text: ұлтабар ұзындығы ересек адамдарда 20-30 ге дейін жететін ащы (аш) ішектің бір бөлімі, ұлтабар ұшы. ұлтабар асқазан мен ащы ішекті жалғастырады. «ұлтабар» атауы латын тілінің «duodenum digitorum», яғни «он екі саусақ ені» деген сөзінен шыққан. ұлтабар ішкі қабырғасы адамның бет терісі сияқты жылтыр, тегіс болады. ұлтабар бұлшық етінің жиырылуы нәтижесінде тамақ ішектің ішімен алға қарай жылжиды. емізікше ампуласы он екі елі ішектің қабырғасында орналасқан. ұлтабар төрт бөлікке бөлінген. ұлтабар ащы ішектегі астың қорытылуына жауапты. ұлтабар ащы ішектің бөлігі болғанымен ол тамақтың қорытылуына белсенді қатысады. ұлтабарда ұлтабар ұшы бездері бар. ол пайдалы заттардың сіңірілуі кезінде ішек ферменттерін сақтап тұруға қажетті сілтілі шырыш бөледі. 24 адам анатомиясы. алматы: “aруна” баспасы. 208 бет. сер.: “1100 қызықты деректер”. isbn