text: дихан қамзабекұлы (, жиынбай ауылы, түлкібас ауданы, түркістан облысы) филолог, әдебиет тарихшысы, алаштанушы, филология ғылымдарының докторы (2003), профессор (2004), қр ұға академигі. егемен қазақстан республикалық газетінің бас директоры. 1966 ж. 19 маусымда қазіргі түркістан облысы, түлкібас ауданы, жиынбай ауылында дүниеге келген. 1990 жылы қазпи-ді (қазіргі қазұпу) қазақ тілі мен әдебиет мамандығы бойынша бітірген. «әдеби-тарихи процесс: ағымдар, концепциялар (ағартушылық кезең)» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 500-ден астам ғылыми және танымдық жарияланымның авторы. 1990 1996 қр ұға м.о. әуезов атындағы әдебиет және өнер институтының ғылыми қызметкері, алматы қаласы; 1996 2000 л.н. гумилев атындағы еуразия ұлттық университеті қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушісі; 2000 2002 л.н. гумилев атындағы еуразия ұлттық университетінің аға ғылыми қызметкері; 2001 2004 қазақ ұлттық музыка академиясы (қазіргі қазұөу) тіл және әдебиет кафедрасының меңгерушісі; 2004 2005 л.н. гумилев атындағы еуразия ұлттық университеті гуманитарлық институтының директоры; 2005 2006 л.н. гумилев атындағы еуразия ұлттық университетінің оқу-әдістемелік жұмыс жөніндегі проректоры; 2006 2008 л.н. гумилев атындағы еуразия ұлттық университеті «алаш» мәдениет және рухани даму институтының директоры; 2008 2010 л.н. гумилев атындағы еуразия ұлттық университетінің оқу-әдістемелік жұмыс және стратегиялық даму жөніндегі проректоры; 2010 2012 л.н. гумилев атындағы еуразия ұлттық университетінің жоғары оқу орнынан кейінгі білімді стратегиялық дамыту жөніндегі проректоры; 2012 2022 л.н. гумилев атындағы еуразия ұлттық университетінің басқарма мүшесі даму жөніндегі проректоры; 2022 қ.у. егемен қазақстан республикалық газетінің бас директоры. үш мәрте қр орталық сайлау комиссиясы қр президенттігіне үміткерлердің мемлекеттік тілді білу деңгейін анықтау жөніндегі лингвистикалық комиссияның мүшесі (2005, 2011, 2015). қазақстан республикасы жанындағы мемлекеттік тіл саясатын одан әрі жетілдіру жөніндегі комиссияның мүшесі; әдебиет және өнер саласындағы қазақстан республикасының мемлекеттік сыйлығын беру жөніндегі комиссияның мүшесі; республикалық ономастика комиссиясының мүшесі; астана қаласы ономастика комиссиясының мүшесі; қазақстан халқы кіші ассамблеясының мүшесі. «смағұл сәдуақасұлы» (1996), «руханият» (1997), «алаш және әдебиет» (2002), «пайым» (2004), «алаштың рухани тұғыры» (2008), «түркістан алқасы» (2011), «жәдитшілдік және алаш: түсіндірме сөздік» (2012), «алаш темірқазық», «жұрт», «ой алаңы» атты «ағартушылық және әдебиет» (2003) оқу құралының, жүсіпбек аймауытовтың томдығын, смағұл сәдуақасұлының томдығын (2009), қошке кемеңгерұлы таңдамалы шығармаларының, қошке кемеңгерұлының томдығының авторы. с.садуақасұлы, қ. кемеңгерұлы, ж. аймауытұлы, х. болғанбай, с.ғылмани т.б. академиялық мұрасын жариялады. «қазақтың қошкесі», «астана туралы бата», «көздің қарашығындай» деректі фильмдерінің сценарийін жазған. 450-ге жуық журнал мен газет мақалаларының, 150-ден астам теле-радио материалдарының авторы. 1994 қр президенті стипендиясының иегері; 1996 қазақстан журналистер одағының сұлтанбек қожанұлы атындағы сыйлығының иегері; 2000 «дарын» мемлекеттік сыйлығының иегері (ғылым аталымы); 2005 қр білім және ғылым министрлігінің ыбырай алтынсарин атындағы төс белгісі; 2005 «қазақстан конституциясына 10 жыл медалі» мерейтойлық медалі; 2005 мемлекет басшысы нұрсұлтан назарбаевтың алғыс хаты; 2011 шыңғыс айтматов атындағы академияның академигі (қырғызстан); 2009 қр президентінің жарлығымен «құрмет» орденімен марапатталды; 2018 қр президентінің жарлығымен «парасат» орденімен марапатталды; 2022 қр президентінің жарлығымен iii дәрежелі «барыс» орденімен марапатталды.