ఇచ్చిన పద్యానికి ప్రతిపదార్ధాలు మరియు తాత్పర్యం రాయండి:
కాపాడుదురుమిమ్ము కనిపెట్టియుండి
పరరాజులను గెల్వ పైకొనిపోయి
అమితమ్ముగాగ ధనాదులనెల్ల
కొనవచ్చు ధర్మముల్ కూర్పంగవచ్చు
సత్మీర్తి జగముల సాంద్రమైనిల్చు
కలహించి వెనుకటి కౌరవులెల్ల
గతిచెడి పడినట్టి కష్టముల్ వినమె
పగ పెరిగించుట భావ్యంబుగాదు
ఉభయవాదులు మీరలొక్కటి కనుక
నయమొప్ప జెప్పితి నా మాట వినుడి
ప్రతిపదార్థం :
మిమ్ము = మిమ్మల్ని
కనిపెట్టి + ఉండి = కనిపెట్టుకొని యుండి
కాపాడుదురు = కాపాడతారు
పరరాజులను = శత్రురాజులను
గెల్వన్ = జయించటానికి
పైకొనిపోయి = దండెత్తి వెళ్ళి
అమితమ్ముగాక = అమితంగా
ధన + ఆదులన్ + ఎల్ల = సంపదలెన్నింటినో
కొనవచ్చు. = పొందవచ్చు
ధర్మముల్ = ధర్మపాలనను
కూర్పంగవచ్చు = సాగించవచ్చు
సత్కీర్తి = గొప్పకీర్తి
జగముల = లోకాలలో
సాంద్రమై నిల్చు = శాశ్వతంగా నిల్చిపోతుంది
కలహించి = యుద్ధం చేసి
వెనుకటి = పూర్వం
కౌరవులు + ఎల్ల = కౌరవులంతా
గతిచెడి = నాశనమై
పడినట్టి కష్టముల్ = పడిన కష్టాలు
వినము + లు = వినలేదా
పగ = పగను
పెరిగించుట = పెరిగేటట్లు చేయటం
భావ్యంబు + కాదు = మంచిది కాదు
ఉభయవాదులు= ఇరుపక్షాలవారైన
మీరలు = మీరు
ఒక్కటి కనుక = ఒక్కటే కాబట్టి
నయము + ఒప్పన్ = పరిష్కారంగా
చెప్పితి = చెప్పాను
నా మాట = నా మాట
వినుడి = వినండి

తాత్పర్యం :
ఓ రాజా ! ధనం సంపాదించగలిగినపుడు సేవకులు మిమ్మల్ని కనిపెట్టుకొని ఉండి కాపాడుతారు. శత్రురాజ్యాలపై దండెత్తి వెళ్ళి జయించి ఎన్నో సంపదలను పొందవచ్చు. ధర్మపాలనను సాగించవచ్చు. అప్పుడు గొప్ప కీర్తి లోకాలలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోతుంది. పూర్వం యుద్ధం చేసి కౌరవులు నాశనమై పడిన కష్టాలు విన్నాం కదా ! పగను పెరిగేటట్లు చేయటం మంచిది కాదు. ఇరుపక్షాలవారైన మీరు ఒక్కటే కాబట్టి పరిష్కారంగా చెప్పాను. నా మాట వినండి అని తాత్పర్యం.