Vino Mungacimvya Ulwi wa mu Melenganyo
MULI pa uzanzo! Nupya umulwani winu umukulu, Satana, akuomvya icanzo icipe sana. I canzo ci cico? I vyeo vya ufi! Icanzo cico citapangilwa ukuti camucisa, lelo capangilwa ukuvulunganya imyelenganyizizye inu..
Umutumwa Paulo wamanyile uzanzo uwaya umu vyeo vya ufi ivikafuma kuli Satana, nomba asi Ina Klistu yonsi amanyile vivyo. Cikaloleka ukuti yamwi umu Kolinto yaitailanga sana, ala yakwelenganya ukuti yakoma sana umu utailo icakuti yatanga yatoovoke. (1 Kol. 10:12) Acino Paulo wayacelwile ukuti: ‘Indi ni ntete zyakuti mwemo mungasombwa, wakwe vino Eva wasomvilwe ni nzoka ya usomvi. Indi ni ntete zya kuti limwi mwemo mulata kwelenganya pa mulandu wakwe Klistu mu musango usuma uwa cumi.’—2 Kol. 11:3.
Vino Paulo wasumvileko sana amano, cikalanga sile apaswe ukuti tutalinzile ukuitazyela. Ndi cakuti mukulonda ukucimvya ulwi wa mu melenganyo, mulinzile ukumanya uzanzo uwaya umu vyeo vya ufi nu kuicingilila.
U MULANDU CI UNO IVYEO VYA UFI VYAIPILA SANA?
Ivyeo vya ufi vikaomviwa pa kusomba antu nanti ukuyalenga ukwelenganya nanti ukucita ivintu umu nzila imwi. Ibuku limwi (Propaganda and Persuasion) likalondolola ukuti ivyeo vya ufi “vitaazipa, vikacisa, nupya i vya lufyengo.” Antu yakavilondolola ukuomvya amazwi wakwe “ufi, mupatikizya, nu kutungulula imyelenganyizizye yakwe yauze.”
U mulandu ci uno ivyeo vya ufi vyaipila sana? Vyaipa sana pano vingonona imyelenganyizye itu ukwaula nu kuti tumanye. Tungavikolanya uku muza uwipe uno tutanga tulole nanti ukununsya. Umuntu umwi uwasambilila sana pa vicitwa vya yantu (Vance Packard) walondolwile ukuti: “ivyeo vya ufi vikalenga tutandike ukucita ivintu vino tusicita lyonsi ukwaula nu kumanya ukuti avino cili.” Umuntu muze uwasambilila sana nawe walanzile ukuti ivyeo vya ufi vyalenga antu yacita ivintu ivikaleta uzanzo, ukukana langulukilako yauze nupya vikalenga antu ‘yakomana, ukucuzya sana antu yauze pa mulandu wa milolekele ya nkanda nanti pa mulandu ni mipepele ino yayamo.’—Easily Led—A History of Propaganda.
Lyene ndi cakuti antu sile aangasomba antu yauze ukuomvya ivyeo vya ufi, nga Satana wene cingafika kwi? Akalola vino antu yakacita ukufuma pano yaumbiilwe. “Insi yonsi” ndakai ikatungululwa nu mwipe. Angaomvya iciliconsi ca mu nsi ukusalanganya ufi wakwe. (1 Yoa. 5:19; Yoa. 8:44) Satana ‘walesyanya kuti antu yatalola luswepo’ icakuti ndakai lyene ‘akasomba antu umu nsi yonsi.’ (2 Kol. 4:4; Umbw. 12:9) Uzye mungakana uli ufi wakwe?
MWAKOMYA UTAILO WINU
Yesu walanzile vino tungakana ivyeo vya ufi ukuti: “Mulamanya cumi ca pali Leza, nga ni cumi cilamukulula.” (Yoa. 8:31, 32) Lino kuli ulwi, umusilika alinzile ukumanya kuno angazana ivyeo vya cumi pano umulwani angamunena ivyaufi pakuti amuvulunganye. Uzye fwandi aekwi kuno mungazana ivyeo vya cumi? Yeova watulondolwela umwi Zwi Lyakwe Baibo. Amuno mungazana vyonsi ivikalondekwa pakuti mukane ivyeo vya ufi ivikafuma kuli Satana.—2 Tim. 3:16, 17.
