text: алекса́ндр сеза́р леопо́льд бизе́ алекса́ндр сеза́р леопо́льд бизе́ (, шоқынғаннын кейін жорж есімін алған, 1838—1875) француз композиторы, атақты “кармен” операсының авторы (1874). бизе 10 жасында париж қабылданып, оны 1857 ж. бітіріп шықты. а.ф. мармонтель, п. циммерман, ж.ф. э. галеви, ш. гунолардан дәріс алды. 1857 ж. “клавис пен колтильда” кантатасы үшін рим сыйлығын алып, үш жыл италияда оқу мүмкіндігіне ие болды. бизе 20-ға жуық опера (біразы аяқталмаған), оперетта жазған. бизенің “кармен” операсы француз опералық реализмінің биігі. ол әлемдегі ең танымал опералардың біріне айналды. бизе бірнеше оркестрлік шығармалар, фортепианолық пьесалар мен ән-романстар да жазған.