text: хәрри поттер және алау кубогы (ағылш. harry potter and the goblet of fire) хәрри поттер топтамаларының төртінші фильмі. хәрридің хогуортстағы төртінші оқу жылы жақындап қалды. ол уизлилердің үйінде қонады. түнде ол қорқынышты түс көреді. түсінде "жауыз лордты" және оның атармандарын көреді. бірақ хәрридің түсін бұзып хәрмиона оятады. таң атқанда джордж, фред, джинни, рон және олардың әкесі артурмен бірге олар сапарға шығады. бір кезде олар амос диггори және оның баласы седрикпен кездеседі. олар белеске шығып ескі етік-порталмен квиддичтан әлем чемптонаты өтетін жерге жеңісінен кейін лагерге атармандары шабуылдайды. артурдың арқасында хәрри, рон және хәрмиона құтқарылады. хогуартстағы төртінші оқу жылы басталады. альбус дамблдор осы оқу жылында хогуарт үш сиқыршылар жарысын қабылдайтыны туралы жариялайды. бұл жарысқа францияның «шармбатон» мектебінің оқушылары және болгарияның «дурмстранг» мектебінің оқушылары шақырылады. бұл жарысқа тек 17 жасқа жеткен оқушылар ғана қатыса алады, ал қатысушыларды алау кубогы таңдайды. осы кезде мектепке күңгірт сиқырдан сақтану пәнінен жаңа мұғалім аластор грюм келеді. іріктеу нәтижесінде жарыстын қатысушылары болып дурмстрангтан виктор крам, шарбатоннан флёр делакур және хогуартстан седрик диггори таңдалады. бірақ сол мезетте кубок "хәрри поттердің" атымен төртінші қағазды шығарады. бәрі күйзеліске ұшырайды, ал мұғалімдер 14 жасар хәрридің қатысушы ретінде таңдалуын түсінбеді. бас төрешу бартемий крауч қорқаннан хәрридің қатысуына рұқсат береді. бір кезде хагрид хәрриді орманға алып кетіп бірінші жаттығуда айдаһармен шайқасқа шығатыны туралы айтады. бұл жаттығу туралы флёр мен крамда біледі. бұл жаттығу туралы хәрри седрикті хабарландырады. малфоймен қақтығыста грюм хәрриді қорғап драконы күзенге айналдырады. минерва макгонагаллдан сөз естіп грюм хәрриді өзінің кабинетіне алып кетіп сыпырғышпен қалай қолдану керек екенін үйретеді. бірінші жаттығудың мақсаты айдаһардың қорғауындағы жұмыртқаны ұрлау. ең қиын қарсылас венгердік құйрықмүйіз хәрриге түседі. хәрри оны жеңіп, екінші жаттығуға сыбыр беретін жұмыртқаны алады. сол кезде хәрри ронмен қайта достасады. екінші жарыстың басталу уақыты келіп жетті. оның мақсаты судың астындағы қымбатты адамды құтқару. бұл жаттығуға сағат беріледі. хәрри невиллдің жаброслидің арқасында адам-амфибияға айналады. судың астында хәрри рон, хәрмиона, чжоу және флёрдің сіңліс габриэль делакурді көреді. седрик чжоуді, ал крам хәрмионаны құтқарады. хәрри ронды және габриэлді судың астынан алып шығады. бұл жаттығудің жеңімпазы седрик болады, ал хәрриге адамгершілік үшін екінші орын беріледі. соңғы үшінші жаттығу басталды. барлық қатысушыларға шатырманнан өтіп, басты жүлде үш сиқыршылар кубогын алу қажет. крам «империус» сиқырының әсерінен флёрге шабуылдайды, бірақ гарриге тиіспейді. седрик краммен шайқасқа шығып, оны жеңеді. екеуіде кубокка қарай жүгіреді, бірақ седрикті тамырлар тартып алады. сол кезде хәрри өзінің адамгершілігін қайта көрсетіп, седрикті құтқарады. екеуі кубокты бірге ұстап, хәрридің түсіндегі зираттан шығады. бұл жерде оларды питтер петтигрю күтіп алады. бұйрығынша ол седрикті өлтіреді. содан соң ол хәрриді том реддлдің әкесінің ескерткішіне апарып "сүйек, тән және қан" уын жасайды. сол кезде волан-де-морт қайта тіріледі. содан соң волан-де-морт пен хәрри шайқасқа шығады. олардың «экспеллиармус» және «авада кедавра» сиқырларынан гарридің ата-анасының және седриктің рухтары шығады. олар хәрриге тізбекті бұз деп кеңес береді, ал седрик оның денесін алып кетіп, әкесіне беруін сұрайды. хәрри тізбекті бұзып, седриктің денесін алып, ата-анасының арқасында қашып кетеді. хәрри жарыстың жеңімпазы атанады. бірақ хәрри бұл кезде есеңгіріп қалады. ол "жауыз лордтың" келгені туралы хабарлайды. сиқыр министірі бұл хабарды тыс сақтауға тырысады. бұл кезде грюм гарриді өзінің кабинетіне алып кетеді. бұл кезде грюм өзін жаман сезіне бастап, хәрриге оның атын кубокқа тастағаны туралы айтып береді. сол кезде грюм өлім жайпауышы екені анық болады. ол хәрриді өлтірейін деген кезде кабинетке дамблдор, снейп және макгонагалл кіріп, хәрриді құтқарады. шындық іріткінің арқасында ол нағыз аластордің сандықта қамауда отырғаны туралы айтады. сонда грюмнің орнында барти крауч-кіші болғаны анық болады. хогуартста қаралы күндер болады. дамблдор седриктің волан-де-морт қолынан мерт болғаны туралы айтады. осылай хогуартстаа оқу жылы аяқталады. рөл актёр (актриса) оқушылар хәрри поттер дэниел рэдклифф рон уизли руперт гринт хәәәрмиона грейнджер эмма уотсон седрик диггори роберт паттинсон виктор крам станислав яневский флёр делакур клеманс поэзи невилл лонгботтом мэттью льюис симус финниган девон мюррей чжоу чанг кэти льюнг джинни уизли бонни райт фред уизли джеймс фелпс джордж уизли оливер фелпс драко малфой том фелтон хогвартс қызметкерлері альбус дамблдор майкл гэмбон аластор грюм брендан глисон рубеус хагрид робби колтрейн аврора синистра натали халлам аргус филч дэвид брэдли минерва макгонагалл мэгги смит филиус флитвик уорик дэвис септима вектор хейзел шовхам северус снейп алан рикман волан-де-морт және өлім жайпауыштары волан-де-морт рэйф файнс питер петтигрю тимоти сполл люциус малфой джейсон айзекс барти крауч-кіші дэвид теннант өзге кейіпкерлер олимпия максим фрэнсис де ла тур игорь каркаров предраг белац барти крауч роджер ллойд-пэк рита скитер миранда ричардсон корнелиус фадж роберт харди артур уизли марк уильямс сириус блэк гэри олдмен фрэнк брайс эрик сайкс оскар марапатының номинациясы британдық академия марапаты әлемдік қойылым 2005 жылы жазда өтті. ресейде бірінші қойылым 2005 жылы 22 желтоқсанда болды.