text: alt=a. жұмыс кабинетіндегі макс планк макс карл эрнст людвиг планк (; 23 сәуір 1858, киль қазан 1947, гёттинген) неміс кванттық теорияның негізін салушы. берлин ғылым академиясының мүшесі (1894), 1912 38 ж. аралығындағы хатшысы. мюнхен және берлин (1877 78) университетінде оқыған. 21 жасында “жылу теориясы механикасының екінші заңы туралы” докторлық диссертация қорғап, 22 жасында мюнхен университетінің приват-доценті атағын алды. 1885 жылдан киль университетінің профессоры 1889 ж. кейін берлин университетінің теоретикалық физика кафедрасының меңгерушісі және проф. қызметіне шақырылып, ғұмырының соңына (1947) дейін осы кафедраны басқарады. планктың алғашқы зерттеулері энтропия ұғымын дәлірек анықтауға, заңдарын процестерге қолдануға арналған. 1894 жылдан бастап планк жылулық сәуле шығарудың теориясы мен абс. қара дененің эл.-магниттік сәуле шығару спектріндегі энергияның таралу заңдылықтарын зерттеумен шұғылданады (планк заңы, планк тұрақтысы). планк теоретикалық физиканың негізгі бөлімдері бойынша терең әрі айқын баяндалған монография жазды. “әсер квантын” ашуы арқылы физиканың дамуына қосқан аса ірі еңбегі үшін м.планк 1918 ж. физика саласы бойынша нобель сыйлығын алды. планк заңы абсолют қара дененің спектріндегі тепе-теңдік орнағанда) энергияның таралу заңы. бұл заңды алғаш рет 1900 ж. неміс физигі м.планк ашты. планк энергия денеден дискретті (үздікті) порциялар кванттар түрінде шығады деген жорамал негізінде енгізді. ол осы жорамал негізінде абс. қара дененің сәуле шығару заңын ашып, осы құбылысты сипаттайтын классикалық теориядағы қайшылықтарды жойды. 1916 ж. а.альберт эйнштейн (1879 1955) атомдардағы тепе-теңдік сәуле шығару кезіндегі кванттық өтулерді зерттей отырып, планк заңын теория жүзінде қорытып шығарды.