text: телефон байланысы сым арқылы немесе радиотолқындар көмегімен дыбысты ақпараттарды қашықтыққа жеткізуді жүзеге асыратын электрлік байланыс түрі. телефон байланысы кез келген қашықтықтағы абоненттердің тікелей сөйлеуін қамтамасыз етеді. телефон байланысы 1876 жылы америкалық өнертапқыш а.белл (1847 1922) ойлап тапқан телефон аппараты мен алғашқы телефон стансасының пайда болуынан (1878, ақш) басталды. телефон байланысын жергілікті (қалалық және ауылдық), қалааралық, халықаралық, сондай-ақ мекемелік және жылжымалы (ұялы байланыс, радиотелефондық байланыс) деп бөледі. телефон байланысы жолы күрделі техникалық құрылыстан (мысалы, кейбір қалааралық кабелдік байланыс жолдарында аралық регенераторлар мен күшейткіштер саны бірнеше мыңға жетеді) тұрады. 20 ғасырдың 80-жылдарының басынан талшықты оптикалық байланыс кабелінің негізінде байланыс жүйелері кең дамыды, абоненттердің радиотелефон арқылы байланысуын қамтамасыз ететін (ұялы желілер) ұжымдық желісі пайда болды. өте алыс қашықтықтағы байланыс үшін жердің жасанды серіктері қолданылады.