(vovworld)- ເລື່ອງຈີນ ຕັ້ງຮ້ານເຈາະນ້ຳມັນໄຮ່ຢາງ 981 ຢ່າງຜິດກົດໝາຍ ຢູ່ເຂດເສດຖະກິດຈຳເພາະ ແລະ ເຂດໄຫລ່ທະວີບຂອງຫວຽດນາມ, ກ່ອນທີ່ດຳເນີນກອງປະຊຸມສຸດຍອດ ອາຊຽນ ຄັ້ງທີ 24 ແລະ ກອງປະຊຸມ Shangri La 13 ເຮັດໃຫ້ໂລກຕົກສະເຫງີ້. ສຳລັບ ອາຊຽນ, ໃນທາມກ່າງບັນດາຄວາມມານະພະຍາຍາມດ້ານການທູດສອງຝ່າຍ ພວມມີຄວາມຄືບຫນ້າຫລາຍຢ່າງ ເພື່ອກ້າວໄປເຖິງການລົງນາມໃນປະມວນຂໍ້ກຳນົດການປະພຶດຂອງບັນດາຝ່າຍຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກ (COC), ການກະທຳຂອງຈີນ ໄດ້ຮັບຖືວ່າ ແມ່ນໄປຝືນກັບຄຳໝັ້ນສັນຍາທີ່ມີຕໍ່ກຸ່ມອາຊຽນ, ເຮັດໃຫ້ບັນດາປະເທດໃນພາກພື້ນຂາດຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈຕໍ່ພາບພົດປະເທດຈີນ ທີ່ພວມ“ບື່ນຕົວຂຶ້ນດ້ວຍສັນຕິພາບ”.
ພຽງສອງສາມມື້ ພາຍຫລັງ ຈີນ ຕັ້ງຮ້ານເຈາະນ້ຳມັນຢ່າງຜິດກົດໝາຍຢູ່ເຂດເສດຖະກິດຈຳເພາະ ແລະ ເຂດໄຫລ່ທະວີບຂອງຫວຽດນາມ, ບັນດາລັດຖະມົນຕີການຕ່າງປະເທດ ອາຊຽນ ໄດ້ອອກຖະແຫລງການຮ່ວມກ່ຽວກັບສະພາບການຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກ, ຍ້ອນມີຄວາມວິຕົກກັງວົນຕໍ່ບັນດາການກະທຳລຳພັງພຽງຝ່າຍດຽວທີ່ອັນຕະລາຍຈາກຝ່າຍຈີນ.
ນີ້ແມ່ນການກະທຳພິເສດ ບໍ່ເຄີຍມີມາໃນກົນໄກເຄື່ອນໄຫວຂອງ ອາຊຽນ, ສ່ວນຫນຶ່ງແມ່ນສະແດງໃຫ້ເຫັນຫລັກໝັ້ນຂອງອາຊຽນ ໃນຖານະເປັນກຸ່ມຫນຶ່ງທີ່ເປັນເອກະພາບຢ່າງຈະແຈ້ງ. ເຖິງວ່າ ຜົນປະໂຫຍດຂອງບັນດາຝ່າຍ ກໍຄືຜົນສະທ້ອນລວມຂອງຈີນ ຢູ່ພາກພື້ນຈະແຕກຕ່າງກັນກໍ່ຕາມ, ແຕ່ຖະແຫລງການ ອີກຄັ້ງຫນຶ່ງໄດ້ລົບລ້າງຄວາມສົງໃສທີ່ວ່າເລື່ອງກຸ່ມອາຊຽນອາດຈະຖືກແບ່ງແຍກ ຍ້ອນກ່ຽວຂ້ອງເຖິງຫົວເລື່ອງທີ່ສັບສົນນີ້.
ຄຳເວົ້າ ແລະ ການກະທຳ ຂອງຈີນ ແມ່ນແຕກຕ່າງກັນ
ໃນຈຸດເວລາທ້າຍປີ 2013, ທີ່ກອງປະຊຸມສຸດຍອດ ອາຊຽນ ແລະ ກອງປະຊຸມລະຫວ່າງ ອາຊຽນ ກັບບັນດາຄູ່ຮ່ວມມື, ໃນຄາວນັ້ນ ບັນດາການນຳ ຈີນໄດ້ມີບົດກ່າວປາໄສຫນ້າສົນໃຈທີ່ວ່າ: ຈີນ ພ້ອມກັບບັນດາປະເທດ ອາຊຽນ“ ຮ່ວມຊາຕະກຳ, ແບ່ງທຸກແບ່ງສຸກນຳກັນ”. ສອງຝ່າຍ ຄວນສ້າງຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊ່ືອໃຈ ແລະ ພັດທະນາສາຍພົວພັນຖານບ້ານໃກ້ເຮືອນຄຽງທີ່ດີ, ຮັກສານ້ຳໃຈສາມັກຄີ”. ນອກນັ້ນ, ທີ່ພິທີສະເຫລີມສະຫລອງ 10 ປີແຫ່ງວັນສ້າງຕັ້ງການພົວພັນຄູ່ຮ່ວມມືຍຸດທະສາດ ອາຊຽນ - ຈີນ, ອາຊຽນ ມີຄວາມປິຕິຊົມຊື່ນ ເມື່ອເຫັນວ່າ ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຈີນ ຫລີເຄືອຊຽງ ສະເຫນີ ຍົກການພົວພັນລະຫວ່າງ ອາຊຽນ ແລະ ຈີນ ຈາກ “ທົດສະວັດຄຳຂຶ້ນສູ່ທົດສະວັດເພັດ” ດ້ວຍເລື່ອງລົງນາມໃນສົນທິສັນຍາ 3 ດີ“ບ້ານໃກ້ເຮືອນຄຽງທີ່ດີ, ມິດຕະພາບທີ່ດີ ແລະ ການຮ່ວມມືທີ່ດີ”. ບໍ່ພຽງແຕ່ເທົ່ານັ້ນ, ຈີນ ຍັງຍົກອອກຂໍ້ລິເລີ່ມກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງການຄ້າບົນທະເລໃນສັດຕະວັດທີ 21, ເພື່ອຈຸດປະສົງພັດທະນາດ້ານການຄ້າ ແລະ ເປີດກວ້າງຜົນສະທ້ອນຂອງພື້ນຖານອະລິຍະທຳຈີນ ຫາກບໍ່ມີຈຸດປະສົງເປີດກວ້າງຜືນແຜ່ນດິນ.
ກ່ອນຫນ້ານັ້ນ, ເດືອນ 5/2013 ເລື່ອງທ່ານລັດຖະມົນຕີການຕ່າງປະເທດ ຈີນ ຫວາງອີ ເລືອກເຟັ້ນອາຊຽນ ແມ່ນສະຖານທີ່ຢ້ຽມຢາມທຳອິດໃນການໄປປະຕິບັດງານຢູ່ຕ່າງປະເທດ ໃນຖານະເປັນລັດຖະມົນຕີການຕ່າງປະເທດ ຈີນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ ອາຊຽນ ມີຄວາມປາດຖະຫນາວ່າ ຈີນ ຈະໃຫ້ບຸລິມະສິດສູງສຸດໃຫ້ແກ່ການພົວພັນຖານບ້ານໃກ້ເຮືອນຄຽງ ແລະ ຖືວ່າ ອາຊຽນ ແມ່ນຄູ່ຮ່ວມມືຍຸດທະສາດທີ່ສຳຄັນ.
ເມື່ອຕອບຄືນເຈດຕະນາດີຈາກຈີນ, ອາຊຽນ ກໍ່ຍາດແຍ່ງທຸກກາລະໂອກາດເພື່ອປັບປຸງການພົວພັນກັບຄູ່ຮ່ວມມືຖານບ້ານໃກ້ເຮືອນຄຽງ, ໄດ້ຕັ້ງຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈເຂົ້າໃນບັນດາຂໍ້ສະເໜີຂອງ ປັກກິງ ກ່ຽວກັບອະນາຄົດໃນພາກພື້ນ. ບໍ່ພຽງແຕ່ຊົມເຊີຍ ແລະ ຕີລາຄາສູງຂໍ້ສະເໜີສັນຍາ “3 ດີ”, ເຫັນດີສ້າງການພົວພັນຄູ່ຮ່ວມມືໃນການເດີນທະເລອາຊຽນ - ຈີນ ເທົ່ານັ້ນ, ຫາກອາຊຽນ ຍັງຕັ້ງໜ້າສະເໜີບັນດາມາດຕະການສ້າງຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈ, ເພື່ອແນໃສ່ກຳກາລະໂອກາດໃນເສັ້ນທາງຮ່ວມມືຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນ ແລະ ກວ້າງຂວາງກວ່າອີກ ໃນທົດສະວັດທີ 2 ຂອງການພົວພັນຄູ່ຮ່ວມມືຍຸດທະສາດລະຫວ່າງອາຊຽນ - ຈີນ. ອາຊຽນ ເຫັນດີປະຕິບັດຖະແຫຼງການ DOC ຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແລະ ມີປະສິດທິຜົນ, ຕັ້ງໜ້າທາບທາມຄວາມເຫັນສ້າງ COC. ຍິ່ງກວ່ານັ້ນ, ອາຊຽນ ຍັງປາດຖະໜາ “ຄວາມໄຝ່ຝັນຂອງຈີນ” ກໍ່ສາມາດກາຍເປັນ “ຄວາມໄຝ່ຝັນຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້” ດ້ວຍເລື່ອງຈີນຈະປ່ຽນແປງວິທີສຳພັດກ່ຽວກັບບັນດາການຂັດແຍ້ງຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກກັບບາງປະເທດໃນພາກພື້ນ.
ເພາະສະນັ້ນ, ເລື່ອງຈີນ ສະແດງ“ນ້ຳໃຈມິດຕະພາບ” ກັບ ອາຊຽນ ເມື່ອຕັ້ງຮ້ານເຈາະນ້ຳມັນຂະຫນາດໃຫຍ່ຢູ່ເຂດເສດຖະກິດຈຳເພາະ ແລະ ເຂດໄຫລ່ທະວີບຂອງຫວຽດນາມ, ຕຳ ແລະ ສີດນ້ຳໃສ່ ກຳປັ່ນຫວຽດນາມ, ຕຳກຳປັ່ນຫາປາຂອງຫວຽດນາມໃຫ້ຈົມນ້ຳ ພ້ອມທັງນາບຂູ່ວ່າ: “ຈະໃຫ້ຫວຽດນາມ ບົດຮຽນ” ຖ້າຫາກສູ້ຢັນ” ສິ່ງດັ່ງກ່າວໄດ້ເຮັດໃຫ້ ອາຊຽນ ແລະ ປະຊາຄົມໂລກຕົກສະເຫງີ້”.
ການກະທຳຂອງຈີນ ໄດ້ນາບຂູ່ເຖິງສັນຕິພາບ ແລະ ສະຖຽນລະພາບຢູ່ພາກພື້ນ, ໄປຝືນກັບກົດໝາຍສາກົນ, ລະເມີດບັນດາຄຳໝັ້ນສັນຍາຂອງປັກກີງ ກ່ຽວກັບການປະຕິບັດຖະແຫລງການກ່ຽວກັບການປະພຶດຂອງບັນດາຝ່າຍຢູ່ທະເລຕາເວັນອອກ (DOC) ຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ພິເສດ ການກະທຳຂອງຈີນ ໄດ້ປະຕິເສດຄຳໝັ້ນສັນຍາທັງໝົດລະຫວ່າງ ຈີນ ແລະ ອາຊຽນກ່ອນນີ້ ແມ່ນພ້ອມກັນມານະພະຍາຍາມກໍ່ສ້າງພາກພື້ນສັນຕິພາບ, ສະຖຽນລະພາບ ແລະ ວັດທະນາຖາວອນ.
ຄວາມໄຝ່ຝັນ “ບືນຕົວຂຶ້ນດ້ວຍສັນຕິພາບ”
ຄວາມຈິງ, ດ້ວຍການກະທຳນາບຂູ່ ແລະ ເກາະຜິດບົນທະເລ ສຳລັບຫວຽດນາມ, ຈີນ ຖືກປະລາໄຊໃນການເກ້ຍກອມໂລກເວົ້າລວມ, ແລະ ບັນດາປະເທດບ້ານໃກ້ເຮືອນຄຽງເວົ້າສະເພາະທີ່ວ່າ: ເຂົາເຈົ້າພວມພົ້ນເດັ່ນຂຶ້ນດ້ວຍສັນຕິພາບ. ພ້ອມກັບເລື່ອງ ຈີນ ໄດ້ເມີນເສີຍຕໍ່ບັນດາຄຳຮຽກຮ້ອງອັນຊອບທຳຂອງ ຟິລິບປິນ ແລະ ພັນທະທີ່ມີຕໍ່ສານສາກົນເຊິ່ງກ່ຽວຂ້ອງເຖິງການຂັດແຍ້ງກັນຢູ່ ຫາດຊາຍທະເລ Scarborough ໃນທະເລຕາເວັນອອກ, ຫາງສຽງພວມຕັ້ງຄຳຖາມວ່າ: ຈີນ ຈະກາຍເປັນປະເທດມະຫາອຳນາດ ຄືແນວໃດ ເມື່ອປະເທດນີ້ບໍ່ຫົວຊາຕໍ່ກົດໝາຍສາກົນເມື່ອສ້າງຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍແບບມະຫາອຳນາດຢູ່ພາກພື້ນ? ເລື່ອງທຳລາຍອິດທິພົນຊື່ສຽງ ແລະ ພາບພົດຂອງຕົນດ້ວຍການກະທຳທີ່ໄປຝືນກັບຄຳໝັ້ນສັນຍາຂອງການນຳຂັ້ນສູງນັ້ນ ຈະເປັນຜົນປະໂຫຍດຍາວນານຂອງ ຈີນ ຫຼືບໍ່?
ສຳລັບແຕ່ລະປະເທດ, ສະພາບແວດລ້ອມແຫ່ງສັນຕິພາບ, ສະຖຽນລະພາບ ເພື່ອພັດທະນາແມ່ນເງື່ອນໄຂຂາດບໍ່ໄດ້. ແຕ່ໃນປະຈຸບັນ, ສະພາບແວດລ້ອມ
ແຫ່ງສັນຕິພາບນັ້ນພວມຖືກທຳລາຍ, ບັນດາປະເທດບ້ານໃກ້ເຮືອນຄຽງກໍ່ຂາດ ຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈຕໍ່ຈີນ, ທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ເຮັດໃຫ້ຈີນຕົກຢູ່ໂດດດຽວບົນເສັ້ນທາງກາຍເປັນປະເທດມະຫາອຳນາດ, ຕາມວິທີທີ່ເອີ້ນວ່າ “ບື່ນຕົວຂຶ້ນດ້ວຍ ສັນຕິພາບ”.