text: мүшел 12 жылдық айналым (цикл). жыл басы қазақша көктемде күн мен түн теңелуінен саналады (наурыздың 22). айналым тышқан жылынан басталады. мүшел жыл санау күнтізбесі көне түркі мәдениетінен алынып, қытай, тибет халықтарына тараған. бұл жер тарауы делінеді. таңбасы/пінин хайуантаңбасы мүшелжылдары қырғызтілінде өзбектілінде орыстілінде 子 (zǐ) тышқан жылы чычкан жылы kalamush год мыши 丑 (chǒu) сиыр жылы уй жылы sigir год коровы 寅 (yín) барыс жылы барс жылы yoʻlbars год тигра 卯 (mǎo) қоян жылы коен жылы quyon год зайца 辰 (chén) ұлу жылы улуу жылы ajdaho год дракона 巳 (sì) жылан жылы жылан жылы ilon год змеи 午 (wǔ) жылқы жылы жылкы жылы ot год лошади 未 (wèi) қой жылы кой жылы qoʻy год овцы 申 (shēn) мешін жылы мечин жылы maymun год обезьяны 10 酉 (yǒu) тауық жылы тоок жылы tovuq год петуха 11 戌 (xū) ит жылы ит жылы it год собаки 12 亥 (hài) доңыз жылы доңуз жылы choʻchqa год свиньи мүшелжылдары күнтізбе жылдары тышқан жылы 1960 1972 1984 1996 2008 сиыр жылы 1961 1973 1985 1997 2009 барыс жылы 1962 1974 1986 1998 2010 қоян жылы 1963 1975 1987 1999 2011 ұлу жылы 1964 1976 1988 2000 2012 жылан жылы 1965 1977 1989 2001 2013 жылқы жылы 1966 1978 1990 2002 2014 қой жылы 1967 1979 1991 2003 2015 мешін жылы 1968 1980 1992 2004 2016 тауық жылы 1969 1981 1993 2005 2017 ит жылы 1970 1982 1994 2006 2018 доңыз жылы 1971 1983 1995 2007 2019 мүшел жас мүшелтой