“Ukulukufilanguluka Ifya ku Mupashi Mweo ne Butende”
“Abo abekala koti mupashi, balalanguluka ifintu ifya ku mupashi.”—LOMA 8:5.
INYIMBO: 57, 52
1, 2. Nindo ifyebo ifili mu capitala 8 ice buuku lya AbaLoma ficindamine ku baKlistu abasufishiwe?
KANI mulingapendepo ilembo lya AbaLoma 8:15-17 ili mulukwalakanya pa kwanuka imfwa ya baYesu ukubako umwaka ne mwaka? Cipale. Ili ilembo lilabuulishisha ifi umupashi ucitila bumboni ne mupashi wa baKlistu bambi pakweba’ti beshibe ati balisufishiwe. Kabili apakupenda pa 1 muli cici icapitala palalabila pali baabo “abali muli baKlistu Yesu.” Pano, kani ifyebo ifili mu capitala 8 ice buuku lya AbaLoma fingapyunga lukoso ku baKlistu abasufishiwe? Neli fingapyunga na ku baKlistu abali ne bucetekelo bwa kwikala pa calo umuyayaya?
2 Icapitala 8 ice buuku lya AbaLoma calilembeelwe abaKlistu abasufishiwe. Balapokelela ‘umupashi’ ne ‘kupembelela ukukonshiwa kwa kupyanikwa kwabo, ukulubuka kwa mibili yabo.’ (Loma 8:23) Kuntangiile bakaba bana ba baLesa kwiulu. Ifi fingakonshiwa ni pakuti balibatishiwe, kabili baLesa baalipyungishe umulubulo pali bo, baalibafitulukiile ifyakubifya fyabo, kabili balibalengele ukuba abana babo aba ku mupashi abalungeme.—Loma 3:23-26; 4:25; 8:30.
3. Nindo tungalabilila ati ifyebo ifili mu capitala 8 ice buuku lya AbaLoma fingapyunga na ku bakwete ubucetekelo bwa kwikala pa calo?
3 Nangabe’fyo, ifyebo ifili muli cici icapitala ficindeme na ku baKlistu abali ne bucetekelo bwa kwikala pa calo ni pakuti baLesa balababona ati balungeme. Ifi filibwenekele muli fyefyo Paulu alabiilepo muli yenke’yi inkalata. Mu capitala 4 aalilabiile pali Ablaamu. Uyu umwalalume wa bucetekelo aali pa calo ili baYawe tabangapeela abaIshilaeli Ifunde kabili ili baYesu tabangesa mu kutufwila. Nangabe’fyo, baYawe baalibwene ukucetekela kwakwe Ablaamu ukulibelele ne kubona ati mulungeme. (Pendeni AbaLoma 4:20-22.) Na ino mpindi, baYawe balabona abaKlistu ba bucetekelo abakekala pa calo ati balungeme. Penka, tungalabila ati ifyebo ifili mu capitala 8 ice buuku lya AbaLoma fingapyunga na ku bakwete ubucetekelo bwa kwikala pa calo umuyayaya.
4. Ni cisa cakwipusha twelelwe ukulipusha ili twapenda ilembo lya AbaLoma 8:21?
4 Ilembo lya AbaLoma 8:21 lilatofwako ukubulo’kukanika ati icalo ca bukumo cikesa. Ili ilembo lilitulaile ati “ifilengelwe ifine nafyo fikakakululwa kuli bukalume bwe boshi ne kwinjila mu bwana bwa bene ubwa buleme bwa bana ba baLesa.” Pakuti baLesa bakalambula abantunshi ba bucetekelo, tungepusha ati: Kani na mwebo mulicetekele ati mukabako? Ukusambilila ifili mu capitala 8 ice buuku lya AbaLoma kungamofweniko ukucite’fyo.
