text: кәдімгі жұмсақжеміс - ақтікендер тұқымдасы, жұмсақжеміс туысына жататын көп жылдық бұта. қазақстанда маңғыстауда, солтүстік үстірттің тастақты беткейлерінде, жартастарда, сазды және конгломератты жалаңаштанған жерлерде өседі. биіктігі м-ге дейін, ақшылдау қабығы бар. сабақтары жіңішке, бұтақтанған, шашыраңқы, бөбешік жапырақтары қандауыр тәрізді, кейде тілімденген. жапырақтары тықыр, суккулентті (ұзындығы см), кезектесе орналасқан, екі қайтара тілімденген. гүлдері жалғыздан, ұзын гүлсағағында (ұзындығы 1,5 см) орналасады, сары түсті, қандауыр тәрізді күлтесі болады. тостағанша жапырақтары таспа қандауыр тәрізді, түбінен бітісіп өскен. аталықтарының төменгі жағында ұлғайған жіпшелері болады. тұқымынан көбейеді. сәуір мамыр айларында гүлдеп, мамыр маусымда жемістенеді. жемісі шырынды, дөңгеленген, үш ұялы жидек (диам. 10 мм), түсі қызыл. жемісі жеуге жарамды, одан тосап қайнатады. жеміс шырынының құрамы витамині мен каротинге бай. кәдімгі жұмсақжеміс сирек кездесетін реликт өсімдік. жылдан-жылға таралу аймағы азайып бара жатқандықтан қорғауға алынып, қазақстанның «қызыл кітабына» енгізілген.