ສິລະປະເດີນກາຕາຍຕື ຕໍ່ໜ້າກາລະໂອກາດ ກາຍເປັນມໍລະດົກວັດທະນະທຳຂອງມວນມະນຸດ
16 ກັນຍາ 2013 - 18:17:34
ຫວ່າງແລ້ວນີ້, ກະຊວງວັດທະນະທຳ, ກິລາ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວຫວຽດນາມ ໄດ້ຍື່ນສະເໜີສຳເນົາເອກະສານ ກ່ຽວກັບສິລະປະເດີນກາຕາຍຕືຕໍ່ອົງການສຶກສາ, ວິທະຍາສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳ ສ.ປ.ຊ (UNESCO) ພິຈາລະນາຮັບຮອງເປັນມໍລະດົກວັດທະນະທຳບໍ່ມີຮູບຮ່າງເປັນຕົວແທນຂອງມວນມະນຸດປີ 2013. ໃນໄລຍະລໍຖ້າການຕັດສິນຈາກ UNESCO, ບັນດາອົງການວັດທະນະທຳ, ບັນດານັກສິລະປະການ ແລະ ວົງຄະນະຍາດໄດ້ອະນຸລັກຮັກສາ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍປະເພດສິລະປະນີ້ຢ່່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ.
ເດີນກາຕາຍຕື (ຍັງເອີ້ນວ່າ ດົນຕີຕາຍຕື) ຂະຫຍາຍຕົວຕົ້ນຕໍແມ່ນຢູ່ພາກໃຕ້ຫວຽດນາມ. ພື້ນຖານຂອງ ສິລະປະເດີນກາຕາຍຕືແມ່ນດົນຕີ 5 ຢ່າງ, ຊຶ່ງແມ່ນປະເພດດົນຕີໄດ້ຮັບການຂະຫຍາຍຕົວໃນສະຕະວັດທີ 17, ທັງແມ່ນຜະລິດຕະພັນທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະ, ທັງເປັນການສືບທອດພື້ນຖານດົນຕີພື້ນເມືອງຂອງ 2 ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນນິດໃສສະປອດ, ມີຫົວຄິດປະດິດສ້າງຂອງຊາວພາກໃຕ້. ຍ້ອນເຫດນີ້ເອງ, ໄດ້ສ້າງເປັນພະລັງຊີວິດອະມະຕະຂອງ ເດີນກາຕາຍຕື ຕໍ່ໜ້າຄວາມທົດສອບທີ່ຮ້າຍແຮງຂອງການເວລາ. ເດີນກາຕາຍຕື ໄດ້ຮັບຖືວ່າ ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາປະເພດສິລະປະທີ່ສຳຄັນ, ສ້າງຄວາມມີຫຼາຍຮູບຫຼາຍສີໃນວັດທະນະທຳຫວຽດນາມ. ດັ່ງນັ້ນ, ເລື່ອງຫວຽດນາມຍື່ນສຳເນົາເອກະສານຕໍ່ UNESCO ເພື່ອນຳ ສິລະປະເດີນກາຕາຍຕືຫວຽດນາມເຂົ້າໃນບັນຊີລາຍຊື່ມໍລະດົກວັດທະນະທຳບໍ່ມີຮູບຮ່າງເປັນຕົວແທນຂອງມວນມະນຸດ ແມ່ນວິທີເພື່ອເຊີດຊູຄຸນຄ່າຂອງມໍລະດົກ ສິລະປະເດີນກາຕາຍຕືພາກໃຕ້ ໂດຍຜ່ານຫຼາຍຮູບການເຄື່ອນໄຫວໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນທັງຢູ່ພາຍໃນປະເທດ ແລະ ສາກົນ, ຜ່ານນັ້ນ, ກໍເປັນການໂຄສະນາພາບພົດບັນດາແຂວງເຂດພາກໃຕ້ເວົ້າສະເພາະ ແລະ ຂອງປະເທດຊາດເວົ້າລວມ. ທ່ານ ຫງວຽນວັນເຕີ້ນ ອະດີດຫົວໜ້າກົມ, ຜູ້ອຳນວຍການສຳນັກງານຕາງໜ້າກະຊວງວັດທະນະທຳ, ກິລາ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວຫວຽດນາມສາຂານະຄອນໂຮ່ຈິມິນ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ :
“ ການສ້າງສຳເນົາເອກະສານເພື່ອໃຫ້ອົງການ UNESCO ຮັບຮອງ ເດີນກາຕາຍຕືເປັນມໍລະດົກວັດທະນະທຳບໍ່ມີຮູບຮ່າງຂອງມວນມະນຸດ ແມ່ນບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການຮັບຮູ້ຄຸນຄ່າຂອງມໍລະດົກທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະ, ສາມາດສົ່ງຜົນສະທ້ອນຢ່າງເລິກເຊິ່ງ, ມີລັກສະນະແຜ່ຂະຫຍາຍຢ່າງແຂງແຮງໃນເຂດພາກໃຕ້ເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງແມ່ນເງື່ອນໄຂຕັດສິນເພື່ອອະນຸລັກຮັກສາ ແລະ ຂຸດຄົ້ນບັນດາຄຸນຄ່າຂອງມໍລະດົກນີ້ ແນໃສ່ຮັບໃຊ້ການພັດທະນາເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ, ພິເສດແມ່ນຂົງເຂດທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ວັດທະນະທຳ ”
ນັບແຕ່ນີ້ຫາເດືອນ 11/2013, ກະຊວງວັດທະນະທຳ, ກິລາ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວຫວຽດນາມ ໄດ້ມີແຜນການແນະນຳ, ໂຄສະນາສິລະປະເດີນກາຕາຍຕືພາກໃຕ້ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນໃນທົ່ວປະເທດ ແລະ ວົງຄະນະຍາດຊາວຫວຽດນາມອາໄສຢູ່ຕ່າງປະເທດ. ນີ້ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາແຜນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ໄດ້ໝັ້ນໝາຍໃນສຳເນົາເອກະສານທີ່ຍື່ນສະເໜີຕໍ່ອົງການ UNESCO. ນະຄອນໂຮ່ຈິມິນໄດ້ຮັບມອບໝາຍຈາກທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ກະຊວງວັດທະນະທຳ, ກິລາ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວຫວຽດນາມ ແມ່ນຫົວໜ່ວຍເປັນປະທານເພື່ອຜັນຂະຫຍາຍບັນດາວຽກງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເຖິງການສ້າງສຳເນົາເອກະສານເດີນກາຕາຍຕືພາກໃຕ້ເພື່ອຍື່ນສະເໜີຕໍ່ອົງການ UNESCO ຮັບຮອງເປັນມໍລະດົກວັດທະນະທຳບໍ່ມີຮູບຮ່າງຂອງມວນມະນຸດ. ທ່ານນາງວູ້ກິມແອງ, ຮອງຫົວໜ້າພະແນກ ວັດທະນະທຳ, ກິລາ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວນະຄອນໂຮ່ຈິມິນ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ :
“ ພ້ອມກັບວິວັດການສຳຫຼວດ, ສືບສວນ, ຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມສຳມະນາ, ມາຮອດປະຈຸບັນ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າເຮັດສຳເລັດວຽກງານສຳຫຼວດກວດຄືນ, ກຳແໜ້ນສະພາບການເຄື່ອນໄຫວຂອງສິລະປະເດີນກາຕາຍຕືໃນບໍລິເວນນະຄອນ. ຫວ່າງແລ້ວນີ້, ພວກຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ໃຫ້ພິມປຶ້ມ 1000 ຫົວ, ແຜ່ນຊີດີ 500 ແຜ່ນ, ເພງ 1000 ບົດກ່ຽວກັບເດີນກາຕາຍຕື. ປະຈຸບັນ, ນະຄອນໂຮ່ຈິມິນ ກໍພວມສ້າງລະບອບສະຫງວຽນໃຫ້ນັກສິລະປະການພື້ນເມືອງ ”
ປະຈຸບັນ, ມີສະໂມສອນກ່ວາ 2000 ແຫ່ງດ້ວຍສະມາຊິກນັບໝື່ນຄົນເຂົ້າຮ່ວມຢູ່ 14 ໃນຈຳນວນ 21 ແຂວງ , ນະຄອນທີ່ມີເດີນກາຕາຍຕື. ພະລັງຊີວິດຂອງເດີນກາຕາຍຕື ຍັງພວມຟື້ນຕົວຢ່າງແຂງແຮງ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມເມົາມົວສິລະປະຂອງບັນດານັກສິລະປະການ, ນັກສິລະປິນ.
ບັນດານັກຄົ້ນຄ້ວາ ແລະ ບັນດານັກສິລະປະການທີ່ສຸມຈິດສຸມໃຈກັບປະເພດສິລະປະນີ້ ໄດ້ມີການກະທຳຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ຄືສ້າງບັນດານະໂຍບາຍ, ໂຄງການເຄື່ອນໄຫວລະອຽດເພື່ອອະນຸລັກຮັກສາ, ເສີມຂະຫຍາຍດົນຕີຕາຍຕື. ໂດຍແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາສະມາຊິກເຂົ້າຮ່ວມວິວັດການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງ ສຳເນົາເອກະສານ ຍື່ນສະເໜີຕໍ່ອົງການ UNESCO, ທ່ານ ດຣ ມາຍມີ້ຢວຽນ ຖືວ່າ :
“ ປະຈຸບັນ ຕ້ອງສົ່ງເສີມຄວາມຕ້ອງການຮັບຊົມ, ເຂົ້າຮ່ວມການປະດິດສ້າງ ເດີນກາຕາຍຕືຂອງປະຊາຊົນ. ຍົກຕົວຢ່າງຄື ຕ້ອງມີການລົງທຶນຂອງອຳນາດການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ, ຂອງບັນດາຜູ້ຊ່ຽວຊານທ້ອງຖ່ິນ. ພະແນກວັດທະນະທຳ, ກິລາ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວມີບັນດາການກະທຳໜູນຊ່ວຍເຂົາເຈົ້າ, ຈັດຕັ້ງການດຳເນີນຊີວິດປະຈຳໄລຍະໃຫ້ປະຊາຊົນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ກໍຕ້ອງສົງ່ເສີມຈິດໃຈປະດິດຄິດສ້າງບັນດາບົດດົນຕີຕາຍຕືໃໝ່ ”
ຮອດເດືອນ 12 ປີນີ້, ອົງການ UNESCO ຈະປະກາດບັນຊີລາຍຊື່ບັນດາມໍລະດົກວັດທະນະທຳບໍ່ມີຮູບຮ່າງເປັນຕົວແທນຂອງມວນມະນຸດປີ 2013. ຖ້າຫາກ ເດີນກາຕາຍຕືພາກໃຕ້ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງນັ້ນ, ຫວຽດນາມຈະມີ 8 ມໍລະດົກວັດທະນະທຳບໍ່ມີຮູບຮ່າງຂອງມວນມະນຸດ. ດ້ວຍຄວາມມານະພະຍາຍາມບັນດານັກຄົ້ນຄ້ວາ, ນັກສິລະປະການ ແລະ ການຕອບສະໜອງຂອງວົງຄະນະຍາດ, ສິລະປະເດີນກາຕາຍຕືພວມຖືກປະຊາຊົນຝາກຄວາມຫວັງໄດ້ຮັບການຈົດຈຳຊື່ສຽງຮຽງນາມຈາກ UNESCO ທີ່ມີຕໍ່ປະເພດສິລະປະເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງຫວຽດນາມນີ້.