at kung hindi, anong talas na sandatang makakalasag ng mga kaaway ng pagsasariling pinakamimithi ng bayan! malinaw ngang lumalabas na dahil sa pagkauring busabos ng konseho ay patuloy pa rin si kapitang memo sa kanyang ugaling paghahariharian; na dahil din diya'ang bawa'ibigin niya, matwid baluktot, ay siyang nangyari. dapwa'salamat at sa mabuting kapalaran ay di na ang lahat doo'natutulog, gaya ng panahong nagdaan; hindi na ngayon ang lahat ay kampon nila talaga ng diyos; hindi na ngayon pawang pipi ang madla. sa bayang iyon ay mayroon nang naglitaw na ilang kawal ng bagong panahon. si gerardo ay isa sa kanila. sa harap nang gayong pagdaya ng isang pinuno sa kanyang mga nasasakop, ay siya ang kaunaunahang gumamit ng karapatan; sa kanya unang nadinig ang makapangyarihang sigaw ng katwirang niyuyurakan. si gerardo ay di nagalinlangan munti man. sa isang malaking papulong ng kanyang mga kapanalig ay maayos na tinuligsa ang kabulukan ng pamunuan.