ການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ອຄລ ຈະເປັນບາດກ້າວສຳຄັນໃນການຍົກລະດັບການຄຸ້ມຄອງດ້ານ ການຄ້າຂອງຕົນໃຫ້ໄດ້ຕາມລະດັບສາກົນເທື່ອລະກ້າວ ໂດຍນຳໃຊ້ກົດກະຕິກາຂອງ ອຄລ ສ້າງລະບົບທີ່ເອື້ອອຳນວຍແກ່ການດຳເນີນທຸລະກິດບໍ່ມີການຈຳແນກປະຕິບັດຮັບປະກັນການແຂ່ງຂັນທີ່ເປັນທຳ, ບໍ່ເອົາລັດເອົາປຽບ, ພ້ອມທັງມີຄວາມໂປ່ງໃສສາມາດຄາດຄະເນໄດ້ຕໍ່ພາກທຸລະກິດ ເປັນປັດໃຈສຳຄັນໃນການສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນໃຫ້ແກ່ນັກລົງທຶນຕ່າງໆທີ່ເປັນມືອາຊີບເຂົ້າມາລົງທຶນພາຍໃນປະເທດຫຼາຍຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ກຳລັງການການຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນ, ວັດຖຸດິບພາຍໃນກໍຈະຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ ແລະ ພັດທະນາໄປໃນທາງທີ່ຍືນຍົງ. ສປປ ລາວ ຍັງຈະໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດຂອງການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກຄື: ຈະມີບົດບາດຫຼາຍຂຶ້ນໃນເວທີສາກົນ ເປັນການດຶງດູດການລົງທຶນ ແລະ ຊຸກຍູ້ການແຂ່ງຂັນດ້ານເສດຖະກິດໂດຍຜ່ານການທົບທວນ ແລະ ປັບປຸງລະບຽບກົດໝາຍໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສາກົນ ແລະ ມີອຳນາດຫຼາຍຂຶ້ນໃນການຕໍ່ລອງດ້ານເສດຖະກິດ ໂດຍສະເພາະໃນການເຈລະຈາການຄ້າຂອງ ອຄລ ໃນຖານະສະມາຊິກຂອງກຸ່ມອາຊຽນ ແລະ ກຸ່ມປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ. ທັງໝົດທີ່ກ່າວມານີ້ທ້າຍທີ່ສຸດແລ້ວແມ່ນຈະຊ່ວຍໃນການສ້າງວຽກເຮັດງານທຳ ແລະ ລາຍຮັບແກ່ທຸລະກິດ ແລະ ປວງຊົນລາວ ແລະ ປະກອບສ່ວນຕໍ່ແນວທາງໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກຂອງປະຊາຊົນລາວ. ພວກເຮົາຈະໄດ້ສືບຕໍ່ຮ່ວມມືກັນໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດບັນດາສິດ ແລະ ພັນທະຂອງຕົນໃນອົງການການຄ້າໂລກ ເພື່ອນໍາຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການສ້າງສາ ແລະ ພັດທະນາ ສປປ ລາວ ໃຫ້ຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກປະເທດດ້ອຍພັດທະນາໃນປີ 2020.
ການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ອຄລ ຈະຊ່ວຍການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມຂອງປະເທດແນວໃດ?ປັບປຸງນິຕິກຳກ່ຽວກັບຊັບສິນທາງປັນຍາ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສັນຍາຂອງ ອຄລ ກ່ອນເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ, ສ່ວນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດທັງໝົດ ໂດຍສະເພາະກ່ຽວກັບບັນຫາສາທາລະນະສຸກທີ່ຕິດພັນກັບການປົກປ້ອງສິດທິບັດ ແມ່ນສາມາດຜ່ອນຜັນໄດ້ເຖິງວັນທີ 31 ທັນວາ 2016 ໂດຍກະຊວງວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ.ປັບປຸງນິຕິກຳກ່ຽວກັບມາດຕະຖານ-ເຕັກນິກ (TBT) ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສັນຍາຂອງ ອຄລ ກ່ອນເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ, ສ່ວນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດທັງໝົດ ແມ່ນສາມາດຜ່ອນຜັນໄດ້ເຖິງວັນທີ 1 ມັງກອນ 2015 ໂດຍກະຊວງວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ຂະແໜງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ;ປັບປຸງນິຕິກຳກ່ຽວກັບສຸຂານາໄມ ແລະ ສຸຂານາໄມພືດ (SPS) ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສັນຍາຂອງ ອຄລກ່ອນເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ, ສ່ວນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດທັງໝົດ ແມ່ນສາມາດຜ່ອນຜັນໄດ້ເຖິງວັນທີ 1 ມັງກອນ 2015 ໂດຍ ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້, ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ແລະ ຂະແໜງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ;ພິມເຜີຍແຜ່ບັນດາກົດໝາຍ ແລະ ນິຕິກຳອື່ນໆ ກ່ອນມີຜົນສັກສິດ ຜ່ານທາງໜັງສືພິມ ແລະ ເວັບໄຊຂອງພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງໃນມື້ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ຊຶ່ງກໍເປັນສິ່ງທີ່ ສປປ ລາວ ດຳເນີນການຢູ່ແລ້ວ, ສ່ວນການພິມເຜີຍແຜ່ຜ່ານລະບົບຈົດໝາຍເຫດລັດຖະການ (Official Gazette) ແມ່ນໄດ້ໄລຍະຜ່ອນຜັນພາຍຫຼັງ 3 ປີ ທີ່ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ໂດຍກະຊວງຍຸຕິທຳ ແລະ ຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ;ມາດຕະການປົກປ້ອງຊົ່ວຄາວ 5 ປີ ພາຍຫຼັງເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ໂດຍກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ;ສິດການນຳເຂົ້າ-ສົ່ງອອກໄດ້ໄລຍະຜ່ອນຜັນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ 2 ປີ ພາຍຫຼັງເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ໂດຍກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ;
ສປປ ລາວ ສາມາດເຈລະຈາໄດ້ໄລຍະຜ່ອນຜັນເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດບາງພັນທະພາຍຫຼັງທີ່ເຂົ້າເປັນສະ ມາຊິກໂດຍຂະແໜງການຕ່າງໆເຊັ່ນ:
ພ້ອມນີ້, ສປປ ລາວ ກໍໄດ້ເຈລະຈາ ແລະ ໃຫ້ພັນທະປັບປຸງນິຕິກຳທີ່ຕິດພັນກັບການຄ້າໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຫຼັກການ ກໍຄືສັນຍາຂອງ ອຄລ ຊຶ່ງຫຼາຍບັນຫາໄດ້ສຳເລັດກ່ອນມື້ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ອຄລແລະ ສ່ວນໜຶ່ງແມ່ນໄດ້ໄລຍະຜ່ອນຜັນ. ບັນຫາທີ່ມີການເຈລະຈາ ລວມມີ: ການຄຸ້ມຄອງການນຳເຂົ້າ-ສົ່ງອອກ, ການຄຸ້ມຄອງລາຄາ, ການຄຸ້ມຄອງລັດວິສາຫະກິດ, ມູນຄ່າແຈ້ງພາສີ, ອາກອນ ແລະຄ່າທຳນຽມອື່ນໆ, ນະໂຍບາຍສົ່ງເສີມການລົງທຶນ ແລະ ເຂດເສດຖະກິດພິເສດ, ນະໂຍບາຍກະສິກຳ, ສຸຂານາໄມ ແລະ ສຸຂານາໄມພືດ, ສິ່ງກີດຂວາງດ້ານເຕັກນິກຕໍ່ການຄ້າ, ຊັບສິນທາງປັນຍາ ແລະ ຄວາມໂປ່ງໃສ.
ສ່ວນດ້ານບໍລິການ, ສປປ ລາວ ໄດ້ເປີດ 79 ຂະແໜງຍ່ອຍ (ຈາກ 160 ຂະແໜງການ) ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນມື້ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ WTO ແລະ ບາງຂະແໜງຍ່ອຍໄດ້ໄລຍະຜ່ອນຜັນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ 3, 5 ຫຼື 7 ປີ. ເຫັນວ່າ ລາວ ເຈລະຈາໄດ້ດີສົມຄວນ ເມື່ອສົມທຽບກັບສະມາຊິກທີ່ຫາກໍເຂົ້າໃໝ່ອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ກຳປູເຈຍເປີດ 96 ຂະແໜງຍ່ອຍ (ເປັນສະມາຊິກປີ 2004)ແລະ ຫວຽດນາມ 98 ຂະ ແໜງຍ່ອຍ (ປີ 2007).
ສໍາລັບການເຈລະຈາສອງຝ່າຍໃນດ້ານສິນຄ້າ, ສປປ ລາວ ໄດ້ກໍານົດເພດານພາສີໃນອັດຕາສະເລ່ຍຕໍ່ສິນຄ້າກະສິກໍາ 19.3% ແລະອຸດສາຫະກໍາ 18.7% (ຊຶ່ງຍັງສູງກວ່າອັດຕາຈັດເກັບຕົວຈິງ: 18.4% ແລະ 10.0 ຕາມລຳດັບ) ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນມື້ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ແລະບາງລາຍການໄດ້ໄລຍະຜ່ອນຜັນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ 5-10 ປີພາຍຫຼັງເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ WTO.
ສປປ ລາວ ໄດ້ໃຫ້ພັນທະໃນການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກແນວໃດແດ່?
ໂດຍລວມແລ້ວ, ສປປ ລາວ ໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ທົບທວນ, ປັບປຸງ ແລະ ອອກລະບຽບກົດໝາຍທີ່ຕິດພັນກັບການຄ້າ ຫຼາຍກວ່າ 90 ສະບັບເພື່ອໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບເງື່ອນໄຂ ກໍຄືສັນຍາຂອງ ອຄລ. ກົດໝາຍທີ່ສຳຄັນປະກອບດ້ວຍ: ກົດໝາຍວິສາຫະກິດ, ກົດໝາຍພາສີ, ກົດໝາຍສ່ວຍສາອາກອນ, ກົດໝາຍສົ່ງເສີມການລົງທຶນ, ກົດໝາຍຊັບສິນທາງປັນຍາ ແລະ ອື່ນໆ. ສປປລາວໄດ້ຕອບຄຳຖາມສະມາຊິກ ອຄລ ລວມປະມານ 1,300 ຂໍ້. ຄຽງຄູ່ກັນ ສປປ ລາວ ກໍໄດ້ໃຫ້ພັນທະໃນການເປີດຕະຫຼາດ ບົນພື້ນຖານການເຈລະຈາສອງຝ່າຍເພື່ອກໍານົດເພດານອັດຕາພາສີ ແລະ ເປີດຂະແໜງບໍລິການກັບ 9 ສະມາຊິກຄື: ອົດສະຕາລີ, ການາດາ, ສປຈີນ, ຈີນໄຕ້ຫວັນ, ສະຫະພາບເອີຣົບ, ຍີ່ປຸ່ນ, ສ. ເກົາຫຼີ, ຢູເຄຣນ ແລະສະຫະລັດອາເມລິກາ.
ສປປ ລາວ ໄດ້ສະໝັກເຂົ້າ ອຄລ ໃນປີ 1997 ແລະ ຕະຫຼອດໄລຍະ 14 ປີຂອງການກະກຽມ, ສປປ ລາວ ໄດ້ສໍາເລັດກອງປະຊຸມໜ່ວຍປະຕິບັດງານຊຶ່ງເປັນການເຈລະຈາຫຼາຍຝ່າຍໃນການທົບທວນ-ປັບ ປຸງນິຕິກຳຈໍານວນ10 ຄັ້ງໂດຍມີສະມາຊິກ ອຄລ 66 ສະມາຊິກເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມ (ໂດຍນັບແຕ່ລະສະມາຊິກຂອງສະຫະພາບເອີລົບແຍກກັນ). ຄຽງຄູ່ກັນ, ສປປ ລາວ ກໍໄດ້ສຳເລັດການເຈລະຈາສອງຝ່າຍກັບສະມາຊິກ ທີ່ໄດ້ຮ່ວມເຈລະຈາການເປີດຕະຫຼາດການຄ້າດ້ານສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການພາຍໃຕ້ຂອບ ອຄລ ກັບ ສປປ ລາວ.
ສປປ ລາວ ໄດ້ເຮັດຫຍັງແດ່ໃນການກະກຽມເຂົ້າ ອຄລ?
ພາຍຫຼັງທີ່ເອກະສານເງື່ອນໄຂການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ໄດ້ຖືກຮັບຮອງຢ່າງເປັນທາງການແລ້ວ, ລັດຖະບານຈະເໜີໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດໃຫ້ສັດຕະຍາບັນ ເຊຶ່ງຄາດວ່າຈະສະເໜີສະພາແຫ່ງຊາດໃນເດືອນທັນວາ 2012 ນີ້, ແລ້ວຈຶ່ງແຈ້ງໃຫ້ກອງເລຂາ ອຄລ ຊາບ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ 30 ວັນ, ສປປ ລາວ ຈະໄດ້ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກສົມບູນຂອງອົງການການຄ້າໂລກແບບອັດຕະໂນມັດໂດຍຄາດວ່າ ສປປ ລາວ ຈະເປັນສະມາຊິກສົມບູນທີ 158 ຊ້າສຸດ ພາຍໃນຕົ້ນປີ 2013.
ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ເພື່ອສໍາເລັດຂັ້ນຕອນການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ອຄລ ໂດຍສົມບູນ, ເອກະສານເງື່ອນໄຂການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກຂອງລາວ ຈະໄດ້ຮັບການຍື່ນສະເໜີຕໍ່ສະພາໃຫຍ່ (General Council) ຂອງ ອຄລ ຊຶ່ງເປັນກອງປະຊຸມລະດັບສູງ ເພື່ອຮັບຮອງການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກຂອງລາວ ຢ່າງເປັນທາງການ ທີ່ໄດ້ກຳນົດວ່າຈະຈັດຂື້ນ ໃນວັນທີ 26 ຕຸລາ 2012 ນີ້. ໂດຍພື້ນຖານແລ້ວ, ເງື່ອນໄຂການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ຄວນຖືກຮັບຮອງໂດຍກອງປະຊຸມລະດັບລັດຖະມົນຕີຂອງ ອຄລ ຊຶ່ງມີການຈັດທຸກໆ 2 ປີ, ແຕ່ໃນລະຫວ່າງນັ້ນ ສາມາດມອບອໍານາດໃຫ້ກອງປະຊຸມສະພາໃຫຍ່ດຳເນີນໜ້າທີ່ຮັບຮອງແທນໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ, ຈຶ່ງຖືວ່າ ສປປ ລາວ ສາມາດສະຫຼຸບການເຈລະຈາເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ອຄລ ກ່ອນທີ່ຈະເປັນເຈົ້າພາບຈັດກອງປະຊຸມສຸດຍອດ ອາຊີ-ເອີລົບ (ASEM) ຄັ້ງທີ 9 ໃນຕົ້ນເດືອນພະຈິກປີນີ້ ຕາມຄາດໝາຍ.
3) ຕາຕະລາງເປີດຂະແໜງບໍລິການ.
2) ຕາຕະລາງຫຼຸດຜ່ອນອັດຕາພາສີ ສໍາລັບສິນຄ້າກະສິກໍາ ແລະ ອຸດສາຫະກໍາ; ແລະ
1) ບົດລາຍງານໜ່ວຍປະຕິບັດງານ (Working Party Report): ອະທິບາຍກ່ຽວກັບລະບອບການຄ້າຕ່າງປະເທດ ແລະ ພັນທະທີ່ ສປປ ລາວ ຮັບເອົາເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມສອດຄ່ອງກັບສັນຍາຂອງ ອຄລ;
ກອງປະຊຸມໜ່ວຍປະຕິບັດງານຄັ້ງທີ 10 ທີ່ຈັດໃນວັນທີ 28ເດືອນກັນຍາ ເປັນກອງປະຊຸມເຈລະຈາຄັ້ງສຸດທ້າຍເພື່ອພິຈາລະນາເອກະສານເງື່ອນໄຂການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ອຄລ ຂອງ ສປປ ລາວ ຫຼືສົນທິສັນຍາການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ (Accession Protocol) ຊຶ່ງມີເອກະສານຊ້ອນທ້າຍ 3 ສະບັບຄື:
ສປປ ລາວ ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກສົມບູນຂອງ ອລຄ ແລ້ວບໍ່?
ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າໄດ້ນຳພາຄະນະຜູ້ແທນຂັ້ນສູງຂອງລາວເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ ໂດຍໄດ້ມີຄຳເຫັນຕໍ່ກອງປະຊຸມວ່າ: “ລັດຖະບານ ກໍຄືປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ມີຄວາມຫວັງຄອງຄອຍສູງຕໍ່ຜົນສຳເລັດໃນການສະຫຼຸບການເຈລະຈາເຂົ້າເປັນສະມາຊິກອົງການການຄ້າໂລກຂອງ ສປປ ລາວ ເພື່ອໄດ້ຮັບສິດຢ່າງເຕັມສ່ວນຂອງການເປັນສະມາຊິກຂອງອົງການດັ່ງກ່າວ ກໍຄືການເຂົ້າຕະຫຼາດຂອງສະມາຊິກ ອຄລ ທັງໝົດ 157 ເສດຖະກິດ ພາຍໃຕ້ຫຼັກການສະເໝີພາບ ແລະ ບໍ່ຈຳແນກປະຕິບັດ. ພ້ອມນັ້ນຍັງໄດ້ອະທິບາຍວ່າ ສປປ ລາວ ໄດ້ໝູນໃຊ້ຂັ້ນຕອນການເຈລະຈາເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ອຄລ ເປັນແຮງຍູ້ດັນໃຫ້ແກ່ການປັບປຸງກົນໄກຄຸ້ມຄອງດ້ານການຄ້າການລົງທຶນຂອງຕົນ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບລະບຽບການຂອງສາກົນ....ການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ ອຄລ ເປັນການປູພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ ສປປ ລາວ ໃນການເຊື່ອມໂຍງເສດຖະກິດເຂົ້າພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ໂດຍສະເພາະ ການເຂົ້າຮ່ວມປະຊາຄົມເສດຖະກິດອາຊຽນພາຍໃນປີ 2015”.
ສປປ ລາວ ໄດ້ສຳເລັດການເຈລະຈາເຂົ້າເປັນສະມາຊິກອົງການການຄ້າໂລກ (ອຄລ ຫຼື WTO)ໂດຍໄດ້ຮັບການປະກາດຜົນສຳເລັດໃນກອງປະຊຸມໜ່ວຍປະຕິບັດງານຄັ້ງທີ 10 ທີ່ໄດ້ຈັດຂື້ນທີ່ເຈນີວາ, ສະວິດເຊີແລນໃນວັນທີ 28 ກັນຍາ 2012.ກອງປະຊຸມດັ່ງກ່າວຖືເປັນຄັ້ງສຸດທ້າຍຂອງການເຈລະຈາໂດຍຈັດຂື້ນເພື່ອພິຈາລະນາຮັບຮອງເອົາຜົນສະຫຼຸບກ່ຽວກັບການເຂົ້າເປັນສະມາຊິກຂອງລາວ ຊຶ່ງສະມາຊິກ ອຄລ ລວມທັງ ສປ ຈີນ ໃນນາມປະທານກອງປະຊຸມ, ກຸ່ມອາຊຽນ, ກຸ່ມປະເທດດ້ອຍພັດທະນາ ແລະ ສະມາຊິກອື່ນໆ ລ້ວນແຕ່ໄດ້ກ່າວສະແດງຄວາມຍິນດີ ແລະ ຊົມເຊີຍການກະກຽມຢ່າງຕັ້ງໜ້າຂອງລັດຖະບານລາວ. ຜົນສຳເລັດດ້ານປະຫວັດສາດຄັ້ງນີ້ແມ່ນໝາກຜົນແຫ່ງຄວາມພະຍາຍາມ ແລະເອົາໃຈໃສ່ຂອງພັກ ແລະ ລັດຖະບານ ໃນການກະກຽມພື້ນຖານ ແລະ ຄວາມພ້ອມນັບແຕ່ມື້ສະໝັກເຂົ້າເປັນສະມາຊິກອຄລ ໃນປີ 1997 ເປັນຕົ້ນມາ.
ຜົນສຳເລັດຂອງກອງປະຊຸມໜ່ວຍປະຕິບັດງານຄັ້ງທີ 10 ມີຄືແນວໃດ?