-
In Laika Ngau
-
Last Updated on 06 September 2010
-
By Myihtoi Kasha
-
Hits: 2618
Chyum Shamyet: Jaw Jau Laika 23:9-14, Tara Jahprang Laika 8:7 – 14, 16-18. Ehpesu 5: 20: I Cor 5:20, Mahte 11:25; Yawhan 11:4; Shakawn Kungdawn 50:14
Tsawra ai Hkristan hpunau ni...dai ning kalang bai Chyeju Dum Ladaw hkam la lu sai. Chyeju Dum Poi (Thanksgiving) gaw Karai Kasang lata la ai amyu Israela ni Karai Kasang hpe hpawng de nawku ai, ahkyak dik ai htung lai langai rai nga ai. Hkristu a hkye hkang la ai mauhpa amu a marang e Hkristan ni a wuhpawng nawku ai lamang langai rai wa sai. Chyeju Dum Poi gaw Hkalup Hpung ni hte mung ading tawk ru npawt matut nga ai poi lamang mung, rai nga ai.
Grau nna, Karai Kasang gaw kaning rai shi a lata la ai amyu, Yesu Hkristu kawn sawn la hkrum ai amyu ni ntsa kade daram sadi dung let bau maka, jahkru shakat nga ai hte ra ai lam lama mi mung n nga hkra, chyeju jaw ya nga ai hpe myit dum ai hte Shi a tara tingnyang man de hkungga hte hpawn, dawng pru ai lam rai nga ai.
Shingrai Chyeju Dum Poi hpe dai ni lai amyu myu hte galaw ai hte Karai Kasang hpe hkungga nawng nga ga ai. Rai yang, Karai Kasang hkap la ai Chyeju Dum Hkungga hpe kaning rai sakjaw ra ai lam hte Chyeju Dum Poi Ladaw hta myit dum nga ai lam ni hpe mu lu ai.
I. Chyum ga madung: Jawjau 23:10, "Israela kashu kasha ni hpe ning ngu tsun mu: Ngai nanhte hpe jaw ai mung de du nna, mam dan ai shaloi, shawng dan hpang ai hkauling gaw hkinjawng wa hpang de la wa na rai myit dai; 11 nanhte a kumhpa hkap la ra hkra, hkinjawng wa gaw laban nhtoi hpang shani e dai hkauling hpe Yehowa man e nwat na rai mu ai."
Tara Jahprang 8:7, "Kaning rai nme law, na a Karai Kasang Yehowa gaw, nang hpe dai kaja grau ai mungdan, hkaraw nhkap bum shagawng ntsa hkan lwi hkrat ai hka nu hka shi, hka hpawk, hka htung hpring ai ga;" …Shakawn kungdawn 50:14, "Karai Kasang hpe shakawn kungdawn hkungga jaw u …"
II. Nlung N'nan hkungga sak nawng ai lam gaw
1. Asak matut lu na lusha hte bau maka nga ai Karai Kasang hpe chyeju dum ai lam (The God who feeds Israelites)
Jawjau 23:9-14 gaw Karai Kasang Mawshe hpe Israela masha ni a matu hkang da ai matsun ga rai nga ai. Ndai daw hta kaning rai Yehowa hpe Nlung N'nan hkungga sakjaw ra ai hpe azin ayang matsun da nga ai. Dai matsun gaw Israela masha ni Karai Kasang jaw da ai mung de du ai shaloi galaw na hkang da ai matsun ga rai nga ai.
Nde lachyum gaw, Karai Kasang gaw shi lata la ai Israela hpe bau nga ai Karai Kasang rai nga ai hpe madi madun dan nga ai. Jiwoi jiwa (Abraham, Yaku –Yawsep) prat ban hte ban bau maka ai, nam mali kata e mung 40 ning ting Mana Muk hte nhpai lung kring na ntsin hte bau maka nga ai hpe mung madi madun nga ai (Tara8:15-16).
