text: антропикалық фактор өсімдік пен жануарлар дүниесі құрамына, түрлердің территория бойынша немесе су қоймаларына таралуына және олардың саны мен сапа жағына адамның әр түрлі әрекетөсер етуі. адамның өсімдік пен жануардың өсуінен сондайақ өшуіне де әсер ету өрекеті екі түрлі болады: 1) тікелей әсер жануарларды қыру, жою, су қоймаларын улау немесе оларды қоргау тағы басқалар.; 2) жанама әсер ағаштарды кесіп алу, даланы жырту, батпаңтарды құрғату тағы басқалар. соңғы өсерге байланысты жануарлар мен өсімдіктердің бір турі жойылып, екінші бір пайдалы түрі дамиды. толковый географический словарь. под общей редакцией академика ан казсср, проф. с. к. кенесбаева кандидата филол. наук а. а. абдрахманова. алма-ата, изд-во «наука», 1966, стр. 204. (академия наук казахской сср. институт языкознания. сектор физической географии). составители: ж. аубакиров, с. абдрахманов, к. базарбаев.