text: карл отто лагерфельд (; 10 қыркүйек 1933, гамбург, германия 19 ақпан 2019, нейи-сюр-сен, франция) неміс сәнгері, фотограф, коллекционер және баспагер. ол қайтыс болғанға дейін итальяндық (1965 жылдан бастап) және француз (1983 жылдан бастап) сән үйлерінің тұрақты бас дизайнері болған. карл лагерфельд сонымен қатар 1966-1983 және 1992-1997 жылдары үшін коллекциялар жасады. karl lagerfeld сән үйінің негізін қалаушы (1984). сән бизнесінің ең ықпалды тұлғаларының бірі болған лагерфельд көбінесе "кайзер карл және "сән патшасы" деп те аталды. карл лагерфельд 1933 жылы 10 қыркүйекте гамбургте ірі кәсіпкер, қоюландырылған сүт зауытының иесі отто лагерфельдтің отбасында дүниеге келді. оның марта-кристиан атты үлкен әпкесі болды, ол 1957 жылдан бастап ақш-та тұрып, 2015 жылы қайтыс болды. лагерфельд әр түрлі туған күндерді атай отырып, өзінің шынайы жасын жасырды. 2009 жылы ол сұхбатында 1933-1938 жылдар аралығында дүниеге келгенін айтты, бірақ нақты күнін растайтын құжаттар сақталмады. 2013 жылдың сәуірінде ол 1935 жылы туылғанын және оның жасына байланысты шатасулар анасының кінәсінен пайда болғанын хабарлады. 1934 жылы ата-аналар бад брамстедтте үлкен мүлік сатып алды. 1939 жылы отбасы гамбургке оралды. 1944 жылы одақтастардың бомбалануы салдарынан қала толығымен жойылғаннан кейін, лагерфельд қайтадан бад брамстедтке қоныстанды. 1949 жылы отбасы қайтадан гамбургке оралды, онда карл бисмарк атындағы мектепте оқуын жалғастырды. сол 1949 жылы ол анасымен бірге кристиан диордың сән көрсетіліміне барды, ол оны таң қалдырды. 1953 жылы анасымен бірге парижге көшіп, онда жоғары сән синдикаты жанындағы мектепте оқыды, бірақ дипломын қорғамады. 1954 жылы ол халықаралық жүн хатшылығы ұйымдастырған сән дизайнерлерінің байқауында пальто дизайны үшін сыйлық алды қазылар алқасының мүшелері арасында пьер бальмен мен юбер де живанши болды, жеңімпаз ив сен-лоран болды, ол сол кезден бастап карлмен дос болды (олардың достығы 1975 жылға дейін жалғасты). байқаудан кейін пьер бальмен оны өзінің көмекшісі болуға шақырды лагерфельд оның сән үйінде 1962 жылға дейін жұмыс істеді. 1965 жылы лагерфельд итальяндық fendi сән үйін басқарды, онда ол былғары және аң терісінен киім жиынтығын жасады. 1966 жылдан бастап ол париждің прет-а-порте chloé сән үйінің сәнгері болды, бренд иелерін ауыстырған 1980 жылдардың ортасына дейін жұмыс істеді. 1973 жылы лагерфельд "алтын дөңгелек" сыйлығымен марапатталды. 1979 жылы ол вена қолданбалы өнер жоғары мектебінде (hochschule fur angewalte kunst) профессор лауазымына сабақ беруге шақыру алды. 1983 жылы ол chanel үйінің көркемдік жетекшісі болды, онда ол алдымен прет-а-порте коллекцияларын жасауда жұмыс істеді. 1984 жылы ол өзінің сән үйін karl lagerfeld impression құрды, kl желілерін және karl lagerfeld (2006) демократиялық негізін қалады. 1987 жылдан бастап суретке түсіп, бірнеше кітап шығарды. 1987-1995 жылдары ірі неміс киім өндірушісі клаус штайлманмен (klaus steilmann) ынтымақтастық жасады. 1992-1997 жылдары chloé үйінің бас сәнгері қызметін атқарды. джанни версачемен бірге топ-модельдің бейнесін белсенді түрде дамытты. оның сүйікті модельдері инес де ла фрессанж, линда евангелиста, синди кроуфорд және әсіресе клаудия шиффер болды. "егер мен троян соғысын бастауым керек болса, клаудия менің еленам болар еді", деді ол. алайда, 1994 жылы ол фанта компаниясының жарнамалық тұлғасы болғаннан кейін шиффермен жұмысын тоқтатты. 1998 жылы парижде lagerfeld gallery studio 7l көркем галереясын ашты. 2015 жылы ол алғаш рет fendi ден "жоғары жүн" топтамасын ұсынды, оның аясында ол әлемдегі ең қымбат тонды жасады-сабанның терісінен жасалған, ол миллион долларға бағаланды. лагерфельд үлкен кітап сүйгіш болды, оның жеке кітапханасы 300 мың томнан тұрды. 2000 жылы ол парижде өзінің 7l баспа үйін құрды және сол атпен кітап дүкенін ашты. сол жылы ол кристидің аукционында xviii ғасырдағы француз өнері туралы кітаптар жинағының бір бөлігін сатты. дизайнер парфюмер ретінде де танымал болды. ол chloé (1975), kl (1982), jako (1997) хош иістерін, сонымен қатар кітаптың хош иісін жасады. лагерфельд брижит макронды киіндіруді ұнататын. дизайнер макрон ханымда "париждің ең әдемі аяқтары" бар деп мәлімдеді және тіпті францияның бірінші ханымын брижит бардомен салыстырды. 2019 жылдың қаңтар айының басында лагерфельд алғаш рет chanel үйіне арналған коллекциясын көрсету финалында шықпады. оның орнына қонақтарды кутюрьенің "оң қолы" виржини виар қарсы алды, сәнгердің өзі мүгедектер арбасында сахна артында қалды. 18 ақпанда карл лагерфельд шұғыл түрде ауруханаға жеткізілді, ал келесі күні, 2019 жылдың 19 ақпанында таңертең, 85 жасында ұйқы безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. ол қайтыс болғаннан кейін біреуді денесімен ауырлату дұрыс емес деп санады. "мен жай ғана пәк ормандағы жануарлар сияқты жоғалып кеткім келеді", деді ол. кремациядан кейін модельер күлін анасы оның өмір серіктесі жак де башер күлімен аралыстырғанын қалады. к. лагерфельд ешқашан үйленбеген және балалары жоқ. 1971 жылы париждік денди жак де башермен танысады. 1973 жылы де башер ив сен-лоранмен қарым-қатынасты бастады, бұл дизайнерлер арасындағы бұрыннан келе жатқан достықтың бұзылуына әкелді (кейінірек олар қайтадан сөйлесе бастады). сен-лоран мен де башер пьер берженің қысымымен ажырасқаннан кейін, де башер лагерфельдтің өмірлік серігіне айналды. 1989 жылы жак де башер житс-тен қайтыс болғаннан кейін, карл жалғыз өмір сүрді. өмірінің соңғы жылдарында ол өзінің үй жануарына, шупетта атты бирмалық мысыққа - арнады. ол лагерфельдтің "шупетт" кітабының кейіпкеріне айналды, оны капсула коллекциясын жасауға шабыттандырды, сонымен қатар karl lagerfeld брендінің бір баспасының прототипі болды. шупетта бірнеше жарнамалық науқандардың түсіріліміне қатысты, жалпы алғанда, "ақша тапты", дизайнердің айтуынша, миллион еуродан астам. ол үшін к.лагерфельд жеке ұшақ сатып алып, екі қызметшіні жалдады. неміс азаматтығымен карл лагерфельд мысыққа өзінің байлығын мұра ете алды (францияда жануарларға мұра беруге тыйым салынады). лагерфельдтің ерекшелігі, оның жылқының құйрығындай жиналған ақ шаштарымен қатар (ол оны 1976 жылдан бері киген), көру қабілетінің ақауын түзететін қара көзілдірік болды. 2000 жылдарға дейін, ең алдымен 1980-1990 жылдар аралығында дизайнер қолында желдеткіші бар қоғамдық іс-шараларда пайда болды. оның айтуынша, желдеткіш темекі түтіні мен папарацциден қорғаныс қызметін атқарған. башер қайтыс болғаннан кейін лагерфельд салмақ жинай бастағандықтан, ол негізінен жапондық дизайнерлерден, мысалы, matsuda, comme des garçons және киім сатып алды. 2000 жылдың қарашасынан бастап, 13 ай ішінде лагерфельд француз дәрігері жасаған 3d диетасының (дизайнер, дәрігер, диета) арқасында шамамен 42 кг жоғалтты. мұның себебі эди слиманның тарылған dior homme костюмдері, ол лагерфельд шынымен кигісі келді: "мен майлы болмас үшін тар костюмдер киемін. менің жалғыз мақсатым 48/46 өлшемді dior киімін киюді жалғастыру мүмкіндігі". сонымен қатар, 2000 жылдардың ортасынан бастап лагерфельд қолғап, chrome hearts күміс зергерлік бұйымдарын, жабық жағалар мен тығыз шалбар немесе джинсы кигенді жөн көрді. және жобаларкинодағы жұмыстарсынжүнге қатынасымарапаттары== 1955 пальто дизайны үшін сыйлық, халықаралық жүн хатшылығының конкурсы. 1973 "алтын айналдыру дөңгелегі" сыйлығы. 1993 lucky strike designer сыйлығы. 1996 неміс фотография қоғамының сыйлығы (deutsche geselleschaft fur fotographie). 2010 мәдениет пен өнерге қосқан үлесі үшін құрметті легион орденінің кавалері.