text: маршалл аралдары республикасы (, тынық мұхитының батыс бөлігінде орналасқан мемлекет. жер аумағы 181 км². халқы 68 мың (2000). халқының көпшілігі микронез. нәсілдік түрге жататын маршалдықтар. ресми тілі ағылшын тілі. діні астанасы —маджуро қ. м. а. р. президенттік республика. жоғ. заң шығарушы билікті қос палаталы парламент жүзеге асырады. ұлттық мейрамы конституция күні мамыр (1979). ақша бірлігі ақш долл. м. а. р. 1991 жылдан бұұ-ға мүше. маршалл аралдары шағын, аласа маржанды атолдар. негізгі табиғи байлықтары: фосфорит кендері, теңіз өнімдері. аралдардың климаты тропиктік, пассатты муссондық. айлық орташа температурасы 26 33°с аралығында. жылдық жауын-шашынның орташа мөлш. 1800 мм, кейде құрғақшылық та болып тұрады. өсімдіктер дүниесін кокос пальмалары мен басқа жаңғақтық ағаштар, мәңгі жасыл бұталар құрайды. жануарлар дүниесі барынша жұтаң. аралдар аумағын адамдар бұдан мың жылдай уақыт бұрын қоныстанған. ежелгі тарихы жөнінде деректер мардымсыз. маршалл аралдарын 1526 ж. испандық м.сааведра ашты. бірақ 1788 ж. аралдарды жан-жақты зерттеген ағылшын капитаны дж.маршалл құрметіне маршалл аралдары деп аталды. аралдар 17 19 ғасырларда испанияның отары болды. 1885 86 жылдары аралдарды германия өз иелігіне айналдырды. 1914 жылы маршалл аралдарын жапон әскерлері басып алып, мандаттық жүйемен жапония мемлекетінің басқаруында болды. екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аралдар әскери қимылдар аймағына енді. жапония жеңілгеннен кейін бұұ-ның қамқорлығына өтіп, 1947 жылдан ақш-тың басқаруына берілді. бикини мен эниветок атолдары америк. атом қаруын сынайтын полигонға айналды (1963). аралдар 1979 жылдың мамырда өзін-өзі басқару құқығына ие болды. 1990 жылы бұұ маршалл аралдарының тәуелсіздігін мойындап, 1991 жылы 21 қазанда тәуелсіз мемлекетке айналды. экономикасының негізгі салалары a.ш. (кокос, бұрыш, асқабақ) мен туризм. туризм тұрғындардың 10%-ын жұмыспен қамтамасыз етеді. өнеркәсібі балық пен копра өңдеумен шектелген. экспортқа фосфаттар, балық, кокос майы мен копра шығарады. сырттан машина, азық-түліктің кейбір түрлерін, электроника, байланыс, тұрмыстық бұйымдар әкеледі. өлттық жалпы өнімнің жан басына шаққандағы мөлш. 1730 ақш долл-на тең. негізгі сауда серіктестері ақш пен жапония. елдер