Mungkan kaw shanglawt lu wa ai mungdan ni gaw rawt jat wa ai hpe mu wa saga ai. Ga shadawn:- USA gaw 4 July 1776 shani British a lata kaw na shanglawt lu wa ma ai. (1) Dai shani kaw nna shanhte a mungdan hpe gadai n sa shang gasat lu na. (2) Shanhte mungdan a matu hkamdahka nga ai shim lam lu wa hkra ra yang ra ai hku majan hkan gasat na. (3) Dai zawn rai galaw lu na matu shanhte amyu ni hta hpaji rawng nna n-gun ja ra na, nga nna dawdan nhtawm, British hte French ni hpe sara shatai wa ma ai rai yang shanhte gaw mungkan kaw super power mungdan byin wa lu masai.
Anhte a mungdan gaw 1948 ning hta American ni zawn British a lata kaw na shanglawt lu wa saga ai. Raitimung anhte a myusha ni gaw tai wa a lata de gang bang la ai hpe katut ai marang e, anhte a amyu ni gaw dingyang grit nem wa sai. Mabyin masa a ntsa dinglik yu yang, Jiwoi Jiwa ni a prat kaw British asuya gaw anhte a mungdan hpe laknak hte nlu zing la ma ai raitimung ga ngwi ga pyaw hte shanyam la ai ladat hte n dum shami anhte hpe shanhte a sumbu kata de masawm bang la wa masai. Tai wa mung dai zawn re ai hpaji hpe yu la nhtawm anhte hpe shanyam ai ladat hte zing la wa masai.
Tai wa a dip rip uphkang ai kaw na lawt wa lu na matu myusha bawsang ni yawng gaw hpung langai a hpang langai laknak lang nna tai wa hpe ninghkap gasat wa sai. Tai wa a kaba htum ai laknak gaw rawtmalan hpung ni hpe shanyam ai, jahkrit shama ai, dumbru dumbra byin hkra jahka kau ya nna rawtmalan hpung shada ninghkap gasat hkat shangun ai zawn, tai ni shada a lapran kaw mung dai ladat sha lang nga ma ai hpe asan sha jawm mu wa saga ai. Dai zawn re ai masa a ntsa hkaja yu yang tai wa gaw shinggyim masha shada gasat ai kaw na kasi ni hpe yu la ai zawn, Yehowa hpe n chye timung, Jachyum Mungga kaw hkang da ai, "Lapu zawn zai rawng nna, Hkudu zawn shingdi nga mu" ngu ai matsun maroi hpe mung tup hkrak hkan shadik shatup nga ma ai hpe maram lu nga ai.
Tai wa gaw rawtmalan hpung ni hpe sha hkalem kau lu ai n rai. Mungkan kaw hpaji rawng nna n-gun ja htum ai American, Miwa, Japan, British zawn re ai ni hpe mung apyaw sha hkalem kau lu nga ma ai. Lai wa sai aten galu laman tai wa asak htum na law law lang rai wa sai. Raitimung, rawtmalan hpung ni, shing n rai, maigan masha ni sa hkye la ai marang e asak prawn lai wa lu masai. Shing rai dai ni byin pru wa ai manghkang kaba gaw, tai wa kun? Rawtmalan hpung ni kun? Asak prawn wa lu ai wa a matu gaw dingyang prawn wa lu na rai nna, sum ai wa a matu gaw dingyang sum mat wa na ten du sai. Hpa majaw nga yang ndai majan gaw rawtmalan hpung shada a lapran na majan, tai ni shada a lapran na majan, rawtmalan hpung ni hte tai wa a lapran na majan, Myenmung hte seng nna Miwa hte sinna mungdan ni a lapran na majan, du na ra ai ralata poi hte hpung shagu a lapran na majan rai nga ai.
Majan hpan shagu ahkyak ai raitimung, rawtmalan hpung ni hte tai wa a lapran na majan gaw ahkyak htum rai nga ai. Shing rai tai wa gaw ndai majan hpe n dang n mai shakut nga ai. Nationwide Ceasefire Agreement (NCA) ngu ai gaw mungdan ting na laknak hpai ai ni yawng ahkum ara shang lawm nna simsa lam myit jawm hkrum nhtawm gap hkat jahkring ai ladat rai nga ai. Raitimung tai wa yaw shada ai gaw rawt malan hpung ni hpe hpung 2 jahka dat nna shada gasat hkat shangun ai ladat dingsa hpe asung jashawn nga ai. Maga mi hku nna simsa lam myit n hkrum ai ni hpe jahkrit shama ai hku nna majan kaba gasat nga ai. NCA myit hkrum nna sen htu ya ai ni hpe gaw ahkaw ahkang amyu myu jaw na nga nna shalen nga ai. Ndai zawn magyi magaw re ai hkalem lam yawng a yaw shada ai mahtai gaw du na ra ai ralata poi kaw awngdang nna asak matut la lu na matu rai nga ai. Raitimung masa amyu myu hta hkan nna tai wa gaw lahta hpaji, lawu hpaji kaning re ai jahkrit shama ladat lang timung tara shang ralata poi kaw sum chyalu rai wa na re. Hpang jahtum n dang n mai nga nna daru magam zing timung NCA kaw sen n htu ya ai rawtmalan hpung ni a magrau grang ai ladat hte tai wa gaw asak matut lu na n rai sai.
Tai wa gaw NCA awngdang wa lu na matu KIO asum hkam ai hte kaga rawtmalan hpung ni yawng gaw gasat pyi n ra, asum hkan hkam chyalu rai na ma ai, nga nna hkam la ai hte shanhte a atsam htum hte gasat wa masai. Maga mi de laknak n lang ai mare masha ni hpe jahkrit shama zingri roi rip sat nat wa masai. Raitimung, KIO hte anhte a myusha ni gaw tinang a mungdan kaw sari sadang hte nga pra sa wa lu na matu tawk hprut daw dan let gasat wa saga ai. Ya hpang jahtum na mungmasa hpyenmasa hpe yu yang, NCA kaw rawtmalan hpung 8 sen htu ya wa masai. KIO gaw sen n htu ai hta n-ga, Du Kaba Nban La gaw tai ni a ginra hkan na mare kaba ni hpe sa gasat na lam ndau dat sai.
Tai wa gaw grai zen ai. Anhte a myusha ni yawng Du Kaba Nban La hpe mara jawm shagun mu ga matu Ohn Myint gaw shi a face book kaw Du Kaba hte ahpum hkat nga yang dem tawn ai sumla dingsa hpe ya sha dem ai sumla zawn ndau shabra dat ai. Ndai zawn galaw na matu tai wa kaw jin jin hkyen lajang tawn magang let ra yang ra ai hku galaw na matu tai wa kaw lit nga ai hte maren galaw nga ai majaw shi hpe mara tsun na lam n nga ai. Anhte mahtang anhte galaw ging ai lit hpe galaw saga ai kun, ngu ai hpe dinglik yu nna tinang yaw shada tawn ai pandung de du wa lu na matu galaw ging ai lit hpe hkan shadik shatup ai gaw ahkyak htum rai na re.
Tai wa gaw anhte a asak hpe dan kau hkyen shagu tsaw ra masu wa sai. Anhte rai jang mungkan kaw tai wa hpe n ju nga ai kaw na tsam mari sumsing lamu mungdan de du yang tai wa ka manawt nga ai hpe mu dat sai. Kaga lam langai de sa wa yu yang ngarai mung kaw du shang sa ai re hka! Dai shara kaw hkrapngu hkrapngoi nga ai tai ni hpe mu dat ai shaloi matut sa na lam kaga nnga sai. Anhte a matu Yehowa hpan tawn da ya ai mungdan kaw nga pra sa wa lu hkra gasat la na lam sha nga sai.
Tinang a masin hta nju ndawng ai, pawt singdawng ai, manawn masham ai myit shanu nga ai ten hta dawdan ai a mahtai law malawng gaw shut wa chye ai, nga nna hpaji chye ai ni tsun wa masai. Shing rai ahkyak ai zuphpawng langai a dawdan ai mahtai gaw htaphtuk awngdang ai mahtai lu wa u ga matu Yehowa Karai Kasang gaw anhte a kraw lawang kaw simsa sanseng ai myit jin jin shaman ya nga na matu kam sham ai myit hte kyu hpyi nga ga law.
JJ Lum Dau
kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn fij_Latn