Mona Kwishila Kudi pa Bukata bwa Bantu
“Mukamona . . . kushiyañana kudi pa bukata bwa bantu boloke ne banonga-bibi.”—MALAKI 3:18
1, 2. Mwanda waka būmi bubwanya kwikala bukomo ku bengidi ba Leza dyalelo? (Tala kifwatulo ku ngalwilo.)
BADOKITELE ne bamuñanga bavule bondapanga bantu badi na misongo isambuka. Baloñanga uno muswelo mwanda wa kukwasha boba babela. Inoko nabo basakilwa kwikinga kutyina bakasambukilwa na misongo yobondapa. Batwe bengidi ba Yehova, netu tudi mu ngikadilo ya uno muswelo. Bavule motudi bashikete ne kwingila na bantu badi na mwikadilo ne ngikadila mibi, mine ishidile kulampe kwine na ngikadila ya Leza. Kino kibwanya kumweka bu kikomo kotudi.
2 Mu mafuku a mfulo a ino ngikadilo, bantu bampikwa kusanswa Leza bafutululanga misoñanya yandi itala kiyampe ne kibi. Mutumibwa Polo wātelele ngikadila yabo mibi mu mukanda waālembēle Temote. Polo wānenene amba ino ngikadila mibi ikazambalala mu bantu bavule pano potwenda tufwena ku mvuyo ya ino ngikadilo. (Tanga 2 Temote 3:1-5, 13.) Nansha byotushikilwe ino ngikadila mibi, inoko tubwanya kutādilwa na muswelo ulanga bantu, muneneno wabo, ne muswelo obalonga bintu. (Nkindi 13:20) Mu kino kishinte, tusa kumona’mo kwishila kudi pa ino ngikadila mibi na yoya idi na bengidi ba Leza. Kadi tusa kumona’mo byobya byotubwanya kulonga pa kwikinga kutyina’mba twakasambukilwa na ino ngikadila mibi potukwasha bantu bayuke Yehova.
3. Le i bantu ba muswelo’ka besambilwe’po mu 2 Temote 3:2-5?
3 Polo wāsonekele amba mu mafuku a mfulo, kukekalanga “bitatyi bya makambakano bikomo ne mwa kulongela.” Kupwa wābala ngikadila mibi 19 yadi ya kuzambalala mu kino kitatyi kyotudi’mo. Ino ngikadila i miifwane na yoya yātelele Polo mu Loma 1:29-31, inoko mu mukanda waālembēle Temote i mwingidije’mo bishima kebitanwapo pantu pakwabo mu Bisonekwa bya Kingidiki bya Bwine Kidishitu. Polo wāshilwile na bishima bya amba “mwanda bantu bakekala.” Kishima “bantu” kingidijibwe pano kifunkila pa “bantu bonso,” ekale bana-balume nansha bana-bakaji, abo bonso babwanya kwikala na ngikadila mibi. Inoko ke bantupo bonso badi na ino ngikadila mibi yātelele Polo. Bene Kidishitu badi na ngikadila mishile na ino.—Tanga Malaki 3:18.
MUSWELO OTWIMONA BATWE BENE
4. Molangila, le kuyulwa mitatulo kushintulula bika?
4 Polo pa kupwa kunena’mba bantu bavule bakesanswa abo bene ne kusanswa lupeto, wābwejeje’ko amba bantu bakekala ba kwitumbika, ba kwizunzula, kadi bayule mitatulo. Divule bantu badi na ino ngikadila bemonanga bu bayampe kupita bantu bakwabo pa mwanda wa mumwekelo wabo, byobabwanya kulonga, nansha pa mwanda wa kitenta kyobadi nakyo mu būmi. Bantu ba uno muswelo basakanga bininge kutumbijibwa. Mwifundi umo walembele pangala pa bano bantu amba: “Badi na kakisōkelo mu mityima yabo kobafukatyila’ko abo bene.” Bantu bamo banenanga’mba mitatulo isanshijanga bantu, enka ne bantu badi na mitatulo bene bibasansanga shi abamone bantu bakwabo betatula.
5. Lelo i muswelo’ka wāikele bengidi ba Yehova bamo ba kikōkeji na mitatulo?
5 Yehova ushikilwe mitatulo, mine ishintulwilwe mu Bible ne bu “meso a kwitatula.” (Nkindi 6:16, 17) Na bubine, mitatulo isonsololanga muntu kudi Leza. (Ñimbo ya Mitōto 10:4) Mitatulo i ngikadila ya Dyabola. (1 Temote 3:6) I kya bulanda, mwanda enka ne bengidi ba Yehova bamo ba kikōkeji nabo bāikele na mitatulo. Kimfwa, Uzia, mulopwe wa Yuda wādi na kikōkeji mu bula bwa myaka mivule. Inoko Bible unena’mba: “Pa kwalamuka ke mukomo kadi, mutyima wandi wanzunzulwa, penepo walonga bya kiboja; kadi wajilula padi Yehova Leza wandi.” Uzia wātwelele mu tempelo ne kusōka ensense, kintu kyākadipo na lupusa lwa kulonga. Mwenda mafuku, Hezekia, mulopwe wa kikōkeji nandi wāikele na mitatulo mu kitatyi kimo.—2 Bilongwa 26:16; 32:25, 26.
6. Le i bika byādi bibwanya kulengeja Davida ekale na mitatulo? Ino mwanda waka wādi nyeke mwityepeje?
6 Bantu bamo betatulanga pa mwanda wa buya bwa mpala, kutumba, kwikala na bwino mu buimba, kwikala nkomonkomo, nansha pa mwanda wa kutendelwa na bantu. Davida wādi na bino bintu byonso’bi, nansha nankyo wādi nyeke mwityepeje mu būmi bwandi bonso. Kimfwa, Davida pa kwipaya Ngodiata, Mulopwe Solo wāmunenene asonge wandi mwana. Ino Davida wāmulondolola’mba: “Lelo ne ani, ne bumi bwami i bwa ka, nansha difu dya tata mu Isalela, amba ngikale muko wa mulopwe, a?” (1 Samwele 18:18) Le i bika byākweshe Davida ekale nyeke mwityepeje? Wādi uyukile amba wādi na ino ngikadila, bwino, ne madyese pa mwanda wa kwityepeja kwa Leza ne kumuta mutyima. (Ñimbo ya Mitōto 113:5-8) Davida wādi ujingulwile amba bintu byonso biyampe byaādi nabyo byātambile kudi Yehova.—Dingakanya na 1 Kodinda 4:7.
7. Le i bika biketukwasha twikale betyepeje?
7 Pamo bwa Davida, bantu ba Yehova dyalelo baloñanga bukomo mwanda wa kwikala betyepeje. Tuteñwanga mpata ku mutyima pa kuyuka’mba Yehova, Mwine wa Mūlu Mwine nandi i mwityepeje. (Ñimbo ya Mitōto 18:35) Tufwaninwe kwingidija bino binenwa bya amba: “Vwalai kisanso kya mutyima wa lusalusa, kanye, kwityepeja, kutalala, ne kitūkijetyima.” (Kolose 3:12) Kadi tuyukile amba buswe “kebwianyangapo, kebwitatulangapo.” (1 Kodinda 13:4) Shi bantu bakwabo betumona’mba twi betyepeje, nabya nabo babwanya kwikala na mutyima wa kuyuka Yehova. Pamo’nka na mubwanya kukokelwa mulume wampikwa kwitabija kudi Yehova kupityila ku mwikadilo muyampe wa wandi mukaji mwine Kidishitu, mo monka ne bantu nabo babwanya kukokelwa kudi Yehova kupityila ku kwityepeja kwa bengidi bandi.—1 Petelo 3:1.
MUSWELO OTUMONA BANTU BAKWABO
8. (a) Dyalelo, le bantu bamo bamonanga namani kubulwa kukōkela bambutwile? (b) Lelo Bible usoñanya bana balonge bika?
8 Polo wālombwele mukemwena bantu abo bene na bene mu mafuku a mfulo. Wālembele amba bana bakekala bampikwa kukōkela bambutwile. Dyalelo, mabuku mavule, mavideo, ne mpangiko ipityijibwa ku matelevijo bimwekejanga’mba i byendele’mo bana baleke kukōkela bambutwile. Inoko bubine i buno amba kuleka kukōkela bambutwile kuzozejanga kisaka, kyalwilo kinekine kya bumo bwa bantu. Buno i bubinebine buyukilwe na bantu tamba kala. Kimfwa, mu Ngidiki wa kala, muntu umana na bambutwile bandi wādi ujimija lupusa lwandi lwa bu mwanā kibundi. Mu bijila bya bene Loma namo, muntu umana na shandi wādi upebwa mfuto pamo bwa ntapañani. Kadi Bisonekwa bya Kihebelu ne Bisonekwa bya Kingidiki bisoñanya bana balēmeke babo bambutwile.—Divilu 20:12; Efisesa 6:1-3.
9. Lelo i bika bikakwasha bana bakōkele bambutwile babo?
9 Le i bika bibwanya kukwasha bana bakōkele bambutwile nansha shi bakwabo kebakōkelepo bambutwile babo? Shi bana balangulukila pa bintu byonso biyampe bibalongela bambutwile, nabya bakekala na mutyima wa kwibafwija’ko ne kwibakōkela. Kadi bankasampe bafwaninwe kwivwanija’mba Leza, Tata wetu batwe bonso, wibasakilanga bakōkele bambutwile babo. Shi bankasampe banenena babo bambutwile māya, nabya bakakwasha balunda babo nabo balēmeke bambutwile bininge. Na bubine, shi bambutwile kebadipo na kisanso kya bu muntu ku babo bana, nabya kino kikalengeja bana bakomenwe kwibakōkela. Inoko shi mwana wimona’mba bambutwile bandi bamusenswe bya binebine, nabya kino kikamukwasha nandi ebakōkele nansha ke pobimweka bu bikomo. Austin, tutu umo nkasampe unena’mba: “Nansha kyaba kimo byontyinanga kupebwa mfuto, bami bambutwile bandingilanga na ndiñamano, banshintulwila mvubu ya mikalo yobantūdile, ne kwisamba nami nyeke pampikwa kafinda. Kino i kinkwashe nebakōkele. Kadi nebamonanga’mba bantele mutyima, ne kino kintononanga ngikale na mutyima wa kwibasangaja.”
10, 11. (a) Le i ngikadila’ka mibi ilombola’mba bantu kebesenswepo abo bene na bene? (b) Le bene Kidishitu ba bine basenswe bantu bakwabo kufika ne pa ludingo’ka?
10 Kadi Polo wātelele ngikadila mikwabo ilombola’mba bantu kebesenswepo abo bene na bene. Pa kupwa kunena’mba bana bakekala “bampikwa kukōkela bambutwile,” kadi wānenene amba bantu bakekala bampikwa kufwija’ko. Kino kidi na buluji, mwanda bantu bampikwa kufwija’ko kebamonengapo na mvubu bintu bibalongela bakwabo. Kadi Polo wānenene amba bantu bakekala bakubulwa lulamato. Badi ba kupela kumvwañana ko-konso, ko kunena’mba kupela kulonga ndoe na bantu bakwabo. Badi ba kwikala bantu batuka Leza ne ba kwaba bakwabo, banenena bantu bakwabo binenwa bibi enka ne Leza mwine. Kadi badi ba kwikala bavubavuba, bantu babepa bubela busansa mwanda wa kona bumuntu bwa bakwabo. *—Tala kunshi kwa dyani.
11 Bengidi ba Yehova i beshile bininge na bantu bavule badi mu ino ntanda, mwanda abo i besanswe abo bene na bene bya binebine. Kino kimwekanga nyeke. O mwanda Yesu wānenene amba kusanswa Leza yo mbila imo ya mvubu mpata mu Bijila bya Mosesa kupita yoya ya kusanswa bantu bakwabo. (Mateo 22:38, 39) Kadi Yesu wānenene amba bene Kidishitu ba bine bakayukena ku buswe bobeswele abo bene na bene. (Tanga Yoano 13:34, 35.) Bene Kidishitu ba bine basenswe’nka ne balwana nabo bene.—Mateo 5:43, 44.
12. Lelo Yesu wālombwele namani buswe bwaswele bantu bakwabo?
12 Yesu wālombwele amba usenswe bantu bya binebine. Wālombwele kino na kwenda mu kibundi ne kibundi mwanda wa kusapwila bantu myanda miyampe ya Bulopwe bwa Leza. Wābelwile bampofu, babilema, ba makopo, ne babitwi. Kadi wāsangwile ne bafwe. (Luka 7:22) Yesu wāpēne’nka ne būmi bwandi mwanda wa kukūla bantu, nansha bantu byobādi bamushikilwe. Yesu wāiwile buswe bwa Shandi mu muswelo mubwaninine. Kujokoloka ntanda yonso Batumoni ba Yehova beulanga Yesu kadi basenswe bantu bakwabo.
13. Lelo buswe botuswele bantu bakwabo bubwanya kwibakwasha namani bekale na mutyima wa kuyuka Yehova?
13 Shi bantu bamona’mba twibasenswe, nabya bakekala na mutyima wa kuyuka Tata wetu wa mūlu. Kimfwa, mwana-mulume umo wa mu Tailande waendele ku kitango kya ntanda ne kutulumuka pa kumona mwisanshilwe batutu ne bakaka. Aye pa kujokela kwinjibo, walomba efunde Bible na Batumoni ba Yehova misunsa ibidi pa yenga. Kupwa washilula kusapwila babutule bandi bonso. Myeji isamba’tu pa kupita’po, kala uno muntu wapityija kipindi kyandi kibajinji kya butangi bwa Bible mu Njibo ya Bulopwe. Lelo tusenswe bantu bakwabo? Wiipangule amba: ‘Lelo noñanga bukomo bwa kukwasha bantu ba mu kyetu kisaka, mu kipwilo, ne mu busapudi? Lelo neelelanga’ko kumona bantu na mwibamwena Yehova?’
BAMPUMPI NE TWANA TWA MIKŌKO
14, 15. Lelo i ngikadila’ka mibi idi na bantu bavule? Le i muswelo’ka ushintyile bantu bamo būmi bwabo?
14 Kadi mu ano mafuku a mfulo, bantu balombolanga ngikadila mikwabo mibi yotufwaninwe kwepuka. Kimfwa, bavule i bampikwa kusanswa buyampe. Bashikilwe bintu biyampe ne kulwa nabyo. Bano bantu i bakubulwa kwīfula, ba bukalabale bwa malwa. Bamo i ba mitwe myūmu. Baloñanga bintu pampikwa kulanga kadi kebatengapo mutyima ku lupusa lukekala na bilongwa byabo pa bantu bakwabo.
15 Bantu bavule badi beendeja pamo bwa banyema ba budyani i bashinte būmi bwabo. Kuno kushinta kutulumukwa kwālailwe tamba kala mu bupolofeto bwa mu Bible. (Tanga Isaya 11:6, 7.) Buno bupolofeto bwisambila pa banyema ba mu ntanda, pamo bwa bampumpi ne bantambo, bashikete mu ndoe na banyema ba munja, pamo bwa twana twa mikōko ne byana bya bañombe. Mwanda waka badi ba kwikala mu ndoe? Buno bupolofeto bubweja’ko amba: “Mwanda panopanshi pakayula ne kuyukidija kwa Leza.” (Isaya 11:9) Banyema kebabwanyapo kwifunda myanda ya Yehova, o mwanda nanshi mu muneneno wa kyelekejo, buno bupolofeto bufunkila pa bantu bashinta bumuntu bwabo.
