ທ່ານລັດຖະມົນຕີ ສສກ ໃຫ້ຄູເອົາໃຈໃສ່ພັດທະນາ, ຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມ ຕົນເອງ ແລະ ມີຈັນຍາບັນຂອງຄວາມເປັນຄູຕາມ 5 ຄຸນລັກສະນະ
ໃນທ້າຍອາທິດທີ່ຜ່ານມາ ທີ່ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ ໄດ້ຈັດພິທີການຖະແຫຼງຂ່າວເພື່ອລະນຶກເຖິງວັນຄູແຫ່ງຊາດຄົບຮອບ 22 ປີ. ໂດຍ ທ່ານ ນາງ ແສງເດືອນ ຫຼ້າຈັນທະບູນ ລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ.
ທ່ານ ນາງ ແສງເດືອນ ຫຼ້າຈັນທະບູນ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ຕະຫຼອດໄລຍະທີ່ຜ່ານມາ ພາຍໃຕ້ການນໍາພາຂອງພັກ ແລະ ລັດຖະບານ ບວກໃສ່ກັບຄວາມເອົາໃຈໃສ່ພະຍາຍາມຂອງຜູ້ບໍລິຫານການສຶກສາ ແລະ ກີລາ, ຄູ – ອາຈານ ແລະ ການປະກອບສ່ວນຢ່າງຕັ້ງໜ້າຂອງທຸກພາກສ່ວນໃນສັງຄົມ ທັງພາກລັດ ແລະ ພາກເອກະຊົນ, ທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາຕໍ່ການພັດທະນາການສຶກສາ ແລະ ກີລາ ກໍ່ຄືການພັດທະນາຖັນແຖວຄູ – ອາຈານ ເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າມີໂອກາດໄດ້ພັດທະນາຕົນເອງຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ກາຍເປັນກໍາລັງແຮງທີ່ສໍາຄັນໃນການພັດທະນາການສຶກສາ ແລະ ກີລາໃຫ້ມີການຫັນປ່ຽນໃໝ່ທີ່ດີຂຶ້ນເປັນລໍາດັບທີ່ເປັນຮູບປະທໍາ ນັບທັງດ້ານປະລິມານ ແລະ ຄຸນນະພາບ, ສະແດງອອກສະຖານການສຶກສາລະດັບຕ່າງໆ ໂດຍສະເພາະສາຍສາມັນສຶກສາທັງພາກລັດ ແລະ ພາກເອກະຊົນໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນໃນແຕ່ລະປີ. ເຊິ່ງເປັນທ່າອ່ຽງຂອງການສ້າງເງື່ອນໄຂ ແລະ ໂອກາດໃຫ້ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າໄດ້ເຂົ້າເຖິງການສຶກສາຫຼາຍຂຶ້ນ. ທີ່ເຮັດໃຫ້ການບັນລຸເປົ້າໝາຍການສຶກສາເພື່ອທຸກຄົນ ກໍ່ຄືເປົ້າໝາຍສະຫັດສະຫວັດດ້ານການພັດທະນາໃນປີ 2015, ສະເລ່ຍທົ່ວປະເທດມີບາງຕົວຊີ້ບອກບັນລຸລື່ນຄາດໝາຍ ຄື: ອັດຕາເຂົ້າຮຽນຂອງເດັກອາຍຸ 3 – 5 ປີ ບັນລຸ 49% ລື່ນຄາດໝາຍ 10% ( ຄາດໝາຍ 39% ), ອັດຕາເຂົ້າຮຽນສຸດທິຊັ້ນປະຖົມບັນລຸ 98,5% ລື່ນຄາດໝາຍ 0.5% ( ຄາດໝາຍ 98% ), ອັດຕາເຂົ້າຮຽນຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນບັນລຸ 82.2% ລື່ນຄາດໝາຍ 7.2% ( ຄາດໝາຍ 75% ), ອັດຕາເຂົ້າຮຽນລວມ ຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນປາຍບັນລຸ 47.8% ລື່ນຄາດໝາຍ 4.8% ( ຄາດໝາຍ 43% ). ການສຶກສານອກໂຮງຮຽນພວກເຮົາສາມາດປະກາດຈົບຊັ້ນປະຖົມບໍາລຸງທົ່ວປະເທດ ເຊິ່ງຈັດພິທີປະກາດເປັນທາງການໃນວັນທີ 28 ສິງຫາ 2015. ເຊິ່ງປັດຈຸບັນມີ 81 ເມືອງ, 2 ແຂວງ ( ແຂວງໄຊຍະບູລີ, ແຂວງຊຽງຂວາງ ) ແລະ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ປະກາດຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກສາຕອນຕົ້ນບໍາລຸງ. ດ້ານຄຸນນະພາບຂອງການສຶກສາມີທ່າອ່ຽງຫັນປ່ຽນດີຂຶ້ນຕາມມາດຖານຂອງການສຶກສາແຫ່ງຊາດຂອງພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ ນັບທັງຄວາມຮູ້, ຄວາມສາມາດຂອງຄູສອນ ແລະ ການຮຽນຮູ້ຂອງນັກຮຽນ – ນັກສຶກສາ. ແຕ່ວຽກງານດ້ານກີລາ – ກາຍຍະກໍາໄດ້ມີຖ່ວງທ່າກ້າວຂຶ້ນ, ສາມາດເຂົ້າຮ່ວມການແຂ່ງຂັນກີລາໃນລາຍການຕ່າງໆລະດັບ ຊີເກມ, ເອຊຽນ ເກມ, ໂອແລັມປິກ ເກມ ແລະ ອື່ນໆ. ໃນລະດັບພາກພື້ນ ແລະ ໄດ້ສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນໃຫ້ແກ່ສັງຄົມ, ພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນຕໍ່ວົງການກີລາວ ນັບມື້ນັບສູງຂຶ້ນ.
ທ່ານ ນາງ ແສງເດືອນ ຫຼ້າຈັນທະບູນ ຍັງໄດ້ເນັ້ນຕື່ມວ່າ: ການບໍລິຫານ – ຄຸ້ມຄອງການສຶກສາ ແລະ ກີລາ ໄດ້ຫັນເຂົ້າສູ່ລະບຽບຫຼັກການທີ່ເປັນລະບົບຮັດກຸມ ໂດຍສະເພາະແມ່ນການແບ່ງຂັ້ນຄຸ້ມຄອງການສຶກສາ ແລະ ກີລາ ສອດຄ່ອງຕາມທິດສາມສ້າງ ເຊິ່ງໃນປັດຈຸບັນຂະແໜງການສຶກສາ ແລະ ກີລາ ມີກົດໝາຍ 3 ສະບັບ ຄື: ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການສຶກສາ ( ສະບັບປັບປຸງ ປີ 2015 ), ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍກີລາ – ກາຍຍະກໍາ ( ສະບັບປັບປຸງ ປີ 2012 ) ແລະ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍອາຊີວະສຶກສາ ປີ 2014. ນອກຈາກນັ້ນ, ຍັງມີນິຕິກໍາລຸ່ມກົດໝາຍຫຼາຍກວ່າ 190 ສະບັບ. ຜົນສໍາເລັດດັ່ງກ່າວໄດ້ມາຈາກຫຼາຍປັດໄຈ. ໃນນັ້ນ, ຕົ້ນຕໍແມ່ນພັກ ແລະ ລັດຖະບານ ໄດ້ມີແນວທາງນະໂຍບາຍ – ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ – ສັງຄົມທີ່ຖືກຕ້ອງສອດຄ່ອງກັບສະພາບເງື່ອນໄຂຕົວຈິງຂອງປະເທດເຮົາ. ໂດຍອີງຕາມແນວທາງນະໂຍບາຍ ແລະ ແຜນດັ່ງກ່າວຂອງຜູ້ບໍລິຫານການສຶກສາ ແລະ ກີລາ, ຄູ – ອາຈານໄດ້ປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນໃນການບໍລິຫານ – ຄຸ້ມຄອງການສຶກສາ ແລະ ກີລາ, ການຈັດການຮຽນ – ການສອນດ້ວຍຄວາມຮັບຜິດຊອບສູງ, ເຊິ່ງຄູ – ອາຈານມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງໃກ້ຊິດໃນການພັດທະນາຄົນ, ຄົນເປັນປັດໄຈຕັດສິນໃນການພັດທະນາສ້າງສາປະເທດຊາດ. ຄູ – ອາຈານນອກຈາກການປະຕິບັດໜ້າທີ່ການສິດສອນແລ້ວ ຍັງໄດ້ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນພະນັກງານກໍ່ສ້າງຮາກຖານການເມືອງ ຕິດພັນກັບການພັດທະນາວຽກງານສາມສ້າງ ເປັນການປະກອບສ່ວນອັນສໍາຄັນເຂົ້າໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດ – ສັງຄົມຂອງປະເທດ ກໍ່ຄືໃນແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນຮາກຖານ.
