text: 200px жұқпалы ішек ауруы. аурудың қоздырғышы сальмонелла туысына жататын таяқшалы бактериялар. бұл бактерияларды алғаш рет 1885 ж. америка ғалымдары дж.смит пен д.е. сальмон обамен ауырған шошқалардан тапқан. қазіргі кезде 2500-ден астам сальмонелла бактериясы бар. сальмонеллалар сыртқы ортада қолайлы жағдай туса, көбейе береді. олар суда 5, ет-шұжық, сары майда айға, сүтте 20 күнге, ірімшікте жылға дейін тіршілігін жоймайды. малға беретін жемдерде 10 ай, топырақта 18 айға дейін сақталады. сальмонеллар негізінен көптеген жабайы және үй жануарларының ішек жолының қалыпты микрофлорасы. адамдарға сальмонеллез әр түрлі үй жануарлары мен құстардан жұғады. ауру, әсіресе, нәрестелер мен қарт адамдарда ауыр өтеді. ауруды лаб-да арнайы бактериол. (қан, нәжіс, құсық қалдығы, т.б. алынады) және серол. әдіспен (видаль реакциясы, т.б.) анықтайды. емі: асқазанды жедел жуып-шаяды, дененің улануын әлсірететін, жоғалтқан тұз-су балансын қалпына келтіретін әр түрлі сұйықтықтарды тамырға құю, витаминдер, бактериофагтар, антибиотиктер (левомицетин, циклофлоксацин, т.б.) қабылдау. сальмонеллез бен күресу және оның алдын алу үшін сан.-гигиен., ветеринар. және індетке қарсы шаралар кешені жүргізіледі.