text: ганнибал (б.з.б 247— 183) карфагендік қолбасшы. ежелгі дәуірдің ең ұлы қолбасшыларының бірі әрі қайраткері. рим республикасының бітіспес жауы болған. онымен қоса карфагенның ең соңғы билеушісі болды. карфаген ұзаққа созылған пуникалық соғыстар нәтижесінде құлады. ганнибал б.з.б 247 жылы карфагендік қолбасшы гамилькардың отбасында дүниеге келген. тоғыз жасында римнің бітіспес жауы болуға ант берген. испаниядағы карфагендік әскерлерге қолбасшы болған кезінде сагунтке шабуыл жасап екінші пуни соғысының басталуына себепші болды. б.з.б 218 жылы италияға басып кіріп римдіктерге бірнеше рет, онымен қоса канна жерінде жеңілістің ащы дәмін татырған. алайда римдіктер жағдайды жылдам бағамдап, қарсы шабуылдарға көшті. нәтижесінде испанияда, соңынан африкада жеңістерге жетті. карфагенге көмекке келген ганнибал зам түбінде жеңіліске ұшырады. нәтижесінде карфаген риммен бітімге келуге мәжбүр болды. б.з.б 196 жылы антиримдік көзқарастары үшін қуғынға ұшырады. римдіктерге берілгісі келмеген ганнибал б.з.б 183 жылы өз-өзіне қол салады. ганнибал еуропа тарихындағы ең ұлы әскери стратегтердің бірі. оның есімі ежелгі дүниедегі ең ұлы қолбасшылары юлий цезар, сципион пирр эпирскиймен қатар аталады. әскери тарихшы теодор айро додж ганнибалды «стратегияның әкесі» деп атады, себебі тіпті оның жаулары, римдіктер де ганнибалдың ұрыс тәсілдерін өз пайдасына жаратқан.