text: реликт шағала реликт шағала, қара мойнақ шағала - отрядына, шағалалар тұқымдасына жататын құс. дене мөлшері қарғадай, ақ түсті, тұмсығы қошқыл, көзінің айналасы ақ шеңбермен қоршалған. реликт шағала жыл құсы. қазақстанға сәуірдің басында ұшып келеді. шоғырласып ұя салады. жыныстық жағынан жасында жетіледі. аналығы ұяға жұмыртқа салып, оны 24 26 күнде басып шығарады. балапандар 40 45 күнде қанаттанып, ұядан ұшады. жәндіктермен қоректенеді, әсіресе масаларды жақсы жейді. тамыздың басында қыстау үшін оңт.-шығыс азияға ұшып кетеді. реликт шағаланың тіршілігі аз зерттелген, себебі, осы күнге дейін олардың тұрақты ұялаған екі жері барун-торей көлі (забайкалье) мен алакөл (шығыс қазақстан) ғана белгілі. соңғы кезде ара-тұра балқаш к. маңында ұшырасып қалады. 1976 94 ж. р. ш-ның жалғыз қоразы алматы хайуанаттар бағында ұсталды. 1991 ж. көл шағаласымен будандастырылып алынған будан хайуанаттар паркінде тіршілік етуде. реликт шағала өте сирек кездесетін, жойылып бара жатқан құс болғандықтан қорғауға алынып, халықар. табиғат қорғау одағының және қазақстанның “қызыл кітабына” енгізілген. 1971 ж. реликт шағаланың ұялайтын орны алакөлде “реликт шағала” орнитол. қорықшасы ұйымдастырылды.