འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་་རྫོང་ཁ།
རྫོང་ཁ་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ གི་ལོ་ལུ་ འབྲུག་གི་རྒྱལ་རབས་གསུམ་པ་ མི་དབང་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས་ འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྦེ་ བཀའ་རྒྱ་གནང་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྫོང་ཁག་ ཉི་ཤུའི་ནང་ལས་ ཐིམ་ཕུ་ སྤུ་ན་ཁ་ སྤ་རོ་ དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་ སྒར་ས་ ཧཱ་དང་དར་དཀར་ན་ དེ་ལས་ ཆུ་ཁ་བཅས་ནུབ་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་བརྒྱད་ཀྱི་གཡུས་སྐད་ཨིན་རུང་ ད་རེས་ནངས་པར་ སྐད་ཡིག་དེ་ རྒྱལ་ཁབ་མཐའ་དབུས་མེད་པར་ ཐུན་མོང་དུ་སླབ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན།
རྫོང་ཁ་ཟེར་མི་འདི་ རྫོང་'fortress'ནང་ སླབ་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཁ་སྐད་ 'language'ཅིག་ཨིན། དེ་བསྒང་ གངས་ཅན་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ཤར་ཕྱོགས་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་ རྫོང་དེ་ཚུ་གིས་ དབང་ལུ་བསྡུཝ་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ སྔར་སྲོལ་ལྟར་དུ་ སྲིད་དོན་དང་དྲག་དབང་ དེ་ལས་ ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་འབད་སའི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན་པས། དམིགས་བསལ་དུ་ རྫོང་ཁ་འདི་ ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནང་གི་ གྲོང་གཡུས་མི་ཚུ་གིས་ སླབ་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཁ་སྐད་ཅིག་ཨིནམ་དང་ དེ་ལུ་ སྔ་ལོང་ 'Ngalong'ཟེར་ཡང་སླབ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཚིག་གི་འབྱུང་རབས་རིག་པ་ལས་འབད་བ་ཅིན་ ས་ཕྱོགས་དེ་ནང་གི་མི་ཚུ་གིས་ ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གྲལ་ཁར་ འགོ་ཐོག་དང་པ་ཞུགས་ཡོདཔ་ལས་ སྔ་ལོང་ 'the first to rise'ཟེར་སླབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྔ་ལོང་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལུ་སྒྱུར་མི་ འགོ་ཐོག་ཨིནམ་ལས་ སྔ་ལོང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ སྔན་ལུང་ 'Ngenlung 'ancient region'ལས་རྟ་དྲངས་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
རྫོང་ཁ་འདི་ དཔེར་ན་ པོར་ཊུ་གིས་འདི་ ལེ་ཊིན་སྐད་ཡིག་ལས་བྱུང་ཡོདཔ་བཟུམ་སྦེ་ ཆོས་སྐད་ལས་རྟ་དྲངས་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ ད་ལྟོ་ང་བཅས་རའི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ གཡུས་སྐད་ནང་བསྒྱུར་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་འདི་ འཛམ་གླིང་དུས་རབས་བར་མའི་རོ་མཱེནསི་སྐད་ཡིག་གནས་སྟངས་དང་འདྲ་མཉམ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། རྫོང་ཁ་འདི་ དཔེར་ན་ ལེ་ཊིན་སྐད་ཡིག་ལུ་འཕྲོ་མཐུད་དེ་སྦྱང་བརྩོན་འབད་མི་དེ་གིས་ རོ་མཱནསི་སྐད་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་དང་ཐ་ན་ ཨིང་སྐད་(དཔེར་ན་ ཝི་ཌིའོ་ རྒྱལ་ཁབ་ལེ་ཤ་འཛོམས་པ་ གཉན་སྲིན་སེལ་བྱེད་ དང་རྒྱལ་སྤྱི་ དེ་ལས་ ངོ་བསྟོད་བཟུམ་)ལུ་ཡང་ཤན་ཞུགས་ཏེ་ཡོད་དོ་བཟུམ་ ཆོས་སྐད་ཀྱིས་ ད་རེས་ནངས་པར་ རྫོང་ཁ་འདི་ ཁ་ལས་སླབ་ནི་དང་བྲིས་ནི་གཉིས་ལུ་ ཤན་ཞུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
རྫོང་ཁའི་ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་ལུ་ གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ཟེར་སླབ་ཨིནམ་དང་ རྫོང་ཁའི་ནང་བྲིས་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཡིག་ཚུགས་འདི་ བོད་ཡིག་དང་ཅོག་འཐདཔ་ལས་ དེ་ལུ་ དབུ་ཅན་ཟེར་སླབ་ཨིན། ཡིག་ཚུགས་འདི་ དུས་རབས་བདུན་པའི་བར་མཚམས་ལུ་ ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཡིག་ནང་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་ཡོད་པའི་གུཔ་ཏ་ ཡང་ན་ ནུབ་ཕྱོགས་བྲམ་ཟེའི་ཡིག་གཟུགས་ལུ་ གཞི་བཞག་སྟེ་བརྩམས་པའི་ཤུལ་ལས་ བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བློན་པོ་ ཐུ་མི་མཁན་པོ་ སམ་བྷོ་ཊ་ལུ་ ཆེད་བརྗོད་འབད་ཡོདཔ་ཨི་ན་པས།
ཚུགས་ཡིག་ནང་དབྱངས་བཞི་ཡོད་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར་:
དབྱངས་རྟགས་ ན་རོ་འདི་ མིང་གི་སྒོ་ལས་ nâro སྦེ་སྒྲ་གདངས་བརྗོདཔ་ཨིན། རྫོང་ཁའི་ནང་ སྐད་ཤུགས་སྦེ་ ཡིག་སྡེབ་སླབ་པའི་སྐབས་ མིང་ཚིག་དེ་ མིང་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་འཇུག་སྦེ་འཇུགཔ་ཨིནམ་ལས་ དབྱངས་ཐུང་ཀུའི་ཐོག་ལས་ ན་རོ་སྦེ་བརྗོདཔ་ཨིན། དབྱངས་ཚུ་མ་སྟོན་པའི་སྐབས་ལུ་ ཡིག་འབྲུ་ཅིག་ནང་ཡོད་པའི་དབྱངས་འདི་ རང་བཞིན་གྱིས་སྦེ་ ཨ་ ལུ་འགྱུརཝ་ཨིན། དེ་ཡང་འོག་གི་དཔེར་བརྗོད་ཚུ་གིས་ སྟོནམ་ཨིན།
དབུ་ཅན་ཡི་གུ་འདི་ བོད་སྐད་ནང་བཟུམ་སྦེ་ སྒྲ་གདངས་སོར་སོའི་ཡི་གེ་ཚུ་ མིང་གཞིའི་སྟེང་འོག་ལུ་བརྩེགས་པ་སྦེ་སྦྱར་ཏེ་ སྒྲ་གདངས་བརྗོདཔ་ཨིན། ཡི་གེ་ ར་ འདི་ གསལ་བྱེད་གཞན་གྱི་གུ་ལུ་ཡོད་པ་ཅིན་མ་གཏོགས་ གསལ་བྱེད་ ཉའི་གུ་ཨིན་པ་ཅིན་ རའི་རྣམ་པ་ལུ་ འགྱུར་བ་མེདཔ་དང་ དེ་ལུ་ ར་མགོ་ཟེར་སླབ་ཨིན།
དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཡི་གེ་ ར་ འདི་ གསལ་བྱེད་གཞན་གྱི་འོག་ལུ་ཨིན་པ་ཅིན་ དེ་ལུ་ ར་བཏགས་ ཟེར་སླབ་ཨིན། དེ་ཚུ་འོག་ལུ་བཀོད་དེ་ཡོད།
དེ་ལས་ ཡི་གེ་ ཡ་ འདི་ གསལ་བྱེད་གཞན་གྱི་འོག་ལུ་ཨིན་པ་ཅིན་ དེ་ལུ་ ཡ་བཏགས་ ཟེར་སླབ་ཨིན། དེ་ཚུ་འོག་ལུ་བཀོད་དེ་ཡོད།
ཡི་གེ་ ཝ་འདི་ གསལ་བྱེད་གཞན་མི་གི་འོག་ལུ་སྦྱར་ཏེ་ཡོད་མི་ལུ་ ཝ་ཟུར་ཟེར་སླབ་ཨིན། དེ་ཚུ་འོག་ལུ་བཀོད་དེ་ཡོད།
ཡིག་རྟགས་དང་གཞན་ ཡིག་འབྲུ་སོར་སོ་ཁ་ཕྱེ་མི་ལུ་ ཚག་ཟེར་སླབ་ཨིན། རྫོང་ཁའི་ནང་ ལྷོད་རྟགས་དང་སི་མི་ཀོ་ལཱོན་ དེ་ལས་ རྫོགས་ཚིག་གི་ཚབ་འདི་ ཤད་(།)ཨིན། ཤད་གཉིསཔ་དེ་་ཡང་ དོན་མཚམས་དང་དཔྱེ་གཏམ་ དེ་ལས་ ཆོས་སྐད་ནང་ལུང་འདྲེན་ཚིག་གི་མཐའ་མར་བྲིས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན།
དཔར་བསྐྲུན་འབད་ཡོད་པའི་དབུ་ཅན་ཡི་གུ་ལུ་ ཚུགསམ་ཟེར་སླབ་དོ་བཟུམ་ རྫོང་ཁའི་ནང་ལུ་ཡང་ མགྱོགས་ཚུགསམ་དང་མགྱོགས་ཡིག་ཟེར་ རྣམ་པ་གཉིས་སྦེ་བྲིས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན།
རྫོང་ཁའི་ཡི་གུ་ནང་ སྒྲ་དྲག་པ་དང་ཞན་པ་གཉིས་སྦེ་ཕྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།
སྒྲ་གདངས་དང་ལྡན་པའི་ཡིག་འབྲུ་
དབྱངས།
སྒྲ་གདངས་དང་མ་ལྡན་པའི་ཡིག་འབྲུ་ དཔེར་ན།
གོང་ལུ་བཀོད་མི་ཚུ་ ཤར་ཕྱོགས་ཧི་མ་ལ་ཡཱན་གྱི་གངས་ལྗོངས་ལུ་ཆགས་མི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་རྫོང་ཁའི་བཅུད་དོན་ཨིན། དེ་གིས་མ་དོ་བར་ རྫོང་ཁའི་ཡིག་ཚུགས་དང་བརྗོད་སྒྲའི་རིག་པ་ཚུ་ བཤད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།
dzo_Tibt dzo_Tibt dzo_Tibt dzo_Tibt dzo_Tibt bod_Tibt dzo_Tibt dzo_Tibt dzo_Tibt dzo_Tibt dzo_Tibt dzo_Tibt dzo_Tibt dzo_Tibt bod_Tibt bod_Tibt bod_Tibt dzo_Tibt