text: қазақы жылқы қазақстан табиғатына сай, заман мүддесі мен мүмкіндігіне бейімдей сұрыптаудың нәтижесінде қалыптасқан жергілікті тұқым. салт міну, жүк тасу, ет пен сүт өңдіру үшін өсіріледі. ғасырлар бойы халықтың сұрыптау әдісімен шығарылған. жыл бойы жайылымда бағуға бейімделген, жал-құйрығы қою, мойны жуан, арқасы берік, жұмыр денелі, жатаған, аяқтары сіңірлі, тұяқтары шымыр. қазақы жылқының кейбір аймақтардың табиғи ерекшеліктеріне және басқа жылқы тұқымдарының ықпалына байланысты қалыптасқан бірнеше түрлері (адай жылқысы, жабы) бар. республикада әсіресе жабы көп. мұнда 317 мың қазақы жылқы бар (1980), оның 47,7 мыңы таза тұқымды. түсі: торы, жирен, құла, қарагер, сары т.б. басы ірі, тұрқы ұзын, алқымы кең, сирағы қысқа, сом денелі мал. шоқтығына дейінгі биіктігі-144 см(айғыры), тұрқы-152 см, кеуде орамы-179 см, жіліншік орамы- 20 см; салмағы- 600 кг. шоқтығына дейінгі биіктігі-143 см(биесі), тұрқы-149 см, кеуде орамы-178 см, жіліншік орамы- 187 см; салмағы- 550 кг. ет түсімі 54-60%, 100 биеден 90-95 құлын алынады. таңдау үйірлері мұғалжар, талды, қызылорда облысының басым жылқы зауыттарында. қазақы жылқыны одан әрі жақсарта түсу жұмысымен қазақ қой шаруашылығы технология ғылыми-зерттеу институты шұғылданады