text: едіге жаров (1952 жылы 19 қаңтарда алматы облысы, нарынқол ауылында дүниеге келген) спорттық гимнастикадан қазақтан шыққан ең танымал бапкер. екі дүркін олимпиада чемпионын тәрбиелеп шығарған. бүгінгі күні едіге нұрмаханұлы спорттық гимнастикадан канада құрамасының бапкері. халықаралық гимнастика федерациясы техникалық комитетінің мүшесі, fig жаттықтырушылар академиясының бас эксперті. канада тарихында спорттық гимнастикадан олимпиада чемпионын дайындаған тұңғыш бапке. әкесі осы нарынқол даласында 1930 жылы дүние есігін ашып, 1957 жылы өмірден озады. ал анасы нұри салауатқызы 2007 жылы өмірден озды. кейін алматыға келіп мектеп тәмамдаған соң, қазақ дене шынықтыру инстутынан диплом алып шықты. бала едіге алғаш спорт залға барып жүрген сәтте онымен бірге ғарышкер талғат мұсабаев та бір топта болыпты. едіге аға зайыбы маргарита екеуі бір ұл, бір қыз тәрбиелеп отырған бақытты отбасы. ұлы руслан 29 жаста. оттава қаласының әкімдігінде істейді. ал қызы карина 24 жаста. монреаль университетін аяқтап, қазір ағылшын, француз тілінің маманы, аудармашы. 1988 жыл. әйгілі ксро-ның атын әлемге жайған валерий люкин сеул олимпиадасында екі алтынды қанжығасына байлады. міне, сол люкиннің томағасын сыпырған осы едіге бапкер еді. кейін білікті бапкерден шыңдалып шыққан люкин талай мәрте әлем біріншілігінің шыңын бағындырды. едіге жаров дайындаған шәкірттері әлемде ешкім жасамаған бірнеше элементтерді дүниеге алып келді. сол әдістердің бірі һәм бірегейі белдемеде (турник) 360 градус бұрылыспен алға бүгіліп жасайтын сальто. бұл әдісті ойлап тапқан осы едіге бапкер еді. аумалы төкпелі тоқсаныншы жылдары едіге аға жаров францияға кетті. француздардың арнайы шақыруымен осы елдің құрамасын 2000 жылға дейін жаттықтырды. 1995 жылы шәкірті жил стабло еуропа чемпионы атағын жеңіп алса, 1997 жылы тағы бір шәкірті франция чемпионатында топ жарды. бірақ едіге аға франция жұртынан көп кемсітушілік көріпті. ұзақ жыл талмай баптап, жауапты сын алдында ащы терін алып, бәйгеге қосқан шәкірті шығыршықта не бел темірде шырқ үйіріліп, өнер көрсетіп жатады. басқа бапкерлер сияқты ел қатарлы қасында отыра алмай, шәкіртінің қимыл қозғалысын бапкер бөлмесіндегі теледидардан немесе трибунадан тамашалады. мұндай кемсітушілікке шыдамаған, едіге бапкер 2000 жылы канадаға кетеді. едіге ағаның баруымен тұралап тұрған канада гимнастикасы аяқтан тұрды. оған дәлел, 1999 жылғы әч бар жоғы 18 орынға тұрақтаған канада, 2001 жылы 12 орынға, ал 2003 жылы орынға табан тіреді. өсу деп осыны айтыңыз. 1976 жылдан кейін тұңғыш рет, 28 жылдық үзілістен кейін 2004 жылы канада гимнасшылары олимпиада табалдырығын аттады. сол жолы канадалық кайл шифелт афины ойындарының чемпионы атанды казахстанский агрегатор новостей. thenews.kz ұлттық спорт порталы. alaman.kz