Ukuya kwene, Satana intulo ya vyeo vya ufi wamanya vivyo. Fwandi akaomvya ivintu vya mu nsi ukuti apumvyanye antu pakuti yatawelenga Baibo nu kuisambilizya. Mulinzile ukucenjela pakuti mutasombwa! (Efes. 6:11) Mulinzile ‘kumanyikisya’ icumi. (Efes. 3:18) Mulinzile ukuombesya pakuti mucite vivyo. Nomba mulinzile ukumanya ningo vino kalemba umwi walanzile (Noam Chomsky) ukuti: “Kusi umuntu nanti umwi angiza aitile icumi umu mutwe winu. Mulinzile ukucilonda nu kucizana mweineco.” Fwandi “mwaombesya pakuti mucizane” lino ‘mukusambilila Malembelo cila wanda.’—Mili. 17:11.
Mwaiusya ukuti Satana asilonda kuti mwaelenganya ningo nu kumanya icumi pali vino muvwa. U mulandu ci? Wakwe vino ibuku limwi lyalanda (Media and Society in the Twentieth Century) Ivyeo vya ufi “vingalenga antu ukuluvyanya . . . ndi yasikukomeleziwa ukwelenganya pali vino yuvwa.” Fwandi mutazumila sile nanti ukulondela sile vyonsi vino muvwa. (Mapi. 14:15) Mwaomvya amaka yano Leza wamupeela akwelenganya nu kumanya ningo icumi.—Mapi. 2:10-15; Loma 12:1, 2.
TWALILILINI UKUOMBELA PAMWI
Asilika aakasombwa ni vyeo vya ufi yakaya sana ni ntete nupya ilingi yasiitemelwa ukuya uku nkondo. Ivyeo vivyo vingalenga asilika amwi umba lyonga yalwisyanya atupu nanti ukufuma kuli yano yakuyalwisya nu kusumba amano kuuze. Umukalamba umwi uwa yasilika uwa ku German wazumile ukuti umulandu onga uno yamwi yayacimvizyanga umu Nkondo ya Nsi Yonsi iyakutandikilako u wakuti “alwani yao yaomvyanga amazwi yaufi nu kuyavulunganya wakwe vino inzoka ikavulunganya kalulu.” Avino Satana akacita na ndakai kwene pakuti atupaatukanye nu kutucimvya, akaezya ukucita vivyo lino akutunka aina na ya nkazi ukutandika ukucimvyanya nanti ukuipaatula ukwi uvi lyakwe Yeova pa mulandu wakuti yakwelenganya ukuti muli ulufyengo nanti ukuilizyanya.
Mutalinzile ukusombwa! Mwaleka Izwi Lyakwe Leza lyamutungulula. Pakuti tutwalilile ukuombela pamwi na ina na ya nkazi, Baibo ikatukomelezya “kwelelana lyonsi” nu kumala zuwa intazi ndi twapusana. (Kolo. 3:13, 14; Mate. 5:23, 24) Baibo ikatucelula ukuti tutalinzile ukuipaatula uku ina na ya nkazi amu cilongano. (Mapi. 18:1) Mwasininkizya ukuti mwatimuipekanya ukukana ivyeo vya ufi ivikafuma kuli Satana. Muyuzye muti: ‘Uzye vino nacisile umuku wafumileko lino umwina wansosizye, vyazanzizye Leza nanti vyazanzizye Satana?’—Gala. 5:16-26; Efes. 2:2, 3.
MUTAATOOVOKA
Umusilika uwata ukuya uwa cisinka kuli wino akuyatungulula atanga alwe inkondo. Fwandi aakaomvya ivyeo vya ufi yakaezya na maka ukuti yavulunganye ukuuvwana pa musilika ni ntunguluzi yakwe. Yangaomvya ivyeo vya ufi wakwe: “Mutalinzile ukutaila akumutungulula!” na aakuti “Mutaleka akumutungulula yamuletelele!” Pakuti ivyeo vya musango uu viye ivya kutiinya, limwi alwani yangaezya nu kulanda vino intunguluzi zikaluvyanya. Vikwene avino Satana akacita. Akatwalilila ukwezya na maka ukumutunka pakuti mutauvwila yano Yeova wika umu utunguluzi.
Uzye mungaicingilila uli? Twalililini ukuombela pamwi ni uvi lyakwe Yeova nu kutungilila aakatungulula asi mulandu nu kukana malilika kwao. (1 Tesa. 5:12, 13) Fwandi “mutaleka ciye cangupale kuvulunganyiziwa” ndi cakuti asangu yatandika ukulanda ivipe pali mwemwe nanti ndi kwacitika vyuze ivingavulunganya imyelenganyizizye inu nanti icakuti vino muvwa vikuloleka kwati vili sile ningo. (2 Tesa. 2:2; Tito 1:10) Mwalondela ivyeo vya kukomelezya vino yanenyile Timoti ala acili umulumendo. Twalililini ukusumba sana amano uku cumi cino mwasambilila, nupya mwaiusya amusambilizye. (2 Tim. 3:14, 15) Mwaelenganya pali vino vingalenga mutwalilile ukutaila umuomvi mutailwe wino Yeova waaomvya apiipi ni myaka 100 ukutusambilizya icumi.—Mate. 24:45-47; Ayeb. 13:7, 17.
