LUKA
LUKA 1
1 Bato mingi babandaki kokoma makambo oyo elekaki na kati na biso,
2 ndenge penza bayebisaki biso yango na baoyo bamonaki makambo yango na miso banda na ebandeli mpe bakoma basali ya Liloba ya Nzambe
3 Teyofili wa lokumu, lokola ngai moko nalukaki malamu penza koyeba makambo yango nioso banda na ebandeli, yango wana namoni malamu ete nakomela yo yango ndenge yango elandanaki,
4 mpo oyeba bosolo ya makambo oyo bateyaki yo.
5 Na tango Erode azalaki mokonzi ya Yudea, ezalaki mpe na nganga-Nzambe moko kombo na ye Zakariya, ye azalaki moko ya molongo ya Abia; mwasi ya Elizabeti azalaki na libota ya Aroni.
6 Bango mibale bazalaki sembo liboso ya Nzambe, bazardage kotosa mitindo nyoso mpe mibeko nyonso ya Nkolo, na ndenge ekoki.
7 Bazalaki na mwana te, pamba te Elizabeti azalaki kobota te, mpe bango nyonso mibale bakomaki mibange.
8 Mokolo moko, Zakariya azalaki kosala mosala na ye ya bonganga-Nzambe liboso ya Nzambe, mpo yango ezalaki ngala ya molongo na ye.
9 Pamba te tango babetaki nzeke lokola banganga-Nzambe bamesanaki kosala, ye moto aponamaki mpo akota na Esika ya Bosantu ya Nkolo mpo kotumba ansa.
10 Mpe na tango ya kotumba ansa, ebele ya bato nyonso bazaki kosambela na libanda.
11 Bongo Anzelu ya Nkolo abimelaki ye, mpe atelemaki na loboko ya mobali ya mesa oyo batumbelaka ansa.
12 Tango Zakariya amonaki ye, alengaki mpe kobanga monene ekangaki ye.
13 Kasi Anzelu alobaki na ye: 'kobanga te Zakariya, pamba te Nzambe ayokaki mabondeli na yo; mwasi na yo Elizabeti akobotela yo mwana mobali, mpe akopesa yo kombo Jean.
14 Ye akozala likambo ya esengo mpe oyo ekosepelisa yo, mpe bato mingi bakosepela mpo na kobotama na ye,
15 pamba te akozala moto monene na miso ya Nkolo. Akomela vino te to mpe masanga ya makasi te. Mpe akozala ya kotonda na Molimo-Mosantu wuta na libumu ya mama na ye.
16 Akozongisa bato mingi ya Isayele epayi ya Nkolo Nzambe na bango.
17 Mpe akokende liboso ya Nkolo, na molimo mpe na nguya ya Eliya mpo na kozongisa boyokani kati na batata na bana na bango, mpe batomboki bakokoma na makanisi ya bato na sembo, mpo na kobongisela Nkolo bato oyo babongisami malamu penza.
18 Zakariya atunaki Anzelu: 'Nakoyeba yango ndenge nini? Pamba te ngai nasi nakomi mobange penza, mpe bambula ya mwasi na ngai esi'epusani mingi.
19 Anzelu azongiselaki ye: 'Ngai nazali Gabriel. Natelemaka liboso ya Nzambe, batindi ngai mpo na koloba na yo mpe koyebisa yo basango oyo ya malamu.
20 Lokola oboyi kondima maloba na ngai, oyo ekokokisama na tango na yango, okokoma baba, okokoka koloba lisusu te kino mokolo makambo yango ekosalama.
21 Na tango wana, bato bazalaki kozela Zakariya mpe bazalaki kokamwa na ndenge bamonaki ye awumelaki na kati ya Esika ya bosantu.
22 Tango abimaki, akokaki koloba na bango te. Bongo bato basosolaki ete amonaki emoniseli na kati ya Esika ya Bosantu. Kasi ye azalaki koloba na bango na bilembo mpe atikalaki baba.
23 Tango mikolo na ye ya kosala mosala ekokaki, azongaki na ndako na ye.
24Sima na yango, mwasi na ye Elizabeti akomaki na zemi, mpe amibombaki sanza mitano.
25 Alobaki: 'Tala likambo Nkolo asali mpo na ngai! Alakisi ngai bolamu na ye na mikolo oyo mpe alongoli soni na ngai na kati ya bato.
26 Na sanza ya motoba, Nzambe atindaki Anzelu Gabriel na vile moko ya Galileya, kombo na yango Nazareti,
27 epai ya elenge mwasi moko kombo na ye Mariya, oyo ayebaki naino nzoto ya mobali te, mpe azalaki mwasi oyo mobali moko kombo na ye Zozefi andimaki kobala. Zozefi azalaki moto ya libota ya David.
28 Anzelu akotaki epai na ye mpe alobaki: 'Mbote na yo, yo moto Nzambe apesi bolamu na ye! Nkolo azali elongo na yo!
29 Tango Mariya ayokaki maloba ya Anzelu, abangaki mingi penza, mpe abandaki komituna-tuna soki mbote yango elingaki koloba nini.
30 Kasi anzelu alobaki na ye: 'Mariya kobanga te, pamba te ozwi bolamu ya Nzambe.
31 Okozwa zemi, okobota mwana mobali, mpe okopesa ye kombo Yesu.
32 Akozala moto monene mpe bakobenga ye: Mwana na Ye oyo Aleki Likolo. Nkolo Nzambe akopesa ye bokonzi ya koko na ye David.
33 Akozala mokonzi ya libota ya Zakob libela na libela, mpe bokonzi na ye ekozala na suka te!
34 Mariya atunaki anzelu: 'Yango ekosalama ndenge nini, pamba te nayebi naino nzoto ya mobali te?
35 Anzelu azongiselaki ye: 'Molimo Mosantu akokitela yo, mpe nguya na Ye Oyo Eleki Likolo ekozipa yo na elilingi na yango. Yango wana Mosantu oyo akobotama, bakobenga ye: Mwana na Nzambe.
36 Tala, ndeko na yo Elizabeti mpe azwi zemi ya mwana mobali kati na kimobange na ye. Ye moto bazalaki kobenga: ekomba; kasi sik'oyo akomi na zemi ya sanza motoba
37 Pamba te, Nzambe akoki kolemba kosala eloko ata moko te.
38 Mariya azongiselaki ye: 'Nazali mosali ya Nkolo; tika ete yango esalama na niai ndenge olobi Bongo anzelu atikaki ye.
Mariya Akeyi Kotala Elizabeti
39 Na mikolo wana, Mariya atelemaki mpe akendaki mbango na vile moko oyo ezali na mokili ya bangomba, oyo ya Yudea.
40 Akotaki na ndako ya Zakariya mpe apesaki Elizabeti mbote.
41 Tango Elizabeti ayokaki mbote ya Mariya, mwana aninganaki na libumu na ye. Bongo Elizabeti atondaki na Molimo-Mosantu,
42 mpe agangaki na mongongo makasi: 'Yo opambolami na kati ya basi, mpe mwana oyo azali na libumu na yo azali ya kopambolama!
43 Bolamu oyo ewuti wapi ete mama ya Nkolo na ngai aya epai na ngai?
44 Pamba te tala, tango nayoki mbote na yo, mwana aninganaki na esengo na kati ya libumu na ngai.
45 Esengo mingi na mwasi oyo andimaki pamba te makambo oyo Nkolo alobaki na ye, ekokokisama!
46 Bongo Mariya alobaki: Elimo na ngai kumisa Nkolo,
47 mpe molimo na ngai ezali kosepela kati na Nzambe, Mobikisi na ngai.
48 Pamba te atali kozanga lokumu ya mosali na ye. Yango wana banda lelo, bato ya batango nyonso bakobenga ngai mwasi ya esengo,
49 pamba te, Nzambe na Nguya nyonso asali makambo minene mpo na ngai; kombo na ye ezali mosantu.
50 Mpe mawa na ye ekozala tango nyonso, likolo ya baoyo babangaka ye.
51 Asali misala ya nguya na loboko na ye; apanzi baoyo bazali na lofundu na motema.
52 Akweyisi bakonzi wuta na bakiti na bango ya bokonzi, kasi atomboli bato oyo bamikitisa.
53 Atondisi baoyo bazali na nzala na biloko ya malamu, kasi abengani bato ya bomengo maboko pamba.
54 Asalisi mosali na ye Isayele, akanisi kolakisa mawa na ye
55 na Abraham mpe na bana na ye, mpo na libela na libela, ndenge alobaki na bakoko na biso.
56 Mariya ayandaki elongo na Elizabeti pene-pene na basanza misato, bongo azongaki na ndako na ye.
Kobotama Ya Jean-Batiste
57 Tango eleko ya Elizabeti ya kobota ekokaki, abotaki mwana mobali.
58 Bongo baninga ya Elizabeti mpe bandeko na ye, tango bayokaki ete Nkolo ayokeli ye mawa monene, basepelaki elongo na ye.
58 Na mokolo ya mwambe, sima ya mbotama ya mwana, baboti ya mwana bayaki mpo na kokatisa mwana; balingaki kopesa ye kombo ya tata na ye: Zakariya.
59 Kasi mama na ye alobaki: 'Te! Bakobenga ye Jean.
61 Bongo balobaki na ye: 'Moto moko te na kati ya bandeko na yo azali na kombo oyo!
62 Bongo batunaki tata ya mwana na bilembo, mpo bayeba soki kombo nini alingi kopesa mwana;
63 Zakariya asengaki mwa libaya mpe akomaki: 'Kombo na ye Jean. Bongo bango nyonso bakamwaki.
64 Na mbala moko, monoko na ye efungwamaki mpe lolemo na ye ekangolamaki; abandaki koloba mpe kokumisa Nzambe.
65 Baninga na bango nyonso ya pembeni batondaki na kobanga; mpe bazalaki kosolola-solola mpo na makambo yango nyonso, na kati ya mokili ya bangomba, oyo ya Yudea.
66 Bato nyonso oyo bayokaki sango yango bazalaki kobomba yango na mitema na bango mpe komituna: "Yango mwana oyo akozala nani? Pamba te, loboko ya Nkolo ezalaki elongo na ye.
67 Tata na ye, Zakariya, atondaki na Molimo Mosantu mpe asakolaki boye:
68 Lokumu na Nkolo, Nzambe ya Isayele, pamba te aye kotala mpe kokangola bato na ye,
69 mpe abimiseli biso Mobikisi ya nguya, kati na libota ya David mosali na ye,
70 ndenge alobaki yango kala penza na minoko ya baprofeta na ye ya bosantu,
71 ete akobikisa biso na maboko ya banguna na biso, mpe na maboko ya baoyo bayinaka biso,
72 mpo na kolakisa mawa na ye na bakoko na biso, mpe mpo na kokanisa Boyokani na ye ya bosantu,
73 ndayi oyo alapaki na koko na biso, Abraham:
74 ete sima ya kokangola biso na maboko ya banguna na biso, apesa biso nzela ya kosalela ye na kobanga te,
75 kati na bosantu mpe bosembo liboso na ye, na mikolo nyonso ya bomoi na biso.
76 Bongo yo, mwana na ngai, bakobenga yo moprofeta ya Ye oyo Aleki Likolo; pamba te, okokende liboso na ye mpo na kobongisela ye nzela,
77 mpo na kolakisa na bato na ye, ete Nzambe apesi bango lobiko na nzela ya bolimbisi ya masumu na bango,
78 mpo na mawa monene ya Nzambe na biso; na nzela na yango monzoto ya tongo ekoyela biso wuta na likolo,
79 mpo na kongengisa baoyo bavandi na molili mpe na elili ya liwa, mpe mpo na kotambolisa makolo na biso na nzela ya kimia.
80 Mwana azalaki kokola mpe akomaki makasi kati na molimo; bongo ayandaki na esobe kino mokolo amimonisaki epai ya bato ya Isayele.
LUKA 2
1 Na mikolo wana, Sezare-Oguste apesaki mobeko ya kotanga motuya ya bato nyonso oyo bayandaka na mikili oyo ezalaki na nse ya bokonzi ya Roma.
2 Kotanga yango ezalaki ya liboso, oyo esalamaki tango Kiriniusi azalaki moyangeli ya Siriya.
3 Bongo moto na moto azalaki kokende komikomisa na vile na ye.
4 Lokola Zozefi azalaki na libota ya David, yango wana alongwaki na vile ya Nazareti, na mokili ya Galileya mpo na kokende na mokili ya Yudea, na vile ya Betelemi, vile ya David.
5 Akendaki kuna mpo na kokomisa kombo elongo na Mariya mwasi oyo ye andimaki kobala; mpe Mariya azalaki na zemi.
6 Tango bazalaki na Betelemi, mokolo na ye ya kobota ekokaki.
7 Mariya abotaki mwana mobali, mwana na ye ya liboso. Alingaki ye na bilamba mpe alalisaki ye na elielo ya banyama, pamba te esika ezalaki te mpo na bango na ndako ya bapaya.
8 Mpe babateli ya bameme bazalaki na bilanga ya pembeni wana, bazalaki kokengela etonga ya bameme na bango na butu.
9 Anzelu ya Nkolo abimelaki bango, mpe nkembo ya Nkolo engengaki pembeni na bango, bongo bayokaki somo mingi.
10 Kasi anzelu alobaki na bango: 'Bobanga te; nayeli bino sango moko ya malamu oyo ekosepelisa bato nyonso:
11 Mobikisi abotami mpo na bino lelo, na vile ya David. Ye azali Kristo, Nkolo.
12 Oyo nde ekozala elembo mpo na bino: mwana moke balingi na bilamba mpe balalisi ye na elielo ya banyama!
13 Na mbala moko, baanzelu ebele ya mapinga ya likolo, bayaki kosangana na anzelu oyo ya liboso, bazalaki kokumisa Nzambe:
14 Nkembo na Nzambe na Bisika Bileki Likolo! Mpe kimia na mokili, epai ya bato oyo bolamu na ye ezali likolo na bango.
15 Tango baanzelu batikaki bango mpe bazongaki na Likolo, babateli ya bameme balobanaki moko na moko: 'Tika tokende na Betelemi mpe totala likambo oyo esalami kuna, oyo Nkolo ayebisi biso!
16 Bakendeki noki mpe bakutaki Mariya na Zozefi na mwana alali na elielo ya banyama.
17 Sima ya komona mwana, balobaki makambo oyo bayebisaki bango mpo na mwana.
18 Bato nyonso oyo bayokaki yango, bakamwaki mingi mpo na makambo oyo babateli bayebisaki bango.
19 Kasi Mariya azalaki kobomba makambo wana nyonso na motema, mpe azalaki kokanisa yango mbala mingi.
20 Bongo babateli ya bameme bazongaki; bazalaki kokumisa mpe kosanzola Nzambe, mpo na nyonso oyo bayokaki mpe bamonaki; mpe yango ezalaki kaka ndenge bayebisaki bango yango.
21 Na mokolo ya mwambe, wana tango ya kokatisa ye ekokaki, bapesaki ye kombo Yesu; kombo oyo anzelu apesaki liboso ete mama na ye azwa zemi na ye.
22 Tango mikolo na bango ya komipetola ekokaki, ndenge ekomama na Mobeko ya Moyize, Zozefi mpe Mariya bamemaki ye na Yeruzalem mpo na kolakisa ye na Nkolo,
23 ndenge yango ekomama na Mobeko ya Nkolo: Mwana nyonso ya mobali ya liboso, bakopesa ye likabo na Nkolo.
24 Bayaki mpe mpo na kopesa mbeka, mpo na kotosa oyo elobama na Mobeko ya Nkolo: "Bapijon mibale ya zamba to bana mibale ya bapijon".
25 Moto moko azalaki na Yeruzalem, kombo na ye Simeon; azalaki moto na sembo mpe azalaki kotosa makambo ya Nzambe, azalaki kozela Mobondisi ya Isayele, mpe Molimo Mosantu azalaki likolo na ye.
26 Molimo Mosantu alakisaki ye ete liboso akufa, akomona Kristo ya Nkolo.
27 Simeon ayaki na lopango ya Ndako ya Nzambe, na kotindama ya Molimo. Tango baboti bayaki na mwana Yesu mpo na kosala mpo na ye, oyo ezaleli ya Mobeko ezalaki kotinda,
28 Simeon akamataki mwana na maboko na ye mpe akumisaki Nzambe na maloba oyo:
29 Nkolo tika ete mosali na yo akène na kimia, ndenge olakaki.
30 Pamba te, miso na ngai emoni Lobiko na yo,
31 oyo obongisaki mpo na bato nyonso:
32 Yango ezali mwinda mpo na kongengisa bikolo, mpe nkembo ya bato na yo Isayele.
33 Bongo tata mpe mama ya Yesu bakamwaki mingi mpo na maloba oyo Simeon alobaki mpo na Yesu.
34 Simeon apambolaki bango mpe alobaki na Mariya, mama ya Yesu: 'Yoka! Mwana oyo atindami mpo na kokweyisa mpe kotelemisa bato mingi na kati na Isayele, mpe akozala elembo oyo bato bakotia na yango tembe,
35 mpo ete makanisi ya mitema ya bato mingi emonana polele. Mpe mpo na yo, mopanga ekotobola elimo na yo.
36 Moprofeta moko ya mwasi azalaki wana kombo na ye Ana. Azalaki mwana ya Fanwele, ya libota ya Asere. Akomaki mobange penza. Na bolenge na ye, awumelaki na mobali na ye kaka bambula sambo,
37 bongo akomaki mwasi akufela mobali kino na bambula ntuku mwambe na minei. Azalaki kolongwa na Ndako ya Nzambe te mpe azalaki kosalela Nzambe butu na moyi, na koboya kolia mpo na mabondeli.
38 Ye mpe ayaki na tango wana, azongisaki matondi na Nzambe mpe alobaki mpo na mwana, na bato nyonso oyo bazalaki kozela ete Nzambe akangola Yeruzalem.
39 Tango Mariya mpe Zozefi basilaki kokokisa nyonso oyo Mobeko ya Nkolo ezalaki kotinda, bazongaki na Galileya, na vile na bango Nazareti.
40 Mwana azalaki kokola mpe akomaki makasi; atondaki na bwanya, mpe ngolu ya Nzambe ezalaki likolo na ye.
41 Baboti ya Yesu bazalaki kokende mbula nyonso na Yeruzalem na feti ya Pake.
42 Tango Yesu akokisaki bambula zomi na mibale, bakendaki na feti, lokola momesano.
43 Tango feti esilaki, bazwaki nzela mpo na kozonga; kasi mwana na bango Yesu atikalaki na Yeruzalem. Mpe baboti na ye bayebaki yango te.
44 Bakanisaki ete azalaki na baninga na ye ya mobembo, bongo basalaki mokolo mobimba na nzela. Sima babandaki koluka ye epai ya bandeko mpe baninga na bango.
45 Kasi lokola bamonaki ye te, bazongaki na Yeruzalem mpo na koluka ye.
46 Sima ya mikolo misato, bayaki komona ye na lopango ya Ndako ya Nzambe, ayandaki na kati ya balakisi ya Mibeko, azalaki koyoka bango mpe kotuna bango mituna.
47 Bato nyonso oyo bazalaki koyoka ye, bazalaki kokamwa
mingi penza mayele na ye mpe biyano na ye.
48 Tango baboti na ye bamonaki ye, bakamwaki mingi penza; bongo mama na ye alobaki na ye: 'Mwana na ngai, mpo na nini osali biso boye? Tata na yo na ngai, tozalaki motema likolo rnpe toluki-luki yo!
49 Bongo Yesu azongiselaki bango: 'Mpo na nini bozali koluka ngai? Boyebi te ete esengeli nazala na Ndako ya Tata na ngai?
50 Kasi basosolaki te maloba oyo alobaki na bango.
51 Bongo azongaki na baboti na ye na Nazareti, rnpe azalaki kotosa bango. Kasi mama na ye azalaki kobomba makambo wana nyonso na motema.
52 Bongo Yesu azalaki kokola na bwanya mpe na nzoto. Nzambe mpe bato bazalaki kosepela na ye.
LUKA 3
1 Tango Tibere Sezare akokisaki bambula zomi na mitano na bokonzi na ye, Ponse Pilato azalaki moyangeli ya Yudea, Erode azalaki mokonzi ya Galileya mpe ndeko na ye Filipi azalaki mokonzi ya Itureya mpe Trakonite, mpe Lisaniasi azalaki mokonzi ya Abilene;
2 bongo Ana mpe Kayifa bazalaki bakonzi ya banganga-Nzambe. Liloba ya Nzambe eyaki epai ya Jean, mwana ya Zakariya, kati na esobe.
3 Jean akendaki na ekolo mobimba oyo ezalaki pembeni na mayi ya Yordani; azalaki koteya: "Bozwa libatisi mpo na kolakisa ete bobongoli mitema; bongo Nzambe akolimbisa masumu na bino!"
4 Ndenge ekomama na buku ya maloba ya moprofeta Ezayi: Mongongo ya moto ezali koganga na esobe: Bobongisa nzela ya Nkolo, bosalela ye banzela oyo etengama te,
5 lubwaku nyonso ekotondisama, Ngomba nyonso ya monene mpe oyo ya moke ekolalisama, babala-bala ya kotengama ekokomisama alima mpe banzela ya mabanga-mabanga ekokomisama malamu.
6 Bongo bato nyonso bakomona lobiko ya Nzambe!
7 Jean azalaki koloba na bato oyo bazardage koya mpo na kozwa libatisi epai na ye: 'Bino mabota ya banyoka! Nani akebisi bino ete bokima kanda oyo ezali koya?
8 Bobota mbuma oyo ebongi mpo na bato oyo babongoli mitema. Mpe botika koloba na nseya mitema na bino: "Abraham azali tata na biso!" Pamba te, nalobi na bino ete Nzambe akoki kobimisela Abraham bana wuta na mabanga oyo!
9 Epasola koni esi'ebongisami mpo na kokata misisa ya nzete; nzete nyonso oyo ebotaka mbuma ya malamu te, bakokata yango mpe bakobwaka yango na moto!
10 Ebele ya bato batunaki ye: 'Esengeli tosala nini?
11 Jean azongisaki: 'Moto oyo azali na kazaka mibale, apesa moko na oyo azangi yango. Moto oyo azali na biloko ya kolia asala mpe ndenge moko.
12 Bafutisi mpako bayaki mpe mpo na kozwa libatisi; bongo batunaki Jean: 'Moteyi, tosengeli kosala nini?
13 Azongiselaki bango: 'Tango bofutisaka mpako bobakisa mbongo mosusu te likolo ya oyo batindaka bino!
14 Basoda mpe batunaki ye: 'Bongo biso, tosengeli kosala nini? Jean azongiselaki bango: 'Bobotola bato mbongo te mpe bofunda bato na ndenge ya lokuta te; kasi botalela kaka lifuti na bino.
15 Bato bazalaki kozela na elikia monene mpe bango nyonso bazalaki komituna-tuna na nse ya mitema, soki Jean azali Kristo.
16 Jean azongiselaki bango nyonso: 'Ngai nazali kobatisa bino na mayi, kasi moto moko azali koya, aleki ngai na nguya, mpe nazali ya kokoka kutu te mpo na kofungola basinga ya ba sandale na ye. Ye moto akobatisa bino na Molimo Mosantu mpe na moto.
17 Asimbi kiyungulu na maboko na ye, akopetola esika na ye oyo batutelaka mbuma; mpe akobomba ble na ebombelo na ye; kasi akotumba matiti na moto moko oyo ekufaka te!
18 Jean azalaki kolendisa bato mpe azalaki koteya bango Sango-Malamu na maloba mosusu mingi.
19 Kasi Jean apamelaki mokonzi Erode mpo na Erodiade, mwasi ya ndeko na ye, mpe mpo asalaki lisusu makambo mingi ya mabe.
20 Erode abakisaki lisusu mabe oyo, likolo ya mabe na ye nyonso: Atiaki Jean na boloko.
21 Tango bato nyonso bazwaki libatisi, Yesu mpe azwaki libatisi. Awa azalaki kobondela, likolo efungwamaki
22 mpe Molimo Mosantu akitaki likolo na ye, na lolenge ya pijon. Bongo mongongo moko ewutaki na Likolo: 'Ozali mwana na ngai ya bolingo; osepelisaka ngai mingi penza!
