ສະຫາຍ ຫວໍວັນເຖືອງ, ກຳມະການກົມການເມືອງ, ເລຂະທິການສູນກາງພັກ, ຫົວໜ້າຄະນະໂຄສະນາອົບຮົມສູນກາງ. (ພາບ: TTXVN)
ວກ. - ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ເປັນບັນຫາທີ່ກວ້າງໃຫຍ່ແລະສັບສົນ ທາງດ້ານທິດສະດີແລະພຶດຕິກຳ. ຢູ່ຫວຽດນາມ, ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາເນື້ອໃນພື້ນຖານ ເພື່ອປະຕິບັດການປ່ຽນແປງໃໝ່ຕົວແບບເຕີບໂຕເສດຖະກິດ, ພ້ອມກັນນັ້ນກໍ່ເປັນເປົ້າໝາຍສຳຄັນອັນດັບໜຶ່ງ ທີ່ພື້ນຖານເສດຖະກິດມຸ່ງໄປສູ່. ທັດສະນະການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ໄດ້ສະແດງອອກຢ່າງຈະແຈ້ງ ໃນບັນດາກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ໃນສະໄໝແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່ ແລະ ໃນຊຸມປີທີ່ຜ່ານມາ ພັກໄດ້ຊີ້ນຳນຳພາການຜັນຂະຫຍາຍປະຕິບັດຢ່າງຄົບຊຸດ ດ້ວຍຫຼາຍໜ້າທີ່ແລະວິທີແກ້ໄຂທີ່ລະອຽດຕົວຈິງ.
ຄວາມຮັບຮູ້ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ກ່ຽວກັບການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ
ຍ້ອນເລີ່ມຈາກພື້ນຖານເສກຖະກິດການຜະລິດນ້ອຍ ຫຼ້າຫຼັງ, ຖືກທຳລາຍຢ່າງໜັກໜ່ວງພາຍຫຼັງ 30 ປີແຫ່ງສົງຄາມ, ຖືກຖອຍຫຼັງບາດໃຫຍ່ທຽບກັບບັນດາປະເທດໃນພາກພື້ນແລະໃນໂລກ, ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນພົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກລຳບາກທີ່ສຸດ, ດັ່ງນັ້ນ, ການພັດທະນາຢ່າງໄວເພື່ອປົວແປງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ, ຍົກສູງກຳລັງແຮງຂອງປະເທດ ເປັນຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການສຳລັບຫວຽດນາມ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ໃນສະໄໝປະຈຸບັນ, ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ເປັນບັນຫາສຳຄັນທີ່ສຸດສຳລັບມະນຸດຊາດທັງໝົດ. ໃນສະພາບການດັ່ງກ່າວນັ້ນ, ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມໄດ້ຕົກລົງເລືອກເອົາຍຸດທະສາດການພັດທະນາປະເທດຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ.
ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ເປັນທັດສະນະທີ່ສອດຮ້ອຍຕະຫຼອດ, ໄດ້ຮັບການຢືນຢັນແລະບູລະນະຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ ໂດຍຜ່ານບັນດາກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ໃນສະໄໝແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່. ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ VI (ປີ 1986) ເປັນກອງປະຊຸມທີ່ໄດ້ລິເລີ່ມຂະບວນການປ່ຽນແປງໃໝ່ຢູ່ຫວຽດນາມ ເຊິ່ງໄດ້ນຳສະເໜີທັດສະນະ“ການຮັກສາຄວາມໝັ້ນທ່ຽງແລະການພັດທະນາຕິດແໜ້ນນຳກັນ ໃນຂະບວນວິວັດແຫ່ງການເຄື່ອນໄຫວກ້າວຂຶ້ນ, ຮັກສາຄວາມໝັ້ນທ່ຽງເພື່ອພັດທະນະ ແລະ ມີການພັດທະນາຈຶ່ງມີຄວາມໝັ້ນທ່ຽງ”(1). ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ VII (ປີ 1991) ໄດ້ຮັບຮອງຜ່ານແຜນຍຸດທະສາດການປັບປຸງແລະພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຮອດປີ 2000, ໃນນັ້ນໄດ້ກຳນົດ: “ການເຕີບໂຕເສດຖະກິດຢ່າງໄວ, ມີປະສິດທິຜົນ ແລະ ຍືນຍົງ”; “ການເຕີບໂຕເສດຖະກິດຕ້ອງຕິດແໜ້ນກັບຄວາມກ້າວໜ້າແລະສະເໝີພາບທາງສັງຄົມ, ກັບການພັດທະນາວັດທະນະທຳ ແລະ ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ”. ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ VIII (ປີ 1996), ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ IX (ປີ 2001), ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ X (ປີ 2006) ສືບຕໍ່ຢືນຢັນທັດສະນະ: “ການພັດທະນາຢ່າງໄວ, ມີປະສິດທິຜົນແລະຍືນຍົງ, ການເຕີບໂຕເສດຖະກິດໄປຄຽງຄູ່ກັບການປະຕິບັດຄວາມກ້າວໜ້າ, ສະເໝີພາທາງສັງຄົມ ແລະ ປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ”(2). ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ X ໄດ້ຖອດຖອນບົດຮຽນ 5 ປະການ ຈາກພຶດຕິກຳແຫ່ງການພັດທະນາປະເທດ ໃນເວລາ 20 ປີແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່, ໃນນັ້ນ ບົດຮຽນທຳອິດແມ່ນບົດຮຽນກ່ຽວກັບການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ.
ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ XI (ປີ 2011) ຊີ້ແຈ້ງວ່າ: ການພັດທະນາຢ່າງໄວຕິດກັບການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ, ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງແມ່ນຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການທີ່ສອດຮ້ອຍຕະຫຼອດໃນແຜນຍຸດທະສາດການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຮອດປີ 2020 ແລະ ຖອດຖອນບົດຮຽນອອກມາຄື: “ຕ້ອງຖືເປັນສຳຄັນຢ່າງແທ້ຈິງເຖິງ ຄຸນນະພາບ, ປະສິດທິຜົນຂອງການເຕີບໂຕ ແລະ ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ. ການເພີ່ມທະວີການລະດົມບັນດາແຫຼ່ງພະລັງພາຍໃນແລະຕ່າງປະເທດ ຕ້ອງຕິດກັບການນຳໃຊ້ມັນຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ... ຕ້ອງຖືເປັນສຳຄັນເຖິງການສົມທົບຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນ ລະຫວ່າງການເຕີບໂຕເສດຖະກິດ ກັບການປະຕິບັດຄວາມກ້າວໜ້າແລະຄວາມສະເໝີພາບທາງສັງຄົມ...”(3).
ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ XII (ປີ 2016) ສືບຕໍ່ຢືນຢັນ: “ຮັບປະກັນການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ບົນພື້ນຖານຄວາມໝັ້ນທ່ຽງຂອງເສດຖະກິດມະຫາພາກ ແລະ ຍົກສູງສະມັດຕະພາບ ຄຸນນະພາບ ປະສິດທິຜົນ ແລະ ກຳລັງແຮງແຂ່ງຂັນ ຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ. ພັດທະນາຢ່າງກົມກຽວລະຫວ່າງລວງກວ້າງແລະລວງເລິກ, ເອົາໃຈໃສ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນແກ່ການພັດທະນາຕາມລວງເລິດ; ພັດທະນາເສດຖະກິດພູມປັນຍາ, ເສດຖະກິດສີຂຽວ. ພັດທະນາເສດຖະກິດຕ້ອງເຊື່ອມຕໍ່ຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນ ກັບການພັດທະນາວັດທະນະທຳ ສັງຄົມ, ປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ເປັນເຈົ້າການຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບອາກາດ. ຮັບປະກັນການປ້ອງກັນປະເທດ, ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຮັກສາສັນຕະພາບ ສະຖຽນລະພາບ ເພື່ອກໍ່ສ້າງປະເທດຊາດ”(4); “ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ (ມຸ່ງໄປສູ່ບັນດາເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຮອດປີ 2030 ຂອງສະຫະປະຊາຊາດ); ແກ້ໄຂຢ່າງກົມກຽວ... ລະຫວ່າງການເຕີບໂຕເສດຖະກິດ ກັບການພັດທະນາວັດທະນະທຳ, ປະຕິບັດຄວາມກ້າວໜ້າ ແລະ ສະເໝີພາບທາງສັງຄົມ, ປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ”(5). ໂດຍຫັນທັດສະນະຂອງກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ XII ເປັນລະອຽດ, ມະຕິກອງປະຊຸມສູນກາງພັກ ຄັ້ງທີ 4 ສະໄໝທີ XII (ປີ 2016) ກ່ຽວກັບການປ່ຽນແປງໃໝ່ຕົວແບບການເຕີບໂຕເສດຖະກິດ ໄດ້ກຳນົດ: “ປ່ຽນແປງໃໝ່ຕົວແບບການເຕີບໂຕແມ່ນເພື່ອຍົກສູງຄຸນນະພາບການເຕີບໂຕ, ສະມັດຕະພາຍຂອງງານ ແລະກຳລັງແຮງແຂ່ງຂັນ ຂອງພື້ນຖານເສດຖະກິດ, ພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງຮອບດ້ານ ທັງດ້ານເສດຖະກິດ ສັງຄົມແລະສິ່ງແວດລ້ອມ. ບໍ່ຊຸກຍູ້ການເຕີບໂຕດ້ວຍທຸກລາຄາ ທີ່ສົ່ງຜົນກະທົບບໍ່ດີເຖິງຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງເສດຖະກິດມະຫາພາກ, ເຖິງການຮັບປະກັນການປ້ອງກັນປະເທດ, ຄວາມສະຫງົບ, ຄວາມກ້າວໜ້າ, ຄວາມສະເໝີພາບທາງການເມືອງ, ການຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ລະບົບນິເວດ”(6).
ເປັນອັນວ່າ, ຄວາມຮັບຮູ້, ທັດສະນະກ່ຽວກັບການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ໄດ້ມີການສືບທອດຄວາມຮັບຮູ້ລວມຂອງໂລກ ກ່ຽວກັບການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ, ພ້ອມກັນນັ້ນກໍ່ມີການໝູນໃຊ້, ເພີ່ມເຕີມ, ພັດທະນາໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສະພາບຕົວຈິງຫວຽດນາມ. ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງແມ່ນຂະບວນວິວັດການພັດທະນາທີ່ມີຄວາມໄວໃນການເຕີບໂຕເສດຖະກິດສູງ, ໝັ້ນທ່ຽງໃນໄລຍະເວລາຍາວນາມ, ມີການສົມທົບຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນ, ສົມເຫດສົມຜົນ, ກົມກຽວ ລະຫວ່າງການພັດທະນາເສດຖະກິດ ກັບການປະຕິບັດຄວາມກ້າວໜ້າ, ຄວາມສະເໝີພາບທາງສັງຄົມ ແລະປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ທັງດ້ານເສດຖະກິດ ທັງດ້ານສັງຄົມແລະສິ່ງແວດລ້ອມ; ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງແມ່ນການພັດທະນາທີ່ຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການດ້ານວັດຖຸແລະຈິດໃຈຂອງເຊັ່ນຄົນປະຈຸບັນ ແຕ່ບໍ່ກໍ່ຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ແກ່ຄວາມສາມາດຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງບັນດາເຊັ່ນຄົນໃນອະນາຄົດ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມກໍ່ກຳນົດແຈ້ງ ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງຕ້ອງຖືເອົາມະນຸດເປັນໃຈກາງ ເປັນເປົ້າໝາຍ; ເສີມຂະຫຍາຍຢ່າງສຸດຂີດປັດໄຈມະນຸດ, ຖືເອົາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີເປັນຮາກຖານແລະກຳລັງໜູນຂອງການພັດທະນາ; ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງແມ່ນພາລະກິດຂອງທົ່ວພັກ, ທົ່ວປວງຊົນ; ທຸກຄົນ, ທຸກຊຸມຊົນໃນສັງຄົມມີໂອກາດເທົ່າທຽມກັນເພື່ອພັດທະນາ, ເຂົ້າຮ່ວມການປະກອບສ່ວນແລະຊົມໃຊ້ຜົນແຫ່ງການພັດທະນາ; ກໍ່ສ້າງປະເທດຫວຽດນາມໃຫ້ປະຊາຊົນຮັ່ງມີ, ປະເທດຊາດເຂັ້ມແຂງ ມີປະຊາທິປະໄຕ ຍຸຕິທຳແລະສີວິໄລ, ປັບປຸງການປ້ອງກັນປະເທດ, ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ຮັກສາເອກະລາດ ອະທິປະໄຕ ຜືນແຜ່ນດິນອັນຄົບຖ້ວນຂອງປະເທດ.
ຜົນສຳເລັດແລະຄວາມຈຳກັດໃນການນຳພາ ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ຢູ່ຫວຽດນາມໃນຊຸມປີທີ່ຜ່ານມາ
ທັດສະນະການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ໄດ້ຮັບການຊາບຊືມໃນການດັດແປງ ປັບປຸງເພີ່ມເຕີມ ແລະປະກາດໃຊ້ ລັດຖະທຳມະນູນປີ 2013, ລະບົບກົດໝາຍ ກົນໄກ ແລະນະໂຍບາຍ ນັບມື້ນັບສົມບູນແບບ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນການບູລະນະລະບຽບກົດໝາຍເສດຖະກິດຕະຫຼາດກຳນົດທິດສັງຄົມນິຍົມ, ເຊື່ອມຕໍ່ຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນລະຫວ່າງການພັດທະນາເສດຖະກິດ ກັບການປະຕິບັດຄວາມກ້າວໜ້າ ຄວາມຍຸດຕິທຳທາງສັງຄົມ, ປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ທັດສະນະກ່ຽວກັບການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງໄດ້ຮັບການຊາບຊືມເຂົ້າໃນແຜນຍຸດທະສາດ, ແຜນແມ່ບົດ, ແຜນການພັດທະນາຂອງບັນດາຂະແໜງການ ຂົງເຂດ, ບັນດາເຂດ (ແຜນຍຸດທະສາດການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຂອງຫວຽດນາມໄລຍະ 2001 - 2010, ໄລຍະ 2011 - 2020; ບັນດາໂຄງການວາລະ 21(7), ໂຄງການວາລະ 2030 ເພື່ອການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ແລະ ຫຼາຍໂຄງການ, ແຜນການປະຕິບັດບັນດາຂໍ້ຕົກລົງສາກົນ ກ່ຽວກັບການພັດທະນາແບບຍືນຍົງທີ່ຫວຽດນາມໄດ້ລົງນາມ); ເຂົ້າໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ ການສຶກສາ ແລະ ກໍ່ສ້າງ, ພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ. ບັນດາການເຄື່ອນໄຫວໂຄສະນາອົບຮົມຍົກສູງຄວາມຮັບຮູ້ ເພື່ອສ້າງການເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ຕື່ນຕົວຂອງຂັ້ນຕ່າງໆ, ຂະແໜງການຕ່າງໆ, ຂອງປະຊາຄົມສັງຄົມທັງໝົດ ເຂົ້າໃນການປະຕິບັດແຜນຍຸດທະສາດການພັດທະນາປະເທດຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງນັ້ນ ກໍ່ໄດ້ຮັບການເພີ່ມທະວີ. ຄະນະພັກ, ອົງການຈັດຕັ້ງພັກຢູ່ບັນດາຂັ້ນ, ບັນດາຂະແໜງການ, ບັນດາທ້ອງຖິ່ນໄດ້ຈັດຕັ້ງການຊຸກຍູ້ ກວດກາ ສະຫຼຸບຢ່າງເປັນປະຈຳ ເພື່ອຊຸກຍູ້ການຜັນຂະຫຍາຍປະຕິບັດທັດສະນະຂອງພັກກ່ຽວກັບການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະບືນຍົງ ໃນພາກຕົວຈິງ. ການເຄື່ອນໄຫວຢ່າງທົນທານ ໜຽວແໜ້ນໃນຫຼາຍປີທີ່ຜ່ານມານັ້ນ ໄດ້ນຳມາຊຶ່ງຜົນສຳເລັດທີ່ສຳຄັນຕ່າງໆ.
ໃນຂົງເຂດເສດຖະກິດ, ໃນໄລຍະ 2001 - 2010, ຫວຽດນາມມີອັດຕາການເຕີບໂຕຢ່າງໄວວາ, ສູງກວ່າ 7% ຕໍ່ປີ. ໃນເວລາ 10 ປີ ແຕ່ປີ 2006 ເຖິງປີ 2016, ຄວາມໄວໃນການເຕີບໂຕເສດຖະກິດໄດ້ຫລຸດລົງໜ້ອຍໜຶ່ງ, ແຕ່ກໍ່ບັນລຸລະດັບສະເລ່ຍ 6,12% ຕໍ່ປີ, ນີ້ແມ່ນລະດັບທີ່ສູງພໍຄວນໃນສະພາບການພາຍໃນປະເທດແລະຕ່າງປະເທດມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາດຫຼາຍ. ຂະໜາດ ຈີດີພີ ແລະ ຈີດີພີຕໍ່ຫົວຄົນລ້ວນແຕ່ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນ. ປີ 2015, ຈີດີພີຂອງຫວຽດນາມບັນລຸປະມານ 200 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ, ຫຼາຍກວ່າທົບ 3,95 ເທົ່າທຽບກັບປີ 2006 (ຄິດໄລ່ຕາມລາຄາປະຈຸບັນ); ຈີດີພີສະເລ່ຍຫົວຄົນບັນລຸ 2.109 ໂດລາສະຫະລັດຕໍ່ປີ, ຫຼາຍກວ່າທົບ 3 ເທົ່າທຽບກັບປີ 2006. ຫວຽດນາມກາຍເປັນປະເທດກຳລັງພັດທະນາທີ່ມີລາຍໄດ້ປານກາງ. ໂຄງປະກອບເສດຖະກິດມີບາດກ້າວການພັດທະນາຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ຕາມທິດຫັນເປັນອຸດສາຫະກຳ ທັນສະໄໝ, ອັດຕາສ່ວນອຸດສາຫະກຳແລະບໍລິການໃນໂຄງປະກອບ ຈີດີພີ ນັບມື້ນັບເພີ່ມຂຶ້ນ, ອັດຕາສ່ວນກະສິກຳໃນໂຄງປະກອບ ຈີດີພີ ນັບມື້ນັບຫລຸດລົງ. ຕົວແບບການເຕີບໂຕເສດຖະກິດເລີ່ມມີການຫັນປ່ຽນ ຈາກການພັດທະນາຕາມລວງກວ້າງໄປສູ່ການພັດທະນາຕາມລວງເລິກ. ຄຸນນະພາບຂອງການພັດທະນາໄດ້ຮັບການຍົກສູງຂຶ້ນ.
