text: тмин тминнің иллюстрациясы тмин (зире carum) шатыршагүлділер тұқымдасына жататын шөптесін өсімдік. еуразияда өсетін 30-ға жуық түрі белгілі. қазақстанда бұлақтар мен өзендердің жағалауында, шалғынды жерлер мен бұталардың арасында, тау етегінен бастап субальпілік белдеулерге дейінгі аралықта өсетін түрі кәдімгі тмин (carum carvі) бар. оның биіктігі 40 60 см. кіндік тамыры жіңішке, ұршық тәрізді. сабағы дара, іші қуыс, терең жолақты, аша сияқты бұтақталған. жапырақтары жалаңаш, түп жағынан кеңейген сағақта орналасқан, олардың жапырақ тақтасы жұп отырыңқы буындармен жалғасқан, жай немесе екі қайтара қауырсынды тарамдалған. шатыршалары орамсыз немесе түп жағындағы жапырақшалармен 11 сәулелі болып келеді. сәулелерінің ішкілері сыртқыларынан қысқа, шатырларында 20-дай гүл болады. күлтелері ақ түсті. мамыр маусым айларында гүлдеп, шілдеде жеміс салады. жемісі жұмыртқа тәрізді. тминнің шаруашылық үшін маңызы зор. оның тұқымының құрамында 5,75%-дай эфир майлары (карвон және лимонен) болады. тмин майы медицинада, ветеринарияда, сабын қайнатуда және тамақ өнеркәсібінде қолданылады. майының қалдықтары құнды мал азығы күнжара алу үшін пайдаланады.