text: үлкен борсық арал теңізінің солтүстік-батыс жағасынан ақтөбе облысының шалқар қаласына дейінгі аралықты қамтитын құмды алқап. ақтөбе облысы шалқар ауданы жерінде. ұзындығы 200 км-ден астам, ені 25-30 км (теңіз жағалауында 80 км-ге дейін кеңейеді). ауданы 3300 км2. мұғалжар тауы мен шағырай үстіртіне жалғасқан батыс бөлігі ойдым-ойдым шағын көлдер мен сортаңдар тізбегінен тұрады. құм жағалауларында қыстаулар (ойық, итжеміс, ақши, шұқыр, т.б.), қоныстар (қабырғайтау, сарыбұлақ, т.б.) және құдықтар (қосшыңырау, аққұдық, т.б.) жиі кездеседі. жер бедері төбелі-белесті, өсімдікпен бекіген құмды жазық. жер асты суы 25 тереңдіктен шығады. негізінен палеоген тау жыныстарының үгілуінен қалыптасқан, тек солтүстік-батыс бөлігі ғана жас аллювий шөгінділерінен түзілген. қысы қатаң, жазы ыстық; қаңтардың орташа температурасы –12 15 с, шілдеде 25 26 с. жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 100 150 мм. қоңыр топырақта жусан, жүзгін, шеңгел, изен, сексеуіл, т.б. өседі. мал жайылымы.