text: мүлік сүртібаев (1917 жылы қарашада қарағанды облысы, бұқар жырау ауданы 1997 жылы 24 мамырда алматыда) кеңестік, қазақстандық театр және кино актері. қазақ ксрнің халық артисі (1955). қазақ ксрнің еңбек сіңірген артисі (1944). қазақ ксрнің мемлекеттік сыйлығының иегері (1970). арғын тайпасы қуандық руының тоқа бөлімінен шыққан.. 1936 жылы қарағанды облыстық драма театры жанындағы студияны бітірген. 1936 жылы қарағанды облыстық драма театрының актерлік құрамына қабылданады. осы өнер ошығында жүріп, төлеген "қыз жібегінде"), қозы (мүсіреповтің "қозы көрпеш—баян сұлуында"), қобыланды (м.әуезовтің "қарақыпшақ ыбырай алтынсарин (ақынжановтың осы аттас драмасында), абай (м.әуезов пен соболевтің осы аттас көсе (құсайыновтың осы аттас комедиясында), труффальдино (гольдонидың "екі мырзаға бір хлестаков (гогольдің "ревизорында"), фердинанд (шиллердің "зүлымдық пен махаббатында") т.б. әр алуан рөлдерді орындады. 1957 жылы мұхтар әуезов атындағы қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының актерлік құрамына алынады. осы жылдан бастап актер өнерінің өрлеу, творчествосының табысқа толы жаңа кезеңі басталды. осы қара щаңырақта жүріп, ә.тәжібаевтың "майра" драмасындағы ақ көңіл бақтиярды, м.әуезовтің трагедиясындағы жалындаған жас батыр кебек пен көбей биді, е.мүсіреповтің "ақын маңғазсынған, қызғаншақ жалмұқанды, "бөлтірік бөрік астында" мен "құдағи келіпті" мансапқор сапар мен адамгершілігі мол, адал сұңғатты, з.қабдоловтың "сөнбейтін от" драмасындағы өзімшіл, азғын тайманды, орыстың классикалық н.в.гогольдің "үйлену" комедиясындағы өзінен-өзі үрейленіп жүрген топас, қуыс кеуде подколесинді, "жазықсыз жапа ("жазықсыз комик актер шмаганы, м.горькийдің "күннен туғандарындағы" ғалым-химик павел протасовты ойнап, өзінің көп қырлы сахна шебері екенін танытты. психологиялық сезім шындығына құрылған рөлдерден әуезовтің "қаракөзіндегі" тағдыры аянышты нарша, б.майлиннің "майдан" драмасындағы момын шаруа әліш, "жат елде" пьесасындағы өмірі өкінішке толы жұман, моримото каорудың "шығыстағы бір бейбағындағы" сесускэ мырза, қ.мұқашевтың "дала дастанындағы" өр мінезді, өжет жансүгір т. б. кейіпкерлерді м.сүртібаев творчествосының белесті биігі ретінде ерекше атауға болады. 1970 жылы в.и.лениннің сахналық тұлғасын (а.каплердің "ленин 1918 жылында") жасады. 1958 жылы мәскеуде өткен қазақ өдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысты. 1955 жылдан киноға түскен аңғарбай ("өжет қызда"), мұрат ("біздің сүйікті дәрігерде", 1958), мадияр ("ботакөзде", 1958), маймұрын ("егер де біздің 1962), қабақбаев ("үлымда", 1962), найыл ("ән қанатында", 1967) т.б. буффонада мен эксцентрикаға бейім актер өнері үздік сахналық әрекетімен, пластикалық бай мимикасымен ерекшеленеді. 1997 жылы 24 мамырда алматыда көз жұмды. өмірінің соңына дейін мұхтар әуезов атындағы қазақ мемлекеттік академиялық драма театры қара шаңырақта өнер көрсетті. гастрольдік сапармен қазанда, уфада, нүкісте өнер көрсетті. *1955 қыз-жігіт аңғарбай *1957 ботакөзде мадияр бадыханов *1957 біздің сүйікті дәрігер мұрат *1961 егер біздің әрқайсымыз... маймұрын *1962 менің ұлым! қабақбаев *1966 ән қанатында найыл *1979 долана эпизод 1944 жылы қазақ ксрнің еңбек сіңірген артисі құрметті атағы берілді. 1955 жылы қазақ кср жоғарғы кеңесінің жарлығымен "қазақ ксрнің халық артисі" құрметті атағы берілді. 1970 жылы қазақ ксрнің мемлекеттік сыйлығының иегері атанды. "құрмет белгісі" ордені "еңбек қызыл ту" ордені "халықтар достығы" ордені сссрдің "еңбек ардагері" медалі. 1996 жылы тәуелсіз қазақстан республикасының тұңғыш президенті нұрсұлтан назарбаевтың жарлығымен жоғарғы мемлекеттік марапат "парасат ордені" мен марапатталды.