ກ່ຽວກັບຫຼວງພະບາງ
ຍິນດີຕ້ອນຮັບສູ່ແຂວງຫລວງພະບາງ ເມືອງມໍລະດົກໂລກ
ເມືອງຫລວງພະບາງສ້າງຕັ້ງຂື້ນກ່ອນໜ້ານີ້ປະມານ 1.200 ປີ, ໂດຍການໄຫຼພົບກັນລະຫວ່າງແມ່ນໍ້າຄານ ແລະແມ່ນໍ້າຂອງຢູ່ໃນໃຈກາງພາກເໜືອຂອງລາວ. ຫຼວງພະບາງເປັນທັງເມືອງຫຼວງຂອງອານາຈັກບູຮານ ແລະຍຸກສະໄໝໃໝ່.
ຊື່ເດີມຂອງຫຼວງພະບາງປະກອບມີຫຼາຍຊື່ ເຊັ່ນ: ເມືອງຊວາ, ຊຽງທອງ ແລະ ລ້ານຊ້າງ; ຊື່ເມືອງໃນປະຈຸບັນແມ່ນໄດ້ມາຈາກຊື່ຂອງພະພຸດທະຮູບ ພະບາງ, ພະບາງແມ່ນຮູບພະພຸດທະຮູບທີ່ສັກສິດ ແລະ ເປັນທີ່ເຄົາລົບບູຊາຂອງປະຊາຊົນ ປັດຈຸບັນ ປະດິດສະຖານຢູ່ຫໍພະບາງພິພິດທະພັນແຫ່ງຊາດໃນໃຈກາງເມືອງ.
ປັດຈຸບັນ ນະຄອນ-ຫຼວງພະບາງ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີ, ຍັງດູແລຮັກສາຄວາມເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງສະຖາປັດຕະຍະກຳແບບດັ້ງເດີມ, ອາຄານອານານິຄົມ ແລະ ຄວາມສວຍງາມແບບທຳມະຊາດອ້ອມຂ້າງແຂວງ. ເຖິງແມ່ນວ່າເມືອງຫລວງພະບາງເປັນເມືອງທີ່ຕ້ອນຮັບນັກທ່ອງທ່ຽວຈາກທົ່ວທຸກມຸມໂລກ ແຕ່ຍັງມີຄວາມສຳຄັນທາງດ້ານການເມືອງ, ການສຶກສາ ແລະ ເປັນສູນກາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນສຳລັບວັດທະນາທຳ ຫຼາຍປະເທດໃນພາກເໜືອ ຂອງລາວ.
ຕະຫຼາດເຊົ້າຂອງຫຼວງພະບາງ ບ່ອນທີ່ທ່ານສາມາດພົບເຫັດປ່າສົດໆຈາກພູເຂົາໃກ້ໆ ແຜ່ນແພທີ່ເຮັດດ້ວຍມືທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະ ແລະ ມັນແມ່ນສະຖານທີ່ທ້ອງຖິ່ນທີ່ຈະຊື້ສ່ວນປະກອບໃນການປຸງອາຫານ. ເມືອງນີ້ເຕັມໄປດ້ວຍບັນດາວັດວາອາຮາມທີ່ສວຍງາມ ໂດດເດັ່ນທີ່ມີຊື່ສຽງ ເຊັ່ນ: ວັດຊຽງທອງ, ວັດໃໝ່, ວັດວິຊຸນ ແລະ ວັດອື່ນໆ, ມີມະຫາວິທະຍາໄລສຸພານຸວົງ, ວິທະຍາໄລຄູ ແລະ ສະຖາບັນຕ່າງໆອີກຫຼາຍແຫ່ງ ທີ່ເປັນສູນກາງດດ້ານການສຶກສາພາກເໜືອຂອງລາວ. ນອກຈາກນີ້ ເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມທາງນໍ້າຍັງມີເຮືອຈັກ ແລະ ເຮືອທ່ອງທ່ຽວໄວ້ຄອຍບໍລິການ, ຊາວປະມົງອາໄສຢູ່ລຽບຕາມແມ່ທໍາມາຫາກິນຢູ່ຕາມແຄມແມ່ນໍ້າ, ມີສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ 1 ແຫ່ງ, ເຮືອບິນສາມາດລົງຈອດຢູ່ສະໜາມບິນໄດ້ຕະຫຼອດລະດູການ, ເປັນເມືອງທີ່ເປັນເອກະລັກເຖິງໄດ້ມີການັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານກໍຕາມ ແຕ່ກໍຍັງຮັກສາຄວາມເປັນດັ້ງເດີມ, ຮັັກສາອາຄານສະຖານທາງປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທໍາ ແລະຮີດຄອງປະເພນີທີ່ສືບທອດກັນມາຈົນເຖິງທຸກວັນນີ້.
ແຂວງຫຼວງພະບາງ ຕັ້ງຢູ່ພາກກາງຂອງພາກເໜືອຂອງປະເທດລາວ, ຕິດກັບແຂວງອຸດົມໄຊ, ຜົ້ງສາລີ ແລະ ຫົວພັນໄປທາງທິດເໜືອ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ໄຊຍະບູລີ ໄປທາງທິດໃຕ້ ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້, ແຂວງຊຽງຂວາງໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ.
ແຂວງຫຼວງພະບາງ ມີປະຊາກອນຫຼາຍກ່ວາ 400,000 ຄົນ, ໃນນັ້ນມີ 8 ຊົນເຜົ່າແຕກຕ່າງກັນ. ຊົນເຜົ່າກືມມຸ ຫຼື ມັກຮ້ອງກັນວ່າ ຂະມຸ ເປັນຊົນເຜົ່າທີ່ໃຫ່ຍທີ່ສຸດໃນແຂວງ, ກວມເອົາປະມານ 44% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ, ຊົນເຜົ່າມົ້ງກວມເອົາ 16% ແລະ ເຜົ່າລາວລຸ່ມກວມ 39% ຂອງປະຊາກອນ, ປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ອາໄສຢູ່ເຂດທົ່ງພຽງແຄມແມ່ນໍ້າ, ຮ່ອມພູ ແລະ ພູເນີນພູ.
ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າເມືອງຫຼວງພະບາງມີມາຕັ້ງແຕ່ປະມານ 8000 ປີ ກ່ອນ ຄ. ສ, ອານາຈັກທຳອິດຂອງລາວແມ່ນອານາຈັກລານຊ້າງ ສ້າງຕັ້ງຂື້ນໃນສະຕະວັດທີ 14 ໂດຍເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ, ຫລັງຈາກ ທ່ານໄດ້ເອົາຊະນະ ແລະ ທ້ອນໂຮມອານາຈັກເປັນໜຶ່ງດຽວກັນຄື ຊຽງຂວາງ, ພູພຽງ ໂຄລາດ ແລະ ຫຼວງພະບາງ, ຊື່ທຳອິດຂອງອານາຈັກແມ່ນລາຊະອານາຈັກລ້ານຊ້າງ, ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ 1357 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ໃໝ່ ເປັນເມືອງຊຽງດົງຊຽງທອງໂດຍຄົນທ້ອງຖິ່ນ, ຫຼັງຈາກນັ້ນບໍ່ດົນ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ໄດ້ຮັບພະພຸດທະຮູບທອງຄຳ ອົງໜື່ງທີ່ມີຊື່ວ່າ ພະບາງ ເຊິ່ງເປັນຂອງຂວັນຈາກກະສັດຂະແມ ແລະ ກາຍເປັນເມືອງທີ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ ຈົນກາຍເປັນທີ່ຮູ້ກັນດີວ່າຫຼວງພະບາງ.
ວຽງຈັນເປັນນະຄອນຫຼວງແທນຫຼວງພະບາງ (ແຕ່ຫຼວງພະບາງຍັງເປັນສູນກາງທາງສາສະໜາສຳຄັນຂອງປະເທດ) ໃນສະໄໝ ພະເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາ, ບັນດາເມືອງຕ່າງໆ ໄດ້ຕິດຕໍ່ພົວພັນກັບທູດຕາເວັນຕົກທີ່ສ້າງຕັ້ງຂື້ນໃນກາງສະຕະວັດທີ 17 ຫຼັງຈາກພະອົງໄດ້ສິ້ນພະຊົນ ໃນປີ 1694, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງກໍໄດ້ຖືກແບ່ງອອກເປັນສາມອານາຈັກຄື: ອານາຈັກວຽງຈັນ, ຈຳປາສັກ ແລະ ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ.
ໃນທ້າຍສະຕະວັດທີ 19, ເມືອງຫຼວງພະບາງຖືກໄພຂົ່ມຂູ່ໂດຍໂຈນທຸງດຳ. ພວກໂຈນໄດ້ທຳລາຍຮູບປັ້ນພະພຸດທະຮູບ, ວັດວາອາຮາມ ແລະ ຫລັກຖານປະຫວັດສາດຫລາຍຢ່າງ.
ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງເຈົ້າຊີວິດ ສີສະຫວ່າງວົງ (1904 – 1959) ໄດ້ມີການເປີດໂຄງການບູລະນະ ແລະ ປັບປຸງຄືນໃໝ່, ເຊິ່ງຫລາຍໂຄງການຍັງມີຢູ່ໃນປະຈຸບັນ. ຕຶກອາຄານທີ່ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຝຣັ່ງໄດ້ເລີ່ມປະກົດຂື້ນໃນທ້າຍສັດຕະວັດ 18, ໂດຍມີການປະສົມປະສານຂອງສະຖາປັດຕະຍະກຳ ລາວ-ໄທລື້, ມຽນມາ, ຈີນ ແລະ ໄທ.