ຊົມເຊີຍວັນຄູ ວັນທີ 7 ຕຸລາ 2018
ມາຮູ້ຈັກກັບຄູຕົວແບບຂອງພວກເຮົາ
ສະຫຼຸບຫຍໍ້:
ຄູແມ່ນຜູ້ສ້າງແຮງຈູງໃຈ ຜູ້ທີ່ຕ້ອງການສ້າງຄວາມປ່ຽນແປງໃນຊີວິດຂອງເດັກໜຸ່ມນ້ອຍ ແລະ ສ້າງໃຫ້ເຂົາເຈົ້າມີອະນາຄົດທີ່ດີຂື້ນ. ເພື່ອເປັນການສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນຄູ, ພວກເຮົາໄດ້ເຊີນຄູເລົ່າເລື່ອງ ແລະ ເຊີນພວກເຮົາມາອ່ານເລື່ອງດັ່ງກ່າວພ້ອມກັນ.
ເນື້ອໃນ:
ນາງ ແກ້ວ ລາວລີ ຜູ້ຫ້າວຫັນຈາກຊົນເຜົ່າອາຂ່າ ນາງ ຍົມມະລາ ຢາວາລັດ ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບທຶນການສຶກສາຄູຈາກແຜນງານບີຄວາ
ຮູ້ຈັກກັບ ທ່ານ ແສນຮັກ ບຸນມີ ເປັນຄູສອນນັກສຶກສາຄູ ທ່ານ ໄພລັດ ສີທອງ ເປັນອາຈານສອນຈາກຊົນເຜົ່າຜູ້ໄທ
ຈາກຊົນເຜົ່າກະຕ່າງ
ຮູ້ຈັກກັບ ນາງ ແກ້ວ ລາວລີ, ເດັກຍິງອາຍຸ 18 ປີ ຜູ້ຫ້າວຫັນຈາກຊົນເຜົ່າອາຂ່າ. ລາວເປັນໜຶ່ງໃນຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບທຶນການສຶກສາຄູຂອງແຜນງານບີຄວາ. ລາວສຳເລັດການສຶກສາຈາກວິທະຍາໄລຄູຫຼວງນ້ຳທາໃນເດືອນກໍລະກົດ 2018 ຜ່ານມານີ້ ແລະ ປະຈຸບັນໄດ້ກັບໄປສອນຢູ່ຊຸມຊົນຂອງລາວ ຢູ່ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ.
“ພໍ່ແມ່ຂອງນ້ອງມີຄວາມພາກພູມໃຈທີ່ນ້ອງໄດ້ຮັບທຶນການສຶກສານີ້, ເພາະວ່າຢູ່ບ້ານນ້ອງ ມີໜ້ອຍຄົນທີ່ເວົ້າພາສາລາວ ແລະ ມີໂອກາດເຂົ້າຮຽນຢູ່ວິທະຍາໄລ. ດັ່ງນັ້ນ, ນ້ອງຈຶ່ງເປັນແບບຢ່າງໜຶ່ງທີ່ດີໃຫ້ແກ່ຄົນໄວໜຸ່ມ. ປະຈຸບັນນີ້ ນ້ອງສອນຢູ່ໂຮງຮຽນປະຖົມຢູ່ຊຸມຊົນຂອງນ້ອງ, ສິ່ງທ້າທາຍຫຼັກເວລາທີ່ນ້ອງສອນ ແມ່ນບາງຄັ້ງເດັກຊົນເຜົ່າອາຂ່າ ກໍບໍ່ເຂົ້າໃຈບົດຮຽນພາສາລາວ ນ້ອງກໍຈະເວົ້າຄືນເລື້ອຍໆ ແລະ ກໍນຳໃຊ້ເຕັກນິກຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ໝັ້ນໃຈວ່າພວກເຂົາເຂົ້າໃຈ. ນ້ອງຢາກໃຫ້ພວກເຂົາປະສົບຜົນສຳເລັດແທ້ໆ.”
ຄວາມຝັນຂອງ ນາງ ແກ້ວ ແມ່ນເປັນຄູເພື່ອສ້າງແຮງຈູງໃຈໃຫ້ແກ່ຄົນໃນຊຸມຊົນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າເຂົ້າໃຈຄວາມສຳຄັນຂອງການສຶກສາ ຊຶ່ງປະຈຸບັນຄວາມຝັນຂອງລາວກໍ່ເປັນຈິງແລ້ວ.“ຄົນຢູ່ບ້ານນ້ອງບໍ່ຄ່ອຍສົ່ງເສີມໃຫ້ລູກໄປໂຮງຮຽນ. ນ້ອງຈະສະແດງໃຫ້ພວກເຂົາເຫັນວ່າ ການສຶກສາມີຄວາມສຳຄັນ. ຖ້າລູກຫຼານຂອງພວກເຂົາບໍ່ຮຽນ ພວກເຂົາກໍ່ຈະບໍ່ສາມາດເຂົ້າສັງຄົມ ແລະ ບໍ່ສາມາດຊອກວຽກທີ່ດີໄດ້.”
ຮູ້ຈັກກັບ ນາງ ຍົມມະລາ ຢາວາລັດ, ອາຍຸ 24 ປີ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບທຶນການສຶກສາຄູຈາກແຜນງານບີຄວາອີກຜູ້ໜຶ່ງ. ລາວສຳເລັດການສຶກສາທີ່ວິທະຍາໄລຄູສາລະວັນ ໃນເດືອນກໍລະກົດ 2018 ຜ່ານມານີ້ ແລະ ປະຈຸບັນກຳລັງສອນ ຢູ່ແຂວງສາລະວັນ.
ນາງ ຍົມມະລາ ແມ່ນຄູໃໝ່ທີ່ອຸທິດຕົນ, ລາວມີຄວາມເຊື່ອໝັ້ນວ່າການສຶກສາເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດ. “ນ້ອງຢາກລຶບລ້າງການກືກໜັງສື. ນ້ອງຈະຊຸກຍູ້ໃຫ້ເດັກທຸກຄົນໃນຊຸມຊົນຮຽນໜັງສື. ນ້ອງຢາກໃຫ້ເຂົາເຈົ້າມີຊີວິດທີ່ດີຂື້ນ. ຖ້າພວກເຂົາກືກໜັງສື, ພວກເຂົາກໍຈະມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການດຳລົງຊີວິດ, ບໍ່ໄດ້ເຮັດວຽກງານທີ່ດີ ຫຼື ຈະໄປມາກໍ່ບໍ່ສະດວກເພາະວ່າອ່ານໜັງສືຢູ່ປ້າຍຕ່າງໆບໍ່ໄດ້.”
ຍ້ອນເປັນຄູໃໝ່, ນາງ ຍົມມະລາ ຮູ້ສຶກດີໃຈຫຼາຍທີ່ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນດ້ານວິທີການສອນ ແລະ ມີຄູຕິດຕາມ ຊຶ່ງເປັນການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກໂຄງການ. “ກ່ອນຮຽນຈົບ, ນ້ອງໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມການຝຶກອົບຮົມກ່ຽວກັບເຕັກນິກການສອນວິຊາຄະນິດສາດ, ພາສາລາວ, ແລະ ການສອນຫ້ອງຄວບ. ພວກເຮົາຍັງໄດ້ຮຽນຫຼັກສູດພິເສດ ກ່ຽວກັບ ສຸຂາພິບານ ແລະ ການປະຖົມພະຍາບານຂັ້ນຕົ້ນ. ນ້ອງຄິດວ່າທັກສະການປະຖົມພະຍາບານຂັ້ນຕົ້ນມີປະໂຫຍດຫຼາຍສຳຫຼັບການສອນຢູ່ເຂດຊົນນະບົດ ເພາະຊ່ວຍໃຫ້ນ້ອງຮູ້ວ່າຈະເຮັດແນວໃດ ຖ້າເດັກໄດ້ຮັບອຸບັດຕິເຫດ. ນອກຈາກນັ້ນ, ນ້ອງຍັງມີຄູຕິດຕາມຢູ່ໂຮງຮຽນ ຜູ້ທີ່ຈະໃຫ້ຄຳແນະນຳນ້ອງທຸກໆອາທິດ. ຄຳແນະນຳຂອງຄູຕິດຕາມເປັນປະໂຫຍດຫຼາຍ ແລະ ຊ່ວຍນ້ອງໃຫ້ສອນດີຂຶ້ນ.”
ຮູ້ຈັກກັບ ທ່ານ ແສນຮັກ ບຸນມີ, ອາຍຸ 38 ປີ, ເຊິ່ງເປັນຄູສອນນັກສຶກສາຄູຈາກຊົນເຜົ່າກະຕ່າງ, ສັງກັດຢູ່ຫ້ອງການອະນຸບານ-ປະຖົມ, ເປັນຮອງ ຫົວໜ້າຫ້ອງການຄູອະນຸບານ-ປະຖົມວິທະຍາໄລຄູສາລະວັນ. ທ່ານ ແສນຮັກ ກຳລັງສຶກສາຕໍ່ປະລິນຍາໂທສາຂາຫຼັກສູດ ແລະ ການສອນ ຢູ່ທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດລາວ (ມຊ) ເລີ່ມເດືອນມີນາປີນີ້ ໂດຍການສະໜັບສະໜູນຈາກແຜນງານບີຄວາ.
“ການສືບຕໍ່ຮ່ຳຮຽນ ແລະ ເຮັດວຽກໄປພ້ອມ ແມ່ນມີຄວາມທ້າທາຍສຳລັບຂ້າພະເຈົ້າ. ທຸກໆ ວັນສຸກ, ຂ້າພະເຈົ້າຕ້ອງໄດ້ເດີນທາງຈາກສາລະວັນໄປນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ຮຽນໜັງສືວັນເສົາ-ວັນອາທິດ ແລ້ວແລງອາທິດແມ່ນເດີນທາງກັບມາເຮັດວຽກຢູ່ວິທະຍາໄລຄູສາລະວັນ. ເມຍຂ້າພະເຈົ້າກໍເປັນຄູສອນ ແລະ ພວກເຮົາກໍມີລູກນ້ອຍອາຍຸ 4 ເດືອນ. ເມຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າສະໜັບສະໜູນການຕັດສິນໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າເປັນຢ່າງດີ, ພວກເຮົາຕັດສິນໃຈແນວນັ້ນ ກໍເພື່ອອະນາຄົດຂອງລູກພວກເຮົາ ແລະ ຂອງເດັກນ້ອຍໝົດທຸກຄົນໃນປະເທດລາວ, ພວກເຮົາມີຄວາມເຊື່ອໃນຄວາມສຳຄັນຂອງການສຶກສາທີ່ດີກວ່າເກົ່າ. ຂ້າພະເຈົ້າເຂົ້າຮຽນ ຍ້ອນວ່າຂ້າພະເຈົ້າມາຮຽນຮູ້ວິທີການສິດສອນ, ເຕັກນິກການສອນແບບໃໝ່, ຢາກປ່ຽນຈຸດສຸມວິທີການຮຽນ-ການສອນແບບລັກສະນະພຽງແຕ່ທິດສະດີ, ດ້ວຍການທ່ອງຈໍາ, ມາເປັນການຮຽນແບບຜ່ານຂະບວນການຄົ້ນຄິດ, ການຝຶກປະຕິບັດຕົວຈິງ ແລະ ເກີດການຮຽນຮູ້ດ້ວຍຕົວນັກຮຽນເອງ, ສາມາດໄປໃຊ້ເຂົ້າໃນການແກ້ໄຂບັນຫາໃນຊີວິດປະຈໍາວັນໄດ້. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮຽນຮູ້ຫຼາຍຢ່າງໃນການຮຽນຫຼັກສູດປະລິນຍາໂທ ແລະ ໄດ້ປັບປຸງຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບວິທີການສອນ, ການພັດທະນາ ຫຼື ປັບປຸງຫຼັກສູດ ແລະ ທັກສະການຄົ້ນຄວ້າ. ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມຝັນໃນການປັບປຸງສະພາບການສຶກສາໃນປະເທດລາວເວົ້າລວມ, ເວົ້າສະເພາະແມ່ນການສຶກສາຂອງແຂວງສາລະວັນໂດຍການສິດສອນນັກສຶກສາຄູທີ່ວິທະຍາໄລຄູສາລະວັນ.”
ຮູ້ຈັກກັບ ທ່ານ ໄພລັດ ສີທອງ, ອາຍຸ 39 ປີ, ຊຶ່ງເປັນອາຈານສອນຈາກຊົນເຜົ່າຜູ້ໄທ, ຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງການສົ່ງເສີມວິຊາການທີ່ວິທະຍາໄລຄູສະຫວັນນະເຂດ. ທ່ານ ໄພລັດ ໄດ້ຮັບທຶນການສຶກສາຈາກແຜນງານບີຄວາໃນປີນີ້ ໃນການຮຽນລະດັບປະລິນຍາເອກຂອງສາຂາວິຊາຄະນິດສາດສຶກສາຢູ່ປະເທດໄທ.
“ຂ້າພະເຈົ້າເລືອກຮຽນວິຊານີ້ ຍ້ອນວ່າ ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າຍັງມີສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍຢ່າງໃນການຮຽນ-ການສອນວິຊາຄະນິດສາດໃນລາວ, ເຊັ່ນ: ຄວາມຮູ້ດ້ານຄະນິດສາດຂອງນັກຮຽນຂ້ອນຂ້າງຕໍ່າ, ຄູສອນຄະນິດສາດສ່ວນຫຼາຍຍັງສອນແບບຄູເປັນໃຈກາງ, ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ ພວກເຮົາສາມາດແກ້ບັນຫາດັ່ງກ່າວໄດ້ໂດຍການປ່ຽນວິທີການສອນຂອງຄູ, ສອນໂດຍໃຫ້ນັກຮຽນຝຶກຝົນຄົ້ນຄິດດ້ວຍຕົນເອງ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ ບໍ່ແມ່ນຈະຈື່ຈຳແຕ່ຫຼັກການພຽງຢ່າງດຽວ, ພວກເຂົາຕ້ອງສາມາດໝູນໃຊ້ຄວາມຮູ້ທີ່ຮຽນເຂົ້າໃນຊີວິດປະຈຳວັນໄດ້.”
ອີກປະການໜຶ່ງ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນຫຼາຍກິດຈະກຳຂອງກະຊວງສຶກສາ ແລະ ກິລາ ທີ່ສະໜັບສະໜູນໂດຍແຜນງານບີຄວາ, ເຊັ່ນການຕິດຕາມການທົດລອງປຶ້ມແບບຮຽນໃໝ່, ການເຂົ້າຮ່ວມການຝຶກອົບຮົມການພັດທະນາວິຊາຊີບຄູ ແລະ ພັດທະນາຫຼັກສູດສ້າງຄູ. ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມຮູ້ສຶກດີໃຈຫຼາຍທີ່ແຜນງານດັ່ງກ່າວສະໜັບສະໜູນໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮຽນລະດັບປະລິນຍາເອກ.
ປະຈຸບັນ ຂ້າພະເຈົ້າເປັນນັກສຶກສາພາກປົກກະຕິ (ຮຽນເຕັມເວລາ) ຢູ່ທີ່ມະຫາວິທະຍາໄລຂອນແກ່ນ ປະເທດໄທ, ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຕ້ອງຢູ່ໄກຈາກຄອບຄົວ, ຂ້າພະເຈົ້າຄຶດຮອດລູກ ຈຶ່ງໄດ້ຕິດຕໍ່ຫາຄອບຄົວເກືອບທຸກມື້ ແລະ ບາງເທື່ອກໍ່ສອນບົດຮຽນໃຫ້ລູກນຳ. ແຕ່ເມື່ອຄິດວ່າຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການປັບປຸງຄຸນນະພາບການສຶກສາຢູ່ໃນລາວ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍມີແຮງໃຈສູ້ຕໍ່.”