23 Yesu akomaki pene-pene na bambula ntuku misato tango abandaki mosala na ye. Bato bazalaki kokanisa ete azalaki mwana ya Zozefi, mwana ya Eli,
24 mwana ya Matati, mwana ya Levi, mwana ya Melki, mwana ya Zanayi, mwana ya Zozefi,
25 mwana ya Matatiasi, mwana ya Amosi, mwana ya Nahumi, mwana ya Esli, mwana ya Nagai,
26 mwana ya Maati, mwana ya Matatiasi, mwana ya Semeyini, mwana ya Zoseki, mwana ya Zoda,
27 mwana ya Zoanani, mwana ya Reza, mwana ya Zorobabele, mwana ya Sabatiele, mwana ya Neri,
28 mwana ya Melki, mwana ya Adi, mwana ya Kosami, mwana ya Elmadami, mwana ya Eri,
29 mwana ya Zosue, mwana Eliezeri, mwana ya Zorimi, mwana ya Matati, mwana ya Levi,
30 mwana ya Simeon, mwana ya Yuda, mwana ya Zozefi, mwana ya Zonami, mwana ya Eliakim,
31 mwana ya Meleya, mwana ya Mena, mwana ya Matata, mwana ya Natan mwana ya David,
32 mwana ya Isayi, mwana ya Obedi, mwana ya Boazi, mwana ya Salmon, mwana ya Nason,
33 mwana ya Aminadab, mwana ya Admina, mwana ya Arni, mwana ya Esromi, mwana ya Farezi, mwana ya Yuda,
34 mwana ya Zakob, mwana Izaki, mwana ya Abraham, mwana ya Tera, mwana ya Nakor,
35 mwana ya Serusi, mwana ya Ragau, mwana ya Faleki, mwana ya Eber, mwana ya Sala,
36 mwana ya Kayinami, mwana ya Arfazadi, mwana na Semi, mwana ya Nowa, mwana ya Lemeki,
37 mwana ya Matusala, mwana ya Enoki, mwana ya Zaredi, mwana ya Maleleel, mwana ya Kayinami,
38 mwana ya Enosi, mwana ya Seti, mwana ya Adam, mwana ya Nzambe.
LUKA 4
1 Yesu atondaki na Molimo Mosantu, alongwaki na Yordani mpe Molimo amemaki ye na esobe.
2 Kuna Zabolo amekaki ye mikolo ntuku minei. Azalaki kolia eloko moko te na kati ya mikolo wana; bongo tango mikolo yango ekokaki, ayokaki nzala.
3 Zabolo alobaki na ye: 'Soki ozali Mwana ya Nzambe, loba na libanga oyo ekoma lipa!
4 Kasi Yesu azongisaki: 'Ekomama: Moto akozala na bomoyi kaka mpo na lipa te!
5 Bongo Zabolo amemaki ye na esika moko ya likolo penza,
6 mpe alakisaki ye na mbala moko bokonzi nyonso ya mokili; mpe alobaki na ye: 'Nakopesa yo bokonzi na yango nyonso mpe nkembo na yango, pamba te yango epesama na maboko na ngai, mpe nakoki kopesa yango na moto nyonso oyo ngai moko nalingi.
7 Soki ofukameli ngai, nyonso ekokoma ya yo.
8 Yesu azongisaki: 'Ekomama: Okokumbamela Nkolo Nzambe na yo, mpe okosalela kaka ye moko!
9 Bongo Zabolo amemaki ye na Yeruzalem, atiaki ye na esika oyo eleki likolo ya Ndako na Nzambe, mpe alobaki na ye: 'Soki ozali Mwana ya Nzambe, mibwaka na nse
10 pamba te ekomama: Akotinda baanzelu na ye mpo na yo, mpo babatela yo;
11 mpe bakomema yo na maboko na bango mpo ete lokolo na yo etuta libanga te!
12 Yesu azongisaki: 'Elobama boye: Komeka Nkolo Nzambe na yo te!
13 Awa Zabolo asilisaki komeka Yesu na ndenge nyonso, atikaki ye kino na tango
mosusu.
14 Bongo Yesu azongaki na Galileya, mpe nguya ya Molimo ezalaki na ye. Basango na ye epanzanaki bipai nyonso ya mokili wana.
15 Azalaki koteya na bandako na bango ya mayangani, mpe bato nyonso bazalaki kokumisa ye.
16 Akendaki na Nazareti, epai ye akolaki, akotaki na ndako ya mayangani na mokolo ya Saba, lokola amesanaki kosala.
17 Bapesaki ye Buku ya moprofeta Ezayi; afungolaki yango mpe amonaki esika oyo ekomama boye:
18 Molimo ya Nkolo azali likolo na ngai, mpo aponi ngai nasakola Sango Malamu na babola; atindi ngai nayebisa bakangami ete bakokangolama, mpe na bato bakufa miso ete bakomona lisusu; mpo na kokangola bato oyo bazali konyokwama,
19 mpe kosakola mbula ya bolamu ya Nkolo.
20 Bongo akangaki buku yango, azongisaki yango na mosali ya ndako ya mayangani, mpe avandaki. Miso ya bato nyonso oyo bazalaki na ndako ya mayangani ezalaki kotala ye.
21 Bongo alobaki na bango: 'Lelo nde Makomi oyo bowuti koyoka, ekokisami!
22 Bato nyonso balobaki makambo ya malamu mpo na ye mpe bakamwaki mingi penza mpo na maloba ya ngolu oyo ebimaki na monoko na ye. Bongo bazalaki kotuna: 'Boni, ye azali mwana ya Zozefi te?
23 Yesu alobaki na bango: 'Nayebi malamu ete bokoloba na ngai lisese oyo: "Monganga, mibikisa yo moko! Sala awa na vile na yo, makambo nyonso oyo toyokaki esalamaki na Kapernawumi".
24 Bongo alobaki lisusu: Ya solo nalobi na bino: moprofeta ata moko te bandimaka ye na vile na ye.
25 Nalobi na bino ya solo: na tango ya Eliya, tango ambula enokaki te mbula misato na ndambo mpe nzala monene ezalaki na ekolo mobimba, basi bakufela mibali bazalaki mingi na kati ya Isayele.
26 Nzokande, Eliya atindamaki epai ya moko na bango te, kasi kaka epai ya mwasi akufela mobali ya Sarepeta, na ekolo ya Sidoni.
27 Na tango mpe ya moprofeta Elize, bato ya maladi ya maba bazalaki mpe mingi na Isavele; kasi ata moko te na kati na bango akomaki peto, longola kaka Namani moto ya Siria.
28 Bato nyonso oyo bazalaki na ndako ya mayangani, tango bayokaki bongo, batondaki na kanda,
29 batelemaki, bamemaki Yesu na libanda ya vile tii na songe ya ngomba, epai batongaki vile na bango mpo babwaka ye na nse.
30 Kasi Yesu alekaki na kati-kati na bango mpe akendeki.
31 Bongo Yesu akendaki na Kapernawumi, vile moko ya Galileya; mpe azalaki koteya bango na mokolo ya saba.
32 Bazalaki kokamwa mingi mpo na mateya na ye, pamba te maloba na ye ezalaki na bokonzi.
33 Moto moko azalaki na ndako ya mayangani, azalaki na molimo moko ya mabe penza. Agangaki na mongongo makasi:
34 A! Yesu ya Nazareti, likambo nini biso na yo? Oye mpo na koboma biso? Nayebi yo soki ozali nani: ozali Mosantu ya Nzambe.
35 Yesu agangelaki molimo mabe: 'Kanga monoko na yo, mpe bima kati na ye. Molimo mabe ebwakaki moto yango na mabele, liboso na bango nyonso, ebimaki kati na ye, mpe esalaki ye ata mabe moko te.
36 Bato nyonso bakamwaki mpe bazalaki kolobana bango na bango: 'E e!, maloba ya ndenge nini oyo? Pamba te azali kotinda milimo mabe na bokonzi mpe na nguya, mpe yango ezali kobima!
37 Bongo basango ya Yesu epanzanaki na bamboka nyonso ya pembeni wana.
38 Yesu abimaki na ndako ya mayangani mpe akotaki na ndako ya Simon. Bokilo ya Simon ya mwasi azalaki na fievre makasi. Bongo basengaki Yesu abikisa ye.
39 Yesu agunzamaki likolo na ye, apamelaki fievre, mpe fievre etikaki ye. Kaka na tango wana, atelemaki mpe abandaki kobongisela bango biloko ya kolia.
40 Bongo na pokwa, bato oyo bazalaki na bato na bango oyo bazalaki na maladi ya ndenge na ndenge, bamemaki bango epai ya Yesu; atielaki bango maboko moko na moko mpe abikisaki bango!
41 Milimo mabe mpe ezalaki kobima na bato mingi; ezalaki kogana: 'Ozali Mwana na Nzambe! Kasi Yesu apamelaki bango mpe apesaki bango nzela te mpo na koloba, pamba te bango bayebaki ete ye azali Kristo.
42 Tongo tango etanaki, Yesu abimaki mpe akendaki na esika na ye moko. Bato bazalaki koluka ye mpe tango bakomaki epai ye azalaki, balingaki kosimba ye ete azala kaka wana, mpo atika bango te.
43 Kasi Yesu alobaki na bango: 'Esengeli nateya Sango Malamu ya Bokonzi ya Nzambe na bavile mosusu; pamba te Nzambe atindaki ngai mpo na yango.
44 Bongo Yesu azalaki koteya na bandako ya mayangani ya Yudea.
LUKA 5
1 Mokolo moko, Yesu azalaki pembeni ya Iaki ya Genezareti; bongo bato mingi bayaki kotonda pembeni na ye mpo na koyoka Liloba ya Nzambe.
2 Amonaki babwato mibale pembeni ya Iaki. Bato oyo balukaka bambisi bakitaki na babwato yango mpe bazalaki kosukola minyama na bango.
3 Yesu amataki na bwato moko, oyo ezalaki ya Simon, mpe asengaki Simon apusa yango mwa moke na mayi. Bongo avandaki mpe azalaki koteya bato wuta na bwato.
4 Tango asilisaki koloba, alobaki na Simon: 'Pusa bwato epai mayi ezali penza mozindo, mpe bobwaka minyama na mayi mpo na kokanga mbisi.
5 Simon azongisaki: 'Nkolo, tosali butu mobimba, mpe tozwi ata eloko moko te kasi lokola olobi yango, nakobwaka monyama!
6 Tango babwakaki yango, bazwaki bambisi ebele, kutu minyama na bango ebandaki kopasuka.
7 Bongo babengaki baninga na bango oyo bazalaki na bwato mosusu mpo baya kosalisa bango. Bayaki, batondisaki babwato nyonso mibale mpe ebandaki kozinda.
8 Tango Simon-Piere amonaki bongo, afukamaki liboso ya Yesu mpe alobaki: 'Nkolo, kozala pene-pene na ngai te, mpo nazali moto ya masumu!
9 Pamba te, somo monene ekangaki ye na baninga na ye nyonso, mpo na komona ebele ya bambisi oyo bazwaki.
10 Ndenge moko mpe mpo na Zaki mpe Jean, bana ya Zebede, baoyo bazalaki kosala na Simon. Bongo Yesu alobaki na Simon: 'Kobanga te! Banda lelo, okomi moluki ya bato!
11 Tango bamemaki babwato na libongo, batikaki biloko na bango nyonso mpe balandaki Yesu.
12 Tango Yesu azalaki na moko ya bavile wana, moto moko azalaki ya kotonda na maba na nzoto, azalaki mpe na vile wana. Tango amonaki Yesu, afukamaki elongi na nse mpe abondelaki ye: 'Nkolo, soki olingi, okoki kokomisa ngai peto!
13 Yesu asembolaki loboko, asimbaki ye mpe alobaki: 'Nalingi yango, koma peto! Kaka na tango wana, maba etikaki ye;
14 Bongo Yesu apesaki ye mitindo boye: 'Koyebisa yango na moto te, kasi kende komilakisa epai ya nganga-Nzambe, mpe pesa likabo oyo Moyize atindaki lokola okomi peto mpo yango ezala litatoli mpo na bango.
15 Basango ya Yesu ezalaki kaka kopanzana; mpe bato mingi penza basanganaki mpo na koyoka ye mpe mpo babika na bamaladi na bango.
16 Kasi Yesu azalaki kokende na bisika ya ye moko kaka mpe azalaki kobondela.
17 Mokolo moko tango Yesu azalaki koteya, bafarizeo mpe balakisi ya Mibeko, bango bawutaki na bamboka nyonso ya Galileya, ya Yudea, mpe na Yeruzalem, bayaki kovanda wana. Bongo nguya ya Nkolo ezalaki elongo na ye mpo na kobikisa bato ya maladi.
18 Bato moko bamemaki moto moko akufa makolo na mbeto. Bazalaki koluka nzela ya kokotisa ye na ndako mpe kotia ye liboso ya Yesu.
19 Lokola bamonaki nzela te ya kokotisa ye na ndako, mpo bato bazalaki ebele, bamataki likolo ya ndako, mpe bakitisaki ye na mbeto, na lidusu oyo batobolaki na batole, na kati-kati ya ebele ya bato, liboso ya Yesu.
20 Tango Yesu amonaki kondima na bango, alobaki: 'Mobali, masumu na yo elimbisami!
21 Bafarizeo mpe balakisi ya Mibeko babandaki kokanisa na nse ya mitema: 'Moto oyo azali nani oyo azali kobimisa maloba ya kotiola Nzambe? Nani akoki kolimbisa masumu, soki ezali kaka ye moko Nzambe te?
22 Kasi Yesu ayebaki makanisi na bango mpe atunaki bango: 'Mpo na nini bozali kokanisa ndenge wana na mitema na bino?
23 Eloko nini ezangi pasi, koloba: "Masumu na yo elimbisami", to koloba: "Tèlema mpe tambola?"
24 Kasi boyeba ete Mwana ya Moto azali na bokonzi awa na mokili ya kolimbisa masumu. Alobaki na moto oyo akufa makolo: 'Nalobi na yo: telema, kamata mbeto na yo, mpe zonga na ndako na yo!
25 Kaka na tango wana, atelemaki liboso na bango, akamataki mbeto oyo alalelaki, mpe azongaki na ndako na ye; bongo azalaki kokumisa Nzambe.
26 Bato nyonso bakamwaki, mpe bazalaki kokumisa Nzambe; batondaki na somo, mpe bazalaki koloba: 'Lelo oyo tomoni makambo ya kokamwa!
27 Sima na yango, Yesu abimaki mpe amonaki mofutisi mpako moko, kombo na ye Levi, ayandaki na biro oyo azalaki kofutisela mpako. Yesu alobaki na ye: 'Landa ngai!
28 Levi atelemaki, atikaki biloko na ye nyonso, mpe alandaki Yesu.
29 Bongo Levi asalelaki Yesu feti moko ya kafu-kafu na ndako na ye. Bafutisi mpako mingi mpe bato mosusu bazalaki kolia elongo na bango.
30 Kasi bafarizeo mpe balakisi ya Mibeko oyo bazalaki ya lisanga na bango bayimaki-yimaki na bayekoli ya Yesu: 'Mpo na nini bozali kolia mpe komela elongo na bafutisi mpako mpe bato ya masumu?
31 Yesu azongiselaki bango: 'Bato oyo bazali na nzoto malamu bazalaka na posa ya monganga te, kasi ezali bato ya maladi.
32 Nayaki kobenga bato na sembo te, kasi nayaki kobenga bato ya masumu mpo babongola mitema!
33 Bongo balobaki na Yesu: 'Mpo na nini bayekoli ya Jean baboyaka mbala na mbala kolia mpo na mabondeli mpe bamipesaka na mabondeli, ndenge moko mpe baoyo ya
bafarizeo, kasi oyo ya yo baliaka mpe bamelaka?
34 Yesu azongiselaki bango: 'Boni, bokoki koboyisa bato oyo babengami na feti ya libala kolia, na tango mobali oyo abali azali na bango elongo?
35 Kasi tango ekoya, oyo moto oyo abali bakolongola ye na kati na bango, na tango wana nde bakoboya kolia mpo na kobondela.
36 Bongo Yesu alobaki na bango lisapo oyo: 'Moto moko te akoki kokamata kitendi ya elamba ya sika mpo abamba elamba ya kala.
37 Moto moko te akoki kotia vino ya sika na basaki ya kala. Soki asali bongo, vino ya sika ekopasola basaki, mpe ekosopana, mpe basaki ekobeba.
38 Kasi vino ya sika esengeli batia yango na basaki ya sika.
39 Mpe moto moko te sima ya komela vino ya kala akoki kolinga oyo ya sika. Pamba te akoloba: Vino ya kala eleki kitoko.
LUKA 6
1 Mokolo moko ya saba, Yesu azalaki koleka na kati ya elanga ya ble. Bayekoli na ye babandaki kobuka ble, kolongola yango baposo, mpe kolia.
2 Bafarizeo mosusu batunaki: 'Mpo na nini bozali kosala likambo oyo epekisami na mokolo ya saba?
3 Yesu azongiselaki bango: 'Naino botangi te likambo David asalaki ye na baninga na ye tango bazalaki na nzala?
4 Akotaki na Ndako ya Nzambe, akamataki mapa oyo bapesaki makabo na Nzambe, aliaki yango, mpe apesaki bato oyo bazalaki na ye. Nzokande kaka banganga-Nzambe nde bazalaki na ndingisa mpo na kolia yango.
5 Yesu alobaki lisusu: 'Mwana ya Moto azali mokonzi ya mokolo ya saba!
6 Mokolo mosusu ya saba, Yesu akotaki na ndako ya mayangani mpe azalaki koteya. Moto moko azalaki wana azalaki na loboko ya mobali ekufa.
7 Balakisi ya Mibeko mpe bafarizeo bazalaki kotala Yesu malamu-malamu mpo bamona soki akobikisa moto na mokolo ya saba, mpo ete bazwa likambo ya kofundela ye.
8 Kasi Yesu ayebaki makambo oyo bazalaki kokanisa. Bongo alobaki na moto oyo akufa loboko: 'Telema, mpe yaka awa liboso ya bato nyonso! Moto yango atelemaki mpe ayaki wana.
9 Bongo Yesu alobaki na bango: 'Nazali kotuna bino, likambo nini epesami ndingisa kosala na mokolo ya saba: kosala malamu to kosala mabe, kobikisa bomoi ya moto to koboma yango?
10 Yesu atalaki bango nyonso moko na moko mpe alobaki na moto oyo akufa loboko: 'Sembola loboko na yo! Moto yango asalaki bongo, mpe loboko na ye ekomaki malamu.
11 Kasi balakisi ya Mibeko mpe bafarizieo batondaki na kanda mpe babandaki koyokana mpo na koluka likambo oyo bakokaki kosala Yesu.
12 Kaka na mikolo wana, Yesu akendaki na ngomba mpo na kobondela, mpe abondelaki Nzambe butu mobimba.
13 Tango tongo etanaki, abengaki bayekoli na ye. Bongo aponaki zomi na mibale kati na bango; baoyo apesaki bango kombo bapostolo:
14 Simon, oyo apesaki kombo: Piere, mpe Andre ndeko na ye; Zaki mpe Jean; Filipo mpe Batelemi;
15 Matie mpe Toma; Zaki mwana ya Alfeo mpe Simon oyo azalaki na lisanga ya Zelote.
16 Yude mwana ya Zaki mpe Yuda Iskariote oyo atekaki Yesu.
17 Yesu akitaki na ngomba elongo na bango, mpe atelemaki esika moko ya polele. Bayekoli na ye ebele penza bazalaki wana elongo na bato mingi penza oyo bawutaki na Yudea mobimba, Yeruzalem, mpe na bamboka ya Tire mpe Sidon oyo ezalaki pembeni-pembeni ya ebale monene.
18 Bayaki mpo na koyoka ye mpe koluka kobika na maladi na bango. Bato oyo mpe bazalaki kotungisama na milimo mabe, babikaki.
19 Bato nyonso bazalaki koluka kosimba ye, pamba te nguya moko ezalaki kobima na ye, mpe ezalaki kobikisa bango nyonso.
20 Bongo atalaki bayekoli na ye mpe alobaki: 'Esengo na bino baoyo bozali babola, pamba te Bokonzi ya Nzambe ezali ya bino!
21 Esengo na bino baoyo bozali na nzala sik'oyo, pamba te, bokotonda. Esengo na bino baoyo bozali kolela sik'oyo, pamba te bokoseka.
22 Esengo na bino tango bato bakoyina bino, tango bakobengana bino, tango bakofinga bino, mpe tango bakoboya kombo na bino lokola kombo moko ya mabe, mpo na Mwana ya Moto.
23 Na mokolo yango bosepela mpe botonda na esengo, mpo lifuti na bino ezali monene penza na Likolo. Pamba te bakoko na bango basalaki mpe baprofeta kaka bongo.
24 Kasi mawa na bino bato ya bomengo, pamba te bosi bozwi libondisi na bino.
25 Mawa na bino baoyo bozali ya kotonda sik'oyo, pamba te bokozala na nzala! Mawa na bino baoyo bozali koseka sik'oyo, pamba te bokosala matanga mpe bokolela!
26 Mawa na bino tango bato nyonso bakoloba malamu mpo na bino, pamba te bakoko na bango mpe basalaki bongo epai ya baprofeta ya lokuta!
27 Kasi nalobi boye na bino baoyo bozali koyoka ngai: Bolinga banguna na bino, bosala makambo ya malamu na bato oyo bayinaka bino.
28 Bopambola bato oyo balakelaka bino mabe, mpe bobondelaka mpo na baoyo banyokolaka bino.
29 Soki moto abeti yo mbata na litama moko, pesa ye mpe oyo mosusu. Soki moto abotoli kazaka na yo, koboya te mpo azwa mpe simisi na yo.
30 Pesa na moto nyonso oyo asengi yo; mpe soki moto akamati eloko na yo na makasi, kosenga ye azongisela yo yango te.
31 Makambo oyo bolingi ete bato basala mpo na bino, bosala yango mpe ndenge moko na bato mosusu.
32 Soki bozali kolinga kaka baoyo balingaka bino, lokumu nini bokozwa? Pamba te bato ya masumu mpe balingaka bato oyo balingaka bango.
33 Soki bozali kosala malamu kaka na baoyo basalelaka bino bolamu, lokumu nini bokozwa? Pamba te bato ya masumu mpe basalaka bongo.
34 Soki bodefisaka kaka na baoyo bozali na elikia ete bakoki kozongisela bino, lokumu nini bokozwa? Pamba te bato ya masumu mpe badefisaka baninga na bango bato ya masumu, mpo bafuta bango nyongo yango.
35 Kasi bino, bolinga banguna na bino, bosalela bango bolamu, bodefisa mpe bomituna te soki bakofuta bino nyongo yango; bongo lifuti na bino ekozala monene penza, mpe bokozala bana ya Ye Oyo Aleki likolo; pamba te Ye azali malamu epai ya bato oyo bazongisaka matondi te, mpe epai ya bato mabe.
36 Bozala bato ya mitema mawa, ndenge mpe Tata na bino azali moto ya motema mawa.
37 Bosambisa te, mpe bakosambisa bino te. Bokatela bato etumbu te, mpe bakokatela bino etumbu te. Bolimbisa baninga na bino, mpe bakolimbisa bino.
38 Bopesa, mpe bakopesa bino: bakotia na basaki na bino biloko oyo ekoki penza, oyo bafini malamu, baningisi malamu, mpe oyo ebandi kosopana; pamba te bakozongisela bino, kaka ndenge bino mpe bopesaka baninga.
39 Yesu alobaki na bango lisusu lisapo oyo: 'Boni, moto akufa miso akoki kotambolisa moto mosusu akufa miso? Bango mibale bakokweya na libulu te?
40 Mwana ya kelasi aleki molakisi na ye te, kasi moto nyonso oyo bateyi malamu penza, akokoma lokola molakisi na ye.
41 Mpo na nini ozali kotala mwa lititi moke oyo ezali na liso ya ndeko na yo, mpe ozali komona te nzete oyo ezali na liso na yo?
42 Ndenge nini okoki koloba na ndeko na yo: "Ndeko na ngai, tika nalongola mwa lititi oyo ezali na liso na yo", na tango yo moko ozali komona te nzete oyo ezali na liso na yo. Moto ya kokosana!, longola liboso nzete oyo ezali na liso na yo, bongo nde okomona polele mpo na kolongola mwa lititi oyo ezali na liso ya ndeko na yo.
43 Nzete moko te ya malamu ebotaka bambuma ya mabe, mpe nzete moko te ya mabe ebotaka bambuma ya malamu.
44 Mpe nzete nyonso eyebanaka na mbuma na yango. Pamba te babukaka bambuma ya figi na banzete ya nzube te, mpe balongolaka bambuma ya vino na banzete ya basende te.
