text: джеймс чедвик джеймс (20.10.1891, физигі, лондон корольдық қоғамының мүшесі (1927). э.резеорфордтың оқушысы. манчестер және кембридж бітірген. 1923-1935 ж. кембридж университетінде сабақ берді. кавендиш лабораториясы директорының орынбасары болды. 1935-1948 ж. ливерпуль университетініе профессоры. 1948 жылдан кембридж университетінің гонвил және киз колледжінің директоры. чедвиктің еңбектері негізінен атом ядросы физикасына арналған. ол 1920 ж. платина, күміс және мыс ядроларының α-бөлшекті шашыратуын бақылады. мұның нәтижесінде чедвик ядролардың зарядын тікелей өлшеді. сөйтіп атомның резерфорд жасаған теориясын дәлелдеп берді. чедвик 1932 ж. нейтронды ашып, 1934-1935 оның массасының дәлірек мәнін анықтады. 1943-1945 лос-аламос (ақш) атом бомбасының жобасын жасау жұмысымен айналысқан ғалымдар тобын басқарды. нобель сыйлығының лауреаты (1935). *қазақ совет энциклопедиясы, 1978 жыл, алматы,12 том, 100-101 бет