text: шибөрі, шүйбөрі немесе африкалық ит - ит тұқымдасына жататын жыртқыш сүт қоректі. дене тұрқы 71 82 см, бойы 45 50 см, құйрығының ұзындығы 22 23 см, салмағы 13 кг, пішіні қасқырға ұқсас, бірақ одан екі есе кіші, түсі жирен сұрғылт. орталық африкадан бастап орта шығыс, еуропаның таралған. кавказ, кейде молдавияда, орта азияда, сырдарияның орта тұсынан (арыс өзені құятын сағадан) оңтүстікке қарай кездеседі. шиебөрі өзен, көл бойындағы тоғайлы, қамысты жерді мекендейді, кейде шөлде, тау бауырында, ел мекеніне жақын жерде де кездеседі. жемін (қоян көжегі, тышқан, кесіртке, жылан, бақа, жәндіктер, жануар өлексесі, әр түрлі жеміс, қарбыз, қауын, т.б.) аулауға ымыртта шығады, кейде күндіз де қорек іздейді. қаңтардың ортасынан ақпанның аяғына дейін ұйығады, 60 62 күн көтеріп 6, кейде күшік туады. жыныстық жағынан қаншығы бір жасында, қабыланы екі жасында жетіледі. кәсіптік маңызы онша емес, аң, құс шаруашылығына зиян келтіретін жерде ауланады. шибөрілер үйірлер деп аталатын топтарда өмір сүреді. бір үйір ата-аналар жұбы мен олардың балаларынан тұрады. олар бірге тұрып, бірге шабуылға шығады. отбасы, әдетте, күндіз үңгірлерде немесе ағаш бұтақтарының арасында жапырақтардың астында жасырынып жатып, түнде қорек іздеп шығады. шибөрілердің ата-анасы бірге күшіктерін өсіруге қатысады. шибөрілердің үш түрі бар, олар: алтын шибөрі, қара жонды шибөрі және кәдімгі шибөрі.