text: ниязбек рафаэль (24.3.1943 ж.т., талас ауданы жданов а.) ақын, жазушы. қазақ ұлттық ун-тінің филол. ф-тін бітірген (1978). 1961 63 ж. талас ауданындағы «ленин жолы» газетінде қызмет атқарған. 1967 71 ж. қазақ радиосы әдебиет редакциясында, 1971 77 ж. «жұлдыз» журналында әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, 1977 жылдан «жазушы» баспасында редактор. соңғы жылдары шығарм. жұмыспен айналысуда. алғашқы шығарм. қадамын өлең жазудан бастаған н-тің «келер күндер», «қаратау мен алатау», «темірқазық», «жалын кешкен», «жер жанары», «өркен», «биіктей бер, тауларым», «жетіген», «тамұқ отына жанбаған», «шешендер», «ичкерия» атты жыр кітаптары жарық көрді. ол «бәйтеректер жел өтінде тұрады» өлеңдер жинағы үшін қазақстан жазушылар одағы і.жансүгіров атынд. сыйлықтың лауреаты атанған. шешен республикасының президенті а. масхадовтың пәрменімен н-ке «шешендер» және «ичкерия» кітаптары үшін шешенстан республикасының ең жоғары мемл. «ұлт намысы» ордені мен шешенстан мемл. сыйлығы берілді. н. проза саласына да қалам тартқан. оның «отағасы», «қаңтар», «қызғыш құс» сияқты повестері, «қызыл үй», «тас құдай» атты романдары жарияланған. «тас құдай» романында кеңес өкіметінің ұжымдастыру саясаты, сол кезеңнің ауыр тұрмысы, ашаршылық зардаптары суреттелген. «тамұқ отына жанбаған» деген шер-дастаны көрнекті мемл. қайраткері қызыл империяның кесірлі кесапатына ұшырап, азап шеккен қилы тағдырына арналған. 2002 ж. жарық көрген «қыдыр ғұмыр» деп аталатын кітабында д.а. қонаевтың өмір жолдары өлеңмен суреттелген. "қазақ энциклопедиясы"