text: ысқы, қияқ ысқылы-ішекті музыка аспаптарын тарту үшін қолданылатын жылқының құйрық қылы керілген ағаш таяқша. ы-ның алғашқы аталуы 10 ғ-дағы жазба деректерде кездеседі. осы жазбаларға қарағанда ы. ең әуелі мұсылман елдері мен византияда пайда болып, кейінірек еуропа елдеріне тараған. ы-ның озық үлгілерін 18 ғ-да француз шеберлері ф.турт, ж.б. вильом, сондай-ақ италиялық муз. аспаптар жасау шеберлері а.корелли, в.крамер, д.тартини мен д.б. виотти, орыстың скрипка жасаушысы н.киттель, т.б. дүниеге әкелді. ы-ның қылдарын қатты керіп, не болмаса босатып тұратын арнаулы бұрамалы мех. тетігі болады. қазіргі кезде ы-ның турт жасап жетілдірілген түрі (қыл-ды тарту, босату тетігі бар) қолданылады. оның ұзындығы 74 75 см-ге жетеді. ы. қылының тұтқырлығын арттыру (дыбыс жақсы шығу үшін) мақсатымен оған шайыр жағылады. қазақтың қылқобызы ы-ның көне түрі қияқпен (садаққа ұқсас) тартылған