text: құлмақ жоңышқа - бұршақ тұқымдасы, жоңышқа туысына жататын бір жылдық (сирек жағдайда көп жылдық) өсімдік. биіктігі 10-60 см. сабағы тарамдалған, жіңішке әрі нәзік, түксіз, сыртында бездері бар. жапырақ серігі қандауыр жұмыртқа тәрізді, ұшына қарай сүйір, 1-3 жалпақ ұшбұрышты тісшесі болады, жоғарғы жағындағы жапырақтарының жиегі тегіс. қысқа сағақты жапырақтары жалпақ, ұзындығы 7-15 мм, ені 3-9 мм, жұмыртқа немес ромб тәрізді, сабаққа сына тәрізді бекіген, жоғарғы жағында ойық жиекті. гүлшоғыры тығыз, 10-30 гүл шоғырланған, ұзындығы 2-3 см-дей болатын жіңішке сағағы бар. гүл жапырағы баспа-біз тәрізді, гүл сағағынан қысқалау. тостағаншасы жалпақ, қоңырау тәрізді, таспа-қандауыр тәрізді үшкір тісшелері бар. күлтесі сары, ұзындығы 1-3 мм. бір тұқымды, бұршақбасы бүйрек тәрізді, піскен кезде қара түсті болады, доға тәрізді жүйке жүйесі айқын көрініп тұрады, сырты тықыр, сирек безді немесе өрмек түкті. тұқымы сары немесе қоңыр, жылтыр, ұзындығы 1-1,5 мм. сәуір-шілде айларында гүлдеп, маусым-тамызда жеміс береді. құлмақ жоңышқа жер бетінің барлық жерінде таралған бүкіл еуропада, азияда, солтүстік африкада, солтүстік америкада өседі. өсетін орны шалғынды, бұталы орманды жерлер, өзен жағалаулары, егістіктер және жол бойы. құнды мал жайылымдық өсімдік.