ການພັດທະນາການຮຽນຮ ູ້ຂອງນັກຮຽນມັດທະຍົມຕອນຕົົ້ນ ໃນວິຊາວິທະຍາສາດທ າມະຊາດ ໂດຍການສຶກສາບົດສອນທ ີ່ໂຮງຮຽນ ມັດທະຍົມສາທິດ ວິທະຍາໄລຄ ບ້ານເກິນ Development of Lower Secondary School Students’ Learning Science Through Lesson Study at Attached Schools of Bankeun Teacher College ນ າສະເໜ ໂດຍ: ສົມປອງ ສ ບົວລິພາ, ຈັນທະມາລາ ສຸທ າມະວົງ, ອຸໄທ ຜາຫວັດສະດ , ມາລາພອນ ວິໄລວັນ ພ້ອມດ້ວຍທິມງານຊ ວະສາດ ວິທະຍາໄລຄ ບ້ານເກິນ, ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ E-mail: somepong55@gmail.com ຄວາມເປັນມາ ຈຸດປະສົງຂອງການສຶກສາ “ວິທະຍາໄລຄ ບ້ານເກິນສົີ່ງເສ ມການສຶກສາ ພັດທະນາແນວຄິດສ້າງສັນ ທັນສະໄໝ ຄົົ້ນຄ້ວາວິໄຈ ມ ຄຸນະພາບມາດຕະຖານ ເຊືີ່ອມໂຍງກັບພາກພືົ້ນ ແລະ ສາກົນ” ເຊິີ່ງມ ພະນັກງານຄ -ອາຈານທັງໝົດ 112 ຄົນ ລະດັບປະລິນຍາໂທ 44 ຄົນ, ລະດັບ ປະລິນຍາຕ 59 ຄົນ, ລະດັບຊັົ້ນສ ງ 9 ຄົນ. ອິງຕາມຜົນການຈັດຕັົ້ງປະຕິບັດ ການພັດທະນາການສຶກສາ ປະຈ າປ 2009-2010, ໄດູ້ສະແດງໃຫູ້ເຫັນວ່າ: ການສຶກສາ ໃນລາວເຮົາ ມ ການພັດທະນາໃນຫ າຍດ້ານ ເປັນຕົົ້ນແມ່ນອັດຕາການເຂົົ້າຮຽນທ ີ່ເພ ີ່ມຂຶົ້ນ. ແຕ່ເຖິງຢ່າງໃດກ ີ່ຕາມ, ວຽກງານການ ຈັດການບ ລິຫານການສຶກສາ ກ ີ່ຍັງບ ີ່ທັນພຽງພ ທ ີ່ຈະຮັບມືກັບສະຖານະການໃນປະຈຸບັນ ຄຽງຄ ່ກັບການພັດທະນາທາງເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມ ສະແດງອອກໃນລັກຊະນະຂອງການເກັບຂ ົ້ມ ນ, ການລວບລວມສະຖິຕິ ແລະ ການວາງແຜນ ທ ີ່ຍັງບ ີ່ໄດູ້ມ ການ ວິເຄາະຢ່າງລະອຽດຖ ີ່ຖ້ວນ. ອ ກປະການໜຶີ່ງ, ບຸກຄະລາກອນບາງຈ ານວນ ຍັງມ ຂ ດຄວາມອາດສາມາດທ ີ່ຈ າກັດ ກ່ຽວກັບການ ຈັດການການສຶກສາ ເປັນຕົົ້ນ ການແກູ້ໄຂບັນຫາກ່ຽວກັບການຮຽນ-ການສອນ. ດັີ່ງນັົ້ນ, ທາງພັກ-ລັດເຮົາໄດູ້ມ ນະໂຍບາຍ ແລະ ແຜນຍຸດທະສາດ ເພືີ່ອປັບປຸງລະບົບການຈັດການຮຽນ-ການສອນໃຫູ້ໄດູ້ມາດຖານ ແລະ ມ ຄຸນນະພາບທ ີ່ດ ຂຶົ້ນ ໂດຍການຊຸກຍ ູ້ໃຫູ້ ມ ການສຶກສາບົດສອນ ແລະ ການຝຶກອົບຮົມທາງດ້ານວິຊາການຕ່າງໆທ ີ່ເປັນການພັດທະນາການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ຄວາມອາດ ສາມາດຂອງນັກຮຽນ. ສະນັົ້ນ, ການສຶກສາໃນຄັົ້ງນ ົ້ໄດູ້ມ ເປົົ້າໝາຍເພືີ່ອພັດທະນາການຮຽນຮ ູ້ຂອງນັກຮຽນຊັົ້ນມັດທະຍົມຕອນຕົົ້ນ ໃຫູ້ມ ຄວາມຮ ູ້, ຄວາມເຂົົ້າໃຈ ແລະ ມ ເທັກນິກທາງວິທະຍາສາດ ໂດຍການຈັດການສຶກສາບົດສອນ (Lesson Study) ທ ີ່ໄດູ້ ດ າເນ ນ ນັບແຕ່ວັນທ 14 ມ ນາ ຫາ ວັນທ 5 ເມສາ ປ 2017 ໂດຍມ ທິມງານເຂົົ້າຮ່ວມ ທັງໝົດ 12 ທ່ານ ຍິງ 7 ທ່ານ. ການສຶກສາບົດສອນ ເປັນຂະບວນການທ ີ່ຄ ມາຮ່ວມກັນວາງແຜນ, ຮ່ວມກັນສອນ, ຮ່ວມກັນສັງເກດການດ າເນ ນການຮຽນ- ການສອນ ແລະ ວິເຄາະການຈັດກິດຈະກ າການສອນ. ໃນຂະນະທ ີ່ດ າເນ ນການຮຽນ-ສອນ, ຄ ໄດູ້ສຸມໃສ່ບັນທຶກ ສິີ່ງທ ີ່ໄດູ້ຄົົ້ນພົບ ພ້ອມທັງດັດປັບ/ປັບປຸງບົດສອນໃຫູ້ເປັນບົດສອນວິໄຈທ ີ່ມ ຫ ັກການ ເພືີ່ອທ ີ່ຈະໄດູ້ຖືກນ າໄປນ າໃຊູ້ ແລະ ເຜ ຍແຜ່ໃນສະຖາບັນ ການສຶກສາ. ການສຶກສາບົດສອນ ມ 3 ໄລຍະ ຄື: ໄລຍະຂອງການວາງແຜນ, ການດ າເນ ນການການສອນ ແລະ ກິດຈະກ າຫ ັງການ ດ າເນ ນການສອນ (Plan, Do and See). ຜົນການສຶກສາ ▫ ເພືີ່ອເຮັດໃຫູ້ຄ ສອນມ ຄວາມຮ ູ້ ແລະ ຄວາມເຂົົ້າໃຈທ ີ່ເລິກເຊິີ່ງໃນທາງປະຕິບັດ ການສຶກສາ ບົດສອນ. ▫ ເພືີ່ອທ າການວິເຄາະບັນຫາ ແລະ ວິເຄາະບົດສອນວິທະຍາສາດໄດູ້. ▫ ເພືີ່ອພັດທະນາຜົນການຮຽນຮ ູ້ຂອງນັກຮຽນມັດທະຍົມຕອນຕົົ້ນສາທິດຂອງວິທະຍາໄລຄ ບ້ານ ເກິນ ໃນວິຊາວິທະຍາສາດທ າມະຊາດ ໂດຍຜ່ານຂະບວນການສຶກສາບົດສອນ 1. ນ າສະເໜ ກ່ຽວກັບພາບລວມ, ຫ ັກການຂອງການຈັດການສຶກສາບົດສອນ ໂດຍຍ ົ້ໃຫູ້ແກ່ທິມງານ 4. ດ າເນ ນການສອນບົດສອນວິໄຈ ແລະ ປະເມ ນຜົນ ວິທ ການສຶກສາ ຂັົ້ນຕອນການສຶກສາ 2. ວິເຄາະປັນຫາ ແລະ ວິເຄາະບົດ ສອນ 3. ສ້າງບົດສອນວິໄຈ 3.