text: байланыс жолдарын тығыздау (уплотнение линии связи). байланыс желісінің ең қымбат бөлігі байланыс жолы (кабельді байланыс жолдары, жарық сөулесін өткізу байланыс жолдары, толқын тарату байланыс жолдары, радиорелелі байланыс жолдары, т.б.). сондықтан қымбат тұратын байланыс жолын тек қана бір хабар көзінен шыққан мәліметті ғана беруге емес, бірнеше хабар көздерінен шық қан мәліметтерді бірден беруге пайдаланған тиімді. әр түрлі мәліметтерді беруге арналған, тек байланыс арналарының бір байланыс жолымен біріктіріп берілуін байланыс жолын тығыздау дейді. мұндай тығыздалған байланыс жолымен берілетін мәліметтердің колемі сол байланыс жолының өткізу артық болмауы керек. көпарналы байланыс жүйесінде арналар өлшеміне дыбыстық жиіліктегі телефон арнасы алынады. осындай телефон арналарын топтап (өдетте, 12-ден), көпарналы жүйе жасайды. он екі арнадан жиналған топты одан өрі бес-бестен топтап, 60 арналы жүйе жасайды. мұндай тығыздау арқылы бірнеше жүздеген, мыңдаған арналы жүйе жасайды. арналарды біріктіріп топтау және қабылдау орнында оларды қайтадан жекелеп айырып шығару әр түрлі әдістермен, әр түрлі құрылғылармен жасалады. ондай әдістерді тығыздау әдістері, ал құрылғыларды тығыздау құрылғылары деп атайды. мұндай жүйелерде әрбір арна өз алдына бөлек орналасады. арналарды болектеу жиілік бойынша уақыттық, фазалық, бейнелік және комбинациялық болып бөлінеді.