text: әмен елемесұлы тұяқов (1938 жылы 12 ақпанда маңғыстау облысы маңғыстау ауданы шайыр ауылында туған) кеңестік және қазақстандық жеңілатлетші. жеңіл атлетикадан ксроның еңбек сіңірген спорт шебері (1965). қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (1997). маңғыстау облысының құрметті азаматы. әмен елемесұлы 1938 жылы 12 ақпанда маңғыстау облысы маңғыстау ауданы шайыр ауылында дүниеге келген. 1960 жылы гурьев педагогикалық инистутының (қазіргі атырау мемлекеттік факултетін бітірген. 1960 жылы қазақстан чемпионаттары мен бірнеше дүркін жеңімпазы. бапкерлері а.м. куликова, б.с. токарев. 1965 1967 жылдары ксро чемпионатының 100 жүгіруден күміс меділінің иегері. 1962 1963 жылдары және 1965 1967 жылдары ксро чемпионатының 200 м-ге жүгіруден алтын медалінің иегері. 1962 1963 жылдары 4*100 метрлік эстафеташылар жарысының чемпионы. 1963 1967 жылдары ксро халықтары чемпионы. 1966 жылы еуропа чемпионатында 4*100 метрлік эстафеташылар жарысының күміс жүлдегері будапешт, венгрия. 1965 жылы кубок жеңімпазы. штутгарт. германия. 1965 жылы ақш эстафета 4*100, 39,3 ксро рекорды. 1966 жылы ксро-англия (1966, лондон), франция-ксро (1965, киев) және соц. достастық елдері әскерлері арасындағы матчтық кездесулерінің жеңімпазы. 1963 1967 жылдары ағайынды с. және г. знаменскийлерді еске алуға арналған халықар. турнирде 100 және 200 м-ге жүгіруден алтыннан алқа тақты (1963, 1967, мәскеу). 1962 1967 жылдары чехословакиялық рощитский, польшалық кусатчинский құрметіне арналған халықар. жарыстың жүлдегері (1962 67) болды. он төрт рет ксро қарулы күштерінің чемпионы атағын иемденді. рет ксро рекордын жаңартты. 1971 1992 жылдары алматыдағы қ.мұңайтпасов атындағы бапкер 1992 1999 жылдары жеңіл атлетикадан қазақстан құрамасының бас бапкері қызметтерін атқарды. қазақ кср жоғарғы кеңесінің құрмет грамотасымен марапатталған. 1965 жылы "ұлы отан соғысына 20 жыл" медалі 1965 жылы ксроның "құрмет белгісі" ордені 1965 жылы ксроның еңбек сіңірген спорт шебері құрметті атағы берілді. 1967 жылы "ксро қарулы күштерінe 50 жыл" медалі 1970 жылы "ерен еңбегі үшін лениннің туғанына 100 жыл" медалі 1997 жылы қр тұңғыш президенті елбасы қолынан "қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағымен марапатталды. 2007 жылы елбасының жарлығымен "құрмет ордені" мен марапатталды. 2011 жылы "қр тәуелсіздігіне 20 жыл" медалі 2011 жылы республикасының еңбек сіңірген жаттықтырушысы қр тұңғыш президенті елбасы жеке алғыс хаттарымен марапатталған. қр тұңғыш президенті елбасы жеке айрықша белгідегі "алтын барыс" төсбелгісінің иегері. маңғыстау облысының құрметті азаматы.