3 JALJA
¿Kunas Diosan amtapaxa aka Uraqitakixa?
¿Kunas Diosan amtapaxa jaqinakatakixa?
¿Kuna k’arinakasa Diosxat parlasiwayi?
Aka Uraqin jakasiñax jutïr urunakanxa, ¿kunjamäpachanisa?
DIOSAXA mä suma amtäwiniwa, k’umara ukat wali kusisita jaqinakampi aka Uraq phuqantayañwa munäna. Bibliax akham siwa: Diosax “mä huerto wakichäna” ukat “taqi casta suma frutanak achuri quqanak jilayarakïna, ukanakasti manq’añatakïnwa” sasa. Ukxarusti Adanampi Evampiruw luratayna, uka suma huertoru uchasasti nayrir awkinakasarux Diosax sataynawa: “Jichhax wali mirantapxam, aka uraqirusti phuqhantapxarakim, apnaqapxarakim” sasa (Génesis 1:28; 2:8, 9, 15). Ukhamasti, jaqinakaxa wawanakanïpxañapänwa, ukat huertxa Uraqpacharu jithitatayapxañapänwa, animalanakarusa sum uñjapxañapänwa, uk Diosax munäna.
2 ¿Jaqinakaxa kusipach Uraqina jakasipxani siski, Jehová Diosan uka amtapaxa phuqasipuniniw sasmati? Diosaxa, “arstwa, ukham lurarakïxa” siwa (Isaías 46:9-11; 55:11). Ukhamaxa, Inuqirisax kuntï amtawayki ukanakxa phuqapuniniwa. Jupaxa, aka Uraqxa janiw “ch’usäñapataki” lurkänti, “jan ukasti jaqinïñapataki[w]” lurtxa, sasaw säna (Isaías 45:18). ¿Kunjam jaqinakas Uraqin jakasipxañapäna ukat qhawqha tiemposa utjasipxañapänxa? Bibliaxa akham siwa: “Aski jaqinakax uraq katuqapxani, wiñayatakiw ukan jakapxarakini” sasa (Salmo 37:29; Apocalipsis 21:3, 4).
3 Chiqasa, uka arunakaxa janïraw phuqaskiti. Jaqinakaxa usuntapxi, jiwapxi, ukat nuwasipxi, jupanakpuras kawkhans jiwayasisipki ukhamawa. Jan walinakakiw uñjasiski. Jehová Diosax janipuniwa ukhamäñapxa munkänti. ¿Kunatsa Diosan amtapaxa jan phuqasiwaykpachäna? ¿Kunas kamachpachäna? Aka jiskt’äwinakan jaysäwinakapaxa janiw jaqinakan sarnaqäwipxata libronakankkiti, kunattix alaxpachanwa jan wali luräwinakax qalltatayna.
MÄ UÑISIRIN UÑSTÄWIPA
4Génesis libronxa, Diosan mä uñisiripaw Edén huertan uñstän siwa. ‘Katari’ satächisa janiw aliq animalakïkiti. Jupax “Supaya, Satanás satarakiwa, juparakiw aka uraqin jaqinakarux wali sallqjañanak [jan ukax engañonak] luri” sasaw Apocalipsis libroxa qhanañchi. “Nayrapacha jach’a katari [jan ukax asiru]” satarakiwa (Génesis 3:1; Apocalipsis 12:9). Ukhamasti, wali ch’amani angelawa, uka ajayuxa mä asirumpiw Evaru arxayäna, asirus parlkaspa ukhamwa amuyayäna. Kunapachatix Diosax jaqinakataki Uraqi wakichkäna ukhaxa uka angelaxa uñch’ukiskpachänwa (Job 38:4, 7).
5 Jehová Diosan taqi inuqatanakapasti chiqapar lurt’atawa, ukxa yattanwa. Ukhamasti, ¿khitirak “Supaya” “Satanás” sutini angelarusti lurpachänsti? Diosan wali ch’aman mä angelapawa Supayaru munañapat tukutayna. ¿Kunjamatsa ukhamar purt’aspachäna? Kunjamtix mä chiqa chuyman jaqix jan lunthatasirïkasina lunthataru tukuspa ukhamawa. ¿Kunjamsa ukhamar tukuspa? Inasa chuymapan jan walinak amtchispa. Ukat ukaki lup’iskani ukhaxa, ukakwa lurañ munaskanixa. Ukatxa, uka jan walix lurañjamäni ukhaxa, jank’akiwa lup’itaparjama ukxa lurani (Santiago 1:13-15).
6 Ukhamatwa uka angelaxa Satanasaru tuküna. Kunapachatix Jehová Diosax Adanampiru Evampiru wawanipxätaw ukat wawanakamampiw aka Uraqiru phuqantapxäta siskäna ukhaxa, Supayax isch’ukiskpachänwa (Génesis 1:27, 28). Ukat akham sasaw amuyt’aspachäna: “¡Taqi aka jaqinakaxa Diosar sipansa nayaru yupaychapxitaspastï!” sasa. Uka jan wali amtapaxa chuymaparuw mantatayna, ukatsti, Diosat k’arisisawa Eva warmirux sallqjatayna (Génesis 3:1-5). Ukhamatwa “K’arintiriru” tukutayna, griego arunxa “Diablo” satawa. Ukhamatarakwa, Diosan “Uñisiriparu” tukutayna, ukwa “Satanás” sutixa hebreo arunxa sañ munaraki.
7 Adanarus Evarusa Satanasax k’arinakampiwa sallqjäna Diosar jan ist’apxañapataki (Génesis 2:17; 3:6). Ukatsti jiwañaruw purt’asipxäna, kunjamtï Diosax siskäna ukhama (Génesis 3:17-19). Adanax juchachasisawa jucharar jaqiru tukuwayi, ukatxa taqi wawanakaparuw uka juchxa katuyawayi (Romanos 5:12). Ukaxa, mä wixrjat aruwiramp sasiwa. ¿Uka wixrjat aruwirampi lurat aruwinakax kunjamänisa? Wixrukamakïniwa. Ukhamarakiwa, taqiniwa Adanan juchapxa katuqawaytanxa uka wixrjat aruwirampi luratäksnas ukhamawa. Ukatwa chuymankiptasinxa jiwaraktanxa (Romanos 3:23).
8 Satanasax Adanampiru Evampiru juchar puriyañataki ch’amachasawa jan ist’asirinakan p’iqiñchiriparu tukutayna. Jehová Diosaruwa qallasiwayi, apnaqäwip jisk’achasa. Akham siskaspänsa ukhamawa: “Diosax jan wali apnaqiriwa, k’ariwa, kusisiñatsa jark’asiriwa. Jaqinakaxa janiw munapkiti Diosampi apnaqatäñxa, jupanakaxa kunatï walïki jan walïki uka amtanakaparjam sarnaqasipkaspawa. Ukampisa nayar ist’apxitaspaxa wali sum sarnaqasipxaspaxa” sasa. Ukham k’arintataxa, ¿kunsa Diosax lurañapänxa? Uka jan ist’asirinakaruxa jiwayxañapänwa sasaw yaqhipanakax sapxi. Jiwarayasapanxa, ¿Satanasan k’arisitapxa qhanañchasapänti? ¿Diosaxa suma Apnaqirïtapxa uñacht’ayasapänti?
9 Jehová Diosax chiqaparupuniw taqi kunsa uñji. Ukatwa, ukjpacha uka kutkatasirinakaruxa jan tukjawaykiti. Jan ukasti, Satanasan k’arinakap qhanstayañatakix tiempow munasïna, ukatwa Diosax jan tukjawaykiti. Ukhamasti, jaqinakax Satanasampi chika jupanakpacha mä qhawqha tiemp apnaqasipxpan sasaw Diosax satayna. ¿Kunatsa Diosax ukham satayna? ¿Kunatsa walja tiempox munasïna uka k’arinaka qhanstayañatakixa? Aka libron 11 jaljapanwa juk’ampi ukanakxata yatichasini. Jichhax jiskt’asiñamawa: Satanasax janiw kunsa lurkänti Adanampi Evampitakixa, ukhamasti, ¿kunatsa jupanakaxa Satanasaru iyawsapxpachäna? Taqi kunwa Jehová Diosatxa katuqapxatayna, ukampisa, ¿k’arintasiri jan wali Diosataynasä sañax walikïskänti? ¿Kunsa jumax lurasmäna?
