Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Ebe a na-agafe agafe: Borobudur zoro ezo ruo ọtụtụ narị afọ n'okpuru ájá mgbawa ugwu na oké ọhịa. Ihe mere e ji gbahapụ ya ka bụ ihe omimi. A maghị mgbe a kwụsịrị iji ihe ncheta ahụ eme ihe nakwa mgbe ndị Buddha kwụsịrị ịga njem nleta n'ebe ahụ. Oge ụfọdụ n'etiti 928 na 1006, Eze Mpu Sindok bugara isi obodo nke Alaeze Medang na mpaghara East Java mgbe usoro mgbawa ugwu mgbawa gasịrị; amabeghị ma nke a ọ metụtara ịgbahapụ, mana ọtụtụ isi mmalite kwuru na nke a bụ oge kachasị ekwe omume ịgbahapụ. A kpọtụrụ ihe ncheta ahụ aha n'ụzọ doro anya dị ka c. 1365, na Mpu Prapanca's Nagarakretagama, nke edere n'oge Majapahit na-ekwu maka "vihara na Budur". Soekmono (1976) na-ekwukwa nkwenye a na-ewu ewu na ụlọ nsọ ndị ahụ mebiri mgbe ndị mmadụ tụgharịrị na Islam na narị afọ nke 15. E chefughị ihe ncheta ahụ kpamkpam, ọ bụ ezie na akụkọ ọdịnala ji nwayọọ nwayọọ si n'ebube ya gara aga banye na nkwenkwe ụgha ndị metụtara ihe ọjọọ na nhụsianya. Akụkọ ihe mere eme ochie abụọ nke Javanese (babad) sitere na narị afọ nke 18 kwuru banyere ọdachi ndị metụtara ihe ncheta ahụ. Dabere na Babad Tanah Jawi (ma ọ bụ Akụkọ ihe mere eme nke Java), ihe ncheta ahụ bụ ihe na-egbu egbu maka Mas Dana, onye nnupụisi nke nupụrụ isi megide Pakubuwono nke Mbụ, eze Mataram na 1709. A kpọtụrụ aha na ugwu "Redi Borobudur" nọchibidoro na ndị nnupụisi ahụ meriri ma bụrụ ndị eze mara ikpe ọnwụ. Na Babad Mataram (ma ọ bụ akụkọ ihe mere eme nke alaeze Mataram), ihe ncheta ahụ jikọtara ya na ọdachi nke Prince Monconagoro, onye isi okpueze nke Yogyakarta Sultanate na 1757. N'agbanyeghị iwu a machibidoro ileta ihe ncheta ahụ, "o weere ihe e dere dị ka onye na-agba ịnyịnya bụ́ onye e jichiri n'ụlọ mkpọrọ (ihe oyiyi nke dị n'otu n'ime ụlọ ndị ahụ a gbapuru agbapu)". Mgbe ọ laghachiri n'obí ya, ọ dara ọrịa ma nwụọ mgbe otu ụbọchị gasịrị.  Ajụjụ: Gịnị mere Prince Monconagoro ozugbo ọ laghachiri n'obí ya?
Ọ dara ọrịa ma nwụọ