text: катынас, екі санның қатынасы бір санды екінші санға бөлу. бір шаманы өлшем бірлігі ретінде қабылданған екінші шамамен салыстыру (өлшеу) нәтижесінде пайда болатын сан, біртекті екі шаманың қатынасы деп аталады. егер екі шама ортақ бір өлшем бірлігі арқылы өлшенетін болса, онда бұлардың катынасы осыларды өлшеген санға тең болады. екі кесіндінің ұзындықтарының қатынасы рационал немесе иррационал санмен өрнектеледі. алғашқы жағдайда кесінді өлшемдес деп, ал екінші жағдайда өлшемсіз деп аталады. ежелгі кездегі математиктердің иррационал сандардан мағлұматы болмаған; олар үшін екі кесіндінің "қатынасы" сан ұғымын бермеген. шамалардың (сандардың) катынасы өрнегі, мұндағы және кез келген математикалық шамалар (немесе сандар).