text: milvus migrans қара кезқұйрық - отряды қаршыға тұқымдасына жататын жыртқыш құс. қазақстанда кең тараған (тек ормансыз жазықтар мен өте биік таулы аймақтарда кездеспейді). шәулісінің қанатының ұзындығы 41 51 см, құйрығының ұзындығы 25 28 см, ұябасары сәл ірілеу. салмағы 1000 г-ға жетеді. басқа жыртқыш құстардан айырмашылығы: құйрығының ұшы айыр. ол әсіресе қалықтап ұшқанда жақсы байқалады. арқасы қара қоңыр, қоңыр сұр түсті, басы ақшылдау, ал бауыры ұзына бойына орналасқан қара дақты, сарғыш қоңыр. ұшып жүргенде қанат астындағы ақ дақ жақсы көрінеді. жас құстардың реңі басқаша: қауырсындары бурыл, денесі қызғылт қоңыр теңбілді және құйрық қанаттарының ұшы ақ. кезқұйрық жыл құсы. наурызда қазақстан аумағына ұшып келеді. сәуірдің ортасында ағаш басына (негізінен еменнің), жартасқа ұялайды. ондағы жұмыртқаны ұябасары 30 күндей шайқайды. балапандары 45 күннен кейін ұядан ұшады. тамыздың аяғы қыркүйектің басында топталып, жылы жаққа африка мен оңтүстік азияға ұшып кетеді. әлсіз жыртқыш болғандықтан негізгі қорегі жануарлар өлексесі, ұсақ кемірушілер, тауықтәрізділер мен су құстарының балапандары, кесірткелер, жыландар, бақалар, су бетінде қалқып жүрген өлі балықтар, моллюскілер. өлексені, т.б. қалдықтарды, зиянды кемірушілерді жеп пайда келтіреді.