ຄະນະບໍດີ ຄະນະອັກສອນສາດ :
ປະຫວັດຫຍໍ້:
ພາຍຫຼັງປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງເປັນ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວແລ້ວ, ໃນປີ 1977 ສອງ ສະຖາບັນຊັ້ນສູງຄື: ໂຮງຮຽນສ້າງຄູຊັ້ນສູງວຽງຈັນ ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລສ້າງຄູວຽງໄຊ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມເປັນສະຖາບັນອັນດຽວ ເອີ້ນວ່າ: ມະຫາວິທະຍາໄລສ້າງຄູວຽງຈັນ (ມ.ສ.ຄ) ຊຶ່ງຕັ້ງຢູ່ສະຖານທີ່ເດີມຂອງໂຮງຮຽນສ້າງຄູຊັ້ນສູງວຽງຈັນໃນເມື່ອກ່ອນໃນວິທະຍາ ເຂດດົງໂດກປັດຈຸບັນ. ມ.ສ.ຄ ວຽງຈັນ ມີໜ້າທີ່ສ້າງຄູສຳລັບໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຕອນປາຍໃນທົ່ວປະເທດ. ບັນດາພະແນກທີ່ຂຶ້ນກັບ ມ.ສ.ຄ ນັ້ນປະກອບດ້ວຍ: ວັນນະຄະດີ-ພາສາສາດ, ຈິດຕະສຶກສາສາດ, ພູມສາດ-ປະຫວັດສາດ, ວິທະຍາສາດການເມືອງ, ພາສາລັດເຊຍ, ພາສາອັງກິດ-ເຢຍລະມັນ, ພາສາຝະລັ່ງ-ແອດສະປາຍໂຍນ, ຄະນິດສາດ-ຟີຊິກສາດ ແລະພະແນກຊີວະສາດ- ເຄມີສາດ.
ເລີ່ມແຕ່ປີ 1996 ເປັນຕົ້ນມາກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ ໄດ້ເຕົ້າໂຮມທຸກສະຖາບັນຊັ້ນສູງເຂົ້າເປັນມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍ 8 ຄະນະວິຊາ ໃນນັ້ນມີ: ຄະນະວິຊາວິສະວະກຳສາດ ແລະ ສະຖາປັດຕະຍະກຳສາດ, ຄະນະວິຊາ ວິທະຍາສາດການ, ຄະນະວິຊານິຕິສາດ ແລະ ລັດຖະສາດ, ຄະນະວິຊາກະເສດສາດ ແລະ ປ່າໄມ້, ຄະນະວິຊາເສດຖະສາດ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງ, ຄະນະວິຊາວິທະຍາສາດທຳມະຊາດ, ຄະນະວິຊາພາສາວັນນະຄະດີ ແລະ ມະນຸດສາດ, ຄະນະວິຊາສຶກສາສາດ ແລະ ວິທະຍາໄລວິທະຍາສາດພື້ນຖານ. ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດໄດ້ເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວ ແລະພັດທະນາເປັນກ້າວໆມາ, ມາຮອດ ເດືອນສິງຫາ ປີ 2000 ນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຫ່ງ ສ.ປ.ປ. ລາວ ໄດ້ອອກດຳລັດ ເລກທີ 87/ນຍ ອັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄະນະ ວິຊາກະເສດສາດ ແລະປ່າໄມ້ ແຍກອອກເປັນ 2 ຄະນະວິຊາ ຄື: ຄະນະວິຊາກະເສດສາດ ແລະ ຄະນະວິຊາປ່າໄມ້. ຄະນະວິຊາພາສາ ວັນນະຄະດີ ແລະມະນຸດສາດ ໄດ້ແຍກອອກເປັນ 2 ຄະນະວິຊາ ຄື: ຄະນະວິຊາວິທະຍາສາດສັງຄົມ ແລະ ຄະນະວິຊາອັກສອນສາດ (ຄ.ອ.ສ) ນັ້ນແມ່ນທີ່ມາຂອງຄະນະວິຊາອັກສອນສາດໂດຍສັງເຂບ.
ດັ່ງນັ້ນ, ເລີ່ມແຕ່ສົກສຶກສາ 2000-2001 ເປັນຕົ້ນມາ ຄ.ອ.ສ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນປະຕິບັດພາລະໜ້າທີ່ທາງດ້ານການເມືອງ ແລະ ວິຊາສະເພາະຂອງຕົນໄປຄຽງຄູ່ກັບຄະນະວິຊາອື່ນໆໃນມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ. ຕະຫຼອດໄລຍະ 11 ປີ ຄະນະວິຊາອັກສອນສາດ ໄດ້ມີການເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຮອບດ້ານ ສິ່ງທີ່ພົ້ນເດັ່ນແມ່ນຜົນສຳເລັດໃນການກໍ່ສ້າງນັກວິຊາການລະດັບປະລິນຍາຕີ ແລະ ປະລິນຍາໂທ ອອກຮັບໃຊ້ປະເທດຊາດ ໃນຈຳນວນ 7717 ຄົນ, ຍິງ 3438 ຄົນ.