text: мұхаммед вафа ибн мұхаммед захир карминаги (1685 жыл 1769 жыл) бұхара тарихшысы. вафа қази атымен де танымал болған. мұхаммед карминаги классикалық парсы әдебиетімен танысып, араб тілін меңгерді, өлеңдер жазды. бұхар хандығын әбайдолла хан (1702 1711) билеген кезде кітапхана меңгерушісі (китабдар) қызметін атқарды. мұхаммед карминаги бұл қызметті келесі билеуші абул-пайыз ханның (1711 1747) және бұхарадағы жаңа орны маңғыт әулетінің негізін қалаушы мұхаммед рахымның (1755 1759) кезінде де атқарған тәрізді. мұхаммед карминаги парсы тілінде (“хан сыйлығы”) атты еңбек жазды. бұл шығарма “тарих-и-рахим хан” (“рахым ханның тарихы”) деген атпен де белгілі болды. “хан сыйлығында” автордың “шухрат” деген жасырын атпен (тахаллус) берілген өлеңдері де кездеседі. оның басқа шығармалар беймәлім. мұхаммед карминаги өз еңбегінде 1759 жылға, яғни мұхаммад рахым ханның қайтыс болған кезіне дейінгі оқиғаларды қамтыған. “тухфат ал-ханиге” байланысты материалдар ташкент, душанбе, қазан қалалары сақталған. мұхаммед карминагидің еңбегі 18 ғасырдағы қазақтардың бұхар хандығымен оның тарихы жөніндегі маңызды тарихи ескерткіш болып есептеледі. онда қазақтардың бұхар хандығындағы саяси тартыстарға қатысуы, маңғыттармен одақтастық жөнінде бағалы деректер баяндалған. бұхара. бұхара мұхаммед рахым душанбе санкт-петербург ташкент мұхаммед карминаги 1. қазақ энциклопедиясы, том.