text: зәуреш (закон) есбергенқызы (1940 жылы, көкек айының 27-ші жұлдызында маңғыстау облысы, маңғыстау ауданы, ақтөбе ауылында дүниеге келген) республикаға танымал әнші, даусы сирек кездесетін контральт, әрі талантты режиссер. зәурештің әкесі есберген өз ортасында жыршы, әншә атанған. ол ұлы отан соғысында ерлікпен қаза тапты. анасы рабиға халық әндерін көп білген. зәурештің әнге құмарлығын оятқан сол анасы болатын. есбергенқызы атырау қаласындағы ордженикидзе атындағы орта мектепті (1957), алматыдағы құрманғазы атындағы өнер институтының режиссерлік бөлімін (1964), алматы эстрадалық студиясының вокалдық бөлімін (1972) бітірген. еңбек жолын махамбет өтемісов атындағы атырау облыстық драма театрында режиссер болудан бастайды. ол "әке тағдыры", "сөнбейтін от", "нәркес", "кімге күлеміз?" сияқты т.б. спектакльдерді сахнаға шығарады. кейін жамбыл, торғай облыстық театрларында режиссерлік қызмет атқарған. ұзақ жылдар "қазақконцерт" гастрольдік бірлестігінде әнші болып, еліміздің көптеген аймағын аралайды. зәуреш мектеп сахнасынан ән сала бастаған, жас кезінде-ақ аудандық, облыстық өнерпаздар жеңімпазы атанды. москвада өткен бүкілдодақтық фестиваліне (1955), өнерпаздардың республикалық фестиваліне қатысып (1959), жүлделі орынға ие болған. ол әншілік өнерде ешкімге де ұқсамайтын, өзіндік дауыс ерекшелігі айқын әнші. оның репертуарында "сәулем-ай", "ахау бикем", "жылой", "құдаша" сияқты халық әндерімен қатар, халық сазгерлері мұхит, досат әндері де бар. есбергенқызы негізінен сирек кездесетін халық әндерін насихаттап келеді. "әнім менің-атырау" атты тақырыптық концертпен талай рет облыстарды аралаған. оның республикаға белгілі әртіс болып қалыптасуына ұстаз педагогі қазақстан республикасының халық әртісі нәдия әбдірахманқызы шаріпова мен концертмейстрі республикаға еңбегі сіңген әртіс людмила михайлова көп еңбек сіңірген. қазіргі кезде з.есбергенова қазақ радиосында режиссер болып қызмет атқарады. оның өнері туралы мерзімді баспасөзде (душа народной песни. "казахстанская правда" 16 көкек 1986) жылы пікірлер айтылған. 1985 жылы ташкент қаласынан ән табағы жарық көрді.