ICAPITALA 5
Umulubulo ni Mpese Iikulu Ukufuma Kuli BaLesa
1, 2. (a) Cindo cilengesha impese ukuba iicindeme kuli mwebo? (b) Nindo umulubulo ubelele ni mpese iicindeme makosa?
KANI munganuka impese iyakuti ubune yeyo mwapokelelepo? Ukucindama kwa mpese takupiminwapo ku ndalama. Pano kani impese ya musangalasheni neli kani mulukuifwaisha makosa, ingaba iicindeme ukwakuti kuli mwebo.
2 Pa mpese shonse ishi baLesa batupeele, kuli lukoso impese imo iitupengela makosa. Ni mpese iikulu makosa baLesa bapeele abantunshi. Muli cicino icapitala, twakusambilila ati baYawe balitumine abana babo, baYesu Klistu pakweba ati tukabe ne mweo wa muyayaya. (Pendeni Matayo 20:28.) Ukututumina baYesu ukwisa pa calo ku kuba umulubulo, kulalangisha ati baYawe balitutemenwe makosa.
KANI UMULUBULO CINDO?
3. Nindo abantunshi bafwila?
3 Umulubulo ni nshila baYawe balubwilamo abantu ku kubifya ne mfwa (AbaEfesa 1:7). Pakweba ati tumfwishe umulandu tupengela umulubulo, tulyelelwe ukwishiba ifyacitikile akale mwi bala lya Edeni. Abafyashi besu aba kutanga ba Adama na ba Efa balibifishe. Pakuti pali fifi bacitile, balifwile. Nafwebo tulafwa ni pakuti tulipyene ukubifya ukufuma kuli Adama na Efa.—Boneni Ifyebo na Fimbi 9.
4. Adama aali ninani, kabili alilengelwe shani?
4 Ili baYawe balengele umuntu wa kutanga Adama, baalimupeele icintu icicindeme makosa. Baalimulengele ne mweo uuwaminine. Alilengelwe ne mubili ne kalango akawaminine. Taalipo ne kulukulwala, ukucekula neli ukufwa. Pakuti Adama alilengelwe kuli baYawe, baLesa baali koti ni baWishi kuli ye. (Luku 3:38) BaYawe balukulabila nakwe lyonse. BaLesa baalimubuulishishe bwino Adama ifi aelelwe ukucita kabili balimupeele umulimo woyo aali ne kulitemwesha ukupyunga.—Ifyakutanga 1:28-30; 2:16, 17.
5. Cilalule’ndo ili Baibolo yalabila ati Adama alilengelwe mu ‘cipasho ca baLesa’?
5 Adama alilengelwe mu ‘cipasho ca baLesa.’ (Ifyakutanga 1:27) BaYawe balilengele Adama ne mibelo yeyo nabo bakwete, iili koti butemwe, amano, ukusololola, ne makosa. Baalimupeele ne makosa akucita ifi alukufwaya. Adama talengelwepo koti ni cimashini icipyunga lukoso ifi abene balukufwaya. Adama aali ne kusalululapo umwine ukucite’cilungeme neli icibipile. Adama nga asalulwilepo ukumfwila baLesa, nga alikele umuyayaya mu Paladaiso.
6. Ili Adama afililwe ukumfwila baLesa cindo alufishe? Kabili cilitukumine shani?
6 Ili Adama bamusololwelele ukufwa pakuti pa kubula ukumfwila baLesa, calimubipiile ukwakuti. Alilufishe bucibusa bwakwe na baYawe, umweo uuwaminine, na Paladaiso alukwikalamo. (Ifyakutanga 3:17-19) Adama na Efa tabakabapo ne mweo libili ni pakuti balisalulwilepo ukubula ukumfwila baLesa. Pakuti pali fyefyo Adama acitile, “ukubifya kwaliinjile mu calo ca panshi, ne mfwa nayo pakuti pa kubifya; popele apo ne mfwa yalikumene ku bantu bonse, pakuti bonse balibifishe.” (AbaLoma 5:12) Baibolo ililabiile ati ili Adama abifishe, alilishitishe umwine ne bana bakwe mu busha bwa kubifya ne mfwa. (AbaLoma 7:14) Kani fwebo tukakwata umweo uuwaminine? Inya, tukakwata.
7, 8. Kani umulubulo cindo?
7 Kani umulubulo cindo? Umulubulo ungaalula ifintu fibili. Ica kutanga, umulubulo fintu ifilipilwa pa kulubula umuntu neli ukubwesha icalubile. Ica bubili, umulubulo, fintu ifilipilwa, ifilingene umutengo ne cilukupengelwa.
8 Takulipo umuntu uwali ne kutulubula ku kubifya ne mfwa ifi Adama atuleteele. Pano baYawe baalyanshikile inshila ya kutupulushishamo ku kubifya ne mfwa. Lekeni tulanguluke pa mulubulo woyo baYawe batwanshikiile na fyefyo tungabwenamo.
