text: жер сыры 1948 жылы қазақстан ғылым академиясының баспасынан қазақ тілінде шыққан кітап; көлемі 13 баспа табақ. авторы геолог а.ж.машанов. еңбек «ұлы тартыс», «туған жер қазынасы», «қайтуда» атты тараудан тұрады. кітаптың алғы сөзін академик қаныш сәтбаев жазған. онда қазақстан жерінде табылатын әр алуан кен байлықтарын халық шаруашылығында пайдаланудың технологиясы сияқты ділгір мәселелермен қатар қазақ тілінде жеңіл оқылатын техникалық кітаптар шығарудың аса қажет екендігі, ондай кітаптар барлау-кен ісіндегі мыңдаған маман жұмысшылардың, қазақ оқушы жастардың, ұжымшаршылардың және ауыл зиялыларының жалпы мәдени дәрежесін көтеруге көмекші оқу құралы боларлығы айтылып, міне, осы тұрғыдан «жер сыры» еңбегі осыған орай жазылған қазақ тіліндегі тұңғыш кітап болып табылады дейді алғы сөз авторы. машанов осы аталмыш кітабында оқушы қауымға жалпы жердің жаралуынан, жер үстіндегі тіршіліктің өркендеу тарихынан, физикалық геологиядан қадау-қадау мәліметтер береді. сонымен қатар қазақстанның алтай, сарыарқа, қаратау, орал ембі сияқты үлкен өндірісті алаптарының геологиялық құрылысындағы негізгі өзгешеліктерін таратып айтады. осы мәліметтердің бәрі де негізге сүйене отырып жазылған. геологиялық құбылыстар мен кейбір терминдерді түсіндіргенде грек мифологиясынан және қазақ фольклорынан айшықты мысалдар келтірген.