Nanchi Kizhiba kya Mujilo kyo ki Ka? Nanchi kyo Kimotu ne na Helo Nangwa Ngehena Nyi?
Baibolo waamba’mba
Kizhiba kya mujilo lo lonaiko lwa myaka. Po pamotu na Ngehena. Pano bino, kechi kyo kimotu na Helo ne. Helo ke bilende.
Kizhiba bekifwanyikizhakotu
Byepelo bitanu byatongola kizhiba kya mujilo byafwanyikizhakotu, kechi byaamba pa kine kizhiba ne. (Lumwekesho 19:20; 20:
Diabola. (Lumwekesho 20:10) Diabola ke kilengwa kya mupashi. Kechi bakonsha kumusoka mu mujilo wapya ne.
—Kulupuka 3:2; Mitonyi 13: 20.
Lufu. (Lumwekesho 20:14) Lufu kechi kintu kyo mwakonsha kukwata mu maboko ne. Ke kubula kwikalako, ko kuba’mba kuleka kwikala mumi. (Musapwishi 9:
10) Lufu kuba mwilusoka ne.
“Lukinyama” ne “ngauzhi wa bubela.” (Lumwekesho 19:20) Bino bintu bifwanyikizhotu. Inge bifwanyikizho, kizhiba nakyo kyo bakebelaamo ke kya kifwanyikizhotu.
—Lumwekesho 13: 11, 12; 16: 13.
Lonaiko lwa myaka
Baibolo waamba’mba kizhiba kya mujilo “lo lufu lwa bubiji.” (Lumwekesho 20:14; 21: 8) Lufu lutanshi lwatongolwa mu Baibolo ke lolwa lwaishile na mambo a bundengamambo bwa kwa Adama. Bafwa luno lufu bakasangulwa. Kulutwe na lwendo Lesa ukazhiisha lufu lutanshi.
Kafwako wakonsha kufumamo mu kizhiba kya mujilo kya kifwanyikizho
Kizhiba kya mujilo kimenako lufu lwa bubiji lwapusana na lufu lutanshi. Luno lufu nalo lulumbulula kubula kwikalako kabiji lwapusana mu jishinda ja kuba’mba inge muntu wafwa kechi ukasangulwa jibiji ne. Baibolo waamba’mba Yesu uji “na makii a [helo] ne a Kilende.” Ko kuba’mba Yesu uji na bulume bwa kusangula bantu bafwa na mambo a bundengamambo bwa kwa Adama. (Lumwekesho 1:18; 20:
Ngehena ijitu nobe Kimpachiko kya Hinomu
Kyambo kya Ngehena (Kingiliki ge′en·na) kyatongolwamo bimye 12 mu Baibolo. Byonkatu biji kizhiba, Ngehena nayo ilumbulula lonaiko lwa myaka. Nangwa kya kuba bantuntuluzhi batuntulula kino kyambo amba “helo,” kino kyambo kya Ngehena kyapusana na helo (Kihebelu sheʼohl′, Kingiliki hai′des).
Kyambo kya kuba’mba “Ngehena” kilumbulula “Kimpachiko kya Hinomu.” Kino kimpachiko kyajinga pangye ya Yelusalema. Bantu bakala mo mo baelenga biswaswa. Mujilo mo basokanga ino ndochi kechi wazhimanga ne kabiji mapila aonaunanga bintu byonse byabujilenga kupya.
Yesu wafwanyikizhe lonaiko lwa myaka ku Ngehena. (Mateo 23:33) Waambile’mba mu Ngehena “muji mapila abula kufwa ne mujilo ubula kuzhima.” (Mako 9:
Baibolo waamba patoka kuba’mba bo baela mu Ngehena kechi basangulwa ne. “Kizhiba kya mujilo” ne “mujilo wa Ngehena” bimenako lonaiko lwa myaka, kwibonauna kwakubula kwibabwezha jibiji.
“Bakamanamanga mute ne bufuku myaka ne myaka.” Mu ñanyi jishinda?
Umvwe kya kuba kizhiba kya mujilo kya kifwanyikizho, mambo ka Baibolo kyo aambila’mba Diabola, lukinyama ne ngauzhi wa bubela “bakamanamanga mute ne bufuku myaka ne myaka”? (Lumwekesho 20:10) Tangai bishinka bina, muyuke kuno kumanama kyo kwaikela kwa kifwanyikizho:
Diabola kumumanyika myaka ne myaka pamotu ne kumulama mumi myaka ne myaka. Bino, Baibolo waamba’mba bakamufumyapo, nangwa’mba bakamuzhiisha.
—Bahebelu 2: 14.
Kwikala myaka ne myaka ke bupe bufuma kwi Lesa, kechi lukabisho ne.
—Loma 6: 23.
Lukinyama ne ngauzhi wa bubela ke bifwanyikizhotu kechi byakonsha kumanama ne.
Baibolo walumbulula amba kumanama kukamanama Diabola ke kumonauna ne kumuzhiisha.
Kyambo kyo baingijisha mu Baibolo kya kuba’mba “kumanama” kyakonsha kulumbulula kukanya. Nabiji kyambo kya kuba’mba “bamanyikañana” pa Mateo 18:34 kyatuntululwa’mba “baota” mu ma Baibolo avula kabiji kyamwesha kyambo kya kuba’mba “kumanama” byo kyaswañana na kyambo kya “kukanya.” Mu Mateo 8:
lug_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn umb_Latn bem_Latn bem_Latn lug_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn kmb_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lug_Latn bem_Latn tsn_Latn bem_Latn kmr_Latn lua_Latn bem_Latn bem_Latn