11 JALJA
¿Kunatsa Diosax t’aqhisiñanaka utjayaskakpacha?
¿Diosat taqinirus t’aqhisiypachistu?
¿Kuna jan walt’äwisa Edén huertan uñstäna?
¿Kunjamsa Diosax t’aqhisiñanaka askichani?
MÄ MARKAX ch’axwankkäna ukhaxa waranq waranqa wawanakamp warminakampiw jiwarapxatayna. Uka jiwatanakax mä p’iyar allintatäpxänwa, ukat crusanakampiwa muyuntayapxatayna, ukat uka crusanakanxa “¿kunatsa?” sasa qillqxatatänwa. Jachañan uñjasirinakax ukhampunwa jiskt’asipxi. Kunapachatï ch’axwäwinakana, uraq khatatïwinakana, usuntañanakana ukat kuna jan walt’äwinakansa familiaranakax jiwxapxi, utasa allthapit uñjasxi ukat wal t’aqhisipxi ukhawa ukham wali llakita jiskt’asipxi. Kunatsa uka llakinakaru purt’asipxpacha, ukwa yatiñ munapxi.
2 ¿Kunatsa Diosax t’aqhisiñanak utjayaskakpacha? Jupatï taqi ch’amani, chiqakankañani, yatiñani ukat munasiri Diosächixa, ¿kunatsa uñisiñanakas jan wali luräwinakas aka Uraqin utjaskakpacha? Inasa ukham jiskt’asirïsta.
3 ¿Ukham jiskt’asiñax walïskpachati? Ukham jiskt’asisax janis Diosar respetksna ukat janis iyawsäwinïksna ukham yaqhipanakax amuyapxi. Ukampisa, ukxa Biblia liyisaw yatxatäta, Diosan yupaychirinakapax niya ukhamwa jiskt’asipxarakiritayna. Habacuc profetax akham sataynaw Jehová Diosaruxa: “¿Kunatsa ukataq llakisiñanaka, t’aqhisiñanaka uñjayista? Nayax t’aqhisiyañanakampi, tukjañanakampi muyuntatätwa; ukhamarak quejasiñanakasa, ch’axwañanakasa, taqi chiqanwa utjixa” sasa (Habacuc 1:3).
4 Ukham jiskt’asitapatxa, ¿kunatsa ukham parlta sispachänati Jehová Diosax Habacuc chacharuxa? Janiw ukham tuqinuqkänti. Jan ukasti, uka arunakapaxa Biblian qillqatawa. Ukat juparuxa sumwa uka tuqit amuyt’ayäna, iyawsäwipasa jilxatarakïnwa. Jehová Diosaxa ukwa jumatakix munaraki. Amtañäni Bibliaxa akham sasaw yatichi: “Jupasti jumanakatxa llakisirakiwa” sasa (1 Pedro 5:7). Taqi jaqinakat sipansa, Diosaxa juk’ampwa jan wali luräwinaksa t’aqhisiñanaksa uñisi (Isaías 55:8, 9). Ukhamasti, ¿kunatsa t’aqhisiñanakax utjaskakpacha?
¿KUNATSA T’AQHISIÑANAKAX UTJPACHA?
5 Kunayman yupaychäwinkiri jaqinakawa yatichirinakaparu ukat sarayirinakaparu akham jiskt’asipxi: “¿Kunatsa wal t’aqhistanxa?” sasa. Ukat yatichirinakapaxa, Diosan munañapawa sasaw sapxi, ukat kunatï pasañapäki, jan walinakasa pasañapäki uksa Diosawa nayratpach amtäna sasaw sapxaraki. Diosan thakinakapaxa jan amuyañjamawa, ukat maynix jiwxi ukhaxa alaxpacharuw Diosax apasxi, wawanakarusa alaxpacharuw jupampïñataki apasxi sasaw walja jaqinakaru yatichapxi. Ukampisa, kunjamtï yatiqktaxa, Jehová Diosaxa janipuniwa jan walinakxa lurkaspati. Bibliaxa akham siwa: “¡Taqi ch’amani Diosax janiw kuna jan walsa lurkaspati, janirakiw kunatix jan chiqapaki uksa lurkaspati!” sasa (Job 34:10).
