text: эдуар шаванн эдуар шаванн өмір сүрген лион қаласы шаванн (chavannes) эдуар (5.10.1865, лион 20.1.1918, париж қаласы) шығыстанушы, француз қытайтанушысы. 1903 жылдан француз жазбалар академиясының мүшесі, 1915 18 жылы президенті болды. негізгі еңбектері қытай тарихы, археологиясы мен мәдениетін зерттеуге арналған. шаваннның ең әйгілі шығармасы сыма цяньнің “тарихи жазбаларына” түсініктемелер қоса берілген аудармасы (130 тараудың 50-ін аударған). шаванн қытай мен орталық азиядан табылған б.з.б. 1-мыңжылдыққа қатысты құжаттар мен жазбаларды аудару мен оқудың кілтін табуда үлкен үлес қосты. санкт-петербург ғылым академиясының мүшесі (1913) болды. лион париж