ພາບະກອບ. (ພາບ: VOV)
ວກ. - ການລົງນາມໃນສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ໄດ້ກາຍເປັນຂີດໝາຍປະຫວັດສາດອັນສຳຄັນສຳລັບ 12 ປະເທດສະມາຊິກ, ໃນນັ້ນມີ ສສ ຫວຽດນາມ. ກ່ອນເມື່ອສັນຍາສະບັບນີ້ໄດ້ຮັບການສັດຕະຍາບັນຢ່າງເປັນທາງການ, ພວກເຮົາຕ້ອງຮັບຮູ້ໄດ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ ກ່ຽວກັບບັນຫາອັນສຳຄັນຂອງການກະເສດ ຮັບຮູ້ໂອກາດແລະສິ່ງທ້າທາຍຂອງມັນ ເພື່ອເປັນເຈົ້າການພັດທະນາກະສິກຳ ຊຶ່ງໄດ້ຖືວ່າເປັນຂະແໜງການທີ່ມີທ່າໄດ້ປຽບຫຼາຍຢ່າງຂອງຫວຽດນາມ.
ປະຖົມປັດໃຈໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາກະສິກຳ ໃນເມື່ອຫວຽດນາມເຂົ້າຮ່ວມໃນສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ (TPP - ທີພີພີ)
ໃນຊຸມປີທີ່ຜ່ານມາ, ຄຽງຄູ່ກັບບັນດາສາຍເຫດໂຄງສ້າງໃນຕົວແລ້ວ ຍັງມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍຢ່າງກ່ຽວກັບເສດຖະກິດພາຍໃນປະເທດ ແລະ ສາກົນ ທີ່ໄດ້ສົ່ງຜົນສະທ້ອນທາງລົບເຖິງການຜະລິດກະສິກຳ. ເຖິງຢ່າງນັ້ນກໍ່ຕາມ, ຂະແໜງການກະສິກຳຍາມໃດກໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມເອົາໃຈໃສ່ຢ່າງແທດເໝາະຂອງພັກ, ລັດ ດ້ວຍຫຼາຍນະໂຍບາຍບຸລິມະສິດໃນການລົງທຶນຈາກງົບປະມານແຫ່ງລັດ ແລະ ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກສັງຄົມ ເພື່ອໃຫ້ມັນພັດທະນາ. ໃນໄລຍະ 2011 - 2015, ແຫຼ່ງກຳລັງໃຫ້ແກ່ການກະສິກຳໄດ້ຮັບການລະດົມຫຼາຍກວ່າ, ທຶນລົງທຶນທັງໝົດຂອງລັດໃຫ້ແກ່ການກະສິກຳ, ຊົນນະບົດບັນລຸໄດ້ 610 ພັນກ່ວາຕື້ດົ່ງ, ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 1,83 ເທື່ອທຽບກັບໄລຍະ 2006 - 2010; ສະເພາະທຶນລົງທຶນຈາກງົບປະມານແຫ່ງລັດ ແລະ ພັນທະບັດລັດຖະບານ ໄດ້ບັນລຸ 221,6 ພັນຕື້ດົ່ງ (ກວມເອົາ 1,2% ຂອງ ຈີດີພີ), ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 1,9 ເທື່ອທຽບກັບໄລຍະກ່ອນ. ການລົງທຶນຈາກຂົງເຂດເສດຖະກິດນອກພາກລັດ (ລວມມີທັງການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດ) ເຂົ້າໃນຂົງເຂດກະສິກຳ ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນແຕ່ 28.859 ຕື້ດົ່ງ (ປີ 2009) ຂຶ້ນເປັນ 34.474 ຕື້ດົ່ງ (ປີ 2013). ນັບເຖິງເດືອນສິງຫາ 2015, ການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ (FDI - ເອັບດີໄອ) ໃຫ້ແກ່ກະສິກຳ ຊົນນະບົດ ມີ 512 ໂຄງການ, ກວມເອົາ 3,1% ຂອງຈຳນວນໂຄງການ ເອັບດີໄອ ທັງໝົດຂອງທົ່ວປະເທດ, ບັນລຸໄດ້ປະມານ 3,43 ຕື້ໂດລະສະຫະລັດ (ກວມເອົາ 1,4% ທຶນ ເອັບດີໄອ ຈົດທະບຽນທັງໝົດຂອງທົ່ວປະເທດ). ທຶນສິນເຊື່ອໃຫ້ແກ່ການກະສິກຳ ຊົນນະບົດ ໄດ້ເຕີບໂຕຢ່າງແຂງແຮງ ເປັນປະມານ 21% ຕໍ່ປີ, ສູງກວ່າທຽບກັບຄວາມໄວແຫ່ງການເຕີບໂຕສິນເຊື່ອລວມ ຂອງລະບົບເສດຖະກິດ (ຊຶ່ງບັນລຸພຽງ 18,5%).
ແຕ່ປີ 2013 ມາຮອດປັດຈຸປັນ, ໂຄງການຈັດວາງໂຄງປະກອບຂະແໜງການກະສິກຳຄືນໃໝ່ ໄດ້ຮັບຄວາມເອົາໃຈໃສ່ຂອງພັກແລະລັດຫວຽດນາມ ຊຶ່ງໄດ້ບຸລິມະສິດແຫຼ່ງທຶນເພື່ອສືບຕໍ່ຜັນຂະຫຍາຍ ພ້ອມກັບການປຸກລະດົມບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ວິສາຫະກິດພາຍໃນແລະຕ່າງປະເທດ ໃຫ້ລົງທຶນເຂົ້າໃນຂົງເຂດກະສິກຳ ຊົນນະບົດ. ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ພັດທະນາຊົນນະບົດ ໄດ້ຜັນຂະຫຍາຍໂຄງການນີ້ໃນທຸກຂົງເຂດກະສິກຳ; ພ້ອມທັງພະຍາຍາມປະຕິບັດມາດຕະການຕ່າງໆ ເພື່ອປົວແປງສະພາບແວດລ້ອມແຫ່ງການລົງທຶນທຸລະກິດ ຕາມມະຕິຂອງລັດຖະບານ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ບັນດາເປົ້າໝາຍການເຕີບໂຕອັນຕົ້ນຕໍລ້ວນແຕ່ໄດ້ບັນລຸລື່ນລະດັບຄາດໝາຍທີ່ວາງໄວ້ໃນໄລຍະ 2011 - 2015, ແລະ ຢູ່ລະດັບສູງທຽບກັບບັນດາປະເທດສະມາຊິດອື່ນຂອງ ທີພີພີ. ປີ 2014 ມູນຄ່າການຜະລິດຂອງຂະແໜງການກະສິກຳເພີ່ມຂຶ້ນ 3,9%, ອັດຕາການເຕີບໂຕ ຈີດີພີ ຂອງຂະແໜງການບັນລຸ 3,49%, ສູງກວ່າປີ 2013 (ຊຶ່ງປີ 2013 ໄດ້ 3% ແລະ 2,64%); ລວມຍອດມູນຄ່າສົ່ງນອກທັງໝົດ ຂອງຂະແໜງການກະສິກຳບັນລຸ 30,86 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ, ເພີ່ມຂຶ້ນ 11,2% ທຽບກັບປີ 2013, ມີຜະລິດຕະພັນກະສິກຳ 10 ປະເພດທີ່ໄດ້ບັນລຸມຸນຄ່າສົ່ງນອກ 1 ຕື້ກວ່າໂດລາສະຫະລັດ. ສະເພາະແຕ່ເດືອນມັງກອນຫາເດືອນກັນຍາ 2015, ເຖິງວ່າໄດ້ປະສົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຍ້ອນໄພພິບັດ ແລະ ການຜັນປ່ຽນຢ່າງບໍ່ສະດວກຂອງຕະຫຼາດກໍຕາມ, ແຕ່ອັດຕາການເຕີບໂຕ ຈີດີພີ ຍັງບັນລຸ 2,08%, ມູນຄ່າການຜະລິດຂອງຂະແໜງການກະສິກຳເພີ່ມຂຶ້ນ 2,1% ທຽບກັບໄລຍະເວລາດຽວກັນຂອງປີ 2014. ຄືແນວນັ້ນ, ການເຕີບໂຕສະເລ່ຍໃນໄລຍະ 2011 - 2015 ຂອງຂະແໜງການກະສິກຳບັນລຸ 3,09% ຕໍ່ປີ, ລື່ນກາຍເປົ້າໝາຍແຜນການທີ່ໄດ້ວາງໄວ້: 2,6% - 3%. ຄຸນນະພາບການເຕີບໂຕກໍ່ໄດ້ຮັບການປົວແປງ, ອັດຕາສ່ວນມູນຄ່າເພີ່ມໃນມູນຄ່າການຜະລິດທັງໝົດໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນແຕ່ 64,7% ປີ 2013, ຂຶ້ນເປັນ 67,8% ປີ 2014 ແລະ ຄາດວ່າຈະບັນລຸປະມານ 68% ໃນປີ 2015.
ໂຄງການເປົ້າໝາຍແຫ່ງຊາດກ່ຽວກັບການກໍ່ສ້າງຊົນນະບົດໃໝ່ ໄດ້ກາຍເປັນຂະບວນການອັນເລິກເຊິ່ງກວ້າງຂວາງໃນທົ່ວປະເທດ, ໄດ້ລະດົມການລົງທຶນຂອງທົ່ວສັງຄົມໃຫ້ແກ່ໂຄງການເປັນຈຳນວນ 851,854 ພັນຕື້ດົ່ງ; ໃນນັ້ນ, ງົບປະມານແຫ່ງລັດໄດ້ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນ 31,3%, ທຶນສິນເຊື່ອກວມເອົາ 51%, ທຶນປະກອບສ່ວນຂອງປະຊາຄົມ: 12,7%, ທຶນຂອງວິສາຫະກິດ: 4,9% ແລະແຫຼ່ງທຶນອື່ນ: 2,1%. ງົບປະມານແຫ່ງລັດຕົ້ນຕໍແມ່ນໃຊ້ໃນການພັດທະນາໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ເພື່ອຮັບໃຊ້ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ຂະຫຍາຍການຜະລິດ. ຜົນສຳເລັດທີ່ໄດ້ຮັບຄື ເຂດຊົນນະບົດຢູ່ຫຼາຍແຫ່ງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງໃໝ່, ສີວິໄລກວ່າແຕ່ກ່ອນ, ປະກອບສ່ວນຢ່າງຕັ້ງໜ້າເຂົ້າໃນການປະຕິບັດເປົ້າໝາຍຫລຸດຜ່ອນຄວາມອຶດຫິວແລະຄວາມທຸກຍາກ, ປົວແປງເງື່ອນໄຂດຳລົງຊີວິດຂອງປະຊາຊົນຢູ່ຊົນນະບົດ, ຮັກສາສະຖຽມລະພາບຂອງສັງຄົມໃຫ້ໝັ້ນຄົງ. ນັບເຖິງເດືອນກັນຍາ 2015, ຄິດສະເລ່ຍໃນທົ່ວປະເທດ ແຕ່ລະຕາແສງບັນລຸ 11,64 ໃນ 19 ດັດຊະນີກ່ຽວກັບຊົນນະບົດໃໝ່ (ປີ 2011 ໄດ້ພຽງ 4,7). ມີ 1.132 ຕາແສງ ແລະ 9 ເມືອງ, ເທດສະບານເມືອງ ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງບັນລຸມາດຕະຖານກ່ຽວກັບຊົນນະບົດໃໝ່ ລວມມີ: ເມືອງຊວນລົກ, ເທດສະບານເມືອງລອງແຄ໊ງ (ແຂວງດົ່ງນາຍ); ບັນດາເມືອງ ກູ໋ຈີ, ຮ໊ອກມົນ, ຍ່າແບ່ (ນະຄອນໂຮ່ຈີມີນ); ເມືອງດົງຈ່ຽວ (ແຂວງກວ໋າງນິນ); ເມືອງຫາຍເຮົ້າ (ແຂວງນາມດິ້ງ); ເມືອງເດີນເຢືອງ (ແຂວງເລີມດົ່ງ) ແລະ ເທດສະບານເມືອງຫງ໊າໄບ໋ (ແຂວງເຮົ້າຢາງ).
ຮອດປີ 2014, ລາຍຮັບສະເລ່ຍຢູ່ເຂດຊົນນະບົດບັນລຸ 24,49 ລ້ານດົ່ງຕໍ່ຄົນ, ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 1,9 ເທື່ອທຽບກັບປີ 2010. ອັດຕາສ່ວນຄອບຕົວທຸກຍາກຢູ່ຊົນນະບົດຄາດວ່າຮອດທ້າຍປີ 2015 ຍັງກວມປະມານ 9,3%, ຫລຸດລົງສະເລ່ຍ 2% ຕໍ່ປີ ໃນໄລຍະ 2008 - 2015.
ເມື່ອເຂົ້າຮ່ວມສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ຕ້ອງຮັບຮູ້ກາລະໂອກາດຢ່າງຈະແຈ້ງ ເພື່ອມີການສວຍໃຊ້
ຕ້ອງຢືນຢັນວ່າ, ສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ເປັນສັນຍາທີ່ຮອບດ້ານພໍສົມຄວນ, ມີຄຸນນະພາບສູງບົນພື້ນຖານຄວາມສົມດຸນທາງດ້ານຜົນປະໂຫຍດ, ພ້ອມທັງມີຄວາມຄາດຫວັງຈະຊຸກຍູ້ການເຕີບໂຕເສດຖະກິດຂອງບັນດາປະເທດສະມາຊິດທັງໝົດຄື ສ້າງວຽກເຮັດງານທຳ, ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການຫລຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ຍົກສູງລະດັບຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ; ສົ່ງເສີມຄວາມຄິດປະດິດສ້າງ, ຍົກສູງປະສິດຕິພາບຂອງແຮງງານ ແລະ ຄວາມສາມາດແຂ່ງຂັນ, ຊຸກຍູ້ການຫັນເປັນໂປ່ງໃສ ແລະ ການບໍລິຫານຈັດການດີ; ປົວແປງກ່ຽວກັບມາດຕະຖານການອອກແຮງງານ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ... ພາກຕົວຈິງໄດ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ, ບັນດາປະເທດທີ່ເຂົ້າຮ່ວມສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ມີລະດັບພັດທະນາແຕກຕ່າງກັນ ເຊິ່ງຫວຽດນາມມີລະດັບການຜະລິດ ແລະ ຕະຫຼາດຕ່ຳກວ່າໝູ່ທຽບກັບ 11 ປະເທດສະມາຊິກອື່ນ. ໂດຍມີຄວາມຮັບຮູ້ຢ່າງຈະແຈ້ງກ່ຽວກັບສະພາບຕົວຈິງນີ້, ໃນຕະຫຼອດຂະບວນການເຈລະຈາກ່ຽວກັບສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ, ຫວຽດນາມໄດ້ຢຶດໝັ້ນຫຼັກການຮັບປະກັນຜົນປະໂຫຍດຂອງປະເທດຊາດບ້ານເມືອງຢ່າງສະເໝີຕົ້ນສະເໝີປາຍ ດັ່ງນັ້ນບັນດາຂົງເຂດທີ່ບໍ່ສະດວກທາງດ້ານລະດັບການຜະລິດ ແລະ ຄວາມສາມາດແຂ່ງຂັນ, ຫວຽດນາມກໍປົກປັກຮັກສາໄດ້ ລຳດັບການດຳເນີນທີ່ເໝາະສົມກັບຈິດໃຈ ຈັດວາງໂຄງສ້າງເສດຖະກິດພາຍໃນປະເທດຄືນໃໝ່ຢ່າງແຂງແຮງ ເພື່ອພັດທະນາຢ່າງໄວ; ຮັບປະກັນຫຼັກການຕະຫຼາດ. ໃນຂົງເຂດກະສິກຳ, ຫວຽດນາມກຳລັງຢືນຕໍ່ໜ້າກາລະໂອກາດອັນສຳຄັນຄືດັ່ງລຸ່ມນີ້:
ທີໜຶ່ງ, ຜະລິດຕະພັນກະສິກຳຂອງຫວຽດນາມ ອາດສາມາດຍູ້ແຮງການສົ່ງນອກ ແລະ ດັດສົມຕະຫຼາດຢ່າງໄຫວພິບ ມີຜົນປະໂຫຍດກວ່າ. ຫວຽດນາມຈະມີທ່າດີ ໃນເມື່ອຫຼາຍປະເທດສະມາຊິກຂອງ ທີພີພີ ເປັນຕະຫຼາດບໍລິໂພກຜະລິດຕະພັນກະສິກຳຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ພວມມີທ່າອຽງເປີດກວ້າງກວ່າອີກ, ນັ້ນແມ່ນ ອາເມຣິກາ, ຍີ່ປຸ່ນ, ອົກສະຕຣາລີ ແລະ ສິງກະໂປ. ບັນດາຕະຫຼາດນີ້ຈະຊ່ວຍໃຫ້ ຫວຽດນາມມີໂອກາດຫລຸດຜ່ອນຄວາມກົດດັນຈາກບາງຕະຫຼາດທີ່ເປັນມູນເຊື້ອແຕ່ມັກມີການປ່ຽນແປງ. ສົມມຸດເຊັ່ນ ຕະຫຼາດຈິນ, ໃນ 8 ເດືອນຕົ້ນປີ 2015 ຈີນໄດ້ນຳເຂົ້າສິນຄ້າກະສິກຳທີ່ກວມເອົາ 35% ມູນຄ່າສິນຄ້າກະສິກຳສົ່ງນອກທັງໝົດຂອງຫວຽດນາມ; ໃນນັ້ນ ຢາງພາລາກວມເອົາ 48%, ສິນຄ້າປະເພດຜັກ-ໝາກໄມ້: 64%, ເຄື່ອງໄມ້: ຫຼາຍກວ່າ 13,2%, ໝາກມ່ວງຫິມະພານ: 12,3%. ນີ້ກໍ່ເປັນຕະຫຼາດທີ່ ຫວຽດນາມໄດ້ຊື້ສິນຄ້າເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ເພື່ອຮັບໃຊ້ໃຫ້ແກ່ການຜະລິດກະສິກຳ ຊຶ່ງກວມເອົາ 53,5% ມູນຄ່າຜະລິດຕະພັນນຳເຂົ້າຮັບໃຊ້ການກະເສດຂອງຫວຽດນາມ.
ສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກຈະໄຂຕະຫຼາດໃໝ່ທີ່ກວ້າງຂວາງອອກມາ ແລະ ຫວຽດນາມຈະມີຄວາມສາມາດດັດແປງໂຄງສ້າງຕະຫຼາດສົ່ງນອກ ກໍຄືໂຄງສ້າງຕະຫຼາດນຳເຂົ້າສິນຄ້າກະສິກຳ ຢ່າງໄຫວພິບເໝາະສົມ ແລະ ຫລຸດຜ່ອນສະພາບການ “ເກັບກ່ຽວໄດ້ຫຼາຍແຕ່ລາຄາພັດຕົກຕ່ຳ”.
ທີສອງ, ຜະລິດຕະພັນສິນຄ້າກະສິກຳມີທ່າໄດ້ປຽບໃນການແຂ່ງຂັນ ຍ້ອນໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດຈາກຄຳໝັ້ນສັນຍາຍົກເວັ້ນແລະຫລຸດພາສີ. ເມື່ອສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກມີຄວາມສັກສິດແລ້ວ, ສິນຄ້າກະສິກຳສົ່ງນອກເກືອບທຸກປະເພດຈະໄດ້ຮັບການຫລຸດພາສີລົງເປັນ 0%, ຫຼືຍັງຢູ່ໃນລະດັບຕ່ຳ. ຫວຽດນາມມີທ່າດີໃນການແຂ່ງຂັນຫຼາຍທີ່ສຸດ ທຽບກັບບັນດາປະເທດສົ່ງນອກສິນຄ້າກະສິກຳປະເພດດຽວກັນ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນສະມາຊິກຂອງສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ, ພິເສດແມ່ນບັນດາສິນຄ້າກະສິກຳຕົ້ນຕໍ່ເຊັ່ນ: ສິນໃນນ້ຳ, ເຄື່ອງເຟີນີເຈີ, ຢາງພາລາ, ໝາກມ່ວງຫິມະພານ, ຜິກໄທ... ສິ່ງທີ່ພົ້ນເດັ່ນຄື ປັດຈຸບັນເຄື່ອງເຟີນີເຈສົ່ງນອກຂອງຫວຽດນາມໄປຍັງປະເທດອາເມລິກາໄດ້ກວມເອົາ 39%, ຍິ່ປຸ່ນ: 15% ຂອງລວມຍອດມູນຄ່າສົ່ງນອກທັງໝົດ... ຄືແນວນັ້ນ ຫວຽດນາມມີທ່າດີຫຼາຍທີ່ສຸດທຽບກັບບັນດາປະເທດທີ່ມີເງື່ອນໄຂຜະລິດຄືຫວຽດນາມ.
ທີສາມ, ກ່ຽວກັບຄວາມຈັບໃຈໃນການດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດ. ແນ່ນອນວ່າ, ເມື່ອມີທ່າດີທາງດ້ານການຄ້າສິນຄ້າ, ພາສີຂາເຂົ້າຂາອອກຕ່ຳ, ພ້ອມກັບມີທີ່ຕັ້ງພູມີສາດ - ເສດຖະກິດອັນສະດວກກ່ຽວກັບທາງທະເລ, ທາງອາກາດ, ດັ່ງນັ້ນ ຫວຽດນາມຈຶ່ງມີຄວາມຈັບໃຈໃນການດຶງດູດການທຶນລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດຫຼາຍກວ່າອີກ. ບັນຫາອັນສຳຄັນແມ່ນຕ້ອງຮູ້ດັດສົມ ຮັບເອົາທຶນລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ ເຂົ້າໃນບັນດາຂົງເຂດທີ່ມີປະສິດທິຜົນໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາ, ຍົກລະດັບປະສິດທິພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບຂອງຜະລິດຕະພັນກະສິກຳໃຫ້ສູງຂຶ້ນ.
ທີສີ່, ມີໂອກາດເປົ້າໝາຍແລະກຳລັງໜູນ ເພື່ອຍູ້ແຮງການຈັດວາງໂຄງປະກອບກະສິກຳຄືນໃໝ່. ການເຊື່ອມໂຍງຢ່າງແຂງແຮງແລະຮອບດ້ານກັບສາກົນ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ການກະສິກຳຫວຽດນາມ ທັງຕ້ອງປະຕິບັດກົດເກນຕະຫຼາດ, ທັງຕ້ອງຮັບປະກັນບັນດາເປົ້າໝາຍອັນພື້ນຖານກ່ຽວກັບສະຫວັດດີການໃຫ້ແກ່ຊາວກະສິກອນ; ລັດຖະບານຕ້ອງຊ່ວຍເຫຼືອ, ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມອັນສະດວກໃຫ້ແກ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງບັນດາພາກສ່ວນເສດຖະກິດ; ມີການຄົ້ນຄ້ວາ, ມອນຮັບດ້ານວິທະຍາສາດ - ເຕັກໂນໂລຊີ, ພັດທະນາຕະຫຼາດ, ໂຄງສ້າງພື້ນຖານທີ່ຮັບໃຊ້ການຜະລິດ ແລະ ຊີວິດການເປັນຢູ່; ຫັນເປັນສັງຄົມໃນການລົງທຶນຢ່າງແຂງແຮງກວ່າອີກ, ຖືເປັນສຳຄັນບົດບາດຂອງບັນດາອົງການຈັດຕັ້ງຊຸມຊົນ ແລະ ບັນດາຮູບການເຊື່ອມຕໍ່ຕ່າງຝ່າຍຕ່າງໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດ ໃນພວງພະນັງການຜະລິດ ແລະ ຈຳໜ່າຍສິນຄ້າ. ສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ຈະເປັນກຳລັງໜູນ ແລະ ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຊຸກຍູ້ການຈັດວາງໂຄງປະກອບກະສິກຳຄືນໃໝ່ຢ່າງໄວ ແລະ ມີປະສິດທິຜົນ.
ລວມຄວາມວ່າ, ເມື່ອເຂົ້າຮ່ວມສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ, ຫວຽດນາມຈະມີໂອກາດອັນສະດວກດີເພື່ອພັດທະນາກະສິກຳ. ຕ້ອງຖືວ່າ ສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ເປັນໄມ້ງັດເສດຖະກິດ ເພື່ອຊອກຮູ້ແລະໝູນໃຊ້ບັນດາມາດຕະການພັດທະນາແບບບຸກທະລຸ. ກະສິກຳຕ້ອງກຳໂອກາດຢ່າງໄວວາ, ປັບຕົວຢ່າງທັນການ ເພື່ອຫັນໂອກາດແຫ່ງສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ເປັນປະສິດທິຜົນຕົວຈິງ. ດ້ວຍມູນເຊື້ອແຫ່ງຄວາມດຸໝັ່ນ, ຂະຫຍັນຂັນເຄື່ອນ, ມີຫົວຄິດປະດິດສ້າງ ແລະ ມີບົດຮຽນພາຍຫຼັງ 30 ປີແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່ແລະການເຊື່ອມໂຍງສາກົນຂອງປະເທດ, ການກະສິກຳໄດ້ກາຍເປັນຂະແໜງການເສດຖະກິດເປີດຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະ ຈະໄດ້ຜົນປະໂຫຍດຫຼາຍຢ່າງຈາກສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກຢ່າງແນ່ນອນ.
ຜ່ານຜ່າສິ່ງທ້າທາຍເພື່ອພັດທະນາ
ເຖິງວ່າໂອກາດເປັນທ່າອຽງອັນພື້ນຖານກໍຕາມ, ແຕ່ເມື່ອເສີມຂະຫຍາຍມັນ, ການກະສິກຳຫວຽດນາມກໍຕ້ອງປະເຊີນໜ້າກັບສິ່ງທ້າທາຍບໍ່ໜ້ອຍ ທີ່ຕ້ອງຜ່ານຜ່າເພື່ອການພັດທະນາ ຊຶ່ງພົ້ນເດັ່ນແມ່ນບັນດາບັນຫາລຸ່ມນີ້:
ທີໜຶ່ງ, ການກະສິກຳຂອງຫວຽດນາມ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນການຜະລິດຂະໜາດນ້ອຍ, ຂະໜາດຄອບຄົມເປັນຕົ້ນຕໍ່; ການສົ່ງນອກຜະລິດຕະພັນກະສິກຳແບບວັດຖຸດິບ. ປັດຈຸປັນ, ໃນຂົງເຂດກະສິກຳມີວິສາຫະກິດປະມານ 3.500 ແຫ່ງ, ກວມເອົາພຽງ 1,01% ຂອງຈຳນວນວິສາຫະກິດທັງໝົດຂອງທົ່ວປະເທດ, ແລະສ່ວນຫຼາຍແມ່ນວິສາຫະກິດຂະໜາດນ້ອຍ ນ້ອຍທີ່ສຸດ (ວິສາຫະກິດທີ່ມີທຶນແຕ່ 5 ຕື້ດົ່ງລົງມາ ກວມເຖິງ 60% ຂອງຈຳນວນວິສາຫາກິດກະສິກຳ), ບໍ່ມີຄວາມສາມາດແຊກຊືມເຂົ້າໃນລະບົບຈໍລະຈອນຈຳໜ່າຍຕົ້ນຕໍ່ ດັ່ງນັ້ນການສົ່ງນອກຈຶ່ງບໍ່ມີຄວາມຍືນຍົງ, ບໍ່ສາມາດຄອບຄອງການຜະລິດ ແລະ ຕະຫຼາດ.
ຄອບຄົວຊາວກະສິກອນຫວຽດນາມ ເປັນໜ່ວຍຜະລິດອັນພື້ນຖານໃນກະສິກຳ ແຕ່ສ່ວນຫຼາຍມີກຳລັງຄວາມສາມາດດ້ານເສດຖະກິດນ້ອຍທີ່ສຸດ, ພັດຍັງທຳການຜະລິດແບບເອກະເທດ ບໍ່ສອດຄ່ອງກັບເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ແລະ ການເຊື່ອມໂຍງສາກົນໃນປັດຈຸປັນ. ໃນທົ່ວປະເທດ ມີປະມານ 11,9 ລ້ານຄອບຄົວຜະລິດກະສິກຳ ເຊິ່ງໃນນັ້ນ 35% ຂອງຈຳນວນຄອບຄົວ ມີເນື້ອທີ່ດິນປູກຝັງສະເລ່ຍເກືອບ 0,2 ແຮັກຕາຕໍ່ຄົວ, 65% ຂອງຈຳນວນຄອບຄົວມີເນື້ອທີ່ດິນປູກຝັງສະເລ່ຍ 0,5 ແຮັກຕາຕໍ່ຄົວ. ຄອບຄົວປູກພືດປະຈຳປີມີ 10,36 ລ້ານຄອບຄົວ, ຄິດສະເລ່ຍແຕ່ລະຄອບຄົວໄດ້ທຳການປູກຝັງໃນເນື້ອນທີ່ 0,62 ແຮັກຕາ. ຄອບຄົວປູກຕົ້ນໄມ້ໄລຍະຍາວມີ 5,1 ລ້ານຄອບຄົວ ຄິດສະເລ່ຍແຕ່ລະຄອບຄົວທຳການປູກຝັງໃນເນື້ອທີ່ 0,7 ແຮັກຕາ. ຄອບຄົວລ້ຽງໝູມີ 4 ລ້ານຄອບຄົວ, ໃນນັ້ນ 77% ຂອງຈຳນວນຄອບຄົວໄດ້ລ້ຽງໝູສະເລ່ຍ 5 ໂຕຕໍ່ຄົວ; ຄອບຄົວລ້ຽງໄກ່ມີ 7,9 ລ້ານຄອບຄົວ, ໃນນັ້ນ 90% ຂອງຈຳນວນຄອບຄົວໄດ້ລ້ຽງໄກ່ສະເລ່ຍ 47 ໂຕຕໍ່ຄົວ. ຫວຽດນາມມີແຮງງານກະສິກຳທັງໝົດ 21 ລ້ານຄົນ ໃນນັ້ນ 97,25% ຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງວິຊາຊີບ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງວິຊາຊີບຊັ້ນຕົ້ນກວມພຽງ 1,5%, ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງວິຊາຊີບຊັ້ນກາງກວມ 1,23%, ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງວິຊາຊີບຊັ້ນສູງກວມ 0,21%. ຖ້າທຳການຜະລິດ ທຸລະກິດແບບເອກະເທດ ຄອບຄົວຊາວກະສິກອນຈະບໍ່ມີກຳລັງແຮງເສດຖະກິດ ແລະ ຈະບໍ່ທົນຕໍ່ຄວາມສ່ຽງໄດ້.
ຫວຽດນາມສົ່ງນອກຜະລິດຕະພັນກະສິກຳໃນຮູບແບບວັດຖຸດິບເປັນຕົ້ນຕໍ່, ຈຳນວນໜຶ່ງໄດ້ຜ່ານການປຸງແຕ່ງເບື້ອງຕົ້ນ ຫຼືການຮັບເໝົາປຸງແຕ່ງ, ດັ່ງນັ້ນລາຄາ, ຄຸນນະພາບ, ຄຸນຄ່າເພີ່ມຂອງຜະລິດຕະພັນກະສິກຳສົ່ງນອກກໍ່ຍັງຕ່ຳທີ່ສຸດ.
ທີສອງ, ສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ໄດ້ນຳເອົາໂອກາດຫລຸດຜ່ອນພາສີລວມ ມາໃຫ້ຄູ່ສັນຍາທັງໝົດ, ເຮັດໃຫ້ແຫຼ່ງນຳເຂົ້າຜະລິດຕະພັນກະສິກຳຈາກບັນດາປະເທດສະມາຊິກທີພີພີ ເຂົ້າສູ່ຫວຽດນາມ ກໍຈະເພີ່ມຂຶ້ນດ້ວຍລາຄາແຂ່ງຂັນກວ່າ, ສ້າງຄວາມກົດດັນໃຫ້ແກ່ການຜະລິດພາຍໃນປະເທດ. ສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ຖືກຖືວ່າເປັນ “ຢາທົດສອບ” ສຳລັບການຈັດວາງໂຄງສ້າງກະສິກຳຄືນໃໝ່, ຖ້າຫາກລະບົບການຄຸ້ມຄອງບໍລິຫານ, ຊາວກະສິກອນ ແລະ ວິສາຫະກິດ ບໍ່ມີການປະຕິຮູບແລະເຊື່ອມຈອດກັນ ໃນສະໜາມຫຼິ້ນລວມທີ່ສະເໝີພາບ ໂດຍການດັດສົມຢ່າງພາວະວິໃສຂອງຕະຫຼາດ, ກໍອາດຈະຖືກ “ປະລາໄຊໃນສະໜາມພາຍໃນປະເທດ” ຢ່າງງ່າຍດາຍ. ຂົງເຂດຜະລິດຈຳນວນໜຶ່ງ, ສິນຄ້າອັນເປັນມູນເຊື້ອບາງປະເພດ ທີ່ໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກລັດຖະບານໃຫ້ມີການພັດທະນາໃນຊຸມປີທີ່ຜ່ານມາ, ແຕ່ເມື່ອເຂົ້າຮ່ວມສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ, ຈະບໍ່ມີທ່າດີໃນການແຂ່ງຂັນທາງດ້ານປະສິດທິພາບ ລາຄາ ຄຸມນະພາບ ແລະ ຄວາມປອດໄພອີກ ກໍຈະພົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການຂະຫຍາຍຕົວ. ພິເສດແມ່ນຂະແໜງການລ້ຽງສັດ, ເມື່ອເຂົ້າຮ່ວມສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ຂະແໜງການລ້ຽງສັດຂອງຫວຽດນາມຈະຕົກໃນທ່າຮັບຍ້ອນລະດັບຕ່ຳ, ໃນຂະນະນັ້ນມັນເປັນທ່າດີຂອງຫຼາຍປະເທດທີ່ຈະເລີນພັດທະນາເຊັ່ນ: ການາດາ, ອົດສະຕຣາລີ, ອາເມລິກາ. ດັ່ງນັ້ນ, ການຈັດວາງໂຄງປະກອບຂະແໜງການລ້ຽງສັດຄືນໃໝ່ ຕ້ອງໄດ້ປະຕິບັດຢ່າງຮີບດ່ວນ, ຕາມທິດຍູ້ແຮງການຜະລິດຕາມພວງພະນັງຜະລິດຕະພັນ, ຖືເອົາວິສາຫະກິດເປັນໃຈກາງ, ຕິດກັບບັນດາສະຫະກອນແບບໃໝ່ ແລະ ຄອບຄົວທີ່ລ້ຽງສັດ; ກ່ອນອື່ນໝົດ ຜະລິດຕະພັນການລ້ຽງສັດຕ້ອງສະອາດ, ປອດສານພິດ, ຄຸນນະພາບດີ. ຕ້ອງຈຳກັດການນຳເຂົ້າວັດຖຸສົ້ນເຂົ້າ, ພິເສດແມ່ນຫົວອາຫານສັດ; ຫັນປ່ຽນເນື້ອທີ່ດິນປູກພືດສະບຽງອາຫານສ່ວນໜຶ່ງທີ່ມີຄຸນຄ່າຕ່ຳ ມາປູກພືດວັດຖຸດິບເພື່ອລ້ຽງສັດ, ສຸມໃສ່ການຜະລິດບັນດາປະເພດອາຫານເພີ່ມເຕີມເພື່ອຫລຸດລາຄາສຳເລັດຮູບຂອງການລ້ຽງສັດ; ນຳເຂົ້າແນວພັນໃໝ່ທີ່ມີປະສິດທິພາບ, ຄຸນນະພາບ, ປະສິດທິຜົນສູງ ເພື່ອເພີ່ມຄວາມສາມາດແຂ່ງຂັນ ແລະ ຮັບປະກັນການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ.
ທີສາມ, ການຈຳໜ່າຍຂາຍສິນຄ້າຜະລິດຕະພັນກະສິກຳຈຳນວນໜຶ່ງຂອງຫວຽດນາມ ກໍ່ຈະສືບຕໍ່ປະເຊີນໜ້າກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ຍ້ອນສິ່ງກີດຂວາງທີ່ບໍ່ແມ່ນພາສີສຸລະກາກອນ, ຖ້າຫາກຫວຽດນາມຍັງຄຸ້ມຄອງຄຸນນະພາບຜະລິດຕະພັນຄືປັດຈຸປັນ.
ດ້ວຍການວິເຄາະເທິງນີ້, ເພື່ອປັບຕົວໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ແລະມີປະສິດທິຜົນ, ໃນຂະນະທີ່ສັນຍາຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບການສັດຕະຍາບັນຢ່າງເປັນທາງການນັ້ນ, ກ່ອນອື່ນຕ້ອງປະກາດເຜີຍແຜ່ຄວາມຮູ້ອັນພື້ນຖານ ແລະ ຂໍ້ກຳນົດຕ່າງໆ ຂອງສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ ໃຫ້ປະຊາຊົນແລະວິສາຫະກິດຊາບໂດຍໄວ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ຢ່າງກວ້າງຂວາງ ກ່ຽວກັບສິ່ງທ້າທາຍແລະຄວາມສະດວກຕ່າງໆ, ລຳດັບການດຳເນີນກ່ຽວກັບການຫລຸດຜ່ອນພາສີ ການເປີດຕະຫຼາດ; ກວດຄືນແລະປັບປຸງເພື່ອໃຫ້ຂໍ້ກຳນົດຂອງກົດໝາຍພາຍໃນປະເທດສອດຄ່ອງກົມກຽວກັບສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຂ້າມປາຊີຟິກ; ສືບຕໍ່ສຸມໃສ່ປະຕິບັດໂຄງການຈັດວາງໂຄງປະກອບຄືນໃໝ່ ເພື່ອແນໃສ່ຍົກສູງປະສິດທິຜົນຂອງການກະສິກຳ, ຍົກສູງຄວາມສາມາດແຂ່ງຂັນ ແລະ ພັດທະນາພວງພະນັງລຳລຽງສະໜອງກະສິກຳ./.
ປອ. ຮ່າກົງຕວນ
ຮອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ພັດທະນາຊົນນະບົດ
-----------------------------
* ບົດນີ້ໄດ້ລົງພິມໃນວາລະສານກອມມູນິດ ສະບັບທີ 883 (ເດືອນພຶດສະພາ 2016)