text: қостанай қостанай облысының әкімшілік, экономикалық, мәдени орталығы. қазақстандағы аса ірі темір, әуе және автомобиль жолдары тораптарының бірі. батыс сібір ойпатының дала белдемі алып жатқан оңтүстік-батыс шетін құрайтын қостанай жазығының орталық бөлігінде орналасқан. тобыл өзенінің, оған әбілсай мен қостанай деген салалары құятын биік жарқабақты террасалы жағада орналасқан. жерінің аумағы 8991 гектар. тұрғыны 247 246 адам (2019). қостанай осы атыраптағы байырғы елді мекендердің бірі. оның іргесін 1897 ж. ресей патшасының жарлығына байланысты қазақтың жергілікті руларынан тартып алынған «қостанай» атты қоныста, еділ бойы мен орынбор губерниясынан көшіп келген орыс шаруалары қалаған. алғашқыда «николаевка» деп аталды. 1893 ж. қазақстанның құрамында болған бұрынғы торғай облысында жаңадан ендірілген уездік бөлінісіне сәйкес оған «қостанай» атауы берілді де, қостанай уезінің орталығына айналды. 1912 13 ж. оңтүстік сібір темір жолы магистралінің челябинск троицк қостанай тармағының салынуына байланысты қостанай ресейде өнеркәсіптік дамуы бойынша біршама ілгері тұрған орталық ресей аудандарымен тікелей сауда-саттық байланыстар жасауға мүмкіндік алды. соның нәтижесінде қостанай солтүстік қазақстандағы ірі сауда орталықтарының біріне айналды. қалада жеңіл және тамақ өнеркәсіптері, бу және дизель отынымен жұмыс істейтін диірмендер, қасапханалар, тері заттары, т.б. пайда болды. 1917 19 ж. қостанайда кеңес өкіметі орнап, 1920 ж. сол кездегі ақтөбе облысындағы өзімен аттас округтің, 1925 ж. губернияның, 1936 ж. жаңадан құрылған қостанай облысының орталығына айналды. бүгінгі таңда мұнда жеңіл өнеркәсіпті құрайтын комвол-шұға комбинаты, «большевичка» тігін, аяқ киім фабрикалары, тамақ өнеркәсібін құрайтын ет, сүт, ұн-жарма және нан комб-тары, құрылыс материалдар өнеркәсібінің темір-бетон комбинаттары мен қызыл және силикатты кірпіш заттары, құрылыс-монтаж құралымдар комбинат, машина жасау мен металл өңдеу өнеркәсібінің авиақозғалтқыш, автомобиль және ауыл шаруашылық техникасын жөндеу зауыттары, химия өнеркәсібінің химиялық талшық зауыты, өнеркәсібіне қарасты жылу электр орталығы, автомобиль жөндеу зауыты, жиһаз жасау өнеркәсібі, тұрмыс қажетін өтейтін комб., т.б. жұмыс істейді. қазір қаланың өнеркәсіп құрамындағы кәсіпорындарда салалық 10 ақ, жшс, мқк бар. 2000 жылғы деректер бойынша қ-да барлығы 30 ірі кәсіпорын, т.б. бірлестік жұмыс істейді. қалада солтүстік қазақстанның геология басқармасы мен оның орталық лабораториясы, а. байтұрсынов атындағы мемлекеттік педогогика университет, ауыл шаруашылық институты, мемлекеттік ауыл шаруашылық және егіншілік жобалау су құрылысын жобалау институтының бөлімшелері, кооперативтік, автомобиль, құрылыс колледждері, қалалық кәсіптік-тех., мед. мекемелері, облыс тарихи және геология музей, бюро, 59 мектеп, мәдениет үйі, облыстық драма театр, филармония, 13 кітапхана жұмыс істейді. денсаулық сақтау және сауықтыру мекемелерінен 12 аурухана (облысы және қалалық клиник. аурухана, теміржолшылар мен балалар клиникалық ауруханалары, облыстық және қалалық емханалар, онкология, туберкулез, психиатриялық, венерология диспансерлер, сүйек туберкулезі санаторийі, қалалық трахомоздық аурухана), акушерлік пункт, 131 дәріхана, облыстық стадион тұрғындарға қызмет көрсетеді. қостанай облысы әкiмiнiң ақпараттық портал