text: ұйқы безі - сыртқы және ішкі секреция безі. сыртқы секреция безі ретінде ол ас қорыту ферменттеріне бай ұйқы безі сөлін бөледі. сонымен қатар, ұйқы безі арақашықтарының жасушалары инсулин гормонын қанға бөледі. сыртқы секреция без бөлігі құрылысы жағынан бездерге жатады. бездің сөл бөлетін соңғы бөлімі көпіршік тәрізді болады. олардан шығатын шығару өзектері негізгі без өзегін түзеді. ұйқы безінің өзегі он екі елі ішекке ашылады. ұйқы безінің эндокринді бөлігін панкреаттық (лангерганс) аралшықтары құрайды. олардың пішіні дөңгелек немесе сопақша болып, әр түрлі без бөлікшелерінде орын тебеді. аралшық жасушалары а, в, д, д және рр болып бірнеше түрге бөлінеді. ең көп кездесетін в-жасушалар инсулин гормонын түзіп, қандағы глюкозаның мөлшерін азайтып, оны гликогенге айналдырады. а-жасушалар түзетін глюкагон гормоны, керісінше, гликогенді глюкозаға айналдырып, оны қанға өткізеді. д- жасушалар аз мөлшерде кездеседі. бұл жасушалардың гормоны а- жасушалар гормондарының түзілуін тежейді. д- жасушалар қан қысымын төмендететін, ұйқы безі сөлінің бөлінуін күшейтетін гормон бөледі. рр-жасушалар гормоны қарын сөлі мен ұйқы безі сөлінің түзілуін реттейді.ұйқы безінің жалпақтау болып келетін бас жағы ұлтабарға жабысып кірігіп тұрады. сіңірілу күрделі физиологиялық процесс. аш ішектің ішкі бетінде бүрлер болғандықтан, барқыт секілденіп көрінеді, солардың қатысымен белок, май мен көмірсудың ыдырау өнімдері қанға сіңеді. бүршіктердің өте көп болуы аш ішектің кілегейлі қабықшасының сіңіру бетін едәуір арттырады. бүрдің әрқайсысына қан тамырлары мен лимфа тамырлар келеді. олар қоректік заттардың суда еріген ыдырау өнімдерін өзіне сіңіріп алады. сіңіру дегеніміз сүзілу, диффузия секілді таза физикалық процесс қана емес, сонымен қатар ол қоректік заттардың бүрлерден өтуі арқылы жүзеге асатын физиологиялық процесс болып табылады. бүрлер ішектерде тіршілік ететін қан лимфаға өтуіне кедергі жасай отырып, қорғану қызметін де атқарады. жүйе