text: тісті доңғалақ тісті доңғалақ (колесо зубчатое) тістер жүйесі тұйық етіп кесілген және басқа тісті буынның үздіксіз қозғалысын қамтамасыз ететін тісті механизмнің буыны. пішіні бойынша цилиндрлік және конустық тісті доңғалақ болып бөлінеді; олар тік, қиғаш және қисық тісті болады. тісті дөңгелектің кері жүріс блогі кері жүріс берілісін қосқанда беріліс қорабының жетектегі білікке аралык білік арқылы айналу берілісін камтамасыз ететін өз-өзімен қатты байланысқан екі өстес тісті дөңгелектер. тіс бойлық сызығының пішініне қарай жіктеледі: тік тістер қисық тістер шевронды тік тістер ең көп таралған түрі. тістері радиалды бетте орналасқан жіне екі тістерін алты байланыс желісі айналу осіне параллель болып табылады. тісті дөңгелектер спираль мен шевроннан гөрі күштірек. қисық тісті дөңгелектер айналу осіне және спиральдың бөлігін құрайтын нысаны бұрышпен орналасқан. доңғалақ дөңгелектері жоғары жылдамдықта жоғары күш беруді немесе қатты шуды шектеуді қажет ететін тетіктерде қолданылады. шевронды дөңгелектер тәрізді жасалған дөңгелекті екі жарым осьтік күштері бір-біріне бас тарту, сондықтан қажарлы мойынтіректерді туралы өзегін орнату қажеті жоқ.