BILOKO OYO TOSALELÁ KALA
“Mitema na biso etondaki na molende mpe na bolingo koleka liboso”
MOLUNGE ekómaki makasi mokolo wana ya mitano na ntɔngɔ, na sanza ya libwa na mobu 1922, ntango bato 8 000 batondaki na kati ya ndako oyo liyangani ezalaki kosalema. Prezida ya eteni wana ya liyangani ayebisaki ete na boumeli ya eteni wana ya ntina mingi, moto oyo alingi, akoki kobima libándá, kasi soki moto abimi, azali na ndingisa ya kozonga lisusu na kati te.
Bandeko bayembaki nzembo ya masanzoli, nsima na yango, ndeko Joseph Rutherford amataki na estrade. Bayangani mingi bafandaki nyɛɛ, bazalaki komituna nini alingi koloba. Mwa ndambo ya bayangani bazalaki kokoka kofanda te mpo na molunge. Molobi alendisaki bango báfanda mpe báyoka na likebi. Ntango diskur ebandaki, moto moko te atyaki likebi na elamba moko molai oyo elíngamaki lokola rulo mpe etyamaki likoló ya estrade.
Ndeko Rutherford asalaki diskur oyo ezalaki na motó ya likambo “Bokonzi ya likoló ekómi pene.” Na boumeli ya ngonga moko na ndambo, mongongo na ye ya makasi ezalaki koyokana na esika ya liyangani mobimba, ntango azalaki kolimbola ndenge oyo basakoli ya kala basakolaki kozanga kobanga ntango oyo Bokonzi ekoya. Ntango akómaki na esika oyo esimbaki mpenza diskur na ye, atunaki boye: “Ondimi mpenza ete Mokonzi ya nkembo abandi koyangela?” Bayangani bayanolaki na mongongo makasi: “Ɛɛ!”
Na nsima, ndeko Rutherford abakisaki boye: “Boye, bózonga na elanga, bino bana ya Nzambe oyo aleki likoló! Bótala, Mokonzi azali koyangela! Bino nde balobeli na ye. Yango wana, bósakola, bósakola, bósakola.”
Ntango azalaki koloba bongo, bafungolaki elamba oyo elíngamaki lokola rulo, oyo ezalaki likoló ya estrade, mpe maloba oyo emonanaki: “Bósakola Mokonzi mpe Bokonzi na ye.”
Ndeko Ray Bopp alobi: “Bayangani nyonso bakamwaki na esengo.” Ndeko Anna Gardner abakisi ete “mabɔkɔ ebɛtamaki na ndenge ya kosakana te.” Ndeko Fred Twarosh alobi: “Na mbala moko, bayangani nyonso batɛlɛmaki na esengo.” Ndeko Evangelos Scouffas alobi: “Ezalaki lokola nde nguya moko ya makasi etombolaki biso na bisika oyo tofandaki, totɛlɛmaki, mpe mpisoli ya esengo etondaki biso na miso.”
Bandeko mingi oyo bazalaki na liyangani wana bazalaki kopalanganisa nsango malamu ya Bokonzi liboso. Kasi sikoyo, bamonaki ete bazwi lisusu makasi mpo na mosala ya kosakola. Ndeko Ethel Bennecoff alobaki ete Bayekoli ya Biblia bakendaki liboso “na molende mpe na bolingo mingi na mitema [na bango] koleka liboso.” Nsima ya liyangani, ndeko Odessa Tuck, oyo na ntango wana azalaki na mbula 18, akendaki na ekateli makasi ya koyanola na libyangi oyo: “Nakotinda nani?” Alobaki: “Nayebaki te epai wapi to ndenge nini yango ekosalema. Likambo kaka moko oyo nayebaki ezalaki ete nalingaki kozala lokola Yisaya, oyo alobaki: ‘Ngai oyo! Tindá ngai!’” (Yisaya 6:8) Ndeko Ralph Leffler alobi: “Mokolo wana monene ezalaki ebandeli ya kampanye monene ya kosakola Bokonzi, oyo epalangani sikoyo na mabele mobimba.”
Tokoki kokamwa te soki liyangani wana, oyo esalemaki na mobu 1922 na Cedar Point, na etúká ya Ohio, ezalaki moko ya mayangani oyo etiká nsango na lisolo ya teokrasi! Ndeko George Gangas alobi: “Liyangani wana epesaki ngai mposa ya kozangisa ata liyanganimoko te.” Mpe ntango azongisaki makanisi nsima, amonaki ete azangisá ata liyangani moko te. Ndeko Julia Wilcox akomaki boye: “Nazangaka maloba mpo na koyebisa esengo oyo nayokaka mbala nyonso oyo balobelaka liyangani ya Cedar Point na mobu 1922 na mikanda na biso. Mbala na mbala, nalobaka: ‘Matɔndi Yehova, ndenge opesaki ngai likoki ya kozala na liyangani wana.’”
Na ntembe te, mingi na biso tozali na suvenire ya malamu ya liyangani moko oyo esimbaki mpenza motema na biso mpe ebakisaki lisusu molende na biso mpe bolingo na biso mpo na Nzambe mpe Mokonzi na biso monene. Ntango tomanyolaka na basuvenire wana, yango etindaka mpe biso tóloba: “Matɔndi Yehova, ndenge opesaki ngai likoki ya kozala na liyangani wana.”
lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn