text: рахметқажы ескендірұлы берсімбай 1947 жылы наурызда ркфср алтай өлкесі көшағаш ауданының жазатор ауылында туған. қазақ. новосібір мемлекеттік университетінің жаратылыстану ғылымдары факультетін (1969) «биология» мамандығы бойынша; ксро ға сібір бөлімшесі цитология және генетика институтының аспирантурасын (новосібір қ.) бітірген. ұлттық медициналық зерттеулер институтында (лондон, 1983-1984), еуропалық зертханада (гфр, 1987) машықтанудан өткен. биология ғылымдарының докторы. профессор. қазақстанның ға (1995). қр жоғары мектеп ға (1999), халықаралық жоғары мектеп ғылым академиясының (2001) академигі. ақш, жапония, ұлыбритания, германия, италия, қытай, египет, финляндия, оңтүстік корея, сингапур және басқа елдердегі ірі халықаралық ғылыми форумдарда баяндама жасаған. 300-ден астам ғылыми еңбектің, оның ішінде ағылшын тіліндегі және жоғары оқу орындарына арналған қазақ тіліндегі жалпы және молекулярлық генетика бойынша оқулықтардың авторы. оның жетекшілігімен 18 кандидаттық және докторлық диссертация қорғалған. қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1972 жылдан ксро ға сібір бөлімшесінің цитология және генетика институтындағы молекулярлық генетика зертханасының кіші ғылыми қызметкері. 1975 жылдан с.м. киров атындағы қазақ мемлекеттік университетінің (әл-фараби атындағы қазму) дарвинизм және генетика кафедрасында аға оқытушысы, доцент, кафедра меңгерушісі, генетика және молекулярлық биология кафедрасының меңгерушісі, биология кафедрасының деканы. 1995- 2000 жылдары қр ұға жаңадан құрылған жалпы генетика және цитология институтына басшылық еткен. 2004 жылдан қр білім және ғылым вице-министрі, министрлік аппаратының жетекшісі. 2005 жылдан қр президенті жанындағы мемлекеттік басқару академиясының бірінші вице-ректоры. 2008 жылдың шілде айынан бері л.н. гумилев атындағы еуразия ұлттық университетінің ғылыми жұмыс жөніндегі проректоры. ганновер медициналық зерттеу орталығының (гфр, 1987, 1991), астон университетінің (англия, 1994) шақырылған профессоры. британ кеңесінің стипендиаты (1983-1984), орталық азия мен қазақстаннан александр гумбольдт қорының бірінші стипендиаты (гфр, 1986). қазақстандағы гумбольдт клубының президенті. intas, crdf, incocopernicus, welcome trust халықаралық ғылыми қорлары гранттарының жетекшісі және жауапты орындаушысы. ұлыбритания корольдық қоғамының п. капица атындағы сыйлығының лауреаты (1993). «қазақстан конституциясына 10 жыл» (2005), «астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен; қр бғм «қр ғылым саласын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» белгісімен (2003) марапатталған. қр білім беру саласының құрметті қызметкері (2007). үйленген. жұбайы тоқсобаева гүлмира асанқызы, биология ғылымдарының кандидаты. ұлы берсімбаев ержан рахметқажыұлы, тарих ғылымдарының кандидаты; қызы берсімбаева айжан рахметқажықызы, заңгер. немересі әсел.