text: pietro bongo, numerorum mysteria, 1591 -— сандардың және физикалық нысандардың, процестердің және жалпы адамның өмірі мен санасының мистикалық байланысы және олардың бір-біріне көрсететін әсері туралы эзотерикалық сенімдердің жүйесі. қазақ халқының өмірінде түрлі мәнді ерекше сипат бере отырып жиі қолданылатын сандар тізбегі көп. «3, 7, 9, 0» сандар тізбегін өзіміздің анық көруге болады. сандарды зерттеуге жаңа бағыт тұрғысынан келген ізденістерге тоқталатын болсақ олардың когнитивті лингвистика аспектісінде жүргізіліп келеді. осындай зерттеулердің бірінде мынадай тұжырымдар жасалған: 1, 2, 3, 4, сан атауларының символдық мәні ғаламдық модель туралы көне мифологиядан бастау алады; 7, 9, 40 сан атауларының символдық қасиеті магия өнерінің туумен бірге қалыптасқан; сандар алғашында ерекше қолданылып, соның барысында, кейіннен сиқырлы сандар ретінде семантикалық жағынан дамыған; сандық символдар жүйесінде қалыптасып, философиялық, логикалық, психологиялық т.б негіздермен сабақтасып, сандар арқылы көрнектеген этномәдени, рухани ескіліктердің күрделі де кешенді мазмұны тілдік сананың түп негіздері; сандар жүйесінде қалыптасқан қазақ ескіліктерінің пайда болуы ұлттық танымға сай бастағы сандарға тағылған ерекше қасиет пен жұмбақ ұғымдарға байланысты; қазақ тіліндегі бір, екі, үш, төрт, тоғыз, он екі, қырық сандары адамзаттық жалпы дүниетаным жүйесіне негізделген.