text: aspergillus тегінің қоздыратын тыныс мүшелерінің жұқпалы ауруларының тобы. ең жиі кездесетін түрі аспергиллез, аспергиллома және өкпенің инвазиялық аспергиллезы. көбіне қоздырғыш aspergillus fumigatus. көбіне ауруға шалдыққыш адамдар иммунитеті төмен адамдар. ара ұрықтарын, кей жағдайда сақа араларды да қамтитын жұқпалы ауру. ауру қыстың аяқ шеніне қарай немесе ерте көктемде кездеседі. личинкалар барлық өсу сатыларында да ауруға шалдығып, қоңырқай тартады да ақыры өліп қалады. қоздырғышы ара ұрықтарының желке тұсынан жарақаттап, бүкіл мойын, көкірегіне ауысады. өлген личинкалар семіп, кішірейіп кетеді. зақымдаушы грибоктың тегіне қарай өлген личинкалардың денесі әр түсті болады (ақ сары, жасыл, қара). ал сақа аралар ауырғанда денесін үлбіреген ақ мақта тәрізді түк жауып кетеді. мұндай ауру, әсіресе ерте көктемде ұясының іші ылғал ара семьяларына тән. оны жай көзбен анықтауға болады. сондай-ақ 20-30 ара өлексесін, 10*15 см кәрез бетін кесіп мал дәрігерлік лабораториясына жөнелтеді. емі жоқ. ең дұрысы аурудың алдын алу. ең алдымен, ұяны құрғақ ұстау керек. ауырған семьяларда грибок өсіп, көгерген кәрездерді, қымтауға қойылған заттарды түгел ауыстырып, араларды 67 проценттік қант ерітіндісімен қоректендіреді. аспергилл грибоктары адамға да қауіпті. сондықтан ауырған ара семьяларын тексергенде омарташы тазалық сақтап, ауыз, мұрнын ылғал дәкемен жауып алғаны дұрыс. зақымданған омартаны көзін жояды немесе жоғарғы температурада воскқа өңдейді. ұялардың көгерген жылулыққа арналған материалдарын алмастырады. ұяларды қысқартып, жылытады. аралар азықтандыруын күшейтеді. негізгі профилактикалық шаралар пасектерді құрғақ жерлерге орналастырады. қыс пен көктемде ұяларда ылғалдылықты қадағалап отыру керек. бал,воск,ұялар мен барлық құралдарды