text: алдашев ахмет мед. ғыл. докт. (1973), проф. (1978). қазақстанның еңб. сің. ғыл. және тех. қайраткері (1988). ол құрқұлақ, рахит, ақшам соқыр ауруларының пайда болу себептерін дәлелдеп, олардың биохим. механизмін ашты. қарағанды мед. ин-тын бітірген (1960). сонда патофизиология кафедрасында ассистент (1961 66). респ. өлкелік патология ғыл.-зерт. ин-тында бөлім меңгерушісі, директордың ғыл. істер жөніндегі орынбасары (1966 75), одақтық медицина академиясының тағам ин-тының қазақ бөлімшесінде директордың орынбасары, директоры (1975 82) болды. алматыдағы дәрігерлер білімін жетілдіру ин-тының ректоры (1982 2001), 2002 жылдан кафедра меңгерушісі. негізгі ғыл. еңбектерінің бағыты тағамтану және витаминология мәселелеріне, экол. зиянды факторлардың адам организміне әсерлерін тексеруге арналған. а. құрқұлақ, ақшамсоқыр, т.б. аурулардың пайда болуы витаминдер ғана емес, сонымен қатар организмде кейбір амин қышқылдарының тапшылығынан екенін алғаш дәлелдеді. 250-дей ғыл. еңбектің, оныңішінде монографияның авторы. қазақстан республикасының мемл. сыйл. лауреаты (2001). парасат, «құрмет белгісі» ордендерімен, медальдармен марапатталған. алдашев ахмет алдашұлы (4.9.1937 жылы туған солтүстік қазақстан облысы біржан сал ауданы кішкентай ауылы) медицина ғылымының докторы (1973), профессор (1978). қазақстан республикасының еңбек сіңірген ғылым және техника қайраткері (1988). қарағанды медицина институтын бітірген (1960). 1961 66 жылдары сонда патофизиология кафедрасының ассистенті. 1966-75 жылдары республикалық өлкелік патология институтында сектор меңгерушісі, директордың орынбасары, 1975 82 жылдары ксро медицина ғылым академиясының тағам институтының қазақ филиалында директордың орынбасары, директоры болды. 1982 жылдан республика дәрігерлер білімін жетілдіру институтының директоры әрі гигиена кафедрасының меңгерушісі. негізгі ғылыми еңбектері тағамтану, тамақтану гигиенасы және витаминология мәселелеріне арналған. бұл тақырыпта 200-ден астам ғылыми еңбектері жарық көрген, оның 20-дан астамы шетелдерде жарияланған. ол құрқұлақ, рахит, ақшам соқыры ауруларының пайда болуы витамин тапшылығымен қатар амин қышқылдарының және сүт тағамдарындағы кальций, фосфор тұздарының болатынын дәлелдеп, олардың биохимиялық механизмін ашты. сондай-ақ үлкен қалалардағы экологияның бүлінуіне толқындардың әсер ететінін анықтады. алдашевның жетекшілігімен докторлық және 16 кандидаттық диссертациялар қорғалған. алдашев құрмет белгісі және парасат ордендерімен (1998) және медальдармен марапатталған. "қазақ энциклопедиясы"