Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Njem: Albert Calmette na Camille Guérin nwetara ezigbo ihe ịga nke ọma mbụ na ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa ụkwara nta na 1906, na-eji ụkwara nta nke ehi na-eme ka ọ dị nro. A kpọrọ ya bacille Calmette<unk>Guérin (BCG). E jiri ọgwụ mgbochi BCG mee ihe na mbụ na mmadụ na 1921 na France, mana ọ nwetara nnabata zuru oke na US, Great Britain, na Germany naanị mgbe Agha Worldwa nke Abụọ gasịrị. Ọrịa ụkwara nta kpatara nchegbu ọha na eze na 19th na mmalite 20th narị afọ ka ọrịa ahụ ghọrọ ihe a na-ahụkarị n'etiti ndị ogbenye obodo. N'afọ 1815, otu onye n'ime mmadụ anọ ọ bụla nwụrụ n'England nwụrụ n'ihi "ịṅụ mmanya". Ka ọ na-erule 1918, ụkwara nta ka na-egbu otu onye n'ime mmadụ isii ọ bụla na France. Mgbe e mesịrị chọpụta na ụkwara nta na-efe efe, na 1880s, e tinyere ya n'ime ndepụta ọrịa ndị a na-aghaghị ịkpọsa na Britain; mkpọsa malitere ịkwụsị ndị mmadụ ịgbọ ụta n'ebe ọha na eze na-anọ, a "kpaliri" ndị ogbenye bu ọrịa ahụ ịbanye n'ụlọ ọgwụ ndị yiri ụlọ mkpọrọ (ụlọ ọgwụ ndị ahụ maka ndị nọ n'etiti na ndị nọ n'ọkwá dị elu na-enye nlekọta magburu onwe ya na nlekọta ahụ ike mgbe nile). N'agbanyeghị abamuru nke "ikuku dị ọcha" na ọrụ a na-arụ n'ebe ahụ a na-agwọ ọrịa, ọbụna n'ọnọdụ ndị kasị mma, pasent 50 nke ndị batara ebe ahụ nwụrụ n'ime afọ ise (c. 1916). Mgbe e guzobere Medical Research Council na Britain na 1913, o lekwasịrị anya na mbụ na nchọpụta ụkwara nta. Na Europe, ọnụọgụ ụkwara nta malitere ịrị elu na mbido 1600s ruo n'ọkwa kachasị elu na 1800s, mgbe ọ kpatara ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ 25% nke ọnwụ niile. Ka ọ na-erule n'afọ ndị 1950, ọnụ ọgụgụ ndị na-anwụ n'ọrịa na Europe agbadawo ihe dị ka pasent 90. Ọganihu e nwere n'ịdị ọcha, ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa, na ihe ndị ọzọ e mere maka ahụ ike ọha na eze malitere ibelata ọnụ ọgụgụ ndị na-arịa ụkwara nta n'ụzọ dị ịrịba ama ọbụna tupu e nwee streptomycin na ọgwụ nje ndị ọzọ, ọ bụ ezie na ọrịa ahụ nọgidere na-abụ ihe iyi egwu dị ịrịba ama. Na 1946, mmepụta e mepụtara ọgwụ nje bụ́ streptomycin mere ka ọgwụgwọ na ọgwụgwọ dị irè nke ụkwara nta bụrụ ihe dị adị. Tupu e webata ọgwụ a, naanị ọgwụgwọ e nwere bụ ịwa ahụ, gụnyere "usoro pneumothorax", nke gụnyere ime ka ngụgụ nje ahụ daa iji mee ka ọ "zuru ike" ma mee ka ọrịa ụkwara nta gwọọ.N'ihi mpụta nke...  Ajụjụ: Gịnị mere mgbe ụkwara nta batara France na 1918?
ọ bụ ya kpatara otu n'ime ọnwụ isii ọ bụla na France