text: 1950 жылғы футболдан әлем шешуші матчы. 1950 жылы 16 шілдеде "маракана" стадионында бразилия және уругвай құрамаларының арасында өткен кездесуде алаң иелері 1:2 есебімен жеңіліп қалды да, бұл матч бразилиялықтар үшін "мараканa қасіреті" боп тарихта қалды. алғашқы топтық турнирден соң "финалдық пулькаға" (екінші топтық кезең) бразилия, уругвай, швеция, испания құрамалары жолдама алды. бұл кезеңде командалардың ұпай саны ғана есептеліп, кімнің ұпайы көп болса, сол чемпион атанады. яғни, 1950 жылғы әлем чемпионатында плей-офф деген болған жоқ. алғашқы екі турдан соң қарсыластарын ірі есептермен ұтқан бразилия құрамасы топ бастап тұрды. ал, олардан бір ұпай кем жинаған уругвай футболшылары екінші орында еді. сондықтан да, соңғы, шешуші үшінші турдағы бразилия уругвай кездесуінде алаң иелеріне тең ойын да жеткілікті еді. бүкіл бразилия халқы мен ұлттық құраманың футболшылары, бапкері өздерінің жеңісіне қапысыз сенді. тіпті, матчқа дейін бір-бірін құттықтап та қойыпты дейді сенімді дереккөздер. ал матчқа дейін-ақ бразилия футбол федерациясы арнайы бразилия футболшыларының аты жазылған 22 дана алтын медальді дайындап қойғаны рас. ол кезде алтын алқалар фифа тарапынан берілмейтін еді. матч алаң иелерінің дүлей шабуылымен басталды. бірақ тас-түйін дайын тұрған уругвайлықтар алғашқы таймда өз қақпаларына доп жібермеді. екінші тайм бастала сала фриаса бразилия құрамасын алға шығарды 1:0. мұнан соң да алаң иелері есепті ұлғайтуға тырысқанымен, әрекеттері нәтиже бермеді. уругвай құрамасы тізе бүге қоймады. 66-минутта хоан скьяффино есепті теңестірді. бірақ бұл есептің өзі бразилиялықтар үшін молынан жеткілікті еді. есеп теңескеннен алаңды жайт өзгерді. енді уругвайлықтар басымдық таныта бастады. бұл басымдық 79-минутта өз нәтижесін берді. алсидес хиггия уругвайды алға шығарған сәтте 177 772 адам жиналған "маракана" стадионында өлі тыныштық орнады. ойын бітуге әлі де 10 минуттай бар еді. уругвай футболшылары жанталаса қоғанысқа көшті де, алтын кубок қолдарынан сусып бара жатқан алаң иелері алға лап қойды. статистиктердің айтуынша, соңғы он минутта бразилия футболшылары соққы бағыттапты. бірақ матч нәтижесі 2:1 есебімен уругвайдың пайдасына шешілді. араға 20 жыл салып, уругвай құрамасы екінші рет әлем чемпионы атанды. осы матч жайлы журналист сәкен сыбанбай өзінің кітабында былай деп жазған екен. gk 1 масполи rb 2 маттиас гонсалес lb 3 техера rh 4 гамбетта ch 5 варела (к) lh 6 виктор андраде or 7 хиггия ir 8 хулио перес cf 9 омар мигес il 10 скьяффино ol 11 моран бапкер: хуан лопес 300px gk 1 барбоза rb 2 аугушту (к) lb 3 жувенал rh 4 бауэр ch 5 данило lh 6 бигоде or 7 фриаса ir 8 зизиньо cf 9 адемир il 10 жаир ol 11 шику бапкер: флавио коста осы кездесуден соң бразилия құрамасының көптеген мүшелері құрамамен мәңгі қоштасты. бразилия құрамасы ұлттық құрама жейдесінің түсін алмастырғанды жөн деп тапты. ақ жейде сәтсіздік шақырады деп ырымдап, сарыға ауыстырылды. ал қонақта ойнайтын ақ-көк жейделері сол күйі қалдырылды. 2014 жылғы әлем чемпионаты бразилияда өтті. бұл жолы бразилия футболшылары баяғы мараканадағы қасіретті жанкүйер санасынан біржола өшіріп тастау үшін әрекет жасады. бірақ "мараканасоны" бірнеше есе орап алатын қасіретке душар болды. жартылай финалда бразилия футболшылары турнирдің болашақ чемпионы германиядан 1:7 есебімен ойсырай жеңілді. осы матчтағы шешуші голды соққан алсидес хиггия арада 65 жыл өткен соң, дәл сол датада, 2015 жылы 16 шілдеде 89 жасында өмірден өткен екен. бразилия германия 1:7, 2014