Dai hta n-ga shanhte pyi n du, n chye ai, n mu yu ai mung de du yang mung Karai Kasang gaw matut bau maka nga na hpe pahkam hkam nga ai Karai Kasang rai nga ai hpe kam shangun ai, myit dum shangun ai, chye shangun ai lam rai nga ai. Jehowah- Jeerah ngu ai maren Karai Kasang gaw shi amyu masha ni a lusha ra kadawn ai lam hpe mu chye ai hte lusha lajang (provide) galaw ya ai Karai Kasang rai nga ai. Ndai lam gaw Karai Kasang nan shi amyu masha ni hpe lit la ai lam re.
Anhte Jinghpaw Wunpawng masha ni hpe mung dai ni du hkra bau maka nga ai gaw Karai Kasang nan rai nga ai. Moi jum, hpri, magri, hpyenla, kani, hpunsau, ja, lungseng, hpun, hpaji prat e mung jiwoi jiwa ban hte ban lusha ra kadawn ai lam lama mi mung n nga hkra bau maka wa sai gaw Karai Kasang nan rai sai. Karai Kasang gaw shi a amyu ni asak sum mat hkra lusha dumhprut shangun ai Karai Kasang n rai nga ai hpe mung chye shangun nga ai. Anhte J.W sha ni dai ni lusha hta ra kadawn nga ga ai kun? Lusha hta ra kadawn ai lam n nga ai amyu gaw dai ni mungkan hta gan ga ai amyu rai nga ai.
2.
Nlung N'nan Chyeju Dum Kungdawn Hkungga hpe hpyi nga ai Karai Kasang. (Jawjau 23:10-13)
Karai Kasang gaw Shi amyu masha ni hpe hkru hkru bau maka nga ai 'Gumgun Gumhpai' rai nga ai. Shingrai shi a bau maka nga ai hpe Israela masha ni tut adum nga na matu Shawng Ngai ai nlung nnan hkungga hpe hpyi nga ai. Ndai shani gaw Nlung Nnan Lusha Poi (First Fruit Feast) gaw Israela amyu yawng hte seng ai ahkyak dik ai kabu pyaw ai 'lusha poi' rai nga ai. Dai hpe laban shani a hpang shani hkinjawng wa nwat na rai nga ai (23:11).
Kaning re hkungga lai hpe Yehowa hpe sakjaw ra ai lam hpe ----
i. Nlung N'nan hkungga hpe sharawng awng ai myit hte sakjaw ra ai. Dai hpe hkauling shabawn hku n re shadung kumhpa hte hkungga ga jaw na rai nga ai. Dai Nlung N'nan shadung hpe naman, lawban bang nna wan nat hkungga hpe hkinjawng wa hku nna nawng ya na matu rai nga ai. Dai hpe Josephus gaw Jawjau 2:14, 15, 16 ni hta madi madun da ai.
Ndai hkungga gaw hkam la lu ai kaw nna kamsham let chyeju chye dum ai myit jasat kaw nna byin pru wa ai hkungga rai nga ai. Dai majaw, Nlung N'nan Hkungga ngu ai gaw sharawng awng ai myit, kam sham ai myit kata na chyeju dum ai hte sakjaw ai hkunga rai nga ai.
ii. Nlung N'nan hkungga sak jaw ai gaw jasan jaseng ai amu rai nga ai. Nlung N'nan hkauling hpe Karai Karai hkap la hkra Yuda Laban a hpang shani Yehowa a man nwat na matu re (JJ 23:11). Dai hte hpawn ra n rawng ai sagu la hkungga hpe nat nawng na rai nga ai (JJ 23:12). Dai hkauling hkungga madu gaw hkinjawng wa hpang de shawng ap ya na rai nga ai (JJ 23:10).
Dai hta n ga manam pyaw shadung kumhpa mung nat nawng na rai nga ai (JJ23:13). Ndai hkinjawng wa hku nna Nlung N'nan hpe nwat nat nawng ai hkungga gaw dai shu la lu ai nlung nnan mahkra hpe Yehowa a mying hta jasan jaseng la ai lam rai nga ai (Roma 11:16).
