text: ә қазіргі қазақ алфавитіндегі екінші әріп, ауыздың мол ашылып, тіл мен иектің төмен түсуінен пайда болатын жіңішке ашық дауысты,езу дыбысының таңбасы. мен нің арасындағы бір дыбыс. көп әліпбилерде әрпі нің қасында қойылған. бұрыңғы қазақ әліпбилерінде де ден кейін тұрған. көбінесе сөздің бірінші буынында қолданылады, екінші буында "а" фонемасымен ауысып, акустика жағынан көмескіленеді. сондықтан қазақ тілінің жазу жүйесі бойынша екінші буында дудамал естілгенде жазылады (мысалы, кітап, сәбира). негізінен араб, парсы тілдерінен енген сөздердің бірінші буынында айтылады. соған орай, қазақ тілінде, кейбір түркі тілдерінде дыбысының қалыптасуы шығыс тілдерінен келген сөздердің артикуляциялвқ ыңғайласуына байланысты деген пікір бар. алайда әкел (алып кел), әпер (алып бер) тәрізді сөздердің құрамындағы ассимиляцияның нәтижесі. қосымшалар құрамында қолданылмайды. әліпби ipa қазақ әліпбиі татар әліпбиі башқұрт әліпбиі 40 қалмық әліпбиі дунган әліпбиі әзірбайжан әліпбиі түрік әліпбиі 36 кето әліпбиі 33 күрді әліпбиі абхаз әліпбиі