Jeune Border-Collie campagnard, Flippou est adopté par des gens de la ville chez qui il va trouver rapidement sa place. Une aventure qu'il raconte avec force détail dans une langue pleine d'humour qui n'appartient qu'à lui...
Vous aimerez aussi
Traduit en kabyle par Areski Sadi
Isem-iw Flipu. ŢeiciY deg uxxam ameqran Yer ṭarf n temdit tameqrant ! Waqil-a d laesima - Yaeni ur yid-yecqie ara… Mači di dunit igw yid-yecqie ara, di laesima agi igw yid-yecqie ara ! D acu ḥemlaY ad weznen imeslayen-iw, d aya isi diriyi.
Γuri 4 isegwasen ţikiY Yer tarbaet n yeqjan n « border-collies ». Mači deYa ţirbuae n yeqjan, neY ţirbuae n yemcac, neY ţirbuae n walasen i gaemren aqaruw : Yer Yuri kif-kif-aY akw, nemexalaf kan nekuni d wid yueren. Ḥasun Yef imaeuren agi i seglafaY aṭṭas. Am aka i wen d niY, ţieciY tamedur-iw, tamedur n weqjun i qaeden… Ahat tebYam awen d-ḥakuY amek d-laḥqaY Yer PARIS…
5 issegwasen aya, tacebaḥt (d yema) tesae-d 4 yeqjan uzyinin.
Mači d zux ! Asmi d-nelul, meden mara di elfirma neY qarenn, xezret amectuḥ agi, d abarkan : isae ijaṛid di tmezuYt. Atmaten-iw di sin ziynen ula d nutni, ultmat neY dagen-aṭṭas i nurar di laxlawi.
Yemma, elxudmas ţ-ţaesast ujemae am lejdud-is. Ma d baba, ur zriY ara aniwat. Ur seiY ara ula d ţewira ines. D yemma kan i yid-iḥekun felas ; amek yezyen, amek yeqwa. Iţwacegae, maca amselay agi qarent i lahwayeğ, « yunag » ig laq ad iniY.
Yunag i waken ad yawi aYrum-is, neY iYes-is ; nekuni s yeqjan d iYsan ineteţ. Imaelmen n yemma saen ajemae n 300 ixarfiwen. Ixarfiwen ni d iYyal, ur smaḥsisen ara akw !
Yaeni kul yiwen iţ dafae Yef iman-is : ixarfiwen tsemcečawen d iqjan, iqjan tsaran-asen. D acu netsdukul-as i bab n elfirma !
Imiren, kul as tsaḍsa deg durar. CfiY amzun d ideli xas d cfawa n ṭmezi. Yewen was yewen ukari yewet-iyi niqal mutaY. Cwi kan xali TARZAN, mači TARZAN ni n sinima, TARZAN ni iYelben akw iqjan n laerc neY, ik-seyi-d deg waciwen n ukari ni.
Yewen was iruḥ-d wahbib n bab elfirma. Mi Yewalan nukni s lf̣anat agi amzun walan agaruj. DYa nekini guman akw ayi-serḥen. Γef ayagi is nina bab n elfirma ad iyi-awen yed sen. Nek ur bYiY ara akw ! Anwa ari qeblen ad iţwakes i imawlan-is Yef sin waguren di laemar-is ?
Cwi kan imawlan nuqcic ni i yibYan ur zmiren ara ad iyirwan as ni dYa . Aken zemraY ad seqsiY d acu-ten warbae agi Yer aruYalaY. Ismawen nsen ? Lexedma nsen ? Anda i zedYen ? Cḥal n yemdanen i mara semuzgutaY ? Cḥal ixarfiwen ara ţaesaY ? Tagara, yemma tenayid : “Barka asmesxar’’.
