Mezue ahịrịokwu na-esonụ: Agha nke Otumba bụ akụkụ nke akụkọ nke
Ọdịda nke Tenochtitlan, kpọmkwem La Noche Triste. Ndị Spen hapụrụ isi obodo ndị Aztek ma gawa Tlaxcalan, bụ́ ebe ha ga-achọta ndị ha na ha ga-agbakọ aka. Mgbe a nọchibidoro ya n'okporo ụzọ na-eduga n'obodo ahụ, Hernán Cortés gbagara Tlaxcala, otu ndị agha nke ndị Tenocha, Tepaneca, Xochimilco na ndị ọzọ wee gbochie ya. Otú ọ dị, n'agbanyeghị eziokwu ahụ bụ́ na ha ahụworị ịnyịnya, ịhụ ndị ọchịagha Spen n'uwe ndị eze bụ ihe na-awụ akpata oyi n'ahụ́, ebe ọ bụ na ndị agha ahụ ahụtụbeghị nke dị otú ahụ n'ọgụ a na-alụ n'ihu ọha. Agha ahụ were awa anọ ruo mgbe Cortés wakporo otu onye agha aha ya bụ Cihuacóatl Matlatzincatzin, bụ́ onye kasị tozuo etozu na onye a kasị chọọ mma n'ime ndị wakporo ya. Ya na ndị agha iri na atọ wakporo onyeisi ndị agha ahụ ma gbuo ya. Ihe a ha mere mere ka ndị bi n'ebe ahụ gbapụ. Agha a mere ka Otumba bụrụ "La Heroica Otumba". N'agbanyeghị ọnọdụ ọjọọ na mfu dị ukwuu nke ndị agha Spain na ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke ndị agha Aztec, ndị Spain meriri ma nwee ike iru Tlaxcala ka ha hazigharịa. E gburu ihe dị ka ndị Aztek 20,000. Ọ bụ ezie na ọ bụ n'obodo a ka a nọ lụọ agha a, ọ bụ n'ebe a na-akpọ Temalacatitlán ka a lụrụ ya n'ezie.