ວັນທີ 21 ພຶດສະພາ 2014, ຢູ່ທີ່ຟີລິບປິນ, ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນເຕິນຢຸງ ໄດ້ຕອບຄຳສຳພາດຂອງສຳນັກຂ່າວ AP (ອາເມລິກາ) ແລະ Reuters (ອັງກິດ) ກ່ຽວກັບສະພາບການທະເລຕາເວັນອອກ ກໍ່ຄືບັນດາວິທີແກ້ໄຂຂອງຫວຽດນາມ.
ຕອບຄຳຖາມຂອງນັກຂ່າວ ກ່ຽວກັບການທີ່ຫວຽດນາມຈະຍື່ນຄະດີຟ້ອງຮ້ອງຈີນ ຕາມກົນໄກຕ່າງໆຂອງກົດໝາຍສາກົນ ຫຼືວ່າຈະແກ້ໄຂຄວາມເຄັ່ງຕຶງຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກດ້ວຍວິທີການທະຫານ?
ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນເຕິນຢຸງ ຢືນຢັນ: “ຫວຽດນາມເຄີຍໄດ້ທົນຕໍ່ຄວາມເຈັບປວດ ແລະຖືກເສຍຫາຍຫຼາຍຢ່າງ ຍ້ອນການສົງຄາມຮຸກຮານຫຼາຍຄັ້ງ. ດັ່ງນັ້ນ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າຍາມໃດກໍ່ກະຫາຍຢາກມີສັນຕິພາບ ມິດຕະພາບເພື່ອສ້າງສາ ແລະ ພັດທະນາປະເທດຊາດ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີຍາມໃດທີ່ຈະໃຊ້ມາດຕະການການທະຫານໂດຍຝ່າຍດຽວ, ບໍ່ມີຍາມໃດທີ່ຈະລິເລີ່ມການປະເຊີນໜ້າດ້ານການທະຫານ, ເວັ້ນແຕ່ກໍລະນີພວກຂ້າພະເຈົ້າຖືກບັງຄັບໃຫ້ຕ້ອງປ້ອງກັນຕົວເອງ.
ຫວຽດນາມຕັ້ງໝັ້ນສະເໝີຕົ້ນສະເໝີປາຍໃນການນຳໃຊ້ບັນດາມາດຕະການສັນຕິພາບ ແລະ ນຳໃຊ້ທຸກໂອກາດ, ທຸກຊ່ອງສາຍສົນທະນາ ເພື່ອແກ້ໄຂສະພາບການປັດຈຸບັນຢ່າງສັນຕິພາບ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າສຸດທີ່ຊື່ສັດ, ຈິງໃຈ, ມີເຈດຕະນາດີ ແລະອົກທົນອົກກັ້ນ, ແຕ່ປັດຈຸບັນ ຈີນນັບມື້ນັບເພີ່ມທະວີກຳລັງແຮງ ເພີ່ມການເຄື່ອນໄຫວນາບຂູ່ ແລະ ລ່ວງລ້ຳ, ແລ້ວກໍ່ໃສ່ຮ້າຍປ້າຍສີ ແລະຖິ້ມໂທດໃຫ້ຫວຽດນາມຢ່າງລຽນຕິດ.
ສິ່ງຕ່າງໆທີ່ຈີນພວມເຮັດນັ້ນ ມັນແຕກຕ່າງທີ່ສຸດກັບສິ່ງທີ່ຈີນເວົ້າ. ການກະທຳຕ່າງໆຂອງຈີນຢູ່ເຂດທະເລຫວຽດນາມໃນຫຼາຍວັນທີ່ຜ່ານມາ ແມ່ນອັນຕະລາຍທີ່ສຸດ, ເປັນການນາບຂູ່ຢ່າງໜັກໜ່ວງຕໍ່ສັນຕິພາບ ສະຖຽນລະພາບ ຄວາມສະຫງົບ ຄວາມປອດໄພ ແລະ ເສລີພາບໃນການເດີນເຮືອທະເລ ການຮ່ວມມື ແລະ ການພັດທະນາ ຢູ່ພາກພື້ນແລະໃນໂລກ.
ຂ້າພະເຈົ້າຢາກເນັ້ນໜັກວ່າ, ຫວຽດນາມເດັດດ່ຽວປົກປັກຮັກສາອຳນາດອະທິປະໄຕ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງຕົນ ຍ້ອນວ່າອຳນາດອະທິປະໄຕໃນດິນແດນ, ອຳນາດອະທິປະໄຕໃນທະເລໝູ່ເກາະເປັນສິ່ງສັກກະລະບູຊາ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າຍາມໃດກໍ່ປາຖະໜາຢາກມີສັນຕິພາບ ມິດຕະພາບ ແຕ່ຕ້ອງບົນພື້ນຖານຮັບປະກັນເອກະລາດ ຄວາມເປັນເຈົ້າຕົນເອງ ອຳນາດອະທິປະໄຕ ເຂດນ້ຳທະເລ-ດິນແດນອັນຄົບຖ້ວນ, ແລະເດັດຂາດບໍ່ຍອມຮັບການແລກປ່ຽນສິ່ງສັກກະລະບູຊານີ້ ເພື່ອເອົາສັນຕິພາບ ມິດຕະພາບແບບເລື່ອນລອຍບົນເມກ ທີ່ຖືກຂຶ້ນກັບໃດໜຶ່ງ ເປັນອັນຂາດ.
ອາດຈະຄືກັນກັບທຸກໆປະເທດ, ຫວຽດນາມພວກຂ້າພະເຈົ້າພວມຊັ່ງຊາບັນດາແຜນການເພື່ອປົກປັກຮັກສາຕົນເອງ, ນັບທັງແຜນການຕໍ່ສູ້ດ້ານນິຕິທຳ ຕາມກົດໝາຍສາກົນ”.
ຕອບຄຳຖາມທີ່ວ່າ ທ່າມກາງສະພາບການເຄັ່ງຕຶງທີ່ພວມທະວີຄູນໃນປັດຈຸບັນຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກ, ຫວຽດນາມມີຂໍ້ສະເໜີຫຍັງແດ່ຕໍ່ກັບວົງຄະນາຍາດສາກົນ, ຫວຽດນາມຈະພິຈາລະນາເຖິງການເຂົ້າຮ່ວມໃນບັນດາສຳພັນທະພາບດ້ານຄວາມສະຫງົບຫຼືບໍ່?
ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນເຕິນຢຸງ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: “ຫວຽດນາມບໍ່ເຂົ້າຮ່ວມໃນບໍ່ວ່າສຳພັນທະພາບການທະຫານໃດໆ ເພື່ອຕ້ານຄືນປະເທດອື່ນໃດ. ນີ້ແມ່ນນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດທີ່ສະເໝີຕົ້ນສະເໝີປາຍຂອງຫວຽດນາມ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ປະກາດເປີດເຜີຍເລື່ອງນີ້ຕໍ່ໂລກຫຼາຍຄັ້ງທີ່ສຸດແລ້ວ.
ກ່ຽວກັບການທີ່ຈີນຕິດຕັ້ງຮ້ານຂຸດເຈາະນ້ຳມັນ ໄຮ່ຢາງ-981 ຢ່າງຜິດກົດໝາຍ, ລ່ວງລ້ຳຢ່າງຮ້າຍແຮງຕໍ່ເຂດເສດຖະກິດຈຳເພາະ ແລະໄຫຼ່ທະວີບຂອງຫວຽດນາມຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກນັ້ນ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ແຈ້ງການ ແລະສື່ຂ່າວຢ່າງຊື່ສັດ ຕໍ່ບັນດາອົງການສາກົນ, ລັດຖະບານບັນດາປະເທດ, ວົງການນັກການເມືອງແລະນັກຄົ້ນຄວ້າ, ສື່ມວນຊົນສາກົນ ແລ້ວ.
ໃນຊຸມວັນທີ່ຜ່ານມາ, ເລຂາທິການໃຫຍ່ສະພະປະຊາຊາດ, ການນຳຫຼາຍປະເທດໃນໂລກ, ບຸກຄົນຜູ້ສຳຄັນຫຼາຍຄົນ ແລະ ຫຼາຍອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ໄດ້ອອກປາກອອກສຽງສະແດງຄວາມເປັນຫ່ວງເປັນໄຍຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ກ່ຽວກັບການນາບຂູ່ຂອງເຫດການນີ້ ຕໍ່ກັບສັນຕິພາບ ສະຖຽນລະພາບ ຄວາມສະຫງົບໃນພາກພື້ນ. ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອໝັ້ນວ່າ ວົງຄະນາຍາດສາກົນຈະສືບຕໍ່ມີການຕີລາຄາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະ ມີສຽງປາກສຽງເວົ້າອັນເໝາະສົມ ເພື່ອສະກັດກັ້ນການນາບຂູ່ອັນຮ້າຍແຮງນີ້ ຕໍ່ສັນຕິພາບ ສະຖຽນລະພາບຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກ. ຫວຽດນາມຮຽກຮ້ອງວົງຄະນາຍາດສາກົນ, ບັນດາປະເທດ, ບັນດາບຸກຄົນແລະອົງການສາກົນ ຈົ່ງສືບຕໍ່ອອກປາກອອກສຽງຄັດຄ້ານຢ່າງແຂງແຮງ ຕໍ່ການກະທຳລະເມີດກົດໝາຍສາກົນຂອງຈີນ”.
ຕອບຄຳຖາມກ່ຽວກັບການພົວພັນລະຫວ່າງຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ ໃນສະພາບການທີ່ຈີນສືບຕໍ່ຕິດຕັ້ງຮ້ານຂຸດເຈາະນ້ຳມັນ ໄຮ່ຢາງ-981 ເລິກເຂົ້າໄປໃນເຂດທະເລຂອງຫວຽດນາມ?
ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຫງວຽນເຕິນຢຸງ ເນັ້ນໜັກວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າພຽງແຕ່ຢາກເວົ້າວ່າ, ຫວຽດນາມຍາມໃດກໍ່ມີຄວາມຮັບຮູ້ອັນເລິກເຊິ່ງ ກ່ຽວກັບສາຍພົວພັນມິດຕະພາບ ການຮ່ວມມືສະເໝີພາບ ຕ່າງຝ່າຍຕ່າງມີຜົນປະໂຫຍດລະຫວ່າງຫວຽດນາມ ແລະຈີນ ຍ້ອນວ່າສິ່ງນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ນຳເອົາຜົນປະໂຫຍດອັນພື້ນຖານ ແລະຍາວນານ ມາໃຫ້ສອງປະເທດຫວຽດນາມ - ຈີນເທົ່ານັ້ນ ຫາກຍັງປະກອບສ່ວນໃຫ້ສັນຕິພາບ ສະຖຽນລະພາບ ການຮ່ວມມື ແລະການພັດທະນາຢູ່ໃນພາກພື້ນ ແລະໃນໂລກອີກນຳ. ຖ້າຫາກກົງຂ້າມ, ພວກເພື່ອນຄົງຈະຮູ້ໄດ້ວ່າສິ່ງໃດຈະເກີດຂຶ້ນ.
ຂ້າພະເຈົ້າຢາກເນັ້ນອີກເທື່ອວ່າ, ຫວຽດນາມໃຫ້ຄວາມສຳຄັນເປັນພິເສດ ແລະຍາມໃດກໍເຮັດຈົນສຸດຄວາມສາມາດຂອງຕົນ ເພື່ອປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການຮັກສາ ແລະເພີ່ມທະວີການພົວພັນຮ່ວມມືມິດຕະພາບອັນດີງາມກັບຈີນ. ຫວຽດນາມຍາມໃດກໍປາຖະໜາຢ່າງຈິງໃຈ ຢາກພ້ອມກັນກັບຈີນແກ້ໄຂຄວາມພິພາດຕ່າງໆ ດ້ວຍສັນຕິວິທີ ບົນພື້ນຖານກົດໝາຍສາກົນ ສະເໝີພາບ ແລະເຄົາລົບຊຶ່ງກັນແລະກັນ.
ຕໍ່ກັບການທີ່ຈີນຕິດຕັ້ງຮ້ານຂຸດເຈາະນ້ຳມັນ ໄຮ່ຢາງ-981 ຢ່າງຜິດກົດໝາຍ ຢູ່ໃນເຂດທະເລຂອງຫວຽດນາມ, ຫວຽດນາມຄັດຄ້ານຢ່າງສຸດຂີດຕໍ່ການກະທຳລ່ວງລ້ຳນີ້ ແລະເດັດດ່ຽວປົກປັກຮັກສາອຳນາອະທິປະໄຕແຫ່ງຊາດ ແລະຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງຕົນ ທີ່ສອດຄ່ອງກັບກົດໝາຍສາກົນ”./
ຕາມຂ່າວ: Chinhphu.vn