text: кино әдеби шығармашылықтың бір саласы. сценарий фильмнің әдеби, көркемдік негізі болып табылады. кинодраматургия кино өнерінің ұтымды тәсілдерін қамти отырып, әдеби бейнелеудің тәсілдерін де қолданады. әдеби және тегіне қарай сценарий екі түрге бөлінеді. бірі фильмнің арқауын құрайтын, әрі жеке дара көркемдігі бар әдеби шығарма, екіншісі болашақ фильмнің құрылымын, желісін тартып, мазмұнын, ойын баяндап беретін әдеби материал. right кинодраматургия киноның барлық мүмкіндіктерін пайдалана отырып, әдеби шығармаларды да экранға шығарды. 20 ғ-дың 10-жылдарында “мылқау” кинода әдеби шығармалардың сюжеті, кейіпкерлері, желісі көп жағдайда түпнұсқадан жасалса, 20-жылдары проза мен драммалық шығармалардың тәсілдері араласа бастады. киноға дыбыстың енуі түбегейлі бетбұрыс жасап, қалыптасуына жол ашты. қазақстанда алғашқы үлгілері 20 ғ-дың басында дүниеге келді (“бүліншілік”, 1928; “жұт”, 1931; “түрксіб”, 1931, т.б.). ұлттық көркемсуретті кино өнерінің алғашқысы “амангелді” фильмі. қазақ әдебиетінің көрнекті қайраткерлері м.әуезов (“райхан”, “абай әні”), ғ.мүсірепов (“амангелді”, “махаббат дастаны”, “жауынгер ұлы”, “қыз жібек”), ә.тәжібаев (“жамбыл”, “шұғылада болған еді”), ш.хұсайынов (в.абызовпен бірге, “өжет қыз”, “асау ертіс жағасында”, “біз осында тұрамыз”) қазақ негізін қалаушылар болды. 20 ғ-дың 60-жылдары қазақ үлкен табысқа жетеді. жазушылар о.сүлейменов (“атамекен”), ә.тарази (қ. әшімов ә.) (“тұлпардың ізі”, “қараш-қараш оқиғасы”), д.тәшенов (а.сацкиймен бірге, “ата туралы аңыз”), қ.мұхамеджанов (“айсұлу”), л.варшавский (“алдар-көсе”), қ.ысқақов (“ұшы қиырсыз жол”), т.б. келді. 20 ғ-дың 70-жылдары қазақ ресей үлкен рөл атқарды. сол жылдары мүсіреповтің “қыз жібегімен” қатар (э.тропининмен бірге “атаманның ақыры”, “көксерек”, в.тюринмен бірге “қан мен тер”), (“алпамыс мектепке барады”), а.адабашьян мен н.михалковтың бірге “транссібір экспрессі”) сценарийлері бойынша фильмдер түсірілді. 20 ғ-дың 80-жылдарындағы қазақ стильге бой ұрды. прозашы с.нарымбетов, кәсіби кинодраматург, авторлық кинода кинорежиссер ретінде үлкен табыстарға жетті. оның “көзімнің қарасы” фильмі (1994) еуропа, азия елдерінің көптеген халықар. сыйлықтарына ие болды.