ICAPITALA 5
Umulubulo Ni Mpese Iyakuti Ubukulu Iifumine Kuli BaLesa
Kani umulubulo cindo?
Kani walipelwe shani?
Kani ungamofweni shani mwebo?
Kani mungalangisha shani ati mulatota pa mulubulo?
1, 2. (a) Kani nindo ingalenga impese ukuba iicindeme kuli mwebo? (b) Mba nindo tungalabilila ati umulubulo ni mpese iicindeme iyi mupokelele?
KANI niisa impese iicindeme makosa iyi mupokelelepo? Impese tayelelwepo ukuba iya mutengo uwakuti ubukulu pakweba’ti icindame. Ukucindama kwa mpese takupiminwapo mu ndalama. Lomba, kani impese yamusangalasheni neli mulukuifwaisha ukwakuti mu bwikashi bwenu, koti yaba iicindeme makosa kuli mwebo.
2 Pa mpese ishingi ishi mungafwaya ukupelwa, pali imo iicindeme ukucila shonse. Ni mpese ukufuma kuli baLesa. BaYehova balitupele ifintu ifingi, pano impese iicilile pali fyonse mulambu wa mulubulo uwa Mwana wabo, baYesu Klistu. (Matayo 20:28) Koti ni fyefyo ifi twakubona muli cici icapitala, umulubulo ni mpese iicindeme iyi mupelwe, pakuti ingamulengeni ukusangalala kabili ne kukwata ifi mufwaisha. Mucinenene baYehova balilangishe ubutemwe bwabo kuli mwebo ukupitila mu mulubulo.
KANI UMULUBULO CINDO?
3. Kani umulubulo cindo, kabili findo twelelwe ukwishiba pakweba ati tumfwishe umulandu umulubulo ubelele ni mpese iicindeme kuli fwebo?
3 Tungalabila ati, umulubulo emo baYehova balubwila neli ukupulusha abantunshi ku kubifya ne mfwa. (AbaEfesa 1:7) Pa kumfwisha umulolele ici icisambisho ca mu Baibolo, tulyelelwe ukulanguluka pa fyacitikile mwi bala lya Edeni. Kani twaumfwisha ici Adama aalufishe ili abifishe, eli tungabona ifi umulubulo ubelele ni mpese iicindeme kuli fwebo.
4. Kani filya Adama aali muntu umuwaminine amekalilo akwe aali shani?
4 Ili baYehova balengele Adama, mucinenene balimupele impese iicindeme, yali mweo uwaminine. Langulukeni ifi ico calukwalula kuli Adama. Pakuti balimulengele ne mubili ne kalango ifiwaminine, taali ne kulukulwala, ukucekula, neli ukufwa. Pakuti aali muntu umuwaminine, aalikwete bucibusa ubulibelele na baYehova. Baibolo ilalabila ati Adama aali ‘mwana wa baLesa.’ (Luku 3:38) Popele Adama na baYehova Lesa balitemwanshanshenye, koti ni fifilya bawishi ne mwana batemwanshenye. BaYehova baalukulabila ne mwana wabo uwa pa calo, baalipele Adama imilimo ya kusangalasha kabili baalimubulile fyefyo aelelwe ukulukucita.—Ifyakutaŋga 1:28-30; 2:16, 17.
5. Kani Baibolo ilaalule’ndo ili ilabila ati Adama aalilengelwe mu ‘cipasho ca baLesa’?
5 Adama aalilengelwe mu ‘cipasho ca baLesa.’ (Ifyakutaŋga 1:27) Ico tacalukwalula ati Adama aalukuboneka koti ni baLesa. Koti ni fyefyo twasambilile mu Capitala 1 ica lilino ibuuku, baYehova mupashi uutaubonekapo. (Yoane 4:24) Namulifyefyo, baYehova tabakwetepo umubili wa munefu ne milopa. Ukulengwa mu cipasho ca baLesa kwalukwalula ati Adama aalilengelwe ne mibelo iipalene na yeyo iikwete baLesa, iya butemwe, amano, ukulungama, ne makosa. Inshila imbi iilibelele iyi Adama apalile baWishi ya kulisalila ifyakucita. Popele, Adama taali koti ni mashini iyi bapanga ati ikalukucita fyopele ifi babikilemo pa kuipanga ati efi ikalukupyunga. Pano aali ne kulukulisalila ifiweme ne fibipile mu bwikashi. Nga alisalulwilepo ukumfwila baLesa, nga aalikele umuyayaya mu Paladaiso pa calo.
6. Ili Adama taumfwilile baLesa, kani findo alufishe, kabili findo ifyali ne kucitika ku bana bakwe?
6 Penka, twabona ati ili Adama taumfwilile baLesa, balimusololwelele ukufwa, calimubipile ukwakuti ubukulu. Ukubifya kwakwe kwalimulengele ukulufya umweo uwaminine eli ne mashuko ambi onse awo akwete. (Ifyakutaŋga 3:17-19) Icakubombomanika, Adama aalilufishe umweo wakwe pamo ne wa bana bakwe aba aali ne kufyala kuntangile. Amashiwi abaLesa alalabila ati: “Pakuti pamuntu umo [Adama], ukubifya kwaliinjile mucalo capansi, nemfwa nayo pakuti pakubifya; popele apo nemfwa yalikumene kubantu bonse, pakuti bonse balibifisye.” (AbaLoma 5:12) Fya cine, fwebo fwense tulipyene ukubifya ukufuma kuli Adama. Namulifyefyo, Baibolo ilalabila ati alilishitishe umwine ne bana bakwe mu busha ku kubifya ne mfwa. (AbaLoma 7:14) Takwalipo ubucetekelo kuli Adama na Efa pakuti kwali kufwaya kwabo ukusalululapo ukubulo’kumfwila baLesa. Nga pano ku bana babo, ukubikako na fwebo fwense?
7, 8. Kani nifisa ifintu fyobilo ifi umulubulo walula?
7 BaYehova balipulwishe abantunshi ukupitila mu mulubulo. Kani umulubulo cindo? Umulubulo ungaalula ifintu fyobilo. Ica kutanga, umulubulo ni woyo balipila ati balubule fimo neli ukubwesha ifintu. Tungapalanya ku fingalipilwa pa kulubula kaili uwaiketwe mu nkondo. Ica bubili, umulubulo fintu ifilipilwa, ukulingana ne mutengo wa fintu ifyaonakile. Filipalene ne kashinka mukofu. Icakubwenako, kani umuntu alengesha ati kube ifyakukatasha, alyelelwe ukulipila umutengo uulingene ne fyaonalwa.
8 Kani cingaba shani pa kulipila ifi Adama atulengeshe ifyakuti ubukulu umutengo kabili ne kutulubula ku busha bwa kubifya ne mfwa? Lekeni tulanguluke pa mulubulo woyo baYehova batwanshikile kabili nefi ungatofwako.
IFI BAYEHOVA BATEYENYE UMULUBULO
9. Kani umulubulo uwalukupengelwa wali wa musango shani?
9 Pakuti umweo wa buntunshi uwaminine e walubile, umweo uwakubulo’kuwaminina tawali ne kuba umulubulo. (Amasamo 49:7, 8) Icalukupengelwa cakulubula icilingene ne mweo uwalubile. Ici cilomfwana ne funde lya kusololola ukulungeme ukusangwa mu Mashiwi abaLesa, ukulabila ati: “Umweo ukafume pakuti pamweo.” (Ndutelonomi 19:21) Popele, kani nicindo icali ne kulingana ne mweo uwaminine, woyo Adama alufishe? Umweo naumbi uwa buntunshi uwaminine e wali mulubulo uulingene uwalukupengelwa.—1 Timote 2:6.
10. Kani baYehova balyanshikile shani umulubulo?
10 Kani baYehova balyanshikile shani umulubulo? Baalitumine umo pa bana babo aba mupashi abawaminine ukwisa pa calo. Pano baYehova tabalabilepo ati bakatuma uuli onse lukoso cikulu bulengeshi bwa mupashi. Baalitumine Umwana wabo uubatemenwe ukwakuti, Umwana wabo uuli enka. (1 Yoane 4:9, 10) Mukulitemenwa, uyu Umwana alifumine kwiulu uku alukwikala. (AbaFilipoi 2:7) Koti ni fyefyo ifi twasambilile mu capitala icafumako, baYehova balicitile icimpelampela ili bakuushishe umweo wa uyu Umwana mwi pafu lyakwe Maliya. Ukupyungisha umupashi uswetelele uwa baLesa, baYesu balifyelwe mu buntunshi abawaminine kabili tabapyenepo ukubifya.—Luku 1:35.
11. Kani umuntu umo angaba shani cakulubula abantunshi abakuti ubwingi?
11 Kani umuntu umo angaba shani cakulubula abantunshi abakuti ubwingi? Kani findo ifyalengele abantunshi abakuti ubwingi ukuba ne kubifya pa kutanga lukoso? Anukeni ati pakuti pa kubifya, Adama alilufishe impese iiweme iya mweo uwaminine. Namulifyefyo, tafyelepo abana abaali ne mweo uwaminine. Mu mupunda wa fyefyo, alyambukishe ukubifya ne mfwa ku bana bakwe. BaYesu, abo Baibolo ita ati “Adama uwakupela-ko,” baalikwete umweo uwaminine, kabili tabaabifishepo. (1 AbaKolinto 15:45) Ici cilukwalula ati, baYesu balipyene umupunda wakwe Adama pakuti pa kutulubula fwebo. Ukupitila mu kupeela umweo wabo uwaminine ne kupitilisha ukumfwila baLesa, baYesu balilipiile umutengo wa kubifya kwakwe Adama. Namulifyefyo, baYesu balilengele abana bakwe Adama ukuba ne bucetekelo.—AbaLoma 5:19; 1 AbaKolinto 15:21, 22.
12. Mba nifindo baYesu bashiniine pa kukululushiwa kwabo?
12 Baibolo ilalabila pa fyakukatasha ifyakuti ubwingi ifi baYesu bapitilemo ili tabangafwa. Ukufupaulwa ukubipile, ukupopelwa ukubipile, kabili ne mfwa ya kukululushiwa pa citi. (Yoane 19:1, 16-18, 30; Ifyebo na fimbi fili pa mabula 204-206) Mba nindo cabelele icelelwe ati baYesu bapenge ukwakuti? Mu capitala icili kuntangile muli lilino ibuuku, tukasambilila ukweba’ti Satana alipikishe ati baYehova tabakwetepo abapyungishi abangapitilisha ukubapyungila ili balukukululushiwa. Pakuti baYesu balipitilishe ukuba ababucetekelo nangaba ati balukubapensha, baYesu balyasukile ukupikisha kwakwe Satana mu nshila iyelelwe. BaYesu balishiniine ati umuntu umuwaminine uukwete amakosa akusalulula ifiweme ne fibipile angaba umulungeme kuli baLesa nangaba ati Umusenseshi amukululusha. Mucinenene baYehova balisangalele ukwakuti pakuti Umwana wabo uubatemenwe alipitilishe ukuba uwabucetekelo!—Ifisimpi 27:11.
13. Kani umulubulo walilipilwe shani?
13 Kani umulubulo walilipilwe shani? Pa kasuba ka 14 mu mwenshi wa Nisani uwa baJuda, mu 33 C.E., baYehova balisuminishe Umwana wabo umuwaminine ukwipaiwa. Fyopele’fyo baYesu balipeele umweo wabo uuwaminine uwa buntunshi “limo.” (AbaEbeya 10:10) Pa kasuba ka bushitatu panuma ya mfwa yabo, baYehova balibushishe baYesu ku mweo wa mupashi. Kwiulu, baYesu balipeele kuli baLesa umutengo wa mweo wabo uuwaminine uwa buntunshi uwapeelwe ukuba umulubulo wa kushitula abana bakwe Adama. (AbaEbeya 9:24) BaYehova balipokeleele umulambu wa baYesu ati e mulubulo uwalukupengelwa ukulubula abantunshi ku busha bwa kubifya ne mfwa.—Pendeni AbaLoma 3:23, 24.
IFI UMULUBULO UNGAMOFWENI MWEBO
14, 15. Pakweba’ti ‘tufitulucilwe ifyakubifya fyesu,’ kani findo twelelwe ukucita?
14 Nangaba’ti tuli bakubifya, tungapokelela amashuko aaweme pakuti pa mulubulo. Ngatulabile pa mashuko amo amo awo tupoka buno bukumo ne akuntangile ukupitila muli iyi impese iyakuti ubukulu iifumine kuli baLesa.
15 Ukufitulucilwa ifyakubifya. Pakuti tulipyene ukubifya, icinenene tulakatashiwa ukucita icilungeme. Fwebo fwense tulabifya muli fyefyo tulabila neli muli fyefyo tucita. Pano ukupitila mu mulambu wa baYesu uwa mulubulo, ‘tungafitulucilwa ifyakubifya fyesu.’ (AbaKolosai 1:13, 14) Nangabe’fyo, pakweba’ti tufitulucilwe, mucinenene tulyelelwe ukulapila. Nakabili tulyelelwe ukutembela kuli baYehova mu kulicefya, ukubalomba ukutufitulucila pakuti pa bucetekelo bwesu mu mulambu wa mulubulo uwa Mwana wabo.—1 Yoane 1:8, 9.
16. Kani findo ifitulenga ukupempela baYehova na cimanga umuswetele, kabili nindo ukuba na cimanga uwakube’fyo kuwamine?
16 Cimanga umuswetele kuli baLesa. Cimanga umubipile angatulenga ukuba abakubula ubucetekelo ne kumfwa ati tuli finangwa kuli baLesa. Nangabe’fyo, ukupitila mu kufitulucilwa ukubako pakuti pa mulubulo, baYehova ku kumbu shabo balatusuminisha ukubapempela na cimanga umuswetele nangaba’ti tuli bakubifya. (AbaEbeya 9:13, 14) Ici cilatulenga ukuba ne lupata kuli baYehova. Pakuti pali fyefyo, tungaba abakakulucile ili tulukutembela kuli bo. (AbaEbeya 4:14-16) Ukuba na cimanga umuswetele lyonse kulatulenga ukubulo’kuba ne malangulushi, ukubulo’kulibona koti tuli finangwa, kabili kulatulenga ukuba abasangalele.
17. Niesa amashuko akabako pakuti baYesu balitufwilile?
17 Ubucetekelo bwa kwikala umuyayaya mu paladaiso pa calo. AbaLoma 6:23 balalabila ati: “Ukulambulwa kwakubifya nimfwa.” Penka apo apakupenda nakabili palalabila ati: “Sombi impese yabaLesa iyakupa lukoso Mweo wamuyayaya muli baKlistu Yesu baSikulu besu.” Mu Capitala 3 ica lilino ibuuku, twalilabile pa mashuko aamu calo ca Paladaiso icilukwisa. (Ukufisulula 21:3, 4) Onse aya amashuko akuntangiile, ukubikako lukoso ne mweo wa muyayaya uuwaminine, akabako nipakuti baYesu balitufwilile. Pakweba’ti tupokelele ayo amashuko, tulyelelwe ukulangisha ati tulatota pali yiyi impese iya mulubulo.
KANI MUNGALANGISHA SHANI ATI MULATOTA?
18. Mba nindo twelelwe ukutota kuli baYehova pa mpese iya mulubulo?
18 Mba nindo twelelwe ukutota kuli baYehova pa mpese iya mulubulo? Impese ilaba iicindeme makosa kani uulukuipeela apoosapo impindi, amakosa, neli apeelapo ifintu fimbi ificindeme kuli ye. Tulasangalala kani twabona ati impese ilukulangisha ati uwaipeela alitutemenwe mucinenene. Umulubulo ni mpese iicindeme ukucila pa mpese ishili shonse, nipakuti baLesa balilipeeleshe pa kupa uyo umulubulo uukulu. Pali Yoane 3:16 palalabila ati: ‘BaLesa balitemenwe aba pa calo ca panshi ukwakuti, fyopele filya balipeele Umwana wabo uli enka.’ Umulubulo e bushininkisho ubucilile ubulangisha ukweba’ti baYehova balitutemenwe. Nakabili bushininkisho bwakweba’ti baYesu balitutemenwe, nipakuti balilitemeenwe ukupeela umweo wabo pakuti pali fwebo. (Pendeni Yoane 15:13) Namulifyefyo, impese ya mulubulo ilyelelwe ukutushinina ukweba’ti baYehova ne Mwana wabo balitutemenwe fwense umo umo.—AbaGalatya 2:20.
