ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ພ້ອມກັບຜູ້ນຳຂອງບັນດາປະເທດ ທີ່ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ ຄັ້ງທີ 29. (ພາບຂອງ VGP)
ວ.ກ. ອອນໄລ - ຕອນແລງວັນທີ 8 ສິງຫາ 2016, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ໄດ້ອອກຈາກນະຄອນວຽງຈັນ ເດີນທາງເມືອເຖິງນະຄອນຮ່າໂນ້ຍ, ສຳເລັດສິ້ນສຸດຢ່າງຈົບງາມ ການເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ ຄັ້ງທີ 28-29 ແລະ ບັນດາກອງປະຊຸມສຸດຍອດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຕາມຄຳເຊີນຂອງທ່ານ ທອງລຸນ ສີສຸລິດ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຫ່ງ ສປປ ລາວ.
ຍົກສູງຄວາມສາມາດ ແລະ ຄວາມເຂັ້ມແຂງຄວາມຢືດຢຸ່ນຂອງອາຊຽນ ເປັນປັດໃຈສຳຄັນສຳລັບຄວາມສຳເລັດຂອງອາຊຽນ
ໃນສາມວັນ, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ໄດ້ມີໂຄງການເຮັດວຽກກັບບັນດາກອງປະຊຸມ, ການປະຊຸມ, ການພົບປະສົນທະນາສອງຝ່າຍ ແລະ ຫຼາຍຝ່າຍ… ເປັນຫຼາຍສິບຄັ້ງ; ໃນນັ້ນ ມີບັນດາກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ ແລະ ລະຫວ່າງອາຊຽນກັບບັນດາຄູ່ຮ່ວມມື 11 ຄັ້ງ (ກວມດ້ວຍ ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ ຄັ້ງທີ 28 - 29; ບັນດາກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ+1 ກັບຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ສ.ເກົາຫລີ, ອົດສະຕຣາລີ, ອິນເດຍ, ອາເມຣິກາ, ແລະສະຫະປະຊາຊາດ, ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ+3, ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊີຕາເວັນອອກ ແລະ ກອງປະຊຸມສຸດຍອດແມ່ນ້ຳຂອງ - ຍີ່ປຸ່ນ), ຮ່ວມການສົນທະນາຄັ້ງທຳອິດ ລະຫວ່າງບັນດາຜູ້ນຳອາຊຽນ ກັບຜູ້ຕາງໜ້າ ສະມັດຊາລັດຖະສະພາລະຫວ່າງຊາດອາຊຽນ (AIPA); ສົນທະນະກັບຜູ້ຕາງໜ້າເຍົາວະຊົນອາຊຽນ; ສົນທະນາກັບສະພາທີ່ປຶກສາທຸລະກິດອາຊຽນ(ABAC);...
ໃນໂຄງການເຮັດວຽກ, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ໄດ້ມີການປະຊຸມ, ພົບປະຫາລື, ແລກປ່ຽນ 10 ຄັ້ງ ກັບຜູ້ນຳປະເທດເຈົ້າພາບ ກໍ່ຄືຜູ້ນຳຂອງບັນດາປະເທດສະມາຊິກອາຊຽນ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມມື, ພົບປະກັບຜູ້ນຳຂອງບັນດາປະເທດ, ບັນດາອົງການສາກົນເຊັ່ນ ສະຫະລັດອາເມຣິກາ, ໄທ, ເລຂາທິການສະຫະປະຊາຊາດ, ກອງທຶນເງິນຕາສາກົນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ອົດສະຕຣາລີ, ນູແວນເຊລັງ, ມຽນມາ, ຟີລິບປິນ,...
ກ່າວປາໄສທີ່ກອງປະຊຸມ, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ເນັ້ນເຖິງບັນດາຈຸດໜັກໃຈກາງ, ການບຸລິມະສິດໃນການປະຕິບັດວິໄສທັດອາຊຽນ 2025 ແລະ ບັນດາແຜນການຜັນຂະຫຍາຍໃນແຕ່ລະເສົາຄ້ຳ, ຂົງເຂດການຮ່ວມມື.