45 Moto malamu abimisaka makambo ya malamu oyo ewutaka na bomengo ya malamu ya motema na ye; mpe moto mabe abimisaka makambo ya mabe oyo ewutaka na bomengo ya mabe ya motema na ye. Pamba te, monoko ya moto elobaka wuta na makambo oyo etondi na motema na ye.
46 Mpo na nini bobengaka ngai "Nkolo! Nkolo!", mpe bosalaka te makambo oyo nalobaka?
47 Nakolakisa bino soki moto oyo akoya epai na ngai, oyo akoyoka maloba na ngai mpe akosalela yango, akokani na nani:
48 akokani na moto oyo atongaki ndako, mpe atimolaki, atimolaki penza tii na nse, mpe atongaki fondasio likolo ya libanga. Tango mpela eyaki, mayi etutaki ndako na makasi
nyonso, kasi ekokaki te kokweyisa yango pamba te etongamaki malamu penza.
49 Kasi moto oyo azali koyoka maloba na ngai mpe azali kosalela yango te, akokani na moto oyo atongaki ndako likolo ya mabele, mpe atiaki fondasio te. Tango mayi etutaki ndako na makasi nyonso yango ekweyaki kaka na tango wana, mpe kobeba na yango ezalaki monene penza.
LUKA 7
1 Tango Yesu asilisaki koloba makambo wana nyonso na bato, akendaki na Kapernawumi.
2 Mokonzi moko ya basoda ya Roma, azalaki na mosali na ye moko oyo azalaki kolinga mingi; mosali yango azalaki maladi mpe alingaki kokufa.
3 Tango ayokaki sango ya Yesu, atindelaki ye ndambo ya bampaka ya bayuda, mpo na kobondela ye ete aya kobikisa mosali na ye.
4 Tango bakomaki epai ya Yesu, babondelaki ye mingi penza: 'Moto oyo akoki penza mpo osalela ye bongo;
5 pamba te alingaka ekolo na biso mpe atongela biso ndako ya mayangani.
6 Bongo Yesu akendaki elongo na bango. Kasi tango akomaki pene-pene ya ndako, mokonzi ya basoda ya Roma atindaki baninga na ye mpo baloba na Yesu: 'Nkolo komitungisa te, pamba te nazali ya kokoka te mpo okota na ndako na ngai.
7 Yango wana, namonaki ete nazali ya kokoka te mpo naya epai na yo. Kasi loba liloba moko mpe mosali na ngai akobika.
8 Pamba te ngai moko mpe, nazali na bakonzi liboso na ngai, mpe basoda na nse ya bokonzi na ngai. Soki nalobi na moko: "Kende!", akendaka; mpe na mosusu: "Yaka!", ayaka. Mpe soki nalobi na mosali na ngai: "Sala mosala oyo", asalaka yango.
9 Tango Yesu ayokaki maloba oyo, akermanite mingi penza mpo na ye, abalukaki epai ya ebele ya bato oyo bazalaki kolanda ye, mpe alobaki: 'Nalobi na bino, naino namoni kondima ya monene boye te ata na Isayele!
10 Tango bato oyo mokonzi ya basoda ya Roma atindaki bazongaki na ndako, bakutaki mosali yango asilaki kobika.
11 Mokolo oyo elandaki, Yesu akendaki na vile moko kombo na yango: Nayina. Bongo bayekoli na ye mpe bato ebele penza bakendaki na ye elongo.
12 Awa akomaki pene-pene na porte ya vile, akutani na bato bazalaki kokende kokunda elenge mobali moko; Ye azalaki mwana se moko kaka ya mama na ye, mpe mama yango azalaki mwasi akufela rnobali. Bato mingi penza ya vile wana bazalaki elongo na ye.
13 Tango Nkolo amonaki mwasi oyo akufela mobali, ayokelaki ye mawa mingi penza; mpe alobaki na ye: 'Kolela te!
14 Apusanaki mpe asimbaki sanduku, bongo bato oyo bazalaki komema yango batelemaki; Yesu alobaki: 'Elenge mobali, nalobi na yo, telema!
15 Mokufi alamukaki, afandaki mpe abandaki koloba. Bongo Yesu azongisaki ye na mama na ye.
16 Bato nyonso batondaki na kobanga, babandaki kokumisa Nzambe, mpe koloba: 'Moprofeta monene abimi kati na biso, mpe Nzambe aye kosalisa bato na ye'
17 Sango oyo mpo na Yesu epanzanaki na mokili ya Yudea mobimba, mpe na bamboka ya pembeni.
18 Bayekoli ya Jean bayebisaki Jean makambo wana nyonso. Bongo abengaki bayekoli na ye mibale,
19 mpe atindaki bango epai ya N"kolo mpo batuna ye: 'Ozali moto oyo asengeli koya, to tosengeli kozela moto mosusu?
20 Tango bakomaki epai ya Yesu, balobaki na ye: 'Jean Batiste moto atindi biso epai na yo mpo totuna yo: "Ozali moto oyo asengeli koya to tosengeli kozela moto mosusu?"
21 Kaka na tango wana, Yesu abikisaki bato mingi oyo bazalaki na bapasi, maladi, mpe baoyo bazalaki ya kokangama na milimo mabe; mpe afungolaki miso ya bato mingi oyo bazalaki bakufi miso.
22 Bongo Yesu azongisaki eyano oyo na bayekoli oyo Jean atindaki: 'Bokende mpe boyebisa Jean makambo oyo bomoni mpe boyoki: bato bakufa miso bazali komona, bato bakufa matoyi bazali koyoka, bato batambolaka tengu-tengu bazali kobika, bato ya maladi ya maba bazali kokoma peto, bato bakufa bazali kosekwa, mpe Sango Malamu ezali koteyama epai ya babola.
23 Esengo na moto oyo akokweyisa kondima na ye te mpo na ngai!
24 Tango bato oyo Jean atindaki bakendaki, Yesu abandaki koloba na bato mpo na Jean: 'Eloko nini bokendaki kotala na esobe? Mwa nzete oyo mopepe ezalaki koningisa epai na epai?
25 Bongo bokendaki kotala nani? Moto moko alati bilamba ya kitoko? Te, bato oyo balataka bilamba ya kitoko mpe bazali na bomengo, bayandaka na bandako ya bakonzi minene,
26 Bongo bokendaki kotala nani? Moprofeta? Ya solo nalobi na bino, ye aleki kutu moprofeta.
27 Jean azali moto oyo ekomama boye mpo na ye: Nakotinda ntoma na ngai liboso na yo, Oyo akobongisa nzela na yo liboso na yo.
28 Pamba te nalobi na bino, na kati ya bato oyo babotama na mwasi, moto aleki Jean na bonene azali te. Nzokande moto ya suka na kati ya Bokonzi ya Nzambe aleki ye na bonene.
29 Bato nyonso, ata bafutisi mpako, tango bayokaki maloba ya Yesu, bandimaki ete nzela ya Nzambe ezali sembo, mpo bazwaki libatisi epai ya Jean.
30 Kasi bafarizeo mpe balakisi ya Mibeko baboyaki makambo oyo Nzambe alingaki kosala mpo na bango, pamba te bazwaki te libatisi epai ya Jean.
31 Bato ya tango oyo bakokani na banani? Bazali lokola banani?
32 Bakokani na bana mike oyo bayandi na zando monene, mpe bazali kolobana moko na moko: Tobetelaki bino flute kasi bobini te; toyembelaki bino banzembo ya ebembe kasi bolelaki te!
33 Pamba te, Jean Batiste ayaki, azalaki kolia lipa te, mpe komela vino te; bolobaki: "Azali na molimo mabe!"
34 Bongo Mwana ya Moto aye, azali kolia mpe komela, kasi bolobi: "Azali lokoso mpe momeli, moninga ya bafutisi mpako mpe ya bato ya masumu."
35 Kasi bwanya ezali komonana ete ezali sembo na nzela ya bana na ye nyonso.
36 Mofarizeo moko abengaki Yesu mpo alia na ye elongo. Bongo Yesu akendaki na ndako ya Mofarizeo mpe ayandaki na mesa mpo na kolia.
37 Tango mwasi moko oyo ayebanaki na vile mpo na bomoi na ye ya mabe, ayokaki ete Yesu azalaki kolia na ndako ya Mofarizeo, ayaki na molangi moko ya albatre oyo ezalaki ya kotonda na malasi,
38 pene-pene na makolo ya Yesu, azalaki kolela, mpe kopolisa yango na mayi ya miso na ye, bongo abandaki kopangusa yango na suki na ye. Azalaki mpe kopesa yango beze mpe kosopela yango malasi.
39 Tango mofarizeo oyo abengisaki Yesu amonaki bongo, alobaki na nse ya motema: Soki moto oyo azalaki moprofeta, mbele alingaki koyeba soki nani azali kosimba ye mpe soki azali mwasi ya ndenge nini; pamba te azali moto ya masumu!
40 Yesu azongiselaki ye: 'Simon, nazali na likambo ya koyebisa yo. Ye alobaki: Moteyi, loba yango.
41 Bato mibale bazalaki na nyongo ya moto moko: oyo ya liboso asengelaki kozongisa: badeni nkama mitano, mpe oyo ya mibale: badeni ntuku mitano,
42 Kasi lokola bango mibale bazangaki mbongo ya kozongisa, moto oyo adefisaki bango mbongo alimbisaki bango mpo bafuta nyongo yango te. Yo okanisi nini, na kati na bango mibale nani akolinga ye mingi?
43 Simon azongisaki: 'Nakanisi oyo balimbisi nyongo mingi. Bongo Yesu alobaki: Okati likambo malamu!
44 Sima abalukaki epai ya mwasi, mpe alobaki na Simon: 'Omoni mwasi oyo? Tango nakotaki na ndako na yo, opesaki ngai mayi te mpo na makolo na ngai; kasi ye, apolisi yango na mayi na ye ya miso, mpe apangusi yango na suki na ye.
45 Opesaki ngai beze te, kasi ye banda nakotaki awa, atiki te kopesa makolo na ngai beze.
46 Osopelaki motu na ngai mafuta te, kasi ye, asopeli makolo na ngai malasi.
47 Yango wana nalobi na yo, masumu na ye mingi oyo azalaki na yango elimbisami, pamba te alakisi bolingo monene. Kasi moto oyo balimbisi moke, akolakisa mpe bolingo moke!
48 Bongo Yesu alobaki na ye: 'Masumu na yo elimbisami!
49 Bato oyo bazalaki na ye na mesa babandaki koloba na nse ya mitema: 'Yango ye azali nani mpo alimbisa ata masumu?
50 Bongo Yesu alobaki na mwasi yango: 'Kondima na yo ebikisi yo, kende na kimia!
LUKA 8
1 Sima na yango, Yesu abandaki koleka na bavile mpe na bamboka mpo na koteya mpe kosakola Sango Malamu ya Bokonzi ya Nzambe.
2 Azalaki elongo na bapostolo na ye zomi na mibale, mpe, na basi oyo ye abikisaki na milimo mabe mpe na bapasi ya ndenge na ndenge: Mariya oyo babengaka Madelene, oyo Yesu abimisaki milimo sambo ya mabe;
3 Jeane: mwasi ya Kuza, oyo azalaki kobatela biloko nyonso ya Erode; Suzana mpe basi mosusu mingi, baoyo bazalaki kosalisa ye na biloko na bango.
4 Awa bato ebele penza basanganaki, mpe bayaki epai ya Yesu wuta na vile moko na moko, alobaki lisapo oyo:
5 Moloni moko abimaki mpo na kolona mbuma. Tango azalaki kobwaka, ndambo ekweyaki na nzela. Baleki nzela banyataki- nyataki yango, mpe bandeke baliaki yango.
6 Mosusu ekweyaki likolo ya libanga, tango ebimaki, mwa milona yango ekawukaki, pamba te esika yango ezalaki na mayi te.
7 Mosusu ekweyaki na kati ya nzube; bongo nzube ekolaki elongo na mwa milona wana, mpe efinaki yango.
8 Kasi mosusu ekweyaki na mabele ya malamu: ebimaki mpe ebotaki na moko-moko, bambuma nkama-nkama. Tango alobaki bongo, agangaki: 'Moto oyo azali na matoyi mpo na koyoka, ayoka!
9 Bongo bayekoli na ye batunaki ye soki lisapo wana elakisi nini.
10 Yesu alobaki na bango: 'Bino bozwi bolamu ya koyeba basekele ya Bokonzi ya Nzambe; kasi mpo na bato mosusu, bazali koyebisa bango yango na masapo. Mpo ete, ata batali, bamona te; ata bayoki, basosola te.
11 Boyoka ndimbola ya lisapo yango: mbuma, ezali Liloba ya Nzambe.
12 Baoyo bazali na nzela, ezali bato oyo bayokaka Liloba ya Nzambe, kasi Satana ayaka kolongola yango na mitema na bango, mpo ete bakoka kondima te mpe babika te.
13 Baoyo bazali likolo ya libanga, ezali bato oyo bayokaka Liloba mpe bayambaka yango na esengo, kasi bazalaka na misisa te. Bandimaka kaka mpo na mwa tango, kasi na tango komekama eyaka, bamibendanaka.
14 Mbuma oyo ekweyaki na kati ya nzube, ezali bato oyo bayokaka Liloba; kasi tango bakendaka na nzela na bango, mitungisi, bomengo mpe bisengo ya mokili efinaka bango mpe bakolaka te.
15 Kasi mbuma oyo ezali likolo ya mabele ya kitoko, ezali bato oyo bayokaka Liloba mpe babombaka yango na mitema ya bosolo mpe ya malamu, mpe ebotaka mbuma na kokanga motema!
16 Moto moko te soki apelisi mwinda, abombaka yango na nse ya nzungu to atiaka yango na nse ya mbeto. Kasi atiaka yango likolo ya eloko oyo batielaka mwinda mpo ete bato oyo bazali kokota bamona pole na yango.
17 Pamba te eloko moko te ya sekele ekozanga koyebana, to mpe eloko moko te ya kobombama ekozanga komonana mpe kobima na polele.
18 Bokeba malamu na ndenge oyo bozali koyoka, pamba te oyo azali na eloko, bakopesa ye mpe oyo azangi, bakobotola ye ata oyo azali kokanisa ete azali na yango.
19 Mama ya Yesu mpe bandeko na ye bayaki epai na ye; kasi bakoka ki te kokoma esika ye azalaki, mpo bato bazalaki ebele.
20 Bongo bayebisaki ye: 'Mama na yo mpe bandeko na yo bazali libanda, balingi komona yo.
21 Kasi Yesu azongiselaki bango: 'Mama na ngai mpe bandeko na ngai, ezali baoyo bayokaka Liloba ya Nzambe mpe basalelaka
yango!
22 Mokolo moko, Yesu amataki na bwato elongo na bayekoli na ye, mpe alobaki na bango: 'Tokatisa na ngambo mosusu ya Iaki. Bongo bakendaki.
23 Tango bazalaki koluka nkayi, Yesu alalaki pongi. Mopepe moko ya makasi ebandaki koleka na Iaki, bongo bwato ebandaki kotonda na mayi mpe balingaki kozinda.
24 Bayekoli bayaki epai ya Yesu mpe balamusaki ye na koganga: 'Moteyi, moteyi, tokufi! Alamukaki, apamelaki mopepe mpe mbonge; mopepe na mbonge esilaki, mpe kimia ezongaki.
25 Sima atunaki bayekoli na ye: 'Kondima na bino ezali wapi? Kasi kobanga ya makasi ezwaki bango mpe batondaki na kokamwa; bongo balobanaki bango na bango: 'Moto oyo azali nani? Azali kopesa mitindo ata mopepe mpe mayi, mpe yango ezali kotosa ye.
26 Bongo bakomaki na mokili ya Geraza, oyo etalani na Galileya.
27 Tango Yesu akitaki na mokili, moto moko ya vile wana, oyo azalaki na milimo mabe ayaki kokutana na ye. Banda kala, azalaki kolata bilamba te mpe azalaki kovanda na ndako te, kasi azalaki kovanda na simetiere.
28 Tango amonaki Yesu, abandaki komganga mpe amibwakaki liboso na ye. Bongo alobaki na mongongo makasi: 'Ngai na yo likambo nini, Yesu, Mwana ya Nzambe Oyo Aleki Likolo? Nabondeli yo, kotungisa ngai te!
29 Pamba te Yesu azalaki kotinda molimo mabe ebima na moto wana. Mbala mingi molimo mabe ezalaki kokanga ye; bongo bazalaki kokanga ye na basinga, kobatela ye na minyololo mpe kotia ye mabende na makolo. Kasi azalaki kokata yango, mpe molimo mabe ezalaki kotinda ye na esika ya ye moko kaka.
30 Bongo Yesu atunaki ye: 'Kombo na yo nani? Molimo mabe ezongisaki: Legion. Pamba te, milimo mabe ebele ekotaki kati na ye.
31 Bongo milimo mabe ebondelaki Yesu mpo atinda bango na libulu te.
32 Nzokande, etonga monene ya bangulu ezalaki kolia wana likolo ya ngomba. Bongo milimo mabe ebondelaki Yesu mpo apesa bango ndingisa ya kokota na bangulu wana. Mpe Yesu apesaki yango ndingisa.
33 Milimo mabe ebimaki na moto yango, ekotaki na bangulu mpe etonga ya bangulu wana nyonso, ekitaki mbango na ngomba, emibwakaki na Iaki, mpe ekufaki.
34 Tango bato oyo bazalaki kokengela bangulu yango bamonaki likambo oyo esalamaki, bakimaki, mpe bakendaki koyebisa likambo oyo esalamaki na vile mpe na bilanga.
35 Bongo bato bayaki mpo na kotala likambo oyo esalamaki. Tango bakomaki na esika oyo Yesu azalaki, bamonaki moto oyo milimo mabe ebimaki kati na ye, ayandaki na makolo ya Yesu; alataki bilamba mpe mayele na ye ezongaki malamu. Mpe bango nyonso babangaki.
36 Baoyo bamonaki likambo yango ndenge esalamaki, bazalaki koyebisa bango ndenge moto oyo azalaki na milimo mabe akangolamaki.
37 Bongo bato nyonso ya mokili ya Geraza basengaki Yesu alongwa na mokili na bango, pamba te kobanga monene ekangaki bango. Bongo amataki na bwato mpe azongaki.
38 Moto oyo milimo mabe ebimaki kati na ye asengaki mpo akende na Yesu elongo, kasi Yesu azongisaki ye mpe alobaki na ye:
39 Zonga na ndako na yo, mpe yebisa makambo nyonso oyo Nzambe asali mpo na yo! Bongo moto yango akendaki koyebisa na vile mobimba likambo oyo Yesu asalaki mpo na ye.
40 Tango Yesu azongaki, bato ebele penza bayambaki ye, pamba te bango nyonso bazalaki kozela ye.
41 Moto moko kombo na ye Yayiro ayaki, mpe azalaki mokonzi ya ndako ya mayangani. Afukamaki liboso ya Yesu, mpe abondelaki ye mpo akende na ndako na ye:
42 pamba te, mwana na ye moko kaka ya mwasi, ya bambula pene-pene na zomi na mibale, alingaki kokufa. Tango azalaki kokende, ebele ya bato bazalaki kofina-fina ye.
43 Mwasi moko azalaki wana, azalaki na maladi ya kotanga makila, mpe maladi yango ewumelaki bambula zomi na mibale. Asilisaki biloko na ye nyonso epai ya minganga, kasi ata moto moko te akokaki kobikisa ye.
44 Apusanaki na sima ya Yesu mpe asimbaki songe ya elamba na ye. Kaka na tango wana, makila etikaki kotanga.
45 Yesu atunaki: 'Nani asimbi ngai? Bato nyonso bawanganaki. Bongo Piere alobaki na ye: 'Moteyi, bato ebele penza bazali kofina-fina yo mpe kotuta-tuta yo.
46 Kasi Yesu azongisaki: 'Moto moko asimbaki ngai; pamba te nayoki ete nguya ebimi kati na ngai.
47 Mwasi yango lokola ayebaki ete akoki kobatama te, ayaki na
kolenga nyonso, afukamaki liboso ya Yesu, mpe alobaki na miso ya bato nyonso, soki mpo na nini asimbaki ye mpe ndenge abikaki na mbala moko.
48 Bongo Yesu alobaki na ye: 'Mwana na ngai ya mwasi, kondima na yo ebikisi yo! Kende na kimia!
49 Tango Yesu azalaki naino koloba, moto moko awutaki na ndako ya Yayiro, mokonzi ya ndako ya mayangani, ayaki mpe alobaki na ye: 'Mwana na yo ya mwasi asi'akufi, kotungisa lisusu Moteyi te;
50 Kasi tango Yesu ayokaki bongo, alobaki na Yayiro: 'Kobanga te, ndima kaka, mpe akobika!
51 Tango Yesu akomaki na ndako, apesaki ndingisa na moto moko te mpo na kokota, longola kaka Piere, Jean, Zaki, tata mpe
mama ya elenge mwasi.
52 Bato nyonso bazalaki kolela mpe komitungisa mingi mpo na ye. Kasi Yesu alobaki na bango:'Botika kolela; akufi te, kasi alali pongi!
53 Basekaki ye, pamba te bayebaki ete mwana asilaki kokufa.
54 Kasi Yesu akamataki ye na loboko mpe alobaki na mongongo
makasi: 'Mwana na ngai, telema!
55 Molimo na ye ezongaki, mpe kaka na tango wana atelemaki. Bongo Yesu alobaki na bango bapesa ye eloko ya kolia.
56 Baboti ya mwana bakamwaki mingi penza; kasi Yesu apekisaki bango ete baloba na moto moko te likambo oyo ewutaki kosalama.
LUKA 9
1 Yesu asangisaki bapostolo na ye zomi na mibale, mpe apesaki bango nguya mpe bokonzi ya kobengana milimo mabe nyonso mpe ya kobikisa bamaladi.
2 Atindaki bango bakende koteya Bokonzi ya Nzambe mpe babikisa bato ya maladi.
3 Bongo alobaki na bango: 'Bomema eloko moko te mpo na mobembo: nzete te, sakosi te, eloko ya kolia te, mbongo te, elamba mosusu te.
4 Na ndako nyonso oyo bokokota, boyanda wana kino tango bokolongwa na vile wana.
5 Soki bayambi bino te, tango bokobima na vile wana, bopupola makolo na bino mpo yango ezala litatoli mpo na bango.
6 Bongo bakendaki mpe batambolaki na mboka moko na moko: bazalaki koteya Sango Malamu mpe kobikisa bato ya maladi na bisika nyonso
7 Mokonzi Erode ayokaki sango ya makambo nyonso oyo ezalaki kosalama. Amitungisamaki mingi penza, pamba te bato mosusu bazalaki koloba ete Jean asekwi kati na bakufi;
8 basusu ete Eliya abimi, mpe basusu, moprofeta moko ya kala asekwi!
9 Kasi Erode alobaki: 'Ngai moko nakatisaki motu ya Jean; bongo moto oyo nazali koyoka makambo ya ndenge oyo mpo na ye azali nani? Bongo Erode azalaki koluka komona ye.
10 Tango bapostolo bazongaki, bayebisaki Yesu makambo nyonso oyo bawutaki kosala. Akamataki bango elongo na ye, mpe bakendaki na esika ya bango moko kaka, na vile moko kombo na yango Betsayida.
11 Kasi tango ebele ya bato bayebaki yango, balandaki ye. Yesu ayambaki bango, ateyaki bango makambo ya Bokonzi ya Nzambe mpe abikisaki baoyo bazalaki na posa ya kobika.
12 Tango pokwa ebandaki kokoma, bapostolo zomi na mibale bayaki pene-pene ya Yesu, mpe balobaki na ye: 'Zongisa ebele ya bato oyo mpo bakende na bamboka mpe na bilanga ya pembeni awa, mpo baluka biloko ya kolia mpe bisika ya kolala, pamba te tozali na esika ezangi bato.
13 Kasi Yesu azongisaki: 'Bino moko pesa bango biloko ya kolia! Bongo bazongisaki: 'Tozali kaka na mapa mitano mpe mbisi mibale. Soki te, malamu tokende kosomba biloko ya kolia mpo na ebele ya bato oyo nyonso!
14 Pamba te, mibali nyonso oyo bazalaki wana, bazalaki pene-pene na nkoto mitano. Bongo Yesu alobaki na bayekoli na ye: 'Boyandisa bango na maboke ya bato ntuku mitano-ntuku mitano.
15 Basalaki bongo, mpe bayandisaki bango nyonso.
16 Bongo Yesu akamataki mapa mitano mpe bambisi mibale, atombolaki miso likolo, azongisaki matondi mpe akataki yango; bongo apesaki yango na bayekoli na ye mpo bakabola na bato.
17 Bango nyonso baliaki mpe batondaki. Mpe balokotaki bitunga zomi na mibale ya biteni oyo etikalaki.
18 Mokolo moko tango Yesu azalaki kobondela na esika ya ye moko, mpe bayekoli na ye bazalaki elongo na ye, atunaki bango: 'Bato balobaka ete ngai nazali nani?
19 Bango bazongisaki: 'Bato mosusu balobaka ete yo ozali Jean-Batiste; basusu Eliya; mpe basusu balobaka ete yo ozali moprofeta ya kala oyo asili kosekwa.
20 Bongo atunaki bango: 'Kasi bino, bolobaka ete ngai nazali nani? Piere azongisaki: 'Yo ozali Kristo ya Nzambe!
21 Bongo Yesu akebisaki bango makasi mpo ete baloba yango na moto moko te.
22 Bongo Yesu alobaki: 'Esengeli ete Mwana ya Moto ayoka pasi mingi, mpe baboya ye na bankolo, na bakonzi ya banganga-Nzambe mpe na balakisi ya Mibeko; bakoboma ye mpe akosekwa na mokolo ya misato!
23 Mpe alobaki na bango nyonso: 'Soki moto alingi kolanda ngai, esengeli amiboya
ye moko, amema ekulusu na ye mikolo nyonso mpe alanda ngai!
24 Pamba te, oyo akoluka kobikisa bomoi na ye, akobungisa yango; mpe oyo akobungisa bomoi na ye mpo na ngai, akobikisa yango.
25 Litomba nini moto akozwa soki azwi mokili mobimba, kasi amibebisi ye moko to amibungisi ye moko?
26 Pamba te, moto nyonso oyo akoyokela ngai soni, mpe akoyokela Maloba na ngai soni, Mwana ya Moto mpe akoyokela ye soni tango akoya kati na nkembo na ye, mpe kati na nkembo ya Tata mpe ya baanzelu basantu.
27 Nalobi na bino ya solo, bato mosusu bazali awa, liboso ete bakufa, bakomona Bokonzi ya Nzambe.
28 Sima ya mikolo pene-pene mwambe ya maloba wana, Yesu akamataki Piere, Jean mpe Zaki, mpe amataki na ngomba mpo na kobondela.
29 Tango azalaki kobondela, elongi na ye ebongwanaki, bilamba na ye ekomaki pembe mpe ezalaki kongenga lokola kongenga na
kake.
30 Bato mibale, Moyize mpe Eliya,
31 bamonanaki kati na nkembo mpe bazalaki kosolola na Yesu. Bazalaki koloba mpo na liwa na ye, oyo azalaki kokende kokokisa na Yeruzalem
32 Bongo Piere mpe baninga na ye balalaki pongi makasi. Tango balamukaki na pongi, bamonaki nkembo ya Yesu mpe bato mibale oyo bazalaki na ye elongo.
33 Tango balingaki kokabwana na Yesu, Piere alobaki na Yesu: 'Moteyi, malamu totikala na biso awa! Tosala bandako misato ya kapo: moko mpo na yo, moko mpo na Moyize, mpe moko mpo na Eliya! Pamba te, ayebaki te oyo azalaki koloba;.
34 Tango azalaki koloba, lipata ebimaki mpe ezipaki bango. Bayekoli babangaki tango bakotaki na lipata.
35 Mongongo moko ewutaki na mapata, elobaki: 'Oyo azali Mwana na ngai, oyo napona. Boyokela ye!
36 Tango mongongo esilaki koyokana, bamonaki Yesu atikalaki kaka ye moko. Bayekoli babombaki likambo yango, mpe na mikolo wana bayebisaki na moto moko te makambo oyo bamonaki.
37 Mokolo oyo elandaki, tango bakitaki na ngomba, bato ebele penza bayaki kokutana na Yesu.
38 Bongo moto moko na kati ya ebele ya bato wana agangaki: 'Moteyi, na bondeli yo, tala mwana na ngai ya mobali! Nazali na ye kaka moko.
39 Molimo mabe ekangaka ye; mpe agangaka na mbala moko; molimo yango eningisaka ye makasi penza mpe ebimisaka ye fulu-fulu na monoko. Etikaka ye na pasi penza sima ya kolembisa ye mingi penza.
40 Nabondeli bayekoli na yo mpo babengana molimo yango, kasi bakoki te!
41 Yesu alobaki: 'O! bato bazangi kondima mpe bato mabe! Nakozala na bino kino tango nini? Mpe nakokanga motema mpo na bino kino tango nini? Bongo alobaki na moto wana: 'Yaka na mwana na yo awa!
42 Tango mwana azalaki kopusana pene-pene ya Yesu, molimo mabe ebwakaki ye na mabele mpe ebandaki koningisa ye makasi penza; kasi Yesu apamelaki molimo mabe, mpe abikisaki elenge mobali; bongo azongisaki ye na tata na ye.
43 Bongo bato nyoso bakamwaki mingi penza monene ya Nzambe.Awa bato nyonso bazalaki kokamwa mpo na makambo nyonso oyo Yesu azalaki kosala, alobaki na bayekoli na ye:
44 'Bobomba malamu maloba oyo boyokaki, pamba te bakoteka Mwana ya Moto na maboko ya bato.
45 Kasi bayekoli basosolaki maloba wana te, pamba te maloba yango ezalaki ya kobombama mpo na bango, mpo ete basosola yango te. Mpe bazalaki kobanga kotuna Yesu mpo na maloba yango.
46 Motuna moko ebimaki na kati ya bayekoli mpo na koyeba soki nani kati na bango aleki monene.
47 Kasi Yesu ayebaki makanisi ya mitema na bango, akamataki mwana moko ya moke, mpe atiaki ye pembeni na ye,
48 bongo alobaki na bango: 'Moto nyonso oyo ayambi mwana oyo na kombo na ngai, ayambi ngai moko, mpe moto nyonso oyo ayambi ngai, ayambi mpe moto oyo atindaki ngai. Pamba te, moto oyo azali moto moke na kati na bino nyonso, ye nde azali moto monene.
49 Bongo Jean alobaki: 'Moteyi, tomonaki moto moko azalaki kobengana milimo mabe na kombo na yo. Mpe tolobaki na ye atika, pamba te azali na biso elongo te!
50 Kasi Yesu alobaki na ye: 'Bopekisa ye te pamba te moto oyo ayinaka bino te, azali mpo na bino.
51 Awa tango ya Yesu ya komemama na Likolo ekomaki pene-pene, azwaki mokano ya kokende na Yeruzalem.
52 Bongo atindaki bantoma liboso na ye. Tango bazardage kokende, bakotaki na mboka moko ya Samariya mpo na kobongisela ye esika ya kolala.
53 Kasi bato ya mboka Samariya baboyaki koyamba Yesu, mpo azalaki kokende na Yeruzalem.
54 Tango bayekoli na ye, Zaki mpe Jean bayebaki yango, balobaki: 'Nkolo, olingi tobenga moto ekitela bango wuta na likolo mpe ezikisa bango?
55 Kasi Yesu abalukaki mpe apamelaki bango.
56 Bongo bakendaki na mboka mosusu.
57 Tango bazalaki kokende na nzela, moto moko alobaki na Yesu: 'Nakolanda yo bipai nyonso okokende.
58 Kasi Yesu azongiselaki Ye: 'Yeba malamu ete banyama ya zamba bazali na mabulu na bango, mpe bandeke bazali na bazala na bango; kasi Mwana ya Moto azali na esika te oyo akoki kolala.
59 Yesu alobaki na moto mosusu: 'Landa ngai! Kasi moto wana alobaki na ye: 'Nkolo, pesa ngai ndingisa nakende liboso kokunda tata na ngai.
60 Yesu azongiselaki ye: 'Tika bakufi bakunda bakufi na bango; kasi yo, kende mpe sakola Bokonzi ya Nzambe.
61 Moto mosusu lisusu alobaki na ye: 'Nakolanda yo; kasi pesa ngai ndingisa napesa liboso mbote ya bokabwani na bato ya libota na ngai.
62 Kasi Yesu azongiselaki ye: 'Moto moko te oyo asimbi kongo mpo na kosala elanga mpe atali na sima, azali ya kokoka mpo na Bokonzi ya Nzambe.
LUKA 10
1 Sima na yango, Nkolo aponaki lisusu bayekoli ntuku sambo na mibale, mpe atindaki bango mibale-mibale liboso na ye, na bavile nyonso mpe na bisika nyonso oyo ye moko asengelaki kokende.
2 Alobaki na bango: 'Bambuma ezali mingi na elanga, kasi basali bazali moke! Yango wana, bosenga nkolo ya elanga mpo atinda basali na elanga na ye.
3 Bokende; natindi bino lokola bana ya meme na kati ya bambwa ya zamba.
4 Bomema libenga te, sakosi te, basandale te; mpe bopesa moto moko te mbote na nzela.
5 Tango bokokota na ndako moko, boloba liboso: "Kimia ezala na ndako oyo!"
6 Soki moto ya kimia azali wana, kimia na bino ekovanda likolo na ye. Soki te, kimia yango ekozongela bino.
7 Bovanda na ndako wana, bolia mpe bomela nyonso oyo bakopesa bino, pamba te "mosali asengeli kozwa lifuti na ye." Mpe bokota na ndako moko na moko te.
8 Soki bokoti na vile moko mpe bayambi bino, bolia oyo bakopesa bino,
9 bobikisa bato ya maladi oyo bokokuta kuna, mpe boloba na bango: "Bokonzi ya Nzambe ekomi pene- pene na bino."
10 Kasi na vile nyonso oyo bokokota mpe bakoboya koyamba bino, bokende na bala-bala na yango mpe boloba:
11 "Ata pusiele ya vile na bino, oyo ekangamaki na makolo na biso, topupoli yango mpo na bino. Kasi boyeba malamu ete Bokonzi ya Nzambe ekomi pene."
12 Nalobi na bino ete na mokolo wana, etumbu ya vile wana ekoleka oyo ya Sodomo.
13 Mawa na yo Korazini! Mawa na yo Betsayida! Pamba te. soki makamwisi oyo esalamaki epai na bino esalamaka na Tire mpe Sidoni, mbele kala penza balingaki kobongola mitema, mpe kolakisa yango, na kolata saki mpe na komipakola putulu.
14 Kasi na mokolo ya kosambisama, etumbu na bino ekoleka oyo ya Tire mpe Sidoni.
15 Bongo yo Kapernawumi, okanisi ete bakotombola yo kino na likolo? Te, bakobwaka yo tii na mboka ya bakufi.
16 Moto oyo akoyokela bino, ayokeli ngai; moto oyo akoboya bino, aboyi ngai; mpe moto oyo aboyi ngai, aboyi Oyo atindaki ngai.
17 Bayekoli ntuku sambo na mibale bazongaki na esengo, mpe balobaki: 'Nkolo, ata milimo mabe batosaki biso na kombo na yo!
18 Bongo Yesu azongiselaki bango: 'Namonaki Satana kokweya wuta na likolo lokola kongenga ya kake!
19 Boyoka: napesaki bino bokonzi ya konyata banyoka, ban koto mpe bokonzi likolo ya nguya nyonso ya monguna; mpe eloko ata moko te ekokoka kosala bino mabe.
20 Nzokande, bosepela te mpo milimo etosaki bino, kasi bosepela mpo bakombo na bino ekomama na Likolo.
21 Kaka na tango wana, Yesu atondaki na esengo na nzela ya Molimo Mosantu, mpe alobaki: 'E e Tata, Nkolo ya likolo mpe ya nse, nakumisi yo pamba te obombi makambo oyo na bato ya bwanya mpe na bato ya mayele, mpe olakisi yango na bana mike E e Tata, pamba te olingaki bongo.
22 Tata na ngai apesaki ngai makambo nyonso. Moto moko te ayebi soki Mwana azali nani, longola kaka Tata. Mpe moto moko te ayebi soki Tata azali nani, longola kaka Mwana, mpe moto oyo Mwana alingi kolakisa ye Tata.
23 Sima abalukaki epai ya bayekoli na ye mpe alobaki kaka na bango moko: 'Esengo mingi na bato oyo bazali komona makambo oyo bino bozali komona!
24 Pamba te nalobi na bino: baprofeta mingi mpe bakonzi mingi balukaki komona makambo oyo bino bozali komona, kasi bamonaki yango te; balingaki koyoka makambo oyo bino bozali koyoka, kasi bayokaki yango te.
Lisapo Ya Moto Malamu Ya Samariya
25 Molakisi moko ya Mibeko atelemaki mpo na komeka Yesu; bongo atunaki: 'Moteyi, esengeli nasala nini mpo nazwa bomoi ya seko?
26 Yesu atunaki ye: 'Bakoma nini na Mibeko na biso? Makambo nini otangaka kuna?
27 Molakisi ya Mlibeko azongisaki: 'Linga Nkolo Nzambe na yo, na motema na yo mobimba, na elimo na yo mobimba, na makasi na yo nyonso, mpe na makanisi na yo nyonso; mpe linga moninga na yo lokola yo moko.
28 Yesu alobaki na ye: 'Opesi eyano malamu; sala bongo mpe okozala na bomoi.
29 Kasi molakisi ya Mibeko alingaki kaka komilongisa, bongo atunaki Yesu: 'Nani azali moninga na ngai?
30 Yesu azongisaki: 'Moto moko awutaki na Yeruzalem mpe azalaki kokende na Zeriko, kasi na nzela miyibi bakangaki ye, babotolaki ye bilamba na ye, babetaki ye, mpe bakendaki na bango; bongo batikaki ye pene ya liwa.
31 Nganga-Nzambe moko azalaki koleka na nzela wana. Tango amonaki moto yango, akatisaki na ngambo mosusu ya nzela mpe akendaki na ye.
32 Ndenge moko mpe, molevi moko akomaki na esika yango, amonaki ye, akatisaki na ngambo mosusu ya nzela mpe akendaki na ye.
33 Kasi moto moko ya Samariya azalaki na mobembo, akomaki epai ya moto wana azalaki; tango amonaki ye, ayokelaki ye mawa,
34 apusanaki pene-pene na ye, atiaki mafuta mpe vino na bapota na ye, mpe akangaki yango. Sima amatisaki ye likolo ya mpunda na ye, amemaki ye na ndako ya bapaya, mpe asalisaki ye malamu penza.
35 Mokolo oyo elandaki, abimisaki badeni mibale mpe apesaki yango na nkolo ndako ya bapaya, mpe alobaki na ye: "Salisa moto oyo malamu; mbongo nyonso mosusu oyo okobimisa mpo na kosalisa ye, nakozongisela yo yango tango nakozonga!"
36 Bongo Yesu atunaki: 'Mpo na yo, nani kati na bango misato amilakisaki ete azali moninga ya moto oyo akweyaki na maboko ya miyibi.
37 Molakisi ya Mibeko azongisaki: 'Oyo ayokelaki ye mawa. Bongo Yesu alobaki na ye: 'Kende mpe sala bongo!
38 Tango bazalaki kokende, Yesu akotaki na mboka moko. Kuna, mwasi moko kombo na ye Marta ayambaki ye na ndako na ye.
39 Azalaki na ndeko moko ya mwasi kombo na ye Mariya. Ye ayaki kovanda pembeni ya Yesu mpe azalaki koyoka oyo Yesu azalaki koloba.
40 Kasi Marta amipesaki mobimba na misala ebele. Bongo ayaki epai ya Yesu mpe alobaki na ye: 'Nkolo, ozali komona mabe te awa ndeko na ngai atiki ngai moko nasala misala nyonso? Loba na ye aya kosalisa ngai!
41 Kasi Nkolo azongiselaki ye: 'Marta, Marta, ozali komitungisa mpe komiyokisa pasi mpo na makambo ebele;
42 kasi likambo moko kaka nde ezali na tina monene. Mariya aponi likabo oyo eleki malamu, bakobotola ye yango te!
LUKA 11
1 Mokolo moko, Yesu azalaki kobondela na esika moko boye. Tango asilisaki, moko ya bayekoli na ye alobaki na ye: 'Nkolo, lakisa biso kobondela ndenge Jean alakisaki bayekoli na ye!
2 Bongo Yesu alobaki na bango: 'Tango bozali kobondela, boloba: Tata tika ete kombo na yo ekumisama, tika ete Bokonzi na yo eya.
3 Pesa biso mokolo na mokolo bilei oyo ekoki na biso.
4 Limbisa masumu na biso, pamba te biso mpe tolimbisaka baoyo basalaka biso mabe. Mpe batela biso mpo tokweya na komekama te!
5 Bongo alobaki na bango: 'Soki moto moko na kati na bino azali na moninga na ye, bongo akei epai na ye na butu, mpe alobi na ye: "Moninga na ngai defisa ngai mapa misato,
6 pamba te moninga na ngai moko awuti mobembo mpe akomeli ngai, kasi nazali na eloko moko te ya kopesa ye mpo alia."
7 Bongo oyo azali na kati ya ndako azongisi: "Kotungisa ngai te, porte esi'ekangami mpe ngai na bana na ngai tosi'tolali; nakoki kolamuka te mpo na kopesa yo yango."
8 Nalobi na bino, ata soki atelemi te mpo na kopesa ye yango mpo azali moninga na ye, kasi akotelema mpo moto wana azalée kotungisa ye, mpe akopesa ye nyonso oyo akozala na yango posa.
9 Bongo ngai nalobi na bino: Bosenga mpe bakopesa bino; boluka mpe bokomona; bobeta mpe bakofungolela bino porte.
10 Pamba te, moto nyonso oyo asengaka, azwaka; oyo alukaka, amonaka; mpe oyo abetaka, bafungolelaka ye porte.
11 Tata nini kati na bino soki mwana na ye asengi ye mbisi, bongo akopesa ye nyoka?
12 To soki asengi ye liki, akopesa ye nkoto?
13 Bongo soki bino, baoyo bozali bato mabe boyebi kopesa biloko ya malamu na bana na bino, bongo Tata oyo azali na Likolo akoleka kopesa Molimo-Mosantu te na baoyo basengaka ye?
14 Yesu abenganaki molimo moko ya mabe oyo ezalaki baba. Tango molimo yango ya mabe ebimaki, moto oyo azalaki baba abandaki koloba. Bongo ebele ya bato bakamwaki mingi penza.
15 Kasi bato mosusu kati na bango balobaki: 'Azali kobengana milimo mabe na nguya ya Belezebule, mokonzi ya milimo mabe!
16 Bongo bato mosusu basengaki ye elembo oyo ekowuta na likolo, mpo na komeka ye.
17 Kasi Yesu ayebaki makanisi na bango; bongo alobaki na bango: 'Bokonzi nyonso oyo ezali ya kokabwana kati na yango moko, ekobeba; mpe ndako oyo ezali ya kokabwana kati na yango moko, ekopanzana.
18 Soki Satana akabuani kati na ye moko, ndenge nini bokonzi na ye ekoki kowumela? Nalobi boye, pamba te bolobi ete nazali kobengana milimo mabe na nguya ya Belezebule.
19 Soki ngai nabenganaki milimo mabe na nguya ya Belezebule, bongo bana na bino babenganaki yango na nguya ya nani? Yango wana bana na bino, bakozala bazuzi na bino.
20 Kasi soki nabenganaka milimo mabe na nguya ya Nzambe, wana Bokonzi ya Nzambe esi'ekomi kino epai na bino.
21 Soki elombe azali na bibundeli na ye, mpe azali kokengela ndako na ye, biloko na ye nyonso ekozala na kimia.
22 Kasi soki moto mosusu oyo aleki ye na makasi abundisi ye mpe alongi ye, akobotola ye bibundeli na ye nyonso oyo azalaki kotiela motema, mpe akokabola biloko na ye.
23 Moto oyo azali elongo na ngai te, alingaka ngai te; mpe oyo asangisaka te elongo na ngai, apanzaka.
24 Soki molimo mabe ebimi na moto, ekokende koyenga-yenga na bisika ya kokawuka koluka kopema. Soki ezwi esika te, ekoloba: "Nakozonga na ndako oyo nabimaki!"
25 Tango ekokoma, ekuti ndako bakombi mpe babongisi yango malamu;
26 ekokende mpe ekozwa milimo mosusu sambo oyo eleki yango na mabe; bongo ekokota mpe bakovanda kuna. Bongo lolenge ya suka ya moto oyo ekokoma mabe mingi penza koleka
kutu oyo ya liboso!
27 Awa Yesu azalaki koloba makambo oyo, mwasi moko azalaki na kati ya ebele ya bato alobaki: 'Esengo mingi na mama oyo abotaki yo, mpe amelisa yo mabele!
28 Kasi Yesu azongisaki: 'Nzokande, esengo koleka na bato oyo bayokaka Maloba ya Nzambe mpe batosaka yango!
29 Lokola bato mingi bayaki kotonda pembeni na ye, alobaki: 'Bato ya tango oyo bazali bato mabe! Bazali kosenga likamwisi. Likamwisi... bakopesa yango mosusu te, longola kaka oyo esalamaki na Jonasi.
30 Pamba te, ndenge Jonasi azalaki elembo mpo na bato ya Ninive, ndenge moko mpe Mwana ya Moto akozala elembo mpo na bato ya tango oyo.
31 Na mokolo ya kosambisama, Mokonzi-mwasi ya Sude elongo na bato ya tango oyo mpe akokatela bango etumbu. Pamba te, ye awutaki na suka ya mokili mpe ayaki mpo na koyoka bwanya ya Salomo. Nzokade, moto moko azali awa aleki Salomo.
32 Na mokolo ya kosambisama, bato ya Ninive bakotelema elongo na bato ya tango oyo mpe bakokatela bango etumbu. Pamba te bango babongolaki mitema tango bayokaki mateya ya Jonasi. Nzokande, moto moko azali awa aleki Jonasi!
33 Moto moko te soki apelisi mwinda atiaka yango na esika ya kobombama, to na nse ya katini; kasi atiaka yango likolo ya eloko oyo batielaka mwinda mpo ete bato oyo bazali kokota na ndako bamona pole na yango.
34 Liso na yo ezali mwinda ya nzoto na yo. Soki miso na yo ezali malamu, nzoto na yo mobimba mpe ekotonda na pole; kasi soki yango ezali mabe, nzoto na yo mobimba mpe ekotonda na molili.
35 Yango wana keba, mpo ete pole oyo ezali kati na yo ekoma molili te.
36 Soki nzoto na yo mobimba etondi na pole, mpe ezali na eteni moko te ya molili, nzoto na yo mobimba ekotonda na pole, lokola tango mwinda engengisaka yo na kongenga na yango.
37 Tango Yesu asilisaki koloba, mofarizeo moko abengisaki ye akende kolia elongo na ye. Yesu akotaki na ndako, mpe ayandaki na mesa.
38 Kasi mofarizeo akamwaki mingi tango amonaki ete Yesu asukolaki maboko te liboso ya kolia.
39 Bongo Nkolo alobaki na ye: 'Bino bafarizeo bosukolaka libanda ya kopo mpe ya sani, kasi na kati, botondi na posa ya koyiba mpe makambo ya mabe.
40 Bazoba! Boni, moto oyo asalaki libanda, asalaki mpe kati te?
41 Kasi bopesa oyo ezali kati na mobola, bongo biloko nyonso ekozala peto mpo na bino.
42 Kasi mawa na bino bafarizeo! Pamba te bofutaka eteni moko ya zomi ata ya biloko ya mike-mike oyo bolonaka na bilanga na bino, kasi bobwakaka bosembo mpe bolingo ya Nzambe. Esengeli bokokisaka makambo oyo, kasi bobosanaka mpe te oyo wana.
43 Mawa na bino bafarizeo! Bolingaka kovanda na bisika ya lokumu na bandako ya mayangani; mpe bolingaka bapesaka bino bambote na bisika ya bato ebele.
44 Mawa na bino! Pamba te bozali lokola malita oyo emonanaka te; mpe bato batambolaka likolo na yango mpo bayebi yango te.
45 Bongo molakisi moko ya Mibeko alobaki na Yesu: 'Moteyi, na maloba oyo olobi, ofingi biso mpe!
46 Yesu azongiselaki ye: 'Bino mpe balakisi ya Mibeko, mawa na bino; pamba te bomemisaka bato mikumba ya kilo penza, kasi bino moko bosimbaka yango ata na mosapi moko te.
47 Mawa na bino! Pamba te botongaka malita mpo na baprofeta, mpe bakoko na bino nde babomaki bango.
48 Na ndenge wana, bozali kotatola ete bozali kondima makambo oyo bakoko na bino basalaki; pamba te bango, babomaki baprofeta, bongo bino bozali kotongela baprofeta malita.
49 Yango wana, Nzambe kati na bwanya na ye alobaki: "Nakotindela bango baprofeta mpe bapostolo, bakoboma basusu, mpe bakonyokola bamosusu.
50 Yango wana, bato ya tango oyo bakomema mokumba mpo na makila ya baprofeta nyonso oyo baboma banda mokili ebanda,
51 banda na makila ya Abel, kino na oyo ya Zakariya, oyo babomaki na kati-kati ya mesa ya makabo mpe na Ndako ya Nzambe. Ya solo nalobi na bino, bato ya tango oyo bakomema mokumba ya mabe wana nyonso.
52 Mawa na bino balakisi ya Mibeko! Pamba te, bolongola fungola ya boyebi. Bino moko bokotaka te mpe bokangisaka nzela na baoyo balingaka kokota!
53Tango Yesu abimaki na ndako, bafarizeo mpe balakisi ya Mibeko babandaki kotiela ye tembe makasi penza mpe kotuna ye mituna oyo etali makambo ya ndenge na ndenge:
54 Bazalaki kotiela ye motambo mpo bayoka na kati na maloba na ye likambo oyo bakokaki kofundela ye.
LUKA 12
1 Na tango wana, ebele ya bato bankoto na bankoto bayaki kosangana wana mpe bazalaki konyatana moko na moko. Bongo Yesu abandaki liboso koloba na bayekoli na ye: 'Bokeba na nkisi oyo evimbisaka mapa ya bafarizeo: yango nde kokosana na bango.
2 Pamba te eloko moko te oyo ezali ya kobombama mpe ekozanga komonana, mpe eloko moko te ya sekele ekozanga koyebana.
3 Yango wana, makambo nyonso oyo bokoloba na molili, ekoyokana na moi; mpe nyonso oyo bokoloba na matoyi, na kati ya bashambre bakosakola yango likolo ya bandako.
4 Nalobi na bino baninga na ngai, bobanga te baoyo babomaka nzoto, mpe na sima bakoka te kosala likambo mosusu.
5 Kasi nakolakisa bino soki nani bosengeli kobanga: bobanga Ye oyo, sima ya koboma, azali na bokonzi ya kobwaka na lifelo. Ya solo nalobi na bino, bobanga ye.
6 Boni, batekaka bandeke mitano ya mike-mike na makuta mibale te? Nzokande, Nzambe abosanaka ata moko na yango te.
7 Mpe, ata suki ya motu na bino ezali ya kotangama. Yango wana bobanga te; pamba te, bozali na motuya mingi koleka bandeke mike-mike ebele.
8 Nalobi na bino, moto nyonso oyo akondima ngai na miso ya bato, Mwana na Moto mpe akondima ye liboso ya baanzelu ya Nzambe.
9 Kasi moto oyo akowangana ngai liboso ya bato, bakowangana ye mpe liboso ya baanzelu ya Nzambe.
10 Moto oyo akoloba maloba ya mabe mpo na Mwana ya Moto, akolimbisama; kasi moto oyo akofinga Molimo-Mosantu, akolimbisama te.
11 Tango bakomema bino mpo na kosamba liboso ya bandako ya mayangani, liboso ya bayangeli, mpe liboso ya bakonzi, bomitungisa te mpo na koyeba soki ndenge nini bokomilongisa to mpe maloba nini bokoloba;
12 pamba te, Molimo-Mosantu akolakisa bino kaka na tango wana maloba oyo bokoloba.
13 Moto moko na kati ya ebele ya bato alobaki na Yesu: Moteyi, loba na ndeko na ngai, akabola na ngai, biloko oyo tata atikelaki biso.
14 Yesu azongiselaki ye: 'Mobali, nani atie ngai zuzi to mokaboli ya biloko oyo batikela bino?
15 Bongo alobaki na bango: 'Bokeba mpe bomibatela na lokoso ya lolenge nyonso; pamba te ata moto atondi na bomengo, bomoi na ye ezali na kati ya biloko na ye te.
16 Bongo alobaki na bango lisapo oyo: 'Moto moko ya bomengo azalaki na bilanga oyo ebotaki biloko mingi penza.
17 Bongo akanisaki na nse ya motema na ye: "Nasala nini? Nazali na esika te mpo na kobomba biloko oyo nazwi na bilanga";
18 bongo alobaki; "Nakosala boye: nakoboma bandako oyo nabombelaka biloko na ngai mpe nakotonga misusu oyo eleki minene , bongo nakotia bambuma na ngai mpe biloko na ngai kuna.
19 Bongo nakoloba na elimo na ngai: "Otondi na biloko ya malamu mpo na bambula ebele. Pema na yo, lia, mela, mpe sepela!"
20 Kasi Nzambe alobaki na ye: "Zoba! Na butu ya lelo, bomoi na yo bakosenga yo yango. Bongo biloko nyonso oyo obomba mpo na yo moko, nani akozwa yango?"
21 Ekozala bongo na moto oyo akongolaka bomengo mpo na ye moko, kasi azali moto ya bomengo te na miso ya Nzambe.
22 Bongo Yesu alobaki na bayekoli na ye: 'Yango wana nalobi na bino: bomitungisa te mpo na bomoi na bino, soki bokolia nini; to mpo na nzoto na bino, soki bokolata nini?
23 Pamba te, bomoi eleki bilei, mpe nzoto eleki bilamba.
24 Botala bandeke oyo babengaka korbo, yango elonaka te mpe ebukaka te, ezali mpe na ndako te mpo na kobombela mbuma, ata mpe esika ya kobomba biloko te, kasi Nzambe aleyisaka yango. Nzokande bino boleki bandeke na motuya!
25 Kutu, nani kati na bino mpo na komitungisa na ye, akoki kobakisa ata ngonga moko na bomoi na ye?
26 Soki bokokoka te kosala mwa likambo wana ya moke, bongo mpo na nini komitungisa na makambo oyo mosusu?
27 Botala bafololo ndenge ekolaka, esalaka te mpe etongaka bilamba te; kasi nalobi na bino, ata Salomo, kati na nkembo na ye mobimba, alataki te lokola moko na yango.
28 Soki Nzambe alatisaka na ndenge wana, matiti oyo ezali lelo na elanga, mpe lobi ekobwakama na moto; boni, akolatisa bino koleka yango te? A!, bato ya kondima moke.
29 Kasi bino, boluka te eloko oyo bokolia to oyo bokomela, mpe bomitungisa te mpo na yango.
30 Pamba te, bapakano ya mokili oyo nde baluka-lukaka biloko wana nyonso, kasi Tata na bino ayebi ete bozali na posa ya biloko wana;
31 kasi boluka Bokonzi na ye, bongo biloko wana bakobakisela bino yango.
32 Etonga moke ya bameme, bobanga te; pamba te, Tata na bino asepelaki mpo na kopesa bino Bokonzi.
33 Boteka biloko oyo bozali na yango mpe bopesa mbongo oyo bokozwa na babola. Bomisalela basakosi ya mbongo oyo ebebaka te, bomengo oyo esilaka te kuna na Likolo, epai moyibi akoki koyiba te, mpe epai bampese bakoki kobebisa yango te.
34 Pamba te, epai bomengo na yo ezali, motema na yo mpe ekozala kuna!
35 Botikala kaka na bilamba na bino ya mosala, mpe bobatela minda na bino etikala kaka ya kopela.
36 Bozala lokola bato oyo bazali kozela mokonzi na bango azonga wuta na feti ya libala, mpo ete tango akoya mpe akobeta porte, bakoka kofungolela ye yango noki penza.
37 Esengo mingi na basali oyo mokonzi na bango akokuta bango bazali kokengela tango ye akoya. Ya solo nalobi na bino: akolata bilamba na ye ya mosala, akoyandisa bango na mesa, akoya mpe akopesa bango biloko ya kolia.
38 Ata aye na midi ya butu, to na ngonga misato ya tongo: soki akuti bango bazali kokengela, basali yango bakosepela.
39 Kasi bososola malamu likambo oyo: soki nkolo ya ndako ayebi tango moyibi asengeli koya, akotika te ete ndako na ye bat-l™eau yango.
40 Yango wana, bino mpe bomibongisa; pamba te Mwana ya Moto akoya na ngonga oyo bozali kozela te.
41 Bongo Piere atunaki ye: 'Nkolo, olobi Iisapo oyo mpo na biso, to mpo na bato nyonso?
42 Nkolo azongisaki: 'Nani azali kapita ya sembo mpe ya mayele oyo mokonzi na ye apesi ye mokumba ya kobatela basali ya ndako na ye, mpo apesaka bango lifuti na bango ya ble na tango oyo ekoki?
43 Esengo mingi na mosali wana soki mokonzi na ye azongi, mpe akuti ye azali kosala bongo.
44 Ya solo nalobi na bino, mokonzi na ye akopesa ye mokumba ya kobatela biloko na ye nyonso.
45 Kasi soki mosali wana alobi na nse ya motema: "Mokonzi na ngai awumeli mpo na koya", bongo soki abandi konyokola basali mosusu ya mibali mpe ya basi, kolia, komela mpe kolangwa masanga;
46 mokonzi na ye akoya na mokolo oyo ye azali kozela te, mpe na ngonga oyo ye ayebi te. Ya solo, mokonzi na ye akokata ye biteni-biteni, mpe akotia ye na molongo ya bato oyo bazangi kondima.
47 Nzokande mosali oyo ayebaki mokano ya mokonzi na ye, kasi amibongisaki te mpe asalaki mokano ya mokonzi na ye te,
bakobeta ye bafimbo mingi penza.
48 Kasi mosali oyo ayebaki te mokano ya mokonzi na ye, mpe asalaki makambo oyo asengelaki kozwela etumbu, bakobeta ye bafimbo mingi te; pamba te moto oyo bapesaki ye mingi bakosenga ye mpe mingi; mpe oyo bapesaki ye mokumba monene, bakotuna ye mpe mingi.
49 Nayei kobwaka moto na mokili mpe nalingi ete moto yango epela.
50 Kasi ezali na libatisi moko oyo nasengeli kozwa: mpe nazali motema likolo kino yango ekokokisama!
51 Bino bokanisi ete nayaki mpo na komema kimia na mokili? Te, kasi bokabwani.
52 Pamba te, banda sik'oyo soki batu mitano bazali libota moko, bakokabwana: misato bakoyina mibale mpe mibale bakoyina misato.
53 Tata akoyina mwana na ye ya mobali, mpe mwana mobali akoyina tata na ye; mama akoyina mwana na ye ya mwasi, mpe mwana mwasi akoyina mama na ye; bokilo ya mwasi akoyina mwasi ya mwana na ye, mpe mwasi ya mwana akoyina bokilo na ye ya mwasi.
54 Bongo Yesu alobaki lisusu na ebele ya bato: 'Tango bomonaka mapata ebimaka na weste, bolobaka mbala moko: "Mbula elingi kobeta", mpe yango esalamaka bongo.
55 Tango mopepe ya sude eyaka, bolobaka: "Molunge ekozala makasi penza", mpe yango ezalaka bongo.
56 Bato ya kokosana! Boyebi kolimbola makambo oyo bomonaka na mokili mpe na likolo; bongo mpo na nini bozali kososola te tango oyo?
57 Mpo na nini bososolaka te na bino moko oyo ezali sembo?
58 Yango wana, tango ozali kokende na tribinale elongo na moto oyo afundi yo, sala nyonso mpo boyokana tango bozali naino na nzela; soki te akomema yo epai ya zuzi, bongo zuzi akopesa yo na maboko ya polisi, mpe polisi akobwaka yo na boloko.
59 Nalobi na yo, okobima kuna te kino tango okofuta likuta oyo ya suka.
LUKA 13
1 Bato moko bazalaki wana na tango wana, oyo bayebisaki Yesu makambo oyo esalamaki na bato ya Galileya, baoyo Pilato asangisaki makila na bango elongo na mbeka na bango.
2 Yesu azongiselaki bango: 'Boni, bokanisi ete bato ya Galileya wana bazwi pasi wana mpo bazalaki bato ya masumu koleka bato ya Galileya nyonso?
3 Ezali bongo te! Pamba te, bino mpe soki bobongwani te, bokokufa bino nyonso.
4 To bokanisi ete bato zomi na mwambe oyo bakufaki tango ndako ya molayi ya Silowe ekweyelaki bango, baleki bato mosusu nyonso ya Yemzalem na masumu?
5 Ezali bongo te! Pamba te bino mpe soki bobongwani te, bokokufa bino nyonso.
6 Bongo alobaki lisapo oyo: 'Moto moko azalaki na nzete ya figi oyo ezalaki ya kolonama na elanga na ye ya banzete ya vino; bongo akendaki koluka bambuma, kasi amonaki ata moko te.
7 Bongo alobaki na mosali ya elanga ya vino: "Tala, oyo ekomi mbula misato nayaka koluka bambuma na nzete oyo ya figi, kasi namonaka ata mbuma moko te. Kata yango; mpo na nini elæis kokanga mabele pamba?
8 Mosali ya elanga azongiselaki ye: "Mokonzi, tika yango li susu mbula oyo! Nakotimola mabele pembeni na yango mpe nakotia matiti ya kopola;
9 soki eboti mbuma na mbula oyo ezali koya, a! a! wana malamu! Kasi soki eboti te, bongo okata yango."
10 Mokolo moko ya saba, Yesu azalaki koteya na moko ya bandako ya mayangani.
11 Mwasi moko azalaki wana, azalaki na molimo ya mabe, bambula zomi na mwambe. Mokongo na ye ezalaki ya kogumbama mpe azalaki kokoka kotelema malamu te.
12 Tango Yesu amonaki ye, abengaki ye mpe alobaki na ye: 'Mwasi, okangolami na pasi na yo!
13 Bongo atielaki ye maboko, mpe kaka na tango wana atelemaki malamu, mpe abandaki kokumisa Nzambe.
14 Kasi mokonzi ya ndako ya mayangani asilikaki mpo Yesu abikisaki moto na mokolo ya saba. Bongo alobaki boye na ebele ya bato: 'Mikolo ezali motoba mpo na kosala mosala; boya, mpe babikisa bino na mikolo wana! Kasi na mokolo ya saba te!
15 Nkolo azongiselaki ye: 'Bato na kokosana! Boni, moko moko na kati na bino afungolaka ngombe to mpunda na ye te na elielo ya banyama mpo na kokende komelisa yango mayi na mokolo ya saba?
16 Bongo mwasi oyo, azali mwana ya Abraham, oyo Satana akangaki na nse ya bokonzi na ye bambula zomi na mwambe, ekokaki te akangolama na minyololo wana, na mokolo ya saba?
17 Tango alobaki bongo, bayini na ye nyonso batondaki na soni. Bongo bato nyonso batondaki na esengo mpo na makambo nyonso ya kokamwa ye azalaki kosala.
18 Bongo Yesu atunaki: 'Bokonzi ya Nzambe ekokani na nini? Nakoki komeka yango na nini?
19 Bokonzi ya Nzambe ekokani na mbuma ya mutarde oyo moto moko azwaki mpe alonaki yango na elanga na ye; ebimaki mpe ekomaki nzete monene,bongo bandeke bayaki kovanda na bitape na yango.
20 Yesu alobaki lisusu: 'Bokonzi ya Nzambe ekokani lisusu na nini?
21 Bokonzi ya Nzambe ekokani na kisi ya mapa oyo mwasi moko akamataki mpe asangisaki yango na kopo misato na farine, kino tango farine nyonso evimbaki.
22 Bongo Yesu azalaki koleka na bavile mpe na bamboka, mpe azalaki koteya awa azalaki kokende na Yeruzalem.
23 Moto moko atunaki ye: 'Nkolo, bato oyo bakobika bazali mingi te?
24 Azongiselaki bango: 'Bosala makasi mpo na kokota na porte ya moke; pamba te, bato mingi bakoluka kokota kasi bakokoka te.
25 Tango nkolo ya ndako akotelema, mpe akokanga porte, bino baoyo bokozala na libanda, bokobanda kobeta porte, mpe kobondela: "Nkolo, fungolela biso!" Bongo ye akozongisela bino: "Nayebi esika bowuti te!"
26 Bongo bokoloba: "Toliaki mpe tomelaki na yo, mpe oteyaki na babala-bala na biso!"
27 Kasi ye akozongisa: "Nalobi na bino: Nayebi esika bowuti te! Bolongwa liboso na ngai, bino nyonso bato bosalaka mabe!"
28 Kolela mpe koswa mino ekozala kuna, tango bokomona Abraham, Izaki, Zakob mpe baprofeta nyonso na kati ya Bokonzi ya Nzambe; nzokande bino, bokobwakama na libanda.
29 Bato bakowuta na bipai ya Este mpe Weste, na bipai ya Nord mpe Sude, bakovanda na kati ya Bokonzi ya Nzambe.
30 Bongo, bato mosusu na kati ya baoyo bazali sik'oyo bato ya suka, bakokoma bato ya liboso; mpe bato mosusu na kati ya baoyo bazali sik'oyo bato ya liboso, bakokoma bato ya suka.
31 Kaka na tango wana, bafarizeo bayaki epai ya Yesu mpe balobaki na ye: 'Longwa awa, mpe kende na yo, pamba te Erode alingi koboma yo!
32 Kasi Yesu azongiselaki bango: 'Bokende, boloba na renar wana: "Nazali kobengana milimo mabe mpe nazali kobikisa bato ya maladi lelo mpe lobi, mpe na mokolo ya misato nakosilisa mosala na ngai.
33 Kasi esengeli ete nakoba mobembo na ngai lelo, lobi, mpe lobi oyo ekolanda, pamba te, ekoki kosalama te ete moprofeta baboma ye na libanda ya Yeruzalem!"
34 Yeruzalem! Yeruzalem! Yo moto obomaka baprofeta mpe obomaka na mabanga bato oyo Nzambe atindelaka yo! Mbala boni nalingaki kosangisa bana na yo, ndenge soso esangisaka bana na yango na nse ya mapapu, kasi olingaki yango te!
35 Yoka, ndako na yo bakosundola yango; mpe nalobi na yo: okomona ngai lisusu te kino tango okoloba: Mapamboli ezala na Moto oyo aye na kombo na Nkolo!
LUKA 14
1 Mokolo moko ya saba, tango Yesu akendaki kolia na ndako ya mokonzi moko ya bafarizeo, bato bazalaki kotala ye na mayele.
2 Moto moko azalaki wana liboso na ye, azalaki na maladi ya kovimba nzoto.
3 Yesu atunaki bafarizeo mpe balakisi ya Mibeko: 'Boni, ndingisa ezali mpo na kobikisa moto na mokolo ya saba?
4 Bayandaki nye Bongo Yesu akamataki moto yango, abikisaki ye, mpe alobaki na ye azonga.
5 Sima atunaki bango: 'Nani kati na bino, ata ezali mokolo ya saba, soki mwana na ye to ngombe na ye ekweyi na libulu, abimisaka yango noki te?
6 Kasi bakokaki kozongisela ye eyano te.
7 Tango Yesu amonaki ndenge bato oyo babengamaki bazalaki kopona bisika ya lokamu na mesa, alobaki na bango lisapo oyo:
8 Soki moto abengisi yo na feti ya libala, kopona kovanda te na esika ya lokumu, nakobanga ete moto oyo abengisaki yo abengisa mpe moto mosusu oyo aleki yo na lokumu;
9 bongo ye oyo abengisaki bino, yo na ye, akoya mpe akoloba na yo: "Pesa esika na yo na moto oyo!" Bongo na soni nyonso, okokende kozwa esika oyo ezali na lokumu moke.
10 Kasi, soki babengisi yo na feti, kende kovanda na esika ya suka. Mpo ete tango moto oyo abengisaki yo akoya, akoloba na yo: "Moninga na ngai, yaka kovanda awa na esika ya kitoko. Yango ekopesa yo lokumu na miso ya bato nyonso oyo babengami na feti.
11 Pamba te, moto oyo amimatisaka bakokitisa ye; mpe moto oyo amikitisaka, bakomatisa ye.
12 Bongo Yesu alobaki na moto oyo abengisaki ye: 'Soki obengi moto aya kolia epai na yo na midi to na pokwa, kobenga baninga na yo te, to mpe bandeko na yo te, to mpe baboti na yo te, to mpe bato ya mbongo oyo bazalaka na yo pene-pene te. Soki te, bango mpe bakobengisa yo mokolo mosusu, mpe bakozongisela yo bolamu nyonso oyo osalaki mpo na bango.
13 Nzokande soki osali feti, bengisa: babola, bato bakufa miso, bato bakufa makolo to maboko, mpe bato oyo batambolaka tengu-tengu.
14 Soki osali bongo, okotonda na esengo monene pamba te bango bazali na makoki te ya kozongisela yo bolamu oyo osalelaki bango. Bongo Nzambe akofuta yo na mokolo oyo bato na sembo bakosekwa!
15 Bongo moto moko na kati ya bato oyo bayandaki na mesa, tango ayokaki bongo, alobaki na ye: 'Esengo mingi na moto oyo akolia na feti na Bokonzi ya Nzambe!
16 Kasi Yesu azongiselaki ye: 'Moto moko asalisaki feti moko ya monene mpe abengisaki bato ebele.
17 Tango ngonga ya kolia ekokaki, atindaki mosali na ye akène koyebisa na bato oyo abengisaki: 'Boya, pamba te biloko nyonso esi'ebongisami."
18 Kasi bango nyonso babandaki kosenga bolimbisi. Moto ya liboso alobaki: "Nasombi elanga, esengeli nakende kotala yango. Nabondeli yo, limbisa ngai."
20 Mosusu mpe alobaki: "Nawuti kobala mwasi, yango wana nakokoka koya te."
21 Mosali azongaki mpe ayebisaki yango na mokonzi na ye. Bongo nkolo ndako asilikaki mpe alobaki na mosali na ye: "Kende noki na banzela mpe na babala-bala ya vile mpe mema awa: babola, bato bakufa makolo to maboko, bato batambolaka tengu-tengu mpe baoyo bakufa miso.
22 Bongo mosali ayaki koloba: "Mokonzi, nasali ndenge otindaki ngai, kasi bisika ezali naino."
23 Bongo mokonzi alobaki na mosali na ye: "Kende na banzela mpe na libanda ya vile, mpe sala nyonso mpo ete bato bakota, mpo ndako na ngai etonda.
24 Pamba te nalobi na bino, moto ata moko te na kati ya bato oyo nabengaki liboso, akolia biloko ya feti na ngai.
25 Bato ebele penza bazalaki kokende elongo na Yesu, bongo abalukaki epai na bango mpe alobaki:
26 Soki moto aye epai na ngai, bongo aboyi tata na ye te, mama na ye te, mwasi na ye te, bandeko na ye ya mibali te mpe bandeko na ye ya basi te, ata kutu moi na ye moko, akoki kozala moyekoli na ngai te.
27 Mpe moto oyo amemi ekulusu na ye te mpe alandi ngai te, akoki kozala moyekoli na ngai te.
28 Nani kati na bino soki alingi kotonga ndako ya etaze, liboso akovanda te mpo na koluka koyeba soki ndako yango ekosenga ye mbongo boni, mpe akotala te soki azali na mbongo oyo ekokoka kosilisa misala nyonso?
29 Pamba te, sima ya kota fondasio, soki alongi te kosilisa kotonga ndako yango, bato nyonso oyo bakomona ye bakobanda koseka ye:
30 Botala moto oyo, abandaki kotonga ndako kasi akoki te kosilisa yango!"
31 To mokonzi nini soki alingi kokende kobunda etumba na mokonzi mosusu, ayandaka te liboso mpo na kotala, soki elongo na basoda na ye nkoto zomi akoki kobunda etumba na mokonzi oyo azali na basoda nkoto ntuku mibale?
32 Soki amoni ete akokoka te, na tango monguna na ye azalée naino mosika, akotindela ye bato, mpo baluka kozongisa kimia.
33 Ndenge moko mpe, moto moko te akoki kokoma moyekoli na ngai, soki naino aboyi te oyo nyonso azali na yango.
34 Mungwa ezali malamu; kasi soki ebungisi elengi na yango, ndenge nini bakokoka kokomisa yango lisusu elengi?
35 Ekozala lisusu na tina te ata mpo na mabele, ata mpe mpo na kobongisa bilanga, kasi bakobwaka yango. Oyo azali na matoyi mpo na koyoka, tika ayoka!
LUKA 15
1 Bafutisi mpako mpe bato ya masumu bazalaki koya epai ya Yesu mpo na koyoka ye.
2 Kasi bafarizeo mpe balakisi ya Mibeko bazalaki koyima-yima mpe koloba: 'Moto oyo azali koyamba bato ya masumu mpe azali kolia elongo na bango.
3 Bongo Yesu alobaki na bango lisapo oyo:
4 Nani kati na bino soki azali na banane nkama, mpe abungisi moko, akotika te baoyo mosusu ntuku libwa na libwa na esobe mpo akende koluka oyo wana ebungi, kino tango akomona yango?
5 Mpe tango akomona yango, akomema yango na mapeka na ye na esengo nyonso.
6 Tango akokoma na ndako na ye, akobengisa baninga na ye mpe bato oyo bazalaka na ye pembeni, bongo akoloba na bango: "Bosepela na ngai elongo, pamba te namoni meme na ngai oyo ebungaki!"
7 Nalobi na bino, esengo ekozala mpe bongo na likolo mpo na moto moko oyo abongoli motema, koleka oyo ya bato na sembo ntuku libwa na libwa oyo bazali na posa ya kobongola motema te.
8 To mwasi nini oyo azali na mbongo ya bibende zomi, abungisi moko, bongo akopelisa mwinda te mpe akokomba ndako te mpo na koluka yango malamu, kino akomona yango?
9 Mpe soki amoni yango, akobenga baninga na ye mpe basi oyo bazalaka na ye pembeni, bongo akoloba na bango: "Bosepela na ngai elongo, pamba te namoni mbongo na ngai oyo ebungaki!"
10 Nalobi na bino, ndenge moko mpe, baanzelu ya Nzambe bakosepela mpo na moto moko ya masumu oyo abongoli motema.
11 Yesu alobaki lisusu: 'Moto moko azalaki na bana mibale ya mibali.
12 Oyo ya leki alobaki na tata na ye: "Tata, pesa ngai ndambo ya biloko, oyo ya ngai." Bongo tata akabolelaki bango biloko na ye.
13 Sima ya mwa mikolo, leki akongolaki biloko na ye nyonso, mpe akendaki na ekolo moko ya mosika penza. Kuna, abebisaki biloko na ye nyonso na bomoi ya mobulu.
14 Tango asilisaki kobebisa biloko nyonso, nzala monene ekotaki na ekolo wana, abandaki kokelela.
15 Bongo akendaki mpe azwaki mosala epai ya moto moko ya ekolo wana, mpe moto yango atindaki ye na bilanga na ye mpo na koleyisa bangulu.
16 Elenge mobali alingaki kotondisa libumu na ye na biloko oyo bangulu bazalaki kolia, kasi moto ata moko te azalaki kopesa ye yango.
17 Tango akanisaki malamu, amilobelaki: "Basali nyonso ya tata na ngai baliaka ndenge balingaka, kasi ngai nazali kokufa awa na nzala!
18 Nakotelema mpe nakozonga epai ya tata na ngai, mpe nakoloba na ye: Tata, nasali masumu epai ya Nzambe mpe epai na yo.
19 Nazali lisusu ya kokoka te ete babenga ngai mwana na yo; komisa ngai lokola moko ya basali na yo!"
20 Bongo atelemaki mpe azongaki epai ya tata na ye. Tango azalaki naino mosika, tata na ye amonaki ye mpe ayokelaki ye mawa mingi penza. Akendaki mbangu kokutana na mwana na ye, ayambaki ye, mpe apesaki ye beze.
21 Mwana alobaki na ye: "Tata nasali masumu epai ya Nzambe mpe epai na yo mpe nazali lisusu ya kokoka te ete babenga ngai mwana na yo."
22 Kasi tata alobaki na basali na ye: "Bomema noki nzambala ya kitoko, mpe bolatisa ye yango. Bolatisa ye mpe pete na mosapi mpe basandale na makolo;
23 boya na mwana ngombe ya mafuta mpe boboma yango. Tokosala feti ya kafu-kafu mpe tokosepela.
24 Pamba te mwana na ngai oyo, akufaki mpe azongi na bomoi; abungaki mpe amonani." Bongo babandaki feti kati na esengo monene.
25 Na tango wana, kulutu azalaki na bilanga. Tango azalaki koya mpe akomaki pene-pene ya ndako, ayokaki makelele ya miziki mpe ya bato oyo bazalaki kobina.
26 Abengaki mosali moko mpe atunaki ye soki likambo nini ezalaki koleka kuna.
27 Mosali wana azongiselaki ye: 'Ndeko na yo azongi, yango wana tata na yo abomi mwana ngombe ya mafuta, mpo azwi ye lisusu na nzoto kolongono.
28 Kulutu asilikaki mingi penza mpe aboyaki kokota. Bongo tata na ye abimaki mpo na kobondela ye.
29 Kasi ye azongisaki: "Nasi" nasaleli yo bambula ebele penza; mpe mbala ata moko te naboya kotosa makambo oyo osengaka ngai; mpe naino opesa ngai te ata mwana ya ntaba mpo nasepela na baninga na ngai.
30 Kasi lokola mwana na yo, oyo abebisi biloko na yo na basi ya ndumba, azongi, obomeli ye mwana ngombe ya mafuta!"
31 Bongo tata na ye alobaki na ye: "Mwana na ngai, yo ozali tango nyonso elongo na ngai mpe biloko nyonso oyo nazali na yango, ezali ya yo;
32 kasi esengeli tosala feti mpe tosepela pamba te ndeko na yo oyo, akufaki mpe azongi na bomoi; abungaki mpe amonani!"
LUKA 16
1 Yesu alobaki na bayekoli na ye: 'Moto moko ya mbongo azalaki na kalaka; bongo bafundaki kalaka yango epai na ye été azalaki kobebisa biloko na ye.
2 Abengisaki ye mpe alobaki na ye: "Makambo nini nayoki mpo na yo? Limbolela ngai ndenge osalaka mosala na yo, pamba te okozala lisusu kalaka ya misala na ngai te."
3 Kalaka alobaki boye na nse ya motema: "Nakosala nini, pamba te mokonzi na ngai alingi kolongola ngai na mosala? Nazali penza na makasi mingi te mpo na kosala bilanga mpe kosenga-senga biloko na bato, nakoyoka soni.
4 Nayebi likambo nakosala, mpo bato bayamba ngai na bandako na bango tango nakokoma somele."
5 Bongo abengisaki bato nyonso oyo bazalaki na banyongo ya mokonzi na ye. Atunaki moto ya liboso: "Ozali na nyongo ya boni epai ya mokonzi na ngai?"
6 Moto yango azongisaki: "Batono ntuku mibale ya mafuta." Kalaka alobaki na ye: "Kamata mokanda ya nyongo, yanda noki, mpe koma mokanda mosusu ya batono zomi."
7 Atunaki mosusu: "Bongo yo, ozali na nyongo ya boni?" Ye azongisaki: " Basaki nkama ya ble." Kalaka alobaki na ye: "Kamata mokanda ya niongo, mpe koma mokanda mosusu ya basaki ntuku mwambe"
8 Bongo mokonzi akumisaki kalaka wana ya mabe, mpo asalaki na mayele nyonso. Pamba te, bana ya mokili oyo bazali na mayele mingi kati na bango na bango, koleka bana ya moi.
9 Bongo ngai nalobi na bino: bosalela bomengo ya mokili mpo na kozwa baninga mpo na bino moko. Mpo ete mokolo bokozanga yango, bayamba bino na biyandelo ya seko.
10 Pamba te, moto oyo azali sembo na likambo ya moke, akassa mpe sembo na likambo ya monene; mpe moto oyo azali sembo te na likambo ya moke, akozala mpe sembo te na likambo monene.
11 Soki bozali sembo te mpo na kobatela bomengo ya mokili; bongo nani akopesa bino bomengo ya solo?
12 Mpe soki bozali sembo te na biloko ya moto mosusu, bongo nani akopesa bino biloko oyo ya bino moko?
13 Mosali moko te akoki kosalela bakonzi mibale. Pamba te, to akoyina moko mpe akolinga mosusu; to mpe akotosa moko mpe akotiola oyo mosusu. Yango wana, bokoki te kosalela Nzambe mpe mbongo.
14 Bafarizeo mpe balingaki mbongo mingi penza, tango bayokaki makambo wana nyonso, basekaki ye.
15 Bongo Yesu alobaki na bango: 'Bino bozali bato oyo bamikomisaka sembo bango moko liboso ya bato, kasi Nzambe ayebi mitema na bino. Pamba te eloko oyo ezali tina mingi kati na bato, Nzambe ayinaka yango.
16 Tango ya Mibeko mpe ya baprofeta ezalaki kino na Jean; banda tango wana, Sango Malamu ya Bokonzi ya Nzambe elæis koteyama, mpe moto nyonso azali kosala makasi mpo na kokota kuna.
17 Ezali pasi te mpo likolo mpe nse elimwa, kasi mpo na Mibeko, ata likomi na yango moko te ekolongwa.
18 Moto oyo alongoli mwasi na ye mpe abali mosusu, asali ekobo; mpe moto oyo abali mwasi oyo balongoli na libala, asa li ekobo.
19 Moto moko ya bomengo azalaki kolata bilamba ya talo mpe ya kitoko, mpe azalaki kosala feti mikolo nyonso.
20 Mobola moko kombo na ye Lazare, azalaki na bapota nzoto mobimba, azalaki kolala na porte na ye.
21 Azalaki kolinga kotonda na ndambo ya biloko oyo ezalaki kokweya na mesa ya moto ya bomengo. Kasi bambwa bazalaki koya kolembola bapota na ye.
22 Mobola akufaki mpe baanzelu bamemaki ye pembeni ya Abraham. Moto ya bomengo mpe akufaki, mpe bakundaki ye.
23 Wuta na mboka ya bakufi, epai azalaki koyoka pasi mingi penza, atombolaki miso na likolo, amonaki na mosika penza Abraham, mpe Lazare ayandi pembeni na ye.
24 Bongo agangaki: "Tata Abraham, yokela ngai mawa, mpe tinda Lazare mpo ete atia songe ya mosapi na ye na mayi, mpo atangisela ngai na lolemo, pamba te nazali koyoka pasi mingi penza na moto oyo."
25 Kasi Abraham azongiselaki ye: "Mwana na ngai, kanisa malamu ete biloko na yo tango ozalaki na bomoi, nzokande Lazare azalaki na pasi. Sik'oyo, ye abondisami awa, kasi yo okomi na pasi.
26 Lisusu, libulu moko ya monene ezali kokabola biso na bino; na ndenge ete moto nyonso oyo alingi kolongwa awa mpo na kokende epai na bino, akokoka te; mpe oyo alingi kokatisa yango longwa kuna mpo na koya awa epai na biso, akokoka mpe te."
27 Moto ya bomengo alobaki: "Tata, nabondeli yo, tinda Lazare na ndako ya tata na ngai,
28 pamba te nazali na bandeko mitano; akende kokebisa bango, mpo bango mpe, bakoma awa te na esika ya pasi boye!"
29 Kasi Abraham azongiselaki ye: "Bandeko na yo bazali na Movize mpe baprofeta; bayokela bango!"
30 Kasi alobaki lisusu: "Te, tata Abraham: kasi soki moto moko awuti na mboka ya bakufi mpe akeyi epai na bango, wana bakobongola mitema! "
31 Kasi Abraham azongiselaki ye: "Soki baboyi koyokela Moyize mpe baprofeta, bakondima mpe te ata soki moto asekwi na liwa!"
LUKA 17
1 Yesu alobaki na bayekoli na ye: Makambo oyo ekweyisaka bato na masumu ekoki kozanga te, kasi mawa mingi na moto oyo akozala nzela oyo makambo yango ekoyela.
2 Eleki malamu mpo na ye bakanga ye libanga moko ya monene na kingo, mpe babwaka ye na ebale na esika ete akweyisa moko ya bana oyo.
3 Bomikebisa malamu bino moko! Soki ndeko na yo asali yo mabe, pamela ye; mpe soki ayoki mawa mpo na yango, limbisa ye.
4 Mpe soki asali yo mabe mbala sambo na mokolo, mpe aye epai na yo mbala sambo mpo na koloba na yo: "Nayoki mawa na
mabe na ngai", limbisa ye.
5 Bapostolo balobaki na Nkolo: 'Bakisela biso kondima!
6 Nkolo azongiselaki bango: 'Soki bozali na kondima lokola mbuma ya mutarde, bokoki koloba na nzete oyo: "Mipikola mpe milona na kati ya ebale", mpe yango ekotosa bino.
7 Nani kati na bino soki azali na mosali oyo asalaka na bilanga to abatelaka bameme, tango azongaka na bilanga, alobaka na ye: "Yaka noki, yanda na mesa mpo olia?"
8 Boni, bolobaka na ye te ete: "Lambela ngai biloko, lata bilamba ya mosala mpe salela ngai kino nakosilisa kolia mpe komela; bongo na sima okolia mpe okomela?"
9 Boni, mokonzi asengeli kopesa mosali wana matondi mpo asali mosala oyo batindaki ye?
10 Ndenge moko mpe mpo na bino: soki bosali nyonso oyo batindaki bino, boloba: "Tozali kaka basali ya pamba; tosali kaka mosala na biso."
11 Awa Yesu azalaki kokende na Yeruzalem, alekaki na Samariya mpe na Galileya.
12 Tango azalaki kokota na mboka moko, bato zomi ya maladi ya maba bayaki kokutana na ye; batelemaki na mosika
13 mpe babandaki kobelela ye na mongongo makasi: 'Yesu, Mokonzi yokela biso mawa!
14 Tango amonaki bango, alobaki: 'Bokende komilakisa na banganga-Nzambe! Tango bazalaki kokende, bakomaki peto.
15 Moko na kati na bango, tango amonaki ete abikaki, azongaki epai ya Yesu, mpe azalaki kokumisa Nzambe na mongongo makasi!
16 Afukamaki liboso ya Yesu, elongi na nse, apesaki ye matondi. Moto yango azalaki moto ya Samariya.
17 Bongo Yesu atunaki: 'Bokomaki peto bino zomi, ezali boye te? Bongo wapi libwa mosusu?
18 Ata moko te azongi mpo na kokumisa Nzambe, longola kaka mopaya oyo?
19 Bongo alobaki na ye: 'Telema mpe kende; kondima na yo ebikisi yo!
20 Mbala moko, bafarizeo batunaki ye soki tango nini Bokonzi ya Nzambe ekoya. Yesu azongiselaki bango: 'Bokonzi ya Nzambe ekoya te na ndenge ete bato bamona yango.
21 Bakoloba te ete: "Ezali awa", to "Ezali kuna", pamba te Bokonzi ya Nzambe ezali kati na bino!
22 Bongo alobaki na bayekoli na ye: 'Tango ezali koya, oyo bokozala na posa monene ya komona mokolo moko ya mikolo ya Mwanaya Moto, kasi bokomona yango te.
23 Bato bakoloba na bino: "Azali awa!" to "Azali kuna!" Bokende te, mpe bolanda bango te.
24 Ndenge kongenga ya kake ebimaki na likolo mpe engengisaka epai moko kino epai mosusu, ekozala mpe bongo na mokolo ya Mwana ya Moto.
25 Kasi liboso esengeli amona pasi mingi, mpe bato ya tango oyo baboya ye.
26 Makambo oyo elekaki na mikolo ya Nowa, ekoleka mpe bongo na mikolo ya Mwana ya Moto.
27 Bato bazalaki kolia, komela, kobala, mpe kobalisa bana na bango, kino mokolo Nowa akotaki na masuwa. Bongo mpela eyaki mpe ebomaki bango nyonso.
28 Ezalaki mpe bongo na mikolo ya Loti. Bato bazalaki kolia, komela, kosomba, koteka, kolona mpe kotonga.
29 Kasi mokolo Loti abimaki na Sodomo, mbula ya moto mpe ya sufulu ekitaki wuta na likolo mpe ebomaki bango nyonso.
30 Ekozala mpe bongo mokolo Mwana ya Moto akomonana.
31Na mokolo wana, moto oyo akozala likolo ya ndako mpe akozala na biloko na ndako, akita te mpo na kozwa yango. Ndenge moko mpe mpo na moto oyo akozala na bilanga, azonga te mpo na eloko soki nini.
32 Bokanisa mwasi ya Loti!
33 Moto oyo akolinga kobatela bomoi na ye, akobungisa yango; kasi oyo akobungisa yango, akobatela yango
34 Nalobi na bino, butu wana, bato mibale bakolala mbeto moko: bakozwa moko mpe mosusu akotikala.
35 Basi mibale bakozala kotuta mbuma esika moko: bakozwa moko mpe mosusu akotikala.
36 Mibali mibale bakozala na elanga: bakozwa moko mpe mosusu akotikala.
37 Bongo bayekoli batunaki ye: 'Nkolo, makambo yango ekosalama wapi? Yesu azongiselaki bango: 'Esika ebembe ezali, bandeke oyo eliaka ebembe esanganaka wana.
LUKA 18
1 Bongo Yesu alobaki lisapo moko epai ya bayekoli na ye mpo na kolakisa bango ete esengeli babondelaka tango nyonso mpe balembaka te.
2 Alobaki: 'Na vile moko, zuzi moko azalaki kuna. Azalaki kobanga Nzambe te mpe azalaki kotosa bato te.
3 Mwasi moko akufela mobali azalaki mpe na vile yango; ye azalaki koya mbala na mbala epai na ye mpo na koloba: "Longisa ngai liboso ya monguna na ngai."
4 Banda kala zuzi azalaki koboya. Kasi suka na yango alobaki na nse ya motema: "Ata nabangaka Nzambe te mpe natosaka bato te,
5 kasi lokola mwasi mokufeli mobali oyo azali kotungisa ngai, nakolongisa ye; soki te akolembisa ngai mpo na koyaka na ye tango nyonso.
6 Bongo Nkolo alobaki; 'Boyoka malamu maloba oyo zuzi ya mabe alobaki.
7 Boni, bokanisi ete Nzambe mpe akolongisa te bato oyo ye apona, baoyo bagangaka epai na ye butu na moi? Akowumela mpo na kosalisa bango?
8 Nalobi na bino, akolongisa bango noki. Kasi, tango Mwana ya Moto akoya, akokuta kondima na mokili?
9 Yesu alobaki lisusu lisapo oyo mpo na bato oyo bazalaki kotia mitema na bango moko ete bazali bato sembo mpe bazalaki kotiola bato mosusu.
10 Bato mibale bakendeki na Ndako ya Nzambe mpo na kobondela: moko azalaki mofarizeo mpe mosusu mofutisi mpako.
11 Mofarizeo atelemaki mpe abondelaki boye na nse ya motema: "E e Nzambe, natondi yo mpo nazali lokola bato mosusu te, oyo bazali miyibi, basalaka mabe, bazali bandumba, to lokola mofutisi mpako oyo.
12 Naboyaka kolia mpo na kobondela mbala mibale na poso, mpe napesaka eteni ya zomi ya biloko nyonso oyo nazwaka."
13 Kasi mofutisi mpako atelemaki mosika, mpe alingaki kutu te kotombola miso na likolo. Azalaki komibeta na tolo mpe koloba: "E e Nzambe, yokela ngai mawa, ngai moto ya masumu!"
14 Nalobi na bino ete, moto oyo azongaki na ndako, akomi moto na sembo na miso ya Nzambe, kasi oyo mosusu te. Pamba te, moto oyo akomimatisa, bakokitisa ye; mpe oyo akomikitisa, bakomatisa ye!
15 Bato bamemaki bana mike epai ya Yesu mpo asimba bango, kasi tango bayekoli bamonaki bongo, bapamelaki bango.
16 Kasi Yesu abengaki bana mike epai na ye mpe alobaki: 'Botika bana mike baya epai na ngai, bopekisa bango te; pamba te Bokonzi ya Nzambe ezali mpo na bato ya ndenge oyo.
17 Ya solo nalobi na bino: Moto nyonso oyo akoyamba Bokonzi ya Nzambe te lokola mwana moke, akokota kuna te.
18 Bongo mokonzi moko ya Bayuda atunaki ye: 'Moteyi malamu, esengeli nasala nini mpo nazwa bomoi ya seko?
19 Yesu azongiselaki ye: 'Mpo na nini obengi ngai moto malamu? Moto moko te azali malamu, longola kaka Nzambe ye
moko.
20 Oyebi Mibeko: "Kosala ekobo te, koboma te, koyiba te, koloba litatoli ya lokuta te, tosa tata mpe mama na yo!"
21 Moto yango azongisaki: 'Nyonso wana, natosaka yango banda bolenge na ngai.
22 Tango Yesu ayokaki bongo, alobaki na ye: 'Ozangi naino eloko moko; teka biloko nyonso oyo ozali na yango, mpe pesa na babola, bongo okozwa bomengo na Likolo. Sima yaka, mpe landa ngai!
23 Tango ayokaki maloba wana, akomaki mawa-mawa, pamba te azalaki moto ya bomengo mingi penza.
24 Awa Yesu amonaki ete akomaki mawa-mawa, alobaki: 'Ezali pasi mingi na moto ya bomengo mpo na kokota na Bokonzi ya Nzambe!
25 Ezali pasi te na shamo mpo na koleka na lidusu ya tonga, kasi ezali pasi mingi na moto ya bomengo mpo na kokota na Bokonzi ya Nzambe.
26 Baoyo bayokaki yango batunaki: 'Bongo nani akoki kobika?
27 Yesu azongisaki: 'Likambo oyo bato bakoki kosala te, Nzambe akoki kosala yango!
28 Bongo Piere alobaki: 'Totiki nyonso oyo tozalaki na yango mpo na kolanda yo!
29 Yesu alobaki na bango: 'Ya solo nalobi na bino: moto moko te oyo atiki ndako na ye, to mwasi na ye, to bandeko na ye ya mibali, to baboti na ye, to bana na ye, mpo na Bokonzi ya Nzambe,
30 akozanga kozwa biloko mingi koleka na tango oyo ekoya mpe bomoi ya seko.
31 Yesu akamataki bapostolo na ye zomi na mibale na pembeni mpe alobaki na bango: 'Tala, tozali kokende na Yeruzalem, mpe makambo nyonso oyo baprofeta bakoma mpo na Mwana ya Moto ekokokisama.
32 Pamba te, bakokaba ye na maboko ya bapakano, bakoseka ye, bakofinga ye, bakobwakela ye soyi,
33 bakobeta ye bafimbo mpe bakoboma ye; mpe akosekwa na mokolo ya misato.
34 Bayekoli basosolaki eloko ata moko te na makambo yango; pamba te ndimbola na yango ezalaki ya kobombama mpo na bango, mpe bayebaki te soki Yesu alingaki koloba nini.
35 Awa Yesu akomaki pene-pene na Zeriko, moto moko akufa miso ayandaki pembeni ya nzela mpe azalaki kosenga-senga mbongo.
36 Tango ayokaki ebele ya bato bazalaki koleka, atunaki soki likambo nini yango.
37 Balobaki na ye "Yesu ya Nazareti azali koleka."
38 Abandaki koganga: 'Yesu, Mwana ya David, yokela ngai mawa!
39 Bato oyo bazalaki liboso ya molongo bapekisaki ye mpo atika koloba; kasi agangaki lisusu makasi koleka: 'Mwana ya David, yokela ngai mawa!
40 Yesu atelemaki mpe atindaki ete bamemela ye moto wana akufa miso. Tango akomaki pene-pene na ye, Yesu atunaki ye:
41 Olingi nasala nini mpo na yo? Ye azongisaki: 'Nkolo, nalingi namona lisusu.
42 Bongo Yesu alobaki na ye: 'Mona, kondima na yo ebikisi yo!
43 Kaka na tango wana, moto yango abandaki komona, alandaki Yesu, mpe azalaki kokumisa Nzambe. Tango bato nyonso bamonaki likambo yango, bango mpe bakumisaki Nzambe.
LUKA 19
1 Yesu akotaki na Zeriko mpe alekaki na kati na yango.
2 Moto moko azalaki wana, kombo na ye Zashe; ye azalaki mokonzi ya bafutisi mpako, mpe moto ya bomengo.
3 Alingaki amona soki Yesu azalaki moto ya lolenge nini, kasi lokola azalaki mokuse, yango wana akokaki komona ye te mpo bato bazalaki ebele penza.
4 Akimaki mbangu liboso na bango, mpe amataki na nzete ya Sikomore mpo amona Yesu, pamba te Yesu asengelaki koleka wana.
5 Tango Yesu akomaki na esika wana, atalaki na likolo mpe alobaki na ye: 'Zashe, kita noki! Pamba te, nasengeli kozala lelo na ndako na yo!
6 Bongo Zashe akitaki noki na nzete, mpe ayambaki Yesu na esengo monene.
7 Tango bato bamonaki bongo, babandaki koyima-yima mpe balobaki: 'Tala, akeyi kovanda na ndako ya moto ya masumu!
8 Kasi Zashe atelemaki mpe alobaki na Nkolo: 'Nkolo yoka, nakopesa sik'oyo kati-kati ya biloko na ngai epai ya babola. Mpe
soki nakosaki moto mpo na kozwa eloko na ye, nakozongisela ye yango mbala minei!
9 Bongo alobaki na ye: 'Lobiko ekoti lelo na ndako oyo, mpo moto oyo mpe azali mwana ya Abraham.
10 Pamba te, Mwana na Moto ayaki koluka mpe kobikisa moto oyo abunga!
11Awa bato bazalaki koyoka makambo wana, Yesu akobaki mpe alobaki na bango lisapo moko, mpo azalaki pene-pene na Yeruzalem, mpe bato bakanisaki ete Bokonzi ya Nzambe elingaki komonana kaka na tango wana.
12 Bongo Yesu alobaki: 'Moto moko ya lokumu akendaki na ekolo moko ya mosika mpo na kozwa bokonzi mpe na sima azonga.
13 Abengaki basali zomi na kati ya basali na ye, mpe apesaki bango mine zomi; bongo alobaki na bango: 'Bosala mombongo na mbongo oyo kino tango nakozonga!
14 Kasi bato ya ekolo na ye bazalaki koyina ye; mpe batindaki bantoma na sima na ye mpo na koloba: "Tolingi te ete moto oyo akoma mokonzi na biso."
15 Awa batiaki ye mokonzi, azongaki na ekolo na ye mpe abengisaki basali oyo ye apesaki mbongo, mpo ayeba soki mbongo boni moko na moko azwaki na mombongo na ye.
16 Moto ya liboso ayaki mpe alobaki: "Mokonzi, mine na yo eboti mine zomi!"
17 Mokonzi alobaki na ye: "Osali malamu! Ozali mosali malamu! Lokola ozalaki sembo na likambo ya moke. Nakomisi yo moyangeli ya bavile zomi."
18 Moto ya mibale ayaki mpe alobaki na ye: "Mokonzi, mine na yo eboti mine mitano!"
19 Mokonzi na ye azongisaki: "Kamata mokumba ya koyangela bavile mitano."
20 Bongo mosali mosusu ayaki mpe alobaki: "Mokonzi, tala mine na yo! Nabombaki yango malamu na elamba.
21 Pamba te, nazalaki kobanga yo, mpo ozali moto ya matata. Ozwaka biloko oyo obombaka te, mpe obukaka biloko oyo olonaka te."
22 Mokonzi azongiselaki ye: "Mosali mabe! Nakopesa yo etumbu na maloba na yo moko. Oyebaki ete nazali moto ya matata, nazwaka biloko oyo nabombaka te mpe nabukaka biloko oyo nalonaka te;
23 mpo na nini otiaki mbongo na ngai na banki te mpo ete hava nazongi nakoka kozwa yango na benensi?"
24 Bongo alobaki na bato oyo bazalaki wana: "Bobotola ye mine yango, mpe bopesa yango na moto oyo azali na mine zomi!"
25 Bango balobaki na ye: "Nkolo, ye azali na yango zomi!"
26 Mokonzi azongisaki: "Nalobi na bino, moto oyo azali na biloko, bakopesa ye lisusu; kasi moto oyo azangi biloko, bakobotola ye ata oyo azali na yango.
27 Kasi banguna wana, baoyo balingaki te ete nakoma mokonzi na bango, boya na bango awa, mpe boboma bango na miso na ngai!"
28 Awa Yesu asilisaki koloba makambo wana, akendaki liboso na bango, mpo na kokende na Yeruzalem
29 Tango akomaki pene-pene na Betfaze mpe Betania, pembeni ya ngomba oyo babengaka: "Ngomba ya banzete ya Olive", atindaki bayekoli mibale na kati ya bayekoli na ye
30 mpe alobaki na bango: 'Bokende na mboka oyo etalani na bino; tango bokokota, bokomona mwana ya mpunda bakanga na singa, oyo moto ata moko naino amatela yango te; bofungola yango, mpe boya na yango.
31 Soki moto atuni bino: "Mpo na nini bozali kofungola yango?", bozongisela ye: "Nkolo azali na posa na yango!"
32 Baoyo batindamaki, bakendaki mpe bakutaki makambo nyonso kaka ndenge ye ayebisaki bango.
33 Tango bazalaki kofungola mwana mpunda. bankolo na yango batunaki: 'Mpo na nini bozali kofungola mwana mpunda?
34 Bazongisaki: 'Nkolo azali na posa na yango.
35 Bongo bamemaki yango epai ya Yesu; batiaki bilamba na bango likolo na yango: bongo Yesu ayandaki likolo na yango.
36 Awa azalaki kokende, bato bazalaki kotanda bilamba na bango na nzela.
37 Mpe tango akomaki pene-pene na esika nzela ezalaki kokita na ngomba ya banzete ya Olive, ebele ya bayekoli nyonso batondaki na esengo mpe babandaki kokumisa Nzambe na mongongo makasi mpo na makamwisi nyonso bamonaki.
38 Bazalaki koloba: 'Lokumu na Mokonzi oyo aye na kombo ya Nkolo! Kimia na Likolo, mpe nkembo na bisika bileki likolo!
39 Bongo bafarizeo mosusu balobaki na ye wuta na kati ya ebele ya bato: 'Moteyi, pamela bayekoli na yo.
40 Bongo Yesu azongiselaki bango: 'Nalobi na bino, soki bango bayandi nye, mabanga ekoganga!
41Tango Yesu akomaki pene-pene na Yeruzalem, mpe amonaki vile yango, abandaki kolela mpo na yango;
42 mpe alobaki: 'Soki yo mpe oyebaki na mokolo ya lelo likambo oyo elingaki komemela yo kimia kasi sik'oyo, yango ezali ya kobombama na miso na yo.
43 Pamba te mikolo ya pasi ekokweyela yo, tango banguna na yo bakotimola mabulu pembeni na yo, bakozinga yo mpe bakofina- fina yo bipai nyonso.
44 Bakokweyisa yo na mabele, yo na bato oyo bazali na kati ya lopango na yo; mpe bakotika te libanga moko likolo ya libanga mosusu pamba te oyebaki te tango oyo Nzambe ayaki epai na yo.
45 Bongo akotaki na lopango ya Ndako ya Nzambe, mpe abandaki kobengana bato oyo bazalaki koteka biloko. Alobaki na bango:
46 Ekomama: Ndako na ngai ezali Ndako ya mabondeli, kasi bino bokomisi yango nganda ya miyibi!
47 Yesu azalaki koteya mikolo nyonso na Ndako ya Nzambe. Bakonzi ya banganga-Nzambe, balakisi ya Mibeko, mpe bakonzi ya bayuda, bazalaki koluka koboma ye;
48 kasi bazwaki nzela ya kosala yango te pamba te bato nyonso bazalaki na posa mingi ya koyoka ye.
LUKA 20
1 Mokolo moko, tango Yesu azalaki koteya bato na lopango ya Ndako ya Nzambe mpe azalaki kosakola Sango Malamu, bakonzi ya banganga- Nzambe mpe balakisi ya Mibeko bayaki epai na ye elongo na bampaka.
2 Batunaki ye: 'Yebisa biso, ozali kosala makambo oyo na bokonzi nini? Nani apesi yo bokonzi yango?
3 Yesu azongiselaki bango: 'Ngai mpe nakotuna bino motuna moko. Boyebisa ngai,
4 nani apesaki Jean ndingisa mpo na kobatisa? Nzambe to bato?
5 Babandaki kokanisa bango na bango mpe balobaki: Soki tolobi "Nzambe", ye akotuna biso: bongo mpo na nini bondimelaki ye te?
6 Soki mpe tolobi: "Bato", bato nyonso bakoboma biso na mabanga pamba te bato nyonso bandimaka ete Jean azalaki moprofeta.
7 'Bongo bazongisaki: "Toyebi te soki nani apesaki ye ndingisa yango!"
8 Yesu mpe azongiselaki bango: 'Ngai mpe nakoyebisa bino te soki na bokonzi nini nazali kosala makambo oyo!
9 Bongo Yesu abandaki koyebisa bato lisapo oyo: 'Moto moko alonaki elanga ya vino, apesaki yango na maboko ya basali ya elanga mpo bafutela, bongo akendaki mobembo mpo na tango molayi.
10 Na tango ya kobuka mbuma, atindaki mosali na ye epai ya bafuteli ya elanga mpo bapesa ye ndambo ya mbuma ya vino. Kasi bafuteli ya elanga babetaki ye mpe bazongisaki ye maboko pamba.
11 Nkolo ya elanga atindaki lisusu mosali mosusu. Kasi ye mpe babetaki ye, bafingaki ye mpe bazongisaki ye maboko pamba.
12 Bongo atindaki lisusu mosali ya misato. Ye mpe bazokisaki ye mpe babwakaki ye li banda ya elanga.
13 Bongo nkolo ya elanga ya vino alobaki: Na kosala nini? Nakotinda mwana na ngai ya bolingo; mpe nakanisi ete bakotosa ye!
14 Kasi tango bafuteli ya elanga bamonaki ye, balobanaki bango na bango: "Tala oyo akokoma nkolo ya elanga, toboma ye mpo ete elanga ekoma ya biso."
15 Bongo bamemaki ye na libanda ya elanga ya vino mpe babomaki ye. Bongo nkolo ya elanga ya vino akosala bango nini?
16 Akoya, akoboma bafuteli wana ya elanga mpe akopesa elanga yango ya vino na maboko ya bato mosusu. Tango bato bayokaki bongo, balobaki "Tika ete yango esalama te!
17 Kasi Yesu atalaki bango mpe atunaki: 'Bongo makambo oyo ekomama elingi koloba nini: Libanga oyo batongi na ndako babwakaki, ekomi libanga ya songe ya ndako; oyo esimbi ndako mobimba
18 Moto oyo akokweya likolo ya libanga yango, akobukana; kasi oyo libanga yango ekokweyela, yango ekopanza ye!
19 Kaka na tango wana, balakisi ya Mibeko mpe bakonzi ya banganga-Nzambe balukaki nzela ya kokanga Yesu, pamba te, bayebaki ete alobaki lisapo wana mpo na bango. Kasi babangaki bato.
20 Bazalaki kokengela ye mpe batindaki bato na mayele oyo bazalaki komilakisa lokola bato na sembo, mpo bakanga ye na maloba oyo akoloba mpe bapesa ye na maboko ya bazuzi mpe ya moyangeli.
21 Bato yango batunaki ye: 'Moteyi, toyebi ete olobaka mpe oteyaka na bosembo nyonso; otalaka bilongi ya bato te kasi oteyaka nzela ya Nzambe na bosolo nyonso.
22 Boni, tozali na ndingisa mpo na kofuta mpako na Sezare to te?
23 Kasi Yesu asosolaki mayele na bango ya mabe, mpe alobaki na bango:
24 Bolakisa ngai deni moko; yango ezali na elongi mpe makomi ya nani? Bazongiselaki ye: 'Ya Sezare!
25 Bongo Yesu alobaki na bango: 'Bopesa na Sezare oyo ezali ya Sezare mpe na Nzambe oyo ezali ya Nzambe!
26 Bakokaki te kokanga ye na maloba na ye liboso ya bato; bakamwaki mingi mpo na eyano na ye, mpe bayandaki nyee.
27 Ndambo ya basaduseo, baoyo bazalaki kondima te ete lisekwa ezali, bayaki epai ya Yesu mpe batunaki ye motuna oyo:
28 Moteyi, Moyize akomelaki biso boye: soki moto moko akufi, azalaki na mwasi, mpe atiki bana te, ndeko na ye asengeli kozwa mwasi wana na libala mpo abotela ndeko na ye oyo akufi bana.
29 Nzokande, ezalaki na bandeko mibali sambo. Oyo ya liboso abalaki mwasi mpe akufaki, kasi atikaki bana te.
30 Oyo ya mibale,
31 mpe oyo ya misato babalaki ye mpe. Esalamaki bongo na bango nyonso sambo: bakufaki mpe batikaki bana te.
32 Suka na yango, mwasi mpe akufaki.
33 Bongo na mokolo ya lisekwa, mwasi wana akozala ya nani na kati na bango nyonso? Pamba te bango nyonso sambo babalaki ye.
34 Bongo Yesu azongiselaki bango: 'Ezali bato ya mokili oyo nde babalaka mpe babalisaka.
35 Kasi baoyo bakomonana ete bazali ya kokoka mpo na kozwa esika na mokili wana mpe kosekwa kati na bakufi, bango bakobala te, bakobalisa te,
36 mpe bakokufa te; pamba te bakozala lokola baanzelu. Bakozala bana ya Nzambe, mpo bakosekwa kati na bakufi.
37 Mpo na likambo etali kosekwa ya bato bakufa, Moyize ye moko alakisaki yango tango alobelaki likambo ya nzete oyo ezalaki kopela moto, pamba te abengaki Nkolo: Nzambe ya Abraham, Nzambe ya Izaki, mpe Nzambe ya Zakob.
38 Ye azali Nzambe ya bakufi te, kasi ya bato ya bomoi; pamba te mpo na Nzambe, bato nyonso bazali na bomoi!
39 Bongo balakisi mosusu ya Mibeko bozongisaki: 'Moteyi, olobi malamu ,
40 Bongo moto ata moko te amekaki lisusu kotuna ye mituna.
41 Bongo Yesu alobaki na bango: 'Mpo na nini balobaka ete Kristo azali mwana ya David ?
42 Pamba te David ye moko alobaki boye na Buku ya Banzembo: Nkolo alobaki na Nkolo na ngai: yanda na loboko na ngai ya mobali,
43 kino nakokomisa banguna na yo enyatelo ya makolo na yo.
44 David azalaki kobenga ye Nkolo; bongo ndenge nini akoki kozala lisusu mwana na ye?
45 Awa bato bazalaki koyoka ye, alobaki na bayekoli na ye:
46 Bokeba na balakisi ya Mibeko, bango balingaka kotambola na banzambala ya milayi, mpe bapesa bango bambote na bazando. Balingaka mpe kovanda na bisika ya lokumu na bandako ya mayangani, mpe na bisika ya kitoko na bafeti.
47 Babotolaka biloko ya basi oyo bakufela mibali, mpe mpo na kokosana, basalaka mabondeli ya milayi-milayi. Etumbu na bango ekozala makasi penza!
LUKA 21
1 Tango Yesu azalaki kotala, amonaki bato ya bomengo bazalaki kotia makabo na bango na sanduku ya makabo.
2 Amonaki mpe mwasi moko mobola mpe akufela mobali atiaki mbongo mibale ya bibende.
3 Bongo Yesu alobaki: 'Ya solo nalobi na bino: mwasi oyo mobola, oyo akufela mobali apesi mbongo mingi koleka bato nyonso.
4 Pamba te, bato wana nyonso bapesi mbongo oyo bazalaki na yango tina te, kasi ye kati na kokelela na ye, apesi mbongo nyonso oyo azalaki na yango mpo na kosunga bomoi na ye.
5 Bato mosusu bazalaki koloba mpo na Ndako ya Nzambe, ndenge yango ekomaki ngeli-ngeli mpo na mabanga ya kitoko, mpe mpo na makabo oyo bato bazalaki kopesa na Nzambe. Kasi Yesu alobaki na bango:
6 Nyonso oyo bozali komona, na mikolo ekoya, libanga ata moko te ekotikala likolo ya libanga mosusu, nyonso ekopanzana!
7 Bongo bango batunaki ye: Moteyi, makambo wana ekosalama tango nini? Elembo nini ekolakisa biso ete makambo wana esengeli kosalama?
8 Yesu azongisaki: 'Bokeba, moto moko te akosa bino. Pamba te bato mingi bakoya na kombo na ngai, mpe bakoloba: "Ezali ngai", mpe "Tango ekomi pêne!" Bolanda bango te!
9 Tango bokoyoka basango ya bitumba mpe ya mobulu, bobanga te. Pamba te makambo wana nyonso esengeli kosalama liboso, kasi suka ekoya noki te.
10 Bongo alobaki na bango: 'Ekolo moko ekobunda na ekolo mosusu, mpe bokonzi moko ekobunda na bokonzi mosusu.
11 Mabele ekoningana makasi penza, nzala makasi mpe bamaladi ya mabe ekongala na bisika mingi, makambo ya somo mpe bilembo ya minene ekomonana wuta na likolo.
12 Kasi liboso ya makambo wana, bakokanga bino, bakonyokola bino, bakosambisa bino na bandako ya mayangani mpe bakotia bino na boloko. Mpe mpo na kombo na ngai, bakomema bino liboso ya bakonzi mpe liboso ya bayangeli.
13 Makambo yango ekopesa bino nzela ya kotatola kombo na ngai.
14 Botia likambo oyo kati na mitema na bino: bomitungisa te mpo na ndenge
15 Pamba te, ngai moko nakopesa bino maloba mpe bwanya, oyo banguna na bino nyonso bakokoka te kozongisa eyano to kotia na yango tembe.
16 Baboti na bino, bandeko na bino ya mibali, bato oyo boyebani na bango, mpe baninga na bino, bakoteka bino mpe bakobomisa basusu kati na bino.
17 Bato nyonso bakoyina bino mpo na kombo na ngai.
18 Kasi ata suki moko te ya motu na bino ekobunga!
19 Pamba te, soki botelemi ngwi, nde bokobika.
20Tango bokomona Yeruzalem bazingi yango na mapinga ya basoda, boyeba ete tango na yango ya kopanzana ekomi pene-pene.
21Bongo bato oyo bakozala na Yudea esengeli bakima na bangomba; baoyo bakozala na kati ya Yeruzalem esengeli babima; mpe baoyo bakozala na bilanga bakota te na kati na yango.
22 Pamba te, mikolo wana ekozala mikolo ya etumbu monene, oyo makambo nyonso ekomama ekokokisama.
23 Mawa mingi na basi oyo bakozala na zemi mpe na baoyo bakobanda komelisa bana na mikolo wana! Pamba te, pasi ekozala monene na ekolo oyo, mpe etumbu ekokweyela bato oyo.
24 Bakoboma bango na mopanga mpe bakomema bango na bowumbu na bikolo nyonso. Bapakano bakonyata Yeruzalem kino tango ya Bapakano ekokoka.
25 Bongo bilembo ya kokamwa ekomonana na moi, na sanza, mpe na minzoto. Na mokili, bato bakotonda na somo mpe kobanga mpo na lokito monene ya ebale mpe ya bambonge na yango.
26 Bato bakokufa na somo mpo na kobanga makambo oyo ekokweya na mokili, pamba te banguya ya likolo ekoningana.
27 Bongo bakomona Mwana na Moto akoya kati na mapata na nguya mpe na nkembo monene.
28 Tango makambo wana ekobanda kosalama, botelemisa mitu mpe boyika mpiko, pamba te, kokangolama na bino ekomi pene-pene.
29 Bongo alobaki na bango lisapo oyo: 'Botala nzete ya figi mpe nzete mosusu nyonso.
30 Soki bomoni makasa na yango ebandi kobima, boyebi ete tango ya mbula ekomi pene-pene.
31 Bino mpe ndenge moko, tango bokomona makambo wana esalami, boyeba ete Bokonzi ya Nzambe ekomi pene-pene.
32 Ya solo na lobi na bino: bato ya tango oyo bakokufa te, liboso ete makambo wana nyonso esalama.
33 Likolo mpe nse ekoleka, kasi Maloba na ngai ekoleka te.
34 Bokeba mpo ete mitema na bino ekoma kilo te mpo na lokoso ya kolia, kolangwa masanga, mpe mpo na mitungisi ya bomoi, mpo ete mokolo wana ekanga bino te na mbalakata.
35 Pamba te, mokolo yango ekokweyela bato nyonso ya mokili mobimba lokola monyama.
36 Bokengela malamu mpe bobondelaka tango nyonso, mpo bomonana ete bozali ya kokoka mpo na kokima makambo wana nyonso oyo esengeli koya, mpe mpo bokoka kotelema liboso ya Mwana na Moto!
37 Na moi, Yesu azalaki koteya na lopango ya Ndako ya Nzambe, bongo na butu azalaki kobima mpe kokende kolala na ngomba oyo babengaka ngomba ya banzete ya olive.
38 Mpe na tongo, bato nyonso bazalaki koya epai na ye na lopango ya ndako ya Nzambe, mpo na koyoka ye.
LUKA 22
1 Feti ya mapa oyo ezangi kisi oyo evimbisaka mapa, oyo babengaka feti ya Pake, ekomaki pene-pene.
2 Bakonzi ya banganga-Nzambe mpe balakisi ya Mibeko bazalaki koluka nzela ya koboma Yesu, pamba te bazalaki kobanga bato.
3 Bongo Satana akotaki na motema ya Yuda, oyo babengaka Iskariote; ye azalaki mopostolo moko na kati ya bapostolo zomi na mibale.
4 Yuda akendaki epai ya bakonzi ya banganga-Nzambe mpe epai ya bakonzi ya bakengeli ya Ndako ya Nzambe. Ayokanaki na bango soki ndenge nini akoteka Yesu epai na bango.
5 Basepelaki mingi penza mpe bayokanaki ete bakopesa ye mbongo.
6 Andimaki mpe abandaki koluka mwaye moko ya malamu mpo akaba Yesu na maboko na bango, na ndenge ete bato bayeba te.
7 Mokolo ya feti ya mapa oyo ezangi kisi oyo evimbisaka mapa, oyo bazalaki koboma mwana meme ya Pake, ekomaki.
8 Yesu atindaki Piere mpe Jean, mpe alobaki na bango: 'Bokende kobongisela biso Pake, mpo tolia yango.
9 Bango batunaki ye: 'Olingi tokende kobongisa yango wapi?
10 Ye azongiselaki bango: 'Tango bokokota na vile, bokokutana na mobali moko amemi eloko ya mayi. Bolanda ye kino na ndako oyo akokota;
11 bongo boloba na nkolo ya ndako: "Moteyi atuni: Esika nini nakosalela mpo na kolia bilei ya Pake elongo na bayekoli na ngai?"
12 Bongo akolakisa bino shambre moko ya monene, na etaze, oyo ebongisami malamu; kuna nde bokobongisa Pake.
13 Bakendaki mpe bakutaki makambo nyonso ndenge Yesu ayebisaki bango; bongo babongisaki Pake.
14Tango ngonga ekokaki, Yesu avandaki elongo na bapostolo na ye na mesa.
15 Bongo alobaki na bango: 'Nayokaki posa mingi penza mpo na kolia Pake oyo elongo na bino liboso ete namona pasi.
16 Pamba te, nalobi na bino, nakolia yango lisusu te kino yango ekokokisama kati na Bokonzi ya Nzambe!
17 Bongo akamataki kopo, azongisaki matondi mpe alobaki: 'Bokamata kopo oyo mpe bokabola yango kati na bino.
18 Pamba te nalobi na bino, nakomela lisusu vino te kino tango Bokonzi ya Nzambe ekoya.
19 Sima akamataki lipa, azongisaki matondi, akataki yango mpe apesaki bango yango; bongo alobaki: 'Oyo ezali nzoto na ngai, ekabami mpo na bino. Bosalaka boye mpo na kokanisa ngai!
20 Sima ya kolia, asalaki mpe bongo mpo na kopo; mpe alobaki: 'Kopo oyo ezali Boyokani ya sika oyo esalami na nzela ya makila na ngai, oyo ekosopana mpo na bino.
21 Kasi tala, moto oyo akoteka ngai azali kolia elongo na ngai.
22 Mwana na Moto akokende ndenge yango ebongisama, kasi mawa mingi na moto oyo akoteka ye!
23 Bongo babandaki kotunana bango na bango soki nani kati na bango akosala likambo yango.
24 Bongo tembe ebimaki kati na bango mpo na koyeba soki nani aleki monene.
25 Yesu alobaki na bango: 'Bakonzi ya bapakano bapesaka bato na bango mitindo na makasi, mpe baoyo bayangelaka bango balingaka babenga bango "Bato malamu".
26 Kasi epai na bino ekoki kozala bongo te. Nzokande, moto oyo aleki monene kati na bino esengeli azala lokola leki na kati na bino nyonso, mpe moto oyo ayangelaka, esengeli azala lokola mosali.
27 Pamba te nani aleki monene? Oyo ayandi na mesa to oyo azali kosalela ye? Ezali te oyo ayandi na mesa? Nzokande ngai nazali na kati na bino, lokola moto oyo azali kosalela bino.
28 Bino bozali bato oyo bokangaki mitema elongo na ngai na bapasi na ngai nyonso.
29 Lokola Tata apesaki ngai bokonzi, ngai mpe napesi bino yango,
30 mpo ete bolia mpe bomela na mesa na ngai, kati na Bokonzi na ngai; mpe mpo boyanda na bakiti ya bokonzi mpo na kosambisa bikolo zomi na mibale ya Isayele.
31 Simon, Simon! Satana asengi bino mpo ayungula bino ndenge bayungulaka ble.
32 Kasi nabondelaki mpo na yo mpo ete kondima na yo ekweya te. Mpe yo, tango okozonga, lendisa bandeko na yo!
33 Bongo Simon alobaki na ye: Nkolo, nazali ya komibongisa mpo na kokota na boloko elongo na yo mpe kokufa elongo na yo!
34 Kasi Yesu azongiselaki ye: Piere, nalobi na yo: Lelo, liboso ete soso elela, okowangana ngai mbala misato ete oyebi ngai te!
35 Bongo Yesu atunaki bango: 'Tango natindaki bino bozalaki na mbongo te, sakosi te, sandale mpe te, boni bozangaki eloko?
Bango bazongisaki: Tozangaki eloko te!
36 Bongo alobaki na bango: Kasi sik'oyo, oyo azali na mbongo akamata yango, ndenge moko mpe mpo na moto oyo azali na sakosi. Moto oyo azangi mopanga ateka elamba na ye mpo na kosomba yango.
37 Pamba te ekomama: Batiaki ye na molongo ya bato mabe. Mpe nalobi na bino: maloba oyo esengeli kokokisama mpo na ngai: makambo oyo ekomama mpo na ngai, ekokokisama".
38 Bongo bango balobaki na ye: 'Nkolo, tozali na mipanga mibale awa! Yesu azongisaki: Ekoki!
39 Bongo Yesu abimaki mpe akendaki na ngomba ya banzete ya Olive lokola amesanaki kosala. Bayekoli na ye mpe balandaki ye.
40 Tango akomaki na esika yango, alobaki na bango: 'Bobondela mpo bokweya na komekama te!
41 Sima apusanaki mwa mosika na bango, afukamaki mpe abondelaki boye:
42 Tata, soki olingi, longola kopo oyo; tika ete mokano na ngai esalama te, kasi oyo ya yo esalama.
43 Bongo anzelu ya Likolo abimelaki ye mpe alendisaki ye.
44 Lokola azalaki na kati ya somo monene ya etumba, abondelaki lisusu makasi koleka, motoki na ye ekomaki lokola matanga ya makila, mpe ezalaki kokweya namabele]
45 Awa asilisaki kobondela, atelemaki mpe akendaki epai bayekoli na ye bazalaki. Akutaki bango balali pongi mpo na mawa.
46 Bongo Yesu atunaki bango: 'Mpo na nini bozali kolala? Botelema mpe bobondela mpo ete bokweya na komekama te.
47 Tango Yesu azalaki naino koloba, bato ebele penza bayaki; mpe moto oyo bazalaki kobenga kombo Yuda, oyo azalaki moko ya bapostolo zomi na mibale, ye moto azalaki liboso na bango. Apusanaki pene- pene na Yesu mpo na kopesa ye beze.
48 Kasi Yesu alobaki na ye: ''Yuda, oteki Mwana na Moto na beze?
49Tango bato oyo bazalaki pembeni ya Yesu bamonaki makambo oyo elingaki kosalama, batunaki ye: 'Nkolo, olingi tobundisa bango na mipanga?
50 Bongo moko na kati na bango abetaki mosali ya mokonzi ya banganga-Nzambe mpe akataki ye litoyi ya mobali.
51 Kasi Yesu alobaki: 'Tika kosala bongo! Asimbaki litoyi ya moto oyo azokaki, mpe abikisaki ye.
52 Mpe alobaki na bakonzi ya banganga-Nzambe, na bakonzi ya bakengeli ya Ndako ya Nzambe, mpe na bampaka oyo bayaki kokanga ye: 'Boni, nakomi motomboki mpo boya kokanga ngai na mipanga mpe banzete na maboko?
53 Nazalaki mikolo nyonso elongo na bino na lopango ya Ndako ya Nzambe, mpe moto ata moko te akangaki ngai; kasi sik'oyo, ezali ngonga na bino mpe molili elingi kolakisa bokonzi na yango.
54 Bakangaki Yesu mpe bamemaki ye na ndako ya mokonzi ya banganga- Nzambe. Piere azalaki kolanda na mosika.
55 Tango bapelisaki moto na kati-kati ya lopango mpe bato bayandaki elongo, Piere mpe ayandaki na bango.
56 Mosali moko ya mwasi amonaki ye avandi pembeni ya moto, tango atalaki ye malamu. alobaki: 'Moto oyo azalaki na ye!
57 Kasi Piere awanganaki mpe alobaki: "Mwasi, nayebi ye te!
58 Sima ya mwa tango moke, moto mosusu amonaki ye mpe alobaki: 'yo mpe ozali moko na kati na bango! Kasi Piere azongiselaki ye: 'te, mobali, ngai te!
59 Sima ya pene-pene ngonga moko, moto mosusu lisusu alobaki na molende nyonso: 'Ya solo, moto oyo azalaki mpe na ye; pamba te azali moto ya Galileya.
60 Kasi Piere azongisaki: E e mobali! Likambo ozali koloba nayebi yango te! Na tango azalaki naino koloba soso elelaki.
61 Bongo Nkolo abalukaki mpe atalaki Piere. Tango Piere akanisaki maloba oyo Nkolo alobaki na ye: "Liboso ete soso elela, okowangana ngai mbala misato!"
62 Piere abimaki libanda mpe alelaki na mawa mingi penza.
63 Bato oyo bazalaki kokengela Yesu bazalaki koseka ye mpe kobeta ye.
64 Bazalaki kozipa ye elongi mpe kotuna ye: 'E e yo! sakola, nani abeti yo?
65 Bongo bazalaki kofinga ye na makambo mosusu mingi.
66 Tango tongo etanaki, bampaka ya Bayuda, bakonzi ya banganga-Nzambe mpe balakisi ya Mibeko basanganaki mpe bamemaki Yesu liboso ya likita wana.
67 Bongo babandaki kotuna ye: 'Yebisa biso soki yo ozali Kristo. Yesu azongiselaki bango: 'Ata nayebisi bino, bokondimela ngai te.
68 Soki mpe natuni bino motuna, bokopesa ngai mpe eyano te.
69 Kasi banda sik'oyo, Mwana na Moto akovanda na loboko ya mobali ya Nzambe Oyo Aleki na nguya.
70 Bongo bango nyonso batunaki ye: 'Elingi koloba ete ozali Mwana na Nzambe? Ye azongiselaki bango: 'Bino bato bolobi ete nazali bongo!
71 Bongo balobaki: 'Tina nini toluka lisusu matatoli? Biso moko toyoki yango na maloba
LUKA 23
1 Bongo bato nyonso ya likita batelemaki mpe bamemaki ve epai ya Pilato.
2 Kuna, babandaki kofunda ye: 'Tokutaki moto oyo azalaki kokotisa mobulu na ekolo na biso: azali kopekisa ete bato bafuta mpako ya Sezare te, mpe azali komibenga Kristo, Mokonzi!
3 Bongo Pilato atunaki Yesu: 'Ozali Mokonzi ya Bayuda? Yesu azongisaki: 'Yo moko olobi yango!
4 Bongo Pilato alobaki na bakonzi ya banganga-Nzambe mpe na ebele ya bato: 'Namoni mabe moko te na moto oyo!
5 Kasi bango batiaki mbamba mpe balobaki: 'Azali kotombokisa bato na Yudea mobimba na mateya na ye Abandaki na Galileya mpe akomi ti awa!
6 Tango Pilato ayokaki bongo, atunaki soki Yesu azali moto ya Galileya.
7 Awa ayokaki ete Yesu azali moto ya mboka oyo Erode azalaki koyangela, atindaki ye epai ya Erode mpo mikolo wana Erode azalaki na Yeruzalem.
8 Erode asepelaki mingi tango amonaki Yesu; pamba te, banda kala azalaki koluka komona ye mpo ayokaki basango na ye mingi penza. Mpe atiaki elikia ete Yesu akosala likwamisi na miso na ye.
9 Atunaki ye mituna mingi penza, kasi Yesu azongiselaki ye eyano te.
10 Bakonzi ya banganga-Nzambe mpe balakisi ya Mibeko bazalaki wana mpo na kofunda ye na kanda penza.
11 Bongo Erode na basoda na ye bazalaki koseka mpe kotiola Yesu. Balatisaki ye elamba ya kitoko penza mpe bazongisaki ye epai ya Pilato.
12 Erode na Pilato bazalaki banguna, kasi banda mokolo wana, bakomaki baninga.
13 Pilato abengisaki bakonzi ya banganga-Nzambe, bampaka ya Bayuda, mpe bato, alobaki na bango:
14 Bomemelaki ngai moto oyo, mpe bofundaki ye ete azali kotindika bato mpo batomboka. Nzokande natunaki ye ngai moko liboso na bino, mpe namoni na ye ata mabe moko te na oyo bofundelaki ye.
15 Erode mpe amonaki ata mabe moko te na ye, yango wana azongisi ye epai na biso. Ya solo, moto oyo asali mabe ata moko te mpo azwa etumbu ya liwa.
16 Yango wana, nakobetisa ye bafimbo mpe nakotika ye.
17 [Na feti nyonso, Pilato asengelaki kobimisela bango moto moko ya boloko]
18 Bongo bato nyonso bagangaki nzela moko: 'Boma ye! Tikela biso Barabasi!
19 Barabas akotaki na boloko mpo abimisaki mobulu na vile mpe mpo abomaki moto.
20 Pilato alobaki lisusu na bango, pamba te azalaki kolinga kotika Yesu, kasi bango babandaki koganga lisusu:
21 Baka ye na ekulusu! Baka ye na ekulusu!
22 Pilato atunaki bango lisusu mpo na mbala ya misato: 'Mabe nini ye asali? Namoni ata mabe moko te na ye mpo azwa etumbu ya liwa. Nakobetisa ye bafimbo bongo nakotika ye akenda.
23 Kasi lokola bazalaki kaka koganga makasi mpo na kosenga liwa na ye na ekulusu; suka na yango, koganga na bango elongaki.
24 Bongo Pilato azwaki mokano ete basalela bango ndenge bazalaki kosenga.
25 Atikaki moto oyo bango basengaki, oyo akotaki na boloko mpo na mobulu abimisaki mpe mpo abomaki moto. Bongo apesaki bango Yesu mpo basala ye ndenge bango moko balingaki.
26Tango bazalaki komema ye, bakangaki Simon ya mboka Sirène, oyo awutaki na bilanga mpe bafundaki ye na makasi mpo amema ekulusu, sima na Yesu.
27 Bato ebele penza bazalaki kolanda ye, elongo na basi oyo bazalaki kolela, mpe komitungisa mingi penza mpo na ye.
28 Kasi Yesu abalukaki epai na bango mpe alobaki: 'Basi ya Yeruzalem, bolela mpo na ngai te kasi bolela mpo na bino moko mpe mpo na bana na bino.
29 Pamba te, mikolo ezali koya, oyo bakoloba: "Esengo na basi oyo babotaka te, mpe baoyo babota te mpe baoyo bamelisa bana mabele te!"
30 Bongo bakobanda koloba na bangomba ya minene: "Bokweyela biso!" mpe na bangomba ya mike: "Bozipa biso!"
31 Pamba te, soki basali makambo ya boye na nzete ya mobesu, bongo bakosala nini na nzete ya kokawuka ?
32 Bamemaki mpe bato mibale elongo na Yesu; oyo bazalaki batomboki, mpo baboma bango elongo na ye.
33Tango bakomaki na esika oyo babengaka: "Mokuwa ya motu", babakaki Yesu wana, elongo na miyibi: moko na loboko ya mobali mpe mosusu na loboko ya mwasi.
34 Yesu alobaki: 'Tata, limbisa bango, mpo bayebi te likambo bazali kosala Mpe mpo bakabola bilamba ya Yesu, babetelaki yango zeke.
35 Bato batelemaki wana mpe bazalaki kotala. Bongo bakonzi ya Bayuda bazalaki koseka, mpe koloba: 'Ye moto azalaki kobikisa bato mosusu, amibikisa ye moko soki azali Kristo, Moponami na Nzambe!
36 Basoda mpe bazalaki koseka ye. Bapusanaki mpe bapesaki ye vino ya ngai;
37 bazalaki koloba na ye: 'Soki ozali mokonzi ya Bayuda, mibikisa yo moko!
38 Na ekulusu, likolo ya motu na ye, bakomaki na mwa libaya moko: "Oyo azali Mokonzi na Bayuda".
39 Motomboki moko oyo babakaki na ekulusu azalaki koloba boye mpo na kofinga ye: 'Boni, ozali Kristo te? Mibikisa yo moko, mpe bikisa biso!
40 Kasi motomboki oyo mosusu apamelaki ye: 'Boni, ozali kobanga Nzambe te, pamba te ozwi etumbu moko lokola ye? "
41 Biso, etumbu na biso ezali na nzela penza; pamba te tozali kofuta mabe oyo tosalaki; kasi ye asali ata mabe moko te!
42 Bongo alobaki na Yesu: 'Okanisa ngai tango okoya na Bokonzi na yo!
43 Bongo Yesu azongiselaki ye: 'Nalobi na yo ya solo, lelo oyo, okozala elongo na ngai na Paradiso!
44 Pene-pene na ngonga midi, molli ezipaki mokili mobimba mpe yango ewumelaki kino ya ngonga misato ya pokwa.
45 Moi etikaki kongenga, mpe rido monene ya Ndako ya Nzambe epasukaki na kati-kati.
46 Bongo Yesu agangaki makasi penza: 'Tata, nazongisi molimo na ngai na maboko na yo! Sima ya koloba maloba wana, akufaki.
47 Tango mokonzi ya basoda ya Roma amonaki ndenge makambo yango esalamaki, akumisaki Nzambe mpe alobaki: 'Ya solo, moto oyo azalaki moto na sembo!
48 Tango bato nyonso oyo basanganaki wana mpo na kotala ndenge makambo ekoleka, bamonaki makambo oyo ewutaki kosalama, bazongaki na mawa monene.
49 Baoyo bayebaki Yesu, mpe basi oyo balandaki ye banda na Galileya, batelemaki na mosika mpe bazalaki kotala makambo nyonso ndenge yango ezalaki kosalama.
50 Moto moko kombo na ye Zozefi, azalaki moto ya likita ya Bayuda; ye azalaki moto malamu mpe moto na sembo.
51 Aboyaki mokano ya bampaka mosusu ya likita mpe makambo oyo basalaki. Azalaki moto ya Alimateo: vile ya Yudea, mpe azalaki kozela bokonzi ya Nzambe.
52 Akendaki kosenga nzoto ya Yesu epai ya Pilato.
53 Akitisaki yango na ekulusu, alingaki yango na dra ya lino, mpe atiaki yango na lilita moko oyo batimolaki na kati ya libanga; mpe moto ata moko te naino akundamaki na yango.
54 Ezalaki Mokolo ya komilengela, mpe saba elingaki kobanda.
55 Basi oyo bayaki na Yesu wuta na Galileya balandaki Zozefi, batalaki lilita mpe bamonaki ndenge batiaki nzoto ya Yesu.
56 Sima bazongaki epai na bango, mpe babongisaki mafuta ya solo kitoko mpe malasi. Bongo na mokolo ya saba, bapemaki, ndenge Mobeko ezalaki kotinda.
LUKA 24
1 Na tongo-tongo ya mokolo ya liboso ya poso, basi bakendaki na simetiere; bamemaki mafuta ya solo kitoko oyo babongisaki.
2 akutaki libanga etiamaki pembeni ya monoko ya lilita.
3 Kasi tango bakotaki na kati, bamonaki nzoto ya Nkolo Yesu te.
4 Na tango bazalaki naino komituna mpo na tina ya likambo yango, bato mibale balataki bilamba oyo ezalaki konzern makasi penza, batelemaki pembeni na bango.
5 Babangaki, mpe bakitisaki bilongi na nse; bongo bato yango batunaki bango: 'Mpo na nini bozali koluka kati na bakufi moto oyo azali na bomoi?
6 Azali awa te! Asi'asekwi! Bokanisa makambo oyo azalaki koloba na bino tango azalaki naino na Galileya:
7 Esengeli ete bakaba Mwana na Moto na maboko ya bato ya masumu, bakobaka ye na ekulusu mpe akosekwa na mokolo ya misato!"
8 Bongo bakanisaki maloba ya Yesu.
9 Batikaki simitiere mpe bakendaki koyebisa makambo wana nyonso epai ya bapostolo zomi na moko mpe epai ya baoyo mosusu nyonso.
10 Ezalaki: Mariya ya Magadala, Jeane mpe Mariya mama ya Zaki mpe baninga na bango mosusu ya basi, bayebisaki mpe sango yango na bapostolo.
11 Kasi bazwaki maloba na bango lokola ezanga tina, mpe bandimaki yango te.
12 Kasi Piere atelemaki mpe akimaki mbangu na lilita. Tango angunzamaki, amonaki bilamba ezalaki wana, kaka yango moko. Azongaki mpe akamwaki mingi penza mpo na makambo oyo ewutaki kosalama.
13 Kaka na mokolo wana, bayekoli mibale bazalaki kokende na mboka moko, kombo na yango Emawusi. Mboka yango ezalaki mosika na Yeruzalem na bakilometre pene-pene zomi na mibale.
14 Bazalaki kosolola mpo na makambo nyonso oyo esalamaki.
15 Awa bazalaki kosolola mpe kotiana tembe mpo na makambo yango, Yesu asanganaki na bango mpe abandaki kokende na bango nzela moko.
16 Kasi miso na bango ezalaki ya kozipama mpo na koyeba ye.
17 Atunaki bango: 'Makambo nini bozali kotiana tembe na nzela? Batelemaki, mpe bilongi na bango ekomaki mawa-mawa.
18 Moko na kati na bango kombo na ye Kleyopasi, azongiselaki ye: 'O! boni? Na kati ya bato nyonso oyo bayandaka na Yeruzalem, kaka yo moto nde oyebi te makambo elekaki kuna mikolo oyo?
19 Yesu atunaki bango: 'Makambo nini yango? Bazongiselaki ye: 'Makambo oyo ekweyelaki Yesu ya Nazareti. Ye azalée moprofeta oyo azalaki kosala mpe koloba na nguya nyonso, liboso ya Nzambe mpe liboso ya bato nyonso.
20 Kasi bakonzi ya banganga-Nzambe mpe bampaka na biso bakabaki ye, bakatelaki ye etumbu ya liwa mpe babakaki ye na ekulusu.
21 Totiaki elikia ete ye azalaki moto oyo asengelaki kokangola Isayele. Kasi tala, lelo ekomi mokolo ya misato banda makambo wana esalamaki.
22 Mpe lisusu, basi mosusu na kati na biso, bakamwisaki biso mingi penza. Bakendaki na simetiere na tongo-tongo,
23 kasi bamonaki nzoto na ye te mpe bayaki koyebisa biso ete bamonaki baanzelu babimelaki bango mpe balendisaki bango ete azali na bomoi.
24 Baninga na biso mosusu bakendaki na lilita, mpe bamonaki makambo nyonso kaka ndenge basi bayebisaki bango; kasi ye, bamonaki ye te!
25 Bongo Yesu alobaki na bango: 'Bozali penza bazoba! Mitema na bino ezali na pasi mingi mpo na kondima noki-noki makambo nyonso oyo baprofeta baloba.
26 Boni, Kristo asengelaki te komona pasi wana nyonso liboso ete akota na nkembo na ye?
27 Bongo abandaki kolimbolela bango makambo nyonso oyo ekomama na Makomi banda na Moyize kino na baprofeta nyonso.
28 Tango bakomaki pene-pene ya mboka oyo bazalaki kokende, Yesu asalaki lokola nde azalaki kokende mosika.
29 Kasi bango babondelaki ye mingi penza: 'Tikala na biso elongo; pamba te pokwa esi'ekomi, mpe butu elingi eya! Bongo Yesu akotaki na ndako mpo na kovanda na bango.
30 Tango avandaki na mesa, elongo na bango, akamataki lipa, azongisaki matondi, akataki yango mpe apesaki bango.
31 Bongo, miso na bango efungwamaki mpe bayebaki ye. Kasi
alimwaki bango.
32 Bongo batunanaki: 'Boni mitema na biso etondaki na esengo te tango azalaki kosolola na biso na nzela mpe azalée kolimbolela biso Makomi?
33 Kaka na ngonga wana, batelemaki mpe bazongaki na Yeruzalem. Kuna, bakutaki bapostolo zomi na moko, elongo na baoyo bazalaki na bango, basanganaki esika moko
34 mpe balobaki na bango: 'Ya solo Nkolo asekwi, abimelaki
Simon!
35 Bongo bango mibale bayebisaki mpe makambo oyo ekomelaki bango na nzela, mpe ndenge bayebaki lisusu Yesu tango akataki lipa.
Yesu Abimeli Bapostolo Zomi Na Moko
36 Awa bazalaki naino kosolola mpo na makambo yango, Yesu atelemaki na kati na bango, mpe alobaki na bango: 'Kimia ezala na bino!
37 Kasi kobanga mpe somo ekangaki bango, pamba te bakanisaki ete bamoni molimo.
38 Yesu atunaki bango: 'Mpo na nini bozali kobanga? Mpo na nini bozali na tembe na mitema na bino?
39 Botala maboko mpe makolo na ngai, ezali ngai penza. Bosimba ngai mpe botala! Pamba te molimo ezali na mosuni te mpe mikuwa te. Nzokande, bomoni ete ngai nazali na yango!
40 Tango alobaki bongo, alakisaki bango maboko mpe makolo na ye.
41 Bakokaki kondima naino te, pamba te, esengo ekotelaki bango makasi penza, mpe bazalaki kokamwa mingi penza. Bongo atunaki bango: 'Bozali na eloko ya kolia?
42 Bapesaki ye eteni ya mbisi batumba.
43 Azwaki yango mpe aliaki yango na miso na bango
44 Bongo alobaki na bango: 'Tala makambo nayebisaki bino tango nazalaki naino elongo na bino: "Esengeli ete makambo nyonso oyo ekomama mpo na ngai na Mibeko ya Moyize, na Mikanda ya baprofeta mpe ya banzembo, ekokisama."
45 Bongo afungolaki mayele na bango mpo bakoka kososola tina ya makambo oyo ekomama na Makomi.
46 Mpe alobaki lisusu: 'Ekomama boye: Kristo akoyoka pasi, akosekwa kati na bakufi na mokolo ya misato;
47 mpe na kombo na ye, bakoteya bato ya bikolo nyonso, kobanda na Yeruzalem, ete esengeli babongola mitema mpo bazwa bolimbisi ya masumu.
48 Bino bozali batemwe ya makambo oyo.
49 Bongo ngai, nakotindela bino oyo Tata na ngai alakaki. Kasi bino, botikala awa na vile, kino tango bokolatisama na nguya ya Likolo!
50 Sima, Yesu amemaki bango na libanda ya vile kino na bapembeni ya Betania. Atombolaki maboko likolo mpe apambolaki bango.
51Mpe tango azalaki kopambola bango, abandaki kotika bango mpe amemamaki na Likolo.
52 Sima ya kokumbamela ye, bazongaki na Yeruzalem na esengo monene.
53 Bazalaki tango nyonso na Ndako ya Nzambe, mpe bazalaki kopambola Nzambe.
Mapamboli na moto oyo aboyaka kolanda toli ya bato ya mabe,
oyo atelemaka te na nzela ya bato ya masumu, mpe avandaka esika moko te na batioli.
BANZEMBO 1: 1
Mapamboli.com 2018 . Copyright. Un site en Lingala, pour la diffusion et partage de la Bible. Site associatif, sans but lucratif publié par Jupé BONGOLO. Siège : 1 rue Fleutet 74100 Annemasse (France).
MAPAMBOLI. COM
cjk_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn kon_Latn kon_Latn lin_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn dik_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cjk_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn zho_Hans lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn fra_Latn lin_Latn