ການປົກປັກຮັກສາ ປ່າໄມ້ ແລະ ຊີວະນາໆພັນ
ລາຍລະອຽດຂອງໂຄງການ
ຊື່ໂຄງການ : ການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ນໍາໃຊ້ລະບົບນິເວດປ່າໄມ້ ແລະ ຊີວະນາໆພັນ ແບບຍືນຍົງ (ProFEB)
ໃຫ້ທຶນໂດຍ : ກະຊວງ ການຮ່ວມມືດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາ (BMZ)
ປະເທດ : ສປປ ລາວ
ຄູ່ຮ່ວມງານໂຄງການ : ກະຊວງ ກະສິກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້
ໄລຍະໂຄງການ : 2019 ຫາ 2021
ຄວາມເປັນມາ
ຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ມີບົດບາດສໍາຄັນ ໃນການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດໃນປະເທດລາວ. ການຂຸດຄົ້ນໄມ້, ການລ່າສັດທີ່ຜິດກົດໝາຍ ແລະ ການສໍາປະທານທີ່ດິນຂະໜາດໃຫຍ່ ສໍາລັບ ໂຄງການກໍ່ສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້າ, ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ແລະ ການປູກສວນໄມ້ເປັນສິນຄ້າ ກໍາລັງສົ່ງຜົນກະທົບ ເຮັດໃຫ້ ເກີດການສູນເສຍພື້ນທີ່ປ່າໄມ້ ທີ່ສໍາຄັນໄປຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ການສູນເສຍດັ່ງກ່າວນີ້ ກໍ່ໃຫ້ເກີດເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ອັນໃຫຍ່ຫຼວງຕໍ່ກັບຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງດ້ານຊະນິດພັນສັດ ແລະ ພືດ ທີ່ອາໄສຢູ່ໃນພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນເຮັດໃຫ້ເກີດມີການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ. ຄວາມອາດສາມາດໃນການສະໜອງການບໍລິການ ຂອງລະບົບນິເວດທີ່ຫຼຸດລົງ ກໍ່ໃຫ້ເກີດບັນຫາສັງຄົມຢ່າງຮ້າຍແຮງ ແລະ ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍ ຕໍ່ກັບຄວາມອຸດົມສົມບູນ ຂອງລະບົບນິເວດ ເຊິ່ງປັດໄຈເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ກັບປະຊາຊົນທີ່ທຸກຍາກ ໂດຍສະເພາະແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທີ່ອາໄສ ຄວາມອຸດົມສົມບູນ ຂອງປ່າໄມ້ເປັນປັດໄຈພື້ນຖານໃນການດໍາລົງຊີວິດ.
ເຖິງແມ່ນວ່າ ພາກລັດ ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງ ການສ້າງຈິດສໍານຶກ ກ່ຽວກັບ ຄວາມຈໍາເປັນໃນການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແຕ່ມາຮອດປະຈຸບັນ ອໍານາດການປົກຄອງລັດ ແລະ ຂະແໜງການເອກະຊົນ ພຽງແຕ່ເຮັດວຽກຮ່ວມກັນໃນບາງສ່ວນເທົ່ານັ້ນ ໃນການປັບປຸງສະພາບເງື່ອນໄຂພື້ນຖານ ເພື່ອປັບຕົວເຂົ້າກັບ ການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ, ການຄຸ້ມຄອງທີ່ດີໃນຂະແໜງປ່າໄມ້ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ແບບຍືນຍົງ.
ຈຸດປະສົງ
ການເຮັດວຽກຮ່ວມກັນ ລະຫວ່າງ ອໍານາດການປົກຄອງລັດ ແລະ ຂະແໜງການເອກະຊົນຕ່າງໆ ໄດ້ປັບປຸງສະພາບເງື່ອນໄຂ ສໍາລັບ ການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ ແລະ ຊີວະນາໆພັນ ແບບຍືນຍົງ. ບັນດາສະຖາບັນ ຫຼື ອົງການການຈັດຕັ້ງລັດໄດ້ເຂົ້າເຖິງຄວາມຮູ້-ວິທີການເພີ່ມເຕີມ, ໃນຂະນະທີ່ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນໄດ້ຮັບຄວາມຮູ້ ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ໄດ້ບັນລຸເງື່ອນໄຂການດໍາລົງຊີວິດທີ່ໝັ້ນຄົງກວ່າ.
ເປົ້າໝາຍ
ໂຄງການ ສະໜັບສະໜູນ ລັດຖະບານລາວ ໃນການເຈລະຈາຂໍ້ຕົກລົງ ການເຂົ້າເປັນຄູ່ຮ່ວມສັນຍາການຄ້າໄມ້ແບບສະໝັກໃຈ ກັບ ສະຫະພາບເອີຣົບ ກ່ຽວກັບ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍປ່າໄມ້, ການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ການຄ້າໄມ້ (FLEGT). ຂໍ້ຕົກລົງນີ້ ລະບຸເຖິງພັນທະທາງດ້ານກົດໝາຍ ແລະ ທັງສອງຝ່າຍ ໄດ້ດໍາເນີນ ມາດຕະການຕ່າງໆ ໃນການສະກັດກັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ ທີ່ຜິດກົດໝາຍ ແລະ ປັບປຸງການຄຸ້ມຄອງ ໃນຂະແໜງການປ່າໄມ້. ຂະບວນການຕັດສິນໃຈແບບມີສ່ວນຮ່ວມ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນງານດັ່ງກ່າວ ແມ່ນການປະສານສົມທົບ ແລະ ເຮັດວຽກຮ່ວມກັນ ລະຫວ່າງໜ່ວຍງານພາກລັດ, ອົງການຈັດຕັ້ງທາງສັງຄົມ, ຂະແໜງການອຸດສາຫະກໍາປຸງແຕ່ງໄມ້ ແລະ ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ.
ໂຄງການ ສະໜັບສະໜູນການສະເໜີຊື່ ເອົາປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ຫີນໜາມໜໍ່ ເປັນມໍລະດົກໂລກ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການຄຸ້ມຄອງຮ່ວມ ທີ່ເປັນຕົວແບບສໍາລັບປ່າສະຫງວນອື່ນໆໃນ ລາວ. ໂດຍຜ່ານການຄຸ້ມຄອງ ແບບມີສ່ວນຮ່ວມ, ໂຄງການ ເຮັດວຽກຮ່ວມກັນກັບ ອໍານາດການປົກຄອງ ແລະ ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອຮັບປະກັນການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ຫີນໜາມໜໍ່ ໃຫ້ມີປະສິດທິພາບ. ໄດ້ມີການສ້າງໂຄງຮ່າງ ທາງດ້ານການພັດທະນາການທ່ອງທ່ຽວ ຮ່ວມກັບພາກເອກະຊົນ ເພື່ອຍົກລະດັບຊີວິດການເປັນຢູ່ ຂອງປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ການເງິນແບບຍືນຍົງ ສໍາລັບການຄຸ້ມຄອງປ່າສະຫງວນ. ການສະເໜີຊື່ເອົາປ່າສະຫງວນແຫ່ງນີ້ ເປັນມໍລະດົກໂລກຮ່ວມຊາຍແດນ ກັບອຸທິຍານແຫ່ງຊາດ ຟອງຍາແກບາງ ໃນປະເທດຫວຽດນາມ ນໍາໄປສູ່ຄວາມສາມັກຄີ ໃນການອະນຸລັກຂົງເຂດລະບົບນິເວດສາຍພູຫຼວງ ໃນທາງພາກເໜືອ.
ເພື່ອສະໜັບສະໜູນ ການປົກປັກຮັກສາ ປ່າໄມ້ ແລະ ຊີວະນາໆພັນ ໂດຍຜ່ານຂະບວນການ ຂອງ ແຜນງານ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍ ປ່າໄມ້, ການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ການຄ້າໄມ້ ແລະ UNESCO, ກິດຈະກຳທີ່ສາມ ຂອງພວກເຮົາແມ່ນສຸມໃສ່ການໃຫ້ຄວາມຮູ້ ແກ່ບັນດາປະຊາ ຊົນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ຕົວແທນຂອງ ອຳນາດການປົກຄອງຕ່າງໆ ໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດບັນດາກິດຈະກຳສ້າງຈິດສໍານຶກດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ປົກປັກຮັກສາຊີວະນາໆພັນ . ນອກຈາກນີ້, ກໍຍັງສະໜັບສະໜູນການພັດທະນາຄວາມອາດສາມາດ ໃນຂະແໜງການສຶກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ໃນລະດັບຊາດໂດຍຜ່ານຂະບວນການຮຽນຮູ້ ແລະ ການໃຫ້ຂໍ້ມູນຢູ່ບັນດາແຂວງ , ເມືອງ ແລະ ບ້ານ.
ໂດຍການລິເລີ່ມຮ່ວມກັນລະຫວ່າງ ລັດຖະບານ ສປປ ລາວ ແລະ ການຮ່ວມືເຢຍລະມັນເພື່ອການພັດທະນາ, ໂຄງການສຸມໃສ່ການເພີ່ມທະວີການຮ່ວມມືລະຫວ່າງພາກລັດ ແລະ ພາກເອກະຊົນເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ ແລະ ຊີວະນາໆພັນໃຫ້ມີປະສິດທິພາບຍິ່ງຂຶ້ນ ໂດຍອີງໃສ່ຜົນສໍາເລັດ ແລະ ປະສົບການຈາກການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງຮ່ວມມືການລາວ - ເຢຍລະມັນທີ່ຜ່ານມາ. ພ້ອມນີ້, ໂຄງການຍັງເຮັດວຽກຮ່ວມກັບບັນດາຄູ່ຮ່ວມງານທັງໃນລະດັບຊາດ, ແຂວງ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນໃນການສ້າງຍຸດທະສາດ ແລະ ວິທີການຕ່າງໆ ເຊິ່ງມັນສົ່ງຜົນກະທົບທາງບວກໂດຍກົງ ຕໍ່ຄຸນນະພາບໂດຍລວມ ຂອງການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ. ນອກຈາກນີ້, ໂຄງການຍັງໄດ້ລວມເອົາຄູ່ຮ່ວມງານເພີ່ມ ເພື່ອບັນລຸຈຸດປະສົງຂອງໂຄງການ ເພື່ອຜົນໄດ້ຮັບທີ່ຍາວນານ.
ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ບັນລຸ
ການເຈລະຈາ ເພື່ອຈະເປັນຄູ່ຮ່ວມສັນຍາການຄ້າໄມ້ແບບສະໝັກໃຈ ລະຫວ່າງ ສະຫະພາບເອີຣົບ ແລະ ສປປ ລາວ ແມ່ນມີຄວາມຄືບໜ້າອັນພົ້ນເດັ່ນ. ໂຄງສ້າງດ້ານການຮ່ວມມື ລະຫວ່າງ ບັນດາກະຊວງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ແລະ ນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນຂະບວນການຄຸ້ມຄອງແບບມີສ່ວນຮ່ວມ. ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໂຄງການ ແມ່ນມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ຈາກຂະເເໜງການເອກະຊົນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງທາງສັງຄົມ ໂດຍໄດ້ຮັບການອໍານວຍຄວາມສະດວກຈາກອໍານາດການປົກຄອງລັດ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີຄວາມຄືບໜ້າອັນພົ້ນເດັ່ນຈາກການປັບ ປຸງບັນດານິຍາມໄມ້ທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ.
ອໍານາດການປົກຄອງປ່າສະຫງວນລາວ ກໍາລັງທົດລອງລະບົບການຄຸ້ມຄອງຮ່ວມ ສໍາລັບ ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດຫີນໜາມໜໍ່. ຂໍ້ມູນຂ່າວສານກ່ຽວກັບສະຖານະພາບຂອງການອະນຸລັກໃນພື້ນທີ່ ໄດ້ລວບລວມໄວ້ ແລະ ເຜີຍແຜ່ປະຈໍາ ເລີ່ມແຕ່ ປີ 2014. ໂດຍອີງຕາມການພັດທະນາໂຄງສ້າງການພັດທະນາ ການທ່ອງທ່ຽວ ໂດຍຜ່ານຮູບແບບການຮ່ວມມື ລະຫວ່າງ ລັດ-ເອກະຊົນ-ຊຸມຊົນ, ໄດ້ອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການສ້າງຂໍ້ຕົກລົງ ລະຫວ່າງ ບັນດາຜູ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ພາກເອກະຊົນ. ອີງຕາມຄໍາແນະນໍາ ທາງດ້ານວິຊາການຈາກໂຄງການ, ລັດຖະບານລາວ ໄດ້ສ້າງກອບ ແລະ ລິເລີ່ມຂະບວນການດໍາເນີນການສະເໜີຊື່ ເຂົ້າເປັນມໍລະດົກໂລກ ທາງດ້ານທໍາມະຊາດ ໃນປີ 2016.
ໂດຍຜ່ານວຽກງານການສຶກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳສະເໜີ ຂະບວນການ ແລະ ໂຄງສ້າງ ການສື່ສານດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມຮ່ວມກັບ ບັນດາຄູ່ຮ່ວມງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ໂຄງການ ໄດ້ປັບປຸງຂອບເຂດຂອງວຽກງານສື່ ກ່ຽວກັບ ບັນຫາຕ່າງໆ ທາງດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ຕະຫຼອດ ຮອດຍຸດທະສາດແຫ່ງຊາດດ້ານການສຶກສາ ແລະ ສ້າງຈິດສຳນຶກດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການປ່ຽນແປງດິນຟ້າອາກາດ (NSECEA). ອົງ ການຈັດຕັ້ງພາກລັດ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງທາງສັງຄົມ ກຳລັງຮ່ວມກັນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ບັນດາມາດຕະການຕ່າງໆທາງດ້ານການສຶກສາສິ່ງແວດ ລ້ອມ.