“UKULUKULANGULUKA IFYA KU MUNEFU”
5. Findo Paulu aalukulabilapo pa AbaLoma 8:4-13?
5 Pendeni AbaLoma 8:4-13. Icapitala 8 cilalabila pali baabo abenda ku “munefu” mu kupusanako na baabo abenda ku “mupashi.” Bambi bangalanguluka ati ili ilembo lilapusanya abasambilile bucine ku batabasambililepo bucine, neli ati lilapusanya abaKlistu ku batabalipo baKlistu. Nangabe’fyo, Paulu alilembele iyi inkalata kuli baabo “bonse aba mu Loma, abatemiwe kuli baLesa, abetilwe ukulukwikele balungeme.” (Loma 1:7) Popele, Paulu alukupusanya abaKlistu abaalukwenda ku munefu ku baKlistu abaalukwenda ku mupashi. Kani ni findo aba abaKlistu baapusenemo?
6, 7. (a) Ni muli shisa nshila Baibolo ipyungisha ishiwi lya kweba’ti ‘umunefu’? (b) Ni mwisa Paulu aalukulosha ili apyungishe ishiwi ‘umunefu’ pe lembo lya AbaLoma 8:4-13?
6 Langulukeni lukoso pe shiwi ‘umunefu.’ Findo Paulu aalukuloshako pa kupyungisha ili ishiwi? Baibolo ilapyungisha ishiwi ‘umunefu’ mu nshila ishilekenelekene. Shimbi impindi, ilapyungisha ili ishiwi kani ilukulabila pa mibili yesu. (Loma 2:28; 1 Koli. 15:39, 50) Nakabili ili ishiwi lingalosha na ku cisoolo umuntu afuminemo. Ku cakubwenako, Juda alilabiile ku bakwabo ukulosha kuli Josefi ati: “Iminwe yesu iba ne mulandu pali ye; pakuti mukwasu, munefu untu umo na fwebo.”—Ifyakuta. 37:27.
7 Nangabe’fyo, ifili mu capitala 7 filatofwako ukwishiba umu Paulu aalukulosha pa kupyungisha ishiwi ‘umunefu’ pe lembo lya AbaLoma 8:4-13. Alibuulishishe ati ili baali mu “munefu” baali ne ‘kukumbwa kwa kubifya’ ukwalukupyunga ‘mu fileba fya mibili yabo.’ (Loma 7:5) Ici cilatofwako ukwishiba umu amashiwi akweba’ti “abo abekala koti munefu” alosha. Aba e baabo Paulu alabiilepo ati “balalanguluka ifintu ifya ku munefu.” Aalukulosha ku bantu abaatontomekele makosa pali fyefyo imibili yabo iya kubulo’kuwaminina yalukufwaisha. Aba ni baabo abalondaisha ukukumbwa kwabo, kungaba kwa kucita ubucencemeshi neli ifintu fimbi lukoso.
8. Nindo cabelele icelelwe ukucenjesha ne baKlistu abasufishiwe ukulosha ku kwenda ‘ku munefu’?
8 Pano mungalanguluka pa mulandu Paulu aalukulabilila ku baKlistu abasufishiwe pa fibipile ififuma mu ‘kwikala koti munefu.’ Kabili, kani ifipalileko fingacitika na ku baKlistu ba ino mpindi abali fibusa fya baLesa kabili baabo babona ati balungeme? Ica kubombomanika cakweba’ti, umuKlistu uuli onse angatatika ukulukwikala koti munefu wa kubifya. Ku cakubwenako, Paulu alilembele pa baKlistu bambi aba mu Loma abaali ne kukumbwa ukubipile. Cipale aba abaKlistu baali ne kukumbwa kwa kucita ubucencemeshi, ukuliisha, ukunwa imfaina ishingi, neli ukwa fintu fimbi lukoso. Bambi ‘baalukutumpaika ne bakubulo’kucenjela.’ (Loma 16:17, 18; Filip. 3:18, 19; Juda 4, 8, 12) Nakabili, anukeni ati pa mpindi imo, umuKlistu umo umwalalume mu Kolinto “aliupile umukashi wa bawishi.” (1 Koli. 5:1) E mulandu kanshi baLesa bapyungishishe Paulu ukucenjesha abaKlistu pa ‘kulukulanguluka ifya ku munefu.’—Loma 8:5, 6.
9. Ni kuli findo ukucenjesha ukuli pa AbaLoma 8:6 takuloshapo?
9 Uko ukucenjesha kucindeme na ino mpindi. Panuma ya kupyungila baLesa pa myaka iingi, umuKlistu angatatika ukulukulanguluka pa fintu fya ku munefu. Ici tacilukuloshapo ku muKlistu uulanguluka shimbi impindi pa fyakulya, incito, ifyakulisangalashishamo, neli pa butemwe ububa pa mwalalume ne mwanakashi. Ifi, fintu ifi abapyungishi ba baLesa abengi balangulukapo. BaYesu baalukulitemwesha ukulya ifyakulya, kabili baaliliishishe ne bantu bambi. Nakabili baalukulitemwesha ukucita ifyakulisangalashishamo. Paulu alibuulishishe ati cili icelelwe kuli baabo aboopile neli ukuupwa ukulukulangisha ubutemwe kuli bamukakwabo.
10. Kani ishiwi ilili pa AbaLoma 8:5, 6 ilya kweba’ti “balalanguluka” lilaalule’ndo?
10 Pano, findo Paulu aalukulabilapo ili alabiile pa ‘kulukulanguluka ifya ku munefu’? Ishiwi lya ciGiliki Paulu apyungishe lilaalula “ukubika ilangulushi neli umutima pa cintu cimo, ukucilangulukapo makosa ne kwanshikila limo, pakuti ifyo efi umuntu alukufwaisha ukucita.” Abo abekala koti munefu balacita ifintu ifi imibili yabo iya kubulo’kuwaminina ifwaisha. Uusambilila ifya mu Baibolo umo aalilabiile pa mashiwi aali pa AbaLoma 8:5 ati: “Balalanguluka pa fya ku munefu, e kweba’ti balifitemenwe makosa, efi balabilapo makosa, kabili balalitemwesha ukuficita.”
11. Findo fingaba ificindeme makosa kuli fwebo kani tatucenjele?
11 Cali icelelwe ku baKlistu abaali mu Loma ukulisalaala ne kubona ifi baabikileko akalango mu mweo wabo. Kani baalibikile makosa akalango ku “fintu ifya ku munefu”? Kabili cili icelelwe na kuli fwebo ukulisalaala mu mweo wesu. Findo tubikileko makosa akalango, kabili findo tulabilapo makosa? Findo tufwaisha inshiku shonse? Bambi bangasangana ati mu mweo wabo balibikile makosa akalango ku kunwa imfaina ishilekenekelene, ukuwamya ing’anda yabo, ukushita ifyakufwala fya bukumo, ukulama indalama ishingi, ukufakashisha imipunda ishilekenekelene, na fimbi ifipalileko. Ifi ifintu tafibipilepo, fintu ifi tungalangulukapo mu mweo wesu. Ku cakubwenako, baYesu impindi imo baalipangile imfaina, kabili Paulu alibuulile Timote ukunwa “utufaina tunini.” (1 Tim. 5:23; Yoa. 2:3-11) Pano, kani baYesu na Paulu lyonse baalukulabila pa mfaina ne kulitemwesha makosa ukushinwa? Kani eshi baatemenwe makosa, ne kulukushilabilapo lyonse? Neli panini! Nga pano fwebo? Findo tubikileko akalango mu mweo wesu?
12, 13. Nindo ukwishiba ifi tulangulukapo kucindamine?
