ໂຄງການອະນຸລັກຮັກສາມໍລະດົກວັດທະນະທຳຢູ່ໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ
03 ມີນາ 2014 - 18:19:55
ດ້ວຍບັນດາການອຸທິດສ່ວນ ແລະ ຜົນສຳເລັດເປັນໜ້າຈົດຈຳ, ໂຄງການອະນຸລັກຮັກສາມໍລະດົກວັດທະນະທຳຢູ່ໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ໄດ້ຮັບການ ເຊີດຊູ ແລະ ມອບລາງວັນກິຕິມະສັກ ກ່ຽວກັບການອະນຸລັກຮັກສາມໍລະດົກວັດທະນະທຳປີ 2013 ພາກພື້ນ-ອາຊີປາຊີຝິກ ຈາກອົງການ ວັດທະນະທຳ, ວິທະຍາສາດ ແລະ ສຶກສາແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ UNESCO. ນີ້ແມ່ນຄັ້ງທີ 5 ຊຶ່ງຫວຽດນາມໄດ້ລາງວັນອັນປະເສີດນີ້ຂອງ UNESCO ນັບຕັ້ງແຕ່ການມອບລາງວັນນີ້ຖືກດຳເນີນແຕ່ປີ 2000.
ໂດຍຖືກຕັ້ງຢູ່ເທດສະບານ ເຊີນໄຕ ຫ່າງຈາກນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍປະມານ 50 ກິໂລແມດ, ເດືອງເລີມແມ່ນໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ແຫ່ງທຳອິດຢູ່ຫວຽດນາມໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກລັດແມ່ນປູຊະນີຍະສະຖານປະຫວັດສາດວັດທະນະທຳລະດັບຊາດ ປີ 2005. ໂດຍຜ່ານໄລຍະນັບຮ້ອຍປີແຫ່ງການສ້າງຕັ້ງ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວ, ໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ຍັງຄົງສາມາດຮັກສາບັນດາຈຸດທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງໝູ່ບ້ານເຂດບ້ານນາຂອງຊາວຫວຽດນາມດ້ວຍປະຕູໂຂງ, ຕົ້ນໄຮ, ທ່ານ້ຳ, ສາລາ, ວັດວາອາຮາມ,ນ້ຳສ້າງ, ທົ່ງໄຮ່ທົ່ງນາ....
ກ່ວາ 10 ປີທີ່ຜ່ານມາ, ໃນຂະບວນວິວັດແຫ່ງການອະນຸລັກຮັກສາ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳ, ໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ຍາມໃດກໍໄດ້ຮັບຄວາມເອົາໃຈໃສ່ລົງທຶນຈາກລັດຖະບານຫວຽດນາມ ແລະ ການຮ່ວມມືຊ່ວຍເຫຼືອຈາກລັດຖະບານຍີປຸ່ນ. ລະອຽດແມ່ນໃນປະຈຸບັນ, ມີ 17 ກິດຈະກຳປູຊະນີຍະ ສະຖານ ແລະ ໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ໄດ້ຮັບການບູລະນະປະຕິສັງຂອນ. ຕາມການຕີລາຄາຈາກ UNESCO ແລະ ຜູ້ຊ່ຽວຊານຢີປຸນແລ້ວ, ໂຄງການອະນຸລັກຮັກສາເຮືອນເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ໄດ້ກາຍເປັນຮູບແບບທີ່ເປັນແບບຢ່າງໃຫ້ແກ່ຄວາມມານະພະຍາຍາມອະນຸລັກຮັກສາມໍລະດົກວັດທະນະທຳຢູ່ບັນດາເຂດບ້ານນາອື່ນຢູ່ຫວຽດນາມໃນອະນາຄົດ. ເພື່ອການອະນຸລັກຮັກສາ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍຄຸ່ນມໍລະດົກວັດທະນະທຳເປັນຢ່າງດີກ່ວາ, ທ່ານຝ້າມຮຸ່ງເຊີນ ຫົວໜ້າຄະນະຄຸ້ມຄອງເຂດປູຊະນີຍະສະຖານໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ :
“ ພວກຂ້າພະເຈົ້າທັງວາງແຜນກຳນົດອະນຸລັກຮັກສາ, ທັງເສີມຂະຫຍາຍ ຄຸນຄ່າປູຊະນີຍະສະຖານໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມໃນໄລຍະ 8 ປີ. ວັນທີ 31/10/2013 ນະຄອນຮ່າໂນ້ຍໄດ້ເຊັນອະນຸມັດ. ໃນໄລຍະທີ່ຈະມາເຖິງ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າປະກາດແຜນກຳນົດນີ້. ນີ້ແມ່ນໂຄງການສັງລວມ, ວາງແຜນ ກຳນົດສັງລວມ, ຍົກອອກແຜນຄຸ້ມຄອງ, ປະຕິສັງຂອນ, ອະນຸລັກຮັກສາ, ເສີມຂະຫຍາຍຄຸນຄ່າປູຊະນີຍະສະຖານໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ໃນແຕ່ລະ ໄລຍະ ”
