text: базальттан істелген клеопатраның мүсіні клеопатра vii филопатор - (б. з. д. 69, александрия 30, сонда) мысырдың соңғы патшайымы, птолемей әулетінен шыққан клеопатра птолемей хіі-нің қызы. 21 жыл елді басқарған. римнің әскери қолбасшысы марк антонийға деген драматикалық махаббатымен аты шығып, көптеген әдебиет шығармаларда және кинода бейнеленген. клеопатра б.з.д. 69 жылы қарашада туған. мысыр патшасы птолемей хіі-нің үш қызының бірі болған. балалықшағы және жастық шағы туралы мәлімет жоқ. б.з.д. 51 ж. наурыз айында птолемея xii қайтыс болғаннан кейін клеопатра сол кездің заңы бойынша, жасар інісі птолемей xiii-мен формальды ресми некеге тұрып таққа отырады. ресми лауазымы θέα φιλοπάτωρ (теа филопатор). бастапқа кезде жалғыз өзі елді басқарды. інісі өсіп, оның тәрбиешісі теодоттың және қолбасшы ахиллдың демеуімен таққа талас басталады. нәтижесінде клеопатра б.з.б. 48 ж. сирияға қуылды. сурет:cleopatra and caesar by клеопатра мен цезарь. жан-леон жером,1866 ж. бірақ александрия соғысынан кейін рим императоры ю.цезарьдің көмегімен таққа қайта оралады. птолемей хііі қашып жүріп суға батып қайтыс болады, ал клеопатра ресми түрінде кішкентай інісі птолемей xiv-мен формальды некеге тұрып, шын мәнісінде мысырда тұтас билікке еге болады. 52 жасар цезарь клеопатраға ғашық болып қалып, риммен мысырдың арасында қарым-қатынасы артып, император тибрдың жағасында клеопатра үшін вилла соғады. осы клеопатра цезарьдан 23 маусым б.з.д. 47 жылы ұл туады, атын птолемей цезарь деп қояды лақап аты цезарион). де бре, антоний мен клеопатраның тойлауы, 1669 15 науырыз б.з.д. 44 ж. цезарь өлтіріліп, римде тақ таласы басталады. шілденің басында клеопатра александрияға қайтып оралады. көп ұзамай 14-жасар птолемей xiv қайтыс болады (иосиф флавийдің болжамы бойынша, оны клеопатраның өзі уландырып өлтірген, өсіп келе жатқан баласына кедергі балмасын деп). мысырда сол кездері өте қиын жағдайда болды: бір жағынан ашаршылық, жыл құрғақшылық, халықтың наразылықтары өскен. ал екінші жағынан елде цезарьдің дұшпандары билеп отырды. осы жағдайда клеопатра марк антониймен жақындасып, оның октавианға қарсы соғысында қаржымен көмектесіп, қарсы күресін қызу қолдайды. 40-жасар марк антоний 28-жасар жас патшайымды жақсы көріп қалады. осы 10 жылдаң астам созылған махаббат хиқкаясының нәтижесінде клеопатра б.з.д 40 жылы антонийдан егіз туды: ұлдың атын гелиос («күн») деп қойып, қыздың атын селена («ай») деп қойды. б.з.д. 36 ж. антонийдан үшінші бала птолемей филадельф атты ұл тапты. б.з.б. 32 ж. рим империясында азаматтық соғыс басталды. б.з.д. 31 жылы акциум түбінде клеопатра мен антонийдің әскері жеңіледі. б.з.д. 30 ж. көктемде октавиан армиясы мысырға кіреді. сурет:the death of cleopatra өлімі, реджинальд артур, 1892 клеопатра өзінің серіктес әйелдерімен тығылып, өтіріктен ішіп қайтыс болған туралы жалған хабар береді. оны естіген антоний өз өзіне пышақ салып қайтыс болады. көп ұзамай клеопатра да октавианның алдында басын игісі келмей ішіп өз өзін өлтіреді. клеопа́тра бейнесі көрнекті драматургтер (у.шекспир, б.шоу) мен суретшілер (п.рубенс, дж.тьеполо) көрініс тапты.