Chịkọta isiokwu ahụ:  A kpọrọ ya ngwá egwú kasị ochie e nwere n'ụwa; ọkpụkpụ nwere oghere abụọ n'ime ya nke o yiri ka ndị Neanderthal ò mere iji na-abụku ndị enyi ha abụ otuto. Ma ugbu a nnyocha e mere na-ekwu na ọ bụghị ngwá ọrụ ma ọlị - kama nke ahụ, ọ bụ nanị ọkpụkpụ nke ụmụ agụ na-ata ma hapụ n'ọgba. Nnyocha ahụ na-egosi na e jiriwo ihe ndị a na-abụghị eziokwu ghọgbuo ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme - n'ezie, "ngwá ọrụ" nile dị otú ahụ e nyere ndị Neanderthal bụ nanị ihe ụmụaka ji egwuri egwu ụmụ anụmanụ na-ata. Otu onye na-eme nchọpụta na-ekwu na 'ọjà ọkpụkpụ' a chọtara na Slovenia abụghị ngwá egwú - kama nke ahụ, ọ na-ekwu na ọ bụ nanị ọkpụkpụ nke anụ ọhịa bea na-ata ma nwee akara ezé. A na-egosi ọkpụkpụ ahụ ebe a, nke e chere na ọ bụ ngwá egwú kasị ochie a chọtara na Europe, n'ihe ngosi na Ljubljana. A chọtara ọkpụkpụ ahụ na July 18, 1995 na Slovenia. Ọ bụ Dọkịta Cajus Diedrich nke Paleo-Logic Independent Institute of Geosciences mere nnyocha ikpeazụ ahụ. N'otu akwụkwọ e bipụtara na Royal Society of Open Science, ọ tụlere ọtụtụ "ngwá egwú" ndị e kwuru na ọ bụ ndị Neanderthal dere ha. Dị ka ndị ọkà mmụta sayensị si kwuo, ọ pụrụ ịbụ na ndị Neanderthal mepụtara ma na-eyi ọla ndị mbụ e nwere n'ụwa n'ihe dị ka afọ 130,000 gara aga. Ndị na-eme nnyocha bụ́ ndị nyochara mkpịsị ụkwụ asatọ e si n'ọdụ ọcha a hụrụ na Krapina, Croatia, nweta kwuru na e ji ha mee ihe e ji eke ihe olu ma ọ bụ mgbaaka. Mkpịsị aka ndị ahụ nwere ọtụtụ akara e bepụrụ, ihe ndị e bepụrụ, na ihe ndị gosiri na ndị Neanderthal, bụ́ ndị biri n'ebe ahụ a chọtara ha, nọ na-eme ka ha na-egbuke egbuke. Ndị ọkà mmụta banyere ihe ndị dị ndụ na Mahadum Kansas na-ekwu na o yiri ka e ji mkpịsị ụkwụ ndị ahụ mee ihe dị ka ọla ihe atụ afọ 80,000 tupu ụmụ mmadụ nke oge a eruo Europe. Ihe ndị a a chọpụtara na-egosi na ndị Neanderthal abụghị ụmụ anụmanụ na-anaghị eche echiche nke ọma, ndị na-anaghịkwa eme ihe ọ bụla, dị ka a na-akọwakarị ha. A na-ekwukarị na otu n'ime ha, bụ́ Divje Babe Flute, bụ ngwá egwú kasị ochie e nwere n'ụwa. A chọtara ọkpụkpụ ụkwụ nke anụ ọhịa bea ahụ, nke nwere oghere abụọ, n'afọ 1995 n'ebe a na-edebe ihe ochie bụ́ Divje Babe, nke dị nso na Cerkno, n'ebe ugwu ọdịda anyanwụ Slovenia. Dọkịta Diedrich kwuru na nyocha ọkpụkpụ ahụ gosiri na oghere ndị ahụ bụ akara ezé, na ọdịdị ahụ bụ...
Onye nchọpụta kwuru na 'ọjà ọkpụkpụ' a hụrụ na Slovenia abụghị ngwá egwú. Kama o kwuru na ọ bụ naanị ọkpụkpụ nke ehi na- ata ata tara. Ọ na-ekwu na ọ bụ ndị hyenas, ọ bụghị ndị Neanderthal, mere ngwá ọrụ nile dị otú ahụ. Ọkpụkpụ ndị ahụ esighị n'oge ndị Neanderthal.