text: қорғалжын ауданы ақмола облысындағы әкімшілік бөлік. 1932 жылы құрылған. орталығы қорғалжын ауылы. солтүстігінде егіндікөл, астрахан аудандарымен, оңтүстігінде қарағанды облысының нұра ауданымен шектеседі. аудан негізінен теңіз-қорғалжын ойысыда орналасқан. жер бедері сәл белесті жазық. климаты континенттік. қысы ұзақ (қар 180 күндей жатады, қалыңдығы 20 сантиметрдей), боранды (20 күндей), суық. қаңтар айының орташа температурасы –17 18 градус. жазы қоңыржай ыстық, қуаң (50 күндей). шілде айының орташа температурасы 20 21 градус. жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 250 300 миллиметр. аудан жері арқылы нұра, құланөтпес өзендері ағып өтеді. көлдер өте көп: негізгілері қорғалжын, теңіз, қоқай, асаубалық, сұлтанкелді, есей, шолақшалқар, жәнібекшалқар, шишалқор, қарасор, құмкөл, алакөл, т.б. топырағы қоңыр, күңгірт қоңыр, нұраның аңғары қара топырақты. аудан жерінде жабайы шошқа, қоңыр түлкі, қарсақ, борсық, қоян, күзен, ақ тышқан, қосаяқ, су тышқаны, ондатра; құстардан: қоқиқаз, қаз, үйрек, аққу, аққұтан, қызғыш, т.б. көптеген су құстары мекендейді. көлдерінде мөңке, алабұға, оңғақ, лақа, торта, шортан, аққайран кездеседі. аудан аумағында мемлекеттік қорғалжын қорығы орналасқан. тұрғындар саны 8815 адам (2019). ұлттық құрамы: халқының орташа тығыздығы км²-ге 1,4 адамнан келеді. ауданда май зауыты, сүт цехы, диірмен, наубайхана, тұрмыстық комбинат, құрылыс, автокөлік мекемелері, типография, астық пункті, т.б. бар. аудандағы 17 жшс, 184 шаруа қожалығы, тағам өңдейтін кәсіпорын, 88 сауда орындары халыққа түрлі салада қызмет көрсетеді. ауыл шаруашылық жері 656,5 мың гектар, оның 46,1 мың гектары егіндік, 28,2 мың гектары шабындық, 382,8 мың гектары жайылым, 199,5 мың гектары тыңайған жер. 2001 жылы 8,5 мың сиыр, 4,2 мың қой мен ешкі, 3,6 мың жылқы, 0,6 мың шошқа, 12,6 мың құс болды. оқу, білім беру және мәдениет салаларында мектепке дейінгі балалар мекемесі, бастауыш, орталау, 11 орта мектеп, 33 кітапхана, халық театры, мұражай, 22 клуб, мәдениет үйі бар. денсаулық сақтау және емдеу мекемелерінен аудан аурухана, амбулатория, 13 пункт болды. аудан “шамшырақ нұры” (1934 жылдан), “свет маяка” (1957 жылдан) газеттері шығарылады. аудан аумағындағы 18 елді мекен ауылдық әкімшілік округке біріктірілген: ауылдық округ халық саны (2009) елді мекендері амангелді ауылдық округі 626 өркендеу, жұмай ауылдары арықты ауылдық округі 1102 арықты, садырбай ауылдары кеңбидайық ауылдық округі 533 кеңбидайық, екпінді ауылдары қарашалғын ауылдық округі 1092 жантеке, қарғалы, ұялы ауылдары қорғалжын ауылдық округі 4267 қорғалжын, абай ауылдары қызылсай ауылдық округі 702 шалқар, үшсарт ауылдары майшұқыр ауылдық округі 273 майшұқыр, құмкөл ауылдары сабынды ауылдық округі 1794 сабынды, алғабас, қараегін ауылдары