text: фердинанд адольф хайнрих август фон цеппелин (8 шілде 1838, констанц наурыз 1917, берлин) неміс өнертапқышы және әскери қайраткері, бірінші дирижабельдерді жасаушы. фердинанд фон цеппелин жылы шілде 1838 жылғы дворян отбасында констанц қаласында туған. оның әкесі фридрих вильгельм иероним карл, граф фон цеппелин (1807-1886), сот приставына мемлекеттік қызметке тұрды, бұл ретте мақта облигацияларын сатумен айналысқан, бай швейцариялық саудагер индигоның қызына франсуазе амелии полине макэр хоггерге (1816-1852) үйленеді. өз ағасы, каспар макэрдің бақылауымен, бала үйден оқытудан өте жан-жақты білім алды. 1855 жылы ол 17ге келгенде, ол людвигсбургтегі кадеттік училищесіне оқуға түседі. 1858 жылы лейтенант атағы берілді. сол жылы ол тюбинген қаласында қоғамдық-саяси ғылымдар курстарына түседі, машина жасау және химияны зерттейді. 1863 жылы цеппелин ақш-қа әскери бақылаушы (бұл уақытта оңтүстік пен солтүстік арасындағы азаматтық соғысы болып жатқан еді) ретінде келеді. мұнда ол алғаш рет әуе шарымен көтерілді. бұл оқиға барлық оның одан әрі өміріне әсер етті, дәл осыдан кейін ол әуеде ұшу проблемаларын айналысуға шешім қабылдады. оралғаннан соң әскери қызметін жалғастырды; пруссия-австрия және франко-пруссия соғысы кезінде пруссия армиясының қатарында соғысқан. 1870-1871 жж., франко-пруссия соғысы кезінде, кавалерия офицері қызметін атқарып, цеппелин жақсы барлаушы ретінде көзге түсті. өз қызметі үшін ол әуе шарларын пайдаланған, олардың көмегімен қарсыластың орналасқан орындары мен әрекеттерін бақылаған. фердинанд фон цеппелин вюртембергский королі адютанты. 1874 жылдан бастап, цеппелин ауада қалқымалы аппараттардың жобаларымен тұрақты жұмыс істеді. сол кезде оған майор, 1884 жылы полковник атағы берілді. 1887 ж. ол меморандумда баяндай отырып, өз идеяларын вюртембергский короліне ұсынды. бұл меморандумда ол үлкен ұшу аппараттарын әскери және азаматтық мақсаттарда (атап айтқанда, пошта, көлік) пайдалану үшін жоспарын құруды жеткізді. алайда, меморандум әскери және ғылыми топтар тарапынан сынға табанды ұшырады. дегенмен, 1888 жылы фон цеппелин вюртембергский королі адъютант атағын алды. ф. фон цеппелинге арналған естелік белгісі, германия. 1891 жылы фон цеппелин әскери қызметті (шені қалдырып, түпкілікті парашюттер құрастырумен айналысуға шешіп қабылдады. оның көзқарасы бойынша, болашақ ауада қалқымалылар аэростаттар болуы тиіс емес еді, олар үлкен дирижабльдер болуы тиіс еді. ол өзінің жұмысының басты назарды сәттеріне аудару деп ұқты, өйткені өзнің құрастыру саласында білімінің жеткілікті еместігін түсінді. фон цеппелин жобалары басында өткір сынға және мазаққа ұшырады, мәселен, 1894 және оның құрамдас бір-бірімен өзара біріккен аэростаттардан тұратын "әуе пойызы" бірқатар мамандар тарапынан немқұрайлы бағалауға ие болды. дегенмен, 1895 жылы, ол оған патент алды. 1896 жылы, алайда, цеппелин неміс инженерлері одағының - қатарына қабылданды; комиссия оның жұмысын оң бағалады. 1898 жылы ол негізгі (базалық) капиталы 800 000 алтын марка болатын "ауада қалқымалы жәрдемдесу акционерлік қоғамының" - негізін қалады 1900 жылы шілдеде ауаға цеппелиннің бірінші басқарылатын ұшу аппараты lz1 көтерілді. іске қосу маңайында, боден көлі ауданында жүргізілді. іс-шараның нәтижесіздігі туралы көптеген болжамдарға қарамастан, эксперимент сәтті өтті және цеппелин аппараты толық басқарылатынын көрсетті. алғашқы үш ұшудың сәтті өткенінен қарамастан, цеппелин өз компаниясын жоюға баруына мәжбүр болды, өйткені осы сәтте ақшалай қаражаты аяқталды; сондай-ақ инженерлер одағы (vdi) да қаржылай көмек көрсеткісі келмеді. тек бірнеше жыл өткен соң, король вильгельм ii вюртембергский қаржылай көмек көрсеткеннен кейін жұмыстар жалғасты. 1906 жылы қаңтарда жаңа аппарат lz2-ді сынау басталды. бұл бастама сәтті өткеніне қарамастан, біраз уақыттан кейін цеппелинге мотор жабдықтардың ақауына байланысты альгойдың маңында қонуына тура келді. жерге түскен соң цеппелин моторды жөндей бастады, алайда басталған дауыл аппаратты қатты зақымдады, қалпына келмейтін күйге түсті. сол, 1906 жылғы қазан айында, аспанға цеппелиннің, өз есебінен салынған үшінші ұшу аппараты z1 көтерілді. сынақтан сәтті өтті. осыған байланысты германия үкіметі ескі ангар орнына жаңасын салуға қаражат бөлді. 1908 жылы қаңтардан кейін бірқатар сынаулардан соң z1 әскери ведомствосымен сатып алынды. 1908 жылдың жазында жаңа аппарат lz4-ті сынау басталған. ол бүкіл швейцарияның үстінен ұшып өтіп, ал содан кейін қайтадан германияға оралды. алайда, бұған дейін бүкіл әлем шулаған триумфальдық ұшудан бұрын, газ жарылып, аппарат қирап қалды. тек әртүрлі қайырымдылық көздерден жасалған жалпы сомасы 5,5 млн марка цеппелинге жұмыстарын жалғастыруына мүмкіндік берді. 1909 жылы фон цеппелин gmbh негізін қалады. сол жылы көктемде ол өзінің кезекті дирижаблімен 1100 км-ді 38,5 сағатта ұшып өтті. осы табысы үшін ол кайзер вильгельм ii резиденциясына салтанатты түскі асқа шақырылды. қысқа уақыт ішінде ол өз дирижабеліне бірқатар кезекті сынақтар өткізді. оның 