ຕາແສງຕູຫລົງຈຽງ (Dulongjiang Town), ເມືອງປົກຄອງຕົນເອງ ຊົນເຜົ່າຕູຫລົງຊົນເຜົ່ານູເມືອງກົ້ງຊານ ແຂວງຢຸນນານ (Gongshan Dulong and Nu Autonomous County, Yunnan province) ຕັ້ງຢູ ເຂດສະຫງວນທຳມະຊາດລະດັບຊາດພູເກົາຫລີກົງ (Gaoligong mountain) ແລະ ເຂດສູນກາງມໍລະດົກໂລກທາງທຳມະຊາດ “ແມນ້ຳສາມສາຍໄຫລມາບັນຈົບກັນ”, ເປັນທີ່ຢູອາໄສຕົ້ນຕໍຂອງຊົນເຜົ່າຕູຫລົງ (The Drung ethnic) ຊົນເຜົ່າສວນຫນອຍຂອງຈີນ.
ຈາກປາທີ່ຖືກບຸກເບີກທຳລາຍຈົນຮອດການເວນຍາມພູຜາ - ປົກປັກຮັກສາປາໄມ, ຈາກການເຜົາປາເຮັດໄຮຈົນມາຮອດການອາໄສປາສາງຄວາມຮັ່ງມີ, ຈາກທີ່ຫາງໄກຈາກໂລກພາຍນອກ ມາເຖິງການເປີດປະຕູຕອນຮັບແຂກ, ປີມໆມານີ້, ບານຕູຫລົງຈຽງ ໄດມີຄຳເວົ້າຫນຶ່ງອອກມາກໍຄື “ບຕັດໄມ, ບເຜົາພູ” ກໍສາມາດເປັນເສັ້ນທາງການລົບລາງຄວາມທຸກຍາກທາງນິເວດເພື່ອການຫລຸດພົ້ນອອກຈາກຄວາມທຸກຍາກ, ກາຍເປັນຄຳເວົ້າທີ່ຂຽນບັນຍາຍອັນມີຊີວິດຊີວາຂອງ“ນ້ຳໃສ - ພູຂຽວ ກໍເເມນພູເງິນພູຄຳ”.
ປີ 2018, ຊົນເຜົ່າຕູຫລົງ ທັງຫມົດຊົນເຜົ່າໄດບັນລຸການຫລຸດພົ້ນອອກຈາກຄວາມທຸກຍາກ, ບອກລາຄວາມທຸກຍາກຢາງສົມບູນເປັນຄັ້ງປະຫວັດສາດ. “ການຫລຸດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຍາກເປັນພຽງບາດກາວທຳອິດ, ວັນທີ່ດີກວານີ້ ຍັງຢູໃນພາຍພາກຫນາ.” ມວນຊົນເຜົ່າຕູຫລົງ ມີຄວາມເຊື່ອຫມັ້ນຢາງເຕັມປຽມຕກັບການສາງເສັ້ນທາງຊີວິດທີ່ດີ.
ຈາກປາທີ່ຖືກບຸກເບີກທຳລາຍຈົນຮອດການກວດກາພູຜາ-ປົກປັກຮັກສາປາໄມ
ທານ ຫລົງເຕີເສິງ (Long Decheng) ແມນ ຮອງຫົວຫນາຄະນະກຳມະການ ບານຕີເຈິ້ງຕາງ (Dizhengdang) ຕາແສງຕູຫລົງຈຽງ, ຕຳແຫນງອີກອັນຫນຶ່ງຂອງເພິ່ນກໍແມນຜູພິທັກປາໄມຂອງຫນວຍຍອຍຄຸມຄອງ ແລະ ຮັກສາຊັບພະຍາກອນປາໄມຂອງບານ, ໃນທຸກເດືອນ ລາວ ແລະ ບັນດາຫມູເພື່ອນຕອງອອກໄປກວດກາຕາມພູຜາ ປົກປັກຮັກສາປາໄມ ບຫນອຍກວາສອງຄັ້ງ.
ໃນເມື່ອກອນ, ປະຊາຊົນຊົນເຜົ່າຕູຫລົງ ອາໄສການບຸກເບີກທຳລາຍປາໃຊຊີວິດຜານໄປແຕລະມື້ຢາງຍາກລຳບາກ,ຕົ້ນໄມຍິ່ງຕັດຍິ່ງຫນອຍ, ພູຍິ່ງເຜົາຍິ່ງໂລນ, ການນຳຫາເສັ້ນທາງ “ບຕັດຕົ້ນໄມ, ບເຜົາພູ” ກໍສາມາດຫລຸດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຍາກສາງຄວາມຮັ່ງມີ, ກາຍເປັນເລື່ອງໃຫຍທີ່ຮີບດວນ. ການດຳເນີນການເພື່ອບັນລຸຜົນການຊົດເຊີຍຂອງລະບົບນິເວດ, ໄດເຮັດໃຫປະຊາຊົນຜູທຸກຍາກກາຍເປັນຜູພິທັກປາໄມ ຫລື ຜູພິທັກນິເວດ, ກໍແມນມາດຕະການຫນຶ່ງທີ່ສຳຄັນໃນນັ້ນ.
ເດືອນສິງຫາ 2017, ທ່ານ ຫລົງເຕີເສີງ ກາຍເປັນຜູພິທັກປາໄມ, ບານຕີ່ເຈິ້ງຕາງທີ່ລາວອາໄສຢູ, ແມນບານຫນຶ່ງທີ່ມີເນື້ອທີ່ປາໄມໃຫປົກປັກຮັກສາຫລາຍທີ່ສຸດໃນທົ່ວບານ, ຫມົດບານມີຜູພິທັກປາໄມນິເວດທັງຫມົດ 82 ຄົນ, ການຕັດປາຊະຊາຍ, ລັກເຄື່ອງປາຂອງດົງ, ລັກຈັບລັກລາສັດ ແລະ ອື່ນໆ, ລວນແຕແມນຈຸດສຳຄັນໃນການກວດກາ ແລະ ປົກປັກຮັກສາຂອງເຂົາເຈົ້າ.
ຢູບານຕູຫລົງຈຽງ, ຜູພິທັກປາຄືກັບ ຫລົງເຕີເສິງ ມີຢູ 313 ຄົນ, ຜານເມືອງ, ຕາແສງ, ບານ, ຫນວຍຍອຍ, ບັນລຸກົນໄກການຄຸມຄອງ ແລະ ຮັກສາຕາຫນາງ “ສີ່ຂັ້ນ”, ບພຽງແຕມີຜົນໃນການປົກປັກຮັກສາສະພາບແວດລອມນິເວດ, ຍັງໄດເຮັດໃຫ ປະຊາຊົນຜູທຸກຍາກມີໂອກາດໄດວຽກເຮັດງານທຳໃນທອງຖິ່ນ, ໃນທຸກປີທຸກຄົນມີລາຍໄດໃນລັກສະນະເງິນເດືອນ 1 ຫມື່ນຢວນ.
ໃນປັດຈຸບັນ, ອັດຕາການປົກຫຸມຂອງປາໄມຢູ ຕູຫລົງຈຽງສູງເຖິງ 93,10%, ເຂດນ້ຳໄຫລຂອງ ແມນ້ຳຕູຫລົງຈຽງ ໄດ ຄົ້ນພົບພືດຂັ້ນສູງ 1000 ກວາຊະນິດ, ສັດປາ 1151 ຊະນິດ,ກາຍເປັນຫໍພິພິຕະພັນທຳມະຊາດເທິງພື້ນດິນ, ສາງຂອງຢີນ(Gene) ຊີວະນານາພັນທີ່ມີສຽງຊື່ລືຊາສົມກັບຄວາມຈິງ.
“ການພັດທະນາພາຍໃຕການປົກປັກຮັກສາ, ການຫລຸດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຍາກໃນການພັດທະນາ, ເອົາແມນ້ຳຕູຫລົງຈຽງ ສາງເປັນສະຫວັນເມືອງຄົນທີ່ມີເມກສີຂາວທອງຟາສີຄາມ ແລະ ມີນົກສົ່ງສຽງຮອງດອກໄມສົ່ງກິ່ນຫອມ” ທານ ກາວເຕີຫລົງ (Gao Derong) ເຈົ້າເມືອງເວົ້າວາ, ຮັກສາລະບົບນິເວດຂອງແມນ້ຳຕູຫລົງຈຽງໃຫດີ, ແມນການປະກອບສວນອັນຍິ່ງໃຫຍທີ່ສຸດຂອງປະຊາຊົນຊົນເຜົ່າຕູຫລົງ!
ຈາກປູກຫລາຍເກັບກຽວໄດຫນອຍ ມາເຖິງການອາໄສປາສາງຄວາມຮັ່ງມີ
“ການເຜົາເພື່ອບຸກເບີກແຕລະຮອບ, ການເຜົາປາເຮັດໄຮ, ປູກຫລາຍເກັບກຽວໄດຫນອຍ” ແມນຄຳບັນຍາຍຊີວິດການຜະລິດທີ່ຜານມາຂອງມວນຊົນເຜົ່າຕູຫລົງ, ສວນສາລີ, ຫົວເຜືອກ, ມັນຝຣັ່ງ ແລະ ພືດອື່ນໆທີ່ປູກໂດຍຜານການເຜົາປາເຮັດໄຮມີຜົນຜະລິດຕຫົວຫນວຍທີ່ຕ່ຳ, ຕອງໄດຕັດຕົ້ນໄມເລື້ອຍໆ, ເກັບຂຸດຄົ້ນເຄື່ອງປາຂອງດົງ, ລາສັດຈັບສັດເພື່ອໄປປຽນເອົາເງິນເພື່ອຊົດເຊີຍຄາໃຊຈາຍໃນບານເຮືອນ.
ເຮັດຈັ່ງໃດ ພາຍໃຕເງື່ອນໄຂການປົກປັກຮັກສາ ເພື່ອໃຫປະຊາຊົນມີລາຍຮັບເພີ່ມຂຶ້ນ ? ອາໄສຊັບພະຍາກອນຂະແຫນງການປາໄມທີ່ມີຢູຢາງອຸດົມສົມບູນ, ບານຕູຫລົງຈຽງ ໄດແນໃສຂະແຫນງການປາໄມທີ່ມີສີສັນພິເສດໂດຍການເອົາຫມາກແຫນງເປັນຕົ້ນຕໍ.
ລະດູເກັບຫມາກແຫນງ, ສອງຝັ່ງຂອງ ແມນ້ຳຕູຫລົງຈຽງ ໄດມີກິ່ນຫອມຂອງຫມາກແຫນງລອຍປິວຢູຢາງເຂັ້ມຂຸນ.ຄອບຄົວ ຟາງຊິ່ນຫມິງ (Fang Xinming) ຂອງ ບານຊຽນຈິວ (Xianjiu) ທີ່ຢູກາງປາທຶບຂອງຮອມພູສູງໄດປູກຫມາກແຫນງ100 ກວາມູ, ນັກຂາວໄດສຳພາດໃນມື້ດຽວກັນກັບທີ່ຫມາກແຫນງຊດທຳອິດຖືກເກັບ ກໍມີພຄາມາຊື້ຈົນຫມົດຢາງໄວວາ, “ທັງຫມົດມ 7416 ຈິ່ນ ( ເທົ່າກັບ 3706 ກິໂລ), ຂາຍໄດ້ 33 ພັນຢວນ!”
ຕົ້ນປີ 2012, ບານ ຕູຫລົງຈຽງ ເຜີຍແຜການປູກຫມາກແຫນງໃນຂອບເຂດກວາງ, ຂະແຫນງການປາໄມ, ການຊວຍເຫລືອເພື່ອຫລຸດພົ້ນຄວາມທຸກຍາກ, ຫນວຍສາສະຫນາປະຊາຊົນ ແລະ ພາກສວນອື່ນໆອອກແຮງຮວມກັນເປັນກຸມ, ຜານການແຈກຫນຫມາກແຫນງຟຣີ, ສົ່ງເຕັກນິກໄປຮອດປະຕູບານເຮືອນ ແລະ ວິທີອື່ນໆໃນການຊວຍເຫລືອປະຊາຊົນຕູຫລົງປູກຫມາກແຫນງ.
ກໍແມນໃນເວລານັ້ນ, ທີ່ຄອບຄົວ ຟາງຊິນຫມິ່ງ ທີ່ຢູພາຍໃຕການຊວຍເຫລືອຂອງລັດຖະບານແລວເລີ່ມປູກຫມາກແຫນງ. ກອນຫນານັ້ນ, ໃນຄອບຄົວຕົ້ນຕໍກໍແມນປູກສາລີ, ຫົວເຜືອກ, ມັນຝຣັ່ງ ແລະ ພືດອື່ນໆ, ແຕວາມັນກໍພຽງກິນອີ່ມຄອບຄົວຫນຶ່ງເທົ່ານັ້ນ, ທັງບສາມາດນຳພາລາຍຮັບທີ່ຫລາຍກວານີ້ມາໄດ,ແຕວາການປູກຫມາກແຫນງທຸກປີລາຍຮັບຫນອຍສຸດກໍແມນ 3-4 ຫມື່ນຢວນ.
ຈາກຄົວເຮືອນຫນຶ່ງໄປສອງສາມຄົວເຮືອນ, ຈາກກຸມນອຍຫນຶ່ງໄປຫາສອງສາມກຸມນອຍ, ຈາກບານຫນຶ່ງໄປຫາສອງສາມບານ, ປັດຈຸບັນເນື້ອທີ່ການປູກຫມາກແຫນງຂອງບານ ຕູຫລົງຈຽງ ໄດພັດທະນາໄປຮອດ 68 ພັນມູ. ຫມາກແຫນງທີ່ແດງອອງຕອງ, ກາຍເປັນ “ຫມາກຄຳ” ທີ່ພາຫລຸດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຍາກ ສາງຄວາມຮັ່ງມີຂອງປະຊາຊົນຊົນເຜົ່າຕູຫລົງ.
ນອກຈາກການປູກຫມາກແຫນງ, ບານ ຕູຫລົງຈຽງ ຍັງໄດຜານຮູບແບບ “ປາ + ເຫັດ” “ປາ + ສັດລຽງ” “ປາ + ເຜິ້ງ”ເປັນຕົ້ນ, ໃນການນຳພາປະຊາຊົນຊົນເຜົ່າຕູຫລົງ ພັດທະນາການປູກຝັງລຽງສັດຕາງໆທີ່ຢູລຸມປາ ເຊັ່ນ: ເຫັດທອງແກະ (Morchella esculenta), ງົວຕູຫລົງ, ໄກຕູຫລົງ, ເຜິ້ງຕູຫລົງແລະ ຍົກສູງອັດຕາການນຳໃຊພື້ນທີ່ປາ ແລະ ອັດຕາການຜະລິດຢາງສຸດຂີດ.
ຈາກທີ່ແຍກຫາງຈາກໂລກພາຍນອກ ມາເຖິງການເປີດປະຕູຕອນຮັບແຂກ
ກາວຈຽນຫລິງ (Gao Jianling) ປະຊາຊົນ ບານປາໂພ (Bapo Villiage) ກໍໄດເຊີຍຊົມກັບ “ໂບນັສທາງນິເວດ” ຂອງ ຕູຫລົງຈຽງ ຄືກັນ, ສວນຊອງທາງການເພີ່ມລາຍຮັບຂອງລາວ ກໍແມນການເປີດເຮືອນພັກຊາວກະສິກອນ.
ບານ ຕູຫລົງຈຽງ ໃນທຸກປີເຄີຍມີຫິມະໃຫຍປິດພູໄວເຄິ່ງປີ, ເກືອບວາແຍກອອກຈາກໂລກພາຍນອກ. ເດືອນພະຈິກ ປີ 2015, ທາງຫລວງຕູຫລົງຈຽງ ອຸໂມງພູເກົາລີກົງ ໄດເຈາະລວງຢາງສົມບູນ, ບານ ຕູຫລົງຈຽງ ແລະ ປະຊາຊົນຊົນເຜົ່າຕູຫລົງ ໃນທີ່ສຸດກໍໄດບອກລາຫິມະປິດພູເຄິ່ງປີເປັນຄັ້ງປະຫວັດສາດ.
ເງື່ອນໄຂການຄົມມະນາຄົມໄດຮັບການປັບປຸງ, ດຶງດູດນັກທອງທຽວມານັບມື້ນັບຫລາຍຂຶ້ນ. “ນັກທອງທຽວຈຳນວນຫລາຍລວນແຕຖາມວາມີບອນກິນບອນຢູບໍ.” ກາວຈຽນຫລິງ ທີ່ມີວິໄສທັດແນມມັນສະຫມອງຫລາຍແນກໍເຫັນໂອກາດທາງທຸລະກິດໃນນັ້ນ, ກູເງິນຊື້ຕຶກແຫງຫນຶ່ງ ແລະ ເປີດເປັນເຮືອນພັກ, ລາຍໄດເພີ່ມຂຶ້ນເປັນຫລາຍເທົ່າໃນທັນທີ.
ທັດສະນີຍະພາບທຳມະຊາດຂອງຮອມພູ ແມນ້ຳຕູຫລົງຈຽງ ມີເອກະລັກສະເພາະ, ປະເພນີວັດທະນະທຳຂອງມະນຸດເຂັ້ມຂຸນ. ແນໃສສະພາບການຂອງປະຊາຊົນທີ່ “ເຝົ້າພູຄຳແຕຢູຢາງທຸກຍາກ”, ທອງຖິ່ນໄດສຸມກຳລັງແຮງໃນການພັດທະນາການທອງທຽວນິເວດ, ເລັ່ງລັດຊກຍູການກສາງເມືອງນອຍການທອງທຽວປະເພນີແມນ້ຳຕູຫລົງຈຽງ ແລະ ການກຕັ້ງເຂດທອງທຽວລະດັບ 5A. ທາງຫລວງນູຈຽງທີ່ສວຍງາມ,ທາງຫລວງແມນຳຕູຫລົງຈຽງໂຄງການທີ່ປອງກັນຢາງປອດໄພ ແລະ ໂຄງການເຄື່ອນໄຫວຍົກລະດັບທັງຫມົດຂອງແມນ້ຳຕູຫລົງຈຽງ ກໍໄດຮັບການກສາງຢາງຕເນື່ອງກັນ.
“ພູດີ, ນ້ຳດີ, ອາກາດດີ, ນັກທອງທຽວມາ ລວນແຕບຢາກຈາກໄປ!” ກາວຈຽນຫລິນ ບອກກັບນັກຂາວວາ, ເຂດທອງທຽວແມນ້ຳຕູຫລົງຈຽງ ພາຍຫລັງທີ່ໄດຮັບການຍົກລະດັບປັບປຸງ, ແຂກເຮືອນພັກຂອງຕົນແມນໄດດີຕະຫລອດມາ, ໃນໄລຍະວັນຊາດຈີນ ປີ 2019, ກຳໄລສຸດທິຂອງເດືອນດຽວເກືອບຮອດ2 ຫມື່ນຢວນ.
ຢູບານ ຕູຫລົງຈຽງ, ຊາວບານທີ່ພັດທະນາຂະແຫນງການທອງທຽວຄືກັບກາວຈຽນຫລິງ ແມນມີບຫນອຍອີກຕໄປ. ປີມໆມານີ້, ບານ ຕູຫລົງຈຽງ ໄດເປີດໂຄງການບານທອງທຽວທີ່ມີສີສັນພິເສດຢາງຕັ້ງຫນາ, ກສາງການທອງທຽວກະສິກຳນິເວດ, ການສຳຜັດປະສົບການວັດທະນະທຳອາຫານຕູຫລົງ, ສຳຜັດປະເພນີຊາວບານແບບດັ້ງເດີມ ແລະ ບານສີສັນພິເສດອື່ນໆ; ພອມດຽວກັນນັ້ນ, ສົ່ງເສີມທາແຮງຊັບພະຍາກອນປາໄມ, ກຕັ້ງການສຳຫລວດຄົ້ນຄວາຜະຈົນໄພ, ເສັ້ນທາງຂົນສົ່ງຂອງມາກັບຄົນ ແລະ ໂຄງການທອງທຽວນິເວດອື່ນໆ, ເຊິ່ງມີຜົນໃນການນຳພາຊາວບານກຸມຫນຶ່ງຫລຸດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຍາກ.
“ເພື່ອວັນທີ່ດີກວານີ້, ຕອງໄດເຮັດ, ຕອງພະຍາຍາມ!” ກາວຈຽນຫລິນ ເຊື່ອວາ, ຄຽງຄູກັບພື້ນຖານໂຄງລາງຂອງ ຕູຫລົງຈຽງ ທີ່ສົມບູນຢາງບຢຸດຢັ້ງ, ນັກທອງທຽວຈະນັບມື້ນັບຫລາຍຂຶ້ນ, ທຸລະກິດເຮືອນພັກຂອງຕົນກໍນັບມື້ນັບດີຂຶ້ນ.