SHAPITA WA DIKUMI NE MWANDA
Lubatyijo ne Kipwano Kyobe na Leza
Lubatyijo lwa bwine Kidishitu luloñwanga namani?
I matabula’ka ofwaninwe kutabula pa kusaka kubatyijibwa?
Muntu wipānanga namani kudi Leza?
I bubinga’ka bwine bulomba muntu abatyijibwe?
“TALAPO mema ano, le kadi kinkankaja kubatyijibwa kadi i kika le?” Kino kyo kipangujo kyāipangwile mwine Efiopya ntyikala wa mu kipango mu myaka katwa kabajinji. Mwine Kidishitu utelwa dya bu Fidipa wāmulombwele bubinga bulombola amba Yesu ye Meshiasa wālailwe. Mutyima wa mwine Efiopya pa kutengwa na byaafundile mu Bisonekwa, wālonga’po kintu kampanda. Bine, wālombwele amba usaka kubatyijibwa!—Bilongwa 8:26-36.
2 Nobe pano powapwa kwifunda mashapita ashele kunyuma mu dino dibuku, mutyima ukokeja kukutonona kwipangula amba, ‘Kinkankaja ami nami kubatyijibwa i kika le?’ Pano kodi muyuke mulao ulaile Bible amba kukekala būmi bwa nyeke mu Paladisa. (Luka 23:43; Kusokwelwa 21:3, 4) Kadi kodi muyuke mwikadile bafwile ne lukulupilo lwa lusangukilo. (Musapudi 9:5; Yoano 5:28, 29) Pakwabo kopwilanga kala na Batumoni ba Yehova ku kupwila kwabo kwa pa kipwilo ne kwimwena mobalondela mutōtelo wa bine mu būmi bwabo. (Yoano 13:35) Ne kupityidila, kodi padi mushilule kala kutamija kipwano kya kupwana abe mwine na Yehova Leza.
3 Ino ukalombola namani amba usaka kwingidila Leza? Yesu wānene balondi bandi amba: “Endai…mukafundijei mizo yonso ya bantu nabo ke bāna-babwanga, kwibabatyija.” (Mateo 28:19) Yesu aye mwine wāshile kimfwa na kubatyijibwa mu mema. Kāsangilwepo mema, ehe, nansha kututwa’o mu mutwe. (Mateo 3:16) Kishima “kubatyija” kitamba ku kishima kya Kingidiki kishintulula amba “kutokenya.” Nanshi lubatyijo lwa bwine Kidishitu i kutokenya, kwibija muntu yense mu mema.
4 Lubatyijo lwa mu mema i kisakibwa kya kubwanya bonso basaka kupwana na Yehova Leza. Lubatyijo lulombolanga patōka amba usakanga kwingidila Leza. Lulombola amba uloelelwe kulonga kiswa-mutyima kya Yehova. (Mitōto 40:7, 8) Inoko pa kusaka kubatyijibwa, unenwe kutabula matabula kampanda.
BILOMBA KWIKALA NA BUYUKI NE LWITABIJO
5 Kodi kala mushilule kutabula ditabula dibajinji. Namani? Na kutambula buyuki butala padi Yehova Leza ne Yesu Kidishitu, pakwabo i kupityila ku kifundwa kya Bible kiteakanibwe. (Yoano 17:3) Ino kudi bivule bya kwifunda. Bene Kidishitu basakanga kwikala ‘bayule buyuki bwa bine bwa kiswa-mutyima kya Leza.’ (Kolose 1:9) Kutanwa ku kupwila kwa Batumoni ba Yehova kukakukwasha mpata mu uno mwanda. O mwanda i kya kamweno kutanwa ku kuno kupwila. (Bahebelu 10:24, 25) Kutanwa kitatyi ne kitatyi ku kupwila kukakukwasha utuntwile’ko buyuki butala padi Leza.
6 Shako, kebikulombepo kuyuka myanda yonso idi mu Bible ebiya kobatyijibwa, mhm. Ntyikala wa mu kipango mwine Efiopya wādi na buyuki kampanda, ino wādi usakilwa bukwashi pa kwivwanija bipindi bikwabo bya mu Bisonekwa. (Bilongwa 8:30, 31) Ne abe nobe mo monka, kukikushadile bivule bya kufunda. Na bubine, kukalekapo nansha dimo kufunda myanda itala Leza. (Musapudi 3:11, NW) Inoko, kumeso kwa kubatyijibwa, ufwaninwe kuyuka ne kwitabija nansha’tu bufundiji bwa kyalwilo bwa mu Bible. (Bahebelu 5:12) Mu buno bufundiji mudi ne bubinebine butala pa mwikadile bafwe ne mvubu ya dijina dya Leza ne Bulopwe bwandi.
7 Inoko buyuki bonkabonka kebubwenepo, mwanda “kwakubulwa lwitabijo kebikokejikapo kusangaja Leza.” (Bahebelu 11:6, MB) Bible witulombola amba bantu bamo ba mu kibundi kya kala kya Kodinda pobāivwene musapu wa bwine Kidishitu, ponka’pa “baitabija babatyijibwa.” (Bilongwa 18:8) Ne abe nobe i monka na monka, kifundwa kya Bible kifwaninwe kukudinga lwitabijo lwa kwitabija amba i Kinenwa kya Leza kya ku bukomo bwa mushipiditu. Bine, kifundwa kya Bible kifwaninwe kukupa lwitabijo mu milao ya Leza ne mu kitapwa kya Yesu amba kidi na bukomo bwa kukupandija.—Yoshua 23:14; Bilongwa 4:12; 2 Temote 3:16, 17.
KUSAPWILA BANTU BAKWABO BUBINEBINE BWA MU BIBLE
8 Penda patama lwitabijo mu mutyima obe, ukamona amba i bikomo kwilamina’nka abe mwine byobya byowifunda. (Yelemia 20:9) Lwitabijo lukakutonona bininge usapwile bantu bakwabo myanda itala padi Leza ne pa mpango yandi.—2 Kodinda 4:13.
9 Padi ukashilula kala kusapwila bantu bakwabo bubinebine bwa mu Bible na bunwa, kimfwa babutule, balunda, balondakani, ne bengidi nobe. Mwenda mafuku, ukasaka kutambila mu mwingilo wa busapudi ulongololwelwe na Batumoni ba Yehova. Pa kino, kokekaka kwisamba na Kamoni omwifundanga nandi Bible. Shi bibamweka amba ubabwanya bisakibwa bya kutambila mu mwingilo wa bantu bonso, nabya kukakwatwa mpangiko ya abe ne omwifundanga nandi muketane na bakulumpe babidi ba pa kipwilo.
10 Kino kikakukwasha nobe uyuke bakulumpe bamobamo bene Kidishitu, bakumba luombe lwa Leza. (Bilongwa 20:28; 1 Petelo 51 , 3) Shi bano bakulumpe abamone amba wivwanije ne kukulupila buno bufundiji bwa kyalwilo bwa mu Bible, ulondanga misoñanya ya Leza mu būmi bobe, ne amba usakanga binebine kwikala Kamoni wa Yehova, nabya bakakuyukija amba pano ubabwanya bisakibwa bya kutambila mu mwingilo wa bantu bonso bu musapudi wa myanda miyampe wampikwa kubatyijibwa.
11 Ku mutamba mukwabo, bikakulomba padi kushinta bibidiji ne mikadila kampanda mu būmi bobe kumeso kwa kubwanya bisakibwa bya kutambila mu busapudi bwa bantu bonso. Kino padi kilomba kuleka bilongwa bimobimo byowadi ulonga mu bufyafya. Nanshi, kumeso kwa kulomba kwikala musapudi wampikwa kubatyijibwa, i biyampe wijibe ku bubi bonso bukatampe, kimfwa busekese, bunkolwankolwa, ne kwitonda bintu bileta lunjingwe.—1 Kodinda 6:9, 10; Ngalatea 5:19-21.
