text: қайдар айтжанұлы әбдірахманов (10.5.1936 жыл, ақмола облысы атбасар ауданы 6.02.2012 жыл) ғалым, ғылымдарының докторы (1983), профессор (1985), қазақстан ғылым акедемиясының академигі (2004). мәскеу мемлекеттік университетін бітірген (1958). 1958 1995 жылы қазақстан ғылым акедемиясының геология ғылымдар институтында инженер, аға ғылыми қызметкер, зертхана меңгерушісі болды. 1996 жылдан “казнедра” бірлестігінде департамент директоры. көп циклді иілімді атыраптардың гранитоидты жыныстарының қалыптасуының теориясын жасады, оның негізінде граниттерді 12 петрохимиялық түрге жіктеді. порфирлі жыныстардың сілтілігі пен қышқылдығының арасындағы кері корреляттануды анықтау негізінде кендерінің қалыптасу ерекшеліктерін тапты. темір, марганец, полиметал кендерінің түзілуіндегі көлденең және тік бағытты белдемділікті ашты. геология және металлогения саласындағы іргелі теория зерттеулері қазақстанның солтүстік балқаш, кіндіктас шу іле аймақтарындағы кендерді болжамдауға және игеруге негіз болды. әлемдік және қазақстандық деңгейдегі плиталық теориялық негіздерін қалаушы. түрлі геодинамикалық дәрежедегі кеннің магматикалық формацияларының карталары мен карталарды жасаушы. петрология металлогения щелочных пород таласского алатау, а.-а., 1965; гранитоидные формации казахстана типы фанерозойского а.-а., 1986.