ICAPITALA 12
Mungaba Shani Icibusa ca BaLesa?
1, 2. Kani nibani bamo bamo abaali ifibusa fya baYawe?
MUNTU wa kuba shani mungafwaya ukuba icibusa cenu? Uumutemenwe. Woyo mumfwana nakwe kabili uumutemenweni. Ali ne mibelo ya nkumbu kabili ne mibelo imbi iimutemenwe.
2 BaYawe balisalulwile abantu bambi ukuba ifibusa fyabo. Ku cakubwenako, Ablaamu aali cibusa ca baYawe. (Yisaya 41:8; Jakobo 2:23) Umbi umuntu baYawe baatemenwe ni Dafidi. Balilabiile ati Dafidi aali muntu woyo umutima wabo watemenwe. (Ifyacitilwe 13:22) Nakabili, uwakushimika Danyeli ‘aalitemiwe ukwakuti’ kuli baYawe.—Danyeli 9:23.
3. Nindo yalengeshe Ablaamu, Dafidi, na Danyeli ukuba ifibusa fya baYawe?
3 Kani Ablaamu, Dafidi, na Danyeli baalibeele shani ifibusa fya baYawe? BaYawe balilabile kuli Ablaamu ati: “Wakutikisha ishiwi lyanji.” (Ifyakutanga 22:18) BaYawe balaba ifibusa fya babo ababomfwila mu kulicefya. Umushobo wa bantu nao ungaba icibusa ca baLesa. BaYawe balibuulishishe ku mushobo wa baIshilaeli ati: “Kutikeni ishiwi lyanji, eli nkaba nine baLesa benu, na mwebo ne kuba bantu banji.” (Jelemiya 7:23) Popele na mwebo mulyelelwe ukumfwila baYawe kani mulukufwaya muli bucine ukuba icibusa cabo.
BAYAWE BALALAMA IFIBUSA FYABO
4, 5. Kani baYawe balalama shani ifibusa fyabo?
4 Baibolo ilalabila ati baYawe balafwayafwaya inshila ‘shakulibwenesha ati balikosele pakuti pali babo abali ne mitima iiwaminine kuli bo.’ (2 Ifyebo 16:9) Pa Amasamo 32:8, balilaile ifibusa fyabo ati: “Nkakufunda ne ku kusambisha muli yeyo-nshila umo ungenda-mo. Ishiso lyanji likakubuula amano.”
5 Umupate umukulu alafwaya fwebo ukuleka ukuba ifibusa fya baLesa. Pano baYawe balafwaya ukutulama. (Pendeni Amasamo 55:22.) Pakuti tuli fibusa fya baYawe, tulabapyungila ne mweo wesu wonse. Tulaba aba bucine lyonse kuli bo nangaba ati ifintu fikatashe shani. Kabili tuli ne kucetekela ukwakweteko uwaimbile amasamo. Alilembele pali baYawe ati: “Pakuti bali pa lwine lwanji, popele nshikatenkanishiwa.” (Amasamo 16:8; 63:8) Kani Satana alesha shani ukutuciicila ukuba ifibusa fya baLesa?
UKUBEPESHA KWAKWE SATANA
6. Findo Satana alabila pa bantunshi?
6 Mu Capitala 11 twalisambilile ati Satana alilabiile ifibipile pali baYawe ne kubeba ati ba bufi kabili tabasolololapo mu kulungama pakuti tabalekelepo Adama na Efa ukulisalulwila icali icilungeme ne cibipile. Ibuuku lyakwe Jobo lilatusambisha ati Satana nakabili alabepesha abantunshi abafwaya ukuba ifibusa fya baLesa. Satana alatongaala abantunshi ati balapyungila baLesa nipakuti pali fyefyo babapeela, talipo nipakuti abantunshi balitemenwe baLesa. Kabili alalitoota ati angalengesha bonse ukuleka ukupyungila baLesa. Lekeni tubone ifi tungasambililako kuli Jobo na fyefyo baYawe baamulamine.
7, 8. (a) Jobo aali muntu wa kuba shani kuli baYawe? (b) Kani findo Satana alabiile pali Jobo?
7 Kani Jobo aali ninani? Aali muntu umuweme uwaikeleko imyaka 3,600 iyapitapo. BaYawe baalilabile ati pali ilya mpindi takwalipo umuntu uwali koti niye pa calo. Jobo aali muntu uwalukutiina baLesa ukwakuti, kabili alipatile ifibipile. (Jobo 1:8) Fya cine, Jobo aali ni cibusa wa cinenene uwa baYawe.
8 Satana alukulabila ati Jobo alukupyungila baLesa pakuti pa kulitemwa. Satana alilabiile kuli baYawe ati: “Kanshi tamumushingulwishe ne lubao ponse ponse pali ye, na pang’anda yakwe, na pali fyo fyonse ifi ali nafyo? Kabili mwaishukisha imilimo iya ku minwe yakwe, ne maboni akwe nao alukufunuka mu calo. Sombi nga mutambike ukuboko kwenu bukumo, mutintile-po pali fyo fyonse ifi akwete, penka akamukaaneni pa menso enu.”—Jobo 1:10, 11.
9. Findo baYawe basuminishe Satana ukucita?
9 Satana alibepeshe Jobo ati alukupyungila baYawe pakuti balukumupeelapo fimo. Satana kabili alilabile ati angalengesha Jobo ukuleka ukupyungila baYawe. BaYawe tabasumiinepo ilangulushi lyakwe Satana, popele balimusuminishe ukwesha ne kubona kani Jobo aali cibusa ca baYawe pakuti aalibatemenwe umwine.
SATANA AESHA JOBO
10. Findo Satana aacitile kuli Jobo, kabili Jobo aalicitile shani?
10 Pa kutanga lukoso, Satana alipeye inama shonse ishakwe Jobo. Panuma Satana alipeye abapyungishi bakwe Jobo abengi. Jobo alishele ukwakubula neli fimo. Mu kupelako, Satana alipeye abana bakwe Jobo bonse ku cipuupu icikulu. Pano Jobo alipitilishe ukuba uwa bucine kuli baLesa. ‘Muli fyefyo fyonse Jobo taabifishe tau, neli ku basaalula baLesa.’—Jobo 1:12-19, 22.
11. (a) Findo fimbi Satana aacitile kuli Jobo? (b) Kabili findo Jobo aacitile?
11 Satana talekelepo ukupensha Jobo. Aalile kuli baLesa ne kulabila ati: ‘Tintilenipo pe fupa lyakwe na pa munefu wakwe, eli akamukaneni pa menso enu.’ Popele Satana alipamine Jobo ne bulwashi ubwalukusomena ukwakuti. (Jobo 2:5, 7) Nakabili, Jobo aali uwa bucine kuli baYawe. Kaalabila ati: “Ukufikila ukufwa nebo tekuti mfumyepo [ndekepo] ubunjino bwanji pali nebo!”—Jobo 27:5.
12. Kani Jobo alilangiishe shani ati Satana wa bufi?
12 Jobo taishibilepo neli kamo pali fyefyo Satana alukumubepesha kabili taishibilepo umulandu alukupengela ukwakuti. Aalukubona koti baYawe ebalengeshe ukulwala kwakwe. (Jobo 6:4; 16:11-14) Nangabe’fyo, Jobo aalipitilishe ukuba uwa bucine kuli baYawe. Pano ukukanika kwalishilile. Jobo talukulifwailapo ifyakwe umwine. Aali cibusa ca baLesa nipakuti aalibatemenwe. Popele, filya fyonse Satana alabiile pali Jobo, fyali fya bufi!
13. Findo fyafumine muli filya Jobo aali uwa bucine kuli baYawe?
13 Nangaba ati Jobo taishibilepo ifyalukucitika kwiulu, aalipitilishe ukuba uwa bucine kuli baLesa ne kushinina Satana ati ni mbifi. BaYawe balilambwile Jobo pali bucibusa bwakwe kuli bo.—Jobo 42:12-17.
IFI SATANA AMUBEPESHENI MWEBO
14, 15. Findo Satana abepesha abalalume ne banakashi bonse?
14 Mungasambililako isambililo ilicindeme kuli filya ifyacitikile kuli Jobo. Pali bulelo, Satana alatubepesha ati tulapyungila baYawe ni pakuti kuli ifi tufwaya ukupoka kuli Bo. Pali Jobo 2:4, Satana kalabila ati: ‘Fyonse’fyo ifi akwete umuntu angafiposa pakuti pa mweo wakwe.’ Popele, Satana alabepesha abalalume ne banakashi bonse ati balalifwaila lukoso ifyabo, talipo ni Jobo enka alukubuula aya amashiwi. Panuma ya myaka iingi ukufuma ili Jobo afwile, Satana alipitilishe ukupufya baYawe ne bapyungishi babo. Ku cakubwenako, pa Ifisimpi 27:11, tulapendapo ati: “We mwana wanji ube ne mano, usangalashe umutima wanji, Ati mwasuke uyo ulukuntongala.”
15 Mungasalululapo ukumfwila baYawe ne kuba icibusa cabo ica cinenene, ku kushinina ati Satana wa bufi. Nangaba ati pa kuba icibusa ca baLesa cingapengela ukwaluka makosa mu mweo wenu, ico e cintu icikulu mwelelwe ukucita! Uku ukusalululapo kwenu cintu icicindeme. Satana alalabila ati tekuti mubepo aba bucine kuli baLesa ili mwaba ne kukatashiwa. Alesha ukututumpaika pakweba ati tatubeele aba bucine kuli baLesa. Alacita shani ifyo?
16. (a) Kani niisa nshila Satana apyungisha pa kuciicila abantu ukupyungila baYawe? (b) Kani Umusenseshi alesha shani ukumuciicileni ukupyungila baYawe?
16 Satana alapyungisha inshila ishipusenepusene ku kwesha ukututumpaika pakweba ati tuleke ukuba ifibusa fya baLesa. Ali ‘koti ni nkalamu iilukubuluma, ukufwaya woyo ingalya.’ (1 Petilo 5:8) Mwikankamana ili ababyenu, aba mu cisoolo cenu, neli abantu bambi lukoso balukufwaya ukumukanyeni ukusambilila Baibolo ne kucita icilungeme. Mungomfwa koti balukumuciicileni. * (Yoane 15:19, 20) Satana “alalyalula ni nkalamba ya kutuba.” Popele, angesha ukututumpaika pakweba ati tuleke ukumfwila baYawe. (2 AbaKolinto 11:14) Inshila naimbi Satana apyungisha pa kutuciicila ukupyungila baYawe kutulengesha ukulanguluka ati tatufikilepo ukupyungila baYawe.—Ifisimpi 24:10.
UMFWILENI AMAFUNDE ABAYAWE
17. Nindo twelelwe ukumfwila baYawe?
17 Ili twaumfwila baYawe, tulashinina Satana ati wa bufi. Findo fingatofwako ukulukumfwila? Baibolo ilalabila ati: ‘Ulukutemwa baYawe Lesa wobe, ne mutima wobe wonse, ne makosa obe onse.’ (Ndutelonomi 6:5) Tulomfwila baYawe nipakuti tulibatemenwe. Ili ukutemwa kwesu kulukuya ili kukulilako, tukalukufwaya ukucita fyonse lukoso ifi batubuula ukucita. Intangishi Yoane alilembele ati: “Pakuti ubutemwe bwa baLesa ni bubu, ati tulukulama’mafunde abo: lomba amafunde abo taalemene, tau.”—1 Yoane 5:3.
18, 19. (a) Kani findo fimbi ifi baYawe batubuula ati fibipile? (b) Tulishi shani ati baYawe tabatubuulapo ukucita ifintu ifi tekuti tukonshepo?
18 Kani findo fimbi ifi baYawe batubuula ati fibipile? Muli ifyakubwenako mu kabokoshi akalukulabila ati “ Kanamineni ifi BaYawe Bapatile.” Pa kutanga, mungalanguluka ati ifyabuulishishiwa mu kabokoshi tafibipilepo. Pano, ili mwapenda Baibolo ne kwalakanyapo makosa pali fyo, mukabona ati muli akalango mukumfwila amafunde ya baYawe. Kabili mungabona ati mulyelelwe ukwalukako mumo mumo. Nangaba ati ukucite’fyo kungakatasha shimbi impindi, kani mwaalulako fimbi mu bwikashi bwenu, mukaba aba mutende kabili abasangalele pakuti pa kuba icibusa ca bucine ica baLesa. (Yisaya 48:17, 18) Tulishi shani ati cingacitwa ukwalukako mumo mumo mu bwikashi bwesu?
19 BaYawe tabatubuulapo ukucita ifintu ifi beshi ati tekuti tukonshepo. (Ndutelonomi 30:11-14) Pakuti cibusa cesu ica cinenene,balitwishi bwino ukucila fyefyo tulishi fwebene. Balishi ukukosa kwesu eli ne kunaka kwesu. (Amasamo 103:14) Intangishi Paulu alikoseleshe ati: ‘baLesa ba bucine; tabakasumina ati mukeshiwe ukucila na pa makosa enu; sombi pamo ne cakwesha bakalenga ne mwakupulukila, ati mukeshibe ukucipinta.” (1 AbaKolinto 10:13) Tungacetekela ati lyonse baYawe bakalukutupeela amakosa akucita ifilungeme. Bakamupeeleni “ubukulu ubucilile ubwa makosa” ubukamofweniko ukukoselela mu makatasho. (2 AbaKolinto 4:7) Panuma ili baYawe baofweleko Paulu mu makatasho alukupitamo, alilembele ati: ‘Ndi ne makosa apa fintu fyonse muli babo abankosha.’—AbaFilipoi 4:13.
SAMBILILENI UKUTEMWA IFI BALESA BATEMENWE
20. Niisa mibelo baYawe bakwete yeyo twelelwe ukutenteka, kabili nindo twelelwe ukucitile’fyo?
20 Kani tulukufwaya ukuba icibusa ca baYawe, tulyelelwe ukuleka ukucita ifi baYawe balabila ati fibipile, pano tulyelelwe ukucita ificilile na pa kucite’fyo. (AbaLoma 12:9) Ifibusa fya baLesa filatemwa ifi baLesa batemenwe. Ifi ifintu balifibuulishishe pa Amasamo 15:1-5. (Pendeni.) Ifibusa fya baYawe filatenteka imibelo yabo iili koti ‘butemwe, ukusangalala, ubutende, inkumbu, uluse, ukuwama, ukucetekelwa, ukulicefya ne kuliteka.’—AbaGalatya 5:22, 23.
21. Kani mungasambilila shani ukulangisha imibelo baLesa batemenwe?
21 Kani mungasambilila shani ukulangisha iyi imibelo iiwamishe? Mulyelelwe ukwishiba ifi baYawe batemenwe ukupitila mu kupenda ne kusambilila Baibolo lyonse. (Yisaya 30:20, 21) Ili mulukucite’fi, ubutemwe bwenu ubwa kuli baYawe bukakulilako, kabili ili ubutemwe bukalukukulilako, mukalukufwaya ukubomfwila lyonse.
22. Findo fikafumamo kani mwaumfwila baYawe?
22 Ifintu fyefyo mwelelwe ukwalulako mu mweo wenu tungafipalanya ku kufuula ifyakufwala fya kale ne kufwala ifya bukumo. Baibolo ilalabila ati mulyelelwe ‘ukufuula ubuntu bwa kale’ ne kufwala “ubuntu bwa bukumo.” (AbaKolosai 3:9, 10) Nangaba ati ukucite’fyo takupubilepo, ili twacite’fyo ne kumfwila baYawe, balitulaile ati bakatulambula “ukulambulwa ukukulu.” (Amasamo 19:11) Fya cine, salululenipo ukumfwila baYawe, ne kushinina ati Satana wa bufi. Pyungileni baYawe pakuti pa kubatemwa mubatemenwe, talipo ni pali fyefyo bakamulambuleni. Eli mukaba icibusa ca cinenene ica baLesa!
^ par. 16 Ici tacaalulapo ati abantu bonse abafwaya ukumuciicileni ukusambilila Baibolo ninshi balatangililwa na Satana. Pano, Satana ni “lesa wa mpindi ino” kabili ‘icalo conse cililele muli ye.’ Popele tekuti citukankamanikepo ukubona abantu balukwesha ukutuciicila ukupyungila baYawe.—2 AbaKolinto 4:4; 1 Yoane 5:19.
oci_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn