text: олигоцен аз, шамалы және жаңа) палеоген дәуірінің соңғы кезеңі. ол шамамен 37,2 млн. жыл мен 25,2 млн. жыл аралығында болған, ұзақтығы шамамен 12 млн. жылдай. олигоценге дейін теңіз арқылы бөлініп жатқан еуропа мен азия бірігіп, бір құрлықты құрады. осы кезде альпі тау жүйесін құрайтын тау тізбектері түзілді. бұл кезеңде қазақстан жерінде ауа райы жылы болды. суалған теңіздердің орнына көлдер мен өзендер, батпақты ойпаттар пайда болып, тянь-шань, алтай және орал тау жүйелері түзіле бастады. арал теңізінің солтүстігінен орталық қазақстан және зайсан ойпатына дейінгі аймақты жалпақ жапырақты ормандар (емен, самырсын, жаңғақ, кипарис, терек, тал, т.б. ағаштар) алып жатты. жануарлар дүниесінен олигоценде тоғайларда алып мүйізтұмсықтар батпақ мүйізтұмсықтары және ашық жерлерде сондай-ақ тапиртәрізділер (колодон, т.б.), шошқатәрізділер (антракотерий, энтолодон), бұғытәрізділер лофиомерикс), қоянтәрізділер, кемірушілер, т.б. тіршілік етті. олигоценнің орта шенінде индрикотерий фаунасының жақсы дамыған кезеңі болды. бұл ежелгі тұяқтылар т.б.), алғашқы жыртқыш аңдар және кейбір түрлерінің өліп біткен кезеңі болды. олигоценнің басында адам тәрізді маймылдар пайда бола бастады. ауа райының суытуына байланысты мәңгі жасыл ормандардың алып жатқан аумағы азайып, олардың орнына жапырағы түсетін өсімдіктер өсе бастады. дәуірлер ежелгі кезең