ການດ າເນ ນການຮຽນ-ການສອນບົດສອນ (DO) 1. ການວິເຄາະບັນຫາ (ບັນຫາທ ີ່ຄົົ້ນພົບກ່ອນການຈັດການສຶກສາບົດສອນ) ຕາຕະລາງທ 1: ການວິເຄາະບັນຫາ ໂດຍສຸມໃສ່ສະຖານະການໃນຂະນະທ ີ່ດ າເນ ນການຮຽນ-ການສອນ ປັນຫາ ສາເຫດ ສິີ່ງທ ີ່ຄົົ້ນພົບ 1) ຄວາມອາດສາມາດຂອງຄ :ຄວາມຊິນເຄ ຍ - ຄ ຍັງບ ີ່ທັນມ ການກຽມພ້ອມບົດສອນ ແລະ - ຄວນມ ການປະຖົມນິເທດ ໃນການສ້າງ ໃນການສອນແກູ້ບັນຫາໃນວິຊາວິທະຍາສາດ ສືີ່ການຮຽນ-ການສອນ ຄວາມກຽມດັີ່ງກ່າວໃຫູ້ສາມາດຮັບມືກັບ ທ າມະຊາດ ປັນຫາ 2) ການມ ປະຕິສ າພັນໃນເວລາຮຽນ: ຄ ບ ີ່ ສາມາດຕິດຕາມເບິີ່ງການປະຕິບັດງານຂອງ ນັກຮຽນໄດູ້ທົີ່ວເຖິງ 3) ໂຄງລ່າງພືົ້ນຖານຂອງໂຮງຮຽນບ ີ່ເອືົ້ອ ອ ານວຍ ແລະ ສືີ່ການຮຽນການສອນບ ີ່ຄົບ ຖ້ວນໃນບາງໜ່ວຍການສອນ 4) ນັກຮຽນບ ີ່ສາມາດສາທິດຄືນໄດູ້ບົດຮຽນ ທ ີ່ໄດູ້ຮຽນມາ 5) ນັກຮຽນຍັງບ ີ່ສາມາດ ແລະ ມ ເທັກນິກ ໃນການຈັດແບ່ງພືດໃບລ້ຽງດ່ຽວ ແລະ ໃບ ລ້ຽງຄ ່ຕາມເກນໄດູ້. - ນັກຮຽນມ ສ່ວນຮ່ວມໜ້ອຍໃນການຮຽນ - ບາງຄັົ້ງ, ໃນການປະເມ ນຜົນການຮຽນຮ ູ້ຂອງ ນັກຮຽນ, ເທັກນິກການໃຊູ້ຄ າຖາມຂອງຄ ເປັນ ພຽງແຕ່ຄ າຖາມເພືີ່ອຄວາມຈືີ່ຈ າ - ຍັງບ ີ່ມ ຄວາມເໝາະສົມໃນຂະບວນການ ຈັດການຮຽນ-ການສອນຕາມແບບຕ່າງໆ ເພືີ່ອ ບັນລຸຕາມເປົົ້າໝາຍ - ຄ ຍັງບ ີ່ສາມາດປະເມ ນຜົນການຮຽນຮ ູ້ຂອງ ນັກຮຽນໄດູ້ທົີ່ວເຖິງ - ນັກຮຽນຍັງບ ີ່ທັນມ ຄວາມກຽມພ້ອມທ ີ່ຈະ ຮຽນ - ນັກຮຽນບ ີ່ສາມາດຈ າແນກຄວາມແຕກຕ່າງ ລະຫວ່າງພືດໃບລ້ຽງຄ ່ ແລະ ໃບລ້ຽງດ່ຽວຕາມ ເກນໄດູ້. 2. ການວິເຄາະບົດສອນ/ສຶກສາບົດສອນ (Lesson Study) ການດ າເນ ນການຮຽນ-ການສອນ (PLAN) ກິດຈະກ າທ ີ່ຈະປະຕິບັດປະກອບດ້ວຍ: 3 ກິດຈະກ າຫ ັກຄື: ການປຽບທຽບລັກຊະນະຂອງແກ່ນທ ີ່ກ າລັງງອກ ແລະ ຈັດໝວດໝ ່ຂອງ ພືດ ຕາມລັກຊະນະຂອງໃບລ້ຽງ ໂດຍການສັງເກດຈາກພືດຈິງ ຫ ື ຮ ບພາບຕາມທ ີ່ເໝາະສົມ ແລູ້ວໃຫູ້ນັກຮຽນສະແດງຄວາມຄິດເຫັນ ແລະ ອະທິບາຍ; ການປຽບທຽບລັກຊະນະຂອງໃບ ພ້ອມທັງຈັດໝວດໝ ່ຂອງພືດທ ີ່ໄດູ້ ຈາກນັົ້ນ ກ ີ່ສາທິດ ແລະ ອະທິບາຍການຈັດໝ ວດດັີ່ງກ່າວ ພ້ອມທັງໃຫູ້ເຫດຜົນ; ການປຽບທຽບລັກຊະນະຂອງກາບດອກ ແລະ ກ ບດອກ ເພືີ່ອຈ າແນກພືດທ ີ່ໄດູ້ຮັບເຂົົ້າໃນໝວດໝ ່ ໃຫູ້ຖືກຕ້ອງ ໂດຍການສັງເກດ, ການນັບ ແລະ ສາທິດຫ ັກເກນການຈັດດັີ່ງກ່າວ. 4. ການສະທ້ອນກັບ (SEE) # ຈຸດດ : - ຄ ບັນລຸຕາມຈຸດປະສົງຂອງການຮຽນຮ ູ້ທ ີ່ໄດູ້ຕັົ້ງໄວູ້ ແລະ ໄດູ້ເພ ີ່ມພ ນທັກສະການສອນແບບແກູ້ໄຂບັນຫາທາງບົດສອນວິທະຍາສາດໄດູ້. - ຄ ແລະ ນັກຮຽນມ ປະຕິສ າພັນກັນດ ຂຶົ້ນ ເປັນຕົົ້ນຄວາມກະຕືລືລົົ້ນໃນການຮຽນ. ໃນນັົ້ນ, ຄ ໄດູ້ພັດທະນາທັກສະໃນການຕິດຕາມ ປະເມ ນຜົນ ການຮຽນຂອງນັກຮຽນໄດູ້ຢ່າງທົີ່ວເຖິງ. - ຄ ໄດູ້ພັດທະນາທັກສະການຈັດກຸ່ມ ແລະ ການອອກແບບວິທ ການດ າເນ ນກິດຈະກ າ ໃຫູ້ແທດເໝາະກັບສະພາບ ແລະ ບັນຍາກາດໃນຫ້ອງຮຽນ. - ນັກຮຽນຮ ູ້ ແລະ ເຂົົ້າໃຈເນືົ້ອໃນບົດຮຽນຢ່າງຈະແຈູ້ງ ໂດຍການໄດູ້ສາທິດ ແລະ ປຽບທຽບຈາກປະສົບການຈິງໃນຊ ວິດປະຈ າວັນ ພ້ອມທັງໄດູ້ ຮັບໂອກາດ ໃນການສະແດງຄວາມຄິດເຫັນ ແລະ ມ ການແບ່ງງານ ຊ່ວຍເຫ ືອເຊິີ່ງກັນ ແລະ ກັນ. - ຜົນການຮຽນຮ ູ້ ແລະ ເທັກນິກກ່ຽວກັບການຈັດຈ າແນກພືດ ຂອງນັກຮຽນ ໄດູ້ມ ການພັດທະນາຫ າຍຂຶົ້ນ ສະແດງອອກໃນຄວາມສາມາດໃນການ ແບ່ງພືດອອກເປັນໝວດໝ ່ໄດູ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ພ້ອມທັງແກູ້ໄຂຄວາມເຂົົ້າໃຈຜິດກ່ຽວກັບການໃຊູ້ດອກພືດເປັນເກນ ໃນພືດບາງຊະນິດ. # ສິີ່ງທ ີ່ຄວນປັບປຸງ: - ການບ ລິຫານເວລາ ແລະ ການຄວບຄຸມຫ້ອງໃນແຕ່ລະກິດຈະກ າບ ີ່ທັນໄດູ້ດ ເທົີ່າທ ີ່ຄວນ - ໃນການປະເມ ນຄັົ້ງຕ ີ່ໄປຄ ຄວນມ ຮ ບແບບການປະເມ ນ ທ ີ່ຫ າກຫ າຍ ສະຫຼຸບ - ໃນການປະເມ ນຜົນການຮຽນຮ ູ້ ສາມາດ ປະເມ ນດ້ວຍຫ າຍຮ ບແບບ ເປັນຕົົ້ນ ການ ຕັົ້ງຄ າຖາມສົນທະນາໄດູ້, ການໃຫູ້ ນັກຮຽນສາທິດໄດູ້, ການຫ ິົ້ນເກມຈັບຄ ່... - ປັບປຸງຂະບວນການຈັດການຮຽນ-ການ ສອນໃຫູ້ເຂົົ້າກັບຈ ານວນ ແລະ ຂະໜາດ ຂອງຫ້ອງຮຽນ ແລະ ມ ການບ າລຸງຮັກສາ. - ການປະເມ ນຜົນການຮຽນຮ ູ້ ຄ ຄວນປະ ເມ ນໃນທຸກໆຂັົ້ນຕອນການສອນດ້ວຍ ຫ າຍຮ ບແບບ - ພັດທະນາການຮຽນຮ ູ້ຂອງນັກຮຽນກ່ຽວ ກັບການຈັດຈ າແນກໝວດໝ ່ຂອງພືດ ໂດຍການສຶກສາບົດສອນ. ການສຶກສາໃນຄັົ້ງນ ົ້ ສາມາດແກູ້ໄຂບັນຫາທ ີ່ໄດູ້ຈາກການວິເຄາະ ໂດຍສະເພາະ ຄ ໄດູ້ພັດທະນາຄວາມອາດສາມາດຂອງຕົນເອງ ແລະ ການມ ປະຕິ ສ າພັນໃນຫ້ອງຮຽນ. ຜົນທ ີ່ໄດູ້ຮັບທັງໝົດນ ົ້ ສາມາດນ າໄປໃຊູ້ໃນການພັດທະນາການຮຽນຮ ູ້ຂອງນັກຮຽນ, ການສອນຂອງຄ , ການພັດທະນາຮ ບ ແບບການສອນທ ີ່ເປັນນະວັດຕະກ າໃໝ່ ແລະ ເປັນການແລກປ່ຽນບົດສອນແບບຢ່າງລະຫວ່າງຄ ໃນສະຖາບັນ ແລະ ຕ່າງສະຖາບັນ ເພືອກ້າວເຂົົ້າ ໄປສ ່ການສ້າງເຄືອຄ່າຍການພັດທະນາການສຶກສາ ໂດຍການສຶກສາບົດສອນ (Lesson Study). ການສອນບົດສອນວິໄຈ (DO): - ຂັົ້ນຕອນທ 1: ຄ ສອນແນະນ າຕົວເອງ ແລະ ແນະນ າວິທ ການດ າເນ ນການຮຽນ-ການສອນ ພ້ອມທັງສືີ່ ແລະ ວິທ ການປະເມ ນໃຫູ້ແກ່ຜ ູ້ເຂົົ້າຮ່ວມສັງເກດການສອນທຸກໆຄົນ - ຂັົ້ນຕອນທ 2: ຄ ດ າເນ ນການຮຽນ-ການສອນໃນຫ້ອງຮຽນຕາມລ າດັບຂັົ້ນຕອນ ແລະ ວິທ ທ ີ່ໄດູ້ກ ານົດໄວູ້ໃນບົດສອນວິໄຈ. ພ້ອມກັນນັົ້ນ, ຜ ູ້ຮ່ວມສັງເກດທ າການປະເມ ນຜົນການຮຽນ ຮ ູ້ຂອງນັກຮຽນ. ຜົນການຈັດການຮຽນ-ການສອນຂອງຄ ແລະ ປະເມ ນສືີ່ທ ີ່ຖືກນ າມາໃຊູ້ໃນ ຂະນະທ ີ່ດ າເນ ນການຮຽນ-ການສອນ 93.8 87.593.8 90.696.9 96.9 87.5 87.593.8 78.1 81.384.4 Introduction Classify seeds Classify leaves Day 1 Day 2 Clssify flowers Conclusion Evaluation ຜົນການຮຽນຮ ູ້ຂອງນັກຮຽນ ປຽບທຽບລະຫວ່າງການຈັດການຮຽນ-ການສອນ ທ ີ່ມສ ບ້ານເກິນ ແລະ ມສ ປາກະຍຸງ (ມືົ້ທ 1 ແລະ 2 ຕາມລ າດັບ), N=8, ຄິດໄລ່ເປັນ % Day1 Day1 86.590.6 84.895.5 89.1 81.391.7 80.7 93.2 65.6 Introduction Teaching Conclusion Evaluation Other ຮ ບແບບການຈັດການຮຽນ-ການສອນຂອງຄ ທ ີ່ມສ ບ້ານເກິນ ແລະ ມສ ປາກະຍຸງ (ມືົ້ທ 1 ແລະ 2 ຕາມ ລ າດັບ), N=8, ຄິດໄລ່ເປັນ % ແຜນພາບສະແດງການປະເມ ນສືີ່ການຮຽນ-ການສອນທ ີ່ໃຊູ້ ຄິດໄລ່ເປັນເປ ເຊັນ (N=8;