text: қазақстан республикасы ішкі істер министрлігі қазақстан республикасы үкіметі құрамына енетін қазақстан республиксының орталық атқарушы органы, қазақстан республикасы ішкі істер органдары жүйесін басқарады, сонымен қатар қарастырылған заңнамалар аясында қазақстан республикасы аумағындағы қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті сақтау мақсатындағы салааралық іс-қимылдарды реттейді, құқық қорғау аясындағы мемлекеттік саясатты жасаумен және іске асырумен айналысады. министрлік өз қызметін қазақстан республикасы конституциясы, қазақстан республикасы заңдары, президент, қазақстан республикасы үкіметінің актілері, басқа да нормативтік актілер, халықаралық келісімшарттар мен қазақстан республикасының басқа да сәйкес жүргізеді. 1920 ж. қазанда қазақ кср-інің ішкі істер халық комиссариаты (ііхк) ретінде құрылды. 1946 жылдан қазақ кср-інің ішкі істер министрлігі. қр үкіметінің 2001 ж. маусымдағы қаулысымен министрліктің жол полициясы комитеті құрылды. осыған сәйкес министрлік туралы ережеге оның тағы бір ведомствосы жол полициясы комитеті бар екендігі көрсетілген өзгерту енгізілді. қр үкіметінің 2001 ж. 28 желтоқсандағы қаулысымен қр әділет министрлігінің қылмыстық іс-атқару жүйелері комитеті құрылды. оған таратылған қр ішкі істер министрлігінің қылмыстық іс-атқару жүйелері комитетінің мүлкін басқару жөніндегі функциялары мен өкілеттіктері берілді. осыған сәйкес министрлік туралы ережеге өзгертулер енгізілді: ішкі істер министрлігінің қылмыстық іс-атқару жүйелері комитеті министрлік қатарынан шығарылды, сондай-ақ министрліктің негізгі функцияларынан қылмыстық іс-атқару жүйелері қызметін қамтамасыз ету функциялары шығарылды. қр үкіметінің 2002 ж. 22 мамырдағы қаулысымен министрліктің тыл департаменті таратылды. қр президентінің 2002 ж. 28 тамыздағы жарлығына сәйкес қр үкіметінің 2002 ж. 26 қыркүйектегі қаулысымен министрліктің ішкі әскерлер командашысының бас басқармасы министрліктің ішкі әскерлер комитеті болып қайта ұйымдастырылды. осыған сәйкес министрлік туралы ережеге оның тағы бір ведомствосы ішкі әскерлер комитеті бар екендігі көрсетілген өзгерту енгізілді. қр президентінің 2002 ж. 28 тамыздағы жарлығына сәйкес қр үкіметінің 2002 ж. 11 қазандағы қаулысымен министрліктің жол полициясы комитеті таратылды, оның мүлкін басқару жөніндегі функциялары мен өкілеттіктері министрлікке берілді. осыған сәйкес министрлік туралы ережеге өзгерту енгізілді: министрлік қатарынан жол полициясы комитеті алынып тасталынды. қр президентінің 2003 ж. 23 желтоқсандағы жарлығымен министрлік қайта ұйымдастырылды, экономикалық және сыбайлас қылмыстарды анықтау және тергеу жөніндегі функциялары мен өкілеттіктері қр экономикалық және сыбайлас қылмыстармен күрес жөніндегі агенттігіне (қаржы полициясы) берілді; қылмыс жасады деп күдіктенген және айыпталған адамдарды ұстау және тергеу изоляторында жазасын өткеретін сотталғандарға қатысты қылмыстық жазаларды атқару, сондай-ақ құжаттау және қр азаматтарына жеке куәлігі мен паспортын беру жөніндегі функциялары қр әділет министрлігіне берілді. қр әділет министрлігі есірткі құралдары, психотроптық заттар, прекурсорлардың айналымы және олардың заңсыз айналымына және оларды теріс пайдалануға қарсы іс-әрекет ету саласындағы функциялары мен өкілеттіктері қр ішкі істер министрлігіне беріле отырып қайта ұйымдастырылды. қр президентінің 2003 ж. 23 желтоқсандағы жарлығына сәйкес қр үкіметінің 2004 ж. наурыздағы қаулысымен министрліктің есірткі бизнесімен күрес және есірткілердің айналымын бақылау жөніндегі комитеті құрылды. осыған сәйкес министрлік туралы ережеге өзгерту енгізілді: есірткі бизнесімен күрес және есірткілердің айналымын бақылау жөніндегі комитеті министрлік құрамына енгізілді; министрліктің негізгі міндеттеріне қосымша есірткі құралдары, психотроптық заттар, прекурсорлардың айналымы және олардың заңсыз айналымына және оларды теріс пайдалануға қарсы іс-әрекет ету саласында мемлекеттік реттеуді жүзеге асыру қосылды. қр үкіметінің 2005 ж. 22 маусымдағы қаулысымен министрлік туралы жаңа ереже бекітілді. министрлік қр ішкі істер органдары жүйесін басқаруды, сондай-ақ заңнамада көзделген шектерде қылмыспен күрес, қоғамдық тәртіпті қорғау және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын қр орталық атқарушы органы болып табылады. министрліктің облыстарда, астана және алматы қалаларында, аудандарда, қалаларда, қалалардағы аудандарда және көлікте аумақтық органдары, сондай-ақ ведомстволары бар: ішкі әскери комитеті және есірткі бизнесімен күрес және есірткілердің айналымын бақылау жөніндегі комитеті. министрліктің негізгі міндеттері қоғамдық тәртіп пен қоғамдық қауіпсіздікті қорғау, қылмыспен және есірткі бизнесімен күрес, есірткі және қару айналымын бақылауды қамтамасыз ету, азаматтар мен ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау болып табылады. қр іім әкімшілік полициясы комитеті қр іім ішкі әскерлер комитеті қр іім жол полициясы комитеті қр іім криминалдық полиция комитеті қр іім есірткі бизнесіне қарсы күрес және есірткі айналымын бақылау комитеті қр іім тергеу комитеті қр іім министрлігінің жүйесі комитеті михаил терентьевич берсенёв 1990 сәуір 1992 сәуір владимир георгиевич шумов 1992 сәуір 1994 қыркүйек болат абдрахманұлы баекенов қазан 1994 1995 қараша қайырбек шошанұлы сүлейменов 1995 қазан 2003 қыркүйек зауытбек қаусбекұлы тұрысбеков 2003 12 қыркүйек 2005 14 қазан бауыржан әлімұлы мұхамеджанов 2005 14 қазан 2009 сәуір серік нұртайұлы баймағанбетов 2009 сәуір 2011 11 сәуір қалмұханбет нұрмұханбетұлы қасымов 11 сәуір 2011 12 ақпан 2019 *ерлан заманбекұлы тұрғымбаев 12 ақпан 2019 25 ақпан 2022 *марат мұратұлы ахметжанов 25 ақпан 2022 қазіргі уақыт