KWISĀSA NE KWALAMUKA PA MUTYIMA
12 Kudi matabula makwabo afwaninwe kutabula kumeso kwa kubatyijibwa. Mutumibwa Petelo wānene amba: “Mwisāsei, muvundamuke, nankyo ne bubi bwenu bujimankanibwe.” (Bilongwa 3:19, NW) Kwisāsa i kwialakanya na mutyima umo pa kintu kyolongele. Na bubine, muntu ufwaninwe kwisāsa shi wādi na būmi bwa kiboja, inoko ne yewa wādi na mwikadilo wa būmi butōka’ko nandi i kimwendele’mo kwisāsa. Mwanda waka? Mwanda bantu bonso i babipya-mambo, bafwaninwe kufwilwa lusa na Leza. (Loma 3:23; 5:12) Powadi kwashilwile kwifunda Bible, kwadipo uyukile kiswa-mutyima kya Leza i kika. Penepa wadi ubwanya namani kwikala na būmi bukwatañene na kiswa-mutyima kyandi umbyonso? Nanshi kwisāsa kudi na mvubu.
13 Kwisāsa kufwaninwe kulondwa na kwalamuka pa mutyima, nansha ‘kuvundamuka.’ Kufwaninwepo enka kwialakanya pangala pa byowadi ulonga. Ino ufwaninwe ne kusumbula mwikadilo wa būmi bobe bwa pa kala ne kusumininwa amba tamba pano ukendelela nyeke na kulonga byoloke. Kwisāsa ne kwalamuka pa mutyima i matabula ofwaninwe kutabula kumeso kwa kubatyijibwa.
KWIPĀNA ABE MWINE
14 Kudi ditabula dikwabo dya mvubu dya kutabula kumeso kwa kubatyijibwa. Ufwaninwe kwipāna abe mwine kudi Yehova Leza.
15 Shi ubepāna abe mwine kudi Yehova Leza mu milombelo ya kininga, nabya ubamutyipila amba ukamutōta enka aye kasuku nyeke ne nyekeke. (Kupituluka 6:15) Ino mwanda waka muntu usakilwa kulonga kino? Tala, langa bidi shi muntu washilula kunangila mwana-mukaji. Kitatyi kyaenda uyuka bumuntu bwa uno mwana-mukaji ne kujingulula amba udi na ngikadilo milumbuluke, mutyima ukashilula kumutonwena kwadi. Mwenda mafuku, kakabulwepo kumunena amba nsaka nkusonge. Na bubine, kusonga i kwitwika biselwa bikwabo bya ntentekelo. Ino buswe bukamufikija ku kutabula dino ditabula dikatampe.
16 Nobe byowayuka Yehova ne kumuswa, kodi’nka na mutyima usaka kumwingidila pampikwa kakama, kumutōta pampikwa mikalo. Bine, muntu yense usaka kulonda Yesu Kidishitu, Mwana wa Leza, ufwaninwe ‘kwipela aye mwine.’ (Mako 8:34) Twipelanga batwe bene kitatyi kyotwibandaula kutyina amba masakila etu ne bitungo byetu byaketukankaja kukōkela Leza mu byonso. Nanshi kumeso kwa abe kubatyijibwa, kulonga kiswa-mutyima kya Leza kufwaninwe kwikale kala kitungo kyobe kikatampe umbūmi.—1 Petelo 4:2.
KUNEKENYA MOYO WA KUTUNYA
17 Bamo bekakanga kwipāna kudi Yehova mwanda bevwananga moyo pa kutabula dino ditabula disumininwe. Padi batyinanga kwishintulwila kudi Leza shi abaikala bene Kidishitu bepāne. Pa kutyina amba bakokeja kutunya ne kufityija Yehova mutyima, balañanga amba i biyampe kuleka’tu kwipāna kwadi.