IFI BAYAWE BAANSHIKILE UMULUBULO
9. Mulubulo wa kuba shani uwalukupengelwa?
9 Pali fwebo tapalipo neli umo uungabwesha umweo uuwaminine woyo Adama alufishe. Nindo? Nipakuti fwense tatuwamininepo. (Amasamo 49:7, 8) Umulubulo uwalukupengelwa mweo uuwaminine. Emulandu witilwa ati “cakulubula bonse,” neli umulubulo uwelelwe. (1 Timote 2:6) Umulubululo uwalukupengelwa, walyelelwe ukulingana ne mweo Adama alufishe.
10. Kani baYawe baalyanshikile shani umulubulo?
10 Kani baYawe baalyanshikile shani umulubulo? BaYawe balitumine umwana wabo uubatemenwe ukwisa pa calo. BaYesu e mwana wabo batatikiilepo ukulenga. (1 Yoane 4:9, 10) BaYesu baalilipeeleshe ukufuma kwiulu ne kusha baWishibo. (AbaFilipoi 2:7) BaYawe balikuushishe umweo wa baYesu ukufuma kwiulu ukwisa mukufyalilwa pa calo mu buntunshi, abakubula ukubifya.—Luku 1:35.
11. Kani umuntu umo angalubula shani abantunshi bonse?
11 Umuntu wa kutanga Adama alilengeshe abantu bonse ukubula ukuba ne mweo uuwaminine ili afililwe ukumfwila baYawe. Kani kuli uungalubula abana bakwe Adama bonse? Inya. (Pendeni AbaLoma 5:19.) BaYesu abakubula ukubifya balipeele umweo wabo uuwaminine ukuba umulubulo. (1 Abakolinto 15:45) Umweo wabo uuwaminine, ukalengesha abantu bonse ukulubulwa ku mfwa.—1 Abakolinto 15:21, 22.
12. Nindo baYesu bapengeele makosa?
12 Baibolo ilibuulishishe ifi baYasu bapengele ili tabangafwa. Baalibapamine, ukubapopela pa citi, ne kufwa imfwa ya kukululushiwa. (Yoane 19:1, 16-18, 30) Nindo baYesu bapengeele muli iyi nshila? Nipakuti Satana alipikishe ati takulipo umuntunshi uungapitilisha ukupyungila baLesa ili alukukululushiwa. BaYesu balilangishe ati umuntu uuwaminine angapitilisha ukuba uwa bucine kuli baLesa nangaba ati akululushiwe makosa. Alakanyeni ifi baYawe basangalele pali fyefyo baYesu bacitile!—Ifisimpi 27:11; boneni Ifyebo na Fimbi 15.
13. Kani umulubulo walipeelwe shani?
13 Kani umulubulo walipeelwe shani? BaYesu balipeele umulambu wabo kuli baWishi. Mu mwaka wa 33, pa Nisani 14 ukwelelwa na kalenda ya baJuda, baYawe balisuminishe ati baYesu bepaiwe ku bapate babo. (AbaEbeya 10:10) Ili papitile inshiku shitatu, baYawe balibuushishe baYesu, ku mweo wa mupashi. Ili baYesu baile kwiulu kuli baWishi, balipeele umulambu wa mweo wabo uuwaminine kuli baYawe ati ube mulubulo. (AbaEbeya 9:24) Popele pakuti umulambu ulipeelwe, tulikwete ishuko lya kulubuka ku kubifya ne mfwa.—Pendeni AbaLoma 3:23, 24.
IFI MUNGABWENAMO MU MULUBULO
14, 15. Findo twelelwe ukucita pakweba ati tufitulukilwe?
14 Umulubulo ulituleteele amashuko aakuti ubwingi. Nga tulabileko pa mashuko tukwete pali bukumo na yayo tukakwata kutangiile.
15 Tulifitulukilwe ukubifya kwesu. Cikateshe ukulukucita ifiweme impindi shonse. Tulabifya kabili impindi ishingi tulalabila neli ukucita ifintu ifibipile. (AbaKolosai 1:13, 14) Tungafitulukilwa shani? Tulyelelwe ukulapila pa fya kubifya fyesu ne kulomba baYawe mu kulicefya ati batufitulukile. Kani twacite’fyo tungacetekala ati baYawe batufitulukila.—1 Yoane 1:8, 9.
