text: әлемдік саясат (ғылыми зерттеулер саласы ретінде) - ағылш. world politics xx ғасырдың соңғы ширегінде ақш-та пайда болған, ғылыми және білімдік пән; 350 жылдан астам үстемдік еткен вестфальдық жүйенің орнына келген, жаһандану жағдайында қалып- тасқан әлемнің жаңа саяси жүйесін зерттейді. вестфаль жүйесі еуропадағы отыз жылдық соғыс аяқталып, 1648 ж. вестфаль бейбіт келісіміне қол қойылғаннан кейін құрылды. ұлттық егемендік принципін негізгілердің бірі ретінде мойындап, вестфаль бейбіт келісімі жаңа сая¬си қатынастарға жол ашты. ол бойын- ша мемлекеттік егемендік ұғымы орны- ғып, кез келген мемлекет өз аумағында толық билікке жетті және сыртқы сая- сатын дербес анықтайтын болды. бүл құқық басқа мемлекеттермен де мойындалады. өзіне тән басқару тетіктері мен аппараты, саяси және құқықтық нормалары бар ішкі және мемлекетаралық қатынастар жүйесі қалыптаса бас- тады. осы уақыттан бастап мемлекет әлемдік саяси жүйені құрайтын "молекула" күйіне түсті. классикалық вестфаль жүйесінде халықаралық қарым- қатынас мүшелері қандай да бір міндеттерді шешуде коалицияға бірік- кен немесе өз беттерінше әрекет еткен тек мемлекет болды. саяси қатынастарды талдаумен айналысатын ғылымдар да пайда болды: мемлекетті талдау деңгейінде саясаттану; мемлекеттердің қарым-қатынасы деңгейінде халықаралық қатынастар.