text: қытай халық республикасының төрағасы - кхр елбасы. ол бхөж тк-мен бірігіп жоғарғы мемлекеттік билікті жүзеге асырады. кхр төрағасы бхөж немесе оның тк шешіміне негізделе отырып, заңдарды жариялайды, мемлекеттік кеңес ұжымында тағайындаулар жүргізеді, жарлықтар шығарады; кхр атынан мемлекеттік істерді атқарады, шет ел дипломатиялық өкілдерін қабылдайды, шет елдермен тұрғызылған келісімдер мен маңызды бітімдерді бекітеді және бұзады. қазіргі таңда кхр төрағасының қызметін си цзиньпин орындауда. 主席 «жуси» қытай сөзінің қазақ тіліндегі баламасы «төраға» болып табылады. 1982 жылға дейін бұл сөздің ағылшын тіліндегі баламасы да «төраға» - болып келген, алайда сол жылы оны ресми түрде «кхр президенті» - деп аударды. дегенмен басқа мәнмәтіндерде «жуси» сөзі әлі де «chairman» деп аударылады, ал басқа елдердің лауазымдарын қытай тілінде «цзунтун» - деп аударады. 1949 жылдың қазанынан бастап 1954 жылдың 27 қыркүйегіне дейін мемлекет басшысы орталық қхр халықтық үкіметінің төрағасы мао зыдоң болды. қхр төрағасы лауазымы 1954 жылы қхр қабылдануымен бекітілді. мао цзэдун (27 қыркүйек 1954 27 сәуір 1959) лю шаоци (27 сәуір 1959 31 қазан 1968) лю шаоцидің отставкасынан кейін 1968—1975 жылдар аралығында лауазым бос болды, тек келесі екі орынбасарларға болды: дун биу (31 қазан 1968 17 қаңтар 1975) сун цинлин (31 қазан 1968 24 ақпан 1972). 1975 жылы қхр төрағасы лауазымы таратылады, елбасының қызметтері бхөж тұрақты комитетінің төрағаларына өтті. чжу дэ (17 қаңтар 1975 шілде 1976; лауазымында қайтыс болды) 1976 жылдың шілдесінен 1978 жылдың наурызна дейін лауазым бос болды, міндетті қызметтерді 20 орынбасар атқарды. цзяньин (5 наурыз 1978 18 маусым 1983) 16 мамыр 1981 сун цинлин, алайда 29 мамыр қайтыс болды. 1982 жылы жаңа қхр қабылдануымен қхр төрағасы лауазымы қайтадан бекітілді. ли сяньнянь (18 маусым 1983 сәуір 1988) ян шанкунь (8 сәуір 1988 27 наурыз 1993) цзян цзэминь (27 наурыз 1993 15 наурыз 2003) ху цзиньтао (15 наурыз 2003 14 наурыз 2013) си цзиньпин (с 14 наурыз 2013) чжан вэньтянь, 1931—1943 мао цзэдун, 1943—1976 хуа гофэн, 1976—1981 дэн сяопин, 1981—1989 цзян цзэминь, 1989—2004 ху цзиньтао, 2004—2012 си цзиньпин, 15 қараша 2012