MISALA
MISALA 1
1 Teyofile, na buku na ngai ya liboso,nakomaki makambo nyonso oyo Yesu asalaki mpe ateyaki banda na ebandeli,
2 kino mokolo babutisaki ye na Likolo, sima ya kopesa mitindo na nzela ya Molimo Mosantu, epai ya bapostolo oyo ye aponaki.
3 Sima ya bapasi na ye, amimonisaki epai na bango; mpe na nzela ya bilembo mingi, alakisaki bango ete azali na bomoi. Abimelaki bango mikolo tuku minei, mpe alobelaki bango makambo ya Bokonzi ya Nzambe.
4 Mokolo moko, tango azalaki kolia na bango elongo, apesaki bango etinda oyo: Bolongwa na Yeruzalem te, kasi bozela likabo
oyo Tata na ngai alakaki, oyo boyokaki nazalaki kolobela.
5 Pamba te Jean abatisaki na mayi, kasi bino, sima ya mwa mikolo, bokobatisama na Molimo Mosantu!
6 Bongo tango basanganaki elongo, butunaki ye: 'Nkolo, okozongisa Bokonzi ya Isayele na tango oyo?
7 Yesu azongiselaki bango: 'Yango ezali likambo na bino te mpo na koyeba tango to mokolo oyo Tata abongisa na mokano na ye.
8 Kasi bokozwa nguya, tango Molimo Mosantu akokitela bino; mpe bokozala ba temwe na ngai na Yeruzalem, na Yudea mobimba, na Samariya, mpe kino na suka ya mokili.
9 Sima ya koloba makambo oyo, Yesu amemamaki na Likolo na tango bazalaki kotala ye; mpe lipata ezipaki ye na miso na bango.
10 Lokola bazalaki kaka kotala na likolo ndenge Yesu azalaki komata, na mbala moko bato mibale balataki bilamba ya pembe batelemaki pembeni na bango mpe balobaki:
11 Bato ya Galileya, mpo na nini botelemi awa mpe bozali kotala na likolo? Yesu oyo amemami kati na bino mpo na kokende na Likolo, akozonga kaka ndenge bomoni ye akeyi na Likolo.
12 Bongo bazongaki na Yeruzalem wuta na ngomba oyo babengaka ngomba ya banzete ya oliye; ngomba yango ezali pene-pene na Yeruzalem, ezali nzela ya bametre nkama mwambe.
13 Tango bakomaki, bamataki na shambre ya likolo bisika bamesanaki koyanda. Bato bazalaki kuna: Piere, Jean, Zaki, Andre, Filipo, Toma, Bartelemi, Matie, Zaki mwana ya Alfeo, Simon oyo azalaki na lingomba ya Bazelote, mpe Zude mwana ya Zaki.
14 Bango nyonso na motema moko, bazalaki kosangana mbala na mbala mpo na kobondela, elongo na basi, na Mariya mama ya Yesu, mpe bandeko na ye.
15 Sima ya mwa mikolo, Piere atelemaki na kati-kati ya bandimi (bazalaki pene-pene nkama moko na tuku mibale),
16 bongo alobaki: 'Bandeko na ngai, esengeli ete Makomi ekokisama, oyo Molimo Mosantu aloba banda kala na monoko ya David mpo na Yuda, oyo alakisaki nzela na bato oyo bakangaki Yesu.
17 Ye azalaki moko na kati na biso, mpe azwaki ndambo ya mokumba na ye na mosala oyo bapesaki biso.
18 Na mbongo oyo Yuda azwaki mpo na mabe na ye, asombaki na yango elanga; kuna akweyaki motu na se, libumu na ye epasukaki mpe misopo na ye nyonso ebimaki libanda.
19 Bato nyonso ya Yeruzalem bayokaki sango yango; yango wana babengaka elanga yango na monoko na bango: Akeldama, elingi koloba: "Elanga ya makila".
20 Pamba te ekomama boye na buku ya banzembo: "Tika ete ndako na ye etikala polele mpe moto moko te ayanda kati na yango." Mpe: "Tika ete moto mosusu azwa mokumba na ye."
21 Yango wana, ezali na tina ete topona moto moko na kati ya bato oyo bazalaki na biso elongo, na tango nyonso oyo Nkolo Yesu azalaki kosala mibembo elongo na biso,
22 wuta na tango ya libatisi ya Jean, kino tango Yesu amemamaki na Likolo wuta kati na biso. Pamba te moko kati na bango esengeli akoma temwe ya lisekwa na ye, elongo na biso.
23 Bongo bapesaki bakombo ya bato mibale: Zozefi oyo babengaka Barsabas, kombo na ye mosusu Yustus; mpe Matias.
24 Babondelaki boye: 'Nkolo, yo oyebi mitema ya bato nyonso. Lakisa biso nani yo opona na kati ya bato oyo mibale,
25 mpo azwa mosala ya mopostolo oyo Yuda atikaki, mpo na kokende na esika na ye.
26 Babetaki zeke, mpe zeke ekweyaki na Matias; bongo babakisaki ye na lisanga ya bapostolo zomi na moko.
MISALA 2
1 Tango mokolo ya Pantekote ekomaki, bango nyonso bazalaki esika moko.
2 Na mbala moko, lokito ewutaki na likolo: ezalaki lokola lokito ya mopepe makasi, mpe etondisaki ndako mobimba esika bayandaki.
3 Bongo bamonaki moto na lolenge ya lolemo, ezalaki ya kokabwana, mpe ezalaki kopela likolo ya motu ya moko na moko na kati na bango.
4 Bango nyonso batondaki na Molimo Mosantu mpe babandaki koloba na minoko misusu, lokola Molimo azalaki kolobisa bango.
5 Nzokande, bayuda oyo bazalaki kotosa makambo ya Nzambe bazalaki na Yeruzalem; bango bawutaki na bikolo nyonso ya mokili.
6 Tango bayokaki lokito wana, ebele ya bato bayaki kosangana mbango mpe bakamwaki, pamba te moko na moko na kati na bango azalaki koyoka bango bazalaki koloba na minoko na bango ya mboka.
7 Bakamwaki mingi penza mpe batunaki: 'Bato nyonso oyo bazali koloba, bazali bato ya Galileya te?
8 Bongo ndenge nini moto na moto na kati na biso tozali koyoka bango bazali koloba na minoko na biso ya mboka?
9 Tozali bato ya Partia, ya Medesi, mpe ya Elami; bato mosusu bayandaka na Mezopotami, na Yudea, na Kapadose, na Ponti mpe na Aziya,
10 na Frizia mpe na Pamfilia, na Ezipito mpe na bipai ya Libia oyo ezali pene-pene na Sirene; bamosusu bazali bapaya bawuti na Roma,
11 (ezali bayuda to mpe bapaya oyo bakota na lingomba ya bayuda); bato ya Krete mpe bato ya Arabia; tozali koyoka bango bazali koloba makambo minene ya Nzambe na minoko na biso ya mboka !
12 Bango nyonso bazalaki kososola te mpe batondaki na kokamwa; bongo bazalaki komituna moko na moko: "Oyo elingi koloba nini?"
13 Kasi basusu bazalaki koseka bango mpe koloba: "Balangwe vino."
14 Bongo Piere atelemaki elongo na bapostolo zomi na moko, mpe alobaki na ebele ya bato na mongongo makasi: 'Bato ya Yudea, mpe bino nyonso oyo boyandaka na Yeruzalem, tika nalimbolela bino likambo oyo; botia matoyi na oyo nalingi koloba.
15 Bato oyo balangwe te, ndenge bino bozali kokanisa. Pamba te, tozali kaka na ngonga ya libwa ya tongo.
16 Kasi oyo ezali makambo moproteta Yowele alobaki:
17 Nzambe alobaki: Na mikolo ya suka, nakosopa Molimo na ngai likolo ya bato nyonso. Bana na bino ya mibali mpe bana na bino ya basi bakosakola, bilenge na bino ya mibali bakomona bimoniseli, mpe mibange na bino bakolota bandoto.
18 "Na mikolo wana, nakosopa Molimo na ngai likolo ya basali na ngai ya mibali mpe likolo ya basali na ngai ya basi, mpe bakosakola.
19 Nakolakisa makamwisi na likolo, mpe bilembo na se: makila, moto, mpe londende ya milinga.
20 Moi ekobogwama molili, sanza ekobogwama makila, liboso ete Mokolo ya Nkolo ekoma, Mokolo monene mpe ya nkembo.
21 "Bongo moto nyonso oyo akobenga kombo ya Nkolo akobika."
22 Bato ya Isayele boyoka maloba oyo: Yesu ya Nazareti azalaki moto oyo Nzambe alakisaki bino na nzela ya makamwisi, bilembo mpe misala ya minene, oyo Nzambe asalaki kati na bino na nzela na ye, ndenge bino moko boyebi yango.
23 Bakabaki ye na maboko na bino ndenge Nzambe abongisaki mpe ayebaki yango banda kala. Bongo bino, na lisalisi ya bato mabe, bobomaki ye na kobaka ye na ekulusu.
24 Kasi Nzambe abukaki minyololo ya liwa: asekwisaki ye, pamba te, yango ekokaki kosalama te ete liwa ekanga ye.
25 Pamba te David alobaki boye mpo na ye: "Nazalaki komona Nkolo tango nyonso liboso na ngai, pamba te azali na loboko na ngai ya mobali mpo naningana te.
26 "Yango wana, motema na ngai ezali na esengo mpe lolemo na ngai ezali kosepela; nzoto na ngai mpe ekopema na elikya,
27 "pamba te okosundola molimo na ngai na mboka ya bakufi te, mpe okotika te ete Mosantu na yo apola.
28 "Pamba te osi'olakisaki ngai nzela ya bomoi; mpe okotondisa ngai na esengo na mise na yo!"
29 Bandeko na ngai, bopesa ngai nzela mpo naloba na bino na elikya nyonso ete koko na biso David akufa mpe bakunda ye, mpe lilita na ye ezali awa kino lelo,
30 Kasi azalaki moprofeta, mpe ayebaki ete Nzambe apesaki ye elaka, na nzela ya kolapa ndayi ete, akokomisa moto ya libota na ye mokonzi monene na esika na ye.
31 David amonaki kosekwa ya Kristo banda kala; yango wana alobaki ete Nzambe akosundola ye na mboka ya bakufi te mpe nzoto na ye ekopola te.
32 Mpe ezali ye Yesu yango nde nazali kolobela: Nzambe asekwisaki ye kati na bakufi, mpe biso nyonso tozali batemwe ya likambo yango.
33 Amemamaki kino na loboko ya mobali ya Nzambe; bongo azwaki wuta na Tata Molimo Mosantu oyo Tata alakaki, mpe asopeli biso ye ndenge bozali komona sik'oyo mpe koyoka.
34 Pamba te David amataki na Likolo te, kasi alobaki: "Nkolo alobaki na Nkolo na ngai: vanda awa na loboko na ngai ya mobali,
35 "kino tango nakotia banguna na yo na se ya makolo na yo!"
36 Yango wana, tika ete bato nyonso ya Isayele bayeba solo ete: Nzambe akomisi Yesu oyo bobaki na ekulusu, Nkolo mpe Kristo.
37 Tango batu bayokaki bongo, mitema na bango eyokaki pasi mingi, bongo balobaki na Piere mpe na bapostolo mosusu: 'Bandeko, tosala nini?
38 Piere azongisaki: 'Bobongola mitema mpe moko na moko na kati na bino azwa libatisi na kombo ya Yesu Kristo, mpo ete masumu na bino elimbisama. Bongo Nzambe akopesa bino Molimo Mosantu.
39 Pamba te, elaka oyo ezali mpo na bino, mpo na bana na bino mpe mpo na bato nyonso oyo bayandaka na bikolo ya mosika, baoyo nyonso Nkolo Nzambe na biso akobenga.
40 Piere ayebisaki bango lisusu makambo mingi mpo bandima. Mpe azalaki kolendisa bango na maloba oyo: 'Bomibikisa na etumbu oyo ezali koyela bato oyo ya mabe.
41 Baoyo bandimaki maloba ya Piere bazwaki libatisi. Mpe na mokolo yango, bato pene-pene nkoto misato babakisamaki na lisanga ya bandimi.
42 Bazalaki komipesa mingi penza na malakisi ya bapostolo, na kozala lisanga, na kobuka lipa mpe na kobondela.
43 Bato nyonso bazalaki kobanga bango mingi penza; mpe bapostolo bazalaki kosala makambo minene mpe makamwisi.
44 Bandimi nyonso bakobaki kozala kati na bomoko, mpe biloko na bango ezalaki mpo na bango nyonso.
45 Bazalaki koteka mabele na bango mpe biloko na bango, mpe bazalaki kokabola mbongo na kati na bango, ndenge posa ya moto na moto ezalaki kosenga.
46 Mikolo nyonso bazalaki kokoba kosangana na lopango ya Ndako ya Nzambe. Bazalaki kobuka lipa na bandako na bango, bazalaki kolia bilei na bango na esengo nyonso, mpe na motema ya komikitisa.
47 Bazalaki kokumisa Nzambe, mpe bato nyonso bazalaki kolinga bango. Bongo mikolo nyonso, Nkolo azalaki kobakisa na lisanga na bango, bato oyo bazalaki kobika
MISALA 3
1 Mokolo moko Piere na Jean bakendaki na Ndako ya Nzambe na tango ya mabondeli; ezalaki na ngonga ya misato ya pokwa.
2 Bongo bato moko bamemaki moto moko akufa makolo banda abotama. Bazalaki kotia ye mikolo nyonso na porte ya lopango ya Ndako ya Nzambe, porte oyo babengaka: "Porte ya kitoko" , mpo asengaka makabo ya mawa epai ya bato bazalaki kokota.
3 Tango amonaki Piere na Jean bazalaki kokota na lopango ya Ndako ya Nzambe, asengaki bango likabo ya mawa.
4 Piere na Jean batalaki ye nye, mpe Piere alobaki na ye: 'Tala biso!
5 Bongo moto oyo akufa makolo atalaki bango malamu penza; akanisaki ete akozwa eloko epai na bango.
6 Kasi Piere alobaki na ye: 'Nazali na palata te to mpe wolo te ya kopesa yo; kasi oyo nazali na yango, napesi yo yango: Na kombo ya Yesu Kristo ya Nazareti, tambola!
7 Bongo, asimbaki ye na loboko ya mobali mpe atelemisaki ye. Kaka na tango wana, makolo na ye ekomaki makasi.
8 Apumbwaki, atelemaki, mpe abandaki kotambola. Bongo akotaki na bango na lopango ya Ndako ya Nzambe: azalaki kotambola, kopumbwa, mpe kokumisa Nzambe.
9 Bato nyonso bamonaki ye azalaki kotambola mpe kokumisa Nzambe;
10 Mpe tango bayebaki ete ye moto azalaki kovanda na "Porte ya kitoko" ya Ndako ya Nzambe mpo na kosenga makabo ya mawa, bango nyonso bakamwaki mingi penza mpe somo ekangaki bango, mpo na makambo oyo esalamaki epai na ye.
11 Moto yango azalaki kotika Piere na Jean te. Bato nyonso bakamwaki mpe balandaki bango na mbangu, na esika oyo babengaka: "Véranda ya Salomo".
Piere Alimboli Likamwisi Yango
12 Tango Piere amonaki bongo, alobaki na bango: 'Bato ya Isayele, mpo na nini bozali kokamwa likambo oyo? Mpo na nini bozali kotala biso boye, lokola nde mpo na nguya na biso mpe mpo tozali malamu mingi na miso ya Nzambe, nde tosali ete moto oyo atambola?
13 Kasi, ezali Nzambe ya Abraham, ya Izaki, mpe ya Zakob, Nzambe ya bakoko na biso, moto apesi nkembo na mosali na ye Yesu oyo bino bokabaki mpo baboma ye, mpe bowanganaki ye liboso ya Pilato, tango Pilato azwaki mokano ya kotika ye.
14 Bowanganaki ye oyo azali Mosantu mpe moto na sembo. Mpe na esika na ye, bosengaki Pilato atikela bino mobomi.
15 Bobomaki moto oyo akambaka bato na bomoi, kasi Nzambe asekwisaki ye kati na bakufi. Mpe biso tozali batemwe ya likambo yango.
16 Moto oyo bozali komona mpe boyebi, akomi makasi na nzela ya kondima kati na kombo ya Yesu. Ezali kombo ya Yesu mpe kondima oyo eye na nzela na ye nde ebikisi ye, ndenge bozali komona bino nyonso.
17 Bandeko sik'oyo, nayebi ete makambo oyo bosalaki Yesu, bino na bakonzi na bino, bosalaki yango mpo bozangaki koyeba.
18 Kasi na lolenge wana nde Nzambe akokisaki makambo oyo alobaki na minoko ya baprofeta nyonso banda kala, ete Kristo na ye asengelaki komona pasi.
19 Yango wana, bobongola mitema mpe bozongela Nzambe, mpo ete masumu na bino elimbisama.
20 Bongo Nkolo akopesa bino batango ya kopema mpe akotindela bino Kristo, ye nde Yesu, oyo ye apona mpo na bino.
21 Ye asengeli kotikala na Likolo kino tango ekokoka oyo Nzambe akobongisa biloko nyonso, ndenge alakaki yango banda kala na nzela ya baprofeta na ye ya bosantu.
22 Pamba te Moyize alobaki: 'Nkolo Nzambe na bino akobimisela bino, na kati ya bandeko na bino, moprofeta moko lokola ngai: Esengeli boyoka nyonso oyo akoyebisa bino.
23 Moto nyonso oyo akoyoka te makambo moprofeta wana akoloba, bakolongola ye na kati ya bato ya Nzambe mpe bakoboma ye.
24 Baprofeta nyonso oyo balobaki, banda na Samuele mpe baoyo bayaki sima na ye, balobaki mpo na makambo ya mikolo oyo.
25 Bino bozali bana ya baprofeta mpe ya Boyokani oyo Nzambe atiaki na bakoko na biso, tango alobaki na Abraham: Nakopambola mabota nyonso ya mokili na nzela ya libota na yo!
26 Yango wana, Nzambe asekwisaki Mosali na ye, mpo na bino liboso; atindaki ye mpo apambola bino mpe alongola moto nyonso na kati na bino na masumu!
MISALA 4
1 Tango Piere na Jean bazalaki naino koloba na bato, banganga-Nzambe, mokonzi ya bakengeli ya Ndako ya Nzambe, mpe basaduse bayaki.
2 Batondaki na kanda mpo bapostolo bazalaki koteya bato mpe kosakola ete bato bakufa bakosekwa kati na Yesu.
3 Bongo bakangaki Piere na Jean mpe batiaki bango na boloko kino na mokolo oyo elandaki, mpo pokwa esilaki kokoma.
4 Kasi bato mingi na kati ya bato oyo bayokaki mateya, bandimaki yango; bongo motuya ya bandimi emataki pene-pene na bato nkoto mitano.
5 Na mokolo oyo elandaki, bakonzi ya bayuda, bampaka, mpe balakisi ya Mibeko basanganaki na Yeruzalem.
6 Ana mokonzi ya banganga-Nzambe azalaki wana, elongo na Kayifa, Jean, Alekizandre, na bato mosusu ya libota ya mokonzi ya banganga-Nzambe.
7 Bamemaki Piere na Jean liboso na bango, bongo babandaki kotuna bango mituna: 'Bosali makambo oyo na nguya nini to na kombo ya nani?
8 Bongo Piere, oyo azalaki ya kotonda na Molimo Mosantu, alobaki na bango: 'Bakonzi mpe bampaka ya Isayele,
9 lokola botuni biso lelo mpo na bolamu oyo esalami na moto oyo akufa makolo mpe ndenge abiki;
10 boyeba yango bino nyonso mpe bato nyonso ya Isayele: ete ezali na kombo ya Yesu Kristo ya Nazareti, nde moto oyo atelemi liboso na bino na nzoto kolongono; Yesu oyo bino bobakaki na ekulusu, kasi oyo Nzambe asekwisaki wuta na bakufi.
11Ye azali libanga oyo bino batongi ya ndako bobwakaki, mpe ekomi libanga oyo ezali na tina mingi penza.
12 Lobiko ekoki kozwama na nzela ya moto mosusu te; pamba te, kombo mosusu ezali te na mokili, oyo epesama na bato, oyo ekoki kobikisa biso.
13 Tango bamonaki Piere mpe Jean bazardage koloba na kobanga te, mpe bayebaki ete bango bazalaki bato pamba mpe bayekola te, bakamwaki mingi penza mpe bayebaki ete bango bazalaki elongo na Yesu.
14 Bazangaki liloba ya koloba, pamba te bazalaki komona moto oyo abikaki atelemaki wana elongo na bango!
15 Bongo batindaki bango babima na Likita monene, mpe batikalaki kotala likambo yango malamu-malamu kati na bango na bango.
16 Bazalaki kotunana: 'Tosala nini na bato oyo? Pamba te bato nyonso oyo bayandaka na Yeruzalem bayebi malamu ete ezali bango nde basalaki likamwisi wana ya monene, mpe tokoki kowangana yango te.
17 Kasi mpo ete sango ya likambo yango ekoba kaka kopanzana te na kati ya bato, tokebisa bango boye: " Boloba lisusu te na Kombo ya Yesu, ata na nani ".
18 Bongo babengaki Piere na Jean mpe bapekisaki bango mpo baloba to bateya lisusu te mpo na kombo ya Yesu, ata na lolenge nini.
19 Kasi Piere na Jean bazongiselaki bango: 'Botala naino ata bino moko, eloko nini ezali sembo na miso ya Nzambe: kotosa bino to kotosa Nzambe?
20 Pamba te, mpo na biso, tokoki kotika koloba te makambo oyo tomonaki mpe toyokaki!
21 Sima ya kogangela bango, batikaki bango bakende. Pamba te bamonaki te ndenge basengelaki kopesa bango etumbu, mpo bato nyonso bazalaki kokumisa Nzambe mpo na likambo oyo esalamaki.
22 Moto oyo abikaki na ndenge ya kokamwa, azalaki na bambula koleka tuku minei.
23 Tango batikaki bango, Piere na Jean bakendaki epai ya baninga na bango mpe bayebisaki bango makambo nyonso oyo bakonzi ya banganga-Nzambe mpe bampaka balobelaki bango.
24 Tango bayokaki bongo, batombolaki mingongo na bango elongo mpo na kobondela Nzambe; balobaki boye: 'Nkolo, yo moto osalaki likolo mpe nse, ebale monene mpe biloko nyonso oyo ezali kati na yango.
25 Yo moto olobaki na nzela ya Molimo Mosantu, na nzela ya koko na biso David mosali na yo: "Mpo na nini mabota etomboki? Mpo na nini bato bazali kokana makambo ezangi tina?
26 Bakonzi ya mokili batelemi mpe bayangeli basangani mpo na kobundisa nkolo mpe Moto oyo ye apona."
27 Pamba te, Erode mpe Ponse Pilate basanganaki na vile oyo, elongo na bato ya bikolo mosusu mpe bato ya Isayele, mpo na kobundisa Yesu, Mosali na yo Mosantu, oyo yo opona.
28 Na ndenge wana, bakokisi makambo nyonso oyo okanaki banda kala, na nguya na yo mpe na mokano na yo.
29 Nkolo, tala sik'oyo ndenge bazali kogangela biso. Yango wana, pesa basali na yo makasi ya koteya Liloba na yo na molende nyonso.
30 Lakisa nguya na yo mpo na kobikisa bato ya maladi, mpe mpo makamwisi mpe misala ya minene esalama na kombo na Yesu, Mosali na yo Mosantu.
31 Tango basilisaki kobondela, esika basanganaki eninganaki. Bango nyonso batondaki na Molimo Mosantu mpe babandaki koteya Liloba ya Nzambe na molende nyonso.
32 Bandimi nyonso bazalaki motema moko mpe makanisi moko; moto moko te azalaki koloba ete biloko na ye ezali kaka ya ye moko, kasi biloko nyonso ezalaki mpo na bango nyonso.
33 Bapostolo bakobaki kotatola lisekwa ya Nkolo Yesu na nguya monene. Mpe Nzambe azalaki kosopela bango mapamboli mingi.
34 Moto ata moko te na kati na bango azalaki kozanga eloko, pamba te baoyo bazalaki na mabele to bandako, bazalaki koteka yango, mpe bazalaki komema mbongo oyo bazalaki kozwa
35 mpe bazalaki kopesa yango na bapostolo. Bongo bapostolo bazalaki kokabola yango na moto na moto, ndenge posa ya moto na moto ezalaki kosenga.
36 Ndenge moko mpe mpo na Zozefi, oyo azalaki moto ya libota ya Levi, oyo abotamaki na esanga ya Shipre, mpe bapostolo bapesaki ye kombo: Barnabas, elingi koloba "Mwana
oyo alendisaka";
37 atekaki elanga oyo azalaki na yango, amemaki mbongo, mpe apesaki yango na bapostolo.
MISALA 5
1 Kasi moto moko kombo na ye Ananias, elongo na mwasi na ye Safira, ye mpe atekaki eteni ya mabele na ye.
2 Abombaki ndambo ya mbongo mpo na ye moko, amemaki ndambo oyo etikalaki, mpe apesaki yango na bapostolo. Mwasi na ye mpe ayebaki yango.
3 Bongo Piere alobaki na ye: 'Ananias, ndenge nini Satana akoteli yo na motema ete okosa Molimo Mosantu mpe obomba ndambo ya mbongo oyo otekeli elanga na yo.
4 Boni, liboso ete oteka yango, ezalaki ya yo te? Mpe sima ya koteka yango, okokaki te kosala na mbongo yango likambo oyo motema na yo elingaki? Mpo na nini ozwaki likanisi ya kosala likambo ya ndenge oyo? Okosi bato te, kasi okosi Nzambe!
5 Tango Ananias ayokaki bongo, akweyaki mpe akufaki. Mpe bato nyonso oyo bayokaki likambo yango batondaki na kobanga.
6 Bongo bilenge mibali bayaki, bazipaki nzoto na ye, bamemaki yango libanda, mpe bakundaki yango.
7 Sima ya ngonga pene-pene misato, mwasi ya Ananias akotaki, kasi ayebaki te likambo oyo ewutaki kosalama.
8 Piere atunaki ye: 'Yebisa ngai, botekaki elanga na bino na talo wana? Ye azongisaki: 'Kaka na talo wana!
9 Bongo Piere alobaki na ye: 'Mpo na nini yo na mobali na yo boyokanaki komeka Molimo ya Nkolo? Tala! Bato oyo bawuti kokunda mobali na yo bazali liboso ya porte, bakomema yo mpe.
10 Kaka na tango wana, akweyaki liboso ya Piere mpe akufaki. Tango bilenge mibali bakotaki, bakutaki ye asi'akufi, bamemaki ye mpe bakundaki ye pembeni ya mobali na ye.
11 Lingomba mobimba mpe bato nyonso oyo bayokaki sango yango, batondaki na kobanga.
12 Bapostolo bazalaki kosala makamwisi mingi mpe bilembo na kati ya bato. Bandimi nyonso bazalaki na momesano ya kosangana na veranda ya Salomo.
13 Moto moko te oyo azalaki moto ya lisanga na bango te azalée komeka kosangana na bango. Kasi ata bongo, bato bazalaki kopesa bango lokumu mingi penza.
14 Mibali mpe basi ebele penza bazalaki kondimela Nkolo mpe bazalaki kobakisama na lisanga na bango.
15 Bongo bazalaki komema bato ya maladi na babala-bala; bazalaki kolalisa bango na bambeto mpe na matoko, mpo ete tango Piere akoleka, elilingi na ye eleka likolo ya basusu kati na bango.
16 Bato ebele penza bazalaki kowuta na bavile oyo ezalaki pembeni-pembeni na Yeruzalem. Bazalaki komema bato na bango ya maladi na baoyo milimo mabe ezalaki kotungisa bango, mpe bango nyonso bazalaki kobika.
17 Bongo mokonzi ya banganga-Nzambe elongo na bato na ye nyonso, baoyo bazalaki bato ya lisanga ya basaduse, batondaki na zuwa.
18 Bakangaki bapostolo mpe batikai bango na boloko ya monene.
19 Kasi na butu, anzelu ya Nkolo, afungolaki baporte ya boloko mpe abimisaki bapostolo.
20 Bongo alobaki na bango: 'Bokende, botelema na lopango ya ndako ya Nzambe mpe boyebisa na bato makambo nyonso oyo etali bomoi oyo ya sika!
21 Bapostolo batosaki. Bongo na tongo-tongo, bakotaki na lopango ya ndako ya Nzambe mpe babandaki koteya bato. Tango mokonzi ya banganga-Nzambe na bato na ye bakomaki, babengisaki likita-monene: yango nde lisanga monene ya bampaka ya Isayele. Bongo batindaki bakende kozwa bapostolo na boloko.
22 Kasi tango bapolisi bakomaki na boloko, bakutaki bango te. Bongo bazongaki mpe balobaki:
23 'Tokuti boloko ezali ya kokangama malamu penza mpe bakengeli bazali liboso ya baporte; kasi tango tofungoli yango, tomoni moto ata moko te na kati!
24 Tango mokonzi ya bakengeli ya ndako ya Nzamhe, mpe bakonzi ya banganga-Nzambe bayokaki sango yango, bakomaki mitema likolo, mpe bazalaki kotunana soki likambo yango ekosuka ndenge nini.
25 Bongo moto moko ayaki mpe alobaki na bango: 'Boyoka! Bato oyo botiaki na boloko, batelemi kuna na lopango ya ndako ya Nzambe mpe bazali koteya bato.
26 Bongo mokonzi ya bakengeli akendaki elongo na bapolisi na ye, mpe amemaki bapostolo. Kasi amemaki bango na makasi te; pamba te bazalaki kobanga bato babamba bango mabanga.
27 Awa bamemaki bango, batiaki bango liboso ya likita-monene. Bongo mokonzi ya banganga-Nzambe abandaki kotuna bango mituna.
28 Alobaki na bango: 'Topesaki bino etinda na makasi nyonso ete boteya lisusu te na kombo wana. Kasi tala likambo bosali! Bopanzi mateya na bino na Yeruzalem mobimba. Mpe bolingi bomemisa biso ngambo ya liwa ya moto wana!
29 Kasi Piere na bapostolo mosusu bazongisaki: 'Tosengeli kotosa Nzambe, kasi bato te.
30 Nzambe ya bakoko na biso asekwisaki Yesu wuta na bakufi; Yesu oyo bino bobomaki mpe bobakaki na nzete.
31 Ezali ye nde Nzambe atomboli kino na loboko na ye ya mobali, mpo azala Mokonzi mpe Mobikisi, mpo ete bato ya Isayele bakoka kozwa nzela ya kobongola mitema mpe bazwa bolimbisi ya masumu na bango.
32 Biso tozali batemwe ya makambo wana, ndenge moko mpe Molimo Mosantu oyo Nzambe apesaki na bato oyo batosaka ye azali mpe temwe ya makambo yango.
33 Tango bato ya likita-monene bayokaki maloba wana, basilikaki mingi penza mpe balingaki kobomisa bapostolo.
34 Kasi Mofarizeo moko na kati na bango, kombo na ye Gamaliele, ye azalaki molakisi ya Mibeko, mpe bato nyonso bazalaki kotosa ye mingi penza, atelemaki na kati ya likita- monene mpe atindaki ete babimisa bapostolo mpo na mwa tango moke.
35 Bongo alobaki na bango: 'Bato ya Isayele, bokeba mpo na makambo oyo bolingi kosala bato oyo.
36 Eleki mikolo mingi te, moto moko kombo na ye Tewudasi abimaki, azalaki komimonisa moto monene, mpe bato pene-pene nkama minei balandaki ye. Kasi tango babomaki ye, bato nyonso oyo bazalaki kolanda ye bapalanganaki mpe lisanga na ye ekufaki.
37 Na sima na ye, tango tozalaki kosala resansema, moto moko kombo na ye Yuda, moto ya mboka Galileya, abimaki mpe abendaki bato mingi na botomboki. Kasi ye mpe babomaki ye, mpe bato nyonso oyo bazalaki kolanda ye bapalanganaki.
38 Yango wana, boyoka likanisi na ngai mpo na likambo oyo: Bokota lisusu na makambo na bango te mpe botika bango bakende. Pamba te, soki makanisi na bango to musela na bango ewuti na moto, yango ekokufa kaka.
39 Kasi soki yango ewuti na Nzambe, ya solo, bokokoka te kokangisa bato oyo. Bokeba, mpo bobunda na Nzambe te!
40 Bato ya likita-monene bandimaki likanisi ya Gamaliele. Babengisaki bapostolo mpe babetisaki bango bafimbo. Bongo batindaki bango baloba lisusu te na kombo ya Yesu, mpe batikaki bango bakende.
41 Bongo bapostolo balongwaki liboso ya likita-monene. Batondaki na esengo monene mpo Nzambe amonaki ete bazali bato ya kokoka mpo na kozwa etumbu mpo na kombo ya Yesu.
42 Mokolo na mokolo, bazalaki kotika te koteya mpe kosakola Sango Malamu, ete Yesu azali Kristo, na lopango ya ndako ya Nzambe mpe na ndako moko na moko.
MISALA 6
1 Na mikolo wana, motuya ya bayekoli ezalaki kaka kobakisama; bongo bayuda oyo bazalaki koloba monoko ya greki bazalaki koyima-yima na baoyo bazalaki koloba monoko ya kiebreo. Pamba te, na tango ya kokabola biloko ya kolia ya mokolo na mokolo, basi na bango oyo bakufela mibali bazalaki kozanga.
2 Bongo bapostolo zomi na mibale basangisaki bayekoli nyonso, mpe balobaki na bango: 'Ekozala malamu te mpo na biso ete totika mosala ya koteya Liloba ya Nzambe mpo na komipesa na mosala ya kokabola biloko ya kolia.
3 Yango wana bandeko, bopona mibali sambo na kati na bino, baoyo bazali na bizaleli ya malamu, batonda na Molimo Mosantu mpe na bwanya, mpo topesa bango mokumba yango.
4 Bongo biso tokomipesa na kobondela mpe mpo na mosala ya kolakisa Liloba ya Nzambe.
5 Likanisi wana esepelisaki lisanga mobimba. Bongo baponaki: Etieni, moto atonda na kondima mpe na Molimo Mosantu; Filipo, Prokore, Nikanore, Timoni, Pamenasi mpe Nikola, moto ya Antioshi oyo akotaki na lisanga ya bayuda.
6 Balakisaki bango epai ya Bapostolo, bongo Bapostolo batielaki bango maboko na motu mpe babondelaki mpo na bango.
7 Liloba ya Nzambe ezalaki kaka kopanzana. Motuya ya bayekoli ezalaki kobakisama noki penza na Yeruzalem. Mpe banganga-Nzambe mingi penza bakomaki bandimi.
8 Etieni atondaki na ngolu mpe na nguya ya Nzambe; azalaki kosala makamwisi mpe bilembo minene na kati ya bato.
9 Bongo bato mosusu ya ndako ya mayangani oyo babengaka: "Ndako ya mayangani ya bato ya bonsomi", bayuda ya Sirène, mpe ya Alekizandria, mpe ya baregion ya Silisia mpe ya Asia babandaki kotia tembe na Etieni.
10 Kasi bakokaki te kozongisela ye biyano, mpo na bwanya oyo azalaki na yango mpe mpo makambo oyo azalaki koloba ezalaki kowuta na Molimo.
11 Bongo bafutaki mbongo na bato mpo baloba: 'Toyokaki Etieni azalaki koloba maloba ya kofinga Moyize mpe Nzambe!
12 Basalaki na ndenge ete bato, bampaka, mpe balakisi ya Mibeko batomboka. Bongo bakendaki epai ya Etieni, bakangaki ye mpe bamemaki ye na likita-monene.
13 Kuna, babimisaki batemwe ya lokuta mpe bango balobaki: 'Moto oyo azali kotika te koloba mabe mpo na ndako ya Nzambe mpe mpo na Mibeko ya Moyize.
14 Pamba te, toyokaki ye azalaki koloba ete Yesu ya Nazareti akopanza ndako ya Nzambe oyo mpe akobongola bizaleli oyo Moyize ateyaki biso.
15 Bato nyonso oyo bayandaki na likita-monene batalaki Etieni malamu-malamu, mpe bamonaki ete elongi na ye ekomaki lokola elongi ya anzelu.
MISALA 7
1 Bongo mokonzi ya banganga-Nzambe atunaki ye: 'Boni, makambo oyo balobi ezali ya solo?
2 Etieni azongisaki: 'Batata mpe bandeko, boyoka ngai! Nzambe ya nkembo abimelaki koko na biso Abraham tango azalaki na Mezopotami, liboso ete akende koyanda na Sharan.
3 Bongo Nzambe alobaki na ye: Longwa na mokili na yo mpe na libota na yo mpe kende na mokili oyo ngai nakolakisa yo!
4 Yango wana, alongwaki na mokili ya Shaldeya mpe akendaki koyanda na mokili ya Sharan. Sima ya liwa ya Tata na ye, Nzambe atindaki ye na mokili oyo, oyo bino bozali kovanda sik'oyo.
5 Apesaki ye mabele ya ye moko te, ata kutu mwa eteni ya mabele. Kasi Nzambe alakaki ye ete sima na ye, akopesa ye, ye na bana na ye mokili; nzokande na tango wana, tango Nzambe apesaki elaka wana, Abraham azalaki naino na mwana te.
6 Nzambe alobaki na ye boye: "Bana na yo bakozala bapaya na mokili ya bato mosusu, bongo kuna bakokamata bango lokola bawumbu mpe bakonyokola bango mbula nkama minei.
7 "Nzambe alobaki lisusu: Kasi nakopesa etumbu na ekolo oyo ekokomisa bango bawumbu. Sima na yango, bakobima na mokili yango mpe bakosambela ngai na esika oyo."
8 Bongo Nzambe atiaki boyokani kati na ye na Abraham; mpe elembo ya boyokani yango: kokata nzoto ya bana mibali. Yango wana Abraham akataki mwana na ye Izaki sima ya mikolo mwambe ya mbotama na ye. Ndenge moko mpe Izaki akataki Zakob, mpe Zakob akataki bakoko na biso zomi na mibale.
9 Bakoko na biso bayokelaki Zozefi zuwa, mpe batekaki ye mpo azala mowumbu na Ezipito. Kasi Nzambe azalaki elongo na ye,
10 akangolaki ye na minyoko na ye nyonso, mpe asalaki ete amonana moto malamu mpe ya bwanya na miso ya Farawo: mokonzi ya Ezipito. Bongo Farawo atiaki ye moyangeli ya Ezipito mpe ya ndako na ye mobimba.
11 Kasi nzala moko ya makasi ekotaki na mokili ya Ezipito mpe ya Kanana. Yango ezalaki tango ya pasi monene. Mpe bakoko na biso bazalaki lisusu na eloko ya kolia te.
12 Tango Zakob ayokaki ete ble ezalaki na Ezipito, atindaki bakoko na biso mpo na mbala ya liboso.
13 Na mbala ya mibale, Zozefi, amilakisaki epai ya bandeko na ye, mpe Farawo ayebaki libota ya Zozefi.
14 Bongo Zozefi atindaki bakende kozwa tata na ye Zakob na bandeko na ye nyonso. Bango nyonso bazalaki batu tuku sambo na mitano.
15 Bongo Zakob akendaki koyanda na Ezipito, epai ye na bakoko na biso bakufaki.
16 Bamemaki banzoto na bango na Sikemi, mpe bakundaki yango na simetiere oyo Abraham asombaki na mbongo, epai ya bana ya Emore oyo ya Sikemi.
17 Awa tango ekomaki pene-pene oyo Nzambe alingaki kokokisa elaka apesaki na Abraham ekomaki pene-pene oyo, motuya ya bato na biso, na mokili ya Ezipito, emataki mingi penza.
18 Bongo mokonzi mosusu, oyo ayebaki eloko moko te mpo na Zozefi, akomaki na bokonzi na Ezipito,
19 Mokonzi yango asalelaki mayele mabe epai ya bato na biso, anyokolaki bakoko na biso, kino kotinda bango na makasi ete babwaka bana na bango oyo babotami sika mpo bakufa.
20 Ezali na tango wana nde Moyize abotamaki, mpe azalaki kitoko mingi na miso ya Nzambe. Babokolaki ye sanza misato na ndako ya tata na ye.
21 Tango baboti na ye batiaki ye libanda, mwana ya mokonzi Falawo, ya mwasi, azwaki ye mpe abokolaki ye lokola mwana na ye penza.
22 Na ndenge wana nde, Moyize ayekolaki bwanya nyonso,ya bato ya Ezipito, mpe akomaki moto ya nguya na maloba mpe na misala na ye.
23 Tango Moyize akokisaki bambula tuku minei, azwaki mokano ya kokende kotala bandeko na ye, bana ya Isayele.
24 Awa amonaki ete moto moko ya Ezipito azalaki kobeta mwana ya Isayele, akotelaki mwana ya Isayele, azongiselaki moto wana ya Ezipito mabe na ye, mpe abomaki ye.
25 Moyize akanisaki ete bandeko na ye bakososola ete Nzambe alingaki kosalela ye mpo na kokangola bango; kasi bango basosolaki yango te.
26 Na mokolo oyo elandaki, Moyize akutaki bana ya Isayele mibale bazalaki kobunda. Alingaki kozongisa boyokani kati na bango, mpe alobaki na bango: 'A! baninga na ngai, bozali bandeko! Mpo na nini bozali kosalana mabe?
27 Kasi oyo azalaki konyokola ndeko na ye, atindikaki Moyize mpe alobaki na ye: "Yo! nani atie yo mokonzi mpe zuzi na biso?
28 "Boni, olingi oboma ngai ndenge obomaki moto ya Ezipito lobi?"
29 Tango Moyize ayokaki bongo, akimaki na mokili ya Madian epai ayandaki lokola mopaya, mpe kuna abotaki bana mibale ya mibali.
30 Na sima ya mbula tuku minei, anzelu moko abimelaki Moyize na esobe, pene-pene na ngomba ya Sinayi, na kati ya moto ya mwa nzete oyo ezalaki kopela.
31 Tango Moyize amonaki bongo, akamwaki mingi mpo na oyo azalaki komona. Awa azalaki kokende mpo na kotala malamu, ayokaki mongongo ya Nkolo:
32 "Nazali Nzambe ya bakoko na yo, Nzambe ya Abraham, ya Izaki mpe ya Zakob!" Moyize alengaki mpo na somo mpe akokaki kutu kotala te.
33 Bongo Nkolo alobaki na ye: "Longola basandale na yo, pamba te esika oyo otelemi ezali mabele ya bosantu.
34 Namoni bapasi oyo bato na ngai bazali koyoka na Ezipito. Nayoki kolela na bango mpe nakiti mpo na kokangola bango. Mpe sik'oyo, yaka: nakotinda yo na Ezipito.''
35 Bongo Moyize oyo bandeko na ye baboyaki tango balobaki na ye: " Nani atie yo mokonzi mpe zuzi? ", ezali ye nde Nzambe
atindaki mpo azala mokonzi mpe mokangoli na bango, na lisalisi ya anzelu oyo abimelaki ye na mwa nzete.
36 Abimisaki bango na mokili ya Ezipito, na nzela ya makamwisi mpe bilembo oyo asalaki na mokili yango, na tango ya kokatisa ebale monene ya motane, mpe na esobe bambula tuku minei.
37 Ezali kaka ye Moyize moto alobaki na bana ya Isayele: "Nzambe akobimisela bino moprofeta moko lokola ngai, oyo akozala moto ya libota na bino."
38 Tango bakoko na biso basanganaki na esobe, ezali ye moto azalaki molobeli kati na bakoko na biso na anzelu oyo alobaki na ye na ngomba ya Sinayi. Azwaki Maloba ya bomoi mpo na kopesa biso.
39 Kasi bakoko na biso balingaki kotosa Moyize te; baboyaki ye mpe bakanisaki kozonga na Ezipito.
40 Balobaki na Aron: "Salela biso banzambe oyo bakoki kolakisa biso nzela, pamba te toyebi te soki makambo nini ekweyeli Moyize oyo abimisaki biso na Ezipito!"
41 Ezali na mikolo wana nde basalaki ekeko ya mwana ngombe, bapesaki makabo na ekeko yango, mpe basalaki feti mpo na kosepela na misala oyo maboko na bango esalaki.
42 Kasi Nzambe apesaki bango mokongo mpe atikaki bango basambela minzoto, ndenge ekomama na buku ya baprofeta: "Bato ya Isayele, ezali na ngai nde bozalaki kopesa makabo mpe mbeka tango bozalaki na esobe, bambula tuku minei?
43 "Te!, bomemaki ndako ya kapo ya Moloki mpe monzoto ya nzambe na bino Refani, bikeko oyo bosalaki mpo na kosambela yango. Yango wana, nakotinda bino na bowumbu, mosika, koleka Babilone!"
44 Na esobe, bakoko na biso bazalaki na ndako ya kapo ya boyokani; batongaki yango ndenge Nzambe atindaki Moyize, mpe ezalaki na lolenge ya oyo Moyize amonaki.
45 Bakoko na biso, sima ya kozwa ndako yango ya kapo, bamemaki yango, elongo na Zosue, tango babotolaki mikili ya bapakano, mikili oyo Nzambe abenganaki liboso na bango. Mpe ndako yango ya kapo etikalaki kuna kino na tango ya David.
46 David azwaki bolamu ya Nzambe mpe asengaki ete akoka kotongela Nzambe ya Zakob ndako.
47 Kasi ezali Salomon moto atongelaki ye ndako.
48 Nzokande ye oyo Aleki-Likolo ayandaka na bandako oyo bato batongi te; ndenge moprofeta alobaki:
49 "Nkolo alobi boye: Likolo ezali kiti na ngai ya bokonzi, mpe nse ezali esika na ngai epai natiaka makolo. Bongo ndako ya lolenge nini bokoki kotongela ngai? To esika nini nakoki kopema?
50 "Boni, ezali ngai te moto nasalaki biloko wana nyonso?"
51 A a, bozali penza bato ya mitu mabanga! Mitema na bino ezali lokola mitema ya bato bandimaka Nzambe te mpe matoyi na bino eyokaka te makambo oyo Nzambe alobaka. Bokokani na bakoko na bino: boboyaka tango nyonso koyokela Molimo Mosantu.
52 Boni, bokoki kotangela ngai moprofeta ata moko oyo bakoko na bino banyokolaki te? Babomaki kutu ata baoyo bazalaki kosakola koya ya Mosali ya Nzambe oyo asalaki makambo nyonso oyo Nzambe asengaki ye. Mpe sik'oyo, boteki ye mpe bobomi ye;
53 bino baoyo bozwaki Mibeko oyo Nzambe apesaki bino na nzela ya baanzelu, mpe botosaki yango te.
54 Tango bato ya likita-monene bayokaki bongo, batombokaki mpe bazalaki koswa mino mpo na Etieni.
55 Kasi Etieni atondaki na Molimo Mosantu. Tango atalaki na likolo, amonaki nkembo ya Nzambe mpe Yesu atelemaki na loboko ya mobali ya Nzambe.
56 Alobaki na bango: 'Botala, namoni Likolo efongwami mpe Mwana na Moto atelemi na loboko ya mobali ya Nzambe!
57 Bongo babandaki koganga makasi penza mpe bakangaki matoyi na bango. Bango nyonso bawelelaki ye,
58 bamemaki ye na libanda ya vile mpe babandaki kobamba ye mabanga. Batemwe batikaki bilamba na bango na elenge mobali moko kombo na ye Saul.
59 Tango bazalaki kobamba Etieni mabanga, Etieni abondelaki boye: 'Nkolo Yesu, yamba molimo na ngai!
60 Bongo afukamaki mpe agangaki makasi: 'Nkolo, kotangela bango lisumu oyo te! Tango Etieni alobaki bongo, akufaki.
MISALA 8
1 Saul mpe andimaki ete baboma Etieni. Kaka na mokolo wana, minyoko ya monene penza ekweyelaki Lingomba na Yeruzalem. Bandimi nyonso bapalanganaki na mokili ya Yudea mpe na oyo ya Samariya, longola kaka bapostolo.
2 Bato oyo batosaka makambo ya Nzambe bakundaki Etieni mpe balelaki ye mingi penza.
3 Kasi Saul abandaki kosala nyonso mpo na kopanza Lingomba. Azalaki kokota na ndako, azalaki kokanga mibali mpe basi, mpe azalaki kobwaka bango na boloko.
4 Kasi bandimi oyo bapalanganaki, bazalaki kokende bipai na bipai mpo na koteya Liloba ya Nzambe.
5 Filipo akendaki na vile moko ya Samariya mpe ateyaki Kristo na bato ya kuna.
6 Bato nyonso bazalaki kolanda na malamu penza makambo Filipo azalaki koteya, pamba te bayokaki mpe bamonaki makamwisi oyo azalaki kosala.
7 Pamba te, milimo ya mbindo ezalaki kobima na koganga makasi, na bato mingi oyo bazalaki na yango. Bato mingi bakufa makolo, na baoyo batambolaka tengu-tengu bazalaki kobika.
8 Mpe bato ya vile yango batondaki na esengo mingi penza.
9 Nzokande banda kala, moto moko azalaki na vile wana kombo na ye Simon, azalaki kosala mazi. Azalaki kokamwisa bato nyonso ya Samariya mpe azalaki komimona moto monene.
10 Bato nyonso, bato minene mpe bato mike, bazalaki koyokela ye, mpe bazalaki koloba: 'Moto oyo azali nguya ya Nzambe, oyo babengaka: 'Nguya monene!"
11 Bazalaki kolanda ye, mpo banda kala, azalaki kokamwisa bango na mazi na ye.
12 Kasi tango bandimaki Sango Malamu oyo Filipo ateyaki mpo na Bokonzi ya Nzambe mpe mpo na kombo ya Yesu Kristo, mibali mpe basi bazwaki libatisi.
13 Simon ye moko mpe andimaki, mpe azwaki libatisi. Azalaki kolanda Filipo bisika nyonso azalaki kokende, mpe azalaki kokamwa tango azalaki komona makamwisi minene mpe bilembo oyo ezalaki kosalama.
14 Awa bapostolo, na Yeruzalem bayokaki ete bato ya Samariya bayambaki Liloba ya Nzambe, batindelaki bango Piere mpe Jean.
15 Tango bakomaki kuna, babondelaki mpo na bango mpo bazwa Molimo Mosantu.
16 Pamba te Molimo Mosantu akitelaki naino moto ata moko te na kati na bango. Bazwaki kaka libatisi na kombo ya Nkolo Yesu.
17 Bongo Piere na Jean batielaki bango maboko, mpe bazwaki Molimo Mosantu.
18 Awa Simon amonaki ete bato oyo bandimaki bazwaki Molimo Mosantu tango bapostolo batielaki bango maboko, apesaki Piere na Jean mbongo,
19 mpe alobaki: 'Bopesa ngai mpe nguya oyo mpo ete moto nyonso oyo ngai nakotiela maboko, azwa mpe Molimo Mosantu!
20 Kasi Piere azongiselaki ye: 'Tika ete okufa yo na mbongo na yo, mpo okanisi ete okoki kosomba likabo ya Nzambe na mbongo!
21 Ya solo, oyo ezali penza mosala na yo te, pamba te motema na yo ezali mabe mingi liboso ya Nzambe.
22 Yango wana bongola makanisi ya mabe oyo ezali kati na yo mpe bondela Nkolo. Tango mosusu akoki kolimbisa yo mpo na makambo oyo okanisaki.
23 Pamba te, namoni ete motema na yo etonda na zuwa mpe ozali moto ya boloko ya masumu.
24 Bongo Simon azongiselaki Piere mpe Jean: 'Bobondela Nkolo mpo na ngai, mpo ete likambo moko te ekweyela ngai na oyo bowuti koloba!
25 Tango basilisaki kotatola mpe kosakola Liloba ya Nkolo, Piere mpe Jean bazongaki na Yeruzalem. Na nzela, bateyaki Sango Malamu na bamboka mingi ya Samariya.
26 Anzelu ya Nkolo alobaki na Filipo: Telema, mpe kende epai ya Sude, na nzela oyo bato balekaka lisusu te, oyo ewuta na Yeruzalem mpe ekenda kino na Gaza!
27 Filipo atelemaki mpe akendeki. Bongo na nzela akutanaki na Eniki moko, moto ya mboka Etiopia, azalaki mokonzi monene, mpe azalaki na mokumba ya kobomba bozwi nyonso ya Kandase, mokonzi-mwasi ya Etiopia. Moto yango ayaki na Yeruzalem mpo na kokumisa Nzambe,
28 mpe azalée kozonga na mboka na ye. Avandaki na kati ya sareti na ye, mpe azalaki kotanga mokanda ya moprofeta Ezayi.
29 Bongo Molimo alobaki na Filipo: 'Pusana pene-pene ya sareti wana, mpe tambola pembeni na yango.
30 Filipo akendaki mbangu mpe ayokaki ye azalaki kotanga na mokanda ya moprofeta Ezayi; bongo atunaki ye: 'Boni, ozali kososola makambo oyo ozali kotanga?
31 Ye azongisaki: 'Ndenge nini nakoki kososola yango, soki moto alimboleli ngai yango te? Bongo abengaki Filipo amata na sareti mpe ayanda pembeni na ye.
32 Eteni ya Makomi oyo Eniki azalaki kotanga, yango oyo: "Bamemaki ye lokola meme oyo balingi koboma, lokola mwana meme oyo ekangi monoko liboso ya moto oyo azali kolongola yango bapwale, mpe afungolaki monoko te.
33 "Basambwisaki ye, mpe baboyaki kolongisa ye. Nani akoloba sango ya bana na ye? Pamba te, balongoli bomoi na ye na mokili!"
34 Bongo Eniki atunaki Filipo: 'Nabondeli yo, yebisa ngai: moprofeta alobaki makambo oyo mpo na nani? Alobaki yango mpo na ye moko, to mpo na moto mosusu?
35 Bongo Filipo abandaki na eteni wana ya Makomi, mpe alobaki na ye Sango Malamu oyo etali Yesu.
36 Awa bazalaki kaka kosala mobembo na bango. bakomaki na esika moko oyo ezalaki na mayi; bongo Eniki alobaki: 'Tala, mayi yang'oyo; bongo eloko nini ezali kopekisa ngai ete nazwa libatisi?
37 [Filipo alobaki: 'Soki ondimi na motema na yo mobimba, okoki kozwa libatisi! Ye azongisaki: 'Nandimi ete Yesu Kristo azali Mwana na Nzambe !].
38 Atindaki batelemisa sareti; bongo bango mibale, Filipo mpe Eniki, bakitaki na mayi mpe Filipo abatisaki ye.
39 Tango babimaki na mayi, Molimo ya Nkolo alongolaki Filipo, mpe Eniki amonaki ye lisusu te. Bongo azongelaki mobembo na ye na esengo nyonso penza.
40 Kasi Filipo abimaki na Azoti; azalaki koteya Sango Malamu na bavile nyonso oyo azalaki koleka, kino akomaki na Sezareya.
MISALA 9
1 Nzokande, Saul azalaki kaka kokanela mpe koluka koboma bayekoli ya Nkolo. Akendaki epai ya mokonzi ya banganga-Nzambe,
2 mpe asengaki ye mikanda mpo na kopesa na bandako ya mayangani ya mboka Damas, mpo ete soki akuti ndambo ya bato kuna, basi to mibali oyo bazali kolanda nzela ya Nkolo, akanga bango mpe amema bango na Yeruzalem.
3 Tango azalaki kokende mpe akomaki pene-pene na Damas, na mbala moko, amonaki mwinda moko ewutaki na likolo mpe engengelaki ye.
4 Akweyaki na mabele mpe ayokaki mongongo elobaki na ye: 'Saul, Saul, mpo na nini ozali konyokola ngai ?
5 Saul atunaki: 'Nkolo, yo nani? Mongongo ezongisaki: 'Ezali ngai Yesu oyo yo ozali konyokola
6 Kasi sik'oyo telema, kota na vile mpe kuna bakoyebisa yo makambo oyo osengeli kosala.
7 Bato oyo bazalaki kosala mobembo na Saul, batelemaki mpe bazangaki maloba ya koloba. Bayokaki mongongo yango, kasi bamonaki moto moko te.
8 Saul atelemaki wuta na mabele; kasi tango afungolaki miso, akokaki komona ata eloko moko te. Bongo basimbaki ye na loboko mpe bamemaki ye na Damas.
9 Asalaki mikolo misato, komona te, kolia te, mpe komela te.
10 Moyekoli moko azalaki na Damas, kombo na ye Ananias. Nkolo abengaki ye na emoniseli: 'Ananias' Ye azongisaki: 'Nkolo, ngai oyo!
11 Nkolo alobaki na ye: 'Telema, kende na ndako ya Yuda, oyo ezali na balabala oyo babengaka: "Alima" mpe tuna moto moko ya mboka Tarse, kombo na ye Saul; azali kobondela.
12 Pamba te amonaki na emoniseli moto moko kombo na ye Ananias ayaki mpe atielaki ye maboko mpo amona lisusu!
13 Kasi Ananias azongisaki: 'Nkolo, nayoka makambo mingi mpo na moto wana, mpe ndenge anyokolaki basantu na yo na Yeruzalem.
14 Mpe aye awa na Damas, na bokonzi oyo bakonzi ya banganga-Nzambe bapesi ye mpo na kokanga bato nyonso oyo babondelaka yo.
15 Kasi Nkolo alobaki na Ananias: 'Kende, pamba te nasi'napona moto wana mpo asalela ngai, mpo amema kombo na ngai epai ya bato oyo bazali bayuda te, liboso ya bakonzi, mpe epai ya bato ya Isayele.
16 Mpe nakolakisa ye ndenge nini asengeli konyokwama mpo na kombo na ngai!
17 Bongo Ananias akendaki, akotaki na ndako, mpe atielaki Saul maboko; mpe alobaki na ye: 'Ndeko na ngai Saul, Nkolo Yesu oyo abimelaki yo na nzela tango ozalaki koya awa, atindi ngai mpo ete omona lisusu mpe otonda na Molimo Mosantu!
18 Kaka na tango wana, biloko moko lokola baposo ya mbisi, ekweyaki wuta na miso ya Saul. Bongo abandaki komona lisusu. Atelemaki mpe azwaki libatisi;
19 mpe sima ya kolia, nzoto na ye ezongaki lisusu makasi. Saul avandaki mwa mikolo elongo na bayekoli oyo bazalaki na Damas.
20 Kaka na tango wana, abandaki koteya na Bandako ya mayangani ete Yesu azali Mwana na Nzambe.
21 Bato nyonso oyo bayokaki ye, bakanwaki mingi penza mpe bazalaki kotuna: 'Boni, ezali ye te moto azalaki konyokola na Yeruzalem bato oyo babondelaka kombo ya Yesu? Aye awa te mpo na kokanga bango mpe komema bango epai ya bakonzi ya banganga-Nzambe?
22 Kasi Saul azalaki kaka kotonda na nguya mpe azalaki kolonga bayuda ya Damas, na kolakisa bango ete Yesu azali solo Kristo.
23 Sima ya mikolo ebele, bayuda bayokanaki mpo na koboma Saul.
24 Kasi bato bayebisaki Saul makambo oyo bazalaki kobongisa mpo na ye. Butu mpe moi, bazalaki kokengela baporte ya vile, mpo baboma ye.
25 Yango wana, bayekoli ya Saul bakamataki ye na butu mpe bakitisaki ye na kitunga, na lidusu oyo ezalaki na lopango-monene.
26 Tango Saul akomaki na Yeruzalem, amekaki kosangana na bayekoli, kasi bango nyonso bazalaki kobanga ye, pamba te bazalaki kondima penza te ete akomaki moyekoli.
27 Kasi Barnabas akamataki ye mpe amemaki ye epai ya bapostolo. Ayebisaki bango ndenge nini Saul amonaki Nkolo na nzela ya Damas mpe makambo oyo Nkolo alobaki na ye. Ayebisaki bango mpe ndenge ateyaki na Damas, na kombo ya Yesu, mpe na kobanga te.
28 Bongo Saul ayandaki elongo na bango, azalaki kotambola na bonsomi nyonso na kati ya Yeruzalem mobimba; mpe azalaki koteya na kobanga te na kombo ya Nkolo.
29 Saul azalaki kosolola mpe kotia tembe na bayuda oyo balobaka monoko ya kigreki, kasi bango balukaki nzela mpo na koboma ye.
30 Tango bandeko bayokaki likambo yango, bamemaki Saul na Sezareya, mpe kuna batindaki ye na Tarse.
31 Lingomba ezalaki na kimia mingi penza kati na Yudea mobimba, na Galileya mpe na Samariya. Lokola ezalaki kotambola na kobanga Nzambe, yango wana ezalaki kolendisama mpe ezalaki kokola na bato na lisungi ya Molimo Mosantu.
32 Piere azalaki kosala mibembo na bamboka mingi ya Samariya. Bongo mokolo moko akendaki kotala basantu oyo bavandaka na mboka Lidia;
33 Kuna, amonaki moto moko kombo na ye Eneo, alala na mbeto bambula mwambe, mpo azalaki na maladi ya buka-buka.
34 Piere alobaki na ye: 'Eneo, Yesu Kristo abikisi yo; telema mpe bongisa mbeto na yo! Kaka na tango wana, Eneo atelemaki.
35 Tango bato nyonso oyo bavandaka na mboka Lidia mpe na esobe ya Saroni bamonaki ye, bandimelaki Nkolo.
36 Mondimi moko ya mwasi azalaki na mboka Yope, kombo na ye Tabita (ndimbola na yango: "Dorkasi"). Azalaki kosala tango
nyonso bolamu mpe kosalisa babola.
37 Na mikolo wana azwaki maladi mpe akufaki. Sima ya kosokola nzoto na ye, batiaki yango na shambre ya likolo.
38 Lidia ezalaki pene-pene ya Yope. Tango bayekoli bayokaki sango ete Piere azali na Lidia, batindaki mibali mibale epai na ye na maloba oyo: 'Tobondeli yo, yaka noki epai na biso.
39 Piere akendaki elongo na bango. Tango akomaki, bamemaki ye na shambre ya likolo. Basi nyonso oyo bakufela mibali bayaki kozinga ye mpe bazalaki kolela. Bazalaki kolakisa ye barobe mpe bilamba mosusu oyo Dorkasi azalaki kotonga tango azalaki elongo na bango.
40 Bongo Piere asengaki na bato nyonso oyo bazalaki na shambre babima; afukamaki mpe abondelaki. Abalukaki epai nzoto ezalaki mpe alobaki: 'Tabita telema! Tabita afungolaki miso, amonaki Piere mpe ayandaki.
41 Piere akamataki ye na loboko mpe atelemisaki ye. Bongo abengaki bandimi na basi oyo bakufela mibali, mpe alakisaki bango ete Dorkasi azali na bomoi.
42 Sango yango epanzanaki na vile mobimba ya Yope mpe bato mingi bandimaki Nkolo.
43 Piere ayandaki mikolo mingi na Yope, na ndako ya moto moko kombo na ye Simon, oyo azalaki kosala mosala ya kobongisa baposo ya nyama.
MISALA 10
1 Moto moko azalaki kovanda na Sezareya, kombo na ye Korneyi. Ye azalaki mokonzi ya mampinga ya basoda ya Roma oyo babengaka: "Italia".
2 Azalaki moto oyo azalaki kotosa makambo ya Nzambe mpe kobanga Nzambe elongo na libota na ye mobimba. Azalaki kosalisa mingi babola mpe kobondela Nzambe tango nyonso.
3 Mokolo moko, pene-pene na ngonga misato ya sima na midi, amonaki emoniseli. Amonaki polele penza anzelu ya Nzambe ayaki epai na ye mpe abengaki ye: 'Korneyi!
4 Korneyi atalaki ye na kobanga nyonso mpe atunaki: 'Nkolo, likambo nini? Anzelu azongisaki: 'Nzambe andimi mabondeli na yo mpe amoni masungi oyo opesaka babola, mpe azongiseli yo eyano.
5 Sik'oyo, tinda bato na Yope mpe bengisa moto moko kombo na ye Simon oyo babengaka mpe Piere.
6 Azali kovanda na ndako ya moto moko kombo na ye Simon, oyo abongisaka baposo ya banyama; ndako naye ezali pene-pene na ebale monene.
7 Tango anzelu oyo alobaki na ye akendaki, Korneyi abengaki basali mibale na kati ya basali na ye mpe soda moko na kati ya basoda oyo bazalaki kosalisa ye; soda yango azalaki kotosa makambo ya Nzambe.
8 Ayebisaki bango makambo nyonso oyo ewutaki kosalama mpe atindaki bango na Yope.
9 Mokolo oyo elandaki, tango bato oyo Korneyi atindaki bazalaki naino na nzela mpe bakomaki pene-pene ya Yope, Piere amataki na yeranda oyo ezalaki na likolo ya ndako mpo na kobondela; ezalaki pene-pene ya midi.
10 Ayokaki nzala mpe alingaki kolia. Kasi na tango bazalaki naino kolambela ye bilei, amonaki emoniseli.
11 Amonaki likolo efungwamaki mpe eloko moko lokola flamba ya monene, oyo basimbaki na basonge na yango minei, ezalaki kokita na nse.
12 Na kati na yango, ezalaki na banyama ya ndenge nyonso oyo etambolaka na makolo minei, oyo etambolaka na libumu, mpe bandeke.
13 Bongo Nzambe alobaki na ye'. 'Piere telema! Boma mpe lia!
14 Kasi Piere azongisaki: 'Te Nkolo!, pamba te, naino nalia eloko ya mbindo te to mpe ya bosoto te!
15 Bongo Nzambe alobaki na ye lisusu: 'Eloko oyo ngai Nzambe nakomisi peto, koloba te ete ezali mbindo.
16 Nzambe alobaki na ye mbala misato; bongo bamatisaki eloko yango na likolo.
17 Piere akamwaki mingi penza mpe azalaki komituna soki emoniseli oyo awutaki komona elakisi nini. Na tango wana, bato oyo Korneyi atindaki bazalaki koluka ndako ya Simon, mpe batelemaki na porte.
18 Babengaki mpe batunaki soki Simon oyo babengaka Piere ayandaka wana.
19 Awa Piere azalaki kaka kokanisa-kanisa mpo na emoniseli oyo awutaki komona, Molimo alobaki na ye: 'Simon, bato misato bazali koluka yo.
20 Telema, kita, mpe kotia tembe te mpo na kokende na bango; pamba te ngai moto natindi bango.
21 Piere akitaki mpe alobaki na bato yango: 'Ngai oyo, oyo bozali koluka; boye mpo na nini?
22 Bazongisaki: 'Towuti epai ya Korneyi: mokonzi ya basoda. Ye azali moto na sembo mpe abangaka Nzambe; mpe bayuda nyonso batosaka ye mingi penza. Anzelu ya Nzambe ayebisaki ye abengisa yo na ndako na ye, mpo ete akoka koyoka oyo okoloba.
23 Bongo Piere akotisaki bango na ndako mpe apesaki bango esika ya kolala. Na mokolo oyo elandaki, Piere akendaki na bango nzela moko, mpe bandeko mosusu ya Yope bakendaki elongo na ye.
24 Sima ya mokolo moko, bakomaki na Sezareya. Kornevi azalaki kozela bango; abengisaki bato ya libota na ye mpe baninga na ye.
25 Tango Piere alingaki kokota na ndako, Korneyi akendaki koyamba ye mpe afukamaki liboso na ye na botosi nyonso:
26 Kasi Piere atelemisaki ye mpe alobaki na ye: 'Telema! Ngai mpe nazali kaka moto.
27 Piere azalaki kaka kosolola na Korneyi tango akotaki na ndako. Kuna, akutaki lisanga monene penza ya bato.
28 Alobaki na bango: 'Bino moko boyebi yango malamu ete Mibeko na biso ezali kopekisa moyuda kosangana to kokende kotala moto oyo azali moyuda te. Kasi Nzambe alakisi ngai ete nasengeli komona moto ata moko te mbindo to bosoto.
29 Yango wana, tango botindaki bato mpo babenga ngai, natunaki ata motuna moko te mpo na koya. Sik'oyo nakoki koyeba likambo oyo bobengeli ngai?
30 Bongo Korneyi azongisaki: 'Eleki mikolo misato, na ngonga lokola oyo, ngonga misato ya sima na midi, nazalaki kobondela na ndako na ngai. Na mbala moko, namonaki moto moko alataki bilamba oyo ezalaki kongenga makasi penza atelemaki liboso na ngai;
31 mpe alobaki: "Korneyi, Nzambe ayoki libondeli na yo mpe azongiseli yo eyano mpo na masungi oyo opesaka babola.
32 Tinda bato na Yope mpe bengisa Simon oyo babengaka Piere; azali koyanda na ndako ya Simon oyo abongisaka baposo ya nyama, oyo ndako na ye ezali pene-pene na ebale monene."
33 Yango wana natindaki bato noki penza epai na yo; mpe osali malamu lokola oye. Sik'oyo, biso nyonso tozali awa liboso ya Nzambe mpo na koyoka nyonso oyo Nkolo atindi yo oyebisa biso!
34 Bongo Piere abandaki koloba: 'Ya solo, sik'oyo nasosoli ete Nzambe aponaka bilongi ya bato te,
35 kasi andimaka bato ya bikolo nyonso; baoyo babangaka ye mpe basalaka makambo ya sembo.
36 Nzambe atindaki Liloba na ye epai ya bana ya Isayele, oyo ezali koloba mpo na Sango Malamu oyo etiaka kimia na Nzambe na nzela ya Yesu Kristo, oyo azali Nkolo ya bato nyonso.
37 Boyebi makambo oyo esalamaki na Yudea mobimba, banda na Galileya, sima ya libatisi oyo Jean ateyaki.
38 Boyebi lisusu ndenge nini Nzambe atondisaki Yesu ya Nazareti na Molimo Mosantu mpe na nguya, mpe ndenge atambolaki bipai na bipai, kosala bolamu mpe kobikisa bato nyonso oyo bazalaki na nse ya nguya ya zabolo; pamba te Nzambe azalaki elongo na ye.
39 Mpe biso tozali batemwe ya makambo nyonso oyo Yesu asalaki na mokili ya bayuda mpe na Yeruzalem. Babomaki ye mpe babakaki ye na nzete,
40 kasi Nzambe asekwisaki ye wuta na bakufi na mokolo ya misato, mpe apesaki ye nzela mpo amonana lisusu,
41 na bato nyonso te, kasi kaka na biso baoyo tozali batemwe oyo Nzambe aponaki banda kala. Sima ya kosekwa na ye wuta na bakufi, toliaki mpe tomelaki elongo na ye.
42 Bongo atindaki biso toteya Sango Malamu na bato mpe totatola ete ye azali moto oyo Nzambe atiaki mpo azala zuzi ya bato oyo bazali na bomoi mpe ya baoyo bakufa.
43 Baprofeta nyonso batatolaki mpo na ye; bazalaki koloba: moto nyonso oyo akondima Yesu, Nzambe akolimbisa masumu na nzela ya kombo na Yesu.
44 Tango Piere azalaki naino koloba, Molimo Mosantu akitelaki bato nyonso oyo bazalaki koyoka mateya.
45 Bandimi oyo bazalaki bayuda, oyo bayaki elongo na Piere, wuta na Yope, bakamwaki mingi penza tango bamonaki ete Nzambe apesaki mpe likabo ya Molimo Mosantu ata na bato oyo bazali Bayuda te!
46 Pamba te, bayokaki bango bazalaki koloba na minoko misusu mpe bazalaki kokumisa Nzambe ete azali monene penza.
47 Bongo Piere atunaki bango: 'Bato oyo bazwi Molimo Mosantu ndenge biso mpe tozwaki; boni, moto azali oyo akoki koboya ete bazwa libatisi na mayi?
48 Piere atindaki ete babatisa bango na Kombo ya Yesu Kristo. Bongo basengaki Piere ayanda na bango mwa mikolo.
MISALA 11
1 Bapostolo mpe bandeko oyo bazalaki na Yudea mobimba bayokaki Sango ete bato oyo bazali bayuda te bandimaki mpe Liloba ya Nzambe.
2 Tango Piere azongaki na Yeruzalem, bandimi oyo bazali bayuda bapamelaki ye,
3 mpe balobaki na ye: 'Aa! Mpo na nini okotaki na ndako ya bato oyo bazali bayuda te mpe oliaki elongo na bango!
4 Bongo Piere alimbolelaki bango makambo nyonso, ndenge penza yango esalamaki. Alobaki na bango:
5 'Nazalaki kobondela na vile ya Yope, bongo namurois emoniseli. Namonaki eloko moko lokola elamba ya monene, ezalaki kokita wuta na likolo, basimbaki yango na basonge na yango minei, mpe eyaki kokita epai ngai nazalaki.
6 Natalaki yango malamu mpe namonaki banyama oyo ezali na makolo minei, banyama ya zamba, banyama oyo etambolaka na libumu, mpe bandeke ezalaki na kati na yango.
