text: аппендоэктомия дегеніміз адамдағы соқыр ішек қабынудағы, оның кесіліп, алынып тасталуын айтады. құрсақ қуысында аппендикстің орналасуы 1977 жылы де кокк алғаш рет лапароскопия әдісімен аппендэктомияны жасады. ол өсіндіні алдын ала лапароскопиялы көргеннен кейін алып тастады. 1983 жылы к. семм жедел қабыну белгілері жоқ аппендицитті тек лапароскопиялық техниканы қолдана отырып жасады. бұл операцияны жасай отырып, ол өсіндінің тұқылын кисетті тігіспен енгізе алды. 1985 жылы флемминг қабынған аппендиксті лапароскопиялық әдіспен ала алды. 1987 неміс хирургі гетц және оның әріптестері аппендэктомияны лапароскопиялық әдіспен алуды белсенді қолдана бастайды. олар семм ұсынған әдісті бұл түрінде ол көптеген елдердің клиникасында қолданылады. лапароскопиялық аппендэктомия операциясы бірнеше этаптардан тұрады: 1.лапароцентез. 2.іш қуысында жұмысқа қажетті кеңістікті дайындау. 3.іш қуысы мүшелерінің ревизиясы. 5.іш қуысының санациясы. 6.операциның аяқталуы. іш қуысына параумбликалды нүктеден төмен енеді. co2 мен инсуфляцияны 14 мм сын бағ дейін қысым көтерілгенкейін диаметрі 10 мм троакар енгізіледі. бірінші троакарды енгізгеннен және инсуфляциядан кейін іш қуысына лапароскоп енгізіледі. ревизия жасалынады. содан кейін мм троакарды сол жақ мезогастралды аймаққа енгізеді. атравматикалық қысқыш көмегімен бауыр аста және үсті, үлкен шарбы, кіші жамбас мүшелерінің ревизиясы жасалынады. құрат тәрізді өсінді анықталады. аппаендикс анықталғаннан кейін іш қабырғасының оң жақ бөліміне екінші мм троакар енгізіледі. өсіндінің шарбысы биполярлы коагуляциямен кесіледі немесе эксрта- не интракорпоралды тігіс салынып қайшымен кесіледі. өсінді негізіне лигатура салынады. оның қалатын бөліміне, ал біреуі алынатын бөліміне. өсіндінің негізін өңдеуде сонымен қатар клипсаларды немесе арнайы тігіс салатын аппараттарды қолдануға болады. іш қуысын бактериалды агенттерден алдын алу мақсатында кесілген аппендикстің шырышты қабаты немесе антисептик ерітіндімен өңделеді. препаратты арнайы контейнерге салып, сол жақ мезогастралды аймақтағы мм лапароскоптың бақылауымен 10 мм троакар арқылы шығарылады. операция іш қуысының санациясымен және қажет болған жағдайда лапароцентездің оң жақ нүктесі арқылы дренажды орнатумен аяқталады. oперация == соңғы жылдары қазіргі медицинаға аз инвазивті операциялық әдістер еніп келеді. оларға транслюминалды хирургияны жатқызуға болады. бұл әдістің негізінде жұмсақ қозғалмалы инструменттерді адам ағзасының естественные отверствия лары арқылы енгізіп, тілімді тек тікелеп нысана мүше алдында жасалынады. транслюминалды апендэктомия кезінде ену жолы болуы мүмкін: *трансгастралды аппендэктомия (инструменттер асқазан қабырғасындағы кіші тесіктен енгізіледі); *трансвагиналды аппендэктомия (инструменттер қынапта жасалған кіші тілімдер арқылы енгізіледі). бұндай операциялардың артықшылықтары: *косметикалық дефекттердің толығымен жоқ болуы; *салыстырмалы жылдам емделуі *операциядан кейінгі реабилитация уақытының қысқаруы.