text: пельше арвид янович 26. (7. 2). 1899, сср, бауский ауд. совет, партия және мемлекет қайраткері, тарихшы, сср ғылым академиясының корр. мүшесі (1946), соц. еңбек ері (1969). 1915 жылдан кокп мүшесі. шаруа отбасында туған. 1914 жылдан ригада жұмысшы болып істеді, мұнда латыш өлкесінің ұйымына енді. 1914— 18 ж. 1-дүн. жүз. соғыс көзінде витебскіде, харьковта, петроградта, архангельскіде жұмысшы болды, рсджп жергілікті комитеттерінің тапсырмаларымен рев. үгіт және насихат жұмысын жүргізді. 1917 ж. февр. революциясына қатысты, петроград советінің мүшесі. рсдж 6-съезінің делегаты. 1917 ж. октябрь революциясын әзірлеуге және оны өткізуге белсене қатысты. 1918—19 ж. мәскеуде бүкіл росс. төтенше комиссияның қызметкері, халкоматтың солт. латвияның мемлекет құрылыстары жөніндегі жауапты қызметкері; ақ латыштарға қарсы рига түбінде болған ұрыстарға қатысты. 1919—29 ж. қызыл армия мен әскери-теңіз флотында партиялық-саяси және мұғалімдік жұмыста болды. 1931 ж. мәскеудің қызыл профессура институтын бітірді. 1931—33 ж. тарих қызыл профессура институтының аспиранты және ішкі істер халкоматының орт. мектебінде партия тарихынан сабақ берді. 1933—37 ж. қаз. сср-інің мұғалжар, қара ертіс с-здарында саяси бөлімдер бастығы, ксро совхоздар халкоматы саяси басқармасының сектор бастығының орынбасары. 1937— 40 ж. мәскеудің оқ-дәрілер халкоматының инженер-техник білімдерін жетілдіру институтында негіздері пәнінен сабақ берді. 1941—59 ж. латвия кп оқ-нің үгіт және насихат жөніндегі секретары. 1941—45 ж. ұлы отан соғысы кезінде советтік латвияның партия және совет кадрларын даярлау жұмысын жүргізді. 1959—66 ж. латвия кп ок-нің 1-секретары. 1966 ж. апрелінен кокп ок жанындағы партиялық бақылау комитетінің председателі. кокп 20, делегаты. 1961 жылдан кокп ок-нің мүшесі, 1966 жылдан кокп ок саяси вхоросының мүшесі. 2—9-сайл. ксро жоғарғы советінің кокп тарихы мен партия құрылысы мәселелері, латвиядағы рев. қозғалыс тарихы жөніндегі, буржуазия ұлтшылдармен күрес, республикадағы соц. және коммунистік құрылыс туралы еңбектердің авторы. рет ленин орденімен, октябрь революциясы орденімен және медальдармен марапатталған.