text: gallinula chloropus сутартар тырнатәріздес құстар - отрядының сутартар тұқымдасына жататын құс. сұр-қоңыр түсті, ұзындығы 25 см-дей, салмағы шамамен 130 180 болатын кішкентай құс. оның ащы шырылдауық даусы бар. сутартарлар жасырын өмір сүреді, сол себептен де көзге көп көріне бермейді. олар тез жүгіру және жақсы жүзу қабілетіне ие, әдетте жүзген кезінде құйрығын қозғалтып сүңгиді. сутартарлар өзендегі қалың қамыстың арасында тіршілік етеді. ұяларын қамысқа, қалың тал бұталарына және су үстінде өсетін өсімдіктерге салады. жабын қауырсындары қошқыл, құйрығының екі қырында ақ қауырсындары болады. сутауық суда құйрығын жайып, жиі тік ұстайды, құйрық қырындағы ақ түс сондықтан жақсы көрінеді. маңдайындағы әдемі қызыл шытырасы дәл сондай қызыл тұмсыққа қосылады. австралиядан басқа барлық материктерде кеңінен оңтүстік бөлігіндегі суқоймалардың қалың қамысында өмір сүреді, сондай-ақ жайықта және орталық қазақстанның кейбір көлдерінде тіршілік етеді. жеке жұп түзіп орнығады, көбінесе қалқыма ұялар салады. бір жазда екі рет балапан өргізіп үлгіреді. бірінші салындыда 6-11, екіншісінде 2-6 теңбілді тат түстес жұмыртқалар болады. аналығы алғашқы ұялас балапандар өз бетімен тіршілік ете алғанға дейін екінші салындыға жұмыртқа салады, сөйтіп оны аталығы қамқорына алады. сан алуан жейді, әдетте оларды өсімдік бетінен шоқиды. қазақстанда сәуірдің соңынан қазанның аяғына дейін болады.