text: ақсай сынтастары қола дәуірінен сақталған ескерткіштер тобы. қарағанды облысы жаңаарқа ауданы ақтау станциясынан қарай 15 км жерде орналасқан. алғаш ә.х.марғұлан басқарған орталық қазақстан археологиялық экспедициясы зерттеген. 10-нан аса сынтастар тізбегі 0,6 км аумаққа созылып жатыр. бірқатары құлаған. негізінен қашалған төрт қырлы, ұзындығы 1,5-3 тастардан құралады. оңтүстік шетінде үш сынтас мосы сияқты көмілген. біреуінің жоғарғы жағында адамның екі көзі, мұрны, аузы бейнеленген. басқаларының жоғарғы жағы үшкірленген, қой мен жылқының тұмсығына ұқсас. бұлар қола дәуірі бақташыларының киелі жануарлары қой мен жылқының құрметіне қойылған сияқты. оларды “қойтас” деп те атаған. зерттеулер ақсай сынтастарының б. з. б. 11-9 ғасырларда қашалғанын көрсетеді.