JEAN
JEAN 1
1 Na ebandeli Liloba azalaki mpe Liloba azalaki elongo na Nzambe, mpe Liloba azalaki Nzambe.
2 Na ebandeli Liloba azalaki elongo na Nzambe.
3 Biloko nyonso esalamaki na ye; mpe eloko moko te oyo esalama, mpe ezangaki kosalama na ye.
4 Bomoi ezalaki kati na ye, mpe bomoi yango ezalaki pole ya bato.
5 Pole ezali kongenga kati na molili, kasi molili esosolaki yango te.
6 Nzambe atindaki moto moko; kombo na ye ezalaki Jean.
7 Ayaki lokola temwe mpo na kotatola pole, mpo ete na nzela na ye bato nyonso bakoka kondima.
8 Ye moko azalaki pole te; ayaki kaka mpo na kozala temwe ya pole.
9 Pole ya solo, oyo epesaka moi na bato nyonso, eyaki kati na mokili.
10 Azalaki kati na mokili, mpe mokili esalamaki na ye mpe mokili eyebaki ye te.
11 Ayaki na ekolo na ye moko, kasi bato ya ekolo na ye bayambaki ye te.
12 Kasi bato nyonso oyo bayambaki ye, baoyo bandimaki kombo na ye, apesaki bango makoki ya kokoma bana na Nzambe.
13 Babotami bana na nzela ya mbotama ya bomoto te, na posa ya bomoto te, to mpe na mokano ya moto te, kasi na mokano ya Nzambe.
14 Liloba akomaki moto mpe ayandaki kati na biso. Tomonaki nkembo na ye, nkembo ya Mwana moko kaka, oyo ewutaki
na Tata; ye atondaki na ngolu mpe solo.
15 Jean atatolaki mpo na ye. Azalaki koganga: 'Botala moto nalobaki na bino tango nalobaki: Moto oyo akoya sima na ngai aleki ngai, pamba te ye azalaki liboso na ngai.
16 Mpe wuta na kotondisama ya ngolu na ye, biso nyonso tozwaki mapamboli likolo ya mapamboli.
17 Pamba te, Mibeko epesamaki na nzela ya Moyize; kasi ngolu mpe bosolo eyaki na nzela ya Yesu-Kristo.
18 Moto moko naino amona Nzambe te; kasi Mwana se moko kaka, ye oyo azali pembeni ya Tata, ye moto alakisa ye.
19 Tala litatoli Jean apesaki tango bayuda batindaki banganga-Nzambe mpe balevi wuta na Yeruzalem, mpo na kotuna ye soki
azali nani.
20 Alobaki na bango na bosolo nyonso, awanganaki te, alobaki na bango: 'Ngai nazali Kristo te.
21 Batunaki ye: 'Bongo ozali nani? Ozali Eliya? Jean azongisaki: 'Nazali Eliya te. Batunaki: 'Ozali moprofeta? Azongisaki: 'Te!
22 Bongo batunaki ye: 'Kasi ozali nani, mpo tokoka kopesa eyano na bato oyo batindaki biso. Okoloba nini mpo na yo moko?
23 Jean azongisaki: 'Ngai nazali "mongongo ya moto oyo azali kobelela na esobe: Bobongisa nzela mpo na Nkolo!, ndenge moprofeta Ezayi alobaki yango."
24 Bato oyo batindamaki bazalaki bato ya lisanga ya bafarizeo.
25 Bango batunaki ye: 'Soki ozali Kristo te, Eliya te, to mpe Moprofeta te, bongo mpo na nini ozali kobatisa?
26 Jean azongiselaki bango: 'Ngai nazali kobatisa kati na mayi, kasi moto moko azali kati na bino, oyo boyebi te,
27 ye azali koya sima na ngai, mpe nazali ya kokoka te mpo na kofungola basinga ya basandale na ye.
28 Makambo oyo nyonso elekaki na Betania, na ngambo mosusu ya mayi ya Yordani, epai Jean azalaki kobatisa.
Yesu azali Mwana Meme Ya Nzambe
29 Mokolo oyo elandaki, Jean amonaki Yesu azalaki koya epai na ye; bongo alobaki: 'Botala Mwana-meme ya Nzambe, oyo alongolaka masumu ya mokili.
30 Ezali mpo na ye nde nalobaki na bino: "Moto moko azali koya sima na ngai aleki ngai; pamba te, ye azalaki liboso na ngai.
31 Ngai mpe nayebaki ye te, kasi soki naye kobatisa bato na mayi, ezali mpo nalakisa ye na bato ya Isayela."
32 Bongo Jean apesaki litatoli oyo: 'Namonaki Molimo azalaki kokita wuta na Likolo lokola pijon, mpe ayandaki likolo na ye.
33 Nayebaki te ete ezalaki ye, kasi Nzambe, oyo atindaki ngai mpo na kobatisa na mayi, alobaki na ngai: Moto oyo okomona Molimo akokitela ye mpe akovanda likolo na ye, ezali ye moto akobatisa na Molimo Mosantu.
34 Mpe, lokola namonaki, yango wana nazali kotatola ete: moto oyo azali Mwana na Nzambe.
35 Mokolo oyo elandaki, Jean azalaki lisusu wana elongo na bayekoli na ye mibale.
36 Tango amonaki Yesu azalaki koleka, alobaki: 'Botala Mwana-Meme ya Nzambe!
37 Awa bayekoli wana mibale bayokaki ndenge Jean alobaki, balandaki Yesu.
38 Tango Yesu atalaki na sima, amonaki ete bazalaki kolanda ye, bongo atunaki bango: 'Bolingi nini? Bongo bazongisaki: 'Rabi (elingi koloba Moteyi), ovandaka wapi?
39 Yesu alobaki na bango: 'Boya mpe bokomona! Balandaki ye mpe bamonaki esika Yesu azalaki kovanda, bayandaki na ye mokolo wana. Ezalaki pene-pene ya ngonga na minei ya sima ya midi.
40 Andre, ndeko ya Simon Piere azalaki moko na kati ya bato wana mibale, oyo bayokaki maloba ya Jean mpe balandaki Yesu.
41 Likambo ya liboso Andre asalaki, akendaki kokutana na ndeko na ye Simon mpe alobaki na ye: 'Tomoni Masiya (elingi koloba: Kristo).
42 Bongo Andre amemaki Simon epai ya Yesu. Yesu atalaki ye mpe alobaki: 'Yo ozali Simon, mwana ya Jonas. Bakobanda kobenga yo Sefas (elingi koloba: Libanga).
43 Mokolo oyo elandaki, Yesu azwaki mokano ya kokende na Galileya. Na nzela, akutanaki na Filipo, mpe alobaki na ye: 'Landa ngai!
44 Filipo azalaki moto ya vile ya Betsayida, vile moko na Andre mpe Piere.
45 Filipo akendaki koluka Natanayele mpe alobaki na ye: 'Tomoni moto oyo Moyize akomaki mpo na ye na Buku ya Mibeko, mpe oyo baprofeta bakomaki mpo na ye: Yesu ya Nazareti, mwana ya Zozefi.
46 Natanayele atunaki: 'Na Nazareti! Boni eloko ya malamu ekoki mpe kobima na Nazareti ? Filipo alobaki na ye: 'Yaka mpe tala !
47 TangoYesu amonaki Natanayele azalaki koya epai na ye, alobaki mpo na ye: 'Tala moto ya Isayele ya solo penza. Lokuta ezali kati na ye te!
48 Natanayele atunaki ye: 'Oyebi ngai ndenge nini? Yesu azongisaki: 'Namonaki yo tango ozalaki na nse ya nzete ya figi, liboso ete Filipo abenga yo!
49 Bongo Natanayele alobaki: 'Moteyi, ozali Mwana na Nzambe; ozali Mokonzi ya Isayela !
50 Yesu alobaki na ye: 'Ondimi mpo nalobi na yo ete namonaki ya na nse ya nzete ya Figi? Okomona makambo ya minene koleka kutu oyo.
51 Bongo alobaki lisusu: 'Ya solo nalobi na bino, bokomona likolo ekofungwama, mpe baanzelu ya Nzambe bakobanda kobuta mpe kokita likolo ya Mwana na Moto.
JEAN 2
1 Sima ya mikolo mibale, feti ya libala ezalaki na Kana, na Galileya. Mama ya Yesu azalaki kuna.
2 Yesu na bayekoli na ye babengamaki mpe na feti yango.
3Tango vino esilaki, mama ya Yesu alobaki na Yesu: 'Bazali lisusu na vino te!
4 Kasi Yesu azongiselaki ye: 'Mwasi, biso na yo likambo nini? Tango na ngai naino ekoki te.
5 Bongo mama na ye alobaki na basali: 'Bosala makambo nyonso oyo akoloba na bino.
6 Biloko motoba ya mabanga ezalaki wana, oyo bayuda bazalaki kosalela mpo na komipetola. Eloko moko na moko ekokaki kokota bisangala mwambe to zomi na mibale.
7 Bongo Yesu alobaki na basali: 'Botondisa biloko oyo na mayi. Mpe, batondisaki yango kino na motu.
8 Yesu alobaki na bango: 'Sik'oyo botoka mpe bomemela mokambi ya feti. Bongo bamemelaki ye yango.
9 Mokambi ya feti amekaki mayi oyo ebongwanaki vino. Ayebaki te soki vino yango ewutaki wapi, kasi basali oyo batokaki mayi, bango nde bayebaki. Bongo mokambi ya feti abengaki mobali oyo abalaki,
10 mpe alobaki na ye: 'Bato nyonso bapesaka liboso vino ya kitoko, bongo soki bato bameli mingi, sima bapesaka bango oyo ya mwa kitoko; kasi yo obombi vino ya kitoko kino sik'oyo.
11 0yo nde likamwisi ya liboso Yesu asalaki; asalaki yango na Kana, na Galileya. Na bongo nde amonisaki nkembo na ye; mpe bayekoli na ye bandimaki ye.
12 Sima na yango, Yesu akendaki na Kapernawumi na mama na ye, na bandeko na ye, mpe na bayekoli na ye. Bavandaki kuna kaka mwa mikolo.
13 Lokola feti ya Pake ekomaki pene-pene, Yesu akendaki na Yeruzalem.
14 Akutaki na kati ya lopango ya Ndako ya Nzambe, bato oyo batekaka bangombe, bameme mpe bapijon, elongo na bato oyo basanzaka mbongo bayandaki na bamesa na bango.
15 Bongo asalaki fimbo ya basinga, mpe abenganaki bango nyonso na lopango ya Ndako ya Nzambe, na bangombe, mpe bameme. Abwakaki bamesa ya bato oyo bazalaki kosanze mbongo, apanzaki mpe mbongo na bango.
16 Bongo alobaki na bato oyo bazalaki koteka bapijon: 'Bolongola biloko oyo awa! Bokomisa Ndako ya Tata na ngai, ndako ya mombongo te!
17 Bongo bayekoli na ye babandaki kokanisa makambo oyo ekomama: "E e Nzambe, bolingo oyo nazali na yango mpo na Ndako na yo, yango nde ezali kozikisa ngai!"
18 Bongo bayuda bapesaki ye eyano mpe balobaki na ye: 'Likamwisi nini okoki kosala mpo na kolakisa biso ete ozali na bokonzi ya kosala bongo?
19 Yesu azongiselaki bango: 'Boboma Ndako ya Nzambe oyo, mpe nakotonga yango lisusu na mikolo misato!
20 Bongo bayuda balobaki: 'Nini? Bato oyo batongaki Ndako oyo basalaki bambula ntuku minei na motoba, bongo yo lobi okotonga yango na mikolo misato!
21 Kasi Ndako ya Nzambe oyo Yesu alobaki, ezalaki nzoto na ye moko.
22 Sima ya kosekwa ya Yesu kati na bakufi, nde bayekoli na ye bakanisaki ete ye alobaki bongo; bongo bandimelaki makambo oyo ekomama, mpe maloba oyo Yesu alobaki.
23 Tango Yesu azalaki na Yeruzalem mpo na feti ya Pake, bato mingi bandimaki ye mpo bamonaki makamwisi oyo azalaki kosala.
24 Kasi Yesu atielaki bango mitema te, pamba te ayebaki bango nyonso;
25 Mpe azalaki na posa te ete bayebisa ye makambo oyo ezalaka na bato, pamba te ye moko ayebaki makambo nyonso oyo ezalaki na mitema ya bato.
JEAN 3
1 Moto Moko, azalaki Moko na kati ya bafarizeo, kombo na ye Nikodeme, azalaki mokonzi ya bayuda.
2 Ayaki epai ya Yesu na butu, mpe alobaki na ye: 'Rabi, toyebi ete ozali moteyi oyo awuta epai ya Nzambe pamba te, moto moko te akoki kosala makamwisi oyo yo ozali kosala soki Nzambe azali elongo na ye te!
3 Yesu azongisaki mpe alobaki na ye: 'Nalobi na yo ya solo: moto moko te akoki komona Bokonzi ya Nzambe soki abotami mbotama ya sika te!
4 Nikodeme atunaki ye: 'Ndenge nini moto oyo asi'akomi mobange akoki lisusu kobotama? Akoki kokota na libumu ya mama na ye mpo na mbala ya mibale mpe kobotama?
5 Bongo Yesu azongiselaki ye: 'Nalobi na yo ya solo: soki moto abotami na mayi mpe na Molimo te, akoki te kokota na Bokonzi ya Nzambe.
6 Oyo abotami na mosuni azali mosuni, mpe oyo abotami na Molimo azali Molimo.
7 Kokamwa te mpo nalobi na yo ete esengeli kobotama mbotama ya sika!
8 Mopepe ekendaka epai yango moko elingaka kokende. Oyokaka makelele na yango, kasi oyebaka te epai yango ewutaka to mpe epai yango ekokende: ezali mpe bongo mpo na moto oyo abotami na Molimo.
9 Nikodeme atunaki Yesu: 'Ndenge nini makambo yango ekoki kosalama?
10 Yesu alobaki na ye: 'Boni, ozali moteyi ya Isayela, mpe oyebi makambo oyo te?
11 Nalobi na yo ya solo: tolobaka makambo oyo toyebi mpe totatolaka makambo oyo tomona, kasi bino bondimaka litatoli na biso te.
12 Soki bozali kondima te tango nazali koyebisa bino makambo ya nse, bongo bokondima ndenge nini tango nakoyebisa bino makambo ya Likolo?
13 Moto ata moko te asi'abuta na Likolo, longola kaka ye oyo akita wuta na Likolo: Mwana na Moto.
14 Ndenge moko lokola Moyize atombolaki ekeko ya nyoka na esobe, ndenge moko mpe Mwana na Moto esengeli batombola ye,
15 mpo ete bato nyonso oyo bakondima ye, bazwa bomoi ya seko.
16 Pamba te, Nzambe alingaki mokili mingi penza, yango wana apesaki Mwana na ye se moko, mpo ete moto nyonso oyo akondima ye, akufa te, kasi azwa bomoi ya seko.
17 Pamba te, Nzambe atindaki te Mwana na ye na mokili mpo apesa yango etumbu, kasi mpo ete mokili ebika na nzela na ye.
18 Oyo akondima ye, akozwa etumbu te kasi oyo akondima ye te, asi'azwi etumbu pamba te aboyi kondima Mwana se moko ya
Nzambe.
19 Tala etumbu: Pole eyaki na mokili, kasi bato balingaki na bango molili na esika ya pole, pamba te misala na bango ezali mabe.
20 Pamba te, moto oyo asalaka mabe ayinaka pole mpe apusanaka pene-pene ya pole te, abangaka soki te misala na ye ekomonana polele.
21 Kasi oyo asalaka makambo ya solo, apusanaka pene-pene ya moi, mpo ete misala na ye oyo asalaka kati na Nzambe emonana polele.
22 Sima na yango, Yesu akendaki na Yudea elongo na bayekoli. Ayandaki kuna elongo na bayekoli na ye, mpe azalaki kobatisa.
23 Jean mpe azalaki kobatisa na Enon, pene-pene na Salim, mpo mayi ezalaki mingi wana. Bato bazalaki koya wana, mpe bazalaki kozwa libatisi.
24 Pamba te na tango wana, batiaki naino Jean na boloko te.
25 Bongo tembe ebimaki kati na bayekoli mosusu ya Jean na moyuda moko mpo na likambo etali kopetolama.
26 Bakendaki epai ya Jean mpe balobaki na ye: 'Moteyi, moto oyo azalaki na yo na ngambo mosusu ya Yordani, oyo opesaki litatoli mpo na ye, ye mpe azali kobatisa bato, mpe bato nyonso bazali kokende epai na ye.
27Jean azongisaki: 'Moto akoki kozwa kaka eloko oyo bapesi wuta na Likolo.
28 Bino moko bokoki kotatola ete nalobaka: Ngai nazali Kristo te, kasi natindamaki liboso na ye.
29 Mwasi azali ya mobali oyo abali; mpe moninga ya mobali oyo abali, ye oyo atelemi wana mpe azali koyoka ye, azali na esengo mingi tango azali koyoka mongongo ya moninga na ye oyo abali. Esengo na ngai ezali mpe bongo, mpe sik'oyo esengo yango esili kokokisama.
30 Esengeli ye amata mpe ngai nakita.
31 Oyo awuti na Likolo azali likolo ya nyonso; kasi oyo azali ya nse azali ya nse, mpe alobaka makambo ya nse. Oyo awuti na Likolo azali likolo ya nyonso.
32 Atatolaka makambo oyo ye amonaki mpe ayokaki. Kasi moto ata moko te azali kondima litatoli na ye.
33 Oyo andimi litatoli na ye, andimi ete Nzambe azali solo.
34 Pamba te, moto oyo Nzambe atinda alobaka maloba ya Nzambe, mpo Nzambe apesa ye Molimo na ndelo te.
35 Tata alingaka Mwana, mpe apesa ye bokonzi likolo ya biloko nyonso.
36 Oyo andimi Mwana azali na bomoi ya seko. Oyo akondima Mwana te, akomona bomoi te; kasi kanda ya Nzambe ekozala likolo na ye.
JEAN 4
1 Bafarizeo bayokaki ete Yesu azalaki kozwa mpe kobatisa bayekoli ebele koleka Jean.
2 (Nzokande Yesu ye moko azalaki kobatisa te, kasi bayekoli na ye nde bazalaki kobatisa).
3 Tango Nkolo ayokaki bongo, alongwaki na Yudea, mpe azongaki na Galileya.
4 Kasi esengelaki na ye aleka na Samariya.
5 Bongo akomaki na vile moko ya Samariya, kombo na yango Sishare, oyo ezalaki pene-pene na elanga oyo Yakob apesaki na mwana na ye Zozefi.