Sin waguren aedan, ufiY-d imaniw di tekarust n li Barizian ni. Defir utaksi ni, sarsen iyi Yef tasarbeṭ… Yezan ! Simi uliY Yer utaksi, yarwi uaebud-iw. Tametut ni tesfed-iyi aqadum-iw s waman. AeuqaY Yef utaxi nsen maca bYiY ad araY ţariw imi iyi-farqen d yemma.
Cwi kan ğan iyi ad msalamaY yedsen. Aerurazuran, gma ameqran, i luled snat minutat qebliw. I segwrayi-d yewen wawal : “Sekwṭfiten !”
NwiY Yef imawlan-iw imaynuten (ijediden) i yi-d-ihdar. AriY as :
IfYik laeqel ? Ayiwten !
– HederaY-ed Yef ixarfiyen tewalad-iyi-d amek isen xedmaY i wid ur neţmaḥsisen ara.
DYa ula d elYaci zemraY aten-sekwtfaY ! Timetti i yehwa, snaY ad ueraY. ΓaYat, ultma tamectuḥt - ţaqjunt mači ţaYat - teţru, teḥmel imeṭawen nek karhaYten, temceḥ-iyi.
Yuaer, gma niden, din kan yuYi-yi aḍar (tezram tura andat isem agi n “yuaer” ?) uqbel ayi-d-istutu Yer umezuY :
– Awiyi yed-ik, aken anili di sin i weskuṭef n ixarfiwen !
Tamlalt, yemma, tesars iyi cwiṭ n iYes Yef tbankit n utaksi :
– I ubrid, tenayid. Γziṭ, ţexmim-aY.
Dacu, iYes ni i ruḥ-iyi simi nebda tikli xatar helkaY. Tameṭut ni teḥuqaY aṭṭas nek akw ţsarbiṭ, dYa ur yeqim acema n elkeţan mi neres di Paris. BdiY kan elfarḥ, fkaniyi i sin yemdanen i garzen. Din din, fehmaY ad bedlaY kan aṭaksi.
Imawlan-iw imaynuten (xatar d nutni i d imawlan-iw tura) ilaq-asen ad iyi sbaeden Yer babat-sen d yemat-sen.
Qrib ad subaY deg utaksi agi… u ad čaY.
Ţaxmim agi i helkiyi daYen, ariY-d mači geY tebankit, Yef aqcic ni iyi ṭefen deg rebis. Xatar i hedriyi-d Yef elqut ! Ula d netsa…
Abrid agi, ged ged, nebweḍ zat yewen uxxam d ameqwran. Nek bYiY ad qimaY deg utaksi, tura numaYt, almi slig sawalen :
– Flipu, Flipu…
Imir kan nudaY Yef Flipu agi. WalaY aca yewen wargaz, tameṭut akw d sin warac. UralaY Yer utaksi, almi sliY d aYen :
– Flipu, Flipu…
RuḥaY ad as-d-duraY almi walaY yewet tkureţ ţabarkant ar ad tedu Yuri.
– Atan, i xemaY, ḥabib anemṭef afus di ţaesat n ixarfiwen.
DYa mudY-as afus aken iyi tewaṣa yemma.
Scric, scrac, atan d acu id yara d azul. I xebciyi amezuY. D Mimir, amcic n uxxam. Imcac, snaY-ten di elfirma, dacu mači d imejael am-a.
– Ma akka, nYgasen, ţif ad uYalaY Yer yemma.
Ur d semaḥsen ara. Yewen, sin ufiY-d iman-iw zat ṭebṣit i curen s wisen dacu ur ţregud ara akw.
Mimir ni, iţqarib-ed cwit cwit. Buedent aken s zaef, dYa nek farḥaY mi fukaY taḍbesiṭ inu, YliY Yer lqaea deg aegu ni mara.
DYa ḥulfae i ufus i refd-iyi, i sars-iyi Yef yewet n elḥaga talguYat, ţahmayaţ, qarnas : ”tafarṣadit”.
