4 ເນື້ອໃນໃຫຍ່ທີ່ວ່ານີ້ກໍ່ຄື: ຍົກສູງຄວາມສາມາດນໍາພາ ແລະ ລັກສະນະນໍາໜ້າຂອງພັກ, ເພີ່ມທະວີຄວາມສາມັກຄີປວງຊົນລາວທັງຊາດ, ຍຶດໝັ້ນການປ່ຽນແປງໃໝ່ຮອບດ້ານ ແລະ ການປົກປັກຮັກສາ-ພັດທະນາປະເທດຊາດຕາມທິດຍືນຍົງສູ່ຈຸດໝາຍ ສັງຄົມນິຍົມຢ່າງໜັກແໜ້ນ, ໂດຍກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາໄດ້ນໍາມາຜັນຂະຫຍາຍໃຫ້ເປັນຮູບປະທໍາໃນການຊີ້ນຳ-ນຳພາລວມຂອງພັກ ແລະ ການພັດທະນາການສຶກສາ ແລະກິລາ ທັງນີ້ ເພື່ອເປັນການສ້າງຂະບວນການເພື່ອຂໍ່ານັບຕ້ອນຮັບກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ XI ຂອງພັກທີ່ຈະມາເຖິງໃນຕໍ່ໜ້ານີ້.
ການພັດທະນາວຽກງານການສຶກສາ ແລະ ກິລາ, ໂດຍສະເພາະ ການພັດທະນາ ຊັບພະຍາກອນມະນຸດ, ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກີລາ ແມ່ນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໄປຕາມແຜນພັດທະນາການສຶກສາແລະກິລາ 5 ປີ ( 2016-2020) ແລະແຜນພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ຮອດປີ 2025; ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ໄດ້ນຳຫັນເອົາທິດຊີ້ນໍາຂອງທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຫ່ງ ສປປລາວ ມີຄຳເຫັນໂອ້ລົມຕໍ່ກອງປະຊຸມໃນວັນທີ 20 ມັງກອນ 2020 ຜ່ານມາ ເພື່ອນຳມາປັບປຸງໃນຕໍ່ໜ້າ, ເພື່ອຈະໄດ້ສືບຕໍ່ພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດໃຫ້ມີຄຸນນະພາບ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງຊາດ, ໂດຍຈະໃຫ້ມີການປັບປ່ຽນລະບົບການສຶກສາໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບທ່າອ່ຽງຂອງໂລກ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ການສຶກສາຂອງລາວເຮົາສາມາດຮອງຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງໃໝ່ຢ່າງໄວວາໃນສະພາບປັດຈຸບັນ; ແຕ່ສິ່ງສໍາຄັນທີ່ສຸດ ກໍ່ຄື ຕ້ອງສຶກສາອົບຮົມເດັກ ແລະ ໄວໜຸ່ມໃຫ້ເປັນຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ທີ່ມີຄວາມຮັກຊາດ ແລະ ຮູ້ສືບທອດມູນເຊື້ອອັນພິລະອາດຫານຂອງບັນພະບູລຸດຂອງລາວເຮົາໃນແຕ່ລະຍຸກແຕ່ລະສະໄໝໃຫ້ໜັກແໜ້ນ, ເຂັ້ມແຂງ, ເປັນເຈົ້າຕົນເອງ, ເປັນເຈົ້າຂອງປະເທດຊາດ ແລະ ທັງຮູ້ອຸທິດຕົນເອງເພື່ອພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ຈະເລີນ ແລະ ກ້າວໜ້າ ໃຫ້ທ່ວງທັນກັບບັນດາປະເທດໃນພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ.
ກ່ຽວກັບການສຶກສາກ່ອນໄວຮຽນ, ບັນດາເມືອງທີ່ຍັງມີອັດຕາເຂົ້າຮຽນຂອງເດັກ 5 ປີ ໃນເກນຕໍ່າກວ່າ 60% ແມ່ນຕ້ອງໄດ້ສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງຂັ້ນເມືອງ ແລະ ຂັ້ນບ້ານ ເພື່ອຂະຫຍາຍຫ້ອງກຽມປະຖົມຢູ່ບັນດາໂຮງຮຽນປະຖົມສົມບູນທີ່ບໍ່ທັນມີຫ້ອງກຽມປະຖົມ, ຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມພໍ່-ແມ່ຜູ້ປົກຄອງເດັກ, ຊຸມຊົນ ແລະ ຄະນະພັດທະການສຶກສາຂັ້ນບ້ານເປັນເຈົ້າການປັບປຸງສະພາບແວດລ້ອມ, ໂດຍສະເພາະຢູ່ເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ.
ກ່ຽວກັບການສຶກສາຊັ້ນປະຖົມ, ພະແນກສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາແຂວງ, ນະຄອນຫຼວງ ແລະ ຫ້ອງການສຶກສາເມືອງ-ນະຄອນ ຕ້ອງໄດ້ຊີ້ນໍາສ້າງ ກຸ່ມໂຮງຮຽນປະຖົມສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງບ້ານ ແລະ ຂັ້ນເມືອງ ເພື່ອລະດົມໃຫ້ ນັກຮຽນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຈະອອກໂຮງຮຽນ ໃຫ້ສືບຕໍ່ເຂົ້າຮຽນຈົນຈົບລະດັບການສຶກສາຂັ້ນປະຖົມ, ໃນນີ້ ໃຫ້ຜູ້ອໍານວຍການໂຮງຮຽນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນິຕິກໍາຄຸ້ມຄອງໂຮງຮຽນຢ່າງເໝາະສົມເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນອັດຕາການຄ້າງຫ້ອງ, ຍົກທັກສະ ການອ່ານ, ການຂຽນພາສາລາວ ແລະ ການຄິດໄລ່ເລກພື້ນຖານຕາມຫຼັກສູດປັບປຸງໃໝ່, ແລະ ຊຸກຍູ້ບໍາລຸງນັກຮຽນທີ່ຮຽນອ່ອນໃນຍາມພັກຮຽນກ່ອນເປີດສົກຮຽນໃໝ່.
ກ່ຽວກັບວຽກງານມັດທະຍົມສຶກສາ, ແມ່ນຈະສືບຕໍ່ສ້າງນິຕິກໍາການສ້າງກຸ່ມໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ ພ້ອມດ້ວຍ ສ້າງຄູ່ມືແນະນໍາການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ, ໂດຍມອບໃຫ້ພະແນກສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາແຂວງ-ນະຄອນຫຼວງ ແລະ ຫ້ອງການສຶກສາເມືອງ-ນະຄອນ ລົງສົມທົບກັບອົງການປົກຄອງບ້ານ ແລະ ຂັ້ນເມືອງ ເພື່ອລະດົມໃຫ້ນັກຮຽນທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຈະອອກໂຮງຮຽນນັ້ນ ໃຫ້ສືບຕໍ່ເຂົ້າຮຽນຈົນຈົບການສຶກສາພາກບັງຄັບ.
ກ່ຽວກັບການສຶກສານອກໂຮງຮຽນ, ພະແນກສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາແຂວງ-ນະຄອນຫຼວງ ແລະ ຫ້ອງການສຶກສາເມືອງ, ນະຄອນ ຕ້ອງເກັບກໍາຂໍ້ມູນເປົ້າໝາຍການສຶກສານອກໂຮງຮຽນທີ່ຍັງບໍ່ຈົບການສຶກສາພາກບັງຄັບ ແລ້ວຈັດຕັ້ງການຮຽນການສອນ, ສົມທົບກັບສະຖາບັນອາຊີວະສຶກສາແຕ່ລະແຂວງ, ເພື່ອຈັດການຝຶກອົບຮົມວິຊາຊີບຂັ້ນພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ຊາວໜຸ່ມ ແລະ ຜູ້ສົນໃຈອື່ນໆທີ່ເໝາະສົມເປັນບ່ອນຝຶກອົບຮົມ. ສຳລັບໃນປັດຈຸບັນ ແມ່ນເຫັນວ່າ ບັນດາເມືອງທີ່ສາມາດປະກາດຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນບໍາລຸງສໍາເລັດ ມີແລ້ວ 141 ເມືອງ ຈາກ 10 ແຂວງ, ຍັງເຫຼືອອີກ 8 ແຂວງ. ກ່ຽວກັບການສຶກສາຄູ, ກໍ່ຈະໄດ້ສືບຕໍ່ປັບປຸງນິຕິກໍາການຈັດຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງສຶກສານິເທດຂັ້ນແຂວງ, ຂັ້ນເມືອງ ແລະ ກຸ່ມໂຮງຮຽນ, ພ້ອມທັງກໍານົດຄູນິເທດໃຫ້ເໝາະສົມ, ແລະ ຄົ້ນຄວ້າເປົ້າໝາຍຄູປະຈຳການທີ່ບໍ່ທັນໄດ້ມາດຕະຖານ, ເພື່ອຍົກລະດັບໃຫ້ພວກກ່ຽວສູງຂຶ້ນ ພ້ອມທັງຮັບປະກັນດ້ານຄຸນນະພາບໃນການນໍາໃຊ້ຫຼັກສູດໃໝ່ໃນສາຍສາມັນສຶກສາ ແລະ ດໍາເນີນການປະເມີນຄວາມຮູ້-ຄວາມສາມາດ ແລະ ຈັນຍາບັນຂອງຄູປະຖົມ ແລະ ມັດທະຍົມທົ່ວປະເທດເພື່ອກໍານົດມາດຕະການແກ້ໄຂໃນຕໍ່ໜ້າ.
