text: әйкен немесе ноқатек (lathyrus) бұршақ тұқымдасына жататын бір немесе көп жылдық шөптесін өсімдіктер. қазақстанда 12 түрі бар. олар далалық, шалғындық, егістік жерлерінде, бұталы өсімдіктер арасында кездеседі. ең көп тараған түрі түйнекті әйкен (l. tuberosus). оның биіктігі 30 100 см, тамыры түйнекшеленген ұзын, сабақтары қырлы келеді, тік немесе өрмелеп өседі. қосарланған жапырақшалары ұсақ, гүлдері хош иісті, күрең-қызыл түсті болады. маусым шілде айларында гүлдейді, тамыз қыркүйекте жеміс береді. жемісі бұршақ тәріздес. әйкен бағалы мал азығы, сабағынан пішен және сүрлем дайындайды. тұқымында 28 30% белок болады. сондықтан тағамға да пайдаланады.