7 Bongo nayokaki mongongo elobaki na ngai: "Piere telema, boma mpe lia!"
8 Kasi nazongisaki: " Te Nkolo! Naino nalia eloko ya mbindo to ya bosoto te."
9 Mongongo yango elobaki lisusu mpo na mbala ya mibale wuta na likolo: "Eloko oyo Nzambe akomisi peto koloba te ete ezali mbindo."
10 Yango esalamaki mbala misato, bongo nyonso ezongaki lisusu na likolo.
11 Kaka na tango wana, bato misato bakomaki na ndako epai nazalaki koyanda, bawutaki na Sezareya mpe batindaki bango epai na ngai.
12 Molimo alobaki na ngai natia tembe te mpo na kokende elongo na bango. Bongo bandeko motoba oyo ya Yope bakendaki mpe elongo na ngai na Sezareya, mpe tokotaki na ndako ya Korneyi.
13 Korneyi ayebisaki biso ndenge amonaki anzelu abimelaki ye na ndako mpe alobaki na ye: "Tinda bato na Yope, mpe bengisa Simon oyo babengaka Piere.
14 Akolobela yo maloba oyo ekobikisa yo na libota na yo mobimba!"
15 Tango nabandaki koloba, Molimo Mosantu akitelaki bango kaka ndenge akitelaki biso na ebandeli.
16 Bongo nakanisaki maloba oyo Nkolo alobaki: "Jean abatisaki na mayi, kasi bino, Nzambe akobatisa bino na Molimo Mosantu."
17 Soki Nzambe apesaki bango likabo ya lolenge moko ndenge apesaki biso tango tondimaki Nkolo Yesu Kristo, bongo niai nazali nani mpo nakoka koboya makambo oyo Nzambe alingi?
18 Tango bayokaki bongo, bayandaki nye, mpe babandaki kokumisa Nzambe na maloba oyo: 'Nzambe apesi nzela na bato oyo bazali bayuda te mpo babongola mitema mpe bazwa bomoi.
19 Bandimi oyo bapalanganaki mpo na minyoko oyo eyaki tango babomaki Etieni, bakimaki kino na Fenisia, na Shipre mpe na Antioshe. Bazalaki koteya Liloba ya Nzambe kaka na bayuda.
20 Kasi basusu kati na bango: bato ya Shipre mpe ya Sirene, bakendaki na Antioshe mpe bateyaki mpe Sango Malamu ya Nkolo Yesu na bato oyo bazali bayuda te.
21 Nguya ya Nkolo ezalaki na bango mpe bato ebele penza bandimaki mpe batiaki elikia na bango na Nkolo.
22 Sango yango ekomaki kino na Lingomba ya Yeruzalem, bongo batindaki Barnabas na Antioshe.
23 Tango akomaki kuna mpe amonaki ndenge Nzambe apambolaki bango, asepelaki mingi penza mpe alendisaki bango nyonso ete bakangama makasi penza na Nkolo na motema na bango mobimba.
24 Barnabas azalaki moto malamu, atondaki na Molimo Mosantu mpe na kondima. Bato ebele penza bandimelaki Nkolo.
25 Bongo Barnabas akendaki na Tarse mpo na koluka Saul,
26 Tango amonaki ye, amemaki ye na Antioshe. Mbula mobimba, Barnabas mpe Saul bazalaki kosangana elongo na lingomba, mpe bateyaki bato mingi penza. Ezali kuna na Antioshe, nde bayekoli babengaki bango mpo na mbala ya liboso na kombo ya "Bakristo".
27 Na mikolo wana, bato oyo bazalaki na likabo ya kosakola na nguya ya Nzambe, bawutaki na Yeruzalem mpe bayaki na Antioshe.
28 Moko na kati na bango, kombo na ye Agabusi, atelemaki mpe asakolaki na nguya ya Molimo ete nzala ekozala monene na mokili mobimba. (Nzala yango engalaki tango Klode azalaki mokonzi).
29 Bayekoli ya Antioshe bazwaki mokano mpo na kotinda lisalisi epai ya bandeko ya Yudea, moto na moto lokola ezalaki bamwaye na ye.
30 Basalaki yango mpe; batindaki masungi na bango epai ya bakambi ya Lingomba, na maboko ya Barnabas mpe ya Saul.
MISALA 12
1 Na tango wana, mokonzi Erode akangaki bandimi mosusu ya lingomba mpo na konyokola bango.
2 Bongo abomisaki Zaki, ndeko ya Jean, na mopanga.
3 Tango amonaki ete yango esepelisaki bayuda, akangisaki mpe Piere. Makambo oyo esalamaki na tango ya feti ya "Mapa oyo ezangi kisi evimbisaka mapa."
4 Sima ya kokanga Piere, atiaki ye na boloko, mpe apesaki ye na maboko ya masanga minei ya basoda mpo bakengelaka ye: lisanga moko moko ezalaki na basoda minei. Erode azalaki na likanisi ya kosambisa ye liboso ya bato, sima ya feti ya Paki.
5 Bongo bazalaki kokengela Piere na boloko; kasi Lingomba ezalaki kobondela Nzambe na molende nyonso mpo na ye.
6 Na butu, liboso ya mokolo oyo Erode alingaki kosambisa Piere liboso ya bato, Piere alalaki na kati ya basoda mibale. Bakangaki ye minyololo mibale mpe bakengeli bazalaki kokengela liboso ya porte ya boloko.
7 Na mbala moko, anzelu ya Nkolo abimaki, mpe mwinda engengaki na kati ya boloko. Anzelu aningisaki Piere na mopanzi, alamusaki ye mpe alobaki na ye: 'Telema noki! Bongo minyololo ekweyaki wuta na maboko ya Piere.
8 Anzelu alobaki na ye: 'Kanga mokaba na yo mpe lata sandale na yo! Piere asalaki bongo. Mpe anzelu alobaki na ye: 'Lata kazaka na yo mpe landa ngai!
9 Piere abimaki na boloko mpe alandaki ye, azalaki na likanisi te soki makambo oyo anzelu azalaki kosala ezalaki ya solo; akanisaki ete azali komona emoniseli.
10 Tango bazalaki kokende, balekaki esika oyo bakengeli ya liboso mpe ya mibale bazalaki, bongo bakomaki na porte ya bibende oyo babimelaka na vile. Mpe porte yango efungwamaki yango moko. Tango babimaki mpe bakomaki na suka ya balabala, na mbala moko anzelu atikaki ye.
11 Tango Piere ayebaki ete makambo oyo esalamaki epai na ye ezalaki ya solo, alobaki: "Namoni sik'oyo ete ezali ya solo, ete Nkolo atindaki anzelu na ye, mpe akangoli ngai na maboko ya Erode, mpe na makambo nyonso oyo Bayuda balingaki kosala ngai!
12 Tango amonaki ete akomi na bonsomi, akendaki na ndako ya Mariya, mama ya Jean oyo babengaka mpe Marko. Kuna bandimi mingi basanganaki mpe bazalaki kobondela Nzambe.
13 Piere abetaki na porte, mpe mosali moko ya mwasi, kombo na ye Roda, ayaki kotala soki nani azalaki kobeta porte.
14 Tango ayebaki ete ezalaki mongongo ya Piere, atondaki na esengo; na esika ete afungola porte, azongaki mbango mpo na koyebisa bango: 'Ee! Ezali Piere, azali na libanda, liboso ya porte.
15 Kasi bango bazongiselaki ye: 'Yo ozali na liboma! Kasi Roda azalaki kaka koloba: "Ya solo penza! Piere azali na libanda". Bongo balobaki: 'Ekoki kozala anzelu na ye.
16 Kasi na tango wana, Piere azalaki kaka kobeta na porte. Tango bafungolaki porte mpe bamonaki ye, bakamwaki mingi.
17 Piere alakisaki bango elembo na loboko mpo bayanda kimia, mpe alimbola bango ndenge nini Nkolo abimisaki ye na boloko. Bongo alobaki lisusu: 'Boyebisa makambo oyo na Zaki mpe na bandeko mosusu. Na sima abimaki na ndako mpe akendaki epai mosusu.
18 Tango tongo etanaki, loyenge monene ebimaki na kati ya basoda; pamba te bazalaki kotunana: " Makambo nini ekomelaki Piere "
19 Erode atindaki bato mpo na koluka Piere, kasi bamonaki ye te. Bongo asambisaki bakengeli, mpe atindaki baboma bango. Sima Erode atikaki Yudea mpe akendaki na Sezareya, mpe ayandaki kuna mwa mikolo.
20 Erode azalaki na matata na batu ya Tire mpe Sidoni. Bongo, bango bazwaki mokano ya kotinda bantoma epai ya Erode. Basengaki kozongisa kimia kati na ye na bango sima ya koyokana na Blastus: moyangeli oyo azalaki na mokumba ya kolongisa makambo oyo etali shambre ya mokonzi, pamba te bilei ya bikolo na bango ezalaki kowuta na mokili ya mokonzi Erode.
21 Tango mokolo oyo Erode aponaki ekokaki, Erode alataki bilamba na ye ya bokonzi, ayandaki na kiti na ye ya bokonzi, bongo abandaki koloba diskur epai ya bato.
22 Bato babandaki koganga: 'Oyo ezali mongongo ya nzambe, kasi ya moto te!
23 Kaka na tango wana, anzelu ya Nkolo abetaki Erode mpo aboyaki kopesa Nzambe lokumu oyo ekoki na ye. Bongo bangusu eliaki ye mpe akufaki.
24 Kasi Liloba ya Nzambe ezalaki kaka kopanzana mpe bato ebele bazalaki kondima yango.
25 Tango Barnabas mpe Saul basilisaki kokokisa mosala oyo batindaki bango mpo na bandimi ya Yeruzalem, batikaki Yeruzalem mpe bamemaki elongo na bango, Jean oyo bazalaki kobenga mpe Marko.
MISALA 13
1 Lingomba ya Antioshe ezalaki na baprofeta mpe bateyi; ezalaki: Barnabas, Simeon oyo bazalaki kobenga moto moyindo, Lusiusi ya Sirene, Manayeni oyo akolaki esika moko na moyangeli Erode, mpe Saul.
2 Mokolo moko, tango bazalaki kokumisa Nkolo mpe baboyaki kolia mpo na mabondeli, Molimo Mosantu alobaki na bango: 'Botiela ngai Barnabas na Saul na pembeni, mpo basala mosala oyo nabengelaki bango.
3 Mpe sima ya koboya kolia mpo na mabondeli batielaki bango maboko, mpe batikaki bango bakende.
4 Bongo Barnabas mpe Saul, bakendaki na Selesiya na etinda ya Molimo Mosantu; kuna bamataki na masuwa mpe bakendaki na
esanga ya Shipre.
5 Tango bakomaki na Salamine, bateyaki Liloba ya Nzambe na bandako ya mayangani ya bayuda. Jean Marko azalaki elongo na bango mpe azalaki kosalisa bango.
6 Batambolaki na esanga mobimba mpe bakomaki kino na Pafosi. Kuna bamonaki moyuda moko kombo na ye Bara-yesu, azalaki moto ya mazi mpe moprofeta ya lokuta.
7 Bara-yesu azalaki moninga ya moyangeli ya esanga, Serguisi-Pawulusi, oyo azalaki moto ya mayele. Abengisaki Barnabas mpe Saul, pamba te alingaki koyoka liloba na Nzambe.
8 Kasi Elimas, moto ya mazi (pamba te kombo na ye babongolaka yango bongo) azalaki kotelemela bango, mpe azalaki kosala nyonso mpo na kopengwisa kondima ya moyangeli.
9 Bongo Saul, oyo bazalaki kobenga mpe Polo, azalaki ya kotonda na Molimo Mosantu, atalaki Elimas nye mpe alobaki na ye:
10 Ozali mwana ya Zabolo mpe monguna ya makambo nyonso ya malamu. Otondi na mayele nyonso ya mabe mpe lokuta. Boni, okotika te kobebisa banzela sembo ya Nkolo?
11 Sik'oyo, loboko ya Nkolo ekopesa yo etumbu, okokoma mokufi miso, mpe okomona lisusu pole te mpo na mwa tango! Kaka na tango wana, molili mpe butu ezipaki miso na ye, abandaki kobaluka-baluka bipai nyonso, mpe azalaki koluka moto ya kosimba ye na loboko mpo na kolakisa ye nzela.
12 Tango moyangeli amonaki makambo oyo esalamaki, andimaki; pamba te akamwaki mingi penza mpo na mateya oyo bateyaki ye mpo na Nkolo.
13 Wuta na Pafosi, Polo na baninga na ye bakotaki na masuwa, mpe bakomaki na Perze na mokili ya Pamfilia. Kuna Jean Marko atikaki bango mpe azongaki na Yeruzalem.
14 Kasi bango balongwaki na Perze, mpe bakobaki mobembo na bango kino na Antioshe, na mokili ya Pisidia. Na mokolo ya saba, bakotaki na ndako ya mayangani mpe bayandaki.
15 Sima ya kotanga mokanda ya Mibeko mpe ya baprofeta, bakambi ya ndako ya mayangani batindelaki bango maloba oyo: 'Bandeko, soki bozali na maloba mpo na kolendisa bato, boloba yango!
16 Polo atelemaki, asalaki elembo na loboko mpe alobaki: 'Bato ya Isayele mpe bino baoyo bozali bayuda te baoyo bakumisaka Nzambe, boyoka ngai!
17 Nzambe ya bato ya Isayele aponaki bakoko na biso mpe akomisaki bango ekolo monene na tango nyonso oyo bayandaki na mokili ya Ezipito lokola bapaya. Bongo abimisaki bango na mokili yango na nguya monene.
18 Akangaki motema na bizaleli na bango, bambula ntuku minei na esobe.
19 Apanzaki bikolo sambo na mokili ya Kanana, mpe apesaki mabele na bango na bato na ye lokola bomengo.
20 Nyonso wana ewumelaki bambula pene-pene nkama minei na ntuku mitano. Sima na yango, Nzambe apesaki bango bazuzi kino na tango ya moprofeta Samuele.
21 Bongo basengaki mokonzi, mpe apesaki bango Saul, mwana ya Kisi, moto ya libota ya Benzamen. Asalaki mbula ntuku minei na bokonzi.
22 Kasi Nzambe alongolaki Saul mpe akomisaki David mokonzi na bango. Atatolaki boye mpo na ye: "Namoni David mwana ya Yese, ye azali moto oyo asepelisaka motema na ngai; mpe akosala makambo nyonso oyo ngai nakolinga ye asala!"
23 Ezali wuta na libota ya David nde Nzambe abimiseli bato ya Isayele Mobikisi Yesu, ndenge alakaki.
24 Liboso ete Yesu abanda mosala na ye, Jean ateyaki bato nyonso ya Isayele ete babongola mitema mpe bazwa libatisi.
25 Tango Jean akomaki pene-pene ya kosilisa mosala na ye, alobaki: "Bino bokanisi ete ngai nazali nani? Ngai nazali moto oyo bozali kozela te. Kasi ye azali koya sima na ngai, mpe nakoki kutu te kofungola basandale na ye!"
26 Bandeko na ngai, bana ya Abraham, mpe bino baoyo bozali bayuda te oyo bokumisaka Nzambe, boyeba ete ezali na biso nde Nzambe atindaki maloba oyo ya lobiko.
27 Pamba te, bato ya Yeruzalem na bakonzi na bango basosolaki te soki Yesu azali nani, mpe lisusu tango bakatelaki ye etumbu, bakokisaki maloba ya baprofeta oyo etangamaka mikolo nyonso ya saba.
28 Mpe, atako bamonaki mabe moko te kati na ye, oyo ekokaki kopesa ye etumbu ya liwa, kasi basengaki Pilato abomisa ye.
29 Tango basilisaki kokokisa makambo nyonso oyo ekomama mpo na ye, bakitisaki ye na nzete mpe batiaki ye na lilita.
30 Kasi Nzambe asekwisaki ye wuta na bakufi.
31 Mpe na mikolo ebele, bamonaki ye epai ya bato oyo basalaki na ye mobembo elongo, wuta na Galileya kino na Yeruzalem. Mpe bango bazali sik'oyo batemwe na ye epai ya bato na biso.
32 Bongo biso, tozali koteya bino Sango Malamu, oyo Nzambe alakaki bakoko na biso.
33 Nzambe akokisi yango mpo na biso bana na bango, na nzela ya kosekwisa Yesu wuta na bakufi; lokola ekomama na Nzembo ya mibale: "Ozali Mwana na ngai, naboti yo lelo!"
34 Lokola Nzambe asekwisaki ye wuta na bakufi, akozonga lisusu na kopola te, ndenge alobaki yango:
35 Nakopesa bino mapamboli ya bosantu mpe ya solo, oyo nalakaki David!"
36 Yango wana, alobaki na eteni mosusu: "Okotika te ete Mosantu na yo apola."
37 Nzokande David, na tango na ye, sima ya kosala makambo oyo Nzambe alingaki, akufaki, bakundaki ye pembeni ya bakoko na ye, mpe apolaki.
37 Kasi moto oyo Nzambe asekwisaki, apolaki te.
38 Bandeko na ngai, nalingi boyeba ete, ezali na nzela ya Yesu nde bolimbisi ya masumu ezali kosakolama mpo na bino.
39 Na nzela na ye, moto nyonso oyo akondima, akokoma moto na sembo na makambo nyonso oyo Mibeko ya Moyize ekokaki te kokomisa ye sembo.
40 Yango wana bokeba, mpo ete makambo oyo Baprofeta baloba ekomela bino te:
41 "Botala bino batioli, bokamwa mpe bokufa. Pamba te, nakosala likambo moko na mikolo na bino, likambo oyo bino bokondima te, ata soki moto ayebisi bino yango."
42 Tango Polo na Barnabas babimaki na Ndako ya mayangani, bato basengaki bango baya lisusu na mokolo ya saba oyo elandaki, mpo na kolobela bango makambo wana.
43 Tango bato ya mayangani babandaki kokende, bayuda mingi mpe bato ya bikolo mosusu oyo bakotaki na lingomba ya Bayuda, balandaki Polo mpe Barnabas, bongo bango basololaki na bango mpe balendisaki bango ete bakangama makasi kati na ngolu ya Nzambe.
44 Na mokolo ya saba oyo elandaki, bato ebele penza ya vile bayaki kosangana mpo na koyoka Liloba ya Nzambe.
45 Kasi tango bayuda bamonaki bato ebele penza, batondaki na zuwa; babandaki koloba mabe mpo na makambo oyo Polo alobaki mpe kofinga ye.
46 Bongo Polo na Barnabas balobaki na bango na molende nyonso: 'Esengelaki toteya Liloba ya Nzambe liboso epai na bino. Kasi lokola boboyi yango mpe bomoni ete bokoki te mpo na kozwa bomoi ya seko, tokeyi epai ya bato oyo bazali bayuda te.
47 Pamba te, Nkolo atindaki biso boye: "Natie yo ozala pole ya bato ya bikolo mosusu, mpo omema lobiko kino na suka ya mokili!"
48Tango bato oyo bazali bayuda te bayokaki bongo, batondaki na esengo mpe babandaki kokumisa Liloba ya Nkolo. Mpe baoyo nyonso Nzambe asilaki kopona mpo na bomoi ya seko, bandimaki.
49 Liloba ya Nkolo epanzanaki na ekolo wana mobimba.
50 Kasi bayuda batiaki songi-songi na basi ya lokumu oyo bazalaki kosambela Nzambe, na bato minene ya vile wana; bongo babandaki konyokola Polo na Barnabas, mpe babenganaki bango na mokili na bango.
51 Bongo Polo mpe Barnabas bapupolaki putulu ya makolo na bango mpo na bato wana, mpe bakendaki na Ikonium.
52 Bayekoli batondaki na esengo mpe na Molimo Mosantu.
MISALA 14
1 Na Ikonium, Polo mpe Barnabas bakotaki na ndako ya mayangani ya bayuda. Kuna bateyaki na ndenge ete bayuda ebele na baoyo bazali bayuda te bandimaki.
2 Kasi bayuda oyo baboyaki kondima, bapesaki bato oyo bazalaki bayuda te songi-songi mpe babebisaki makanisi na bango mpo batombokela bandeko.
3 Polo mpe Barnabas bavandaki wana mikolo mingi. Bazalaki koteya mpo na Nkolo na bobangi te; mpe Nkolo azalaki kolakisa ete mateya oyo bazalaki koteya mpo na ngolu na ye ezali ya solo, na nzela ya kopesa bango nguya ya kosala makamwisi mpe bilembo.
4 Bato ya vile wana bakabwanaki; bato mosusu bazalaki kokotela bayuda, mpe basusu bapostolo.
5 Bongo bato oyo bazalibayuda te elongo na bayuda, na bakonzi na bango babongisaki likanisi ya konyokola bapostolo mpe koboma bango na mabanga.
6 Kasi tango bapostolo bayokaki makambo yango, bakimaki na bavile ya Likawonia: na Listre mpe Derbe, mpe na bavile ya pembeni-pembeni.
7 Kuna mpe, basakolaki Sango Malamu.
8 Moto moko azalaki na listre azalaki na makolo ya kokufa; banda abotama, atambola te.
9 Azalaki koyoka maloba ya Polo. Tango Polo atalaki ye nye mpe amonaki ete azalaki na kondima mpo na kobika,
10 alobaki na mongongo makasi: 'Telema na makolo na yo. Bongo moto yango apumbwaki mpe abandaki kotambola.
11 Tango ebele ya bato bamonaki makambo oyo Polo asalaki, bagangaki na monoko na bango ya kilikawonia: 'Banzambe bazwi banzoto ya bato mpe bakiteli biso!
12 Babengaki Barnabas: "Zeus", mpe Polo "Ermes". Pamba te, Polo moto azalaki koloba.
13 Nganga-nzambe ya "nzambe Zeus", oyo ndako ya nzambe ezalaki libanda pene-pene ya porte ya vile, amemaki bangombe ya mibali na bikoti ya lokumu kino na baporte ya vile, pamba te ye na bato nyonso oyo bazalaki na ye balingaki kotumbela bango
mbeka.
14 Kasi tango bapostolo Barnabas mpe Polo bayokaki yango, bapasolaki bilamba na bango, bakendaki mbangu epai ya ebele ya bato mpe bagangaki:
15 A baninga! Mpo na nini bozali kosala boye? Biso mpe tozali kaka bato lokola bino; tozali banzambe te. Toye awa mpo na kosakola Sango Malamu, oyo ezali koloba na bino ete botika banzambe oyo ezanga tina, mpe botalela epai ya Nzambe ya bomoi, oyo asala likolo mpe nse, ebale monene mpe biloko nyonso oyo ezali na kati na yango.
16 Na tango ya kala, Nzambe atikelaki bato ya bikolo nyonso mokano ya kolanda nzela oyo bango moko balingaki.
17 Kasi ata bongo, alakisaki polele soki ye azali Nzambe ya ndenge nini na nzela ya makambo ya malamu oyo asalaka: anokiselaka bino mbula wuta na likolo, apesaka bino bambuma na tango na yango, apesaka bino bilei ebele, mpe atondisaka mitema na bino na esengo!
18 Ata balobaki bongo, kasi bamonaki pasi mingi penza mpo na kopekisa ebele ya bato oyo bazalaki wana mpo batumbela bango
mbeka.
19 Bongo bayuda oyo bawutaki na Antioshe mpe na Ikonium, bapesaki bato songi-songi mpo batombokela bango: babambaki Polo mabanga, mpe babendaki ye kino na libanda ya vile, mpo bakanisaki ete akufaki.
20 Kasi tango bayekoli basanganaki pembeni- pembeni ya Polo, Polo atelemaki mpe azongaki na vile. Bongo mokolo oyo elandaki, akendaki na Derbe elongo na Barnabas.
21 Sima ya koteya Sango Malamu mpe kozwa bayekoli mingi na vile wana ya Derbe, Polo na Barnabas, bazongaki lisusu na Listre, na Ikonium, mpe na Antioshe.
22 Balendisaki bayekoli mpe bayikisaki bango mpiko mpo bakangama makasi na kondima; balobaki na bango: 'Esengeli toleka kati na bapasi mingi mpo na kokota na Bokonzi ya Nzambe.
23 Polo mpe Barnabas baponaki bampaka na Lingomba moko na moko; babondelaki mpe baboyaki kolia mpo na kobondela, bongo batikaki bango na maboko ya Nkolo oyo bango bandimelaki.
24 Sima ya kokatisa mokili ya Pisidiya, bakomaki na Pamfiliya.
25 Bateyaki Liloba na Perze, bongo bakendaki na Atalia.
26 Wuta na Atalia, bakotaki na masuwa mpe bazongaki na Antioshe, epai batiaki bango na nse ya ngolu ya Nzambe mpo na mosala oyo bango bawutaki kokokisa.
27 Tango bakomaki kuna, basangisaki Lingomba. mpe bayebisaki bango makambo nyonso oyo Nzambe asalaki na nzela na bango; mpe ndenge afungolaki porte na bato oyo bazali Bayuda te mpo bandima.
28 Bongo bawumelaki wana mikolo mingi elongo na bayekoli.
MISALA 15
1 Bato mosusu bawutaki na Yudea mpe bakomaki na Antioshe. Bango bazalaki koteya bandeko ete: 'Soki bakatisi nzoto te ndenge Mibeko ya Moyize ezali kosenga, bokozwa lobiko te!
2 Polo na Barnabas batiaki tembe makasi na bato wana mpe balobanaki na bango mpo na likambo yango. Bongo bazwaki likanisi ete Polo mpe Barnabas, elongo na bandimi mosusu, bakende na Yeruzalem komona bapostolo na bampaka mpo na likambo yango.
3 Lingomba esungaki bango mpo na mobembo. Bakatisaki Fenisiya mpe Samariya, mpe bazalaki koyebisa ndenge nini bato oyo bazali bayuda te bazalaki kondimela Nzambe. Sango yango epesaki esengo mingi na bandeko nyonso.
4 Tango bakomaki na Yeruzalem, Lingomba, bapostolo, mpe bampaka bayambaki bango; bongo Polo mpe Barnabas bayebisaki bango makambo nyonso oyo Nzambe asalaki na nzela na bango.
5 Kasi bandimi mosusu oyo bazalaki kala na lingomba ya bafarizeo, batelemaki mpe balobaki ete, esengeli bakata nzoto ya bato oyo bazali Bayuda te mpe batinda bango batosa Mibeko ya Moyize.
6 Bapostolo mpe bampaka basanganaki mpo na kotala likambo yango.
7 Sima ya tango molayi ya tembe, Piere atelemaki mpe alobaki: 'Bandeko na ngai, boyebi yango malamu ete Nzambe aponaki ngai banda kala kati na bino, mpo nateya Sango Malamu na bato oyo bazali bayuda te, mpo ete bango mpe bakoka koyoka mpe bandima.
8 Bongo Nzambe oyo ayebi mitema ya bato, alakisaki ete andimaki bango, na nzela ya kopesa bango Molimo Mosantu kaka ndenge apesaki na biso.
9 Mpe, atiaki bokeseni te kati na biso na bango, pamba te apetolaki mitema na bango na nzela ya kondima.
10 Bongo sik'oyo, mpo na nini bolingi komeka Nzambe, na nzela ya komemisa bayekoli oyo bazali bayuda te mokumba oyo batata na biso to biso moko tokokaki komema te?
11 Te bandeko! Tala makambo oyo biso tondimaka: tobika na nzela ya ngolu ya Nkolo na biso Yesu, ndenge moko lokola bango.
12 Bongo bato nyonso oyo bazalaki wana bayandaki nye, mpe bazalaki koyoka Barnabas mpe Polo, oyo bazalaki koyebisa bango makamwisi mpe bilembo oyo Nzambe asalaki na nzela na bango, na kati ya bato oyo bazali bayuda te.
13 Tango basilisaki koloba, Zaki azwaki maloba mpe alobaki: 'Bandeko boyoka ngai!
14 Simon awuti kolimbolela biso soki ndenge nini, wuta na ebandeli, Nzambe alakisaki, posa monene oyo azalaki na yango mpo na bato oyo bazali bayuda te, mpo na kozwa kati na bango baoyo bazali bato na ye.
15 Makambo oyo ekokani na maloba ya baprofeta, ndenge ekomama:
16 "Sima na yango, nakozonga, mpe nakotonga lisusu ndako ya David oyo ekweya; nakotonga lisusu kobeba na yango, mpe nakotelemisa yango lisusu,
17 "mpo ete bato mosusu oyo batikali baluka Nkolo, mpe bato nyonso oyo bazali bayuda te baoyo nabenga mpo bazala bato na ngai. Nkolo alobi boye, ye oyo asala makambo wana,
18 "oyo eyebani na batango nyonso."
19 Yango wana likanisi na ngai ezali boye: Totika kotungisa bato oyo bazali bayuda te, oyo babongoli mitema mpe batali epai ya Nzambe.
20 Tokomela bango kaka boye: baboya kolia bilei oyo bato bapesi makabo na banzambe ya bikeko, baboya kosala lolenge nyonso ya ekobo, baboya kolia banyama oyo babomi kasi ebimisi makila te, mpe aboya kolia makila.
21 Pamba te, wuta kala, vile moko na moko ezali na bateyi oyo bateyaka Mibeko ya Moyize; mpe batangaka yango na kati ya bandako ya mayangani na mikolo nyonso ya saba!
22 Bongo bapostolo, bampaka, elongo na Lingomba mobimba, bazwaki mokano ya kopona bato mosusu na kati na bango, mpe kotinda bango na Antioshe elongo na Polo mpe Barnabas. Baponaki: Jude oyo babengaka mpe Barsabas, mpe Silas. Bango mibale bazalaki bakambi na kati ya bandeko.
23 Tala makambo bakomaki na mokanda oyo bapesaki bango: "Biso bandeko na bino: bapostolo mpe bampaka, totindi mbote na bandeko oyo bazali bayuda te, oyo bavandaka na Antioshe, na Siriya, mpe na Silisiya.
24 Toyokaki ete bandeko mosusu oyo bawutaki epai na biso, bayaki kokotisa mobulu kati na bino, mpe kotungisa makanisi na bino na maloba na bango. Nzokande, biso topesaki bango ndingisa te.
25 Yango wana, biso nyonso toyokanaki mpo na kopona bato mpe kotindela bino bango, elongo na bandeko balingami na biso Barnabas mpe Polo,
26 baoyo basila kokaba bomoi na bango mobimba mpo na mosala ya Nkolo na biso Yesu Kristo.
27 Totindeli bino Jude mpe Silas, bango bakoyebisa bino kaka ndenge moko lokola tokomi na kati ya mokanda.
28 Pamba te Molimo Mosantu mpe biso, tomoni malamu ete tomemisa bino mikumba mosusu te, kaka makambo oyo ya tina:
29 boboya kolia bilei oyo bato bapesi makabo na banzambe ya bikeko, makila, banyama oyo babomi kasi ebimisi makila te, mpe baboya kosala lolenge nyonso ya ekobo. Soki boboyi kosala makambo oyo nyonso, wana nde bosali malamu. Botikala malamu."
30 Bongo batikaki bango bakende, mpe bakendaki na Antioshe; kuna basangisaki Lingomba mobimba mpe bapesaki bango mokanda yango.
31 Batangaki mokanda yango, mpe bango nyonso basepelaki mpo na maloba ya kolendisa oyo ezalaki na kati na yango.
32 Lokola Jude mpe Silas bazalaki na likabo ya kosakola maloba ya Nzambe, balobaki tango molayi penza na bandeko mpo na koyikisa bango mpiko mpe kolendisa bango kati na kondima.
33 Bayandaki wana mwa mikolo, bongo bandeko batombelaki bango bozongi na kimia, epai ya bato oyo batindaki bango.
34 [Kasi Silas asepelaki kotikala wana].
35 Polo mpe Barnabas batikalaki na Antioshe, bazalaki koteya mpe kosakola Liloba ya Nkolo elongo na bato mingi mosusu.
36 Sima ya mwa mikolo, Polo alobaki na Barnabas: 'Tozonga na bavile nyonso epai toteyaki Liloba ya Nkolo, mpo totala bandeko soki bazali ndenge nini.
37 Barnabas alingaki komema elongo na bango, Jean oyo babengaka mpe Marko.
38 Kasi Polo amonaki ete ezalaki malamu te ete bamema ye elongo na bango, pamba te akobaki na bango kino na suka ya mosala te, kasi azongaki mpe atikaki bango na Pamfiliya.
39 Baswanaki mingi penza mpe bakabwanaki. Barnabas akamataki Marko, akotaki na masuwa mpe akendaki na Shipre.
40 Kasi Polo aponaki Silas, mpe bandimi batiaki bango na nse ya ngolu ya Nkolo, bongo bakendaki.
41 Alekaki na Siriya mpe na Silisiya, mpe azalaki kolendisa mangomba.
MISALA 16
1 Polo akomaki na Derbe mpe na Listre. Kuna, akutanaki na moyekoli moko kombo na ye Timote; mama na ye azalée moyuda oyo akomaki kondimela Kristo, mpe tata na ye azalaki mogreki.
2 Bandeko ya Listre mpe oyo ya Ikonium bazalaki kotatola makambo ya malamu mpo na Timote.
3 Polo alingaki komema ye na mobembo, yango wana akataki ye nzoto. Asalaki bongo mpo bayuda nyonso oyo bazalaki koyanda na ekolo wana; bayebaki ete tata na ye azalaki mogreki.
4 Bongo na bavile nyonso oyo bazalaki koleka, bazalaki koyebisa na bandeko mikano oyo bapostolo mpe bampaka ya Lingomba ya Yeruzalem bazwaki; mpe bazalaki kosenga bango ete batosa yango.
5 Mangomba ezalaki kolendisama na kondima, mpe bato bazalaki kobakisama mokolo na mokolo.
6 Lokola Molimo Mosantu apekisaki bango koteya Liloba na Asia, bakatisaki mokili ya Frizia mpe ya Galatia.
7 Tango bakomaki na ndelo ya Mizia, bakanisaki kokende na Bitiniya, kasi Molimo ya Yesu apesaki bango ndingisa te.
8 Bongo bakatisaki mokili ya Mizia, mpe bakendaki na libongo ya Trowas.
9 Na butu, Polo amonaki emoniseli oyo: moto moko ya Masedwane atelemaki liboso na ye, mpe abondelaki ye: 'Yaka na Masedwane mpe salisa biso!
10 Sima ya emoniseli ya Polo, tosalaki noki penza mpo na kokende na Masedwane, pamba te tozalaki na elikya ete Nzambe moto abengaki biso mpo toteya Sango Malamu na bato ya kuna.
11 Tokotaki na masuwa na Trowas, mpe tokendaki mbala moko kino na esanga ya Samotrase. Bongo na mokolo oyo elandaki, tokomaki na Neyapolis.
12 Tolongwaki wana mpe tokendaki kino na Filipi; yango ezalaki vile moko ya monene ya Masedwane, mpe ezalaki na nse ya bokonzi ya bato ya Roma. Toyandaki na vile wana mikolo mingi.
13 Mokolo ya saba, tobimaki na vile mpe tokendaki pembeni ya ebale epai tokanisaki ete tokokuta esika ya mabondeli mpo na bayuda. Toyandaki mpe tobandaki koloba na basi oyo basanganaki wana.
14 Moko na kati ya basi oyo bazalaki koyoka, kombo na ye ezalaki Lidia: azalaki moteki bilamba ya motane mpe moto ya vile ya Tiyatire. Azalaki nwasi oyo azalaki kokumisa Nzambe, mpe Nkolo afungolaki motema na ye mpo alanda malamu penza
maloba ya Polo.
15 Azwaki libatisi ye na bato ya ndako na ye; bongo abengisaki biso na maloba oyo: 'Soki bomoni ete nandimi Nkolo, boya mpe boyanda na ndako na ngai! Bongo atiaki molende mpo tondima kokende na ndako na ye.
16 Mokolo moko tango tozalaki kokende na esika ya mabondeli, tokutanaki na elenge mwasi moko oyo azalaki mowumbu; azalaki na molimo mabe oyo ezalaki kolakisa ye makambo oyo ebombama. Mpe bakolo na ye bazalaki kozwa mbongo mingi mpo na kosakola na ye.
17 Elenge mwasi yango azalaki kolanda biso na Polo, mpe azalaki koganga: 'Bato oyo bazali basali ya Nzambe oyo Aleki Likolo, bazali koteya bino nzela ya lobiko!
18 Asalaki bongo mikolo mingi. Suka na yango, Polo amonaki ete elekaki ndelo, abalukaki mpe alobaki na molimo yango: 'Na kombo ya Yesu Kristo, natindi yo, bima na elenge mwasi oyo! Mpe molimo yango ebimaki kaka na tango wana.
19 Tango bakolo ya mowumbu wana bamonaki ete nzela oyo bazalaki kozwela mbongo ekangamaki, bakangaki Polo mpe Silas mpe bamemaki bango na esika ya bato ebele, liboso ya bakonzi.
20 Balakisaki bango na bazuzi, mpe balobaki: 'Bato oyo bazali
bayuda, bazali kotia mobuiu na vile na biso.
21 Bazali koteya bizaleli oyo biso bato ya Roma tozali na ndingisa te mpo na kondima to mpe kosalela.
22 Bato oyo batondaki wana batombokelaki Polo mpe Silas, bongo bazuzi batindaki balongola bango bilamba mpe babeta bango fimbo.
23 Sima ya kobeta bango mingi penza, babwakaki bango na boloko; bongo bapesaki mitindo na mokengeli ya boloko ete akengela bango malamu-malamu.
24 Awa mokengeli azwaki mitindo wana, akotisaki bango na boloko oyo ezalaki na kati, mpe akangisaki makolo na bango na biteni ya mabaya ya minene.
25 Pene-pene na midi ya butu, Polo mpe Silas bazalaki kobondela mpe kokumisa Nzambe na banzembo. Bato mosusu ya boloko bazalaki koyoka bango.
26 Na mbala moko, mabele eninganaki makasi penza, na ndenge ete ata bafondasio ya boloko eninganaki. Kaka na tango wana baporte nyonso ya boloko efungwamaki, mpe minyololo ya bato nyonso oyo bazalaki na boloko ekatanaki.
27 Mokengeli alamukaki; mpe tango amonaki ete baporte ya boloko ezalaki ya kofungwama, abendaki mopanga na ye mpe alingaki komiboma, pamba te akanisaki ete bato ya boloko bakimaki.
28 Kasi Polo agangaki na mongongo makasi: 'Komisala mabe te! Biso nyonso tozali awa!
29 Bongo mokengeli asengaki mwinda, akotaki mbangu na boloko, mpe amibwakaki liboso ya Polo mpe Silas na kolenga nyonso.
30 Abimisaki bango mpe atunaki bango: 'Batata, esengeli nasala nini mpo nabika?
31 Bango bazongisaki: 'Ndima Nkolo Yesu, mpe okobika yo na libota na yo!
32 Bongo bateyaki ye na bato nyonso ya ndako na ye liloba ya Nkolo.
33 Kaka na ngonga wana ya butu, mokengeli akamataki bango mpe asokolaki bapota na bango; bongo azwaki libatisi ye na libota na ye mobimba.
34 Sima amemaki Polo na Silas na ndako na ye mpe apesaki bango biloko ya kolia. Libota mobimba etondaki na esengo mpo bandimelaki Nzambe.
35 Tango tongo etanaki, bazuzi batindaki basali na bango epai ya mokengeli ya boloko na etinda oyo: 'Tika bato wana!
36 Bongo mokengeli ayebisaki yango na Polo mpe alobaki: 'Bazuzi batindi ete natika bino. Bokoki kobima mpe bokende na kimia!
37 Kasi Polo azongisaki: 'Nini! Biso bato tozali basitwaye ya Roma, basambisaki biso te, kasi babetisaki biso bafimbo na miso ya bato, mpe babwakaki biso na boloko; bongo sik'oyo balingi kobimisa biso na sekele? Te, ekoki kosalama bongo te! Botika bango moko baya kobimisa biso.
38 Basali bakendaki koyebisa makambo yango na bazuzi. Tango bazuzi bayokaki ete Polo mpe Silas bazali basitwaye ya Roma, babangaki mingi penza.
39 Bayaki kokitisa bango mitema; mpe babimisaki bango na boloko; bongo basengaki bango balongwa na vile wana.
40 Polo mpe Silas, sima ya kobima na boloko, bakendaki na ndako ya Lidia. Kuna bakutanaki na bandeko, mpe balendisaki bango. Bongo bakendaki.
MISALA 17
1 Sima ya kokatisa Amfipolis mpe Apolonia, Polo mpe Silas bakomaki na Tesalonika. epai bayuda bazalaki na ndako ya mayangani.
2 Polo akotaki na ndako ya mayangani lokola amesanaki kosala. Basaba misato azalaki kotiana na bango tembe kati na Makomi.
3 Azalaki kolimbola bango mpe kolakisa bango polele ete Kristo asengelaki komona pasi mpe kosekwa kati na bakufi. Azalaki koloba: 'Yesu oyo nazali koteya bino azali Kristo!
4 Bayuda mosusu kati na bango bandimaki ete makambo oyo Polo alobaki ezali ya solo; mpe basanganaki na Polo mpe Silas. Ndenge moko mpe, bagreki mingi oyo bazalaki kobanga Nzambe mpe basi mingi ya lokumu, bango mpe basanganaki na bango.
5 Nzokande bayuda mosusu bayokaki likunya; bongo bakamataki bato ya mobulu oyo batambolaka pamba-pamba na bala-bala, basangisaki bango, mpe babimisaki mobulu na vile. Bakendaki mbangu na ndako ya Yasoni mpo na koluka Polo mpe Silas mpo bamema bango liboso ya lisanga ya bato.
6 Awa bazwaki bango te, bamemaki Yasoni mpe bandeko mosusu epai ya bakonzi ya vile; bazalaki koganga: 'Bato oyo baningisi mokili mobimba, bakomi mpe awa,
7 mpe Yasoni ayambi bango na ndako na ye. Bango nyonso bazali kobuka mibeko oyo Sezare apesa biso; pamba te bazali koloba: " Mokonzi mosusu azali, kombo na ye Yesu! "
8 Tango ebele ya bato mpe bakonzi ya vile bayokaki bongo, batombokaki mingi.
9 Bongo bafutisaki Yasoni mpe bandeko mosusu mbongo, sima batikaki bango.
10 Tango butu ekomaki, bandeko batindaki Polo mpe Silas noki penza na Bere. Awa bakomaki kuna, bakotaki na ndako ya mayangani ya bayuda.
11 Nzokande bato ya Bere bazalaki bato ya boboto koleka bato ya Tesalonika, pamba te bayambaki liloba na posa monene, mpe mokolo na mokolo bazalaki koyekola na mozindo penza Makomi, mpo na koyeba soki makambo oyo Polo azalaki koteya
bango ezalaki ya solo.
12 Bongo bayuda mingi na kati na bango bandimaki; ndenge moko mpe basi mingi ya bagreki ya lokumu elongo na mibali mingi ya bagreki, bango mpe bandimaki.
13 Kasi tango bayuda ya Tesalonika bayokaki ete Polo azalaki koteya Liloba ya Nzambe na Bere, bayaki kuna mpe, batikai songi-songi na bato, mpe batindaki bango batomboka.
14 Bongo bandeko batindaki Polo na ebale mpo noki penza azwa masuwa; kasi Silas mpe Timote batikalaki na Bere.
15 Bato oyo bakendaki kotika Polo, bamemaki ye kino na Atene; bongo bazongaki na Bere, mpe bamemaki maloba ya Polo oyo azalaki kosenga ete Silas na Timote balanda ye noki.
16 Tango Polo azalaki kozela Silas mpe Timote na Atene, ayokaki mabe mingi na motema mpo na komona ete vile yango ezalaki ya kotonda na bikeko ya banzambe.
17 Azalaki kotia tembe na ndako ya mayangani elongo na bayuda mpe bagreki oyo bazalaki kobanga Nzambe, mpe mikolo nyonso na bisika ya bato ebele, elongo na bato oyo azalaki kokuta wana.
18 Lisanga ya bateyi ya lingomba ya mayele Epikure mpe " Stoyika " babandaki kotia tembe na ye. Bamosusu batunaki: 'Esopa oyo alingi koloba nini? Bamosusu balobaki: 'Tomoni lokola nde azali koteya banzambe ya bapaya! Balobaki bongo, pamba te Polo azalaki koteya mpo na Yesu mpe mpo na lisekwa ya bato bakufa.
19 Bongo bakamataki ye mpe bamemaki ye na Aleyopaze epai bato ya Atene bazalaki kosangana; mpe balobaki na ye: 'Boni, tokoki koyeba soki mateya oyo ya sika, oyo ozali koteya ezali koloba mpo na nini?
20 Pamba te, ozali kolobela biso makambo ya sika. Mpe tolingi koyeba soki makambo yango ezali koloba nini.
21 (Bato nyonso ya Atene mpe bapaya oyo bazalaki koyanda na Atene, bazalaki kolekisa tango na bango kaka mpo na koloba mpe koyoka basango ya sika).
22 Bongo Polo atelemaki liboso ya bato oyo basanganaki na Aleyopaze mpe alobaki: 'Bato ya Atene, namoni ete bolingaka mingi makambo ya bonzambe.
23 Pamba te, tango nazalaki kotambola na vile na bino mpe nazalaki kotala biloko oyo bino bosambelaka; namonaki kutu mesa moko ya makabo oyo bakomaki likolo na yango: "Na Nzambe oyo toyebi te." Bongo sik'oyo, oyo bino bosambelaka, atako boyebi ye te, ezali ye nde nalingi koteya bino
24 Nzambe oyo asala mokili mpe biloko nyonso oyo ezali kati na yango, azali Nkolo ya likolo mpe ya nse, mpe ayandaka te na bandako ya nzambe oyo bato basali.
25 Azali mpe na posa te ete moto asalela ye, mpo azali na posa ya eloko moko te. Pamba te, ye moto apesaka bato nyonso bomoi, pema mpe biloko nyonso.
26 Asalaki mabota nyonso ya bato wuta na moto moko, mpo ete bayanda na mokili mobimba. Akabolaki batango mpe atiaki bandelo ya bisika na bango ya koyandaka.
27 Nzambe asalaki bongo, mpo ete bato baluka ye; tango mosusu bakoka komona ye, na koluka-luka ye lokola moto akufa miso. Nzokande Nzambe azali mosika te ya moto moko na moko na kati na biso.
28 Pamba te, " ezali na nguya na ye nde tozali na bomoi, tokoki kotambola mpe kozala", ndenge bakomi na bino mosusu bakoma: "Tozali bana na ye!"
29 Yango wana, lokola tozali bana ya Nzambe, tosengeli kokanisa te ete Nzambe azali eloko moko boye lokola eloko ya wolo, ya palata to ya libanga, eloko oyo esalami na maboko ya moto mpe na mayele ya moto.
30 Na tango ya kala Nzambe azalaki kotala te kozanga koyeba oyo bato bazalaki na yango, kasi sik'oyo azali kotinda bato nyonso, na bisika nyonso bango bazali, ete babongola mitema.
31 Pamba te atiaki mokolo oyo akosambisa mokili mobimba na bosembo nyonso, na nzela ya moto oyo ye apona. Alakisaki bato nyonso elembo ya likambo yango, na nzela ya kosekwisa moto yango kati na bakufi!
32 Tango bayokaki ete Polo alobaki mpo na lisekwa ya bato bakufa, bato mosusu basekaki ye, kasi basusu balobaki na ye: 'Tokoyoka yo mokolo mosusu mpo na likambo yango.
33 Na ndenge wana nde Polo atikaki bango.
34 Nzokande bato mosusu basanganaki na Polo mpe bakomaki bandimi. Na kati na bango ezalaki: Denis, moto ya Aleyopaze, na mwasi moko kombo na ye Damarisi mpe bato mosusu.
MISALA 18
1 Sima na yango, Polo atikaki Atene mpe akendaki na Korinto.
2 Kuna, akutanaki na moyuda moko kombo na ye Akilas, ye abotamaki na mboka Ponti. Akilas awutaki na Itali kaka na mikolo wana elongo na mwasi na ye Prisiye, pamba te monçcie Klode apesaki motindo ete bayuda nyonso balongwa na Roma. Bongo Polo akendaki kotala bango.
3 Lokola Polo azalaki kosala mosala moko na bango, kosala bandako ya kapo, yango wana ayandaki elongo na bango mpe azalaki kosala mosala elongo na bango.
4 Mikolo nyonso ya saba, Polo azalaki koteya na ndako ya mayangani, mpe azalaki kosala nyonso mpo ete bayuda na bagreki bandima.
5 Tango Silas mpe Timote bawutaki na Masedwane mpe bakomaki wana, Polo apesaki tango na ye nyonso mpo na koteya Liloba, mpe kotatola epai ya bayuda ete Yesu azali Kristo.
6 Kasi awa bayuda baboyaki maloba na ye mpe bazalaki kofinga ye, apupolaki bilamba na ye mpe alobaki na bango: 'Tika ete ngambo ya makila na bino ezala likolo ya mitu na bino moko. Yango ezali ngambo na ngai te. Banda lelo, nakokende epai ya bato oyo bazali bayuda te!
7 Bongo Polo atikaki bango mpe akendaki na ndako ya moto moko kombo na ye Titius Justus. Moto yango azalaki kosambela Nzambe ya bayuda mpe ndako na ye ezalaki pembeni ya ndako ya mayangani.
8 Krispus, mokambi ya ndako ya mayangani, andimaki Nkolo elongo na libota na ye mobimba; mpe bato mingi ya Korinto oyo bazalaki koyoka Polo, bandimaki mpe bazwaki libatisi.
9 Mokolo moko na butu, Nkolo alobaki na Polo na emoniseli: 'Kobanga te, loba kaka mpe kokanga monoko te,
10 pamba te nazali elongo na yo. Mpe moto moko te akkadien kosala yo mabe, pamba te nazali na bato mingi na vile oyo!
11 Polo ayandaki na Korinto mbula moko na basanza motoba. Mpe azalaki koteya bango Liloba ya Nzambe.
12 Kasi tango Galioni azalaki moyangeli ya Akan, bayuda bayokanaki mpo na kosala Polo mabe, bongo bamemaki ye na tribinale.
13 Bafundaki ye boye: 'Moto oyo azali kosala nyonso mpo bato bandima kosambela Nzambe na ndenge mibeko etindaka te!
14 Tango Polo alingaki koloba, kasi Galioni alobaki na bayuda: 'Bayuda boyoka ngai, soki moto oyo asalaki mabe penza to likambo moko ya monene, mbele nalingaki koyokela bino.
15 Kasi lokola ezali kaka likambo etali tembe mpo na maloba, bakombo, mpe mpo na mibeko na bino, wana etali kaka bino moko; naboyi kozala zuzi ya makambo ya ndenge wana !
16 Bongo abenganaki bango na tribinale.
17 Bango nyonso bakangaki Sostene mokambi ya ndako ya mayangani mpe babandaki kobeta ye liboso ya tribinale, kasi Galioni atalaki yango pamba.
18 Polo ayandaki lisusu mikolo mingi na Korinto. Bongo atikaki bandeko, akotaki na masuwa mpe akendaki na Siriya elongo na Prisiye mpe Akilas. Liboso ete balongwa na libongo ya Sankrea, Polo akokolaki motu na ye pamba te alapaki ndayi.
19 Tango bakomaki na Efezo, Polo atikaki Akilas mpe Prisiye. Bongo akendeki na ndako ya mayangani mpe asololaki na bayuda.
20 Basengaki ye ayanda na bango mwa mikolo; kasi andimaki te.
21 Kasi tango azalaki kotika bango, alobaki: 'Nakoya lisusu kotala bino, soki Nzambe alingi. Bongo amataki na masuwa mpe atikaki Efezo.
22 Tango akomaki na Sezareya, amataki na Yeruzalem mpo na kopesa Lingomba mbote, bongo akendaki na Antioshe.
23 Sima ya koyanda na Antioshe mwa mikolo, akendaki mpe atambolaki na mikili ya Galatia mpe ya Frizia; kuna azalaki kolendisa bayekoli nyonso.
24 Moyuda moko kombo na ye Apolos, abotamaki na Alekizandria, akomaki na Efezo. Azalaki moto moko ayebaki koloba mpe ayebaki malamu Makomi.
25 Balakisaki ye nzela ya Nkolo; azalaki koloba na molende nyonso mpe azalaki koteya mpo na Yesu na bosolo penza. Kasi ayebaki kaka libatisi ya Jean.
25 Abandaki koloba na molende nyonso na kati ya ndako ya mayangani. Kasi tango Prisiye mpe Akilas bayokaki ye, babengisaki ye na ndako na bango mpe balimbolelaki ye malamu penza nzela ya Nzambe.
26 Lokola Apolos azalaki na likanisi ya kokende na Akayi, bandeko bapesaki ye molende mpe bakomelaki bayekoli ya Korinto mpo bayamba ye malamu. Tango akomaki kuna, asungaki mingi penza baoyo bakomaki bandimi mpo na bolamu ya Nzambe.
27 Pamba te, na miso ya bato nyonso, azalaki koboya na molende nyonso makanisi ya bayuda, mpe azalaki kolimbola na polele nyonso kati na Makomi ete Yesu azali Kristo.
MISALA 19
1 Tango Apolos azalaki na Korinto, Polo alekaki na mokili ya bangomba oyo ya Aziya ya moke mpe akitaki kino na Efezo. Kuna, akutaki bayekoli mosusu mpe atunaki bango:
2 Bozwaki Molimo Mosantu tango bondimaki? Bango bazongisaki: 'Te! Naino toyoka kutu te soki Molimo Mosantu azali!
3 Bongo Polo atunaki bango lisusu: 'Libatisi nini bozwaki? Bango bazongisaki: 'Tozwaki libatisi ya Jean!
4 Polo alobaki na bango: 'Libatisi oyo Jean azalaki kopesa, ezalaki libatisi ya kobongola motema. Azalaki koloba na bato ete bandima moto oyo akoya sima na ye; elingi koloba ete
bandima Yesu.
5 Sima ya koyoka bongo, bazwaki libatisi na kombo ya Nkolo Yesu.
6 Bongo tango Polo atielaki bango maboko, Molimo Mosantu akitelaki bango: babandaki koloba na minoko oyo eyebani te mpe kosakola.
7 Bango nyonso bazalaki pene-pene na bato zomi na mibale.
8 Bongo Polo azalaki kokende na ndako ya mayangani, mpe kuna, basanza misato mobimba, azalaki koloba na bato na molende nyonso; azalaki koteya bango mpo na Bokonzi ya Nzambe mpe azalaki kosala nyonso mpo ete bandima makambo ya Bokonzi ya Nzambe.
9 Kasi bato mosusu kati na bango bakomaki mitema mabanga; baboyaki kondima mpe bazalaki koloba maloba ya kotiola nzela ya Nkolo na kati ya ebele ya bato. Bongo Polo akabwanaki na bango, azwaki bandimi mpe azalaki koteya bango mikolo nyonso na kelasi ya moto moko kombo na ye Tiranus.
10 Asalaki bongo bambula mibale, na ndenge ete bayuda nyonso mpe bagreki nyonso oyo bazalaki koyanda na mokili ya Aziya bayokaki Liloba ya Nkolo.
11 Nzambe azalaki kosala makamwisi minene na maboko ya Polo,
12 na ndenge ete ata bato bazalaki kozwa bamiswale mpe bilamba oyo etutaki nzoto ya Polo mpe bazalaki kotiela yango bato ya maladi; maladi na bango ezalaki kosila mpe milimo mabe ezalaki kobima.
13 Kasi bayuda mosusu oyo bazalaki kokende bipai na bipai mpo na kobengana milimo mabe, bamekaki kobelela kombo ya Nkolo Yesu epai ya bato oyo bazalaki ya kokangama na milimo mabe; bazalaki koloba: 'Na kombo ya Yesu oyo Polo azali koteya, natindi bino bobima!
14 Bato oyo bazalaki kosala bongo, ezalaki bana sambo ya mibali, ya Skeya, oyo azalaki mokonzi ya banganga-Nzambe.
15 Kasi molimo mabe ezongiselaki bango: 'Nayebi Yesu mpe nayebi soki Polo azali nani; kasi bino, bozali banani?
16 Bongo moto oyo azalaki na molimo mabe apumbwelaki bango, akangaki bango mpe anyokolaki bango, na ndenge ete bakimaki na ndako wana motakala mpe nzoto etondaki na bapota.
17 Likambo yango eyebanaki na bato nyonso ya Efezo: Bayuda mpe bagreki. Bongo kobanga monene ekangaki bango mpe kombo ya Nkolo ezwaki lokumu mingi penza.
18 Bato mingi na kati ya baoyo bandimaki, bazalaki koya kondima mpe kobimisa polele misala ya mabe oyo bazalaki kosala.
19 Mpe bato mingi oyo bazalaki kosalela mazi bamemaki babuku na bango mpe batumbaki yango na miso ya bato nyonso. Tango batangaki motuya ya babuku yango, epesaki nkoto ntuku mitano ya mbongo ya bibende.
20 Na ndenge wana nde, Liloba ya Nkolo ezalaki kaka kokoba kopanzana mpe kokola na nguya.
21 Sima ya makambo wana, Polo atambusamaki na Molimo, azwaki mokano ya kokende na Yeruzalem na kolekela na Masedwane mpe na Akayi. Alobaki: 'Sima ya kozala kuna, esengeli nakende mpe na Roma.
22 Sima ya kotinda bato mibale na kati ya baoyo bazalaki kosalisa ye, Timote mpe Eraste, na Masedwane, ye moko atikalaki mwa mikolo na Aziya.
23 Ezali na tango wana nde mobulu moko monene ebimaki na Efezo mpo na Nzela ya Nkolo.
24 Moto moko azalaki kosala mayaka ya palata, kombo na ye Demetrius, azalaki kosala bandako ya nzambe ya Artemis na palata, mpe azalaki kofuta basali na ye mbongo mingi penza mpo na yango.
25 Asangisaki basali na ye elongo na bato mosusu oyo bazalaki kosala mpe mosala ya ndenge wana, mpe alobaki na bango: Baninga na ngai! Boyebi malamu ete babenefisi na biso ewutaka kaka na mosala oyo.
26 Nzokande, bozali komona mpe koyoka ndenge Polo wana azali kosala nyonso mpo bato bandima, mpe azali kobenda bato ebele penza awa na Efezo mpe na mokili ya Aziya mobimba. Azali koloba ete banzambe oyo esalami na maboko ya bato ezali banzambe te.
27 Ezali kaka te mosala na biso nde ekobeba, kasi ekoki mpe kosilisa lokumu ya ndako ya nzambe monene ya mwasi: Artemis. Aziya mobimba mpe mokili mobimba basambelaka ye, mpe etikali moke balongola ye bonene na ye.
28 Tango bayokaki maloba wana, basilikaki mingi penza, mpe babandaki koganga: 'Artemis ya Efezo azali monene!
29 Vile mobimba ya Efezo ekomaki mobulu. Bakangaki Gayus mpe Aristarke, bato mibale ya Masedwane oyo bazalaki kosala mibembo elongo na Polo, mpe bato ebele penza bayaki mbangu na libanda ya masano.
30 Polo alingaki kobima na miso ya bato, kasi bayekoli bapekisaki ye.
31 Ata mpe basali mosusu ya leta oyo bazalaki baninga ya Polo, batindelaki ye maloba mpo na kopekisa ye ete akende te na libanda ya masano.
32 Mobulu monene ezalaki na kati ya bato oyo basanganaki wana: basusu bazalaki koganga likambo mosusu, mpe basusu likambo mosusu. Mpe mingi kati na bango bayebaki kutu te tina oyo bayelaki wana.
33 Bato mosusu na kati ya baoyo nyonso basanganaki wana, balimbolaki likambo yango na moto moko kombo na ye Alekizandre, oyo bayuda bazalaki kotia liboso. Bongo Alekizandre asalaki elembo na loboko mpo na kolakisa ete alingi koloba.
34 Kasi tango bayebaki ete azali Moyuda, bango nyonso lisanga bagangaki pene-pene ya bangonga mibale: ''Artemis ya Efezo azali monene!
35 Kasi mokomi-mikanda ya vile akitisaki ebele ya bato mitema, mpe alobaki na bango: 'Bato ya Efezo! Nani kati na mokili oyo abosani ete vile ya bato ya Efezo ebatelaka ndako ya Nzambe ya nzambe monene ya mwasi Artemis mpe ekeko na ye, oyo ekweyaki wuta na likolo?
36 Yango wana, lokola moto moko te akoki kotia tembe na likambo wana, boyanda kimia mpe bosala makambo ya bozoba te.
37 Bomemi bato oyo awa, kasi babebisi ndako ya nzambe na biso te mpe bafingi nzambe na biso te.
38 Soki Demetrius na basali na ye bazali na likambo na moto, tribinale ezali, bazuzi mpe bazali, bakende kofunda.
39 Mpe, soki bozali na likambo mosusu, tokotala yango na likita
oyo mibeko epesa ndingisa.
40 Soki tokebi te, bakofunda biso ete tozali batomboki mpo na makambo oyo esalami lelo, pamba te tokoki penza te kopesa ndimbola ya tina oyo bato batondani awa. Tango asilisaki koloba bongo, atindaki lisanga ya bato ete epanzana.
MISALA 20
1 Tango mobulu esilaki, Polo abengisaki bayekoli; sima ya kolendisa bango, apesaki bango bambote, bongo akendaki na Masedwane.
2 Akatisaki mokili yango; azalaki kolendisa bandimi na mateya mingi, bongo akomaki na Grese,
3 epai ayandaki basanza misato. Tango Polo alingaki komata na masuwa mpo na kokende na Siriya, bayuda basalaki likita mpo na kosala ye mabe, yango wana azwaki mokano ya kozonga na nzela ya Masedwane.
4 Bato oyo bakendaki na ye elongo: Sopatere ya Bere mwana ya Pirus, Aristarke mpe Sekundus bato ya Tesalonika, Gayus moto ya Derbe, Timote, Tishike mpe Trofime bato ya Aziya.
5 Bango bakendaki liboso mpe bazelaki biso na Trowas.
6 Kasi biso, tomataki na masuwa na Filipi sima ya feti ya mapa oyo evimbaka te, mpe sima ya kokata mayi mikolo mitano, tokutanaki na bango na Trowas, epai towumelaki mikolo sambo.
7 Na mokolo ya liboso sima ya saba tosanganaki mpo na kolia elambo. Polo ateyaki bato oyo basanganaki wana; lokola azalaki kokende na mokolo oyo elandaki, alobaki kino na ngonga ya midi ya butu!
8 Minda ezalaki mingi na shambre epai tosanganaki, na etaze.
9 Elenge mobali moko kombo na ye Edkus ayandaki na fenetre;
lokola Polo ateyaki mingi penza, mpongi ekangaki ye makasi penza, akweyaki na mabele wuta na etaze ya misato. Tango batombolaki ye, bamonaki ete asi'akufaki.
10 Polo akitaki, agunzamaki likolo na ye, akamataki ye na maboko na ye, mpe alobaki: 'Bobanga te! Azali na bomoi.
11 Amataki lisusu na etaze, abukaki lipa, aliaki yango, mpe akobaki koloba kino na tongo, bongo akendaki.
12 Bamemaki elenge mobali na bomoi, mpe bango nyonso balendisamaki mingi.
13 Bongo biso, tokendaki liboso mpo na komata na masuwa oyo ememaki biso na Asos, epai tosengelaki kozwa Polo, ndenge ye moko alingaki. Pamba te alingaki kotambola na makolo kino kuna.
14 Tango akutaki biso na Asos, tokamataki ye na masuwa, mpe tokendaki na Mitile.
15 Mokolo oyo elandaki, tolongwaki wana mpe tokomaki liboso ya Kio. Sima ya mokolo moko, tokomaki na Samos, mpe na mokolo oyo elandaki tokomaki na Mileti.
16 Pamba te, Polo azwaki mokano ya kotelema te na Efezo mpo alekisa tango te na mokili ya Aziya. Asalaki noki mpo na kozala na Yeruzalem na mokolo ya Pantekote; soki mwaye ezalaki.
17 Wuta Mile, Polo atindaki maloba na Efezo mpo na kosenga na bakambi ya Lingomba ete baya kokutana na ye.
18 Tango bakomaki epai na ye, alobaki na bango: 'Boyebi soki ezaleli ya ndenge nini nazalaki na yango, na tango nyonso oyo nayandaki na bino, banda na mokolo ya liboso oyo nakomaki na mokili ya Aziya.
19 Nasalelaki Nkolo na komikitisa nyonso, na mayi na miso, mpe kati na komekama oyo ewutaki na makanisi ya mabe ya bayuda.
20 Boyebi malamu ete nabangaki te koteya makambo nyonso oyo ekokaki kosunga bino, kasi nateyaki bino na esika ya bato ebele mpe na ndako moko na moko.
21 Nazalaki mbala na mbala kobenga bayuda mpe bagreki mpo
babongola mitema mpe bandima Nkolo na biso Yesu.
22 Sik'oyo, nakeyi na Yeruzalem. Molimo azali kotinda ngai, kasi nayebi te soki makambo nini ekokweyela ngai kuna.
23 Nayebi kaka ete Molimo Mosantu azalaki kokebisa ngai na vile moko na moko, ete boloko mpe minyoko ya somo ezali kozela ngai.
24 Mpo na ngai, nazali komona bomoi na ngai lokola eloko ezangi tina; kasi posa na ngai ezali kaka ete nakoma kino na suka ya momekano na ngai ya kokima mbangu mpe nakokisa mosala oyo Nkolo apesaki ngai, oyo ya kosakola Sango Malamu ya bolamu ya Nzambe.
25 Sik'oyo nayebi ete bino nyonso na kati ya baoyo nalekaki mpo na koteya Bokonzi ya Nzambe, bokomona ngai lisusu te.
26 Yango wana nalobi na bino yango lelo ete: nazali na ngambo te mpo na makila ya bato nyonso;
27 pamba te, naboyaki te kolakisa bino mokano nyonso ya Nzambe.
28 Bomibatela mpe bobatela malamu penza bameme nyonso oyo Molimo Mosantu apesaki bino mpo na kokengela. Bozala babateli ya Lingomba ya Nzambe oyo asombaki na makila na ye moko.
29 Nayebi malamu ete sima ya kokende na ngai, bambwa ya zamba bakokota kati na bino mpe bakoyokela etonga ya bameme mawa te.
30 Mpe bato mosusu bakobima kati na bino, bakoteya mateya ya lokuta mpo na kobenda bayekoli epai na bango.
31 Yango wana bofungola miso, mpe bokanisa malamu ete na kati ya bambula misato, butu mpe moi, natikaki te kokebisa moko na moko kati na bino na mayi na miso.
32 Sik'oyo napesi bino na maboko ya Nzambe, mpe na Liloba na ye ya bolamu; yango ekoki kotonga bino mpe kopesa bino bomengo elongo na basantu nyonso.
33 Nalulaki palata, wolo to elamba ya moto moko te.
34 Bino moko boyebi ete maboko na ngai, yango nde esalaki mosala mpo na kopesa ngai biloko oyo nazalaki na yango posa, mpe oyo ya baninga na ngai.
35 Na makambo nyonso oyo nasalaki, nalakisaki bino ete, na nzela ya mosala ya makasi ya ndenge wana, esengeli osunga bato ya bolembu; tokanisa Maloba oyo ye moko Nkolo Yesu alobaki: "Esengo ya kokaba eleki oyo ya kozwa!"
36 Tango asilisaki koloba bongo, afukamaki elongo na bango nyonso mpe abondelaki.
37 Bango nyonso babandaki kolela, koyamba ye, mpe kopesa ye beze.
38 Bayokaki mawa mingi penza mpo ayebisaki bango ete bakomona ye lisusu te. Bongo bakendaki kotika ye kino na masuwa.
MISALA 21
1 Sima ya kokabwana na bango, tokotaki na masuwa, tokendaki kino na esanga ya Kos, mpe na mokolo oyo elandaki, tokomaki na Roda. Mpe kolongwa Roda, tokendaki na Patara.
2 Tomonaki masuwa moko ezalaki kokende na Fenisiya. Tomataki mpe tokendaki.
3 Tango tomonaki esanga ya Shipre, totikaki yango na loboko ya mwasi, tokobaki mobembo na biso na mopanzi ya Siriya mpe totelemaki na Tire, epai masuwa esengelaki kokitisa biloko oyo ememaki.
4 Tokutaki bayekoli, mpe toyandaki na bango mikolo sambo. Bongo bango, na kotindama ya Molimo, balobaki na Polo ete akende te na Yeruzalem.
5 Kasi awa mikolo na biso ekokaki, tokendaki mpe tokobaki mobembo na biso. Bayekoli nyonso, basi na bango, mpe bana na bango bakendaki kotika biso kino na libanda ya vile; tango tokomaki na libongo, tofukamaki mpe tobondelaki.
6 Sima ya kopesa bambote ya bokabwani na moto moko na moko, tomataki na masuwa, mpe bango bazongaki na bandako na bango.
7 Tosukisaki mobembo na biso na nzela ya mayi, kolongwa Tire na Tolemayis. Kuna topesaki bandeko mbote mpe toyandaki na bango mokolo moko.
8 Na mokolo oyo elandaki, tokendaki na Sezareya mpe toyandaki na ndako ya Filipo, mopanzi Sango Malamu, ye oyo azalaki moko na kati ya bato sambo oyo Lingomba aponaki.
9 Azalaki na bana basi minei oyo bayebaki naino nzoto ya mibali te, mpe bazalaki na likabo ya kosakola makambo oyo ewuti na Nzambe.
10 Awa toyandaki wana mwa mikolo mingi, moprofeta moko kombo na ye Agabus awutaki na Yudea
11 mpe ayaki kokutana na biso. Akamataki mokaba ya Polo, amikangisaki makolo na maboko, mpe alobaki: 'Yoka makambo Molimo Mosantu alobi: nkolo mokaba oyo, bakokanga ye boye na bayuda ya Yeruzalem, mpe bakokaba ye na maboko ya bato oyo bazali bayuda te.
12 Tango toyokaki maloba wana, biso na bandimi ya Sezareya tobondelaki Polo mpo akende na Yeruzalem te.
13 Kasi ye azongiselaki biso: 'Bozali kosala nini? Bolingi kolembisa ngai? Pamba te nasi'namibongisi, kaka te mpo na kokende na boloko, kasi mpe mpo na kokufa na Yeruzalem mpo na kombo ya Nkolo Yesu.
14 Lokola tokokaki te kobongola makanisi na ye, totikaki kobondela ye, mpe tolobaki: 'Tika ete mokano ya Nkolo esalama!
15 Sima ya mikolo wana, tobongisaki biloko na biso, mpe tokendaki na Yeruzalem.
16 Bayekoli mosusu ya Sezareya bakendaki na biso nzela moko, bamemaki biso epai ya moto moko kombo na ye Manason, moto ya Shipre, oyo akomaki moyekoli banda kala; bongo toyandaki epai na ye.
17 Tango tokomaki na Yeruzalem, bandeko bayambaki biso na esengo penza.
18 Na mokolo oyo elandaki, Polo amemaki biso epai ya Zaki, mpe bampaka nyonso ya Lingomba bazalaki wana.
19 Polo apesaki bango mbote, mpe ayebisaki bango likambo moko na moko oyo Nzambe asalaki, na nzela ya mosala na ye, epai ya bato oyo bazali bayuda te.
20 Tango bayokaki nyonso wana, bakumisaki Nzambe; bongo balobaki na Polo: 'Omoni ndeko, bayuda nkoto boni bakomi kondimela; kasi bango nyonso bazali naino ya kokangama na Mibeko.
21 Nzokande bayokaki sango ete oteyaka bayuda oyo bayandaka na kati ya bato oyo bazali bayuda te baboya Mibeko ya Moyize. Olobaka na bango ete batika kokata banzoto ya bana na bango, mpe batika kolanda bizaleli na biso.
22 Bongo sik'oyo tosala nini? Pamba te, bakoyoka kaka ete osi'okomi awa!
23 Yango wana sala oyo tokoyebisa yo: tozali awa na mibali minei oyo basili kolapa ndayi.
24 Kamata bango, mipetola elongo na bango, mpe futela bango mbongo, mpo bamikatisa suki; bongo bato nyonso bakoyeba ete makambo oyo bazali koyoka mpo na yo ezali ya solo te, kasi yo mpe ozali kaka kotosa Mibeko.
25 Kasi mpo na bato oyo bazali bayuda te oyo bakomi bandimi, tozwaki mokano mpe tokomelaki bango mokanda mpo na kopekisa bango ete balia te: banyama oyo bapesaka makabo na banzambe ya bikeko, makila, nyama oyo babomi kasi ebimisi makila te, mpe baboya kosala lolenge nyonso ya ekobo.
26 Na mokolo oyo elandaki, Polo amemaki bato yango mpe amipetolaki elongo na bango. Bongo akotaki na lopango ya ndako ya Nzambe mpo na koyebisa bato mokolo oyo mikolo ya komipetola ekosila, mpe mokolo oyo bakopesa likabo mpo na moto moko na moko na kati na bango.
27 Tango mikolo sambo elingaki kokoka, bayuda ya mokili ya Aziya bamonaki Polo na lopango ya ndako ya Nzambe, batindaki bato mpo batomboka, mpe bakangaki ye.
28 Bazalaki koganga: 'Bato ya Isayele, boya kosalisa biso! Ye oyo, moto azali koteya bato nyonso, na bisika nyonso, ete batiola bato na biso, Mibeko na biso, mpe esika oyo! Tala kutu, akotisi bagreki na lopango ya ndako ya Nzambe mpe abebisi esika oyo ya bosantu.
29 Balobaki bongo, mpo bamonaki liboso Polo elongo na Trofime ya Efezo na vile, mpe bakanisaki ete Polo akotisaki ye na lopango ya ndako ya Nzambe.
30 Vile mobimba ekotaki mobulu, mpe bato mingi bayaki na mbangu nyonso kosangana na esika wana. Bakangaki Polo, babimisaki ye libanda ya lopango ya ndako ya Nzambe, mpe bakangaki baporte na yango noki penza.
31 Awa bazalaki koluka koboma Polo, sango ekomaki kino epai ya komanda ya basoda ya Roma, ete Yeruzalem mobimba ekomaki yiki-yiki.
32 Kaka na tango wana, akamataki basoda na bakonzi na bango, mpe bakendaki mbangu penza epai bato basanganaki. Tango bamonaki Komanda elongo na basoda, batikaki kobeta Polo.
33 Bongo komanda apusanaki pene-pene, akamataki Polo mpe apesaki motindo ete bakanga ye na minyololo mibale. Mpe atunaki soki Polo azali nani mpe asali nini.
34 Kasi na kati ya bato oyo batondaki wana, basusu bazalaki koganga likambo mosusu, mpe basusu bazalaki koganga likambo mosusu. Awa Komanda akokaki te koyeba likambo penza oyo ebimisaki mobulu mpo yiki-yiki ezalaki makasi, atindaki bamema Polo na lopango ya basoda.
35 Tango Polo akomaki na eskalie, basoda bamemaki ye na likolo mpo na kobanga kanda ya bato oyo batondanaki wana.
36 Pamba te, ebele ya bato bazalaki kolanda ye na koganga: Akufa!
37 Tango balingaki kokotisa Polo na lopango ya basoda, atunaki Komanda ya basoda: 'Nazali na ndingisa ya kolobela yo mwa likambo? Komanda ya basoda atunaki Polo: 'Oyebi koloba monoko ya bagreki?
38 Ezali yo te moto ya Ezipito oyo akotisaki mobulu na mikolo oyo eleki mpe amemaki batomboki nkoto minei na esobe?
39 Polo azongisaki: 'Te, ngai te! Ngai nazali moyuda ya Tarse na mokili ya Silisiya, mpe situaye ya vile moko ya tina mingi penza. Nabondeli yo, pesa ngai nzela mpo naloba na bato.
40 Bongo komanda ya basoda apesaki ye ndingisa. Polo atelemaki na eskalie, alakisaki bato elembo na loboko, mpe makelele nyonso esilaki. Bongo abandaki kolobela bango na monoko ya kiebreo:
MISALA 22
1 "Bandeko mpe batata, boyoka makambo nalingi kolobela bino sik'oyo mpo na komilongisa.
2 Tango bayokaki Polo azalaki koloba na monoko ya kiebreo, bayandaki kimia lisusu koleka. Bongo Polo alobaki:
3 Nazali moyuda, nabotama na Tarse ya mokili ya Silisiya, kasi nakoli kaka awa na vile ya Yeruzalem. Mpe Gamaliele moto azalaki molakisi na ngai; ateyaki ngai na bosolo nyonso Mibeko ya bakoko na biso, mpe namipesaki mobimba mpo na Nzambe, ndenge bino nyonso bozali lelo oyo.
4 Nanyokolaki bato oyo bazalaki kolanda Nzela oyo kino na liwa, nazalaki kokanga mibali mpe basi, mpe nazalaki kobwaka bango na boloko.
5 Mokonzi ya banganga-Nzambe mpe likita mobimba ya bampaka bakoki kotatola soki nalobi solo to te. Pamba te, ezali epai na bango nde nazuaki mikanda mpo nakende kopesa na bandeko ya Damas. Bongo nakendaki na Damas mpo na kokanga bato wana mpe komema bango na miniololo, na Yeruzalem, mpo bapesa bango etumbu.
6 Awa nazalaki na nzela mpe nakomaki pene-pene na Damas, mpe ezalaki pene-pene na ngonga ya midi, na mbala moko, namonaki kongenga moko ya makasi penza ewutaki na likolo mpe engengelaki ngai.
7 Nakweyaki na mabele, mpe nayokaki mongongo moko elobaki na ngai: "Saul! Saul! mpo na nini ozali konyokola ngai?"
8 Natunaki: "Nkolo, yo nani?" Bongo alobaki na ngai: "Nazali Yesu ya Nazareti oyo yo ozali konyokola!"
9 Bato oyo bazalaki na ngai, bamonaki kongenga yango, kasi bayokaki te mongongo ya moto oyo alobaki na ngai.
10 Bongo natunaki: "Nkolo, nasala nini?" Nkolo alobaki na ngai: "Telema mpe kende na Damas. Kuna bakoyebisa yo makambo nyonso oyo osengeli kosala!"
11 Baninga na ngai basimbaki ngai na loboko mpe bamemaki ngai kino na Damas, pamba te kongenga wana ebomaki ngai miso.
12 Moto moko azalaki kuna kombo na ye Ananias: ye azalaki moto oyo azalaki kotosa makambo ya Nzambe ndenge Mibeko ezalaki kotinda, mpe bayuda nyonso ya vile wana bazalaki koloba makambo ya malamu mpo na ye.
13 Ayaki epai na ngai, atelemaki pembeni na ngai mpe alobaki: "Ndeko na ngai Saul, mona lisusu!" Kaka na tango wana, nakokaki komona ye.
14 Bongo alobaki na ngai: "Nzambe ya bakoko na biso asi'apona yo mpo oyeba mokano na ye, mpo omona Moto na sembo, mpe mpo oyoka maloba ya monoko na ye.
15 Pamba te, okozala temwe na ye epai ya bato nyonso, mpo oyebisa bango makambo nyonso oyo omoni mpe oyoki.
16 Bongo sik'oyo, ozali kozela nini? Telema, zua libatisi, mpe belela kombo ya Nkolo mpo opetolama na masumu na yo!"
17 Tango nazongaki na Yeruzalem mpe nazalaki kobondela na lopango ya ndako ya Nzambe, namonaki emoniseli,
18 Nkolo alobaki na ngai: "Sala noki, longwa na Yeruzalem, pamba te bato na yango bakondima te litatoli oyo okoloba mpo na ngai!"
19 Ngai nazongisaki: "Nkolo, bayebi malamu ete nazalaki kokende na bandako ya mayangani mpo na kobwaka na boloko mpe kobeta baoyo bazalaki kondima yo.
20 Tango babomaki Etiene temwe na yo, ngai moko mpe nazalaki wana, nandimaki makambo oyo esalamaki, mpe nazalaki kokengela bilamba ya bato oyo babomaki ye."
21 Kasi Nkolo azongiselaki ngai: "Kende, nakotinda yo mosika, epai ya bato oyo bazali Bayuda te!"
22 Bato bazalaki koyoka Polo kino tango alobaki maloba wana, bongo batombolaki mingongo na bango mpe bagangaki: 'Moto ya boye esengeli alongwa na mokili! Akoki kozala na bomoi te!
23 Lokola bazalaki koganga makasi penza, kobwaka bilamba na bango mpe kobwaka putulu na likolo,
24 komanda ya basoda apesaki motindo ete bakotisa Polo na kati ya lopango ya basoda, mpe babeta ye bafimbo mpo aloba polele tina oyo bayuda bazalaki koganga bongo mpo na ye.
25 Kasi tango bazalaki kokanga Polo basinga, atunaki mokonzi oyo azalaki wana: 'Boni, bozali na ndingisa ya kobeta situaye ya Roma bafimbo, na tango bosambisi ye naino te?
26 Awa mokonzi ayokaki maloba wana, akendaki koyebisa komanda ya basoda: 'Olingi kosala nini? Moto yango azali situaye ya Roma!
27 Komanda akendaki kaka na tango wana epai ya Polo, mpe atunaki ye: 'Yebisa ngai, ozali penza situaye ya Roma? Ye azongisaki: Ee!
28 Bongo komanda ya basoda alobaki: 'Nafutaki mbongo mingi mpo nazwa makoki ya kokoma situaye ya Roma! Polo mpe alobaki: 'Kasi ngai, nazali situaye ya Roma ya kobotama!
29 Bongo baoyo balingaki kobeta ye fimbo, batikaki ye kaka na tango wana. Mpe komanda abandaki kobanga, tango akanisaki ete ye moto atindaki bakanga na minyololo situaye ya Roma.
30 Yango wana, na mokolo oyo elandaki, komanda ya basoda alingaki koyeba na malamu penza tina oyo bayuda bafundelaki Polo. Atindaki ete bafungola ye minyololo, mpe, sima ya kobengisa bakonzi ya banganga-Nzambe mpe bato ya likita monene, ayaki na Polo mpe atiaki ye liboso na bango.
MISALA 23
1 Polo atalaki bato ya likita monene nye mpe alobaki: 'Bandeko, kino lel'oyo nazali kotambola liboso ya Nzambe na motema peto.
2 Kasi Ananias mokonzi ya banganga-Nzambe, atindaki bato oyo bazalaki pene-pene na Polo, babeta ye na monoko.
3 Bongo Polo alobaki na ye: 'Nzambe akobeta yo, yo mur bapakola kulele ya pembe. Oyandi wana mpo na kosambisa ngai lokola Mibeko ezali kosenga, kasi yeba ete obuki Mibeko awa otindi babeta ngai!
4 Bato oyo batelemaki pene-pene na Polo balobaki: 'Boni, ozali kofinga mokonzi ya banganga-Nzambe ?
5 Polo azongisaki: 'Bandeko, nayebaki te ete azali mokonzi ya banganga-Nzambe, pamba te nayebi malamu ete ekomama: "Koloba mabe te na mokonzi ya bato na yo."
6 Lokola Polo ayebaki ete na kati ya bato ya likita monene basusu bazalaki basaduse, mpe basusu bazalaki bafarizo, agangaki na kati ya likita monene: 'Bandeko, ngai nazali mofarizo, mpe mwana ya bafarizo. Mpe soki nazali kosamba ezali mpo natiaka elikya ete bato bakufa bakosekwa!
7 Tango alobaki bongo, bafarize na basaduse bakomaki kotiana tembe, mpe likita ekabwanaki.
8 Pamba te, basaduse balobaka ete lisekwa ezali te, baanzelu mpe milimo bazali te; kasi bafarizo bazalaki kondima makambo nyonso wana.
9 Makelele emataki makasi penza. Bongo balakisi mosusu ya Mibeko oyo bazalaki ya lisanga ya bafarize, batelemaki mpe balobaki na molende nyonso: 'Solo, tomoni ata mabe moko te na moto oyo. Mpe nani ayebi, soki tango mosusu molimo to anzelu moto alobaki na ye?
10 Awa tembe ekomaki makasi penza, Komanda ya basoda abangaki soki te bakopanza Polo biteni-biteni. Bongo atindaki lipinga ya basoda bakita, balongola ye na kati na bango mpe bamema ye na lopango ya basoda.
11 Na butu oyo elandaki, Nkolo abimelaki Polo mpe alobaki na ye: 'Yika mpiko! Pamba te, ndenge ozalaki temwe na ngai na Yeruzalem, esengeli mpe ozala temwe na ngai na Roma.
12 Na tongo oyo elandaki, bayuda basalaki likita, mpe balapaki ndayi ete bakolia te mpe bakomela ata eloko moko te kino tango bakoboma Polo.
13 Bato nyonso oyo basalaki likita wana, bazalaki bato koleka ntuku minei.
14 Bongo bakendaki epai ya bakonzi ya banganga-Nzambe mpe epai ya bampaka, mpe balobaki na bango: 'Tolapi ndayi ete tokolia ata eloko moko te kino tango tokoboma Polo!
15 Bongo bino sik'oyo, elongo na bato ya likita monene, bokende epai ya komanda ya basoda, mpe bosenga ete banana Polo liboso na bino; na likanisi ete, lokola nde bolingi kotala likambo na ye malamu penza. Bongo biso, tosi'tomibongisi mpo na koboma ye liboso ete akoma awa.
16 Kasi lokola mwana ya ndeko ya Polo ya mwasi ayokaki motambo yango, akendaki na lopango ya basoda, akotaki mpe akebisaki Polo.
17 Polo abengaki mokonzi moko ya basoda mpe alobaki na ye: 'Mema elenge mobali oyo epai ya komanda. Pamba te, azali na likambo ya koyebisa ye!
18 Bongo mokonzi wana ya basoda amemaki ye epai ya komanda mpe alobaki: 'Mokangami Polo abengaki ngai, mpe asengaki ngai ete namemela yo elenge mobali oyo, mpo azali na likambo ya koyebisa yo!
19 Komanda akamataki elenge mobali na loboko, amemaki ye na pembeni, mpe atunaki ye: 'Olingi koyebisa ngai nini?
20 Alobaki: 'Bayuda bayokani mpo basenga yo omemela bango Polo, lobi, liboso ya likita monene, lokola nde balingi kotala lisusu likambo na ye malamu penza.
21 Kasi kondima bosenga na bango te. Pamba te, bato koleka ntuku minei kati na bango bazali kobongisa motambo mpo na ye. Balapi ndayi ete bakolia te mpe bakomela ata eloko moko te kino tango bakoboma Polo. Makambo nyonso esi'ebongisami. Mpe bazali kozela kaka ndingisa na yo!
22 Bongo komanda atikaki elenge mobali mpo akende. Kasi liboso, apesaki ye likebisi oyo: 'Koloba na moto moko te ete oyebisi ngai likambo oyo.
23 Na sima, abengaki bakonzi na ye mibale ya basoda, mpe alobaki na bango: 'Bobongisa basoda nkama mibale, basoda ntuku sambo oyo bamemaka bampunda, mpe basusu nkama mibale oyo bazali na makonga, mpo bakende na Sezareya na ngonga ya libwa ya butu.
24 Bobongisa mpe mpunda mpo na Polo, mpo ete akoma malamu epai ya moyangeli Felikisi.
25 Bongo akomelaki moyangeli mokando oyo:
26 Tata moyangeli Felikisi, yamba mbote ewuti epai na ngai Klode Lisias.
27 "Bayuda bakangaki moto oyo, mpe tango balingaki koboma ye, nayaki elongo na basoda mpe nabikisaki ye, pamba te nayokaki sango ete azali sitwaye ya Roma.
28 "Lokola nalingaki koyeba malamu penza tina oyo bafundelaki ye, namemaki ye liboso ya likita na bango ya monene.
29 "Mpe namonaki ete bafundaki ye kaka mpo na makambo etali mibeko na bango; kasi bakokaki penza te kofunda ye mpo na mabe moko oyo ekoki kopesa ye etumbu ya liwa to ya boloko.
30 "Tango bayebisaki ngai ete bayuda basalelaki ye likita, yango wana nazwaki mokano ete natinda ye epai na yo noki penza. Mpe nalobaki na bato oyo bafundaki ye, baya kofunda ye liboso na yo."
31 Se bongo lokola basoda bazwaki mitindo, bakamataki Polo mpe bamemaki ye na butu-butu kino na Antipatrisi.
32 Na mokolo oyo elandaki, basoda oyo bazalaki kotambola na makolo bazongaki na lopango ya basoda mpe batikaki basoda ya bampunda bakende elongo na ye.
33 Tango bakomaki na Sezareya, basoda ya bampunda bapesaki mokanda yango na moyangeli, mpe balakisaki ye Polo.
34 Moyangeli atangaki mokanda, mpe atunaki soki Polo azali moto ya mboka nini. Awa ayokaki ete azali moto ya Silisiya,
35 alobaki na ye: 'Nakoyoka yo tango bato oyo bafundaki yo bakokoma. Bongo atindaki bakengela ye na ndako ya Erode.
MISALA 24
1 Sima ya mikolo mitano, Ananias mokonzi ya banganga-Nzambe ayaki na Sezareya elongo na bankolo mosusu, mpe na molobeli moko kombo na ye Tertulus. Bongo bakendeki epai ya moyangeli mpo na komnda Polo.
2 Babengisaki Polo, mpe Tertulus abandaki kofunda ye liboso ya Felikisi: 'Ezali mpo na yo nde tozali na kimia ya solo penza, mpe bwanya na yo ekotisi mbongwana ya malamu penza na ekolo oyo.
3 Na bisika nyonso mpe na tango nyonso, tondimaka yango, mpe
totondaka yo mingi penza.
4 Kasi tolingi te kosimba yo mpo na tango molayi. Yango wana, mpo na bolamu na yo, nabondeli yo oyoka biso na mokuse.
5 Biso tomoni ete moto oyo, azali moto oyo akotisaka mobulu; azali kobimisa mobulu na kati ya bayuda nyonso na mokili mobimba, azali mokambi ya lisanga moko ya bato ya Nazareti,
6 mpe amekaki kutu kobebisa ndako ya Nzambe. Yango wana tokangaki ye.[Tolingaki kosambisa ye ndenge Mibeko na biso etindaka,
7 kasi Lisias Komanda ya basoda ayaki mpe abotolaki ye na maboko na biso na makasi nyonso.
8 Mpe atindaki bato oyo bafundaki ye baya epai na yo]. Soki otuni ye mituna, yo moko okomona ete makambo oyo tofundeli ye ezali ya solo.
9 Bayuda bandimaki kofunda wana mpe balobaki ete nyonso wana ezali ya solo.
10 Tango moyangeli alakisaki Polo elembo mpo aloba, Polo azongisaki: 'Nayebi ete ozali zuzi ya ekolo oyo banda bambula ebele. Mpe nazali na esengo mingi mpo na kosamba liboso na yo.
11 Okoki koyeba ete eleki naino mikolo zomi na mibale te banda nakendaki na Yeruzalem mpo na kokumisa Nzambe.
12 Mpe baoyo bafundi ngai naino bakuta niai te, ezala na lopango ya Ndako ya Nzambe, ezala na bandako ya mayangani, to mpe na vile, nazali kotia tembe na moto to mpe kotindika bato mpo batomboka.
13 Mpe bakoki te kolakisa bosolo ya makambo oyo bafundeli ngai sik'oyo.
14 Kasi nandimi ete nasambelaka Nzambe ya bakoko na biso, na kolanda "Nzela" oyo bango bazali kobenga "lingomba ya lokuta". Nandimaka oyo nyonso ekomama na Mibeko mpe na Mikanda ya baprofeta,
15 mpe natiaka elikya na ngai na Nzambe ndenge bango mpe batiaka, ete bato nyonso bakosekwa: bato na sembo mpe bato na mabe.
16 Yango wana, ngai mpe nasalaka nyonso, tango nyonso ete nazala na likambo moko te na motema liboso ya Nzambe mpe liboso ya bato.
17 Sima ya bambula mingi, nazongaki na Yeruzalem mpo na komemela bato ya ekolo na ngai lisalisi ya mawa mpe kopesa makabo na Nzambe.
18 Mpe bakutaki ngai na lopango ya Ndako ya Nzambe tango nasilisaki komipetola; bato batondaki pembeni-pembeni na ngai te, mpe mobulu ezalaki te.
19 Kasi ezali bayuda ya Aziya nde basengelaki kotelema liboso na yo mpo na kofunda ngai, soki bazwaki ngai likambo.
20 To mpe bato oyo bazali awa, baloba bango moko soki mabe nini bazwaki ngai tango nasambaki liboso ya likita-monene.
21 Loba ete tango mosusu bafundi ngai mpo na maloba oyo nalobaki na mongongo makasi liboso na bango: "Bozali kosambisa ngai lelo mpo nandimaka ete bato bakufa bakosekwa!"
22 Lokola Felikis ayebaki malamu penza makambo etali nzela yango, akataki milulu ya kosambisa mpe alobaki: 'Tango Lisias, komanda ya basoda, akoya, nakotala likambo na bino!
23 Bongo apesaki motindo epai ya mokonzi ya basoda mpo abatela Polo na boloko, atikelaki ye mwa bonsomi, mpe apekisaki baninga na ye te mpo na kosalisa ye.
24 Sima ya mwa mikolo, Felikis ayaki elongo na mwasi na ye Drusiye, oyo azalaki moyuda. Abengisaki Polo mpe ayokaki ye mpo na likambo etali kondimela Yesu Kristo.
25 Kasi tango Polo abandaki koloba mpo na bosembo, mpo na komibatela, mpe mpo na kosambisama oyo ezali koya, Felikis abangaki mingi, mpe alobaki na ye: 'Mpo na sik'oyo, ekoki! Okoki kokende. Soki nazwi tango nakobengisa yo.
26 Lokola Felikis atondaki na makanisi ete Polo akopesa ye mbongo, yango wana azalaki kobengisa ye mbala na mbala mpo na kosolola na ye.
27 Bambula mibale elekaki kaka ndenge wana: bongo Porsuis Festus azwaki esika ya Felikis. Mpe Felikis atikaki Polo na boloko mpo na kosepelisa bayuda.
MISALA 25
1 Tango Festus azwaki mokumba na ye ya kokamba, sima ya mikolo misato, alongwaki na Sezareya mpe akendaki na Yeruzalem,
2 kuna bakonzi ya banganga-Nzambe mpe bakambi ya bayuda bakendaki kokuta ye, mpe bafundaki Polo epai na ye.
3 Babondelaki Festus mingi penza mpo asalela bango bolamu, ete atinda Polo na Yeruzalem. Pamba te, basi'babongisaki likanisi na bango, ete na nzela, bakotiela ye motambo mpe bakoboma ye.
4 Kasi Festus azongiselaki bango: 'Polo azali na boloko na Sezareya, ngai moko mpe etikali moke nakozonga kuna.
5 Kati na bino bozali na bakambi: bakende na ngai nzela moko, mpe soki moto wana asalaki mabe, bafunda ye!
6 Sima ya kolekisa mikolo mwambe to zomi elongo na bango na Yeruzalem, azongaki na Sezareya. Mpe na mokolo oyo elandaki,
ayandaki na tribinale, bongo atindaki baya na Polo.
7 Tango Polo akomaki, bayuda oyo bawutaki na Yeruzalem bazingaki ye mpe babandaki kofunda ye na makambo ya minene ya ndenge na ndenge oyo bango moko bakokaki kutu te kolakisa soki ezali ya solo.
8 Kasi Polo asambaki boye: 'Nasali mabe ata moko te na Mibeko ya bayuda, to na ndako ya Nzambe, to mpe na Sezare.
9 Kasi Festus alingaki kosepelisa bayuda, bongo atunaki Polo: 'Boni, olingi kozonga na Yeruzalem mpo osamba kuna, mpo na makambo oyo, liboso na ngai?
10 Kasi Polo azongisaki: 'Te, natelemi liboso ya tribinale ya Sezare, mpe nasengeli kosamba awa. Mpo na bayuda, nasali bango ata mabe moko te, yo moko oyebi yango malamu.
11 Soki nasali mabe to nasali likambo moko oyo ekoki kopesa ngai etumbu ya liwa, naboyi kokufa te. Kasi soki makambo bayuda oyo bafundeli ngai ezali ya solo te, moto moko te akoki kokaba ngai na maboko na bango. Yango wana, nasengi nakende kosamba liboso ya Sezare!
12 Bongo Festus, sima ya koyokana na bato oyo bapesaka ye toli, azongiselaki Polo: 'Lokola osengi okende kosamba liboso ya Sezare, okokende kosamba liboso ya Sezare.
13 Sima ya mwa mikolo, mokonzi Agripa elongo na Berenise bayaki na Sezareya mpo na kopesa Festus mbote.
14 Lokola bayandaki kuna mikolo mingi, Festus ayebisaki mokonzi likambo ya Polo; alobaki: 'Moto moko azali awa oyo Felikisi atikaki na boloko.
15 Tango nakendaki na Yeruzalem, bakonzi ya banganga-Nzambe mpe bampaka ya bayuda bayaki kofunda ye mpe basengaki ngai nakatela ye etumbu.
16 Kasi nazongiselaki bango, ete bato ya Roma bazali na ezaleli te ya kokatela mokangami etumbu soki naino asambi te na bato oyo bafundi ye, mpe soki naino azwi nzela te ya kozongisa biyano na makambo oyo bango bafundeli ye.
17 Tango bayaki awa, nalekisaki tango te; na mokolo oyo elandaki, nayandaki na tribinale mpe natindaki ete baya na moto yango.
18 Nakanisaki ete bato oyo bafundaki ye, bakoloba makambo ya mabe mpo na ye, kasi balobaki ata eloko moko te.
19 Ezalaki kaka tembe mpo na likambo etali lolenge na bango ya kosambela, mpe mpo na moto moko boye kombo na ye Yesu, oyo akufa mpe Polo azali koloba ete azali na bomoi!
20 Mpe nakokaki kutu te kokata likambo ya ndenge wana. Yango wana, natunaki Polo soki alingi kokende na Yeruzalem, mpo bakata likambo na ye kuna.
21 Kasi Polo asengaki ete akende kosamba liboso ya mokonzi monene. Yango wana, natindaki babatela ye na boloko kino tango nakotinda ye epai ya Sezare.
22 Bongo Agripa alobaki na Festus: 'Ngai mpe nalingi koyoka moto yango. Festus azongisaki: 'Okoyoka ye lobi!
23 Na mokolo oyo elandaki, Agripa mpe Berenise bayaki na lokumu nyonso penza, mpe bakotaki na ndako oyo basambiselaka bato, elongo na bakonzi ya basoda mpe bakambi ya vile. Mpe Festus atindaki ete baya na Polo.
24 Festus alobaki: 'Mokonzi Agripa mpe bino nyonso oyo bozali wana elongo na biso, bomoni moto oyo bayuda ebele bayai kokutana na ngai, ezala na Yeruzalem to mpe awa na Sezareya, mpe bazalaki koganga ete asengeli kokufa!
25 Nzokande, mpo na ngai, namoni eloko moko te na likambo na ye, mpo azwa etumbu ya liwa. Kasi lokola ye moko asengi kokende kosamba liboso ya mokonzi-monene, yango wana nazwi mokano ya kotinda ye na Roma.
26 Kasi nazali ata na likambo moko te ya solo-solo, oyo nakoki kokomela mokonzi-monene mpo na ye. Yango wana, nabimisi ye liboso na bino nyonso, mpe liboso na yo mokonzi Agripa, mpo nazwa likambo ya kokoma, sima ya kotuna ye mituna.
27 Pamba te, namoni tina te ya kotinda moto ya boloko na Roma, soki nalimboli malamu penza te likambo oyo bafundeli ye.
MISALA 26
1 Agripa alobaki na Polo: 'Ozali na ndingisa mpo na kosamba. Bongo Polo atandaki loboko mpe abandaki kosamba:
2 Mokonzi Agripa, nazali na esengo mingi lelo mpo na kosamba liboso na yo, mpo na makambo nyonso oyo bayuda bafundeli ngai.
3 Pamba te, oyebi malamu bizaleli mpe tembe ya bayuda. Yango wana nabondeli yo, zala na motema molayi mpo na koyoka ngai.
4 Bayuda nyonso bayebi ezaleli na ngai banda bomwana na ngai. Bayebi banda na ebandeli ndenge bomoi na ngai ezalaki kati na ekolo na ngai mpe na Yeruzalem.
5 Bayebi ngai banda kala mpe bakoki kotatola yango soki balingi, ete natambusaki bomoi na ngai lokola mofarize, na lolenge ya lingomba oyo elandelaka na malamu penza mibeko ya kosambela na biso.
6 Mpe sik'oyo, nazali kosamba mpo na elikya oyo natiaka na elaka oyo Nzambe apesaki na bakoko na biso.
7 Mabota na biso zomi na mibale bazalaki kosalela Nzambe, na kolemba te, butu mpe moi, na elikia ete bakomona kokokisama ya elaka yango. Mokonzi! bayuda bafundi ngai kaka mpo na elikya wana.
8 Bongo mpo na nini kati na bino bozali kondima te ete Nzambe akoki kosekwisa bato bakufa?
9 Ngai moko mpe, nakanisaki ete ekokaki nasala nyonso mpo na kotelemela kombo ya Yesu ya Nazareti.
10 Mpe yango nde nasalaki na Yeruzalem na ndingisa ya bakonzi ya banganga-Nzambe, nabwakaki basantu mingi na boloko. Mpe tango bazalaki koboma bango, ngai mpe nazalaki kondima yango.
11 Nazalaki koleka na ndako ya mayangani moko na moko mpo na kopesa bango bitumbu mpe kotinda bango na makasi batiola Yesu Kristo; kati na kanda ya koleka oyo natondaki na yango mpo na bango, nazalaki kokende konyokola bango kino na bavile ya bapaya.
12 Ezali mpo na yango nde nakendaki na Damas na bokonzi mpe etinda ya bakonzi ya banganga-Nzambe.
13 Ee Mokonzi! Tango nazalaki kokende, na ngonga ya midi, namonaki kongenga moko ewutaki na likolo, elekaki kutu oyo ya moi, ezipaki ngai mpe bato oyo bazalaki na ngai na mobembo.
14 Tokweyaki biso nyonso na mabele, mpe nayokaki mongongo moko elobelaki ngai na monoko ya Kiebreo: "Saul! Saul! mpo na nini ozali konyokola ngai? Ozali komizokisa yo moko na tango ozali kobeta makolo na likonga."
15 Bongo natunaki: "Nkolo yo nani?" Nkolo azongisaki: "Ngai nazali Yesu oyo yo ozali konyokola!
16 Kasi lamuka mpe telema. Pamba te namonani na yo mpo okoma mosali na ngai mpe ozala temwe ya makambo oyo omoni, mpe oyo nakolakisa yo sima.
17 Nakokangola yo na maboko ya bato na yo mpe na maboko ya bato oyo bazali bayuda te, epai ya baoyo nakotinda yo,
18 mpo ofungola miso na bango, mpo balongwa na molili mpe baya na moi, balongwa na nse ya bokonzi ya Satana mpe baya epai ya Nzambe, mpo ete na nzela ya kondimela ngai, bazwa bolimbisi ya masumu mpe bazwa bomengo elongo na basantu."
19 Yango wana mokonzi Agripa, naboyaki te kotosa emoniseli oyo ewutaki na Likolo.
20 Kasi nateyaki liboso bato ya Damas mpe ya Yeruzalem, bongo baoyo ya Yudea mobimba, mpe baoyo bazali bayuda te. Nazalaki kosenga bango ete babongola mitema mpe baya epai ya Nzambe, mpe balakisa mbongwana na bango na misala na bango.
21 Ezali mpo na tina oyo, nde bayuda bakangaki ngai na lopango ya ndako ya Nzambe mpe balingaki koboma ngai.
22 Kasi kino lelo Nzambe azali kobatela ngai, mpe yango wana natelemi awa mpo na kotatola na bato pamba mpe na bato minene. Mpe nateyaka makambo mosusu te, kaka oyo baprofeta mpe Moyize balobaki ete ekokokisama;
23 ete Kristo akomona pasi, mpe akozala moto ya liboso oyo akosekwa kati na bakufi, mpo na kosakola pole, kaka na bayuda te, kasi mpe na bato oyo bazali bayuda te.
24 Tango Polo azalaki kaka kosamba, na Festus alobaki na mongongo makasi: 'Ozali na liboma, Polo! Boyehi oyo otondi na yango epesi yo liboma!
25 Kasi Polo azongisaki: 'Te, tata, nazali na liboma te. Makambo nyonso oyo nalobi ezali ya solo mpe ezali na nzela.
26 Kutu mokonzi Agripa ayebi makambo oyo malamu, mpe yango wana nazali koloba na molende nyonso liboso na ye, mpe nayebi malamu ete abungi ata likambo moko te na kati ya makambo wana, pamba te makambo yango esalamaki na kobombama te.
27Ee mokonzi Agripa! boni, ondimaka baprofeta? Nayebi ete ondimaka bango.
28 Bongo Agripa alobaki na Polo: 'Yo okanisi ete, na mwa tango moke, okoki kosala nyonso mpo nandima kokoma mokristo?
29 Polo azongisaki: 'Ezala tango molayi to mokuse, nazali kobondela Nzambe kaka mpo na yo moko te, kasi mpe mpo na baoyo nyonso bazali koyoka ngai lelo, bokoka kokoma ndenge ngai nazali, longola kaka minyololo oyo!
30 Na maloba oyo, mokonzi atelemaki elongo na moyangeli, na Berenise, mpe na bato nyonso oyo bayandaki na bango.
31Tango bazalaki kobima, bazalaki kolobana bango na bango: 'Moto oyo asali ata mabe moko te mpo azwa etumbu ya liwa to ya boloko.
32 Bongo Agripa alobaki na Festus: 'Soki moto oyo asengaki te ete akende kosamba liboso ya Sezare, mbele bakokaki kotika ye.
MISALA 27
1 Awa bazwaki mokano ete tokokende na Itali na masuwa, bapesaki Polo na bato mosusu ya boloko na maboko ya Zulius, oyo azalaki mokonzi ya basoda ya Roma, na lipinga oyo babengaka "Lipinga ya mokonzi monene".
2 Tomataki na masuwa oyo ewutaki na Adramite, oyo esengelaki kokende na mabongo oyo ezalaki pembeni-pembeni ya mokili ya Aziya; bongo tokendaki. Aristarke, moto ya Masedwane oyo ya Tesalonika, azalaki na biso elongo.
3 Mokolo oyo elandaki, totelemaki na Sidon. Zulius oyo azalaki kolakisa motema malamu epai ya Polo, apesaki ye nzela ya kokende kotala baninga na ye mpo azwa lisalisi epai na bango.
4Tango tolongwaki wana, tolekaki pembeni-pembeni ya esanga ya Shipre mpo na komibatela na mipepe oyo ezalaki kozongisa biso sima.
5 Bongo tokatisaki ebale monene oyo ezali pembeni-pembeni ya Silisiya mpe Pamfiliya, mpe tokomaki na Mira, na mokili ya Lisi.
6 Kuna, mokonzi ya basoda amonaki masuwa moko ya Alekizandriya oyo ezalaki kokende na Itali, mpe akotisaki biso na kati na yango.
7 Mikolo mwa mingi, masuwa ezalaki kotambola malembe-malembe, mpe tokomaki na Kinide na pasi mingi penza. Kasi lokola mopepe ezalaki kokangisa biso mpo tokoba kokende, yango wana tolekaki pembeni-pembeni ya esanga ya Krete, epai
etalani na Salmona.
8Tolekaki wana na pasi penza, bongo tokomaki na esika moko babengaka: "Mabongo kitoko", yango ezalaki pene-pene na vile ya Laseya.
9 Tango elekaki mingi penza, mpe kotambola ya masuwa ekomaki likama, mpo eleko ya koboya kolia mpo na kobondela esi'elekaki. Bongo Polo akebisaki bango boye:
10 Baninga, namoni ete mobembo na biso ekozanga likama te mpe ekomema libebi monene na masuwa mpe na biloko, mpe na
bomoi na biso moko.
11 Kasi mokonzi ya basoda atiaki motema na maloba ya kapitene ya masuwa mpe na oyo ya nkolo ya masuwa, kasi na oyo ya Polo te.
12 Lokola libongo ezalaki malamu te mpo na kovanda wana na tango ya malili makasi, bato mingi bazwaki mokano ete tolongwa wana, mpo tokoma soki mwaye ezalaki, na Fenikisi: libongo ya Krete, oyo ezalaki ya kotalana na Sude-Weste mpe na Norde-Weste, mpo tovanda kuna na tango ya malili makasi.
13 Tango mopepe ya Sude ebandaki kopepa moke-moke, bakanisaki ete makambo oyo bazalaki kokana ekosalama; batombolaki longo, bongo masuwa ebandaki kotambola pembeni-pembeni penza na esanga ya Krete.
14 Kasi sima ya mwa tango moke, mopepe moko ya makasi penza oyo babengaka: "Norde-Este" ebandaki kopepa wuta na esanga.
15 Masuwa ememamaki na mopepe ya makasi penza, mpe ekokaki soki moke te kolonga mopepe; bongo totikaki mopepe emema biso, mpe ememaki biso.
16 Tolekaki mbangu, na pembeni-pembeni ya esanga moko ya moke kombo na yango Kloda, mpe tomonaki pasi mingi penza mpo na kokanga bwato ya monene oyo ebikisaka bato na tango ya likama.
17 Awa basilisaki komatisa yango na masuwa, bakamataki basinga ya minene mpe bakangisaki masuwa na basinga. Lokola bazalaki kobanga kotutana na zelo ya ngambo ya Silite, yango wana babwakaki longo oyo etepaka likolo ya mayi. Bongo mopepe ememaki masuwa.
18 Lokola mopepe ezalaki kaka koningisa masuwa makasi penza, mokolo oyo elandaki, babandaki kobwaka biloko oyo ezalaki na kati ya masuwa.
19 Mpe na mokolo ya misato, babandaki kobwaka na maboko na bango, biloko oyo etambusaka masuwa.
20 Lokola mikolo ebele, tozalaki komona lisusu moi te mpe minzoto te, mpe mopepe ezalaki kaka kobeta makasi, tozalaki lisusu na elikia te ete tokobika.
21 Elekaki tango molayi, bato bazalaki kolia te; bongo Polo atelemaki liboso na bango mpe alobaki: 'Ee baninga, esengelaki boyokela ngai mpe tolongwa na Krete te; soki boyokelaki ngai, mbele bozwi likama oyo te mpe biloko elingaki kobeba te.
22 Kasi sik'oyo nasengi bino bozala na mpiko; pamba te ata moto moko te na kati na bino akokufa, kaka masuwa nde ekobeba.
23 Pamba te, na butu, anzelu ya Nzambe oyo ngai nazali moto na ye mpe oyo ngai nasalelaka, ayaki epai na ngai
24 mpe alobaki: "Kobanga te Polo! Esengeli osamba liboso ya Sezare; mpe Nzambe apesi yo bomoi ya bato nyonso oyo bazali kosala mobembo elongo na yo na masuwa."
25 Yango wana baninga, boyika mpiko! Pamba te nazali kondima Nzambe, ete ekosalama kaka ndenge ayebisaki ngai.
26 Kasi esengeli tobwakama na esanga moko!
27 Na butu ya zomi na minei, masuwa ezalaki kaka komemama epai na epai na kati ya ebale monene ya Adriyatiki. Bongo na kati-kati ya butu, basali ya masuwa bakanisaki ete tokomaki pene-pene ya mokili.
28 Babwakaki singa mpo na komeka mozindo ya mayi, mpe bamonaki ete mabele ezalaki na bametre ntuku misato na sambo. Bapusanaki mwa liboso mpe bamekaki lisusu, bongo bamonaki ete mabele ezalaki na bametre tuku mibale na mwambe.
29 Lokola bazalaki na kobanga soki te masuwa ekotutana na mabanga, babwakaki balongo minei na mayi na sima ya masuwa. Bongo batiaki motema ete tongo etana noki penza.
30 Basali ya masuwa balingaki kokima; bongo babandaki kokitisa na ebale monene bwato oyo ebikisaka bato na tango ya likama, mpe basalaki lokola bato balingaki kokende kokangisa balongo liboso ya masuwa.
31 Kasi Polo alobaki na mokonzi ya basoda mpe na basoda: 'Soki bato oyo batikali na kati ya masuwa te, bino bokoki kobika te.
32 Bongo basoda bakataki basinga oyo esimbaki bwatu yango mpe batikaki yango ekweya na mayi.
33 Awa bazalaki kozela ete tongo etana, Polo alendisaki bato nyonso mpo balia; alobaki na bango: 'Ekomi lelo mikolo zomi na minei bozali kozela, boboyi kolia mpe bolie ata eloko moko te.
34 Yango wana nalendisi bino bolia, mpo yango ezali na tina mingi mpo na lobiko ya nzoto na bino. Pamba te moto moko te na kati na bino akobungisa ata suki moko ya motu na ye.
35Tango asilisaki koloba bongo, akamataki lipa, azongisaki matondi epai ya Nzambe liboso na bango nyonso, akataki yango, mpe abandaki kolia.
36 Bongo mpiko ezongaki na bango nyonso mpe baliaki.
37 Biso nyonso oyo tozalaki na kati ya masuwa, tozalaki bato nkama mibale na tuku sambo na motoba.
38 Awa basilaki kolia ndenge bango moko balingaki, babwakaki ble na ebale mpo na kokitisa kilo ya masuwa.
39 Tango tongo etanaki, bayebaki mokili yango te; kasi bamonaki kaka na suka epai ebale ekota, libongo ya zelo. Bongo bazwaki mokano ya kokangisa masuwa kuna, soki balingaki kokoka.
40 Bakataki basinga ya balongo mpe batikaki yango na ebale; kaka na tango, wana bafungolaki basinga ya yenda. Sima batombolaki na mopepe elamba oyo ekambaka masuwa, bongo masuwa ekendaki epai ya libongo ya zelo.
41 Kasi masuwa etutanaki na zelo mpe ekangamaki; liboso ya masuwa ekotaki na zelo mpe ekokaki koningana te, bongo sima ya masuwa ezalaki kopanzana mpo bambonge ezalaki makasi.
42 Basoda bakanaki koboma bato ya boloko, mpo bazalaki kobanga soki te bato mosusu bakokata mayi mpe bakokima.
43 Kasi lokola mokonzi ya basoda alingaki kobikisa Polo, apekisaki bango mpo basalela likanisi na bango te. Bongo atindaki baoyo bayebaki kobeta mayi, bakweya liboso na mayi, mpe bakende na mokili;
44 mpe basusu balanda na kosimba biteni ya mabaya to na biteni ya masuwa. Na ndenge wana nde bato nyonso bakomaki malamu na mokili.
MISALA 28
1 Awa tosilaki kobika na likama, toyokaki ete esanga wana kombo na yango Malte.
2 Bongo bato ya esanga wana basalisaki biso malamu penza. Lokola mbula ezalaki konoka mpe malili ezalaki makasi, bapelisaki moto mpe bayambaki biso nyonso mpo toyotela.
3 Polo alokotaki liboke ya banzete ekawuka, tango abwakaki yango na moto, nyoka moko ebimaki mpo na molunge ya moto, mpe ekangamaki na loboko na ye.
4 Tango bato ya esanga bamonaki ete nyoka ekangamaki kaka na loboko ya Polo, babandaki kolobana bango na bango: 'Ya solo, moto oyo azali mobomi! Pamba te, sima ya kobika na likama ya ebale, bosembo epesi ye nzela te ete azala na bomoi!
5 Kasi tango Polo aningisaki loboko, nyoka ekweyaki na moto mpe ayokaki ata pasi te.
6 Bango nyonso bazalaki kozela ete avimba, to akweya, mpe akufa mbala moko, Kasi awa bazelaki mingi mpe bamonaki ete mabe ata moko te ekweyelaki ye, babongolaki makanisi mpe balobaki: 'Azali nzambe!
7 Mabele ya Publius, mokonzi ya esanga, ezalaki pene-pene na esika oyo biso tozalaki. Bongo, ayambaki biso malamu penza mpe alalisaki biso epai na ye mikolo misato.
8 Nzokande, tata na ye azalaki ya kolala na mbeto mpo azalaki na fievre mpe pulu-pulu. Polo akendaki kotala ye, abondelaki, atielaki ye maboko, mpe abikisaki ye.
9 Na sima, bato mosusu ya esanga oyo bazalaki maladi bayaki komona ye, mpe, abikisaki bango mpe.
10 Bongo bakumisaki biso mingi penza. Tango tolingaki kozongela mobembo na biso, bapesaki biso biloko nyonso oyo tozalaki na yango posa mpo na mobembo.
11 Sima ya sanza misato, tozongelaki mobembo na biso na masuwa moko ya Alekizandriya, oyo ezalaki na elembo ya Kastor mpe Polukis. Masuwa yango elekisaki tango ya malili makasi na esanga ya Malte.
12 Tokendaki na mboka Sirakuze mpe toyandaki wana mikolo misato.
13 Kolongwa wana, totambolaki pembeni-pembeni ya mokili, mpe tokomaki na Regio. Na mokolo oyo elandaki, mopepe ya Sude ebandaki kopepa, mpe sima ya mokolo moko tokomaki na Puzole.
14 Na vile wana, tokutanaki na bandeko; bango babondelaki biso mpo tovanda na bango poso moko. Bongo tokendaki na Roma.
15 Tango bandeko ya Roma bayokaki sango ete tokomaki, bayaki kino na zando ya Apius mpe na "Bandako misato" mpo na kokutana na biso. Awa Polo amonaki bango, azongisaki matondi na Nzambe mpe mpiko ezongelaki ye.
16 Sima ya kokoma na biso na Roma, bapesaki Polo nzela ya kopona ndako na ye moko ya kovanda. Bongo batikaki soda moko mpo na kokengela ye.
17 Sima ya mikolo misato, Polo abengisaki bakonzi ya bayuda mpo bakutana na ye. Tango basanganaki, alobaki na bango: 'Bandeko na ngai, nasalaki ata mabe moko te na bato ya ekolo na biso, ata mpe na bizaleli ya bankoko na biso, kasi bakangaki ngai na Yeruzalem mpe bapesaki ngai na maboko ya bato ya Roma.
18 Bango, sima ya kosambisa ngai, balingaki kotika ngai, pamba te bamonaki ata likambo moko te ya mabe mpo bakatela ngai etumbu ya liwa.
19 Kasi lokola bayuda baboyaki, yango wana namonaki ete nasengelaki nasenga koya kosamba liboso ya Sezare; elingi koloba te ete nazali na likanisi ya kofunda bato ya ekolo na ngai.
20 Yango wana nasengaki komona bino mpe koloba na bino. Pamba te, bakangi ngai minyololo oyo mpo na elikya ya Isayele.
21 bayuda bazongiselaki ye: 'Mpo na biso, tozwaki ata mokanda moko te ya Yudea mpo na yo; mpe na kati ya bandeko oyo bayaki, ata moko te ayebisaki biso to mpe alobaki likambo ya mabe mpo na yo.
22 Kasi tolingi ete oyebisa biso yo moko makambo nyonso oyo yo ozali kokanisa. Kasi mpo na lingomba wana, toyebi ete bipai nyonso bato bazali koloba mabe mpo na yango.
23 Bongo bayokanaki kokutana na Polo mokolo mosusu; mpe na mokolo yango, bayaki mingi epai Polo azalaki kovanda. Kobanda tongo kino na pokwa, Polo azalaki kolimbolela bango mpe koteya bango makambo etali Bokonzi ya Nzambe. Mpe azalaki kosala nyonso mpo bandima makambo oyo etali Yesu, na nzela ya kotangela bango Mibeko ya Moyize mpe Makomi ya baprofeta.
24 Basusu bandimaki makambo oyo alobaki, kasi basusu baboyaki kondima.
25 Tango balingaki kotika Polo mpo bazonga, bazalaki kaka koyokana te, bongo Polo alobaki: 'Molimo Mosantu alobaki solo na bankoko na biso, na monoko ya moprofeta Ezayi:
26 "Kende epai ya bato oyo mpe loba: Bokoyoka kasi bokososola te; bokotala kasi bokomona te.
27 "Pamba te, mitema ya bato oyo ekomi libanga, bazipi matoyi mpe bakangi miso, na kobanga ete miso na bango emona, ete matoyi na bango eyoka, mpo ete mitema na bango esosola te, babongola mitema te mpe nabikisa bango te."
28 Yango wana nalingi boyeba ete, Nzambe asi'atindi lobiko na ye epai ya bato oyo bazali bayuda te, mpe bakoyoka.
29 [Tango Polo asilisaki koloba bongo, bayuda bakendaki mpe bazalaki kotiana tembe makasi penza kati na bango na bango].
30 Polo avandaki mbula mibale mobimba na ndako ya kofutela. Azalaki koyamba bato nyonso oyo bazalaki koya kotala ye.
31 Azalaki koteya bango Bokonzi ya Nzambe, mpe makambo oyo etali Nkolo Yesu Kristo, azalaki koloba na bango na molende nyonso mpe ata moko te azalaki kopekisa ye.
Mapamboli na moto oyo aboyaka kolanda toli ya bato ya mabe,
oyo atelemaka te na nzela ya bato ya masumu, mpe avandaka esika moko te na batioli.
BANZEMBO 1: 1
Mapamboli.com 2018 . Copyright. Un site en Lingala, pour la diffusion et partage de la Bible. Site associatif, sans but lucratif publié par Jupé BONGOLO. Siège : 1 rue Fleutet 74100 Annemasse (France).
MAPAMBOLI. COM
lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn fra_Latn lin_Latn