时间:2018-01-12 09:53:39 来源:德宏团结报
Yinkyang ginwang a Sinpro dingdung maga Jinghpo Wunpong Amyusha shanu nga ai Lahkum mare e, Nu num ni marai 10 htunghkinghkring rida maka jong hpo ninghtan da masai.
2017 ning shata 12 nhtoi 27 ya shani, jahpot manap e Lahkum mare a sinpro bum de nna manap jan mani sai sai rai mai pru wa ra ai, raitim hkying 9 jan hta go ginhtong marang loi ya ya ngu bai htu ya ra ai. Rai yang hkying 11 ko nna go ninghkong ja jan mung grai nan bai mai tsom wa sai. Shingrai rida maka sumla soi satsom da ai, htap lahkong nta ningnan a shong ko, Wa-gon salang ni htongbau shupsheng wui wui nga htongka ka shapyo, Ruili Namkyinli de nna du sa ai Wunpong tsom shayi ni marit ningtsing mi alu nga ai htunghking mahkon hkon shapyo ma ai, hkontsom shayi mali go htunghking hte hkrak chyanun chyu magyep tsa hku lahsum nna dingshon poi manam hkap tau ma ai. Mare na nu num ni, nta ningnan makau mayan ni hta n rau n htau htunghking lusha ni shadu gachyong, makai matep gadau gada kyin ma ai, Dingla ni pali shit ai shit rai n rau la ma ai. Shani hkying lahkong ram ko nna go htunghking buhpun hking ni mon sumli lang nna nbo nnyeng htunghking shat lit hte hkrak rai htongbau shup sheng di di nga, hpung hte hpung, matut n di yan ginnong sa wa mara ai.
Da da jong nta a chyinghka lam go shachyang maga hpo da nga ai, chyinghka lam hku shang wa yang manam tau dodap ko di, hkra maga shakum ko go mungdan asuya ko nna do masat da ai manu dodan n lu ai htunghking hkringhtong hpaji sharin matut ginlen hkansa tara laika pa hte Mungdo gaba atsang manu dodan n lu htunghking hkringhtong rida maka sharin shara Yinkyang ginwang Lahkum mare ngu ai laika pa noi ton ai. Dai dodap a hkra maga gok go rida maka sa sharin na ni yup na yup ku hte panyep nba ni atsom lajang da nga masai. Ngai shi laika ka sara wa nan mung dai yup gok na chyahpung maga shanang ai yup ku ko 26 ya shana hte 27 ya shana sa yup sai, grai yup pyo ai. Nta ningnnan a hkra maga hku chyahpung maga yin rai yang, pai maga de go sharin ya ai sara hte sharin hkam la na jongma ni a lusha gok rai nna, htunghking jong nta gaba a shingdu chyahpung ang ko nan go ndai marai 10 hpe hpaji jo woi zinlum nga ai sarama gaba Maran Roi sak 72 a nta rai sa.
Ntsa htap de lung wa yang, shakum hku go shanhte ni da lajang satsom da ngut sai ka tok labu, banbo labu, manmo nhko, ka tok laro ni hpe noi mara satsom da ma ai. Da da shara hpe yu dat yang da lang 20 jan mai ton ai shara rai nna, Lahkum mare na htunghking rida maka sarama gaba 10 go moi na htunghking buhpun hking hte hkrak rai dalang shapyan ton nna da da nga ma ai. Sara ma gaba Maran Roi mung n rau n htau hkan yu hkang hkom ai. Shingrai, dusa ai poi manam ni go mani sum sai gabu myiman hte shang yu gabu, san mawan rai, ndai da lang pinra go grai gabu hkinnum ningsam hte nsen hkrai hpring gaprat to nga sai.
Shana de hkying 6 ko mare masha ni htunghking shat gada hte hkrak poi manam ni hpe htunghking lusha hkap hkungga la-ra la nna, dai rida maka sarama gaba marai 10 ko nna mung ndai htunghking jong nta ko tsora shawang myit garum lai wa sai myitsu lauban ni hpe tsora myit madun ai lanang galo ma ai. Shana go dai nu num ni ko nna htunghking ka hkrang ni ka madun dan, Ruili Namgyinli Wunpong shayi marai 6 hpung ni mung htunghking ka hkrang grai grai tsom ai ka dan rai, buga yungui shayi shadang ni madu ra ai mahkon hte htunghking dingshon hpe hkalum mahkon ma ai. Shingrai shana hkying 12 jan hkra htunghking htongka ka nna wu wu di di dingshon poi hpe hkalum la ma ai.
26 ya shana de ngai Lahkum mare du ai hte Mare na sak gaba dik ai Dingla myitsu Lahpai Baknoi Nong asak 89 hte Hpauje La asak 80 jan yan hpe hkrum shaga yu yang chye lu ai, ya nga ai Lahkum mare ndai go moi na bum lahkum a hkauna pa re, 1955 ning ko nna Miwa mung Gungshan tang hte asuya ko nna mare htot na hku tsun shadum jahprang hpaji jo ai majo htot hpang wa ai, 1960 ning ram ko nna go mare ting htot yu wa sai. Moi go htinggo 20 sha re, ya go htinggo 80 jan masha jahpan 300 jan du mat wa sai, moi go htunghking nta hkrak galo rong ai, 2014 ning Yinkyang nnangnon gaba hpang ko nna asuya e nnangnon htang nta woi galo ai ko nna ya na prat dep nta hkrai galo rong mat ma ai.
