ວິສາຫະກິດຢູ່ ສປປ ລາວ ມີຈັກປະເພດ? ຄືປະເພດໃດແດ່? ອະທິບາຍໂດຍຫຍໍ້ແຕ່ລະປະເພດ
ຕອບ: ອີງຕາມກົດໝາຍວ່າດ້ວຍວິສາຫະກິດ ສະບັບປັບປຸງ ເລກທີ 46 /ສພຊ, ລົງວັນທີ 26 ທັນວາ 2013 ຕາມມາດຕາ 10 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ໄດ້ບັນຍັດວ່າວິສາຫະກິດຢູ່ ສປປ ລາວ ມີ ສີ່ ປະເພດຄື: ວິສາຫະກິດເອກະຊົນ, ວິສາຫະກິດຂອງລັດ, ວິສາຫະກິດປະສົມ ແລະ ວິສາຫະກິດລວມໝູ່.
ວິສາຫະກິດເອກະຊົນ ໝາຍເຖິງ ວິສາຫະກິດທີ່ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍບຸກຄົນ ຫຼື ນິຕິບຸກຄົນເທົ່ານັ້ນ ແລະ ສາມາດເຄື່ອນໄຫວທຸລະກິດຂອງຕົນ ພາຍໃຕ້ຮູບການວິສາຫະກິດຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນມາດຕາ 11 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ເຊິ່ງປະກອບມີ 3 ຮູບການຄື: ວິສາຫະກິດສ່ວນບຸກຄົນ, ວິສາຫະກິດຫຸ້ນສ່ວນ, ບໍລິສັດ. ນອກນັ້ນ, ຖ້າຫາກວ່າການເຄື່ອນໄຫວທຸລະກິດຂອງຕົນ ຫາກເຄື່ອນໄຫວໃນຮູບການວິສາຫະກິດຫຸ້ນສ່ວນ ຫຼື ບໍລິສັດ ຍັງສາມາດເລືອກຮູບແບບວິສາຫະກິດຫຸ້ນສ່ວນ ແລະ ບໍລິສັດ ຕາມມາດຕາ 12 ຂອງກົດໝາຍສະບັບນີ້ ຄື :
ວິສາຫະກິດຫຸ້ນສ່ວນມີ 2 ຮູບແບບ ຄື: ວິສາຫະກິດຮຸ້ນສ່ວນສາມັນ ແລະ ວິສາຫະກິດຮຸ້ນສ່ວນຈຳກັດ.
ບໍລິສັດ ມີ 2 ຮູບແບບ ຄື: ບໍລິສັດຈຳກັດ ( ລວມທັງບໍລິສັດຈຳກັດຜູ້ດຽວ ) ແລະ ບໍລິສັດມະຫາຊົນ.
ອີງຕາມກົດໝາຍ ວ່າດ້ວຍວິສາຫະກິດ ສະບັບປັບປຸງ ເລກທີ 46 /ສພຊ, ລົງວັນທີ 26 ທັນວາ 2013 ຕາມມາດຕາ 196 (ໃໝ່) ວິສາຫະກິດຂອງລັດ ແມ່ນວິສາຫະກິດ ທີ່ລັດໄດ້ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ແລະ ມີທຶນຫຼາຍກວ່າຫ້າສິບສ່ວນຮ້ອຍຂຶ້ນໄປ ຫຼື ການຫັນວິສາຫະກິດອື່ນມາເປັນຂອງລັດຕາມການຕົກລົງເປັນເອກະພາບກັນ.
ວິສາຫະກິດຂອງລັດເອີ້ນວ່າ “ ລັດວິສາຫະກິດ ” ໃນກໍລະນີລັດວິສາຫະກິດສ້າງຕັ້ງ ແລະ ເຄື່ອນໄຫວທຸລະກິດພາຍໃຕ້ຫຼັກການຂອງຮູບແບບບໍລິສັດໃຫ້ເອີ້ນວ່າ “ ບໍລິສັດລັດ ”.
ການສ້າງຕັ້ງ, ການຄຸ້ມຄອງບໍລິຫານ, ການເຄື່ອນໄຫວທຸລະກິດ ແລະ ການຫັນວິສາຫະກິດອື່ນ ມາເປັນຂອງລັດ ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນລະບຽບການສະເພາະ.
ອີງຕາມກົດໝາຍ ວ່າດ້ວຍວິສາຫະກິດ ສະບັບປັບປຸງ ເລກທີ 46 /ສພຊ, ລົງວັນທີ 26 ທັນວາ 2013 ຕາມມາດຕາ 202 (ໃໝ່) ວິສາຫະກິດປະສົມ ແມ່ນ ວິສາຫະກິດທີ່ຮ່ວມທຶນກັນລະຫວ່າງ ລັດ ຫຼື ລັດວິສາຫະກິດ ກັບພາກສ່ວນອື່ນ ທັງພາຍໃນ ຫຼື ຕ່າງປະເທດ. ລັດ ຫຼື ລັດວິສາຫະກິດ ເອີ້ນວ່າ “ ພາກສ່ວນລັດ ”.
ການຮ່ວມທຶນກັນລະຫ່ວາງພາກສ່ວນລັດ ແລະ ພາກສ່ວນອື່ນ ມີສອງຮູບການ ດັ່ງນີ້:
- ພາກສ່ວນອື່ນຖືຫຸ້ນໃນລັດວິສາຫະກິດ;
- 2. ພາກສ່ວນລັດຖືຫຸ້ນໃນວິສາຫະກິດຂອງພາກສ່ວນອື່ນ.
ອີງຕາມກົດໝາຍ ວ່າດ້ວຍວິສາຫະກິດ ສະບັບປັບປຸງ ເລກທີ 46 /ສພຊ, ລົງວັນທີ 26 ທັນວາ 2013 ມາດຕາ 10 (ປັບປຸງ) ວັກ 4 ປະກົດເຫັນວ່າ ໄດ້ມີການກໍານົດຄວາມໝາຍ, ຫຼັກການສ້າງຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວທຸລະກິດຂອງວິສາຫະກິດລວມໝູ່ໄວ້ລະບຽບການສະເພາະ.
ສຳລັບວິສາຫະກິດລວມໝູ່ ໝາຍເຖິງ ການຮ່ວມກຸ່ມຂອງປະຊາຊົນທີ່ຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນດຽວກັນເພື່ອທຳການເຄື່ອນໄຫວກິດຈະກຳໃດໜຶ່ງຂອງບຸກຄົນທີ່ເຂົ້າມາເປັນສະມາຊິກຂອງສະຫະກອນ ເຊັ່ນ: ສະຫະກອນສິນເຊື່ອ ແລະ ເງິນຝາກປະຢັດ ເຊິ່ງຖານະທາງດ້ານກົດໝາຍຂອງສະຫະກອນໃດໜຶ່ງ ແມ່ນນິຕິບຸກຄົນໜຶ່ງໃນຮູບແບບວິສາຫະກິດລວມໝູ່.
ນອກນັ້ນ, ຕາມກົດໝາຍ ວ່າດ້ວຍກໍາມະສິດ ສະບັບເລກທີ 01/90/ສປສ ໝວດ 3 ມາດຕາ 9 ໄດ້ມີການກຳນົດເປົ້າໝາຍຂອງກຳມະສິດລວມໝູ່ໄວ້ ຄື: ກຳມະສິດຂອງສະຫະກອນ ຫຼື ອົງການຈັດຕັ້ງ ລວມໝູ່ ມີພາຫະນະການຜະລິດ ແລະ ຊັບສິນສຳລັບການປະຕິບັດໝ້າທີ່ວຽກງານຂອງຕົນ.