text: жирен тоқалтіс - кеміргіштер отряды атжалмандар тұқымдасына жататын тышқан. қазақстанның оңтүстігінен басқа барлық аймақтарында кездеседі. дене тұрқы 90 115 мм, салмағы 32 35 г. арқасы қызыл сұр немесе қызыл қоңыр, бүйірі сұр, бауыры ақшыл түсті болып келеді. құйрығының ұзындығы 40 мм-ден аспайды. қара қоңыр түсті, оның ұшында қоңырқай түктерден тұратын шашағы болады. отырықшы жануар, сан мөлшері жыл маусымдарына қарай өзгеріп отырады. жазық жерлер мен тау бөктерлеріндегі тіршілік етеді. жирен тоқалтіс түн жануары. өзі ін қазбайды, ағаштар мен бұталар арасын, құлаған ағаш діңінің қуысын пайдаланады. өсімдіктердің жапырағымен, бүршігімен, тұқымымен және әр түрлі қоректенеді. жирен тоқалтістер жылына рет, 8-ден балалайды. энцефалит вирусын таратады. жирен тоқалтіс бұлғын, сары күзен, ақкіс тәрізді терісі бағалы аңдардың азығы.