(vovworld)- ມໍລະດົກໝີເຊີນ ຕັ້ງຢູ່ຮ່ອມພູທີ່ມີພູຜາປ່າໄມ້ໃຫຍ່ໂຕມະໂຫຖານ ຢູ່ ແຂວງ ກວ໋າງນາມ. ຢູ່ທີ່ນີ້ ມີວິຫານທາດ 70 ແຫ່ງດ້ວຍຄຸນຄ່າປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທຳ, ສະຖາປັດຕະຍະກຳ, ສິລະປະຂອງພື້ນຖານອະລິຍະທຳ ຈຳປາ ຊື່ງໄດ້ຮັບການຕີລາຄາວ່າທັດທຽມກັບບັນດາປູຊະນີຍະສະຖານທີ່ລືຊື່ໃນພາກພື້ນ ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຄື: Borobudur ຂອງອິນໂດເນເຊຍ, Pagan ຂອງມ້ຽນມາ, Angkor Wat ຂອງກຳປູເຈຍ. ປູຊະນີຍະສະຖານແຫ່ງນີ້ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກ ອົງການວັດທະນະທຳວິທະຍາສາດສຶກສາ ສປຊ (UNESCO) ວ່າ ແມ່ນມໍລະດົກວັດທະນະທຳໂລກເມື່ອປີ 1999. ບົດຂຽນຂອງນັກຂ່າວ ລານແອງ ທີ່ພາດຫົວເລື່ອງວ່າ: ໝີເຊີນ ມໍລະດົກວັດທະນະທຳຂອງມວນມະນຸດ.
ໝີເຊີນອາດຈະໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງເມື່ອສັດຕະວັດທີ 4. ນອກຈາກເປັນສະຖານດຳເນີນພິທີ, ຊ່ວຍລາຊະວົງຕ່າງໆສຳພັດກັບເທວະດາຟ້າແຖນແລ້ວ, ໝີເຊີນ ຍັງແມ່ນສູນວັດທະນະທຳ ແລະ ການເຫລື້ອມໃສຂອງບັນດາລາຊະວົງຈຳປາ ທັງແມ່ນບ່ອນປົງສົບບັນດາເຈົ້າຊີວິດ, ນັກບວດທີ່ມີສິດອຳນາດຫລາຍອົງ. ທ່ານ Kazik ຊື່ງແມ່ນນັກສະຖາປານີກຜູ້ປີຊາສາມາດ, ເຊິງໄດ້ຕິດພັນກັບ ໝີເຊີນມາເປັນເວລາຫຼາຍປີໄດ້ເວົ້າວ່າ: ຊາວຈຳປາ ເດີມ ໃນຕະຫລອດ 9 ສັດຕະວັດ (ນັບແຕ່ສັດຕະວັດທີ IV ເຖິງສັດຕະວັດທີ XIII) ໄດ້ຝາກຝັງຈິດວິນຍານເຂົ້າທີ່ດິນ, ຫິນ ແລະ ຮູ້ຈັກອີງໃສ່ທຳມະຊາດເພື່ອສ້າງເປັນ ໝີເຊີນ ທີ່ໃຫຍ່ໂຕມະໂຫຖານ ແລະສວຍງາມ. ຕາມທ່ານ Kazik ແລ້ວ, ໝີເຊີນ ແມ່ນຫໍພິພິດທະພັນສະຖາປັດຕະຍະກຳປະຕິມາກຳສິລະປະທີ່ລຳ້ຄ່າຂອງມວນມະນຸດ.
ໃນຮ່ອມພູມີເສັ້ນລັດສະຫມີປະມານ 2 ກິໂລແມັດ, ບັນດາວິຫານທາດ, ສຸສານຢູ່ໝີເຊີນມີຮູບແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ຖືກຜົນສະທ້ອນຈາກຮູບແບບສະຖາປັດຕະຍະກຳ ແລະ ສາດສະຫນາຮີນດູ. ຢູ່ທີ່ນີ້ ມີຫຼາຍກຸ່ມທາດ, ແຕ່ລະກຸ່ມທາດລ້ວນແຕ່ມີທາດໃຫຍ່ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງ ແລະ ບັນດາທາດສຳຮອງຢູ່ອ້ອມຮອບ. ເບື້ອງຫນ້າຂອງແຕ່ລະກຸ່ມທາດແມ່ນບ່ອນວາງເຄື່ອງຂອງບູຊາ ແລະ ທຳພິທີ. ບັນດາທາດເຫລົ່ານັ້ນລ້ວນແຕ່ເປັນຮູບຈວຍ. ປະຕູຂອງທາດມຸ່ງໄປສູ່ທິດຕາເວັນອອກເພື່ອຮັບແສງຕາເວັນ. ທາດຫລາຍແຫ່ງມີສະຖາປັດຕະຍະກຳສວຍງາມ ດ້ວຍຮູບພາບບັນດາເທວະດາທີ່ໄດ້ຮັບການປະດັບປະດາດ້ວຍລວດລາຍຫລາຍປະເພດ. ໃນບັນດາກຸ່ມທາດນັ້ນ ຍັງມີບັນດາວິຫານນ້ອຍທີ່ເຄິ່ງຄຽງກັນເພື່ອບູຊາເທວະດາບອກທິດ.
ວິຫານທາດ ແລະ ບັນດາກິດຈະກຳສຳຮອງສ່ວນຫລາຍໃນເຂດປູຊະນີຍະສະຖານ ໝີເຊີນ ລ້ວນແຕ່ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງດ້ວຍດິນຈີ່ ດ້ວຍເຕັກນິກຢ່າງລະອຽດຄ່ອງແຄ້ວ. ບັນດາລວດລາຍທີ່ປະດັບປະດາຢູ່ເທິງເສົາຫິນພ້ອມກັບຮູບປັ້ນຕ່າງໆລ້ວນແຕ່ໄດ້ຮັບການຄວັດແກະສະຫລັກຕາມເລື່ອງລາວຕ່າງໆໃນເທບນິຍາຍສາດສະຫນາຮີນດູ. ການປະສົມປະສານຢ່າງກົມກຽວດ້ວຍການຄວັດແກະສະຫລັກຢ່າງລະອຽດຄ່ອງແຄ້ວຢູ່ເທິງຝາຜະໜັງດິນຈີ່ໄດ້ສ້າງເປັນກຸ່ມວິຫານທາດ ໝີເຊີນ ທີ່ສວຍງາມ, ມີຊີວິດຊີວາ ແລະ ມີລັກສະນະພິເສດສະເພາະຂອງຮູບແບບສິລະປະຈຳປາ. ທ່ານ ດາດຈື, ຊາວເຜົ່າຈຳ ຢູ່ ນີງທ້ວນ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ເມື່ອເວົ້າເຖິງວັດທະນະທຳຈຳ ແມ່ນເວົ້າເຖິງຄວາມອຸດົມສົມບູນ, ຫລາຍຮູບຫລາຍແບບ ແລະ ເລິກເຊິ່ງ. ສິ່ງທີ່ເລິກລັບໃນທາດ, ໃນສິລະປະສະຖາປັດຕະຍະກຳ ໝີເຊີນ ຄ່ອຍໆໄດ້ຮັບການເປີດເຜີຍ, ນັ້ນແມ່ນສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້ານິຍົມທີ່ສຸດ. ບໍ່ສະເພາະຂ້າພະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ ຫາກບັນດາຊາວເຜົ່າຈຳ ຢູ່ ນີງທ້ວນ ກໍມີຄວາມເອກອ້າງທະນົງໃຈອີກດ້ວຍ.”
ເຖິງວ່າຈະແມ່ນບັນດາກິດຈະກຳກໍ່ສ້າງທີ່ມີຂະຫນາດກາງ ແລະ ນ້ອຍກໍ່ຕາມ, ແຕ່ບັນດາສະຖາປັດຕະຍະກຳຂອງ ໝີເຊີນ ພັດລວບລວມບັນດາສິ່ງທີ່ຍອດຢ້ຽມ, ແມ່ນການປະສານສົມທົບລະຫວ່າງສະຖາປັດຕະຍະກຳ ແລະ ສິລະປະແຫ່ງການປະດັບປະດາຂອງຊາວເຜົ່າຈຳປາໃນເມື່ອກ່ອນ ເພື່ອສ້າງເປັນບັນດາວິຫານທາດທີ່ເຄັ່ງຂຶມ ແລະ ເລິກລັບ. ນັກທ່ອງທ່ຽວຜູ້ຫນຶ່ງມາຈາກ ຈີນ ພາຍຫລັງໄປຢ້ຽມຢາມບັນດາວິຫານທາດຢູ່ ໝີເຊີນ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ພາຍຫຼັງໄປຢ້ຽມຢາມ ເຫ້ວ, ດາຫນັງ ຂ້າພະເຈົ້າສືບຕໍ່ໄປຢ້ຽມຢາມ ໂຮ້ຍອານ ແລະ ໝີເຊີນ, ເພາະວ່າ ນີ້ແມ່ນໜຶ່ງໃນຈຳນວນໜ້ອຍບັນດາມໍລະດົກວັດທະນະທຳໂລກທີ່ຍັງເຫລືອ. ຂ້າພະເຈົ້າກໍໄປຢ້ຽມຢາມຫລາຍປະເທດແລ້ວ, ແລະ ເຫັນວ່າ ຢູ່ທີ່ນີ້ ຍັງຄົງຮັກສາໄດ້ຄວາມງາມທີ່ມີມາແຕ່ດົນນານຂອງມໍລະດົກ.”
ຕາມການເວລາ, ເຂດປູຊະນີຍະສະຖານ ໝີເຊີນ ໄດ້ຮັບຖືວ່າແມ່ນສາງວັດທະນະທຳທີ່ອຸດົມສົມບູນຂອງຊາວເຜົ່າຈຳປາເດີມ, ແມ່ນຫໍພິພິດທະພັນສະຖາປັດຕະຍະກຳທີ່ມີຊີວິດຊີວາ, ມີຄຸນຄ່າດ້ານ ສິລະປະຄວາມງາມຂອງມວນມະນຸດ. ໄລຍະເວລາ ແລະ ສົງຄາມໄດ້ທຳລາຍປູຊະນີຍະສະຖານຢ່າງຫນັກຫນ່ວງ ແຕ່ບັນດາສິ່ງທີ່ຍັງຄົງຕົວຢູ່ທີ່ນີ້ ຍັງມີບົດບາດສຳຄັນໃນຈຳນວນມໍລະດົກວັດທະນະທຳໂລກ.