Mulukulwila Ishuko lya BaYawe
“Walwa na baLesa ne bantu, wacila’makosa.”—IFYAKUTA. 32:28.
INYIMBO: 60, 38
1, 2. Findo abapyungishi ba baYawe belelwe ukulwa na fyo?
UKUFUMA lukoso pali Ebeli, umwalalume wa kutanga ukuba uwa bucine, ukufika na ino mpindi, abapyungishi ba baYawe aba bucine balapyungisha pa kulama ukucetekela kwabo. Intangishi Paulu yalibalembele abaKlistu abaEbeya ati baalikoselele mu ‘lubo ulukulu ulwa kusoomenwa,’ ili baalukufwaya ukushukishiwa kuli baYawe. (Ebeya 10:32-34) Paulu alipalenye ifi abaKlistu bapitamo kuli fyefyo abacimfyanya mu kubutuka, abangala ifyakwangala fya kulwa, ne bakulwa ku fimfumfu bapitamo. (Ebeya 12:1, 4) Pali bubuno bukumo tuli pa lubilo lwa kuya ku mweo, kabili tulikwete abapate besu abatuciicila, abatulengesha ukulukubombomana, kabili abafwaya twaleka ukutontomeka pa mashuko akuntangiile.
2 Ica kutanga, abapate abo tulwa nabo ulubo ni Satana ne calo cakwe icibipile. (Efesa 6:12) Cicindeme kuli fwebo ukulwisha ifintu fya mu calo ifili koti ‘mang’anda aakosele.’ Pali fifi ifintu pali ubusambishi bwa bufi, imibelo iibipile, iili koti kupeepa fwaka, ukucita ubucencemeshi, ukupendwa ne kupyungisha imiyanda mu nshila iitayelelwepo. Nakabili tulyelelwe ukupitilisha ukulwisha abapate besu na bambi, e kweba’ti ukubifya kwesu ne kubombomana.—2 Koli. 10:3-6; AbaKolo. 3:5-9.
3. Kani baYawe balatusambisha shani ifya kulwa ne bapate besu?
3 Kani tungakonsha ukucimfya aba abapate besu aba makosa? Inya, pano ico cilapengela ukubalwisha. Paulu alilipalenye ku bakulwa ku fimfumfu ili alabiile ati: “Ndalwa, sombi koti ulukupama kabesha, teko.” (1 Koli. 9:26) Fyopele filya uwakulwa ku fimfumfu alwa ne mupate wakwe, na fwebo tulyelelwe ukulwisha abapate besu. Ili tulukulwa ne bapate besu, baYawe balatusambisha ne kutofwako. Balatupeela ukufunda kwa mu Mashiwi abo ukungatupulusha. Nakabili, balatofwako ukupitila mu mabuuku esu aalabila pali Baibolo, mu kubungana kwa pe kelesha, eli ne mabungano. Kani mulafipyungisha ifi musambilila? Kani tamulukucitapo ifyo cingaba koti ‘mulukupama kabesha,’ kabili tamulukulwapo bwino ne mupate wenu.
4. Findo tungacita pakweba’ti tucimfye bumbifi?
4 Impindi shonse tulyelelwe ukulukulanga-langa ni pakuti pa mpindi yeyo tatucetekele umupate wesu angatupama. Baibolo ilatucenjesha ati: “Tekukomekwa ku kubifya; sombi ukukomeke ukubifya ku fiweme.” (Loma 12:21) Amashiwi akweba’ti “tekukomekwa ku kubifya” alukulangisha ati tungabucimfya bumbifi. Tungacite’fyo kani twapitilisha ukulukubulwisha. Nangabe’fyo, Satana, icalo cakwe icibipile, ne kubifya kwesu fingatucimfya kani twaleka ukufilwisha. Mwilukuleka Satana ukumulengesheni ukutatiko’kulanguluka ati tekuti mucimfyepo!—1 Pet. 5:9.
5. (a) Findo fingatofwako ukupitilisha ukulwila ishuko lya baLesa? (b) Ni bani abalembelwe mu Baibolo abo twakwambaalapo?
5 Pakweba’ti fwe balukulwa tucimfye, tatwelelwepo ukulubako ku mulandu tulukulwila. Pakweba’ti baLesa batushukishe tulyelelwe ukubika akalango ku mashiwi aali pa AbaEbeya 11:6 aakweba’ti: “Uyo uwakwisa kuli baLesa eungacetekela ati epo bali, nakabili ati bo bakubalambula abalukubafwaya-fwaya.” Ishiwi lya ciGiliki ilyalwilwe ati “abalukubafwaya-fwaya” lishiwi ililosha ku kupyungisha makosa. (Ifyacit. 15:17) Mu Baibolo muli abalalume ne banakashi abapyungishe pakweba’ti bashukishiwe kuli baLesa. Yakobi, Laceli, Josefi, na Paulu baalipitile mu fintu ifyababombomanikile kabili ifyabakatalishe, pano ifi baacitile filalangisha ati kani twakoselela baYawe bangatushukisha. Kani tungatenteka shani aba abantu bane abalwile ulubo uluweme?
KANI TWAKOSELELA BAYAWE BAKATUSHUKISHA
6. Findo fyaofweleko Yakobi ukukoselela, kabili alishukshiwe shani? (Boneni icikope icili pe buula 12.)
6 Yakobi alipitilishe ukulukukoselela ni pakuti alitemenwe baYawe, alibikile akalango ku fya baLesa, kabili alicetekele ati baYawe baali ne kukonsha fyonse ifi bamulaile kuntangiile. (Ifyakuta. 28:3, 4) Ici cabuulishisha ne mulandu Yakobi, uwali ne myaka apepi na 100, apyungishe pakweba’ti baLesa bamushukishe; alifikile na ku kulwa ne nkalamba iyali mu mubili wa buntunshi. (Pendeni Ifyakutanga 32:24-28.) Kani Yakobi alikonseshe ukulwa na yiyi inkalamba ku makosa akwe lukoso? Koku mwane! Pano talekelepo ukulwa, kabili alilangishe ati ali ne kupitilisha ukulwa mpaka ashukishiwe! Na cine, mu kupelako alishukishiwe. Balimupeele ishina ilyelelwe na fyefyo acitile, balimwilikile ati Ishilaeli, (icaalula ati “Uulwa [Uukoselela] na baLesa, neli “baLesa Balalwa”). Yakobi alipokele ici na fwebo fwense tufwaisha, e kweba’ti alishukishiwe kuli baYawe.
7. (a) Ni bwisa bukatasho Laceli alukupitamo? (b) Alipitilishe shani ukulukukoselela kabili mu kupelako ne kushukishiwa?
7 Laceli, umukashi wakwe Yakobi, na ye alukufwaisha ukubonako uku baYawe baali ne kukonsha ukulaya uku balaile umulume wakwe. Pano kwali icalukuboneka koti Laceli tekuti acicimfyepo. Takwetepo umwana neli umo. Pali yeyo impindi, ukubulo’kukwata umwana cali cintu icalukubonwa ati cibipile makosa. Kani Laceli alipitilishe shani ukukoselela ili alukupita mu bukatasho ubwalukumubombomanika pano ubu taakwetepo amakosa akubushilisha? Taalufishepo ubucetekelo. Sombi, alipitilishe ukulukulwa ukupitila mu kutembela makosa. BaYawe balyumfwile ukukombetela kwakwe Laceli, kabili mu kupelako balimushukishe ne bana. E mulandu Laceli alabiliile aya amashiwi panuma ya kucimfya ati: “Nalwa . . . ne kusunkana ukwa makosa, nacilo’kulwa!”—Ifyakuta. 30:8, 20-24.
8. Ni bwisa bukatasho Josefi apitilemo pa myaka iingi, kabili findo tungasambililako kuli fyefyo acitile?
8 Ukupyungisha kwakwe Yakobi na Laceli kwalyofweleko ne mwana wabo Josefi, makosa makosa ili alukupita mu makatasho aaeseshe ukucekekela kwakwe. Ili Josefi ali ne myaka 17, ifintu mu mweo wakwe fyalyalukile makosa. Pakuti abakwabo balukumumfwila akaso, balimushitishe mu busha. Panuma aliikele imyaka iyakuti ubwingi mu jele mu Ijipiti. (Ifyakuta. 37:23-28; 39:7-9, 20-21) Josefi tapitilishepo ukulukubombomana; kabili tapitilishepo ukufiitilwa abakwabo pakweba’ti akabasoomeshe na ye. Sombi, alibikile akalango kuli bucibusa alukulitemwesha na baYawe. (IfyabaLef. 19:18; Loma 12:17-21) Tungasambililako kuli fyefyo Josefi apyungile. Ku cakubwenako, nangaba’ti twalipitile mu makatasho ili twalukukula neli tulukupita mu bukatasho ubulukuboneka ati tekuti bushilepo, tulyelelwe ukupitilisha ukulukulwa. Tungacetekela ati kani twacite’fyo, baYawe bakatushukisha.—Pendeni Ifyakutanga 39:21-23.
9. Koti ni fyefyo Yakobi, Laceli, na Josefi bacitile, findo twelelwe ukucita pakweba’ti baYawe batushukishe?
9 Langulukeni pa bukatasho mulukupitamo. Cipale kuli abatabalukucitapo ifyelelwe kuli mwebo neli kuli abalukumupensheni. Cipale mulukupita mu bukatasho bwa kumubepesheni, cipale kuli abalukumumfwileni akaso. Pa mupunda wa kulanguluka ati tamukacimfyapo, anukeni ifyaofweleko Yakobi, Laceli, na Josefi ukupitilisha ukulukuli abasangalele ili baalukupyungila baYawe. BaLesa balibakoseshe ne kubashukisha ni pakuti baalipitilishe ukulangisha ati baalibikile akalango ku fya baLesa. Tabalekelepo ukulwa kabili balukucita ifintu ifyalukusuminanshanya na fyefyo baalukutembelelapo. Tuli apepi ne kushila kwa cicino icalo icibipile; popele tuli ne milandu ya cinenene iya kucetekela ati bukumo lukoso tuli ne kulambulwa! Kani mulukufwaisha ukupyungisha pakweba’ti mushukishiwe kuli baYawe, kabili ne kulwila ishuko lya baYawe?
MULUKULITEMENWA UKULWILA ISHUKO LYA BAYAWE
10, 11. (a) Kani tungalwila shani ishuko lya baLesa? (b) Findo fingatofwako ukulukusalululapo bwino ifya kucita ne kulwisha ukubombomana ne fintu fimbi ifingatulengesha ukubulo’kupyungila bwino baLesa?
10 Findo ifingatulengesha ukulwila ishuko lya baLesa? Ubukatasho bumo ubu abengi balwile nabo kulwisha ukunaka kwabo. Bambi balipyungishe pakweba’ti balukubona umulimo wa kutulisha mu nshila iyelelwe. Kuli mwebo, cipale mulyelelwe ukukoselela ni pakuti mulalwalilila neli mulalyumfwa ukuba mwenka. Nakabili, bambi balalwa ne bukatasho bwa kufitulukila umo uwabasoomeshe. Nangaba ne myaka tupyungiile baYawe, fwense tulyelelwe ukupyungisha ukulwisha ifintu ifingatulengesha ukubulo’kupyungila bwino baLesa, abalambula aba bucine.
11 Ukulabila lukoso bucine, ukulonda fyonse lukoso ifi abaKlistu belelwe ukulukulonda kungaba bukatasho. Makosa makosa kani umutima wesu uwakutumpaika ulukufwaya fwebo ukucita ifibipile. (Jele. 17:9) Kani mwabona ati pali mumo umu tamulukucitapo bwino, mwane lombeni umupashi uswetelele. Itembelo ne mupashi uswetelele fingamofweniko ukulukucita ifintu ifi mwishi ati filungeme kabili ifingamulengesheni ukushukishwa kuli baYawe. Mulukucita ifilukusuminanshya ne matembelo enu. Inshiku na nshiku mulukwesha ukupendako iciputusha cimo ica mu Baibolo, mulukukwata isambililo lya pa lwenu eli ne mapempelo acisoolo.—Pendeni Amasamo 119:32.
12, 13. Findo fyaofweleko abaKlistu babili ukucimfya ukukumbwa ukubipile?
12 Kuli ifingi ifilangishe ifi Amashiwi abaLesa, umupashi wabo, eli ne mabuuku esu fyofweleko abaKlistu ukucimfya ukunaka kwabo. Umwanice umo uwali ne myaka 17 alipendele iciputusha icali ne mutwi wa kweba’ti, “How Can You Resist Wrong Desires?” (Kani Ungacimfya Shani Ukukumbwa Ukubipile?) icali muli Awake! ya December 8, 2003. Findo acitilepo? Alilabiile ati: “Ndukulwisha ukulanguluka ukubipile. Ili napendele muli cici iciputusha ati ‘abengi, balakatashiwa ukulwisha ifi ifintu,’ nalibwene ati nshalipo nenka sombi nali pamo ne bakwabesu.” Uyu umwanice alibwenenemo na mu ciputusha icali ne mutwi wa kweba’ti, “Alternative Life-Styles—Does God Approve?” (Kani BaLesa Balisuminishe Abalalume Ukulukucita Ifya Banakashi ne Banakashi Ukulukucita Ifya Balalume?) icali muli Awake ya October 8, 2003. Alibwene ati muli cici iciputusha balilabiile ne kweba ati kuli bambi ubu ubukatasho buli koti ‘munga mu munefu.’ (2 Koli. 12:7) Ili balukulwisha pakweba’ti balukuli ne mibelo iweme, bangacetekela ati kuntangiile ifintu fikawama. Alilabiile ati, “Pakuti pali fyefyo, ndalanguluka ati pa kasuba konse, ningaba uwa bucine. Ndabatoota baYawe pa kupyungisha ukwanshika kwabo ukutofwako ukulukuli ne mibelo iweme muli cicino icalo icibipile.”
13 Langulukeni na pa nkashi yesu iya ku United States. Yalilembele ati: “Ndukufwaya ukumutooteni pa kutupeela ifyakulya fya ku mupashi pa mpindi iyelelwe. Impindi ishingi ndabona ati ifi ifiputusha fililembelwe nebo. Pa myaka iingi, ndalwisha ukukumbwa uku baYawe bapatile. Shimbi impindi ndafwaya lukoso ukuleko’kulwa. Ndiishi ati baYawe ba nkumbu kabili balafitulukila, pano pakuti ndi na kuku ukukumbwa ukubipile, kabili eko umutima wandi ufwaisha, ndabona ati tekuti bangofweko. Ubu ubukatasho bulikumine fyonse lukoso ifi ncita mu mweo wanji. . . . Ili napendele iciputusha icali ne mutwi wa kweba’ti ‘Bushe Mwalikwata ‘Umutima Wa Kwishiba’ Yehova?’ mu Akatambo ka Wakulama aka March 15, 2013, nalyumfwile mu cinenene ati baYawe balafwaya ukungofwako.”
14. (a) Kani Paulu alukubona shani ubukatasho alukupitamo? (b) Tungacimfya shani ukubifya kwesu ukwa ku munefu?
14 Pendeni AbaLoma 7:21-25. Paulu aliishibile bwino ifi cikatasha ukulwa ne kukumbwa ne kubifya kwa munefu. Nangabe’fyo, aliishibile ati angacimfya muli lulu ulubo ukupitila mu kutembela, ukweyamina pali baYawe, ne kucetekela mu mulubulo wa baYesu. Nga pano fwebo? Na fwebo tungacimfya mu lubo lwa kulwisha ukubifya kwesu. Tungacita shani ifyo? Pa kulukutenteka Paulu, pa kulukweyamina pali baYawe pa mupunda wa kweyamina pa makosa esu, na pa kucetekela mu mulubulo.
15. Nindo tungalabilila ati itembelo lingatofwako ukulukuli aba bucine ne kukoselelela mu makatasho?
15 Shimbi impindi baLesa balafwaya fwebo ukulangisha ifi tulukulanguluka pali bubo ubukatasho. Ku cakubwenako, findo tungacita kani fwebo (neli uwa mu cisoolo cesu) twalwala ubulwashi ubukulu neli bambi balukucita ifitafyelelwe kuli fwebo? Tungalangisha ati tulicetekele baYawe ukupitila mu kubakombetela mwi tembelo pakweba’ti batupeele amakosa akutofwako ukulukuli aba bucine ne kulama bucibusa bwesu nabo. (Filip. 4:13) Ifi abengi baalukupitamo mu nshiku shakwe Paulu na fyefyo abengi bapitamo pali ino mpindi, filalangisha ati itembelo lingatofwako ukuba ne makosa nakabili ne kupitilisha ukulukukoselela.
MULUKULWILA ISHUKO LYA BAYAWE
16, 17. Findo mulukufwaisha ukucita?
16 Umusenseshi angatemwa ukubona mwebo mwakatala kabili mwaleka ne kulwa. Pitilisheni ‘ukufiikatisha ifintu ifiweme.’ (1 Tesa. 5:21) Ishibeni ati mungamucimfya Satana, icalo cakwe icibipile, kabili mungacimfya ne kubifya ukuli konse. Mungacite’fyo ukupitila mu kucetekela ati baLesa bangamukosheni.—2 Koli. 4:7-9; Galatya 6:9.
17 Pitilisheni ukulwa. Pitilisheni ukulwisha. Pitilisheni ukukoselela. Cetekeleni ati baYawe bakamwitulwileni “ishuko ilya kubulapo ne mwakulilongelela.”—Mal. 3:10.
bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn ssw_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn