text: ирландия президенті (, ирландия республикасының мемлекеттік басшысы. ирландия конституциясы бойынша, нәтижесінде 1937 жылы 27 желтоқсанда британдық орнына жаңа салтанатты президент лауазымы енгізілген. алайда ирландия республикаға айналмай, де-факто британдық монарх ирдандия еркін мемлекетінің (, басшысы болып қала берген. президент шын мәнінде билікпен бөлінбеген еді. тек қана 1948 жылдың 21 желтоқсанда қол қойылып, 1949 жылы 18 сәуірде заңдық күшінде енген бойынша ел ресми түрде ирландия (, айналды. осы заңға сәйкес, бұрын монархқа тиесілі халықаралық және дипломатиялық функциялар ирландия президентіне өтті, бұл оның мемлекет басшысы мәртебесін түпкілікті белгіледі. достастықтың қолданыстағы ережелеріне сәйкес республиканы құру туралы декларация оның мүшелігін автоматты түрде тоқтатты. ирландия президентінің мөрі áras an uachtaráin президент резиденциясы ирландия президенті жалпыхалықтық жасырын дауыс беру арқылы жыл мерзімге сайланады. президент лауазымын атқарып жатқан немесе бұрын атқарған адам бұл лауазымға қайта сайлануға бір рет үміткер бола алады. президенттік сайлау алдыңғысының өкілеттік мерзімі аяқталғанға дейін тура алпыс күн бұрын өтуі керек, бірақ президент қызметінен немесе отставкаға кеткен жағдайда, немесе ол қайтыс болған, тұрақты қабілетсіз болған жағдайдан кейін сайлау алпыс күн ішінде өтуі керек. бұл мерзімнің ішінде мемлекетті (, ), және (, «эрахтас») екі палатасының төрағаларынан тұратын басқарады. егер президент лауазымына тек бір кандидат болса, сайлау жүргізілмей, ол автоматты түрде қызметіне өтеді. imagesize width:1250 height:auto barincrement:12 plotarea top:10 bottom:50 right:350 left:20 alignbars late dateformat yyyy period from:1937 till:2025 timeaxis scalemajor unit:year increment:10 start:1937 colors id:in legend: тәуелсіз id:ff legend: фианафейл id:lp legend: лейборист legend columns:3 left:150 top:24 columnwidth:100 textdata pos:(20,27) textcolor:black fontsize:m text:"тарих кезеңі:" bardata barset:pm plotdata= width:5 align:left fontsize:s shift:(5,-4) anchor:till barset:pm from: 1938 till: 1945 color:in text:"дуглас хайд" fontsize:10 from: 1945 till: 1959 color:ff text:"шон о’келли" fontsize:10 from: 1959 till: 1973 color:ff text:"имон де валера" fontsize:10 from: 1973 till: 1974 color:ff text:"эрскин чайлдерс" fontsize:10 from: 1974 till: 1976 color:ff text:"кэрролл о’дэли" fontsize:10 from: 1976 till: 1990 color:ff text:"патрик хиллери" fontsize:10 from: 1990 till: 1997 color:in text:"мэри робинсон" fontsize:10 from: 1997 till: 2011 color:ff text:"мэри мак-элис" fontsize:10 from: 2011 till: 2022 color:lp text:"майкл хиггинс" fontsize:10 ;түсініктеме ;сілтемелер ирландия басшыларының тізімі мұрағатталған копия 2020-11-24)