ກ່ຽວກັບການສຶກສາອາຊີວະສຶກສາ, ກໍ່ຈະໄດ້ສືບຕໍ່ຂະຫຍາຍຄວາມອາດສາມາດໃນການສະໜອງການສຶກສາສາຍອາຊີວະໃຫ້ກວ້າງຂວາງ ແລະ ໃນຫຼາຍຮູບແບບ, ເພີ່ມການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ແນະນໍາວິຊາຊີບໃຫ້ກວ້າງຂວາງຢູ່ບັນດາໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນ ແລະ ມັດທະຍົມຕອນປາຍ, ສືບຕໍ່ປັບປຸງຫຼັກສູດໃຫ້ແທດເໝາະກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ເປີດສອນຫຼັກສູດວິຊາຊີບທັງ ໄລຍະສັ້ນ ແລະ ໄລຍະຍາວ, ເຜີຍແຜ່ກົດໝາຍອາຊີວະສະບັບປັງປຸງ, ພ້ອມທັງ ປັບປຸງນິຕິກໍາໃຕ້ກົດໝາຍ ແລະ ນິຕິກໍາອື່ນໆດ້ວຍການສ້າງ ແລະ ຄຸ້ມຄອງທຶນພັດທະນາອາຊີວະສຶກສາ.
ກ່ຽວກັບການສຶກສາຊັ້ນສູງ, ຕ້ອງໄດ້ສົມທົບກັບມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດຕ່າງໆ ເພີ່ມທະວີການຄຸ້ມຄອງການພັດທະນາ ແລະ ການປະຕິບັດຫຼັກສູດຂອງສະຖາບັນການສຶກສາຊັ້ນສູງໃຫ້ມີຄຸນນະພາບ ແລະ ສອດຄ່ອງຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ຕາມທ່າອ່ຽງຂອງພາກພື້ນ ແລະສາກົນ, ສົ່ງເສີມການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດລະດັບຊາດເພື່ອກ້າວໄປເຖິງຄວາມເປັນເຈົ້າຕົນເອງທາງດ້ານການເງິນ ແລະ ວິຊາການ, ສ້າງບັນດານິຕິກໍາເພື່ອອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການດໍາເນີນການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານວິຊາການຂອງສະຖາບັນຊັ້ນສູງ.
ກ່ຽວກັບກິດຈະການນັກສຶກສາ, ແມ່ນໃຫ້ຄົ້ນຄວ້າສ້າງນິຕິກໍາຄຸ້ມຄອງທຶນການສຶກສາ ແລະ ການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ທຶນການສຶກສາໄປຮຽນຕໍ່ຕ່າງປະເທດໃຫ້ແກ່ນັກຮຽນຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນປາຍ ແລະ ກຸ່ມເປົ້າໝາຍອື່ນໆ ຕາມເປົ້າໝາຍຂອງຜູ້ໃຫ້ທຶນ.
ກ່ຽວກັບກິລາ-ກາຍະກໍາສໍາລັບກິລາມວນຊົນນັ້ນ ແມ່ນຈະໄດ້ຈັດຕັ້ງເຜີຍແຜ່ກິລາມວນຊົນໃຫ້ລົງເຖິງຮາກຖານ ແລະບັນດາກຸ່ມເປົ້າໝາຍຕ່າງໆ, ເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍຕົວເລກທີ່ວາງອອກ.
ສໍາລັບພະລະ ແລະ ສິລະປະການສຶກສາ, ແມ່ນໃຫ້ເພີ່ມທະວີຄວາມເອົາໃຈໃສ່ໃນການຈັດຕັ້ງການຮຽນ-ການສອນວິຊາພະລະສຶກສາຕາມຫຼັກສູດ ແລະ ຈັດຕັ້ງໃຫ້ມີຂະບວນການກວ້າງຂວາງຫຼາຍຂຶ້ນ, ໃຫ້ມີການແຂ່ງຂັນກິລາພາຍໃນໂຮງຮຽນ, ພ້ອມທັງ ພັດທະນາກິລານອກໂຮງຮຽນໃຫ້ມີ ຂະບວນການກວ້າງຂວາງຫຼາຍຂຶ້ນ ເພື່ອຫັນນັກຮຽນ ແລະຊາວໜຸ່ມອອກຈາກປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ ແລະ ສິ່ງເສບຕິດຕ່າງໆ.
ສໍາລັບຄະນະກໍາມະການໂອແລມປິກແຫ່ງຊາດ ແມ່ນຈະໄດ້ສົມທົບກັບສະຫະພັນກິລາ ເພີ່ມທະວີການຄຸ້ມຄອງ, ການຕິດຕາມ ແລະ ການສຶກສາອົບຮົມແນວຄິດໃຫ້ຄູຝຶກ, ກໍາມະການຕັດສິນ ແລະ ນັກກິລາໃນການຫ້າມໃຊ້ສານກະຕຸ້ນ, ສິ່ງເສບຕິດ ແລະ ການລົ້ມບານອື່ນໆທີ່ລະເມີດຕໍ່ລະບຽບກົດໝາຍ.
ສໍາລັບກິລາລະດັບສູງ ກໍ່ຈະໄດ້ສົມທົບກັບພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງ ອອກນິຕິກໍາການຄຸ້ມຄອງສະໜາມກິລາລະດັບຂັ້ນສູນກາງ ແລະ ແຂວງ ແລະ ກອງທຶນການກິລາ-ກາຍະກໍາໃຫ້ສໍາເລັດ.