text: оңтүстік жоңғар полиметалл белдеуі жетісу (жоңғар) алатауының оңтүстік жоталарындағы қорғасын мен мырыш кендері орналасқан аймақ. ендік бағытқа созылған, ұзындығы 400 км., ені 35-70 км. шығысында қазақстан-қытай шекарасына, батысында оңтүстік балқаш маңы жазығына дейін созылады; тышқантау, қызылқия, сарышабын, жуантөбе, малайсары тауын, көксу өзені алабын қамтиды. оңтүстік жоңғар полиметалл белдеуі жоңғар-балқаш геосинклиналь жүйесі құрамына кіретін, каледон және герцин тектогенездері нәтижесінде қалыптасқан текелі зона болып саналады. бұл зона көрші құрылымдардан солтүстікте оңтүстікте оңтүстік жоңғар терең жарылыстарымен бөлінген. қатпарлы табанын төменгі палеозойдың кварцты құмтасты сарышабын (қалыңдығы 2000 м) суықтөбе (160м), тақта тасты текелі (1700 м), әк тасты жыланды (2000 м) свиталары құрайды. төменгі карбонның вулкантекті шөгінді жыныстары полеозой құрылымдарына шалыс немесе орналасқан. ортаңғы карбонның гранитоидтары, пермьмезозойдың сілтілі және граниттік интрузиялары әр түрлі массивтер құрайды. белдеу аумағындағы 140-тай үлкенді-кішілі кендер мен руда белгілерінің 50 пайыздан астамы әр түрлі руда формацияларына жататын қорғасын мырыш кендері. бұлардың ірілері көксу, текелі маңында. өсек өзені алабында, формациясына жататын өндірістік маңызы бар кендер болған (текелі, батыс текелі, алмалық, александров, желжота, қорғас, т.б.) текелі свитасының көмірлі-тақта қабаттары арасында орналасқан. сом және сеппе түріндегі рудалар линза тәрізді қабатаралық ірі денелер түрінде, ал құрамы жағынан полиметалды болып келеді. руда минералдарының бастылары: пирит, сфалерит, галенит. кендер маңында кварцтану, доломиттену сияқты гидротермальдық өзгерістер байқалады. формацияларының ірі кендері (орталық суықтөбе, көксу, үсек, күйелі, шығыс суықтөбе, тельман, майлысай, петров, т.б.) жерлерде кездеседі. бұлардағы руда минералдарының бастылыры: галенит, сфалерит, пирротин, пирит. кендер төңірегінде гидротермальдық өзгерістер кварцтану, биотиттену, хлориттену, бариттену) дамыған. белдеу шегіндегі руда өндірілетін кендер (текелі, суықтөбе, көксу, т.б.) кезіндегі текелі қорғасын-мырыш комбинатының шикізаты болды.