Shingra tara a Karai Kasang hta nan nan shamyet nga ai hte Shi a jaw ya ai lam hpe shadan shadawn ai lam rai nga ai. Ndai amu gaw Israela amyu, Karai Kasang a amyu ni a matu alak mi rai nna, shanhte madu sai mungga gaw shanhte a matu shaman ya ai, shagrau ya ai, shaman ya ai Karai a chyeju kumla rai nga ai. Dai ni Nlung N'nan hkungga Yehowa hpe sak jaw ai kumla gaw
Karai Kasang hpe kam sham nawku dawjaw ai amyu ni a Shi jaw ya ai mungdan lamu ga e shaman ya ai ja mam nsi naisi ni hpe mung jasan jaseng hkam la ai lam re. Jasan jaseng ai, shachyoi shapra ai lam ni gaw Karai Kasang a amyu rai nga ai lam, anhte a Nlung N'nan ni mung Karai Kasang hte matut nga ai hpe dum shangun nga ai.
iii. Karai Kasang hpe shakawn kungdawn ai hte akyu hpyi ai kum la rai nga ai, Jawjau 23:11.
Alak mi Israela masha ni Karai Kasang a tsawra matsan dum ai majaw nam mali e 40 ning ting amu n galaw, salat kahte mi n pru, n ba ai sha Yehowa Mana Muk hte bau maka la ai hkrum sai. Ya mung Shi jaw ai mungga hpe madu lu ai hta n ga dai hta e tinang a makan amu kaw nna nsi nai si nhpaw nya hkam la lu na shaman ya ai chyeju rai nga ai.
Yehowa Karai Kasang a matsan dum lahku lama ai gaw masha amyu ntsa hta n ga lamu ga, sun hkauna pa ni hkan e mung Shi a matsun dum ai hpun palawng hte jahpun nga na chyeju hpe dum nga na matu re. Dai majaw Nlung Nnan hkungga sakjaw ai gaw Yehowa hpe shakawn shagrau ai, shakawn aw law ai, shakawn kungdawn ai hte chyeju dum akyu ara hpyi nga ai kumla mung rai nga ai.
Kam sham ai amyu masha ni dai ni hkam la lu ai nsi naisi nlung nnan hpe hkamla lu ai aten Karai Kasang hpe kaja wa shakawn kungdawn ai hte Karai Kasang a man dawng pru ai aten majing rai nga ai. Dai ni mahkawn grai chye hkawn nga ga ai tim, Karai Kasang hpe ndai aten shakawn kungdawn na Karai Kasang a matsun maroi, hkang da ai ga rai nga ai (Taraj 8:11). Bai, Karai Kasang hpe chyeju dum akyu hpyi sit shang nga na ladaw re. Anhte a Karai Kasang a man de dawng pru ai lam gaw san seng ai hkungga hte hpawn chyoi pra ai myit masin hkungga hte arau rai ra nga ai.
iv. Hkamla lu ai chyeju ni hpe myit dum let Karai Kasang hpe chyeju dum ai hkungga ai kumla rai nga ai (Tara Jahprang 8:7-20).
Ndai chyum daw hta Karai Kasang gaw mayam amyu hpe grau kaja ai mung de woi shalawt ai, mayam kaw nna mungdan madu woi shatai ai (7-8 ), matsan chyaren prat kaw nna sut su ai de, kaw si ai kaw nna hkru kat ai de, wam dam hkawm nga ai prat kaw nna mating magring re ai prat, garen dam hkawm ai prat kaw nna myit lum ai prat, n shim ai prat kaw nna shim ai prat, hpang gara ai kaw nna yawdan hka lwi ai mung de..., woi wa sai (8- 9).
Israela masha ni a shanglawt hkrun lam hta Karai Kasang a chyeju grai kaba nga ai hpe mu lu ai. Ndai chyeju ni hpe adum nga let Karai Kasang Yehowa hpe shagrau sha a na matu rai nga ai (8:10). Dai ni anhte myusha ni hpe, mungdan jaw ya ai, shalawt ai, shaprat la ai, hkru kat shangun ai, sut su shangun ai, shimlam jaw nga ai gaw Karai Kasang nan rai nga ai hpe mu lu ai. Ndai lam gaw anhte hkrai shabyin lu ai n re. Karai Kasang a mauhpa amu a majaw dai ni anhte chyeju hkam la nga ai re.
