ICAPITALA 1
Kani BaLesa Bacine Nibani?
1, 2. Nifisa ifyakwipusha abantu bepusha makosa?
ABANA balepusha ifyakwipusha ifyakuti ubwingi. Nangaba ati mu babuulishishe shani, balepusha nakabili. Ili mwaesha ukubaasuka, cipale bangepusha ati ‘pano nindo cibelele’fi?’
2 Nangaba ati tuli banice neli tuli bakulu, fwense tulikwete ifyakwipusha. Cipale tungakwata ifyakwipusha pali fyefyo tulukufwaya ukulya, ukufwala neli ukushita. Cipale tungaba ne fyakwipusha ificindeme pa bwikashi bwa ino mpindi na kuntangiile. Pano ili twafilwa ukusangana ifyasuko kuli fifi ifyakwipusha, cipale tungaleka ukufwaya-fwaya ifyasuko.
3. Nindo abantu balangulukila ati tekuti basangepo ifyasuko ku fyakwipusha fyabo ificindeme?
3 Kani Baibolo ingasuka ifyakwipusha ificindeme fyonse ifi twipusha? Bambi efi balanguluka, pano balabona ati ikateshe ukumfwa. Cipale balalanguluka ati abasambishi neli intangishi sha mapempelo e bangaasuka lukoso. Kabili bambi balomfwa insoni shakusumina ati tabeshipo ifyasuko. Nga mwebo mulukulangulukapo shani?
4, 5. Nifiisa fyakwipusha ificindeme mukwete? Nindo mwelelwe ukupitilisha ukufwaya-fwaya ifyasuko?
4 Cipale mulafwaya ukwishiba ifyasuko ku fyakwipusha, ifili koti nififi: Nindo nalengeelwe? Findo fikacitika kani nkafwe? Kani niisa mibelo baLesa bakwete? BaYesu, abasambishi abeshibikilwe makosa, baalilabile ati: “Mulukulomba, popele fikapeelwa kuli mwebo; mulukufwaya-fwaya, popele mukabona; mulukukonkonsha, popele mukeswilwa.” (Matayo 7:7) Mulyelelwe ukupitilisha ukufwaya-fwaya mpaka mwasangana ifyasuko ifi mungacetekela.
5 Fya cine, kani ‘mulukufifwaya-fwaya,’ mukafisangana ifyasuko mu Baibolo. (Ifisimpi 2:1-5) Ifyasuko tafikoselepo ukumfwa. Ifi mulukusambilila fikamusangalasheni pali ino mpindi eli ne ku mupeeleni ubucetekelo bwa kwikala umuyayaya. Lekeni pano twambaale pa cakwipusha icikateshe abantu abakuti ubwingi.
KANI BALESA BALATULAMA NELI TABAKWETEPO INKUMBU?
6. Nindo abantu bambi balangulukila ati baLesa tabalamapo abantunshi?
6 Abantu abengi balalanguluka ati baLesa tabatulamapo. Balalanguluka ati baLesa mu cinenene nga balatulama, ifintu mu calo nga fili bwino. Pano mu calo muli inkondo, ukupatana ne kubombomana. Abantu balalwala, balapenga kabili balafwa. Bambi balalanguluka ati, ‘Kani baLesa balatulama, nindo tabafumiishepo ukupenga konse?’
7. (a) Findo intangishi sha mapempelo basambisha ifilengesha baLesa ukuboneka koti tabakwetepo inkumbu? (b) Nindo tekuti tupeelelepo baLesa imilandu pa fibipile ificitika?
7 Impindi shimbi, intangishi sha mapempelo ebalengesha abantu ukubona ati baLesa tabakwetepo inkumbu. Ili kwacitika ifibipile, balalabila ati kufwaya kwa baLesa. Balalabila ati efi baLesa balukufwaya ati cibe. Ili balukulabila ifi, balapeela baLesa imilandu. Pano Baibolo ilasambisha ati baLesa talipo ebalengesha ifibipile ukucitika. Pali Jakobo 1:13 palatubuula ati baLesa tabeshapo uuli onse kufibipile. Palalabila ati: ‘Ili umuntu aeshiwa telelwepo ukulabila ati, Ndukweshiwa kuli baLesa: pakuti baLesa tabeshiwa ku kubifya, kabili abene tababesha abantu neli umo.’ Ici cilukwalula ati nangaba ati baLesa tabakenyepo ifibipile ukulukucitika, talipo ebafilengesha ukucitika. (Pendeni Jobo 34:10-12.) Lekeni tupeele icakubwenako.
8, 9. Nindo tekuti ciwaminepo ukupeela baLesa imilandu pa makatasho abantunshi bakwata? Buulishisheni icakubwenako.
8 Alakanyeni pa mwana umwalalume umukulu uwikala ne bafyashi bakwe. Bawishi balimutemenwe, kabili balimusambishe ifya kusalulula bwino pa fintu. Pano, abafutukila ne kusalululapo ukufuma pa ng’anda. Atatika ukucita ifibipile, kabili aba na mu fyakukatasha. Kani mungapeela bawishi umulandu pa kubula ukumukanya ukufuma pa ng’anda? Koku! (Luku 15:11-13) Koti ni woyo umufyashi, baLesa tabakanyapo ili umuntu asalululapo ukubafutukila ne kutatika ukucita ifibipile. Popele ili kwacitika fibipile tulyelelwe ukwanuka ati talipo ni baLesa bafilengesha ati ficitike. Tekuti ciwamepo ukupeela baLesa imilandu.
9 Kuli umulandu uuweme uulengeshe baLesa ukubula ukukanya ifibipile ukucitika. Mukasambilila ifingi pali lili ilyashi mu Capitala 11. Pano mungashininkisha ati baLesa balitutemenwe kabili ati talipo ebalengesha ifibipile ukucitika. Nacine, ebangashilisha lukoso amakatasho onse.—Yisaya 33:2.
10. Tungacetekela shani ati baYawe bakawamya ifintu fyefyo abantunshi ababipile bonawile?
10 BaLesa baswetelele. (Yisaya 6:3) Fyonse ifi bacita filungeme, fya bunjino, kabili fiweme. Penka tungabacetekela. Abantunshi talipo efi bali. Impindi shimbi balacita ifibipile. Nangaba ni babo abacetekelwe mu bwikalikishi tabakwetepo amakosa akushilisha bumbifi abantunshi bacita. Tapalipo uuli ne makosa koti ni baLesa. BaLesa bakawamya fyonse lukoso ifi abantunshi ababipile bonawile. Bakafumyapo bumbifi umuyayaya.—Pendeni Amasamo 37:9-11.
KANI BALESA BALOMFWA SHANI ILI ABANTU BALUKUPENGA?
11. Kani baLesa balomfwa shani ili mulukupenga?
11 Kani baLesa balomfwa shani pa filukucitika pa calo na fyefyo mulukupitamo? Baibolo ilatusambisha ati baLesa “balatemwa ukusololola.” (Amasamo 37:28) Kanshi balibikileko akalango ukubona ifilukucitika ifilungeme ne fisendeme. Tabomfwapo bwino kani abantu balukupenga. Baibolo ilatubuula ati baLesa ‘baalibombomene’ ili ukubifya kwa bantu kwakulile akale. (Ifyakutanga 6:5, 6) BaLesa tabaalukilepo. (Malaci 3:6) Baibolo ilalabila ati baLesa balamulameni.—Pendeni 1 Petilo 5:7.
12, 13. (a) Nindo tutemenwe abantu bambi, kabili tulomfwa shani pa kupenga ukuli mu calo? (b) Nindo tungacetekela ati baLesa bakashilisha ukupenga ne kufumyapo ifisendeme fyonse?
12 Baibolo ilalabila nakabili ati fwebo twalilengelwe mu cipasho ca baLesa. (Ifyakutanga 1:26) Ici cilalula ati tulikweteko imibelo iiweme yeyo bakwete. Penka kani mwebo tamumfwapo bwino ukubona abantu balukupenga, ninshi baLesa balacilapo ukumfwa ububi! Nindo twalabilile’fi?
13 Baibolo ilatusambisha ati “baLesa e butemwe.” (1 Yoane 4:8) Fyonse ifi baLesa bacita ni pakuti pa butemwe. Penka tuli ne butemwe pakuti baLesa e butemwe. Langulukeni pali cici: Kani mulikwete amakosa akushilisha ukupenga, mungakushilisha? Muli bucine, mungakushilisha pakuti mulitemenwe abantu. Mba pano baLesa? Balikwete amakosa, kabili pakuti balitutemenwe bakashilisha ukupenga ne kufumyapo ifisendeme fyonse. Mungacetekela ati ukulaya ukulabilwepo pa kutanga kwa lilino ibuuku kukakonshiwa! Pa kucetekela uku kulaya mulyelelwe ukwishiba ifingi pali baLesa.
BALESA BALAFWAYA MWEBO UKUBESHIBA
14. Kani baLesa nibani ishina lyabo, kabili tulishi shani ati tulyelelwe ukulipyungisha?
14 Kani mulukufwaya umuntu umbi ukumwishibeni, cindo mungatatikilapo ukucita? Kumubuula ishina lyenu. Kani baLesa balikwete ishina? Aba mu mapempelo abengi balasambisha ati ishina lyabo ni baLesa neli baShikulu. Pano aya talipo mashina, fya kupeelelako lukoso ubuleme, koti ni fifilya balabila ati “imfumu” neli “umwikalikishi.” BaLesa balitubuulile ati ishina lyabo ni baYawe. Amasamo 83:18 alalabila ati: ‘Beshibe ati mwebo mwenka, mwe muli ne shina lya kweba ati baYawe, ni mwe Bacilile lukoso na pa calo conse.’ Abalukulemba Baibolo balilembelemo ishina lya baLesa imikwi iya kuti ubwingi. BaYawe balafwaya mwebo ukwishiba ishina lyabo ne kulipyungisha. Balamubuuleni ishina lyabo pakweba ati mube icibusa cabo.
15. Kani ishina lya kweba ati baYawe lilalule’ndo?
15 Ishina lya baLesa ilya kweba ati baYawe lili na fyefyo lyalula. Lilaalula ati baLesa bangafishapo ukulaya kwabo kabili bangakonsha ukufwaya kwabo. Tapapo icingabakatasha. BaYawe benka lukoso ebakwete ili ishina. *
16, 17. Kani amashiwi akonkapo alalule’ndo (a) “Abamakosa onse”? (b) “Imfumu ya muyayaya”? (c) “Abalengeshi”?
16 Pa Amasamo 83:18 twacipendapo ukulosha kuli baYawe ati: ‘Mwebo mwenka ni mwe Abacilile.’ Nakabili pa Ukufisulula 15:3 palalabila ati: “Imilimo yenu ikulu, ya kukankamana, Mwe baShikulu Lesa, mwe Bamakosa onse: inshila shenu shilungeme, shacine, mwe Mfumu ya muyayaya!” Cilalule’ndo ukwita baYawe ati “Abamakosa onse”? Cilalula ati baYawe ebakwatishe amakosa ukucila uuli onse mwiulu na pa calo. Kabili amashiwi akweba ati “Imfumu ya muyayaya” alalula ati eko bali ukufuma umuyayaya. Pa Amasamo 90:2 palabuulishisha ati baYawe eko bali ukufuma ku mpindi shonse lukoso ishakale na ku mpindi shonse ishikesa. Tali ico cakukankamika!
17 Ni baYawe lukoso ebetwa ati Abalengeshi. Pa Ukufisulula 4:11 palalabila ati: “Mulyelelwe ukupoko’buleme ne kucindika ne makosa: pakuti mwalilengele ifintu fyonse, kabili koti kufwaya kwenu epo fili, fyalilengelwe.” Fya cine, baYawe ebalengele fyonse lukoso ifi mungalangulukapo, ukutatikila lukoso ku nkalamba ishili mwiulu ukufika na ku fisepo ifiikata ku fiti na kwi sabi lya mu fishiba!
KANI MUNGABA ICIBUSA CA BAYAWE?
18. Nindo bambi balangulukila ati tekuti babepo icibusa ca baLesa? Findo Baibolo ilabilapo ukulosha kuli fyefyo?
18 Ili abantu bambi balukupenda pa mibelo ya baYawe iyakukankamika, balatiina kabili balalanguluka ati, pakuti baLesa balikwatishe amakosa, ubuleme ubwingi, kabili balekala kwiulu, kani bangabika ne kalango kuli nebo? Kani ifyo efi baLesa bafwaya fwebo ukumfwa? Koku mwane. BaYawe balafwaisha ukupalamina kuli fwebo. Baibolo ilalabila ati baLesa “tabali ukutali na kuli fwebo fwense.” (Ifyacitilwe 17:27) BaLesa balafwaya mwebo ukupalamina kuli bo, kabili balilaile ati ‘bakapalamina kuli mwebo’ —Jakobo 4:8.
19. (a) Mungaba shani icibusa ca baLesa? (b) Pa mibelo ya baYawe yonse niisa mwatemwapo makosa?
19 Mungaba shani icibusa ca baLesa? BaYesu kabalabila ati: “Nawo umweo uwa muyayaya ni wuyu, ati bakamwishibeni mwebo emwe mwenka mwe baLesa bacine na woyo uyu mwatumine, Yesu Klistu.” (Yoane 17:3) Pitilisheni ukusambilila Baibolo, kabili mukabeshiba baYawe na baYesu. Kabili mukaba ne mweo wa muyayaya. Ku cakubwenako, twasambilila kale ati “baLesa e butemwe.” (1 Yoane 4:16) Pano balikwete imibelo naimbi iiweme. Baibolo ilatubuula ati baYawe ni baLesa “abeswile inkumbu, aba luse, abakokola ukufiitwa, abakumene lukoso inkumbu na bucine.” (Ifyakufuma 34:6) BaYawe ‘baliweme kabili balafwaya ukufitulukila.’ (Amasamo 86:5) BaLesa batekenye kabili balungeme. (2 Petilo 3:9; Ukufisulula 15:4) Kani mwapitilisha ukupenda Baibolo mukasambilila ifingi pali iyi mibelo ya baYawe iiweme.
20-22. (a) Tungapalamina shani kuli baLesa aba tekuti tubonepo? (b) Findo mungacita kani bambi balukufwaya ati muleke ukusambilila Baibolo?
20 Mungapalamina shani kuli baLesa abatamungabonapo? (Yoane 1:18; 4:24; 1 Timote 1:17) Ili mulukupenda pali baYawe muli Baibolo, eli mukeshiba ati muntu wa cinenene. (Amasamo 27:4; AbaLoma 1:20) Ili mwapitilisha ukusambilila na fimbi pali baYawe, eli mukabatemenwako kabili mukapalamina kuli bo.
21 Mukeshiba ati baYawe e baWishifwe. (Matayo 6:9) Balitupeele umweo kabili balafwaya ati tulukulitemwesha. Fyopele’fyo efi wishi wa butemwe afwaya abana bakwe ukuba. (Amasamo 36:9) Fya cine, Baibolo ilasambisha ati mungaba icibusa ca baLesa. (Jakobo 2:23) Mucalakanye lukoso ico! BaYawe abalengeshi ba fintu fyonse balafwaya mwebo ukuba icibusa cabo!
22 Abantu bambi bangafwaya mwebo ukuleka ukusambilila Baibolo. Bangalanguluka ati cipale mukaleka ukuya uku mupempela. Pano tekweshapo ukuleka uuli onse ukumukanyeni ukuba icibusa ca aYawe. BaYawe e cibusa lukoso iciweme ici mungakwata.
23, 24. (a) Nindo mwelelwe ukupitilisha ukwipusha ifyakwipusha? (b) Findo tukasambilila mu capitala cakonkapo?
23 Ili mulukusambilila Baibolo, talipo ni fyonse mukeshiba pakutatikilapo lukoso. Mwilukumfwapo insoni sha kwipusha ifi tamumfwilepo. BaYesu baalilabile ati tulyelelwe ukulicefya koti bana abanini. (Matayo 18:2-4) Abana balepusha ifyakwipusha ifyakuti ubwingi. BaLesa balukufwaya mwebo ukusangana ifyasuko ku fyakwipusha mukwete. Popele mupitilishe ukusalaala ifili mu Baibolo pa kwesha ukubona kani ifi mulukusambilila fya cine.—Pendeni Ifyacitilwe 17:11.
24 Ukusambilila Baibolo enshila iiweme iingamofweniko ukwishiba bwino baYawe. Mu capitala cakonkapo, tukasambilila umulandu Baibolo ipusanineko ne mabuuku ambi.
^ par. 15 Kani muli Baibolo yenu tamulipo ishina lya kweba ati baYawe neli kani mulukufwaya ukwishibilapo na fimbi pali fyefyo lyalula ne kushimbulwa, mwane boneni Ifyebo na Fimbi 1.
oci_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn