text: йорубалар африканың батыс аймағын, негізінен нигерия мемлекетін мекен ететін қара нәсілді құрама халық. өз тіліндегі атауы омо йоруба жалпы саны 30 млн. адам шамасында мекен ететін аумағы нигерияда 29 млн. бенинде млн. ганада 350 мың. тогода 85 мың. канадада 3,5 мың адам. тілі йоруба, француз, ағылшын тілдері діні 40% мұсылмандар, 50% христиандар, 10% жергілікті наным-сенім туысқан халықтары бенуэ-кологез халықтары олар кезінде африка сахарасында өзіндік айрықша өркениетті қалыптастырған халық болып табылады. оған дәлел құрлықтағы қайталанбас тарихи жәдігер, өздері «қасиетті» деп санайтын иле ифе қаласы. өткен ғасырда танымал неміс этнографы лео фробениус жүргізген қазба жұмыстары кезінде құм астындағы қала ғажайыптары ашылып, әлі күнге дейін ол ғылыми ортаның қызығушылығын тудырып келеді. мамандардың айтуынша, йорубалар б.з.д. 1-мыңжылдықта нок археологиялық мәдениетін құрған. хv ғасырда африканы еуропалықтар жаулап ала бастағанға дейін иле ифе шаһары осы аймақтың рухани орталығы рөлін атқарып келген. соның арқасында йоруба және басқа да көршілес ұлттар дамып, сол заманның алдыңғы қатарлы өркениеті саналған. бүгінгі йорубалар негізінен металл өңдеумен, аң және жер шаруашылығымен айналысады. қалалық жерлерде тұратындарыда аз емес. басым бөлігі христиандар мен мұсылмандар бола тұра, өздерінің ежелден келе жатқан ифа ориша сенімдерін де мықтап ұстанады. 1986 жылы нигериялық йоруба, драматург, жазушы, ақын воле шойинка әдебиет номинациясы бойынша нобель сыйлығына қол жеткізді.