ວັນທີ 17 ກຸມພາ ພົນຕຳຫຼວດເອກ ເຕັງເຊັງ ປະທານາທິບໍດີມຽນມາ ປະກາດໃຊ້ກົດໄອຍາການເສິກ ໃນພື້ນທີ່ປົກຄອງຕົນເອງກົ໋ວການເປັນເວລາ 3 ເດືອນ ເພື່ອໃຫ້ອຳນາດສິດຂາດກັບກອງທັບມຽນມາເຂົ້າເຮັດສົງຄາມປາບປາມກຸ່ມກົ໋ວການຢ່າງເຕັມກຳລັງ
ຄວາມບໍ່ສະຫງົບຮອບໃໝ່ໃນປະເທດມຽນມາກຳລັງເປັນຂ່າວດັງໄລຍະບໍ່ເທົ່າໃດອາທິດຜ່ານມາ ຈາກການຕໍ່ສູ້ລະຫວ່າງ ທະຫານຂອງກອງທັບລັດຖະບານ ແລະ ກຸ່ມກະບົດກົ໋ວການ ໃນລັດສານ(Shan State) ທີ່ທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຖິງຂັ້ນເຮັດໃຫ້ລັດຖະບານມຽນມາຂອງປະທານາທິບໍດີ ເຕັງ ເຊັງ(Thein Sein) ຕ້ອງປະກາດໃຊ້ກົດໄອຍາການເສິກເປັນຄັ້ງທຳອິດ ແຕ່ມູນເຫດຈູງໃຈຂອງຄວາມຮຸນແຮງຄັ້ງນີ້ແມ່ນຫຍັງ?
ກ່ອນຈະກ່າວເຖິງເລື່ອງນັ້ນ ຂໍທຳຄວາມຮູ້ຈັກກັບຊົນເຜົ່າກົ໋ວການກ່ອນ ຊົນເຜົ່າກົ໋ວການເປັນຊົນເຜົ່າທີ່ອາໃສຢູ່ໃນເຂດປົກຄອງຕົນເອງກົ໋ວການ ທາງໜືອຂອງລັດສານ ທາງຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດມຽນມາ ໂດຍແຕ່ເດີມເປັນຊາວຮັນ(漢族) ເວົ້າພາສາຈີນກາງ(Mandarin) ເຊິ່ງອົບພະຍົບມາຈາກມົນທົນຢຸນໜານ(Yunnan, 云南省) ທາງໃຕ້ຂອງປະເທດຈີນໄລຍະສັດຕະວັດທີ XVIII
ການອົບພະຍົບເຂົ້າສູ່ມຽນມາຂອງຊາວກົ໋ວການ(果敢族) ເກີດຂຶ້ນໃນກາງສັດຕະວັດທີ XVII ເມື່ອຕະກຸນຫຍາງ(楊家將) ເຊິ່ງເປັນຕະກຸນນັກຮົບຂອງຈີນ ອົບພະຍົບໜີໄພຈາກເມືອງໜານກິ່ງ(Nanjing, Nanking) ໄປຍັງມົນທົນຢຸນໜານພ້ອມກັບຜູ້ຈົງຮັກພັກດີກັບລາດຊະວົງໝິງ(大明) ຕໍ່ມາກໍອົບພະຍົບເຂົ້າໄປໃນລັດສານຂອງມຽນມາ(ເຊິ່ງໃນຂະນະນັ້ນຍັງຮຽກຊື່ວ່າ ພະມ້າ Burma) ແລະກໍ່ຕັ້ງລັດສັກດີນາທີ່ຮຽກວ່າ “ກົ໋ວການ” ຂຶ້ນມາ ດິນແດນແຫ່ງນີ້ຖືກປົກຄອງໂດຍລັດກອມມູນິດພະມ້າ(Communist Party of Burma) ຕັ້ງແຕ່ຍຸກ ປີ 1960 ຫາ 1989 ແລະ ພາຍຫຼັງທີ່ພັກກອມມູນິດຖືກຍຸບ ດິນແດນກົ໋ວການກໍກາຍເປັນເຂດປົກຄອງພິເສດແຫ່ງທຳອິດຂອງພະມ້າ.
ຊາວມຽນມາຈຳນວນຫຼາຍໃນເຂດປົກຄອງຕົນເອງ ກົ໋ວການ ຕ້ອງອົບພະຍົບໜີໄພຄວາມຮຸນແຮງ
ພາຍຫຼັງກາຍເປັນເຂດປົກຄອງພິເສດ ກົ໋ວການຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ ເຜິງ ຈຽຍເຊິງ (Peng JiaSheng, 彭家声) ເຊິ່ງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານເຂດປົກຄອງພິເສດກົ໋ວການ ພວກເຂົາມີກອງທັບເປັນຂອງຕົວເອງ ໂດຍໃຊ້ຊື່ວ່າ ກອງທັບພັນທະມິດປະຊາທິປະໄຕແຫ່ງຊາດມຽນມາ (Myanmar National Democratic Alliance Army, MNDAA) ເຊິ່ງກາຍເປັນກຸ່ມຕິດອາວຸດກຸ່ມທຳອິດທີ່ລົງນາມຂໍ້ຕົກລົງຢຸດຍິງແບບທະວິພາຄີກັບລັດຖະບານທະຫານ(ໃນຂະນະນັ້ນ) ຂອງມຽນມາ ເມື່ອປີ 1989 ແລະຢຸດຍິງເລື້ອຍມາກ່ອນຈະເກີດເຫດການໜຶ່ງໃນປີ 2009 ເຊິ່ງເປັນເໝືອນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງເຫດຄວາມຮຸນແຮງໃນເຂດກົ໋ວການທັງໝົດ.
ໃນປີ 2009 ກອງກຳລັງກົ໋ວການ ຖືກກົດດັນໃຫ້ປ່ຽນສະຖານະກາຍເປັນທັງທະຫານຄຸ້ມກັນຊາຍແດນພາຍໃຕ້ການຄວບຄຸມຂອງກອງທັບມຽນມາ ແຕ່ກົ໋ວການຕໍ່ຕ້ານເລື່ອງນີ້ ຈາກນັ້ນກອງທັບມຽນມາກໍມີທ່າທີເປັນສັດຕູກັບກົ໋ວການຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ເນື່ອງຈາກກຸ່ມຕິດອາວຸດກຸ່ມນີ້ເຂົ້າໄປມີສ່ວນພົວພັນກັບການຄ້າຢາເສບຕິດ ນອກຈາກນີ້ຍັງເກີດຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນກົ໋ວການເອງ ເມື່ອຮອງປະທານເຂດກົ໋ວການ ໄປ໋ ເຊົາສຽນ (Bai Xuoqian) ແລະສະໝຸນ ຫັນໄປສະນັບສະໜູນລັດຖະບານທະຫານ ແລະຕໍ່ຕ້ານ ເຜິງ ຈຽຍເຊິງ ແລະ ແຈ້ງຕໍ່ລັດຖະບານວ່າ ເຜິງລັກຜະລິດອາວຸດແລະຢາເສບຕິດຜິດກົດໝາຍ.
ໃນວັນທີ 8 ສິງຫາ 2009 ຄວາມເຄັ່ງຕຶງລະຫວ່າງກອງກຳລັງກົ໋ວການ ແລະ ລັດຖະບານທະຫານມຽນມາ ເພີ່ມສູງຂຶ້ນອີກ ເມື່ອລັດຖະບານສົ່ງທະຫານເຂົ້າໄປໃນເຂດກົ໋ວການ ບຸກກວດຄົ້ນໂຮງງານຜະລິດອາວຸດທີ່ເຊື່ອວ່າເຮັດບັງໜ້າການຜະລິດຢາເສບຕິດ ຮວມທັງບຸກກວດຄົ້ນເຮືອນຂອງເຜິງ ເຮັດໃຫ້ເກີດການປະເຊີນໜ້າກັນລະຫວ່າງກຳລັງຂອງທັງ 2 ຝ່າຍ ແຕ່ບໍ່ມີການຍິງກັນ ເຖິງແນວນັ້ນປະຊາຊົນຈຳນວນຫຼາຍອົບພະຍົບເນື່ອງຈາກຢ້ານກົວຄວາມຮຸນແຮງ ຈົນເຈົ້າໜ້າທີ່ຂອງຈີນຕ້ອງເຂົ້າມາແຊກແຊງ ແລະອ້າງໃນວັນທີ 17 ສິງຫາ ວ່າ ສະຖານະການໃນກົ໋ວການກັບສູ່ລະດັບປົກກະຕິແລ້ວ.
