text: үш жүз тоқсан бірінші атқыштар дивизиясы әскери құрамандағы 1941 жылдың тамыз қарашасында алматы қаласында әскерге шақырылған семей, шығыс қазақстан, алматы облыстарының және алматы қаласы жергілікті тұрғындарынан жасақталды (алғашқы командирі, полковник д.а. коваленко). 1942 ж. 13 ақпанда великие луки мен холм қаласының түбіндегі ұрысқа қатысты. дивизия жауынгерлерінің табандылығы мен қайсарлығына қайран қалған неміс фашистері оларға “азиаттық жабайы дивизия” деген ат қойды. дивизия калинин майданының 3, кейіннен 1-екпінді армиялары құрамында солтүстік-батыс бағытта соғыс қимылдарын жүргізе отырып, калинин және ленинград облыстарының 500-ден астам елді мекендері мен қалаларын азат етті. онан соң, 2-балтық жағалауы майданының құрамында латвияны, оның астанасы риганы азат етуге қатысты. 1944 ж. 27 шілдеде дивизия басқа әскери бөлімдермен бірге режица (резекна) қаласын азат етудегі ерен қимылдары үшін “режицалық” деген құрметті атаққа ие болды. 1945 ж. көктемде 1-украин майданының 59-армиясы құрамында жоғары силезия шабуыл операциясына қатысып, 22 сәуірде қызыл ту орденімен марапатталды. 10 мамыр аралығында чехословакияны азат ету ұрыстарында болып, соғысты чехословакия мен германия шекарасында аяқтады. қазақстан еңбекшілері соғыс жылдары дивизияны қамқорлыққа алып, өзара байланыста болды. 1945 ж. 31 мамырда дивизия таратылды. *үш жүз оныншы атқыштар дивизиясы *үш жүз он екінші атқыштар дивизиясы *үш жүз он төртінші атқыштар дивизиясы *үш жүз он алтыншы атқыштар дивизиясы *үш жүз сексен жетінші атқыштар дивизиясы "қазақ том