SHAPITA WA MWANDA
Bulopwe bwa Leza I Bika?
Bible witulombola bika pa mwanda utala Bulopwe bwa Leza?
Bulopwe bwa Leza bukalonga bika?
Bulopwe bukalongeja kiswa-mutyima kya Leza pano pa ntanda kitatyi’ka?
BANTU midiyo ne midiyo kujokoloka ntanda yonso bayukile lulombelo lutelwa na bavule bu lwa Tata Wetu, nansha bu Lulombelo lwa Mfumwetu. Ino mītyilo yonso ibidi ifunkila pa lulombelo lwa kulondela’po lutumbe pi na pi lwālombwele Yesu mwine. I lulombelo ludi na buluji bukatampe, ne shi tubandaule myanda isatu imbajinji, na bubine ukayuka bivule bine bifundija Bible.
2 Ku ngalwilo’tu kwa lulombelo lwandi lwa kulondela’po, Yesu wāfundije bemvwaniki bandi amba: “Mwikale kulombela’nka namino’mba: Abe Tata wetu wa mūlu, dijina dyobe dijile kijila. Bulopwe bobe bufike. Muswidile mutyima obe mūlu ne panopantanda pene i monka.” (Mateo 6:9-13) Le kulomba bino bintu bisatu kushintulula bika?
3 Ketudi kala befunde bivule bitala pa dijina dya Leza, Yehova. Kadi ketudi besambile bivule pa kiswa-mutyima kya Leza—byakadi mulonge ne byobya byasa kulongela bantu. Ino le Yesu wādi wisambila pa bika, kitatyi kyaētunene tulombe amba: “Bulopwe bobe bufike”? Bulopwe bwa Leza i bika? Ne kwiya kwabo kukayukanya namani buujila bwa dijina dya Leza, nansha kwidiyukanya bu dikola? Kwiya kwa Bulopwe i kukwatañane namani na kulongeka kwa kiswa-mutyima kya Leza?
BULUJI BWA BULOPWE BWA LEZA
4 Bulopwe bwa Leza i umbikalo ushimikilwe na Yehova Leza, ubikelwe na Mulopwe watongele. Mulopwe wa Bulopwe bwa Leza i ani? I Yesu Kidishitu. Yesu byadi Mulopwe, nanshi i mukatampe kutabuka bantu bonso babikele, o mwanda utelwa bu “Mulopwe wa balopwe, Mfumwandya bamfumu.” (1 Temote 6:15) Udi na bukomo bwa kulonga bilumbuluke kupita muludiki ye-yense, nansha boba batelwa bu baludiki bayampe bene.
5 Bulopwe bwa Leza bukaludikila kwepi? Tutale, le i kwepi kudi Yesu? Vuluka, twefundile amba wāipailwe ku mutyi wa masusu, kupwa wāsangulwa. Mafuku matyetye kupita’po, wākanda mūlu. (Bilongwa 2:33) Nanshi Bulopwe bwa Leza budi mūlu. O mwanda Bible wibutela bu ‘bulopwe bwa mūlu.’ (2 Temote 4:18) Ino nansha byobudi mūlu, bukaludika ntanda yonso.—Kusokwelwa 11:15.
6 I bika bilengeje Yesu ekale Mulopwe utendelwa? Dibajinji bidi, kakafupo nansha dimo. Bible udingakanya Yesu na balopwe babikala dyalelo na kumutela’mba “aye kasuku kafupo, aye wikele mu mwinya keukokejapo muntu kufika’mo.” (1 Temote 6:16, MB) Ko kunena’mba biyampe byonso bikalonga Yesu bikalādila nyeke. Ne kadi ukalonga bintu bikatakata kadi bilumbuluke.
7 Ivwana buno bupolofeto bwa Bible butala padi Yesu: “Mushipiditu wa Yehova ukekala pādi, mushipiditu wa bwino ne wa kwivwanija, mushipiditu wa kukala ñeni ne wa bukomokomo, mushipiditu wa kuyukidija ne wa kwakamwa Yehova; ebiyampe nsangaji yandi ikekalanga mu kwakamwa Yehova, ino kakatyibilapo mwendele kutala kwa meso andi, nansha kutopeka mwendele kūmvwana kwa matwi andi; ino nanshi ukatyibila balanda ne boloke, ne kutopeka ne buluji bakōkekōke ba panopanshi.” (Isaya 11:2-4) Bino binenwa bilombola amba Yesu ukekala Mulopwe moloke, wivwanina bantu ba pano pa ntanda lusa. Mwene nobe usakanga kwikala na mulopwe wa uno muswelo?
