text: жанжабіл немесе зімбір - жанжабілдер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптес өсімдіктер туысы. аты санскрит тілінің «singabera» сөзінен алынған, «мүйізді тамыр» деген мағынаны білдіреді. жерорта теңізі маңайында,кіші азияда, иранда және индияның солтүстік батысында еседі. жабайы түрлері кавказда, орта азияда, қырымда еседі. жемісінде қант, пектин, а, в, в2 витаминдері бар. бір ағаштан 20—100 кг өнім алынады. жанжабіл тосап қайнатылады және шырын алынады. жанжабіл тегінің 144 биологиялық түрі айқындалған: zingiber acuminatum valeton zingiber albiflorum r.m.sm. zingiber apoense elmer zingiber argenteum mood theilade zingiber atrorubens gagnep. zingiber aurantiacum (holttum) theilade zingiber banhaoense mood theilade zingiber barbatum wall. zingiber bisectum d.fang zingiber bradleyanum craib zingiber brevifolium n.e.br. zingiber bulusanense elmer zingiber capitatum roxb. zingiber cernuum dalzell zingiber mood theilade zingiber chrysanthum roscoe zingiber chrysostachys ridl. zingiber citriodorum theilade mood zingiber clarkei king ex baker zingiber d.fang zingiber collinsii mood theilade zingiber coloratum n.e.br. zingiber corallinum hance zingiber curtisii holttum zingiber cylindricum thwaites zingiber densissimum s.q.tong y.m.xia zingiber eberhardtii gagnep. zingiber eborinum mood theilade zingiber elatior (ridl.) theilade zingiber elatum roxb. zingiber ellipticum (s.q.tong y.m.xia) q.g.wu t.l.wu zingiber flagelliforme mood theilade zingiber flammeum theilade mood zingiber s.q.tong zingiber flavovirens theilade zingiber fragile s.q.tong zingiber fraseri theilade zingiber georgeae mood theilade zingiber gracile jack zingiber gramineum noronha ex blume zingiber griffithii baker zingiber guangxiense d.fang zingiber gulinense y.m.xia zingiber idae triboun k.larsen zingiber incomptum b.l.burtt r.m.sm. zingiber inflexum blume zingiber integrilabrum hance zingiber integrum s.q.tong zingiber intermedium baker zingiber junceum gagnep. zingiber kawagoii hayata zingiber kelabitianum theilade h.chr. zingiber kerrii craib zingiber kunstleri king ex ridl. zingiber lambii mood theilade zingiber laoticum gagnep. zingiber larsenii theilade zingiber latifolium theilade mood zingiber leptorrhizum d.fang zingiber leptostachyum valeton zingiber ligulatum roxb. zingiber lingyunense d.fang zingiber loerzingii valeton zingiber theilade zingiber longiglande d.fang d.h.qin zingiber s.q.tong zingiber ridl. zingiber longyanjiang z.y.zhu zingiber macradenium k.schum. zingiber macrocephalum (zoll.) k.schum. zingiber macroglossum valeton zingiber k.schum. zingiber malaysianum c.k.lim zingiber marginatum roxb. zingiber martinii r.m.sm. zingiber matutumense mood theilade zingiber meghalayense kumar, mood, singh sinha zingiber mekongense gagnep. zingiber menghaiense s.q.tong zingiber mioga (thunb.) roscoe zingiber molle ridl. zingiber monglaense s.j.chen z.y.chen zingiber monophyllum gagnep. zingiber montanum (j.könig) link ex a.dietr. cassumunar ginger zingiber holttum zingiber neesanum (j.graham) ramamoorthy zingiber neglectum valeton zingiber negrosense elmer zingiber neotruncatum t.l.wu, k.larsen turland zingiber newmanii theilade mood zingiber s.q.tong zingiber nimmonii (j.graham) dalzell zingiber niveum mood theilade zingiber nudicarpum d.fang zingiber odoriferum blume zīngiber officināle roscoe аптекалық жанжабіл zingiber oligophyllum k.schum. zingiber olivaceum mood theilade zingiber orbiculatum s.q.tong zingiber ottensii valeton zingiber pachysiphon b.l.burtt r.m.sm. zingiber panduratum roxb. zingiber papuanum valeton zingiber pardocheilum wall. ex baker zingiber parishii hook.f. zingiber d.fang zingiber pellitum gagnep. zingiber pendulum mood theilade zingiber peninsulare theilade zingiber petiolatum (holttum) theilade zingiber phillippsiae mood theilade zingiber phumiangense chaveer. mokkamul zingiber pleiostachyum k.schum. zingiber k.schum. zingiber pseudopungens r.m.sm. zingiber puberulum ridl. zingiber pubisquama ridl. zingiber raja c.k.lim kharuk. zingiber recurvatum s.q.tong y.m.xia zingiber roseum (roxb.) roscoe zingiber rubens roxb. zingiber rufopilosum gagnep. zingiber simaoense y.y.qian zingiber smilesianum craib zingiber spectabile griff. zingiber squarrosum roxb. zingiber stenostachys k.schum. zingiber stipitatum s.q.tong zingiber striolatum diels zingiber sulphureum burkill ex theilade zingiber thorelii gagnep. zingiber tuanjuum z.y.zhu zingiber vanlithianum koord. zingiber velutinum mood theilade zingiber vinosum mood theilade zingiber viridiflavum mood theilade zingiber wandingense s.q.tong zingiber wightianum thwaites zingiber wrayi prain ex ridl. zingiber yingjiangense s.q.tong zingiber yunnanense s.q.tong x.z.liu zingiber zerumbet (l.) roscoe ex sm. жанжабіл (дәмдеуіш)