text: сурет:seljuk empire locator жылғы ұлы салжұқ империясы, мәлік шах өлгеннен соң салжұқ әулеті āl-e saljuq; 1038 1194) түркі-оғыз әскерінің сол қанатын құраған қынық тайпасынан шыққан әулет. әулеттің негізін қалаушы салжұқ. олардың әуел бастағы атамекені оңтүстік-батыс қазақстан аймағы мен сырдарияның орта саласы болған. кейбір топтары сығанақ пен қаратауды мекендеген. 10 ғасырдың орта шенінде басқа оғыз тайпаларымен қақтығысып қалған салжұқтар сырдарияның төменгі саласына қоныс аударып, ислам дінін қабылдады. олар 1010 32 ж. зарафшан мен нұрата тауларына қарай ойысты, 1038 40 ж. ғазнауи сұлтандығынан хорасанды (иранның солтүстік-шығыс облысы) тартып алып, салжұқ сұлтандығын құрды. салжұқтардың алғашқы билеушілері ағайынды тоғрылбек (1038 63) пен шағрыбек (1038 59) болды. салжұқ әулетінің белгілі сұлтандары: алып-арслан (1063 72), мәлік шах (1072 92), санжар сұлтан (1118 57). 11 ғасырдың аяғына қарай салжұқ әулеті билеген мемлекет әлсіреп, ұсақ иеліктерге бөліне бастады. 12 ғасырдың аяғына қарай салжұқ әулетінің билігі мүлдем жойылды. мұнарасы, тегерандағы 12 ғ. ескерткіші file:seljuq ewer.jpg|салжұқ дәуірі өнері: ewer гераттық, ауғанстан, 1180–1210. brass worked in repousse and inlaid with silver and bitumen. british museum. ақсүйек бас мүсіні, 12–13 ғасырлар, иран.нью йорк өнер мұражайы. chess set, glazed fritware, 12th century, from iran. new york metropolitan museum of art.