Martin Luther
Martin Luther, abótámí mokɔlɔ mwa zómi, sánzá ya zómi na mɔ̌kɔ́, mobú mwa 1483 (o Bokonzi bwa bosantú bwa Róma na Alemáni) mpé akúfá mokɔlɔ mwa zómi na motóbá sánzá ya míbalé mobú mwa 1546 na engúmba sé wâná mɔ̌kɔ. Azaláká nganga-nzámbe ya lingómbá lya baogistíni ya Alemáni, ayékólá mambí ma bonzámbe, mpé azaláká molakisi na bobɔngɔ́, mpé azalí tatá wa eyamba ya bamisíoni mpé lisúsu moto óyo abóngólí eyamba tǒ ekelézia. Makanisi ma yě mazalaka na *influence makási na *reforme ya bamisíoni eye ebóngóláká kotambola ya bonkɔ́kɔ bwa Mpóto.
Yě etɛ́lɛ́mɛ́láká bokonzi mpé ngúya ya Pápa na kotómbóláká biblíya lokóla líziba nsé lyɔ̌kɔ́ lya sɔ̂lɔ́ na makambo matálí bokonzi bwa bondimi (Nzámbe). Ɛngɛ́bɛ́nɛ́ na Luther, lobíko la molímo lozalí likabo lya ofélé liye lipésámí na Nzámbe mpé lizwámí na kobóngolaka motéma na bosɔ̂lɔ́ mpé bondimeli Yésu Masiya lokóla mokonzi mpé mobíkisi na moto sé yě mɔ̌kɔ́ kasi lopɛ́sɛmɛkɛ na nzelá ya ekelézia tɛ̂. Ezalí bo ngolú ya nzámbe kasi esómbami na mbɔ́ngɔ tô makabo na ekelézya tɛ́.
Na mokɔlɔ mwa mísáto ya sánzá ya yambo na mobú mwa 1521, akozwá monkandá moye babêngí na latɛ́ Decet romanum pontificem moye momóyébísáká ’te azalí lisúsu mɔ̌kɔ́ ya bamumpɛ́ tɛ̂.
zho_Hans lin_Latn lin_Latn lin_Latn