ມື້ນີ້ ວັນທີ 30 ສິງຫາ ເປັນວັນລຳລຶກເຖິງຜູ້ທີ່ຕົກເປັນເຫຍື່ອຂອງການບັງຄັບບຸກຄົນໃຫ້ສູນຫາຍສາກົນ (
International Day of the Disappeared) ອຶ້ງ ຊຸຍມິງໄດ້ເຜີຍແຜ່ຈົດໝາຍຕໍ່ໄປນີ້ກັບໝູ່ເພື່ອນ ແລະ ເພື່ອນຮ່ວມງານ ເພື່ອຮຽກຮ້ອງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງບັນຫາດັ່ງກ່າວ
ມີກຸ່ມ ແລະ ໜ່ວຍງານສື່ຈຳນວນຫຼາຍທີ່ສຶກສາກໍລະນີການບັງຄັບບຸກຄົນໃຫ້ສູນຫາຍຫຼາຍກໍລະນີ ແລະ ຫຼາຍປະເພດທີ່ເກີດຂື້ນໃນລາວ ຖ້າຫາກທ່ານມີຂໍ້ມູນຫຼັກຖານທີ່ຈະແຈ້ງ ແລະ ສາມາດກວດສອບໄດ້ ຂໍເຊີນຊວນມາແບ່ງປັນໃຫ້ຄົນອື່ນໆ ໄດ້ຮັບຮູ້ນຳ
ຮຽນ ທຸກທ່ານ,
ວັນທີ 30 ສິງຫາ ເປັນວັນລຳລຶກເຖິງຜູ້ທີ່ຕົກເປັນເຫຍື່ອຂອງການບັງຄັບບຸກຄົນໃຫ້ສູນຫາຍສາກົນ ໃນຫຼາຍປະເທດໃນເອເຊຍມີການຈັດກິດຈະກຳເພື່ອໃຫ້ກຳລັງໃຈກັບບັນດາເຫຍື່ອການບັງຄັບບຸກຄົນໃຫ້ສູນຫາຍສາກົນ
ເຖິງວ່າປະເທດລາວຈະບໍ່ໄດ້ລົງນາມໃນອະນຸສັນຍາແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງບໍ່ໃຫ້ບຸກຄົນສູນຫາຍ (UN Convention Against Enforced Disappearances) ລວມທັງອະນຸສັນຍາ ແລະ ພິທີສານດ້ານສິດທິມະນຸດອື່ນໆ ອີກຫຼາຍສະບັບ ແລະ ເຖິງວ່າລາວຈະໄດ້ຮັບຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຈາກໜ່ວຍງານດ້ານສິດທິມະນຸດອື່ນໆ ອີກຫຼາຍສະບັບ ແລະ ເຖິງວ່າລາວຈະໄດ້ຮັບຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຈາກໜ່ວຍງານພັດທະນາ ເພື່ອຈັດກິດຈະກຳປູກຈິດສຳນຶກ ແລະ ເສີມທັກສະດ້ານສິດທິມະນຸດ ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນຍັງມີການຮັບຮູ້ ຫຼື ຍອມຮັບບໍ່ຫຼາຍວ່າ ການບັງຄັບບຸກຄົນໃຫ້ສູນຫາຍເປັນປັນຫາສິດທິມະນຸດຢ່າງໜຶ່ງໃນລາວ
ໃນແງ່ມຸມຂອງສິດທິມະນຸດ ຖືໄດ້ວ່າການບັງຄັບບຸກຄົນໃຫ້ສູນຫາຍເປັນ “ສຸດຍອດຂອງການລະເມີດສິດທິມະນຸດທັງໝົດ” ເນື່ອງຈາກຜູ້ສູນຫາຍບໍ່ມີສະຖານະເປັນ “ບຸກຄົນ” ອີກຕໍ່ໄປ ແລະ ຈົນກວ່າຈະສືບຮູ້ເຖິງທີ່ຢູ່ຂອງຜູ້ກ່ຽວ ແລະ ຂໍ້ມູນທີ່ຢັ້ງຢືນການມີຊີວິດຢູ່ແລະອື່ນໆ ຄອບຄົວຂອງຜູ້ຕົກເປັນເຫຍື່ອຕ້ອງຕົກຢູ່ໃນສະພາວະໝົດຫັວງ ລໍຄອຍໂດຍບໍ່ມີໂອກາດທີ່ຈະໄດ້ “ຂໍ້ສະຫຼຸບທີ່ຊັດເຈນ” ລັງເລຢູ່ລະຫວ່າງຄວາມຫວັງ ແລະ ຄວາມໂສກເສົ້າ ບໍ່ມີໃຜສາມາດບັນຍາຍເຖິງຄວາມທຸກທໍລະມານໃຈທີ່ເກີດຂື້ນໃນທຸກນາທີຂອງແຕ່ລະວັນ ນອກຈາກຄົນທີ່ປະສົບກັບການລະເມີດສິດທິເຊັ່ນນີ້ເອງ ບຸກຄົນພາຍນອກບໍ່ມີວັນເຂົ້າໃຈຄວາມຮູ້ສຶກ ແລະ ອາລົມເຊັ່ນຮີ້ໄດ້
ຂ້າພະເຈົ້າຂຽນຈົດໝາຍສະບັບນີ້ບໍ່ແມ່ນເພື່ອລະບາຍອາລົມ ແຕ່ເພື່ອຮຽກຮ້ອງໃຫ້ທຸກທ່ານທີ່ເຮັດວຽກໃນດ້ານການພັດທະນາ ແລະ ການສົ່ງເສີມສິດທິມະນຸດໃຫ້ພະຍາມຫຼາຍຂື້ນເພື່ອປູກຝັງຈິດສຳນຶກກ່ຽວກັບປະເດັນຄົນຫາຍໃນບໍລິບົດສິດທິມະນຸດຂອງລາວ
ກໍລະນີຄົນຫາຍເກີດຂື້ນຫຼາຍຄັ້ງໃນລາວ ແຕ່ມັກບໍ່ຄ່ອຍມີການຍອມຮັບກັນ ເຫດຜົນຍ້ອນວ່າສະມາຊິກຄອບຄົວຂອງເຫຍື່ອມີຄວາມຢ້ານກົວ ບໍ່ກ້າຮຽກຮ້ອງຫຼືຕິດຕໍ່ຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອ ເມື່ອມໍ່ໆ ມານີ້ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ພະຍາຍາມຕິດຕາມຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບກໍລະນີຄົນຫາຍກໍລະນີໜຶ່ງທີ່ໄດ້ມີການລາຍງານໄປເຖິງຄະນະເຮັດວຽກວ່າດ້ວຍການບັງຄັບບຸກຄົນໃຫ້ສູນຫາຍໂດຍບໍ່ສະໝັກໃຈ ( Working Group on Enforced or Involuntary Disappearances ) ແຕ່ໄດ້ຮັບການແຈ້ງວ່າທາງຄອບຄົວຕ້ອງການເກັບເລື່ອງນີ້ໃຫ້ເປັນຄວາມລັບ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນລະດັບຄວາມຢ້ານເປັນເຫດໃຫ້ຜູ້ກະທຳຜິດໃນລາວຍັງຄົງລອຍນວນ ບໍ່ຕ້ອງຮັບໂທດ ພວກເຂົາຮູ້ວ່າຈະເຮັດຫຍັງກໍໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງຮັບຜົນ ຫຼື ບໍ່ໄດ້ຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຜົນທີ່ເກີດຂື້ນຢ່າງໃດເລີຍ
ຂ້າພະເຈົ້າໃຊ້ເວລາທັ້ງຊີວິດການເຮັດວຽກດ້ານການພັດທະນາໃນລາວ ແລະ ໃນປະເທດອື່ນໆ ເພື່ອຍົກລະດັບຄຸນນະພາບຊີວິດ ແລະ ສິດຂອງຄົນທຸກຍາກ ແລະ ດ້ອຍໂອກາດ ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ສຶກພູມໃຈທີ່ໄດ້ເຮັດສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຂໍກະຕຸ້ນໃຫ້ທຸກທ່ານເຊິ່ງເປັນເພື່ອນຮ່ວມງານການພັດທະນາໃຫ້ສະແດງຈຸດຢືນທີ່ເຂັ້ມແຂງຫຼາຍຂື້ນໃນປະເດັນຄົນຫາຍ ຮ່ວມກັບເຄືອຂ່າຍເພື່ອນຮ່ວມງານຂອງທ່ານໃນລາວ ທັງໃນລະດັບປະເທດ ແລະ ລະດັບທ້ອງຖິ່ນ ຢ່າງນ້ອຍໆ ຂ້າພະເຈົ້າມີສຽງທີ່ຈະເວົ້າອອກມາໄດ້ ຈຶ່ງຈະຂໍເຊີນຊວນໃຫ້ທ່ານເປັນປາກເປັນສຽງ ແລະ ສະແດງຈິດສຳນຶກແທນປະຊາຊົນລາວ ເຊິ່ງບໍ່ມີສຽງ ແລະ ຍັງຄົງຢ້ານກົວດັ່ງທີ່ກ່າວມາ
ຂໍສະແດງຄວາມນັບຖື
ອຶ້ງ ຊຸຍມິງ
ABC Radio Australia: 14 June 2013
ທ່ານສາມາດຮັບຟັງການສຳພາດລະຫວ່າງ ABC ແລະ ອົງການນິລະໂທດກຳ (Amnesty International)
ໄດ້ທີ່ນີ້, ຫຼື ອ່ານບັນທຶກການສົນທະນາໄດ້ໃນລຸ່ມນີ້.
ນັບເປັນເວລາ 6 ເດືອນທີ່ສົມບັດ ສົມພອນ ຜູ້ນຳພາພາກປະຊາສັງຄົມລາວທີ່ໂດດເດັ່ນໄດ້ຫາຍຕົວໄປ. ເຫດການການລັກພາຕົວເກີດຂື້ນທີ່ໜ້າປ້ອມຕຳຫຼວດໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄດ້ປາກົດໃຫ້ເຫັນໃນພາບບັນທຶກກ້ອງວົງຈອນປິດ.
ຫຼາຍຂົງເຂດພາກພື້ນ ລວມທັງສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະ ສະຫະພາບເອີຣົບ ໄດ້ສະແດງຄວາມເປັນກັງວົນຕໍ່ຊະຕາກຳຂອງສົມບັດ.
ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ອອກຖະແຫຼງການວ່າພວກເຂົາກຳລັງດຳເນີນການສືບສວນສອບສວນກໍລະນີດັ່ງກ່າວ ແຕ່ຈົນເຖິງປັດຈຸບັນກໍຍັງບໍ່ມີຄວາມຄືບໜ້າໃດໆເລີຍ.
ມໍ່ໆນີ້ ພາບບັນທຶກຈາກກ້ອງວົງຈອນປິດໄດ້ຖືກນຳໄປວິເຄາະເພີ່ມເຕີມ ແລະໄດ້ເປີດເຜີຍຂໍ້ມູນໃໝ່ເພີ່ມເຕີມ ກ່ຽວກັບເຫດການທີ່ເກີດຂື້ນໃນຕອນແລງວັນທີ 15 ທັນວາ 2012.
ຂໍ້ມູນດັ່ງກ່າວຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນບົດລາຍງານຈາກອົງການນິລະໂທດກຳສາກົນ (Amnesty International) ໂດຍມີຊື່ວ່າ
‘Caught on camera – the enforced disappearance of Sombath Somphone’.
ຜູ້ສຳພາດ: ຣິຊາດ ອີວາດທ໌ (Richard Ewart)
ຜູ້ໃຫ້ສຳພາດ: ຣູເພີດ ອາບບອດ (Rupert Abbott), ນັກຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບປະເທດລາວ, ອົງການນິໂທດກຳສາກົນ
ອາບບອດ: ໃນບົດລາຍງານ Caught on Camera, ພວກເຮົາຄຳນຶງເຖິງເນື້ອໃນ 3 ເລື້ອງ ທີ່ມາທີ່ໄປຂອງການຫາຍຕົວໄປຂອງສົມບັດ, ເກີດຫຍັງຂື້ນກ່ອນມື້ວັນທີ 15 ທັນວາ 2012 ແລະ ພວກເຮົາໄດ້ຄົ້ນພົບວ່າແທ້ຈິງແລ້ວມັນມີສັນຍານວ່າເຈົ້າໜ້າທີ່ໄດ້ພະຍາຍາມກີດກັນສົມບັດໃນສັງຄົມເຊິ່ງນຳມາສູ່ການຫາຍຕົວໄປ. ແລ້ວເຮົາຈະເບິ່ງໄປເຖິງສິ່ງທີ່ເກດຂື້ນໃນມື້ນັ້ນ ແລະ ກ່າວເຖິງພາບບັນທຶກຈາກກ້ອງວົງຈອນປິດທີ່ສົມບັດໄດ້ຖືກເອີ້ນໃຫ້ຢຸດຢູ່ປ້ອມຕຳຫຼວດ ແລ້ວກໍຖືກເອົາຕົວໄປກັບລົດກະບະທີ່ເປີດໄຟຂໍທາງຢູ່ນັ້ນ. ໃນການວິເຄາະພາບຈາກກ້ອງວົງຈອນປິດເຊິ່ງທາງຄອບຄົວສົມບັດບັນທຶກມາໄດ້ ພວກເຮົາພົບວ່າໃນນັ້ນປາກົດມີມືປືນຢູ່ໃນພາບບັນທຶກນັ້ນ ເຫັນວ່າມີການຍິງປືນເກີດໃນເຫດການມື້ນັ້ນ. ເຫດຜົນທີ່ສິ່ງນີ້ມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍ ຍ້ອນວ່າຕຳຫຼວດໄດ້ພະຍາຍາມເວົ້າວ່າສະຖານະການໃນມື້ນັ້ນເປັນປົກກະຕິ ບໍ່ມີຫຍັງຜິດສັງເກດແຕ່ຢ່າງໃດ. ບາດນີ້ ສຳລັບພວກເຂົາ ການເວົ້າວ່າໃນເຫດການມື້ນັ້ນມີມືປືນນຳ ກໍຄືຊິຟັງຄືວ່າເປັນເລື່ອງບໍ່ເປັນຕາເຊື່ອ. ພວກເຮົາຍັງໄດ້ພິຈາລະນາພາຍຫຼັງ ການສືບສວນສອບສວນຂອງຕຳຫຼວດບໍ່ເປັນໜ້າໜ້າເຊື່ອຖືທັງໝົດ ຂໍ້ສະຫຼຸບທີ່ແປກປະຫຼາດເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ວ່າສະຖານະການເປັນປົກກະຕິທີ່ຈະມີຄົນຖືກຕຳຫຼວດເອີ້ນໃຫ້ຢຸດຢູ່ປ້ອມຕຳຫຼວດແລ້ວຖືກເອົາຕົວໄປ ພ້ອມທັງມີມືປືນປາກົດໃນເຫດການນັ້ນ. ແລະ ພ້ອມດຽວກັນ ການປະຕິເສດຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທີ່ປະເທດຕ່າງໆ ໄດ້ສະເໜີໄປ ຕົວຢ່າງວ່າການຂໍເບິ່ງພາບບັນທຶກຈາກກ້ອງວົງຈອນປິດທີ່ເປັນຕົ້ນສະບັບ, ການນຳໄປວິເຄາະ, ການລະບຸປ້າຍລົດ, ການພະຍາຍາມລະບຸບຸກຄົນຕ່າງໆທີ່ຢູ່ໃນເຫດການມື້ນັ້ນ. ອົງການນິລະໂທດກຳ ພວກເຮົາໄດ້ພະຍາຍາມໄປຢ້ຽມຢາມປະເທດລາວເພື່ອສົນທະນາເຖິງກໍລະນີດັ່ງກ່າວພ້ອມກັບເລື່ອງອື່ນໆ ແລະ ພວກເຮົາໄດ້ພະຍາຍາມຂໍເຂົ້າພົບເຈົ້າໜ້າທີ່ລະດັບສູງຂອງລາວທີ່ຢູ່ຕ່າງປະເທດ ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບການປະຕິເສດຄຳຂໍ.
Continue reading “ຂໍ້ມູນທີ່ຫາກໍປາກົດກ່ຽວກັບການລັກພາຕົວນັກພັດທະນາພາກປະຊາສັງຄົມຄົນລາວ”
13 ມິຖຸນາ 2013 ອົງການນິລະໂທດກຳສາກົນ (Amnesty International):
ລັດຖະບານລາວຕ້ອງດຳເນີນການທັນທີທັນໃດ ເພື່ອໃຫ້ໝັ້ນໃຈວ່າສົມບັດ ສົມພອນ ຈະໄດ້ກັບຄືນມາຢ່າງປອດໄພ. ສົມບັດ ເປັນຜູ້ນຳພານັກພັດທະນາສັງຄົມ ທີ່ສ່ຽງຕໍ່ການຕົກເປັນຜູ້ເຄາະຮ້າຍຖືກບັງຄັບໃຫ້ເປັນບຸກຄົນຫາຍສາບສູນໂດຍເຈົ້າໜ້າທີ່ ດັ່ງທີ່ອົງການນິລະໂທດກຳສາກົນ (Amnesty International) ໄດ້ກ່າວໄວ້ໃນບົດຂຽນໂດຍສັງເຂບ ທີ່ອອກເຜີຍແຜ່ໃນມື້ນີ້.
ໃນບົດຂຽນໂດຍສັງເຂບ
ໄດ້ສຶກສາເຈາະເລີກລາຍລະອຽດກໍລະນີຂອງສົມບັດ, ຜູ້ທີ່ຖືກເອົາຕົວໄປຕໍ່ໜ້າຕໍ່ຕາເຈົ້າໜ້າທີ່ຮັກສາຄວາມສະຫງົບໃນຕອນແລງຂອງວັນທີ 15 ທັນວາ 2012 (6 ເດືອນຜ່ານມາ) ແລະເຖິງປັດຈຸບັນຍັງບໍ່ມີຂ່າວຄາວໃດໆ ເລີຍ. Caught on Camera
“ຈາກຫຼັກຖານທີ່ມີ ຂໍ້ສະຫຼຸບທີ່ເປັນໄປໄດ້ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ ສົມບັດ ສົມພອນ ໄດ້ຕົກເປັນເຫຍື່ອຂອງການຖືກບັງຄັບໃຫ້ເປັນບຸກຄົນຫາຍສາບສູນ ໂດຍມີເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບ,” ກ່າວໂດຍ ຣູເພິດ ອາບບອດ, ນັກຄົ້ນຄວ້າວິໄຈກ່ຽວກັບ ປະເທດກຳປູເຈຍ, ລາວ, ແລະ ຫວຽດນາມ ຂອງອົງການນິລະໂທດກຳສາກົນ.
“ລັດຖະບານລາວຕ້ອງອອກຄຳສັ່ງໃຫ້ສາທາລະນະຮັບຮູ້ໂດຍດ່ວນ ແລະ ໂດຍບໍ່ມີເງື່ອນໄຂໃນການປົດປ່ອຍໃຫ້ລາວໄດ້ກັບຄືນຫາຄອບຄົວໂດຍປອດໄພ.”
Continue reading “ລາວຕ້ອງດຳເນີນການ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ຜູ້ນຳພາ ພາກປະຊາສັງຄົມກັບຄືນມາ”