text: баку, бақы жел өтіндегі қала) әзірбайжан республикасының астанасы. каспий теңізінің батыс жағалауында, апшерон түбегінің оңтүстігінде орналасқан. тұрғыны 2,06 млн. адам (2010 жылғы санағы бойынша). баку ғасырдан белгілі; 12 ғасырдың 2-жартысына дейін шируан мемлекетінің орталығы болған. 12 15 ғасырларда шығыс елдеріне мұнай шығаратын портқа айналды. 16 ғасырдың 80-жылдары қаланы түркия басып алады. 1604 жылы баку қамалы иран шахы аббас і-нің шапқыншылығынан қатты қирады. 1747 жылдан баку хандығының орталығы. 1804 1813 жылы ресей-иран соғысы кезінде ресейге қосылды (1806). 1920 жылдан әзірбайжан кср-нің, 1991 жылдан әзірбайжан республикасының астанасы. бакудың климаты субтропикалық. қаңтарда орташа температура 0—3әс, шілдеде 25әс. баку көлік жолдарының ірі торабы. қалада ірі порт, мұнай және табиғи газ өндіру, мұнай өңдеу, мұнай химиясы, химия, машина жасау (мұнай өндіру прибор жасау, электрлік техника және кеме жөндеу), жеңіл және тамақ өнеркәсібі, құрылыс материалдар өндірісі, т.б. өнеркәсіптер жақсы дамыған. 1967 жылдан метрополитен жұмыс істейді. бакуде әзірбайжан республикасының мемлекеттік басқару органдары, ғылым академиясының ғылыми мекемелері, ондаған жоғары және орта арнаулы оқу орындары, театрлар, 30-ға жуық музей (оның ішінде өнер, кілем, халықтық қолөнер музейлері) орналасқан. орта ғасыр мәдениетінен қалған сәулет ескерткіштері сыныққала минареті (11 ғасыр), шируаншах сарайы (15 ғасыр), “қыз мұнарасы” (12 ғасыр), жұма мешіті, т.б. бар.