text: семей жәрмеңкесі 18 ғасырдың 2-жартысы мен 20 ғасырдың басында семей уезінде ұйымдастырылған сауда орталығы. 18 ғасырдың басынан-ақ семей өңіріне жаркент, қашқар, құлжа қаласынан сауда керуендері келе бастады. 20 ғасырдың басында семей облысында 28 жәрмеңке жұмыс істеді. олардың ішіндегі сауда айналымы жағынан ең ірісі қоянды жәрмеңкесі, сондай-ақ павлодар уезіндегі покров, златаустов, семей уездіндегі екатерина және шар жәрмеңкелері. 1907 ж. семей облысының жәрмеңкелерінде 2103945 сомның әр түрлі тауарлары мен малы сатылды, ал 1913 ж. бұл көрсеткіш 3710397 сомға жетті. жәрмеңкелерде өнеркәсіп және а. ш. өнімдері, тірі мал мен мал ш-ның өнімдері сатылды. мәселен, 1903 ж. семей өңірі жәрмеңкелерінің сауда айналымының 34%-нан астамы өнеркәсіп өнімдерінің үлесіне, 24%-ы мал ш. өнімдерінің үлесіне тиді. с. ж-нде малдың көптігіне таңғалған белгілі саяхатшы аткинсон: “семейде мал өткізушімен таныстым. ол саудаға салуға 300 жылқы, мың бұқа, 20 мың қой айдап келіпті. мұның жалпы бағасы 100 мың сом” деп жазды. семей жәрмеңкесінде сауда екі түрлі жолмен ақша және тауар айырбастау арқылы жүрді. айырбас бірлігіне тоқты мен ісек жүрді. семей жәрмеңкесіне ресейден және орталық азиядан мата, қант, тұрмыстық және өнеркәсіп бұйымдары, әшекей заттар әкелінді. семей өңіріндегі жәрмеңкелердің кейбіреуі кеңес үкіметінің алғашқы жылдарында да жұмыс істеді.