16. Findo tungacita pakweba ati tube na cimanga umuswetele?
16 Tungaba na cimanga umuswetele. Ili twaishiba ati twacita ifibipile, cimanga alatulengesha ukulyumfwa aba mulandu, kabili koti tuli finangwa lukoso. Pano tatwelelwepo ukupitilisha ukulyumfwe’fyo. Kani twalomba baYawe ukutufitulukila tungacetekela ati bakakutika. (AbaEbeya 9:13, 14) BaYawe balafwaya fwebo ukubabuula amakatasho onse yayo tulukupitamo. (AbaEbeya 4:14-16) Kani tulukucite’fyo tukaba pa mutende na baLesa.
17. Pakuti baYesu balitufwilile, niesa mashuko tukakwata?
17 Tulikwete ubucetekelo bwa kwikala umuyayaya. “Pakuti ukulambulwa kwa kubifya ni mfwa; sombi impese ya baLesa iyakupa lukoso Mweo wa muyayaya muli baKlistu Yesu baShikulu besu.” (AbaLoma 6:23) Pakuti baYesu balitufwilile, tukekala umuyayaya ne kulitemwesha ukuba ne mweo uwakubula ukulwala. (Ukufisulula 21:3, 4) Pano findo twelelwe ukucita pakweba ati tukapokelele aya mashuko?
FINDO MUKACITA PA MULUBULO MUPEELWE?
18. Tulishi shani ati baYawe balitutemenwe?
18 Langulukeni pali fyefyo musangalala kani umuntu amupeeleni impese. Umulubulo ni mpese icindeme makosa iicilile pa mpese shonse, kabili tulyelelwe ukutoota baYawe pa kutupeela iyi mpese. Pali Yoane 3:16 palatubuula ati “Pakuti baLesa balitemenwe aba pa calo ca panshi ukwakuti, fyopele filya baliposele Umwana wabo uli enka.” Fya cine ukutupeela baYesu kulalangisha ati baYawe balitutemenwe makosa. Kabili tulishi ati baYesu nabo balitutemenwe pakuti balilipeeleshe ukutufwila. (Yoane 15:13) Impese ya mulubulo ilyelelwe ukumulengesheni ukusumina ati baYawe na baYesu balimutemenweni mucinenene.—AbaGalatya 2:20.
19, 20. (a) Mungacita shani pakweba ati mube icibusa ca baLesa? (b) Mukalangisha shani ukucetekela kwenu mu mulambu wa baYesu?
19 Pakuti mwasambilila pali fyefyo baLesa bamutemenweni makosa, mungacita shani pakweba ati mube icibusa cabo? Cikateshe ukutemwa umuntu uutawishipo. Pali Yoane 17:3 palalabila ati tungabeshiba baYawe. Ukwishiba baYawe kungamulengesheni ukubatemwa makosa, ukufwaisha ukubasangalasha ne kuba icibusa cabo. Popele pitilisheni ukusambilila Baibolo pakweba ati mukabeshibe bwino baYawe.—1 Yoane 5:3.
20 Cetekeleni mu mulambu wa baYesu. Baibolo ilalabila ati “uyo ulukupema-mo mu Mwana euli ne mweo uwa muyayaya.” (Yoane 3:36) Cilalule’ndo ukupemamo muli baYesu? Cilaalula ati tulyelelwe ukulukucita ifi baYesu batufundile. (Yoane 13:15) Icipengelwa talipo kulabila lukoso ati ndicetekele muli baYesu. Pakweba ati tucetekele mu mulubulo wa baYesu tulyelelwe ukucitapo fimo. Pali Jakobo 2:26, tulapendapo ati: ‘ukucetekela apakubule’fyakucita kulifwile.’
21, 22. (a) Nindo twelelwe ukusangilwa ku kwanuka imfwa ya baKlistu umwaka ne mwaka? (b) Findo tukasambilila mu Capitala 6 na 7?
21 Mulukusangwako ku Kwanuka Imfwa ya BaKlistu. Icingulo ili baYesu bali apepi ne kufwa, balitufundile ati tulyelelwe ukwanuka imfwa yabo. Umwaka ne mwaka tulanuka imfwa ya baYesu, neli ‘umulalilo wa baShikulu.’ (1 Abakolinto 11:20; Matayo 26:26-28) BaYesu balafwaya fwebo ukulukwanuka ati baalitufwilile pakweba ati tulubuke. Kabalabila ati: “Ifi mukalukucita ukundanguluka nebo.” (Pendeni Luku 22:19.) Ili mwasangwako ku cakwanuka, mulalangisha ati mulatoota pali fyefyo baYawe na baYesu bamutemenweni pa ku mupeeleni umulubulo.—Boneni Ifyebo na Fimbi 16.
22 Takulipo impese iicilile pa mulubulo iitungapokelela. (2 Abakolinto 9:14, 15) Abantu abakuti ubwingi abafwile bakashukilamo muli iyi mpese iicindeme makosa. Mu Capitala 6 na 7 tukasambilila pali fyefyo abafwile nabo bangashukilamo.
oci_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn quy_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn quy_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn luo_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn