1963- ning
htum wa maga de KIA Shanglawt ni Hu Gawng de du shang wa ma ai. Myen dap ni
mung Jinghpaw mare Ninghtawn ni hpe Wan nat, adup abyen zingri ai lam ni hpe
galaw wa masai.
Dai majaw –
Hugawng Ting Kawk mare masha ni hte Howa Hkun Hpung gaw, Nam rawng mat wa sai
re. 1948- ning Inglik kaw na Shanglawt la ngut ai hpang- shawng nnan “Hpyen yen
tsin yam” hkrum sha ai ni gaw- Hu Gawng
TingKawk, Danai, Nawng Mi, Dum Bang bu ni rai nga ma ai. Internet prat rai n-re
ai majaw kadai n-chye kau dat ai Dudaw sai hkaw, rim adup abyen, sat nat roi rip
hkrum ai lam ni gaw- bai tsun na pyi n-kam hkra hkam sha lai wa yu sai re. Dai myit Ningma hkang dingsa ni, dai ni du hkra naw machyi taw nga ga ai. Lu malu Ja Gumhpraw Sut gan, U wa, Yamnga, Yi
sun Hkau na, Dum n-ta ni yawng hkra sum mat ma nna matsan chyaren re, nga sa madang grit nun
dik mat nna, Myen ni a “Maku” daw hkrum ai hta laika ka ai wa hte dum n-ta masha ni
mung lawm nga ma ai. Dai lam ni hpe myit
dum dat shagu- Myen Sa wa Hpyen ni hpe "Maroi n-ni Masin n-si” dik la nga
ai. Shu
Mashi, Shu Masha Prat du hkra raitim Myen Hpyen n-dai ni hte naw gasat anut hkat ra na masa rai nga ai. Dai majaw- ganang Ga mi du hkawm,
pra hkawm ra ga ai raitim, Chyurum ai Wunpawng an hpu an Nau ni tut makyit mahkai, Kahkyin zinlum let Myu sha lam yan ni hta shakut
shaja sa mat wa ra na ga ai.
Lahta e tang
madun lai mat wa sai hte maren- Hu Gawng Bu ni Nam rawng mat wa ai hpang, 1965-ning
hta Howa Duwa Hkun Hpung hte nta masha ni
gaw Myen dap ni a rim la ai hkrum
sai . “KIA ningbaw Kaba lu rim sai”…nga
nna- Myen mung ting Shi laika ni hta dip shabra gamawng dat masai re. Bochuk
Awng San hte “Pang Long Ga Sadi” hta rau Lekmat htu lawm ai Howa Duwa Hkun
Hpung gaw, Sam mung jinghpaw ni hpe Hu
Gawng ga de woi lung wa nna rawt malan bungli woi galaw ai KIA ningbaw kaba re ngu nna Bochuk Ne Win
shadu kau ai lam rai nga ai.
Dai majaw- Ne Win gaw, Howa Duwa Hkun Hpung hpe “Asik pin Yelawng” “Agung
rawng ai Hpun hpe Hka jaw hkrup sai”…nga nna tsun lai wa sai re. “Asik pin”…ngu
ai gaw Myen hpe Rawt malan ai “Agung hpun”…ngu mayu ai rai nga lu ai. “Ye-
lawng”…ngu ai gaw-“Hka jaw” ai hpe tsun mayu ai rai nna, galoi Hka jaw ma ta?
Teng sha nga
yang KIA rawt malan bungli woi hpaw hpang ai gaw- Lahtaw Zau Seng, Zau Tu, Zau Dan, Pungshwe Zau Seng, Malizup Zau Mai ni
rai nna, Maigan mung matut mahkai lit hkam gaw Howa Michael Ja La ni rai ma ai. Howa Ja La gaw- Vietnam majan na American
Laknak ngam hte Machyu Pala ni hpe Thai hku nna KIA Shanglawt Dap de shalai
bang ya ai lam ni hpe galaw lai wa sai. M-16 Sinat ni gaw dai ten na shalai
bang ai Vietnam Laknak ngam ni rai nga ai.
Shing rai Howa
Ja La gaw- Vietnam Laknak ngam ni hpe Thai hku nna shalai bang ya nga yang,
1965- ning hta Bankok N-bungli Daru e Laknak ni hte shi hpe rau hkan garum ya nga
ai Shanglawt Agyi wa hpe Thai Balik ni rim kau ai hkrum masai. Myen mung Shi Laika ni hta mung dai lam ni
lawm pru wa nna, Howa Ja La hpe Myen Asuya ni kaw ap ya na matu hpyi ma ai. Raitim Thai Asuya
gaw Howa Ja La hpe Myen ni a lata de n-ap ya ai sha America de koi yen shangun kau dat ai gaw dai ni 2013- ning du
hkra rai nga sai. Dai hpang Howa Ja La gaw- Sut Du Bawm Wang La Raw woi hpaw
ninghtan ai “Pan Kachin” hta e ningbaw Hpa-awn lit la nna, matut nna KNO hta e
mung dai ni du hkra shang lawm let myu Sha lam yan ni hta shakut shaja taw nga ai re.
Lahta
e tang madun lai wa sai hte maren- Howa Ja La rim hkrum mat ai hpang Vietnam de
na Laknak Machyu Pala ni lu la na mahkrun lam pat mat sai majaw, KIA Shanglawt
Ningbaw kaba ni gaw Miwa mung de na Laknak ni garum bai sa hpyi na matu myit
hkrum daw dan masai. (Ningbaw Kaba G-O-C jan Tangbau Nang Bawk gaw Laika ka ai wa a Kamoi a kasha/ Kahkri
nan rai nga ai. Ya aten Chiangmai
Jinghpaw” Myu Shayi Hpung” K-W-A-T a
Ningbaw Hpa-awn tai let Mungkan Wupawng Rapdaw U-N hte matut mahkai, kaga
Mungdan (22)- jan de mung sa du let Myu Shayi lam yan ni hte seng ai mabyin
masa ni hpe tang madun, shana shabra, garum
shingtau ai lam ni hpe galaw nga ai re).
N-dai
zawn KIA shanglawt Ningbaw Kaba ni gaw Miwa mung na Laknak garum sa hpyi na sa
ai 1967-ning hta Ningbaw Kaba Zau Seng, Zau Tu, Pungshwe Zau Seng ni hte rau
Zahkung Ting Ying mung lawm nang mat wa sai. G-H-Q (General Head Quarter)
Ginjaw e gaw Major Namsu Zau Tawng( Bumlen Awng) Dap Sin ngam ta ai lam chye lu
ai. Dukaba Zau Dan gaw Rawt malan nnan hpang ai ten hta Communist hte gasat nna
hkrat sum mat sai re. Shing rai- KIA
ningbaw kaba ni hte Zahkung Ting Ying ni Miwa kaw na Laknak garum sa hpyi ai
shaloi-
“Nanhte
hpa majaw Laknak ra mit ta?”…..nga nna Miwa ni hkap san ma ai. Shaloi- Ningbaw
kaba ni gaw-
“Ne
Win hpe gasat na matu re”… ngu nna bai htai ma ai. Dai 1966-67 ning ten ni hta
- “Thayoke Myanmar Aye Akhin” manghkang
a majaw Myen mung mare kaba ni hta nga ai Miwa ni tsumra mi sat hkrum ai ten,
Mao Zedong Miwa Asuya ni mung Ne Win Myen Asuya hpe Peking (Beijing) Radio kaw
nna shani shana agying aging matsa taw nga ai aten rai nga ai.
“Shaloi..nanhte
Jinghpaw ni Communist galaw na i?”
“Laknak sha lu na rai
jang galaw na”…bai ngu ma ai. Shaloi Miwa ni gaw-
“Raitim
nanhte Jinghpaw ni ….nanhte a shawng e Communist galaw taw nga sai Myen (Thakhin
Than Thun/ Thakhin Zin ) ni a n-pu e nga ra ai”…bai ngu ma ai. Miwa ni shing
nga tsun ai shaloi Ningbaw Kaba ni tsumra mi myit yak mat ma ai. Myen hpe n-ra
nna Rawt malan ai she nga yang, Myen a n-pu bai rawng ra na nga ai majaw -
“Dai gaw n-byin mai na re “…ngu nna,
Shanglawt Ningbaw kaba ni G-H-Q Ginjaw de bai n-htang wa mat masai. Raitim
Zahkung Ting Ying gaw Communist tai na matu myit hkrum hkap la kau sanu ai. Hpa majaw i? nga yang-
Miwa ni gaw Brang Ram prat naw rai nga ai
Zahkung Ting Ying hpe Num sha, ma sha ni hte abawk asawng, Gumhpraw jaw, Laknak
jaw rai nna Jinghpaw Communist tai na
matu gung lau la kau manu ai. Zahkung Ting Ying hte Miwa Communist ni gaw, “Daw
wa ai hte Nga wa ai “ hkrak rai mat masai.
Shanglawt
Ningbaw kaba ni bai nhtang wa mat ai hpang Miwa mung e ngam nga ta ai Zahkung
Ting Ying gaw Ningbaw Kaba ni hte Miwa Communist ni pawng mat sai lam Ginjaw e
ngam nga ta ai Major Namsu Zau Tawng hpe
Wire-less hte Shiga masu nna shana dat sai. Namsu Zau Tawng mung zahkung Ting
Ying hpe kam nna Shanglawt Ningbaw kaba ni Communist hte pawng mat sai lam
KIA shanglawt dap shagu de shana shabra
kau dat nu ai. Lam mi hku tsun ga nga yang Zahkung Ting Ying gaw Miwa ni a Back
ground hte Ginjaw de rai n-du wa ai Ningbaw kaba ni hpe “Ahna” zing la kau ai
lachyum rai nga ai.
Miwa
ni gaw Communist n-kam tai ai, shanhte hpe je hpre mat wa ai Ningbaw kaba Zau
Seng, Zau Tu hte Pungshwe Zau Seng ni hpe sat kau na matu Miwa mung hte
Jinghpaw mung jarit Hkyen bum lapran e Ambush hkap nna, agying aging hkap gasat
anut ma ai lam chye lu ai. Raitim Ginjaw de na Hpyen garum aten dep bai du sa wa
ai majaw Ningbaw kaba ni asak lawt lu
masai re. Major Namsu Zau Tawng mung Zahkung Ting Ying a ga madat shut kau ai
majaw Shanglawt dap e n-nga gwi mat nna Myitkyina de hprawng mat wa sai re.
(N-dai lam
ni hpe Shanglawt KIA ningbaw Kaba Zau Seng a Kahkri - Salang Marip Zau Awng
(Lashio) kaw na chye la lu ai lam rai li ai.
Salang Marip Zau Awng gaw, Maymyo
D-S-A Myen Hpyen Du tai Jawng yu rai
nna, hpang jahtum shaning e Ningbaw Kaba a Kahkri sawng re chye nna jahkring kau hkrum ai wa rai nga ai).
1988-ning
Jawng ma ni rawt malan ai majaw Bochuk Ne Win hkrat sum mat sai.Dai hpang
Bochuk Khin Nyunt a prat bai du ai shaloi- Zahkung Ting Ying gaw NDAK (New
Democratic Army Kachin) ngu ai mying hte bai galai shamying, gap jahkring nna
(teng sha nga yang - Myen ni hte kalang mi pyi gasat gap hkat ai lam nnga yu ai hpung ni re. Kachin nga n-na jinghpaw mying
dut sha ai ni re) Pangwa mare hpe bai de masai. W-P myu sha La Chik ni yawng
hkra mung shanhte a Ningbaw ningla kaba hku nna grai tsawra hkungga arawng la
nga ma ai. Raitim Chyahkyawn hpyi hpun da ai Miwa sai Zahkung Ting Ying a
lachyen lahka, sumprat dawk chye ai myit kyang ni, tinggyeng akyu hpe sha tam
chye ai myit jasat ni gaw angwi ngwi sha dan dawng wa sai re.
(Daw (3) hpe mung la hti ga).
(Sumla garum la ai Ah Hpu hpe mung chyeju dum ai lam shana dat nngai.)
est_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn lua_Latn kac_Latn sag_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn swh_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn est_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn