text: жерді жерді земстволардың немесе өзін-өзі басқаратын жергілікті органдардың қарауына беру. россиядағы бірінші буржуаздық демократия рев. кезінде агр. мәселе жөніндегі меньшевиктік программа "жерді деген атпен белгілі болды. ол помещиктік жерлерді төлем төлеу негізінде өзін-өзі көшіруді ескерді, шаруалар бұл жерлерді өз шама-шарқына қарай жалға алуға тиіс болды; үлестік жерлер мен ұсақ жер меншіктері бұрынғы иелерінің қолында қалатын еді. саяси және экономикалық жағынан реакцияшыл бола отырып, в.и.лениннің бағалауынша жерді программасы дегеніміз "нағыз аграрлық биметаллизм: нағыз ескі, тозығы жтіп, дәурені өткен, ортағасырлық үлесті меншікті жерге жеке меншіктің жоқтығымен, яғни капиталистік қоғамдағы жер қатынастарының ең алдыңғы қатарлы, теория жүзінде мінсіз құрылысымен ұштастыруды көріп отырмыз. бұл аграрлық биметаллизм- теория жағынан жерді меньшевиктік программасы марксизмнің алдымен жер рентасы жөніндегі негіздерін ревизияларды. в.и. ленин жерді меньшеветвік программасын қатты сынады. қазақ совет энциклопедиясы