text: сиенит thumb сиенит (грекше syene ежелгі мысырдағы сүн қаласының (қазіргі асуан) калийлі дала шпатынан (60 90%), аздаған мөлшерде плагиоклаздар мен биотит, пироксен, тағы басқа тәрізді түсті минералдардан құралған терең қабаттағы магмалық тау жынысы. *сиенит түсі қызыл, алқызыл, алқызыл-сұр болатын түйіршікті тау жынысы. *бітімі шомбал, бағдарлы, шлирлі, құрылымы біркелкі орта, ірі түйірлі, кейде порфирлі. *фемалық минералдар 10-20% құрайды, олар негізінен горнбленд, кейде биотит, пироксен болып келеді. *калишпат қалыпты түрінде 50—70% құрап, микроклин, ортоклаз не микропертит болып келеді. *плагиоклаз қалыпты сиенитте 10-30% құрап, олигоклаз не андезин болады. *фемалық минералдар мен дала шпаттар сілтілі болған жағдайда, сиенит те сілтілі деп аталады. *гранитпен аралық түрін граносиенит, габбромен аралық түрін монцонит, диоритпен аралық түрін сиенит-диорит дейді. *құрамындағы сілті мөлшеріне қарай топқа бөлінеді: қалыпты, жоғары сілтілі және сілтілі. *қалыптыдан басқа екеуінде тек сілтілі дала шпаты мен қошқыл түсті минералдар (сілтілі амфибиол, эгирин, эгирин-авгит) болады. *құрамындағы кварцтың мөлшері 5%-дан асса кварцтық сиенит, ал нефелиннің мөлшері 20%-дай болса нефелиндік сиенит деп бөлінеді. *қазақстанның сарыарқа, есіл аймақтарында кездеседі. сиениттер құрылыста әшекейлік, қаптама материалы және ескерткіштер жасайтын тас ретінде қолданылады.