Dacu akka, tura ara Yeli…
Teldiyed yewet n tiṭ, ufiY-ed imaniw deg fasen n waqcic nig elqae. Iţaegid s elfareḥ : “Azul Flipu, Azul ayaqjuniw amectuh. D keč i d aqjun laeli awk di dunit ! (aya zriY-et !) ; aţ-zedYed Yer YurneY (aya wisen !) ; aţ-urar-ed yi di (aya d awzYi !)”.
Win iyi-ṭefen akken deg geni, d yewen uqcic n 14 isegwasen d neţţa i d amectuḥ ger i mawlen-iw, d azzarqaq, ismis Tiu. Atmaten-is yewen Teuf, wayed La. Waeren-iyi ismawen n eleibad imirna numaY kan aseglef.
Mi iyi-sars Tiu Yer tmurt, bYiY ad zraY ma yaḥrec kter imawlan-is. Ilaq awen idaḥkuY… D gid imYaren mi hegand aṭṭas iğernanen i waken ad ṭesaY felasen. Amzun ur ţkilen ara feli Yef ibecan. Nekini karhaY ad mesxen idaren-iw, iğernanen i čuren d ibecan ur sen-zmiraY ara. Meden akw zran, iğarnanen i leqraya ! Ula d Mimir axebac i zra ayagi. Nekini mi iyi-d-ḥarsen kan ad knuY zat teburt… Nutni ad iyi-refden Yer iğarnanen ni !
Ad uYalaY zat teburt, ad iyi-refden Yef iğarnanen ! DYa sarhaY-asen-d zat teburt ni. Uten-iyi s-uğarnan.
TebYam awen-iniY ? Nwan s-tektabt arad rebin aqjun. Tieu iḥrec ktar nsen.
Mi iyi-d-harsen diYen, uYalaY Yer tebburt ni, din ţemuqulaY-t-id. Din, din yaeqel, bedaY Yer arbie, geriY-d aman tasa. Neţţa i jmae akw igarnanen ni i deqriten.
Nek uzlaY as mecḥaY adar-is, ina-yi-d :
Aken a Flipu i jarden inu, teḥarced !
DYa negzaY felas, mecḥaY-et akw imi iyi-d-ismekta tamezuYt inu i jarden.
Felas ţaY. ŢarguY ixarfiwen-imcac ixebacen s iYesan deg imawen nsen. Ịtaksiyen… zzz.
Ayuh, Ayuh, i itafar-iyi-d yewen uxarfi ancetilat mebla taḍut felas.
I kat-iyi s waciwen-is.
Nek akw d Tiu, nemarah di tebḥirt, deg ubrid id yezin i wakkal neY. Akkal neY muqar, tjur, iğigen. Lan imukan lhan i nekuni s iqjan. Γef yedis neţwali akkal n ljar neY. Din i fahmaY targit-iw ; ixarfiwen ni anectilaten mebla tadut felasen.
ZiY ţisita kan ! ŢarguY tura, ad felaY nig zarb baca atentsekwetfaY.
Maca aelmen-iyi-d : d awzYi ad aediY Yer dihin.
Tieu ina-yi-d : Tisita waerit ; zemret a-iyi-neYet neY ktar ! IYilas a-iyi-segwed nek igeţaesan ixarfiwen d wakraren .
Ma d ixarfiwen ni, yisen iţeiciY, dagi mazal ur ten-walaY. SaramaY kan lan, aken ad seknaY amek iyi-smaḥsisen. Asmi liY Yer yemma tacbehant, tesaḥfad – iyi kra :
“Aken ur ţeḥariken ara, ṭes zat-sen, muqel-iten t eqared-asen : ur ţeḥariket ara… ẓayit walen-ik, ṭes, ṭes…”
Ţwiht agi, tamzwarut ilaq ad afaY axarfi, sin, qrad...
fra_Latn fra_Latn fra_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn cjk_Latn kab_Latn cjk_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn kab_Latn