Bukristu bwamu Bbaibbele ku Banakristu basyoma muli Leza Omwe
Hena Yahushua ngu Leza na? Ku Banakristu banji mumyaka yainda iili 1700, kwiingula kwakusinizya nkwakuti inzya. Kuli mbabo, ooyu mubuzyo wakasansaulwa Mumuswaangano waku Nicea, oomo mukwakaambilizyigwa kuti Kristu abe “Leza wa Leza, Mumuni wa Mumuni...uubambidwe bubambe bomwe mbuli Taata” mumulazyo wa ciiyo cabubambe bwa Kristu (Ciiyo ca mbwambidwe Kristu). Tabali boonse bakazumina makani aayo, kusikila buzuba buno, bantu banji bacililauka. Iswe, ncobeni, tuli akataa basyoonto buyo aabo. Aboobo citobela ncakuti, swebo mbuli bantu basyoma muli Leza Omwe, kanjaanji tutamikizyigwa kudyakaizya Yahushua nkaambo tukaka mulazyo ooyo.
Mubwini, bunji bwesu tiitwakali kusyoma muli Leza Omwe lyoonse pe; twakakomezyelwa mumikwasyi iisyoma muli Baleza Botatwe. Eelyo nitwaataanguna kwiiya kuti Yahushua tali Singuzuzyoonse, inga twatalika ncobeni kumubona kasusu kubbila, alimwi eeci ncecaacitika ncobeni mumbunga zisyoma muli Leza Omwe; pele eezyo zyakacinca aakale kusyoma kuti Bantu boonse balengedwe aaciimo cibotu, akusyoma mu Lukamantano muli Leza Omwe. Nokuba boobo, aabo bakali bataanzi kusyoma muli Leza Omwe ku Amelika, boonse bakali Banakristu batugwa muncili; bakalaa mizeezo iilondokede alimwi bayandisya kulondola bululami, pele boonse bakali lyaabide cakumanina kuli Kristu a Yahuwah. Tacidonaikwi kuti, ooku kulisungula boobu nkokwaabasolweda kulusyomo lwa Leza Omwe: kukaka lwiiyo lwa Baleza botatwe aciimo ca Kristu cipindaulwa.
Busicikolo bwakatalikila kulaale kuzwa lyaaba “Kumunikilwa” kwabasyoma Leza Omwe. Twakaiya zintu zijatikizya Yahushua alimwi zimwi ziindi zyatazyibidwe akataa basyoma muli Leza Omwe bataanzi. Alimwi twakaiya azimwi zinjaanji zya Bbaibbele kuligama lwalyo.
Saa mbubuti ono, swebo mbuli Banakristu basyoma muli Leza Omwe, ncotwaambila zintu zya Yahushua ziteendelani a Bbaibbele? Cilisalede kuti, tweelede kuzyokela kuli ceeco caamba Bbaibbele kujatikizya Kristu. Ciiyo bamusyobo ooyo cijatikizya zinji kwiinda cibalo eeci. Kwaciindi cino, atugame buyo milimo yokwa Paulu ooyo wakali kusyoma mbuli zikombelo zitaanzi zyaku Jelusalema.
Kuli Paulu, Yahushua tali Yahuwah pe, pele Mwanaa Yahuwah; ncimbonimboni cokwa Yahuwah. Aboobo, Kristu uyubununa Yahuwah kuli ndiswe, pele ulayubununa akuyanda kwa Yahuwah mumukowa wabantu munzila iitalangilwi. Eezi nzyezintu basyaabupampu bataanzi kusyoma muli Leza Omwe boonse zibakali kuzumina. Pele bakagumaguma buyo aasyoonto aamwi makani mulwiiyo lwa Kristu ookwa Paulu: Masimpe kuti Kristu unyonena Yahuwah eeco Yahuwah alikke ncakonzya kucita. Eeli nde da mwaazyalilwa lwiiyo lwa Baleza botatwe; Pele oomu mweenya motukonzya kubona aawo mpubaalubila basyoma muli Baleza botatwe. Nkaambo eelyo notusyoma ceeco Kristu ncaakacita mukukankaminwa akubuka kuzwa kubafu, alimwi notubala ncacita cino ciindi kujanza lyalulyo lwa Yahuwah, tulakonzya kubona bupati bwa Kristu kabunjilene antoomwe akuceya kwakwe kuli Yahuwah. Eeci ncecintu lino ncotweelede kuvwuntauzya.
