text: тұрлығұл тотай тәжіұлы (23 желтоқсан 1930 жылы туған, сырдария ауданы досан ауылы) әдіскер-ғалым, тарихшы- ғалым, педогогика ғылымының докторы (1998), профессор, қазақстан педагогика ғылымдар академиясының академигі, қызылорда педогогикалық институтын (қорқыт ата атындағы қызылорда мемлекеттік университеті) бітірген соң қызылорда қаласында облыстық комсомол комитетінің бөлім меңгерушісі, қалалың комитеттің бірінші хатшысы. 1953 1959 жылдары орта мектепте тарих пәнінің мұғалімі, оқу ісінің меңгерушісі; 1959 1962 жылдары республикалық «қазақстан мұғалімі» газетінде әдеби қызметкер, мектеп бөлімінің меңгерушісі болып істеген; 1962 1965 жылдары қазақ мемлекеттік университетінде (қазақ ұу) аспирант; 1965 1972 жылдары ы.алтынсарин атындағы педогогикалық ғылымдар ғылыми-зерттеу институтының тарих және география пәнін оқыту бөлімінің меңгерушісі; 1972 1991 жылдары ксро педогогикалық ғылымдар академиясының оқыту мазмұны мен әдістері ғылыми-зерттеу институты қазақ филиалының тарих, қоғамтану және географияны оқыту лабораториясын басқарды; 1992 жылдан ы.алтынсарин атындағы қазақтың білім академиясындағы жалпы білім институтының қоғамдық пәндерді оқыту лабораториясын басқарды. 2005 2011 жылдары қазақ мемелекеттік қыздар педагогикалық университетінің профессоры. қоғамтану. тұрлығұл т.т. 1960 жылдан мектепте қазақстан тарихын оқыту мәселесін жүйелі түрде зерттеп келеді. оның басшылығымен «жалпы білім беретін мектептерде тарих, қоғамтану, географияны оқытуды оқу-әдістемелік жағынан қамтамасыз ету бағдарламасы», тұжырымдамалар, мемлекеттік білім стандарты, жалпы білім беретін мектептің және бағдарлы орта мектептің 10 11 сыныптарына арналған жаңа бағдарламасы, 10-сыныптарда қазақ кср тарихын оқытуға арналған әдістемелік кітапша жасалды. тұрлығұл 147 еңбектің, оның ішінде монография, 11 оқулық, бағдарлама (біріккен авторлар), 30 оқу-әдістемелік құралдардың авторы. тұрлығұл т.т.«қазақ кср ағарту ісінің үздігі», «ксро ағарту ісінің үздігі» белгілерімен, бірнеше медальдармен марапатталған.