10 Aka jiskt’anakxat lup’iñasawa, taqiniw ukham yant’anakan uñjastanxa. Ukhamaxa, Jehová Dios tuqit sayt’asïta ukhaxa Satanasan k’arinakaparux janiw sasmawa. Diosaru Apnaqirimarjama iyawsasasti, Supayana wali k’arïtapwa uñacht’ayäta (Salmo 73:28; Proverbios 27:11). Aka Uraqinxa millón millón jaqinakawa utji, ukampisa mä qhawqhanikiwa Jehová Diosampi apnaqayasiñ amtapxi. Ukaxa mä wakiskir jiskt’äwiruw apistu: ¿Supayaw akapach apnaqi sasati Bibliax chiqpachapuni yatichi?
¿KHITIS AKAPACH APNAQI?
11 Akapachaxa Satanasan apnaqatätapxa Jesusax sum yatïna. Mä uruxa, Supayaw Jesusarux uñacht’ayäna “taqi markanaka, kunja sumäkäntix ukanaka, kunja jach’äkarakïntix ukanaksa. Ukatsti sänwa: ‘Taqi akanak nayax churäma, jumatix killt’asisin nayar yupaychitäta ukaxa’ sasa.” (Mateo 4:8, 9; Lucas 4:5, 6.) Uka tuqit amuyt’añäni. Aka markanakatï jan Supayankasapänxa, ¿Jesusatakix munañjamäsapänti? Akapachaxa jan Satanasampi apnaqatäkasapän ukhaxa, Jesusax janiw jumankkiti saspänwa, ukampisa janiw ukham siskänti.
12 Chiqasa, Jehová Diosaxa taqi ch’amaniwa, jupaw taqi kun Luririxa (Apocalipsis 4:11). Ukampisa Jesusaxa, “akapacha apnaqirix” Supayaw sataynawa (Juan 12:31; 14:30; 16:11). Ukatxa, “akapach diosax” Supayawa sasarakiw Bibliax yatichi (2 Corintios 4:3, 4). Juan sutini apostolaxa Supayxatwa akham qillqawayi: ‘Taqi aka uraqpachaxa Supayan munañapankiwa’ sasa (1 Juan 5:19).
SUPAYAN APNAQAT ÑANQHAPACHAX TUKJATÄNIWA
13 Marat maratjamaw akapachaxa juk’ampi jan walir saraski. Ch’axwäwinakakiw utjaski, jan wali amtan politiconakasa, yupaychäwinakan k’ari yatichirinakapasa ukat jan sintt’asis jaqi jiwayirinakasa añchapunïxiwa. Aka ñanqhapachax janipuniw waliptkaspati. Machaq jutïrpacha utjañapatakixa Diosax niyaw aka ñanqhapachxa tukjani Armagedón sata ch’axwäwina sasaw Bibliax qhanañchistu (Apocalipsis 16:14-16).
14 Jehová Diosaxa Jesucristoruwa alaxpachankir apnaqäwipan Apnaqiripat utt’ayi, Diosan Reinopa satarakiwa. Nayrapachawa Bibliaxa akham säna: “Mä wawaw jiwasataki nacini, Diosaw mä yuqall wawa churistani, uka wawaw jichhax apnaqarakini. Akham sasaw sutichapxarakini: […] Sumankañan Jilïripa sasa […] jupan reyïñ ch’amapasti taqi chiqankarakiniwa, suman sarnaqasiñasti janipuniw tukuskaniti” sasa (Isaías 9:6, 7). Jesusax arkirinakaparu Diosat mayisiñ yatichasaxa uka apnaqäwit mayiñwa yaticharakitayna akham sasa: “Apnaqäwimax jutpan. Munañamax luraspan, alaxpachansa ukhamaraki aka Uraqinsa” sasa (Mateo 6:10, NM). Jutir yatichäwinakanwa yatiqaskañäni kunjamsa Diosan Apnaqäwipax taqi akapach apnaqäwinakarux t’unjani, ukatsti uka apnaqäwinak lantiw utt’ayatäni (Daniel 2:44). Uraqxa kusipachaptayarakiniwa.
¡KUSIPACHAX JAK’ANKXIWA!
15 Bibliax akham siwa: “Jiwasax arsutaparjamaw suyt’asktan mä machaq uraqi, mä machaq alaxpachampi, kuntix Diosax: ‘Churapxämaw’ siskistu uka. Ukansti taqi kunasa chiqapapunïniwa” (2 Pedro 3:13; Isaías 65:17). Kunapachatï Bibliax ‘uraqit’ parlki ukhaxa, awisax jaqinakxat parli. Ukhamaxa, uka chiqap suma ‘machaq uraqixa’ Diosan iyawsata jaqinakawa.
16 Kunapachatï kusipachankxañäni ukhaxa, Diosan chuymapar purt’ir jaqinakaxa “wiñay jakañ” katuqapxani sasaw Jesusax säna (Marcos 10:30). Mirä amp suma Bibliaman Juan 3:16 ukat 17:3 thaqt’ma, wiñay jakañ katuqañatakixa kun lurapxañamaw sis Jesusax uk liyt’añäni. Diosan suma churäwipa, kusipacha katuqirinakaxa kuna bendicionanaksa katuqapxani, uk jichhax Biblian uñxatañäni.
17Ñanqha luräwinakasa, ch’axwäwinakasa, lunthatasiñasa ukat nuwasiñasa janiw utjxaniti. “Ñanqha lurir jaqinakax chhaqtxaniwa; […] llamp’u chuymaninakasti uraq katuqapxani” (Salmo 37:10, 11). Sumankañas utjxaniwa, Diosaxa ‘aka uraq tukuskamaw nuwasiñ t’akurayani’ (Salmo 46:9; Isaías 2:4). Kunapachatï uka urux purinini ukhaxa, ‘aski kankañax panqaraniwa’, ukat ‘sumankañasti phaxsin tukusiñapkamaw utjani’, mä arunxa wiñayatakïniwa (Salmo 72:7).
18Jehová Diosan luqtirinakapaxa janiw kunsa axsarxapxaniti. Bibliax qillqaskäna uka urunakanxa, kunapachatï Diosar ist’apkäna ukhaxa janiw kunsa israelitanakaxa axsarapxirïkänti (Levítico 25:18, 19). ¡Wali sumapunïniwa ukhama jan kun axsarasa Kusipachan jakasiñaxa! (Isaías 32:18; Miqueas 4:4.)
19Janiw manq’at pisinkañax utjxaniti. “Trigox yapunakan jilarkir utjpan, qullu patanakansti jilantarakpan”, sasaw salmonak qillqirixa q’uchüna (Salmo 72:16). Jehová Diosax taqi chuyma luqtirinakaparux walja bendicionanakwa churani, ukatxa “uraqix achunakap chur[ani]” (Salmo 67:6).
20Uraqpachawa mä suma kusipacharu tukuyatäxani. Jan wali jaqinakampi tukjata q’ara lugarawjanakanxa suma utjäwinaka ukat suma huertanakaw utjxani (Isaías 65:21-24; Apocalipsis 11:18). Sapürutjamawa aka Uraqixa kusipachaptayatäxani, ukat Uraqpachaxa kunjamäkänti Edén huertax ukhama mä suma huertaru tukuyatäxaniwa. Wiñayan wiñayapatakiwa Diosax ‘amparapa luqatatani’, “taqi jakirinakarusti askinak jilarkir” churani (Salmo 145:16).
21Jaqinakaxa animalanakampixa sumankxapxaniwa. Jach’a axsarkañ animalanakasa uywanakampi mayakiwa manq’asipxani. Mä jisk’a wawasa janiw uka animalanakarux axsarxaniti (Isaías 11:6-9; 65:25).
22Usuntañanakasa janiw utjxaniti. Diosan alaxpacha Apnaqäwipan Apnaqiripat utt’ayat Jesusaxa, usutanakarusa qullarakiniwa aka Uraqinkkäna ukat sipansa juk’ampi (Mateo 9:35; Marcos 1:40-42; Juan 5:5-9). Uka urunakanxa, “Janiw khitis siskaspati: ‘Usutatwa’ sasaxa.” (Isaías 33:24; 35:5, 6.)
23Familiaranakasata jiwirinakasa jaktanipxaniwa ukat Diosar ist’asisa sarnaqapxani ukhaxa janiw mayampisa jiwxapxaniti. Diosan taqi amxäsita jiwatanakawa jaktanipxani. Ukhamasti, ‘jiwatanakatxa ñanqha jaqinakasa, aski jaqinakasa jaktanipxaniwa’ (Hechos 24:15; Juan 5:28, 29).
24 Jehová Dios Luririsxata juk’ampi yatxatañ munirinakatakixa mä suma suyt’äwiwa utji, ukhamaraki Juparu luqtañ munirinakatakisa. Ukhamasti, Jesucristota juk’ampi yatiqañaxa wali wakiskiripuniwa, jupnamwa taqi bendicionanak katuqañäni.
KUNSA BIBLIAX YATICHI
- Diosax aka Uraqi kusipachaptayä siski uka amtapaxa phuqasiniwa (Isaías 45:18; 55:11).
- Jichhürunakanxa akapachax Satanasan apnaqatawa (Juan 12:31; 1 Juan 5:19).
- Kusipachankxañäni ukhaxa, Diosaxa walja bendicionanakwa churistani (Salmo 37:10, 11, 29).
Yatichäwin jiskt’anakapa
1. ¿Kunas Diosan amtapaxa aka Uraqitakixa?
2. 1) ¿Kunatsa Diosan amtapax aka Uraqitakix phuqasipuniniw sisna? 2) ¿Kunjam jaqinakas wiñayataki jakasipxani, kamsis Bibliaxa?
3. ¿Kuna jan walinakakisa aka Uraqin uñjasiski, ukat kunanak jiskt’asiñasas wakisispa?
4, 5. 1) ¿Khitisa Evaruxa mä asirumpi arxayäna? 2) ¿Kunjamsa mä chiqa chuyman jaqix lunthatar tukuspa?
6. ¿Kunjamsa Diosan mä ch’aman angelapax Supay Satanasaru tukutayna?
7. 1) ¿Kunatsa Adanampi Evampixa jiwapxäna? 2) ¿Kunatsa Adanan taqi wawanakapjamaxa chuymankiptasin jiwtanxa?
8, 9. 1) ¿Kunjamsa Satanasax Diosar k’arintawayi? 2) ¿Kunatsa Diosax ukjpacha jan tukjawayki uka kutkatasirinakaruxa?
10. ¿Kunjamsa Dios tuqit sayt’asisma ukat kunjamsa Satanasan k’arinakapar janiw sasma?
11, 12. 1) Supayax Jesusar taqi markanaka uñachaykäna, uka yant’axa, ¿kunjamsa Supayax akapach apnaqirïtap uñacht’ayi? 2) ¿Kuna yaqha uñacht’äwinakasa, Satanasax akapach apnaqirïtapatxa uñachayi?
13. ¿Kunatsa mä machaq jutïrpachax munasi?
14. ¿Jehová Diosaxa khitirusa alaxpachankir Apnaqäwipana Apnaqirit utt’ayäna, ukat kunjamsa uka tuqit arsusiwayi?
15. ¿Kunas ‘machaq uraqixa’?
16. ¿Diosan chuymapar purt’ir jaqinakaxa kuna suma churäwinaksa katuqapxani ukat kun lurañasasa uk katuqañasatakixa?
17, 18. ¿Kunatsa ch’axwañanakasa ukat axsarañasa janiw utjxaniti sasax sisna?
19. ¿Kunatsa Diosax kusipachan manq’anakxa utjayapuniniw sasax sisna?
20. ¿Kunatsa Uraqix mä kusipacharu tukuyatäniw sasax sisna?
21. ¿Kunatsa jaqinakaxa animalanakampix sumankxapxaniwa sasax sisna?
22.¿Usuntañanakax utjaskakiniti?
23. ¿Kunatsa jaktaniñaxa wali kusiskañänixa?
24. ¿Kamsakismasa Kusipach Uraqin jakasiñxatxa?
ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn