text: құмжота жамбыл облысы байзақ ауданындағы ауыл, бурыл ауылдық округінің құрамында. аудан орталығы сарыкемер ауылынан қарай км-дей жерде, боз жусан, баялыш, күйреуік басым өскен бозғылт қоңыр, сұр топырақты шөлейт белдемде орналасқан. қазіргі таңда құмжотада 30-дан аса ұлт өкілінен құралған 13 мыңға жуық тұрғын қоныстанған. жалпы 12228 халық саны болатын болса, оның ішінде 14-29 жас аралығында жастар саны 2589 адам, жалпы халық санының 21.2 пайызын құрайды. жынысына қарай ерлер саны 1348, әйелдер саны 1241. жас ерекшелігіне қарай 14-18 аралығында 487, 19-24 жас аралығы 1240 адам, 25-29 аралығында 862 адам тіркелген. 3,0 мың адам (1999); 3,6 мың адам (2009). ауыл 1961–1997 жылдары ровное көкөніс-сүт кеңшарының бөлімшесі болып келді. оның негізінде 1997 жылдан құмжотада өндірістік кооператив, жшс және бірнеше шаруа қожалықтары құрылды. бұл атау бұдан басқа тағы бурыл ауылдық округіндегі бурыл ауылындағы көше атауына және меркі ауданындағы тау тәріздес төбешіктің атына берілген. құмжота ауылында жалпы білім беретін мектеп (ы. алтынсарин атындағы орта мектеп), өнер мектебі, балабақша (балауса бөбекжай бақшасы), шағын орталық, отбасылық- дәрігерлік амбулатория, клуб, кітапхана секілді мекемелер жұмыс істейді. бұл ауылдан шыққан ұлы отан соғысының ардагерлеріне арналған «жеңіс» саябағы бар. саябақты қалпына келтіру мақсатында қоршауы жаңартылып, айналасына ағаш отырғызылып тұрады. ауылдың құрамдас бөліктері (шағын аудан, көшелері): «талас» шағын ауданы бөбек ата көшесі жамбыл көшесі абай көшесі даңғыл ата көшесі даңғыл ата көшесінің бұрылысы ауэзов көшесі жолдыбай ата көшесі жайдарбек көшесі битаева көшесі қалматаева көшесі жайлауова көшесі әлмырза көшесі айтжанова көшесі «нұр» иіні қазіргі таңда ауылда 193 шаруа қожалығы бар. олардың басым бөлігі мал өсірумен айналысады. ауылдағы егістіктің түсімі де жаман емес. су каналдарының тазалануынада көңіл бөлінеді. шаруақожалықтар саны 193; жалпы жер көлемі 6094 га; ауыл шаруашылық жер көлемі 5164 га; айдалмалы жер 2379 га; суармалы жер 2785 га; жайылым жер 229 га. егін шаруашылығы бойынша: күздік бидай 500 га, мақсары 500, арпа 600, жүгері 310, көкөніс 1050, бақша 50, қант қызылшасы 341,7, картоп 70, жоңышқа 1605. мал шаруашылығы бойынша: мүйізді ірі қара 3090; қой, ешкі 9500; жылқы 965; шошқа 220; құс 5800. ауыл жерінің топырағы сұр, солтүстігінде құмды, оңтүстігінде бозғылт қоңыр топырақты. батысына қарай жоталар орналасқан. аумағындағы талас және көделі өзендері, салалары мен тармақтары оңтүстіктен солтүстікке қарай ағады. құмжота ауылында ауаның орташа температурасы қаңтарда 6-9°с, шілдеде 23-26°с аралығында. жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 150-300 мм құрайды. жусан, еркекшөп, көкпек, бұйырғын, күйреуік, жыңғыл, сексеуіл, өзен бойында қамыс, құрақ өседі. жануарлардан қасқыр, түлкі, қоян, суыр, борсық, жабайы шошқа, ақбөкен, сарышұнақ, аламан тышқаны, құстардан дуадақ, құр, көкқұтан, қырғауылды кездеседі. өзендерінде сазан, алабұға, шортан, шабақтың бірнеше түрі кездеседі. ауыл тұрғындарына ауыз су, ағын су, электр энергиясы мен газдың тартылмағаны, ауыл жолдарының нашар жағдайы мен медициналық қызмет көрсету сынды жағдайлар басты мəселеге айналған.