text: лиллиан дайана гиш (, 14 қазан, 1893 27 ақпан, 1993) 75-жылдық мансабы бар, дэвид уорк гриффиттің мылқау фильмдері арқылы жұртқа танымал болған америкалық актриса. əйгілі актриса дороти гиштің əпкесі. лиллиан гиш германиядан келген отбасы шаңырағында, огайо штатында 1893 жылы дүниеге келді. əкесі, джеймс ли гиш көп саяхаттайтын, сондықтан анасы мэри күні-түні жұмыс істеуге мəжбүр болды. ол үлкен сахнаға бес жасында шықты. бой жеткеннен кейін, дороти əпкесімен бірге көшпелі театрдың труппасына қосылды. əпкелі-сіңлілі екеуі жолын жарнамалар мен мелодрамалардан бастады. 1912 жылы лиллиан гиш мэри пикфордпен танысады, дəл сол актриса дэвид уорк гриффитке əпкелі-сіңлілі гиштерді таныстырып, «biograph» продюсерлік орталығымен келісімшартқа тұруына көмектеседі. гриффиттің қол астында жұмыс жасағанда алғаш рет лиллиан гиш «невидимый враг» фильмінде ойнайды. кейінірек гриффиттің көптеген фильмдеріне түседі: «рождение нации», «сиротки бури» (1921), «нетерпимость», «сломанные побеги» (1919). 1920 жылы ол «моделируя собственного мужа» атты фильм түсіреді. «biograph» продюссерлік орталығынан кейін лиллиан гиш «mgm» студиясымен келісімшартқа отырады, бұл жерде оның бірінші еңбегі «богема» фильмі (1926) болады. 1928 жылы гиш «mgm»-нен кетіп, театрға оралды. 1943—1945 жылдар аралығында театр труппасымен бірге американы аралады, осы кезеңде ол «трёхгрошовая опера», «песня лютни», федор достоевскийдің романы бойынша жазылған «преступление наказание» секілді қойылымдарға қатысты. лиллиан гиш гриффиттің жанында 1948 жылы ол қаза болғанға дейін болып, оған жəне оның əйеліне күтім көрсетті. жиырмасыншы ғасырдың қырқыншы жылдарында ол «комедианты» (1967), «свадьба» (1978) жəне тағы басқа дыбысты фильмдерге түсіп, «дуэль под солнцем» (1946) фильміндегі еңбегі үшін «оскар» сыйлығына номинант атанды. 1970 жылы кинематографтың дамуына қосқан үлесі мен əртістік шеберлігі үшін американдық киноакадемияның арнайы сыйлығын, ал 1984 жылы американдық сыйлығын иеленді. 1973 жылы франсуа трюффо əпкелі-сіңлілі гиштер жайлы «американская ночь» фильмін түсіреді. соңғы рет лиллиан 1987 жылы «августовские киты» атты фильмге түсіп, 93 жасында көрерменге жол тартты. лиллиан гиш 1993 жылы 27 ақпанда ұйықтап жатқан кезінде қайтыс болады, ол 1968 жылы дүниеден өткен əпкесі дороти гиштің жанында нью-йорктегі қасиетті бартоломью шіркеуінің жанында жерленген. 1912 невидимый враг an unseen enemy 1912 любительница румян the painted lady 1912 мушкетёры аллеи пиг musketeers of pig alley 1913 барышня мышка the lady and the mouse дочь торговца 1913 юдифь из бетулии judith of bethulia молодая мать 1914 зыбучие пески the quicksands 1915 рождение нации the birth of nation 1916 нетерпимость intolerance: love’s struggle throughout the ages 1919 сломанные побеги broken blossoms 1919 верное сердце сузи true heart susie 1920 путь на восток way down east 1920 моделируя собственного мужа 1921 сиротки бури orphans of the storm 1926 богема la boheme 1928 битва полов the battle of the sexes 1928 ветер the wind 1946 поединок на солнце duel in the sun 1955 ночь охотника the night of the hunter 1960 непрощённая the unforgiven матильда захария 1967 комедианты the comedians 1978 свадьба wedding 1987 августовские киты the whales of august «оскар» 1971 киноакадемия алдындағы кино өнерінің дамуына қосқан зор үлесі мен еңбегі үшін «оскар» сыйлығы берілді. америкалық кино өнері институты 1984 «бүкіл өмірінде қол жеткізген 