text: атмосфералық электр әсері (влияния атмосферного электричество). атмосфералық электрге найзағай тогы, электрленген бұлттар және қарлы, топырақты боран зарядтары жатады. олардың негізгісі найзағай тогы. найзағай бұлт пен жердің электрлік зарядталу, яғни бұлттан токтың жерге өту құбылысы. мүндағы кернеу 10 млн кв, ток күші 10—30 ка аралығында болады. бұлттан жерге өтетін ток тек біреу емес, оның бастаушысы және бірінен соң бірі пайда болатын он шақты серігі болады. найзағай тогының жиілік ауқымы 5—10 кгц, разрядтың ұзақтыгы 100—200 мкс, басты ток жылдамдығы 100 км/с, температурасы 20 000»с. найзағай тогы мен кернеуі байланыс сымдарын балқытып, изоляцияларды күйдіріп, кабель қабықтарын балқытып, тіпті күйдіріп жібереді. әуе байланыс жолының ағаш тіректерін жандырып жібереді. байланыс жолдарының тізбектерінде найзағай түскенде болатын жоғары кернеулік бұлттың жерге разрядталуынан тікелей немесе басқа бір нәрселер арқылы отуінен болады.