text: өткізгіштік жағдайындағы ybco ұшуы асқын өткізгіштік кейбір өткізгіштерді белгілі бір алмағайып температураға (та) дейін суыту кезінде олардың электрлік кедергісінің секірмелі түрде кенет нөлге дейін төмендеу құбылысы. сынаптың температурасын 4,15 к-ге төмендеткен кезде бұл құбылысты алғаш рет (1911) голланд физигі х. байқаған. ол кейін т1та температура кезінде күшті магнит өрісінде (нтна) сынаптың электрлік кедергісінің қалпына келетіндігін де анықтаған (мұндағы на алмағайып магнит өрісінің кернеулігі). егер ттта және нтна болса, онда асқын өткізгіш үлгінің қасиеті идеал диамагнеттің қасиетіндей болып өзгереді (қ. диамагниттік). сөйтіп, асқын өткізгіштің ішкі магнит индукциясы (в) 0-ге тең болады, яғни сыртқы магнит өрісі асқын өткізгіш ішіне өте алмайды. бұл құбылыс мейснер эффектісі деп аталады. 1967 жылы дж.бардин, л.купер, дж.шриффер (ақш) және н.н. боголюбов (ресей) асқын өткізгіштіктің микроскопиялық теориясын жасады. бұл теорияның негізіне спиндерінің таңбасы қарама-қарсы электрондар жұбы (купер жұбы) алынған. мұндай жұптың заряды l-ге (мұндағы электрон заряды), спинінің мәні нөлге тең болады, әрі ол бозе–эйнштейн статистикасына бағынады. асқын өткізгіштік құбылысы байқалатын металдарда жұптар құбылысына ұшырайды. сондықтан купер жұптарының асқын аққыштық қасиеті болады. сонымен асқын өткізгіштік электрондық сұйықтықтың асқын аққыштығы болып табылады. асқын өткізгіштік практикада кеңінен пайдаланылады. 20 ғасырдың соңында керамикалық материалдардың жоғары температурадағы (77-100 к) асқын өткізгіштігін зерттеу бағыты қарқынды дамуда. ал қазақстанда асқын өткізгіштікті зерттеу қр ғылым академиясының ядр. физ. ин-тында (қр ғылым академиясының корр. мүшесі ә.қ. жетбаевтың жетекшілігімен) жүргізілуде.