text: жоғарғы тыныс жолдары ауаны екі бағытта (ішке және сыртқа) өткізетін тыныс алу жүйесінің түтікше мүшелері. жоғарғы тыныс жолына: мұрын қуысы, аңқа (жұтқыншақтың ауа жүретін бөлігі), көмекей, кеңірдек және ауатамырлар (бронхтар) жатады. жоғарғы тыныс жолдарының кілегейлі қабықтарын бірқабатты көпқатарлы кірпікшелі эпителий астарлайды. эпителийдің астында борпыддақ дәнекер ұлпалық өзіндік тақташа орналасады. кілегейлі қабықта кілегей бөлетін бездер болады. көмекей, кеңірдек, бронхтардың ортаңғы қабығының негізін шеміршек ұлпасы құрайды. жоғарғы тыныс жолдары ауа өткізумен қатар, оны шаң-тозаңнан тазалау, жылыту, су буымен қанықтыру, иіс сезімі (мұрын), дыбыс шығару (көмекей) қызметтерін атқарады.