text: белдем ұзақ геологиялық кезеңде қалыптасатын және геологиялық даму тарихы анық ажыратылатын ірі құрылымдық бірлік. геосинклиналдық аудандарда байқалатын белдемдердің дамуы антиклиналдық, синклиналдық белдемдердің, аса ірі жарылыстардың әр түрлі тектоникалық облыстардың өзара түйісу аралықтарының қалыптасуы мен дамуына байланысты. белдемдер жер қыртысының белгілі өңіріндегі жағдаймен және шөгінділер жиынтығының, магмалық әрекеттердің тектоникалық құрылымның тектоникалық даму режимімен сипатталады. осы ерекшеліктер ірі тектоникалық құрылымдардағы түрлі тау жыныстарында кентас минералдарының түзілуіне және бір қабатқа шоғырлануына жағдай туғызады. геосинклиналдық облыстардағы ірі тектоникалық құрылымдардың жаралуы мен дамуына себепші болатын белдемнің өзі де үлкенді-кішілі құрылым түзілудің, кен жаралудың, магматизмнің бірнеше сатыларынан өтеді. осындай көп сатылық қатпарлы облыстар шегіндегі кен белдеулерінің кезектесуіне және белдемдердің әбден қалыптасқан немесе дамуы аяқталмаған түрлерінің бөлінуіне себепші болады. геология