text: сырдария ауданы қызылорда облысының орталық бөлігінде орналасқан бөлік. 1938 жылы құрылған. жер аумағы 77,6 км². орталығы тереңөзек кенті. аудан солтүстігінде қарағанды облысымен, оңтүстік, шиелі, батысында жалағаш аудандарымен шектеседі. жер бедері негізі жазық, оңтүстігінде қызылқұм құмы жатыр, солтүстігі тақыр. топырағы құмдауытты, сортаң болып келеді. өсімдіктерден жусан, бетеге, жыңғыл, тал, тораңғы, қамыс өседі. жануарлардан қасқыр, қоян, қарсақ, сарышұнақ, қосаяқ, күзен мекендейді. құстардан: бүркіт, қаршыға, қырғауыл, қаз, үйрек. тұрғындар саны 38 841 адам (2019). ұлттық құрамы: қазақтар 98,36%, орыстар 0,82%, басқа ұлт өкілдері 0,83%. 14 елді мекен кенттік әкімдік пен 13 ауылдық округке біріктірілген: ауылдық округ халқы (2009) елді мекендері айдарлы ауылдық округі 1892 айдарлы ауылы ақжарма ауылдық округі 2545 ақжарма ауылы амангелді ауылдық округі 2839 амангелді ауылы бесарық ауылдық округі 2258 бесарық ауылы жетікөл ауылдық округі 794 жетікөл ауылы қалжан ахун ауылдық округі 1174 қалжан ахун ауылы қоғалыкөл ауылдық округі 2774 қоғалыкөл ауылы нағи ілиясов ауылдық округі 2217 нағи ілиясов ауылы сейфуллин ауылдық округі 1600 сейфуллин ауылы тереңөзек кенттік әкімдігі 9132 тереңөзек кенті тоқмағанбетов ауылдық округі 1569 тоқмағанбетов ауылы шаған ауылдық округі 4343 шаған ауылы шіркейлі ауылдық округі 2638 шіркейлі ауылы іңкәрдария ауылдық округі 1059 іңкәрдария ауылы ауданның негізгі шаруашылық саласы: егін және мал, құс шаруашылықтары. мал шаруашылығының ірі қара мал өсіруде үлкен көрстекіштер көресетеді. құмкөл мұнай өндіру кеніші бар.