ద్రవ్యోల్బణాన్ని నిర్వచించి, కారణాలను వివరించండి.
సాధారణ ధరల స్థాయిలో స్థిరమైన, గ్రహించదగిన పెరుగుదల పరిస్థితిని ద్రవ్యోల్బణం అంటారు. ఇది అనేక విధాలుగా ప్రజల ఆర్థిక జీవితాన్ని, సంక్షేమాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. ఇది ఉత్పత్తి విలువ, పంపిణీ విలువ ప్రభావితం కలిగి ఉంటుంది.

ద్రవ్యోల్బణానికి కారణాలు: ద్రవ్యోల్బణం అధిక డిమాండు వల్లగాని, అల్ప సప్లయ్ వల్లగాని, ఉత్పత్తి వ్యయం పెరుగుదల వల్లగాని ఏర్పడుతుంది. ఈ పరిస్థితులకు దారితీసే పలు అంశాలు.
a) వస్తువుల సమిష్ఠి డిమాండ్ పెరుగుదల:

అధిక జనాభా పెరుగుదల రేటు.
ఆర్థికాభివృద్ధి వల్ల తలసరి ఆదాయాలు పెరగడం.
ఉద్యోగిత కార్యక్రమాలు, సంక్షేమ కార్యక్రమాలపై ప్రభుత్వం అధికంగా ఖర్చుచేయడం.
ఆర్థిక వ్యవస్థలో ద్రవ్య సప్లయ్ పెరగడం.
ప్రత్యక్ష పన్నురేట్లు తగ్గించటం.
లోటు బడ్జెట్ విధానాన్ని అనుసరించడం.

b) అల్ప సప్లయ్ కారణాలు:

వ్యవసాయ రంగంలో ఋతుపవనాలు విఫలం కావడం, వరదలు, పంటలకు తెగులు రావడం, కల్తీ విత్తనాల వాడకం మొదలైనవి.
సంస్థాగత పరపతి తగినంత లభించనందువల్ల పెట్టుబడి కొరత ఏర్పడటం.
ఉత్పాదకాలు, ముడిపదార్థాల సప్లయి లేకపోవడం లేదా కొరతగా ఉండటం.
విద్యుత్ కొరత, కార్మికుల అశాంతి మొదలైన కారణాల వల్ల స్థాపిత శక్తి పూర్తిగా వినియోగించుకోలేకపోవటం.
కొన్ని పరిశ్రమల దీర్ఘ ఫలనకాలం.
దేశంలో వినియోగానికి సప్లయ్ తగ్గించి ఎగుమతులు చేయడం.
c) ఉత్పత్తి వ్యయం పెరుగుదలకు కారణాలు:

ఉత్పత్తి కారకాల ధరలు పెరగడం.
పన్నుల రేట్లు పెరగడం.
ఆధునిక పద్ధతులు ఉపయోగించకుండా పాత పద్ధతులలో ఉత్పత్తి చేయడం.
అధిక ధరలకు యంత్రాలను, పనిముట్లను దిగుమతి చేయడం.