text: мәдениеттің жаһандануы жалпыадамзаттық (жер шарылық, бүкіләлемдік) біртұтас мәдениет қалыптастыру процесі. мәдениеттің жаһандануын еш қолдамайтын түбегейлі, үзілді-кесілді қарсылар мынандай негіздерге сүйенеді: а) мәдениет, өркениет және өркениеттік процесс ретіндегі жаһандану түсінігін нақтылы аражігін ажырату; ә) мәдениеттің пайда болуы мен қызмет етуіндегі рухани бастаудың мәнін анықтауды мойындау; б) рух саласындағы дамуды жоққа шығару; в) мәдениет саласының, оның құрамына кіретін құндылықтар жүйесінің тегістелуін мойындамау; г) мәдениетті негізінде тек қана "жоғарғы" және "төменгі" деңгейлеріне өз кезегінде элитарлық және қарабайыр, бұқаралық мәдениеттер сәйкес келетін иерархиялық құрылым деп түсіну; д) негізгі, басты адами құндылықтарды шығуы жағынан қисынды ойлаудан, тәжірибеден тыс, өздерін тек әлеуметте көрсететін, тізбектеп санауға, жан-жақты сипаттауға келмейтін осы мәдениет иелерінің ерекшелігін, өзіне тән дербестігін көрсететін табиғи, этникалық, психологиялық, тарихи, әлеуметтік және т.б. факторлар ықпалымен әзгереді.