ທາງດ້ານການເມືອງ - ຄວາມສະຫງົບ, ອາຊຽນຕ້ອງຍູ້ແຮງການເຄື່ອນໄຫວສ້າງຄວາມໄວ້ວາງໃຈ, ບັນດາມາດຕະການການທູດປ້ອງກັນ, ເສີມຂະຫຍາຍບັນດາກົດລະບຽບ ແລະ ມາດຕະຖານການປະຕິບັດງານຂອງອາຊຽນ; ສົ່ງເສີມການປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍສາກົນ, ຮັກສາສັນຕິພາບ ຄວາມສະຫງົບ, ປ້ອງກັນໄພແຫ່ງການປະທະກັນໃນພາກພື້ນ; ຮ່ວມມືກັນເພື່ອຮັບມືກັບສິ່ງທ້າທາຍຕໍ່ຄວາມສະຫງົບທີ່ບໍ່ເປັນແບບດັ້ງເດີມ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນການກໍ່ການຮ້າຍ, ການລັກພາຕົວປະກັນ ແລະ ຄວາມປອດໄພເຄືອຂ່າຍ.
ທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ສຸມໃສ່ປະຕິບັດບັນດາມາດຕະການຊຸກຍູ້ ສ້າງຄວາມສະດວກໃຫ້ແກ່ການຄ້າ, ປົວແປງສິ່ງແວດລ້ອມແຫ່ງການລົງທຶນວິສາຫະກິດ; ຂະຫຍາຍວິສາຫະກິດ; ຄ່ອຍໆລົດຊ່ອງຫວ່າງການພັດທະນາ. ເພີ່ມທະວີການຮ່ວມມືໃນພາກພື້ນ ເພື່ອຕິດຕາມກວດກາການເງິນ - ເງິນຕາ, ຮັບປະກັນສະຖຽນລະພາບຂອງເສດຖະກິດມະຫາພາກ.
ທາງດ້ານວັດທະນະທຳ - ສັງຄົມ, ຍູ້ແຮງການແລກປ່ຽນວັດທະນະທຳ ແລະ ການພົບປະສັງສັນປະຊາຊົນ, ເພີ່ມທະວີການຮ່ວມມືກ່ຽວກັບການຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພທາງສັງຄົມ, ພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນແຮງງານມືອາຊີບ, ປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ປ້ອງກັນແລະຕ້ານໄພທຳມະຊາດ, ຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງສະພາບພູມິອາກາດ.
ການປະຕິບັດວິໄສທັດອາຊຽນ 2025 ຕ້ອງຕິດກັບວາລະການປະຊຸມ 2030 ກ່ຽວກັບການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ຂອງສະຫະປະຊາຊາດ, ຄຳໝັ້ນສັນຍາຂອງ COP 21 ກ່ຽວກັບການຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງສະພາບພູມິອາກາດ ແລະ ຕ້ອງໄດ້ຮັບການປະສົມປະສານເຂົ້າໃນແຜນການພັດທະນາແຫ່ງຊາດ ຂອງແຕ່ລະປະເທດສະມາຊິກ.
ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ຢັ້ງຢືນການຍົກສູງຄວາມສາມາດ ແລະ ຄວາມເຂັ້ມແຂງຄວາມຢືດຢຸ່ນ ຂອງອາຊຽນ ແມ່ນປັດໃຈສຳຄັນທີ່ຮັບປະກັນຄວາມສຳເລັດຂອງອາຊຽນ. ຕ້ອງເພີ່ມທະວີບັນດາກົນໄກປະສານງານ, ຕິດຕາມກວດກາ ແລະ ຮັບປະກັນປະຕິບັດບັນດາຂໍ້ຕົກລົງຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ; ປ່ຽນແປງໃໝ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງບັນດາເວທີປາໄສ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນບັນດາເວທີປາໄສ ກົນໄກຮັກສາຄວາມປອດໄພໃນພາກພື້ນ ໂດຍອາຊຽນເປັນໃຈກາງ; ເພີ່ມທະວີຄວາມສາມາດຂອງຄະນະກຳມະການຜູ້ຕາງໜ້າຖາວອນປະຈຳອາຊຽນ (CPR), ກອງເລຂາອາຊຽນ ASEAN.
ເສີມຂະຫຍາຍບັນດາຄຸນຄ່າ ແລະ ຫຼັກການພື້ນຖານຂອງອາຊຽນ. ແຕ່ລະປະເທດສະມາຊິກລ້ວນແຕ່ມີຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ມີໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບ ໃນການເພີ່ມທະວີຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ຄວາມເປັນເອກະພາບຂອງອາຊຽນ; ປະສົມປະສານຢ່າງກົມກຽວ ລະຫວ່າງຜົນປະໂຫຍດຂອງຊາດ ກັບຜົນປະໂຫຍດຂອງອາຊຽນ. ເພີ່ມທະວີການປຶກສາຫາລື, ກໍ່ສ້າງຫຼັກໝັ້ນ ແລະ ສຸລະສຽງລວມ ກ່ຽວກັບບັນດາບັນຫາພາກພື້ນ ທີ່ມີຜົນກະທົບໂດຍກົງເຖິງຄວາມປອດໄພ ແລະ ການພັດທະນາຂອງອາຊຽນ.
ການສົ່ງຂໍ້ຄວາມເຫັນທີ່ສຳຄັນຂອງຫວຽດນາມ
ຢູ່ທີ່ກອງປະຊຸມ, ໂດຍຜ່ານທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ, ຫວຽດນາມໄດ້ສົ່ງຂໍ້ຄວາມເຫັນທີ່ຈະແຈ້ງທີ່ສຸດ, ຍົກບັນດາບັນຫາທີ່ຕ້ອງແກ້ໄຂອອກມາ ພ້ອມດ້ວຍບັນດາວິທີເຂົ້າເຖິງທີ່ຈຳເປັນ.
ສິ່ງທ້າທາຍທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດສຳລັບອາຊຽນໃນປີ 2016 ແລະ ໃນອະນາຄົດ, ຊ້ຳພັດໃນອະນາຄົດອັນໃກ້ນີ້ ແມ່ນການປົກປ້ອງ ແລະ ຮັກສາສັນຕິພາບໃນ “ຂອບເຂດ” ຂອງຕົນ. ຍ້ອນເຫດນັ້ນ, ໃນບົດປາໄສທີ່ກອງປະຊຸມ, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ທຸກປະເທດ, ພາກພື້ນ ແລະ ປະຊາຄົມໂລກ ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຮ່ວມກັນໃນການຮັກສາສັນຕິພາບ, ສະຖຽນລະພາບ, ຄວາມປອດໄພ, ເສລີພາບໃນການເດີນທະເລແລະເດີນອາກາດ ຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກ, ແລະ ສ້າງເງື່ອນໄຂອຳນວຍຄວາມສະດວກ ໃຫ້ແກ່ການແກ້ໄຂຂໍ້ພິພາດຊ່ວງຊີງຕ່າງໆ. ຄຳຮຽກຮ້ອງນີ້ຈະແຈ້ງທີ່ສຸດ ນັບທັງ “ທີ່ຢູ່ຂອງຜູ້ຮັບ” ແລະ ໃນເນື້ອໃນ: “ທຸກປະເທດ, ພາກພື້ນ ແລະ ປະຊາຄົມໂລກ ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຮ່ວມກັນ” ໝາຍຄວາມວ່າ ບໍ່ພຽງແຕ່ບັນດາປະເທດທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງໂດຍກົງ ຫາກແມ່ນປະຊາຄົມໂລກທັງໝົດ.
ຄຳຮຽກຮ້ອງ “ທຸກປະເທດ, ພາກພື້ນ ແລະ ປະຊາຄົມໂລກ ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຮ່ວມກັນ...” ຂອງທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີຫວຽດນາມ ມີຄວາມໝາຍກວມລວມທັງໝົດທຸກປະເທດ (inclusive) ແຕ່ຫາກບໍ່ມີການຍົກເວັ້ນ ແລະ ພຽງແຕ່ກວມດ້ວຍບັນດາປະເທດທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງ (exclusive) ເທົ່ານັ້ນ. ສິ່ງທີ່ຢັ້ງຢືນໃຫ້ລັກສະນະກວມລວມທັງໝົດທຸກປະເທດ ແຕ່ຫາກບໍ່ມີການຍົກເວັ້ນນັ້ນ ແມ່ນການທີ່ອາຊຽນບໍ່ພຽງແຕ່ “ສົນທະນາ” ນຳກັນ, ແຕ່ໄດ້ສົນທະນາກັບບັນດາປະເທດອື່ນ, ຄືລັດເຊຍ, ອາເມຣິກາ, ອິນເດຍ, ອົດສະຕຣາລີ, ນູນແວນເຊລັງ,...
ເພື່ອ “ສ້າງເງື່ອນໄຂອຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ແກ່ການແກ້ໄຂຂໍ້ພິພາດຊ່ວງຊີງກັນ”, ຕ້ອງ (ກ) ຕ້ອງຈຳໄວ້ສະເໝີວ່າ ຂໍ້ພິພາດຊ່ວງຊີງທຸກຢ່າງ ພຽງແຕ່ໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂດ້ວຍສັນຕິວິທີ; (ຂ) ປະຕິເສດຄວາມຫຼອກລວງແກ້ໄຂຂໍ້ພິພາດຕ່າງໆ ດ້ວຍຄວາມສະໝັກໃຈເຊັດຂໍ້ພິພາດໃຫ້ກ້ຽງໄປ; ແລະ (ຄ) ສ້າງວິທີນຶກຄິດ ແລະ ການກະທຳຕາມທິດ “ສ້າງເງື່ອນໄຂອຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ແກ່ການແກ້ໄຂຂໍ້ພິພາດ”.
ອາດຈະເລີ່ມຕົ້ນ “ສ້າງເງື່ອນໄຂອຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ແກ່ການແກ້ໄຂຂໍ້ພິພາດ” ດ້ວຍບັນດາໂຄງຮ່າງການຜູດມັດເຊິ່ງກັນແລະກັນ, ຫຼີກລ່ຽງຄວາມຂັດແຍ້ງຂໍ້ພິພາດ ບໍ່ໃຫ້ມັນເກີດຂຶ້ນ. ດ້ວຍຈິດໃຈດັ່ງກ່າວນັ້ນ ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ໄດ້ “ຊົມເຊີນອາຊຽນແລະຈີນທີ່ໄດ້ບັນລຸຂໍ້ຕົກລົງກ່ຽວກັບການໝູນໃຊ້ ປະມວນຂໍ້ກຳນົດກ່ຽວກັບການຫຼີກເວັ້ນການຕຳກັນທີ່ບໍ່ຄາດຄິດ ຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກ (CUES), ສ້າງສາຍດ່ວນລະຫວ່າງບັນດາກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ກ່ຽວກັບບັນດາກໍລະນີສຸກເສີນຢູ່ໃນທະເລ”, ພ້ອມກັນນັ້ນ “ສະເໜີໃຫ້ທັງສອງຝ່າຍພະຍາຍາມສຳເລັດ COC ໃນປີ 2017, ເນື່ອງໃນໂອກາດສະເຫຼີມສະຫຼອງການເຊັນ DOC ຄົບຮອບ 15 ປີ (2002) ແລະ ການສ້າງຕັ້ງອາຊຽນຄົບຮອບ 50 ປີ”.
ເພື່ອສາມາດ “ຮັກສາສັນຕິພາບ, ສະຖຽນລະພາບ, ຄວາມປອດໄພ, ເສລີພາບໃນການເດີນທະເລແລະເດີນອາກາດ ຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກ ແລະ ສ້າງເງື່ອນໄຂອຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ແກ່ການແກ້ໄຂຂໍ້ພິພາດຊ່ວງຊີງກັນ”, ຕາມທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ, “ສອງຝ່າຍຄວນໃຫ້ຄວາມສຳຄັນແກ່ການເພີ່ມທະວີຮາກຖານຂອງຄວາມພົວພັນອາຊຽນ - ຈີນ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນຄວາມໄວ້ວາງໃຈທາງທາງການເມືອງ ແລະ ຄວາມໄວ້ວາງໃຈຍຸດທະສາດ; ຍູ້ແຮງການຮ່ວມມືຮອບດ້ານແລະຕົວຈິງ, ແກ້ໄຂຄວາມແຕກຕ່າງແລະຂໍ້ພິພາດທຸກຢ່າງດ້ວຍສັນຕິວິທີ ບົນພື້ນຖານກົດໝາຍສາກົນ, ອະນຸສັນຍາສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍກົດໝາຍທະເລປີ 1982”.
ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນຊວນຝຸກ ຢັ້ງຢືນ: “ຫວຽດນາມໃຫ້ຄວາມສຳຄັນແກ່ການພົວພັນກັບຈີນ ແລະ ຈະເຮັດດ້ວຍຄວາມສາມາດທັງໝົດຂອງຕົນ ເພື່ອພ້ອມກັບບັນດາປະເທດອາຊຽນ ເຮັດໃຫ້ຄວາມພົວພັນອາຊຽນ - ຈີນ ເບັ່ງບານ, ມີເນື້ອແທ້ ມີປະສິດທິຜົນຍິ່ງຂຶ້ນ, ໜ້າເຊື່ອຖືກວ່າອີກ, ປະກອບສ່ວນອັນຕັ້ງໜ້າໃຫ້ແກ່ສັນຕິພາບ ຄວາມພັດທະນາ ແລະຄວາມວັດທະນາຖາວອນ ຂອງພາກພື້ນ ແລະ ໃນໂລກ”.
ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້ “ຫັນວິໄສທັດໃຫ້ປະກົດເປັງຈິງເພື່ອປະຊາຄົມອາຊຽນທີ່ຂະຫຍັນຂັນເຄື່ອນ”, ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ ຄັ້ງທີ 28 - 29 ແລະບັນດາກອງປະຊຸມສຸດຍອດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຢູ່ລາວ ໄດ້ຮັບຜົນສຳເລັດທີ່ຈົບງາມ ແລະໄດ້ມີຜົນກະທົບທີ່ຕັ້ງໜ້າ; ກອງປະຊຸມໄດ້ຜ່ານເອກະສານ ຂໍ້ຕົກລົງຮ່ວມມືທີ່ສຳຄັນຫຼາຍສະບັບ, ຜ່ານນັ້ນຊຸກຍູ້ໃຫ້ອາຊຽນເຊື່ອມໂຍງຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນ, ເຄື່ອນໄຫວຢ່າງມີປະສິດທິຜົນຍິ່ງຂຶ້ນ, ປັບປຸງຄວາມສາມັກຄີເປັນເອກະພາບ ແລະ ເຊີດຊູບົດບາດເປັນໃຈກາງຂອງອາຊຽນ; ຍູ້ແຮງຄວາມພົວພັນຮອບດ້ານແລະຕົວຈິງ ລະຫວ່າງອາຊຽນ ກັບບັນດາຄູ່ຮ່ວມມື. ຜົນສຳເລັດຢູ່ໃນເວທີປາໄສ ແລະ ໃນບັນດາການພົບປະສອງຝ່າຍແລະຫຼາຍຝ່າຍນັ້ນ ມີຄວາມໝາຍສຳຄັນທີ່ສຸດ ຍ້ອນວ່າ ກອງປະຊຸມສຸດຍອດຄັ້ງນີ້ແມ່ນໂອກາດໜຶ່ງດຽວໃນປີ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ນຳຂອງບັນດາປະເທດອາຊຽນ ແລະ ບັນດາຄູ່ຮ່ວມມື ພົບປະ, ແລກປ່ຽນຄວາມຄິດຄວາມເຫັນນຳກັນ ພາຍຫຼັງທີ່ປະຊາຄົມອາຊຽນໄດ້ຮັບການກໍ່ຕັ້ງເປັນທາງການໃນວັນທີ 31 ທັນວາ 2015.
ການທີ່ຫວຽດນາມເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ ຄັ້ງທີ 28 - 29 ແລະບັນດາກອງປະຊຸມສຸດຍອດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງນັ້ນ, ອີກເທື່ອໜຶ່ງໄດ້ຢັ້ງຢືນໃຫ້ເຫັນວ່າ ຫວຽດນາມເປັນສະມາຊິກທີ່ເປັນເຈົ້າການ ຕັ້ງໜ້າ ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ອາຊຽນ ແລະ ບັນດາຄູ່ຮ່ວມມື ໃນການຮັບມືກັບສິ່ງທ້າທາຍຕ່າງໆໃນພາກພື້ນແລະໃນໂລກ, ປະກອບສ່ວນເພີ່ມທະວີຄວາມເຂົ້າໃຈ, ປັບປຸງຄວາມໄວ້ວາງໃຈທາງການເມືອງ ແລະ ຄວາມໄວ້ວາງໃຈທາງຍຸດທະສາດ, ຊຸກຍູ້ການຮ່ວມມືລະຫວ່າງຫວຽດນາມແລະບັນດາປະເທດໃນໂລກໃຫ້ຂະຫຍາຍຕົວຍິ່ງຂຶ້ນ./.
ສັງລວມໂດຍ ບນ