MUTAATIINA
Mwaiusya ukuti, asi lyonsi lino Satana akaomvya ivyeo vya ufi ukwaula ukuti twiluke. Insita zimwi akaomvya ivintinya, pano ali cintu “conga icampiti sana cino akaomvya pakuti asombe antu.” (Easily Led—A History of Propaganda) Wakwe vino umuntu umwi (Professor Philip M. Taylor) uwasambilila sana uwa ku Britain walemvile, Aina Asilya yateekanga uzya alwani yao ukuomvya “ivintinya ala yakuyasomba.” Satana alatwalilila ukulenga ukuti antu yatiina antu yauze, ukutiina ukucuziwa, ukutiina imfwa, alino ni vintu vyuze ivya kutiinya pakuti amuteeke uzya nu kumulenga ukuta ukuombela Yeova.—Eza. 8:12; Yele. 42:11; Ayeb. 2:15.
Mutaaleka Satana aomvya ivintiinya pakuti amutoovole nanti ukumulenga ukuta ukuya na ucisinka. Yesu walanzile ukuti: “Mutaoopa yano akakoma umwili, lelo pacisila kusi na cuze cino yangacita.” (Luka 12:4) Mwataila sana vino Yeova wamulaya ukuti alatwalilila ukumucingilila, ukumupeela “maka,” nu kumwazwa ukuzizimizya kuli vyonsi ivingaleta uwezyo wakuti mutontele Satana.—2 Kol. 4:7-9; 1 Pet. 3:14.
I cacumi ukuti insita zimwi kungacitika ivingamuletela intete nu kumutoovola. Nomba mwaiusya lyonsi amazwi yakukomelezya yano Yeova wanenyile Yoswa akuti: ‘Uposye nupya uzyansye, pano Yeova Leza wako amayanga nawe konsi kuno umayanga.’ (Yoswa 1:9) Ndi mwasakamikwa, mwapepa kuli Yeova zuwa zuwa nu kumunena vyonsi ivikumucuzya. Mungasininkizya ukuti “Leza alamupeela mutende uno kusi umuntu nanti wenga angaumanyikisya” pakuti mungakwata amaka akukana ufi wakwe Satana.—Filipi 4:6, 7, 13.
Uzye mukwiusya ufi uno intumi iyafumile uku Asilya, yaomvizye uku yantu yakwe Leza? Umuntu wiya walanzile ukuti, ‘Kusi icingamucingilila uku ina Asilya. Nanti a Leza winu kwene, Yeova, pasi vino angamucitila.’ Walanzile nu kuti: ‘Yeova aliwe watunenyile ukuti twize tonone impanga ii.’ Nga Yeova wene walanzile vyani? Watiile: “Mutazakaza nanti panono apa mazwi ya ina Asilya yano yatiyantukola.” (2 Yamw. 18:22-25; 19:6) Lyene watumile umungeli ukuyakoma aina Asilya 185,000 umu usiku onga!—2 Yamw. 19:35.
MWAYA NA MANO NUPYA MWAUVWILA YEOVA LYONSI
Uzye mwatala mwatambapo filimu muno umuntu umwi ataamanyile ukuti yakumusomba? Uzye mwalondanga ukupunda muti: ‘Utazumila! Yakukusomba sile!’ Elenganyini lyene ukuti angeli yakumunena amazwi ali wakwe yayo aakuti: “Utasombwa nu ufi wakwe Satana!”
Fwandi mutaasumba mano uku ufi wakwe Satana. (Mapi. 26:24, 25) Mwakutika kuli Yeova nu kumutaila muli vyonsi vino mukucita. (Mapi. 3:5-7) Yeova wamutemwa sana nupya akamukomelezya ukuti: “Mwanane, uye na mano, pakuti uzanzye umwenzo wane, pakuti ningakwata insambu zya kwasuka wensi wino anganzewanya.” (Mapi. 27:11) Ndi mwacita vii, mulacimvya ulwi wa mu melenganyo!
bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn tum_Latn tum_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn plt_Latn bem_Latn bem_Latn gaz_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn