text: бударин қорықшасы жайықтың табиғи қорларын қорғап, оны молайту мақсатында 1986 ж. ұйымдастырылған қорықша. батыс қазақстан облысы ақжайық, теректі, зеленов аудандарында орналасқан. жер аумағы 80 мың га. қорықшаның мақсаты маңызы бар құс түрлерін көбейту, сондай-ақ тоғайлар мен даланы мекендейтін аңдарды сақтау болып табылады. қорықшада жылдан-жылға саны азайып бара жатқан құндыз, бұлан, жабайы шошқа, орман сусары, бірқазан, қалбағай, сұр, аққу, т.б. сүтқоректілер мен құстар қорғалады.. негізгі міндеті суда жүзетін көл құстарының түрлерін қорғау, орал-көшім суару жүйесінің жасанды су қоймаларындағы жануарлардың түрлерімен қоныстандыру. қорықша аумағы солтүстіктен скворцов ауылынан оңтүстікте барановка ауылына дейінгі 80,0 мың шаршы шақырым, зеленов, ақжайық аудандарына қарасты жерлерді алып жатыр. аумағы каспий маңы ойпатының жазықты бөлігінде орналасқан және жайылмадан жоғары екі сатыға созылады. бударин ауылына дейін солтүстікке қарайтын өңірі үнемі су тасқыны болып тұратын бөлік болып табылады, енсіз жалдарында және терең қойнауларында далалық дәнді дақылдар кездеседі. ағаш тәрізді өсімдіктер едәуір кеңістіктерді алып, негізінен талды-теректі ормандардан тұрады. оңтүстік будариннің жер бедері кең көлемді ірі құмды тізбектермен алмасып келіп отырады, мұндағы шалғындықтарда әртүрлі шөпті-дәнді дақылдар көптеп кездеседі. су жағалаулары мен жалдар арасындағы бүкіл жайылма бойына бұталы талдар орналасса, ара-арасында үйеңкілі тал, қара теректер байқалады. ақ теректен құралған шағын ормандар мен нағыз жағалаудан бұталарды көруге болады. солтүстік беттегі тоғай ішіндегі алаңдар күйіп кеткен шалғындыққа, орталығындағы кеңістік жерлер сұлы мен бидайықтың тұтасқан жері деуге болады. оңтүстіктегі жалдар жусанды, жыңғылды болып келеді. су қойнауында қамысты-қоғалы өскіндермен қатар біздің өңірімізде сирек кездесетін, қызыл кітапқа енгізілген бұршақты өсімдіктер, қыржапырақтарды т.б кездестіруге болады. жануарлар дүниесінен құстардың 120 түрі, балықтардың 30 түрі, 20 түрі, бауырымен 10 түрі және суда жүзгіштер кездеседі. ірі жануарлардан елік, қабан, түлкі, ондатр, қоян және басқа да жануарлар бар. құстардың ішінен кең тарағаны сұр үйрек, қасқалдақ, сүңгуірлер. жайық өзенінің бай балық ресурстары үлкен қызығушылық тудырады. қорықша бері қарай мұнда арнайы зерттеулер жүргізілмеген.