ນັກສິລະປິນ, ນາຍຄູປະຊາຊົນ ຖ໋າຍທິລຽນ ເກີດ ໃນລະດູໃບ ໄມ້ຫຼົ່ນ ເດືອນ ສິງຫາ ປີ 1918. ທ່ານນາງ ເປັນໜຶ່ງ ໃນ ນັກດົນ ຕີເຈັດຄົນ ທີ່ສ້າງຕັ້ງໂຮງຮຽນດົນຕີ ຫວຽດນາມ (ປັດຈຸບັນແມ່ນ ສະຖາບັນດົນຕີແຫ່ງຊາດ ຫວຽດນາມ) ຊຶ່ງເປັນບ່ອນ ສ້າງນັກ ດົນຕີມືອາຊີບຂອງ ຫວຽດນາມ. ຕົວທ່ານເອງ ກໍເປັນຜູ້ສ້າງຕັ້ງ ແລະ ເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບ ຄົນທຳອິດ ພະແນກ ປີອາໂນ ໃນຕະ ຫຼອດຊ່ວງເວລາ 21 ປີ (1956-1977). ຊີວິດ ແລະ ພາລະກິດ ຂອງ ນັກສິລະປິນ, ນາຍຄູປະຊາຊົນ ຖ໋າຍທິລຽນ ເປັນແວ່ນ ແຍງ ອັນໃສແຈ້ງ ໃນການເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ສະແດງຢູ່ສະເໝີ. ທ່ານນາງ ເປັນຜູ້ ໄດ້ກໍ່ສ້າງ ຄູສອນ, ນັກສິລະປິນ ປີອາໂນ ທີ່ດີ ເດັ່ນຫຼາຍລຸ້ນຄົນ ໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດເຊັ່ນ: ຫງວຽນຫືວຕ໋ວນ, ຮວ່າງມີ, ເຈິ່ນທູຮ່າ, ຕວ໋ຽດມິງ ແລະ ກິມຢຸງ. ພິເສດ ໃນຈຳ ນວນນັ້ນມີ ນັກສິລະປິນ ປະຊາຊົນ ດັ້ງຖ໋າຍເຊີນ ເປັນຄົນ ອາຊີຜູ້ທຳອິດ ຍາດໄດ້ລາງວັນ ທີໜຶ່ງ ໃນງານແຂ່ງຂັນປີອາໂນ ສາກົນ Chopin ຄັ້ງທີ X, ປີ 1980.
ບັນດາທ່ານຜູ້ຟັງທີ່ເຂົ້າຮ່ວມໃນຄືນດົນດີ ໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ໂຊກດີ ເມື່ອໄດ້ເຫັນກັບຕາ ສິ່ງທີ່ເຫຼືອເຊື່ອ ຫາຍາກ ຢ່າງແທ້ ຈິງ ອັນ ເນື່ອງມາຈາກນັກສິລະປິນຜູ້ໜຶ່ງ ເຖິງວ່າ ໄດ້ຢູ່ໃນອາຍຸ ຮ້ອຍ ປີ ແລ້ວກໍຕາມ ແຕ່ຍັງຄົງສືບຕໍ່ ສະແດງ ບັນດາທຳນອງດົນຕີ ທີ່ ມະຫັດສະຈັນ ແລະ ຊຶມເລິກເຂົ້າຢູ່ໃນຈິດໃຈ ຂອງຜູ້ຟັງ. ດ້ວຍ ການເປີດສາກລາຍການສະແດງ ກັບບົດດົນຕີ Mazurka ຂອງ ນັກແຕ່ງດົນຕີ Frederik Chopin ນັກສິລະປິນ, ນານຄູ ປະ ຊາຊົນ ຖ໋າຍທິລຽນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ ຄືນດົນຕີ ມີ ຄວາມດຶງ ດູດຈັບ ໃຈຍິ່ງຂຶ້ນດ້ວຍສີມືສະແດງ ທີ່ຍັງຄ່ອງແຄ່ວ ອ່ອນຊ້ອຍຂອງຕົນ.
ນອນຢູ່ໃນພາກທີໜຶ່ງຂອງລາຍການສິລະປະ ຊຶ່ງພາຍໃຕ້ ຫົວ ຂໍ້ທີ່ວ່າ “ນັກນິລະປິນ, ນາຍຄູປະຊາຊົນ ຖ໋າຍທິລຽນ ກັບ ບັນດາ ລຸ້ນລູກສິດຂອງຕົນ”, ນັກສິລະປິນປະຊາຊົນ ເຈິ່ນທູຮ່າ ແລະ ນັກສິລະປິນ ດານທູງາ ໄດ້ພ້ອມກັນປະສານສຽງ ບົດປະພັນດົນ ຕີປະກອບຟ້ອນ “Slaver” ຂອງນັກແຕ່ງດົນຕີ Antonin Drovak ຊຶ່ງເໝືອນດັ່ງຂອງຂວັນພິເສດ ທີ່ນັກສິລະປິນສອງຄົນ ຢາກສະຫງວນໃຫ້ແກ່ຜູ້ເປັນແມ່, ເປັນແມ່ເຖົ້າ ທີ່ນັບຖືຮັກແພງ ຂອງຕົນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ອະດີດນັກຮຽນລຸ້ນທຳອິດ ສອງ ຄົນ ທີ່ໄດ້ນັກສິລະປິນ, ນາຍຄູ ຖ໋າຍທິລຽນ ສອນຫຼິ້ນປີອາໂນ ຄື ນັກສິລະປິນດີເດັ່ນ ຮວ່າງກິມຢຸງ ແລະ ນັກສິລະປິດີເດັ່ນ ເຈິ່ນຕວ໋ຽນມິງ ໄດ້ພ້ອມກັນປະສານສຽງບົດປະ ພັນດົນຕີປະ ກອບຟ້ອນ “ຮຸງກາຣີ ເລກ 5” ຂອງນັກແຕ່ງດົນຕີ Johan Brahms ເພື່ອຮ່ວມກັບບັນຍາກາດມ່ວນຊື່ນ ກໍຄືສະແດງ ຄວາມເຄົາລົບ ນັບຖື ຕໍ່ນາຍຄູຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ເຄົາລົບຮັກ ຂອງຕົນ.
ພິເສດ, ພາກທີສອງດ້ວຍຫົວເລື່ອງທີ່ວ່າ “ຂອງຂວັນຕ້ອນແມ່, ຕ້ອນນາຍຄູ”, ທ່ານຜູ້ຟັງທີ່ຮັກມັກສິລະປະດົນຕີ ໄດ້ຕ້ອນຮັບ ການກັບຄືນມາຂອງ ນັກສິລະປິນປະຊາຊົນ ດັ້ງຖ໋າຍເຊີນ ກັບ ການສະແດງ ທີ່ມີຊື່ “Jeux d’eau” ແລະ “Alborada del Gracioso” ຂອງ Maurice Ravel ໂດຍ ຕົວນັກສິລະປິນ, ນາຍຄູປະຊາຊົນ ຖ໋າຍທິລຽນ ເປັນຜູ້ “ຮຽກຮ້ອງ”. ນອກຈາກນັ້ນ, ນັກສິລະປິນປະຊາຊົນ ດັ້ງຖ໋າຍເຊີນ ຍັງສະແດງບົດດົນຕີ “Polonaise” ທີ່ມີຊື່ສຽງ ຂອງນັກປະດິດ ແຕ່ງດົນຕີ Chopin ຊຶ່ງພາໃຫ້ທ່ານຄວ້າ ລາງວັນທີໜ່ຶງ ໃນງານແຂ່ງຂັນ ປີອາໂນສາ ກົນ Chopin ເມື່ອປີ 1980.
ນັກສິລະປິນປະຊາຊົນ ດັ້ງຖ໋າຍເຊີນໃຫ້ຮູ້ວ່າ ແຕ່ລະບົດດົນຕີ ທີ່ທ່ານສະແດງ ຕ່າງກໍມີຄວາມໝາຍ ແລະ ເປັນທີ່ລະນຶກ ກັບ ຜູ້ເປັນແມ່, ເປັນນາຍຄູຂອງຕົນ. ນີ້ແມ່ນບັນດາທຳນອງດົນຕີ ທີ່ມີຄວາມສະໜິດຕິດພັນ ກັບບັນດາບົດຮຽນທຳອິດ ທີ່ຕົວ ທ່ານເອງໄດ້ ນັກສິລະປິນ, ນາຍຄູປະຊາຊົນ ຖ໋າຍທິລຽນ ຖ່່າຍ ທອດ ໃຫ້ເມື່ອອາຍຸ 9 ປີ ໃນຊ່ວງເວລາອົບພະຍົບ ໃນສະໄໝ ສົງ ຄາມ ຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ ຕ້ານຈັກກະພັດອາເມລິກາ ຈົນກາຍ ເປັນ ນັກ ສິລະປິນ ປີອາໂນ ມີຊື່ສຽງລະດັບໂລກ.
ຄືນດົນຕີ “ຮ້ອຍລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນຄຳ” ໄດ້ປິດລົງທ່າມກາງ ບັນ ຍາກາດ ອັນອົບອຸ່ນ ພ້ອມດ້ວຍຄວາມນັບຖືຢ່າງສູງ ຈາກການ ນຳພັກ, ລັດ, ຄວາມຮູ້ບຸນຄຸນ ບັນດາລຸ້ນນັກຮຽນ ຂອງ ສະຖາ ບັນດົນຕີແຫ່ງຊາດ ຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມນິຍົມນັບຖື ຂອງ ບັນດາ ທ່ານຜູ້ຟັງທີ່ຮັກມັກສິລະປະດົນຕີ ທ່ີສະຫງວນ ໃຫ້ແກ່ ນັກສິລະປິນ, ນາຍຄູປະຊາຊົນ ຖ໋າຍທິລຽນ.
ບົດ: ເງິນຮ່າ-ພາບ: ກົງດາດ