text: омарталар құрғақ, жылы, жақсы тазартылатын, оңай желдетілетін, араларды қыста сақтап қалуға қолайлы болу тиіс. омартаның ішіндегі рамкалардың арасы 7,5-8мм, рамканың қалыңдығы 25 мм болу керек. омартаны жасайтын ағаш майқарағайдан, самырсыннан, көктеректен болу қажет. ағаштың ылғалдылығы 15% дан жоғары болмау керек. әр омартаның корпусының қабырғасын немесе тақтайдан жасайды. омартаның сыртын олифамен домдап, қабат ақ, сары немесе көкшіл қызыл түске бояйды. омартаның төбесін металлмен жабады. омартаның құрылысы. омартаның негізгі бөліктері: бір немесе бірнеше корпус, төбедегі тақтай, шатыр, түбі, жабысқан тақтай, алып салынатын тақтай, ұялы және магазиндік рамкалар. *корпус омарта қораптың пішіні тәріздес, төрт жағынан тақтаймен қоршаған. оның ішінде аралардың жанұяларының орналастыратын ұяшықтар болады. омартаның конструкциясына байланысты корпуста 10-нан 20-ға дейін ұялы рамкалар болады. корпустың алдыңғы қабырғасы араның жүісіне арналған жол. *түбі ол омартаның корпустық төменгі жағында орналасқан. жабысқақ тақтай ол араның омартадан ұшып, қайта оралуына көмегін көрсетіп, жеңілдетеді. *дүкендік надставка ол араның жанұяларының ұяларын кеңейтуге арналған. *төбе ұяның ішіндегі жылуды сақтау үшін қажет. *шатыр омартаны сыртынан қоршап, атмосфералық қысымнан қорғайды. омартада шатыр тегіс немесе бірскаттық және екіскаттық болады. *алып салынатын тақтай көпкорпусты омартада бұл тақтай төменірек орналасады, басқа омарталарға құрылысына екі алып-салынатын тақтай кіреді. дүкендік рамка т.б. бар. көп корпусты омарталарда араларды күтіп бағу оңайға түседі, олардың ұяларын бұзбай кеңейте алады. омарташы жалғыз немесе көмекшісімен көп ара жанұяларын күте алады. омарталардан араларды көп корпусқа көктемнің бірінші жартысында көшіреді. бұл кезде омарталарда рамкалардың ішінде төлдеу аз болады, сондықтан ол маңызды болып есептелмейді. жазғы мезгілде төлдеу әрбір ұяда болады, оның көлемін кішірейткеннен төлдеудің бір бөлігі өлімге ұшырайды, сондықтан аралардың жанұяларының күші азайып, әлсізденеді. *көп корпусты омартаға араларды ауыстыру ұзақ уақыт алады. төлдеу кезінде суық тидіріп алмас үшін бұл кезеңді жылы мезгілде істейді. таза омартаны ескі омартамен ауыстырады, сонда араларды көшіреді, соның ішіне қысқа рамкада төлдеумен, бал және пергамен көшіреді. төлдеуді омартаның ортасына орналастырады, ал перга мен балды шеттеріне қояды. ескі омартада қалған араларды жаңа корпусқа қуады. омарташы аналық араның ұяға енуін қадағалау керек. ара жанұясының күшіне байланысты летокты 1-3 см кішірейтеді. жазғы аралардан бал мөлшерін өте көп алады. көп корпусты омартадан басқа: корпусты 24 рамкалы 20 рамкалы омарта; белорустық 16 рамкалы жылытылған омарта; 16 рамкалы дүкендік надставкалв омарта; бір корпусты дүкендік омарта; т.б түрлері бар.