text: қопарылғыш газдар, шахтадағы қопарылғыш газдар белгілі бір пропорцияда ауамен араласқан кезде қопарылыс туғызатын газдар (метан, жоғары көмірсутектер, сутек, көміртек оксиді, т.б.). құрамындағы метанның мөлшері 5%-дан (қопарылғыштың төменгі шегі) 16%-ға (қопарылғыштың жоғарғы шегі) жеткенде метанның атмосферасы ауамен қоспасы қопарылыс туғызады. қуаты күшті қопарылыс метанның концентрациясы шамамен 9,5%-ға жеткенде, яғни метан мен оттек толық реакцияға түскенде байқалады. метанды ауа қоспасының тұтануы 650 750 градус температура кезінде өтеді. метанды ауа қоспасының қопарылысы кезінде едәуір жылу бөлетін реакция жүреді. қопарылғыш қоспалар жер асты өрттері кезінде пайда болатын көміртек оксиді, сутек, бензиннің буы, т.б. жеңіл тұтанатын сұйықтардың ауамен араласуы нәтижесінен пайда болады.