text: марк аврелий валерий клавдий (лат. marcus aurelius valerius claudius), клавдий ii готский есімінен көбірек танымал— 268—270 жылдардағы рим императоры. өзінің басқаруы тұсында варварлық алеман тайпасымен сәтті соғыс жүргізді, сол сияқты ниша тұсындағы шайқаста таңқаларлық жеңіске қол жеткізген готтармен соғысы оған "готтық" деген атау берді. алайда клавдий рим империясының қуаттылығы қалпына келтіру негізін қалағанымен, оның басқаруы аз уақыт қана еді: 270 жылы оба сырқатынан қайтыс болды. клавдий келесі лауазымды иеленді: 269 жылдан бастап "германдық ағзам", 269 жлдан бастап "готтық ағзам", 270 жылдан бастап "парфяндық ағзам". халықтық мінбе билігін рет иеленді 268 жлы (екі рет: наурызда және 10 желтоқсанда) және 269 жылы. клавдияның билігінің қысқа ғана ғұмырында біршама дереккөздер сақталды. оның шыққан тегі дүниеге келген жері, сол сияқты оның император тағына отырғанға дейінгі мансаптағы жолдары туралы көз жеткізерліктей етіп айта алмаймыз. оның жанұясынан тек қана оның аяқ астынан 270 жылдың күзінде қаза болған бауырының орнына таққа отырған ағасы квинтилл ғана белгілі. "августер тарихымен" келіссек, клавдий 213 жылы 10 мамырда дарданиде дүниеге келген, иллириялық болуы мүмкін. "августер тарихы" клавдияға толық суреттеме жасайды: клавдийдің өзі қатал мінезімен парасатты, өзінің қайталанбас тұрмыс дәстүрімен және ерекше қылығымен тамаша еді. шарап қолданудағы ұстамдылығы, биік тұлғалы, оты жанар, кең толық келбет, аттар мен қашрлардың тісін ұрып сындырған өте қатты саусағы ерекше болатын. евтропийдің айтуы бойынша клавдий "ұқыпты, жуас, әділ, мемлекет басқаруында абыройлы, алайда өз басқаруының екінші жылында дүние салды.". аврелий виктор клавдияға өте әділ, мемлекет игілігі үшін қызмет тететін іскер адам болғанын айтты. 268 жылғы рим империясы. рим империясының иелігі қзылмен белгіленген, галль императорының иелігі жасл; пальир патшаның иелігі сары. клавдий таққа отырғаннан бастап, шешімін күтіп тұрған алдында көптеген мәселенің барлығын түсінді. соңғыға қалдыруға болмайтын мәселенің бірі иллирк пен паннониоға шабуыл дайындығы несте тұсындағы шайқаста галлиен бірнеше залал тудырған еді. бұл уақытта медиолана әлі де қоршауда болатын. монеты клавдия