Chịkọta isiokwu ahụ:  Ndị ọkà mmụta sayensị na-ekwu na otu n'ime ụdị anụmanụ isii ọ bụla pụrụ ịla n'iyi ma ọ bụrụ na anyị emeghị ihe ọ bụla iji lụso mgbanwe ihu igwe ọgụ. Nnyocha ahụ dị mwute na-ekwu na ụmụ anụmanụ nọ n'ihe ize ndụ kasị ukwuu na South America, Australia, na New Zealand. Ọ bụ ezie na otu ìgwè ndị nchọpụta ndị ọzọ ejirila ọmụmụ ihe dị iche gbakwunye na amụma ahụ, nke na-adọ aka ná ntị na anụmanụ ndị dị na mmiri dị nso na North America, Antarctica na New Zealand nwere ike ịnwụ. Ndị ọkà mmụta sayensị na-adọ aka ná ntị na otu n'ime ụdị anụmanụ isii ọ bụla pụrụ ịla n'iyi ma ọ bụrụ na anyị emeghị ihe ọ bụla iji lụso mgbanwe ihu igwe ọgụ, ndị nọkwa n'Ebe Ndịda America, Australia, na New Zealand kasị nọrọ n'ihe ize ndụ. A na-egosi ihe osise nke nnụnụ kākāpō na-anaghị efe efe nke nọ n'ihe ize ndụ, nke sitere na New Zealand. Ndị ọkà mmụta sayensị nọ na Mahadum Connecticut dọrọ aka ná ntị na otu anụmanụ n'ime anụmanụ isii ọ bụla nọ n'ihe ize ndụ nke ikpochapụ, karịsịa n'ógbè ebe ebe obibi na-ebelata ebelata na ihe mgbochi ndị na-egbochi ndị mmadụ ịkwaga ebe ọzọ na-eme ka nsogbu ahụ ka njọ. Dr Mark Urban nyochara data sitere na nnyocha 131 e mere banyere ihe ndị dị ndụ iji ruo ná nkwubi okwu ya ndị na-adịghị mma, bụ́ ndị e bipụtara na magazin bụ́ Science. Ọ na-atụ aro na ọnụ ọgụgụ nke ihe ndị na-anwụ anwụ ga-amụba n'ike n'ike ka okpomọkụ na-arị elu. Ọ bụrụ na ọnọdụ okpomọkụ n'ọdịnihu ejiri nanị ogo abụọ rịa elu ma e jiri ya tụnyere nke a na-enwe tupu oge nkà na ụzụ, ihe ize ndụ nke ikpochapụ ihe ndị dị ndụ ga-esi na pasent 2.8 rịa elu ruo pasent 5.2. Ndị na-eme nchọpụta na Mahadum Connecticut dọrọ aka ná ntị na ụmụ anụmanụ ndị nọ n'ógbè ebe ebe obibi na-ebelata na ebe ndị a na-egbochi ha ịkwaga na-eme ka nsogbu ahụ ka njọ nọ n'ihe ize ndụ ka ukwuu. Antarctica, nke bụ ebe obibi ọtụtụ ụdị penguin (ihe osise) bụ otu n'ime ebe ndị a. Mana ọ bụrụ na okpomoku ụwa na-ejigide usoro ya ugbu a na mmụba nke ogo 4.3, nke ahụ nwere ike ịbawanye na 16 pasent, ka o kwuru. 'Ọ bụrụ na ụwa ejikọtaghị ọnụ ma chịkwaa ikuku gas na-ekpo ọkụ ma anyị ekwe ka ụwa kpoo ọkụ nke ukwuu, anyị ga-eche ọnwụ nke otu n'ime ụdị isii,' Dr Urban gwara BBC. 'Ọtụtụ ụdị ga-enwe ike ịgbanwe ebe ha bi ma soro mgbanwe ihu igwe na-aga n'ihu ebe ndị ọzọ na-agaghị enwe ike n'ihi na ebe obibi ha apụwo n'anya ma ọ bụ n'ihi na ha enweghịzi ike iru ebe obibi ha.'...
Nnyocha abụọ na - adọ aka ná ntị na ịrị elu okpomọkụ pụrụ ikpochapụ ụmụ anụmanụ. Nnyocha nke Mahadum Connecticut na-adọ aka ná ntị na otu n'ime ụdị anụmanụ isii ọ bụla pụrụ ịla n'iyi, karịsịa na South America, Australia, na New Zealand. Nnyocha nke UC Berkeley na-ekwu na anụmanụ ndị dị n'oké osimiri dịka whale ndị dị nso na North America, Antarctica na New Zealand nwere ike ịnwụ.