text: атом және молекула жайындағы түсініктің басталуы- бұдан 2500 жылдай уақыт өмір сүрген ертедегі грецияның левкипп, демокрит, лукреций сияқты философтары күллі зат өте ұсақ, бөлінбейтін бөлшектер атомдардан тұрады деген. олардың айтуынша бір заттың екінші заттан айырмашылығы оларды түзетін атомдардың санына, түріне және орналасуына байланысты. дүниеде болатын өзгерістің барлығын осы атомдардың қосылуы және айырылуы деп түсінеді. мұндай материалистік оқу дін жолына қайшы келгендіктен шіркеудің қуғынына ұшырап, ақырында ұмыт болды. xvi ғасырдың басында француз священнигі п.гассенди атомды құдай жаратқан деп, атом ілімі мен шіркеу арасын жақындастыруға тырысты. 1626 жылы париж парламенті атомдық ілімді таратқан адам жазаға тартылып, басы кесілетіндігі туралы заң қабылдады. бірақ ылымның дамуы, шіркеудің де, шіркеуді қолдаушы үкіметтердің де қатаң тыйым салуына қарамай, ерте заман атомистикасын атом-молекула теориясына айналдырды. бұл жөнінде орыстың ұлы ғалымы м.в. ломоносов еңбектердің ерекше маңызы болды. м.в. ломоносов 1741 жылы шыққан ағашқы жұмысының бірі "математикалық химияның элементтері" деген еңбегінде атом, молекула жайындағы пікірін ғылыми жүйе түрінде ұсынды. ломоносовтың негізгі идеясы барлық зат ұсақ бөлшектерден тұрады, олардың өзара ілінісетіндік қабілеттілігі бар, заттың қасиеті негізінде осы ұсақ бөлшектердің қасиетіне байланысты. жалпы химия кітабы, б.бірімжанов, н.нұрахметов, 1992 алматы 18 бет