text: теннистен франция ашық біріншілігі (фр. les internationaux de france de roland garros; ролан гаррос деген атаумен де танымал) жыл сайын франция астанасы парижде мамырдың соңы мен маусымның басы аралығында өтетін, үлкен дулыға турнирлері қатарына жататын, ауқымы жағынан өте ірі әрі теннис әлеміне ықпалы жоғары турнир. уақыты жағынан "french open" мэйджорлардың ішінде екінші болып өтеді (қаңтардағы "australian open" жарысынан кейін). бұл жарыстың барлық ойындары франция астанасындағы «roland garros» теннис комплексінде болады. жарыс ойындары екі аптаға жуық уақыт ойнатылып, тоғыз түрлі санатта жеңімпаздар анықталады: бесеуі ересектер, төртеуі жастар арасында. турнир франция теннис федерациясы. теннис алаңдарындағы барлық корттар грунтты корт болып саналады. ең алғаш турнир 1891 жылы біркүндік ел чемпионаты түрінде өткен. ол кездегі жарысқа француздық теннисшілер және тек француз клубтарында өнер көрсететін шетелдік теннисшілер ғана қатыса алды. турнирдің ең алғашқы жеңімпазы ағылшындық х. бриггс (ағылш. h. briggs). 1897 жылғы турнирге әйелдер де қатысып, ең алғашқы жеңімпаз франсуаза массон (фр. françoise masson) болды. турнир бастапқыда танымал болған жоқ. оның басты себебеі әлемнің үздік теннисшілерінің бұл жарысқа қатыса алмауы. себебі бұл кезде бұл жарыс жабық чемпионат болған болатын. тек 1925 жылы ғана турнир халықаралық статусқа ие болды. француз теннисінің өркендеуі бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі бұл біріншіліктің қайта жалғасқан кездерінен басталады. соғысқа дейін-ақ бұл турнирді 15 жасында ұтып алған сюзанн ленглен, соғыстан кейін де 1920—1926 жылдары ұйымдастырылған жеті чемпионаттың алтауын ұтып алды. 1968 жылы "ашық эраның" басталуының арқасында кәсіпқой теннисшілер әуесқойлармен қатар жарысқа түсуіне рұқсат етілді. кен розуэлл атты теннисші қыз жаңа эра кезеңіндегі алғашқы жеңімпаз болып, 15 000 франк көлемінде сыйақы алды. ал нэнси ричи қыздар бәсекесін ұтып алды. корттар сюзанн ленглен корты «ролан гаррос» теннистік комплексінің салынуының тарихы да өте қызықты. 1927 жылы дэвис кубогінде ақш және франция құрамалары кездеседі. бірінші кездесу ақш-та өтеді. күтпеген оқиға тіркеліп, мұнда француздар жеңіске жетеді. енді жауапты кездесу келесі жылы францияда өту керек болады. алайда, парижде бұл уақытта мұндай ірі шараны өткізетін теннис стадионы жоқ еді. бұған дейін франция чемпионаты «стад франсе» клубының шөпті кортында өткізіліп жүрген болатын. сондықтан да бұл жеңіс жаңа стадионының салынуына септігін тигізді. «стад франсе» клубы және жергілікті биліктің бірігуімен porte d’auteuil аймағына жақын жерден гектар жер бөлінді. клуб шарты бойынша, жаңа комплекс клубтың бұрынғы мүшесі, француз халқының батыры, әскери ұшқыш роллан гарростың (1888—1918) атымен аталатын болды. сонымен қатар, роллан гаррос жерорта теңізін алғаш ұшақпен қиып өткен адам болатын. ол бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуына бес апта ғана уақыт қалғанда өмірден озды. «ролан гаррос» стадиондары әлемдегі ең ірі әрі беделді стадиондардың бірі. алайда, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл жер нағыз қайғылы орындардың біріне айналды. неміс солдаттары францияны басып алғаннан кейін, роллан гаррос теннистік комплексін уақытша лагерь ретінде пайдаланған. нацистер мұнда еврей халқын шығысқа апаруға үшін жинаған және көптеген еврей халқының өкілдері сол шығыста қаза тапқан. әр түрлі кезеңдерде «ролан гарросқа» көптеген өзгерістер мен кеңейтілімдер жүргізілген. «ролан гаррос» теннистік комплексі груннты корттардың отаны деп те саналады. теннистік комплекстің орталық корты 1928 жылы салынған және бір мезетте 15 мың көрерменді қабылдай алады. 2001 жылы орталық корт франция теннис президентінің бұрынғы президентінің құрметіне филиппа шатрие (фр. court philippe chatrier) деп атауын өзгертті. маңызы жағынан екінші дәрежелі корт әйгілі француз теннисші әйелі сюзанн ленгленнің (фр. court suzanne lenglen) құрметіне аталған. сыйымдылығы 10 мың көрермен. корт (court no.1) атты корт болса 700 көрерменді қабылдай алады. турнир кезеңінде матчтарды париж мэриясының алдына қойылған үлкен экраннан тамашалауға болады. көрермендер де бұл жерде нағыз теннисті қарағандай болып отырады. үлкен дулыға турнирлері (теннис) теннистен аустралияның ашық біріншілігі теннистен ақш-тың ашық біріншілігі уимблдон ресми сайт atp сайтындағы турнир профилі wta сайтындағы турнир профилі itf сайтындағы турнир профилі