text: футболдан бесінші әлем чемпионаты 1954 жылы маусымның 16-сы мен шілденің 4-і аралығында швейцария елінде өтті. әлем чемпионы тұңғыш рет германия құрамасы атанды. 300 px санкт-якоб парк (базель) *стад де сюисс (берн) стад-де-шармиль (женева) хардтурм (цюрих) стад олимпик де ля понтез (лозанна) корнаредо (лугано) артур эллис уильям линг карл эрих штайнер лоран франкен марио виана марио гарделли эмиль шметцер винченцо орландини мануэль асенси иштван жолт жозе да кошта виейра эстебан марино 22px бенджамин гриффитс раймон висслинг 22px эдвард фолтлесс раймон венсанти васа стефанович команда гол саны ұпай 6-1 2-1 3-3 2-8 команда гол саны ұпай 17-3 гфр 7-9 8-4 0-16 команда гол саны ұпай 9-0 6-0 0-7 0-9 команда гол саны ұпай 6-4 2-3 5-3 5-8 ескерту: роберт кернер (аустрия) пенальти соға алмады (62', жанынан). ;11 гол шандор кочиш ;6 гол макс морлок эрих пробст йозеф хюги ;4 гол хельмут ран ханс шефер оттмар вальтер нандор хидегкути ференц пушкаш роберт балламан карлос борхес ;3 гол эрнст стояспал теодор вагнер леопольд ануль нэт лофтхаус фриц вальтер золтан цибор сарғын борхан мамат суат хуан хоберг оскар мигес ;2 гол роберт кёрнер эрнст оцвирк айвор броадис диди жулиньо пинга михай лантош петер палоташ лефтер кючюкандониядис хулио сесар аббади хуан альберто скьяффино ;1 гол джимми маллен деннис уилшоу том финни анри коппенс освалдо да силва джалма сантос йожеф тот джампьеро бонипетри карло галли бенито лоренци фульвио нести эджисто пандольфини амлето фриньяни томас балькасар хосе луис ламадрид эрол кескин мұстафа эртан хавьер амбруа обдулио варела жан венсан раймон копа бернхард клодт альфред пфафф рихард херрман жак фаттон милош милутинович бранко зебец ;автогол джимми дикинсон (белгиямен болған ойында) рауль карденас (франциямен болған ойында) луис крус (аустриямен болған ойында) ивица хорват (гфрмен болған ойында) ширек финалдағы аустрия мен швейцария арасындағы кездесуде барлығы 12 доп соғылды. есеп 7:5 есебімен пайдасына шешілді. осының өзінде аустрия шабуылшысы роберт кернер пенальти соға алмады. бұл әзірге әлем чемпионатындағы ең көп доп соғылған ойын ретінде рекордтың иесі. тағы осы күнге дейін жаңартылмай келе жатқан рекорд: швейцария жерінде өткен әлем чемпионатында орта есеппен ең көп доп соғылды 5.38, барлығы 140 доп. бірінші рет командалар өз тобында ойыннан өткізді. екінші-үшінші орында тұрған командалардың ұпайлары тең болған жағдайда қосымша матч өткізілді. екінші орын үшін ойналған ойындада доп айырмашылығы жағынан төмен тұрған командалар (швейцария мен гфр) жеңіске жетті. олар сәйкесінше италия мен түркия құрамаларын жеңді. бір қызығы екі ойында да командалар ірі есеппен жеңді. әлем чемпионатының тарихында 100-ші ойын өткізілді. ол мүшел той 3-ші орын үшін болған аустрия мен уругуай арасындағы кездесу болды. бұл ойында аустриялықтар чемпиондық тәжінен айырылған уругуай құрамасын 3:1 есебімен жеңді. тұңғыш рет әдем чемпионатында ойншылардың жейдесінің артына нөмір жазылатын болды. гфр құрамасының жаттықтырушысы йозеф гербергер әлем чемпионатына қатысқан алғашқы жаттықтырушы болды. бірақ ол 1934 жылы немістердің бас жаттықтырушысы оливер нерцтің көмекшісі ретінде жұмыс жасады. барлық әлем чемпионатының финалында (1954 жылды қосқанда) чемпион жеңіліп жатып, жеңіске жетті. бірақ, бұл жолы чемпион доп айырмашылығымен жеңіліп жатсада чемпион атанды. fifa.com сайтында rsssf сайтындағы әч-1954 статистикасы әч-1954