ຄວາມອ່ອນຊ້ອຍນຸ້ມນວນ ແຕ່ມີລັກສະນະຈຶກຈັກເຂັ້ມແຂງ ຖ່າຍທອດເລື່ອງລາວວັດທະທຳ, ປະຫວັດສາດ, ທຳມະຊາດ ແລະ ວິຖີຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຊາດລາວ ຄົນລາວເຮົາ ນີ້ແຫລະຄືສະເໜຂອງສິລະປະລາວ.
ຊາດລາວ ເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີເອກະລັກ ແລະ ອຸດົມສົມບູນທາງດ້ານວັດທະນະທຳ, ມີມໍລະດົກວັດທະນະທຳທີ່ເກົ່າແກ່ ແລະ ຕິດພັນກັບວິຖີຊີວິດການເປັນຢູ່ ຂອງຄົນລາວຕັ້ງແຕ່ອະດີດຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ໂດຍບໍ່ມີວັນຈືດຈາງ ນັ້ນກໍຄື ການຂັບ-ລຳ ແຕ່ເໜືອຮອດໃຕ້, ຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງຂັບ-ລຳ ແມ່ນເອກະລັກສະເພາະຕົວ ຂອງແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ສິລະປະການຟ້ອນ ກໍມີຄວາມສຳຄັນ ໃນການປະກອບໃສ່ລຳແຕ່ລະແບບ.
ເວົ້າສະເພາະສິລະປະແລ້ວ ໄດ້ຈັດແບ່ງອອກເປັນຫລາຍປະເພດ ມີທັງສິລະປະແບບດັ້ງເດີມຊັ້ນສູງ, ລຳລາວ, ຟ້ອນລຳພື້ນເມືອງ ແລະ ລຳເລື່ອງ. ເມື່ອຢ້ອນອະດີດ ການສະແດງສິລະປະ ໄດ້ມີບົດບາດສຳຄັນ ໃນຂະບວນການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ ເພາະການປຸກລະດົມ ຂົນຂວາຍປະ ຊາຊົນລາວໃຫ້ລຸກຮື້ຂຶ້ນຕໍ່ສູ້ຕ້ານ ຈັກກະພັດຜູ້ຮຸກຮານ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຫລື ການໃຫ້ກຳລັງໃຈ ອ້າຍເອື້ອຍນ້ອງ ກອງກຳລັງທີ່ຢູ່ແນວໜ້າ ລ້ວນແຕ່ເອົາການສະແດງສິລະປະວັນນະຄະດີ ສອດຫ້ອຍໄປພ້ອມ.
ຍ້ອນວ່າສິລະປະການສະແດງ ຄືຮາກເຫງົ້າ ວັດທະນະທຳຂອງລາວ ດັ່ງນັ້ນ ໂຮງຮຽນສິລະປະແຫ່ງຊາດ ຈຶ່ງໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ເປັນກອງ ວິຊາການ ໜຶ່ງທີ່ມີສາຍວິຊາການ ຂຶ້ນກັບກົມສິລະປະການສະແດງ, ມີພາລະບົດບາດ ໃນການກໍ່ສ້າງຖັນແຖວ ນັກສະແດງສິ ລະປະອາຊີບຕາມ 5 ຫລັກມູນຂອງ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາວາງອອກ. ມາຮອດປັດຈຸບັນ ໂຮງຮຽນແຫ່ງດັ່ງກ່າວ ໄດ້ມີການພັດທະນາ ພົ້ນເດັ່ນ ຫລາຍດ້ານ ເຊິ່ງທ່ານ ວຽງພອນ ສຸກຂະວົງ ຜູ້ອຳນວຍການໂຮງຮຽນ ສິລະປະດົນຕີແຫ່ງຊາດ ໄດ້ເລົ່າສູ່ຟັງວ່າ:
“ວຽກງານສິລະປະຄື ບັ້ນຮົບແນວໜ້າ ບົດປະພັນຄືອາວຸດອັນແຫລມຄົມ ນັກສິລະປະ-ສິລະປິນ ຄືນັກຮົບທີ່ຕໍ່ສູ້ຢູ່ແນວໜ້າ; ໃນສະໄໝສົງຄາມ ໄດ້ເອົາບົດບາດຂອງ ສິລະປະເປັນແນວໜ້າ ເພື່ອປຸກລະດົມຂະບວນ ການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ ເຊິ່ງແຕ່ລະບົດເພງ ນັກປະພັນລ້ວນ ແຕ່ແຕ່ງເນື້ອໃນໃຫ້ເປັນລັກສະນະ ປຸກລະດົມຈິດໃຈຄຽດແຄ້ນ ຕໍ່ສັດຕູຜູ້ຮຸກຮານ, ຈາກນັ້ນກໍເອົາການສະແດງ ທີ່ຖ່າຍທອດເຖິງຄວາມ ອົງອາດກ້າຫານ ຂອງເຫລົ່າຮົບຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ເຂົາເຈົ້າມີກຳລັງໃຈ ໝາຍຄວາມວ່າ ເອົາຄວາມມ່ວນຊື່ນ ເພື່ອເປັນການຜ່ອນຄາຍອາລົມ ທັງເປັນການປຸກນ້ຳໃຈຕໍ່ສູ້ໄປນຳ.
ຍ້ອນຫລິງເຫັນຄວາມສຳຄັນດັ່ງກ່າວ, ລັດຖະບານຈຶ່ງໄດ້ຕົກລົງສ້າງຕັ້ງ ໂຮງຮຽນສິລະປະແຫ່ງຊາດຂຶ້ນ ໃນປີ 1969 ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ: ‘ໂຮງຮຽນສິລະປະດົນຕີ ແນວລາວຮັກຊາດ’ ຢູ່ແຂວງຫົວພັນ, ພາຍຫລັງປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍ ໃນວັນທີ 2 ທັນວາ 1975, ໂຮງຮຽນໄດ້ຍ້າຍ ມາວຽງຈັນໃນປີ 1976 ຢູ່ທີ່ບ້ານອານຸ ເມືອງຈັນທະບູລີ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ. ຈາກນັ້ນ ກໍໄດ້ໂຮມເອົາໂຮງຮຽນສິ ລະປະດົນຕີ ແນວລາວຮັກຊາດ ແລະ ໂຮງຮຽນນາດຕະສິນ-ດຸລິຍາງເຂົ້າກັນກາຍເປັນໂຮງຮຽນສິລະປະດົນຕີ ຈົນມາເຖິງປີ 2010 ກະຊວງ ຖະແຫລງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ (ຖວທ) ໄດ້ປ່ຽນຊື່ມາເປັນ ‘ໂຮງຮຽນສິລະປະແຫ່ງຊາດ’ ເປັນກອງວິຊາການໜຶ່ງ ທີ່ມີສາຍວິຊາການຂຶ້ນ ກັບກົມສິ ລະປະ ການສະແດງ ກະຊວງ ຖວທ, ມີພາລະບົດບາດ ໃນການກໍ່ສ້າງຖັນແຖວ ນັກສະແດງສິລະປະອາຊີບຕາມ 5 ຫລັກມູນຂອງ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາວາງອອກ ຊຶ່ງມີຫລັກສູດການຮຽນ-ການສອນ ໃນລະດັບຊັ້ນກາງ ແລະ ຈັດເຝິກອົບຮົມທາງດ້ານ ອາຊີບສິລະປະ ການສະແດງເປັນຕົ້ນຕໍ. ໂຮງຮຽນ ປະກອບມີ 13 ຂະແໜງຄື: ຂະແໜງບໍລິຫານ, ວິຊາການ, ດົນຕີພື້ນເມືອງ, ດົນຕີສາກົນ, ຟ້ອນພື້ນເມືອງ, ຟ້ອນຊົນເຜົ່າ-ສາກົນ, ຮ້ອງເພງ-ຂັບລໍາ, ລະຄອນ, ກາຍະສິນ, ທິດສະດີ, ປະດິດແຕ່ງ-ບັນຊາ, ສາມັນສຶກສາ, ຄຸ້ມຄອງນັກສຶກສາ ແລະ ຫ້ອງສະໝຸດ”.
