text: «бахр әл-асрар» махмұд ибн уәлидің энциклопедиялық шығармасы. толық атауы «бахр әл-асрар фи манақиб әл-ахйар» («мейірбан адамдардың ізгі қасиеттері жайлы телегей-теңіз құпия сырлар»). шығарма ортағасырлық парсы тілінде жазылған. космография, астрология, география және тарихты қамтитын бұл көлемді еңбек балх билеушісі нәдір мұхаммедтің тапсыруымен 1634 ж. басталып, шамамен 1640 жылдан кейін аяқталған. әрқайсысы бөлімнен тұратын томдық бұл еңбектің космография, география туралы мағлұматтар беретін 1-томы мен шыңғыс хан заманынан аштархан әулеті билік еткен кезеңге дейінгі тарихи оқиғаларды қамтитын 6-томы ғана бізге жеткен. шығармада қазақ хандығы, оның негізін салушы керей хан мен жәнібек хан туралы маңызды мәліметтер, сонымен қатар қазақ хандары мен сұлтандарының шежіресі берілген. «бахр әл-асрар» 16 ғ-дың соңы мен 17 ғ-дың басындағы қазақстан тарихына қатысты маңызды мәліметтер беретін құнды дерек. қолжазбаның бір-бір нұсқасы ұлыбританияның іndіa offіce (үндістан кеңсесі) кітапханасы мен өзбекстан ғылым академиясының шығыстану институты қорында сақтаулы.