai.Dai kaw hkying hkum tsawm ra mi ngai galeng sa la ai.Dai nta a tawtap ngu na kaw num langai mi chyaukrut machyi taw nga ai.Manmaw manang ni gaw u, wa hte shan kaji ni sat nna nat mung jaw ya sai.Raitim, hpa mung nshai wa ai.Dai kaw dumsa wa gaw ngai du nga ai lam na yang dai num a kagu hpe, “Dai yu,naw galaw yu ga; ndai numsha gaw grau sawng nga ai. Ya ndai sara kaba wa mare kaw du ai hte shi mung machyi makaw byin nga ai.Jinat ni grai pawt nga sai.Dai majaw hpawt de manp hta dumsu langai la sa wa marit.Grup yin kahtawng na masha ni hpe mung shaga u.Nat poi kaba jaw ga.Shingrai yang chyawm gaw mai wa na re” nga tsun ai.
Hpang jahpawt hpa galaw ma ai re anhte garai nchye shi yang,nga wu loi kaba langai hpe dun sa wa nna ngai yup ai nta ndaw kaw gyitdun da ma ai.Dai hpe ninghkap mung nmai nga ai.Anhte galaw lu ai lam gaw dai hta n yu lawm ai hte anhte n ra sharawng ai lam hpe kumla hte shaleng na lam sha nga ai.Anhte gaw nta kata kaw na mung, mare kaw na mung nkam pru ai majaw, nta kata kaw chyinghka la nna rawng nga ai.Anhte gaw dai nat jaw poi lamang ni hta nkam lawm ai nga tim,ganing re galaw ai hpe gaw mu mayu ai.Dai majaw hkinchyi hku hku masem yu ga ai.Hkungga shan hpe hpya ngut ai hpang gaw lu sha poi kaba hpang wa sai.Mare masha gaw shan hpe jawm hpya shadu sha ,ka manawt rai nna nsin du hkra sinat ni gap gapaw ma ai.Jan shang mahka hta ngai gaw hkamja wa sai.Raitim, machyi hkrum nga ai numsha gaw grau she sawng wa nga ai.
Mr.Carpenter yan la mung America de tin tin wa ra mat sai majaw ,dai mare kaw na na nga taw na nmai byin mat sai.Dai rai yang,ngai hpe gara hku woi lajang na ngu ai mung manghkang bai rai wa sai.Ngai gaw lam hkawm mung njin gumra jawn mung njin rai nga sai.Lama ngai hpe tawn kau da ai rai yang, nye madu jan mahtang myit kahpra na rai.Jahtum gaw gumra daw jahten lahkawng hpe la nna ngai hpe hpai na hpaijang galaw la ma ai.Dai kaw anhte ni gun sa ai hpun nba ni sap dat yang, ram ram htuk manu ai hku lajang la lu sai.Shing rai hkrunlam matut hkawm wa nna deng masum daram tsan ai kaw du wa yang, lam pai hkra de na marawn shabam ai nsen hpe na sai.Ngai hpe ka’up da ai sumpan nna yu dat yang sinat kapaw, nhtu ni ningwut let kasu kabrawng rai wang da ai masha wunawng hpe mu lu ai.Nye myi hta gaw woi hpung zawn she rai nga sai.Dai shara kaw hprawng lawt lu na lam nmai byin sai hpe mu mada lu ai.Dai majaw ngai hpe hpai ai ni hpe, “Ngai e naw jahkrat mi” ngu tsun la ai.Shanhte mung kalang ta jahkrat dat ma ai.Rawt tsap lu ai hte ngai gaw,Mrs Carpenter hpe tam yu ai rai tim, nmu ai.Shi chyawm gaw myi kaw na tsing du lapran hta gyem nga mat sai re.Masha lahkawng gaw shi a gumra hpe jum da ai.Mr.Carpenter gaw shi gumra jinghpa hpe gang da nna n htu lang ai hte sinat lang ai masha lahkawng hte kashun hkat taw nga ai.Shan gaw, “Dat yu, nye e chyawm kahtam dat de ga”. “Dat yu ,nye chyawm gap dat sai yaw” nga marawn taw nga ma ai.Dai gumra ni gaw nye a gumra ni re majaw shi gaw nkam tat kau nga ai.Ngai sa wa ai hpe mu yang, “Gara hku galaw na” nga san ai. Ngai mung “Dat dat u.Nang tinang hkum tinang pi lu maga na nre”ngu tsun dat sai.Dai damya ni mung hpa tsun na aten pyi nlu shi yang gumra, hpun nba, hkinghku ni yawng htawm la nna htaw mat wa ma ai.Anhte chyawm gaw nta hte deng 35 daram tsan ai kaw hpa mung n lawm ai ngam nga ta sai.
