text: дёберейнер, иоганн вольфганг иоганн вольфганг дөберейнер (неміс. johann wolfgang döbereiner; 13 желтоқсан 1780, хоф 1849 жылы 24 наурыз, йена) неміс химигі. иоганн дёберейнер вольвганг баварияның хоф қаласында жүргізуші отбасында дүниеге келген. орта білім ала алмаған дёберейнер өзін-өзі оқытумен айналысып, фармацевт көмекшісі лауазымына емтихандарды тапсыра алды. дәріхананы басқару құқығын алу үшін 1800-1803 жылдары страсбургте жаратылыстану ғылымдарын оқыды. германияға оралған дёберейнер, қаражаттың болмауына және фармацевттердің шеберханаларына қойылған шектеулерге байланысты жоспарларын жүзеге асыра алмады. оның химиялық заттарды өндіру мен сатуды ұйымдастыруға, сонымен қатар химиялық технологтарды даярлайтын оқу орнын құруға әрекеттері де сәтсіз болды. соған қарамастан, дёберейнер түрлі заттарды дайындаудың әдістерін жақсарту туралы көптеген жарияланымдары мамандар тарапынан қуана қабылданып, 1810 жылы и.в. гётедің көмегімен ол йена университетіне профессор ретінде шақырылды. химиялық элементтерді жіктеуге талпыныс жасаған ғалымдардың бірі и.дёберейнер болды.ол 1817 жылы қасиеттері ұқсас химиялық элементтерді үш-үштен триада түрінде топтауды жіктеуі бойынша триададағы екінші элементтің атомдық массасы басқа екі элементтің орташа арифметикалық массасына тең.