text: шекараны бұзғаны үшін жауаптылық. мемлекеттік шекараны, онын тәртібін, шекара тәртібін немесе қазақстан республикасының меклекеттік шекарасы арқылы ету пункттеріндегі тәртіпті бұзуға немесе бұзбақшы болып әрекеттенуге, мемлекеттік шекара арқылы жүкті, материалдарды, құжаттарды және өзге де заттарды заңсыз алып жүруге әрекеттенуге, сондай-ақ қазақстан республикасының мемлекеттік шекарасы туралы заңдарды, басқа да бұзуға кінәлі адамдар қылмыстық, әкімшілік жауапқа, сондай-ақ шекара әскерлерінің талап етуі бойынша жауапқа немесе қазақстан республикасының зандарына сәйкес өзге де жауапқа тартылады. шекара әскерлері мен әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлерін, сондай-ақ басқа құрамалардың мемлекеттік шекараны күзетуге заңды негізде тартылған, шекаралық қызметті атқару ережелерін бұзуға жол берген әскери кызметшілері қазақстан республикасының зандарына сәйкес тәртіптік, қылмыстық және өзге де жауапқа тартылады. шекара әскерлері мен әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлерінің әскери қазақстан республикасының мемлекеттік шекарасын күзету жөніндегі міндеттерді жүзеге асырушы басқа әскерлер мен органдардың өкілдерінен азамат өз құқықтары мен бостандықтарын шектеу жөнінде түсінік алуға құқықты. азаматтың заңды құқықтары мен мүдделері бұзылған ретте тиісті лауазымды адам бұл құқықтарды қалпына келтіруге, келтірілген материалдық нұқсанды өтеуге, азаматтың талап етуі бойынша одан жұрт алдында кешірім сұрауға және құқық бұзуға кінәлілерді жауапқа тартуға міндетті. қазақстан республикасының мемлекеттік шекарасын күзету жөніндегі міндетті жүзеге асырушы лауазымды және басқа адамдардың әскерлер мен органдардың әрекеттеріне азамат жоғары тұрған лауазымды адамға, өкімет пен басқару органдарына, прокуратураға немесе сотқа белгіленген тәртіппен шағым жасай алады.