The United Theological College a Jaw Poi kaw nna Ramma ni hpe Shaga ai N’sen
- In Sawk Madun Laika
- Last Updated on 13 July 2010
- By Lahpai Shawng Htoi
- Hits: 3158
Prat n’nan lai mungkan a ningdat ai lam hte galai shai ai prat hpe shinggyim nauna htung lai maga hku nna htawng madun ai re. Ndai prat na gasan ni hta shinggyim nga pra lam hte nawku htung a lam gaw shinggyim prat a nambat langai numshawn rai nga nhtawm, Hkristan asak hkrung lam gaw nambat lahkawng rai nga ai. Raitim, anhte a matu gasan gaw anhte a makam masham hte anhte kam ai Yesu gaw kaja wa hpring tup ai masha rai nga ai hte Shi hpe kam sham ai asak hkrung lam mung dai shinggyim masha a lam rai nga ai.
Prat N’nan Lai Mungkan a Masa hte Ramma
Prat n’nan lai mungkan a kaja ai akyu gaw mungkan ga daga matut mahkai lam re. U.S e 2nd generation zai ladat hpaji maga de galai shai na shakut nga ai aten hta Gala e 4th generation mobile arung arai ni lang nga sai. Kaja dik ai mawdaw, computer, laptop computer hte gram lajang ai amu ni hpe phone hte sha mungkan gade tsan tim galaw nga sai.
Bai sut masa lam rawt jat wa ai hta Gala gaw shawng de grai gat taw nga sai. U.S hte Europe ni pyi myi n gyeng yu nga ai re.
Ndai ladaw ramma ni gaw prat a shimlam hte nga pyaw na lam hpe tam shachyut nga ai. Bawng ring lam gaw shara ginra hte masha ni hpe ka-up da nga ai. Gam kaja nna amu lu ai ni aga hpan ningnan rai nga ai “Human Resources Management- Shinggyim Ngau Hparan Hpareng lam” hte hkrum kadup nga ai re. Ndai hta masha hpe gaw shingra sut rai zawn sha mu mada nga ai (ga shadawn: wut, wan n’ra, hkum pup, kaga ni law law…).
Anhte dum shai ai “exploit natural resources” ngu ai “shingra sut rai hpe kaboi sha ai lam” gaw masha kaw mung rai wa ai. Kam ai made, ra ai made, ra ai made jai lang nna n mai sung jang kabai kau nna kaga ningnan bai galai la ai. Ram nna hpaji kaba ai ni hpe amu jaw tim, kaga ni hpe gaw hpaji madang hta hkan nna amu kaw na shapraw kau nga ai. Amu galaw nga ai ni mung myit n shim ai, galoi anhte hpe shapraw kau na kun nga nna sha myit tsang nga ai prat re. Amu kaja kaga langai bai lu na mung n loi ai prat re. Lang lang re company ni gaw amyat grau kaja ai shara, masha n’nan ni hpe bai shap la ai re.
Ndai hpe Shinggyim Hparan Ninghtan (human management portfolio) ngu ai. Masha hpe shawa manu dawdan dut sha ai lai (Auction) nga ai. Num la kanawn ai lam hta shinggyim masha lai n re ai hku shakut shapyaw ai.
Hkristan ni a Ningpawt Ninghpang Hkan Sa Lam?
Ndai prat ladaw hkristan ni a asak hkrung lam lai hte mungkan ntsa shinggyim prat, nhpa rai nga ai hpe myit yu na lam pru wa sai. Ningpawt Ninghpang 2:18 hpe myit dum dat yang, “..shinggyim la hkrai nga nga gaw n kaja nga ai” nga ai. Ndai hta Adam ngu ga a lachyum madung gaw shinggyim ngu ai re. Ndai gaw hpan da ai prat manang hpe sha tsun ai n re, shada da makyit hkai ai lam hte mungkan e wuhpawng hta madung ai shiggyim prat hpe tsun ai rai nga ai. Maten prat n’nan lai prat hta ndai wuhpawng lai hpe ningdang nna tingkyeng nga lai hpe madung tawn nga ai re.
Ndai lai gaw Evolution Theory: survival of the fittest- ningnan langai hpe bai gyin ya ai re. Dai asak hkrung-mahta-lai hpe sut masa lam kaw mung hkrang shapraw nga ai. Sut masa, magam amu, hpaji lam ni hta asak hkrung lu na matu akyu jaw ai lam hpe chyu sha lata, shakut shadik shatup nna tinang hkum hpe dai htang kaw jahtuk ai lai re.
Hkristan lai lam lahkawng nga ai: langai, “…nanhte langai snr lahkawng arau nga ai shara ka-ang, Ngai nga na (Mahte 18:20)” hte lahkawng, “…ma kaji hpe shayit kataw shangun ai kadai raitimung htumrin nlung du hta gyit noi nna panglai de kabai kau na gingdan nga ai (18:6).” Ndai asak hkrung lai gaw asak hkrung madung asak prat lai hte wa shakap shai nga ai. Arau nga pra lam ngu ai gaw mayam lai amu gasat ai amu hta shanglawm ai shaloi chyu sha Hkristan manu hte lachyum shapraw ya nga ai. Kadai mung dinghkrai lai hte mai kaja ai lam galoi n mai byin ai.
Hkum dingnum lai hte bawngring wa ai lam gaw bung pre ai lam rai nga ai. Anhte mu mada nga ai bawngring lam gaw masha nkau a matu sha rai nhtawm, malawng a matu n rai nga ai. Mungkan a globalization- masha htung langai re masa mung, kaja wa gaw mungkan kahtawng langai a matu she shatawng ra ai. Dai hta kade a lu lawm lam mung byin da ai seng ang lam a matu hte masha shagu a shakut shaja lam mung kaga wa a mai kaja lam a matu rai nga ai.
Sut arai ni gam garan jai lang ai lam (Sharing of Resources) chyu shadai bangdung de woi shadu lu nga ai. Masha law wa awngdang ai lam gaw tinang ram nna, hkamja zet let nna hkam la lu ai nga ai. Kaja wa gaw kaga ni hpe ading tawk snr maga mi hku shamyet shanat ai hte hkam la lu ai re. Tibet Bukda hte Amyusha rawtmalan ningbaw Dalai Lama gaw “Lama wa nang gaw grai myit machyu ai wa raitim pyi, nang hpe kaga ni lakawn la na, nang kaga ni hpe naw lakawn lanawn la ra ndai” nga ai.
Asak prat hte sut rai hpe gam garan jaw ai lam ngu ai gaw nang langai a kadawn ai lam lachyum shaleng ai lam hte dai hpe law hpa zinghkam ai lam kaw nna myit ginhka la ai kaw nna she byin wa lu ai. Zinghkam ai lam gaw law hpa myit rai nga ai. Luke 22:19 hta Yesu tsun ai, “… Ngai hpe adum nga let galaw u,” nga ai Madu a muk hte sabyi hpe gam garan ya ai kum la gaw Hkristan makam a kaba dik ai lamyi rai nga ai. Dai Yesu a shana shat sha poi lam sha n re. Yesu, sape ni hpe muk garan jaw ai lam gaw shi a hkum lala hpe nan gam garan jaw ai amu rai nga ai.
Dai hte maren, ngai galaw ai hte maren nanhte mung kaga ni hte arau nga ai shaloi snr wuhpawng e asak hkung nga ai raitimung nanhte a hkum hpe gam garan jaw na matu rai nga ai. Mungkan e hpan da ai lam shagu gaw kanawn mazum nga na matu re. Ndai hta shada kam hkat ai myit gaw grai ahkyak nga ai. Sinna mungkan a mai kaja lam langai anhte sharin la na lam gaw, “kadai mung tinang a prat hta hkam la lu ai hte kaga ni hte gam garan na matu Trust and Foundation hpe gaw sharawt nga ai lam” re. Shingrai Hkristan asak prat lai gaw “Kenosis”: tinang hkum shagrawm kau ai lam re.
Dai ni hta moi na mung shingngyen lai bai asak hkrung wa ai: sut nhprang, masha nhprang lam ni mahkra gaw shingkyeng la kau hkrum nga ai. Ramma ni mung lata la ra ai hpaji prat a mayam shatai ai hkrum nga ai. Ndai mayam lai gaw anhte hpe kabu shangun na matu n rai, mayam madu ni myit pyaw na matu sha rai nga ai.
UTC hte Jinghpaw ni gara hku seng ai?
Anhte J.W sha ni hte ndai UTC gaw gara hku seng a ta? ngu gasan pru wa na re. The United Theological College, Gala e shawng ningnan gaw de ai Hkalup dakkasu Senate of Serampore (University) hte gindun (affiliation) tawn ai hte, tara shang masat masa galaw (accreditation) da ai jawng re. Prat n’nan Hkalup sasana sara kaba William Carey woi de ai dakkasu re. Dai ni dai dakkasu npu e chyum jawng 100 jan rai nga sai nga ai. KTC jawng up dingsa Rev. Dr. Lahtaw Gum Se gaw lai wa sai 1959 ning hta B.D wa lung sai re. Amerikan Sumtsan Hkalup sasana sara kaba ni nan anhte buga a Karai masa lam, hkum dingnum sasana a matu sa dat ai re.
Shi a B.D Thesis hpe 1966 ning hta UTC e ap sai re. Dai ni mung naw UTC library e kyem da nga ai. Shi a Thesis gabaw gaw “The Idea of Retribution in the Bible and Buddhist thought” ngu ai re. Sara kaba tsun ai, “UTC e Karai a mungga hpaji sharin la ai hte Jinghpaw amyu masha ni Karai masa lam gaw Jinghpaw masha ni Karai a myu tai sa wa ai lam hta ahkyak rai nga ai lam” hpe tsun ai re.”
Shingrai UTC kaw na lu la ai Karai Kasang shung ya ai shingran hte Kachin Theological College ngu ai Nawngnang Chyum Dakkasu masing hpe woi gran ai. Jaw masat hpang na ramma ni hpe lahta tsang Chyum Hpaji pinra de woi lahkam ya sai. Dai ni gaw KTC nga nna amyu masha ni hpe Myen mung a mayak amyu myu a lapran asak mungga len ginlen ya ai ginra rai nga sai. Ndai jawng gaw Hkristan Dakkasu tai let amyu sha, kaga htingbu mung hte Karai Kasang a tengman lam hpe dawjau na hkrunlam n’maw e rai nga sai.
Dai ni UTC asak 100 hpring ai ten, Jaw Poi lamang kaba hpe Gala mung, Karnataka Mungdaw, Bangalore mare kaba na UTC jawng wang e ndai July shata praw 3 ya kawn 8 ya du hkra, galaw sai re. Ndai poi lamang a matu, UTC jawngma dingsa Rev. Dr. Gum Se hte KTC hku nna, Amerikan dollar 100 hpra, yawng dollar 200 tup alu bang jaw sai re. Ya ten, UTC e KTC a sharin sara Lahpai Shawng Htoi mung, Master of Theology (Ga Shaka Ningnan) hpe sharin hkam la nga ai rai nga ai.
Hpungdim
J.W ramma ni dai ni gara shara kaw tsap nga ai. Hpaji, sut masa hte shinggyim nga sat nga sa lam ni hpe gara hku shen ginhka mahtai tam nna asak hkrung shakut shaja, mahkyu hkaja nga ai kun? Dai ni UTC a 100 ning Jaw Poi aten hta jawng a gabaw “Not to be served but to serve” hte maren, myit yu na ra nga ai.
Dai ni J.W ramma ni mayak-ningdat ai mungkan shinggan hte mungdan kata mabyin kata Karai Kasang a mungga hpaji masa hte tatut tengman lam, Karai Kasang mungdan de lam a matu kalang bai anhte hpe ndai mungga ningdat nga ai re. Ndai hkrunlam hta “nang kadai rai nga ai ngu ai hta nang Karai Kasang hpe gade kam sham nna shi kaw na shingran gara hku lu la ai hte, dai hpe kaning di hkrang shapraw sa wa na gaw ramma ni langai hkrai myit yu nna asak hkrung na aten” rai nga ai.
Shamyet shanat ai:
Christian Youth and a Post-Modern World: By Bishop of Malankara Yuhanon Mar Meletus, B.D and M.Th UTC alumnus, The Metropolitan of the Syrian Orthodox Church, Thrissur.
Matsing: Ndai Jaw Poi hte seng nna kata lam chye mayu yang ndai website hkringdat de hpaw yu dat ga: www.utcbangalore.com
(Ndai laika ka ai Lahpai Shawng Htoi gaw KTC a sharin sara rai nna, ya ten, UTC e Master of Theology (New Testament) hpe hka ja nga ai Jinghpaw jawngma langai re.)
kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn lim_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn eng_Latn kac_Latn kac_Latn