text: i әбділмәжит (; 23 сәуір 1823 25 маусым 1861) османлы мемлекетінің 31-ші сұлтаны, ислам халифатының 96-шы халифі. әбділмәжит тұсында османлы мемлекетінің мемлекеттік туы мен әнұраны қабылданды, мұсылман болмаған азаматтар әскерде қызмет ету құқығын алды, османлы заңнамасы наполеон кодексі үлгісімен өзгертілді, темір жол мен телеграф пайда болды. танзиматшы әбділмәжит әбділмәжит 1823 жылы османлы елордасы османлы сұлтаны ii махмұт шаңырағында дүниеге келді. қожа мұстафа рәшіт паша кеңесімен "шәріп хат" - атты құжат шығарып, сол құжат бойынша османлы азаматтарына теңдікті және олардың мүліктері мен өмірлеріне қожайындық ету секілді бұрынғы сұлтандық құқықтан бас тартуын жариялады. сұлтан ұстанымды мінез иесі болмады және қоршаған адамдардың ықпалында болды, сондықтан жүргізген жаңартпалары жүйесіз болды. одақтастар: әбділмәжит, виктория және iii наполеон (солдан оңға қарай) британ үкіметінің қарсылығына қарамастан, 1840 жылдары сұлтан ирландиядағы ашаршылық кезінде ирландықтарға ақшамен және нанмен көмектесті. 1850 жылы сұлтан, ұлыбритания қолдауымен, 1848 жылғы төңкерістегі поляк төңкерісшілерін аустрия мен ресейге тапсыруға бас тартты. жауап ретінде аустриялықтар 1852 жылы османлыларды черногориядан қуып жіберді. 1850 жылдарының басында мен католиктерде құдыстағы киелі жерлер үшін жанжал басталды. осы шіркеулердің жанжалына николай мен iii наполеон кірісті. бұл тайталас мәмілегерлік патқа әкеп соқты, османлылар ұлыбритания мен францияның қолдауымен ресейге соғыс ашты. осылайша қырым соғысы басталды. бұл соғыс басында ресейліктерді әлсіздендірген, бірақ 1860 жылдан бастап ресей флоты жаңартылды, қара теңіздегі бекіністер қайта салынды, ал 1870 жылдан кейін тіпті 1856 жылғы париж бітім шартына сәйкес шектеулерге бағынбай бастады. 1856 жылдың 30 наурызында жасалған париж бітім шартына христиандар да, мұсылмандар да қанағаттанбады. босния, болгария және албания секілді елдерде көтерілістер болды, дамаск пен ливанда христиандардың қырғыны болды. 1858 жылы әбділмәжит сұлтандық қазынаның дағдарысын жариялады. сұлтан халық алдында масқараға ұшырады. бұл сәтсіздіктер оның еңсесін түсірді, сұлтан мемлекеттік істерге енді араласпады, өз уақытын көбінесе сарайда өткізді. араққұмарлық пен құмарпаздық оның нашар денсаулығын одан әрі нашарлатты. 1861 жылдың 25 маусымында әбділмәжит туберкулезден қайтыс болды. мәйіті өзіне арнап салынған әбділмәжит мазарында жерленді. by rupen әбділмәжит. рупен манас сурет:sultan abdülmecid i.jpg|нобай|i әбділмәжит есімі қызмет атқарған мерзімі уақыты 213 мехмет әмин рауып паша шілде 1839 шілде 1839 күн 214 қожа қысырау мехмет паша шілде 1839 29 мамыр 1841 жыл 10 ай 215 мехмет әмин рауып паша 29 мамыр 1841 қазан 1841 ай 216 топал ізетті мехмет паша қазан 1841 қыркүйек 1842 11 ай 217 мехмет әмин рауып паша қыркүйек 1842 30 маусым 1846 жыл ай 218 қожа мұстафа рәшіт паша 30 маусым 1846 28 сәуір 1848 жыл 10 ай 219 ибраһим сәрім паша 28 сәуір 1848 13 тамыз 1848 ай 220 қожа мұстафа рәшіт паша 13 тамыз 1848 27 қаңтар 1852 жыл ай 221 мехмет әмин рауып паша 27 қаңтар 1852 наурыз 1852 ай 222 қожа мұстафа рәшіт паша наурыз 1852 тамыз 1852 ай 223 мехмет әмин әли паша тамыз 1852 қазан 1852 ай 224 дамат мехмет әли паша қазан 1852 14 мамыр 1853 ай 225 мұстафа наили паша 14 мамыр 1853 30 мамыр 1854 жыл 16 күн 226 кипрлі мехмет әмин паша 30 мамыр 1854 24 қараша 1854 ай 227 қожа мұстафа рәшіт паша 24 қараша 1854 мамыр 1855 ай 228 мехмет әмин әли паша мамыр 1855 желтоқсан 1856 жыл ай 229 қожа мұстафа рәшіт паша желтоқсан 1856 тамыз 1857 ай 230 мұстафа наили паша тамыз 1857 23 қазан 1857 ай 231 қожа мұстафа рәшіт паша 23 қазан 1857 қаңтар 1858 ай 232 мехмет әмин әли паша қаңтар 1858 қазан 1859 жыл ай 233 кипрлі мехмет әмин паша қазан 1859 24 желтоқсан 1859 ай 234 мүтержім мехмет рүшді паша 24 желтоқсан 1859 27 мамыр 1860 ай 235 кипрлі мехмет әмин паша 27 мамыр 1860 25 маусым 1861 жыл ай