text: қазіргі кезде жекелеген елдер мен аймақтар әлемдік экономикада алатын орны жөнінен бір-бірінен үлкен айырмашылық жасайды. сондықтан елдердің нақты даму деңгейлерін салыстырып, сипаттауда сандық көрсеткіштер жүйесі кеңінен пайдаланылады. жеке елдің дүниежүзілік шаруашылықтағы орнын және даму ерекшеліктерін сипаттауда: :1) ел экономикасының типі; :2) жерінің ауданы және оның игерілу деңгейі; :3) халқының саны мен еңбек ресурстарының құрылымы; :4) жалпы жиынтық өнімнің (жжө) келемі мен құрылымы; :5) халықтың өмір сүру деңгейі мен сапасы; :6) елдің халықаралық еңбек белінісіндегі орны сияқты маңызды көрсеткіштердің жиынтығы пайдаланылады. аталған көрсеткіштердің біріне қарап, елдің типін анықтау жаңсақтық болады, сондықтан еларалық салыстырулар жүргізуде өте көп мөлшерде сандық деректер ескеріледі. ел экономикасының ауқымы, ең алдымен, жалпы жиынтық өнім көлемімен анықталады. жиынтық өнімнің екі түрі бар: жиынтық ішкі өнім (жіө) және жиынтық ұлттық өнім (жұө). жіө жыл ішінде белгілі бір аумақта өндірілген тауарлар мен көрсетілген қызметтің жалпы құнын көрсетсе, жұө көлемін анықтауда аумақтағы шетелдік кәсіпорындар үлесі есептелмейді. әдетте, географтар салыстырулар жүргізгенде жіө көлемін ғана есепке алады. әртүрлі елдердегі жіө көлемінің көрсеткйптері алшақтық жасамас үшін бірыңғай бірлік ақш доллары пайдаланылады. xx ғасырдың соңына қарай дүниежүзі елдері арасында жіө көлемі жөнінен ақш жетекші орынға ие болды. 350px елдің экономикалық даму деңгейін анықтауда жиынтық ішкі өнімнің жан басына шаққандағы көрсеткіші де ескеріледі. бұл көрсеткіш бойынша дүниежүзі елдері арасында үлкен алшақтық байқалады. алдыңғы қатарлы елдер жіө көрсеткіші, ақш долл. мешеу елдер жіө көрсеткіші, ақш долл. люксембург 71 400 мадагаскар 900 баә 49 700 ауғанстан 800 норвегия 46 300 бурунди 700 ақш 44 000 сомали 600 дания 700 малави 600 қазақстанда 2006 жылы сатып алу қабілетін ескергенде жіө көлемі ресми бағам бойынша 143 млрд ақш долларын құрады, оның жан басына шаққандағы көрсеткіші 9400 долларға тең болды. дереккөздер==