text: мәтінді автоматты өңдеу орысша автоматическая обработка текста эем көмегімен жасанды немесе табиғи тілде мәтінді өзгерту. мәтінді автоматты өңдеудін қолданбалы және теориялық жүйесі 20 ғасыр 50 жылы (ақш, ксро, франция, гфрт.б.) жасала бастады да, жүйелі баспа ісі және есептемелі тіл білімі сияқты жүйелі мақсаты эем қызметін қамтамасыз ететін бағдарлама жасау. баспа ісіндегі мәтінді автоматты өңдеу процесін автоматтандыру бағыттарының бірі болып табылады. бүл салаларда "мәтінді автоматты өңдеу" термині неғұрлым тар мағынада, әдетте форманы өзгерту мағынасында қолданылады. есептемелі тіл білімі неғұрлым кең мағынада мәтінді тілдік тұрғыда автоматты талдау, жинақтаумен және табиғи тілде эем-мен жұмыс істеу жайымен шұғылданады. мақсатына қарай мәтінді автоматты өңдеу бірнеше түрге бөлінеді: редакциялау, онда эем есінде сақталған мәтінге түзетулер енгізіп, оны толықтырып өзгертуге болады; мәтінді форматтау, онда эем баспасы үшін тақырыптарды белгілеу, қажет форматқа сай кітап беттері мен жолдарын, мәтін бөлімдерін калыптастыру іске асырылады; автоматты әріп теру мен верстка жасау процесінде эем-ге енгізілген мәтін полиграфия жаб- дыктары арқылы кайта жаңғыртылып, түсінік түрінде өзгереді. өндеуде мәтін түсінік түрінде өзгеріп, ондағы әрбір сөз колданыска сөздікте берілетін хабар отырады. мәтінді автоматты өңдеуде мәтіннің синтаксистік және семантикалық түсініктері өзгеріп отырады. ал мәтінді автоматты жинақтауда өзгеру, керісінше, семантикалық, синтаксистік, арқылы мәтіннің өзіне бағытталады.