text: қаратау тәңір тауы тау жүйесінің орналасқан тау жотасы. қаратау негізінен, жамбыл облысының аумағында орналасқан. тек солтүстік-батыс бөлігі түркістан облысы аумағында. қарай 420 км-ге созылып жатыр, енді жері 60 80 км боралдай жотасы). ең биік жері бессаз тауы (2175 м). жота қатарласа жатқан кіші қаратау және оңтүстік-батыс қаратау жоталарынан тұрады. бұларды бір-бірінен тауаралық ойыстар бөліп жатыр. қаратаудың шығысы және кіші қаратау протерозойлық тақтатас және құмтастарынан оңтүстік-батыс қаратау карбонның әктас, құмтас, конгломераттар және девонның жанартаутекті жыныстарынан түзілген. қаратау қойнауында еліміздегі ірі полиметалл (ащысай, мырғалымсай, байжансай, т.б.), фосфорит (ақсай, жаңатас) кендері шоғырланған. жоталардың тау бастары тегістеу келген жазық, беткейлері шатқалды, тік жартасты болып келген. қаратаудың сырдария, талас өзендері алаптары алып жатыр. қаратау төңірегіндегі өңірге климат тұрғысынан өз әсерін тигізеді. сондықтан жотаның оңтүстік-батысы мен ауа райында біраз айырмашылықтар бар. қаңтар айындағы орташа температура жотаның солтүстік беткейі мен баурайында –10°с, –6°с. жазы ыстық және құрғақ, шілденің орташа температурасы 22 26°с. жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері бөктерінде 200 400 мм, тауда 400 600 мм. қаратау өңірінде жер асты суларының мол қоры бар. беткейлерінің топырағы қоңыр, қызғылт қоңыр. тауаралық аңғарлар мен шатқалдарында бетеге, боз, көде, өзен аңғарларында тоғай өседі. қазақстанның басқа жерінде жоқ, (35 40%) каучук ретінде қолдануға болатын тау сағызы осы қаратау қойнауында мол борсық, түлкі, қасқыр, түрлі тышқан, сарышұнақ, т.б. мекендейді. 2004 жылы қаратау қорығы құрылған.