text: жетісу металлогения аймағы қазақстанның оңтүстік бөлігін қамтиды. солтүстігінде балқаш, алакөл, оңтүстік және солтүстік тянь-шань, қырғыз жоталарымен шектеледі. аймақ герцин дәуіріндегі тектоникалық қозғалыстар нәтижесінде қалыптасып, мезозойда еуразия платформасының бір бөлігін құрады. альпі дәуірінде тектоникалық қозғалыстардың әсерінен тянь-шань, жоңғар алатауы, тарбағатай, алтай, саяқ таулары қалыптасты. бұл өңірдегі кен орындар белдеуленіп орналасқан бірнеше кентастық белдемдерге бөлінеді: ішкі жоңғар балқаш белдемі (сu, аu); сыртқы жоңғар балқаш белдемі (cu, рb, zn); көксу текелі белдемі (рb, zn, аg); оңтүстік жоңғар белдемі (рb, zn, аu, сu); іле сырты белдемі (рb, zn); баянқол белдемі (аu); шу іле белдемі (аu); бетпақдала кіндіктас белдемі (сu, аu); шу— сарысу белдемі (сu); қырғыз белдемі. кентасты белдемдер бір-бірінен тереңнен өтетін жарылыстармен бөлінген және олардың тектоникалық қалыптасуында өзгешеліктер бар. шағын темір кендері қаратау мен талас тауының айналасындағы девон төменгі таскөмір шөгінділерінде кездеседі. саяқ, жоңғар, іле тауларында гематитті желілер, аздап ванадий, титан кентастары ұшырасады. түсті металдар саяқ, кіндіктас, талас, жоңғар тауларында шоғырланған. саяқта скарнды кен (ірісу), шатыркөлде халькопиритті кварц-карбонат желілері, көксайда мысты порфирлі кен орындары, жетісу (жоңғар) алатауында (көксу-текелі аймағы), қаратауда (мырғалымсай, тұрлан) қорғасын мен мырыш, іле алатауы мен кетпен (ұзынқара) жоталарында (шынасылсай, тұйық) үлкенді-кішілі скарнды және метасоматозды кен орындары орналасқан. жетісу металлогения аймағының жалпы металлогениясын анықтайтын металдар қорғасын, мырыш, мыс, алтын, уран, сирек жер металдары. басты өндірістік маңызы бар кен орындары: текелі, яблоневое, бурылтас, байжансай, шалқия, тұйық, текес, шатыркөл, жайсаң.