text: қазақстан республикасы ішкі істер министрлігі ішкі әскерлері әскери институты қазақстан республикасының жоғарғы әскери оқу орны. институт алматы қаласында орналасқан. қазақтан республикасы үкіметінің 1997 жылы 18 наурызындағы қаулысына сәйкес ішкі әскерлер үшін офицер кадрларды даярлау мақсатында құрылды. сол жылдың 20-шы желтоқсанында елбасы қазақстан республиксы қорғаныс күштерінің жоғары бас қолбасшысы н.ә.назарбаев оқу ордасына жауынгерлік ту табыс етті. училище күні қарсаңында қр үкіметінің 2009-шы жылғы 17 наурыздағы қаулысына (№348) сәйкес «қазақстан республикасы ішкі істер министрлігінің ішкі әскерлері жоғары әскери училищесі» мемлекеттік мекеме атауы «қазақстан республикасы ішкі істер министрлігі ішкі әскерлері әскери институты» болып өзгертілді. қр ішкі істер министрлігі ішкі әскери жоғары әскери оқу орнының құрылуы қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясының жүзеге асырылуының айқын белгісі, оның алғашқы басымдығы ұлттың қауіпсіздік, мемлекет басшысының ішкі әскерлерінің дамуына деген тұрақты көңіл бөлінуі. институт офицерлерді алты мамандық бойынша дайындайды. онда оқу және сапалы жоғары білім алу үшін қажетті барлық жағдайлар жасалған. оқу мерзімі жыл. курсанттар көп қабатты типті әскери жатақханаларда онда спорттық зал, стадион, клуб, атыс тирі, лазарет, далалық оқу орталығы және басқа да қажетті нысандар бар. оқу корпустары лекциялык арнайы сыныптармен зертханалармен жабдықталған, курсанттар ғаламтор байланысы 100 орындық оқу залы бар кітапхана бар. курсанттар үш мезгіл тегін тамақпен, ақшалай үлеспен, нысанды киім кешекпен, қажетті оқу әдебиетімен қамтамасыз етіледі. оқу бағдарламасында курсанттарды «вс» санатты жүргізушілер ретінде дайындау көзделген. бірінші курсты аяқтаған соң курсанттар «эем операторының сертификатын» алады. барлық емтихандар мен сынақтарды тапсырған курсанттар мен тыңдаушыларға демалыс (жазда 30 тәулік, қыста 14 тәулік) беріледі. жазғы демалысты өткізу орнына бару және кері қайту жолы тегін. әскери институттың 2010- шы жылға дейін даму жоспарына жүйелі, кешенді шаралар ойластырылған. 2004 жылдан бакалавр мамандарын даярлау жүргізіліп келеді. мемлекеттік білім берудің стандарттары құрастырылып, бекітілген. курсанттар кафедрада білім алады. әскери институттың офицер мамандықтарын алған алғашқы түлектері ел тәуелсіздігінің онжылдық мерейтойында қанат қақса, бүгінгі уақытта әскери оқу орнын тәмамдаған сардарлардың саны 1751 адам, олардың 154-і институтты үздік, 20-ы «әскери оқу орнын үздік бітіргені үшін» кеуде белгісімен аяқтады. институт түлектері қызметтерін ішкі әскерлерде ғана емес, басқа да әскери құрылымдарда абыроймен атқару үстінде. бірқатар офицерлер осы күннің өзінде жоғары лауазымды қызметтерге тағайындалған. мерзімінен бұрын кезектен тыс әскери шен алған институт сардарлары да аз емес. осы күні ел әскерлеріндегі батальондар кұрамындағы офицерлердің басым бөлігін әскери институт түлектері қамтамасыз етеді. 2001 жылдан еліміздің оқу орындары мен ресей ішкі әскер өкілдерімен және тәжірибелік конференциялар мен семинарлар ұйымдастыру дәстүрге айналған. курсанттардың әскери-ғылыми жұмыстарға араласуына барынша жағдай жасалып келеді. олардың бірқатары қр ішкі істер министрлігі мен солтүстік қазақстан облысының жоғары оқу орындары арасындағы ғылыми байқауларда алғашқы орындарда келеді. курсанттардың патриоттық тәрбиесіне солтүстік қазақстан облысының әкімі с.с.біләлов тарапынан көп көңіл бөлінуде. өңір басшысы курсанттарға шоқан уәлиханов атындағы арнайы шәкіртақы белгілеген. 2006 жылғы республика қазақстан жастарының форумында курсант, биылғы түлек аслан бикенев «жылдың үздік әскери жас жауынгері» номинациясында жеңімпаз атанды. 2008 жылы қыркүйек айынан облыстық телерадио компаниясында әскери институттың оқу, жауынгерлік дайындық және күнделікті өмірі туралы «сарбаз» бағдарламасы хабар екі аптада бір рет шығып тұрады. осы уақытқа дейін эфирде 46 хабар көрсетілді. курсанттардың спортта жеткен 