text: терең сейсмикалық зондылау (тсз). жер қыртысының және жоғарғы мантияның құрылыс ерекшеліктерін зерттеуге қолданылатын сейсмобарлау әдістерінің бірі. терең сейсмикалық зондылау әдісі әр түрлі жарылыстар мен қопарылыстардан немесе табиғи туындайтын қойнаулық шағылысқан және сынған сейсмикалық толқындарды тіркеп отыруға негізделген. заряд массасы 100-1000 кг аралығындағы жарылыстан туындай отырып, жер қыртысының терең қабаттарынан шағылысқан сейсмикалық толқындарды тіркеу жұмыстары ұзындығы бірнеше км-ге созылатын әдейі жасақталған кескін бойына орналасқан сейсмикалық станциялар көмегімен жүргізіледі. бұл станцияларда өте сезімтал төменжиілі сейсмикалық аппараттар орнатылған. толқын тудыратын жарылыстар көбінесе табиғи су алаптарында, сирегірек бұрғылау ұңғымаларында