Mobeko oyo tokoyekola awa, eyebana uta tango ya bakoko na biso.
Mobeko yango ezalaki na tina monene po na koyeba ndenge ya kokabola mbongo, bilanga, to pe, banzela …
1. Uta Bakoko
Mobeko oyo tokoyekola awa, eyebana uta tango ya bakoko na biso.
Ezala na tango ya Ishango to na tango Bakoko misusu bakendeki na Kemet to Egypte.
Mobeko yango ezalaki na tina monene po na koyeba ndenge ya kokabola biteni ya bilanga, to pe, kosala banzela ya mikuse.
2. Tina ya mobeko yango
Kino na moyi ya lelo, mobeko yango esungaka mingi na oyo etali kokabola bitando, banzela to mbongo, pe bongo na bongo.
Toyekola yango malembe-malembe.
3. Esembwama pe eteni-esembwama
Esembwama (droite) ezali nzela oyo egumbama te. Esembwama ezalaka na suka te.
Eteni-esembwama ezali eteni ya esembwama. Esuka na bisukeli mibale.
4. Bisembwama ya nzela moko
Ozali na banzela esembwama mibale (m na n).
Ekende nzela moko, kasi etikala kokutana te.
Na matematiki tokoloba : bisembwama ya nzela moko (droites parallèles)
5. Bisembwama ekutana
Ozali na banzela esembwama mibale (j na k).
Banzela yango ekutana na A.
Na matematiki tokoloba : bisembwama ekutana (droites sécantes)
6. Ekataneli
Soki bisembwama ekutana, ekati bisembwama ya nzela moko.
Elingi koloba :
Tozali na bisembwama minei : j, k, m, n
j na k bakutani na A
m na n bakutana te.
j ekati m na D
j ekati n na E
k ekati m na B
k ekati n na C
Tozali na biteni-esembwama minei (4) :
na k : AB, AC
na j : AD, AE
na m : BD
na n : CE
7. Mobeko ya bokokaneli
Mobeko ya bokokaneli elobi boye :
Na nzela moko-moko, biteni ya mikuse ekokota mbala ndenge moko na kati ya biteni ya milayi.
Na ndenge ya matematiki tokokoma :
Mbala AB ekoti na AC, ekokani na mbala AD ekoti na AE, ekokani na mbala BD ekoti na CE.
Ndakisa
AB = 2cm ; AC = 4cm
Elingi koloba AB ekokota na AC mbala mibale.
Soki sikoyo, AD ezali 7cm.
Mobeko oyo ezali kotinda biso tomiyebela molayi ya AE. Ndenge nini? Tokosalela boyokani oyo :
Totala makokani mibale oyo ya liboso :
Toyebi AB, AC pe AD. Tozali koluka AE.
lin_Latn lin_Latn ayr_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn nso_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn slk_Latn lin_Latn wol_Latn fij_Latn fij_Latn slk_Latn lin_Latn cym_Latn gle_Latn ibo_Latn fon_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cym_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn lin_Latn cym_Latn