ఇచ్చిన పద్యానికి ప్రతిపదార్ధాలు మరియు తాత్పర్యం రాయండి:
చ. విమలయశోనిధీ ! పురుషవృత్త మెఱుంగుచునుండుఁ జూవె వే
దములును బంచభూతములు ధర్మువు సంధ్యలు సంతరాత్మయున్
యముఁడును జంద్రసూర్యులు సహంబును రాత్రియు నన్మహాపదా
ప్రములివి యుండంగా నరుఁడు దక్కొన నేర్చునే తన్ను మ్రుచ్చిలన్.
ప్రతిపదార్థం :
విమల యశోనిధీ ! = నిర్మలమైన కీర్తికి నెలవైన ఓ రాజా !
వేదములను = ఋక్, యజుర్, అధర్వణ, సామ – అనే నాలుగు వేదాలూ
పంచభూతములు = నేల, నింగి, నీరు, నిప్పు, గాలి – అనే అయిదు భూతాలూ
ధర్మువు = ‘ధర్మమూ
సంధ్యలు = ఉదయసంధ్య, సాయంసంధ్య అనే రెండు సంధ్యలూ
అంతః + ఆత్మయున్ = మనస్సూ
యముఁడును = మృత్యుదేవత అయిన యముడూ
చంద్రసూర్యులు = చంద్రుడూ, సూర్యుడూ
అహంబును రాత్రియున్ = పగలూ, రాత్రీ
అన్ = అనే
మహత్ + పదార్థములు = మహా పదార్థాలు
పురుషవృత్తము = మనిషి చేసే పనులను
ఎఱుంగుచున్ + ఉండున్ + చూవె = నిత్యం గమనిస్తూనే ఉంటాయి సుషూ !
ఇవి = ఈ మహాపదార్థాలు
ఉండఁగాన్ = ఉండగా
నరుఁడు = మానవుడు
తన్ను = తనను తాను
మ్రుచ్చిలన్ = వంచింపగా
తక్కొనన్; నేర్చునే – పూనుకోగలడా ? (పూనుకోలేడని భావం)

తాత్పర్యం :
నిర్మలమైన కీర్తికి నెలవైన ఓ రాజా ! ఋక్, యజుర్, సామ, అధర్వణ అనే నాలుగు వేదాలూ, నేల, నింగి, నీరు, నిప్పు, గాలి – అనే అయిదు భూతాలూ (ప్రకృతులూ), ధర్మమూ, ఉదయం, సాయంత్రం – అనే రెండు సంధ్యలూ, మనస్సూ, మృత్యుదేవత అయిన యముడూ, చంద్రుడూ, సూర్యుడూ, పగలూ, రాత్రీ అనే మహా పదార్థాలు మనిషి నడవడికను నిత్యం గమనిస్తూనే ఉంటాయి సుమా ! ఈ మహా పదార్థాలు ఉండగా మనిషి తనను తాను వంచించుకోవటానికి సిద్ధపడగలడా ? (లేడని భావం).