ທ່ານ ຄໍາຫລ້າ ແກ້ວວັນສອນ ເລຂາໜ່ວຍພັກ ຫົວໜ້າພະແນກ ຍຸຕິທໍາແຂວງ ອັດຕະປື ໄດ້ໃຫ້ສຳພາດຕໍ່ນັກຂ່າວແຂວງ ເນື່ອງໃນໂອກາດສະເຫລີມສະຫລອງວັນລັດຖະທຳມະນູນ ຄົບຮອບ 30 ປີ (15 ສິງຫາ 1991-15 ສິງຫາ 2021) ວ່າ: ລັດຖະທໍາມະນູນ ແມ່ນກົດໝາຍ ພື້ນຖານຂອງຊາດ ທີ່ສະແດງເຖິງເຈດຈຳນົງຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ, ກຳນົດລະບອບການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທໍາ-ສັງຄົມ, ການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ສິດ ແລະ ພັນທະພື້ນຖານ ຂອງພົນລະເມືອງ, ຫລັກການຈັດຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງກົງຈັກລັດແຫ່ງ ສປປ ລາວ. ເພາະມັນຈະເປັນສິ່ງທີ່ເອກອ້າງໃຫ້ສາກົນຮັບຮູ້ກ່ຽວກັບການມີເອກະລາດ, ອຳນາດອະທິປະໄຕ ຂອງປະຊາ ຊົນລາວ ກໍຄືເຄື່ອງມືທີ່ສໍາຄັນໃນການປົກປ້ອງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງພົນລະເມືອງ.
ຕະຫລອດໄລຍະ 30 ປີ ຜ່ານມາ ທີ່ໄດ້ປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນ, ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ ເຫັນວ່າ ແຂວງພວກເຮົາໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ໃນການຄຸ້ມຄອງລັດ, ຄຸ້ມຄອງສັງຄົມດ້ວຍກົດໝາຍ ເຫັນວ່າສະຕິກົດໝາຍຂອງພົນລະເມືອງໄດ້ຮັບການພັດທະນາເປັນກ້າວໆ ລະບອບປະຊາ ທິປະໄຕ ປະຊາຊົນ ໄດ້ຮັບປະກັນດ້ວຍລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ, ອົງການຈັດຕັ້ງຂອງພັກ, ຂອງລັດ, ອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມ, ພະນັກງານ-ລັດຖະກອນ ແລະ ພົນລະເມືອງທຸກຄົນ ແມ່ນໄດ້ຢູ່ພາຍໃຕ້ລັດ ຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ, ທຸກຄົນມີຄວາມ ສະເໝີພາບຕໍ່ໜ້າກົດໝາຍ, ມີສະຖຽນລະພາບທາງດ້ານການເມືອງ, ສັງຄົມມີຄວາມສະຫງົບ, ປອດໄພ, ເສດຖະກິດມີການຂະຫຍາຍຕົວ, ຄວາມທຸກຍາກຂອງປະຊາຊົນໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂເປັນກ້າວໆ, ນີ້ມັນລ້ວນແຕ່ແມ່ນໝາກຜົນທີ່ມາຈາກສະຕິເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິ ບັດກົດໝາຍ ນັບມື້ດີຂຶ້ນ ຖ້າທຽບໃສ່ໄລຍະຜ່ານມາ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນມີລັດຖະທະມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ.
ມາຮອດປັດຈຸບັນ ໄດ້ມີກົດໝາຍທີ່ຮັບຮອງ ແລະ ປະກາດໃຊ້ແລ້ວ 151 ກ່ວາສະບັບ ໃນນີ້ມີກົດໝາຍໃນຂົງເຂດຍຸຕິທຳ 10 ກວ່າສະບັບ ເພື່ອຜັນຂະຫຍາຍມະຕິ 11 ຂອງສູນກາງພັກ ທີ່ຫັນເອົາການຄຸ້ມຄອງລັດ-ຄຸ້ມຄອງສັງຄົມດ້ວຍລະບຽບກົດໝາຍ ພະແນກຍຸຕິທຳແຂວງ ໃນນາມເປັນ ເສນາທິການໃຫ້ແກ່ອົງການປົກຄອງແຂວງ, ເປັນຜູ້ຜັນຂະຫຍາຍ ແລະ ໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ກົດໝາຍ ແລະ ປະເມີນຜົນການບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍ, ຂະແໜງຍຸຕິທຳພວກເຮົາ ໄດ້ຖືເອົາການສ້າງສະຕິເຄົາລົບກົດໝາຍ ດ້ວຍການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ກົດໝາຍ ແລະ ນິຕິກຳຈຳນວນໜຶ່ງ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຂອງຂະແໜງການຕົນ, ສືກສາອົບຮົມ, ປຸກລະດົມສັງຄົມໃຫ້ສະຕິເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດກົດໝາຍໃຫ້ທ້ອງຖິ່ນຢ່າງທົ່ວເຖິງ ດ້ວຍຫລາຍຮູບການ ເປັນຕົ້ນໂຄສະນາທາງປາກເປົ່າ,ໂຄສະນາຜ່ານສື່ຕ່າງໆ, ໃຫ້ຄຳປືກສາທາງດ້ານກົດໝາຍໂດບໍ່ຄິດຄ່າເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນບັນດາ ເຜົ່າເຂົ້າເຖິງວຽກງານກົດໝາຍ ແລະ ຍຸຕິທຳ, ສ້າງຄອບຄົວ ແລະ ບ້ານແບບ ຢ່າງປະຕິບັດກົດໝາຍ ເພື່ອຈັດຕັ້ງ ແລະ ເຄື່ອນໄຫວສ້າງສະຕິເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ, ກົດໝາຍ ແລະ ລະບຽບຂອງບ້ານ ໃຫ້ແກ່ສະມາຊິກຄອບຄົວ ແລະ ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າພາຍໃນບ້ານ, ໄດ້ສ້າງຄະນະແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງຂັ້ນບ້ານ ສຳເລັດ 100% ໃນທົ່ວແຂວງ. ເພື່ອສະກັດກັ້ນ ແລະ ແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງຕ່າງໆຢູ່ຂັ້ນບ້ານນັບແຕ່ຫົວທີ ດ້ວຍວິທີປານິປານອມກັນ ສາມາດສຶກສາອົບຮົມໃຫ້ປະຊາຊົນພາຍໃນບ້ານ ມີສະຕິເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດກົດໝາຍຢ່າງເຂັ້ມງວດ ຮູ້ຈັກນຳ ພາແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງຕ່າງໆ ໃຫ້ບ້ານມີຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຍຸຕິທຳ, ໄດ້ສ້າງບຸກຄະລາກອນກົດໝາຍໃຫ້ແກ່ພະນັກງານຫລັກແຫລ່ງຂອງແຂວງ, ຂອງເມືອງ ແລະ ບ້ານ ໂດຍສະເພາະແມ່ນເລັ່ງໃສ່ເພື່ອປັບປຸງແບບແຜນວິທີເຮັດວຽກ ຂອງອຳນາດການປົກຄອງບ້ານດ້ວຍລະບົບອັນເກົ່າເຂົ້າສູ່ລະ ບົບອັນໃໝ່ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບກົດໝາຍ, ເພື່ອປະຕິບັດຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ມາດຕາ 98 ກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະ ຕິບັດຄຳຕັດສິນຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ. ພ້ອມນີ້ ໄດ້ນຳເອົາຄຳສັ່ງ, ຄຳຊີ້ຂາດ, ຄຳຕັດສິນ ແລະ ຄຳພິພາກສາຂອງສານ ທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດມາຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ເພື່ອ ຟື້ນຟູສິດ ແລະ ຜົນປະ ໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງ ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ມີຄວາມໂປ່ງໃສ, ວ່ອງ ໄວ ແລະ ຍຸຕິທຳ.
ຢ່າງໃດກໍຕາມ ທ່ານ ຄໍາຫລ້າ ແກ້ວວັນສອນ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ: ຜ່ານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ ໃນໄລຍະຜ່ານມາ ຍັງມີດ້ານອ່ອນເປັນຕົ້ນ: ການຫັນເອົາລັດຖະທຳມະນູນ ມາເປັນກົດໝາຍ ມີອັນຍັງຊັກຊ້າ ແລະ ບໍ່ທັນເປັນລະບົບຄົບຊຸດກວມເອົາທຸກຂົງເຂດຊີວິດສັງຄົມ; ກົດໝາຍທີ່ປະກາດໃຊ້ແລ້ວມີຂໍ້ກຳນົດຈຳນວນໜຶ່ງ ຍັງບໍ່ທັນສອດຄ່ອງກັບຄວາມຕ້ອງການຕົວຈິງ, ການປະຕິບັດຍັງບໍ່ທັນສັກສິດ ແລະ ເຂັ້ມງວດແທ້. ການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ ເຖິງວ່າໄດ້ເຮັດ ແຕ່ຍັງບໍ່ທັນເລິກເຊິ່ງ, ກ້ວາງຂວາງ, ທົ່ວເຖິງທຸກເປົ້າໝາຍໃນສັງຄົມ. ດ້ານປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ຕ່າງໆ ເປັນຕົ້ນ ການສໍ້ລາດບັງຫລວງ ສວຍໂອກາດລະເມີດກົດໝາຍ ແລະ ສິດເປັນເຈົ້າຂອງພົນລະເມືອງໃນບາງຂົງເຂດ ແລະ ຄວາມບໍ່ຍຸຕິທຳໃນສັງຄົມຍັງແຜ່ຫລາຍ, ບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂເຂັ້ມງວດ ແລະ ທັນການເທົ່າທີ່ຄວນ. ສະຕິຕື່ນຕົວເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດກົດໝາຍ ຂອງພົນລະເມືອງລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ຍັງບໍ່ທັນສູງແທ້, ຍັງມີຫລາຍກໍລະນີຢາກທວງໃຫ້ປະຕິບັດສິດ ແຕ່ພັດຢາກຫລົບຫລີກການປະຕິບັດພັນທະ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນລັດຖະທຳມະນູນ. ພະນັກງານ, ສະມາຊິກພັກ ຈຳນວນໜຶ່ງຍັງຂາດຄວາມເປັນແບບຢ່າງນຳໜ້າ ໃນການເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ. ຄຽງຄູ່ກັບຜົນງານ ແລະ ຂໍ້ບົກຜ່ອງຂ້າງເທິງນັ້ນ ພວກເຮົາຍັງມີວິທີການແກ້ໄຂຄື: ຕ້ອງເພີ່ມທະວີການໂຄສະນາ, ສຶກສາອົບຮົມ ໃຫ້ພົນລະເມືອງທຸກຄົນຮັບຮູ້ ແລະ ກຳແໜ້ນ ກ່ຽວກັບລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍຕ່າງໆ ດ້ວຍຫລາຍຮູບການ, ຫລາຍລະດັບທີ່ແທດເໝາະ, ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ເຂົາເຈົ້າປະ ຕິບັດກົດໝາຍຢ່າງເຂັ້ມງວດ, ຮູ້ນຳໃຊ້ກົດໝາຍເພື່ອປົກປ້ອງສິດຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳ ແລະ ປະຕິບັດພັນທະຂອງຕົນຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ສຶກສາອົບຮົມໃຫ້ທຸກຄົນຮູ້ດຳລົງຊີວິດ ແລະ ເຮັດວຽກຕາມກົດ ໝາຍໃຫ້ຫລາຍຂຶ້ນ. ສ້າງສະຕິເຄົາລົບລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ, ເຮັດໃຫ້ທຸກຄົນເຄົາລົບ, ຮັບຮູ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງກ່ຽວກັບທາດແທ້, ພາລະບົດບາດ ຂອງລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ, ສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຕໍ່ກົດໝາຍ ແລະ ຕື່ນຕົວປະຕິບັດກົດໝາຍ, ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ, ສານ ປະຊາຊົນ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ສືບສວນ-ສອບສວນຂັ້ນຕ່າງໆ ເຊິ່ງເປັນຜູ້ປົກປ້ອງຄວາມເປັນທຳ ຕ້ອງດຳເນີນງານດ້ວຍຄວາມສຸຂຸມຮອບຄອບ, ທ່ຽງທຳ ເພື່ອປົກປ້ອງຄວາມຍຸຕິທຳ, ປົກປ້ອງຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງລັດ ແລະ ພົນ ລະເມືອງ ໂດຍຍຶດໝັ້ນໃນທິດນຳທີ່ວ່າ: ຜູ້ກະທຳຜິດຕ້ອງ ຖືກລົງໂທດຕາມກົດໝາຍ, ຜູ້ບໍ່ກະທຳຜິດແມ່ນບໍ່ຖືກລົງໂທດ. ຕ້ອງຍົກສູງຄວາມເປັນແບບຢ່າງ ຂອງພະນັກງານ, ສະມາຊິກພັກໃນການເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດກົດໝາຍ ຂອງລັດ, ຄະນະພັກອຳນາດການປົກຄອງທຸກຂັ້ນ ແລະ ສະມາຊິກພັກແຕ່ລະຄົນຕ້ອງໄດ້ຮັບຮູ້ແຈ້ງຄວາມຮັບຜິດ ຊອບຂອງຕົນ ໃນການປະຕິບັດແນວທາງ ຂອງພັກ ແລະ ກົດໝາຍ ຂອງລັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ.
ເນື້ອໃນ: ຂປລ