12 Ukulisalaala kucindeme kuli fwebo fwense. Nindo twalabilile’fyo? Paulu alilembele ati: “Ukulukufilanguluka ifya ku munefu ni mfwa.” (Loma 8:6) Ici icebo cicindeme ni pakuti tungafwa mu fya baLesa ino mpindi eli ne kufwa kwa cinenene kuntangiile. Nangabe’fyo, Paulu taalukulabilapo ati umuntu uwatatika ‘ukulanguluka ifya ku munefu’ ninshi cashila kufwa lukoso tapalipo ifi angacita. Uyu umuntu angaaluka. Langulukeni pa mwalalume wa mu Kolinto uwatatikile ukucita “ifya ku munefu” kabili alitamfiwilwe. Aalikwete ishuko lya kwaluka kabili fyopele’fyo efi acitile. Aalilekele ukucita ifya ku munefu ne kutatika ukucita ifintu ifiweme.—2 Koli. 2:6-8.
13 Kani umwalalume wa mu Kolinto aalikonseshe ukwaluka, ninshi ne muKlistu pali ino mpindi angaaluka, makosa makosa uutacitilepo ifya ku munefu ifingalingana na fyefyo umwalalume wa mu Kolinto aacitile. Mu cinenene, ukucenjesha kwakwe Paulu pa fingafumamo kani umuntu atatika ‘ukulanguluka ifya ku munefu’ kulyelelwe ukulengesha abaKlistu bonse ukuwamyako umulukupengelwa!
“UKULUKUFILANGULUKA IFYA KU MUPASHI”
14, 15. (a) Findo twelelwe ukulukulangulukapo pa mupunda wa ‘kulanguluka pa fya ku munefu’? (b) Findo ‘ukulanguluka pa fya ku mupashi’ takwalulapo?
14 Panuma ili Paulu acenjeshe abaKlistu babyakwe pa ‘kulanguluka pa fya ku munefu,’ aalilabiile amashiwi akukoselesha ati: “Ukulukufilanguluka ifya ku mupashi mweo ne butende.” Mu cinenene, umweo ne mutende ififuma mu kulanguluka pa fya ku mupashi fiweme ukwakuti! Kani tungapokelela shani aya amashuko?
15 Umuntu ‘uulanguluka pa fya ku mupashi’ talipo ati ninshi tekuti alangulukepo pa fintu fimbi. Telelwepo ukulukulanguluka lukoso ne kulabila pali Baibolo neli pali fyefyo atemenwe baLesa ne bucetekelo bwakwe ubwa kuntangiile. Tulyelelwe ukwanuka ati Paulu na bambi abaaliko mu mpindi ya basambile abaalukusangalasha baLesa, amekalilo abo aali lukoso koti abantu bambi. Baalukulya ne kunwa. Abengi baalyupile ne kuupwa kabili baalukulitemwesha ukuba pamo ne fisoolo fyabo. Nakabili baalukupyunga pakweba’ti bakwate ifi baalukupengela mu mweo wabo.—Mako 6:3; 1 Tesa. 2:9.
16. Findo Paulu abikileko makosa akalango nangaba’ti alukulangulukapo na pali fyefyo alukupengela mu mweo wakwe?
16 Nangabe’fyo, abapyungishi ba baLesa tababikapo lukoso akalango ku fintu ifi bapengela mu mweo wabo. Panuma ya kubuulishisha ati Paulu aalukupanga amasema, Baibolo ilibuulishishe ifi abikileko makosa akalango mu mweo wakwe. Ilalabila ati aalibikile makosa akalango ku mulimo wa kutulisha ne kusambisha, woyo abaKlistu belelwe ukupyunga. (Pendeni Ifyacitilwe 18:2-4; 20:20, 21, 34, 35.) Kabili iyi e milimo yeyo akoseleshe abaKlistu babyakwe mu Loma ukupyunga. Mu cinenene, Paulu aalibikile makosa akalango ku kupyunga imilimo ya baLesa. AbaLoma baalyelelwe ukumutenteka, kabili na fwebo tulyelelwe ukumutenteka.—Loma 15:15, 16.
17. Kani ‘tulukulanguluka pa fya ku mupashi,’ ifintu fikaba shani mu mweo wesu?
17 Findo fingafumamo kani ‘tulukulanguluka pa fya ku mupashi’? Baibolo ilyasukile pa AbaLoma 8:6 ati: “Ukulukufilanguluka ifya ku mupashi mweo ne butende.” Ici cilukwalula ati umupashi uswetelele e ukalukutangilila ukulanguluka kwesu, pakuti ifi tulukulanguluka filukusuminanshanya na fyefyo baLesa balangulukapo. Tungacetekela ati kani tulukutangililwa ne “mupashi,” tukaba abasangalele mu mweo wesu. Kabili icikafumamo cakweba’ti tukaba ne mweo wa muyayaya, kani tukaba kwiulu neli pa calo.
18. Kani ‘ukulanguluka pa fya ku mupashi’ kulatofwako shani ukuba ne mutende?
18 Nga tulanguluke lukoso pa mashiwi akweba’ti “ukulukufilanguluka ifya ku mupashi . . . butende.” Abantu abengi tababapo ne mutende wa mwi langulushi. Ili aba bantu balukufwaya-fwaya umutende, fwebo tulalitemwesha umutende wa mwi langulushi. Cimo icilengesha fwebo ukulitemwesha uyu umutende cakweba’ti tulapyungisha ukuba pa mutende ne ba mu cisoolo cesu ne bakwabesu mwi kelesha. Lyonse tulaanuka ati fwebo kumo ne bakwabesu bonse tatuwamininepo. Pakuti pali ceco icebo, shimbi impindi kungaba amakatasho, kabili kani kwaba amakatasho, tulalonda ukufunda kwa baYesu ukwa kweba’ti: “Ukatanje ukakumankane [ukupanga umutende, NWT] ne mukwanu.” (Mat. 5:24) Tulakonsha ukucite’fi kani twaanuka ati uyo naye umukwabesu neli nkashi alapyungila “baLesa ba butende.”—Loma 15:33; 16:20.
19. Kani ifi tulangulukapo fingatulengesha ukuba na wisa umutende uulibelele?
19 Kuli na umbi umutende uulibelele woyo tungalitemwesha. Kani ‘tulukulanguluka pa fya ku mupashi,’ tulaba pa mutende ne Balengeshi besu. Yisaya alilembele amashiwi aakonshiwe ili aali ne mweo kabili aakonshiwa na bubuno bukumo, alilembele ati: “Mukalukumulama mu butende ubuwaminine uyo ubikile umutima wakwe pali mwebo, pakuti alukumucetekeleni.”—Yisa. 26:3; Pendeni AbaLoma 5:1.
20. Nindo imulengesheni ukutoota pa kufunda ukulembelwe mu capitala 8 ice buuku lya AbaLoma?
20 Kanshi twabona ati nangaba’ti tuli ne bucetekelo bwa kwikala kwiulu neli mu Paladaiso pa calo, tungatoota pa kufunda kwa baLesa ukulembelwe mu capitala 8 ice buuku lya AbaLoma. Tulatoota ukwakuti pa kufunda kwa kweba’ti tatwelelwepo ukutontomeka makosa pa “fintu ifya ku munefu” mu mweo wesu! Tulibwene ubune ubuli mu kulonda amashiwi abaLesa aakweba’ti “ukulukufilanguluka ifya ku mupashi mweo ne butende.” Kani twacite’fyo tukalitemwesha amashuko amuyayaya ao Paulu alabiilepo ili alembele ati: “Ukulambulwa kwa kubifya ni mfwa; sombi impese ya baLesa iya kupa lukoso mweo wa muyayaya muli baKlistu Yesu baShikulu besu.”—Loma 6:23.
bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn umb_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn