ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ຮຽກຮ້ອງຕ້ອງແກ້ໄຂຢ່າງກົມກຽວ ເປົ້າໝາຍສະເພາະໜ້າແລະຍາວນານ ເພື່ອຊີວິດຂອງຄົນປະຈຸບັນແລະຄົນຮຸ່ນຫຼັງ. (ພາບ: tuyengiao.vn)
ວກ. - ນັບແຕ່ຊຸມປີທ້າຍສະຕະວັດທີ XX, ໃນພາກຕົວຈິງແຫ່ງການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ພິເສດແມ່ນການວິກິດດ້ານການເງິນຂະໜາດໃຫຍ່ໃນທົ່ວໂລກ ເຊິ່ງໄດ້ວາງອອກຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການພັດທະນາເສດຖະກິດແບບຍືນຍົງ. ມີຫຼາຍບັນຫາທີ່ໄດ້ວາງອອກຄື ການພົວພັນລະຫວ່າງການເຕີບໂຕແລະການພັດທະນາ, ບັນດາປັດໄຈທີ່ຮັບປະກັນການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ແລະ ການພົວພັນສັດຈະວິພາກລະຫວ່າງປັດໄຈເຫຼົ່ານັ້ນ; ບົດບາດຂອງວັດທະນະທຳ, ວິທີການຊີ້ນຳ ແລະ ການຈັດຕັ້ງຕົວຈິງ ເພື່ອຮັບປະກັນການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ. ນັ້ນແມ່ນບັນຫາທີ່ຕ້ອງການແກ້ໄຂຂອງແຕ່ລະປະເທດໃນໂລກ, ເຊິ່ງໃນນັ້ນມີປະເທດຫວຽດນາມ.
1- ສຳລັບປະເທດໜຶ່ງ, ເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍການພັດທະນາ, ຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການດ້ານວັດຖຸຂອງສັງຄົມ ແມ່ນຈຳເປັນຕ້ອງມີຄວາມເຕີບໂຕທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ທາງດ້ານພື້ນຖານວັດຖຸ, ເຕັກນິກແລະເຕັກໂນໂລຊີ, ກໍ່ສ້າງກຳລັງບົ່ມຊ້ອນແລະກຳລັງແຮງໃຫ້ປະເທດຊາດ. ນັ້ນແມ່ນຄວາມຮຽກຮ້ອງອັນໜຶ່ງ ພ້ອມທັງເປັນກົດເກນພາວະວິໄສອັນໜຶ່ງ. ຕີລາຄາສູງຄວາມສຳຄັນຂອງຄວາມເຕີບໂຕເສດຖະກິດແມ່ນຈຳເປັນແລະຖຶກຕ້ອງ, ແຕ່ສິ່ງທີ່ຕ້ອງການເອົາໃຈໃສ່ແມ່ນ ໃນເວລາທີ່ຜ່ານມາກໍ່ຍັງມີທັດສະນະຄະຕິທີ່ພຽງແຕ່ສຸມໃສ່ການເຕີບໂຕເສດຖະກິດຢ່າງດຽວ, ບໍ່ແກ້ໄຂໃຫ້ຖືກຕ້ອງສາຍພົວພັນລະຫວ່າງຄວາມເຕີບໂຕແລະການພັດທະນາ, ຖືເອົາເສດຖະກິດເປັນປັດໄຈທີ່ຕັດສິນທັງໝົດການພັດທະນາ, ສ່ວນບັນດາປັດໄຈອື່ນບໍ່ມີສ່ວນປະກອບໂດຍກົງໃນການພັດທະນາ. ຄວາມຜິດພາດໃນທັດສະນະຄະຕິດັ່ງກ່າວນີ້ ແມ່ນຢູ່ໃນຄວາມເອົາໃຈໃສ່ພຽງແຕ່ຄວາມເຕີບໂຕເສດຖະກິດ ແລະ ຖືວ່າຄວາມເຕີບໂຕເສດຖະກິດຈະສ້າງກຳລັງບົ່ມຊ້ອນ, ກຳລັງແຮງແຫ່ງຊາດ ແລະ ແກ້ໄຂບັນດາບັນຫາອື່ນຄື ສັງຄົມ, ວັດທະນະທຳ… ດ້ວຍຕົນເອງໄດ້.
ຢູ່ນີ້ຕ້ອງທຳຄວາມກະຈ່າງແຈ້ງກ່ຽວກັບສາຍພົວພັນລະຫວ່າງຄວາມເຕີບໂຕ ແລະ ການພັດທະນາ. ການພັດທະນາແມ່ນຄວາມສຳນຶກທີ່ກວ້າງກວ່າ, ເລິກກວ່າ, ຮອບດ້ານກວ່າຄວາມສຳນຶກກ່ຽວກັບຄວາມເຕີບໂຕ. ເນື້ອໃນບັນຈຸຂ້າງໃນຂອງການພັດທະນາກວມລວມ ແລະ ຊີ້ແຈ້ງການດຳເນີນໄປ, ກ້າວໜ້າທາງດ້ານຄຸນນະພາບຂອງສັງຄົມໃນທຸກໆແງ່ມຸມແລະຂົງເຂດຂອງມັນ, ຂອງຄວາມກົມກຽວລະຫວ່າງ ລະດັບການດຳລົງຊີວິດ ແລະ ຄຸນນະພາບການດຳລົງຊີວິດ, ຂອງກຽດສັກສີແລະຄຸນຄ່າຂອງມະນຸດ, ໃນນັ້ນລວມທັງຄວາມເຕີບໂຕເສດຖະກິດ ແລະ ທັງຄວາມຮຽກຮ້ອງຍົກສູງລະດັບການດຳລົງຊີວິດຂອງທົ່ວປວງຊົນ, ຕິດກັບລະດັບການພັດທະນາແບບກົມກຽວ, ສົມບຸນຂອງມະນຸດ, ພັດທະນາວັດທະນະທຳ. ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນໝາຍຄວາມວ່າ, ສັງເກດຈາກຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງການພັດທະນາ, ອາດຈະມີສະພາບການ ມີການເຕີບໂຕແຕ່ບໍ່ມີການພັດທະນາ ເພື່ອຄຸນນະພາບສັງຄົມເວົ້າລວມ ແລະ ຄຸນນະພາບການດຳລົງຊີວິດຂອງມະນຸດເວົ້າສະເພາະຈະບໍ່ໄດ້ຮັບປະກັນ, ການເມືອງອາດຈະບໍ່ມີຄວາມເປັນປົກກະຕິ, ວັດທະນະທຳ, ຄຸນສົມບັດ, ແບບແຜນການດຳລົງຊີວິດຈະມີປະກົດການເສື່ອມໂຊມ... ຄືແນວນັ້ນ, ເຖິງວ່າຊີວິດດ້ານວັດຖຸໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນໂດຍຄວາມເຕີບໂຕເສດຖະກິດນຳມາໃຫ້ ແຕ່ກໍ່ຍັງບໍ່ແມ່ນບັນລຸໄດ້ຈຸດໝາຍອັນສູງສຸດຂອງການພັດທະນາ, ນັ້ນແມ່ນການຍົກສູງຄຸນນະພາບການດຳລົງຊີວິດທັງດ້ານວັດຖຸແລະດ້ານຈິດໃຈ. ຖ້າມີແຕ່ຄວາມເຕີບໂຕເສດຖະກິດພຽງຢ່າງດຽວ, ເຕີບໂຕດ້ວຍທຸກວິທີ, ຊ້ຳບໍ່ໜຳຕ້ອງເສຍສະຫຼະດ້ານອື່ນໆ, ຄືວັດທະນະທຳ, ສັງຄົມ, ການກໍ່ສ້າງມະນຸດ ກໍ່ຈະພາໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍໂດຍກົງທີ່ທັບມ້າງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ແລະສ້າງຄວາມວຸ່ນວາຍສັງຄົມ. ໃນກໍລະນີນັ້ນ, ມີຄວາມເຕີບໂຕແຕ່ບໍ່ມີການພັດທະນາ, ນັ້ນແມ່ນຝືນການພັດທະນາ. ມີນັກວິທະຍາສາດຄົນໜຶ່ງ ເມື່ອຄົ້ນຄວ້າສະພາບການພັດທະນາໃນບາງປະເທດ ໄດ້ເອີ້ນວ່ານັ້ນແມ່ນຄວາມເຕີບໂຕແບບ “ຫຍາບຊ້າ”, ເຕີບໂຕ “ເສຍຫຼັກ” ຫຼືເຕີບໂຕທີ່ “ບໍ່ມີມະໂນທຳ” ແລະ “ບໍ່ຫົວຊາຕໍ່ອະນາຄົດ”. ຜົນຮ້າຍແມ່ນ ຢູ່ປະເທດເຫຼົ່ານັ້ນອາດຈະມີໄພອັນຕະລາຍ ເກີດການປະທະສັງຄົມ, ຄວາມຊຸດໂຊມຢ່າງຮ້າຍແຮງທາງດ້ານແບບແຜນດຳລົງຊີວິດ, ກິດຕິຄຸນມະນຸດ, ຄວາມຮັກແລະຄຸນສົມບັດ, ສ້າງໃຫ້ມີ “ພວກຜູ້ທຸກຍາກທີ່ບໍ່ມີກົກເຄົ້າ, ພວກຜູ້ຮັ່ງມີທີ່ບໍ່ມີອຸດົມຄະຕິ”, ຈາກນັ້ນອາດຈະກໍ່ຄວາມບໍ່ສະຫງົບທາງດ້ານການເມືອງ, ວັດທະນະທຳ… ຄຳພິນິດໄສດັ່ງກ່າວບໍ່ພຽງແຕ່ແມ່ນບັນຫາທາງທິດສະດີເທົ່ານັ້ນ ຫາກໄດ້ກາຍເປັນບົດຮຽນທີ່ຂົມຂື່ນ, “ເຫັນກັບຕາ” ໃນບາງປະເທດໃນປະຈຸບັນ.
2- ການພັດທະນາບໍ່ຍອມຮັບຄວາມເຕີບໂຕດ້ວຍທຸກວິທີ. ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງບໍ່ຈຳກັດຄວາມໄວແລະບໍ່ຄວບຄຸມອັດຕາເລັ່ງຂອງການເຄື່ອນໄຫວຕາມທິດທີ່ຕັ້ງໜ້າ, ແຕ່ຕ້ອງບັນລຸຄວາມຮຽກຮ້ອງ “ການພັດທະນາຢ່າງໄວຕິດແໜ້ນກັບການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ” ໃນພາກຕົວຈິງ, ໃນນັ້ນ, “ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງແມ່ນຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການທີ່ສອດຫ້ອຍຕະຫຼອດ”, “ແມ່ນພື້ນຖານເພື່ອພັດທະນາຢ່າງໄວ” ແລະ “ການພັດທະນາຢ່າງໄວແລະຍືນຍົງຕ້ອງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນນຳກັນໃນການວາງແຜນກຳນົດ, ແຜນການແລະນະໂຍບາຍ ກ່ຽວກັບການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ”. ນັ້ນແມ່ນຈິນຕະນາການວິທະຍາສາດທີ່ມີລະດັບທິດສະດີທີ່ເລິກເຊິ່ງ, ສັດຈະວິພາກ ເຊິ່ງໄດ້ສະຫຼຸບສັງລວມ ແລະ ພິເສດແມ່ນໄດ້ເນັ້ນໜັກໃນເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ XI ຂອງພັກ.
ແຕ່ວ່າ, ເພື່ອປະຕິບັດຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງນັ້ນ ກ່ອນອື່ນໝົດແລະສຳຄັນທີ່ສຸດແມ່ນ ຕ້ອງພັດທະນາບັນດາປັດໄຈຂອງການພັດທະນາ ບັນດາຂົງເຂດພື້ນຖານຂອງຊີວິດສັງຄົມຢ່າງຄົບຊຸດ ແລະ ຮູ້ຈັດການແກ້ໄຂຢ່າງສັດຈະວິພາກ ການພົວພັນລະຫວ່າງບັນດາປັດໄຈ ບັນດາຂົງເຂດນັ້ນ. ໃນຊຸມປີທີ່ຜ່ານມາມໍ່ນີ້, ເຂົາເຈົ້າໄດ້ປຶກສາຫາລືຫຼາຍກ່ຽວກັບບັນດາເສົາຄ້ຳຂອງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງໃນສັງຄົມສະໄໝໃໝ່, ໝາຍຄວາມວ່າ, ຕ້ອງຮັບປະກັນການພັດທະນາແບບກົມກຽວ, ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນເທົ່າກັນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເສົາຄ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນຊຶມເຂົ້າກັນ ເພື່ອຮັບປະກັນການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ. ໃນເວລາຜ່ານມາ, ວົງການຄົ້ນຄວ້າ ໂດຍຜ່ານການສຳມະນາຢູ່ສະຫະປະຊາຊາດແລະອີງໃສ່ຄວາມເປັນຈິງທາງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງປະເທດຕ່າງໆ, ໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນ 4 ເສົາຄ້ຳຂອງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ, ນັ້ນແມ່ນການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ (ກ່ອນນີ້, ຫຼາຍຄົນໄດ້ເວົ້າເຖິງປັດໄຈສັງຄົມ, ແຕ່ບໍ່ດົນມານີ້, ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມໄດ້ເກີດຂຶ້ນກັບສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍຢ່າງ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ເນັ້ນໜັກເສົາຄ້ຳນີ້ ເຊິ່ງມີເນື້ອໃນກວ້າງຂວາງກວ່າສັງຄົມ, ສັງຄົມຖືວ່າເປັນພາກສ່ວນໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນຂອງສິ່ງແວດລ້ອມເວົ້າລວມ). ກ່ອນໜ້ານີ້ 70 ກວ່າປີ, ປະທານໂຮ່ຈິມິນໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ: “ໃນພາລະກິດສ້າງສາປະເທດຊາດ, ມີສີ່ບັນຫາທີ່ຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ ແລະຕ້ອງຖືເປັນສຳຄັນເທົ່າທຽມກັນ ແມ່ນການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ສັງຄົມ” (ໜັງສືພິມ ກູ້ຊາດ ສະບັບລົງວັນທີ 8 ຕຸລາ 1945).
ແນວຄິດກ່ຽວກັບ 4 ເສົາຄ້ຳແຫ່ງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ, ໃນນັ້ນມີວັນທະນະທຳ ແມ່ນຄວາມຄືບໜ້າທາງດ້ານດ້ານຈິນຕະນາການທິດສະດີ. ປະຕິບັດໄດ້ການພັດທະນາແບບຄົບຊຸດ, ກົມກຽວ, ແຊກຊຶມຊຶ່ວກັນລະຫວ່າງ 4 ເສົາຄ້ຳນັ້ນ ຈະມີການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ແລະ ກົງກັນຂ້າມ ຖ້າເບິ່ງເບົາ ບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ເຖິງໜຶ່ງໃນ 4 ເສົາຄ້ຳນັ້ນ ຈະມີການແຕກແຫງແລະນຳໄປສູ່ການແຍກຂອງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ.
ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງຮັບປະກັນການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ຍັງຕິດກັບການຮູ້ວິທີປະສານສົມທົບການພັດທະນາທາງກວ້າງ ກັບການພັດທະນາທາງເລິກ ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ, ໃນນັ້ນຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ການພັດທະນາຕາມທາງເລິກ. ປັດໄຈໂດຍກົງທີ່ສ້າງເປັນການພັດທະນາທາງເລິກແມ່ນການຍົກສູງສະມັດຕະພາບຂອງງານ, ການໝູນໃຊ້ຄວາມກ້າວໜ້າທາງວິທະຍາສາດ-ເຕັກໂນໂລຊີ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ແລະປະດິດສ້າງ, ຍົກສູງຄຸນນະພາບຂອງຊັບພະຍາກອນມະນຸດ… ບັນດາປັດໄຈດັ່ງກ່າວລ້ວນແຕ່ຂຶ້ນກັບວັດທະນະທຳ, ໂດຍວັດທະນະທຳສ້າງຂຶ້ນມາ.
ຄວາມເຕີບໂຕແລະການພັດທະນາເພື່ອຊີວິດປະຈຸບັນ ແຕ່ບໍ່ອາດຈະໃຊ້ສາຍຕາຄັບແຄບສາຍຕາສັ້ນ ເພື່ອສ້າງຄວາມເຕີບໂຕ ໂດຍບໍ່ຫົວຊາເຖິງອະນາຄົດ, ຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນຕ່າງໆຈົນໝົດກ້ຽງ, ການຊົມໃຊ້ຫຼາຍເກີນໄປ ແລະການປ່ອຍອາຍພິດສິ່ງແວດລ້ອມ. ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຮຽກຮ້ອງຕ້ອງແກ້ໄຂໃຫ້ກົມກຽວລະຫວ່າງ ເປົ້າໝາຍສະເພາະໜ້າແລະຍາວນານ ສຳລັບຊີວິດຂອງມະນຸດໃນປະຈຸບັນ ແລະເພື່ອຄົນຮຸ່ນຫຼັງ.
3- ວັດທະນະທຳແມ່ນໜຶ່ງໃນ 4 ເສົາຄ້ຳແຫ່ງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ. ຈັ່ງຊັ້ນ, ພື້ນຖານທິດສະດີໃດທີ່ຈະມາເຖິງຈຸດນີ້?
ບາງທີ, ມາຮອດປະຈຸບັນ, ມີຄົນ (ຫຼືມີຄົນຈຳນວນໜຶ່ງທີ່ບໍ່ໜ້ອຍ) ໃຫ້ທັດສະນະວ່າ, ວັດທະນະທຳແມ່ນຂົງເຂດທີ່ບໍ່ມີການຜະລິດ, “ກິນນຳ" ເສດຖະກິດ, ກິນນຳການຜະລິດວັດຖຸ. ຄວາມຮັບຮູ້ດັ່ງກ່າວໄດ້ "ແຂງກະດ້າງ" ໃນຈິນຕະນາການ ແລະ ໃນການຊີ້ນຳ, ການຈັດຕັ້ງພຶດຕິກຳ ຂອງພະນັກງານ ແລະຂອງການນຳພາກສ່ວນໜຶ່ງໃນຂົງເຂດຕ່າງໆ. ຂໍແກ້ໄຂຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດນັ້ນໃນທັນທີ ໂດຍການນຳສະເໜີຄວາມຄິດພື້ນຖານຂອງ ກ.ມາກ, ວ່າປະຫວັດສາດຂອງມະນຸດມີສອງຂົງເຂດການຜະລິດຄື ການຜະລິດວັດຖຸແລະການຜະລິດຈິດໃຈ ແລະ ທັງສອງປະຕິບັດຕາມກົດເກນທົ່ວໄປຂອງການຜະລິດ. ການຜະລິດວັດຖຸເພື່ອສ້າງເປັນວັດຖຸສິ່ງຂອງໃຫ້ມະນຸດ, ສ່ວນການຜະລິດຈິດໃຈລວມມີ ວັນນະຄະດີ, ສີລະປະ, ລັດ, ຄຸນສົມບັດ, ວິທະຍາສາດ, "ການຜະລິດແນວຄິດ, ສັນຍາລັກແລະສະຕິ" ແລະ "ຄືເຄີຍເຫັນສະແດງອອກໃນພາສາການເມືອງ, ກົດໝາຍ, ສາດສະໜາ, ອະພິປັດຊະຍາ" ພຽງແຕ່ວ່າ “ບັນດາຮູບແບບສະເພາະຂອງການຜະລິດ ແລະປະຕິບັດຕາມກົດເກນທົ່ວໄປຂອງການຜະລິດ" (1). ຜົນຂອງການຜະລິດຈິດໃຈແມ່ນບັນດາຜະລິດຕະພັນຈິດໃຈ ທີ່ເຮັດໃຫ້ຊີວິດຈິດໃຈຂອງມະນຸດສວຍງາມແລະອຸດົມສົມບຸນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ໝາຍຄວາມວ່າ, ມະນຸດຊາດພຽງແຕ່ສາມາດບັນລຸການພັດທະນາທີ່ມີຄຸນນະພາບໄດ້ ໃນຂະນະທີ່ພັດທະນາທັງສອງຮູບແບບຂອງການຜະລິດ: ວັດຖຸ ແລະ ຈິດໃຈ. ຖ້າການຜະລິດວັດຖຸເປັນພື້ນຖານວັດຖຸຂອງສັງຄົມ ແມ່ນແນ່ນອນ ການຜະລິດຈິດໃຈເປັນພື້ນຖານຈິດໃຈຂອງສັງຄົມນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ, ຖ້າຢາກບັນລຸໄດ້ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງແມ່ນຕ້ອງສ້າງໃຫ້ໄດ້ການພັດທະນາແບບຄົບຊຸດ, ກົມກຽວທັງສອງຂົງເຂດດັ່ງກ່າວ, ກໍ່ສ້າງພື້ນຖານວັດຖຸ ແລະພື້ນຖານຈິດໃຈພ້ອມກັນສຳລັບສັງຄົມ. ນີ້ເປັນຂໍ້ທິດສະດີຫຼັກເພື່ອອະທິບາຍວັດທະນະທຳເປັນເສົ້າຄ້ຳອັນໜຶ່ງຂອງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ.
ຈຸດໝາຍຂອງການຜະລິດວັດຖຸແມ່ນສ້າງວັດຖຸສິ່ງຂອງອອກມານັບມື້ນັບຫຼາຍ ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການພັດທະນາກຳລັງກາຍແລະຊີວິດວັດຖຸຂອງມະນຸດ. ແຕ່ການພັດທະນາເສດຖະກິດບໍ່ມີຈຸດປະສົງຫຍັງໃນຕົວມັນເອງ, ແຕ່ເປົ້າໝາຍທີ່ຈະບັນລຸຄືການພັດທະນາຄວາມສຸກ, ເສລີພາບ, ຄວາມສົມບຸນຂອງມະນຸດ. ແລະນັ້ນແມ່ນວັດທະນະທຳ.
ຈຸດໝາຍສຸດທ້າຍແລະສູງສຸດຂອງການຜະລິດຈິດໃຈແມ່ນ ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນຜະລິດຕະພັນຈິດໃຈເທົ່ານັ້ນ ແລະຜ່ານນັ້ນເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍໃນການບຳລຸງລ້ຽງແລະເສີມສ້າງຄົນ, ເຮັດໃຫ້ຄົນກາຍເປັນ “ຄົນ” ທີ່ແທ້ຈິງທີ່ສຸດ ຄື ກ.ມາກ ໄດ້ຢືນຢັນ. ດັ່ງນັ້ນ, ຂະແໜງການຜະລິດທັງສອງພົບກັນທີ່ປາຍທາງສຸດທ້າຍ ແມ່ນເພື່ອມະນຸດ, ໃຫ້ມະນຸດ ດ້ວຍຄວາມໝາຍທີ່ຈົບງາມລ້ຳເລີກ ແລະ ມະນຸດສະທຳທີ່ສຸດຂອງມັນ. ດ້ວຍຄວາມໝາຍນັ້ນ, ການພັດທະນາທີ່ຄົບຊຸດຂອງການຜະລິດວັດຖຸແລະການຜະລິດຈິດໃຈ ແມ່ນເງື່ອນໄຂຕັດສິນເບື້ອງຕົ້ນສຳລັບການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ.
ເພື່ອຊີ້ແຈງບົດບາດຂອງວັດທະນະທຳໃນການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ, ຈຳເປັນຕ້ອງວິເຄາະລັກສະນະໂຄງສ້າງຂອງວັດທະນະທຳ. ນັ້ນແມ່ນສອງຊັ້ນຂອງວັດທະນະທຳ. ຊັ້ນທີ່ໜຶ່ງແມ່ນບັນດາຜະລິດຕະພັນສະເພາະຂອງວັດທະນະທທຳ. ບັນດາຜະລິດຕະພັນນີ້ມີຄວາມອຸດົມສົມບຸນທີ່ສຸດ, ມີການປ່ຽນແປງຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ ແລະພັດທະນາເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການທາງດ້ານຈິດໃຈ ຂອງມະນຸດ ແລະ ນັ້ນແມ່ນຊີວິດວັດທະນະທຳອັນລະອຽດຂອງສັງຄົມ, ຂອງແຕ່ລະຄົນ ແລະ ຂອງແຕ່ລະຊຸມຊົນສັງຄົມທີ່ແນ່ນອນ. ພວກເຮົາເອີ້ນວ່າ ນີ້ແມ່ນປັດໄຈເຄື່ອນເໜັງຂອງວັດທະນຂະທຳ ແລະ ມັນແມ່ນໂຄງສ້າງພື້ນຜີວຂອງວັດທະນະທຳ. ຊັ້ນທີສອງຂອງວັດທະນະທຳ ແມ່ນພາກສ່ວນຊ້ອນລັບທີ່ເຫັນໄດ້ຍາກ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນຈາກຊັ້ນທີໜຶ່ງແຕ່ນອນໃນຄວາມຮັບຮູ້ແລະການຮັບເອົາຂອງມະນຸດ. ນັ້ນແມ່ນລະບົບຄຸນຄ່າໂດຍຜະລິດຕະພັນວັດທະນະທຳສ້າງຂຶ້ນມາ ແລະ ໄດ້ມະນຸດຮັບເອົາ. ນັ້ນແມ່ນປັດໄຈນິ້ງຂອງວັດທະນະທຳ, ແມ່ນໂຄງສ້າງລວງເລິກຂອງວັດທະນະທຳ. ໂຄງສ້າງລວງເລິກ (ລະບົບຄຸນຄ່າ) ແມ່ນອັນທີ່ເປັນຜະລຶກແລະນອນຊ້ອນລັບຢູ່ໃຕ້ຊັ້ນທີໜຶ່ງ ຂອງວັດທະນະທຳ, ມີບົດບາດກຳນົດທິດ, ດັດປັບການປ່ຽນແປງທຸກຢ່າງ ໃນໂຄງສ້າງພື້ນຜິວ, ກໍ່ຮ່າງສ້າງຮູບວັດທະນະທຳຂອງແຕ່ລະປະເທດຊາດ ໃນກາລະແລະເທສະ. ລະບຸໂຄງສ້າງຂອງວັດທະນະທຳທີ່ມີສອງຊັ້ນພື້ນຜິວແລະລວງເລິກ ແລະ ການພົວພັນສັດຈະວິພາກລະຫວ່າງສອງຊັ້ນນັ້ນ ແມ່ນພື້ນຖານວິທະຍາສາດພາວະວິໄສ ເພື່ອໃຫ້ພວກເຮົາກຳນົດບົດບາດຂອງວັດທະນະທຳ ທີ່ເປັນທັງຜະລິດຕະພັນທີ່ອຸດົມສົມບຸນ, ຫຼາຍຮູບຫຼາຍແບບຂອງມັນທີ່ຮັບໃຊ້ໃຫ້ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການດ້ານຈິດໃຈຂອງມະນຸດ, ທັງເປັນຄຸນຄ່າ, ລະບົບຄຸນຄ່າທີ່ໄດ້ຮັບການຢືນຢັນແລະຖ່າຍທອດ, ປະກອບສ່ວນສ້າງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຂອງແຕ່ລະຊຸມຊົນ, ແຕ່ລະຊາດ, ແຕ່ລະປະເທດ.
ຄຸນລັກສະນະທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງວັດທະນະທຳແມ່ນ ມັກຈະຊຶມເຂົ້າໄປໃນຂົງເຂດອື່ນຂອງສັງຄົມ, ປະກອບສ່ວນໂດຍກົງເຂົ້າໃນການສ້າງລະດັບການພັດທະນາຂອງເສດຖະກິດ, ການເມືອງ, ກົດໝາຍ, ຄຸນສົມບັດ…
ດັ່ງນັ້ນ, ຖ້າເພີ່ມຄຳສັບວັດທະນະທຳ ເຂົ້າໃສ່ໜ້າຂົງເຂດຕ່າງໆເທິງນີ້ ເຂົາເຈົ້າຮັບຮູ້ໄດ້ທັນທີເຖິງຄວາມຮຽກຮ້ອງກ່ຽວກັບຄຸນນະພາບແລະລະດັບການພັດທະນາ ຂອງຂົງເຂດເຫຼົ່ານັ້ນ. ຈາກນັ້ນ, ຈຶ່ງເກີດມີວະລີໃໝ່ເຊັ່ນ ວັດທະນະທຳການເມືອງ, ວັດທະນະທຳໃນພັກ, ວັດທະນະທຳການຈະລາຈອນ, ວັດທະນະທຳການປະພຶດ, ວັດທະນະທຳຄອບຄົວ, ວັດທະນະທຳການອ່ານ, ວັດທະນະທຳສຳນັກງານ, ວັດທະນະທຳໂຮງຮຽນ, ວັດທະນະທຳການກິນ… ການຊຶມເລິກນີ້ເກີດຈາກໂຄງສ້າງລວງເລິກຂອງວັດທະນະທຳ, ໝາຍຄວາມວ່າ ການຊຶມເລິກຂອງຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳເຂົ້າໃນບັນດາຂົງເຂດຊີວິດສັງຄົມ. ຈາກລັກສະນະພິເສດສະເພາະນີ້ ບົດບາດຂອງວັດທະນະທຳມີຄວາມໝາຍສຳຄັນພິເສດຕໍ່ການພັດທະນາ ແລະ ນັ້ນແມ່ນພື້ນຖານວິທະຍາສາດເພື່ອໃຫ້ພວດເຮົາອະທິບາຍການພົວພັນສະເພາະຂອງວັດທະນະທຳ ກັບບັນດາຂົງເຂດພື້ນຖານຂອງການພັດທະນາ.
4- ແກ້ໄຂຢ່າງຖືກຕ້ອງການພົວພັນລະຫວ່າງວັດທະນະທຳກັບເສດຖະກິດ, ເສດຖະກິດກັບວັດທະນະທຳ ຈະເປັນພະລັງຂັບເຄື່ອນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດສຳລັບການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ.
ວັດທະນະທຳຂຶ້ນກັບໂຄງບົນ, ຕິດພັນແບບອິນຊີກັບໂຄງລ່າງ, ດັ່ງນັ້ນ, ຈາກໃນທາດແທ້ ແລະ ປະຕິບັດຕາມກົດເກນທົ່ວໄປ, ວັດທະນະທຳຢູ່ໃນເສດຖະກິດ, ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກເສດຖະກິດ. ເສດຖະກິດພັດທະນາແມ່ນພື້ນຖານທີ່ສຳຄັນເພື່ອສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາຂອງວັດທະນະທຳ, ເຖິງແມ່ນວ່າການພັດທະນາຂອງບາງຂົງເຂດວັດທະນະທຳທີ່ມີລັກສະນະສະເພາະເຊັ່ນ ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະ. ຫຼັກມູນແຜ່ຫຼາຍທົ່ວໄປນີ້ບໍ່ແມ່ນການບັງຄັບຕໍ່ວັດທະນະທຳ ແຕ່ແມ່ນທາດແທ້ສັງຄົມຂອງວັດທະນະທຳ, ເປັນກົດເກນພາວະວິໄສຂອງການພົວພັນສັດຈະວິພາກ ລະຫວ່າງເສດຖະກິດແລະວັດທະນະທຳ. ໜ້າເສຍດາຍທີ່ ຈາກຫຼັກມູນນີ້, ໃນຫຼາຍປີທີ່ຜ່ານມາ, ໄດ້ປະກົດແນວຄິດຄຳພີຕາຍຕົວ, ແຂງກະດ້າງ ທີ່ໃຫ້ທັດສະນະວ່າ, ວັດທະນະທຳຂຶ້ນກັບເສດທະກິດ, ເປັນພຽງອົງປະກອບທີ່ບໍ່ສະແຫວງຫາຜົນກຳໄລ, “ກິນນຳ”. ໃນຊຸມປີຜ່ານມາມໍ່ນີ້, ຄວາມເປັນຈິງໄດ້ປະຕິເສດທັດສະນະທີ່ຜິດພາດນັ້ນ ແລະ ຫັນມາສູ່ຄວາມເຂົ້າໃຈໃໝ່ ເມື່ອຮັບຮູ້ບົດບາດຂອງວັດທະນະທຳໃນການພັດທະນາ, ຊອກຫາທຸກວິທີທາງທີ່ເປັນໄປໄດ້ສຳລັບຄວາມເໝາະສົມລະຫວ່າງການຜະລິດແລະຄວາມຄິດປະດິດສ້າງ, ເພື່ອໃຫ້ເສດຖະກິດຕ້ອງ “ຕັ້ງຮາກ” ໃນວັດທະນະທຳ. ບໍ່ສຸ້ຊົນເພື່ອການເຕີບໂຕເສດຖະກິດພຽງດ້ານດຽວ ແບບງົມງວາຍ, ເດັດຂາດບໍ່ເສຍສະຫຼະວັດທະນະທຳ ເພື່ອແລກເອົາການເຕີບໂຕເສດຖະກິດ.
ໃນຖະແຫຼງການເປີດ “ທົດສະວັດແຫ່ງວັດທະນະທຳເພື່ອການພັດທະນາ”, ຜູ້ອຳນວຍການໃຫຍ່ອົງການການສຶກສາ ວິທະຍາສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳ ແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ (UNESCO) ໄດ້ຢືນຢັນຢ່າງແຂງແຮງທັດສະນະຄະຕິໃໝ່ທີ່ເລິກເຊິ່ງ, ມີຄຸນຄ່າແຜ່ຫຼາຍທົ່ວໂລກໃນຍຸກປະຈຸບັນແມ່ນ ປະສົບການສອງທົດສະວັດທີ່ຜ່ານມາສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ, ໃນທຸກສັງຄົມປະຈຸບັນ, ບໍ່ວ່າຢູ່ລະດັບເສດຖະກິດຫຼືທ່າອຽງການເມືອງແລະເສດຖະກິດໃດ, ວັດທະນະທຳແລະການພັດທະນະນາແມ່ນສອງດ້ານທີ່ຕິດແໜ້ນນຳກັນ; ປະເທດໃດກໍ່ຕາມທີ່ກຳນົດເປົ້າໝາຍການພັດທະນາເສດຖະກິດຂອງຕົນໂດຍແຍກອອກຈາກສະພາບແວດລ້ອມທາງວັດທະນະທຳ ກໍ່ຈະພາໃຫ້ເກີດຄວາມບໍ່ສົມດຸນຢ່າງຮ້າຍແຮງ ທັງດ້ານເສດຖະກິດແລະວັດທະນະທຳ, ແລະຄວາມສາມາດປະດິດສ້າງຂອງປະເທດນັ້ນຈະອ່ອນເພຍລົງ… ການພັດທະນາຈຳເປັນຕ້ອງຮັບຮູ້ວ່າວັດທະນະທຳມີຖານະໃຈກາງ ແລະ ມີບົດບາດດັດສົມສັງຄົມ.
ຈາກທັດສະນະຄະຕິທີ່ເລິກເຊິ່ງແລະໜ້າເຊື່ອຖືເທິງນີ້, ພວກເຮົາອາດສາມາດຢືນຢັນວ່າ, ລັດທິອັດຖະປະໂຫຍດເສດຖະກິດທີ່ມີທ່າອ່ຽງພັດທະນານັ້ນ ແມ່ນຄວາມສ່ຽງທີ່ແທ້ຈິງຂອງການພັດທະນາທີ່ບໍ່ຍືນຍົງ, ພາໃຫ້ມີຄວາມຊຸດໂຊມ ຕົກຕ່ຳໃນບັນດາຂົງເຂດຈິດໃຈ, ຄຸນສົມບັດ, ການປະດິດສ້າງວັດທະນະທຳ… ແລະຈາກທັດສະນະຄະຕິເທິງນີ້ ຈະມີຜົນທີ່ຕາມມາຄື, ວັດທະນະທຳບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນຜົນງານຂອງການພັດທະນາເທົ່ານັ້ນ ມັນຍັງເປັນພື້ນຖານຂອງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງນັ້ນເອງ, ຫຼືເວົ້າຢ່າງອື່ນແມ່ນ, ເສດຖະກິດບໍ່ພັດທະນາດ້ວຍຕົນເອງໂດຍບໍ່ມີພື້ນຖານແລະກຳລັງໜູນດ້ານວັດທະນະທຳ. ໃນຍຸກສະໄໝປະຈຸບັນ, ໃນຜະລິດຕະພັນເສດຖະກິດ ອັດຕາສ່ວນຂອງສານສີຂີ້ເທົ່າ (ມັນສະໝອງ) ເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະ ຖືຕຳແໜ່ງປົກຄຸມໃນຄຸນນະພາບຂອງຜະລິດຕະພັນ. ສິ່ງດັ່ງກ່າວມີຄວາມໝາຍວ່າ ອັດຕາສ່ວນຂອງປັດໄຈວັດທະນະທຳນັບມື້ນັບມີບົດບາດຕັດສິນ. ຕໍ່ໜ້າຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການທີ່ນັບມື້ນັບສູງ ຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ມີລັກສະນະເອກະເທດຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ, ສຳລັບຜະລິດຕະພັນເສດຖະກິດ ບໍລິການຈຳນວນຫຼາຍ, ອາດຈະເວົ້າໄດ້ວ່າ, ຖ້າຫາກຂາດເອກະລັກວັດທະນະທຳໃນຜະລິດຕະພັນເຫຼົ່ານັ້ນ ແມ່ນຄວາມສາມາດໃນການແຂ່ງຂັນຂອງມັນຈະຫຼຸດລົງຢ່າງຈະແຈ້ງ. ເພາະສະນັ້ນ, ໃນປະຈຸບັນ, ບັນດາກຳລັງປະດິດສ້າງສິລະປະ ວັດທະນະທຳເຊັ່ນ ພາບພະຍົນ, ຈິດຕະກຳ, ສິລະປະອຸດສາຫະກຳ, ສະຖາປັດຕະຍະກຳ, ອາພອນແຟຊັ່ນ, ສິລະປະພຶື້ນເມືອງ, ເທດສະການ,… ພວມເຂົ້າຮ່ວມໂດຍກົງແລະເລິກເຊິ່ງໃນຂະບວນວິວັດເສດຖະກິດ ແລະ ຜົນທາງເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ປັດໄຈແລະຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳໃນຜະລິດຕະພັນເຫຼົ່ານັ້ນເລິກເຊິ່ງຍິ່ງຂຶ້ນ. ມາຮອດປະຈຸບັນ, ຢູ່ຫຼາຍປະເທດ, ການຕິດແໜ້ນວັດທະນະທຳກັບເສດຖະກິດ, ເສດຖະກິດໃນວັດທະນະທຳ ແລະ ວັດທະນະທຳໃນເສດຖະກິດ ໄດ້ກາຍເປັນຍຸດທະສາດແຫ່ງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ.
ໃນຊຸມປີຜ່ານມາມໍ່ນີ້, ເຂົາເຈົ້າເວົ້າຫຼາຍເຖິງອຸດສາຫະກຳວັດທະນະທຳໃນຮູບແບບໃໝ່ຂອງຂະແໜງການເສດຖະກິດ, ຫຼືເວົ້າອີກແບບໜຶ່ງ, ນັ້ນແໝ່ນຜົນຂອງຂະບວນວິວັດການຕິດພັນວັດທະນະທຳໃນເສດຖະກິດ, ເສດຖະກິດໃນວັດທະນະທຳ. ອຸດສາຫະກຳພາບພະຍົນ, ອຸສາຫະກຳພາບແລະສຽງ, ອຸດສາຫະກຳການພິມ, ອຸດສາຫະກຳບັນເທິງ, ການບັນເທີງ…ພວມພັດທະນາເປັນຂະແໜງການເສດຖະກິດສະເພາະ, ຕິດແໜ້ນວັດທະນະທຳກັບເສດຖະກິດ, ບໍ່ພຽງແຕ່ສ້າງຜະລິດຕະພັນວັດທະນະທຳທີ່ທັນສະໄໝເທົ່ານັ້ນ ຫາກຍັງສ້າງຄຸນຄ່າເສດຖະກິດທີ່ໃຫຍ່ຫຼວງອີກດ້ວຍ. ເປັນທີ່ຈະແຈ້ງວ່າ ທ່າອຽງການຜະລິດແລະການບໍລິໂພກວັດທະນະທຳ ຕາມແບບວິທີການຜະລິດອຸດສາຫະກຳ ແມ່ນທ່າອຽງພາວະວິໄສຂອງສັງຄົມຮ່ວມສະໄໝ ແລະ ນັ້ນແມ່ນຈຸດພິເສດໃໝ່ຂອງຂະບວນວິວັດແຫ່ງການແຊກຊຶມເຊິ່ງກັນແລະກັນລະຫວ່າງເສດຖະກິດແລະວັດທະນະທຳໃນຍຸກປະຈຸບັນ.
ເມື່ອເວົ້າເຖິງແນວຄິດ "ເສດຖະກິດຕະຫຼາດກຳນົດທິດສັງຄົມນິຍົມ", ບາງຄົນເຄີຍເຂົ້າໃຈແລະພຽງແຕ່ຖືວ່າ ນັ້ນແມ່ນທິດນຳທາງເສຖະກິດ, ແຕ່ທີ່ແທ້ແລ້ວ ການສົມທົບສອງປັດໃຈ “ຕະຫຼາດ” ແລະ “ກຳນົດທິດສັງຄົມນິຍົມ" ໄດ້ເວົ້າເຖິງຄວາມໝາຍວັດທະນະທຳທີ່ປົກຄຸມ: ຈະສາມາດປະຕິບັດທິດນຳນັ້ນໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳແຊກຄຸມເສດຖະກິດຕະຫຼາດທັງໝົດຂອງພວກເຮົາ. ເວົ້າອີກແບບໜຶ່ງ, ຢູ່ນີ້ປັດໄຈເສດຖະກິດແລະປັດໄຈວັດທະນະທຳຕິດແໜ້ນນຳກັນ ເພື່ອຮັບປະກັນໃຫ້ສັງຄົມພັດທະນາໃນຄວາມປອດໃສແລະຢືນຂອງມັນ. ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງມີຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງກົດເກນຕະຫຼາດແລະກົດເກນວັດທະນະທຳຢູ່ສະເໝີ. ໃນປະຈຸບັນ, ເຖິງວ່າຈະມີເງື່ອນໄຂໃໝ່ແລະມີການປັບປ່ຽນທີ່ສຳຄັນ, ແຕ່ເສດຖະກິດຕະຫຼາດຍັງບໍ່ສາມາດເອົາຊະນະຂໍ້ຈຳກັດຂອງມັນໄດ້. ໂດຍຮັບຮູ້ເຫັນແຈ້ງສອງດ້ານຂອງເສດຖະກິດຕະຫຼາດຄື ດ້ານຕັ້ງໜ້າ ເໝາະສົມກັບກົດເກນການພັດທະນາ ແລະ ດ້ານຫຍໍ້ທໍ້ ຂໍ້ຈຳກັດຂອງເສດຖະກິດຕະຫຼາດ, ພວກເຮົາໄດ້ຍຶດໝັ້ນໃນການຢືນຢັນ “ກຳນົດທິດສັງຄົມນິຍົມ” ເພາະວ່າ ນັ້ນແມ່ນວິທີທີ່ຈະເອົາຊະນະດ້ານມືດຂອງເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ແລະ ຄວາມພະຍາຍາມໃນການສ້າງຄຸນຄ່າມະນຸດສະທຳຂອງພື້ນຖານເສດຖະກິດ. ວັດທະນະທຳຮັກສາບົດບາດກຳນົດທິດຄຸນຄ່າໃຫ້ແກ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ໝາຍຄວາມວ່າການກຳນົດທິດສັງຄົມນິຍົມຕ້ອງຢູ່ໃນເນື້ອໃນການດຳເນີນງານ ແລະ ຜົນກະທົບຂອງລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດ, ຫາກບໍ່ແມ່ນສອງປັດໄຈທີ່ຢືນຄຽງຂ້າງກັນຫຼືແຍກຈາກກັນ. ສິ່ງດັ່ງກ່າວຕ້ອງໄດ້ຢືນຢັນຢ່າງຈະແຈ້ງແລະມີວິທະຍາສາດໃນຍຸດທະສາດການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຂອງປະເທດຫວຽດນາມ.
5- ແກ້ໄຂໃຫ້ຖືກຕ້ອງສາຍພົວພັນລະຫວ່າງວັດທະນະທຳແລະການເມືອງ, ກໍ່ສ້າງຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳການເມືອງ.
ກ່ອນອື່ນໝົດ, ວັດທະນະທຳການເມືອງແມ່ນຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳພິເສດສະເພາະ, ແມ່ນປັດໄຈທີ່ປະກອບສ້າງເປັນຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳລວມ ແລະ ກາຍເປັນປັດໄຈໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນ ໃນຊີວິດວັດທະນະທຳຂອງສັງຄົມ, ຂອງປະເທດ. ແມ່ນຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳອັນໜຶ່ງ, ເມື່ອເວົ້າເຖິງວັດທະນະທຳການເມືອງແມ່ນຢາກເນັ້ນໜັກເຖິງລັກສະນະຖືກຕ້ອງ, ເໝາະສົມກັບກົດເກນ, ຖືກກັບຈິດໃຈຂອງປະຊາຊົມ, ຄວາມແທ້ຈິງຂອງທັດສະນະການເມືອງ ແລະ ສິ່ງດັ່ງກ່າວສະແດງອອກກ່ອນອື່ນໝົດຢູ່ທີ່ລະດັບແນວຄິດແລະສະຕິບັນຍາຂອງອົງການຈັດຕັ້ງແລະບຸກຄົນການເມືອງ ບົນພື້ນຖານຄວາມເຂົ້າໃຈກົດເກນການເຄື່ອນໄຫວຂອງປະຫວັດສາດ, ບັນດາການພົວພັນທາງການເມືອງກໍ່ຄືສະຖາບັນການເມືອງ ເພື່ອແນໃສ່ກຳນົດທິດແລະຄຸ້ມຄອງການພັດທະນາສັງຄົມຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ. ແມ່ນຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການສູງຂອງການເຄື່ອນໄຫວທາງການເມືອງ, ວັດທະນະທຳການເມືອງສະແດງອອກຢ່າງຈະແຈ້ງໃນລະບຽບກົດໝາຍ, ການຈັດຕັ້ງ ແລະ ສະຖາບັນການເມືອງ.
ອີກດ້ານໜຶ່ງ, ເວົ້າເຖິງວັດທະນະທຳການເມືອງບໍ່ອາດບໍ່ເວົ້າເຖິງອັດຕະພາບ-ບຸກຄົນການເມືອງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວທາງການເມືອງ. ອັດຕະພາບນີ້ມີກິດຕິຄຸນມະນຸດ, ກຽດສັກສີ ຄຸນສົມບັດ, ແບບແຜນດຳລົງຊີວິດທີ່ຈົບງານລ້ຳເລິກຫຼືທຳມະດາສາມັນ, ເພື່ອທຸກຄົນ ຫຼື ເຫັນແຕ່ຜົນປະໂຫຍດ, ເຫັນແກ່ຕົວ, ລັດທິອັດຕະບຸກຄົນ. ຄວາມທະເຍີທະຍານ ຢາກມີອຳນາດ, ມີຖານະຕ່ຳແໜ່ງ, ມີເງິນຄຳຫຼາຍ ຈະສົ່ງຜົນກະທົບເຖິງການເຄື່ອນໄຫວທາງການເມືອງຕາມທິດທາງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ວັດທະນະທຳການເມືອງຍັງສະແດງອອກຢູ່ໃນຄວາມສາມາດ ແລະ ສິລະປະການຈັດຕັ້ງ, ການສຶກສາ, ຊວນເຊື່ອລະດົມມະຫາຊົນເຂົ້າຮ່ວມໂດຍສະໝັກໃຈ ໃນການເຄື່ອນໄຫວຕາມແນວທາງ, ທັດສະນະ, ນະໂຍບາຍການເມືອງທີ່ຖືກຕ້ອງ. ຈາກຄວາມຮັບຮູ້ເທິງນີ້, ສາມາດຢືນຢັນວ່າ, ລະບົບການເມືອງທີ່ຖືຕ້ອງ, ແທ້ຈິງຕ້ອງເປັນລະບົບການເມືອງທີ່ມີວັດທະນະທຳທີ່ສຸດ. ດັ່ງນັ້ນ, ຖ້າຫາກການເມືອງແມ່ນການກົງກັນຂ້າມກັບປະຊາຊົນ, ການເມືອງອຳນາດບາດໃຫຍ່, ສະແຫວງຫາຜົນປະໂຫດໃຫ້ແກ່ອິດທິກຳລັງກຳອານາດ ມັນແມ່ນການເມືອງຝືນວັດທະນະທຳ. ດ້ວຍຄວາມໝາຍດັ່ງກ່າວ, ວັດທະນະທຳແມ່ນປັດໄຈສ້າງເປັນກຳລັງແຮງ, ກຳລັງດຶງດູດຊວນເຊື່ອຂອງການເມືອງ ແລະ ການເມືອງທີ່ແທ້ຈິງຍາມໃດກໍ່ຖືເອົາຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳເປັນແກ່ນສານ, ເປັນພື້ນຖານຂອງຕົນ. ໃນຂະນະນັ້ນ, ການເມືອງແລະການເຄື່ອນໄຫວທາງການເມືອງ ຍາມໃດກໍ່ມີບົດບາດທີ່ມີຄວາມໝາຍຕັດສິນສຳລັບລະບອບການປົກຄອງໜຶ່ງ, ລັດໜຶ່ງ. ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນໝາຍຄວາມວ່າ, ລະບອບການປົກຄອງ ສະຖາບັນການເມືອງທີ່ໝັ້ນຄົງເຂັ້ມແຂງ ຍາມໃດກໍ່ຕ້ອງການຄວາມເປັນເອກະພາບລະຫວ່າງການເມືອງແລະວັດທະນະທຳ. ເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມເປັນເອກະພາບນັ້ນ, ຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ເຖິງການກໍ່ສ້າງລະບົບຄຸນຄ່າການເມືອງ. ລະບົບຄຸນຄ່ານັ້ນຕ້ອງແມ່ນການພົວພັນລະຫວ່າງພັກແລະປະຊາຊົນ, ໃນນັ້ນ ພັກຕ້ອງຮັບຟັງ, ເກັບກຳຄວາມໄຝ່ຝັນອັນແຮງກ້າ, ຄວາມປາຖະໜາອັນຊອບທຳ ແລະ ຖືກກົດໝາຍຂອງມະຫາຊົນ ເພື່ອຖອດຖອນເປັນຄຸນຄ່າການເມືອງຂອງພັກ, ພ້ອມທັງເຮັດໃຫ້ຄຸນຄ່າເຫຼົ່ານັ້ນກາຍເປັນຄວາມເຊື່ອໝັ້ນການເມືອງຂອງມວນຊົນທັງຫຼາຍ.
ຫຼັກແຫຼ່ງຂອງວັດທະນະທຳການເມືອງແມ່ນວັດທະນະທຳການນຳແລະການຄຸ້ມຄອງ, ວັດທະນະທຳການນຳ ການຄຸ້ມຄອງແມ່ນມວນລວມຄຸນຄ່າທີ່ໄດ້ສ້າງຂຶ້ນມາຈາກແນວຄິດ, ບັນທັດຖານ, ຫຼັກການ, ວິທີການສ້າງເປັນຖານະຕ່ຳແໜ່ງ, ຄວາມສາມາດ, ອິດທິພົນຂອງອັດຕະພາບການນຳການຄຸ້ມຄອງ ໃນການພົວພັນຢ່າງກົມກຽວກັບພາວະພາບ ເພື່ອພາລະກິດລວມແລະຈຸດໝາຍລວມອັນໜຶ່ງ. ດ້ວຍຄວາມໝາຍດັ່ງກ່າວ, ວັດທະນະທຳການນຳແລະການຄຸ້ມຄອງ ມີບົດບາດສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການເມືອງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວທາງການເມືອງຂອງພັກທີ່ກຳອຳນາດ. ໃນເວລາຜ່ານມາມໍ່ນີ້, ເຂົາເຈົ້າເຄີຍເອົາໃຈໃສ່ເຖິງການກໍ່ສ້າງວັດທະນະທຳກຳອຳນາດ ເພາະວ່າມັນເປັນປັດໄຈຕັດສິນສຳລັບລັດໜຶ່ງ, ສະຖາບັນການເມືອງໜຶ່ງ. ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຂອງມັນຂຶ້ນກັບຄວາມເດັດດ່ຽວ, ຄວາມສາມາດ, ຄວາມຮູ້, ລັກສະນະຖືກຕ້ອງ, ລັກສະນະປອດໃສຂອງວັດທະນະທຳການເມືອງເວົ້າລວມ, ວັດທະນະທຳກຳອຳນາດເວົ້າສະເພາະ.
ດັ່ງນັ້ນ, ການກໍ່ສ້າງແລະພັດທະນາເສດຖະກິດ, ການເມືອງ, ສັງຄົມຕ້ອງແນໃສ່ຈຸດໝາຍທີ່ສູງສຸດແມ່ນວັດທະນະທຳ, ຫັນໄປສູ້ບັນດາຄຸນຄ່າວັດທະນະທຳຄື ປະຊາທິປະໄຕ, ອິດສະລະພາບ, ຍຸຕິທຳ, ສີວິໄລ, ມະນຸດຢູ່ເຢັນເປັນສຸກແລະພັດທະນາຢ່າງສົມບຸນ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ວັດທະນະທຳຍາມໃດກໍ່ມີບົດບາດສຳຄັນ, ທັງສະເພາະໜ້າແລະຍາວນານ ເພື່ອການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຂອງປະເທດ./.
ສຈ, ປອ. ດິງຊວັນຢູງ
ສະພາທິດສະດີ, ວິຈານວັນນະຄະດີ, ສິລະປະສູນກາງ
-------------------
ບົດນີ້ໄດ້ລົງພິມໃນວາລະສານກອມມູນິດ ສະບັບທີ 921 (ເດືອນກໍລະກົດ 2019)
(1) ກ.ມາກແລະຟ.ອັງແກນ, ວ.ອີ.ເລນິນ: ກ່ຽວກັບວັນນະຄະດີ ແລະ ສິລະປະ. ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ-ຊື້ເທິດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 1977, ໜ້າ 43-392.