ໜັງສືພີມ ວຽງຈັນທາມສ, ເມສາ 4 2016
ທີມງານຄົ້ນຄົ້ວາກະສີກຳໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານວາງນະໂຍບາຍ ແລະ ມາດຕະການບັງຄັບ ເພື່ອຄຸ້ມຄອງການລົງທືນປູກຫມາກກ້ວຍໃນປະເທດລາວ, ຫລັງຈາກພວກເຂົາເຫັນວ່າມີຜົນກະທົບດ້ານລົບທາງດ້ານສັງຄົມ ແລະ ສະພາບແວດລ້ອມ.
ທີມງານຈາກສະຖາບັນຄົ້ນຄົ້ວາກະສີກຳແລະປ່າໄມ້ແຫ່ງຊາດແລະມະຫາວິທະໄລແຫ່ງຊາດລາວໄດ້ເຮັດການຄົ້ນຄົ້ວາກ່ຽວກັບການປູກຫມາກກ້ວຍໂດຍໄດ້ຮັບການສະຫນັບສະຫນູນຈາກຫລາຍອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ. ຂໍ້ສະເໜີແມ່ນລວມ ທັງຫລັກການ ກ່ຽວກັບນະໂຍບາຍການຕະຫຼາດທີ່ເໝາະສົມເພື່ອຫລີກລ້ຽງຄວາມສ່ຽງທາງດ້ານລາຄາຕົກຕໍ່າແລະຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນະໂຍບາຍບັງຄັບໃຊ້ກົດຫມາຍສີ່ງແວດລ້ອມຢ່າງຈິງຈັງ. ພາກສ່ວນທີກ່ຽວຂ້ອງຄວນສ້າງແຜນຄຸ້ມຄອງສະພາບແວດລ້ອມແລະເຮັດການປະເມີນຜົນກ່ອນທີ່ຈະອະນຸມັດການລົງທຶນລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ໃນອະນາຄົດ. ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຍັງຄວນສຶບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດປັດໃຈການຜະລິດທີ່ເປັນມິດຕໍ່ສະພາບແວດລ້ອມແລະຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ສານເຄມີ, ຄວນມີເງີນຄ້ຳປະກັນລ່ວງຫນ້າເພື່ອຟື້ນຟູສະພາບແວດລ້ອມແລະຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດເຊັ່ນ:ດິນ,ຄຸນນະພາບນ້ຳ ແລະ ອືນໆ ສຳລັບບໍລິສັດທີ່ບໍ່ປະຕິບັດຕາມເງື່ອນໄຂ. ທີມງານຄົ້ນຄົ້ວາຍັງໄດ້ໃຫ້ຄຳເຫັນໃນການສ້າງຕັ້ງຄະນະກຳມະການຂັ້ນແຂວງເພື່ອກວດສອບ ແລະ ລົງທະບຽນ ໃນການໃຊ້ສານເຄມີ ລວມທັງ ຢາຂ້າສັດຕູພຶດແລະຢາຂ້າຫ້ຍາໃນການຜະຫລິດກະສີກຳ, ປັບປຸງ ແລະ ບັງຄັບໃຊ້ ບັນຊີສານເຄມີທີ່ຫ້າມໃຊ້ໃນ ສປປ ລາວ.
ລັດຖະບານຍັງຄວນຈະຕ້ອງແນະນຳໃຫ້ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງສ້າງຂີດຄວາມສາມາດໃຫ້ອຳນາດການປົກຄອງຂັ້ນເມືອງໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ, ການຕິດຕາມກວດກາມ, ຄຸ້ມຄອງພາກທຸລະກິດປູກຫມາກກ້ວຍແລະສ້າງກົນໄກການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຂັ້ນບ້ານແລະຂັ້ນເມືອງໃນການອະນຸມັດສຳປະທານທຸລະກິດກະສີິກຳ. ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຍັງຄວນສ້າງຂີດຄວາມສາມາດໃຫ້ຄະນະຄຸ້ມຄອງການລົງທືນຂັ້ນແຂວງຜູ້ທີ່ເປັນເສນາທິການໃຫ້ເຈົ້າແຂວງໃນການອະນຸມັດການລົງທຶນອີງຕາມພາລະບົດບາດຂອງຕົນ. ຄວນຢຸດເຊົາການປູກກ້ວຍທີ່ເຫັນວ່າມີຜົນກະທົບທາງລົບຕໍສີ່ງແວດລ້ອມແລະສັງຄົມໃນຂະນະດຽວກັນຄວນສົ່ງເສີມແລະ ຍ້ອງຍໍຜູ້ທີ່ເປັນເຮັດໄດ້ດີ. ລັດຖະບານຄວນໂຈະການໃຫ້ສຳປະທານປູກກ້ວຍ100ເປີເຊັນ. ລັດຖະບານຍັງຄວນ ແບ່ງງົບປະມານສຳລັບການຄົ້ນຄົ້ວາແລະການສຶກສາ ເພື່ອກຳນົດມາດຕະຖານດ້ານເຕັກນິກ ແລະ ເຕັກນິກ ທີ່ໃຊ້ເຂົ້າໃນການຜະລິດ ເພື່ອເປັນບ່ອນອີງໃຫ້ແກ່ການອະນຸມັດແລະທົດສອບຜົນກະທົບອັນຍາວທາງດ້ານສຸຂະພາບຂອງຄົນແລະສີ່ງແວດລ້ອມ. ເພືອບັນລຸການປັບປຸງໃນທາງບວກ ມັນຮຽກຮ້ອງມີການຮ່ວມມືອັນດີຈາກຂະແຫນງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຕ່າງໆ, ມີ ງົບປະມານໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແລະການຊ່ວຍເຫລືອຈາກອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນຕ່າງໆໃນລາວ. ຜະລິດຕະພັນສີນຄ້າໝາກກ້ວຍໄດ້ເລີ້ມຕົ້ນໃນປະເທດປີ 2005 ໂດຍສະເພາະແຂວງຫລວງນ້ຳທາທີ່ ເກີດມີຫຼາຍຕົວແບບທີ່ມີການລົງທຶນຮ່ວມກັນເຊັ່ນ:1+4, 2+3ແລະ ສຳປະທານ 100 ເປີເຊັນ. ຍັງມີຄວາມເປັນຫ່ວງ ກ່ຽວກັບຜົນກະທົບທາງສະພາບແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ ຈາກການປູກໝາກກ້ວຍ ຍ້ອນມາດຕະຖານຄຸ້ມຄອງ ແລະ ລະບົບຕິດຕາມກວດກາຍັງຕໍ່າ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນບໍລິສັດທີ່ປູກກ້ວຍເອງ. ການລົງທຶນປູກກ້ວຍໄດ້ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນໃນທ້ອງຖີ່ນແຕ່ມັນກໍ່ໄຫ້ເກີດມີຫຼາຍບັນຫາຂື້ນ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບ ສະພາບແວດລ້ອມ ແລະ ສຸກຂະພາບຂອງຄົນ. ທ່ານ ດຣ. ບຸນທອງ ບົວຫອມ ຫົວຫນ້າສະຖາບັນຄົ້ນຄົ້ວາກະສີກຳແລະປ່າໄມ້ແຫ່ງຊາດເວົ້າວ່າ: ບົດຄົ້ນຄົ້ວານີ້ເປັນຂໍ້ມູນອັນດີໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານ ແລະ ຂະແຫນງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໃນການຊອກຫາວິທີແກ້ໄຂບັນຫາແລະວາງນະໂຍບາຍດ້ານອຸດສາຫະກຳທີ່ດີກ່ວາໃນອະນາຄົດ.