text: василий васильевич докучаев (грек. минерал және логос ғылым) минералдардың құрамын, қасиетін, пайда болуын зерттейтін ғылым. басты мақсаты минералдық шикізат кендерін іздеу, барлау, бағалау, байытудың ғылылыми негізін анықтау, оларды халық шауашылығына ендіру жолдарын зерттеу. терминін ғылымға 1636 жылы итальян ғалымы бернард цезий енгізген. жаңа әдістер мен жалпылама теорияларда ресей ғалымдары в.в. докучаев, а.е. ферсман, в.и. вернадский|в.и. вернадский, е.с. федоров (1853 1919 жылдары), т.б. көп еңбек сіңірді. қазіргі минералогияның дамуына д.и. менделеевтің периодтық заңы мен дж.у. гиббстің (1839 1903 жылдары) фазалар ережесі үлкен ықпал тигізді. минералогиядан xix ғасырда кристаллография мен петрография, xx ғасырдың басында минералды шикізат туралы ілім геохимия, кейінірек кристаллохимия бөлінді. минералогияны қамтитын көптеген деректер, минералдардың күрделі және түрленген қасиеттері, сонымен қатар оларды зерттеу әдістері мен бағыттарының дамуы, геологияны барлау жұмыстары мен халық шауашылығының сұраныстары саласында көптеген бағыттардың пайда болуына әсер етті. минералдарды сипаттау нақты материалдарды анықтау, жинақтау, дәлелдеу, жүйелеу, зерттеу және минералдарды түрлі қасиеттеріне сәйкес жіктеу, физикалық қасиеттері мен химиялық құрамының өзгешеліктерін зерттеу, т.б. ізденіс жұмыстарын іске асырады. генетикалық бағыты минерал мен минералдық түзілуін, олардың түрлі заңдылықтарын, минералдар пайда болуының физикалық химиялық параметрлерін анықтайды, минералдардың типоморфизм, онтогения, т.б. генетикалық анықтамаларын зерттейді. эксперименттік табиғи процестердің үлгісін жасауды және табиғатта минералдардың пайда болу жағдайларын түсіндіру үшін физикалық химиялық жүйелерді зерттейді. бұл бағытта минералдар синтезі (алмас, пьезокварц, флюорит, гранат, корунд, т.б.) техникада кеңінен қолданылады. қолданбалы және минералдардың жаңа түрлерін өндірісте пайдалануға бағытталған мәселелермен шұғылданады. сондай-ақ минералдық шикізатты кешенді пайдалануға, одан алынатын пайдалы құраушылардың шамасын жоғарылатуға бағытталған минералогиялық зерттеу; кеннің технологиялық сорттарының шектерін белгілеу үшін минералогиялық карта жасау, минералдардың технологиялық қасиеттерінің, олардың құрамына, құрылымына байланыстылығын анықтау; кеннің байытылған түрін, байытудан алынған концентраттарын химиялық технологилық өңдеу (күйдіру, қышқылмен өңдеу, т.б.) кезіндегі минералдардың өзгеріске ұшырауын, ерігіштігін, магниттік қасиеттерін анықтау, пайдалы қазындылардың кендерін іздеу, оларға баға беру үшін критерийлерді пайдалану мәселелерін қарастыру. аймақтық белгілі бір аумақтар мен кенді аймақтарда жүргізілген зерттеулерді жинақтап қорытындылайды. осының нәтижесінде минералдар мен олардың таралу заңдылықтарының сол аудандардың геологиялық дамуымен байланыстылығы анықталады. аймақтық минералогия жалпы кешендік металлогендік зерттеулердің құраушы бөлігі. ғарыштық денелер минералогиясы жерге түскен метеориттердің минералдық құрамын зерттейді. айдан әкелінген тау жыныстарын зерттеу нәтижесінде оның бетіндегі минерал түзілу ерекшеліктері жөнінде алғашқы қорытындылар жасалды. кенді алтайдың, сарыарқаның, жетісу алатауының, қаратаудың, солтүстік қазақстанның түсті, сирек және қара металл, алтын кендерінің зерттелді. бұл зерттеулер кеннің құрамын толық анықтауға мүмкіндік берді. кристаллография петрография концентрат