ເຮລີຄອບເຕີ(Helicopter) ຂອງກອງທັບມຽນມາບິນຢູ່ເໜືອເມືອງ ລາໂຊ(Lashio)
ຢ່າງໃດກໍຕາມໃນວັນທີ 20 ສິງຫາ ກອງທັບມຽນມາເລີ່ມມາຮວມຕົວກັນທີ່ເມືອງເລົາໄກ(Laukkai) ເມືອງເອກຂອງເຂດກົ໋ວການ ແລະບຸກຍຶດເມືອງເລົາໄກໃນວັນທີ 24 ສິງຫາ ໂດຍບໍ່ມີການຍິງອາວຸດ ຫຼັງຈາກນັ້ນ 3 ວັນ ກອງກຳລັງກົ໋ວການກໍເປີດສາກໂຈມຕີທະຫານມຽນມາທີ່ຢູ່ນອກເມືອງເລົາໄກ ແລະ ບຸກໂຈມຕີດ່ານຕຳຫຼວດບໍລິເວນຊາຍແດນອີກດ້ວຍ ໃນເວລາຕໍ່ມາກອງກຳລັງຂອງກຸ່ມຊົນເຜົ່າຢ່າງໜ້ອຍ 9 ກຸ່ມ ຮວມທັງກອງທັບສະຫະລັດວ້າ(United Wa State Army) ກຸ່ມຕິດອາວຸດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນມຽນມາຈະເຂົ້າຮ່ວມການຕໍ່ສູ້ໃນຄັ້ງນີ້ ກາຍເປັນເຫດການທີ່ຮຽກວ່າ “ເຫດການກົ໋ວການ”
ລັດຖະບານມຽນມາປະກາດໃຫ້ ເຫດການກົ໋ວການ ຈົບລົງໃນວັນທີ 30 ສິງຫາ ໂດຍທີ່ກອງກຳລັງຂອງຊາວກົ໋ວການເຊິ່ງມີພຽງ 700 ຄົນ ຫຼົບໜີເຂົ້າໄປໃນປະເທດຈີນແລະປະກາດວາງອາວຸດ ໄປ໋ ເຊົາສຽນ ໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງເປັນປະທານເຂດກົ໋ວການຄົນໃໝ່ ແທນ ເຜິງ ຈຽຍເຊິງ ທີ່ຖືກລັດຖະບານອອກໝາຍຈັບຈົນຕ້ອງຫຼົບໜີໄປຍັງປະເທດຈີນ ກອງກຳລັງກົ໋ວການທີ່ພັກດີກັບ ໄປ໋ ເຊົາສຽນ ກາຍເປັນກອງກຳລັງປ້ອງກັນຊາຍແດນ ແລະ ລັດຖະບານຈັດຕັ້ງຄະນະກຳມະການປົກຄອງຊົ່ວຄາວເຂດກົ໋ວການ ເຊິ່ງຄວບຄຸມໂດຍລັດຖະບານຂຶ້ນມາ.
ສະຖານະການລະຫວ່າງມຽນມາແລະເຂດກົ໋ວການສະຫງົບລົງເປັນເວລາ 5 ປີ ແຕ່ໃນເດືອນ ທັນວາ 2014 ເຜິງ ຈຽຍເຊິງ ຜູ້ລີ້ໄພໃນປະເທດຈີນ ກໍປາກົດຕົວອີກຄັ້ງ ແລະ ໃຫ້ສຳພາດຕໍ່ສື່ຈີນວ່າ ກອງກຳລັງກົ໋ວການຈະພະຍາຍາມຍຶດຄືນດິນແດນບາງສ່ວນທີ່ເສຍໄປໃນເຫດການກົ໋ວການເມື່ອປີ 2009.
ເຈົ້າໜ້າທີ່ອົງການກາແດງມຽນມາໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ພາຍຫຼັງກະບົດກົ໋ວການໂຈມຕີຂະບວນລົດຂອງອົງການກາແດງ 17 ກຸມພາ 2015
ພຽງ 2 ເດືອນຫຼັງຈາກນັ້ນ ສັນຕິພາບທີ່ຄົງຢູ່ມານານ 5 ປີກໍສິ້ນສຸດລົງ ເມື່ອກອງກຳລັງກົ໋ວການຝ່າຍຕ້ານລັດຖະບານມຽນມາ ກໍ່ເຫດໂຈມຕີຄ້າຍທະຫານໄກ້ເມືອງເລົາໄກ ເມື່ອວັນທີ 9 ກຸມພາ 2015 ທີ່ຜ່ານມາ ແລະ ກໍ່ເຫດໂຈມຕີອີກຫຼາຍຄັ້ງຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ໂດຍມີກອງກຳລັງ ກອງທັບປົດປ່ອຍແຫ່ງຊາດເຕີອັງ(Ta'ang National Liberation Army, TNLA) ແລະ ກອງທັບອາຣະກັນ(Arakan Army, AA) ຂອງຊາວພຸດ ຣະໄຄ(Rakhine State) ເຂົ້າຮ່ວມຕໍ່ສູ້ດ້ວຍ ນອກນີ້ຍັງມີລາຍງານວ່າ ກອງທັບຄະຊິນອິດສະຫຼະ(Kachin Independence Army, KIA) ກໍມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງດ້ວຍ ແຕ່ໂຄສົກຂອງກຸ່ມຄະຊິນອິດສະຫຼະ ປະຕິເສດ.
ເຫດການຄວາມຮຸນແຮງຄັ້ງຫຼ້າສຸດໃນມຽນມາ ເຮັດໃຫ້ມີທະຫານກອງທັບລັດຖະບານເສຍຊີວິດໄປແລ້ວ 50 ຄົນ ບາດເຈັບ 73 ຂະນະທີ່ຝ່າຍກະບົດເສຍນັກຮົບໄປ 26 ຄົນ ມີປະຊາຊົນ 40,000 ຫາ 50,000 ຄົນຕ້ອງອົບພະຍົບຫຼົບໜີຄວາມຮຸນແຮງ ແລະລີ້ໄພເຂົ້າສູ່ປະເທດຈີນ ຂະນະທີ່ຊາວບ້ານປະມານ 4,500 ຄົນ ອົບພະຍົບໄປຍັງເມືອງລາໂຊ(Lashio) ໃນລັດສານ.
ຫຼ້າສຸດ ລັດຖະບານຂອງປະທານາທິບໍດີ ເຕັງ ເຊັງ ຕ້ອງປະກາດສະຖານະການສຸກເສີນໃນເຂດກົ໋ວການ ແລະປະກາດໃຊ້ກົດໄອຍາການເສິກເປັນຄັ້ງທຳອິດນັບຕັ້ງແຕ່ເປັນລັດຖະບານໃນປີ 2011 ເພື່ອຫາທາງດັບໄຟເກົ່າທີ່ຍັງບໍ່ດັບມອດ ແລະມີທ່າທີວ່າຈະລຸກລາມຮຸນແຮງຈົນກາຍເປັນຕົວຂັດຂວາງຄວາມພະຍາຍາມໃນການບັນລຸຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບລະຫວ່າງລັດຖະບານກັບກຸ່ມຕິດອາວຸດອື່ນໆ.
ລົດຂົນຜູ້ອົບພະຍົບຈາກເມືອງເລົາໄກ ເດີນທາງເຖິງຄ້າຍຊົ່ວຄາວທີ່ເມືອງລາໂຊ ເມື່ອ 19 ກຸມພາ 2015
ກອງກຳລັງກົ໋ວການ MNDAA
ກອງກຳລັງກົ໋ວການ MNDAA
ກອງກຳລັງກົ໋ວການ MNDAA
ທະຫານກອງທັບມຽນມາຢ່າງລາດຕະເວນທີ່ເມືອງເລົາໄກ