8 Bubinebine bukwabo butala pa Bulopwe bwa Leza i buno: Yesu kakabikalapo bunka bwandi. Ukekala na baludiki nandi. Kimfwa, mutumibwa Polo wālombwele Temote amba: “Shi tukankamanine monka, nabya tukabikalanga nandi pamo.” (2 Temote 2:12) I amo, Polo, Temote, ne bakwabo ba kikōkeji basañwinwe na Leza bakabikalanga pamo na Yesu mu Bulopwe bwa mūlu. Lelo i banga bakapebwa ano madyese?
9 Monka mwalombwelanga Shapita wa 7 wa dino dibuku, mutumibwa Yoano wāpelwe kimonwa kya “Kāna-kamukōko [Yesu Kidishitu] kēmene pa lūlu lwa Ziona [pa kitenta kyandi kya bulopwe bwa momwa mūlu], kwadi tununu katwa, pādi ne tununumo makumi aná ne tuná twa ba dijina dyandi ne dijina dya Shandi malembwe pa mapala abo.” Le bano bantu 144000 i bāni? Yoano mwine witulombola’mba: “Bo boba bakulonda Kāna-ka-mukōko konso kwaēnda. Bakūdilwe umbukata mwa bantu ke byakulakisha bya Leza, ne bya Kāna-ka-mukōko.” (Kusokwelwa 14:1, 4) Bine, i balondi ba kikōkeji ba Yesu Kidishitu basañwinwe nakampata mwanda wa kukabikala nandi pamo mūlu. Shi abapu kusangulwa ke bōmi mūlu, ‘bakabikala bu balopwe pa ntanda’ pamo na Yesu. (Kusokwelwa 5:10) Tamba mu mafuku a batumibwa, Leza utoñanga bene Kidishitu ba kikōkeji ba kubwanya kibalwa kya bantu 144000.
10 Mpangiko ya kusaka Yesu ne ba 144000 babikale pa bantu i mpangiko ya buswe. Dibajinji bidi, Yesu uyukile mwikadile muntu ne kususuka mokusanshila. Polo wānene amba ke muntupo “wakubulwa kwivwana, ne kuyūka mwikadile bukōkekōke bwetu, mhm, nanshi aye wadi utompibwa kala monsomonso pamo ne muno mo ke tudi bātwe, ino bubi kudi aye mpika.” (Bahebelu 4:15; 5:8) Boba bakabikala nandi nabo i bantu bekele bidi kususuka ne kūminina. Kadi i balwe na kubulwa kubwaninina ne kwikonda na misongo ya miswelo ne miswelo. Bine, bakevwanija makambakano ekonda na muzo wa muntu!
BULOPWE BWA LEZA BUKALONGA BIKA?
11 Pānene Yesu amba bandi bana ba bwanga bafwaninwe kulomba Bulopwe bwa Leza bufike, wānene kadi amba bafwaninwe ne kulomba kiswa-mutyima kya Leza kilongeke “mūlu ne panopantanda pene.” (Mateo 6:10) Leza udi mūlu, kadi kiswa-mutyima kyandi kiloñwanga’mo na bamwikeulu bandi ba kikōkeji. Inoko, mu Shapita wa 3 wa dino dibuku, twamwene amba mwikeulu umbi wālekele kulonga kiswa-mutyima kya Leza ebiya wālongeja ba Adama ne Eva bubi. Mu Shapita wa 10 namo, tusa kwifunda’mo myanda mivule ilombola Bible pa uno mwikeulu umbi, otuyukile bu Satana Dyabola. Satana ne bamwikeulu bakwabo, bipangwa bya ku mushipiditu—batelwa bu bademona—bālondele Satana, bālekelwe bidi kwikala kitatyi kampanda momwa mūlu. Nanshi ke bonsopo bādi balonga kiswa-mutyima kya Leza momwa mūlu. Ino Bulopwe bwa Leza pa kushilula kubikala, bintu byādi bya kushinta. Mulopwe umpya ubikikilwe, Yesu Kidishitu, wādi wa kutamba Satana divita.—Kusokwelwa 12:7-9.
12 Bino binenwa bya bupolofeto bilonda’ko bilombola mwadi mwa kupityila myanda: “Naivwene diwi dikatampe mūlu amba: Pano kubaiya lupandilo, ne bukomo, ne bulopwe bwa Leza wetu, ne lupusa lwa Kidishitu wandi, ke-muntu [Satana] mujinguludi wa bāna betu waelwa panshi, wakwibajingulula mu kifuko kya Leza dyuba ne bufuku.” (Kusokwelwa 12:10) Le ubamone myanda ibidi mikatampe ilombwelwe mu uno vese wa mu Bible? Umbajinji unena amba Bulopwe bwa Leza bupelwe Yesu Kidishitu bubashilula kubikala. Wa bubidi unena amba Satana wapangwa momwa mūlu ne kwelwa panshi.
13 Lelo ino myanda mikatampe ibidi i milete bika? Tutanga byobya byālongekele mūlu amba: “Sepelelai pa uno mwanda uno mānwe madiulu, ne bonso bēkele monka.” (Kusokwelwa 12:12) I amo, bamwikeulu ba kikōkeji badi mūlu bafwaninwe kusepelela mwanda Satana ne bademona bandi ke mutupu’bo, yense ushele mūlu i mukōkele kudi Yehova Leza. Pano mūlu mudi ndoe ne bumo ngalwilo ne mfulo, kadi bya lonso. Bine, pano kiswa-mutyima kya Leza kilongekanga momwa mūlu.
14 Ino le pano pa ntanda napo le? Bible unena’mba: “Yō! Yō! malwa obe, abe panopanshi, ne abe mema mwine; mwanda dyabola watūkila po mudi ne bukalabale bukatampe bwine, pa kuyūka’mba: Ngidi ne kakitatyi katyutyu.” (Kusokwelwa 12:12) Satana i mukalabale mwanda wa kupanga kobamupangile momwa mūlu ne kakitatyi katyetye kamushadila’ko. Bulobo bwandi i bulete musala, “malwa” pano panshi. Tusa kuyuka ano “malwa” mene mu shapita ulonda’ko. Ino byotwayuka kino, tukokeja kwiipangula amba, Bulopwe bukalonga namani pa kusaka amba kiswa-mutyima kya Leza kilongeke pano panshi?
15 Vuluka bidi kiswa-mutyima kya Leza kitala ino ntanda. Wafundile’kyo kala mu Shapita wa 3. Leza wālombwele mu Edena amba kiswa-mutyima kyandi i kino amba ntanda ikale paladisa idi’po muzo wa muntu keufu kadi moloke. Ino Satana wālongeja ba Adama ne Eva bubi, o mwanda kiswa-mutyima kya Leza pano panshi kibaije kufikidila mpika, inoko kekishintyilepo. Yehova ukidi na ino mpango amba “boloke bakapyananga ntanda, ne kwikala monka nyeke.” (Mitōto 37:29) Bine, Bulopwe bwa Leza bukafikidija’kyo. Namani?
16 Ivwana pano bupolofeto butanwa mu Danyele 2:44. Tutanga’mo amba: “Mu mafuku a boba balopwe Leza wa mūlu ukemika bulopwe kebukonakanibwapo nansha patyetye, nansha bulopwe bwine bwabo kupityila ku bantu bangi, ehe; ino bukatyumuna bipindibipindi ne kukubija malopwe ano’a onsololo, kadi bukemananga nyeke.” Le kino kitufundija bika pa Bulopwe bwa Leza?
17 Dibajinji kitulombola amba Bulopwe bwa Leza bukashimikwa mu “mafuku a boba balopwe,” ko kunena’mba pakidi’ko malopwe makwabo. Dya bubidi kitulombola amba Bulopwe bukekala’ko nyeke. Kebukashindwepo nansha kupingakanibwa na umbikalo mukwabo. Dya busatu, tumona amba kukekala divita pa bukata bwa Bulopwe bwa Leza na malopwe a ino ntanda. Ino Bulopwe bwa Leza bo bukanekenya. Kya mfulo, abo bo bukekala umbikalo umo kete ukabikadila bantu. Papo bantu bakaloelelwa mu buludiki buyampe’po kashā.
18 Bible wisambila bivule pa divita dya mfulo dikekala pa bukata bwa Bulopwe bwa Leza na ino imbikalo ya ntanda. Kimfwa, ufundija amba mfulo pa kwenda ifwena, mishipiditu imbi ikasambakanya bubela bwa kongola nabo “balopwe ba panopantanda ponsololo.” Mwanda waka? Mwanda wa “kwibakongakenya [ku] divita dya difuku dikatakata dya Leza, Mwinebukomobonso.” Balopwe ba ntanda bakekongela pamo “kuntu kwa kutelwa mu ki-Hebelu, dya bu-Amakedona.” (Kusokwelwa 16:14, 16) Mungya binenwe mu ano mavese abidi, bulwi bwa mfulo bukalwa imbikalo ya bantu na Bulopwe bwa Leza butelwanga bu divita dya Halamakedona nansha Amakedona.
19 Le Bulopwe bwa Leza bukalonga bika kupityila ku Amakedona? Ela monka milafwe ku kiswa-mutyima kya Leza pa mwanda utala pano panshi. Yehova Leza wādi usaka amba ntanda ikale’po bantu boloke, babwaninine ne bamwingidila mu Paladisa. Le i bika bikalakenye kino kileke kufikidila kufika ne ku dyalelo? Dibajinji, twi ba bubi, tubelanga ne kufwa. Inoko twefundile mu Shapita wa 5 amba Yesu wētufwidile mwanda wa twikale’ko nyeke. Padi ubavuluka binenwa bisonekelwe mu Evanjile ya Yoano amba: “Leza byāsenswe bapanopantanda nenki, wapana Mwana wandi wa bunka’mba, bonso bakumwitabija nankyo kebakonekapo, ehe, poso batambule būmi bwa kulādila monka nyeke ne nyeke.”—Yoano 3:16.
20 Kintu kikwabo kikalakanya i kino: bantu bavule baloñanga bibi. Babepa, beba, ne kulonga busekese. Kebasakepo kulonga kiswa-mutyima kya Leza. Bantu balonga bibi bakonakanibwa ku divita dya Leza dya Amakedona. (Mitōto 37:10) Kadi kintu kikwabo kekilongekelapo kiswa-mutyima kya Leza pano pa ntanda i kino: imbikalo keikankamikangapo bantu kwikilonga. Imbikalo mivule i mizoze, ya kasusu, kadi i mibole. Bible unena na bubine amba: “Muntu wabikala muntu na kumusanshija.”—Musapudi 8:9, NW.
21 Pa kupwa kwa Amakedona, bantu bakekala mu umbikalo umo kete, ke Bulopwe bwa Leza kadi. Buno Bulopwe bukalonga kiswa-mutyima kya Leza ne kuleta byabuyabuya bya kutendelwa. Kimfwa, bukafundula’ko Satana ne bademona bandi. (Kusokwelwa 20:1-3) Bukomo bwa kitapwa kya Yesu bukengidijibwa mwanda wa bantu bonso ba kikōkeji baleke kubela misongo ne kufwa. Ino bakekala na būmi bwa nyeke ne nyeke mu buludiki bwa Bulopwe. (Kusokwelwa 22:1-3) Ntanda ikekala ke paladisa. O mwanda Bulopwe bukalongeja kiswa-mutyima kya Leza pano pa ntanda ne bukayukanya buujila bwa dijina dya Leza. Le ko kunena amba namani? Ko kunena amba mu Bulopwe bwa Leza muntu yense mūmi ukapa dijina dya Yehova bulēme.
BULOPWE BWA LEZA BUKALONGA’BYO KITATYI’KA?
22 Yesu paālombwele balondi bandi balombe amba “bulopwe bobe bufike,” i kimweke patōka amba Bulopwe bwādi kebwaile mu kine kitatyi’kya. Le bwāfikile pākandile Yesu mūlu? Mhm, mwanda ba Petelo ne Polo bānene amba Yesu pa kupwa kusangulwa, bupolofeto bwa Mitōto 110:1 bwāfikidile padi aye, bunena’mba: “Yehova unena Mfumwami, amba shikata kuno ku kuboko kwami kwa lundyo, poso bidi ngalamune bakushikilwe ke kitūlo-kya-maulu obe.” (Bilongwa 2:32-34; Bahebelu 10:12, 13) Nanshi wādi unenwe bidi kwilaija’ko.
23 Kwilaija myaka inga? Mu myaka ya katwa ka 19, befundi ba binebine ba Bible bāpikwile kino kitatyi kya kwilaija amba kyādi kya kupwa mu 1914. (Pa kuyuka uno mwaka, tala Mbwejo.) Binkumenkume bya ntanda byāshilwilwe mu 1914 bibingija amba kuno kupikula kwa befundi ba binebine ba Bible i kwa bine. Kufikidila kwa bupolofeto bwa Bible kulombola amba Kidishitu wābikele bu Mulopwe mu 1914, penepo Bulopwe bwa Leza bwāshilula kubikala. Nanshi pano tudi mu “kakitatyi katyutyu” kashadile’ko Satana. (Kusokwelwa 12:12; Mitōto 110:2) Tukokeja kadi kunena pampikwa kwitupa amba panopano ponka, Bulopwe bwa Leza busa kwikwata’ko na kulongeja kiswa-mutyima kya Leza pano pa ntanda. Le kumwenepo amba uno i mwanda usangaja bininge? Le ukulupile amba i wa bine? Shapita ulonda’ko ukakukwasha umone amba bine Bible ufundija bino bintu.
BYOBYA BIFUNDIJA BIBLE
- Bulopwe bwa Leza i umbikalo wa mūlu, Yesu Kidishitu ye Mulopwe, kadi kudi bantu 144000 batongelwe kukabikala nandi pamo.—Kusokwelwa 14:1, 4.
- Bulopwe bwāshilwile kubikala mu 1914, ne tamba penepa Satana i mupangwe mūlu ne kwelwa pano panshi.—Kusokwelwa 12:9.
- Bulopwe bwa Leza busa konakanya imbikalo ya bantu, ne ntanda ikālamuka ke paladisa.—Kusokwelwa 16:14, 16.
Bipangujo bya Kifundwa
1. I lulombelo’ka lutumbe pi na pi lotusa kubandaula?
2. I bintu’ka bisatu byāfundije Yesu bandi bana ba bwanga kulomba?
3. I bika byotufwaninwe kuyuka pa mwanda utala Bulopwe bwa Leza?
4. Bulopwe bwa Leza i bika, ne Mulopwe wabo i ani?
5. I kwepi kukaludikila Bulopwe bwa Leza, ne bukaludika bika?
6, 7. I bika bilengeje Yesu ekale Mulopwe utendelwa?
8. I bāni bakabikala na Yesu?
9. Le i bantu banga bakabikala na Yesu, ne Leza wāshilwile kwibatonga tamba kitatyi’ka?
10. Mwanda waka mpangiko ya kusaka Yesu ne ba 144000 babikale pa bantu i mpangiko ya buswe?
11. Mwanda waka Yesu wānene amba bandi bana ba bwanga bafwaninwe kulomba amba kiswa-mutyima kya Leza kilongeke mūlu?
12. I myanda’ka ibidi mikatampe ilombwelwe mu Kusokwelwa 12:10?
13. Kupangwa kupangilwe Satana momwa mūlu i kulengeje bika?
14. I bika bifikile pano panshi mwanda wa Satana welelwe’po?
15. Le kiswa-mutyima kya Leza kitala pano panshi i kiswa-mutyima’ka?
16, 17. Le Danyele 2:44 witulombola bika pa mwanda utala Bulopwe bwa Leza?
18. Le bulwi bwa mfulo bukalwa Bulopwe bwa Leza na imbikalo ya ino ntanda budi na dijina’ka?
19, 20. I bika bikalakanya kiswa-mutyima kya Leza kileke kulongeka dyalelo pano pa ntanda?
21. Bulopwe bwa Leza bukalongeja kiswa-mutyima kya Leza pano pa ntanda muswelo’ka?
22. Tuyukile namani amba Bulopwe bwa Leza kebwāfikilepo pādi Yesu pano panshi nansha kinondanonda na kusanguka kwandi?
23. (a) Bulopwe bwa Leza bwāshilwile kubikala mwaka’ka? (b) I bika byotukesambila’po mu shapita ulonda’ko?
bem_Latn lug_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn kin_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn tso_Latn scn_Latn lug_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lug_Latn kin_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn kmb_Latn lua_Latn bem_Latn lug_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn