text: нұғыман сәрсенұлы манаев (17.09.1894, атырау облысы, құрманғазы ауданы жанбай ауылы 1942) ғалым, ағартушы, мемлекет қайраткері. уфадағы "ғалия" медресесін бітірген (1916). бейімбет майлинмен бірге "садақ" атты қазақ оқушыларының қолжазба журналын ұйымдастырып, қосымша редакторы болған. "айқап" журналында мақалалары, 1915 жылы "аяқталмаған романнан үзінді" көркем туындысы жарияланған. медреседен кейін туған ауылында ұстаздық етіп, "талап" мектебінің негізін салады. болашақ мұғалімдер даярлайтын қысқа мерзімді курстар ұйымдастырған. 1919 22 жылдары жергілікті кеңес, оқу-ағарту жұмысына басшылық жасайды. 1923 25 жылдары бөкей губерниясы атқару комитетінің орынбасары, губерния партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 1925 26 жылдары орал губерниясында бөлім меңгерушісі, 1926- 29 жылдары жетісу губерниясы, ақтөбе округ партия комитетерінің бірінші хатшысы, 1929 30 жылдары қазақ акср-інің халық ағарту комиссары қызметтерін атқарған. кейінгі жылдары аудармашылық және шығармашылық жұмыспен айналысқан. "иман ислам" (т.жароковпен бірге) кітабы, "жастар арасында", "азамат" шағын пьесалары бар. шәңгерей бөкеев өлеңдері, спандияр көбеевтің "қалың мал" романы жайлы зерттеулері ұлттық әдебиеттану ғылымына қосылған сүбелі үлес болып табылады. манаев 1934 жылы шәңгерейдің өлеңдер жинағын жеке кітап етіп бастырып, алғы сөзін, өмірбаянын, түсініктерін жазған. 1918 жылы уфадағы “ға-лия” медресесін бітірген. 1916 20 жылдары уфадағы “шығыс баспасы” баспаханасында әріп теруші, корректор, “орал” газетінде жауапты хатшы, мектеп мұғалімі, кедейлер комитетінің төрағасы, астрахань қалалық халық ағарту бөлімінің меңгерушісі болып істеді. 1921 28 жылдары теңіз уездік атқару к-тінің төрағасы, бөкей, орал губернияларында халық ағарту, үгіт-насихат бөлімдерінің меңгерушісі, орал қаласындағы “қы-зыл ту” газетінің редакторы, 1926 28 жылдары жетісу губерниясы және ақтөбе округтік комитетітінің жауапты хатшысы, 1929 30 жылдары қазақ акср-і халық ағарту халық комиссары, 1932 37 жылдары қазақ мемлекеттік баспасының, қазақ өлкелік комитеті мәдени-ағарту бөлімінің қызметкері, қазақ институтында аудармашылар секторының меңгерушісі қызметтерін атқарған. 1938 жылы жазықсыз тұтқындалып, ату жазасына кесілген. 1958 жылы мамыр айында ақталды.