text: трикстер айлакер, құйтырқы) қоғамға, жалпыға ортақ заңға қарама-қарсы келетін іс-әрекеттер жасайтын, мифологиядағы, фольклордағы және діндегі тәңір, рух, адам немесе антропоморфты жануар. ::солтүстік америка халқының кейіпкерлер: көптеген халықтарға ортақ кейіпкер койот көптеген халықтарға ортақ кейіпкер ворон абенак мифологиясында енот азебан виннебаго мифологиясында… ваджкункага кроу мифологиясында аваккуле, маннегиши лакот мифологиясында иктоми хейока навахо мифологиясында тоненили пуэбло мифологиясында… кошары пайякяму (қасиетті клоундар) хопи мифологиясында… кокопелли зуни мифологиясында… кокопелли шайен мифологиясында вихио эскимос мифологиясында амагук юта мифологиясында… цинн-ан-ев ::африка халқының кейіпкерлер: батыс африка халықтарының мифологиясына ортақ кейіпкер ананси өрмекші банту халықтарының мифологиясына ортақ кейіпкер… қоян бушмен мифологиясында… цанг шегіртке зулус мифологиясында тиколоше йоруба мифологиясында… эшу көне египет мифологиясында сет :: еуропа мен азия халықтары кейіпкерлер: баск мифологиясында кішкене сен-мартин мифологиясында локи, один көне грек мифологиясында эрида, прометей, гефест, гермес, одиссей (ақылына сүйеніп полифем циклоптың қолынан аман-есен құтылып шыққан трикстер-адам ретінде атауға болады), сизиф (өзінің жалған сөйлегіштігі үшін тарихта қатал жазаға кесілген адам), фаэтон индонезия мифологиясында канчиль кельт мифологиясында фэйри, пак қытай мифологиясында нежа, сунь у-кун (маймыл король) леванта мифологиясында әзәзіл нарт эпосында сосруко, сырдон славян мифологиясында велес чукот-камчат мифологиясында кутх құзғын эстон мифологиясында каваль-антс (вили антс) жапон мифологиясында кицунэ, сусаноо, каппа манси мифологиясында куль-отыр :: өзге австралия аборигендерінің мифологиясында бамапана ацтек мифологиясында уэуэкойотль койот вуду мифологиясында суббота барон, легба әкей гавай мифологиясында ива, каулу, купуа, мауи, пекои полинезия мифологиясында мауи фиджи мифологиясында… досина :: әлемдік және мемлекеттік діндердің персонаждары: индуизмде май ұрлаған кришна бала :: фольклорлық кейіпкерлер: белорус фольклорында нестерка болгар фольклорында қу петр (өтірікші петр) бразиль фольклорында саки-перере голланд фольклорында рейнеке-лис голланд фольклорында, фламанд фольклорында және неміс фольклорында тиль уленшпигель еврей фольклорында гершеле острополер неміс фольклорында мефистофель орыс фольклорында иван-ақымақ5, патрикеевна түлкі орта азия, араб фольклорында қожанасыр ақш фольклорында нэнси әпке тибет фольклорында томпа ағай француз фольклорында рейнеке түлкі, етік киген мысық удмурт фольклорында лопшо педунь