text: (мезо… және грек. nephros бүйрек), алғашқы бүйрек, вольф денесі омыртқалы жануарлардың жұп зәр шығару органы. мезонефрос балықтардың және дамуының барлық кезеңдерінде сақталады әрі зәр түзілетін орган болып саналады. бауырымен құстарда және сүтқоректілерде мезонефрос олардың ұрықтарының дамуының алғашқы кезеңдерінде пайда болады да, кейінгі даму кезеңдерінде оның орнына жамбас немесе екінші реттік бүйрек (метанефрос) пайда болады. бауырымен құстардың және ұрықтарының дамуының соңғы кезеңінде аталықтарында мезонефростың көп бөлігі аталық бездің қосалқы бөлігіне, тұқым жолына және несепағарға вольф өзегіне айналады. ал аналық организмдерде мезонефростан жұмыртқа жолының қосалқы бөлімі түзіледі. кейбір аналық организмдерде мезонефрос жойылып кетеді.