text: таужыныстардағы бүкіл карбонатты минералдардың жалпылама мөлшері (% есебімен); таужыныстың өлшендісін тұз қышқылында еріту арқылы анықталады. құмды таужыныстардың карбонаттылығы олардың жинауыштық қабілетін нашарлатады. құмтастардың карбонаттылығы өскен сайын олардың кеуектілігі азая түседі, ал аталған көрсеткіш 10 %-ға жеткен жағдайда құмтастардың өтімділік қабілеті де төмендейді. карбонаттылық 25-30 %-ға жеткенде құмтастар кеуекті жинауыш болу қабілетін мүлдем жоғалтады.