text: батыс ұйғыр тілі (кейбір нұсқада: сары ұйғырлар тілі) түркі тілдерінің солтүстік-шығыс тобына жататын тіл. қытайдың ганьсу сунань-ұйғыр автономды уез, синьцзян-ұйғыр автономды аудандарында таралған. онымен мындай адам сөйлейді. айкын диалектілік белгілері жок, тек таулык және далалык говорларында дыбыстык, лексикалык ерекшеліктер кездеседі. қазіргі таңда жазуы жоқ болып есептеледі. кей мәлімет бойынша қытай жазуы қолданылады. бұл тілде қытайдағы ганьсу минхуа ұлттық автономды уезде тұратын «сары ұйғырлар» сөйлейді. сары ұйғырлар б.з. ғ-да енисей қырғыздарынан жеңіліп, жер аударып бір бөлігі шығыс түркістанға (қазіргі солтістік-батыс қытайдағы синьцзян), қалғандары осы жерге келген. фонетикасы мен лексикасы қытай тілінің, тибет тілінің әсерін қабылдаған. сары ұйғыр тілі көне ұйғыр тіліне жакын деген болжам бар, оған сөз басында /-дің, шығыс септігінің-tin формасының, көне сан жүйесінін (11-ден 29-ға дейін) колданылуы, есімдіктің екі түрлі септелуі т. б. дәлел болады. 18 г. басына дейін сары үйғырлар көне ұйғыр әдеби тілін пай- далануы мүмкін, бірак тибеттің әсерімен көне ұйғыр жазуы ұмы- тылған. казір сары ұйғыр тілі ғана колданылады.. 19 ғ. соңында г. н. потанин, с. г. э. маннергейм, с. е. малова, э. р. тенишев ғалымдармен зерттелген. бұл тілге ең жақын болып пуйо қырғыз тілі болып есептеледі.