text: 150px вильгельм вундт 1832 жылы 16 тамызда неккарауға жақын мангейма деген жерде дүниеге келді. отбасында төрт бала болды, олардың екеуі ерте жасында қайтыс болған. вильгельм мен оның үлкен ағасы людвиг қана қалады. людвиг гейдельбергте тұрды, оның тәрбиесімен анасының әпкесі айналысты. сөйтіп келгенде, вильгельм жанұясында жалғыз баланың рөлінде қалды. вундтың әкесі пастор болған, олардың отбасы тату болып саналғанмен әкесі туралы балалық естеліктері онша жақсы болмады. екі жыл бойы ол халықтық мектепте оқыды. білім жағына байланысты вундтың жанұясында нақты дәстүрлер бар болатын: оның арғы аталары іс жүзінде өз табыстары арқылы ғылымның барлық жақтарынан атағымен жер жарған. бірақ ең кішкентай вундт бұл керемет дәстүрді үйдегілеріне айдан анық көрінді. ол бос уақытын кітап оқумен емес армандаумен өткізді, соның нәтижесінде бірінші сыныптың эмтиханынан өте алмады. екінші сыныптан бастап, вундтың білімі әкесінің көмекшісі фридрих мюллерге тапсырыллды, оған вильгельм барлық жанымен бауып басып қалды. жас (священник) уағыздаушыны басқа приходқа ауыстырғанда, балаға алдағы айырылысу өте қиынға түсті. вундт өзінің «бастан кешкен және танылған» атты өмірбаянында: «ол маған анам мен әкемнен де жақын болды. мен оны сағынғаным соншалық ата-анам онымен мен гимназияға түсуге дейін қалған жылдың барысында да тұруға рұқсат етті». демалыс күндерді санамағанда, вильгельм барлық уақытын фридрихтың үйінде өткізді, сөз жоқ оның педагогикалық қабілеті мол еді. дегенмен кейінірек вундттің еске алуына қарағанда оның ықпалының негативті жақтары да болды: программа мен тәрбиенің болмауы, ұстамсыз қиялдауы оны гимназиядағы оқу шарттарына әзірлемеді. бала кезінде ол өзін жалғыз санады, атақты жазушы болуды армандады. 13 жасында вундт брухзаледегі католик гимназиясына түсті. фридрихтың сабақтарынан кейін, вундт үшін гимназия «қасірет мектебі» болды. кішкентай вильгельманның мектеп бағалары онша жақсы болмады. гимназияда ол өз сыныптастарынан артта қалып отырды, оның үстіне мұғалімдер де оны күлкі қылды. бір жылдан соң ата-анасы оны гейдельбергтегі гимназияға ауыстырды. онда жаңа достары пайда болды, оқумен айналыса бастады, көне тілдерді латын, грек, ежелгі еврей тілдерін зерттеп, жалпы алғанда қарқынды түрде жаңа жолға түсті. біртіндеп вундт өз қиялдауын бақылай білді және тіпті мектепте оның белсенділігін пайдалана алды, бірақ расында ол оны ешқашан ұнаптпаған. ол бірақ өзінің ақыл-ойы мен қабілеттілігін 19 жасқа қарай дамытты, енді мектепті бітіріп, университетке түсуге дайын болды. осы мақсатпен ол 1851 жылы анатом ағасы фридрих арнольд жұмыс істейтін университетке тюбинге келеді. осында вильгельм тек бір жыл ғана оқып шығады. тюбингте ол физиолог болам деп шешім қабылдады, себебі практикалық дәрігер мамандығына қарағанда, оған осы білім аясы оның қызығушылықтары мен талабына келеді деп санады (оған дейін осылай тұжырымдаған). бір жылдан кейін вундт гейдельбергке көшіп келелді, онда ол үшін жарым жылы университетте білім алады. алғашқы жылын вундт анатомия, физиология, физика, химия және практикалық медицинаны зерттеуге арнайды. бунзен атты химиктің қызықты дәрістері мен тәжірибелік көрсетулерінің ықпалымен вундт 1853 жылы өзінің алғашқы ғылыми жұмысын орындады. екінші жылында ол практикалық медицинаға көп көңіл бөле бастайды. физиологияға ықыласы арта түсті. тағы бір жылдан кейін вундт гейдельбергтегі емдеу мекемесінің ассистенті болады. осында ол медицина оның кәсібі емес екендігін нақты сезеді. 250px жолдары.лейпциг қаласындағы өмірі. дереккөздер ==