Konaakiri : Weño innaango Fuuta Jaloo Ndaygu Martaba «le Patrimoine en lumière»
Gallepinal (Santer Kiltirel) Franko-Gineyen, Konakiri hoɗinii gila ñannde 6 yunaayiru weño (exhibition) yowitiingo e alsilaamaaku Fuuta Jaloo, innde ngon weño ko Ndaygu Martaba. Nooneeji heewuɗi e battane pinal Fulɓe hino wertaa ton. Noonemaa e haajirtorɗi, huutorɗe, fiyakuuji nguurndam Fulɓe no weña hen. Wano nagge, kosam, debbo Pullo ka nder suudu makko, hara hino huuɓiti mo nooneeji duñcitorɗi makko, comci e morgol Pullo hay huunde yejjitaaka.
Hella ka taariika e ka ngaddamaaku Fulɓe kadi hay huunde yejjitaaka, geece e nanndollaaji mawɓe battinɓe ka taariika no tawaa e ko weñaa, wano Almaami Bookar Biro, Alfaa Yaaya, Almaami Umaru, Almaami Ibrahiima Daara, Almaami Ibrahima Doŋol Feela, yeriima (prince) Abdurahmane BARRY maccinanooɗo USA duuɓi 40 e pawdi ekn fow no tawaa e ko weñaa ton.
Ka baŋŋe gimi, Ñamalakaaɓe anndanɓe no ari wewlingol kiikiiɗe on fow fii ka fampagol weño ngon. Defte winndaaɗe e ɗemngal Fulfulde, bagiiji saccaaɗi, ñeñaa firsinaa (ngara, leppi, baka e puuto) no wenngaa (yowaa) nokku fow. Hay ka gimbal (mahdi), malli e cuutanɗe gimɗi no taƴaa wenngaa seedintingol, toowal ballife, e gime ko mawɓe Fuuta Jaloo ƴellitunoo haa to koode, donuuji mawɗi ɗi ɓe acci, kono tawi gire hannde no faalaa yejjitude ɗum.
No tawaa e ko wenngii ton ngol cimtol Cerno Saadu Dalen:
“Heewi to keɓal woni kaddi faɗal
Heewi nde faɗal woni kaddi keɓal”
Ka fampagol uddital weño, ardiiɗo Suudu Martaba Fuuta, Sonna Jeynabu Kumanco Jallo, ɓaawo nde o saɗni o toolni juuriyanko en, o holli nafoore Suudu Martaba ka reenugol dannda tawallaaji ɗin. O ŋakkaali kadi ka yewtere makko jaarnude weltanoo fedde Fotten Gollen Gine (FFG) wallitiinde fii ñiiɓingol ngoo weño heddotoongo haa ñannde 28 yunaayiru, 2012.
Pellet sifa ngoo weño alɗirngo nii ɓeyday wallude fii anndigol walla annditingol taariika e pinal Fuuta Jaloo.
Ko e ley ballal ambasaad Faransi wonɗo Gine on, Suudu Martaba Fuuta egginaa addaa Konakiri fii jonte ɗiɗi. Timmii jooni lebbi, ambasadeerɓe jooɗiiɓe e leydi Gine no lomtondira Labejuuragol Suudu Martaba Fuuta. WanoAmbasadeerɓe Kanada,USA, Najeeriya e Fransi.
Kɗl: Tidiane Maloun BARRY,Paris,France
0 Comments
You can be the first one to leave a comment.
wol_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn fuv_Latn zho_Hans eng_Latn eng_Latn