Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Ihe e dere na ya: Ndị Ijipt kweere na mmekọrịta dị n'etiti mmadụ na anụmanụ bụ ihe dị mkpa n'usoro ihe dị n'eluigwe na ụwa; n'ihi ya, e kweere na ụmụ mmadụ, anụmanụ, na osisi bụ akụkụ nke otu ihe. N'ihi ya, ụmụ anụmanụ, ma ndị nke a na-azụ n'ụlọ ma ndị nke a na-azụ n'ọhịa, bụụrụ ndị Ijipt oge ochie isi iyi dị mkpa nke ihe ime mmụọ, mkpakọrịta, na ihe oriri. Ehi bụ anụ ndị kasị mkpa; ndị ọchịchị na-anakọta ụtụ isi maka anụmanụ n'ọnụ ọgụgụ ndị a na-agụta mgbe nile, ịdị ukwuu nke ìgwè ehi na-egosipụtakwa ùgwù na mkpa nke ala ma ọ bụ ụlọ nsọ nke nwere ha. E wezụga ehi, ndị Ijipt oge ochie na-azụ atụrụ, ewu, na ézì. A na-ejide anụ ufe, dị ka ọbọgwụ, ọgazị, na nduru n'ụgbụ ma na-azụ ha n'ugbo, bụ́ ebe a na-amanye ha ka ha na-aṅụ ntụ ọka iji mee ka ha too. Osimiri Naịl na-enye azụ̀ n'ụba. Ndị Ijipt oge ochie na-eji ịnyịnya ibu na ehi eme ihe dị ka anụ ndị na-ebu ibu, ha na-arụkwa ọrụ ịgha ubi na ịzọcha mkpụrụ n'ala. Igbu oké ehi a zụrụ azụ bụkwa akụkụ bụ́ isi nke ememe ịchụ àjà. Ndị Hyksos webatara ịnyịnya n'oge nke abụọ. Kamel, ọ bụ ezie na a maara ya site na Alaeze Ọhụrụ, e jighị ya dị ka anụmanụ na-ebu ibu ruo na Oge Ikpeazụ. Enwekwara ihe akaebe na-egosi na e ji enyí mee ihe ruo nwa oge na Oge Ikpeazụ ma a gbahapụrụ ha n'ihi enweghị ala ịta ahịhịa. Nkịta, nwamba, na enwe bụ anụ ụlọ ndị ezinụlọ na-azụkarị, ebe anụmanụ ndị ọzọ na-esi n'ebe ndịda Africa abịa, dị ka ọdụm ndị dị n'ebe ndịda Sahara, bụ nanị ndị eze na-azụ. Herodotus kwuru na ọ bụ naanị ndị Ijipt na-edebe anụmanụ ha n'ụlọ. N'oge ngwụcha oge, ofufe nke chi dị iche iche n'ụdị anụmanụ ha bụ ihe a ma ama nke ukwuu, dị ka chi nwamba Bastet na chi ibis Thoth, a na-azụkwa anụmanụ ndị a n'ọtụtụ dị ukwuu n'ugbo maka ebumnuche ịchụ àjà.  Ajụjụ: Olee ndị kweere na osisi na ụmụ anụmanụ so n'otu ihe?
Ndị Ijipt