text: қалмақ сиыры ірі қараның етті тұқымы. жергілікті малдың ұзақ уақыт, тек жайылымды ғана пайдаланатын көшпенділік жағдайында, табиғи сұрыпталу арқылы 16 17 ғасырларда, қазіргі моңғолия жерінде шыққан. қуаң даланың қатаң климатына әбден бейімделген. түсі қызыл, сом денелі, аяқтары мықты, бұлшық еттері жақсы дамыған. терісі қалың, масауылысона, шыбын-шіркей тарататын қан ауруларына төзімді келеді. мүйіздері айшық тәрізді, ұштары сүйірленіп жоғары және ішке қарай иілген. шоқтығына дейінгі биіктігі 122, көкірек орамы 169, жіліншік орамы 18. бұқасы 800 850 кг, сиыры 350 550 кг, жақсы күтімдегі 18 айлық бұқашықтары 450 500 кг тартады. сойыс шығымы 60 65%. ұшасына майды біркелкі жинайды. еті дәмді. орта есеппен жылына 650 1000 кг сүт сауылады, сүттің майлылығы 4,2 4,4%. таза тұқымды қалмақ сиыры жамбыл облысының мойынқұм ауданындағы жамбыл атындағы асыл тұқымды шаруашылықнда, ақтөбе облысындағы жемшөп ғылыми-зертхана институтының «жұрын» тәжірибе станциясында өсіріледі.