text: ани қаласының көне қабырғалары (фото 2001 ж.) ани (, «аниси») орта ғасырдағы қамал. армянның камсаракани әулетінің князьдары тұсында салынған гүлденуі кезеңінде 100 мыңнан астам тұрғыны бар "1001 шіркеуі бар қала" атағымен белгілі болған. қаланың қираған қалдықтары қазіргі түркияның шығысында ахурян өзенінің жағасында тұр. карсктан 42 км қашықтықта. координаттары: теңіз үстіндегі деңгейі 1338 м. киелі григорий шіркеуі (фото 2001 ж.) қаланың негізі ежелгі замандарда салынған. v—viii ғ. бастапқы кезде камсаракани князьдары билеген. сонан кейін баграти әулетіне көшкен. 961 ашот iii тұсында ани қаласы арменияның астанасы болады. ани ірі саяси, экономикалық, мәдени және сауда орталығына айналады. 1045 қала византияның билігіне көшеді. 1064—1072 түрік-салжұқтар шабуылынан қала талқанданып қалады. 1072—1124 шеддадидтар қаланы басып алды 1124—1126 грузиндар басып алуы 1161—1163 грузиндар басып алуы 1163—1174 салжұқтар басып алуы. 1174—1177 иване орбелиан басып алып грузиямен бірігуі (1177—1185), георгия iii патшалығының тұсында. 1185—1199 шеддадидтар басып алды. 1199—1236 закарянның басшылығы. арменияның орталығы. 1236 монғолдардың шапқыншылығынан кейін қала болудан қалған. 1319 қатты жер сілкінісінен қираған. xiv ғ. қара койунлу түрікмен әулетінің астанасы. xiv ғ-дың соңы темірлан әскері басып алып, қала өз мәдени және экономика орталығы деңгейінен айрылады. 1534 осман империясының құрамына кіреді. 1878—1917 сан-стефан бітім шарты бойынша ресей империясының құрамына кіреді. ани орта ғасырлық ескерткіштерге бай. 1892-93, 1904-16 жылдары жүргізілген архиологиялық қазбалар мұндағы баграти сарайын, ахурян өзеніндегі көпірді, мейрамхананы, мұнаралы дуалдарды, тұрғын кварталдарды, көптеген шіркеулерді т.б. құрылыстарды ашты. ани қаласының құрметіне 1914 жылы орыс астроном григорий николаевич неуймин ашқан астероидты атаған. сурет:ani townwall.jpg сурет:wall in ani, 123105.jpg сурет:walls of ani.jpg сурет:ani 2.jpg сурет:ani tigran honents.jpg сурет:church of abughamrents ani 4.jpg сурет:20110419 monastery of hripsimian virgins ani turkey.jpg сурет:ani seen from armenia.jpg сурет:20110419 menucehr mosque ani turkey panorama.jpg fire temple, ani.jpg сурет:20110419 castle from the minaret of menucehr mosque ani turkey.jpg сурет:ruins in ani 2.jpg сурет:20110419 bridge akhurian river ani turkey.jpg сурет:ani inside cathedral.jpg сурет:selcuk palace ani.jpg сурет:ani from afar.jpg сурет:aninin sehir plani.jpg сурет:ani looking east.jpg