Hkrisamat Masat: Lawt Lu ai Makam Prat (mungga)
- In Sawk Madun Laika
- Last Updated on 27 December 2010
- By Hkringmudan Chyalai
- Hits: 2487
Ga hpaw
Mahte a Kabu Gara shiga laika hpe madung nna Yesu shangai wa ai lam hpe myit aru yu let Karai Kasang a mungga ginlen ninggun la ga. Shi gaw Luka zawn Mari hta madung n dat ai, hkringhtawng ni hta alak mi gawgap nna Yesu shangai wa ai lam hpe shi a shawa hpe tang dan wa sai. Yawsep hta madung dat ai ngu dara na hta, dai tengman ai mabyin hpe Mahte a Karai Masa hte htai dan ai gaw ahkyak madung tawn ai lam re. Mahte a laklai ai lam gaw Yesu shangai wa ai lam hpe rusai ahtik labau gawn dan ai lam hte Yesu a shinggyim prat hte shachyaw hkai dan ai lam re (1:1-17).
Ndai gaw shangai wa sai Marai Hkum Yesu a Masat hte seng nga ai. Mahte gaw Tsaban 1 Palestina mung a shinggyim wuhpawng masa hta “shinggyim masha a Masat” gaw kade ahkyak rai nga ai lam hpe htawng dan nga ai. Mahte a Marai Hkum Masat hku nna htawng dan ai Yesu gaw dai ning anhte ni yawng hpe kaning re ai Karai Kasang a mungga hpe htawn nga ai kun? jawm myit yu na, saw lajin ai.
I. Mahte Htawng Dan ai Rusai Ahtik labau na Yesu
Mahte a laklai ai lam gaw Yesu shangai wa ai lam hpe ahtik labau na Karai Masa, myihtoi aga hte hkai shachyaw dat ai lam re. Dai hta “ndai lam gaw Myihtoi ni a aga dik tup wa ai lam” hte “ginra a mying ni gun wa ai,” lam gaw Yesu a matu kaja wa ahkyak ai lam re. Mahte tang madun ai lam hpe Richard A. Horsley gaw “Makam Makawp ai Karai Masa lam” re nga ai. Ndai lam hpe Yesu a ahtik labau rusai gawn ladat hte Yesu a “amyu,” “rusai,” “hkringhtawng,” “shingni,” marai hkum ningja hpe madi madun dan sai.
1. Yesu gaw Abraham a Hkringhtawng na re ai lam (Mahte 1: 2-6a)
Abraham gaw kam sham ai lam a kumla rai nga ai. Shi nan Israela Yehowa hpe kam sham ai hpe madat mara ai hte sakse madun dan wa sai. Dai kam sham ai katsi gaw shi a dinghku masha, Israela hpe Karai Kasang a amyu hte shi a kashu kasha lasi wunli hkringhtawng hte shachyaw ya sai. Dai hta n ga dai ginsa gaw kam sham ai hte Karai Kasang a amyu tai na chyeju hkam la lu ai lam a kumla rai nga ai. Ya Mahte Yesu hpe Abraham a rusai hkringhtawng hte shachyaw ai lam gaw labau hte rusai masa sakse hpe madi madun ai lam n nga tim, makam masham a hkringhtawng hte ndai prat hta raitim dingyang shachyaw nga ai lam re. Dai ni Hkrisamat gaw anhte yawng hpe kam sham ai hte Karai Kasang a amyu, shi a nta masha, dinghku masha, kashu kasha tai lu ai chyeju hkam la nga ai lam hpe myit dum shangun nga ai.
2. Yesu gaw Dawi a Amyu Rai nga ai lam (Mahte 6b-11)
Dawi gaw Israela amyu masha ni a hkik hkam dik ai hkaw hkam re. Dai hpe shi a daru magam, ahkang aya hte Israela mungdan a shingkang hpe mungkan e tsaw dik shadan dan wa sai majaw re. Dai rai Dawi gaw mungkan ga na hkik hkam ai ahkang aya hpe kumla shapraw ai lam re. Raitim, Dawi hkik hkam ai hkaw hkam ahkang aya gaw Yehowa Karai Kasang kaw na rai nna Shi a hpung shingkang hpe shadan dan wa sai.
Yesu hpe Dawi a hkringhtawng hte shachyaw ai lam gaw Yesu hta hkik hkam ai daru magam hpung shingkang, arawng aya lam ni hpe madun dan ai lam re. Bai Karai Kasang a amyu Israel a hkik hkam ai shingkang hpe mung shadan dan wa sai. Teng gaw shanhte shawng e amyu pyi n re ai masha shingnawm, wamdam ai, myit mada shara n nga amyu rai nga ai. Amyu kaba ni e masha jahpan hta n sawn, n kaw n law di ai, shagyit kau ai, ginsup chyai na jai lang ai amyu rai nga ai lam hpe mung dum shangun nga ai.
Ya Yesu hpe Dawi a rusai hte shachyaw ya ai lam gaw Karai Kasang a amyu tai ai hte shanhte ni mungkan e hkik hkam wa ai lam hpe sakse hkam ya ai rai sai. Bai nna Yesu gaw hkaw hkam kasha rai nga ai lam, Israela a hkawhkam matut rai nga ai lam hte hkaw hkam ningnan rai nga ai lam hpe madi madun nga ai lam re. Dawi gaw shi ladaw e mungkan e hkik hkam dik ai hkaw hkam rai nga sai hte maren, Mahte gaw shi a mungkan prat a hkik hkam dik ai hkaw hkam amyu, hkaw hkam rai nga ai lam hpe htawng dan nga ai lam re.
Shi hkik hkam ai hpung shingkang, daru magam, arawng aya hpe masat dan ya wa sai. Dai rai dai ni anhte Christmas galaw ai lam gaw mungkan a hkik hkam dik ai hkaw hkam gaw Yesu rai nga ai hpe kalang bai shadum nga ai lam re. Shi a daru magam, ahkang aya gaw kaga mungkan mungdan ni a daru magam hte ahkang aya ni yawng hta grau hkik hkam nga ai lam hpe Dawi madun dan nga ai re. Dai rai anhte gaw ndai aten shi a shangai wa ai lam galaw ai gaw anhte mungkan e hkik hkam dik ai hkaw hkam wa a hkap la ai, nawku ai hte shi a up hkang ai daru magam ahkang aya n pu taw nga ai lam hpe yin la ai, shangang shakang la ai lam rai nga ai.
3. Yesu hpe Babylon na bawng dung ai prat hte shabung ai lam
Yesu a rusai ahtik labau gawn hkrat wa ai hta labau hta Israela amyu ni a “bawng dung ai prat” hte gawn shachyaw dan nga ai. Israela amyu masha ni a bawng prat hpe mung dum shai shangun nga ai. Bawng prat gaw dai amyu masha ni a tsin yam prat hte nni nkri lam hpe madi madun nga ai. Karai Kasang a amyu masha ni shi a ga n madat n mara ai, shi a tara hpe n hkan n sa ai, Karai Kasang hpe gumlang ai majaw hkrum kadup wa ai lam Myihtoi Esaia gaw tsun sai. Mahte ndai daw hta Yesu hpe bawng dung ai prat hte shachyaw ai lam hta Karai Kasang amyu masha ni a tsin yam prat hte shabung dan ai. Dai gaw Yesu a “nni nkri marai hkum” lam hpe madun dan nga ai. Dai gaw Karai Kasang amyu a malai, nni nkri hkrum ai ni a matu, tengman lam a matu “nni nkri hkrun lam” dagraw ai magam hpe kumla shapraw nga ai. Bai nna mung Karai Kasang a tengman lam a matu nni nkri marai hkum asak prat hta dagraw asak hkrung na mu mada shangun ai.
Ndai Yesu a rusai hpe gawn ai lam kaba masum gaw Karai Kasang a myit ra lam masum hpe madun dan nga ai:- kam sham ai asak hkrung lam, hkik hkam ai daru magam ahkang aya hta asak hkrung ai prat hte dai mayam a kandang hpe gun hpai nga na matu rai nga ai. Dai asak hkrung lam lai masum gaw shangai wa sai ma Yesu hta shadan dan wa sai hpe Mahte gaw masat madun dan ai lam rai nga ai.
II. Mahte Masat ai Shangai wa sai “Ma”
Dai hpang Mahte gaw masha langai a prat labau gawn nna shangai wa sai “ma” gaw kadai rai nga ai hpe “masat shagrin” da ai. Dai lam gaw shangai wa ai mabyin “Hkrisamat” a “masat lachyum” rai wa sai. Mahte a wuhpawng a matu Madu a lamu kasa Masat ai shangai wa sai “ma” gaw:
1. Dai Ma hpe “Yesu” ngu na rai nga ai (1:20-21)
“Yesu” ngu ai gaw Greek Iesous bai Hebrew mying “Joshua” kaw nna sa wa ai. Dai aga hkum gaw “Yehosua” kaw na gyit shalat la ai re. Dai rai langai, Yesu ngu ai lachyum gaw “Yehowa gaw Hkye hkrang la ai lam” re. Ndai gaw Yesu a dan dawng ai mying re. Lamu kasa Gabriela a ga hta … shi gaw shadang sha langai shangai shaprat na ra ai nna shi a mying hpe Yesu ngu nna shamying na ra ai, kaning rai nga yang shi gaw shi a amyu hpe shanhte a yubak mara kaw nna hkye hkrang la na matu re (1:20-21). Lahkawng, Yesu ngu ai lachyum gaw “Yehowa, garum et!” ngu ai re. Yehowa Karai Kasang e “garum la e law” ngu ai lachyum re. Lup si wa nga ai la wa-ngan langai a garum hpyi ai hkrap n-sen re; bai shinggyim hkum machyi ai num langai ai garum hpyi ai hkrap n-sen a lachyum re. Ndai gaw jaw ai Yehosua hpaji jaw ga lachyum re. Dai rai Yesu ngu ai mying nan gaw akyu hpyi ai ga langai re; dai gaw Karai Kasang kaw garum hpyi ai, hkrap ai n-sen langai re. Ndai nan mung atsam rawng dik ai akyu hpyi ga, n-sen, lam nan mung rai nga ai.
2. Dai ma hpe Emanuela ngu shamying na ra ai (1:23)
Anhte yawng “Emanuela” ga hkum lachyum hpe hkau chyap nga ai. Dawi Hkaw Hkam mung “Yehowa gaw Israela hpe shi a shut hpyit ai lam ni kaw nna hkye hkrang la na ra ai nga ai (Shk. 130:8). “Karai Kasang gaw anhte hte arau rai nga ai” ngu ai lachyum gaw Yesu a shangai sa wa ai hta shi a “hkye hkrang la ai amu hte arau rai nga a” hpe ndau ai lam mung rai nga ai. Karai Kasang anhte hte arau rai nga ai ngu ai lachyum gaw “anhte” ngu ai hta ka-ang tawn nga ai. Dai gaw “anhte” hpe jasan jaseng na, shamai na, shaprat sharawt na, ninggun shaja ya na hte hkye mawai la na matu rai nga ai (28:20).
Mahte gaw lamu kasa tsun ai hpe ahkyak tawn madi madun da ai gaw “shi a amyu hpe tinang a yubak mara kaw na hkye hkrang la na matu re.” (1:21) Ndai lam gaw “shi a amyu”- Karai Kasang a amyu a yubak lam, shut hpyit ai lam gaw grai laja lana rai nga ai lam hpe madi madun nga ai. Dai yubak panglai hkumpup panglai na kadai mung n lu hkye mawai la ai lam gaw ndai chyum daw hta Mahte madi madun nga ai.
III. Mahte Aten na Masat Shagrin La Ai Lam
Mahte shangai wa sai “ma Yesu” hpe ahtik labau ru sai gawn dan ai lam gaw dai aten na “masat shagrin da ai htung” hte matut nga ai lam shachyaw ya nga ai. Masat ai amu ngu ai gaw dai aten na daru magam ahkang aya lu ai wuhpung, masha, uphkang ai asuya hte ading tawk madun dan nga ai. Dai gaw Roma hkawseng mungdan gaw dai “masat ya lu ai” langai sha nga ai hkawseng mungdan re. Masat ai lam law law nga ai: ga shadawn, nawku htung gaw “Roma Hkawseng Caesar Octavious Augustus hpe nawku ai htung, mung uphkang lai gumshem hkawseng lai, sut masa lam hpe mayam lai hkai sha lam hte hkanse hta amyu myu hte rai nga ai.
Kade nna ai aten sha Herod gaw Yuda mung a Hkawhkam hku nna Roma hkawseng Augustu wa daru magam hte, masat la wa sai. Augustu gaw daru magam ahkang aya yawng hpe shi a hkawseng mungdan ting e magra jum da nga ai hte maren shi a daru magam hpe shi myit ra ai hku yawng mayawng hpe “masat la ai lam” galaw wa sai. Shi nan “hkye hkrang la ai lam” re ngu masat ndau wa sai. Hparai nga yang Roma hkawseng mungdan kata na laba ni a kasu kabrawng ai lam yawng hpe “shangap” shazim kau dat ai majaw “simsa lam lu la ai” wa sai. Ga shadawn Herod gaw shi a hkaw seng magam aya kashun wa hkrit tsang ai majaw sinpraw mung na magu hpaji rawng ai ni shi hpe wa san ai hpang Yuda mung Belehem hte makau grupyin na asak 2 ning hte de npu ma ni yawng hpe sat sharu kau dat sai (Mahte 2:18-18, cf. Yeremia 31:5).
Hpyen laba hte gumlang ai ni yawng hpe sat nat, sat shamyit, shagrawt sharu kau dat lu sai. Maga mi de daru magam n nga, ahkang aya n lu ai ni gaw “tinang kadai re ngu ai hpe masat la na ahkang n nga ai” prat re. De a malai daru magam lu ai ni a masat ai htang kata e sha asak hkrung nga ra ai. Ga shadawn Juda nawku htung hpe Roma nat karai htung shatai ya sai, Hkristan nawku htung hpe mung yuk ai nawku htung, Hkristan ni hpe mung mungkan hpe n seng ai ni, n ju ai ni, bai kaga majan dang la kau sai mungdan hte masha ni hpe gaw mayam, nchyang, dusat, arung arai ni hku sha masat wa sai. Ndai aten hta Mahte gaw shangai wa sai ma gaw “Yesu” re nga nna “masat ya sai” re.
Dai gaw “Yehowa e Garum La e Law” ngu ai akyu hpyi ai ga rai nga ai. Dai gaw Kasang hta lai nna Roma wa n garum ya lu ai lam hpe madun nga ai. Roma hkawseng magam hpe n kam ai sha Karai Kasang hpe kam sham ai lam hpe madi madun dan nga ai. Bai Roma wa hpe hpyi na malai Karai Kasang hpe hpyi ai lam re. Hpa majaw nga yang Roma wa gaw “hkye hkrang la ai lam, madu” ngu masat wa sai raitim, kaja wa hkye hkrang la ai lam majing hpe n galaw ya lu ai lam hpe madun dan nga ai. Bawng shadung ai lam hpe sha shabyin ya nga ai. Dai rai Mahte gaw shangai wa sai “ma” gaw “Yehowa Karai Kasang hpe hkye hkang la ai lam majing rai nga ai lam hte dai amu gaw “anhte” hte arau rai nga ai lam hpe “masat ya nga ai lam re.”
IV. Daru Magam hte Ahkang Aya Masat La nga ai kata na Anhte a Hkrisamat
J.W. shani yawng gaw n tara ai mung masa npu ai Hkrisamat poi ni hpe hpung masha, nawku hpung n gin hka mungdan kata bum pa layang hte shinggan shara shagu galaw nga ai aten re. Gumshem Myen hpyen asuya gaw lai wa sai 10 ning kaw nna tara shang asuya tsawp galai la na ninggam 7 mung masa lam matsun hte maren “masat la shakut nga” ai ladaw re. Dai amu gaw lai wa sai November 7 ya shani na ralata poi gaw tsaw dik ai shara rai sai. Tatut daru magam hpe hpyen ninggun hte “tinang kadai rai nga ai ngu ai hpe mungkan e masat hkam la lu na matu shakut nga ai” re. Shanhte a gawda ai tara kanu hpe 2008 ning e atik anang shawa myit ra hkam masat la wa sai. Dai hte maren hpyen daru magam hte mungdan a tara shang asuya hku shagrin masat la nga ai.
Ndai daru magam hte shanhte a masat la ai amu gaw:- langai, tara ai, rap ra ai nga nga nhtawm n tara ai maw lanyet sha rai nga ai. Myen mung a mung masa labau tengman ai hkridun munghpawm-democracy lai hpe ninghkap shaprai kau ai Gumshem-democracy lai hpe madaw shagrin wa sai. Lahkawng, Myen n re ai kaga amyu ni (Ethnicities) ni hpe mung masa pinra na tara shang shagrawt kau ai lam re. Kaga amyu ni hpe mung shalawm la ai nga nhtawm tatut gaw jahka kau ai amu galaw wa sai. Masum, mungdaw ni a ahkaw ahkang hpe jaw ai zawn rai nhtawm mungdaw shamat-ginjaw-hpyen lai masa hte ralata poi adang la sai. Mali, gahkyin la ai nga nhtawm shanhte hpe n madi shadaw ai yawng hpe hpyen hku nna masat, kabai kau nga ai. Ndai lam ni hpe yu ai shaloi daru magam laba hte Gumshem asuya gaw daru magam n nga ai, masha mayen maga rai nga ai, dip kaup tawn ai mung shawa, shanhte hte n bung ai kaga amyu ni, nawku makam masham gaw tara n shang ai, madang n nga ai, mayam amyu, makam ni ngu masat kau ai lam rai nga ai. Dai rai daru magam Myen hpyen gumshem gaw tengman, rapra lam, simsa lam, bawngring lam, gahkyin gumdin lam, shimlam, lakawn ai lam, gam jaw ya ai lam ni nga “tinang hkrai masat la nga ai raitim” dai hte wa shakap ninghtan shai ai lam hpe chyu sha she galaw nga ai.
1. Yesu ngu ai gaw Yehowa Karai Kasang e “Garum la rit” ngu ai anhte akyu hpyi ga
Ndai zawn re ai daru magam hte tinang kadai re ngu Roma Hkawseng lai “masat la ai” aten Mahte gaw “shangai wa sai ma” gaw “Yesu” re ngu shi a mungkan hpe htawn dan sai. Dai ni Mahte gaw shi a Kabu Gara Shiga Laika hta “shangai wa sai ma gaw “Yesu” rai nga ai hpe madi madun dan nga ai. Dai gaw daru magam n nga anhte yawng gaw “lup si nga wa ai la wa ngan, bai shinggyim hkum machyi nga ai anum langai” zawn tinang a atsam hte kaning di, garu, kaning re ladat hte mung shalawt la lu na lam n nga sai. Dai majaw “anhte hkrap let dai ni Yehowa e garum la rit” ngu akyu hpyi na lam hpe shadum nga ai. Mahte madi madun ai gaw Israela amyu a matu Yehowa Karai Kasang hta lai nna “garum la na wa” kadai n nga sai lam re.
Shanhte Herod hpe shanhte a saidaw re majaw grai kam kaba hte myit mada wa sai tim, Roma wa she shi a kawa re, shi a amyu masha ni hpe gaw Roma hkawseng magam Augustu wa kam hkra, shi kaw na Mung up du daru magam lu na matu tinggyeng akyu a matu sha jai lang kau wa sai. Herod wa gaw daru magam hkra wa yawng kasha, madu jan, nta masha yawng hpe sat kau sai. Dai majaw Caesar Augustu shala let tsun ai “Ngai gaw Herod a ma wa tai na hta Herod a ningwa madaw tai na nngai” nga wa sai. Anhte amyu gaw ringchying ai hkringhtawng n nga shi ai majaw kaga ni hpe ladu lai kam ai amyu re. Raitim Mahte madi madun ai gaw anhte a Hpanwa Ningsang Karai Kasawng Chyahtum Chyalai Chyewa Ningchyang chyu sha Anhte hpe “Garum ai lam majing jaw ya ai lam” hpe shadum nga ai. Anhte hpe daru magam lu ai ni tsepkaw n masat, n garum la tim “Yesu” anhte tsun nga yang “Karai Kasang anhte hpe Garum la Masat la na” rai nga ai. Dai ga gaw anhte a akyu hpyi ai ga n teng n man n tara ai daru magam ni hpe n kam ai, n naw ai sha Karai Kasang hpe chyu sha nawku ai, kam sham ai, hpyi ai lam re.
2. Yesu ngu ai gaw Yehowa Karai Kasang gaw anhte hpe hkye la ai kumla
Yesu shangai wa ai lam gaw dai ni anhte hpe kadai ni n hkye la lu ai raitim Yesu hku nna Karai Kasang gaw hkye la ai, mawai la nga ai lam hpe madun dan nga ai. Dai hkye hkrang la ai amu gaw tut arau rai nga ai lam hpe dai shi a mying “Emanuela” (Mahte 2:23) ngu ai ga shadum nga ai. Daru magam lu ai Roma ni Israela ni hpe n hkye la lu ai raitim, Karai Kasang gaw shanhte hpe hkye la sai lam hpe Mahte gaw htawng dan nga ai.
Dai hte maren gumshem Myen hpyen asuya a “dip up anhte hpe shamyit ai masing kaw nna Karai Kasang gaw hkye hkrang la nga ai hpe anhte hpe shadum nga ai” re. Dai gaw anhte amyu ni Jinat a ninghtawng na lawt wa nna galu kaba wa ai gaw sakse re. Shawng e kadai mung amyu hku masat ai n re, Karai Kasang nan hkye mawoi la nna Shi a amyu langai hku nna Masat ya sai re. Dai ni mung ning re tsadan a agung alau, gumshem wa anhte hpe shamyit nga ai raitim, Karai Kasang a anhte hpe hkye hkrang la ai amu gaw n dawm kau ai, anhte hte arau rai nga ai hpe shadum nga ai re.
3. Tengman ai Karai Kasang a Hkye hkrang la ai amu hpe Masat shagrin da na
Dai hpe Mahte gaw Yesu hpe labau Karai masa hte shachyaw hkai nna htai dan wa sai. Dai gaw Karai Kasang a hkye hkrang la ai amu gaw Abraham zawn re kamsham ai kasi, Dawi zawn re hkik hkam ai Karai Kasang a daru magam hpe hkrang shala let mungkan hta shadan shadawng ai kasi hte chyahtum chyalai Madu Yesu a nni nkri prat hte Karai Kasang a hkye hkrang la ai amu hpe hkap la, lit la, gun hpai ai, makam, tengman ai ahkang aya hte wenyi a lanu lahku lanawn lakawn ai amu hte hkrang shapraw sa wa na matu rai nga ai.
Israela hpe Karai Kasang hkye hkrang mawai la ai lam gaw dai Karai Kasang a hkye hkrang la ai amu hpe matut manoi masat shagrin da na matu re. Grup-yin hkan hte mungkan e n teng n man ai, gum shem n pu dip da hkrum ai lam ni hpe mung mu mada nna Yesu hte dai Karai Kasang a masing hpe tut e shagrin da na matu Mahte gaw labau hte shachyaw dan nga ai. Dai rai anhte Karai Kasang hpe kam sham let tatut n hkru ai lam hpe shading sharai ai lam gaw Karai Kasang a tengman ai hkye hkrang la ai amu hpe galaw nga ai rai nga ai. Dai tengman amu hta anhte amyu ni hpe mung shaga la ai hte mungkan ga de Karai Kasang a mungdan gaw de na matu rai nga ai. Ndai amu ga n jaw ai hku nna mungkan a madu, tengman lam a hkaw hkam, simsa, bawngring lam ni re nga ai daru magam gumshem lai hpe n masat ai hte sharai ai lam rai ai lam madaw rai nga ai. Dai na Karai Kasang a tengman ai hkye hkrang la ai amu hpe madu Yesu hta masat la ai lam rai nga ai.
Hpungdim
Tsawra ai J.W. Hkristan hpung masha ni e anhte a asak hkrung lam gaw kaja wa lawt lu ai asak hkrung lam hpe gaw de ahkyak madung rai nga ai hpe Mahte gaw Yesu a labau rusai hkringhtawng lai hte masat madun wa sai. Yesu shangai wa ai lam nan Daru magam lu ai Roma hkawseng mung, hkawseng magam hte shanhte mungkan a karai, hkawhkam majing rai nga ai lam hpe “n masat ai sha, ninghkap sharai ai lam” re. Shangai wa sai Yesu she Karai Kasang a hkye hkrang la ai lam, hkye hkrang la ai amu, lup si wa ai ni hpe garum la ai wa rai nga ai hpe madaw “masat madi madun” wa sai.
Anhte prat hta gumshem wa gaw “shi kadai rai nga ai hpe mung masa, sut masa, htunghking lai ni hte masat la nga ai” re. Ning re aten Yesu shangai wa ai Hkrisamat gaw “kaja wa Karai Kasang hkye hkrang la ai amu” gaw anhte hta madun dan sai, matut mung hkye hkrang la ai amu arau galaw nga ai hpe shadum nga ai. Dai rai “gumshem wa a masu ai hkye la ai amu hpe n masat ai sha “tengman ai hkye hkrang ai Karai Kasang a hkye hkrang la ai amu hpe madaw masat let asak hkrung sa wa na” matu shadum nga ai.
Dai gaw anhte Hkristan ni a Karai Kasang Yesu hta kasi madun dan ai “Lawt lu amu” rai nga ai. Dai hpe Karai Kasang hpe kam sham ai, Shi a ahkang aya hte Yesu zawn sak jaw gun hpai ai hte mungkan e Karai up ai mungdan shabyin na matu rai nga ai. Anhte kaw makam masham, Karai Kasang a ahkang aya, Yesu n re, raitim “jai lang hkam ai ni” gaw mai tai nga ai. Kaning rai nga yang Karai Kasang gaw anhte hte arau rai nga ai. Dai majaw anhte J.W. sha ni gaw, “teng man ai hkye hkrang la ai lam a lakung lakap ni tai ra na” hpe, ndai Mahte htawn ai Hkrisamat mungga gaw ninggun jaw shadum nga ai law.
kac_Latn kac_Latn eng_Latn ces_Latn lim_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn