text: шонбай балапанұлы (1817-1895), тоқырауын өңіріне есімі белгілі болыс. руы арғын, қаракесек, сарым бұтағынан. тоқырауын өңірінде рет болыс болған. шонбай ел жағдайын күні бүрын ойластырып, болыстыкта ауызбірлік пен татулықты орныктыруға күш салған. патшалык ресейдің 1888-1889 жылдары жүргізген санақ мәліметі бойынша болыстықта жеті мыңнан аса халық болған, 12 ауылға белінген.орыс патшасының орыс шаруаларын қазақ жеріне орналастыру саясатына қарсы болған. қазақ жерінің бүтіндігі үшін халықтық көтеріліске шыққан кенесары қозғалысын колдаған. ағыбай батырды, бабеке қармысұлын қуғын-сүргіннен қорғап, ағыбай батырды біраз уақытта дейін паналатып, кейін жер әперген. балалары белкенбай, оның баласы жағыпар да болыс болған. олар 50 жылдан астам тоқырауын болысын басқарып келген. болыстықта мал шаруашылығын жүргізіп, езен, бұлақтардың суларын пайдаға асырып, суармалы егін егу жұмысы да біршама үлғайтылған. билайдын қожа бидай жөне ақбидай деген енімді түкымдарын егіп, одан қажетінше азық-түлік өндіруге көңіл бөлген.