ຈິດຕະກຳຝາຜະໜັງສິລະປະ ທີ່ຍັງຄົງຄຸນຄ່າທາງດ້ານວັດທະນະທຳ
ເມື່ອເວົ້າເຖິງສິລະປະເຮົາຈະເຫັນໄດ້ໃນຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ມີລັກສະນະສະເພາະໃນຕົວເຊິ່ງລ້ວນແລ້ວແຕ່ສ່ອງແສງເຖິງແບບແຜນວິຖີການດຳລົງຊີວິດ ແລະ ແນວຄິດຈິດໃຈຂອງບຸກຄົນໆໜຶ່ງ ຫຼື ເປັນກຸ່ມຄົນພ້ອມທັງເປັນການປະສົມປະສານຈິນຕະນາການໄປພ້ອມໆກັນແລ້ວສະແດງອອກມາໃຫ້ຫຼາຍໆຄົນໄດ້ຮັບຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈພ້ອມທັງສາມາດມະໂນພາບໄປຕາມໆກັນ.
ສິລະປະກໍ່ມີຫຼາຍໝວດໝູ່ທີ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນອອກໄປບໍ່ວ່າຈະເປັນແບບຟ້ອນ, ການຄວັດແກະສະຫຼັກລວດລາຍຕ່າງໆ, ວິຖີການດຳລົງຊີວິດທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງແຕ່ລະກຸ່ມຄົນທີ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ. ໃນນັ້ນ, ກໍ່ຍັງມີອີກຢ່າງໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມພົ້ນເດັ່ນ ແລະ ມີເອກະລັກສະເພາະຕົວນັ້ນກໍ່ຄືສິລະປະການແຕ້ມຮູບບໍ່ວ່າຈະເປັນການແຕ້ມຮູບໂດຍທົ່ວໄປ, ແຕ້ມຮູບເໝືອນ ແລະ ອື່ນໆອີກຫຼາຍຢ່າງ. ແຕ່ໃນມື້ນີ້ຈະພາທ່ານມາຮູ້ຈັກກັບສິລະປະວິຈິດຕະກຳການແຕ້ມຮູບຕາມຝາ ເຊິ່ງພວກເຮົາສາມາດເຫັນໄດ້ໂດຍທົ່ວໄປບໍ່ວ່າຈະຢູ່ພາຍໃນກໍ່ຄືຕ່າງປະເທດແຕ່ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວສິລະປະປະເພດນີ້ເຮົາຈະເຫັນຢູ່ຕ່າງປະເທດເປັນສ່ວນຫຼາຍທີ່ມີນັກສິລະປິນຫຼາຍໆທ່ານໄດ້ສະແດງສີມືຜ່ານການແຕ້ມຮູບລົງໃສ່ຝາຊີມັງເພື່ອສະແດງລວດລາຍອອກມາຢ່າງງົດງາມ. ສຳລັບຢູ່ລາວເຮົາກໍ່ມີໃຫ້ເຫັນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນການແຕ້ມຮູບລວດລາຍຕ່າງໆຢູ່ຕາມວັດວາອາຮາມ ແລະ ສະຖານທີ່ສຳຄັນທາງພຸດທະສາສະໜາເພື່ອເປັນການບັນຍາຍເຖິງພຸດທະປະຫວັດ, ນິທານຊາດົກຕ່າງໆພ້ອມທັງເປັນການສະແດງເຖິງຄະຕິທຳສອນໃຈໃຫ້ຄົນລຸ້ນໃໝ່ໄດ້ຮຽນຮູ້ ແລະ ສຶກສາ ເພື່ອເປັນການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າໄປອີກໃນຮູບແບບໜຶ່ງ.
ສິລະປະຈິດຕະກຳຝາຜະໜັງໝາຍເຖິງການແຕ້ມຮູບຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບລົງໃສ່ຝາຊີມັງ ຫຼື ເພດານໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວເຕັກນິກທີ່ເພິ່ນນິຍົມສ່ວນຫຼາຍແມ່ນການແຕ້ມໃສ່ຝາດ້ວຍປູນປລາສເຕີ ( fresco ). ສິລະປະຈິດຕະກຳຝາຜະໜັງຍັງໝາຍເຖິງຮູບແຕ້ມທີ່ມີລັກສະນະເປັນເອກະລັກທີ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງຈາກສິລະປະໂດຍທົ່ວໄປຢ່າງຊັດເຈນ ເຖິງແມ່ນຈະມີອິດທິພົນສິລະປະອື່ນປະສົມຢູ່ນຳກໍ່ຕາມ ແຕ່ກໍ່ສາມາດດັດແປງ ຫຼື ເພີ່ມເຕີມຈົນເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງຕົນເອງໄດ້ຢ່າງລົງຕົວ ແລະ ມີວິວັດທະນາການທາງດ້ານຮູບແບບ, ວິທີການມາຕະຫຼອດຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ເຊິ່ງສາມາດພັດທະນາຕໍ່ໄປອີກໃນອະນາ¬ຄົດ. ລັກສະນະອຸດົມຄະຕິເປັນພາບ 2 ມິຕິໃຊ້ຫຼາຍສີມາແຕ້ມ ແຕ່ມີສີທີ່ໂດດເດັ່ນພຽງສີດຽວ.
ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຈະໃຊ້ໃນການຕົກແຕ່ງອາຄານສິ່ງຂອງເຄື່ອງໃຊ້ຕ່າງໆບໍ່ວ່າຈະເປັນເຄື່ອງປະດັບ ແລະ ອື່ນໆ ເປັນລວດລາຍທີ່ມີຊື່ເອີ້ນທີ່ແຕກຕ່າງກັນເຊິ່ງນຳເອົາຮູບຮ່າງຈາກທຳມະຊາດມາປະກອບໃສ່ ຫຼື ຈະເປັນຮູບທີ່ມາຈາກ ຄວາມເຊື່ອ ແລະ ຄະຕິນິຍົມ ເຊັ່ນ: ຮູບຄົນ, ຮູບເທວະດາ, ຮູບສັດ ເຫຼົ່ານີ້ເປັນຕົ້ນ. ສິລະປະຈິດຕະກຳຝາຜະໜັງເປັນວິຈິດສິນ ເຊິ່ງສົ່ງຜົນສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນວັດທະນະທຳອັນດີງາມຂອງຊາດ ມີຄຸນຄ່າທາງສິລະປະ ແລະ ເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າທີ່ກ່ຽວກັບສາສະໜາ, ປະຫວັດສາດ, ບູຮານຄະດີ, ຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່, ວັດທະນະທຳການແຕ່ງກາຍ ຕະຫຼອດຈົນການສະແດງການຫຼິ້ນພື້ນເມືອງຕ່າງໆຂອງແຕ່ລະຍຸກສະໄໝ ແລະ ສາລະອື່ນໆທີ່ປະກອບກັນເປັນງານຈິດຕະກຳທີ່ໃຫ້ຄວາມຮູ້ສຶກໃນຄວາມງາມອັນບໍລິສຸດໜ້າຊື່ນຊົມ, ເສີມສ້າງສຸນທະລີຍະພາບຂຶ້ນໃນຈິດໃຈມວນມະນຸດໄດ້ ໂດຍທົ່ວໄປວິວັດທະນາການຂອງງານຈິດຕະກຳແບ່ງອອກຕາມລັກສະນະຮູບແບບທາງສິລະປະກຳ. ສຳລັບການແຕ້ມຮູບຕາມຝາຜະໜັງໃນປັດຈຸບັນແບ່ງອອກເປັນ 2 ລັກສະນະດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:
1. ເປັນຮູບແຕ້ມທີ່ສ່ອງແສງເຖິງປະເພນີການດຳລົງຊີວິດ.
ສິລະປະດັ່ງກ່າວນີ້ ເປັນສິລະປະທີ່ມີຄວາມປານີດສວຍງາມສະແດງເຖິງຄວາມຮູ້ສຶກສ່ອງແສງເຖິງຊີວິດຈິດໃຈທີ່ມີຄວາມອ່ອນໂຍນ ສ້າງສັນສືບຕໍ່ກັນມາຕັ້ງແຕ່ອະດີດຈົນໄດ້ລັກສະນະປະຈຳຊາດທີ່ມີລັກສະນະສະເພາະ ນິຍົມແຕ້ມພາຍໃນອາຄານທີ່ກ່ຽວພັນກັບພຸດທະສາສະໜາດັ່ງທີ່ເຮົາເຫັນກັນໄດ້ໃນໂບດວິຫານຕ່າງໆ. ນອກຈາກນັ້ນ, ຍັງເຫັນໄດ້ໃນການແຕ້ມໃສ່ຜືນຜ້າ ແລະ ແຜ່ນເຈ້ຍ ພ້ອມທັງສິ່ງຂອງເຄື່ອງໃຊ້ຕ່າງໆ ໂດຍສີຝຸ່ນຕາມກຳມະວິທີຂອງຊ່າງແຕ້ມໃນສະໄໝບູຮານສ່ວນຫຼວງຫຼາຍຈະມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບນິທານຊາດົກຕ່າງໆ ແລະ ແບບແຜນການດຳລົງຊີວິດຂອງບັນດາຊົນຊາດຊົນເຜົ່າທີ່ມີຄວາມປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງໃຜລາວ. ນອກເໜືອຈາກການແຕ້ມທີ່ສ່ອງແສງເຖິງເລື່ອງລາວຕ່າງໆທີ່ກ່າວມານັ້ນແລ້ວ ກໍ່ຍັງມີອີກຫຼາກຫຼາຍປະເທດທີ່ໄດ້ມີຮູບແຕ້ມທີ່ວິຈິດບັນຈົງມີຄວາມຄ້າຍຄືກັບຮູບແຕ້ມຂອງບ້ານເຮົາບໍ່ວ່າຈະເປັນບັນດາປະເທດໃນແຖບຕາເວັນອອກເຊັ່ນ: ອິນເດຍ, ສີລັງກາ, ຈີນ ແລະ ຍີ່ປຸ່ນ ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງເປັນການລະບາຍສີທີ່ມີຄວາມສົດໃສ ແລະ ມີການຕັດເສັ້ນເປັນພາບ 2 ມິຕິ ມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ.
2. ເປັນສິລະປະຮ່ວມສະໄໝ.
ເປັນສິລະປະທີ່ມີຜົນມາຈາກຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າທາງວິທະຍາການຂອງໂລກ, ຄວາມຈະເລີນທາງການສຶກສາ, ການຄົມມະນາຄົມ, ການຄ້າ, ການຮັບຮູ້ຂໍ້ມູນ – ຂ່າວສານຕ່າງໆ ການເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຕິດຕໍ່ພົວພັນ; ລ້ວນແລ້ວແຕ່ມີຜົນຕໍ່ຄວາມຮູ້ສຶກນຶກຄິດ ແລະ ແນວທາງການສະແດງອອກຂອງສິລະປິນໃນຫຼາຍຍຸກຫຼາຍສະໄໝເຊິ່ງໄດ້ຮັບການພັດທະນາໄປຕາມສະພາບແວດລ້ອມ, ຄວາມປ່ຽນແປງຂອງຊີວິດການເປັນຢູ່, ຄວາມຮູ້ສຶກນຶກຄິດ ແລະ ຄວາມນິຍົມໃນສັງຄົມ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເອກະລັກໃໝ່ຂອງວັດທະນະທຳອີກຮູບແບບໜຶ່ງຢ່າງມີຄຸນຄ່າ. ສຳລັບລັກສະນະກ່ຽວກັບສິລະປະຈິດຕະກຳຮ່ວມສະໄໝນັ້ນສ່ວນຫຼາຍແລ້ວຈະເປັນແນວທາງດຽວກັນກັບລັກສະນະສິລະປະແບບຕາເວັນຕົກໃນລັດທິຕ່າງໆຕາມຄວາມນິຍົມຂອງສິລະປິນແຕ່ລະຄົນ.
ເວົ້າລວມແລ້ວຈິດຕະກຳຝາຜະໜັງນີ້ ຖືໄດ້ວ່າເປັນແຫຼ່ງຄວາມຮູ້ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາເລື່ອງລາວຈາກອະດີດທີ່ສຳຄັນ ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມເປັນຊົນຊາດທີ່ມີອະລິຍະທຳອັນເກົ່າແກ່ຍາວນານ. ນອກຈາກທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນໃນເລື່ອງຄຸນຄ່າຂອງສິລະປະແລ້ວຍັງມີຄຸນຄ່າດ້ານອື່ນໆອີກຫຼາຍຢ່າງດັ່ງນີ້:
– ຄຸນຄ່າທາງປະຫວັດສາດ;
– ຄຸນຄ່າທາງສິລະປະ, ທັດສະນະຄ່ານິຍົມ ແລະ ນິເວດວິທະຍາ;
– ຄຸນຄ່າໃນການສະແດງເຖິງເຊື້ອຊາດ;
– ຄຸນຄ່າທາງດ້ານສະຖາປັດຕະຍະກຳ;
– ຄຸນຄ່າທາງດ້ານສັງຄົມວິທະຍາ;
– ຄຸນຄ່າທາງດ້ານບູຮານຄະດີ;
– ຄຸນຄ່າໃນການສຶກສາປະເພນີ ແລະ ວັດທະນະທຳ;
– ຄຸນຄ່າໃນການສຶກສາເລື່ອງລາວພຸດທະສາສະໜາ;
– ຄຸນຄ່າທາງດ້ານເສດຖະກິດການທ່ອງທ່ຽວ.
ສັງລວມວ່າ ຈິດຕະກຳຝາຜະໜັງຈາກອະດີດທີ່ມີໃຫ້ເຫັນໃນປັດຈຸບັນ ຈະສະທ້ອນຄຸນຄ່າໂດດເດັ່ນໃນດ້ານໃດກໍ່ຕາມ ທີ່ແນ່ນອນມັນໄດ້ສ່ອງແສງກ່ຽວພັນກັບວິວັດທະນາການ ແລະ ວັດທະນະທໍາຂອງມະນຸດເຮົານັ້ນເອງ.
[ ໂດຍ: ຟ້າສີຄາມ; ຮູບ: ໄກ່ແກ້ວ ]