text: жүзінші қазақ ұлттық атқыштар бригадасы ұлы отан соғысына қатынасқан қазақстандық әскери құрама. 1941 жылдың аяғында алматыда құрылған. тұңғыш командирі подполковник в.е. шевцов, әскери комиссары аға политрук с.бәйішев болды. немістермен алғашқы ұрысқа 1942 ж. 25 қарашада оленино түбінде қатынасып, желтоқсанға дейінгі ауыр шайқастарда село мен деревняны азат етіп, жаудың сталинградқа жібермекші болған ірі күшін тежеп тұрды. 1943 қаңтарда великие луки үшін болған шайқастарда жаудың қарсы шабуылын тойтарды. күзде невель қаласын алуға қатынасып, большой иван мен қаратай көлдері аралығында аса қиын қорғаныс ұрыстарын жүргізді. бригада құрамынан м.мәметова, бәйішев, ә.баймолдин, асқар закарин, и.сулейменов, е.тасанбаев, қ.шарипов, т.б. кеңес одағының батырлары, командирлер мен саяси жетекшілер өсіп жетілді. 1943 жылы желтоқсанда бұл бригада 31-бригадамен бірге 1-ші атқыштар дивизиясына біріктірілді. дивизия соғыса отырып, брест қаласы мен польша арқылы висмар портына дейін жетіп, жауынгерлік ерлігі үшін қызыл ту орденімен марапатталды.