text: криз. crіse ұстама, сынық) аурудың кенеттен асқынуы. аурудың түріне қарай криздің бірнеше түрі болады: церебралды криз– ми қызметінің зақымдануы; гипертоникалық криз гипертония ауруының асқынуы (әсіресе, артериялық қан қысымының шамадан тыс көтеріліп кетуі); тиреотоксикалық криз қалқанша без секрециясының ыдырауынан тиреотоксиннің (жемсау уы) жалпы организмге тигізген әсерінен адамда психик. өзгерістердің ('сандырақтау, галлюцинация) пайда болуы; катехоламиналды криз артериялық қан қысымының кенеттен көтерілуі және организмде метаболизм процесінің бұзылуы; криз қанда кальцийдің артуынан (оның мөлш. 14 17 мг жетеді) организмнің улануы; криз– керісінше, қанда кальций мөлшерінің күрт төмендеуінен адамға ауа жетпей, бұлшық еті тартылып, сіресіп қалуы; аддисонды криз симпатик. жүйке жүйесінің, бүйрек безінің зақымдануынан терінің қарайып, асқазан жұмысының нашарлауы; эритремиялды криз қанның қызыл түйіршіктерінің көбеюінен тері мен оның шырышты қабықтарын көгертетін қан ауруы. кризді емдеу үшін алдымен оған қандай аурудың себеп болғанын анықтау керек..