text: ыңғайласпа сауда мәмілелер жиынтығы. бұл мәмілені жасасқанда өнім сатып алу әр түрлі себептермен экспорттық- импорттық операциялар тепе-теңдігіне қол жеткізу мақсатында тауарлардың жауап қадам ретіндегі жеткізілімімен ұштастырылады. баспа-бас айырбас мәмілесі, ыңғайласпа сатып алу, өтемдік келісім, клиринг, “оффсет” мәмілесі түрлеріне бөлінеді. бұл тауар айырбастау операциялары көбінесе валютасыз есеп айырысу саудасын жүзеге асыруға мүмкіндік береді. қазақ энциклопедиясы, т.