text: қаныққан тағы бір тобына циклоалкандар жатады. циклоалкандар құрамындағы көміртек атомдары өзара дара байланыстар арқылы байланысқан, жалпы формуласы сnн2n болатын циклді қаныққан көмірсутектер. жалпы формуладағы 3. циклоалкандар молекуладағы көміртек атомдары өзара σ-байланыс арқылы жалғасқан алициклді көмірсутектер. циклоалкандағы көміртек атомдары алкандардағы сияқты sp3 гибридтелген күйде болады. циклоалкандарды циклопарафиндер немесе нафтендер деп те атайды. жалпы формуласынан циклоалкандар құрамының сәйкес алкандардан айырмашылығы олардың молекуласында сутектің екі атомы кем болатынын байқауға болады. ең қарапайым циклоалкан үш мүшелі сақинасы бар циклопропан с3н6. келесі мүшелері: циклобутан с4н8 және циклопентан с5н10, циклогександар с6н12, т.б. изомерлері мен атаулары бес және алты мүшелі циклопарафиндер (циклопентан, циклогексан) және олардың гомологтары мұнайдың кейбір түрлерінің құрамында болады. сондықтан оларды "нафтендер" деп те атайды. циклоалкандарды мұнайдан бөліп алады, сонымен қатар синтездік жолмен де алады. 1. құрамындағы галоген атомдары екі шеткі көміртек атомдарында орналасқан алкандардың мырышпен немесе натриймен әсер етіп алады. 2. циклоалкандар мен олардың туындыларын бензолды және оның сәйкес туындыларын катализатор қатысында гидрлеп алуға болады: ::c6h6 3h2 c6h12 қасиеттері. физикалық қасиеттеріхимиялық қасиеттеріпайдалнаылған әдебиеттер==