Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Nkọwa: Ọrịa oyi baa abụwo ọrịa a na-ahụkarị n'akụkọ ihe mere eme nile nke mmadụ. Okwu ahụ sitere n'okwu Grik bụ́ πνεύμων (pneúmōn) nke pụtara "akpa ume". Ọ bụ Hippocrates (c. 460<unk>370 BC): "A ga-ahụrịrị ọrịa peripneumonia, na ọrịa pleuritic, dị ka ndị a: Ọ bụrụ na ahụ ọkụ dị ọkụ, ma ọ bụrụ na e nwere ihe mgbu n'akụkụ ọ bụla, ma ọ bụ na ha abụọ, ma ọ bụrụ na iku ume dị ma ọ bụrụ na ụkwara dị, na sputa a na-atụ anya ya bụ nke na-acha odo odo ma ọ bụ nke na-acha odo odo, ma ọ bụ nke yiri nke ahụ, nke na-acha odo odo, na nke na-acha odo odo, ma ọ bụ nke nwere ụdị ọ bụla ọzọ dị iche na nke nkịtị... Mgbe ọrịa oyi baa n'ọkpụkpụ, ọ dịghị ihe ngwọta dị na ya ma ọ bụrụ na a sachapụghị ya, ọ dịkwa njọ ma ọ bụrụ na ọ na-arịa ụkwara ume ọkụ, na mmamịrị nke dị gịrịgịrị ma na-egbu mgbu, ma ọ bụrụ na ọsụsọ na-apụta n'olu na n'isi, n'ihi na ọsụsọ dị otú ahụ dị njọ, dị ka ihe na-esite n'ịkwa ngọngọ, ịkwa ákwá, na ime ihe ike nke ọrịa ahụ nke na-enwe mmeri". Otú ọ dị, Hippocrates zoro aka n'ọrịa oyi baa dị ka ọrịa "ndị oge ochie kpọrọ aha ya". Ọ kọkwara ihe ndị a chọpụtara site n'ịwa ahụ iji wepụ mmiri dị n'ọbara. Maimonides (1135<unk>1204 O.A.) kwuru, sị: "Ihe mgbaàmà ndị bụ́ isi na-apụta n'ọrịa oyi baa na ndị na-adịghị apụ apụ mgbe ọ bụla bụ ndị na-esonụ: oké ahụ́ ọkụ, oké ihe mgbu na-adịghị ala ala n'akụkụ, iku ume ọkụ ọkụ, ụbụrụ na-akụ ọkụ ọkụ, na ụkwara". Nkọwa a e nyere banyere otú e si agwọ ọrịa yiri nnọọ ndị e dere n'akwụkwọ ndị e ji amụ ihe n'oge a, o gosikwara otú ndị dọkịta si mara ọrịa n'oge ochie ruo na narị afọ nke iri na itoolu.  Ajụjụ: Kwuo otu ọrịa a na-arịakarị bụ́ nke na-arịa ndị mmadụ kemgbe ụwa.
Ọrịa akpa ume