18 Shi wifunde kuswa Yehova, kukabulwepo kwikala na mutyima wa kwipāna kudi Yehova ne kulonga buninge bwa kwikala na būmi bukwatañene na kwipāna kobe. (Musapudi 5:4) Shi ubapu kwipāna, kubapu ukaloelelwa “kunanga mwakufwaninwa Mfumwetu, mwakumutōkejeja ku mutyima tō.” (Kolose 1:10) Ne kadi byoswele Leza, kukalangapo amba i bikomo kulonga kiswa-mutyima kyandi. Bine ne bine ponka uketabija byobya byāsonekele mutumibwa Yoano amba: “Kusanswa Leza kudi mu kulama mbila yandi. Ne mbila yandi ke ilema po.”—1 Yoano 5:3, BB.
19 Kebikulombepo kwikala mubwaninine pa kusaka wipāne kudi Leza. Yehova uyukile mikalo yobe kadi kakulombepo ulonge bintu byokubwanyapo kulonga. (Mitōto 103:14) Bine, aye usaka ubwanye kadi ukakukwatakanya ne kukukwasha. (Isaya 41:10) Abe kulupila’tu amba shi wiubije mudi Yehova na mutyima obe onsololo, bine “aye ukōlolanga tushinda tobe.”—Nkindi 3:5, 6.
KULOMBOLA KWIPĀNA KOBE NA KUBATYIJIBWA
20 Kulanguluka pa bintu byotwatamba mu kwisamba kukakukwasha wipāne abe mwine kudi Yehova mu milombelo. Ino yense uswele Leza bya binebine ufwaninwe ‘kunenena ku meso a bonso pa lupandilo.’ (Loma 10:10) Lelo ukanena namani uno muswelo?
21 Yukija mutadi mwimaniji wa pa kipwilo kyenu amba nsaka kubatyijibwa. Nandi ukakwata’ko mpangiko mwanda wa bakulumpe kampanda bāye bapituluke nobe mu bipangujo bibala-binga bitala pa bufundiji bwa Bible bwa kyalwilo. Shi bano bakulumpe abaitabija amba wi mubwanye bisakibwa, nabya bakakulombola amba usa kukabatyijibwa.* Dishikulu dipituluka mu buluji bwine bwa lubatyijo dinenwanga nyeke mu bino bitatyi. Kupwa muneni unenanga bonso basaka kubatyijibwa balondolole ku bipangujo bibidi bipēla mwanda wa balombole lwitabijo lwabo na ‘kunena ku meso a bonso.’
22Lubatyijo alo lwine lo luyukanyanga muntu ku bantu amba i mwipāne kudi Leza ne amba pano ke Kamoni wa Yehova. Bakubatyijibwa batokenibwanga imbidi yonso mu mema mwanda wa kulombola ku bonso amba i bepāne kudi Yehova.
NSHINTULWILO YA LUBATYIJO LOBE
23 Yesu wānene bandi bana ba bwanga amba bakabatyija ‘mu dijina dya Tata, ne dya Mwana, ne dya mushipiditu sandu.’ (Mateo 28:19) Ko kunena amba yewa ubatyijibwa i muyuke lupusa lwa Yehova Leza ne lwa Yesu Kidishitu. (Mitōto 83:18; Mateo 28:18) Kadi uyukile ne mwingilo wingila mushipiditu sandu wa Leza, bukomo bwandi bwingila.—Ngalatea 5:22, 23; 2 Petelo 1:21.
24 Inoko, lubatyijo ke koyapo’tu mema, ehe. I kyelekejo kya kintu kya mvubu mpata. Kutokena mu mema kwelekeja amba ubafu ku mwikadila obe wa būmi bwa kala. Kuvubuka mu mema kulombola amba pano kodi mūmi mwanda wa kulonga kiswa-mutyima kya Leza. Vuluka kadi amba wi mwipāne kudi Yehova Leza mwine, ke ku mwingilopo, ku kintu, ku muntu, nansha ku bulongolodi kampanda. Kwipāna kobe ne kubatyijibwa yo ngalwilo ya bulunda bwa pa mutyima bowasamba na Leza—kipwano kya mpwaninine kyowapwana nandi.—Mitōto 25:14.
25 Inoko ke lubatyijopo luleta lupandilo. Mutumibwa Polo wāsonekele amba: “Fikijijai bidi lupandilo lwenu ne moyo ne luzakalo.” (Fidipai 2:12) Lubatyijo i ñanjilo’tu. Ino kipangujo pano i kino, I muswelo’ka okelama mu buswe bwa Leza? Shapita wetu wa mfulo ukakupa malondololo.
BYOBYA BIFUNDIJA BIBLE
- Lubatyijo lwa bwine Kidishitu lulomba kutokenya muntu yense mu mema, ke kumusangilapo mema.—Mateo 3:16.
- Matabula atwala ku lubatyijo ashilulanga na buyuki ne kulombola lwitabijo, palonda kwisāsa, kwalamuka pa mutyima, ne kwipāna kudi Leza. —Yoano 17:3; Bilongwa 3:19; 18:8.
- Pa kwipāna kudi Yehova, ufwaninwe kwipela abe mwine, monka mwēpelele bantu pa kulonda Yesu.—Mako 8:34.
- Lubatyijo i kyelekejo kya kufwa ku mwikadilo wa kala wa umbūmi ne kwikala mūmi mwanda wa kulonga kiswa-mutyima kya Leza.—1 Petelo 4:2.
* Lubatyijo lwikalanga’ko nyeke ku kubungakana ne ku bitango bya mwaka ne mwaka bya Batumoni ba Yehova.
Bipangujo bya Kifundwa
1. Mwanda waka ntyikala wa mu kipango mwine Efiopya wāsakile kubatyijibwa?
2. Mwanda waka ufwaninwe kulangulukila bya binebine pa lubatyijo?
3. (a) I lubila’ka lwāpēne Yesu ku bandi bana ba bwanga? (b) Lubatyijo lwa mu mema luloñwanga namani?
4. Lubatyijo lwa mu mema lulombolanga bika?
5. (a) Le i ditabula’ka dibajinji ditwala ku kubatyijibwa? (b) Mwanda waka kupwila kwa bwine Kidishitu kudi na kamweno?
6. Ufwaninwe kwikala na buyuki buvule namani pa kusaka kubatyijibwa?
7. Lelo kifundwa kya Bible kifwaninwe kukupa bika?
8. I bika bikakutonona usapwile bantu bakwabo byobya byowifunda?
9, 10. (a) I bāni bokashilula kusapwila bubinebine bwa mu Bible? (b) Ukalonga namani shi usaka kutambila mu mwingilo wa busapudi ulongolwelwe na Batumoni ba Yehova?
11. I kushinta’ka kusakilwa bamo kumeso kwa kutambila mu mwingilo wa bantu bonso?
12. Mwanda waka kwisāsa kudi na mvubu?
13. Kwalamuka pa mutyima i bika?
14. I ditabula’ka dya mvubu dyofwaninwe kutabula kumeso kwa kubatyijibwa?
15, 16. Kwipāna abe mwine kudi Leza kushintulula bika, ne i kika kitononanga muntu epāne?
17. Mwanda waka bamo bekakanga kwipāna kudi Leza?
18. I bika bikakutonona wikale kwipāna kudi Yehova?
19. Mwanda waka kufwaninwepo kwikala na moyo wa kwipāna kudi Leza?
20. Mwanda waka kwipāna kudi Yehova ke mwandapo wa kwilamina nyeke abe mwine kufula?
21, 22. I muswelo’ka okokeja kulombola lwitabijo lobe patōka na ‘kunena ku meso a bonso’?
23. Kubatyijibwa ‘mu dijina dya Tata, ne dya Mwana, ne dya mushipiditu sandu’ kushintulula namani?
24, 25. (a) Lubatyijo lwelekeja bika? (b) I kipangujo’ka kifwaninwe kulondololwa?
lua_Latn knc_Latn tum_Latn lua_Latn lua_Latn kon_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn swh_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn kin_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn kmb_Latn lug_Latn tso_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lug_Latn bem_Latn bem_Latn kon_Latn xho_Latn bem_Latn bem_Latn kon_Latn pap_Latn kmb_Latn lua_Latn bem_Latn lua_Latn kon_Latn bem_Latn pap_Latn kmb_Latn kon_Latn