text: дени дидро дени дидро - (1713-1784)- француз философы, ағартушы, жазушы, өнер сыншысы, энциклопедияның редакторы және дени дидро xviii ғасырдағы француз ғылымдар, өнер және қолөнер авторы. бұл еңбек француз буржуазиялық төңкерісінің идеологиялық дайындығына ықпал еткен. дидро тәрбиеге көзкарасы «гельвецияның «адам» кітабын жүйелі түрде жоққа шығару» атты еңбегінде баяндалған. дени тұжырымы бойынша адамның өзін сүюі жақсы қасиет. ол гельвеций түжырымы бойынша, адамның өзін сүюі эгоизмнің бастауы деген шкфге қарсы тұрады. дидроның ірі шығармалары: "философиялық ойлар аллея немесе скептиктің серуені" (1747), "көзі көретіндерге сабық үшін соқырлар туралы хат" (1749), "табиғатты тану турал ойлар", "даламбердің дидромен әңгімесі", "даламбердің түсі", "монахиня", "рамоның жиені", "жак-фаталист және оның қожайыны" және т.б. француз ағартушысы, жазушы, мәдениет қайраткері, қолөнершінің отбасында дүниеге келген. жергілікті иезуиттер колледжінде білім алған, сосын париждегі колледжді бітіріп шыққан. 1732 жылы өнер магистрі атағын алған. оншақты жыл бойы жеке үйлерде сабақ беріп, кеңсе қызметіне көмектесіп, жұпыны ғана өмір сүрген. 1751 жылдан 1780 жылға дейін францияда немесе ғылымдардың, өнердің және қолөнердің түсіндірме сөздігінің» 35 томдығы шығып тұрды. дени дидро француз ағартушылығының және бүкіл еуропа мәдениетінің дамуында орасан зор рөл атқарған бас редакторы (1758 жылға дейін д. аламбермен бірге) болды. дидроның қоғамдық саяси және әдеби қызметі 18 ғасырдың аяғындағы ұлы француз революциясын рухани дайындауға үлкен ықпал етті, бірақ өзі соның аз ақ алдында қайтыс болды. өзінің саяси көзқарастары жағынан ол феодалдық деспотиялық құрылысқа түбегейлі қарсы болды, амтериалістік және атеистік бағыт ұстады, сол үшін үкімет пен католиктік шіркеу тарапынан ұдайы қуғынға түсіп отырды. дидроның ғылыми, әдеби және қоғ саяси қызметі дүние жүзінде кеңінен танымал.