III. Dai ni anhte ni kaning rai Karai Kasang hpe chyeju dum ai asak hkrung lam hta hkawm sa nga na rai ta?
i. Karai Kasang hpe chyeju dum chye ai asak prat hta hkawm sa nga na, ndai gaw Karai Kasang a hkang da ai ga, daw dan da ai tara hte matsun maroi ga rai nga ai (Taraj 8:11).
Dai majaw anhte kadai mung Karai Kasang hte seng ai Karai a masha hte shi shaprat dat ai amyu rai nga ai hpe tut dum let Shi a man de ndat da ai ladaw shagu hta dawng pru ra nga ai.
ii. Karai Kasang hpe n malap kau na sadi ra nga ai (Taraj 8:11 c). Chyeju hte hpring wa nna nga mu nga mai wa ai shaloi Karai Kasang hpe n malap na grau ahkyak nga ai. Yak hkak hkrum ai aten Karai Kasang hpe dum nga na gaw naw loi nga ai.
iii. Myit gumrawng ai lam n nga na (Taraj 8:14).
Ga shagawp hpaji ga hta gumrawng ai lam a shawng e kadawng hkrat sum mat ai lam re nga ai. Hkru hkru kat kat nga mu nga mai wa ai shaloi masha gaw gumrawng chye ai. Dai ni Karai Kasang gaw anhte hpe tinang hkum hpe n gum rawng na shadum nga ai re.
Labau hta anhte amyu ni hpe amyu kaba rai nga ai Miwa, Myen, Gala … kadai mung matsan dum nna masha zazai sharawt la ai n re. Anhte hpe 'dusat, gwi' nga nna she ganawn wa sai. Karai Kasang nan anhte hpe shaprat la ai she re. Dai hpe anhte dai ni gum rawng shara n nga ai.
iv. Karai Kasang ga madat mara hkan sa nga na (Taraj 8:20).
Masha gaw galu kaba wa jang Karai mungga ni hpe hpa n nawn nga ga ai. Europeans masha ni "Karai Kasang gaw matsan ai Asha (bum) masha ni a matu re, anhte a matu n re nga ai." Dai gaw tinang hkum tinang, Karai Kasang shatai nna nawku ai lam sha rai nga ai.
v. Hpara shaje kasawt jaw jau lam n galaw na (Taraj 8:19).
Masha gaw Karai Kasang a ga n madat ai ngu sai kaw na Karai shaje naw ai amu sha rai nga ai. Dai gaw sutgan, nat, gumhpraw, mungkan pyaw hpa, tsawm ai lam, hpaji, kaga grau ai shadu ai lam ni hpe nawku ai sha rai nga ai. Lama Karai Kasang e shalat dat ai amyu ni Shi ga n madat nna kaga hpara shaje ni hpang de kasawt ai gaw Yehowa a kata myi sha hpe adawt shapawt ai amu sha rai nga ai.
Vi. Yehowa a hkang da ai ga n hkan ai ni gaw teng teng hten ai kaw du na nga ai (Taraj 8:19).
Bai Yehowa gaw kaga amyu ni hpe jahten kau ai zawn dai n madat n mara ai ni hpe mung jahten kau na nga ai (Taraj 8:20).
Hpungdim
Dai re majaw, dai ni anhte Karai Kasang a amyu, J.W sha ni dai ning na Nlung N'nan Chyeju Dum ladaw kaw nna Karai Kasang anhte a ntsa kade kaja ai chyeju ni hpe hkrak chye na myit dum nga na rai nga ai. Dai hta n ga, dai Karai Kasang a chyeju ni hpe dum let chyeju dum let Karai Kasang hpe hkungga sakjaw na aten mung rai nga ai.
Dai majaw chyeju dum ai asak hkrung lam hta tut hkawm sa na dawdan ga. Hkristu a hpang hkan ai anhte yawng gaw "Ahkrung nga ai hkungga" tai nga (Roma 12:1) let, Karai a chyeju grin nga ai amyu tai nga ga.
unk kac_Latn unk eng_Latn unk kac_Latn unk lim_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn unk kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn