text: салыстырмалы мөлдірлік суқойманың беткі қабаты суының мөлдірлігінің жанама сипаттамасы. оның шамасы (метрге шаққанда) диаметрі 30 см, кеменің көлеңке жағынан батырылған ақ дискінің көзге көрінімділігіне қарай су қабатының қалыңдығымен өлшенеді. судың салыстырмалы мөлдірлігінің өлшенген шамасы (sd), әдетте, 1—2%-га дейінгі дәлдікпен жазылады. мұндай өлшеу кезінде күннің биіктігіне, су бетінің жай-күйіне және өлшеушінің көзінің қарақтылығына қарай азды-көпті қателік болуы мүмкін. дегенмен, барлық мұхиттық және лимнологиялық далалық зерттеулерде екі жүз жылдай уақыт ішінде жинақталған орасан мол мәліметтер гидросфераның әр түрлі объектілерінің мөлдірлігіндегі әр алуан сукоймалардағы тәуліктік, маусымдық, жылдық ауытқуларды, судың оптикалық қасиеттері мен тазалығына ластанудың әр түрлі нысандарының ықпалын, суқоймалардың антропогендік эвтрофтануының әсерін білуге мүмкіндік береді. sd шамасына карай эмпириялық формулалар арқылы суқоймалардың фоттық қабатының қалыңдығы, жарық жұту коэффициенті және тіпті көлдердің трофикалық статусы туралы мәліметтер алынады, бұл көрсеткіштер көлдер мен процестердің қарқындылығын сипатгайды. осы себепті су объектілерінің экологиялық жай-күйін бағалау үшін sd шамасы бүкіл дүниежүзінде кеңінен қолданылады.