19, 20. Kani nimuli shisa nshila mungalangilamo ati mulatota kuli baLesa pa mpese iya mulubulo?
19 Pano, lomba, mungalangisha shani ati mulatota kuli baLesa pa mpese iya mulubulo? Ica kutatikilapo, mulibikilisheko ukusambilila ifingi pali baYehova, baabo abatupeele umulubulo. (Yoane 17:3) Ukusambilila Baibolo ukupyungisha lyenke’li ibuuku kukamofweni ukucita fyopele’fyo. Ili mulukwishiba ifingi pali baYehova, mukabatemwa makosa. Eli ubo ubutemwe bukamulengeni ukucita ifikabasangalasha.—1 Yoane 5:3.
20 Langisheni ukweba’ti mulapemamo mu mulambu wa mulubulo uwa baYesu. Ukulosha kuli baYesu, fililabilwe ati: “Uyo ulukupema-mo muMwana euli neMweo uwamuyayaya.” (Yoane 3:36) Kani tungapemamo shani muli baYesu? Ukupemamo ukwakube’fyo takubonekelapo mu mashiwi lukoso. Jakobo 2:26 alalabila ati: ‘Ukucetekela apakubula ifyakucita kulifwile.’ Fya cine, ukucetekela ukwa cinenene kulabwenekela ku ‘fyakucita,’ neli ku fitucita. Inshila imo iyakulangilamo ati tulapemamo muli baYesu kukosapo ukulukubatuntulula, talipo ni mu kulabila lukoso sombi na mu fyakucita.—Yoane 13:15.
21, 22. (a) Mba nindo twelelwe ukusangilwako ku kwanuka Umulalilo wa baShikulu ukwa cila mwaka? (b) Kani findo ifikalabilwapo mu Fyapitala 6 na 7?
21 Mulukusangwako ku kwanuka Umulalilo wa baShikulu ukwa cila mwaka. Icingulo pa Nisani 14, 33 C.E., baYesu baalitatikile icakwanuka icilibelele ici Baibolo ita ati ‘umulalilo wa baShikulu.’ (1 AbaKolinto 11:20; Matayo 26:26-28) Ici cakwanuka nakabili ciletwa ati Ukwanuka imfwa ya baKlistu. BaYesu baalitatikile ici cakwanuka pakweba’ti boofwe abasambile babo na bonse ababeele abaKlistu panuma yabo ukulukwanuka ati pakuti balifwile abawaminine mu buntunshi, balipeele umweo wabo icakulubula. Ukulosha kuli kuku ukwanuka, baYesu balifundile ati: “Ifi mukalukucita ukundaŋguluka nebo.” (Luku 22:19) Ukwanuka imfwa ya baYesu kulatwanushako ubutemwe ubwakuti ubukulu ubu baYehova na baYesu balangishe ukupitila mu mulubulo. Tungalangisha ati tulatota pakuti pa mulubulo ukupitila mu kusangwako ku kwanuka imfwa ya baYesu ukwa cila mwaka. *
22 Uyu umulubulo woyo baYehova batupeele mucinenene ni mpese iicindeme ukwakuti. (2 AbaKolinto 9:14, 15) Muli iyi impese iicindeme ukwakuti, abafwile nabo bangashukilamo. Ifyapitala 6 na 7 fikabuulishisha ifi abafwile bakashukilamo.
^ par. 21 Boneni Ifyebo na Fimbi pa mabula 206-208 apali ifyebo ifilukulabila pafi Umulalilo wa baShikulu walula.
oci_Latn bem_Latn quy_Latn kac_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn quy_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn