text: кататек шөгінді жыныстар түзілуіне сабақтаса өтетін өзгерістердің бірі шөгінділердің, кататекті өзгеріс сатысы олардың, күрт тығыздалуымен және кейбір төзімді территекті және аутитекті түрбөлшектердің (компонент) өзгере бастауымен сипатталады; мұндай өзгерістер қысым мен температура мөлшерінің бірте-бірте арта түсуінен туындайды, алайда кататектік өзгерістер метаморфты өзгерістер санатына жатпайтындығын ескерген жөн. қатабелдем температура және гидростатикалық қысым мөлшерлерінің өте жоғары дәрежесімен, ал стресс (бағдарды қысым) көрсеткішінің мейілінше сипатталатын метаморфизм деңгейі, яғни жер қыртысы қойнауларының біршама терең облыстары.