text: әкпар есбосынұлы (1911, қытайдағы іле аймағы, қас өзенінің бойы 1944) шығыс түркістандағы ұлт-азаттық көтеріліс басшыларының бірі, халық батыры. 1944 жылдың күзінде патих, ғани батыр, хамит, сейітпен бірге қытайдың іле аймағында гоминдан өкіметінің қыспағына қарсы ұлт-азаттық қозғалысын ұйымдастырған. 1944 жылы қазанда аудан орталығы нылқы қалашығын азат ету жолындағы соғысқа басшылық етті, құлжа қаласын алу жорығына қатысты. қазан айының ортасында уәйіс мазары деген жерде тосқауылда тұрған гоминдан әскерлерімен айқаста әкпар есбосынұлы ауыр жараланып, қайтыс болды. әкпар есбосынұлы бастаған ұлт-азаттық күресі қанатын кең жайып, 1945 жылдың ақырында іле, тарбағатай, алтай аймақтары толық азат етілді. 1946 жылы шығыс түркістан үкіметінің жарлығымен әкпар есбосынұлына “халық қаһарманы” атағы берілді. шығыс түркістан қозғалысының басты оқиғалары, үрімші, 1996; сүгірбаев п., алтай арпалыстары, үрімші, 1996.