ພິເສດເນື່ອງໃນໂອກາດວັນຄູແຫ່ງຊາດ ວັນທີ 7 ຕຸລາ 2016 ນີ້, ໃນນາມທີ່ຕົນເປັນລັດຖະມົນຕີກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ ຕາງໜ້າໃຫ້ການນໍາຂອງຂະແໜງການສຶກສາ ແລະ ກີລາ ຂໍສະແດງຄວາມຍ້ອງຍໍຊົມເຊີຍຄູ – ອາຈານທີ່ໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ປະຕິບັດໜ້າທີ່ການສິດສອນ ແລະ ກໍ່ສ້າງຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ຫຼື ກໍ່ສ້າງຄົນ ເພື່ອໄປພັດທະນາສ້າງສາປະເທດຊາດໃນໄລຍະທີ່ຜ່ານມາ, ຜ່ານຂະບວນການ ແລະ ພຶດຕິກໍາຕົວຈິງ ຄູ – ອາຈານຈໍານວນຫຼາຍຄົນໄດ້ກາຍເປັນຄູສອນດີ, ສອນເກັ່ງ, ກາຍເປັນຄູຊ່ຽວຊານ, ຄູປະສົບການ, ຄູຊໍານານງານ ແລະ ໄດ້ຮັບຄວາມເອົາໃຈໃສ່, ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຈາກພັກລັດ ແລະ ສັງຄົມ. ພ້ອມດຽວກັນນີ້, ກໍ່ຂໍສະແດງ ຄວາມຮູ້ບຸນຄຸນນໍາພັກ ແລະ ລັດຖະບານທີ່ໄດ້ໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ຄູ – ອາຈານ ແລະ ຂໍຂອບໃຈການຈັດຕັ້ງທຸກພາກສ່ວນໃນສັງຄົມນັບທັງອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາທີ່ໄດ້ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນດ້ານງົບປະມານເຂົ້າໃນການພັດທະນາຖັນແຖວຄູ – ອາຈານ, ເຮັດໃຫ້ຄູ – ອາຈານໄດ້ຮັບການພັດທະນາຍົກລະດັບຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດ, ມີສະຖານະພາບ ແລະ ມີບົດບາດສູງຂຶ້ນໃນສັງຄົມ. ເພື່ອສະແດງຄວາມກະຕັນຍູ, ຮູ້ບຸນຄຸນ, ຄວາມຈົງຮັກພັກດີ, ຄວາມເອົາໃຈໃສ່ຂອງພັກລັດຖະບານ ກໍ່ຄືຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຂອງສັງຄົມຕໍ່ຄູ – ອາຈານ. ສະນັ້ນ, ຈຶ່ງຮຽກຮ້ອງມາຍັງບັນດາຄູ – ອາຈານສອນໃນທົ່ວປະເທດຈົ່ງພ້ອມກັນເອົາໃຈໃສ່ສືບຕໍ່ພັດທະນາ, ຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມຕົນເອງໃຫ້ມີຄຸນທາດການເມືອງໜັກແໜ້ນ, ມີຄຸນສົມບັດດ້ານອາຊີບ, ມີແບບແຜນ ແລະ ການດໍາລົງຊີວິດທີ່ດີ, ມີຈັນຍາບັນຂອງຄວາມເປັນຄູຕາມ 5 ຄຸນລັກສະນະ ຄື: ຊື່ສັດບໍລິສຸດ, ຮັກອາຊີບ, ຮັກແພງຜູ້ຮຽນ, ເປັນແບບຢ່າງນໍາໜ້າ ແລະ ພັດທະນາຕົນເອງເພື່ອກາຍເປັນແມ່ພິມທີ່ດີຂອງຊາດ, ເປັນຄູສອນທີ່ດີຂອງປະຊາຊົນ, ສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນ, ຄວາມມີຄຸນຄ່າໃຫ້ແກ່ນັກຮຽນ – ນັກສຶກສາ ແລະ ໃຫ້ແກ່ສັງຄົມ. ພ້ອມດຽວກັນນີ້, ຂໍຮຽກຮ້ອງມາຍັງທົ່ວສັງຄົມ ຈົ່ງສືບຕໍ່ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນການພັດທະນາຄູ – ອາຈານ, ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ເຂົາເຈົ້າໄດ້ປະຕິບັດໜ້າທີ່ສິດສອນ, ສຶກສາອົບຮົມນັກຮຽນ – ນັກສຶກສາໃຫ້ໄປຕາມ 3 ລັກສະນະ ແລະ 5 ຫຼັກມູນຂອງການສຶກສາ, ຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມໃຫ້ຄູ – ອາຈານໄດ້ໄປຍົກລະດັບການພັດທະນາຕົນເອງໃຫ້ດີຂຶ້ນ. ສໍາລັບນັກຮຽນ – ນັກສຶກສາກໍ່ຕ້ອງຕັ້ງໜ້າຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມຕົນເອງໃຫ້ກາຍເປັນລູກສິດທີ່ດີຂອງຄູ – ອາຈານ, ເປັນລູກຫຼານທີ່ດີຂອງພໍ່ແມ່, ເປັນພົນລະເມືອງທີ່ດີຂອງຊາດ, ມີຄວາມດຸໝັ່ນພາກພຽນ, ມີຄວາມມານະອົດທົນ, ເອົາໃຈໃສ່ຕັ້ງໜ້າຄົ້ນຄວ້າຮ່ຳຮຽນ, ຮູ້ຄຸນຄ່າຂອງການຮຽນ, ຮຽນໃຫ້ມີຄວາມຮູ້, ນໍາເອົາຄວາມຮູ້ໄປພັດທະນາຄຸນນະພາບຊີວິດຕົນເອງ, ຄອບຄົວໃຫ້ດີຂຶ້ນ ແລະ ສາມາດກາຍເປັນຜູ້ສືບທອດເພື່ອສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ຈະເລີນກ້າວໜ້າຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.