ໂຮງຮຽນສິລະປະແຫ່ງຊາດ ຖືວ່າເປັນໂຮງຮຽນແຫ່ງດຽວ ໃນປະເທດລາວ ທີ່ມີຫລັກສູດ ການຮຽນ-ການສອນ 2 ລະບົບຄື ສາຍສາມັນສຶກສາ ແລະ ວິຊາຊີບ, ໂດຍຮັບນັກຮຽນຕັ້ງແຕ່ຊັ້ນ ມັດທະຍົມຕົ້ນ ມ1-ມັດທະຍົມຕອນປາຍ ມ7 ຕໍ່ດ້ວຍສາຍວິຊາຊີບຊັ້ນສູງ ແລະ ແຜນໃນອະນາຄົດອັນໃກ້ນີ້ ໂຮງຮຽນກຽມພັດທະນາ ຫລັກສູດໃຫ້ເປັນຊັ້ນປະລິນຍາຕີ.
ທ່ານຜູ້ອຳນວຍການ ໂຮງຮຽນສິລະປະແຫ່ງຊາດ ອະທິບາຍວ່າ: “ວຽກງານວັດທະນະທຳ ເປັນວຽກງານທີ່ຄົງທີ່, ປັດຈຸບັນ ນັກສິລະປະ-ສິລະປິນ ໄດ້ໝູນໃຊ້ຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດ ແລະ ພອນສະຫວັນຂອງຕົນ ເພື່ອຊອກປະສົບການ ແລະ ຊອກລາຍຮັບເສີມ ເຮັດໃຫ້ສັງຄົມເລີ່ມເຂົ້າໃຈ ແລະ ໃຫ້ການຍອມຮັບ ຕໍ່ອາຊີບດັ່ງກ່າວ ພ້ອມນີ້ ລັດຖະບານກໍໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ ຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມວຽກງານ ສິລະປະວັດທະນະທຳ ເຮັດໃຫ້ສິລະປະລາວ ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງລະດັບໂລກ ນັ້ນກໍແມ່ນ ການຮັບຮອງເອົາສຽງແຄນລາວ ເປັນມໍລະດົກໂລກໃນວັນທີ 15 ມີນາ 2018.
ການພັດທະນາ ວຽກງານສິລະປະການສະແດງ ແມ່ນບໍ່ໄດ້ຢຸດນິ້ງ, ໂຮງຮຽນພວກເຮົາ ໄດ້ສຳເລັດການສ້າງຫລັກສູດ ປະລິນຍາຕີ ໂດຍພື້ນຖານແລ້ວ, ແຕ່ສຳຄັນແມ່ນ ຈະເອົາບຸກຄະລາກອນ ຈາກໃສເພື່ອຮອງຮັບຫລັກສູດໂຕນີ້. ຖ້າພວກເຮົາບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ ວຽກງານສ້າງນັກ ສິລະປະສິລະປິນ ນັບມື້ກໍນັບຈະໜ້ອຍລົງ ແລະ ຈະກ້າວໄປສູ່ ມາດຕະຖານສາກົນ ກໍຍັງໄກຫລາຍ. ຄວາມຫວັງຂອງ ລັດຖະບານເຮົາກໍຄື ສ້າງໂຮງຮຽນນີ້ເປັນສະຖາບັນ ເພື່ອສ້າງຄົນໃຫ້ ມີລະດັບປະລິນຍາຕີ-ໂທ ໃນອະນາຄົດ ເພື່ອໃຫ້ຫຍັບເຂົ້າໃກ້ສິລະປິນ ຂອງອາຊຽນ ໃນພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ”.
Medialaos MMD (ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຈາກ: ສຳນັກຂ່າວສານປະເທດລາວ)