text: половецтер тілі (құман тілі) орыс. половецкий язык (куманский язык) —түркі тілдерінін бір түрі, 11—14 ғғ. оңтүстік орыс далаларында өмір сүріп, казір колданудан шыккан, кыпшак- половецтер жайында алғашкы мәлімет 1052 жылдан белгілі. тарихи деректерде эр түрлі аталған: мүсылман деректерінде кыпшак, кыфшак, еуропа деректерінде кумандар, командар, кундар, орыс деректерінде половецтер. половецтер тілі жазба ескерткіштерде сакталған, ол туралы неғұрлым толык мәлімет 1294 ж. италия және неміс монахтары жасаған "кодекс куманикусте" берілген. жасалган бұл сөздікте 2994 сөз,жана өсиет (новый завет) дұгалык үзінділерінін аудармасы және 50 жұмбак камтылган. оны 1880 ж. будапештте гезакун жариялаган. 15—17 жж. половец сөйлеу тілі армян кауымдастыгынын сот кұжатгары мен хроникаларында сакталған. бұлардын неғұрлым ертедегі түрі 1492—1537 жж. венеция хроникасы болып табылады, оны 1896 ж. венеция тарихшысы г. алишан жариялаған. половецтер тілі карашай-балкар, караим, кырым татарлары және кұмык тілдеріне жакын. ескерткіштерде половецтер тілінің диалектілік белгілері сакталған. мэселен, фонетикада катан, ұян дауыссыздардын сөз басында катар колданылуы, к~х, о~у, е~и, ё~у дыбыстарынын алмасып. отыруы, морфологияда шығыс септігінін -тин, -дан косымшалары катар колданылуы, лексикада араб, парсы, грек кірме сөздерінін колданылуы.