text: құлажон қорықшасы республикалық маңызы бар мемлекеттік қорықша. 1967 жылы шығыс қазақстан облысы самар (қазіргі көкпекті ауданы) ауданында аумағы 46 мың га. қорықша саны азайып бара жатқан сүтқоректілерді қорғауда маңызды рөл атқарады. қорықша зайсан қазаншұңқырының орналасқан құлажон өзенінің төменгі ағысындағы аңғар мен қызылқұм құмды массивінің басым бөлігін алып жатыр. шығысында бұқтырма бөгенімен шектеледі. жер бедері желдің әсерінен түзілген жазық және бекімеген құмшағылдардан тұратын -аккумулятты жазық; террасалардан тұратын құлажон жайылмасында әр түрлі шөптесін өскен шалғын, құмшағылдардың арасында жағалауында қамыс пен қоға өскен қазнақ, қамбар-қарасу, т.б. кішігірім көлдері орналасқан. қияқ жүзгін қорықшада 200-ге жуық жоғары сатыдағы өсімдіктер өседі. олардың көбісі қияқ, таспашөптер, жусан, сораң т.б. шөлдала өсімдіктері; бұталардан жүзгін, алақоржын, дәуір аршасы, қызыл кітапқа енгізілген ақ түкті таспашөп, мейер шоқгүлі, т.б. өседі. кәдімгі қарағайдың сирек тоғайы кездеседі. жорға дуадақ батбат кесірткесі құрбақалар мен сүйіртұмсық бақа; бауырымен түрлі түсті аусыл, сұр кесіртке, т.б.; құстардың 80-ге жуық түрі, құлажон су жайылмасында ұя салатын әупілдек, ақ және сұр құтан, сұр қаз, барылдауық үйрек, үлкен және сұр жақты сұқсыр үйрек, т.б.; аңдардан қасқыр, түлкі, ондатр, эверсман аламаны, дала шақылдағы, т.б.; қызыл кітапқа енгізілген зайсан батбат кесірткесі, дуадақ, жорға дуадақ, безгелдек мекендейді. қорықшаға еліктердің аздаған саны қыстауға келеді.