text: (грек. pneumatos есу, леп, lysіs ыдырау, еру) магмадан бөлініп шығатын тау жыныстары мен ұшқыш қосылыстардың (су буы, в, р, s, as және вольфрам, берилий, литий фториді мен хлоридтері, т.б.) қатысуымен өтетін минералдар түзілу процесі. жоғары температурада өтетін пневматолизден тау жыныстары күрделі өзгерістерге (пневматолиттік метаморфизм) ұшырайды. кен түзетін көптеген металдар мен металлоидтар пневматолиз нәтижесінде магмадан бөлініп шығады. температура төмендеп, магма суынған сайын бу күйіндегі жүйе сұйылып, қатайып пневматолиттік кендер пайда болады. «қазақстан»: ұлттық энцклопедия бас редактор ә. нысанбаев алматы «қазақ энциклопедиясы» бас редакциясы, 1998 isbn 5-89800-123-9, vii том