text: шамс әл-дин әл-ансари ад-димашки (; 1256, дамаск 1327) арабский географ. қала маңындағы рабве деген шағын мекенде имам болған. шамс ад-диннен қалған мұра көп. әсіресе 1300 ж.ш. жазылып біткен «нухбату-д-дахр фи аджаиби-ль-барр ва-ль-бахр» құрлық пен теңіздің таңғажайып құбылыстарын суреттейтін тарихи географиялық еңбегі ғылыми әлtмге әйгіленді. кітап тоғыз тараудан тұрады. #бірінші тарауда жердің түрі мен көне дәуірден қалған кейбір ескерткіштер сөз болады. #екінші тарауда минералдар мен асыл тастар, #үшіншіде өзендер мен бастаулар туралы айтылады. #төртінші тарау адамдар мінездемесіне арналған. #бесінші тарау адамдар мінездемесіне арналған #жетінші тарауда қиыр шығыстан батысқа қарай «шығыс» мемлекеттері сөз етіледі. #сегізінші тараулары мұсылман елдеріне арналған болатын. #tоғызыншы тараулары мұсылман елдеріне арналған болатын. қазақстанның орта ғасырдағы тарихы үшiн авторды оңтүстік-батыс аудандар жөнінде келтірілген тарихи, географиялық мәліметтері аса құнды. кітапта сол замандағы қалалар, түрік халықтары мен тайпалары, қыпшақтардың тайпалық құрамы аталады. түріктер туралы этнографиялық материалдар бар, татар-монғол басқыншыларының шығыстан ьатысқа қарай шеруі, хорезмшаһ тарихы баяндалады. ад-димашки шығармалары 1866 және 1923 жылдары басылып шыққан. дания арабтану ғалымы аугуст фердинанд микаэль ван мереннің француз тіліне аударған толық нұсқасы бар.