(vovworld)- ບໍ່ມີແຫ່ງໃດຢູ່ພາກໃຕ້ຫວຽດນາມ ຍັງຮັກສາຮ່ອງຮອຍຂອງຕົວເມືອງເກົ່າທີ່ສວຍງາມຄືຢູ່ ເທດສະບານ ກໍກົງ ແຂວງ ຕຽນຢາງ. ຄວາມດູດດື່ມຂອງເຂດຕົວເມືອງນີ້ ບໍ່ພຽງແຕ່ແມ່ນຊື່ເອີ້ນ ໝູ່ບ້ານຕົວເມືອງເທົ່ານັ້ນ ຫາກຍັງສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມງາມສິລະປະສະຖາປັດຕະຍະກຳຕົວເມືອງເກົ່າຢູ່ເຂດດິນ ກໍກົງໃນເມື່ອກ່ອນ, ມີສີສັນສະເພາະ ແລະ ແຕກຕ່າງກັບບໍ່ວ່າຕົວເມືອງໃດຂອງຫວຽດນາມ. ບົດຂຽນຂອງ ເຍີດເຈື່ອງ ນັກຂ່າວ ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງຫວຽດນາມຢູ່ ເຂດທົ່ງພຽງແມ່ນ້ຳຂອງທາງພາກໃຕ້ຫວຽດນາມ ດ້ວຍຫົວຂໍ້ວ່າ: ຄຸ້ມເມືອງເກົ່າ ກໍກົງ
ປະຈຸບັນ ທົ່ວແຂວງ ຕຽນຢາງ ມີ ເຮືອນບູຮານທັງໝົດ 350 ຫລັງ, ໃນນັ້ນ 2/3 ແມ່ນຕັ້ງຢູ່ ເທດສະບານ ກໍກົງ. ບັນດາວີລາ, ເຮືອນບູຮານ ຢູ່ ກໍກົງ ລ້ວນແຕ່ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງດ້ວຍດິນຈີ່ ຫາກບໍ່ນຳໃຊ້ເບຕົງ, ເຫລັກກ້າຄືປະຈຸບັນ. ກ່ຽວກັບດ້ານສະຖາປັດຕະຍະກຳ, ເຮືອນບູຮານ ຢູ່ທີ່ນີ້ ມີຈຸດຄ້າຍຄືກັນກັບເຮືອນບູຮານຢູ່ ພາກກາງຫວຽດນາມ ແລະ ປະສົມປະສານກັບສະຖາປັດຕະຍະກຳຝ່າຍຕາເວັນຕົກ. ສ່ວນຫລາຍ ເຮືອນບູຮານຢູ່ ກໍກົງ ຖືກອອກແບບດ້ວຍ 3 ຫ້ອງໃຫຍ່ ແລະ 2 ຫ້ອງນ້ອຍ. ຢູ່ ກໍກົງ, ເຮືອນບູຮານ ມີຊື່ສຽງກວ່າໝູ່ ນັ້ນແມ່ນ ເຮືອນບູຮານ ດົງຟູຫາຍ ຊື່ງແມ່ນຫລັງຄາເຮືອນຂອງ ເຈົ້ານາຍສັກດີນາຂອງເຂດທົ່ງພຽງແມ່ນນ້ຳຂອງ. ຈຸດທີ່ດູດດື່ມຂອງເຮືອນຫລັງນີ້ ແມ່ນການອອກແບບຕາມສະຖາປັດຕະຍະກຳ ໂຣມານ ທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງຝລັ່ງ ແຕ່ການປະດັບປະດາເຄື່ອງເຟນີເຈີແມ່ນຕາມຮູບແບບຂອງຊາວພາກໃຕ້ຫວຽດນາມ. ເຮືອນບູຮານ ຫລັງນີ້ ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງເມື່ອປີ 1890. ປະຈຸບັນ ເຮືອນຫລັງນີ້ ຍັງຮັກສາເຄື່ອງຂອງບູຮານທີ່ມີຄ່າຫລາຍຢ່າງຄື: ບັນດາພາບແກະຄວັດສະຫລັກດ້ວຍລວດລາຍທີ່ລະອຽດລະອໍສວຍງາມ, ເຄື່ອງດົນຕີບູຮານ, ຕັ່ງ,ຕຽງ .. ນອກຈາກ ເຮືອນບູຮານ ດົກຟູຫາຍ ຍັງມີເຮືອນບູຮານອີກຫລັງຫນຶ່ງຢູ່ ເທດສະບານ ກໍກົງ ຂອງລຸງ ຫງວຽນແອງຕວນ. ເຮືອນຫລັງນີ້ໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງເມື່ອປີ 1885 ແລະ ສຳເລັດຫລັງຈາກນັ້ນ 3 ປີ, ການອອກແບບຕາມສະຖາປັດຕະຍະກຳຂອງຝ່າຍຕາເວັນຕົກ ຕາເວັນອອກ ໂດຍບັນດາຊ່າງໄມ້ ຢູ່ ພາກເຫນືອ ແລະ ພາກກາງຫວຽດນາມ ກໍ່ສ້າງ.
ບໍ່ພຽງແຕ່ມີເຮືອນບູຮານ ໂດຍປະຊາຊົນກໍ່ສ້າງເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຢູ່ເທດສະບານ ກໍກົງ ແຂວງ ຕຽນຢາງ ຍັງມີສະຖາປັດຕະຍະກຳບູຮານ ອື່ນ ຫລາຍແຫ່ງຄື: ວີລາຂອງກົງຈັກອຳນາດການປົກຄອງລະບອບເກົ່າ, ບັນດາວັດວາອາຮາມ, ສາລາບ້ານ.. ມີອາຍຸນັບຮ້ອຍປີ. ຕົວຢ່າງຄື: ວີລາຂອງເຈົ້າແຂວງຄົນທຳອິດຂອງ ກໍກົງ ທາຍເລີບແທ່ງ ມີອາຍຸເກືອບ 130 ປີ, ສາລາບ້ານຈູງໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງທ້າຍສັດຕະວັດທີ 19 ດ້ວຍບັນດາຕົ້ນໄມ້ຫາຍາກ ໃນເນື້ອທີ່ກວ່າ 1000 ຕາລາງແມັດ. ນອກນັ້ນ ຢູ່ ເທດສະບານ ກໍກົງ ຍັງມີສຸສານ ທາຍເຫົ້າຕືຢູ ໃນສະໄຫມລາຊະວົງ ຫງວຽນ, ສຸສານວິຊະຊົນແຫ່ງຊາດ ເຈືອງດີ້ງ. ບັນດາສະຖາປັດຕະຍະກຳບູຮານນີ້ມີສະຖາປັດຕະຍະກຳພິເສດ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມງາມແບບສິລະປະສະຖາປັດຕະຍະກຳ ສະແດງໃຫ້ເຫັນທັດສະນະຂອງຜູ້ມີຖານະບົດບາດສູງໃນສັງຄົມ. ທ່ານ ຟານວັນມີງ, ຊາວ ເທດສະບານ ກໍກົງ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນ ຊາວ ກໍກົງ. ຂ້າພະເຈົ້າ ມີຄວາມເອກອ້າງທະນົງໃຈວ່າ ກໍກົງແມ່ນເຂດດິນ ມີເຮືອນບູຮານຫລາຍຫລັງ ດ້ວຍສະຖາປັດຕະຍະກຳເປັນເອກະລັກສະເພາະ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າຫວັງວ່າ ອຳນາດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ, ແຂວງ ຄວນມີແຜນການລົງທຶນຕື່ມອີກ ເພື່ອຮັກສາບັນດາມໍລະດົກບູຮານນີ້ ເພື່ອດຶງດູດນັກທ່ອງທ່ຽວມາຢ້ຽມຢາມຈຸດທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງເຂດດິນ ກໍກົງ.”
ຈຸດວັດທະນະທຳທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຢູ່ເທດສະບານ ກໍກົງ ນັ້ນແມ່ນ ບັນດາເຮືອນບູຮານ ສ່ວນຫລາຍ ຂອງ ປະຊາຊົນ ລ້ວນແຕ່ໄດ້ຮັບການອະນຸລັກຮັກສາຢ່າງລອບຄອບຖີ່ຖ້ວນ. ບັນດາລຸ້ນຄົນໃນຄອບຄົວ, ວົງຕະກຸນແມ່ນສືບທອດກັນຮັກສາ, ບູລະນະປະຕິສັງຂອນ ຄືດັ່ງຊັບສົມບັດອັນສັກກະລະບູຊາ. ທ່ານ ຟ້າມວັນຈີງ, ຫົວຫນ້າພະແນກວັດທະນະທຳຖະແຫລງຂ່າວ ເທດສະບານ ກໍກົງ ແບ່ງປັນວ່າ:
“ພວກຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ຖ້າຫາກອະນຸລັກຮັກສາຄຸ້ມເມືອງເກົ່າ ກໍກົງ ໃຫ້ໄດ້ແມ່ນສິ່ງດີທີ່ສຸດ. ການບູລະນະປະຕິສັງຂອນບັນດາປູຊະນີຍະສະຖານຢູ່ ບໍລິເວນກໍກົງ ແມ່ນວຽກງານຈຸດສຸມ, ໃນນັ້ນ ສຳຄັນແມ່ນການບູລະນະປະຕິສັງຂອນເຮືອນບູຮານ. ແຕ່ລະປີ ອຳນາດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ລົງທຶນປະມານ 1-2 ຕື້ດົ່ງເພື່ອບູລະນະປະຕິສັງຂອນບັນດາປູຊະນີຍະສະຖານ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າກໍສ້າງລາຍການທ່ອງທ່ຽວຢ້ຽມຢາມເຮືອນບູຮານ.”
ຕາມທ່ານ ເລອາຍຊຽມ, ອະດີດຜູ້ອຳນວຍການຫໍພິພິດທະພັນ ຕຽນຢາງ ແລ້ວ, ການອະນຸລັກຮັກສາປູຊະນີຍະສະຖານວັດທະນະທຳ, ປະຫວັດສາດ ແມ່ນຈຳເປັນ ແລະ ຕ້ອງມີລັກສະນະວິທະຍາສາດເພື່ອພາຍຫລັງບູລະນະປະຕິສັງຂອນແລ້ວ, ບັນດາປູຊະນີຍະສະຖານນັ້ນ ຍັງຄົງຮັກສາຄວາມງາມແບບດັ້ງເດີມຂອງມັນ.
“ຕາມຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ, ຕ້ອງມີການສຳຫລວດກວດກາທັງໝົດບັນດາປູຊະນີຍະສະຖານມີຮູບຮ່າງ ແລະ ບໍ່ມີຮູບຮ່າງ. ຈາກນັ້ນ ຈື່ງກຳນົດໄດ້ປູຊະນີຍະສະຖານແຫ່ງໃດຮັບບຸລິມະສິດບູລະນະປະຕິສັງຂອນ. ທີສອງ ຕ້ອງມີນະໂຍບາຍກ່ຽວກັບວຽກງານບູລະນະປະຕິສັງຂອນ, ກ່ອນອື່ນໝົດຕ້ອງຮັບປະກັນລັກສະນະວິທະຍາສາດໃຫ້ແກ່ວຽກງານບູລະນະປະຕິສັງຂອນ ແລະ ລາຍຈ່າຍ, ການປະຕິບັດວຽກງານນັ້ນຄືແນວໃດ.”
ສະຖາປັດຕະຍະກຳບູຮານ ຢູ່ເທດສະບານ ກໍກົງ ແຂວງ ຕຽນຢາງ ແມ່ນ ມໍລະດົກອັນລ້ຳຄ່າ ຊື່ງ ຄົນ ລຸ້ນກ່ອນປະໄວ້ໃຫ້ຄົນລຸ້ນປະຈຸບັນ ຊອກຫາວິທີເພື່ອຮັກສາ, ອະນຸລັກຮັກສາ, ບູລະນະປະຕິສັງຂອນບັນດາສະຖາປັດຕະຍະກຳນັ້ນ ເພື່ອຮັກສາ ເຄື່ອງໝາຍ “ຄຸ້ມເມືອງເກົ່າ ກໍກົງ” ຊື່ງບໍ່ມີຢູ່ແຫ່ງໃດ.