GO TŠWA BOBOLOKELONG BJA RENA
Kgoši e Ile ya Tlala ka Lethabo!
SEO se diregile ka August 1936. Se diregile Mošateng wa Swaziland. Robert le George Nisbet ba be ba sa tšwa go bapala mmino le dipolelo tše gatišitšwego tša Ngwanabo rena J. F. Rutherford go tšwa koloing e nago le segodišamodumo. Kgoši Sobhuza II o ile a tlala ka lethabo. George o hlalosa gore: “Seo se re makaditšego ke gore o be a nyaka go reka motšhene wa go letša, direkhoto le segodišamodumo seo re bego re se šomiša go tsebatša molaetša wa Mmušo!”
Robert o ile a hlalosa ka boikokobetšo gore ga di rekišwe. Ka baka la’ng? Ka gobane dilo tšeo e be e le tša motho yo mongwe. Kgoši e be e nyaka go tseba gore motho yoo e be e le mang.
Robert o ile a araba ka gore: “Ka moka ga tšona ke tša Kgoši e nngwe.” Ke moka Sobhuza o ile a botšiša leina la Kgoši yeo. Robert o ile a re: “Ke Jesu Kriste, Kgoši ya Mmušo wa Modimo.”
Sobhuza o ile a bolela ka tlhompho e tseneletšego gore: “Ruri yeo ke Kgoši e kgolo. Ga ke nyake go tšea selo le ge e le sefe sa yona.”
Robert ka morago o ile a ngwala gore: ‘Ke be ke makaditšwe kudu ke botho bjoo Kgošikgolo Sobhuza e bo bontšhitšego. E be e bolela Seisemane gabotse ntle le go ikgantšha goba go ikgogomoša, le gona e be e bolela ditaba ka go lebanya e bile e batamelega. Nakong ya ge George a dutše a bapala mmino ka ntle, ke ile ka dula le yona ka ofising ya yona ka metsotso e ka bago e 45.’
Robert o tšwela pele ka gore: ‘Ka moragonyana letšatšing leo, re ile ra etela The Swazi National School moo re bilego le phihlelo e kgahlišago kudu. Re ile ra nea bohlatse go hlogo ya sekolo yeo e ilego ya theetša ka kelohloko. Ge re bolela le yona ka motšhene wa go letša gomme re e botša gore re be re ka rata gore sekolo ka moka se theetše direkhoto tšeo re di swerego, e ile ya thaba kudu ke moka ya laela barutwana ba ka bago ba 100 gore ba dule bjanyeng gomme ba theetše. Re ile ra botšwa gore e be e le sekolo se phagamego seo bašemane ba bego ba rutwa tša temo, go gaša dibjalo dirapeng, go betla, go aga, Seisemane le dipalo; gomme banenyana ba be ba rutwa booki, mešongwana ya ka gae le mediro e mengwe e bohlokwa.’ Makgolo wa Kgošikgolo ke yena a thomilego sekolo seo. *
Go tloga ka 1933, Kgoši Sobhuza o be a thabela go theetša babulamadibogo bao ba bego ba etela ka Mošate. Ka nako e nngwe, o ile a ba a kgobokanya bahlapetši ba gagwe ba 100 gore ba theetše direkhoto tša molaetša wa Mmušo. O ile a dira dipeeletšo tša dimakasine gomme a amogela dikgatišo. Go se go ye kae Kgoši e be e na le bokgobapuku bja yona bja dikgatišo tša Mmušo wa Modimo. Go oketša moo, e ile ya dira gore di šireletšwe go sa šetšwe go thibelwa ga dikgatišo tša rena ke mmušo wo o bego o ba laola wa Brithania nakong ya ntwa ya bobedi ya lefase.
Kgoši Sobhuza II o be a dutše a amogela Dihlatse ka Mošate wa Lobamba, e bile a bitša baruti gore ba tle ba theetše dipolelo tša tšona tša Beibele. Ge Hlatse yeo e dulago lefelong leo e lego Helvie Mashazi e be e hlalosa kgaolo 23 ya Mateo, sehlopha sa baruti se ile sa emelela se befetšwe gomme sa leka go e gapeletša gore e dule fase. Eupša Kgoši e ile ya tsena ditaba gare, ke moka ya laela Ngwanabo rena Mashazi gore a tšwele pele. Go oketša moo, Kgoši e ile ya botša batheetši gore ba ngwale ditemana ka moka tša Beibele polelong yeo!
Ka morago ga gore baruti ba bane ba theetše polelo yeo e filwego ke ngwanabo rena wa mmulamadibogo, ba ile ba sokološetša dikholoro tša bona ka morago gomme ba re: “Ga re sa le baruti, eupša re Dihlatse tša Jehofa.” Ka morago ba ile ba botšiša mmulamadibogo yoo ge e ba a na le dipuku tše swanago le tšeo Kgošikgolo e bego e na le tšona.
Go tloga ka bo-1930 go fihlela lehung la yona ka 1982, Kgošikgolo ye e be e hlompha Dihlatse tša Jehofa gomme ga se ya ka ya dumelela gore di tlaišwe ka ge di be di sa boloke meetlo ya Maswazi. Ka gona, Dihlatse di be di na le lebaka le kwagalago la go mo leboga, gomme di ile tša nyamišwa kudu ke lehu la gagwe.
Mathomong a 2013, go be go na le bagoeledi ba ka godimo ga 3 000 ba Mmušo kua Swaziland. Ka ge naga ye e na le badudi ba ka godingwana ga milione, mogoeledi yo tee o swanetše go nea bohlatse go batho ba 384. Babulamadibogo ba 260 ba ile ba šoma ka thata diphuthegong tše 90, gomme Segopotšong sa 2012 go tlile batho ba fetago 7 496. Go molaleng gore palo ya bagoeledi e tla oketšega. Ka kgonthe motheo o tiilego o ile wa thewa ke diketelo tšeo tša Swaziland ka bo-1930.—Go tšwa bobolokelong bja rena Afrika Borwa.
^ ser. 8 The Golden Age, June 30, 1937, letlakala 629.
nso_Latn nso_Latn nso_Latn nso_Latn nso_Latn nso_Latn nso_Latn nso_Latn nso_Latn nso_Latn nso_Latn nso_Latn nso_Latn eng_Latn