text: биоген, “биоген” жабық акционерлік қоғамы кәсіпорын. қазақ мал шаруашылығы институтының алыстекті гибридтеу, жануарлар морфологиясы, биогендік сергіткіштер лабораториялары негізінде 1962 ж. алматыда құрылған. *1962 94 ж. эксперименттік биология институты, 1994 98 ж. жануарлар биотехнологиясы мен ұдайы өсіру орталығы болып аталған. құрамында эмбриондар жануарлар биохимиясы, иммундық генетика және жануарлар селекциясы лабораториялары мен тәжірибелік кешен бар. *негізгі ғылыми бағыттары: жануарлар генетикасы мен селекциясы, жануарларды ұдайы өсіру мен генетикалық зерттеу негіздері; ауыл шаруашылығы малдарының жоғары сапалы тұқымдары мен қолда бар тұқымдарының биолоиялық өнімді қасиеттерін жақсарту мақсатындағы селекцияның генетикалық негіздері, т.б. *“биогенде” алыстекті жануарларды гибридтеудің теориялық және практикалық мәселелері зерттеліп, қой (қазақ арқар-мериносы, ксро мемлекеттік сыйлығы, 1950) мен шошқаның (жетісу шошқасы) жаңа тұқымдары шығарылды. қазақстанның батыс және шығыс облыстарында өсіру үшін етті, әрі жүнді кроссбред қой тұқымы сұрыпталды; эволюциялық морфология, иммундық генетика, биохимия, трансплантация (жануарлардың органдарын ауыстыру) мәселелері малдың тұқымы мен жасына, өнімділігіне байланыстыра зерттелді; жануарлар клеткаларында физиологиялық жедел қоспалар биосинтезделіп, ферменттер негізінде простагландинді биокатализатор жасалды. *“биоген” ресейдің бірнеше ғылыми ортылықтарымен, өзбекcтан қаракөл институтымен, қырғыз ғылым академиясының физиология және биохимия институтымен, үрімші ауыл шаруашылық академиясымен бірігіп жұмыс жасайды. *“биогенде” академик в.а. бальмонт, ксро мемлекеттік сыйлығының лауреаттары а. жандеркин, ә.есенжолов еңбек еткен.