Ndai Lahkum mare go, Jinghpo Wunpong amyu Zi Maru Lashi Jinghpo hkum ai gahtong re, htunghking hkringhtong rida maka hpe sharong nna mateng daini du nta shagu rida maka su ai. Rai yang ndai lahkong masum ning laman e htunghking da maka grai grai byin ai Dinggai ni agajong agaja n nga mat wa, machyi mako a majo n mai da mat wa, bai ya pra jat wa ai num gasha ni hte nnan la bang ai dinghku num ni htunghking da maka hpe n sharong mat wa ai hpe yu mu gajong masin gahpra nna shanhte ni lo lo lang jom bong dinglun jahkrup wa yang amyu sha ni a manu dodan n lu ai, daini na prat dem jak hte n lu da shapro ai, anhte Wunpong Amyusha ni a rida maka ndai hpe n mai shamat kau na re ngu shanhte ni htunghking rida maka sharin jong hpo na hku jom myit sumru lu ai hte maren, jong nta galo na matu chye ai mano manang ni hkan achyum achyam rai garum hkan hpyi hkom ai hpe Yinkyang ginwang asuya Laili laika hpaji dap(wunhua jan) ni chye ya nna, shanhte ni ta tut wa maram yu yang, ndai Lahkum mare na nu num ni go tinang a htunghking rida maka hpe grai tsora ai, nta shagu nan htunghking rida maka chye ai ni re, ndai gahtong ko Jinghpo Wunpong Amyusha rida maka makop sharin ginlen jong hpo yang hkrak ai hpe mu maram nna seng ang ai rung dap de laika bang nna lajin dat sai. 2016 ning shata 11 hta Htunghking jong ndai hpe asuya ko nna Mungdo gaba atsang manu do dan n lu ai rida maka hpaji makop sharin ginlen shara masat ya sai hte mare, htunghking rida maka sharin jong nta galo na gumhpro sen lahkong mung garum ya sai, shingrai 2017 ning htum wa maga da dajong nta ndai atsom lu galo ngut nna 2017 ning htum wa maga shata 12 nhtoi 27 ya shani, 2018 ning hpe hkap tau ai hku nna htunghking rida maka sharin jong dingshon poi hpe wu wu di di lu galo la sai re.
Ya ndai sarama marai 10 go htunghking rida maka amyu myu grai chye da shapro nna, shanhte ni lo malong go htunghking maka da nna kan bau ai, shaning tsomra ning laning mi hta mun gaba lu ai ni hkrai rai nga ma ai, shanhte ni sharin ya lu ai htunghking rida maka ni go nhpye amyu hkrai: Shingnat nhpye, Hkapong nhpye, Zi nhpye, Maru nhpye, Lashi nhpye, Htungpyau nhpye, La-yu shingkyit, Sanleng shingkyit, Baisang shingkyit, Hka hku shingkyit, Zip palong ko shakap ai bo ganzopu, Manmo laro, Zi laro, Ka tok laro; Lshi nhko, Maru nhko, Zi nhko, Rawang nhko, Manmo nhko, Hka hku nhko, hka hku bo bam; Ka yai labu, Hpakang labu, Kashin labu(shingnat labu), Sinli labu, Man mo labu, Lashi labu, Azi labu(banbo), Ka tok labu, Pasam ni rai nna da yak dik ai go Ka tok labu hte pasham ni rai sai, Katok labu langai ko maka 50 jan du nga ai.
Shi sok sara wa Gamo Yin Nam hte hkrum shaga yang shi tsun dan ai. Sharin mat wa ai lam shanhte ko nna ganing di sharin na ngu ai hpe atsom hkyem da ngut jin jin rai sai. Sharin mat wa ai shaloi atsang ningdo 3 hku nna sharin ya mat wa mai ai, Shong ningnan e ningnan hpung ni hpe sharin ya na hpaji go: Da sing sharin, shingnat hta sharin, lasut lalap sharin, da hpang hpang rai madang tso ai ka tok ni sharin mayu ai nga jang go hkaugong maka sharin ya sana, bai nna dai daram yak ai n sharin sana, mayu na maka sha da na hku nga jang go shingnat maka sharin ya kau sana, shingrai ndai hte go sharin la hkam ai ni a masa yu nna shata mi ko nna shata 3 laman ko atsom hkrak lu sharin ya ai. Bai atsang lahkong madang go: Shalo labu, shingnat nhpye, manmo nhko ni da sharin ya na, ndai mung sharin hkam la ai ni a masa yu nna shata mi ko nna shata 3 ko atsom lu sharin ya ai; Bai atsang masum go: Ka tok labu, Zi banbo labu, Zi nhpye ni rai nna, ndai go shata masum mali a lahta de sharin ra ai; Atsang mali go: Pasham hte baisang shingkyit rai sai, ndai pasham hte baisang shingkyit go mayu maya na ni n lang ai re majo, da mung mayu maya na ni n da mai hku re.
2018 ning hta jongma hpung lahkong hte masum sharin ya na hku hkyem nga ma ai. Galang tam yang jongma 20 hkap la na hku lajang nga masai. Bai nna, sahnhte ni go Amyusha ni a htunghking maka rung rai ni hpe mung grai da jahting da ngut chyalu rai nna, gadai ni ra yang, gara wuhpung wuhpong ni ra yang mung mai da lajang ya nga ai, ya shanhte gahtong ni go nta shagu ko nta masha hkum gu dek nan lang ra ai htunghking buhpun ni yong da shajin da ya masai.
Ndai da da sarama marai shi go: Hpakon Roi, Gunmo Yin Nam, Labang Hkon, Lahpai Tong, Marip Kai, Sumlut Roi, Zin-yu Mu Gyong, Zin-yu Mu Ko, Mahko Ko, Sumlut Mu Bung
Hpaji jo sara ni go: Marip Roi, Tsin Yu Weng Bok, Maran Roi, Hpauje Hkon, ni rai nna garum gahtau ai ni goJa No,Maran ma pan ni re.
zho_Hans kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn kac_Latn