text: #айдау франк мемлекеті 768 жылдан 814 жылға дейін франк корольдығын ұлы деген атаққа ие болған карл биледі.ол ұзын бойлы орасан күшті және білмейтін адам болған.орта ғасырларда ұлы карл жөнінде көптеген аңыздар мен өлеңдер мен жылнамашылар оның соғыстағы ерліктерін, әділдігі мен даналығын баға беру соншалықты дұрыс па? карл шын мәнінде жігерлі билеуші болды. ол билеген жылдары франктер көрші елдерге 50-ден астам жорық жасады.оның тұсында франк корольдығының шекарасы едәуір кеңейді. xiii ғасырдың аяғына таман франк корольдығының негізгі аймақтарында ірі жер иеленушілер тартып алынбаған жер мейлінше азайды. солай бола тұрса да шонжар франктар мен шіркеу өздерінің иелік еткен жерлерін ұлғайта түсуге жаңа басыбайлыларды иемденуге ұмтылды. карл жыл сайын дерлік көп әскерді бастап алыс жорықтарға аттанып отырды. франктер екі рет биік альпіден асып, италияға баса-көктеп кірді. карл бұл бай елдің үлкен бөлігін өз иелігіне қосып алды. карлдың әскері испанияға да жорық жасады. испанияны viii ғасырдың бас кезінде-ақ солтүстік африкадан келген арабтар жаулап алған соғыс карл үшін сәтсіз болды, сондықтан олар кейін шегінді. кейінірек карл арабтарға қарсы тағы соғыс ашып, пиреней тауларының оңтүстік беткейіндегі шағын аймақты жаулап алды. бұл соғыс ұзаққа созылған қиын соғыс болды. сакстар франктардан таман рейн және эльба өзендерінің аралығындағы территорияны мекендеді. сакстар рулық қауым болып өмір сүрді. карл сакстарға қарсы жорық жасады. сауыт-сайманы жоқ сакстар қатар түземей жай тобыр болып соғысатын,қару -жарақтары сай франктар оларды жеңіп шығып отырды. ерікті сакстарды бағындыру үшін карл христиан дінін оларға күшпен сакстар бостандықтарын 30 жылдам астам уақыт ерлікпен қорғады. ==мақалада қолданылған 1.↑тарих, франк империясы 1992