Mucizuminano Cakale coonse, Yahuwah wakasyomya kuti bumwi buzuba, Walo uyoobukulusya Cizuminano Cakwe kuli Isilayeli, kubalekelela zinyonyoono, akuzunda cibyaabi. Pele muli Paulu, amumilumbe ya Mateyo, Maako a Luuka, tulabona kuti zyoonse eezyo zintu zyaakacitika muli Kristu. Yahushua wakabukulusya cizuminano eeco; lufu lwa Yahushua akubuka kuzwa kulufu kwakoonda mulimo ookwa Yahuwah wakufutula kwiinda mukulekelela zinyonyoono zya nyika akuzimaanya cibi. Mumajwi amwi, Kristu wakacita ceeco alikke Yahuwah ncaakali kukonzya kucita.
Ooyu mulimo wakufutula ngwaakamanizya Kristu anyika — pele lino uli kujulu kujanza lyalulyo lwa Taata. Ino ucita nzi cino ciindi? Bwiinguzi bunyanyaazya masusu, bulafundilizya, akwaankamanya: Kristu cino ciindi ubeleka mucibaka ca Yahuwah. Bunji bwa milimo ya Kristu njiyeeyo Yahuwah njaakali kucita nokuba njaakeelede kucita. Atutalikile muli ba Filipo 2:9: “Akaambo kaako [kulicesya kwa Kristu], Yahuwah wakamusumpula cinicini akumupa Zina lilaatala lya mazina woonse.” Kuli mibuzyo yobile iizwa mukampango aaka: “Ndi Zina nzi,” alimwi caamba nzi kupa Zina eelyo kuli Yahushua? Kutaanguna, “Izina lilaatala lya mazina woonse” Inga lyamvwugwa mbuli maambila mbali kwaamba Zina lya Yahuwah lini, nkokuti lyakuti, YHWH. Ooku nkokwaamba kuti, Yahushua wakatambula Zina lyaandeene lyokwa Yahuwah lini. Atwiime aasyoonto, aawa eeci tacaambi kuti Yahushua wakacinca Zina lyakwe kuti libe mbuli lya Yahuwah pe, mbuli mukaintu wangu mbwaakacinca zina lyakwe lyamacaalizyo kuya kuli lyangu. Muziyanza zya buJuuda, eelyo umwi napegwa Zina lipya, eeco ciiminina kuti mulimo wa cuuno Cakwe wakacincigwa. Aboobo makani eeni aali mukampango aaka, ngakuti, lino milimo yokwa Yahushua yeendelana aacintu ciguminizya Zina lipya ndyapedwe, lya YHWH; ubeleka mucibaka ca Yahuwah. Nguuvwiila milimo yokwa Yahuwah nokuba kuti Walo tali Yahuwah Lwakwe, nkaambo Yahuwah Muntu Omwe buyo. Kuubaubya makani, Yahuwah wakasumpula Yahushua kujanza Lyakwe lyalulyo akubikka ali nguwe Bweendelezi Bwakwe bwaandeene a Mulimo wa Cuuno Cakwe cini.
Pe ma, tacigambyi aboobo, kujana Kristu kabeleka milimo yeelela Zina eelyo. Cilisalede kuti, kuli “kuvwelanya milimo” akataa Yahuwah a Kristu, ooyo lino weendelezya micito yabulemu cino ciindi. Kuli mikonzyanyo minjaanji yamakani aaya, pele misyoonto buyo inga yabeleka caino kuli ndiswe. Mu BaLoma 10:13, Paulu waamba kuti “boonse bawompolola Zina lya Mwami bayoovwunwa ncobeni.” Aaka kampango kayindulukwa cigaminina kuzwa kuli Joweli 2:32 katondezya “boonse” baita Mwami Yahuwah kuti abavwune. Eeco, nokuba boobo, lino Paulu ucijatanya kuli Yahushua, ooyo waambwa kuti ngu simalelo mu BaLoma 10:13. Cilisalede kuti, Kristu wiiminina cibaka citegwa (loco Dei); nkokuti, uli mubusena bwa Yahuwah. Mbweenya bwaamba Paulu, nakanana zya “cuuno ca lubeta” cokwa Yahuwah a Kristu (2 Bakolinto. 5:10). Cimwi ciinda atalaa zyoonse, Paulu ubweza ciiyo cizyibidwe kabotu kuzwa mu Cizuminano Cakale ca “Buzuba bwa Mwami,” eeco citondezya Yahuwah kaboola anyika kuzyoobeteka mubulemu, akusalazya kuti ooyo Mwami waambwa ngu Kristu kabeleka mucibaka ca Yahuwah mbuli mutumwa nokuba mwiiminini wakwe. Alimwi, aawa tulabona milimo yabo mbwiiswaangana.
Acimwi cipati mukampango kamwi, 1 Bakolinto 15:45: “Adamu mutaanzi wakaba muntu muzumi...Adamu wamacaalizyo (Kristu) wakaba Muya uupa- buumi.” Aabo babala malembe aa Paulu nibatakayimpya kubona caambwa aawa: ikuti mulimo wakweeta kasimpe mulimo wa “Moza uupa-buumi” ali Kristu. “Kupa-buumi” lyoonse wakali mulimo wa Muya Uusalala, ooyo uutali muntu susu, pele ngu Yahuwah Lwakwe mbwatambikizya lugwasyo kumukowa wa bantu. Alimwi, mumuzeezo wa Paulu, ooyu mulimo wakapegwa Kristu wakasumpulwa.
Aboobo, kufumbwa naa muciindi naakali kupona anyika nokuba kakkede kujanza lyalulyo lwa Yahuwah, Kristu ucita buyo mulimo Yahuwah alikke ngwakonzya kucita. Pele, lyoonse balaanzeene a Yahuwah. Kunyina nokuba aasyoonto mutwe wacuuno wakuti “Leza” niwakapedwe nguwe pe, nokuba kuti uulikidwe Zina, eelyo ndyaakapegwa kuli Yahuwah; eelyo talili Zina lyakwe lyaakalo pe. Paulu waamba kuti mu 1 Bakolinto 8:6 kuli buyo “Leza Omwe...a Simalelo Omwe.” Nkabela kuli zintu zyobile nzyotunga twasala lino. Inga twaamba kuti kaambo keni Paulu ncasimpya milimo yabulemu ali Kristu nkaambo kakuti Yahuwah mbaa Leza Botatwe, aboobo akuuntuluzya kuceya kwa Kristu kuli Yahuwah, nanka kuti inga twabambulula twaambo munzila njacita Paulu kuti: Kristu ulakonzya kubeleka cigaminina munzila eezi nkaambo walo wakapegwa mulawo kuli Yahuwah kuti abeleke milimo eeyo. Kulomya makani, Kristu ubeleka milimo njacita kweendelanya a Leza Omwe. Nokuba boobo, lwiiyo lwa Kristu lwesu talutuyiisyi kwiindilizya akuti Kristu mutumwa wa Yahuwah; mulanda Wakwe; nokuba mubelesi Wakwe. Ooku nkupandulula Kristu munzila yiinda kulemenena kapati; kwaamba kuti ubeleka mucibaka ca Yahuwah nkwaamba zintu nzyotutakonzyi kwaamba umwi. Pele bantu bakataanguna kwaamba zintu zyamusyobo ooyo tiibakabweza ntaamu kwiingaila mumizeezo iizingaila mbuli yakusyoma Baleza botatwe.
Aakale Ime ndaambide kuti kunyina wiiminina akati wakali kweelela; alikke uutegwa “janza lya Mwami” nguwakali kukonzya kubelekela Yahuwah eeco alikke Yahuwah ncakonzya kucita. Aaya masimpe ncobeni kakwiina kudonaika. Aawa tubona aali moyo wa lupyopyongano lwa kusyoma muli Baleza botatwe. Nkaambo eelyo basyoma muli Leza Omwe nibaali kuyandisya kukaka kuti Yahuwah wakali Baleza botatwe aboobo akuti Kristu wakalaa ziimo zyobile, abalo bakazuunyana amuzeezo wakuti Yahushua, wakali mwaalumi ncobeni, wakalengelwa kubeleka mucibaka ca Yahuwah. Andipandulule makani aaya.
Tweelede kuswena ku Bbaibbele mbuli bbuku lipati lya twaano. Kuzwa kumatalikilo kusikila kumamanino, kuli kaano kapati kalungululwa. Yahuwah wakalenga zintu zyoonse; zintu zyoonse zyakasofwaala; Yahuwah uyoobambulula zintu zyoonse. Mangwalo alazumina mulimo wakubambulula ooyu kuti unooli mulimo ookwa Yahuwah Lwakwe. Pele ooyo uutola cibeela cipati mumulimo ooyu tacili Yahuwah, pele ngu Kristu. Nokuba kuti, mbuli mbweyeeyela Ime kuti mbotweelede kwaamba, Kristu wakaponena buyo kubeleka mulimo ookwa Yahuwah munyika. Yahuwah takwe munyinza uumwiingilila; Walo takonzyi kulangwa nkaambo ooyo uumucenka inga wanyebuluka mpeenya aawo. Aboobo kutegwa abeleke akataa misela yabantu, Walo weelede kubelekela mu mutumwa ngwasalide. Pele kutali kufumbwa mutumwa inga weelela; ooyu mulimo ookwa Yahuwah Lwakwe. Aboobo Yahuwah wakalenga Yahushua kuti abe uumwiiminina anyika, uumubelekela buyo eeco Walo alikke ncakonzya kucita. Yahushua wakazyalilwa mulimo ooyu. Ninzi acimwi, ikuti Paulu naakasyoma zintu zyamusyobo ooyu kakwiina kusika ambaakani ya lwiiyo lwa Baleza botatwe nokuba kusyoma Jeesu uulaa ziimo zyobile, aswebo tatukonzyi kusika aawo.
Aboobo, tulakonzya kulikankaizya muciiyo ca Kristu cokwa Paulu, akuyungizya zinjaanji kumibandi ya Leza Omwe eeyi, eezi nzintu zyatakazyibidwe kuli basyaabupampu bataanzi bakalaa moza. Kristu wakali alimwi ucili mwaalumi; buponi bwakwe bwakatalikila mwida lya Maliya. Walo wakakomba, wakayandisya, akupaila kuli Leza wakwe, alimwi kufumbwa kweelana nkwaakali kwaamba kwakali buyo mukaambo ka milimo (BaFilipo. 2:6). Pele mbuboobo walo mbwazuzika mulimo mucibaka ca Yahuwah; kali mwaalumi — kakwiina kwiindilizya, nokuba kucesya — walo nguumaninide kubaa nguzu zifutula zyokwa Yahuwah Lwakwe. Walo nguuwonda milimo, eeyo Yahuwah alikke njakonzya kukutauka. Alimwi cili boobu nkaambo lyoonse akali makanze ookwa Yahuwah kuti Walo, kwiinda muli Kristu, akagozye mulimo mupati wa lufutuko mbuli bwakashinshimwa cuulu camyaka cakainda. Aswebo lino mbotusyoma muli Leza Omwe, katuzyi akusyoma makani aaya, tatukonzyi kuyungizya ku Mangwalo kwiinda mukuzumina majwi aa Mulazyo waku Nicene; pele atalaa ceeco, nkaambo mbotuli Banakristu basyoma muli Leza Omwe, swebo inga tunootamwa kusampauzya Simalelo wesu Mufutuli, Yahushua Messiah.
Eeci cibalo citali ca-WLC cakalembwa aba Anthony DeMarco.
Twakagwisya mucibalo citaanzi mazina aabakomba mituni ngobayita Taata a Mwana, akubikka mucibaka cangawo mazina mataanzi ngubaapedwe. Kuyungizya waawo, twakajokolosya mutumpango twa Mangwalo ntotulembulude mazina aa Taata a Mwana mbwaakalembedwe kutaanguna abalembi ba Bbaibbele bakayoyelwa Moza. Nkamu ya -WLC
bem_Latn bem_Latn bem_Latn nya_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn bem_Latn lug_Latn