Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Passage: Ndị na-eme nchọpụta na-amụ banyere abiogenesis site n'ijikọta nkà mmụta banyere mkpụrụ ndụ ihe nketa, nkà mmụta banyere ihe ndị dị ndụ n'oge ochie, nkà mmụta banyere mbara igwe, nkà mmụta banyere oké osimiri, nkà mmụta banyere ihe ndị dị ndụ n'onwe ha, nkà mmụta banyere ala na ihe ndị dị ndụ n'onwe ha, na nkà mmụta banyere ihe ndị dị ndụ n'onwe ha, ma na-achọ ịchọpụta otú mmeghachi omume kemịkalụ ndị dị tupu ndụ si mee ka ndụ malite. Ọmụmụ nke abiogenesis nwere ike ịbụ nke geophysical, kemịkal, ma ọ bụ nke ndu, na usoro ndị na-adịbeghị anya na-anwa imepụta ha atọ, dịka ndụ bilitere n'okpuru ọnọdụ dị iche na nke dị na Earth taa. Ihe ndị dị ndụ na-arụ ọrụ site n'ihe ndị dị ka carbon na mmiri, ọ na-adaberekwa n'ihe ndị dị n'ime mmiri anọ bụ́ isi: lipids (mgbidi mkpụrụ ndụ abụba), carbohydrates (sugars, cellulose), amino acids (protein metabolism), na nucleic acids (DNA na RNA na-emepụtaghachi onwe ha). Ozizi ọ bụla na-aga nke ọma nke abiogenesis aghaghị ịkọwa mmalite na mmekọrịta nke klas ndị a nke ụmụ irighiri ihe. Ọtụtụ ụzọ e si eme nchọnchọ banyere otú mkpụrụ ndụ ndị na-amụba n'ike n'ike si malite ịdị bụ otú e si kee ha. Ndị nnyocha na-echekarị na ndụ dị ugbu a n'ụwa sitere na ụwa RNA, ọ bụ ezie na ndụ nke dabeere na RNA nwere ike ọ gaghị abụrịrị ndụ mbụ dị adị. Nnwale Miller-Urey nke 1952 na nyocha yiri ya gosipụtara na ọtụtụ amino acid, ihe ndị mejupụtara kemịkal nke protein ndị a na-eji eme ihe na ihe niile dị ndụ, nwere ike ịmepụta site na ihe ndị na-adịghị ahụkebe n'okpuru ọnọdụ ndị ezubere ịmeghachi ndị nke ụwa mbụ. Ndị ọkà mmụta sayensị ekwuola ihe dị iche iche si n'okike pụta, bụ́ ndị nwere ike ịkpata ihe ndị a, dị ka àmụ̀mà na ụzarị ọkụ. Ụzọ ndị ọzọ ("metabolism-first" hypotheses) na-elekwasị anya n'ịghọta etu catalysis n'ime usoro kemịkalụ n'ụwa mbụ nwere ike isi nye mkpụrụ ndụ ndị dị mkpa maka imepụta onwe ha. Molekụl organic dị mgbagwoju anya na-apụta na Solar System na na mbara igwe, na ụmụ irighiri ihe ndị a nwere ike inye mmalite ihe maka mmepe nke ndụ na Earth.The biochemistry of life may have begun shortly after the Big Bang, 13.8 ijeri afọ gara aga, n'oge oge obibi mgbe afọ nke eluigwe na ala bụ...  Ajụjụ: Olee ihe e weere dị ka oké ifufe nke na-akpata mmeghachi omume ndị a?
àmụ̀mà