text: латерит. латерит (лат. later кірпіш) саз, тас құрамды шөгінділер; ылғал тропиктік және субтропиктік аймақтарға ғана тән қызыл темірлі немесе тығыз зат. латерит құрамы әр түрлі алюмосиликаттық тау жыныстарының бетінде жатады. тасты латериттер кеуек, бұршақ, түрінде, ал сазды латериттер үгілмелі болып келеді, ауада тез қатаяды. үгілуден, шайылудан, тау жыныстарының сілтілі және сілтілі-жер металдарынан (k, na, ca, mg), кремнийден арылуы және темір, алюминий, титан, марганец оксидтері мөлшерінің көбеюі нәтижесінде (15 20%-дан 80 90%-ға дейін) қалыптасады. ұзаққа созылған геологиялық уақыт ішінде климаты ылғалды жерлерде және түрлі көне жер бедерінің қалдықтарында, бай тау жыныстары таралған аймақтарда кездеседі. оның қалыңдығы бірнеше метрден 50 метрге дейін жетеді. тау жыныстарының құрамына қарай латерит бокситті, никельді, темірлі, марганецті болып келеді. к. табылдиев