16. Lelo Bible i mukwashe namani bantu bashinte bumuntu bwabo?
16 Batutu ne bakaka bamo badi dibajinji na bukalabale pamo bwa bampumpi, dyalelo i bantu ba ndoe. Ubwanya kutanga yabo myanda mu bishinte “Bible Ushintanga Būmi,” pa jw.org. Bantu bayukile Yehova ne kumwingidila kebadipo pamo bwa boba badi na mumwekelo wa bwine Leza, ino batuna bukomo bwa bwine Leza. Bantu ba uno muswelo bemwekejanga bu batōtyi ba Leza, inoko mwikadilo wabo ulombola’mba ke batōtyipo bandi. Inoko, mu bantu ba Yehova mudi bavule badi na bukalabale pa kala, ino pano i bavwale “bumuntu bupya bwapangilwe mwendele kiswa-mutyima kya Leza mu boloke ne kwipāna kwa binebine.” (Efisesa 4:23, 24) Shi bantu abefunde myanda itala padi Leza, bajingululanga’mba bafwaninwe kulonda misoñanya yandi. Kino kibakwashanga bashinte nkulupilo yabo, mulangilo, ne bilongwa byabo. Shako ke bipēlangapo kushinta uno muswelo, inoko mushipiditu wa Leza ukwashanga bonso basaka kumusangaja.
“VUNDAMINA BENE BANO’BA”
17. Le i muswelo’ka otubwanya kwepuka kutādilwa na ngikadila mibi ya bantu?
17 I kipēla kumona kwishila kudi pa bukata bwa bantu bengidila Leza ne boba kebamwingidilapo. Tufwaninwe kutadija kutyina’mba ngikadila mibi ya bantu kebengidilapo Leza yaketutādila. Tufwaninwe kulonda buludiki bwa Yehova bwa kuvundamina bantu besambilwe’po mu 2 Temote 3:2-5. Na bubine, ketubwanyapo kwepukididila bantu bonso badi na ngikadila mibi. Tubwanya kwingila nabo pamo ku kaji, kufunda nabo pamo, nansha kushikata nabo pamo. Inoko ketufwaninwepo kulanga nansha kulonga bintu pamo bwa abo. Le i bika bibwanya kwitukwasha? Tubwanya kuningija kipwano kyetu na Yehova na kwifunda Bible ne kutonga balunda bamusenswe.
18. Lelo binenwa ne bilongwa byetu bikwashanga namani bantu bakwabo bekale na mutyima wa kuyuka Yehova?
18 Kadi tusakanga kukwasha bantu bakwabo bayuke Yehova. Nanshi kimba mikenga ya kusapula, kadi lomba Yehova akukwashe wisambe bintu biyampe pa kitatyi kifwaninwe. Tufwaninwe kulengeja bantu betuyuke amba twi Batumoni ba Yehova. Shi tulonge uno muswelo, nabya mwiendelejo wetu muyampe ukatumbija Leza pa kyaba kya batwe bene. Yehova witufundijanga “kupela bumpikwa bwine Leza ne bya kusakasaka bya ino ntanda, ne mwa kwiendejeja na ñeni mibwane ne boloke ne bwine Leza mu ino ngikadilo ya bintu.” (Tetusa 2:11-14) Shi twiula Yehova ne kulonga byobya byaetusakila kulonga, bantu bakwabo nabo bakebimona. Bamo babwanya’nka ne kunena’mba: “Batwe tukenda nenu, mwanda tubaivwana’mba Leza udi nenu pamo.”—Zekadia 8:23.
^ mus. 10 Kishima kya Kingidiki kyalamwinwe bu “vubavuba” nansha “yewa usambilañana” i di·aʹbo·los. Mu Bible, i kingidijibwe bu kitenta kya Satana, mwine uvubakenya Leza myanda ya bubela.
bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn kon_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn szl_Latn bem_Latn nno_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn kin_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn