MBWEJO
Bubinebine Padi Tata, Mwana, ne Mushipiditu Sandu
BANTU bakulupile mu lufundijo lwa Busatu Busantu banenanga’mba mu Leza umo mudi bantu basatu—Tata, Mwana, ne Mushipiditu Sandu. Umo ne umo wa mu basatu udingakene na bakwabo mu bukomo bonso, kadi bonso kebadipo na ngalwilo. Ko kunena’mba mungya lufundijo lwa Busatu Busantu, Tata i Leza, Mwana i Leza, ne Mushipiditu Sandu i Leza, ino kudi Leza umo kete.
Bavule bakulupile mu Busatu Busantu betabijanga amba kebabwanyapo kushintulula luno lufundijo. Inoko, balanga amba Bible ufundijanga’lo. Ino tuyukei amba kishima “Busatu” kekidipo mu Bible, nansha pamo pene. Ino le mulangwe wa Busatu udi’mo? Pa kulondolola kino kipangujo, tubandaulei bisonekwa bitelanga boba babingijanga luno lufundijo lwa Busatu Busantu.
“MWANDA WADI LEZA”
Yoano 1:1 unena’mba: “Aye Mwanda wadi wikele konka kungalwilo kwine. Kadi aye Mwanda badi bēkele na Leza pamo. Ino aye Mwanda wadi enka Leza.” Mu binenwa bilonda’po, mutumibwa Yoano ulombola patōka amba “Mwanda” uno i Yesu. (Yoano 1:14) Inoko Mwanda byaitwa bu Leza, bamo bafulanga ku kunena’mba Mwana ne Tata bafwaninwe nanshi kwikala mu Leza umo enka.
Ino yuka amba kino kipindi kya Bible kyāsonekelwe dibajinjibajinji mu Kingidiki. Kupwa balamuni batambija bilembwa mu Kingidiki bebitūla mu ndimi mikwabo. Kudi balamuni bavule ba Bible kebanenepo amba “Mwanda wadi enka Leza.” Mwanda waka? Mwanda mungya buyuki bwabo bwa Kingidiki kya mu Bible, bano balamuni i bajingulule amba uno musemwa “Mwanda wadi enka Leza” ufwaninwe kwalamunwa muswelo mwishile. Namani? Tala bidi bimfwa bityetye’tu: “Logos [Mwanda] wadi wa buleza.” (A New Translation of the Bible) “Mwanda wadi leza.” (The New Testament in an Improved Version) “Mwanda wadi na Leza ne wadi mwiabile nandi mwikadila wandi.” (The Translator’s New Testament) Kukwatañana na ano malamuni, Mwanda ke Lezapo mwine, mhm.* Ino Mwanda byadi na kitenta kya peulu mu bipangwa bya Yehova, o mwanda utelwa bu “leza” (na “l” mutyetye). Kadi kishima “leza” pano kishintulula “mukomo.”
YUKILA’KO MYANDA
Bavule kebayukilepo Kingidiki kya mu Bible. Penepo ukayuka namani byādi bisaka kunena mutumibwa Yoano? Langa’po bidi kino kimfwa: Mwadimu washintulwila bana ba masomo mwanda kampanda. Kupwa, bana ba masomo abaivwana bushintuludi mu muswelo mwishileshile, aba nenki, aba nenki. Le bana ba masomo bakapwija uno mwanda namani? I biyampe bepangule mwadimu ebalombole mobikadile. Bine, kuyukila’ko myanda ko kukebakwasha bemvwanije biyampe mwanda’wa. Ne abe nobe mo monka, shi usaka kwivwanija Yoano 1:1, ufwaninwe kutanga Evanjile ya Yoano mwanda wa kuyukila’ko kitenta kya Yesu. Kwifundila’ko myanda mikwabo ko kukakukwasha na bubine ufule ku milangwe myoloke pa mwanda’wa.
Kimfwa, tala bisonekelwe na Yoano mu shapita 1, vese wa 18 amba: “Nansha umo wamwenepo Leza [Mwinē bukomo bonso], nansha patyetye.” Inoko, bantu bāmwene Yesu, Mwana, mwanda Yoano unena’mba: “Aye Mwanda [Yesu] wālamukile ke muntu, kadi wafikile kwikala monka mwetu, twabandile ntumbo yandi.” (Yoano 1:14) Penepa Mwana ukokeja namani kwikala mu Leza Mwinē Bukomo Bonso? Kadi Yoano unena amba Mwanda wādi wikele “na Leza pamo.” Le muntu ukokeja namani aye umo kwikala na muntu mukwabo kadi ne kwikala enka muntu waikele nandi’wa? Pakwabo kadi, monka mokisonekelwe mu Yoano 17:3, Yesu ulombwele patōkelela kwishila kudi pa bukata bwandi na Shandi wa mūlu. Utela Shandi amba “abe Leza enka wa binebine.” Kadi dya ku mfulo kwa Evanjile yandi, Yoano unena mu kīpi amba: “Bino’bi byasonekelwe’mba, mwitabije’mba: Yesu i aye Kidishitu, Mwana Leza.” (Yoano 20:31) Ubamone amba Yesu watelwa bu Mwanā Leza, ke bu Lezapo, mhm. Buno bushintuludi bwa ntentekelo buletelwe mu Evanjile ya Yoano bulombola muswelo ufwaninwe kwivwana Yoano 1:1. Yesu, Mwanda, i “leza” ke-muntu udi na kitenta kikata, ino kadipo pamo na Leza Mwinē Bukomo Bonso.
BINGIJA MYANDA
Jokela pano ku kimfwa kya mwadimu ne bana ba masomo. Langa shi bana ba masomo bamo bakitatana ne pano pene, nansha byobapwa kwivwana bushintuludi bwa ntentekelo bwa mwadimu. Le penepa bakalonga bika? Bakokeja kukakimba mwadimu mukwabo ebasapwile bivule bitala enka pa mwanda umo’wa. Shi mwadimu wa bubidi wabingija bushintuludi bwa mwadimu mubajinji, papo ne kutatana kwa bana ba masomo bavule kukapwa. Ne abe nobe mo monka, shi ukitatana bilembele Yoano mulembi wa Bible pa kipwano kya Yesu na Leza Mwinē Bukomo Bonso, nankyo nyemena kudi mulembi mukwabo wa Bible akusapwile bivule bitala pa uno mwanda. Kimfwa, tala byobya byāsonekele Mateo. Wāsonekele byānene Yesu pa mwanda utala mfulo ya ino ngikadilo ya bintu amba: “Mwendele dyodya difuku nansha nsa mine, kekudipo uyukile. Ne bamwikeulu badi mu madiulu bene, nansha Mwana mwine, kebayukile’dyopo, poso’nka Tata kete ye uyukile’dyo.” (Mateo 24:36, MB) Mwene bino binenwa bibingija amba Yesu ke Lezapo Mwinē Bukomo Bonso?
Yesu unena amba Tata uyukile bivule kutabuka Mwana. Shi Yesu wadi mu Leza Mwinē Bukomo Bonso, wadi nandi wa kuyuka byonso biyukile Shandi. Nanshi pano Mwana ne Tata kebadingakenepo pamo. Ino, bamo bakanena’mba: ‘Yesu wāikele na būmi bwa miswelo ibidi. Pano wādi unena bu muntu wa misunya.’ Ino nansha byādi namino, le mushipiditu sandu nao le? Shi nao udi mu Leza umo enka pamo bwa Tata, mwanda waka Yesu kanenepo amba ao uyukile byobya biyukile Tata?
Poendelela na kwifunda Bible, bine kukabulwepo kujingulula amba mavese mavule a mu Bible esambilanga pa uno mwanda. Abingija bubinebine butala padi Tata, Mwana, ne mushipiditu sandu.—Mitōto 90:2; Bilongwa 7:55; Kolose 1:15.
* Shi usaka kuyuka bijila bya ludimi lwa Kingidiki bingidijibwe mu Yoano 1:1, tala paje 26-29 mu boloshile Lelo Ukakulupila mu Busatu-busantu? ulupwilwe na Batumoni ba Yehova.
tum_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn twi_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lua_Latn bem_Latn