ບົນພື້ນຖານໝາກຜົນແຫ່ງການຄົ້ນຄ້ວາ, ເກັບຮັກສາມໍລະດົກວັດທະນະທຳບໍ່ມີຮູບຮ່າງຢ່າງເປັນ ລະບົບຢູ່ໝູ່ບ້ານເດືອງເລີມເມືອ່ກ່ອນນີ້, ບັນດາອົງການ ສຳນັກງານທີ່ມີໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບ ພວມຮີບເຮັ່ງຟື້ນຟູຊີວິດດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ຈິດໃຈໃນຕະຫຼອດໄລຍະປະຫວັດສາດຢູ່ໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ພ້ອມກັບບັນດາຮີດຄອງປະເພນີ, ການຈັດຕັ້ງງານບຸນ, ບັນດາຮູບແບບ ດຳເນີນ ຊີວິດວັດທະນະທຳພື້ນເມືອງ, ວັດທະນະທຳດ້ານອາຫານການກິນ ທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ. ໃນສະເພາະໜ້າ, ແມ່ນຮຽບຮຽງ, ພິມຈຳໜ່າຍບັນດາເອກະສານກິດຈະກຳຄົ້ນຄ້ວາ, ເກັບຮັກສາ, ຜະລິດແຜ່ນ ວີຊີດີ ກ່ຽວກັບຂົງເຂດຕ່າງໆ, ເຮັດເອກະສານຄົ້ນຄ້ວາເພື່ອ ອະນຸລັກຮັກສາຍາວນານ. ພ້ອມກັບການອະນຸລັກຮັກສາວັດທະນະທຳມີຮູບຮ່າງ ແລະ ວັດທະນະທຳບໍ່ມີຮູບຮ່າງຢ່າງນັ້ນ, ໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ຍັງຕັ້ງໜ້າອະນຸລັກຮັກສາທັດສະນີຍະພາບ, ສິ່ງແວດລ້ອມ, ຊີວະພາບ...ອີກດ້ວຍ.
ໃນຈຳນວນປູຊະນີຍະສະຖານ 5 ແຫ່ງໃນໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ຊຶ່ງຫາກໍໄດ້ຮັບລາງວັນກິຕິມະສັກ ກ່ຽວກັບການອະນຸລັກຮັກສາມໍລະດົກວັດທະນະທຳປີ 2013 ຈາກອົງການວັດທະນະທຳ, ວິທະຍາສາດ ແລະ ສຶກສາແຫ່ງສະຫະ ປະຊາຊາດ UNESCO ນັ້ນ, ເປັນໜ້າສົນໃຈແມ່ນມີປູຊະນີຍະສະຖານເຮືອນເກົ່າ 2 ຫຼັງ. ລຸງ ຫງວຽນວັນຮຸ່ງ ເຈົ້າຂອງເຮືອນເກົ່າຫຼັງໜຶ່ງໃນຈຳນວນ 2 ຫຼັງດັ່ງກ່າວໃຫ້ຮູ້ວ່າ :
“ ເຮືອນຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບການປຸກສ້າງນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 1649, ແມ່ນເຮືອນເກົ່າທີ່ມີມາແຕ່ດົນນານທີ່ສຸດໃນໝູ່ບ້ານເດືອງເລີມ. ປີ 2008, ເຮືອນຫຼັງນີ້ແມ່ນຫຼັງທຳອິດໄດ້ຮັບການ ອະນຸລັກຮັກສາ, ບູລະນະປະຕິສັງຂອນຈາກອົງການໄຈກາຂອງຍີປຸ່ນ ແລະ ໃນໄລຍະທີ່ຜ່ານມາຄອບຄົວຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບໃບຢັ້ງຢືນກິຕິມະສັກຈາກ UNESCO ກ່ຽວກັບວຽກງານອະນຸລັກເຮືອນເກົ່າ ”
ສ່ວນທ່ານ ຝ້າມຮຸ່ງເຊີນ, ຫົວໜ້າຄະນະຄຸ້ມຄອງເຂດປູຊະນີຍະສະຖານ ໝູ່ບ້ານ ເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ :
“ ປູຊະນີຍະສະຖານໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ມີຄຸນຄ່າທາງດ້ານສິລະປະ ສະຖາປັດຕະຍະກຳ, ທິວທັດທຳມະຊາດ ແລະ ປະຫວັດສາດວັດທະນະທຳ, ບັນລຸມາດຖານປູຊະນີຍະສະຖານປະຫວັດສາດ ລະດັບຊາດ ພິເສດ. ບັນດາຜູ້ ຊ່ຽວຊານ ຍີປຸ່ນ ແລະ ຝະລັ່ງພວມຊ່ວຍພວກຂ້າພະເຈົ້າດ້ານລະບຽບການ ເພື່ອນຳສະເໜີ UNESCO ຮັບຮອງເປັນມໍລະດົກວັດທະນະທຳໂລກ ”
ໃນທຸກວັນນີ້, ໝູ່ບ້ານເກົ່າແກ່ ເດືອງເລີມ ຍັງຄົງສາມາດຮັກສາຄວາມງາມແບບລຽບງາຍໂດຍປະສານເຂົ້າກັບການດຳລົງຊີວິດຍຸກທັນສະໄໝ. ໂຄງການອະນຸລັກຮັກສາ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍຄຸນຄ່າມໍລະດົກວັດທະນະທຳຢູ່ໝູ່ບ້ານ ເດືອງເລີມ ໄດ້ເປັນການປະກອບສ່ວນສ້າງສາ ແລະ ພັດທະນາພື້ນຖານວັດທະນະທຳຫວຽດນາມທີ່ກ້າວໜ້າ, ເຂັ້ມຂົ້ນໄປດ້ວຍສີສັນຊາດ