text: сағайлар ежелгі түркі тайпасы. сағайлар 19 ғасырдың соңына дейін оңтүстік сібірде, асқыз өзенінен абақан өзенінің жоғарғы сағасына дейінгі жерде көшіп қонып жүрген. том өзенінің жағасынан аң аулаған. орыс саяхатшылары: “сағайлар малды көп ұстайды, ірі өгіз, мықты жылқы өсіреді. малды жазда таулы жайлауға шығарып, қыста ойпатқа қыстатады. олардың түр-сипаты, дене бітімі татарларға ұқсас, сом денелі келеді” деп жазған. сағайлардың жалпы саны 1830 жылғы арнаулы комиссияның санағы бойынша 7908 адам болған. енисей губерниясының 1864 жылғы есебінде сағайлар 11 руға бөлінген. ресей өкіметі жүргізген орыстандыру саясаты салдарынан сібір мен қиыр шығыстың көптеген ұсақ халықтары сияқты сағайлар да басқа халықтарға, ең алдымен, орыстарға сіңісіп кетті.