text: эрстед эрстед rsted немесе oersted) ханс кристиан (14.8.1777, лангеланн аралы, рудкебинг қ., 9.3.1851) дат физигі. копенгаген ун-тінде оқыған (1797 ж. фармацевт дипломын алды, 1799 ж. филос. ғыл. докт. болды). 1806 жылдан осы ун-ттің проф., 1815 жылдан өмірінің ақырына дейін дат корольдік қоғамының хатшысы, 1829 жылдан копенгагендегі политех. мектебінің директоры болды. эрстед химия мен физика саласынан аса маңызды зерттеулер жүргізді. ол өзі құрастырған пьезометрді пайдалана отырып, сұйықтардың сығылғыштығын зерттеді (1822); хлорлы және металл алюминий алу тәсілін жасады. 1820 ж. электр тогының магнит стрелкасына әсер ететіндігін байқады. эрстедтің бұл ашқан жаңалығы физиканың жаңа бөлімі жүйелі түрде зерттеудің негізі болды. эрстед бірқатар елдегі ғыл. мекемелер мен қоғамдардың мүшесі, оның ішінде 1830 ж. санкт-петербург ғылым академиясының да құрметті мүшесі болып сайланды. ә. күлімбетов