text: қаттама кежім жұмсақ ат сауыты. жібек матадан бірнеше кабаттап сырылып тігіледі. көшпелі халықтарда 6- 16 ғасырда қолданылған. тасқа басылған ескерткіштерде, шығыс бейнелеу өнерінде осындай ат сауытымен жарақталған түркі-моңғол жауынгерлері жиі бейнеленеді. қаттама- жұмсақ материалдан жасалған жеңіл сауыт. көбінесебірнеше қабат жібек немесе басқа матадан, жұмсақ киізден тігілген. оның ішінде мақта, жүн немесе қыл салып, олар қозғалып кетпеуі үшін сырып тігетін болған. қаттаудың тігістері көлбеулей торланып, тігінен, көлденеңінен кейде әр түрлі өрнектер жасап та сырылуы мүмкін. жұмсақ материалдардан жасалғандықтан, оның пішіні кез келген үлгіде жасай беруге болады. етек-жеңі ұзын не қысқа, жағалы, кейде жағасыз түрінде кездесуі мүмкін. бұл әрі жылы киім, әрі қарудан қорғай алатын жеңіл сауыт. қаттама сауыт жасалуы жағынан ең оңайы болғандықтан, оны әркімнің істеп алуына мүмкіншілігі болды. сондықтан бұл сауытты жәңіл әскерлер көп қолданған. қаттама өзге сауыттарға қарағанда осал болғандықтан, оның сыртынан темір шарайналар киген. сонымен қатар оның ішінен немесе сыртынан қосымша өзге де берік сауыттар киілуі мүмкін. қазақтар арасында мұндай сауыт түрі xix ғасырға дейін киілген. #«сен білесің бе?» қ.ж. райымбеков, қ.т. байғабылова. алматы: «аруна» баспасы