text: нағыз кесірткелер - кесірткелер отряд тармағының тұқымдасы. бұлар ашық алаңқай жерлерде, орман алқаптарында құрғақ далалы, шөлейтті және шөлді аймақтарда тіршілік етуге бейімделген. тек тірі туатын кесіртке (l. vіvapara ғана солтүстік ылғалды орман алқаптарында кеңінен тараған. олардың көпшілік түрі жылдың айында белсенді тіршілік етеді. жылына 1, кейде рет ( жұмыртқа салып) көбейеді. нағыз кесірткелер жәндіктермен, және олардың дернәсілдерімен қоректенеді. көпшілігі зиянды жәндіктерді жеп, ауыл шаруашылығына пайда келтіреді. нағыз кесірткелердің қазақстанда 11 түрі кездеседі. соның ішінде түрі (үлкен көз кесіртке мен шұбар кесіртке) қазақстанның “қызыл кітабына” енгізілген (1996).