text: "қорғансыздың күні" кітабы қорғансыздың күні әңгіме қорғансыздың күні м.әуезовтің 1921 жылы «қызыл қазақстан» журналының 3-4 сандарында «арғын» деген бүркеншік атпен жарияланған алғашқы көркем шығармасы. 1922 жылы орынборда «қорғансыздың күні» деген атпен жеке кітап болып шықты. мұхтар әуезов осы әңгімені жазғанда өзінің ішкі жан дүниесіндегі қиналған кезін баяндап берген. «қорғансыздың күні» оқырманның көз алдына байырғы қазақ ауылындағы кедейлер өмірінің бір көрінісін тамыр-тереңінен қопарып әкеліп, бейшара, қорғансыз жандардың жан түршігерлік азап пен ауыртпалықты аса шыншылдықпен әсерлі баяндайды. жазушы өмір шындығын, заман сипатын, адамның байланыстыра, сабақтастыра шебер әңгімелеп жеткізеді. оқиға басталғаннан-ақ оқушыны қорқынышты бір үрей сезімі билейді. тағдыр тауқыметін арқалаған жүдеу үйдегі соқыр әйел, кәрі әже, жас қыздың зарлап калуы кімді болса да тебірентпей қоймайды. тек ақан сияқты қатыгез, жауыз болыс қана міз бақпай, өзінің айуандық бет-пердесін біртіндеп ашады,қара ниет ауыл әкімінің тағылық қылықтары қызды зәбірлеп, зорлық көрсетуі ақанның азғындығын, адамгершіліктен жұрдай екенін дәлелдейді. сондай-ақ оқырман ақан, қалтай сияқтылардан ешқандай жақсылық күтуге болмайтынын түсініп, ұғынады. қорлыққа жаны төзбеген, жауыздықтың құрбаны болған ғазизаның әкесінің моласына барып, үсіп өлуі себебін жазушы өте анық та дәл шебер суреттейді. қыздың адам айтқысыз озбырлық, қорлыққа шыдамай, боранға ұрынып, үсіп өлгені айтылған. жастағы жіңішке сұңғақ бойлы,аз ғана сепкілі бар,дөңгелек ақсұр қыз. 30 шамасындағы болыс.орта бойлы,дөңгелек денелі,қысқа мұртты,шоқша сақалды кісі. атшабары.аса пысық,сөзге ұста,қалжыңқой ер жігіт. туған інісі. әкесі. жуан аулының кісісі.