text: өзбекке келген михаил ярославич тверской өзбек хан, мұхаммед сұлтан өзбек хан (шамамен 1280 1341) алтын орда ханы (1313 1341). бату хан әулетінен, меңгу темір ханның немересі. алтын орда билігіне тоқта хан өлген соң билікке жақын сұлтандардың көмегімен келді. өзбек хан билеген тұста алтын орда мемлекетінде елеулі өзгерістер болды. алтын ордада ислам ресми дін болды. өзбек ханның шыңғыс хан ұрпақтарынан ислам дініне кіргісі келмегендерін аяусыз жазалағаны туралы мәліметтер кездеседі. қазіргі кейбір тарихшылар шыңғыс өкілдері мен нояндарының ордадан мәскеу княздарына қызметке көптеп кетуін осы оқиғалармен байланыстырады. ол билік құрған кезеңде алтын орда нағыз өрлеу кезеңін бастан кешті, оның саяси-әскери қуаты мен экон. дамуы шарықтау шегіне жетті. бұл өрлеуді қалалардың өсуінен, халықар. қатынастар мен сыртқы сауданың, мәдениеттің дамуынан көруге болады. алтын орданың екінші астанасы сарай әл-жадид гүлденіп, жаңа құрылыстар жүрді. өзбек хан бұйрығымен еділ, қырым бойындағы, хорезмдегі қалаларда түрлі сарайлар салынды. оның тұсында алтын ордаға бағынышты орыс князьдіктерінің ішінде мәскеу ерекше күшейді. өзбек хан ұлы владимир князьдігі үшін болған күресте мәскеу князьдарына қолдау көрсетті. өзінен бұрынғы хандар сияқты өзбек хан да русьтегі православие дінін қудалаған жоқ, қайта олардың барлық жеңілдіктерін сақтады. алтын орданың мәмлүктер билеген египетпен сауда, мәдени, дипломат. байланысын жандандырды. 1319 ж., 1335 ж. хулагу иелігіндегі әзірбайжанға екі рет жорық жасады. өзбек хан 1330 ж. ақ орда хандарының бұрынғы тәуелді кезін қалпына келтіру үшін мүбәрәк қожамен соғысып, ұлы тыныбекті сығанақ қ-нда хан тағына отырғызды. өзбек хан өлген соң алтын орда тағына ұлы жәнібек отырды.