AYMAR SARÄWISATA
Janïr utt'askasa
Aymar saräwixa, niy phisqa waranqa jila maranak janïr tatitu utjkipan ukapachatpachaw suni pata uraqin Cordillera de Los Andes
de América del Sur uksan uñstawayatayna sapxiwa; 3600 ukjamaraki 4400 ukja alay thaya uraqin utt'ata. Ukapachanakan
aymaranakax Lago Titicaca, Río Desaguadero, Lago Poopó uka quta thiyanakan qamasipxirïtayna.
Jichhapachanakaxa, Bolivia, Chile, Perú uksanakanakanaw aymaranakax utjasxapxi ukjamaraki yaqha anqa markanakans
ch'iqintatäxarakiwa. Chiqansa, aymaranakax wali muspharkay luräwinak utjawayapxatayna, sañäni: Tiwanaku wiñay marka taqins
uñt'ata, wali munkaya, ukjamaraki yaqhawjanakasa. Ukat jichhürunakans ukjam amuyump irnaqatakïskiwa, ukjamarus Aymaranakanakan
qamäwipas, jakäwipas mayjawa: nayrapachanakax ayni, mink'a waki ukanakax walipuniw jach'añchayatarakirïtayna.
Coloniaje pachanakanxa, aymaranakax walipuniw anqa markat jutir q'ara jaqinakamp ch'am ch'iwrsuta, ñanqhachata uñjasipxatayna.
Ukampirusa, nayraqatar wali ch'amamp sarantasipkakitaynawa, ch'axwäwinakans walja jila kullakanakaw jakäwinakaps
apt'asiwayapxatayna. Ukat mä jan armkay ch'axwäwixa, Julián Apaza Tupak Katari jupaw p'iqt'awayatayna, ukjam sartasir uñjasasti,
Español q'ara jaqinakax pusi qaqilump ch'iyjayasaw Peñas qarqa markan jiwkatawayapxatayna. Tupak Kataristi janïr jiwkasin
arsuwayataynawa: "Nayaw jiwtxa, nayxaruxa waranqa waranqaniw sartasipxani" sasina. Uka markanaw San Gabriel Radyux
utt'asiwayatayna, jichhürunakanxa, "Aymar markan arupa" ukjam uñt'atawa.
Ukatawa, Aymar saräw jach'añchayañataki, juk'amp yatxatañataki, taqinis uñt'apxañasatakix Departamento de Cultura Aymara ukjam
sutimp utt'awayapxatayna, ukjamat San Gabriel Radyu Taypi wali jaya chiqawjanakar wayratuqi purt'asin markachirinakar
p'arxtayañataki, jiwaspachap uñt'asipxañanakatakisa.
AMTÄWINAKAPA
Jach'a amta
Aymar saräwi juk'amp nayrar sarantayaña, markasans, anqa markanakans yatipxañapataki uñt'apxañapatakisa, sullkawirinakarus
kunanakati qamäwisan utjki ukanakat sapürunjam jach'añchayaña yatiyaña, amuyt'ayaña, p'arxtayaña.
Phuqhasir amtanaka
- Aymar saräwi sum qhanstayaña, taqinis yatipxañasataki.
- Aymar markan luräwinakapat sullkawirinakar yatiyaña.
- Purapat yanapt'asiwi ukanak amtthapiña.
- Jach'at jisk'aru, jisk'at jach'aru yäqasiwi jach'añchayaña.
min_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn