text: үстірт артезиан алабы– маңғыстау түбегінен арал теңізіне дейінгі аймақты қамтитын жер асты суы бар өңір. ауданы 270 мың км². алап шығысында және оңтүстігінде түрікменстанмен шектеседі. оның нағыз арынды артезиандық су кешендері (қалыңд. 2000 3500 м, минералд. 20-дан 100 200 г/л-ге дейін) қатпарлы пермь-триас қабаттарының үстіндегі юра, бор, палеоген, төм. неогеннің құмтасты, құм-балшықты, әктасты шөгінділерінің қойнауында қалыптасқан. бұл шөгінділердің бетінде түгелдей жоғ. неоген (сармат кезеңі), кей жерлерде төрттік кезеңнің әктасты, борпылдақ құмды тау жыныстарында ауыз су ретінде пайдалануға жарамды арынсыз грунттық сулы қа-баттар орналасқан. арынды қабаттарға жеткізіле қазылған ұңғымалардан алынған су тым ыстық (100 130°c), өнімділігі шамалы (тәулігіне 250 400 м³). бұлар ауыз суы ретінде пайдалануға жарамсыз. минералдылығы жоғары (100 200 г/л) тұздық сулардан әр түрлі өнеркәсіптік бағыттарда пайдалануға болатын ас тұзын, көптеген шашыранды және сирек кездесетін элементтерді және калий, стронций, бром, аммоний, бор қосылыстарын алуға болады. "қазақ том