text: шүңкәров өтелген (1938жылы, маңғыстау облысы, қызан ауылдық кеңесі, құлқара жері) философия докторы және химия ғылымының 1963 жылы қазму-дің химия факультетін бітіріп, еңбек жолын атырау қаласындағы бұрынғы "синтезспирт" з-дынан бастады. орта азия мұнай ғылымын зерттеу институтының маңғыстау бөлімшесінде жұмыс жасады. 1968 жылы мұнай химиясы және тұздар инстытутының аспирантурасына түсті. оны бітіргеннен кейін, 1973 жылға дейін жаңаөзен қаласындағы қазақ газ өңдеу з-дында орталық химиялық лабориторинның меңгерушісі болды. содан кейін ақтау қаласындағы мұнай ғылымы және жобалау институтында аға ғылым қызметкер, сектор, лаборотория меңгерушісі болып қызмет атқарды. осы жылдары авторлық куәлік алды және 30 ғылыми мақалалары мерзімді баспасөзде, арнаулы басылымдарды жарияланды. маңғыстау мұнайын судан, мұздан, топырақ, тастан тазарту бағытындағы еңбегі нәтижелі болды. осы мақсаттиғы физикалық және химиялық процестерді зерттеуге арналған лаборатория ш-тың тікелей басшылық етуімен құрылды. 1987 жылдан бері маңғыстаудағы қазақ политехникалық институтында аға окытушысы, кафедра меңгерушісі болып еңбек етті.