text: дәстүрлі билер соты xix ғасырдың бас кезіне дейін қазақтардың өздеріне тән бірегей дәстүрлі билер соты болды. ол көшпелі және жартылай көшпелі өмір салтына бейімделген еді. xix ғасырдың 20-жылдарынан бастап патша үкіметі былер сотын бірте-бірте жоя бастады. билер соты ресей қазақстан аумағына азаматтық және әскери сот жүйесін енгізгенге дейін мұнда дәстүрлі билер соты болатын. ол қылмыстық, мүліктік, ішкі отбасылық тәртіп бұзушылықтар мен қылмыс түрлерін қарап, қоғамның құқықтық өмірін ретке келтіріп отыратын. қазақ қоғамында билер ешқашан сайланып та, тағайындалып та қойылмаған. би лауазымына бекіту деген атымен болмаған. би қызметі атадан балаға мұра болып та қалмайтын. би болатын адамның бойынан бірнеше қасиет табылуы тиіс еді. би, біріншіден, қазақтың дәстүрлі әдет құқығын жете білуге міндетті. мәселен, ол «