text: теңіз кірпісі теңіз кірпілері теңіз суларында еркін қозғалатын, сыртқы тұрқы шарға, жұмыртқаға немесе жүрекке ұқсайтын, кейде конус пішінді класына жататын жәндіктер. ордовик кезеңінен белгілі, әсіресе мезозой эрасында кең тараған. теңіз кірпілері - тікентерілер класы. дене пішіні шар, (диск) немесе жүрек тәрізді, бір-бірімен жалғасып біткен, сыртында қаптаған инелер мен педицеляриялары бар сауытпен қапталған. сауыттың диаметрі 2-3 мм ден 30 см дейін. дара жыныстылар, жұмыртқаларын суға салады, одан шыққан суда дамиды. кейбір түрлері тірі дернәсілін туады. ауызы дененің орта тұсында. ауыз аппараты арнайы шайнап жеуге арналған мүшесі, аристотел пырағы мен тістерден тұрады. қорегі, балдыр. қазіргі уақытта теңіздер мен мұхиттарда су жағалауымен шақырым тереңдікте 800 түрі кездеседі. су түбінде топыраққа кіріп, немесе топырақ бетінде жүріп өмір сүреді. тмд теңіздерінде 50 түрі белгілі. теңіз кірпілері су түбіндегі балықтардың, теңіз шаяндарының, теңіз камшатының. теңіз құстарының қоректік қоры. кейбір таяз судағы түрлері кәсіпшілік нысаны. оларды уылдырығына бола аулайды. кейбір тропикалық түрлері, (diadema туысы) адамға қауіпті. ұзын, (25 см), кертеш; инелері улы. теңіз кірпілері кейбір түрлері эмбриологиялық зерттеулердің классикалық объектісі.