text: - әбу сайид абд әл-хайя гардизи, гардизи, әбу сайид абд әл-хайя ибн әз-заххак ибн махмұд гардизи (т.-ө.ж.б.) 11 ғасырда өмір сүрген ғазнауилік ғалым. кабул қ-ның оңт-ндегі гардез қ-нда дүниеге келген. ол парсы тілінде «зайн әл-хабар» (баяндау көркі) деген тарихи еңбек жазған. шығармада ертедегі иран шахтарының, хорасанның, үндістанның тарихы баяндалуымен қатар, шу мен талас өңірін және жетісуды қоныстанған түргештер, қарлұқтар туралы құнды мағлұматтар берілген. сондай-ақ, еңбекте кимектер, хазарлар, оғыздар, қырғыздар жайлы деректер көптеп кездеседі. онда шу мен талас өңірінің, жетісудың ортағасырлық қ-лары мен елді мекендерінің саны, өзендер, көлдер, таулар жайында құнды мәліметтер бар.