KAPETULU 6
Nga Munu Nathsi Akai Kuli?
1-3. Vanu vakehula vihula muka kukundama ku kuthsa, cho vaka-vulombelo vamo vakavikumbulula vati?
MBIMBILIYA yatukulahetha ngwayo kulutwe “kukukakala kuthsa.” (Kujombolola 21:4) Mu Kapetulu 5, twalilongethele ngwetu ndando ya kupatula inatulingitha twathe kukayoya myaka yoshe. Oloni vanu anga vali na kuthsa. (Muka-kwambulula 9:5) Ngechi tukalihula echi chihula chakama ngwetu: Vika vikalingiwa kuli yetu nga tunathsi?
2 Kuthzivuka muvakumbulwila echi chihula kutukwatha, maneneni nga tunathsitha munu uje itwathzema. Tunatha kulihula ngwetu: ‘Nai kuli? Ali na kutumona ndi? Natha kutukwatha ndi? Tukamumona lalo ndi?’
3 Mu vulombelo vakakumbulula evi vihula mu vingila vya kulithethzathethza. Vamo vakalongetha ngwavo nga munu wamuvwa nathsi, akai mwilu, oloni muka-vuvi, akai mu litende lya tuhya. Veka vakendeka ngwavo nga munu nathsi, akapu mukulu, cho akaliwana na vavushoko vwendi vaje vathsile laja. Vakwavo ngwavo nga munu nathsi, vakamuthompetha, cho kutundaho athemuka lalo, nambe kuthanguka na kupwa munu weka nambe kathitu.
4. Vyuma muka vivakalongetha mu vulombelo kukundama ku kuthsa?
4 Mu vulombelo vwavwingi vakalongetha vyuma vya kulithethzathethza. Oloni voshe vakulahela mumo lika ha ñanda ya kuthsa. Vakalongetha ngwavo nga munu nathsi, kuli ikeye kukatundu chuma chimo chije chikatwalelelaho kuyoya. Omwo mukemwo ndi?
NGA MUNU NATHSI AKAI KULI?
5, 6. Vika vikalingiwa kuli yetu nga tunathsi?
5 Yehova athzivuka vyuma vikalingiwa kuli yetu nga tunathsi. Natuleka ngwendi nga munu nathsi, kuyoya kwendi kukahu. Munu wa kuthsa kethi kuyoya. Nga munu nathsi kethi kulithziva mumo nambe kwanuka vyuma. * Nga tunathsi kutwatha kumona, nambe kuthziva, nambe kuthinganyeka.
6 Mwene Solomoni wathonekele ngwendi “vathsi nechi vene vathzivuka chai.” Vathsi kuvatha kuthzema, nambe kuthzinda, cho mu mbumbo kumwethi ‘vipangi lalo vyai, kumwethi kuyongola, kumwethi kuthzivuka, kumwethi mana.’ (Tandeni Muka-kwambulula 9:5, 6, 10.) Ku Myatho 146:4, ngwavo nga munu nathsi, “matumbe” endi nawo akathsi.
YESU MWALUMBUNWININEMO KUTHSA
7. Yesu walumbunwine vati kuthsa?
7 Omwo Lazalu kavuthamba ka Yesu wathsile, Yesu walekele vandongethi vendi ngwendi: “Muthamba wetu Lazalu nalala tulo.” Oloni Yesu kalumbunwine ngwendi Lazalu washuluvalele lika embwe. Yesu wendekele lalo ngwendi: “Lazalu nathsi.” (Yowano 11:11-14) Ngechi, Yesu wethekethele kuthsa ku kulala tulo. Kendekele ngwendi Lazalu ali mwilu nambe ngwendi ali na vavushoko vwendi vaje vathsile laja embwe. Kendekele lalo ngwendi Lazalu ali na kuyanda mu litende lya tuhya, nambe ngwendi nathemuka lalo kupwa munu weka, nambe kupwa kathitu embwe. Oloni ngwendi Lazalu nafu ngwe munu uje nalala tulo twakama. Kuli vithoneka vikwavo lalo vije vyetheketha kuthsa ku kulala tulo twakama. Ha thimbu ikwavo lalo, Yesu wethekethele kuthsa ku kulala tulo. Yesu mwathangwile muna Njailusi, wendekele ngwendi: “Ou mwanike kathsile embwe, oloni nalala lika tulo.”—Luka 8:52, 53.
8. Tuthzivuka vati ngwetu Njambi watangele vanu ngwendi vayoye myaka yoshe?
8 Kuma Njambi watangele va Andama na Eva mangana ngwendi vathse ndi? Embwe. Yehova wavatangele mangana valikuwe kuyoya myaka yoshe na kupwa va kulikangula. Yehova mwatangele vanu, wavanene lishungu lya kuyoya myaka yoshe. (Muka-kwambulula 3:11) Vithemi kuvashakele kumona vana vavo vakuluvala na kuthsa, cho na Yehova mukemwo mwakalithzivi hali yetu. Oloni nga Njambi watutangele ngwendi tuyoye myaka yoshe, cho vika vitukathsila?
VIKA VITUKATHSILA?
9. Mwafwa vika lishiko lije Yehova wanene Andama lyapwile lyalivwa?
9 Yehova walekele Andama mu lihya lya Endeni ngwendi: “Ukalya ku vushuka vwoshe vwa miti ya mu lihya, oloni ku vushuka vwa muti wa mana a kuthzivuka vuvwa na vuvi, kethi ukalyeko. Omwo nga ukalyako, cho ukathsa ku litangwa lije vene.” (Kushangumuka 2:9, 16, 17) Eli lishiko kulyapwile lyalikalu kulyononoka, mwafwa Yehova wakele na ndthzili ya kuleka Andama na Eva vyuma vyavivwa nevi vyavivi. Ngwe vononokele kuli Yehova, ngwe vamwethele ngwavo vathingimika chiyulo chendi. Ngwe vamwethele lalo kukandelela ku vyuma vyoshe vyavanene.
10, 11. (a) Satana wongumwine vati Andama na Eva? (b) Mwafwa vika va Andama na Eva kuvapandele kuvathambetha ha chuma chivalingile?
10 Oloni cha luvinda, va Andama na Eva kuvononokele kuli Yehova. Satana wehwile Eva ngwendi: “Kuma mwa vuthunga vene Njambi namileka ngwendi kethi mulye ku vushuka vwa ku muti woshe iwoshe wa muno mu lihya ndi?” Eva wamukumbulwile ngwendi: “Tunatha kulya ku vushuka vwa muti woshe iwoshe wa mu lihya. Oloni ku vushuka vwa muti wa mukati ka lihya, Njambi watulekele ngwendi kethi tukalyeko, nameme kukwatako lika, nga tulingamo, cho tuthsa.”—Kushangumuka 3:1-3.
11 Cho Satana wendekele ngwendi: “Omwo kethi mwa vuthunga, kumukathsi embwe. Njambi nendeka ngachije omwo nathzivuka ngechi ku litangwa lije mukalyako mesho eni akatona, cho mukalifwa na Njambi, mukathzivuka vuvwa na vuvi.” (Kushangumuka 3:4-6) Satana watondele Eva athinganyeke ngwendi atha kulyangwila vavenya vyuma vyavivwa nevi vyavivi. Wakwithile lalo Eva ngwendi vyai vitundamo nga atengulukila Njambi. Walekele Eva ngwendi kakathsi, ngechi Eva walile vuje vushuka, cho waneneko vumo munalume wendi. Va Andama na Eva, vathzivukile ngwavo Yehova wavavindikile kulya vuje vushuka. Oloni omwo valile vuje vushuka, vavyanene kwononoka lishiko lyendi. Vamwethele lalo ngwavo kuvathingimikile Ishavo wa mwilu wa chithzemo. Ngechi kuvapandele kuvathambetha ha chuma chivalingile.
12. Vika twendekela ngwetu va Andama na Eva vaviyithile manene ha kutengulukila Yehova?
12 Ava vithemi vetu vaviyithile manene ha kwonowa kuthingimika Ishamatanga wavo. Mulithziva vati nga muneni wa kulilelela amitengulukila na kulinga vyuma vimunamuvindika? Oku kumithzivitha ku mbunge kuvavala.
13. Yehova walumbunwine vika mwendekele ngwendi “ukeluka lalo ku livu”?
13 Va Andama na Eva kuvayoyele myaka yoshe, mwafwa kuvononokele. Yehova walekele Andama ngwendi: “Omwo yove watundile ku livu, cho ukeluka lalo ku livu.” (Tandeni Kushangumuka 3:19.) Oku kwalumbunwine ngwavo Andama akapwa lalo likungu, kakakalako ngwe muje kakeleko thimbu kanda vamutange. (Kushangumuka 2:7) Andama wathsile omwo walingile vuvi, cho kakeleko lalo.
14. Vika vitukathsila?
14 Ngwe va Andama na Eva vononokele kuli Njambi, ngwe na lelo lino kuvali. Oloni valingile vuvi omwo kuvamwononokele, ngechi vathsile. Vuvi vwapwa ngwe mushongo wauvi uje utunatambula ku vithemi vetu va kulivanga. Tuvavoshe twathemuka na vuvi, mukemwo tukathsi. (Loma 5:12) Oloni kethi mukemwo mwashakele Njambi. Njambi kashakele ngwendi vanu vathse, mukemwo Mbimbiliya yatumbula kuthsa ngwayo “chitothzi.”—1 Kolinte 15:26.
VUTHUNGA VUTUPATULA
15. Kuthzivuka omwo mukwapwa kuthsa kutupatula vati?
15 Kuthzivuka omwo mukwapwa kuthsa, kutupatula ku vithinganyeka vyoshe vyavivi. Mbimbiliya ikatulongetha ngwayo vathsi kuvethi kuthziva kuvavala nambe kukala na vuthiwa. Kutwatha kwendeka navo, cho navo kuvatha kwendeka netu. Kutwatha kukwatha vathsi, cho navo kuvatha kutukwatha. Kutwapandele kuvatewa mwafwa kuvatha kutuvulumuna. Oloni mu vulombelo vwavwingi vakendeka ngwavo kuli kumo kuvali na kuyoya vathsi, cho twatha kuvakwatha nga tulambula vimbongo vyavingi kuli tupilisitu, nambe vakulunu va vulombelo. Oloni nga tuthzivuka omwo mukwapwa kuthsa, cho kuvatha kutungumwitha.
16. Vulombelo vwavwingi vukalongetha makuli muka ha vathsi?
16 Satana akapangetha vulombelo vwa makuli mangana atukwithe na kukulahela ngwetu vathsi vali na kuyoya. Chakumwenako, mu vulombelo vumo vakalongetha ngwavo nga tunathsi, kuli yetu kukatundu chuma chimo chije chikai kweka na kuyoyako. Neni mukemwo muvakamilongethela ku vulombelo vweni indi vakamilongetha vyuma viyendeka Mbimbiliya ha vathsi? Satana akakwithi vanu mangana avongumune vathethze Yehova.
17. Vika twendekela ngwetu echi kulongetha cha kwenyeka vanu mu litende lya tuhya chikashaula Yehova?
17 Vyuma vivakalongetha mu vulombelo vwavwingi vikomoketha manene. Chakumwenako, vamo vakalongetha ngwavo vanu vavavi vakenya mu litende lya tuhya myaka yoshe. Oku kunapu kushaula Yehova. Katha kuyandetha vanu ngechi. (Tandeni 1 Yowano 4:8.) Mulithziva vati nga mumona munu uje ana munendi kashitiko ha kukoveletha mavoko endi mu tuhya? Muthinganyeka ngweni napu chikenya. Kumushaka lalo kumuthzivuka nambe kamandondo. Satana nendi ashaka ngwendi tumone Yehova mu ngila ya chifwa echi.
18. Mwafwa vika kutwapandele kutewa vathsi?
18 Mu vulombelo vukwavo lalo vakalongetha ngwavo nga vanu vanathsi, vakapu vakulu. Vakalongetha ngwavo tunapande kuthingimika na kutewa ava vakulu, mwafwa vatha kupwa vavuthamba vetu, nambe kupwa vitothzi vetu vakama. Vanu vavangi vakatava kuvakwitha ngocho. Vakatewe vathsi, ngechi vakavalemetha kuhyana kulemetha Yehova. Anukeni ngweni kutwapandele kutewa vathsi, mwafwa kuvethi kuthziva, nambe kumona. Yehova wapwa Ishamatanga wetu. Ikeye Njambi wa vuthunga, cho ikeye lika itunapande kulemetha.—Kujombolola 4:11.
19. Kuthzivuka omwo mukwapwa kuthsa kutukwatha vati?
19 Nga tuthzivuka omwo mukwapwa kuthsa, cho tupatuka ku vilongetha vya makuli vya mu vulombelo. Ovu vuthunga vutukwatha tuthzivuke vyuma vyavivwa vyanatukulahetha Yehova ha vuyoye vwetu vwa kulutwe.
20. Vika vitulilongetha mu kapetulu kanatako?
20 Yombi, ngamba ya Njambi wa kuthañulu wehwile ngwendi: “Nga munu athsa, kuma atha kuyoya lalo ndi?” (Yombi 14:14) Kuma munu uje nathsi natha kuyoya lalo ndi? Vyuma vyatuleka Njambi mu Mbimbiliya vinapu vyavivwa manene. Tulilongetha vuvwa vwavyo mu kapetulu kanatako.
^ par. 5 Vamo vakulahela ngwavo mwonyo, nambe sipilitu vikatwalelelaho kuyoya nga munu nathsi. Nga mushaka kuthzivuka vyavingi, kengeni Viñanda vya Kushongo ha 17 na 18.
cjk_Latn bem_Latn cjk_Latn cjk_Latn cjk_Latn bem_Latn cjk_Latn tum_Latn bem_Latn cjk_Latn tum_Latn tum_Latn cjk_Latn umb_Latn cjk_Latn run_Latn cjk_Latn umb_Latn cjk_Latn cjk_Latn umb_Latn cjk_Latn cjk_Latn tso_Latn umb_Latn umb_Latn cjk_Latn umb_Latn cjk_Latn mri_Latn cjk_Latn cjk_Latn tso_Latn cjk_Latn cjk_Latn cjk_Latn umb_Latn cjk_Latn cjk_Latn cjk_Latn cjk_Latn cjk_Latn tso_Latn