text: бақ сайманы жеміс-жидек дақылдарын күту, жинау үшін қолданылатын құрал. бақ өсіруде қол құралы мен машиналар пайдаланады. қол құралы: *бағбан қайшысы (секатор) қураған сабақ пен бұтақшаларды қиып, ағаштың бөрікбасын қиып тегістеуге *бағбан пышағы жас ағаштың бұтақшалары мен қураған бұтағын кесуге *жеміс-жидек бұтақшаларын ұластыруға бүрді кесіп ойып алуға *бағбан арасы мен темір щетка қайшының күші келмейтін жуан әрі қураған бұтақтарды кесуге *қырғыш өлі ағаш қабығын т.б. бөгде заттарды қырып түсіруге *қыл щетка ағаш діңгегін ақтауға, бағбан күрегі (көптеген түрі бар) көшетті қазып, жаңа орынға отырғызуға *бағбан айыры ағаш айналасын қопсытуға *тырнауыш қопсытылған топырақ бетін тегістеуге *тыңайтқыш араластыруға, кетпен топырақ қопсыту, арам шөптерді құртуға *саты (лм-3,7, лм-17) мен корзина ағаш басына шығып, жеміс жинауға арналған. машиналар: *бақтарда қатар аралықтардың топырағын өңдеуге арналған шынжыр табанды т-50 в, дт-20 в, дт-20 *үлкен бақтарда дт-54, т-75 т.б. тракторлар, бақ отырғызатын жерді тас пен бұтадан *ағаш түбірінен тазарту үшін к-1а, к-2а, м-6 *бұта кескіш д-174в. кар-1,2 машиналары *жерді тегістеу, шұңқыр қазуға д-493, д-259а, д-492 бульдозерлері *террас пен жол жасауға т-4, тр-1а, жотаны тіліп, топырағын тегістеу үшін д-458, д-541, пт-4а, п-2,8, пс-2,75 *топырақ өңдеуге пп-50, ппу-50а, ппн-50 т.б *ағаш отырғызуға крн-4,2, кпя-100, апб-10,2 кяу-100, крк-60 *тыңайтқыш шашуға трс-10, ру-4 т.б жер суаруға кду-55, ддн-45 машиналары қолданылады. өсімдік кеселі мен зиянкестерін жою үшін де құрал-сайманның көптеген түрі пайдаланылады.