text: мұхамеджан оразбайұлы тазабек (қазақ, 1975 жылы шілдеде дүниеге келді; байзақ ауданы, жамбыл облысы, қазақ кср) қазақстандық қоғам қайраткері, айтыскер ақын, дінтанушы, публицист, қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2014). «asyl arna» ағартушылық телеарнасының негізін қалаушы және бас директоры (2009 жылдан бері). мұхамеджан оразбайұлы тазабек 1975 жылы шілдеде жамбыл облысы, байзақ ауданы, шахан ауылында дүниеге келген. отбасында баланың үлкені. мұхамеджанның әкесі филолог, публицист, ақын, анасы ауылдық кітапханашы. мұхтар әуезов атындағы орта мектепті бітірген (жамбыл облысы). 1996 жылы әл-фараби атындағы қазақ ұлттық университетінің филология факультетін «филолог, қазақ тілі мен әдебиетінің оқытушысы» мамандығы бойынша бітірген. 1998 жылы қазақ ұлттық университеті филология факультетінің магистратурасын «әдебиеттану» мамандығы бойынша, 2000 жылы аспирантурасын бітірген. 2011 жылы шет тілдері және іскерлік мансап университетін дінтану мамандығы бойынша бітірген. 1987 жылдан бастап қазақтың төл өнері айтыс сахнасына шыға бастады. 1992—2021 жылдар аралығында түркия, германия, франция, қытай, рф, ұлыбритания, оңтүстік корея, өзбекстан және қырғызстандағы қазақ диаспорасы өкілдерімен кездесулерге қатысты. 1996 жылдан 1997 жылға дейін қазақ ұлттық университетінің ақындар мектебінің басшысы. 1999 жылдан 2001 жылға дейін «ұлан» ұлттық ұланында келісім-шарт бойынша қызмет атқарды. сол жерде 1997 жылдан 2003 жылға дейін президенттік оркестрдің солисті болды. 2001 жылдан 2002 жылға дейін «жұмадағы жүздесу» бағдарламасының жүргізушісі. 2003 жылдан 2007 жылға дейін «ақ орда» республикалық қозғалысы» қоғамдық бірлестігінің шығармашылық бөлімінің басшысы. 2003 жылдан 2008 жылға дейін «қазақ радиосы» эфирінде «құбыла» бағдарламасын жүргізді. 2005 жылдан 2006 жылға дейін «ақ орда» рухани жобалардың үйлестірушісі болды. айтыскерлер сайысын ұйымдастырумен айналысты. 2005-2008 жылдар аралығында «ақ орда» республикалық қозғалысы» қоғамдық бірлестігімен бірлесіп айтыс бойынша республикалық іс-шаралар ұйымдастырды. 2007 жылдан 2009 жылға дейін «құбыла» бағдарламасының авторы және жүргізушісі. 2007 жылы «asyl arna» студиясын құрды, ол әлеуметтік тақырыптарға деректі фильмдер шығарумен айналысты. 2008 жылы студия asyl arna (қазіргі talim tv) ағартушылық телеарнасына айналды. тазабек телеарнаның бас директоры болды. 2008 жылы "иман нұры" студиялық бағдарламасын құрды, ол рамазан айында "қазақстан" ұлттық телеарнасының эфирінде көрсетілді. 2008 жылдан 2009 жылға дейін «ораза қабыл болсын», «иман нұры» жүргізушісі болды. 2008 жылдан 2021 жылға дейін бүкіл ел аумағында онлайн және офлайн форматында дәрістер өткізді. 2014 жылдан 2016 жылға дейін тобының құрамында, қоғамдық даму және ақпарат министрлігімен бірлесіп мұхамеджан тазабек еліміздің өңірлерінде қоғамды бойынша кездесулер өткізді. 2014 жылдан 2017 жылға дейін қазақстан мұсылмандары діни басқармасы кезіндегі қоғамдық кеңестің тұрақты мүшесі болды. 2014 жылдан 2018 жылға дейін нұротан партиясымен бірге айтысқа қатысты республикалық іс-шаралардың ұйымдастырушысы болды. тазабек «мұхаммед соңғы пайғамбар» атты голливудтық мультфильмді орыс және қазақ тілдеріне дубляждады. тазабектің қолдауымен «аңшылық», «құсбегілік», «атбегілік» мәдени этнографиялық деректі фильмдері, «атамекен», «бетпақ дала» және т. б. экспедициялық жобалары жасалды. «qazaqstan» ұлттық телеарнасының эфиріне шыққан «ораза қабыл болсын» (2008), «иман нұры» рухани-мәдени авторы және жүргізушісі. instagram парақшасын белсенді жүргізуде тазабекке 1,7 миллион оқырман жазылған. сондай-ақ, фейсбуктегі ең ықпалды қазақ қатарына кіреді. мұхамеджан тазабек дәстүрлі құндылықтарды жақтап, оларды бақ пен әлеуметтік желілерде насихаттайды. тазабек әйелдерді құрметтеуді, ата-аналарды құрметтеуді, отбасына адалдықты, балаларды қолдауды, елге деген сүйіспеншілікті насихаттайды. заманауи исламды «зияткерлер діні» деп түсіндіреді, ол өмірді жақсылыққа қарай өзгертуге ынталандырады және көмектеседі. өзінің "ұлтты рухани ағарту және сауықтыру" тұжырымдамасын қазақ халқының даналығы мен дәстүрі негізінде құрастырады. тазабек ата-бабалардың даналығын елемеу дұрыс емес деп санайды, өйткені өткен қазақ қоғамында қоғамдық институттар күшті болған. тарихи тамырларға оралу рухани өсуді қамтамасыз етеді және қоғам мен жеке тұлғаны бақытты және сау етеді дегенге сенімді. тазабектің пікірінше, тұрақтылық кез келген қоғамның жоспарлы және тұтас дамуы үшін неғұрлым қолайлы орта болып табылады. 1990 бауыржан момышұлының 80 жылдығына арналған айтыстың бас жүлдесінің иегері 1991 бөгенбай батырдың 300 жылдығына арналған айтыстың бас жүлдесінің иегері 1991 абылай ханның 280 жылдығына арналған айтыстың бас жүлдесінің иегері 1991 исатай таймановтың 200 жылдығына арналған айтыстың бас жүлдесінің иегері 1991 сыпатай батырдың 210 жылдығына арналған республикалық айтыстың жеңімпазы 1992 «і дүниежүзілік қазақ құрылтайы» халықаралық айтысының жеңімпазы 1993 «қазақ халқының үш биі» республикалық айтысының жеңімпазы 1994 т. рысқұлов пен м. жұмабаевтың 100-жылдығына арналған республикалық айтыстың жеңімпазы. 1995 абайдың 150 жылдығына арналған республикалық айтыстың жеңімпазы 1997 наурыз мерекесіне арналған алғашқы айтыс жүлдесінің иегері 1998 қарасай батырдың 400 жылдығына арналған республикалық айтыстың жеңімпазы 1998 «супер дода» республикалық айтысының жеңімпазы 1999 жамбыл облысының 60 жылдығына арналған республикалық айтыстың жеңімпазы 1999 орталық азия елдерінің (өзбекстан, қырғызстан, түрікменстан, тәжікстан және т. б.) ақындары арасындағы халықаралық айтыстың жеңімпазы. 2000 бауыржан момышұлының 90 жылдығына арналған республикалық айтыстың жеңімпазы. 2000 «жекпе жек» бірінші республикалық айтысының жеңімпазы 2001 «iii республикалық айтыс» арнайы жүлдесінің иегері 2001 бішкек қаласында (қырғызстан) өткен халықаралық айтыстың жүлдегері. 1996 қазақстан жастар одағының сыйлығы 1998 қазақстан республикасы үкіметінің «дарын» мемлекеттік жастар сыйлығы 2014 қазақстан республикасы президентінің 2014 жылғы желтоқсандағы жарлығымен қазақтың ұлттық айтыс өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін «қазақстан республикасының еңбек сіңірген қайраткері» құрметті атағымен марапатталды. 2018 қр ақпарат министрлігінің «ақпарат саласының үздігі» төсбелгісі 2021 парасат ордені. 1991 «мұхамеджанның ақбоз аты» 1996 «юность жамбыла» 2011 «дода» 2012 «тастандылар» 2015 «сергелдең» 2015 «көке» 2016 «шатқал» 2016 «бір келіншек» 2016 2019 «үлкен үй» 2018 «шабдалы»