4 JALJA
¿Khitis Jesucristoxa?
¿Jesusax kuna wakiskir lurañanisa?
¿Kawkits jutäna?
¿Kunjam jaqïnsa?
AKAPACHANXA mintat jaqinakax walipuniwa. Yaqhipanakax comunidadapansa markapansa wali uñt’atäpxiwa, yaqhanakasti uraqpachansa uñt’atäpxarakiwa. Ukampisa, uka jaqinakan sutip yatiñaxa janiw jupanakar sum uñt’añ sañ munkiti, mä arunxa, janiw sarnaqäwipxa yatktanti, kunjam jaqinakätapsa yatkaraktanti.
2 Jesucriston aka Uraqiru jutatapatxa niya pä waranq maranakäxaniwa, ukat jaqinakaxa jupxat taqi chiqansa parlasipkakiwa. Ukampisa, jupax khitïpachänsa uka tuqitxa kunayman parlapxi. Yaqhipanakasti, mä suma jaqikïnwa sasaw sapxi. Yaqhanakasti mä profetakïnwa sapxiwa. Mayninakasti, Jesusax Diosaw ukat yupaychañasawa sasaw sapxaraki. ¿Ukax chiqäpachati?
3 Jumatakix Jesusxat chiqa yatiñax wali wakisiriwa. ¿Kunatsa? Bibliax akham siwa: “Aka wiñay jakañax juma sapa chiqpach Diosar uñt’añanwa utji, ukhamarak Jesucristoru kawkïrirutix jumax khitankta ukaru” sasa (Juan 17:3). Ukhamasti, Jehová Diosampita Jesucristompita chiqa yatiñaxa, kusipachaptayat uraqin wiñay jakañaruw apiristamxa (Juan 14:6). Ukatsti, Jesusax uñachayistuwa kunjamsa sum jakassna ukat kunjamsa jaqi masisampis sum apassna ukanakxata (Juan 13:34, 35). Kawkïrisa Diosat chiqa yatichäwixa, ukwa nayrïri jaljanxa uñjawaytanxa. Ukat kunsa Bibliax Jesucristot yatichi, ukwa jichhax yatiqañäni.
JUTANIW SAT MESÍAS
4 Janïra Jesusax yurkipanwa, Mesiasan jan ukax Criston jutañapat Bibliax qhanañchatayna. Mesías (hebreo aru) ukhamaraki Cristo (griego aru) sutinchanakaxa “Jawt’ata” sañ muni. Ukhamaxa uka jutaniw sat khitanitaxa jawt’atänwa, mä arunxa, Diosan utt’ayatänwa mä amtäwitaki. Aka libronwa juk’ampi yatxataskakiñäni, kunatsa jutaniw sata Mesiasax wali wakisirïnxa Diosan arsutanakap phuqasiñapatakixa. Yatiqarakiñäniwa, kunjamsa Jesusax jichhürunakansa bendicionanak churistaspa. Janïr Jesusax yurkäna ukhaxa waljaniw akham jiskt’asipxpachäna: “¿Khitïpachänisa Mesiasaxa?” sasa.
5 Nayra patak maranakanxa, Jesusan arkirinakapaxa, jupäskapuniw Mesiasax sasaw sapxäna (Juan 1:41). Simón Pedro sata arkiripaxa jan payachasisaw akham satayna: ‘Jumax Cristütawa’ sasa (Mateo 16:16). Ukhamasti, ¿kunataraki uka arkirinakapasti, Jesusapuniwa Mesiasax sapxpachänsti? ¿Kunatsa jiwasanakax ukhamaw saraksnaxa?
6 Janïra Jesusax aka Uraqiru jutkäna ukhawa Diosan profetanakapax Mesiasaru uñt’añataki profecianak qillqapxatayna. Amuyt’añäni: jumatï qhatur sarasma mä jan uñt’at jaqi thaqhiri, ¿janit wakiskaspa kunjamas uka jaqixa uk yatiñaxa? Niya ukhamjamarakiwa, kunsa Mesiasax lurañapäna ukat kunanakasa jupar pasañapäna ukanakwa Jehová Diosaxa profetanakapampi sum qillqayatayna. Kunapachatï profecianakax phuqasxäna ukhaxa, chiqa chuymani jaqinakax jan payachasisaw Mesiasarux uñt’apxasapäna.
7 Uka tuqit pä profecianak uñjañäni. Maynïrix akawa: paqallq patak maranak nayrawa, Miqueas profetaxa, Belén markanwa Mesiasax yurini sas satayna, ukasti Judá markankiri mä jisk’a markakïnwa (Miqueas 5:2). Ukhamasti, ¿kawkinsa Jesusax yuritayna? Uka Belén markanwa (Mateo 2:1, 3-9). Payïr profeciasti Daniel 9:25 jisk’a t’aqankiwa, 29 jichha pacha maranwa Mesiasaxa uñstaniñapäna, janïräkipan uka mar tantiyañatakiwa aka profeciax qillqasitayna.* Aka pä profecianakana ukat yaqha profecianakana phuqasitapaxa uñacht’ayistuwa Jesusax Mesiasätapa.
8 Jesusan Mesiasätapax 29 maranwa sum qhanstxäna. Ukhaw Jesusaxa Bautisir Juanaru Jordán jawiran bautisit satayna. Mesiasaru uñt’añamatakixa mä uñtäwi churäma sasaw Jehová Diosax Bautisir Juanaruxa satayna, Jesusax bautisaskän ukhaw uka uñtäw churatayna. Bibliax akham siwa: “Kunapachatix Jesusax bautisatäxän ukkhaxa, umatwa mistunxäna, ukatsti mayakwa alaxpachax jist’artäna, Jesusasti uñjarakïnwa Qullan Ajayurux palomar uñtat jupxar saraqasinkiri. Alaxpachatsti ist’asirakïnwa mä aru akham siri: ‘Akawa munat Wawaxaxa, kawkïrirutix nayax ajllista ukaxa’ sasa” (Mateo 3:16, 17). Kunapachatï Juanax ukanak uñjäna ukat ist’arakïna ukhaxa, janiw payachaskänti Jesusax Diosan khitanitätapxa (Juan 1:32-34). Kunapachatï qullan ajayux —mä arunxa, Diosan ch’amapaxa— Jesusxaru jutkatayna, ukhawa Jesusax Mesías, jan ukax Cristoru tukutayna, Jupawa Jilïr p’iqt’irïñapataki ukat Apnaqirïñapataki ajllitätayna (Isaías 55:4).
9 Jesusan phuqasir profecianakasa, Jehová Diosan arunakapasa qhanañchistuwa Jesusax Mesiasätapa. Ukatxa, Jesucristot wakiskir aka pä jiskt’äwinakaruwa Bibliax qhanañchistu: ¿Kawkits Jesusax jutäna? ¿Kunjam jaqïnsa Jesusaxa?
¿KAWKITS JESUSAX JUTÄNA?
10 Jesusaxa janïra aka Uraqiru jutkasaxa alaxpachanwa jakasïna sasaw Bibliax yatichi. Bibliaxa janiw Mesiasax Belenan yurin sasaki siskataynati jan ukasti, “janira aka uraqi lurkäna” ukhawa Jesusax alaxpachan utjxäna siwa (Proverbios 8:22, 23). Ukatxa, janïra jaqjam yurisasti alaxpachankayätwa sasaw Jesusax walja kuti satayna (Juan 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5). Ukanxa mä ajayjamawa jakasïna, Jehová Diosampix wali sum apasipxäna.
11 Jesusaxa, Jehová Diosan wali munata yuqapawa. Bibliax akham siwa: “Taqi kunatix utjki ukatxa nayririwa” sasa, ukhamasti juparuwa Diosax nayraqat luratayna (Colosenses 1:15).# Ukatsti, jupaxa Diosan ‘sapa Yuqapa’ satarakiwa, ukatwa wali munatarakixa (Juan 3:16). Ukax sañ muniwa, Dios pachpawa jupar luratayna jan khitimpi yanapayasisa. Ukat jupakirakiw Jehová Diosarux taqi lurañanakan yanapt’atayna (Colosenses 1:16). Ukhamarusa, ‘Aru’ satarakiwa (Juan 1:14). Awkipan sutipxaruwa jupax arsuritayna ukwa uka sutinchasti sañ muni. Angelanakarusa jaqinakarusa Jupawa Diosan yatiyäwinakap churpachänxa.
