text: зая пандита (; шамамен 1599 1662 жылдың қыркүйегі) ойрат (қалмақ) аудармашысы, ақыны, ұстазы, “тодо бичиг” жазуының құрастырушы. xvii ғасырдағы орталық азияның көрнекті саяси қайраткері, буддизмнің гелугпа мектебінің өкілі. зая пандита хошоуыт тайпасының билеушісі байбағастың асыранды баласы болды. 17 жасында банди рухани антын қабылдап (жаңа есімі намхайжамц болды), кукунор арқылы тибетке жетті. келесі 22 жыл ішінде буддизмнің теориясы және практикасымен танысты. зая пандитаның элиста қаласында орнатылған ескерткіші 1648 жылы аблай тайшы мен эрдени батурдың ынтасымен ескі моңғол жазуының негізінде ойрат жазуын (тодо бичиг) құрастырды. тибет тілінен ойрат тіліне, шамамен, 170 туындыны аударған (буддалық каноникалық кітаптар, философиялық және медициналық трактаттар, аңықдар жинақтары). ерекше 