Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Ihe e dere na ya: Ụfọdụ ndị na-ekwu na ọ ga-abụ Hippocrates matara na ọrịa ụbụrụ na-efe efe dị, o yikwara ka ndị dọkịta dịrị ndụ tupu oge ndị Renaissance, dị ka Avicenna, hà maara banyere ọrịa ụbụrụ. Nkọwa nke ụkwara nta meningitis, nke a na-akpọ mgbe ahụ "dropsy n'ụbụrụ", na-abụkarị nke dọkịta Edinburgh bụ Sir Robert Whytt dere n'otu akụkọ e dere mgbe ọ nwụsịrị nke pụtara na 1768, ọ bụ ezie na e jikọghị ụkwara nta na nje na-akpata ya ruo na narị afọ sochirinụ. O yiri ka ọrịa ụbụrụ na-efe efe ọ̀ bụ ihe na-adịbeghị anya. Nnukwu ọrịa mbụ e dekọrọ edekọ malitere na Geneva na 1805. N'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị, a kọọrọ ọtụtụ ọrịa ndị ọzọ na Europe nakwa na United States, akụkọ mbụ e dekọkwara banyere ọrịa na-efe efe n'Africa pụtara na 1840. Ọrịa na-efe efe n'Africa ghọrọ ihe a na-ahụkarị na narị afọ nke 20, na-amalite site na nnukwu ọrịa na-efe efe na-ekpuchi Nigeria na Ghana na 1905<unk>1908. Akụkọ mbụ nke ọrịa nje bacteria na-akpata ọrịa meningitis bụ nke onye Ọstrịa na-ahụ maka nje bacteria bụ Anton Weichselbaum, onye na 1887 kọwara meningococcus. Ọnwụ site na meningitis dị elu (ihe karịrị 90%) na akụkọ mbụ. N'afọ 1906, e mepụtara antiserum n'ịnyịnya; onye ọkà mmụta sayensị bụ́ onye America bụ́ Simon Flexner mepụtara nke a n'ihu ma belata ọnwụ nke ọrịa meningococcal n'ụzọ dị ịrịba ama. Na 1944, e kwuru na penicillin dị irè n'ọrịa akwara ozi. Ntinye nke ọgwụ mgbochi Haemophilus na ngwụcha narị afọ nke 20 mere ka ọnụ ọgụgụ ndị na-arịa ọrịa ụbụrụ ụbụrụ nke metụtara nje a belata nke ukwuu, na 2002, ihe akaebe pụtara na ọgwụgwọ steroid nwere ike ime ka prognosis nke ọrịa ụbụrụ ụbụrụ nke nje bacteria ka mma. A na-eme emume ụbọchị ọrịa ụbụrụ n'ụwa niile n'ụbọchị iri abụọ na anọ nke ọnwa Eprel kwa afọ.  Ajụjụ: Olee ụdị ọgwụ mgbochi mere ka ọnụ ọgụgụ ndị na-arịa ọrịa ụbụrụ na-ebelata nke ukwuu?
Haemophilus