text: жергілікті өкілді органдар 2001 ж. 23 қаңтарда "қазақстан республикасында жергілікті өзін-өзі басқару туралы" қазақстан республикасы заңы қабылданды. заң басқару саласындағы қоғамдық қатынастарды өкілді және атқарушы органдардың құзіретін, қызметінің тәртібін, сондай-ақ мәслихаттар депутаттарының құқықтық жағдайын заңға сәйкес жергілікті өкілді орган (мәслихат) облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) немесе маңызы бар қаланың) халқы сайлайтын, халықтың еркін білдіретін және қазақстан республикасы заңдарына сәйкес оны іске асыру үшін қажетті шараларды белгілейтін және олардың жүзеге асырылуын бақылайтын сайланбалы орган. мәслихаттарды тиісті бөлінісінің халқы жалпыға бірдей, тең, төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы төрт жыл мерзімге сайлайды.тиісті мәслихат депутаттарының санын қазақстан республикасы орталық сайлау комиссиясы мынадай шектерде: облыстық және алматы қалалық мәслихаттарында елуге дейін; қалалық мәслихатта —отызға дейін; аудандық мәслихатта жиырма беске дейін занды тұлға қүқығы болмайды. мәслихаттардың құзіретіне: тиісті аумақты дамытудың жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік жергілікті бюджетті және олардың атқарылуы туралы есептерді бекіту, соның ішінде бар қаладағы ауылды (селоны), ауылдық (селолық) округті ұстауға арналған шығыстар сметасын бекіту; тиісті аумақтарда қоршаған ортаны қорғау мен табиғатты пайдалану жөніндегі бағдарламаларды және қоршаған ортаны қорғау, сауықтыру жөніндегі шығыстарды қоршаған ортаны қорғау саласындағы зандарғасәйкес өзге де мәселелерді шешу; әкімнің ұсынуы бойынша бөліністі басқару схемасын бекіту; өздерінің қарауына жатқызылған жергілікті құрылыс мәселелерін шешу және жергілікті қауымдастық ұйымының шекараларын ұсынуы бойынша мәслихат сессиясының шешімімен тиісті әкішілік дербес құрамын келісу;атқарушы органдар басшыларының есептерін қарау және тиісті орындарға мәслихат шешімдерін орындамағаны үшін мемлекеттік органдардың лауазымды адамдарын, сондай-ақ ұйымдарды жауапқа тарту туралы ұсыныстар енгізу;қр зандарына сәйкес азаматгардың құқықтары мен занды мүдделерін қамтамасыз ету жөніндегі өкілеттіктерді жүзеге асыру;қүқық бүзғаны үшін әкімшілік жауаптылық белгіленетін ережелерді бекіту; тиісті бөліністі дамыту және әлеуметтік жергілікті бюджеттің атқарылуына бақылау тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарын құру, олардың қызметі туралы есептерді тыңдау мәслихаттың жұмысын ұйымдастыруға байланысты өзге демәселелерді шешу; халықтың жұмыспен қамтылуына жәрдемдесу мен кедейлікпен күрес бағдарламаларын бекіту; әкімнің сынуы бойынша ведомствоаралық сипаттағы мәселелер бойынша әкімшілік жанындағы органдардың дербес құрамын бекіту; қазақстан республикасы жер зандарына сәйкес жер қатынастарын реттеуді жүзеге асыру;өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру республикалық маңызы бар қалалар және астана мәслихаттарының құзіретіне облыстың аудандық жоспарлану схемасын, облыс орталығын, республикалық маңызы бар қаланы және астананы салудың бас жоспары жобасын бекіту туралы қазақстан республикасы үкіметіне ұсыныс енгізу әкімшілік аудандардың аудандық жос-парлануы (облыс орталықтарынан басқа) және аудандық маңызы бар қалаларды салудың бас жоспарларын бекіту де жатады.аудандық мәслихаттар құзіретіне қалалар, тиісті аудан аумағын-да орналасқан кенттер мен ауылдар салудың бас жоспарларын бекітуде жатады.мәслихат өз өкілеттігін сессияларда тұрақты комиссиялары мен өзге де органдары, мәслихат сессиясының депутаттары мен хатшысы арқылы қазақстан республикасы заңдарында белгіленген тәртіпте жүзеге сессиясының төрағасын мәслихат депутаттары арасынан сайлайды. мәслихат сессиясының төрағасы өз функцияларын босатылмаған негізде жүзеге хатшысы тұрақты негізде жұмыс істейтін лауазымды тұлға болып табылады. ол депутаттар арасынан сайланады және қызметтен мәслихат сессияда босатады. мәслихаттың хатшысы мәслихат өкілеттігінің мерзіміне өз өкілеттігі мерзіміне тұрақгы комиссиялар құрады. олар-дың саны жетеуден аспауы тиіс, тұрақгы комиссиялардьщ төрағаларымен мүшелерін өз депутатгары арасынан тиісті мәслихат комиссиялар өздері сайлаған мәслихат алдьшда аппараты мәслихат пен оның органдарын үйымдастыру, құқықтық, және басқа қамтамасыз етуді жүзеге асырады, депутаттарға олардың өкілеттіктерін жүзеге асыруына көмек көрсетеді. мәслихат аппараты жергілікті бюджет есебінен қаржыланатын мемлекеттік мекеме болып республикасы 2001 ж. 24 желтоқсандағы заңымен қазақстан республикасы салық кодексінің қабылдануьша байланысты қазақстан республикасы "алматы қаласының ерекше мәртебесі туралы" заңына өзгертулер енгізілді және алматы қ. мәслихаттың өкілетгігінен занды және жеке тұлғалар өздерінің фирмалық атауларында, қызмет көрсету белгілерінде, тауар белгілерінде алматы қаласының нышандарын пайдаланғаны үшін салымның тәртібі мен қаланың өкілді органының құқығы алынып тасталынды. қазақстан республикасы 2004 ж. 11 мамырдағы заңымен, мәслихаттардың өкілеттіктеріне қосымша әкімнің ұсынысы бойынша облыстың (қаланың, ауданның) "құрметті азаматы" атағын беру жатқызылды. одан басқа, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың мәслихаттары қоршаған ортаның ластануына мен қалалар бойынша алғанда) айқындауға, қоршаған ортаны ластағаны үшін қазақстан республикасы зандарына сәйкес төлемдер ставкаларын бекітуге мүмкіндіктер алды. мәслихаттың бірқатар өкілеттіктері жаңа, өзгертілген редакцияда мазмұндатүды.қр 2004 ж. шілдедегі заңымен қазақстан республикасы 2004 ж. шілдедегі 570 заңы(қр парламентінің жаршысы,2004, 14, 84-бап). алматық. мәслихаты қосымша құқықтарға ие болды: қала аумағын абаттандыру, санитарлық тазалау, тазалық сақтау және жинауды ұйымдастру тәртібін қаласының құрметті азаматы" атағын белгілеуге және оны беру тәртібі мен шарттарын республикасы 2004 ж. шілдедегі заңымен қазақстан республикасы 2004 ж. шілдедегі 583 заңы(қр парламентінің жаршысы, 2004, 17, 97-бап). мәслихапың өкілеттігіне қосымша аумақтық, округтік және учаскелік сайлау комиссияларының мүшелерін сайлау туралы қазақстан республикасы заң шығару актілеріне сәйкес сайлау республикасы 2004 ж. 20 желтоқсандағы заңымен қазақстан республикасы 2004 ж. 20 желтоқсандағы 13 заңы (қр парламентінің жаршысы, 2004, 23, 142-бап). 1998 ж. 20 мамырда қабылданған "қазақстан республикасы астанасының мәртебесі туралы"қр заңымен қ. жергілікті өкілді қатысты мәселеге редакциялық сипаттағы өзгертулер енгізілді.осы қүжатпен алматы қ. мәслихаты өкілеттігінің республикасының заңнамасында көзделген өзге өкілеттіктерін жүзеге асыру" алынып тасталынды 3. қазақстан республикасының мемлекеттік билік жж.):