text: солға натрий (лат. natrіum; na) элементтердің периодтық жүйесінің тобындағы химиялық элемент, атомдық нейтрондары 11, атомдық моллекулласы 22,98977; сілтілік металдарға жатады. табиғатта тұрақты бір изотопы (23na) бар. натрий-ды алғаш 1807 жылы ағылшын химигі г.дэви (1778 1829) күйдіргіш натрийды (naoh) электролиздеу арқылы бөліп алған. жер қыртысындағы орташа массалық мөлшері 2,64%. маңызды минералдары: галит (тас тұзы) nacl, мирабилит (глаубер тұзы) na2so4•10h2o, чили селитрасы nano3, криолит na3alf6, трона натрий жұмсақ, күмістей ақ металл, тығыздығы 0,968 г/см3, балқу 97,83°с, қайнау 882,9°с. тотығу дәрежесі +1. қатты натрий ауада тез тотығады, сұйық күйінде тұтанады. сумен өте күшті, оттек, фтор, хлор, күкіртпен белсенді, 200°с-та сутекпен, 800 900°с-та көміртекпен әрекеттеседі. натрий-ды парафин мен трансформатор май қоспасында, ылғал және оттектен тазартылған бензин немесе керосинде, аргон немесе азот атмосферасында, сондай-ақ, дәнекерленген шыны ампулада сақтайды. натрий хлоридіне cacl2, bacl2, т.б. қосылған немесе натрий гидроксидіне na2co3 қосылған (қоспалар nacl-дың балқу температурасын төмендету үшін қосылады) балқымаларды электролиздеу арқылы алады. натрий na2o2, қосылыстар, nah алуда, tі, zr, ta өндірісінде бутадиенді каучук синтезінде катализатор ретінде, ядролық реакторларда, т.б. қолданылады. натрий және оның қосылыстары азық түлікті сақтауға, ядролық реакторларды салқындатуға, натрий буларының лампаларына, басқа элементтер мен қосылыстарға тазаруға және тазартуға, сондай ақ құрғатушы ретінде пайдаланылады.