6 Libulu ya mayi ya Yakob ezalaki kuna. Yesu alembaki mpo na mobembo, mpe avandaki pembeni ya libulu yango. Ezalaki pene-pene na ngonga midi.
7 Mwasi moko ya Samariya ayaki kotoka mayi, bongo Yesu alobaki na ye: 'Pesa ngai mayi ya komela!
8 (Bayekoli na ye bakendaki na vile mpo na kosomba biloko ya kolia).
9 Kasi mwasi ya Samariya alobaki na ye: 'Yango ebandi boni? Yo moyuda osenga ngai mwasi ya Samariya mayi ya komela? (Alobaki bongo pamba te, bayuda bazalaki koyokana te na bato ya Samariya).
10 Yesu azongiselaki ye: 'Soki oyebaki likabo ya Nzambe, mpe nani oyo azali kosenga yo mayi, mbele yo moto olingaki kosenga ye mayi ya komela, mpe alingaki kopesa yo mayi ya bomoi.
11 Mwasi alobaki na Yesu: 'Nkolo, ozali na eloko moko te mpo na kotoka mayi, mpe libulu ezali mozindo! Bongo mayi yango ya bomoi okozwa yango wapi?
12 Boni, yo oleki koko na biso Yakob oyo apesaki biso libulu oyo; ye moko amelaki mayi na yango, na bana na ye mpe na bibwele na ye?
13 Yesu azongiselaki ye: 'Moto nyonso oyo ameli mayi oyo, akoyoka lisusu posa ya mayi.
14 Kasi oyo akomela mayi oyo ngai nakopesa ye, akoyoka lisusu posa ya mayi te. Mpe mayi oyo ngai nakopesa ye, ekozala kati na ye esika oyo mayi ekobanda kobimaka tango nyonso, kino na bomoi ya seko.
15 Bongo mwasi alobaki na ye: 'Nkolo, pesa ngai mayi yango, mpo nayoka lisusu posa ya mayi te mpe nayaka awa te mpo na kotoka mayi.
16 Yesu alobaki na ye: 'Kende, benga mobali na yo, mpe zonga awa!
17 Mwasi azongisaki: 'Nazali na mobali te! Yesu alobaki na ye: 'Olobi ya solo ete ozali na mobali te.
18 Pamba te ozalaki na mibali mitano, mpe mobali oyo ozali na ye sik'oyo, azali mpe mobali na yo te. Likambo olobi ezali ya solo.
19 Bongo mwasi alobi na ye: 'Nkolo, namoni ete ozali moprofeta.
20 Bakoko na biso bato ya Samariya basambelaki Nzambe na ngomba oyo! Kasi bino bavuda bolobaka ete esika oyo tosengeli kosambela ezali na Yeruzalem.
21Yesu azongiselaki ye: Mwasi, ndimela ngai: tango ezali koya oyo bokosambela Tata, na ngomba oyo te to mpe na Yeruzalem te.
22 Bino bato ya Samariya bosambeka oyo boyebi te; kasi biso tosambelaka oyo toyebi, pamba te lobiko ewuti na Bayuda.
23 Kasi tango ezali koya mpe yango esi'ekomi, oyo basambeli ya solo bakosambela Tata na Molimo mpe na solo; pamba te, Tata alukaka bato oyo basambelaka ye na ndenge wana.
24 Nzambe azali Molimo, mpe esengeli ete baoyo basambelaka ye, basambela ye na molimo mpe na solo.
25 Mwasi alobaki na ye: 'Nayebi ete Masiya akoya, (ye oyo babengaka Kristo). Mpe tango akoya, akoyebisa biso makambo nyonso.
26 Yesu alobaki na ye: 'Ngai oyo nazali koloba na yo, nazali Masiya!
27 Bayekoli na ye bazongaki kaka na tango wana. Bakamwaki mingi awa bamonaki ete Yesu azalaki kosolola na mwasi. Kasi ata moto moko te na kati na bango amekaki kotuna ye: "Olingi nini?" to mpe "Mpo na nini ozali kosolola na ye?"
28 Mwasi atikaki eloko na ye wana, azongaki na vile, mpe alobaki na bato:
"29 Boya kotala moto moko ayebisi ngai makambo nyonso oyo nasalaka. Boni, akoki kozala Kristo te?
30 Bato babimaki na vile mpe bakendaki epai ya Yesu.
31Na tango wana, bayekoli bazalaki kobondela Yesu mpe bazalaki koloba: 'Moteyi, lia!
32 Kasi Yesu ayebisaki bango: 'Nazali na bilei oyo bino boyebi te.
33 Bongo bayekoli balobanaki bango na bango: 'Boni, moto amemelaki ye biloko ya kolia?
34 Yesu alobaki na bango: 'Bilei na ngai, yango oyo: kosala mokano ya Ye oyo atindaki ngai, mpe kosilisa mosala na ye.
35 Bino bolobaka ete etikali sanza minei mpo tobuka mbuma na bilanga! Kasi ngai nalobi na bino: Botombola miso mpe botala bilanga! Pamba te mbuma esi'ekomeli mpe ekoki mpo na kobuka!
36 Moto oyo abukaka azwaka lifuti, mpe azali kobomba bambuma mpo na bomoi ya seko. Mpo ete moloni mpe mobuki mbuma basepela elongo.
37 Na boye nde lisese oyo emonani ete ezali ya solo: "Moto mosusu nde alonaka, mpe mosusu nde abukaka."
38 Natindaki bino bokende kobuka mbuma na elanga oyo bino bomonelaka pasi te. Bato mosusu nde basalaki mosala, mpe bino bozali kobuka mbuma ya mosala na bango.
39 Bato mingi ya Samariya ya vile wana, bandimaki Yesu mpo na litatoli ya mwasi oyo alobaki: "Ayebisi ngai makambo nyonso nasalaki."
40Tango bato ya Samariya bayaki epai ya Yesu, babondelaki ye mpo ayanda elongo na bango, Bongo Yesu avandaki na bango mikolo mibale.
41 Bato mingi mosusu bandimaki mpo na maloba na ye.
42 Bongo bato yango balobaki na mwasi wana: 'Tondimeli ye kaka te mpo na makambo oyo oyebisaki biso, kasi mpo biso moko toyoki ye mpe toyebi ete azali penza Mobikisi ya mokili!
43 Sima ya mikolo mibale, Yesu alongwaki wana mpe akendaki na Galileya.
44 Pamba te ye moko Yesu alobaki ete moprofeta azwaka lokumu te na ekolo na ye moko!
45 Tango akomaki na Galileya, bato ya Galileya bayambaki ye pamba te bamonaki makambo nyonso oyo ye asalaki na Yeruzalem, na tango ya feti; mpo bango mpe bakendaki na feti.
46 Bongo Yesu ayaki lisusu na Kana na Galileya, epai abongolaki mayi vino. Mokonzi moko ya leta azalaki na Kapernawumi, mwana na ye ya mobali azalaki maladi.
47 Tango ayokaki ete Yesu alongwaki na Yudea mpe akomaki na Galileya, akendaki kokutana na ye, mpe abondelaki ye mpo akende kobikisa mwana na ye ya mobali oyo azalaki pene ya liwa.
48 Yesu alobaki na ye: 'Boni, soki bomoni bilembo te mpe makamwisi te bokoki kondima te ?
49 Mokonzi wana alobaki: 'Nkolo, yaka liboso ete mwana na ngai ya mobali akufa !
50 Bongo Yesu alobaki na ye: 'Kende, mwana na yo ya mobali azali na nzoto kolongono! Moto yango andimaki maloba ya Yesu mpe azongaki.
51Tango azalaki kozonga, basali na ye bayaki kokutana na ye, mpe balobaki na ye: "Mwana na yo ya mobali azali na nzoto kolongono".
52 Bongo atunaki bango soki na ngonga nini mwana akomaki malamu. Bango bazongisaki: 'Fievre etikaki ye lobi na ngonga ya liboso sima ya midi.
53 Tata ya mwana ayebaki ete ezalaki kaka na tango wana nde Yesu alobaki na ye ete mwana na yo azali na nzoto kolongono. Bongo ye na bato nyonso ya ndako na ye, bandimaki.
54 Oyo ezali likamwisi ya mibale Yesu asalaki, sima ya kozonga na ye na Galileya wuta na Yudea.
JEAN 5
1 Sima na yango, Yesu akendaki na Yeruzalem mpo na feti moko ya bayuda.
2 Eziba moko ya mayi ezalaki na Yeruzalem pene-pene na Porte ya bameme; na monoko ya ki-ebreo babengaka yango Betesda. Liziba yango ezalaki na baveranda mitano.
3 Bato mingi ya maladi bazalaki kolala na baveranda yango: bato bakufa miso, bato oyo batambolaka tengu-tengu, na bato oyo bakufa makolo. (bazalaki kozela ete mayi eningana,
4 pamba te, tango na tango anzelu ya Nzambe azalaki koya na eziba mpo na koningisa mayi. Soki mayi eningani, moto oyo azalaki kokita na eziba moto ya liboso, azalaki kobika ata soki maladi na ye ezalaki ya ndenge nini).
5 Moto moko azalaki wana, awumelaki na maladi na ye bambula ntuku misato na mwambe.
6 Tango Yesu amonaki ye alali wana, mpe ayebaki ete awumelaki na lolenge wana mikolo mingi, atunaki ye: 'Olingi kobika?
7 Moto ya maladi azongisaki: 'Nkolo, nazali na moto te oyo akoki kokitisa ngai na eziba soki mayi eningani. Tango nalingaka kokita na mayi, moto mosusu akitaka liboso na ngai.
8 Yesu alobaki na ye: 'Telema, kamata litoko na yo mpe tambola!
9 Kaka na tango wana moto yango abikaki, akamataki litoko na ye mpe abandaki kotambola. Nzokande mokolo yango ezalaki mokolo ya saba.
10 Bongo bayuda balobaki na moto oyo abikaki: 'Lelo ezali saba! Mobeko ezali kopekisa yo mpo na komema litoko na yo.
11 Azongiselaki bango: 'Moto oyo abikisi ngai, alobi na ngai: "Kamata litoko na yo mpe tambola."
12 Bongo batunaki ye lisusu: 'Nani alobaki na yo kamata litoko na yo mpe tambola?
13 Kasi moto oyo abikaki ayebaki te soki moto oyo abikisaki ye azalaki nani; pamba te Yesu akotaki na kati ya ebele ya bato oyo
bazalaki wana.
14 Sima, Yesu akutanaki na ye na lopango ya Ndako ya Nzambe mpe alobaki na ye: 'Tala, obiki; kosala lisusu masumu te mpo ete likambo moko ya mabe koleka ekweyela
15 Bongo moto yango akendaki mpe ayebisaki bayuda ete ezali Yesu moto abikisaki ye.
16 Mpe mpo na yango bayuda babandaki kotungisa Yesu mpo asalaki makambo wana na mokolo ya saba.
17 Kasi Yesu alobaki na bango: 'Tata na ngai azali kosala kino lelo, ngai mpe nazali kosala.
18 Yango wana, bayuda bazalaki koluka nzela ya koboma Yesu; ezali kaka te mpo atosaki te mokolo ya saba, kasi mpo alobaki lisusu ete Nzambe azali Tata na ye penza, mpe azalaki komitia molongo moko na Nzambe.
19 Yesu azongisaki: 'Ya solo penza nalobi na bino: Mwana akoki kosala eloko moko te na ye moko; kasi akoki kaka kosala makambo oyo amonaka epai ya Tata. Pamba te makambo nyonso oyo Tata asalaka, Mwana mpe asalaka yango.
20 Pamba te, Tata alingaka Mwana, mpe alakisa ye makambo nyonso oyo ye asalaka. Mpe akolakisa ye lisusu makambo minene koleka oyo mpo ete botonda na kokamwa.
21 Lokola Tata asekwisaka bakufi mpe apesaka bango bomoi, ndenge moko Mwana mpe apesaka bomoi na moto oyo ye alingi.
22 Mpe Tata asambisaka moto te kasi apesa bokonzi yango ya kosambisa bato na maboko ya Mwana
23 mpo ete bato nyonso bakumisa Mwana ndenge bakumisaka ye moko Tata. Moto oyo akokumisa Mwana te, azali mpe kokumisa Tata te oyo atindaki ye.
24 Ya solo penza nalobi na bino: moto oyo akoyoka maloba na ngai mpe akondima oyo atindaki ngai, azali na bomoi ya seko mpe akozwa etumbu te; asi'alongwe na liwa mpe aleki na bomoi.
25 Ya solo penza nalobi na bino: tango ezali koya mpe yango esi'ekoki oyo bato bakufa bakoyoka mongongo ya Mwana na Nzambe mpe baoyo bakoyoka yango bakozala na bomoi.
26 Pamba te, lokola Tata azali na bomoi kati na ye moko, ndenge moko mpe apesaki na Mwana kozala na bomoi kati na ye moko.
27 Mpe apesi ye bokonzi ya kosambisa bato mpo azali Mwana na Moto.
28 Bokamwa te mpo na yango: pamba te, tango ezali koya, oyo bato nyonso bakundama na basimetiere bakoyoka mongongo na ye
29 mpe bakobima: baoyo basalaki malamu bakosekwa mpo na kozwa bomoi, kasi baoyo basalaki mabe bakosekwa mpo na kozwa etumbu na bango.
30 Nakoki kosala eloko moko te na ngai moko. Nasambisaka kaka ndenge nayokaka. Mpe kosambisa na ngai ezali ya sembo; pamba te, nalukaka mokano na ngai moko te kasi mokano ya oyo atindaki ngai.
31 Soki natatolaka mpo na ngai moko, litatoli na ngai ezali ya solo te.
32 Kasi moto mosusu nde atatolaka mpo na ngai; mpe nayebi ete makambo oyo atatolaka mpo na ngai ezali ya solo.
33 Botindaki bato epai ya Jean, mpe ye atatolaki mpo na bosolo.
34 Nandimaka litatoli ya moto te, kasi nalobi bongo mpo ete bokoka kobika.
35 Jean azalaki mwinda oyo ezali kopela mpe kongenga, kasi bino bolingaki kosepela na kongenga na ye kaka mpo na mwa tango moke.
36 Nzokande, nazali na litatoli moko ya monene koleka kutu oyo ya Jean: misala oyo nazali kosala, oyo Tata apesaki ngai mpo nakokisa, elakisaka polele ete Tata moto atindaki ngai.
37 Mpe lisusu, ye moko Tata oyo atindaki ngai, atatola mpo na ngai. Kasi naino boyoka mongongo na ye te, naino mpe bomona elongi na ye te.
38 Liloba na ye ezali kati na bino te pamba te bondimaka te moto oyo ye atinda.
39 Botangaka-tangaka Makomi na molende nyonso, mpo bokanisaka ete bokozwa bomoi ya seko kati na yango. Nzokande, yango etatolaka mpo na ngai!
40 Mpe bolingi te koya epai na ngai mpo na kozwa bomoi.
41 Nalukaka te bato bapesa ngai lokumu.
42 Kasi nayebi bino ete bozangi bolingo ya Nzambe na mitema na bino.
43 Naye na kombo ya Tata na ngai, kasi boyambi ngai te. Kasi soki moto mosusu aye na kombo na ye moko, boyambaka ye!
44 Ndenge nini bokoki kondima soki bolukaka lokumu kati na bino, kasi bolukaka te lokumu oyo ewutaka na Nzambe kaka moko?
45 Bokanisa te ete ngai moto nakofunda bino liboso ya Tata; kasi ezali Moyize oyo bino botielaka mitema, ye moto akofunda
bino.
46 Pamba te soki bondimelaki Moyize, mbele bolingaki mpe kondimela ngai; pamba te ye akomaki mpo na ngai.
47 Kasi soki bondimaka Makomi na ye te bongo ndenge nini bokondima maloba na ngai?
JEAN 6
1 Sima na yango, Yesu akendaki na ngambo mosusu ya ebale ya Galileya (oyo babengaka mpe ebale ya Tiberiade).
2 Bato ebele penza bazalaki kolanda ye mpo bazalaki komona makamwisi oyo azalaki kosala na bato ya maladi.
3 Yesu amataki na ngomba mpe ayandaki kuna na bayekoli na ye.
4 Nzokande Pake, feti ya bayuda ekomaki pene-pene.
5Tango Yesu atalaki mpe amonaki bato ebele penza bazalaki koya epai na ye; atunaki Filipo: 'Tokosomba mapa wapi mpo bato oyo balia ?
6 Atunaki ye motuna wana mpo na komeka ye pamba te, ye moko ayebaki likambo oyo alingaki kosala.
7 Filipo azongiselaki ye: 'Badeni nkama mibale ekokoka te kosomba mapa ya kokoka mpo ete moto nyonso azwa ma ndambo.
8 Moyekoli na ye moko, Andre ndeko ya Simon Piere, alobaki na ye:
9'Mwana moko ya mobali azali awa, azali na mapa mitano mpe bambisi mibale. Kasi yango ekosala nini mpo na ebele ya bato boye?
10 Bongo Yesu alobaki: 'Boyandisa bato. Matiti ezalaki mingi na esika yango; bongo bango nyonso bayandaki. Mibali nyonso bazalaki pene-pene ya nkoto mitano.
11 Yesu akamataki mapa, azongisaki matondi, mpe akabolaki yango na bato oyo bayandaki wana.Asalaki mpe ndenge moko na bambisi, mpe bazwaki ndenge bango balingaki.
12 Tango bango nyonso batondaki, Yesu alobaki na bayekoli na ye: 'Bosangisa biteni oyo etikali mpo ete eteni moko te ebeba.
13 Basangisaki yango mpe batondisaki bitunga zomi na mibale ya oyo etikalaki na mapa mitano oyo baliaki.
14 Tango bato bamonaki likamwisi oyo Yesu asalaki, babandaki koloba: 'Moto oyo azali penza Moprofeta oyo asengeli koya na mokili.
15 Awa Yesu ayebaki ete balingaki koya mpe kokomisa ye mokonzi na makasi, azongaki lisusu ye moko kaka, na ngomba.
16 Tango pokwa ekomaki, bayekoli na ye bakendaki na ebale.
17 Bamataki na bwato mpe babandaki kokende na Kapernawumi, na ngambo mosusu ya ebale. Butu ekomaki, mpe Yesu akomaki naino te epai na bango.
18 Mopepe moko ya makasi penza ebandaki kopepa, mpe mayi ya ebale etombokaki.
19 Awa basilaki koluka nkayi bakilometre soki mitano to motoba, bamonaki Yesu azalaki kotambola likolo ya mayi mpe azalaki kopusana pene-pene na bwato; kobanga ekangaki bango.
20 Kasi Yesu alobaki na bango: 'Bobanga te, ezali ngai!
21 Balingaki kokotisa ye na bwato, kasi kaka na tango wana, bwato ekomaki na libongo, epai bazalaki kokende.
22 Mokolo oyo elandaki, ebele ya bato oyo batikalaki na ngambo mosusu ya ebale bayebaki ete bwato moko kaka ezalaki wana, mpe Yesu akotaki kati na yango te elongo na bayekoli na ye, kasi bayekoli bakendaki kaka bango moko.
23 Bongo babwato mosusu oyo ewutaki na Tiberiade ekomaki wana, pene-pene na esika oyo baliaki mapa, tango Nkolo azongisaki matondi.
24 Tango bato bamonaki ete Yesu na bayekoli na ye bazalaki wana te, bamataki na babwato mpe bakendaki na Kapernawumi mpo na koluka Yesu.
25 Awa bakutaki ye na ngambo mosusu ya ebale, batunaki ye: 'Moteyi, okomaki awa tango nini?
26 Yesu azongiselaki bango: 'Ya solo penza nalobi na bino: bozali koluka ngai kaka mpo boliaki mapa mpe botondaki mingi, kasi ezali te mpo bomonaki makamwisi.
27 Bosalaka mosala te mpo na bilei oyo ekobeba, kasi bosalaka mosala mpo na bilei oyo ekowumela kino na bomoi ya seko, bilei oyo Mwana na Moto akopesa bino pamba te Nzambe Tata atia ye elembo.
28 Bongo batunaki ye: 'Esengeli tosala nini mpo tosala misala ya Nzambe?
29 Yesu azongiselaki bango: 'Mosala ya Nzambe yango oyo: kondimela moto oyo ye atindaki.
30 Batunaki ye: 'Elembo nini ya kokamwisa okosala mpo tokoka komona yango mpe tondima yo? Okosala nini? Bakoko na biso baliaki mana na esobe, ndenge ekomama: "Apesaki bango mapa oyo ewutaki na Likolo."
32 Yesu alobaki na bango: 'Ya solo penza nalobi na bino: ezali Moyize te moto apesaki bino lipa oyo ewutaki na Likolo, kasi ezali Tata na ngai moto apesi bino lipa ya solo oyo ewuti na Likolo.
33 Pamba te, lipa ya Nzambe ezali moto oyo akiti wuta na Likolo mpe apesaka bomoi na mokili.
34 Bongo balobaki na ye: 'Nkolo, pesaka biso lipa yango mikolo nyonso!
35 Yesu azongiselaki bango: 'Ngai nazali lipa oyo epesaka bomoi. Moto oyo akoya epai na ngai akoyoka lisusu nzala te; mpe oyo akondima ngai, akoyoka lisusu posa ya mayi te.
36 Kasi ndenge nayebisaki bino: bosi'bomona ngai, kasi bozali kondima te.
37 Bato nyonso oyo Tata apesi ngai, bakoya epai na ngai; mpe nakobengana soki moke te moto oyo akoya epai na ngai.
38 Pamba te soki nakiti wuta na Likolo, ezali te mpo na kosala mokano na ngai moko, kasi mpo na kokokisa mokano ya Ye oyo atindaki ngai.
39 Nzokande, mokano ya Ye oyo atindaki ngai ezali boye: nabungisa ata moto moko te na kati ya bato oyo apesaki ngai, kasi nasekwisa bango na mokolo ya suka.
40 Pamba te mokano ya Tata na ngai ezali boye: moto nyonso oyo akotala Mwana mpe akondima ye, akozwa bomoi ya seko; mpe ngai nakosekwisa ye na mokolo ya suka.
41 Bayuda babandaki koyima-yima, mpo alobaki: "Ngai nazali lipa oyo ewuti na Likolo!"
42 Bongo bazalaki koloba: 'Boni, wana ezali Yesu te, mwana ya Zozefi, oyo toyebi tata na ye mpe mama na ye? Bongo ndenge nini azali koloba: "Nawuti na Likolo?"
43 Yesu azongiselaki bango: 'Botika koyima-yima kati na bino!
44 Pamba te, moto moko te akoki koya epai na ngai, soki Tata oyo atindaki ngai abendi ye te; mpe ngai, nakosekwisa ye na mokolo ya suka.
45 Ekomama boye na Mikanda ya baprofeta: Nzambe akoteya bango nyonso. Yango wana, moto nyonso oyo akoyoka Tata mpe akoyamba mateya na ye, akoya epai na ngai.
46 Moto ata moko te asi'amona Tata, longola kaka ye oyo awuti epai ya Nzambe; ye nde amona Tata.
47 Ya solo nalobi na bino: moto oyo andimi, azali na bomoi ya seko.
48 Ngai nazali lipa oyo epesaka bomoi.
49 Bakoko na bino baliaki mana na esobe, basi'bakufa.
50 Kasi lipa oyo ewuti na Likolo ezali awa: moto oyo akolia yango akokufa te.
51 Ngai nazali lipa ya bomoi oyo ewuti na Likolo. Soki moto alie lipa yango, akozala na bomoi seko na seko. Lipa yango ezali nde nzoto na ngai, oyo nakopesa mpo ete mokili ezwa bomoi!
52 Bongo bayuda babandaki kotiana tembe bango na bango, bazalaki koloba: 'Ndenge nini akoki kopesa biso nzoto na ye mpo tolia yango?
53 Kasi Yesu alobaki: 'Ya solo penza nalobi na bino, soki bolie nzoto ya Mwana ya Moto te mpe soki bomeli makila na ye te, bokoki kozwa bomoi te.
54 Oyo akolia nzoto na ngai mpe akomela makila na ngai, akozwa bomoi ya seko mpe nakosekwisa ye na mokolo ya suka.
55 Pamba te, nzoto na ngai ezali bilei ya solo, mpe makila na ngai ezali eloko ya komela ya solo.
56 Oyo akolia nzoto na ngai mpe akomela makila na ngai, ye akozala kati na ngai, mpe ngai nakozala kati na ye.
57 Lokola Tata oyo atindi ngai azali na bomoi, ngai mpe nazali na bomoi mpo na ye; yango wana moto oyo akolia ngai, akozala na bomoi mpo na ngai.
58 Oyo ezali lipa ewuti na Likolo. Ekokani te na oyo bakoko na bino baliaki mpe bakufaki; kasi moto oyo akolia lipa oyo, akozala na bomoi seko na seko.
59 Yesu alobaki makambo oyo tango azalaki koteya na Ndako ya mayangani, na Kapernawumi.
Bayekoli Ebele Bakimi Yesu
60 Bayekoli mingi ya Yesu, sima ya koyoka ye, balobaki: 'Mateya oyo ekomi makasi. Nani akoki kondima yango?
61 Yesu ayebaki ete bayekoli na ye bazalaki koyima-yima mpo na yango; bongo alobaki na bango: 'Boni, maloba oyo ebetisi bino mabaku?
62 Bongo soki bomoni Mwana na Moto azali kobuta mpo na kozonga epai ye azalaki liboso...?
63 Boyeba ete, Molimo nde apesaka bomoi; nzoto esungaka na eloko moko te. Maloba oyo nalobi na bino, yango nde ezali Molimo mpe ezali bomoi.
64 Kasi bato mosusu kati na bino bazali kondima te. Pamba te, banda na ebandeli, Yesu ayebaki banani bazalaki kondima te, mpe nani akoteka ye.
65 Bongo alobaki lisusu: 'Yango wana nalobaki na bino: moto moko te akoki koya epai na ngai soki Tata apesi ye nzela te!
66 Banda tango wana, bayekoli na ye mingi batikaki ye mpe bazalaki kolanda ye lisusu te.
67 Bongo Yesu atunaki bapostolo zomi na mibale: 'Bongo bino, bolingi mpe kokende?
68 Simon Piere azongisaki: 'Nkolo, tokende epai ya nani? Yo moto ozali na maloba oyo epesaka bomoi ya seko.
69 Biso tondimaka mpe toyebi ete yo ozali Mosantu ya Nzambe!
70 Yesu alobaki na bango: 'Boni, ngai te moto naponaki bino nyonso zomi na mibale? Kasi moko na bino azali zabolo!
71 Yesu alobaki bongo mpo na Yuda, mwana ya Simon Iskariote, moko na kati ya bapostolo zomi na mibale pamba te ye
moto akoteka ye.
JEAN 7
1 Sima na yango, Yesu atambolaki na mokili ya Galileya. Aboyaki kovanda na Yudea pamba te bayuda bazalaki koluka koboma ye.
2 Bongo feti ya bayuda, oyo ya bandako ya kapo ekomaki pene-pene.
3 Bandeko ya Yesu balobaki na ye: 'Longwa awa mpe kende na Yudea, mpo ete bayekoli na yo bakoka komona makamwisi oyo ozali kosala!
4 Moto moko te oyo alingi koyebana na bato, bongo asalaka na kobombama. Lokola ozali kosala makambo oyo, malamu omilakisa na bato nyonso.
5 Pamba te, ata bandeko na ye moko bazalaki kondimela ye te.
6 Yesu azongiselaki bango: 'Tango na ngai naino ekoki te, kasi mpo na bino tango nyonso ezali malamu.
7 Mokili ekoki koyina bino te, kasi ezali koyina ngai mpo natatolaka ete misala na yango ezali mabe.
8 Bino, bokende na bino na Feti; kasi ngai nakokende te pamba te tango na ngai naino ekoki te!
9 Sima ya koloba na bango bongo, atikalaki na ye na Galileya.
10 Tango bandeko na ye bakendaki na feti, ye mpe akendaki, amimonisaki na miso ya bato te kasi azalaki kobombama.
11 Na feti, bayuda bazalaki koluka ye mpe bazalaki kotuna: 'Azali wapi?
12 Bongo tembe makasi ezalaki na kati ya ebele ya bato mpo na ye. Bato mosusu bazalaki koloba: 'Azali moto malamu! Bamosusu: 'Te, azali kokosa bato!
13 Kasi moto ata moko te azalaki koloba na bonsomi nyonso mpo na Yesu, pamba te bazalaki kobanga bayuda.
14Tango bakomaki na kati-kati ya mikolo ya feti, Yesu akendaki na Ndako ya Nzambe, mpe azalaki koteya.
15 Bayuda bakamwaki mpe bazalaki kotunana: 'Ndenge nini moto oyo ayebi Makomi boye, ye moto ayekola te?
16 Bongo Yesu azongiselaki bango: 'Mateya oyo nazali koteya ezali ya ngai te, kasi ewuti epai ya Ye oyo atindaki ngai.
17 Soki moto aponi kosala mokano ya Nzambe, akoyeba soki mateya na ngai ewuti na Nzambe to mpe nalobaka na kombo na ngai moko.
18 Moto oyo alobaka na kombo na ye moko, alukaka lokumu na ye moko. Kasi moto oyo alukaka lokumu ya moto oyo atindaki ye, ye azali moto ya solo mpe lokuta ezali kati na ye te.
19 Boni, Moyize apesaki bino Mibeko te? Nzokande, ata moto moko te na kati na bino atosaka Mibeko yango. Bongo mpo na nini bozali koluka koboma ngai?
20 Ebele ya bato bazongisaki: 'Ozali na molimo mabe! Nani azali koluka koboma yo?
21Yesu alobaki na bango: 'Nasalaki likamwisi moko, mpe bino nyonso bokamwaki mpo na yango.
22 Moyize apesaki bino etinda ya kokata nzoto, (mobeko yango ewutaki kutu na Moyize te, kasi na bakoko), mpe bino bosalaka yango ata na mokolo ya saba.
23 Bongo soki bokataka bato nzoto na mokolo ya saba mpe yango ebukaka mobeko ya Moyize te, kasi mpo na nini bozali kosilika na ngai mpo nabikisaki moto na mokolo ya saba?
24 Botika kokata makambo na ndenge oyo bino bozali komona na miso, kasi bokataka na ndenge ya sembo.
25 Bongo bato mosusu ya Yeruzalem babandaki kotuna: 'Ye oyo te moto bazali koluka koboma?
26 Tala, azali koloba na bonsomi nyonso, mpe bazali koloba na ye eloko moko te. Boni, bakonzi na biso basi'bandimi ete ye azali penza Kristo?
27 Kasi biso toyebi soki moto oyo awuti esika nini; nzokande tango Kristo akoya, moto ata moko te akoyeba soki ye akowuta esika nini!
28 Na tango wana, Yesu azalaki koteya na lopango ya Ndako ya Nzambe mpe agangaki: 'Ya solo boyebi ngai, mpe boyebi esika nawuti. Naye na kombo na ngai moko te kasi Ye oyo atindi ngai azali solo, mpe bino boyebi ye te.
29 Ngai nayebi ye, pamba te nawuti epai na ye mpe ye moto atindi ngai.
30 Bongo balukaki nzela mpo na kokanga Yesu, kasi moto ata moko te amekaki kosimba ye pamba te tango na ye ekokaki naino te.
31 Mpe bato mingi na kati ya ebele ya bato bandimelaki ye; bazalaki koloba: 'Boni, tango Kristo akoya, akosala makamwisi mingi koleka ya moto oyo?
32 Bafarizeo bayokaki makambo oyo bato bazalaki koloba-loba mpo na Yesu: bongo bakonzi ya banganga-Nzambe mpe bafarizeo batindaki bakengeli ya Ndako ya Nzambe mpo bakanga Yesu.
33 Kasi Yesu alobaki: 'Nazali elongo na bino mpo na mwa tango moke, bongo nakozonga epai ya e oyo atindaki ngai.
34 Bokoluka ngai, kasi bokomona ngai te; mpe bokokoka te koya epai ngai nakozala!
35 Bongo bayuda balobanaki bango na bango: 'Yango moto oyo akokende wapi mpo tomona ye lisusu te? Boni, akokende epai ya bayuda oyo bapalangana na kati ya bagreki, mpe koteya bagreki?
36 Alingi penza koloba nini tango azali koloba: "Bokoluka ngai, kasi bokomona ngai te; mpe bokokoka te koya epai ngai nakozala?"
37 Mokolo ya suka ya feti, mokolo monene ya feti; Yesu atelemaki mpe alobaki na mongongo makasi: 'Soki moto azali na posa ya mayi, aya epai na ngai mpe amela.
38 Lokola Makomi ezali koloba: "Moto oyo akondima ngai, ba-ebale ya mayi ya bomoi ekobanda kobima kati na ye."
39 Yesu alobaki bongo mpo na Molimo oyo bato oyo bandimaki ye basengelaki kozwa. Pamba te, na tango wana, Molimo apesamaki naino te mpo Yesu akotaki naino te na nkembo na ye.
40 Bato mingi na kati ya ebele ya bato oyo bayokaki maloba na ye, balobaki: 'Ya solo, moto oyo azali moprofeta!
41 Bato mosusu bazalaki koloba: 'Azali Kristo! Kasi bato mosusu balobaki: 'Boni, akowuta na Galileya?
42 Makomi eloba te ete Kristo akowuta na libota ya David mpe
akobotama na Betelemi, vile oyo David avandaki ?
43 Bongo bato bakabwanaki mpo na Yesu.
44 Basusu balingaki kokanga ye, kasi moto ata moko te amekaki kosimba ye.
45 Bakengeli ya Ndako bazongaki epai ya bakonzi ya banganga-Nzambe na bafarizeo. Bongo bango batunaki bakengeli: 'Mpo na nini boye na ye te?
46 Bakengeli bazongisaki: 'Moto ata moko te naino aloba lokola ye!
47 Bafarizeo batunaki bango: 'Nini, bino mpe bondimi kokosama?
48 Ezali na moto, kati na bakonzi to Bafarizeo, oyo andima ye?
49 Kasi ezali kaka ebele ya bato wana oyo bayebi Mibeko te bazali bato balakelama mabe!
50 Nikodemi oyo akendaki mokolo moko epai ya Yesu na butu mpe azalaki moko na kati na bango, alobaki na bango:
"51 Boni, Mibeko na biso ekatelaka moto etumbu soki naino bayoki ye te mpe soki naino bayebi te likambo ya mabe oyo ye asalaki?
52 Bango bazongiselaki ye: 'Boni, yo mpe ozali moto ya Galileya? Tanga malamu-malamu Makomi, mpe okomona ete ata moprofeta moko te naino abima na Galileya!
53 [Bongo moto moko na moko azongaki na ndako na ye].
JEAN 8
1 Kasi Yesu akendaki na ngomba ya banzete ya oliye;
2 Na tongo-tongo, Yesu azongaki lisusu na lopango ya Ndako ya Nzambe mpe bato nyonso bayaki kozinga ye; avandaki mpe abandaki koteya bango.
3 Balakisi ya Mibeko mpe bafarizeo bamemelaki ye mwasi moko oyo bakangaki na tango azalaki kosala ekobo, mpe batiaki ye liboso ya bato nyonso.
4 Bongo balobaki na Yesu: 'Moteyi, bakangaki mwasi oyo na tango azalaki kosala ekobo.
5 Nzokande, kati na Mibeko, Moyize atindaki biso ete toboma mwasi ya ndenge oyo na mabanga! Bongo yo, olobi nini ?
6 Batunaki ye motuna wana na kotiela ye motambo, mpo bazwa likambo ya kofundela ye. Kasi Yesu agunzamaki mpe abandaki kokoma na mabele na mosapi na ye.
7 Lokola bazalaki kaka kotuna-tuna ye, Yesu atelemaki mpe alobaki na bango: 'Oyo kati na bino azangi lisumu, abamba ye libanga moto ya liboso.
8 Bongo Yesu agunzamaki lisusu, mpe azongelaki kokoma na mabele.
9 Tango bayokaki bongo, bango nyonso babandaki kokende moko-moko, kobanda na mikolo. Bongo Yesu atikalaki kaka ye moko elongo na mwasi liboso na ye.
10 Bongo Yesu atombolaki motu mpe alobaki na ye: 'Mwasi, bato oyo bayaki kofunda yo bazali wapi? Moto ata moko te akateli yo etumbu?
11 Ye azongisaki: 'Tata, ata moto moko te! Bongo Yesu alobaki: 'Ngai mpe nakokatela yo etumbu te. Kende na yo, kasi kosala lisusu masumu te!.
12 Yesu alobaki lisusu na bato: 'Ngai nazali pole ya mokili. Oyo akolanda ngai akotambola na molili te, kasi akozwa pole ya bomoi.
13 Bafarizeo balobaki na ye: 'Ozali komilobela yo moko; litatoli na yo ezali na tina te.
14 Kasi Yesu azongiselaki bango: 'Litatoli na ngai ezali na tina ata soki nazali koloba mpo na ngai moko. Pamba te, nayebi epai nawuta mpe epai nazali kokende. Kasi bino boyebi te epai nawuta mpe epai nazali kokende.
15 Bino bosambisaka na ndenge ya bomoto, kasi ngai nasambisaka moto te.
16 Mpe soki nasambisi moto, kosambisa na ngai ekozala ya sembo, pamba te nazali ngai moko te, kasi elongo na Tata e oyo atinda ngai.
17 Ekomama mpe kati na mibeko na bino: litatoli ya bato mibale ezali ya solo.
18 Natatolaka mpo na ngai moko; mpe Tata oyo atindaki ngai atatolaka mpe mpo na ngai.
19 Bongo batunaki ye: 'Tata na yo azali wapi? Yesu azongisaki: 'Bino boyebi ngai te mpe boyebi Tata na ngai te. Soki boyebaki ngai, mbele bolingaki mpe koyeba Tata na ngai!
20 Yesu alobaki makambo wana tango azalaki koteya na lopango ya Ndako ya Nzambe, pene-pene na esika oyo bazalaki kotiela makabo. Mpe moto ata moko te akangaki ye, pamba te tango na ye ekokaki naino te.
21 Yesu alobaki na bango lisusu: 'Nazali kokende mpe bokoluka ngai; bokokufa na masumu na bino; mpe bokokoka te koya epai ngai nazali kokende.
22 Bongo bayuda bazalaki kotunana bango na bango: 'Boni, akomiboma? Yango wana alobi: "Bokokoka te koya epai ngai nazali kokende?"
23 Kasi alobaki na bango lisusu: 'Bino bowuti na nse; kasi ngai nawuti na Likolo. Bino bozali bato ya mokili oyo kasi ngai nazali moto ya mokili oyo te.
24 Yango wana nalobaki na bino: "Bokokufa na masumu na bino." Pamba te, soki bondimi te ete "Ngai nazali", bokokufa na masumu na bino.
25 Bango batunaki ye: 'Bongo yo ozali nani? Yesu azongiselaki bango: 'Oyo nalobaka na bino tango nyonso wuta na ebandeli.
26 Nazali na makambo mingi ya koloba mpo na bino mpe ya kosambisa bino; kasi moto oyo atinda ngai azali solo, mpe makambo oyo nayokaki epai na ye, yango nde nazali koyebisa na mokili.
27 Kasi basosolaki te ete Yesu azalaki kolobela bango mpo na Tata.
28 Bongo Yesu alobaki: 'Tango bokotombola Mwana na Moto, na tango wana nde bokososola ete "Ngai nazali" mpe nasalaka eloko moko te na kombo na ngai moko, kasi nalobaka kaka makambo oyo Tata alakisaki ngai.
29 Moto oyo atinda ngai azali elongo na ngai; atika ngai ngai moko te pamba te nasalaka tango nyonso makambo oyo esepelisaka ye!
30 Awa Yesu alobaki bongo, bato mingi bandimelaki ye.
31 Bongo Yesu alobaki na bayuda oyo bandimelaki ye: 'Soki bokangami na mateya na ngai, bokozala penza bayekoli na ngai.
32 Bokoyeba solo mpe solo ekokangola bino.
33 Bazongiselaki ye: 'Biso tozali bato ya libota ya Abraham, mpe mbala ata moko te tokoma bawumbu ya moto. Bongo ndenge nini olobi na biso ete: "Bokokoma bato ya bonsomi?"
34 Yesu azongiselaki bango: 'Ya solo penza nalobi na bino: moto nyonso oyo asalaka masumu azali mowumbu ya masumu.
35 Nzokande, mowumbu azali na esika ya libela na libela te kati na libota; kasi mwana azali na yango mpo na libela na libela.
36 Soki Mwana akangoli bino, bokozala penza bato ya bonsomi.
37 Nayebi ete bozali bato ya libota yo Abraham; kasi bozali koluka koboma ngai mpo Liloba na ngai ezali na esika te kati na bino.
38 Nalobaka makambo oyo namonaki epai ya Tata na ngai; bino bosalaka makambo oyo boyokaka epai ya tata na bino.
39 Bango bazongisaki: 'Tata na biso ezali Abraham! Kasi Yesu alobaki na bango: 'Soki bozalaki bana ya Abraham, mbele bolingaki kosala misala oyo Abraham asalaki.
40 Kasi sik'oyo bozali koluka koboma ngai, ngai moto oyo nazali koyebisa bino solo oyo nayokaki epai ya Nzambe. Nzokande Abraham asalaki yango te.
41 Bino, bosalaka misala ya tata na bino. Bango bazongisaki: 'Biso tozali bana ya makangu te; tozali kaka na Tata moko: Nzambe!
42 Bongo Yesu alobaki na bango: 'Soki Nzambe azalaki Tata na bino, mbele bozali kolinga ngai. Pamba te, nawuti epai ya Nzambe mpe sik'oyo nazali awa. Mpe naye na kombo na ngai moko te, kasi ye moto atindaki ngai.
43 Mpo na nini bozali kososola te tina ya maloba oyo nazali koloba? Pamba te bokoki te koyoka makambo oyo nazali koloba.
44 Tata na bino, ezali zabolo; mpe bolingi kosala makambo oyo tata na bino alingaka. Ye azali mobomi banda na ebandeli; awumelaki kati na solo te, pamba te solo ezali kati na ye te. Tango akosaka, alobaka penza makambo oyo ewutaka kati na ye pamba te azali moto ya lokuta, mpe tata ya lokuta.
45 Kasi ngai lokola nazali koloba solo, yango wana bozali kondimela ngai te.
46 Nani kati na bino akoki kolakisa ngai lisumu oyo nasala? Soki nalobaka makambo ya solo, bongo mpo na nini bondimelaka ngai te?
47 Oyo azali ya Nzambe ayokaka oyo Nzambe alobaka. Kasi bino, soki boyokaka te, ezali mpo bozali a Nzambe te.
48 Bayuda bazongiselaki ye: 'Omoni, yango wana tolobaki ete ozali moto ya Samariya mpe ozali na molimo mabe.
49 Yesu alobaki na bango: 'Nazali na molimo mabe te, kasi nazali kopesa Tata na ngai lokumu mpe bino bozali kotiola ngai.
50 Nalukaka lokumu na ngai moko te, kasi moto moko azali, oyo alukaka yango, mpe ye moto asambisaka.
51 Ya solo penza nalobi na bino: soki moto abateli maloba na ngai, akokufa soki moke te!
52 Bongo bayuda balobaki na ye: 'Sik'oyo tomoni polele ete ozali na molimo mabe! Pamba te, Abraham mpe baprofeta basi'bakufa; bongo yo olobi ete moto oyo akobatela maloba na yo akokufa soki moke te!
53 Boni, yo okanisi ete oleki Tata na biso Abraham oyo akufa? To mpe oleki baprofeta nyonso oyo bakufa? Yango yo, ozali komimona nani?
54 Yesu azongiselaki bango: 'Soki nazali komipesa lokumu ngai moko, lokumu na ngai ezali na tina te. Kasi ezali Tata na niai moto azali kopesa ngai lokumu; Ye oyo bino bolobaka ete azali Nzambe na bino.
55 Mpe boyebi ye te, kasi ngai nayebi ye. Soki nalobi ete nayebi ye te, wana nalingaki kozala moto ya lokuta lokola bino. Kasi nayebi ye, mpe nabatelaka Liloba na ye.
56 Tata na bino Abraham atondaki na esengo mingi awa akanisaki ete akomona mokolo na ngai; amonaki yango, mpe atondaki na esengo.
57 Bayuda balobaki na ye: 'Nini? Yo moto okokisi naino ata bambula ntuku mitano te, bongo ozali koloba ete omophagie Abraham!
58 Yesu azongiselaki bango: 'Ya solo penza nalobi na bino: "liboso ete Abraham abotama, ngai nazali !"
59 Tango bayuda bayokaki bongo, balokotaki mabanga mpo na kobamba ye. Kasi Yesu abombamaki, mpe abimaki na lopango ya Ndako ya Nzambe.
JEAN 9
1 Awa Yesu azalaki kokende, amonaki moto moko akufa miso banda abotama.
2 Bayekoli na ye batunaki ye: 'Moteyi nani asalaki masumu? Ye moko to baboti na ye, mpo abotama na miso ya kokufa?
3 Yesu azongisaki: 'Ezali ye te to mpe baboti na ye te nde basalaki masumu, kasi mpo ete misala ya Nzambe emonana kati na ye.
4 Lokola moi ezali naino, esengeli nasala misala na ye oyo atindaki ngai. Butu ezali koya, tango moto ata moko te akkadien kosala mosala.
5 Awa nazali naino na mokili, nazali pole ya mokili!
6 Sima ya koloba maloba wana, Yesu abwakaki soyi na mabele, asalaki poto-poto na soyi na ye mpe apakolaki yango na miso ya moto wana. "Bongo alobaki na ye: 'Kende mpe sukola na eziba ya Silowe ("Silowe" elingi koloba: "Motindami"). Mokufi miso akendaki mpe asukolaki; tango azalaki kozonga, abandaki komona.
8 Bato oyo bazalaki kovanda na ye pene-pene, na baoyo bazalaki komona ye tango azalaki kosenga-senga mbongo, batunaki: 'Boni, moto oyo ye te moto azalaki kovanda mpe kosenga-senga mbongo?
9 Bato mosusu bazalaki koloba: 'Ezali ye! Basusu: 'Te, ye te; akokani na ye! Bongo moto wana alobaki: 'Ezali ngai!
10 Bongo batunaki ye: 'Miso na yo efungwamaki ndenge nini?
11 Azongiselaki bango: 'Moto oyo babengaka Yesu, asalaki poto-poto, apakolaki ngai yango na miso, bongo alobaki na ngai: "Kende na Silowe mpe sukola!" Tango nakendaki mpe nasukolaki, na mbala moko nabandaki komona.
12 Batunaki ye: 'Moto yango azali wapi? Azongisaki: 'Nayebi te!
Bafarizeo Basambisi Moto Oyo Abikaki
13 Bamemaki moto oyo azalaki na miso ya kokufa epai ya bafarizeo.
14 Nzokande Yesu asalaki poto-poto mpe afungolaki miso ya moto wana na mokolo ya saba.
15 Bafarizeo batunaki ye ayebisa bango soki ndenge nini miso na ye efungwamaki. Azongiselaki bango: 'Atiaki ngai poto-poto na miso, nasukolaki mpe nazali komona.
16 Bongo bafarizeo mosusu balobaki: 'Moto oyo awutaki epai ya Nzambe te mpo ete, azali kotosa te mokolo ya saba! Kasi basusu balobaki: 'Ndenge nini moto ya masumu akoki kosala makamwisi ya ndenge wana? Bongo bokabwani ekotaki kati na bango.
17 Batunaki lisusu mokufi miso: 'Bongo yo olobi nini mpo na ye? Pamba te ezali miso na yo nde afungolaki! Azongiselaki bango: 'Azali moprofeta!
18 Bayuda bandimaki te ete azalaki na miso ya kokufa mpe abandaki komona, kino tango babengisaki baboti ya moto yango.
19 Batunaki bango: 'Oyo azali mwana na bino, oyo bolobaka ete abotama mokufi miso? Ndenge nini abandi komona sik'oyo?
20 Baboti na ye bazongisaki: 'Toyebi ete azali mwana na biso, mpe abotamaki na miso ya kokufa.
21 Kasi ndenge abandi komona sik'oyo, wana toyebi yango te; mpe toyebi te soki nani afungoli ye miso. Azali mokolo, botuna ye, mpe akoloba mpo na ye moko.
22 Baboti na ye balobaki bongo mpo bazalaki kobanga bayuda. Pamba te, bayuda basi'bazwaki mokano ya kobengana na ndako na bango ya mayangani, moto nyonso oyo akondima ete Yesu azali
23 Yango wana baboti na ye bazongisaki: "Azali mokolo, botuna ye moko!"
24 Bongo babengaki lisusu mpo na mbala ya mibale moto oyo azalaki na miso ya kokufa, mpe balobaki na ye: 'Pesa Nzambe nkembo; biso toyebi ete moto wana azali moto ya masumu.
25 Moto yango azongiselaki bango: 'Soki azali moto ya masumu, wana ngai nayebi yango te; kasi nayebi kaka likambo moko: nazalaki moto akufa miso, mpe sik'oyo nazali komona!
26 Bango batunaki ye lisusu: 'Asalaki yo nini? afungoli miso na yo ndenge nini?
27 Ye azongiselaki bango: 'Nasi'nayebisaki bino yango, kasi bolingaki na bino koyokela ngai te. Bongo mpo na nini bolingi
lisusu koyoka yango? Boni, bino mpe bolingi kokoma bayekoli na ye?
28 Bafingaki ye mpe balobaki: 'Yo moto ozali moyekoli na ye; kasi biso tozali bayekoli ya Moyize!
29 Biso toyebi ete Nzambe alobaki na Moyize; kasi moto wana, toyebi kutu te soki awuti wapi!
30 Moto yango azongisaki: 'A, ezali likambo ya kokamwa! Moto afungoli ngai miso, mpe boyebi kutu te soki awuti wapi.
31 Nzokande toyebi ete Nzambe ayokelaka te bato na masumu; kasi ayokelaka moto oyo atosaka makambo ya Nzambe mpe asalaka mokano na ye.
32 Mpe naino toyoka te ete moto afungoli miso ya mokufi miso ya kobotama.
33 Soki moto wana awutaki epai ya Nzambe te, mbele akokaki kosala ata eloko moko te.
34 Bango bazongiseli ye: 'Yo moto obotama mobimba kati na masumu, mpe ozali koteya biso! Bongo babenganaki ye.
35 Tango Yesu ayokaki ete babengani moto wana, akendaki kokutana na ye mpe alobaki na ye: 'Ondimi Mwana na Moto?
36 Moto wana azongiseli ye: 'Tata, ye azali nani, mpo ete nandimela ye?
37 Yesu alobaki: 'Omoni ye, moto oyo azali koloba na yo, ezali nde ye!
38 Moto wana alobaki: 'Nkolo, nandimi! Bongo akumbamelaki ye.
39 Bongo Yesu alobaki: 'Ezali mpo na kosambisa, nde nayaki kati na mokili oyo, mpo ete bato bakufa miso bamona, mpe baoyo bazali komona, bakoma bakufi miso!
40 Bafarizeo mosusu oyo bazalaki na ye elongo bayokaki maloba yango mpe batunaki ye: 'Bongo biso, tozali mpe bakufi miso?
41 Yesu azongiseli bango: 'Soki bozalaki bakufi miso, mbele bolingaki kozala na masumu te; kasi lokola bozali koloba ete bomonaka; boyeba ete masumu na bino ezali kaka na bino.
JEAN 10
1 Nazali koloba na bino ya solo: moto oyo akotaka na lopango ya bameme na porte na yango te, kasi amataka likolo ya lopango na esika mosusu, ye azali moyibi mpe mobomi.
2 kasi ye oyo akotaka na porte, ye nde azali mobateli ya bameme.
3 Mokengeli akofungolela ye porte, mpe bameme bayokaka mongongo na ye. Mpe abengaka bameme na ye na kombo na bango, mpe abimisaka yango na libanda.
4 Soki abimisi bameme na ye nyonso na libanda, alekaka liboso na bango mpe bameme balandaka ye, pamba te bayebi mongongo na ye.
5 Balandaka mopaya te kasi bakimaka ye mosika, pamba te bayebi mongongo na ye.
6 Yesu alobaki na bango lisapo oyo, kasi bayebaki te tina ya makambo oyo azalaki koyebisa bango.
7 Yesu alobaki na bango lisusu: 'Nazali koloba na bino ya solo: ngai nazali porte ya bameme.
8 Baoyo nyonso bayaki liboso na ngai bazalaki miyibi mpe babomi. Mpe bameme bayokelaki bango te.
9 Ngai nazali porte; moto nyonso oyo akokota na nzela na ngai, akobika; akokota mpe akobima, mpe akozwa bilei.
10 Moyibi ayaka kaka mpo na koyiba, koboma, mpe kobebisa. Kasi ngai nayaki mpo ete bazwa bomoi, mpe bazwa yango ya mingi penza.
11 Ngai nazali mobateli malamu ya bameme. Mobateli malamu apesaka bomoi na ye mpo na bameme.
12 Kasi moto oyo azali penza mobateli te, oyo asalaka kaka mpo na lifuti, mpe azali nkolo ya bameme te, soki amoni mbwa ya zamba ezali koya, akotika bameme mpe akokima. Bongo mbwa ya zamba ekokanga mpe ekopanza bameme.
13 Akokima, pamba te asalaka kaka mpo na lifuti, mpe atiaka makanisi na ye na bameme te.
14 Ngai nazali mobateli malamu ya bameme; nayebi bameme na ngai, mpe bameme na ngai eyebi ngai,
15 ndenge Tata ayebi ngai, ngai mpe nayebi Tata! Mpe nakopesa bomoi na ngai mpo na bameme.
16 Nazali na bameme mosusu oyo ezali ya lopango oyo te. Esengeli ete namema yango; ekoyoka mongongo na ngai, mpe etonga ya bameme ekozala kaka moko, mpe mobateli akozala kaka se moko.
17 Tata alingaka ngai mpo nakabi bomoi na ngai, mpo ete nazwa yango lisusu.
18 Moto moko te alongoli ngai yango, kasi napesi yango na mokano na ngai moko. Nazali na bokonzi ya kopesa yango mpe ya kozwa yango lisusu. Etinda oyo, nazwaki yango epai ya Tata na ngai.
19 Bayuda bakabwanaki lisusu mpo na maloba oyo.
20 Bongo mingi kati na bango bazalaki koloba: 'Azali na molimo mabe! Azali na liboma! Mpo na nini bozali koyoka ye!
21 Basusu bazalaki koloba: 'Maloba wana ezali ya moto oyo azali na molimo mabe te! Boni, molimo mabe ekoki penza kofungola miso ya bato bakufa miso?
22 Bongo tango ekokaki oyo bazalaki kosala na Yeruzalem feti ya "Kobulisa Ndako ya Nzambe, mpe ezalaki tango ya malili makasi.
23 Yesu azalaki kotambola na lopango ya Ndako ya Nzambe, na veranda ya Salomo.
24 Bayuda bazingaki ye mpe batunaki ye: 'Kino tango nini okotika mitema na biso ezala kaka likolo-likolo? Soki ozali Kristo, yebisa biso yango polele!
25 Yesu azongiselaki bango: 'Nayebisaki bino yango, kasi bozali kondima te! Makamwisi oyo nazali kosala na kombo ya Tata, ezali kotatola mpo na ngai;
26 kasi bino bozali kondima te, pamba te bozali banane na ngai te.
27 Bameme na ngai eyokaka mongongo na ngai, nayebi bango, mpe elandaka ngai!
28 Nazali kopesa yango bomoi ya seko, ekokufa soki moke te; mpe moto ata moko te akobotola yango na loboko na ngai!
29 Tata na ngai, oyo apesaki ngai yango, aleki nyonso na monene. Mpe moto moko te akoki kobotola yango na loboko ya Tata na ngai.
30 Ngai na Tata tozali se moko.
31 Bongo bayuda balokotaki lisusu mabanga mpo na koboma ye.
32 Yesu alobaki na bango: 'Nalakisi bino makamwisi mingi ya minene, oyo ewutaki epai ya Tata; bongo bolingi koboma ngai na mabanga mpo na likamwisi nini?
33 Bayuda bazongiselaki ye: 'Tolingi koboma yo te mpo na likamwisi moko boye, kasi mpo ozali kofinga Nzambe. Mpe, mpo yo ozali moto, kasi ozali koloba ete ozali Nzambe.
34 Yesu alobaki na bango: 'Ekomama te na Mibeko na bino ete: "Ngai nalobaki: Bozali banzambe?"
35 Nzokande, Makomi ekoki koboyama te. Soki Mibeko na bino ezali kobenga "banzambe" baoyo Liloba ya Nzambe eyelaki bango,
36 bongo mpo na nini bozali koloba na ngai ete nazali kotiola Nzambe, awa nalobi: "Nazali Mwana na Nzambe," pamba te Tata moto abulisaki ngai mpe atindaki ngai na mokili.
37 Soki nasalaka te misala ya Tata na ngai, wana bondimela ngai te.
38 Kasi soki nasalaka yango, bondimela yango ata soki bozali kondimela ngai te, mpo boyeba mpe bososola ete Tata azali kati na ngai, mpe ngai nazali kati na Tata.
39 Balukaki lisusu kokanga ye, kasi akimaki bango.
40 Bongo Yesu akendaki lisusu na ngambo ya mayi ya Yordani, esika Jean azalaki kobatisa bato, mpe atikalaki kuna.
41 Bato mingi penza bayaki epai na ye. Balobaki: 'Jean asalaki likamwisi ata moko te, kasi makambo nyonso oyo ye alobaki mpo na moto oyo, ezali ya solo!
42 Mpe kuna, bato mingi bandimelaki Yesu.
JEAN 11
1 Moto moko kombo na ye Lazare azalaki maladi; azalaki moto ya mboka Betania, mboka ya Mariya mpe ya ndeko na ye Marte.
2 Mariya azali mwasi oyo apakolaki Nkolo malasi, mpe apangusaki ye makolo na suki na ye; ezali ye nde ndeko na ye Lazare azalaki maladi.
3 Bandeko ya Lazare ya basi batindaki maloba oyo epai ya Yesu: 'Nkolo, ye oyo olingaka azali maladi.
4 Tango Yesu ayokaki sango yango, alobaki: 'Maladi oyo ekoboma ye te kasi yango ekopesa Nzambe nkembo, mpe ekozala nzela mpo ete Mwana na Nzambe azwa nkembo.
5 Nzokande, Yesu azalaki kolinga Marte, na ndeko na ye ya mwasi, mpe Lazare.
6 Tango Yesu ayokaki ete Lazare azali maladi, ayandaki lisusu mikolo mibale na esika oyo ye azalaki;
7 bongo alobaki na bayekoli na ye: 'Tozonga na Yudea!
8 Bayekoli balobaki na ye: 'Moteyi, kala mingi te bayuda balingaki koboma yo na mabanga, bongo olingi lisusu kozonga kuna!
9 Yesu azongisaki: 'Boni, mokolo mobimba ezali na bangonga zomi na mibale te? Soki moto atamboli na pole, akobeta libaku te, pamba te azali komona mwinda ya mokili oyo.
10 Nzokande soki moto atamboli na butu, akobeta libaku pamba te pole ezali kati na ye te.
11 Sima ya koloba bongo, alobaki na bango lisusu: 'Moninga na biso Lazare alali pongi; kasi nakokende kolamusa ye!
12 Bayekoli bazongiselaki ye: 'Nkolo, soki azali kolala pongi, akobika!
13 Nzokande Yesa alobaki mpo na liwa na ye; kasi bayekoli bakanisaki ete alobaki kaka mpo na pongi oyo tolalaka.
14 Bongo Yesu alobaki na bango polele: 'Lazare akufi!
15 Mpe nazali na esengo mingi penza mpo na bino, lokola nazalaki kuna te, mpo ete bokoka kondima. Kasi tika tokende epai na ye!
16 Bongo Toma oyo babengaka lipasa, alobaki na bayekoli mosusu: 'Biso mpe tokende, mpo tokufa na ye elongo!
17 Tango Yesu akomaki, akutaki bakundaki Lazare na lilita, yango ekokisaki mikolo minei.
18 Betania ezalaki pene-pene na Yeruzalem na bakilometre pene-pene misato.
19 Bayuda mingi bayaki epai ya Mariya mpe Marte mpo na kolongola bango mawa mpo na liwa ya ndeko na bango.
20 Tango Marte ayokaki ete Yesu azalaki koya, akendaki kokutana na ye, kasi Mariya atikalaki na ndako.
21 Marte alobaki na Yesu: 'Nkolo, soki ozalaki awa, mbele ndeko na ngai akufaki te!
22 Kasi nayebi ete ata sik'oyo, Nzambe akopesa yo nyonso oyo okosenga ye!
23 Yesu alobaki na ye: 'Ndeko na yo akosekwa!
24 Marte azongiselaki ye: 'Nayebi ete akosekwa, tango bato bakosekwa, na mokolo ya suka!
25 Yesu alobaki na ye: 'Ngai nazali lisekwa mpe bomoi. Moto oyo akondima ngai, akozala na bomoi, atako akufi.
26 Mpe moto nyonso oyo azali na bomoi, soki andimeli ngai, akokufa seko te! Ondimi yango?
27 Marte azongiselaki ye: 'E e Nkolo! Nandimi ete ozali Kristo, Mwana na Nzambe, oyo azali koya na mokili!
28 Tango asilisaki koloba bongo, akendaki kobenga ndeko na ye Mariya mpe alobaki na ye na mongongo ya nse penza: 'Moteyi asi'aye, azali kobenga yo!
29 Awa Mariya ayokaki bongo, atelemaki mbangu mpe akendaki epai ya Yesu.
30 Nzokande Yesu akotaki naino te na mboka, azalaki kaka na esika oyo Marte akutanaki na ye.
31 Bayuda oyo bazalaki na Mariya na kati ya ndako mpo na kolongola ye mawa, tango bamonaki ete .Mariya atelemaki mbangu mpe abimaki libanda, balandaki ye, mpo bakanisaki ete akei kolela na lilita.
32 Tango Mariya akomaki esika Yesu azalaki mpe amonaki ye, amibwakaki na makolo ya Yesu, mpe alobaki na ye: 'Nkolo, soki ozalaki awa, mbele ndeko na ngai akufaki te!
33 Tango Yesu amonaki ete Mariya mpe bayuda oyo bayaki na Mariya bazalaki kolela, ayokaki mawa mingi na nse ya motema, mpe amitungisaki mingi.
34 Atunaki bango: 'Bokundaki ye wapi? Bazongiselaki ye: 'Nkolo, yaka mpe omona!
35 Yesu alelaki.
36 Bongo bayuda balobaki: 'Tala, alingaki ye mingi penza!
37 Kasi basusu kati na bango balobaki: 'Ye moto afungolaki miso ya mokufi miso, akokaki te kosala nyonso ete Lazare akufa te?
38 Yesu ayokaki lisusu mawa mingi na motema, mpe akomaki na lilita. Libulu yango ezalaki na kati ya mabanga, mpe libanga ezalaki likolo ya monoko na yango.
39 Yesu alobi na bango: 'Bolongola libanga! Kasi Marte, ndeko ya mokufi alobi na ye: 'Nkolo, asi'abandi kolumba solo, pamba te banda akundama, esi'esali mikolo minei!
40 Yesu alobaki na ye: 'Nalobaki na yo te ete soki ondimi, okomona nkembo na Nzambe?
41 Bongo balongolaki libanga. Yesu atombolaki miso na likolo mpe alobaki: 'Tata, natondi yo mpo oyoki ngai.
42 Nayebi ete oyokaka ngai tango nyonso; kasi nalobi boye mpo na ebele ya bato oyo bazali pembeni-pembeni na ngai, mpo ete bandima ete yo moto otindaki ngai!
43 Sima ya maloba wana, Yesu agangaki na mongongo makasi: Lazare bima!
44 Bongo mokufi abimaki na lilita; makolo mpe maboko na ye ezalaki ya kokangama na bilamba, mpe elongi na ye ezalaki ya kozipama na kitendi. Yesu alobaki na bango: 'Bofungola ye mpe botika ye akende!
45 Bayuda mingi oyo bayaki epai ya Mariya, tango bamonaki oyo Yesu asalaki, bandimaki ye.
46 Kasi basusu kati na bango bakendaki epai ya bafarizeo mpe bayebisaki bango likambo Yesu asalaki.
47 Bongo banganga-Nzambe mpe bafarizeo babengisaki likita-monene. Batunanaki: 'Tokosala nini? Pamba te moto oyo azali kosala makamwisi mingi.
48 Soki totiki ye bongo, bato nyonso bakondima ye, bongo bato ya Roma bakoya mpe bakopanza Esika na biso mpe ekolo na
biso.
49 Bongo moko na kati na bango kombo na ye Kayifa, oyo azalaki mokonzi ya banganga-Nzambe na mbula wana, alobaki na bango: 'Bozali kososola eloko moko te!
50 Bozali komona te ete ezali mpo na litomba na biso ete moto moko akufa mpo na bato nyonso, bongo ekolo mobimba ekufa te?
51 Nzokande alobaki makambo wana na makanisi na ye moko te, kasi lokola azalaki mokonzi ya banganga-Nzambe na ambula wana, yango wana asakolaki ete Yesu akokufa mpo na ekolo ya bayuda;
52 mpe mpo na ekolo kaka te, kasi mpo na kosangisa mpe bana nyonso ya Nzambe baoyo bapalangana, ete bazala moto se moko.
53 Banda mokolo wana, bayokanaki mpo na koboma ye.
54 Bongo Yesu azalaki komimonisa lisusu polele te na miso ya bayuda. Alongwaki wana mpe akendaki na mokili oyo ezalaki pene-pene na esobe, na mboka moko kombo na yango Efrayimi; mpe ayandaki kuna elongo na bayekoli na ye.
55 Feti ya Pake ya bayuda ekomaki pene-pene. Bongo bato mingi batikaki bamboka mpe bakendaki na Yeruzalem, liboso ya
Pake, mpo na komipetola.
56 Bazalaki koluka Yesu, mpe bazalaki kotunana bango na bango, awa bazalaki na kati ya lopango ya Ndako ya Nzambe: 'Bokanisi nini? Akoya na feti te?
57 Bakonzi ya banganga-Nzambe mpe bafarizeo bapesaki motindo ete, soki moto ayebi esika Yesu azali, akende koyebisa
bango, mpo bakanga ye.
JEAN 12
1 Etikalaki mikolo motoba liboso ete Pake ebanda. Yesu akendaki na Betania epai Lazare azalaki kovanda, moto oyo ye asekwisaki kati na bakufi.
2 Kuna, balambelaki Yesu biloko ya kolia. Marte azalaki kosalela bango, mpe Lazare avandaki na mesa elongo na Yesu.
3 Bongo Mariya akamataki ndambo ya litre ya malasi ya nar, oyo basangisa na eloko moko te mpe ya motuya mingi penza. Asopaki yango na makolo ya Yesu, mpe azalaki kopangusa yango na basuki na ye. Ndako mobimba etondaki na solo ya malasi.
4 Yuda Iskariote, moko ya bayekoli ya Yesu, oyo akoteka ye, alobaki:
5 Mpo na nini bateki malasi oyo te na badeni nkama misato mpe bapesa mbongo na babola?
6 Nzokande alobaki bongo te mpo azalaki kokanisela babola, kasi mpo azalaki moyibi. Pamba te, ye moto azalaki kobomba mbongo, mpe azalaki koyiba mbongo oyo bazalaki kotia.
7 Kasi Yesu alobaki: 'Tika ye! Abombi malasi oyo mpo na mokolo ya kokundama na ngai.
8 Babola bakozala na bino tango nyonso, kasi ngai, bokozala na ngai tango nyonso te!
9 Bayuda ebele penza bayebaki ete Yesu azalaki kuna, bongo bakendaki kuna, mpo na Yesu kaka te, kasi mpo na kotala mpe Lazare oyo ye asekwisaki kati na bakufi.
10 Bongo bakonzi ya banganga-Nzambe basalaki likita mpo na koboma Lazare.
11 Pamba te, bayuda mingi bakima bango mpe bandimaki Yesu mpo na Lazare.
12 Mokolo oyo elandaki, ebele ya bato oyo
bayaki na feti, awa bayokaki ete Yesu akoya
na Yeruzalem,
13 bakamataki mandalala, bongo bakendaki koyamba ye, mpe bazalaki koganga: "Ozana! Mapamboli mingi na moto oyo aye na kombo ya Nkolo! Mapamboli na Mokonzi ya Isayela!"
14 Yesu amonaki mwana ya mpunda, mpe avandaki likolo na yango, ndenge ekomama:
15 Elenge mwasi ya Siona kobanga te, tala Mokonzi na yo azali koya, avandi likolo ya mwana ya mpunda!"
16 Na tango wana, bayekoli na ye basosolaki te tina ya makambo yango; kasi tango Yesu akotaki kati na nkembo, bongo nde bakundolaki na mitema ete makambo yango ekomamaki mpo na ye, mpe basalaki makambo wana epai na ye.
17 Bato nyonso oyo bazalaki na Yesu tango abengaki Lazare abima na lilita mpe asekwisaki ye kati na bakufi, bazalaki kotatola makambo oyo bamonaki.
18 Yango wana bato ebele penza bakendaki koyamba ye, mpo bayokaki ete asalaki likamwisi wana.
19 Bongo bafarizeo bazalaki kolobana bango na bango: 'Bomoni: tokolonga lisusu te, tala ndenge bato nyonso bakomi kolanda ye!
20 Na kati ya baoyo bayaki na Yeruzalem mpo na kokumisa Nzambe na feti, bagreki ndambo mpe bazalaki.
21 Bakendaki kokutana na Filipo ya mboka Betsayida ya Galileya mpe basengaki ye: 'Tata, tolingi komona Yesu!
22 Filipo akendaki koyebisa yango na Andre; bongo Andre mpe Filipo bakendaki koyebisa Yesu.
23 Yesu azongiselaki bango: 'Ngonga esi'ekoki oyo Mwana na Moto alingi kokota na nkembo na ye.
24 Nalobi na bino ya solo: soki mbuma ya ble oyo ekweyi na mabele ekufi te, mbuma yango ekotikala kaka yango moko. Kasi soki ekufi, yango ekobota bambuma ebele penza.
25 Moto oyo akolinga bomoi na ye, akobungisa yango; kasi oyo akoboya bomoi na ye na mokili oyo, azali kobatela yango mpo na bomoi ya seko.
26 Soki moto azali kosalela ngai, alanda ngai; mpe epai ngai nakozala, mosali na ngai mpe akozala wana. Oyo akosalela ngai,
Tata akokumisa ye!
27 Sik'oyo, molimo na ngai etungisami. Naloba nini? Tata kangola ngai na ngonga oyo? Kasi ezali mpo na kokutana na yango nde nakomi na ngonga oyo!
28 Tata, pesa nkembo na kombo na yo! Bongo mongongo moko ewutaki na likolo: 'Nasi'napesa yango nkembo mpe nakopesa yango lisusu nkembo!
29 Ebele ya bato oyo bazalaki wana, oyo bayokaki mongongo yango, balobaki ete ezali kake; basusu balobaki: 'Ezali anzelu moto alobi na ye.
30 Kasi yesu alobaki na bango: 'Mongongo yango elobi mpo na ngai te, kasi mpo na bino.
31 Sik'oyo, tango ya kosambisama ya mokili oyo ekoki; sik'oyo mokonzi ya mokili oyo akobwakama libanda.
32 Mpe ngai, tango bakotombola ngai wuta na mabele, nakobenda bato nyonso epai na ngai!
33 Alobaki bongo mpo na kolakisa lolenge ya liwa oyo ye akokufa.
34 Ebele ya bato bazongiselaki ye: 'Toyokaki wuta na Mibeko ete Kristo akowumela libela na libela. Bongo ndenge nini olobi na biso ete Mwana na Moto akotombwama? Nani nde azali Mwana na Moto?
35 Yesu alobaki na bango: Pole ezali naino na kati na bino mpo na mwa tango moke: botambola tango bozali na pole, mpo ete molili ekanga bino na mbalakaka te. Pamba te, moto oyo atambolaka na molili ayebaka te epai ye azali kokende.
36 Yango wana, lokola bozali naino na moi, bondimela moi, mpo bokoma bana ya moi. Tango Yesu asilisaki koloba bongo, akendaki mpe amibombaki mosika na bango.
37 Atako Yesu asalaki makamwisi mingi na miso na bango, kasi bandimaki ye te.
38 Esalamaki bongo mpo ete maloba oyo moprofeta Ezayi alobaki ekokisama: "Nkolo, nani andimaki mateya na biso; mpe nguya ya Nkolo emonanaki epai ya nani?"
39 Yango wana bakokaki kondima te, mpo Ezayi alobaki lisusu:
40 Nzambe azipa miso na bango; akomisa mitema na bango mabanga, mpo ete miso na bango emona te, mpe mitema na bango esosola te, mpo ete babongola mitema te, mpo nabikisa bango te!"
41 Ezayi alobaki bongo pamba te amonaki nkembo ya Yesu, mpe alobaki mpo na ye.
42 Nzokande, ata na kati ya bakonzi ya bayuda, mingi bandimaki ye; kasi balakisaki kondima na bango polele te, pamba te bazalaki kobanga soki te bafarizeo bakobengana bango na ndako ya mayangani.
43 Mpo ete, balingaki mingi kozwa lokumu ya bato, kasi oyo ya Nzambe te.
44 Bongo Yesu agangaki: 'Moto oyo andimi ngai, andimi kaka ngai te, kasi andimi mpe moto oyo atindaki ngai.
45 Oyo amoni ngai, amoni mpe moto oyo atindaki ngai.
46 Ngai nayaki na mokili lokola pole, mpo ete moto nyonso oyo akondima ngai, azala lisusu na molili te.
47 Soki moto ayoki maloba na ngai, mpe azali kotosa yango te,
ezali ngai te moto nakokatela ye etumbu; pamba te nayaki te mpo na kokatela mokili etumbu, kasi mpo na kobikisa yango.
48 Moto oyo akoboya ngai mpe akoyamba maloba na ngai te, azali na zuzi na ye. Liloba oyo nazali koloba, yango nde ekokatela ye etumbu na mokolo ya suka.
49 Pamba te, nalobaki na kombo na ngai moko te, kasi Tata oyo atindaki ngai, ye moto atindaki ngai makambo oyo nasengeli koloba mpe ndenge nini koloba yango.
50 Mpe nayebi ete, etinda na ye ememaka na bomoi ya seko. Yango wana, makambo oyo nalobaki, nalobaki yango ndenge Tata ayebisaki ngai!
JEAN 13
1 Ezalaki liboso ya feti ya Pake. Yesu ayebaki ete tango ya kolongwa na mokili oyo mpo na kokende epai ya Tata ekokaki. Tango nyonso alingaki bato na ye oyo bazalaki kati na mokili, mpe alingaki bango kino na sukai
2 Tango bazalaki kolia; Zabolo asi'akotaki na motema ya Yuda Isikariote, mwana ya Simon, mpo na koteka Yesu.
3 Yesu ayebaki ete Tata atiaki makambo nyonso na nse ya nguya na ye, mpe awutaki epai ya Nzambe mpe akozonga epai ya Nzambe.
4 Alongwaki na mesa na tango bazalaki kolia, alongolaki elamba oyo alataki likolo, bongo akamataki elamba oyo bapanguselaki mayi mpe akangaki yango na loketo na ye.
5 Na sima, atiaki mayi na sani mpe abandaki kosukola makolo ya bayekoli na ye, bongo azalaki kopangusa yango na elamba oyo akangaki na loketo.
6 Tango akomaki epai ya Simon Piere, ye alobaki na ye: 'Nkolo, yo olingi kosukola ngai makolo?
7 Yesu azongiselaki ye: 'Likambo nazali kosala, ozali kososola yango te sik'oyo, kasi okososola yango sima!
8 Kasi Piere alobaki na ye: 'Te! Okosukola ngai makolo te! Yesu azongiselaki ye: 'Soki nasukoli yo makolo te, okozala lisusu moyekoli na ngai te!
9 Simon Piere alobaki na ye: 'Nkolo, soki bongo, osukola ngai kaka makolo te, kasi sukola ngai mpe maboko na motu!
10 Yesu alobaki na ye: 'Moto oyo basukoli nzoto mobimba, azali na posa kaka ya kosukola makolo; nzoto na ye mobimba ezali peto. Mpe bino, bozali peto, kasi bino nyonso te.
11 Pamba te Yesu ayebaki moto oyo akoteka ye. Yango wana alobaki: "Bino nyonso bozali peto te!"
12 Tango asilisaki kosukola bango makolo, alataki elamba na ye mpe ayaki lisusu kovanda na mesa; bongo alobaki na bango:
'Boni, bososoli likambo oyo nasali bino?
13 Bino bobengaka ngai Moteyi mpe Nkolo, ya solo bolobaka malamu, pamba te nazali bongo.
14 Bongo soki ngai Moteyi mpe Nkolo nasukoli bino makolo, bino mpe bosengeli kosukolana makolo bino na bino.
15 Pamba te napesi bino ndakisa, mpo bosalaka mpe ndenge ngai nasali bino.
16 Nazali koloba na bino ya solo penza: mosali aleki mokonzi na ye te, mpe motindami aleki te moto oyo atindaki ye.
17 Lokola boyebi makambo oyo, bozali bato na esengo soki bosaleli yango.
18 Nazali koloba mpo na bino nyonso te; nayebi baoyo ngai napona. Kasi esengeli ete Makomi ekokisama, oyo ezali koloba: "Moto oyo azali kolia lipa elongo na ngai, abalukeli ngai!
19 Nayebisi bino likambo yango sik'oyo, liboso ete yango esalama, mpo ete tango yango ekosalama, bondima ete "Ngai nazali oyo nazali."
20 Nazali koloba na bino ya solo penza, moto oyo ayambi moto oyo ngai natindi, ayambi ngai; mpe moto oyo ayambi ngai ayambi mpe Moto oyo atindaki ngai.
21 Sima ya koloba bongo, Yesu ayokaki pasi mingi na motema, mpe alobaki: 'Nazali koloba na bino ya solo penza, moto moko na kati na bino akoteka ngai!
22 Bayekoli babandaki kotalana moko na moko, mpe bayebaki te soki alobaki bongo mpo na nani.
23 Moko na bango, moyekoli oyo Yesu azalaki kolinga mingi, azalaki na mesa pene-pene na Yesu.
24 Bongo Simon Piere asalaki mwa elembo na moyekoli wana mpo atuna soki alobaki bongo mpo na nani.
25 Bongo moyekoli yango alalaki moke na ntolo ya Yesu mpe atunaki ye: 'Nkolo, nani yango?
26 Yesu azongisaki: 'Ezali moto oyo nakopesa ndambo ya lipa sima ya kodindisa yango na supu. Bongo, adindisaki ndambo ya lipa na supu, mpe apesaki yango na Yuda Isikariote mwana ya Simon.
27 Na tango kaka Yuda azwaki lipa wana, Satana akotaki kati na ye. Bongo Yesu alobaki na ye: 'Likambo oyo olingi kosala, sala yango noki!
28 Kasi moto ata moko te na baoyo bazalaki na mesa, asosolaki soki mpo na nini Yesu alobaki na ye bongo.
29 Lokola Yuda azalaki kobomba mbongo, bayekoli mosusu bakanisaki ete Yesu alobi na ye akende kosomba biloko ya feti, to mpe apesa lisalisi na babola.
30 Awa Yuda azwaki lipa wana, abimaki kaka na tango wana. Ezalaki butu.
31Tango Yuda akendaki, Yesu alobaki: 'Sik'oyo nkembo ya Mwana na Moto emonani polele, mpe Nzambe akozwa nkembo kati na ye.
32 Soki Nzambe azwi nkembo kati na ye, Nzambe ye moko mpe akopesa Mwana nkembo kati na ye moko, mpe akosala yango noki penza.
33 Bana na ngai, nazali naino na bino elongo kaka mpo na mwa tango moke. Bokoluka ngai; kasi nalobi na bino sik'oyo ndenge nalobaki na bayuda: Bokokoka te kokende epai ngai nazali kokende!
34 Mobeko ya sika oyo napesi bino, yango oyo: "Bolingana bino na bino. Ndenge ngai nalingaka bino, bino mpe bolingana bino na bino.
35 Soki bolingani bino na bino, na ndenge wana nde bato nyonso bakoyeba ete bozali bayekoli na ngai!
36 Simon Piere atunaki ye: 'Nkolo, ozali kokende wapi? Yesu azongiselaki ye: 'Okokoka te kolanda ngai sik'oyo epai nazali kokende, kasi okolanda ngai sima.
37 Piere alobaki na ye lisusu: 'Nkolo, mpo na nini nakoki te kolanda yo sik'oyo? Nazali ya komibongisa mpo na kokufa mpo na yo!
38 Yesu azongiselaki ye: 'Ozali ya komibongisa penza mpo na kokufa mpo na ngai? Nalobi na ya ya solo penza: liboso ete soso elela, okowangana ngai mbala misato!
JEAN 14
1 Tika ete mitema na bino etungisama te. Bondimelaka Nzambe, bondimela mpe ngai.
2 Na ndako ya Tata na ngai bisika ezali mingi, mpe nakeyi kobongisela bino esika. Soki ezalaki bongo te, mbele nalingaki koyebisa bino yango.
3 Mpe soki nakeyi mpe nabongiseli bino esika, bongo nakoya lisusu mpe nakokamata bino elongo na ngai, mpo ete bozala epai ngai nakozala.
4 Kasi bino boyebi nzela ya esika oyo ngai nazali kokende.
5 Toma alobaki na ye: 'Nkolo, toyebi te epai ozali kokende; bongo ndenge nini tokoki koyeba nzela yango?
6 Yesu azongiselaki ye: 'Ngai nazali nzela, solo. mpe bomoi. Moto moko te akoki koya epai ya Tata soki aleki na nzela na ngai te.
7 Soki boyebaki ngai, mbele bolingaki mpe koyeba Tata na ngai. Mpe banda sik'oyo boyebi ye, mpe bomoni ye!
8 Filipo alobaki na ye: 'Nkolo, lakisa biso Tata, mpe tokozala lisusu na posa ya eloko moko te.
9 Yesu azongiselaki ye: 'A! Filipo, banda kala nazali na bino elongo, mpe oyebaka ngai te? Moto oyo amoni ngai, amoni Tata. Bongo mpo na nini ozali koloba: "Lakisa biso Tata?"
10 Ondimi te ete ngai nazali kati na Tata mpe Tata azali kati na ngai? Maloba oyo nalobaka na bino, ewutaka na ngai moko te. Kasi Tata. ye oyo avandaka kati na ngai, ye moto azali kosala misala na ye. bondimela ngai ete nazali kati na Tata, mpe Tata azali kati na ngai. Soki bongo te, bondima ata mpo na misala oyo nazali kosala.
12 Nalobi na bino ya solo penza: moto oyo akondimela ngai, akosala mpe misala oyo nazali kosala. Akosala kutu makambo minene koleka oyo ya ngai, pamba te nazali kokende epai ya Tata.
13 Mpe makambo nyonso oyo bokosenga na kombo na ngai, nakosala yango mpo ete Tata azwa nkembo kati na Mwana.
14 Soki bosengi eloko na kombo na ngai, nakosala yango!
15 Soki bolingaka ngai, bobatela mitindo na ngai.
16 Bongo ngai nakobondela Tata, mpe ye akopesa bino Mosungi mosusu, mpo azala na bino tango nyonso:
17 ye azali Molimo ya bosolo, oyo mokili ekoki kozwa te, mpo bamoni ye naino te mpe bayebi ye te. Kasi bino boyebi ye, pamba te azali elongo na bino, mpe akozala kati na bino.
18 Nakotika bino lokola bana bitike te; nakozongela bino.
19 Etikali mwa tango moke, mokili ekomona ngai lisusu te; kasi bino, bokomona ngai, pamba te nazali na bomoi, mpe bino mpe bokozala na bomoi.
20 Na mokolo yango, bokososola ete ngai nazali kati na Tata na ngai, bino bozali kati na ngai, mpe ngai nazali kati na bino.
21 Moto oyo andimi mitindo na ngai mpe azali kobatela yango, ye nde alingaka ngai. Mpe moto oyo alingaka ngai, Tata na ngai akolinga ye; ngai mpe nakolinga ye, mpe nakomimonisa epai na ye!
22 Bongo Yuda (kasi Isikariote te) atunaki: 'Nkolo, mpo na nini okomimonisa na biso, kasi na mokili te?
23 Yesu azongiselaki ye: 'Soki moto alingi ngai, akobatela Liloba na ngai, mpe Tata na ngai akolinga ye. Bongo tokoya epai na ye mpe tokosala evandelo na biso epai na ye.
24 Moto oyo alingaka ngai te, abatelaka mpe maloba na ngai te. Mpe Liloba oyo bozali koyoka ezali ya ngai te, kasi ezali ya Tata oyo atinda ngai.
25 Nayebisi bino makambo oyo tango nazali naino elongo na bino.
26 Kasi Mosungi, Molimo Mosantu, oyo Tata akotinda na kombo na ngai, Ye akoteya bino makambo nyonso, mpe akokanisela bino makambo nyonso oyo nayebisaki bino.
27 Natikeli bino kimia; napesi bino kimia na ngai; napesi bino yango te ndenge mokili epesaka. Botika mitema na bino emitungisama te mpe bobanga te.
28 Boyokaki ete nalobaki na bino: Nakokende, mpe nakozongela bino. Soki bolingaki ngai, mbele bolingaki kosepela awa nazali kokende epai ya Tata; pamba te Tata na ngai aleki ngai na monene.
29 Nayebisi bino makambo yango sik'oyo, awa yango esalami naino te, mpo ete tango yango ekosalama, bondima.
30 Nakoloba na bino lisusu mingi te, pamba te mokonzi ya mokili oyo azali koya, mpe azali na nguya moko te likolo na ngai;
31 kasi nakosala ndenge Tata atindaki ngai mpo ete mokili ekoka koyeba ete nalingaka Tata. Botelema, tolongwa awa!
JEAN 15
1 Ngai nazali nzete ya solo ya vino, mpe Tata na ngai azali moloni.
2 Ye akataka etape nyonso oyo ezali kati na ngai, oyo ebotaka mbuma te; mpe abongisaka etape nyonso oyo ebotaka mbuma mpo ete ebota bambuma ebele.
3 Bosi'bokoma peto mpo na Liloba oyo nalobaki na bino.
4 Bokangama na ngai mpe ngai kati na bino. Etape moko te ekoki kobota mbuma na ndenge na yango moko; esengeli ezala ya kokangama na nzete. Bino mpe ndenge moko: soki bokangami na ngai te, bokoki kobota mbuma te.
5 Ngai nazali nzete ya vino, mpe bino bozali bitape. Moto oyo azali ya kokangama na ngai, mpe ngai kati na ye, akobota bambuma ebele. Pamba te, soki bokabwani na ngai, bokokoka kosala eloko moko te.
6 Soki moto akangami na ngai te, azali lokola etape ya nzete oyo babwaki libanda mpe ekawuki; bitape ya ndenge wana balokotaka yango, babwakaka yango na moto, mpe ezikaka.
7 Soki bokangami na ngai, mpe maloba na ngai eyandi kati na bino, bosenga eloko nyonso oyo bolingi, mpe bokozwa yango!
8 Likambo epesaka Tata na ngai lokumu ezali oyo: ete bobota bambuma ebele mpe bokoma bayekoli na ngai.
9 Nalingaka bino ndenge Tata alingaka ngai; yango wana, bowumela kati na bolingo na ngai.
10 Soki bobateli mitindo na ngai, bokowumela kati na bolingo na ngai, ndenge ngai nabatelaki mitindo ya Tata na ngai, mpe nazali kowumela kati na bolingo na ye.
11 Nayebisi bino makambo oyo mpo ete esengo na ngai ezala kati na bino. mpe mpo esengo na bino ezala ya kokoka.
12 Motindo na ngai yango'oyo: bolingana bino na bino ndenge ngai nalingaka bino.
13 Moto moko te azali na bolingo monene koleka moto oyo akabi bomoi na ye mpo na baninga na ye.
14 Bino bozali baninga na ngai, soki bozali kosala oyo natindi bino.
15 Nakobenga bino lisusu basali te, pamba te mosali ayebaka te makambo oyo nkolo na ye asalaka. Kasi bino, nabengi bino baninga na ngai. mpo nasi'nayebisi bino makambo nyonso oyo nayokaki na Tata na ngai!
16 Ezali bino te bato boponaki ngai, kasi ngai moto naponaki bino. Napesaki bino mosala mpo bokende mpe bobota mbuma, mbuma oyo ekowumela. Bongo Tata akopesa bino nyonso oyo bokosenga ye na kombo na ngai.
17 Motindo napesi bino yang'oyo: bolinganaka bino na bino.
18 Soki mokili eyini bino, boyeba ete eyinaki ngai liboso na bino.
19 Soki bozalaki bato ya mokili, mbele mokili elingaki kolinga bino lokola bato na ye. Kasi lokola bozali bato ya mokili te, mpe nasi napona bino wuta na mokili: yango wana mokili ezali koyina bino.
20 Bokanisa maloba oyo nalobaki na bino: mosali moko te aleki nkolo na ye. Soki banyokolaki ngai, bakonyokola bino mpe; soki babatelaki mateya na ngai, bakobatela mpe oyo ya bino.
21 Kasi bakosala bino makambo wana nyonso mpo na kombo na ngai, mpo bayebi te moto oyo atindaki ngai.
22 Soki nayaki te mpe nalobaki na bango te, mbele balingaki kozala na lisumu te, kasi sik'oyo, bazali na mwaye te ya kowangana lisumu na bango.
23 Moto oyo ayinaka ngai, ayinaka mpe Tata na ngai.
24 Soki nasalaki te kati na bango, makamwisi oyo moto mosusu asala te, mbele balingaki kozala na lisumu te; sik'oyo basi'bamoni yango, kasi bazali kaka koyina ngai na Tata na ngai.
25 Kasi yango esalami bongo mpo ete makambo oyo ekomama na Mibeko na bango ekokisama: "Bayinaki ngai kaka pamba."
26Tango Mosungi akoya, oyo nakotindela bino wuta epai ya Tata, Molimo ya bosolo oyo akowuta epai ya Tata, ye akotatola mpo na ngai.
27 Bongo bino mpe, bokotatola mpo na ngai, pamba te bozalaki na ngai elongo wuta na ebandeli!
JEAN 16
1 Nalobi na bino makambo oyo mpo ete kondima na bino ebeta libaku te.
2 Pamba te bakobengana bino na bandako na bango ya mayangani, mpe tango elingi kokoka, oyo moto nyonso oyo akoboma bino akokanisa ete azali kosalela Nzambe na ndenge wana.
3 Bakosala makambo ya ndenge wana mpo bayebi Tata te, mpe
bayebi ngai te!
4 Nalobi na bino makambo oyo, mpo ete tango ngonga ekokoka,
bokanisa ete nasi'nayebisaki bino makambo yango. Nayebisaki bino makambo yango na ebandeli te, mpo nazalaki naino na bino
elongo.
5 Sik'oyo nazali kokende epai ya Moto oyo atindaki ngai; mpe moto ata moko te na kati na bino azali kotuna ngai: Ozali kokende wapi?
6 Kasi lokola nayebisi bino makambo oyo, tala ndenge mitema na bino etondi na mawa.
7 Nzokande, nazali koyebisa bino makambo ya solo: elæis malamu mingi penza mpo na bino ete ngai nakende. Pamba te soki nakei te, Mosungi mpe akoyela bino te. Kasi soki nakei, nakotindela bino ye.
8Tango akoya, akolakisa bato ya mokili polele mpo na oyo etali masumu, bosembo, mpe kosambisama:
9 mpo na masumu, pamba te bazali kondima ngai te;
10 mpo na bosembo, pamba te nazali kokende epai ya Tata mpe bokomona ngai lisusu te;
11 mpo na kosambisama, pamba te mokonzi ya mokili oyo asi'asambisami.
12 Nazali lisusu na makambo mingi ya koyebisa bino, kasi sik'oyo, bokokoka te kososola yango.
13 Tango Molimo ya bosolo akoya, ye akotambolisa bino kati na solo nyonso, pamba te akoloba na kombo na ye moko te, kasi akoloba makambo nyonso oyo ayokaki, mpe akoyebisa bino makambo oyo ekoya.
14 Ye akopesa ngai nkembo, pamba te akozwa makambo nyonso oyo ezali epai na ngai mpe akoyebisa bino yango.
15 Nyonso oyo Tata azali na yango, ezali mpe ya ngai. Yango wana nalobi ete, akozwa makambo nyonso oyo ezali epai na ngai mpe akoyebisa bino yango.
16 Etikali moke bokomona ngai lisusu te; bongo sima ya mwa tango moke bokomona ngai lisusu!
17 Bayekoli na ye mosusu babandaki kotunana bango na bango: 'Oyo ye alobi na biso elingi koloba nini: "Etikali moke bokomona ngai lisusu te; bongo sima ya mwa tango moke bokomona ngai lisusu". Mpe lisusu: "Pamba te nazali kokende epai ya Tata?"
18 Bazalaki kaka kotunana: '"Etikali moke", yango elingi koloba nini? Tozali kososola te likambo alingi koloba.
19 Yesu ayebaki ete balingaki kotuna ye motuna, bongo alobaki na bango: 'Bozali kotunana bino na bino mpo na maloba oyo nalobi ete: "Etikali moke bokomona ngai lisusu te; bongo sima ya mwa tango moke bokomona ngai lisusu."
20 Nazali koloba na bino ya solo: bokolela mpe bokomitungisa, kasi mokili ekotonda na esengo. Bokozala na mawa, kasi mawa na bino ekobongwana esengo.
21 Mwasi soki alingi kobota ayokaka mawa mingi penza, mpo tango na ye ya kobota ekoki; kasi soki aboti mwana, akobosana bapasi na ye mpo na esengo oyo akotonda na yango, mpo ete mwana asili kobotama na mokili.
22 Bino mpe ndenge moko, sik'oyo bozali na mawa, kasi tango nakomona bino lisusu, mitema na bino ekotonda na esengo, mpe esengo yango, moto ata moko te akokoka kolongola bino yango.
23 Na mokolo yango, bokotuna ngai lisusu ata likambo moko te. Nazali koloba na bino ya solo: nyonso oyo bokosenga epai ya Tata na kombo na ngai, ye akopesa bino yango.
24 Kino sik'oyo, naino bosengi eloko moko te na kombo na ngai. Bosenga mpe bokozwa, mpo ete esengo na bino ezala ya kokoka.
25 Nalobaki na bino makambo wana na masapo. Kasi tango ezali koya oyo nakoloba na bino lisusu na masapo te, kasi nakoloba na bino na polele penza mpo na Tata.
26 Na mokolo wana, bokosenga na kombo na ngai. Mpe nalobi te ete nakosenga epai ya Tata mpo na bino;
27 pamba te Tata ye moko alingaka bino, mpo bolingaka ngai mpe bondimaka ete ngai nawutaki epai ya Tata.
28 Nawutaki epai ya Tata mpe nayaki awa na mokili. Mpe sik'oyo nazali kotika mokili, mpe nazali kozonga epai ya Tata!
29 Bongo bayekoli na ye balobaki na ye: 'Omoni, sik'oyo ozali koloba polele, mpe otiki koloba na masapo.
30 Sik'oyo toyebi ete oyebi makambo nyonso, mpe ozali na posa te ete moto atuna yo; mpo na yango, tondimi ete owutaki epai ya Nzambe.
31 Yesu azongiselaki bango: 'Bondimi sik'oyo?
32 Tango ezali koya, mpe esi'ekomi, oyo bokopanzana moto na moto na epai na ye, mpe bokotika ngai, ngai moko. Kasi nazali ngai moko te, pamba te Tata azali na ngai elongo.
33 Nalobi na bino makambo oyo, mpo ete bozala na kimia kati na ngai. Na mokili oyo, bokonyokwama mingi penza. Kasi boyika mpiko! pamba te, nasi'nalongi mokili.
JEAN 17
1 Tango Yesu asilisaki koloba makambo wana, atalaki na Likolo mpe abondelaki: 'Tata, tango ekoki; monisa nkembo ya Mwana na yo, mpo ete Mwana mpe amonisa nkembo na yo!
2 Pamba te, opesaki ye bokonzi likolo ya bato nyonso, mpo ete apesa bomoi ya seko na bato nyonso oyo opesaki ye.
3 Nzokande bomoi ya seko ezali nde: bayeba yo, Nzambe moko kaka mpe ya solo, mpe Yesu Kristo oyo yo otindaki.
4 Namonisi nkembo na yo awa na mokili, mpe nasilisi mosala oyo opesaki ngai.
5 Mpe sik'oyo, Tata pesa ngai nkembo liboso na yo, nkembo oyo nazalaki na yango elongo na yo, liboso ete mokili esalama.
6 Nasi'nalakisi kombo na yo na bato oyo opesaki ngai wuta na mokili. Bazalaki bato na yo, mpe opesaki ngai bango; mpe babateli maloba na yo.
7 Sik'oyo bayebi malamu ete nyonso oyo opesaki ngai ewuti epai na yo;
8 pamba te, napesaki bango mateya oyo opesaki ngai mpe bayambaki yango; bayebi penza ete nawutaki epai na yo, mpe bandimi ete yo moto otindaki ngai.
9 Nazali kobondela mpo na bango. Nazali kobondela mpo na bato ya mokili te, kasi mpo na bato oyo opesaki ngai; mpo bazali bato na yo.
10 Pamba te nyonso oyo ezali ya ngai, ezali mpe ya yo; mpe oyo ezali ya yo, ezali mpe ya ngai; Mpe nkembo na ngai ezali komonana kati na bango.
11 Nakozala lisusu na mokili te, pamba te nazali koya epai na yo, kasi bango bazali kati na mokili. Tata Mosantu, batela bango na nguya ya kombo na yo, kombo oyo opesaki ngai, mpo ete bazala moko ndenge biso mpe tozali moko.
12 Tango nazalaki na bango, nabatelaki bango na nguya ya kombo na yo, kombo oyo opesaki ngai; nabatelaki bango malamu penza, mpe moko te na kati na bango abungaki, longola kaka moto oyo asengelaki kobunga mpo ete Makomi ekokisama.
13 Sik'oyo nazali koya epai na yo, mpe nazali koloba makambo oyo na tango nazali naino na mokili, mpo ete batonda na esengo
na ngai.
14 Napesaki bango maloba na yo, mpe mokili eyinaki bango mpo bazali bato ya mokili te, ndenge ngai mpe nazali moto ya mokili te.
15 Nazali kobondela te mpo olongola bango na mokili, kasi mpo obatela bango na mabe.
16 Bazali bato ya mokili te, ndenge ngai mpe nazali moto ya mokili te.
17 Komisa bango bato na yo na nzela ya solo na yo. Maloba na yo ezali solo.
18 Natindi bango na mokili, ndenge yo mpe otindaki ngai na mokili.
19 Namipesi ngai moko mpo na bango, mpo ete bango mpe bakoma solo bato na yo.
20 Nazali kobondela kaka mpo na bango te; kasi mpo na baoyo mpe bakondimela ngai na nzela ya maloba na bango,
21 mpo ete bango nyonso bakoma moto se moko, lokola yo Tata, ozali kati na ngai, mpe ngai kati na yo, mpo ete bango mpe bazala moto moko kati na biso, mpo ete mokili endima ete yo moto otindaki ngai.
22 Napesi bango nkembo oyo opesaki ngai, mpo ete bazala moto se moko, ndenge biso mpe tozali moto moko:
23 ngai kati na bango, mpe yo kati na ngai, mpo ete bazala penza moto moko, mpe mpo ete mokili eyeba penza ete Yo moto otindaki ngai, mpe olingaka bango ndenge olingaka ngai.
24 Tata, nalingi ete bato oyo opesaki ngai bazala na ngai elongo na esika oyo ngai nakozala, mpo bamona nkembo na ngai, nkembo oyo opesaki ngai, pamba te olingaki ngai liboso ete mokili esalama.
25 Tata ya bosembo, mokili eyebaki yo te, kasi ngai nayebaki yo, mpe baoyo bayebi ete yo moto otindaki ngai.
26 Nalakisi bango kombo na yo, mpe nakolakisa bango yango lisusu, mpo ete bolingo oyo ozali na yango mpo na ngai, ezala kati na bango, bongo ngai mpe nazala kati na bango.
JEAN 18
1 Tango Yesu asilisaki kobondela, akendaki na bayekoli na ye na ngambo ya mayi ya Sedroni. Elanga moko ezalaki na esika yango, bongo Yesu akotaki kuna na bayekoli na ye.
2 Yuda oyo atekaki Yesu ayebaki esika yango; pamba te mbala mingi Yesu azalaki kokende kosangana kuna na bayekoli na ye.
3 Bongo Yuda akendaki na elanga; azalaki kokamba lisanga ya basoda mpe ya bakengeli oyo bakonzi ya banganga-Nzambe na bafarizeo bapesaki ye. Bato yango bazalaki na minda, banzete oyo ezalaki kopela moto, na bibundeli na maboko.
4 Lokola Yesu ayebaki makambo nyonso oyo elingaki kokomela ye, akendaki kokutana na bango mpe atunaki bango: 'Bozali koluka nani?
5 Bazongisaki: 'Yesu ya Nazareti! Yesu alobaki na bango: 'Ngai oyo! Bongo Yuda oyo atekaki ye, azalaki wana elongo na bango.
6 Tango Yesu alobaki na bango: "Ngai oyo", bazongaki na sima mpe bakweyaki na mabele
7 Yesu atunaki bango lisusu: 'Bozali koluka nani? Bazongisaki: 'Yesu ya Nazareti!
8 Yesu alobaki na bango: 'Nasi'nalobaki na bino ete ezali ngai. Soki bozali koluka ngai, botika baoyo bakende.
9 Na bongo, maloba oyo alobaki ekokisamaki: "Na kati ya bato oyo opesaki ngai, nabungisi ata moko te!"
10 Bongo Simon Piere, oyo azalaki na mopanga, abendaki yango, abetaki mosali ya mokonzi ya banganga-Nzambe, mpe akataki ye litoyi oyo ya mopanzi ya mobali. Mosali yango, kombo na ye: Maikus.
11 Kasi Yesu alobaki na Piere: 'Zongisa mopanga na yo na esika na yango. Boni, kopo ya bapasi oyo Tata apesi ngai, esengeli namela yango te? Bamemi Yesu Epai Ya Ana
12 Bongo basoda elongo na bakonzi na bango, na bakengeli ya bayuda, bakamataki Yesu mpe bakangaki ye na basinga.
13 Bamemaki ye liboso epai ya Ana; pamba te Ana azalaki bokilo ya Kayifa, oyo azalaki mokonzi ya banganga-Nzambe na mbula wana.
14 Kayifa azalaki moto oyo apesaki bayuda toli ete ebongi malamu moto moko akufa mpo na bato.
15 Simon Piere mpe moyekoli mosusu bazalaki kolanda Yesu. Lokola moyekoli yango ayebanaki na mokonzi ya banganga- Nzambe, akotaki elongo na Yesu na lopango ya ndako ya mokonzi ya banganga-Nzambe,
16 kasi Piere azalaki kozela libanda, liboso ya porte. Moyekoli oyo mosusu, oyo ayebanaki na mokonzi ya banganga-Nzambe, abimaki mpe alobaki na mwasi oyo azalaki kokengela porte, akotisaki Piere.
17 Mwasi yango, oyo azalaki kokengela porte atunaki Piere: 'Boni, yo mpe ozali moko ya bayekoli ya moto wana te? Piere azongiselaki ye: 'Te, nazali moyekoli na ye te!
18 Lokola malili ezalaki, basali mpe bakengeli bapelisaki moto ya makala, mpe batelemaki pembeni-pembeni mpo na koyotela. Piere mpe azalaki wana elongo na bango mpo na koyotela.
19 Mokonzi ya banganga-Nzambe atunaki Yesu mituna mpo na bayekoli na ye, mpe mpo na mateya na ye.
20 Yesu azongiselaki ye: 'Nazalaki koloba polele epai ya bato nyonso; nazalaki koteya tango nyonso na bandako ya mayangani mpe na lopango ya Ndako ya Nzambe, epai bayuda nyonso basanganaka. Mpe nalobaki eloko moko te na sekele.
21 Bongo mpo na nini ozali kotuna ngai? Tuna bato oyo bayoka maloba na ngai. Bango bayebi makambo oyo nazalaki koloba!
22 Tango Yesu alobaki bongo, mokengeli moko oyo azalaki wana. abetaki ye mbata, mpe atunaki ye: 'Ozali kozongisa ndenge wana na mokonzi ya banganga-Nzambe?
23 Yesu alobaki na ye: 'Soki nalobi mabe, Iakisa ngai mabe yango. Kasi soki nalobi solo, bongo mpo na nini obeti ngai?
24 Bongo Ana atindaki Yesu epai ya Kayifa, mokonzi ya banganga-Nzambe; mpe azalaki kaka ya kokangama na basinga.
25 Simon Piere azalaki naino wana, mpe azalaki koyotela moto. Bongo batunaki ye: 'Boni, yo mpe ozali moko ya bayekoli na ye te? Piere awanganaki yango mpe alobaki 'Te, nazali moyekoli na ye te!
26 Kasi mosali moko na kati ya basali ya mokonzi ya banganga-Nzambe, ndeko ya moto oyo Piere akataki litoyi, atunaki Piere: 'E e, ezali yo te oyo namonaki elongo na ye, kuna na elanga?
27 Kasi Piere awanganaki yango lisusu; mpe kaka na tango wana, soso elelaki!
28 Bongo wuta na ndako ya Kayifa, bamemaki Yesu na esika oyo bakatelaka makambo. Ezalaki na tongo. Mpe bango moko bakotaki te na esika oyo bakatelaka makambo, mpo ete bakoma mbindo te, mpe bakoka kolia bilei ya Pake.
29 Yango wana Pilato abimaki, mpe atunaki bango: 'Bofundi moto oyo mpo na nini?
30 Bango bazongiselaki ye: 'Soki moto oyo azalaki moto mabe te, mbele toye kotika ye te na maboko na yo!
31 Pilato alobaki na bango: ''Bokamata ye mpe bosambisa ye bino moko, ndenge Mibeko na bino ezali kotinda! Bayuda bazongiselaki ye: 'Biso tozali na ndingisa te ya koboma moto.
32 Na bongo, maloba oyo Yesu alobaki ekokisamaki, oyo elakisaki lolenge ya liwa asengelaki kokufa.
33 Pilato akotaki lisusu na esika oyo bakatelaka makambo, abengaki Yesu mpe atunaki ye; 'yo ozali mokonzi ya bayuda?
34 Yesu azongiselaki ye: ''Boni, yango ezali makanisi na yo moko to bato mosusu bayebisi yo mpo na ngai?
35 Pilato atunaki ye: 'Boni, okanisi ete ngai nazali moyuda? Ezali bato na yo moko, mpe bakonzi ya banganga-Nzambe na bino bato bayei kotika yo na maboko na ngai. Osali nini?
36 Yesii azongisaki: 'Bokonzi na ngai ezali ya mokili oyo te. Soki bokonzi na ngai ezalaki ya mokili oyo, mbele basali na niai balingaki kobunda etumba, mpo bayuda bakanga ngai te. Kasi sik'oyo bokonzi na ngai ezali ya mokili oyo te!
37 Bongo Pilato atunaki: 'Elingi koloba ete ozali mokonzi? Yesu azongisaki: 'Yo moto olobi ete nazali mokonzi! Nabotamaki mpe nayaki na mokili mpo na kotatola solo. Moto oyo azali kati na solo, ayokaka mongongo na ngai.
38 Pilato atunaki ye: 'Solo ezali nini? Sima ya maloba wana, Pilato abimaki lisusu epai Bayuda bazali, mpe alobaki na bango: 'Mpo na ngai, namoni mabe moko te epai na ye.
39 Kasi yango ezali momesano mpo na bino ete nabimisela bino moto moko ya boloko na tango ya feti ya Pake; boni, bolingi nabimisela bino mokonzi ya Bayuda?
40 Kasi bango nyonso babandaki koganga: 'Te, ye te! Bimisela biso Barabas! Nzokande Barabas azalaki mobomi
JEAN 19
1 Pilato akamataki Yesu mpe abetisaki ye bafimbo.
2 Basoda basalaki ekoti ya lokumu ya banzube mpe balatisati ye yango. Balatisaki ye mpe elamba ya motane.
3 Bazalaki koya mpe koloba na ye: 'Mbote, mokonzi ya bayuda!
Bazalaki kobeta ye mpe bambata.
4 Pilato abimaki lisusu mpe alobaki na bango: 'Boyoka! Nakobimisela bino ye na libanda, mpo boyeba ete namoni mabe moko te epai na ye!
5 Yesu abimaki; alataki ekoti ya lokumu ya banzube, mpe elamba ya motane. Bongo Pilato alobaki na bango: 'Botala moto!
6 Tango bakonzi ya banganga-Nzambe mpe bakengeli bamonaki ye, babandaki koganga: 'Baka ye na ekulusu! Baka ye na ekulusu! Kasi Pilato azongisaki: 'Bino moko bokamata ye, mpe bobaka ye na ekulusu. Pamba te, ngai namoni mabe moko te epai na ye.
7 Bayuda balobaki na molende nyonso: 'Tozali na Mobeko, mpe soki totali Mobeko yango, ye asengeli kokufa, pamba te alobaki ete ye azali Mwana na Nzambe!
8 Tango Pilato ayokaki maloba wana, kobanga na ye ebakisamaki lisusu.
9 Azongaki lisusu na esika oyo bakatelaka makambo mpe atunaki Yesu: 'Ozali moto ya wapi? Kasi Yesu azongiselaki ye eyano te.
10 Bongo Pilato alobaki na ye: 'Boni, oboyi kozongisela ngai eyano? Oyebi te ete nazali na bokonzi ya kotika yo, mpe ya kobomisa yo na ekulusu?
11 Yesu azongiselaki ye: 'Okokaki kozala na bokonzi moko te likolo na ngai, soki bapesaki yo yango wuta na likolo te. Yango wana, moto oyo akabi ngai na maboko na yo, asali lisumu moko ya monene penza!
12 Banda tango wana, Pilato alukaki nzela mpo atika Yesu; kasi bayuda babandaki lisusu koganga: 'Soki otiki moto oyo, wana ozali moninga ya Sezare te. Moto nyonso oyo amikomisaka mokonzi, azali monguna ya Sezare!
13 Tango Pilato ayokaki bongo, amemaki Yesu libanda, mpe avandaki na kiti na ye oyo akatelaka makambo, na esika oyo babengaka "Esika batanda mabanga" (na monoko ya ki-ebreo: "Gabata"),
14 Yango ezalaki mokolo ya komilengela mpo na Pake, mpe ezalaki pene-pene na ngonga ya midi. Bongo Pilato alobaki na bayuda: 'Botala mokonzi na bino!
15 Kasi bagangaki: 'Longola ye na miso na biso! Longola ye na miso na biso! Baka ye na ekulusu! Pilato atunaki bango: 'Bolingi nabaka mokonzi na bino na ekulusu? Bakonzi ya banganga-Nzambe bazongisaki: 'Tozali na mokonzi mosusu te, kaka Sezare!
16 Bongo Pilato apesaki Yesu na maboko na bango mpo babaka ye na ekulusu. Bongo bakamataki Yesu.
17 Yesu amemaki ekulusu na ye, abimaki na vile mpe akendaki na esika oyo babengaka: "Mokuwa ya motu ya moto" (na monoko ya ki-ebreo: "Gologota").
18 Na esika wana nde, babakaki Yesu na ekulusu elongo na bato mibale; moko na pembeni mpe mosusu na pembeni, bongo Yesu na kati-kati.
19 Pilato akomisaki mwa libaya mpe babambaki yango na ekulusu. Bakomaki boye na libaya yango: "Yesu ya Nazareti, Mokonzi ya bavuda!"
20 Bayuda mingi batangaki mwa libaya yango, pamba te esika oyo babakaki Yesu na ekulusu ezalaki pene-pene na vile; mpe bakomaki yango na ki-ebreo, kilarino, mpe na kigreki.
21 Bongo bakonzi ya banganga-Nzambe ya bavuda balobaki na Pilato: 'Kokoma te: "Mokonzi ya bayuda", kasi koma: "Moto oyo alobi: Nazali Mokonzi ya bayuda."
22 Kasi Pilato azongiselaki bango: 'Oyo nakomi ekotikala kaka ndenge wana!
23 Tango basoda basilisaki kobaka Yesu na ekulusu, bakamataki bilamba na ye, mpe bakabolaki yango na biteni minei, soda moko-moko na eteni na ye. Bakamataki mpe nzambala na ye; nzambala yango batongaki yango na biteni te, kasi bathonienne yango kaka na elamba moko banda na likolo kino na nse.
24 Basoda balobanaki: 'Topasola yango te, kasi tobetela yango zeke, bongo totala soki nani akozwa yango! Esalamaki bongo mpo ete Makomi ekokisama, oyo ezali koloba: "Bakabolaki bilamba na ngai kati na bango, mpe babetelaki nzambala na niai zeke!" Tala makambo basoda basalaki.
25 Mama na ye, ndeko ya mama na ye, Mariya mwasi ya Kiopasi, mpe Mariya ya mboka Magadala, batelemaki pene-pene na ekulusu ya Yesu.
26 Tango Yesu amonaki mama na ye wana, mpe moyekoli oyo ye azalaki kolinga mingi atelemaki pembeni wana, alobaki na mama na ye : 'Mwasi, tala mwana na yo!
27 Bongo alobaki na moyekoli wana: 'Tala mama na yo! Banda tango wana, moyekoli yango akamataki mama ya Yesu na ndako na ye.
28 Sima na yango, awa ayebaki ete makambo nyonso ekokisamaki, alobaki boye mpo ete Makomi ekokisama: 'Nazali
na posa ya mayi!
29 Eloko moko ezalaki wana, ezalaki ya kotonda na vino ya ngayi. Batondisaki eponzi na vino ya ngayi, bakangaki yango na mwa nzete, mpe batombolaki yango kino na monoko ya Yesu.
30 Tango Yesu asilisaki komela vino ya ngayi, alobaki: 'Esili! Alalisaki motu mpe azongisaki molimo.
31 Lokola ezalaki mokolo ya komilengela mpo na saba, mpe saba yango ezalaki ya kafu-kafu, bayuda balingaki te ete banzoto
etikala na ba-ekulusu na tango ya saba. Yango wana, bakendaki kosenga Pilato ete babuka bango makolo, mpe balongola banzoto na bango.
32 Basoda bayaki mpe babukaki makolo ya moto ya liboso, oyo babakaki na ekulusu elongo na Yesu, bongo babukaki mpe oyo ya mosusu.
33 Tango bakomaki epai ya Yesu, mpe bamonaki ete asi'akufaki, babukaki ye lisusu makolo te.
34 Kasi moko na kati ya basoda atobolaki Yesu mopanzi na likonga; mpe kaka na tango wana maki la na mavi ebimaki.
35 Moto oyo amonaki makambo yango, ye moto azali kotatola yango. Mpe litatoli na ye ezali ya solo. Ayebi ete azali koloba solo mpo ete bino mpe bondima.
36 Pamba te makambo oyo esalamaki bongo, mpo ete Makomi ekokisama: "Bakobuka ye ata mokuwa moko te!
37 Mpe epai mosusu Makomi elobi boye: "Bakotala epai ya moto oyo bango batobolaki!"
38 Sima na yango, Zozefi ya mboka Alimateo, asengaki nzela na Pilato mpo alongola nzoto ya Yesu na ekulusu. Ye mpe azalaki moyekoli ya Yesu, kasi ya kobombama, pamba te azalaki kobanga bayuda. Bongo Pilato apesaki ye nzela. Zozefi ayaki mpe alongolaki nzoto ya Yesu.
39 Nikodemi, oyo na ebandeli, akendaki kotala Yesu na butu, ye mpe ayaki. Amemaki pene-pene ya bakilo ntuku misato ya mafuta ya mira oyo ezalaki ya kosangana na malasi ya alowesi.
40 Bakamataki nzoto ya Yesu, mpe balingaki yango na bilamba ya lino elongo na mafuta wana, ndenge bayuda bazalaki kosala mpo na kokunda bibembe.
41 Elanga moko ezalaki pene-pene na esika oyo babakaki Yesu na ekulusu; mpe lilita moko ya sika ezalaki kuna, kati na yango bakundaki naino ata moto moko te.
42 Lokola ezalaki mokolo ya bayuda ya komilengela mpo na saba, batiaki Yesu na lilita wana, pamba te yango ezalaki pene- pene.
JEAN 20
1 Na tongo-tongo penza ya mokolo ya liboso ya poso, na tango molili ezalaki naino, Mariya ya mboka Magadala akendaki na lilita; mpe akutaki libanga basi'balongoli yango na lilita.
2 Azongaki mbangu epai ya Simon Piere mpe epai ya moyekoli mosusu oyo Yesu azalaki kolinga, mpe alobaki: 'Balongoli Nkolo na lilita, mpe toyebi te soki batie ye wapi!
3 Bongo Piere abimaki elongo na moyekoli oyo mosusu, mpe bakendaki na lilita.
4 Bango mibale bazalaki kokima mbangu nzela moko, kasi lokola moyekoli oyo mosusu azalaki mbangu mingi koleka Piere, akomaki liboso na lilita.
5 Angunzamaki, mpe amonaki bilamba oyo bakundelaka Yesu, ezalaki na mabele: kasi akotaki na kati te.
6 Simon Piere, oyo azalaki kolanda ye, akomaki, akotaki na lilita mpe amonaki bilamba na mabele,
7 na elamba oyo bazingaki Yesu na motu. Elamba yango, ezalaki esika moko te na bilamba oyo bakundelaki ye, kasi ezalaki ya kolingama na esika na yango moko.
8 Bongo moyekoli mosusu oyo akomaki liboso na lilita, ye mpe akotaki. Amonaki mpe andimaki.
9 Pamba te, kino tango wana, basosolaki naino te Makomi, ete Yesu asengelaki kosekwa kati na bakufi.
10 Bongo bayekoli wana mibale bazongaki epai na bango.
11 Kasi Mariya atelemaki na libanda, pene-pene na lilita mpe azalaki kolela. Awa azalaki kaka kolela, angunzamaki mpo na kotala na kati ya libulu;
12 amonaki baanzelu mibale balataki bilamba ya pembe, bavandaki na esika ezalaki nzoto ya Yesu, moko epai ezalaki motu, mpe mosusu epai ezalaki makolo.
13 Baanzelu batunaki ye: 'Mwasi, mpo na nini ozali kolela? Azongiselaki bango: 'Balongoli Nkolo na ngai, mpe nayebi te soki batie ye wapi!
14 Awa alobaki bongo, abaluki mpe amonaki Yesu atelemaki wana; kasi ayebaki te ete ezalaki Yesu.
15 Yesu atunaki ye: 'Mwasi, mpo na nini ozali kolela? Ozali koluka nani? Mariya akanisaki ete azali mosali ya elanga, bongo alobaki na ye: 'Nkolo, soki yo moto olongolaki ye, yebisa ngai soki otie ye wapi, mpo nakende kokamata ye!
16 Yesu alobaki na ye: 'Mariya! Mariya abalukaki mpe alobaki na monoko ya ki-ebreo: 'Rabuni (yango elingi koloba: Moteyi!)
17 Yesu alobaki na ye: 'Kosimba ngai te; pamba te naino nabuti epai ya Tata na ngai te. Kasi kende epai ya bandeko na ngai mpe
loba na bango: Nabuti epai ya Tata na ngai, mpe Tata na bino, epai ya Nzambe na ngai mpe Nzambe na bino!
18 Bongo Mariya ya mboka Magadala akendaki koyebisa bayekoli ete amonaki Nkolo, mpe Nkolo ayebisaki ye makambo
wana.
19 Na pokwa ya mokolo wana ya liboso ya poso, bayekoli basanganaki esika moko, mpe bakangaki malamu-malamu baporte, mpo bazalaki kobanga bayuda. Yesu ayaki, atelemaki na kati-kati na bango, mpe alobaki na bango: 'Kimia ezala na bino!
20 Awa asilisaki koloba bongo, alakisaki bango maboko na ye mpe mopanzi na ye. Bayekoli batondaki na esengo tango bamonaki Nkolo.
21 Yesu alobaki na bango lisusu: 'kimia ezala na bino! Ndenge Tata atindaki ngai, ngai mpe natindi bino!
22 Sima ya maloba wana, afulaki likolo na bango, mpe alobaki na bango: 'Bozwa Molimo Mosantu!
23 Masumu ya bato oyo bino bokolimbisa, ekolimbisama; masumu ya baoyo bino bokolimbisa te, ekolimbisama mpe te!
24 Toma, moyekoli moko na kati ya bayekoli zomi na mibale, oyo babengaka "Lipasa", azalaki elongo na bayekoli te tango Yesu ayaki.
25 Bongo bayekoli mosusu balobaki na ye: 'Tomoni Nkolo! Kasi Toma azongiselaki bango: 'Soki namoni bilembo ya basete na maboko na ye te, natie mosapi na ngai na esika ezalaki basete te, mpe natie loboko na ngai na mopanzi na ye te, nakondima yango te!
26 Sima ya mikolo mwambe, bayekoli bazalaki lisusu na ndako, Toma mpe azalaki elongo na bango; mpe baporte ezalaki ya kokangama. Bongo Yesu ayaki mpe atelemaki na kati-kati na bango mpe alobaki: 'Kimia ezala na bino!
27 Bongo alobaki na Toma: 'Yaka kota mosapi na yo awa, mpe tala maboko na ngai; yaka kotia loboko na yo na mopanzi na ngai; kozala motema libanga te, kasi ndima!
28 Toma azongiselaki ye: 'Nkolo na ngai mpe Nzambe na ngai!
29 Yesu alobaki na ye: 'Ondimi mpo omoni ngai! Esengo na bato oyo bamoni te, kasi bandimi!
30 Yesu asalaki makamwisi mosusu mingi na miso ya bayekoli na ye, oyo ekomama te na mokanda oyo.
31 Kasi makambo oyo ekomama mpo ete bondima ete Yesu azali Kristo, Mwana na Nzambe; mpe na nzela ya kondima, bokoka kozwa bomoi na kombo na ye.
JEAN 21
1 Sima na yango, Yesu abimelaki lisusu bayekoli na ye na libongo ya ebale ya Tiberiade. Abimelaki bango boye:
2 Simon Piere, Toma (oyo babengaka: "Lipasa"), Natanayele (ya mboka Kana na mokili ya Galileya), bana ya Zebede, mpe bayekoli mibale mosusu bazalaki esika moko.
3 Simon Piere alobaki na bango: 'Nakeyi koloba mbisi! Bango mpe balobaki na ye: 'Biso mpe, tokokende elongo na yo. Bakendaki mpe bamataki na bwato; kasi butu wana bazwaki eloko moko te.
4 Na tongo-tongo penza, Yesu atelemaki na libongo; kasi bayekoli bayebaki te ete ezalaki ye.
5 Bongo abengaki bango: 'E e bana! bozwi mbisi? Bazongiselaki ye: 'Te!
6 Yesu alobaki na bango: 'Bobwaka monyama na loboko ya mobali ya bwato, mpe bokozwa! Tango babwakaki yango, bakokaki kobenda yango te, pamba te etondaki na bambisi ebele penza.
7 Bongo moyekoli oyo Yesu azalaki kolinga mingi alobaki na Piere: 'E e! ezali Nkolo.Tango Simon Piere ayokaki ete elæis Nkolo, alataki elamba na ye ya likolo, (mpo alongolaki yango), mpe amibwakaki na mayi.
8 Bongo bayekoli mosusu balandaki kati na bwato, mpe bazalaki kobenda monyama oyo etondaki na bambisi, pamba te bazalaki mosika te na mokili, ezalaki pene-pene ya bametele nkama moko.
9Tango bakitaki na mokili, bamonaki moto ya makala mpe mbisi likolo na yango, na lipa.
10Yesu alobaki na bango: 'Boya na ndambo ya bambisi oyo bowuti kokanga!
11 Simon Piere amataki na bwato, mpe abendaki monyama na mokili.Yango ezalaki ya kotonda na bambisi nkama moko na tu mitano na misato ya minene. Atako ezalaki mingi, kasi monyama epasukaki te.
12 Bongo Yesu alobaki na bango: 'Boya mpe bolia. Mpe moyekoli ata moko te amekaki kotuna ye: "Ozali nani?" pamba te bayebaki ete ezali Nkolo.
13 Yesu apusanaki pembeni na bango, akamataki lipa mpe ape saki bango; asalaki mpe ndenge moko mpo na mbisi.
14 Wana ezalaki mbala ya misato oyo Yesu abimelaki bayekoli na ye, sima ya kosekwa na ye kati na bakufi.
15 Tango basilisaki kolia, Yesu alobaki na Simon Piere: 'Simon mwana ya Jonasi, olingaka ngai mingi koleka bango? Ye azongiselaki ye: 'E e Nkolo! oyebi ete nalingaka yo! Yesu alobaki na ye: 'Batela bana meme na ngai!
16 Bongo alobaki na ye mpo na mbala ya mibale: 'Simon mwana ya Jonasi, olingaka ngai? Azongiselaki ye: 'E e Nkolo! Oyebi ete nalingaka yo! Yesu alobaki na ye: 'Batela bameme na ngai!
17 Bongo Yesu alobaki na ye lisusu mpo na mbala ya misato: 'Simon mwana ya Jonasi, olingaka ngai? Piere ayokaki mawa mingi na motema, pamba te Yesu atunaki ye mpo na mbala ya misato: "Olingaka ngai?" Bongo azongiselaki ye: 'Nkolo, oyebi makambo nyonso, oyebi ete nalingaka yo! Yesu alobaki na ye: 'Batela bameme na ngai!
18 Nazali koloba na yo ya solo penza: tango ozalaki elenge, ozalaki kokanga mokaba na yo yo moko, mpe ozalaki kokende esika yo moko ozalaki kolinga; kasi tango okokoma mobange, okotanda maboko na yo, mpe moto mosusu nde akokanga yo mokaba, mpe akomema yo epai yo okolinga te!
19 Yesu alobaki bongo mpo na kolakisa lolenge ya Iiwa oyo Piere asengelaki kokufa na yango mpo na nkembo ya Nzambe. Sima ya koloba bongo, alobaki na Piere:'Landa ngai !
20 Piere atalaki na sima, mpe amonaki moyekoli oyo Yesu azalaki kolinga mingi azalaki kolanda bango; ezali moyekoli oyo tango bazalaki kolia, apusanaki pene-pene ya Yesu, mpe atunaki ye: "Nkolo, nani akoteka yo?"
21 Tango Piere amonaki ye, atunaki Yesu: 'Nkolo, okanisi nini mpo na ye?
22 Yesu azongiselaki ye: 'Soki nalingi ete azala na bomoi kino tango nakoya, wana etali yo? Kasi yo, landa ngai.
23 Sango yango epanzanaki na kati ya bandeko ete moyekoli yango akokufa te. Nzokande, Yesu alobaki te ete moyekoli wana akokufa te; kasi alobaki: "Soki nalingi ete azala na bomoi kino tango nakoya, wana etali yo?"
24 Ezali moyekoli wana nde azali kotatola makambo oyo, mpe akomaki yango. Mpe toyebi ete litatoli na ye ezali ya solo.
25 Yesu asalaki lisusu makambo mingi mosusu. Soki bakomaki yango moko na moko na mikanda, na kanisi, mbele ata mokili ekokaki te kobomba babuku oyo elingaki kokomama.
Mapamboli na moto oyo aboyaka kolanda toli ya bato ya mabe,
oyo atelemaka te na nzela ya bato ya masumu, mpe avandaka esika moko te na batioli.
BANZEMBO 1: 1
Mapamboli.com 2018 . Copyright. Un site en Lingala, pour la diffusion et partage de la Bible. Site associatif, sans but lucratif publié par Jupé BONGOLO. Siège : 1 rue Fleutet 74100 Annemasse (France).
MAPAMBOLI. COM
ltz_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn kon_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn kam_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn kon_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn ltz_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn fra_Latn lin_Latn