12 Yaqhipanakatakix Diosan jilïr Yuqapax Diosäkaspasa ukhamawa, ¿ukhamäpachati? Janiw Bibliax ukham yatichkiti. Kunjamtï 11 t’aqan yatiqtanxa, Yuqax luratawa. Ukhamax jupan jakäwipax qalltäwiniwa, ukat Jehová Diosax janiw qalltäwinïkisa ni tukuyanïkisa (Salmo 90:2). Uka sapa Yuqaxa janipuniw Awkiparu igualasiñ munkänti. Yuqat sipansa Awkix juk’amp jilïriw sasaw Bibliax qhan yatichi (Juan 14:28; 1 Corintios 11:3). Jehová sapakiw “taqi ch’amani Diosaxa” (Génesis 17:1). Ukhamaxa, janipuniw khitisa Diosjamäkiti.%
13 Millón millón maranakawa, janïra warawaranakasa Uraqisa utjkäna ukhatpachaw Jehová Diosax jilïr sapa Yuqapampi wali munasiñampi sum jakasipxäna. ¡Jupanak puraxa wal munasipxpachäna! (Juan 3:35; 14:31.) Uka munat Yuqaxa Awkipjamänwa. Ukatwa, Bibliax ‘jan uñjkañ Diosan uñnaqapawa’ sistuxa (Colosenses 1:15, MT). Kunjamtï mä wawax awkipjamäki, ukhamarakiwa Diosan Yuqapaxa Awkipan kankañanakapa ukat kunjam Diosasa ukanakxa uñacht’ayi.
14 Jehová Diosan sapa Yuqapaxa iyaw sasawa alaxpachat aka Uraqiru jutatayna mä jaqir tukusa. Ukat inas jumax akham jiskt’asiraksta: “¿Kunjamataraki mä ajayusti jaqjam yurispasti?” sasa. Ukasti Jehová Diosan milagropawa. Alaxpachankiri jilïri Yuqapan jakäwipwa, Judá markankiri María sata mä virgen tawaqun purakaparu uchatayna. Awkipasti janiw mä jaqïkänti, ukhamasti uka warmixa jan juchani wawanïnwa, Jesús sasaw sutiyapxatayna (Lucas 1:30-35).
¿KUNJAM JAQÏNSA JESUSAXA?
15 Kunanaktï Jesusax lurkatayna kunanaktï parlkatayna uraqinkasaxa, ukanakaw juparu sum uñt’añxa yanapistu. Ukatsti, jupat yatiqasawa Jehová Diosarux juk’amp sum uñt’sna. ¿Kunjamatsa? Amtañäni, uka Yuqasti, jan uñjkañ Diosan uñnaqapawa. Ukatpï mä arkiriparux akham sataynaxa: “Khititix nayar uñjkitu ukax Awkirux uñjarakiwa” sasa (Juan 14:9). Mateo, Marcos, Lucas ukat Juan sata Bibliankiri pusi libronakanxa, Jesucristoxa kunjam sarnaqasirïnsa, kunsa lurirïna ukat kunjam jaqïnsa ukanakatwa yatxattanxa.
16 “Yatichiri” sasaw Jesusaruxa sapxirïna (Juan 1:38; 13:13). ¿Kunsa jupax yatichirïnxa? “Diosan reinopat” suma yatiyäwinakwa yatichirïna. Uka Apnaqäwiwa alaxpachat aka Uraqiru apnaqani, ukatsti walja bendicionanakwa chiqa chuymani jaqinakaru churanini (Lucas 9:11). ¿Khitinkänsa uka yatiyäwixa? Jesús pachpaw akham säna: “Yatichäwixax janiw nayankkiti, jan ukasti khitankitu ukankiwa” sasa, ukhamasti Jehová Diosankiwa (Juan 7:16). Jehová Diosaxa Apnaqäwipat jaqinakax yatipxañapwa munäna, uksti Yuqapax sum yatïna. Kunjamasa uka apnaqäwixa ukat kunsa lurani, ukanakxata 8 jaljanwa juk’ampi yatxatañäni.
17 ¿Kawkhanakansa Jesusax yatichäna? Kawkhantï jaqix utjkäna: markanakansa, pampansa, qhatunakansa, utanakansa yatichapunirïnwa. Jesusax janiw mäwjanaki jaqinakaru suyirïkänti, jan ukasti jupaw jaqinak thaqhir sarirïnxa (Marcos 6:56; Lucas 19:5, 6). ¿Kunatsa Jesusax yatiyir sarañatakisa, yatichañatakisa wal ch’amachasïna, ukat tiempsa apst’asirakïnxa? Ukwa Awkipax munäna ukatwa Jesusax phuqañkama ukxa luräna (Juan 8:28, 29). Ukatsti wali khuyapt’ayasirïnwa, ukatwa jaqinakar yaticharakïna (Mateo 9:35, 36). Kunatï Diosat chiqäki ukat Diosan amtanakapäki ukanakwa judionakan p’iqiñchirinakapaxa yatichapxañapäna, janiw uk phuqapkänti. Ukampisa, Jesusax yatïnwa kunja wakisirïnsa jupanakatakixa Diosan Apnaqäwipxat ist’añaxa.
18 Jesusax wali suma jaqïnwa, jach’a chuymanïnwa ukat wali munasirirakïnwa. Munasiñampiw jaqinakarux uñjirïna, wawanakas jupampïñ wal munapxirïna (Marcos 10:13-16). Jan yaqhachasawa taqinirus sum uñjäna. Taqi jan wali luräwinakarusa uñisirïnwa (Mateo 21:12, 13). Jaqinakaxa uka urunakanxa janiw warminakarux respetapxirïkänti, ukampisa Jesusax wali respetompiw warminakarux uñjirïna (Juan 4:9, 27). Jesusaxa wali alt’at chuymanïnwa. Mä uruxa apostolanakaparusa kayunakap jariqatayna, ukxa uywatanakakiw lurapxirïna.
19 Jesusax t’aqhisit jaqinakarux wal khuyapayäna, usutanakarusa Diosan ajayupampi qullasaw khuyapayasiñapxa uñacht’ayäna (Mateo 14:14). Mä urusti, lepra usuni mä jaqiw jupar akham satayna: “Munsta ukax, aka usuxat k’umaraptayitasmawa” sasa. Jesusaxa, jupas ukham t’aqhiskaspa ukhamwa uka jaqitxa wal sintt’asïna. Wali khuyapt’ayasawa luqxatäna, ukatsti sänwa: “Muntwa, k’umaräxaraktawa” sasa. ¡Uka usutasti waliptxänwa! (Marcos 1:40-42.) ¿Kunjamakisa uka jaqix jikxataspachäna?
JIWAÑKAMAW AWKIPARUX IYAWSÄNA
20 Jesusatwa yatiqasiñasaxa Diosaru taqi chuyma luqtañansa, Diosaru jaysañansa. Kunayman t’aqhisisasa, wali uñisitasa Awkiparux jaysaskakipunïnwa. Satanasan yant’anakaparusa janiw jalantkänti (Mateo 4:1-11). Mä tiempoxa, familiaranakapasa janiw juparu iyawsañ munapkänati. “Luqhiptxataynawa” sasaw sapxäna (Marcos 3:21). Ukham satpachasa Jesusax Diosan munañapxa luraskakïnwa. Kunapachatï uñisirinakapax sutichjapxäna ukat nuwapxäna ukhaxa janiw kutkatasirïkänti janirakiw nuwasirïkänsa (1 Pedro 2:21-23).
21 Jan sintt’asiri uñisirinakampi khuyañ jiwayataw uñjasïna, ukampisa Jesusax jiwañapkamaw Awkiparux iyawsaskakïna (Filipenses 2: 8). Amuyt’añäni, wal t’aqhispachänxa jiwxän uka uruxa. Autoridadanakansa katuntata, qhanañchirinakampisa k’arintata, jan wali chuymani juesanakampisa juchañchata, jaqinakansa larch’ukita, soldadonakansa wali nuwjata, ukhamaw t’aqhisiwayi. Mä lawaru ch’akkatatäxasinxa, akham sasaw jiwañataki satayna: “Taqi kunaw phuqhasxi” sasa (Juan 19:30; Hechos 5:30, MT). Kimsürutxa, Awkipax mä ajayjamwa jaktayäna (1 Pedro 3:18). Pusi tunk urunakatxa alaxpacharuwa kutt’xäna, ukansti “Diosan kupïxapan qunt’asiraki” apnaqäwi katuqañataki suyt’asa (Hebreos 10:12, 13).
22 ¿Kunsa Jesusax jiwañkam iyawsasaxa jaytawarapistu? Jiwäwipaxa kusipach uraqina wiñay jakasiñatakiwa mä thakjama jist’ararapistu, kunjamtï Jehová Diosax qalltatpacha munkäna ukhama. Jutïr jaljanxa kunjamsa uka arunakaxa phuqasini ukanakxatwa yatxataskañäni.
KUNSA BIBLIAX YATICHI
- Jesusar phuqasir profecianakasa Jehová Diosan alaxpachat arsüwinakapasa, Jesusax Mesías jan ukax Cristütapa uñacht’ayistu (Mateo 16:16).
- Jesusax janïr aka Uraqiru jutkasaxa alaxpachanwa mä ajayjam jakasïna (Juan 3:13).
- Jesusax suma yatichiri, wali munasiri ukham suma jaqïnwa, Diosar jaysañsa jupaw sum yatichawayistu (Mateo 9:35, 36).
* Juk’ampi yatxatañataki siski ukwa uñxatäta, ukanwa qhanañchasiski kunjamsa Danielan profeciapax Jesusan phuqasitayna.
# Jehová Diosax Awki satawa kunattix Luririsawa (Isaías 64:8). Jesusasti Diosan luratawa, ukatwa Diosan Yuqapa sataxa. Ukatsti alaxpachankir yaqha ajayunakasa Adanasa Diosan wawanakapa satäpxarakiwa (Lucas 3:38).
% Juk’ampi yatxatañataki siski ukwa uñxatäta, jilïri Yuqaxa janiw Diosjamäkiti uka tuqita.
Yatichäwin jiskt’anakapa
1, 2. 1) Mä mintat jaqita ist’añaxa, janiw uka jaqiru sum uñt’añ sañ munkiti ¿kunatsa ukham sisna? 2) ¿Jesusax khitiw sapxisa?
3. Jesusat chiqa yatiñaxa, ¿kunatsa jumatakix wali wakisirixa?
4. ¿Mesías ukat Cristo sutinchanakax kamsañsa munpacha?
5. ¿Jesusarux khitiw sapxänsa arkirinakapaxa?
6. ¿Kunjamsa Diosax yanapt’atayna suma chuyman jaqinakaru Mesías uñt’añxa? Uk qhanañcht’ma.
7. Jesusar phuqasiri pä profecianak arst’ma.
8, 9. Jesusax bautisaskäna ukhaxa, ¿kunjamsa qhanpach Mesiasätapxa uñacht’ayasïna?
10. Jesusax janïr aka Uraqiru jutkasaxa, ¿kawkinsa jakasïnxa, kamsis Bibliaxa?
11. ¿Kunjamsa Bibliaxa uñacht’ayi, Jesusax Jehová Diosan wali munat yuqapätapxa?
12. ¿Kunatsa jilïr Yuqaxa janiw Diosjamäkiti sisna?
13. ¿Bibliax kamsañsa muni kunapachatï Yuqax ‘jan uñjkañ Diosan uñnaqapawa’ siski ukhaxa?
14. Jehová Diosan sapa Yuqapaxa, ¿kunjamatsa mä jaqjam yuritayna?
15. Jesusat yatxatasaxa, ¿kunjamatsa Jehová Diosarux juk’amp sum uñt’sna?
16. ¿Kunsa Jesusax yatiyäna, ukat khitinkänsa uka yatichäwixa?
17. ¿Kawkhanakansa Jesusax yatichäna, ukat kunatsa wal ch’amachasïna uk lurañatakixa?
18. ¿Jesusat kun yatiqasiñsa munasma?
19. ¿Kuna uñacht’äwisa Jesusax jaqinakat wali khuyapt’ayasirïtap uñacht’ayistu?
20, 21. Diosar taqi chuyma luqtañansa, Diosar jaysañansa, ¿kunatsa Jesusat yatiqasiñasaw sisna?
22.¿Kunsa Jesusax jiwañkam Diosar iyawsasaxa jaytawarapistu?
ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn ayr_Latn