text: диана кюрис (фр.diane kurys; желтоқсан 1948 франция мемлекеті, лион қаласында мемлекетінде дүниеге келген) француз актрисасы, кинорежиссер, сценарист және продюсер. кюрис көбіне балалық шақ пен жасөспірім кезіндегі естеліктерге негізделген, мелодрама шеңберінде сценарийлер жазды. диана кюрис бала кезінен ата-ана арасындағы кикілжіңді көріп өседі. оның ата-анасы 1954 жылы ажырасып кетеді. осы оқиғадан кейін анасы қыздарымен бірге париж қаласына көшуге шешім қабылдайды. бұл дианаға айтарлықтай әсер етті. тіпті осы оқиғалар оның бірнеше фильм сценарийіне арқау болды. диана өзінің фильмдерінде ата-аналарының бірге болғанын қалайтынын көрсетеді. диана кюрис 1964 жылы оның әріптесі александр аркадимен танысып, оған тұрмысқа шығып, музасына айналады. 1991 жылы ұлдары яша кюрис дүниеге келді (фр. yacha kurys, қазір саша сперлинг лақап атымен белгілі жазушы). комедиялық актриса 1970 жылдардан бастап режиссураға ден қоя бастайды. 1976 жылы бар күш жігерін өмірбаян түріндегі сценарийін жазуға жұмсап, жұмысы сәтті шыққан диананың келесі жылы ”diabolo menthe” фильмі жарық көреді. аталмыш фильм "атадан балаға мұра" болып қалатын фильмдерінің бірі болды. диана кюристің нәзік реализм мен оптимизмді қоса кейіпкерлердің сезімі мен ұмтылысын суреттейтін суретші ретіндегі таланты байқалады. бұл фильм 1977-жылы луи деллюк сыйлығына ие болды. сорбоннада орталық паркінде орналасқан жюль ферри лицей оқушысы кезінде әдебиет пәнін сүйіп оқитын. бұл оның мамандық таңдауына әсер етті. 1967 жылы мамыр айында студенттер көтерілісінен кейін кюрис университеттен шығып, аркади екеуі театрда жұмыс істей бастайды. ол сегіз жыл бойы театрда, кинода өз өнер көрсетеді. алайда актерлік қабілеті жеткіліксіз екенін және режиссердің алдына актриса ретінде барлық қырын аша алмайтынын түсінеді. бұл оған жазушылық пен кино түсіруге жол ашты. 1970 "таудағы жарри" альфред жарридің романы бойынша, жан-луи барроның қойылымы (элиз-монмартр театры) 1971 "жазғы түнгі арман" мишель де ре автордың қойылымы (везон-ла-ромен фестивалі) 1972 "виктор немесе биліктегі балалар" роджер витрак, жан бушоның қойылымы (канадағы комедия театры) 1973 "сараң" мольер жорж верлердің қойылымы 1974 "барабан иесі" жан пелегри, александр аркадидің қойылымы (сюрен театры) 1980 жылы "cocktail molotov фильм кейіпкерлерін франсуа клюз, элиза карон және филип леба сомдап шықты. 1983 жылы миу-миу, изабель юппер секілді талантты актерлар құрамынан тұратын "бір көргеннен ғашық болу" («любовь первого взгляда») фильмі жарық көрді. бұл қырқыншы жылдары қоғамда қалыптасқан әдет-ғұрыпты сипаттайтын диана кюристің отбасылық естеліктеріне негізделген фильм. "бір көргеннен ғашық болу" фильмі халықаралық деңгейде мойындалып, көптеген жүлделерге ие болды. сонымен қатар, 1984 жылы үздік шетелдік фильм ретінде "оскарға" ұсынды. 1940 жылы канн фестивалінің ашылуына байланысты питер койот, грета скакки секілді әріптестерімен бірге "ғашық адам" («влюблённый мужчина») фильмін ұсынады. 1990 жылы диана кюристің "мұндай өмір" ("такова жизнь" la baule-les-pins) атты маңызды фильмі жарық көрді. 1999 жылы джордж санд пен альфред де мусеттің қарым-қатынасын баяндайтын "ғасыр балалары" ("дети века" костюм-драма сахнасын қойды. 2003 жылы тоғызыншы фильмі "мен қаламын" ("я остаюсь!") деген атпен жарық көрді. актерлық құрам: софи марсо, чарльз берлинг және винсент перес. 2005 жылы "туған күн" атты фильмі шықты. 2013 жылы лион қаласында түсірілген "әйел үшін" фильмі жарық көрді. диананың ата-анасының оқиғасы "әйел үшін" өмірбаяндық фильміне арқау болады. 1972 "аттиланың балалары" жан-пьер басти 1973 "арыш" анри грациани 1973 "бежит, бежит предместье" жерар пирес 1974 "ұлы детективтер" әдемі аққұба 1974 "қас қарайған кезде кездесу" жан эрман 1975 "жолбарыстар отряды" виктор вик (телесериал) 1975 "шақыру" 1975 "ламбер ісі" 1975 лорд төрешісі" андре 1975 "амабльдің әкесі" клод сантелли (телесериал) 1976 "ф ... сияқты фэрбэнкс" морис дугоусон 1976 "балтимор қонақ үйі" аркади 1976 "казанова феллини" 1977 комиссар мулен" клаус 1977 "таяз шұңқыры" жак требут. 1977 "соңғы минуттар: ауыл құлыптары" ги лессертис. 1977 "жалбыз содасы" diabolo menthe 1980 "молотов коктейлі" cocktail molotov 1983 "бір көзқараста махабат" 1987 "ғашық адам" 1990 "осындай өмір" la baule-les-pins 1992 "махаббаттан кейін» après l'amour 1994 "алты күн, алты түн" (түпнұсқада «ессіздікке дейін» fo la folie) 1999 "ғасыр балалары" 2003 "мен қаламын!" 2005 "туған күн" l’anniversaire 2006 "саган" sagan 2013 "әйел үшін"/ pour une femme 2016 arrête ton cinema! 2018 ma mère est folle (түсірілім кезеңі) 1977 луи деллюк сыйлығы 1983 бір көзқарас махаббат фестивалі бойынша фипресси сыйлығы 1983 ұлттық киноакадемияның "бір көзқарас махаббат" бойынша махаббат сыйлығы 1984 «сезар» номинациясы бойынша «ең жақсы сурет» және «бір көргеннен-ақ махаббат» сценарийі ұсынылды 1987 «ғашық адам» фильмі үшін канн пальма-д'ор пальмасына ұсынылды. carrie tarr: diane kurys. manchester university press, new york, 1999, isbn 978-0719050954