text: сополимер қуыстың өлшемін өлшейді. олардың шамасына құрылым беріктіліп, ісіну қабілеті сияқты касиеттер тәуелді болады. тіплу дәрежесі массалық мәнімен өрнектелінеді. мұндай ен кіші дәреже 4% және ол тұрақсыз, козғалысты фаза оны жеңіл ыдыратады. ал 12% болса, онда алмасу қиындайды. ең тиімді көрсеткіш 8% мұндайда ион күллі көлем бойынша алмасады. синтетикалық айырлардың кемшіліп жоғарғы қысыммен бағананы толгырған кезде ион бөліктерінің ыдырауына әкелетін механикалық беріктіліпнің нашарлыгы. мұны арттыру үшін силикагель түйіршіп шыны ұнтағы сияқты бейтарап га қатты денелерді сополимердің беткі қабатына жұқа етіп орналастырған беті кеуекті шайырларды пайдаланады. шайырлар көбіне суда ерімегенімен, олардағы белсенді топтар суды ұнатады (гидрофилді) және ерітіндідеп иондарға әр түрлі дәрежедеп ынтықтықта болады. ендеше, ерітіндідеп рн шамасының жүмысшы аралыгының маңызы зор. иондық кеп кырлы мүмкіндіпн көрсету үшін мына мысалды келтіруге болады. бір зарядты кагиондар қатарының салыстырмалы ынтықтык өзгерісі li+ +_ +, яғни шайырдан ең нашар ұсталатын литий катионы екен. ал екі зарядтыларға мұндай катар: uo+ 2+ 2+ 2+ 2+ 2+ 2+ 2+ 2+ қышқылды ортада аниондық кешенді түзепн катиондар бір-бірінен және баска да катиондардан бөліне алады. әдістеме мынадан тұрады: баганага 12 тұз қышқылымен өңделген сынаманы енпзеді. шаймалауды онын концентрациясын біртіндеп бір қалыпты төмендете отырып, тұз қышқылының ерітіндісімен жүрпзеді. күрделі қосылыстарды түзе алмайтын катиондар күшті негізді анион алмастырғыш әсерінен тұрақтамайды. м-ге дейін сұйытылган түз қышқылы mn (ii), co (ii) (4м); си(іі) (2,5 м); fe (iii) (0,5 м); z/2 (ii) (0.005 м) ерітіндіде шаймаланады. бұл металл хлоридтері кешенді қосылыстардағы салыстырмалы тұрақтылықты көрсетеді. әр түрлі ион қолданылуы. химия