ສະພາບ
“ຊັບພະຍາກອນທີ່ດິນ”ແມ່ນຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດທີ່ມີຄຸນຄ່າສູງ ຕໍ່ການດຳລົງຊີວິດຂອງ ມວນມະນຸດ ແລະ ມີຄວາມສຳຄັນ ທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ ແລະ ວັດທະນະທໍາ. ທີ່ດິນ ແລະ ຊັບພະຍາກອນທຳຊາດ ເປັນປັດໃຈຄວາມໝັ້ນຄົງ ທາງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ. ລັກສະນະຈຸດພິເສດ ພູມສັນຖານຂອງປະເທດເຮົາ ເປັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບທະເລ, ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫ່ຍເປັນພູເຂົາສູງຊັນກວມເນື້ອທີ່ ປະມານ 80%. ທີ່ດິນ ກະສິກຳ ແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍຕໍ່ການດຳລົງຊີວິດຂອງ
ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າຊື່ງເຂົາເຈົ້າໄດ້ນຳໃຊ້ທີ່ດິນດັ່ງກ່າວ ເພື່ອທຳການປູກພືດ ແລະ ລ້ຽງສັດສຳລັບການລ້ຽງຊີບ ແລະ ແລກປ່ຽນ-
ຂາຍຜົນຜະລິດເພື່ອສ້າງລາຍຮັບ.ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າປະມານ 80% ຍັງຖືເອົາການຜະລິດກະສິກຳ (ປູກຝັງ-ລ້ຽງສັດ) ເປັນ
ອາຊີບຕົ້ນຕໍ,ຊາວກະສິກອນສ່ວນຫຼາຍຍັງເຮັດຜະລິດກະສິກຳ ແບບປະຖົມປະຖານ ແລະ ເຮັດພໍໃຜພໍມັນ.
ການເຂົ້າມາມີສ່ວນຮ່ວມ ໃນການວາງແຜນ ຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ ຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າໃນເຂດຊົນນະບົດ ແລະ ພາກສ່ວນຕ່າງໆ ທີ່ເປັນເຄືອຄ່າຍ ດ້ານການຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳ ຍັງຈຳກັດ, ສາຍເຫດ ຍ້ອນຍັງຂາດກົນໄກຕ່າງໆ ທີ່ພົວພັນເຖີງ ວິທີການຮັບ-ສົ່ງ ແລະ ເຜີຍແຜ່ຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ຍັງມີຄວາມຈຳກັດຫຼາຍ ແລະ ບໍ່ທົ່ວເຖີງ. ຕໍ່ກັບສະພາບດັ່ງກ່າວ, ຈຶ່ງເຫັນວ່າມີຄວາມຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງສ້າງກົນໄກການເຊື່ອມໂຍງໃນທຸກລະດັບ ເພື່ອສົ່ງເສີມການມີສ່ວນຮ່ວມຈາກພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງໃນການຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳໃຫ້ມີຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຍຸດຕິທຳ.
ອີກປະການຫນຶ່ງ, ວຽກງານຄຸ້ມຄອງ ແລະ ພັດທະນາທີ່ດິນກະສິກຳ ກໍຄືກົມຄຸ້ມຄອງ ແລະ ພັດທະນາທີ່ດິນກະສິກຳ ສ້າງຕັ້ງຂື້ນ ໃນທ້າຍປີ 2012 ແລະ ວຽກງານເຄື່ອຄ່າຍ ຂໍ້ມູນຂ່າວສານການຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳ ເປັນວຽກງານນື່ງ ທີ່ກົມ ຄພດກ ເປັນໃຈກາງໃນການປະສານ ແລະ ຮ່ວມມືກັບທຸກພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອສືບຕໍ່ປັບປຸງ ແລະ ສ້າງລະບຽບການຄຸ້ມຄອງ, ກຳນົດນະໂຍບາຍ ແລະ ກົນໄກຕ່າງໆ ທີ່ກ່ຽວພັນກັບການຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳ ໂດຍກົມ ຄພດກ ຈະໄດ້ສຸມໃສ່ “ສຳຫຼວດ, ຈັດສັນແລະວາງແຜນນຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງ,ຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ ໃຫ້ໄດ້ດີ; ມີເຕັກນິກ ວິທີການທີ່ເໝາະສົມ ໃນການອະນຸລັກ ແລະພັດ ທະນາທີ່ດິນ ເພື່ອການຜະລິດກະສິກຳ ຕາມທິດທີ່ຍືນຍົງ”.ໂຄງການນີ້ຈະເລັງໃສ່ການປັບປຸງ ແລະ ສ້າງກົນໄກທີ່ເອື້ອອຳນວຍໃຫ້ແກ່ວຽກງານຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ ທີ່ດິນກະສິກຳ ໃຫ້ມີຄວາມສະຫງົບ, ຍຸດຕິທຳ ແລະ ມີຄວາມຍືນຍົງ. ໂຄງການດັ່ງກ່າວຍັງເປັນການປະກອບສ່ວນ ເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍ ສະຫັດສະວັດ, ການຄໍ້າປະກັນທາງດ້ານສະບຽງອາຫານ, ປັບປຸງຊິວິດການເປັນຂອງປະຊົນບັນເຜົ່າຢູ່ຊົນນະບົດໃຫ້ດີຂື້ນ ເທີ່ອລະກ້າວ. ຍ້ອນບັນຫາ ແລະ ສາຍເຫດຕ່າງໆຂ້າງເທີງມັນຮຽກຮ້ອງໃຫ້ ຂະແໜງການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ພັດທະນາທີ່ດິນກະສິກຳ ຊື່ງເປັນຂະແໜງການຫຼັກ ແລະ ຮັບຜິດ ຊອບໂດຍກົງ ໃນການປະສານງານ ແລະ ຮ່ວມມືກັບພາກສ່ວນຕ່າງໆ ເພື່ອກໍານົດວິທີການ, ນະໂຍບາຍ ແລະ ກົນໄກ ໃນການຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ ທີ່ດິນກະສິກຳໃຫ້ເໝາະສົມ ຕາມສະພາບຈຸດພິເສດ, ເງື່ອນໄຂ ແລະ ທ່າແຮງບົ່ມຊ້ອນ ຂອງແຕ່ລະເຂດ ໃຫ້ມີປະສິດທິຜົນສູງ ແລະ ມີຄວາມຍືນຍົງ ຕໍ່ກັບການປົກປັກຮັກສາ ຊັບພະຍາກອນທີ່ດິນ, ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສີ່ງແວດລ້ອມ.
ປະສົບການ ແລະ ໂອກາດ
Rights-LINK I, ຊຶ່ງແມ່ນໄລຍະທີ 1 ຂອງໂຄງການທີ່ໄດ້ຮັບທຶນຈາກ ອົງການເພື່ອການພັດທະນາ ແລະ ການຮ່ວມມືຂອງ
ປະເທດສະວິດ(SDC), ໄດ້ສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ເຈົ້າຂອງສິດ, ປັບປຸງ ກົນໄກຄວາມຮັບຜິດຊອບໃຫ້ເຂັ້ມແຂງ,ສະໜັບສະໜູນອຳນາດການປົກຄອງເພື່ອຮັບປະກັນການປົກ ຄອງທີມີຄຸນນະພາບ, ເຊື່ອມຕໍ່ບັນດາຜູ້ທີ່ມີບົດບາດກ່ຽວຂ້ອງໃນຂັ້ນທ້ອງຖິ່ນ ກັບບັນດາການນຳ ແລະ ຜູ້ວາງນະໂຍບາຍຢູ່ຂັ້ນສູນກາງ,ສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ຜູ້ວາງນະໂຍບາຍສາມາດເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນຂ່າວສານ
ກ່ຽວກັບຜົນກະທົບຂອງການຕົກລົງກ່ຽວກັບບັນຫາທີ່ດິນໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນແກ່ການພັດທະນາກົນໄກຂອງທ້ອງຖິ່ນເພື່ອ
ແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງຢ່າງວ່ອງໄວທັນການ.
Rights-LINK II ຈະສືບຕໍ່ເສີມຂະຫຍາຍຜົນສຳເລັດຂອງໄລຍະທີໜຶ່ງ: ສ້າງທີມງານ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມງານ, ຂະຫຍາຍວຽກງານໃຫ້
ກ້ວາງອອກ ແລະ ເຂົ້າເຖິງຊຸມຊົນ ເພື່ອສະໜັບສະໜູນການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນຂ່າວ ສານການຄຸ້ມຄອງການຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳ ແລະ ສົ່ງເສີມການມີສ່ວນຮ່ວມສຳລັບການຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ ທີ່ດິນທີ່ຍືນຍົງ.
ຈຸດປະສົງລວມ
ເພື່ອປັບປຸງຄວາມຮູ້, ຄວາມສາມາດ ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳ ຂອງຂະແໜງການກະສິກຳ ແລະປ່າໄມ້ ແລະເຄືອຂ່າຍ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ (ລັດ, ລວມໝູ່, ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ, ຜູ້ປະກອບການພາຍໃນ , ອົງການຈັດຕັ້ງທາງສັງຄົມ, ແມ່ຍິງ ແລະປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ) ເພື່ອໃຫ້ທຸກພາກສ່ວນໄດ້ເຂົ້າມາມີສ່ວນຮ່ວມ ແລະ ມີບົດບາດ ໃນການຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ ທີ່ດິນກະສິກຳໄດ້ຢ່າງເຕັມສ່ວນ, ເຮັດໃຫ້ການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ມີຄວາມສະງົບ, ຍຸດຕິທຳ ແລະ ມີຄວາມຍືນຍົງ.
ຈຸດປະສົງ ແລະ ອົງປະກອບ
ໂຄງການນີ້ມີສາມອົງປະກອບທີ່ມີຂອບເຂດໜ້າວຽກແຕກຕ່າງກັນ ແຕ່ມີການກ່ຽວພັນກັນ:
ກຸ່ມເປົ້າໝາຍ
ເປົ້າໝາຍຂອງ Rights-LINK II ແມ່ນເພື່ອໃຫ້ມີຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ຊາວກະສິກອນ ແລະ ສະມາຊິກຂອງຊຸມຊົນໃນທ້ອງຖິ່ນ
(ໂດຍສະເພາະແມ່ຍິງແລະ ຊົນເຜົ່າ)ໃນທົ່ວປະເທດລາວ. ຜູ້ທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງສິດ ໃນການນຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳ ແລະ ສິດໃນການ ເຂົ້າເຖິງຊັບພະຍາກອນເພື່ອການຜະລິດ. ລວມທັງພາກ ສ່ວນຕ່າງໆທີ່ເຮັດວຽກໃນການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ສົ່ງເສີມສິດ ການນຳໃຊ້
ທີ່ດິນກະສິກຳ, ຊຶ່ງໄດ້ແກ່ຂອງ ອົງການຈັດຕັ້ງຂອງລັດ ຂັ້ນສູນກາງ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນ, ພາກສ່ວນອົງການຈັດຕັ້ງທາງສັງຄົມ ແລະ ພາກສ່ວນເອກະຊົນ ໃນຂັ້ນສູນກາງ, 3 ແຂວງເປົ້າໝາຍ (ເຊກອງ, ບໍລິຄຳໄຊ, ຫຼວງນ້ຳທາ) ແລະ ຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ.
ຊັບພະຍາກອນ ແລະ ໄລຍະເວລາຂອງໂຄງການ
ງົບປະມານທັງໝົດຂອງໂຄງການແມ່ນ 2,800,000 ໂດລາສະຫະລັດ ແລະ ເຈັດສິບເກົ້າເປີເຊັນຂອງງົບ ປະມານນີ້ມາຈາກ SDC. ການໃຊ້ຈ່າຍຈະແບ່ງໃຫ້ສະເໝີກັນຢູ່ໃນແຕ່ລະຜົນໄດ້ຮັບ ແລະ ສິບເປີເຊັນທີ່ຍັງ ເຫຼືອແມ່ນໃຊ້ສຳລັບການບໍລິຫານໂຄງການ.
ໂຄງການໄດ້ເລີ່ມປະຕິບັດຕັ້ງແຕ່ກາງປີ 2012 ຫາກາງປີ 2016. ຂະນະດຽວກັນກໍ່ຍັງຈະຕ້ອງການທຶນສະໜັບສະໜູນຈາກຄູ່ຮ່ວມງານ
ຫຼາຍພາກສ່ວນ ເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມຍືນຍົງຂອງໂຄງການ ແລະ ອີກປະການໜຶ່ງທຶນຍັງມີຄວາມຕ້ອງການການສະໜັບສະໜຸນທຶນ
ຈາກພາຍນອກ ທີ່ຈະມາສົມສົມທົບທຶນຈາກ SDC.
ຄາດຄະເນຜົນໄດ້ຮັບ
ເພື່ອສຳເລັດເປົ້າໝາຍລວມຂອງໂຄງການ, ໂດຍຈະສານຕໍ່ຄວາມສຳເລັດຂອງໂຄງການໄລຍະ ທີ1 ແລະ ຈະຮ່ວມງານກັບອົງການ
ຈັດຕັ້ງລັດ ແລະ ພາກປະຊາສັງຄົມ, ໂຄງການໄລຍະ 2 ເຮັດວຽກໃນລະດັບ ຈຸລະພາກ (ບ້ານ), ລະດັບກາງ(ເມືອງ ແລະ ແຂວງ),
ແລະ ລະດັບມະຫາພາກ (ປະເທດ) ເພື່ອປັບປຸງ ຄວາມເຂົ້າໃຈຮ່ວມກັນ, ພັດທະນາກົນໄກສົ່ງເສີມການສົນທະນາທີ່ມີປະສິດທິຜົນ
ແລະ ຂະບວນການ ຕັດສິນໃຈແບບມີສ່ວນຮ່ວມຫຼາຍຂື້ນ ແລະ ໃຫ້ການສະຫນັບສະໜູນຂໍ້ມູນແກ່ຂະບວນການພັດທະນາ
ນະໂຍບາຍໃນທຸກລະດັບ.ຜົນໄດ້ຮັບຂອງໂຄງການຈະສ້າງໂອກາດອັນດີໃຫ້ຊຸມຊົນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມ ໃນຂະບວນການຕັດສິນໃຈທີ່ສຳຄັນ
ແລະ ການພັດທະນານະໂຍບາຍ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບທີ່ດິນກະສິກຳ ໄດ້ດີກວ່າເກົ່າ,ເພີ່ມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງທຸກຝ່າຍຫຼາຍຂື້ນກ່ຽວກັບ
ການເຄົາລົບສິດຂອງຊຸມຊົນກ່ຽວກັບທີ່ດິນ ກະສິກຳ ແລະ ສຸດທ້າຍ ຈະເຮັດໃຫ້ການນຳໃຊ້ທີ່ດິນຂອງເຂົາເຈົ້າມີຄວາມຍືນຍົງ ແລະ
ເທົ່າທຽມກັນ ໃນທົ່ວປະເທດ.
ຫຼັກການ ແລະ ວິທີການ
ໂຄງການຈະດຳເນີນໂດຍອີງໃສ່ຮູບແບບວິທີການຕ່າງໆ ທີ່ອິງສິດທິພື້ນຖານ, ສ້າງຈິດສຳນຶກ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ຈະເຮັດ
ໃຫ້ພາກສ່ວນຕ່າງໆນຳໃຊ້ຄວາມເຂົ້າໃຈນີ້ເຂົ້າໃນການຕັດສິນໃຈທີ່ດີກວ່າເກົ່າກ່ຽວກັບການນຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳ. ໂຄງການເຄືອຂ່າຍຂໍ້ມູນຂ່າວສານການຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳຈະອີງໃສ່ຫຼັກການດັ່ງລຸ່ມນີ້:
1) ການເປັນເຈົ້າຂອງໂດຍຄົນລາວ:
1) ການຈັດການ ແລະ ດຳເນີນໂຄງການແມ່ນພະນັກງານຄົນລາວ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມງານເຊິ່ງລວມມີ ອົງການຈັດຕັ້ງຂອງລາວ,
ພາກປະຊາສັງຄົມ, ພາກສ່ວນເອກະຊົນຈົນຮອດ ລັດຖະບານ.ນອກຈາກນີ້,ໂຄງການຈະສ້າງການເຊື່ອມໂຍງປະສົບການ
ເລື່ອງການນຳໃຊ້ທີ່ດິນກະສິກຳກັບອົງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຢູ່ພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນໃຫ້ດີກວ່າເກົ່າ.
2) ການຮັບຮູ້ບົດບາດຍິງຊາຍ, ຊົນເຜົ່າ ແລະວັດທະນາທຳທ້ອງຖິ່ນເປັນສ່ວນສຳຄັນໃນການນຳໃຊ້ທີ່ດິນ.
ໂຄງການຈະຮັບປະກັນການເລັງເປົ້າໝາຍໃສ່ທັງຍິງ ແລະ ຊາຍ ແລະ ເນັ້ນໃສ່ການເຮັດວຽກກັບກຸ່ມຜູ້ຍິງເພາະເຂົາເຈົ້າ
ເປັນຜູ້ສຳຄັນໃນການນຳໃຊ້ທີ່ດິນ.
3) ຄວາມເປັນກາງ ແລະ ເຊື່ອໝັ້ນ:
ໂຄງການຈະສືບຕໍ່ເຮັດວຽກກັບຜູ້ປະຕິບັດທັງໝົດທີ່ສົນໃຈສະໜັບສະໜູນຄວາມຍືນຍົງ ແລະ ສິດທິເທົ່າທຽມກັນພ້ອມກັບ
ສືບຕໍ່ພົວພັນກັບຜູ້ປະຕິບັດທັງໝົດ. Rights-LINK ໄດ້ສ້າງເຄືອຂ່າຍທີ່ມີຄວາມເຂັ້ມແຂງ ແລະ ເຫັນວ່າ ເປັນຜູ້ປະຕິບັດທີ່
ມີຄວາມໂປ່ງໃສໃນຈຳນວນຄູ່ຮ່ວມ ງານ.
4) ເປີດກວ້າງການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນ:
ໂຄງການຈະສຸມໃສ່ການກະຈາຍຂໍ້ມູນໃຫ້ກວ້າງຂວາງ. ໄລຍະນີ້ Rights-LINK ຈະສຸມໃສ່ການສ້າງເຄື່ອງມືເອງ ພ້ອມທັງບັນ
ທຶກແລະ ຂະຫຍາຍປະສົບການຈາກໂຄງການອື່ນ.
5) ຫລາຍພາກສ່ວນ:
ຫລາຍພາກສ່ວນແມ່ນຫຼັກການສຳຄັນເພື່ອຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງພື້ນທີ່, ວັດທະນາທຳ, ຜູ້ປະຕິບັດ ແລະ ສະຖະນະການຢູ່
ໃນ ສປປ ລາວ.ຈາກວິທີການ, ເຄື່ອງມື ແລະ ກົນໄກການສື່ສານຈະນຳໃຊ້ພື້ນຖານຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ຄວາມພໍໃຈໃນ
ເລື່ອງຂອງຄູ່ຮ່ວມງານໂຄງການຈະເຮັດວຽກກັບຫຼາຍຂະແໜງການ ແລະ ພາກສ່ວນຕ່າງໆ ໃນສັງຄົມ.
6) ການມີສ່ວນຮ່ວມ:
ໂຄງການຈະຊຸກຍູ້ໃຫ້ຂະແໜງການ ແລະ ຜູ້ປະຕິບັດທັງໝົດ ເຂົ້າຮ່ວມໃນໂຄງການເຊັ່ນດຽວກັນກັບການອອກແບບໃນ
ລະດັບທ້ອງຖິ່ນເພື່ອໃຫ້ມີຄວາມຍືນຍົງ, ທ້ອງຖິ່ນເປັນເຈົ້າຂອງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນມີຄວາມເຂັ້ມແຂງ.