6 ¿Kunatsa Diosaw t’aqhisiypachistu sasa Diosar juchañchasax jaqinakax pantjasipxi? Niyakixay Diosax taqi ch’amanïchixa jupaw akapach apnaqpacha sasaw sapxi. Kunjamtï 3 jaljan yatiqktanxa, Biblian chiqa yatichäwipwa jan yatipkiti. Akapachax Supayan apnaqatawa, uk yatiqtanxa.
7 ‘Taqi akapachaxa Supayan munañapankiwa’ sasaw Bibliax yatichi (1 Juan 5:19). ¡Ukaw sum qhanañchistu! ‘Aka uraqin jaqinakaru wali sallqjañanak lurir’ Supayjamawa jaqinakaxa sarnaqapxi (Apocalipsis 12:9). Sallqjiri, uñisiri ukat jan sintt’asiriw Satanasaxa. Ukatwa jupan apnaqat akapachaxa uñisiñanakampi, sallqjasiñanakampi, jan sintt’asisa jan walinak lurañampi phuqantataxa. Ukatwa t’aqhisiñanakaxa utji, ukäspawa nayrïrixa.
8 Payïrix akarakïspawa, kunjamtï 3 jaljan yatiqktanxa, Edenanwa nayrïri chacha warmixa Diosar kutkatasipxätayna, ukatwa taqinis juchararätanxa. Ukat jaqixa jupatakikiw taqi kunsa munaski, jilankañakwa munaski, ukatwa ch’axwañanakasa, t’aqhisiyañanakasa, jan walt’äwinakasa utjixa (Eclesiastés 4:1; 8:9). Kimsïrix akarakïspawa, awisaxa “jan walt’añax taqiniruw puri” siw Bibliaxa, ukatwa t’aqhisiraktanxa (Eclesiastés 9:11). Niyakixaya akapachaxa Jehová Diosampi jan apnaqatäkchixa, jan walinakaxa utjakipuniwa. Ukhamaxa, jan walïwjana jan ukaxa jan wali horasan jikxatasisaxa jaqinakaxa chijirusa puripxakispawa.
9 Diosax janiw t’aqhisiñanak apankiti, uk yatiñax wal chuymachistu. Jupax janiw ch’axwäwinakaru, jiwayasiñanakaru, t’aqhisiñanakaru, uraq khathatinakaru apt’kistuti. Ukampisa, ¿kunatsa t’aqhisiñanak utjayaskakpacha? Uk amuyt’añäni. Taqi ch’amanïchixa, t’aqhisiñanakarux tukjaspawa. Ukatxa, ¿kunatsa jan tukjpacha? Jehová Diosatxa yatxtanwa, Jupaxa wali munasiriwa, ukhamaxa, uka jan walinak tukjañatakix suma amtanïpachawa (1 Juan 4:8).
MÄ JAN WALT’ÄWIW UÑSTI
10 Kunatsa Diosax t’aqhisiñ utjayaskakpacha, uk yatiñatakixa, taqi jan walt’añanakax qalltkäna uka tuqit amuyt’añäni. Kunapachatï Supayax Adanampiru Evampiru Jehová Diosar jan ist’ayasa juchachasiykäna ukhaw mä jan walt’äwix uñstäna. Satanasax janiw Jehová Diosan ch’amaparux qallaskänti, taqi ch’amanïtapxa yatïnwa. Jan ukasti, Jehová Diosan apnaqäwiparuwa qallasitayna. Diosax k’ariwa ukat kusisit jakasipxañamsa janiw munkiti sasaw satayna, Diosax jan wali apnaqirïkaspasa ukhamwa Supayax satayna (Génesis 3:2-5). Ukatxa, jaqinakaxa jan Diosampi apnaqayasisax juk’amp sumwa sarnaqasipxaspa siskaspas ukham säna. Ukhamatwa Jehová Diosan apnaqäwiparu qallasïna.
11 Adanampi Evampixa Jehová Diosaru kutkatasisaxa, “walsa jan walsa munañasarux lurasksnawa, janiw Diosampipuni apnaqayasksnati” sapkaspänsa ukhamänwa. ¿Kunjamsa Jehová Diosaxa uka jan walt’äw askichaspäna? ¿Kunjamsa Diosax taqi angelanakaru uka kutkatasirinakax pantjasitanakap uñacht’ayasapänxa? ¿Kunjamatsa Jupan amtäwipaxa wali askipunïtap uñacht’ayasapänxa? Diosax jank’akiw uka kutkatasirinakaruxa tukjañapäna ukat yaqha chacha warmi lurañapäna, sasaw yaqhipanakax sapxi. Ukampisa, aka Uraqxa kusipachaptayaña ukat Adán Evan wawanakapampi phuqantayañwa Diosax amtäna, uka amtapxa nayrawa qhanañchxatayna (Génesis 1:28). Ukat Jehová Diosaxa amtanakapxa phuqapuniwa (Isaías 55:10, 11). Edén huertana uka kutkatasirinakaru tukjasapäna ukhaxa, janiwa suma Apnaqirïtapxa uñchat’aykasapänti.
12 Uk amuyt’añatakix mä profesorat parlt’añäni, uka yatichirix matematicsa yatichkaspa ukham sañäni. Akatjamat kutkatasir mä ch’ikhi waynaxa, “yatichirix janiw sum yatichkiti, nayawa jupat sipansa sum yatichañ yatxa” sas sayt’asispa. Ukat yaqha yatiqirinakax yatichir contra sayt’asxapxarakispa chiqäpachaw sasa. ¿Kamachañapasa yatichirixa? Jupa contra sayt’asir yatiqirinakar alisnukuspaxa, ¿kamsapxakispas chikataxa? “Ukhamäskapunpachaw, yatiqir masinakasax yatipxpachaw” sapxaspawa. Ukat yatichirirux janiw respetxapxaspati, pantjasitap qhanstayañsa axsarkaspa ukhamwa amuyxapxaspa. Jichhaxa, mayni yatiqirinakapax jan ukham amuyapxañapatakixa, kutkatasir ch’ikhi waynarux janiw alisnukkaspati, jan ukasti uka yatiqirimpiw yatichayaspa kuntix siski uk uñacht’ayañapataki.
13 Jehová Diosaxa niya ukhamjamrakwa luräna. Amtañäni, Edenanxa janiwa Jehová Dios contra sayt’irinakaki uka qallasïwitxa yatipkänti. Jan ukasti, millón millón angelanakawa kunatï pasaskäna ukxa uñjasipkäna (Daniel 7:10). Kunjamtï Jehová Diosaxa uka jan walt’äwi askichasapän ukaxa, angelanakaruwa ukatxa jaqinakampacharuwa walsa jan walsa amuyayaspäna. Ukhamasti, ¿kamachpachänsa Jehová Diosaxa? Satanasaxa kunjamxay jaqinakaru apnaqchini, uk uñacht’aypan sataynawa, jaqinakasa apnaqasipxpan sarakitaynawa.
14 Yatichirit parlaskakiñäni, jupa contra sayt’ir waynasa mayninakasa, pantjasitapxa yatichirix yatiwa. Jichhax uka yatiqirimpi yatichayaspaxa, taqinitaki askïspawa, uksa yatichirix yatirakiwa. Ukhamawa, kunapachatï profesor contra sayt’ir waynax jan yatichirjamäxanixa, mayni suma yatiqirinakapaxa, profesorakipuniw sum yatichaspax sapxaniwa. Ukatxa, kutkatasir yatiqirinakaru alisnukuni ukhasa yatipxaniwa kunatsa alisnukuxa. Ukhamarakiwa, kunapachatï Satanasana arkirinakapana pantjasitanakapaxa qhanstani, ukat jaqinakasa janiraki jupanakpacha apnaqasirjamäpkaniti, ukanak sum yatisini ukhaxa suma angelanakatakisa suma jaqinakatakisa askïniwa, ukwa Jehová Diosax yatïna. Uka tuqitxa akham sasawa Jeremías profetaxa satayna: “Tata, nayax yattwa jaqix janiw alaskiti pachpa jakañapxa, janirakiw tukuyawipsa munañapar apnaqkaspati” sasa, uka chiqa yatichäwxa yatipxañapänwa (Jeremías 10:23).
¿KUNATSA DIOSAX JICHHAKAM SUYPACHA?
15 Ukampisa, ¿kunatsa Diosax t’aqhisiñanak jichhakama utjayaskakpacha? ¿Kunatsa jan walinakxa jan chhaqtaypacha? Kunanaksa profesorax jan lurkaspa uka tuqit amuyt’añäni. Mä tuqitxa, yatichirixa janiwa kutkatasir yatiqiriruxa jark’kaspati, jan ukasti yatichayaspawa. Maysa tuqitxa, janiwa juparu yanapt’kaspati. Ukhamarakiwa, Jehová Diosaxa akanakwa jan lurkänti. Mä tuqitxa, Supayarusa arkirinakaparusa janiwa jark’känti munañanakapa lurapxañapatakixa. Ukatakisti tiempowa munasïna. Waranq waranqa maranakawa jaqinakaxa kunaymanit apnaqasiñ yant’apxi ukatxa ciencia tuqinsa yaqhanak tuqitsa nayraruwa sartasipki. Ukampisa, k’arimpi aynacht’ayasiñasa, pisinkañasa, jan wali luräwinakasa ukat ch’axwäwinakasa jilxattaskakiwa. Ukhamaxa qhanawa, jaqinakana apnaqäwinakapaxa janiw kunatakïkisa, jan waliruw apt’istu.
16 Pä tuqitxa, Jehová Diosax janiwa Satanasaru akapach apnaqañ yanapkiti. Diosatï chijinakata, jiwayasiñanakata ukat jan walinakata jark’aqkistaspaxa, ¿janiti kutkatasirinakaru yanapkaspa? T’aqhisiñanakat qhispiyatäsnaxa, ¿janiti jaqinakax jiwasanakpachax apnaqasisksnawa sasax sapxkaspa? Jehová Diosatï ukham luraspa ukhaxa Supayarusa yanapkaspa, k’arïkaspasa ukhamäspawa. Ukampisa, “Diosax jani[puni]w k’ariskaspati” (Hebreos 6:18).
17 Diosarux nayratpachwa kutkatasipxi, ukax jan walinakaruw apt’istu, ¿kamsakismas uka tuqitxa? Amtañäni, Jehová Diosax taqi ch’amaniwa. Ukhamaxa, taqi jan walt’äwinakxa askichaspawa, jïsa, askichaniwa. Aka Uraqixa waliptxaniwa ukatxa kusipachaptayatäxaniwa. Jesusan luqtasïwiparu iyawsir jaqinakan juchanakapax pampachatäxaniwa, janiw jiwxapxaniti, ukat jiwatanakasa jaktanxapxaniwa. Ukhamatwa Diosaxa ‘Supayan luratanakap’ Jesusampi t’unjayani (1 Juan 3:8). Kunapachaxay wakischini ukhaw Jehová Diosax taqi ukanakxa lurani. Kutkatasirinakaru ukaratpacha tukjasapän ukhaxa janiwa kunatï chiqäki ukxa yatkasänti, janirakiwa juparus yupaychkasänti, Diosax wali llamp’u chuymampiw uñjaskistu, ukatwa wal kusistanxa (2 Pedro 3:9, 10). Ukañkamasti, Diosaxa juparu taqi chuyma yupaychañ munir jaqinakaruw thaqhaski ukat kunayman jan walt’äwinakampi phuqantat akapachan aguantañsa yanaparakiwa (Juan 4:23; 1 Corintios 10:13).
18 Inasa yaqhipanakax akham sapxchispa, Diosatï Adanampiru Evampiru taqi kunan iyawsir lurasapän ukhaxa janiwa t’aqhisiñanakaxa utjkasapänti sasa. Kunatsa jan ukham lurkäna, uka yatiñatakixa ak amtañäni, kuntï Diosax jiwasaru churkistu uka mä jach’a churäwi.
¿KUNJAMSA DIOSAN CHURÄWIPA KATUQASAXA SARNAQÄTA?
19 Kunjamtï 5 jaljan yatiqktanxa, jaqinakaxa taqi kunsa chuymat luriri, mä arunxa, amtasarjam sarnaqiri luratätanwa. Wali askipuniw uka churäwixa. Diosaxa kunayman animalanakwa luratayna ukat janiw jiwasanakjamäpkiti. Jaqinakax autonakwa lurapxi, ukat jaqin apnaqatakiw uksarus aksarus sartixa. ¿Diosax ukham luristaspäna ukhaxa kusisitati sarnaqasisäna? Janiw ukham luratäktanti, ukatwa wal kusistanxa. Taqi kunsa chuymat luriri jaqïtanwa, kuna kasta jaqïñänisa, kunjam sarnaqäwiniñänisa, khitinakampisa sarnaqañäni uk amtasarjamaw lurtanxa. Ukham sarnaqasiñxa wal muntanxa, ukat Diosaxa ukham sarnaqasiñaswa munaraki.
20 Jehová Diosaxa janiwa maynimpi jariyataki yupaychayasiñ munkiti (2 Corintios 9:7). ¿Mä awkisa jan ukax mä taykasa wawaparu jariyasakiti “walpun munassma” sayasiñ muni? ¿Jan ukax taqi chuymacha “walpun munassma” sayasiñ muni? Ukhamaxa akham jiskt’asiñamawa: “Taqi kunsa chuymat luriri, amtajarjam sarnaqiri Diosan luratästxaya, jichhax, ¿kunjamsa nayax ukarjama sarnaqäxa?” sasa. Supayasa, Adanampi Evampisa ukham inuqatäkasaxa jan walpunwa lurapxäna, Jehová Diosaruwa qallasipxäna. ¿Jumasti? ¿Kuns luräta?
21 Taqi kunsa chuymat luriri, mä arunxa, amtasarjama sarnaqir luratätanwa, uka suma churäwi katuqasaxa jumax sumwa sarnaqasma. Jehová Dios tuqit sayt’asiri millón millón jaqinakamp chikäsmawa. Uka jaqinakaxa Jehová Diosarux walpun kusisiyapxi, kunattixa Satanasaxa k’arïtapa ukat jan wali apnaqirïtapwa uñacht’ayapxi (Proverbios 27:11). Jumatix ukham suma jakasiña ajllismaxa ukhamwa uñacht’ayarakisma. Jutïr jaljanwa uka tuqita juk’ampi yatxataskañäni.
KUNSA BIBLIAX YATICHI
- Janiw Diosax jan walinakaru apt’kistuti (Job 34:10).
- Jehová Diosax k’ariwa ukat janiw kusisiñasxa munkiti sasaw Supayax Diosan Apnaqäwiparuxa qallasitayna (Génesis 3:2-5).
- Jehová Diosaxa Yuqapar Apnaqirit utt’ayasinwa taqi t’aqhisiñanakxa tukjayani, ukatxa taqi jan walinaksa askichayani (1 Juan 3:8).
Yatichäwin jiskt’anakapa
1, 2. ¿Kunanakasa t’aqhisiyistu, ukat kunsa jaqinakaxa jiskt’asipxi?
3, 4. 1) ¿Kunatsa Diosax t’aqhisiñanaka utjayaskakpacha sas jiskt’asiñax walïskpachati, khitit parlasasa uk amuyt’asna? 2) ¿Kamspachasa Jehová Diosaxa jan wali luräwinakampita ukat t’aqhisiñanakampitxa?
5. ¿Kunat t’aqhistan sapxisa, ukat kunsa Bibliaxa yatichi?
6. ¿Kunatsa walja jaqinakaxa Diosaw t’aqhisiypachistu sasax sapxi?
7, 8. 1) ¿Kunjamsa jaqinakaxa akapach apnaqiripjam sarnaqapxixa? 2) ¿‘Juchanïtasasa’ ukat ‘chijir puriñasa’ kunatsa t’aqhisiyistu?
9. ¿Kunatsa Jehová Diosax suma amtanïpachawa t’aqhisiñanak jan tukjañataki sasax sisna?
10. ¿Kuna tuqitsa Satanasaxa qallasitayna, ukat kunjamsa?
11. ¿Kunatsa Jehová Diosax kutkatasirinakaru Edenan jan tukjkäna?
12, 13. Akapachaxa Satanasampi apnaqatawa ukat jaqinakasa jupanakpachawa apnaqasipxi, Jehová Diosax ukxa janiw jarkt’kiti, ¿kuna uñacht’äwimpisa uka amuyt’sna?
14. Jaqinakaxa jupanakpacha apnaqasipxpan sataynawa Jehová Diosaxa, ¿ukham amtatapatxa kuna askinakasa utji?
15, 16. 1) ¿Kunatsa Diosax t’aqhisiñanaka utjayaskakpacha? 2) ¿Kunatsa Diosax ñanqha luräwinakatsa chijinakatsa jan jark’aqkpachistu?
17, 18. Supayasa, jaqinakan apnaqäwipasa t’aqhisiñanakwa apani, ¿Jehová Diosaxa kamachanisa taqi uka t’aqhisïwinakaruxa?
19. ¿Kuna suma churäwsa Diosat katuqtanxa, kunjamsa uk uñjañasa?
20, 21. ¿Kunjamsa taqi kunsa chuymat lurañäki Diosan uka churäwipa katuqasaxa sum sarnaqasma, ukat kunatsa ukham munañasaxa?
ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn