text: жердің өз көлемін ұлғайтуы жайлы болжам жер планетасының геологиялық уакыт тұрғысынан даму процесі оның өз көлемін ұлғайтуымен ұштаса өрбійді деп дәріптейтін болжам. бұл болжамға сәйкес, планета көлемінің уақыт өткен сайын ұлғая беру мүмкіндігі екі бағытта жүзеге асуы мүмкін: 1) планета көлемінің бірте-бірте ұлғаюы оның, массасының да бірте-бірте өсуімен орайлас; бұл жағдайда планета көлемінің, ұлғаюына тигізер "сырт денелердің" (жасынтастар, "ғарыш шандары" т. с. с.) әсерімен катар, гравитациялық энергияның материалды массаға айналу мүмкіндігі де жоққа шығарылмайды; 2) жердің дамуы барысында оның, массасы өсіп жарымайды, алайда планетаның ішкі өңіріне тиесілі заттар тығыздығының бірте-бірте босай түсуі оның көлемдік ұлғаюына әкеліп соктырады.