text: денедегі қалдық (шлак) бірте-бірте ағзаның жекелеген жасушалары мен ұлпаларына сіңіп қалған өте ұсақ заттар. олар негізінен ақуыз алмасуының соңғы өнімдері: зәр, зәр қышқылы, креатинин, аммондық тұздар, т.б. суда еруі қиын ағзада тұнып қалатын нәрселер. денеге қалдық жиналуының бірнеше себептері бар. ең негізгілеріне: тоя тұра үстемелетіп тамақ жеу, дененің ақуыз бен майға, крахмалға бөгуін, сондай-ақ, жеген тамақтың дұрыс қорытылмауы, өте ащты тағам мен өте дәмді тағамды дұрыс қолданбау, ішімдік, темекі, есірткі, ауаның ластығы, күн сәулесінің жетіспеушілігі, қабылдаған дәрі-дәрмек қалдықтарын және т.б. жатқызуға болады. бұлардың ең маңыздысы, көп тамақтана тұра дененің аз қуат жұмсауы, яғни денедегі алынған қуат пен жұмсаған қуат тепе-теңдігінің сақталмауы. оған қоса, өкпе, бүйрек, тері, ішек арқылы ыдырайтын өнім мөлшерінің дұрыс болмауы.