ໃນ 10 ປີ, ແຕ່ປີ 2006 ເຖິງປີ 2015, ສະມັດຕະພາບຂອງງານເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍ 3,9% ຕໍ່ປີ (ໃນນັ້ນ ສະເພາະໄລຍະ 2011 - 2015 ເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍ 4,3% ຕໍ່ປີ); ເງິນທຶນຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນຍິ່ງຂຶ້ນ; ສ່ວນປະກອບຂອງປັດໄຈສະມັດຕະພາບລວມ (TFP) ເຂົ້າໃນການເຕີບໂຕຂອງ ຈີດີພີ ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 28,94% (ໄລຍະ 2011 - 2015). ຄວາມສາມາດແຂ່ງຂັນລະດັບຊາດຂອງຫວຽດນາມໄດ້ຮັບການປົວແປງ. ຕາມການຈັດອັນດັບຂອງເວທີປາໄສເສດຖະກິດໂລກ (WEF) ກ່ຽວກັບດັດຊະນີຄວາມສາມາດແຂ່ງຂັນລວມ, ທີ່ຕັ້ງຂອງຫວຽດນາມໄດ້ຮັບການປົວແປງໃນຊຸມປີທີ່ຜ່ານມາມໍ່ນີ້, ເຊັ່ນປີ 2016 ຫວຽດນາມຢູ່ໃນອັນດັບທີ 60 ໃນຈຳນວນ 138 ປະເທດ.
ໃນດ້ານສັງຄົມ, ວຽກງານລົບລ້າງຄວາມອຶດຫີວ ຫລຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ, ສ້າງວຽກເຮັດງານທຳ, ເບິ່ງແຍງດູແລ ຮັກສາສຸຂະພາບ, ພັດທະນາວັດທະນະທຳ ວິທະຍາສາດ-ເຕັກໂນໂລຊີ ສຶກສາ-ກໍ່ສ້າງ, ຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພສະວັດດີການສັງຄົມ ລ້ວນແຕ່ບັນລຸຜົນທີ່ດີ, ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນສືບຕໍ່ໄດ້ຮັບການປົວແປງ. ຫວຽດນາມໄດ້ສຳເລັດກ່ອນກຳນົດເວລາຫຼາຍເປົ້າໝາຍການພັດທະນາສະຫັດສະວັດ. ອັດຕາສ່ວນຄອບຄົວທຸກຍາກ ໄດ້ຫລຸດລົງສະເລ່ຍປະມານ 2% ຕໍ່ປີ, ຈາກ 15,5% ປີ 2006 ລົງເປັນເກືອບ 4,5% ປີ 2015. ອັດຕາສ່ວນຄົນວ່າງງານຂອງແຮງງານໃນໄວອາຍຸ ປີ 2015 ແມ່ນ 2,3%. ຫວຽນາມໄດ້ສຳເລັດການສຶກສາທົ່ວໄປຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນ, ການເຄື່ອນໄຫວອາຊີວະສຶກສາໄດ້ຮັບການເພີ່ມທະວີ. ກຳລັງແຮງງານທີ່ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມປີ 2015 ແມ່ນ 27,88 ລ້ານຄົນ, ເພີ່ມຂຶ້ນເກືອບ 2 ເທົ່າທຽບກັບປີ 2006 (14,36 ລ້ານຄົນ) ແລະກວມເອົາ 51,64% ຂອກຳລັງແຮງງານ. ທີ່ຢູ່ອາໄສທາງສັງຄົມໄດ້ຮັບການລົງທຶນກໍ່ສ້າງ, ຊ່ວຍເຫຼືອ. ເນື້ອທີ່ທີ່ຢູ່ອາໄສສະເລ່ຍຫົວຄົນໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນ ຈາກ 17,5m2 ປີ 2010 ຂຶ້ນເປັນ 22m2 ປີ 2015. ລະບົບພື້ນຖານສາທາລະນະສຸກ, ການກວດແລະປົວພະຍາດ ມີຢູ່ທຸກຕາແສງ ທຸກບ້ານ ໃນທົ່ວປະເທດ; ພະຍາດ ໂລກລະບາບທີ່ເປັນອັນຕະລາຍຫຼາຍປະເພດ ຖືກລົບລ້າງ; ຮ່າງກາຍ ຄວາມແຂງແຮງຂອງຊາວຫວຽດນາມໄດ້ຮັບການປົວແປງ. ອາຍຸໄຂສະເລ່ຍເພີ່ມຂຶ້ນ, ບັນລຸ 73,3 ປີອາຍຸໃນປີ 2015.
ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບອາກາດ ໄດ້ຮັບການເພີ່ມທະວີ. ຄວາມຮັບຮູ້ ແລະ ຈິດສຳນຶກຮັບຜິດຊອບກ່ຽວກັບການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມໃນສັງຄົມ ໄດ້ຮັບການຍົກຂຶ້ນ. ບັນດາມາດຕະການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ປ້ອງກັນແລະແກ້ໄຂບັນດາພື້ນຖານທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດມົນພິດຮ້າຍແຮງນັ້ນ ໄດ້ຮັບການປະຕິບັດຢ່າງຈິງຈັງ. ອັດຕາການເກັບກຳແລະແກ້ໄຂສິ່ງເສດເຫຼືອອັນຕະລາຍໄດ້ປະມານ 75%, ສິ່ງເສດເຫຼືອແຂງຈາກໂຮງໝໍໄດ້ 80%; ອັນຕາສ່ວນສະຖານປະກອບການທີ່ມີມົນພິດສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ຮ້າຍແຮງ ຖືກຈັດການແກ້ໄຂ ໄດ້ບັນລຸ 90% ໃນປີ 2015. ການອະນຸລັກທຳມະຊາດ, ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງລະບົບນິເວດ, ການປົກປັກຮັກສາແລະພັດທະນາປ່າໄມ້ໄດ້ຮັບຄວາມເອົາໃຈໃສ່. ເຂດອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມລະບົບນິເວດ ໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຢູ່ຫຼາຍແຫ່ງ; ການລ່າສັດແລະການຄ້າສັດປ່າແມ່ນຖືກຫ້າມ. ອັດຕາປົກຫຸ້ມຂອງປ່າເພີ່ມຂຶ້ນ, ບັນລຸປະມານ 40,7% ໃນປີ 2015. ອັດຕາສ່ວນຂອງປະຊາກອນໃນເມືອງທີ່ນຳໃຊ້ນ້ຳສະອາດແມ່ນ 82%, ອັດຕາສ່ວນຂອງປະຊາກອນໃນຊົນນະບົດທີ່ນຳໃຊ້ນ້ຳສະອາດແມ່ນ 86%. ຫຼາຍກິດຈະການ, ໂຄງການພັດທະນາສີຂຽວ, ການບໍລິໂພກສີຂຽວ, ການນຳໃຊ້ວັດຖຸດິບ ອຸປະກອນ ແລະພະລັງງານຢ່າງປະຢັດ, ການພັດທະນາບັນດາແຫຼ່ງພະລັງງານໃໝ່, ວັດສະດຸໃໝ່ທີ່ເປັນມິດກັບສິ່ງແວດລ້ອມ ໄດ້ຮັບການສົ່ງເສີມໃຫ້ພັດທະນາ. ການກໍ່ສ້າງຄັນຄູ ເຂື່ອນກັ້ນນ້ຳ, ປູກປ່າຊາຍເລນ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ເກີດການເຊາະຕະຫຼິ່ງຕາມຝັ່ງແມ່ນນ້ຳ ຝັ່ງທະເລ, ກໍ່ສ້າງປະຕູກັນນັ້ນເຄັມ, ຫັນປ່ຽນລະດູການ ແນວພັນພືດ ເພື່ອຄ່ອງຕົວແລະຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບອາກາດນັ້ນ ໄດ້ຮັບການເພີ່ມທະວີ.
ແຕ່ວ່າ, ຄຽງຂ້າງກັບບັນດາຜົນສຳເລັດທີ່ບັນລຸໄດ້ນັ້ນ ຂະບວນວິວັດການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງຢູ່ຫວຽດນາມຍັງມີຂໍ້ຈຳກັດຫຼາຍຢ່າງ:
ຄວາມໄວໃນການເຕີບໂຕເສດຖະກິດບໍ່ໝັ້ນທ່ຽງ, ມີທ່າອຽງຊ້າລົງ (ໄລຍະ 2001 - 2005: ກວ່າ 7%, 2006 - 2010: 6,32%, 2011 - 2015: 5,91%). ຂະໜາດ ຈີດີພີ ແລະ ຈີດີພີສະເລ່ຍຫົວຄົນຂອງຫວຽດນາມຕ່ຳກວ່າທຽບກັບຫຼາຍປະເທດກຳລັງພັດທະນາ. ການເຕີບໂຕເສດຖະກິດຕາມລວງກວ້າງເປັນຕົ້ນຕໍ, ໄລບະ 2011 - 2015, ທຶນປະກອບສ່ວນ 66,73% ເຂົ້າໃນ ຈີດີພີ; ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນຍັງຟຸມເຟືອຍ, ປະສິດທິຜົນຕ່ຳ. ຄຸນນະພາບການເຕີບໂຕຕ່ຳ, ໄດ້ຮັບການປົວແປງຊ້າ; ສະມັດຕະພາບຂອງງານຕ່ຳກວ່າຫຼາຍປະເທດໃນພາກພື້ນ. ປະສິດທິຜົນການລົງທຶນ, ສຳປະສິດການໃຊ້ເງິນທຶນ (ICOR) ສູງກວ່າຫຼາຍປະເທດໃນພາກພື້ນ (ໃນນັ້ນການລົງທຶນຂອງເສດຖະກິດພາກລັດແມ່ນຕ່ຳກວ່າໝູ່). ຄວາມສາມາແຂ່ງຂັນຂອງຊາດບໍ່ໄດ້ປົວແປງຫຼາຍພໍປານໃດ. ເສດຖະກິດມະຫາພາກບໍ່ໝັ້ນທ່ຽງ, ຍັງມີຄວາມສ່ຽງຫຼາຍປະການຍ້ອນໜີ້ເສຍ, ໜີ້ສາທາລະນະ, ງົບປະມານແຫ່ງລັດຂາດດຸນ; ມີຄວາມສ່ຽງຈາກການຜັນຜວນຂອງອັດຕາແລກປ່ຽນ; ຖືກຜົນກະທົບຈາກຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານແຫຼ່ງນ້ຳ, ຈາກການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບອາກາດ,...
ບັນດາຂົງເຂດວັດທະນະທຳ ສັງຄົມຍັງມີຈຸດອ່ອນຫຼາຍຢ່າງ ທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ແກ້ໄຂ. ການຫັນປ່ຽນໂຄງປະກອບແຮງງານຍັງຊ້າ; ອັດຕາສ່ວນແຮງງານໃນຂົງເຂດກະສິກຳຍັງກວມສ່ວນຫຼາຍ. ຈຳນວນຜູ້ທີ່ບໍ່ມີວຽກເຮັດງານທຳ ແລະຜູ້ມີວຽກເຮັດງານທຳບໍ່ເປັນປົກກະຕິ ຍັງມີຫຼາຍຢູ່. ຊີວິດຂອງປະຊາຊົນພາກສ່ວນໜຶ່ງຍັງພົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນຢູ່ເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ, ເຂດຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ. ການຫລຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກຍັງບໍ່ທັນໝັ້ນທ່ຽງ, ໄພແຫ່ງການຕົດທຸກໄດ້ຍາກຄືນໃໝ່ກໍ່ຍັງໜັກໜ່ວງຢູ່; ຄວາມແຕກໂຕນຮັ່ງມີ-ທຸກຍາກລະຫວ່າງບັນດາເຂດ, ບັນດາຊຸມຊົນຍັງແຕກໂຕນກັນຫຼາຍ ແລະມີທ່າອຽງເພີ່ມຂຶ້ນ. ນະໂຍບາຍສະວັດດີການສັງຄົມຍັງບໍ່ທັນສົມບູນແບບ, ຍັງບໍ່ທັນປົກຫຸ້ມໝົດທຸກເປົ້າໝາຍ. ຄຸນນະພາບການສຶກສາ-ກໍ່ສ້າງຍັງຕ່ຳ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນການສຶກສາມະຫາວິທະຍາໄລ ແລະອາຊີວະສຶກສາ, ຍັງບໍ່ທັນຕອບສະໜອງໄດ້ກັບຄວາມຕ້ອງການພັດທະນາ. ຄຸນນະພາບການກວດແລະປົວພະຍາດຍັງຕ່ຳ ບໍ່ຕອບສະໜອງໄດ້ກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງປະຊາຊົນ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນໃນລະບົບສາທາລະນະສຸກຮາກຖານ. ສິ່ງແວດລ້ອມວັດທະນະທຳ, ຄຸນສົມບັດ, ແບບແຜນດຳລົງຊີວິດ ບາງດ້ານຖືກຕົກຕ່ຳເປັນໜ້າກັງວົນ. ຊີວິດວັດທະນະທຳຈິດໃຈຢູ່ໃນຫຼາຍແຫ່ງຖືກຂາດເຂີນຫຼາຍ, ລະດັບຊົມໃຊ້ວັດທະນະທຳຍັງມີຄວາມແຕກໂຕນກັນຫຼາຍລະຫວ່າງບັນດາເຂດ, ບັນດາເປົ້າໝາຍ. ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ, ຄວາມປອດໄພທາງສັງຄົມ ແລະຫຼາຍບັນຫາກໍ່ຄວາມຮ້ອນເຄື່ອງທາງສັງຄົມໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ແຕ່ການແກ້ໄຂພັດຊັກຊ້າ.
ຊັບພະຍາກອນບໍ່ໄດ້ຄຸ້ມຄອງ ຂຸດຄົ້ນ ນຳໃຊ້ຢ່າງປະຢັດ, ມີປະສິດທິຜົນ. ການແກ້ໄຂມົນພິດສິ່ງແວດລ້ອມດຳເນີນໄປຢ່າງຊັກຊ້າ; ມົນພິດສິ່ງແວດລ້ອມຢູ່ຫຼາຍແຫ່ງຍັງຮ້າຍແຮງຫຼາຍ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນຢູ່ບາງບ້ານອາຊີບ, ພື້ນຖານການຜະລິດ, ເຂດອຸດສາຫະກຳ, ນິຄົມອຸດສາຫະກຳ, ລຸ່ມນ້ຳ. ສະພາບເຕັກໂນໂລຊີຫຼ້າຫຼັງ, ນຳໃຊ້ພະລັງງານ ວັດຖຸດິບຫຼາຍ, ການກໍ່ສ້າງໄຟຟ້ານ້ຳຕົກຂະໜາດກາງແລະນ້ອຍຂຶ້ນຢູ່ຫຼາຍແຫ່ງ, ການນຳໃຊ້ຝຸ່ນເຄມີ ຢາປາບສັດຕູພືດຫຼາຍເກີນຄວນ,... ທີ່ເປັນຜົນກະທົບທາງລົບເຖິງສິ່ງແວດລ້ອມນັ້ນ ໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂຢ່າງຊັກຊ້າ. ວຽກງານປົກປັກຮັກສາແລະພັດທະນາປ່າໄມ້ ບໍ່ໄດ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການ. ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງລະບົບນິເວດຖືກຫລຸດຜ່ອນລົງ. ຫຼາຍສາຍພັນສິ່ງມີຊີວິດ ແລະແຫຼ່ງ ແຢນ ທີ່ມີຄ່າ ໃກ້ຈະສູນເສຍໄປ; ຄວາມບໍ່ສົມດຸນທາງນິເວດວິທະຍາໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນລະດັບກວ້າງໃຫຍ່. ການແກ້ໄຂຜົນຮ້າຍຂອງມົນພິດສິ່ງແວດລ້ອມຍ້ອນສົງຄາມປະໄວ້ນັ້ນ ຍັງມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍ. ການຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດຍັງຖືກຕົກໃນທ່າຮັບ, ຊັດຊ້າ.
ແຜນຍຸດທະສາດການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງໃນຊຸມປີທີ່ຜ່ານມາໄດ້ບັນລຸຜົນສຳເລັດທີ່ດີຈຳນວນໜຶ່ງ. ແຕ່, ຜົນສຳເລັດດັ່ງກ່າວບໍ່ສົມຄູ່ກັບຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນຂອງປະເທດ, ການພັດທະນາຂອງປະເທດຍັງບໍ່ໄວແລະຍືນຍົງແທ້ເທື່ອ ນັບທັງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ສັງຄົມ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ, ຍັງມີຫຼາງບັນຫາທີ່ຕ້ອງແກ້ໄຂຕໍ່.
ຂໍ້ຈຳກັດຕ່າງໆໃນການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງທີ່ກ່າວມາເທິງນີ້ ມີຫຼາຍສາເຫດ, ໃນນັ້ນສາເຫດຕົ້ນຕໍ່ແມ່ນດັ່ງນີ້:
ທີໜຶ່ງ, ທັດສະນະກ່ຽວກັບການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ຍັງບໍ່ໄດ້ຊາບຊືມຢ່າງເລິກເຊິ່ງ. ຄວາມຮັບຮູ້ກ່ຽວກັບຄວາມສຳຄັນ, ກໍ່ຄືຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບເນື້ອໃນຂອງການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ຢູ່ບາງຂະແໜງການ ທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ໃນປະຊາຊົນພາກສ່ວນໜຶ່ງ ແມ່ນຍັງບໍ່ຄົບຖ້ວນ; ບາງຄະນະພັກບໍ່ມີຄວາມເດັດດ່ຽວໃນການຊີ້ນຳປະຕິບັດຕົວຈິງ.
ທີສອງ, ການບູລະນະລະບຽບກົດໝາຍເສດຖະກິດຕະຫຼາດກຳນົດທິດສັງຄົມນິຍົມ ຍັງຊ້າ. ຄວາມສັກສິດ, ປະສິດທິຜົນຂອງການຄຸ້ມຄອງລັດຍັງຕ່ຳ ແລະຍັງບໍ່ໄດ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການ. ລະບົບກົດໝາຍ, ກົນໄກນະໂຍບາຍສຳລັບການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ເຖິງວ່າໄດ້ຮັບຄວາມເອົາໃຈໃສ່ກໍ່ສ້າງ ແຕ່ຍັງບໍ່ທັນຄົບຊຸດ, ຍັງສັບແຊກກັນ, ຂາດຄວາມໝັ້ນທ່ຽງ, ບໍ່ມີການບຸກທະລຸໃນການລະດົມ ຈັດແບ່ງ ແລະນຳໃຊ້ແຫຼ່ງພະລັງຕ່າງໆຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ. ສິ່ງແວດລ້ອມແຫ່ງການລົງທຶນທຸລະກິດຍັງບໍ່ທັນລຸລ່ວງ ໂປ່ງໃສ ໝັ້ນທ່ຽງ ສະເໝີພາບ ໃຫ້ແກ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງບັນດາວິສາຫະກິດສັງກັດທຸກພາກສ່ວນເສດຖະກິດ. ການປະຕິບັດກົດໝາຍຍັງມີຈຸດອ່ອນຫຼາຍຢ່າງ.
ທີສາມ, ຄຸນນະພາບຂອງຫຼາຍແຜນຍຸດທະສາດ, ແຜນກຳນົດ, ແຜນການການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ຂອງບັນດາຂະແໜງການ, ຂົງເຂດ ຍັງຕ່ຳ. ການປ່ຽນແປງໃໝ່ຕົວແບບການເຕີບໂຕ ແລະການຈັດວາງຄືນໃໝ່ໂຄງປະກອບພື້ນຖານເສດຖະກິດ ໄດ້ຮັບການປະຕິບັດຢ່າງຊັກຊ້າ. ການພັດທະນາຂອງບັນດາພາກສ່ວນເສດຖະກິດຍັງມີຄວາມຈຳກັດຫຼາຍຢ່າງ. ຕະຫຼາດຂະຫຍາຍຕົວຊ້າ, ການຂັບເຄື່ອນຕະຫຼາດກໍ່ຍັງບໍ່ທັນຄ່ອງຕົວ. ລະດັບການພັດທະນາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ, ຄຸນນະພາບການສຶກສາ-ກໍ່ສ້າງ ແລະແຫຼ່ງຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ຍັງຕ່ຳ ແລະມີການຫັນປ່ຽນຢ່າງຊັກຊ້າ.
ທີສີ່, ການສົມທົບລະຫວ່າງການພັດທະນາເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາວັດທະນະທຳ ສັງຄົມ, ປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ເປັນເຈົ້າການຮັບມືກັບການປ່ຽນແປງສະພາບການອາກາດ ໃນບາງຄັ້ງ ບາງແຫ່ງ, ຢູ່ຫຼາຍຂະແໜງການ ທ້ອງຖິ່ນ ຍັງບໍ່ແນ້ນແຟ້ນ; ຍັງມີປະກົດການຕ່າງໆເຊັ່ນ ແລ່ນນຳຄວາມໄວໃນການເຕີບໂຕເສດຖະກິດ, ບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ຢ່າງເໝາະສົມເຖິງບັນຫາສັງຄົມ ແລະການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ.
ບາງບົດຮຽນກ່ຽວກັບການນຳພາ ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ຢູ່ຫວຽດນາມ
ໃນເວລາທີ່ຈະເຖິງ, ຂະບວນວິວັດການເຊື່ອມໂຍງສາກົນນັບມື້ນັບກວ້າງຂວາງເລິກເຊິ່ງ, ການປະຕິວັດອຸດສາຫະກຳ 4.0, ສະພາບການຜັນປ່ຽນສັບສົນໃນໂລກ ແລະ ການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດທົ່ວໂລກ ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຢ່າງແຮງເຖິງ ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ຂອງປະເທດເຮົາ. ໃນສະພາບດັ່ງກ່າວນັ້ນ, ຈາກບັນດາຜົນສຳເລັດ, ຂໍ້ຈຳກັດ ໃນຂະບວນວິວັດການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ໃນເວລາທີ່ຜ່ານມາ, ຫວຽດນາມໄດ້ຖອດຖອນບົດຮຽນຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອຍົກສູງປະສິດທິຜົນ ຂອງການນຳພາ ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ໃນຊຸມປີທີ່ຈະມາເຖິງ.
ທີໜຶ່ງ, ຢືນຢັນການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ແມ່ນຍຸດທະສາດການພັດທະນາທີ່ຖືກຕ້ອງ ຊຶ່ງຕ້ອງປະຕິບັດຢ່າງເດັດດ່ຽວໜຽວແໜ້ນ. ຕໍ່ໜ້າການປ່ຽນແປງຢ່າງໄວແລະການຜັນປ່ຽນຢ່າງສັບສົນ ຂອງສະພາບການ, ຈະຕ້ອງຍູ້ແຮງການຄົ້ນຄວ້າທິດສະດິ, ເອົາໃຈໃສ່ເຖິງການສະຫຼຸບສັງລວມພຶດຕິກຳ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນບັນດາຕົວແບບໃໝ່, ບັນດາບົດຮຽນທີ່ມີປະໂຫຍດ; ຕ້ອງເກັບກຳສະພາບການຢ່າງເປັນປະຈຳ, ຄາດຄະເນການຜັນປ່ຽນໃໝ່ ເພື່ອກຳນົດ ດັດສົມຢ່າງທັນການ ກ່ຽວກັບແຜນນະໂຍບາຍ, ໜ້າທີ່, ວິທີແກ້ໄຂການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ; ແກ້ໄຂຢ່າງກົມກຽວຄວາມພົວພັນ ລະຫວ່າງການພັດທະນາຢ່າງໄວ ແລະການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ, ລະຫວ່າງສະເພາະໜ້າ ແລະຍາວນານ, ລະຫວ່າງການພັດທະນາເສດຖະກິດ ກັບການພັດທະນາສັງຄົມ ແລະປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ສອດຄ່ອງກັບສະພາບຄວາມເປັນຈິງຂອງປະເທດຫວຽດນາມ. ຍູ້ແຮງແລະຍົກສູງຄຸນນະພາບຂອງການເຄື່ອນໄຫວໂຄສະນາອົບຮົມ ສຶກສາ ເພື່ອແນໃສ່ຍົກສູງຄວາມຮັບຮູ້ຂອງທົ່ວສັງຄົມ ກ່ຽວກັບແຜນຍຸດທະສາດແລະເປົ້າໝາຍ ຂອງການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ຂອງປະເທດ.
ທີສອງ, ນຳພາການກໍ່ສ້າງ, ປັບປຸງບູລະນະລະບຽບກົດໝາຍ ລະບົບກົດໝາຍ ກົນໄກ ນະໂຍບາຍ ສຳລັບການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນບູລະນະລະບຽບກົດໝາຍເສດຖະກິດຕະຫຼາດກຳນົດທິດສັງຄົມນິຍົມ, ເຊື່ອມໂຍງສາກົນ ເພື່ອການພັດທະນາເສດຖະກິດຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ, ເຊື່ອມຕໍ່ຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນລະຫວ່າງການເຕີບໂຕເສດຖະກິດ ກັບການປະຕິບັດຄວາມກ້າວໜ້າ ສະເໝີພາບທາງສັງຄົມ ແລະ ປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ປັບປຸງການປ້ອງກັນປະເທດ ຮັກສາຄວາມສະຫງົບ. ຍົກສູງຄຸນນະພາບການກໍ່ສ້າງ, ປັບປຸງບູລະນະລະບຽບກົດໝາຍ ພ້ອມກັນກັບການຍົກສູງລະບຽບວິໄນ, ຄວາມສັກສິດແລະປະສິດທິຜົນການປະຕິບັດລະບຽບກົດໝາຍ ກົດລະບຽບ ນະໂຍບາຍ ໃນພາກຕົວຈິງ.
ທີສາມ, ທັດສະນະແລະເປົ້າໝາຍຂອງການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ຕ້ອງໄດ້ຮັບການຊາບຊືມ, ແຊກຊ້ອນເຂົ້າໃນ ແລະ ກາຍເປັນເນື້ອໃນຂອງແຜນຍຸດທະສາດ, ແຜນກຳນົດ, ແຜນການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງປະເທດ, ຂອງບັນດາກະຊວງ ຂະແໜງການ ທ້ອງຖິ່ນ, ຂອງບັນດາສຳນັກງານອົງການ. ກໍ່ສ້າງ ແລະ ປະກາດໃຊ້ບັນດາເກນກຳນົດທີ່ລະອຽດ ກ່ຽວກັບການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ສຳລັບບັນດາຂົງເຂດເສດຖະກິດ ສັງຄົມ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ. ເພີ່ມທະວີວຽກງານຕິດຕາມ ກວດກາ ກວດສອບ ການປະຕິບັດບັນດາໜ້າທີ່, ເປົ້າໝາຍການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ ຂອງບັນດາຂັ້ນ, ຂະແໜງການ, ທ້ອງຖິ່ງ.
ທີສີ່, ລວມສູນການນຳພາ ຊີ້ນຳເພື່ອປ່ຽນແປງໃໝ່ຕົວແບບເຕີບໂຕເສດຖະກິດ, ຍູ້ແຮງແລະຍົກສູງຄຸນນະພາບຂອງການພັດທະນາວິທະຍາສາດ-ເຕັກໂນໂລຊີ, ສຶກສາ-ກໍ່ສ້າງ, ແຫຼ່ງບຸກຄະລາກອນທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ ເປັນແຫຼ່ງພະລັງທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ, ເປັນກຳລັງໜູນທີ່ແຂງແຮງ ໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາປະເທດຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ.
ທີຫ້າ, ເສີມຂະຫຍາຍທຸກແຫຼ່ງພະລັງພາຍໃນປະເທດແລະຕ່າງປະເທດ ເພື່ອການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ. ເອົາໃຈໃສ່ເປັນສຳຄັນເຖິງການເສີມຂະຫຍາຍກຳລັງແຮງພາຍໃນ, ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງແມ່ນເສີມຂະຫຍາຍຊັບພະຍາກອນມະນຸດ, ຂຸດຄົ້ນຢ່າງມີປະສິດທິຜົນຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ນຳໃຊ້ບັນດາແຫຼ່ງພະລັງຂອງລັດຢ່າງດີທີ່ສຸດ. ສ້າງເງື່ອນໄຂອຳນວຍຄວາມສະດວກ ເພື່ອພັດທະນາເສດຖະກິດເອກະຊົນໃຫ້ໄດ້ຢ່າງສົດໃສ ຖືກຕ້ອງຕາມທິດທີ່ໄດ້ກຳນົດ, ໃຫ້້ກາຍເປັນກຳລັງໜູນທີ່ສຳຄັນຂອງພື້ນຖານເສດຖະກິດ. ດຶງດູດແລະນຳໃຊ້ບັນດາແຫຼ່ງພະລັງພາຍນອກຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ, ເຊັ່ນເງິນທຶນ, ຄວາມຮູ້, ເຕັກໂນໂລຊີ, ທັກສະການຄຸ້ມຄອງແລະຕະຫຼາດ... ເພື່ອເພີ່ມເຕີມໃຫ້ແກ່ພະລັງພາຍໃນ ໃນຂະບວນວິວັດການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງ.
ທີຫົກ, ປ່ຽນແປງໃໝ່ແບບວິທີການນຳພາ, ຍົກສູງຄວາມສາມາດນຳພາ ແລະ ກຳລັງແຮງສູ້ຮົບຂອງພັກ; ເພີ່ມທະວີຄວາມສັກສິດແລະປະສິດທິຜົນໃນການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ. ຍູ້ແຮງການປະຕິຮູບການບໍລິຫານ; ຈັດຕັ້ງກົງຈັກໃຫ້ກະທັດລັດ, ຍົກສູງຄຸນນະພາບຂອງຖັນແຖວພະນັກງານ ລັດຖະກອນ. ຍູ້ແຮງ, ຍົກສູງປະສິດທິຜົນການຕໍ່ສູ້ປ້ອງກັນແລະຕ້ານພະຍາດອາດຍາສິດ, ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ, ຄວາມຟຸມເຟືອຍ, ຕ້ານການເສື່ອມໂຊມທາງດ້ານແນວຄິດການເມືອງ, ຄຸນສົມບັດ, ແບບແຜນດຳລົງຊີວິດ, “ການສວຍໃຊ້ຜົນປະໂຫຍດໝູ່ພວກ” ໃນພະນັກງານ ສະມາຊິກພັກ ລັດຖະກອນ. ກໍ່ສ້າງຖັນແຖວພະນັກງານທີ່ມີຄຸນສົມບັດແລະຄວາມສາມາດ ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການພັດທະນາຂອງປະເທດຊາດ./.
ໂດຍ ຫວໍວັນເຖືອງ,
ກຳມະການກົມການເມືອງ, ເລຂະທິການສູນກາງພັກ,
ຫົວໜ້າຄະນະໂຄສະນາອົບຮົມສູນກາງ.
-------------------------------
ບົດນີ້ໄດ້ລົງພິມໃນວາລະສານກອມມູນິດ ສະບັບທີ 899 (ເດືອນກັນຍາ 2017)
(1) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດ ໃນສະໄໝແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່ (ສະໄໝທີ VI, VII, VIII, IX, X), ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2010, ພາກ 1, ໜ້າ 40.
(2) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດ ຄັ້ງທີ IX, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2001, ໜ້າ 25.
(3) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດ ຄັ້ງທີ XI, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ-ຊື້ເທິ້ດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2011, ໜ້າ 21 - 22.
(4), (5) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດ ຄັ້ງທີ XII, ຫ້ອງການສູນກາງພັກ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2016, ໜ້າ 270, 87.
(6) ເອກະສານກອງປະຊຸມຄັ້ງທີສີ່ ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກ ສະໄໝທີ XII, ຫ້ອງການສູນກາງພັກ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2016, ໜ້າ 55.
(7) ກອງປະຊຸມສຸດຍອດໂລກ ກ່ຽວກັບສິ່ງແວດລ້ອມແລະການພັດທະນາ ໂດຍສະຫະປະຊາຊາດເປັນຜູ້ຈັດຕັ້ງ ຢູ່ນະຄອນ ຣີໂອ ເດິະ ຈານີໂຣ (ປະເທດ ບຣາຊີນ), ປີ 1992, ໄດ້ປຸກລະດົມໂຄງການປະຕິບັດງານເພື່ອການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ, ທີ່ມີຊື່ວ່າ ໂຄງການວາລະ 21 (Agenda 21). ເພື່ອປະຕິບັດໂຄງການຂອງສະຫະປະຊາຊາດ, ເດືອນສິງຫາ 2000, ລັດຖະບານຫວຽດນາມໄດ້ປະກາດໃຊ້ “ທິດທາງຍຸດທະສາດການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຢູ່ຫວຽດນາມ” (ໄດ້ເອີ້ນວ່າ ໂຄງການວາລະ 21 ຂອງຫວຽດນາມ).