Chịkọta isiokwu ahụ:  Ọ na-egosi oge mgbe ụwa mepere emepe banyere n'oge Ọchịchịrị ma ụfọdụ n'ime ọha mmadụ kachasị dị ịrịba ama n'ụwa kwụsịrị. Ugbu a, otu ọkọ akụkọ ihe mere eme na-ekwu na ya achọpụtala ihe ọ pụrụ ịbụ ya kpatara ọdịda Ijipt oge ochie na ọdịda nke mmepeanya ndị ọzọ nke Oge Ọla Ọcha. Ọ na-ekwu na 'oké ifufe' nke ọdachi dakwasịrị ha afọ 3,200 gara aga nke mere ka ndị Ijipt oge ochie, ndị Babilọn, ndị Minoan na ndị Mycenians ghara ịnagide ya. Sphinx na pyramid ndị dị na Giza (n'elu) na - egosi ike nke mmepeanya Ijipt oge ochie tupu ọ daa. Ebe ọ bụ na e jikọtara nke ọ bụla n'ime obodo ukwu ndị a, ndakpọ nke otu metụtakwara ndị nke ọzọ, na-akpata mmetụta yiri nke domino, ka Prọfesọ Eric Cline, bụ́ onye nduzi nke Ụlọ Ọrụ Capitol Archaeological Institute nke dị na Mahadum George Washington, na-ekwu. Ọ na-ekwu na usoro nke oké ọkọchị, ụnwụ nri, mgbanwe ihu igwe, ala ọma jijiji, mwakpo na nnupụisi dị n'etiti 1225BC na 1177 BC mere na ngwa ngwa. Dị ka nnyocha na-egosi, Alaeze Ochie nke Ijipt - mgbe e wuru ihe ka ọtụtụ n'osisi pyramid ndị ahụ - dara ihe karịrị afọ 4,200 gara aga n'ihi na o meghị mgbanwe iji kwekọọ n'ọnọdụ ihu igwe. Ndị ọkà mmụta sayensị nyochara pollen ochie na carbon carbon sitere na Naịl nke dị afọ 7,000 iji jikọta oge - ma chọta ihe àmà nke 'oké oké ọkọchị' n'ógbè ahụ. Oké ọkọchị ahụ wetara ọkụ, ụnwụ nri na ọgba aghara obodo na mpaghara ahụ. Mkpụrụ pollen e nwetara site n'ala ala Oké Osimiri Galili enyewokwa ihe àmà yiri nke ahụ na ógbè ahụ tara ahụhụ site n'oké ọkọchị were afọ 150 n'agbata 1250BC na 1100BC. Ndị ọkà mmụta sayensị nọ n'azụ nnyocha ahụ na-ekwu na e nwere mbelata dị ukwuu n'ihe dị ka afọ 1250 TOA n'osisi oak, osisi pine, na osisi carob - ụdị ahịhịa ndị dị n'Oké Osimiri Mediterenian n'oge ngwụsị nke Oge Ọla Ọcha. Ihe ọkụkụ ndị a na-ahụkarị n'ógbè ndị dị n'ọzara bụ́ ndị na-adịghị eme nri amụbawo, ebe osisi oliv - nke bụ́ ihe ọkụkụ a na-akọ n'ubi - belatakwara. N'ịgwa Haaretz okwu, o kwuru, sị: 'N'ụzọ nkịtị, ọ bụrụ na ọdịbendị ezute nanị otu n'ime ọdachi ndị a, ọ pụrụ ịlanarị ya, ma gịnị ma ọ bụrụ na ha nile mere n'otu mgbe ma ọ bụ n'usoro ngwa ngwa. 'Echere m na Oge Ochie nke Ọla Ọcha...
Ọkọ akụkọ ihe mere eme bụ́ Eric Cline nke Mahadum George Washington na - ekwu na ọtụtụ ọdachi ndị mere n' agbata afọ 1225 T.O.A. na 1177 T.O.A. kpatara ọdịda nke ọha mmadụ oge ochie. O kwuru na ebe ọ bụ na ha nile na - adabere n'ebe ibe ha nọ maka ịzụ ahịa, ndakpọ nke otu ọha mmadụ kpatara mmetụta nke domino nke dugara ná mmalite nke Oge Ndị Gbara Ọchịchịrị. O kwuru ihe ndị a n'akwụkwọ ya bụ́ 1177 BC The Year Civilization Collapsed.