Deyel e gorel: Ko Geno tagi he uppeere leydi
fuutamedia.com
Tijjaani Mbaalo ɗoo
Tijjaani Mbaalo
Banndiraaɓe tedduɓe, ndee tagoore nde Geno tagi he ndee uppeere leydi, tagiraani nde so wonaa seeditaade ñeeñal mbaawka makko.
En nji’ii kala ko waɗi ƴiiƴam walla ɓulam; O tagi heen ko deyel e gorel, o waɗi hakkunde makkon gilli e jurmoondiral e balloondire e reentiindirde, haa ɓe mbaawa feewnude sato « environnant » neesu « nature » fiiltiingo ɓe, ɓe caasnira ko’e maɓɓe he yuɓɓo desoondiral, mbele happu nguurndam maɓɓe ina heddoo he daaɗere (neema) ɓayri wuurde maɓɓe ko dottaande. Ndeke aan neɗɗo yo a anndu tagiraɗaa ko haa ndeenaa peewnaa wuurde maa ndee.
Jooni hono neɗɗo reenirta neesu e sato taariingo m(b)o?
Sakraaɓe tedduɓe, enen/hiɗen nganndi neɗɗo tagidaa ko he ngaandi « cerveau » semmbundi, ko ndiin (r)okki mo mbaawka haalude, ko kaan haala rokki mo mbaawka faamoondirde he neɗɗo banndum, mo o seerti tago e hito wowlaandu.
Ko ɗee semmbe ngaandi rokki mo kadi mbaawka gollinde tagooje goɗɗe he yiɗude humtude soklaaji makko e naftoraade ɗe he kala tuma e kala yonta/jamaanu mo o sokli ɗe.
Ko ndii ngaandi kadi rokki mo yuumtere ñeeñal e mbaawka feŋtude karalle newnanooje mo humtude soklaaji makko no o yiɗiri. Ko ndii ngaandi kadi rokki mo mbaawka ñiiɓnude hoɗannde e darnude renndo reenoowo mo.
Ndeke neɗɗo reenirta sato e neesu fiiltiingo mo ko anndude nafoore kala tagaande wonnde he ndee uppeere leydi, nde o wuuri he mum ndee, o reena nde he kala golle boomooje/halkooje goodal mayre; yeru : puɗi, kala ko ɗi mbaawi wonde, ngam ko kanji pooɗata toɓo e cuuytam « oxygène », ɗi ndeena diƴƴe tuɗɗe he wertaango ndee uppeere leydi, walla/malla kuulle, foti ko ɗe ndiyam walla ko ɗe jeeri, ngam ko kanje tami ɗaɗol wuurde men, walla perle e kaaƴe e googire e geɗe coomiiɗe he ndeer majje.
Setodiiɓe ganndal e ɓamtaare enen Afriknaaɓe, hiɗen peerti gite men hiɗen ndaara joomiraaɓe ko’e jawdi ina ñaaya ngaluuji neesu men eɓe mbonna neesu hoɗaango men, ɓayri eɓe coppa jemma ñalooma leɗɗe lalle men, ngam naftoraade ɗe to maɓɓe, ɓe ngacca ɗe maɓɓe ngam reenude neesu maɓɓe, ko ɗuum waɗi hannde jeereende ndee ina naattira kala senngo he hirnaange Afrik, alaa ko haali kuulle boomotooɗe ngam ŋakkere toɓo e bonannde nde ɓe mbonnata he ngoo sato men, alaa ko haali gume « matières » neesu gonɗe Afrik kooƴeteeɗe jemma e ñalooma ko aldaa kaaɗtudi, jeñcinoyteeɗe to maɓɓe, ɗe ngokki ɓe nafa mawka adduka daaɗere he renndo maɓɓe, kono enen ko ñannde kala caɗeele no/ɗi ɓeydoo, ngam wuurde men e ngonka hoɗaango men ina ɓeydoo saɗtude tan.
Ko ɗuum addani en fergooji e ɗanle ɗe ngalaa kaaɗtudi, ɗuum wontanii ɓiɓɓe men boomaare nde alaa tonngol, alaa ko pawɗen heen so wonaa wiide ko hoddiro Geno, en ndaraaki ndaaren hono mbaɗten, ngam Fulɓe mbii : “wata laar ɗo njanɗaa, laar to peggiɗaa.” Ɗuum woni kala ko waɗi laar hoko waɗi ɗuum, walla ko woni sabu ɗum waɗude, tawa wonaa jebbilaade e wiide ko Geno waɗi ɗuum.
Musidɓe tedduɓe, gila hanki haa hannde enen ɓaleeɓe e ngalu neesu men, woni naftoraade en ko woɓɓe, alaa ko waɗi ɗuum so wonaa majjere wondunde he needi jokkude ko woɓɓe mbaɗata e jaɓande ɓe he kala mbaadi ; janngude ɗemɗe maɓɓe e ñemmbude pine maɓɓe, e fuuynude ɗemɗe men e pine men, ko ndee majjere e ndii needi bonndi, addani en sicceede e añeede e fuuyneede e yaweede. Ɓe mbonnii ga men, to maɓɓe en njahataa, keddiɗen he caɗeele nguurndam ɗe ngasataa, refti heen ɓe mbii eɓe mballa en, kono ɓe mballirta en ko dooñaaji maɓɓe, ɓayri en paamataa, ɗuum piiw/fow he waade noon hiɗen njokki janngude ɗemɗe maɓɓe e ñemmbude pine maɓɓe e faarnoraade ɓe e jaɓɓaade ɓe ga men no ɓe njiɗiri nii.
Aan ɓaleejo aru, jáɓu, wonu neɗɗo tedduɗo, winndu njanngaa ɗemngal maa, paarnoraa pinal maa, ndaroɗaa ndadoɗaa njeñcinaa ngalu neesu hoɗaango maa, mbele daaɗere ina wiifnoo he ɓiɓɓe maa e hoɗannde maa
hamada
Wallifiiɓe
- بتهمة ممارسة الجنس مع قاصر— ايقاف ابرز نجم في الدوري الانجليزي
- لمنتخب الموريتاني للشباب يتأهل الى الدور الثاني لتصفيات أمم إفريقيا دون خوض أي مباراة
- taariikha sheikh usman bii fodio be taaniraabe makko
- MISS MAURITANIE FRANCE : LE SACRE DE LA RAVISSANTE SY GAISSIRY (PHOTOS)
- sud mauritanie..le Gouverneur de boghe menace la population
- [...]
fuv_Latn cat_Latn fuv_Latn wol_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn hau_Latn fuv_Latn ara_Arab ara_Arab fuv_Latn fra_Latn fra_Latn unk