Anhte kaw ngam nga ai arung arai ni hte myit bai shinggyin la lu ai hte hkrun lam bai matut wa sai.Nchyang masha ni chyawm gaw nam de na bai mayun pru wa nhtawm ngai hpe bai jawm hpai ma ai.Nye manang yan chyawm gaw lagaw lam hkawm ra ai.shana de hkying mali daram hta anhte gaw Hpunggan bum kaw du sai.Dai shara kaw na mali hka hpe mu lu ai.Dai kaw na ram ram naw tsan ai;Gumhpraw sumri grang da ai zawn sha mu lu ai.Anhte dai shana gaw hkrun lam nlu matut sai.Lam makau na mare langai de sa nna dai shana sa shingbyi ga ai.Dai kaw na slg langai mi ngai hpe chye ai majaw,dai mare kaw lu mai ai made hte anhte hpe shara hkap jahkrat la ai.Rai tim,anhte gumra hpyi ai shaloi chyawm gaw shi njaw ai.Shi gaw dai gumra hpe jaw dat yang, mi na madu majing hte hkrum na tsang ai majaw rai nga ai.
Shi hku nna sharawng shara hkap hkalum ai kumla ni hta langai ngu na gaw, dai shana anhte hpe shi nta de nan woi manam ai.Anhte gaw shi hpe chyeju dum ga tsun nna, nta wang kata kaw nga ai mamdum kata kaw seng la nna yup na a hkang jaw rit ngu hpyi ai.Anhte chyawm gaw shanhte nta masha ni hpe dingbai dingna nkam jaw ai, agam ai majaw hpyi ai nrai.Shi nta gaw, pe 140 galu nna, pe 20-30 daram dam ai nta kaba re.Rai tim,dai nta kaw shanhte htinggaw ni hkrai nga ai nrai, pe 2-3 daram sha tsaw ai chyinghkyen npu de de u, wa, sagu ni hte gwi ni mung yup nga ai.Dai ni kaw na lung wa na sing hte hkali hkalai ni gaw Kachin ni hta lai nna kadai hpe mung yup nlu sha shangun na re.Dai lam ni hpe chyawm gaw galu galang n sang lang dan sai.Shi mahtang anhte hpe agam la ai hte shara lajang ya ai.Shi kasha ni n gu hte di ni sa tam la nga ai shaloi, anhte masha ni gaw dai kaw wan wut la ai.Dai shana shat hpe dai wan mang kaw sha shadu sha kau sai.Shat hkut ai shaloi, wan lahkawng hta hkawt sa wa nna loi mut mut re ai jum bang nna anhte man kaw sa jahkrat ya ai.Dai shaloi Ma Ma Carpenter gaw grai sharang da ai raitim,hkrap hpang wa sai.Ngai gaw “Hpa baw ra wa sata” ngu san dat yang, “Ra ai lam gaw dik mat sai.Ngai shat nchye sha ai.Dai gaw hpa nrai shi ai,daini tup anhte hkrumsha ai lam ni hpe bai myit yu u.Lai wa sai masum ning tup mung anhte myit mahta ai magam bungli re majaw, anhte a kayin sara ni hpe ndai amyu ni a matu dat dat ma ai, n dai shara de du na matu rupee manga tsa daram ma hkam nna sa wa ai.Shanhte rai yang gaw anhte hpe ndai zawn sha hkap daw ai.Dai gaw shayi num langai hpe galaw daw ai lam hta nau hpyau sai” nga tsun ai.Ngai gaw shi madu wa hpe, Asia dan hta sha gaw myit mada shara nga dik ai sasana ginra a lam hpe n san ai sha n lu nga ai.
May 6, 2015 / KNET / 0
Categories: Labau, Uncategorized
Tags: K.Net
JINGHPAW MUNG DU SALANG NI HTE ENGLISH DU KABA MR. NORTH, MR HNC, STEVENSON, NO. 2 MUNGKAN MAJAN A HPANG 1946 NING HTA HKRUM SHAGA AI LAM Jiwoi Jiwa ni aq prat kaw nna Jinhpaw Wunpawng shayi num kasha ni hpe makawp maga da ai ahkaw ahkang ni.
Recent Posts
- 12th lang na KBC La sharin hpawng kaw na wa ai Mungmau ginwang Kawa La ni hpe Myen Hpyen Dap ni rim da
- Dum Hpawng Kadit mayan kaw gasat gala majan byin
- Myen hpyen hpung ni mare masha ni a Nga, Dumsu sat sha kau ya
- 12th lang na KBC Kawa La sharin hpawng ngut sai
- KIA hte Myen hpyen hpung ni laja lana gasat gala majan byin
- Ja htu sha ai Mung masha ni hpe myen hpyen ni yen shangun
- Myen hpyen ni Hka Pra Yang mare hta Helicopter (2) hte sa gap
- P.T.Ts hpyen hpung ni Mung mare masha ni a lamu ga hpe madu la nga
- Hkap Tau La Ga Ai
- Kuthkai ginwang kaw laja lana gasat gala majan byin
unk kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn tgl_Latn cat_Latn kab_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn