Chịkọta isiokwu ahụ:  Ndị na-ahụ maka anụmanụ na-agba ọha na eze ume ka ha na-enyocha nkịta ha maka ikpuru, bụ́ ndị pụrụ ibufe ndị mmadụ ọrịa ndị pụrụ igbu ha. Ịdọ aka ná ntị ha na-abịa mgbe nnyocha e mere chọpụtara na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọkara nke ndị nwe nkịta amaghị na nkịta nkịta pụrụ ibufe ọrịa ndị na-egbu egbu ma ndị mmadụ ma ndị nkịta ndị ọzọ. Ihe karịrị ọkara, pasent 54, kwupụtakwara na ha amaghị na ọrịa Lyme, bụ́ ọrịa nwere ike igbu mmadụ, na-emetụta anụ ụlọ ha nakwa ha onwe ha. Ihe ọmụma banyere ọrịa Lyme na-amụba amụba, a makwaara na ọ na-ebibi ndụ. N'ọnọdụ ndị dị oké njọ, usoro akwara, nkwonkwo na obi pụrụ ịbụ ndị e metọrọ, a pụkwara ịkọwahie mgbaàmà ndị ahụ dị ka ọrịa ndị ọzọ, dị ka ọrịa ogbu na nkwonkwo na ọrịa multiple sclerosis. Ndị na-ahụ maka anụmanụ na-agba ndị mmadụ ume ka ha na-enyocha nkịta ha maka akọrọ, bụ nke nwere ike ibute ọrịa ndị nwere ike igbu mmadụ - dị ka ọrịa Lyme - n'ahụ ụmụ mmadụ. N'aka nke ọzọ, ihe mgbaàmà ndị ahụ pụrụ ịdị nnọọ nro nke na onye ahụhụ butere ọrịa tara pụrụ inwe nanị ihe mgbaàmà yiri nke ahụ́ ọkụ. Akpịrị, nke na-eto n'ebe ahịhịa toro ogologo ma ọ bụ n'ebe ahịhịa na-eto, na-ejikọkarị na deer ma a pụkwara ịhụ ya n'ahụ́ nkịta ọhịa, badgers, òké, nnụnụ nakwa n'ahụ́ anụ ụlọ - ndị na-ebute akpịrị ndị ahụ n'obodo ukwu - nakwa n'ahụ́ ụmụ mmadụ. Ebe ndị ahịhịa juru (gụnyere ogige ntụrụndụ na ubi - nakwa oké ọhịa na ala mepere emepe) bụ ebe ndị o yikarịrị ka nkịta ọhịa hà ga-ebi, ebe ha na-esi n'ebe ha na-ebibu pụọ ma rịgoro n'ebe ha nwere ike ijide anụ ọhịa ndị ọzọ na-agafe agafe. Ọ bụ ya mere e ji ata ọtụtụ ndị mmadụ ahụhụ n'okpuru úkwù. Ebe ọ bụ na a na-atụ anya na oge oyi ga na-adịwanye mmiri mmiri na oge okpomọkụ ga na-adịwanye ọkụ - nke bụ́ ọnọdụ ndị dị mma iji mee ka ikpuru ahụ na-eto eto - nakwa ọnụ ọgụgụ na-arịwanye elu nke anụ ọhịa deer, a na-enwe nchegbu na ọrịa Lyme ga-arịwanye elu. Ọrịa Lyme, ma ọ bụ ọrịa Lyme borreliosis, bụ ọrịa nje na-ebute, bụ́ nke ụmụ ahụhụ na-ebute. Akpịrị bụ ụmụ obere ihe yiri ududo a na-ahụ n'ọhịa nakwa n'ebe ahịhịa juru. Ha na-eri ọbara nnụnụ na nke ụmụ anụmanụ ndị na-enye nwa ara, gụnyere ụmụ mmadụ. A na-ahụ ikpuru ndị na-ebu nje bacteria na-akpata ọrịa Lyme n'akụkụ nile nke UK nakwa n'akụkụ ndị ọzọ nke...
Ndị na-ahụ maka ọgwụgwọ ọrịa anụmanụ amalitela nnukwu ọrụ'Big Tick Project'na-agba ndị nwe ha ume ka ha na-enyocha anụmanụ ha. Ha dọrọ aka na ntị maka mmụba nke ọrịa na-ebute ọrịa na afọ 10 gara aga. Ọkara ndị nwe ụlọ amaghị na ikpuru nwere ike ibunye ndị mmadụ ọrịa Lyme. Ọrịa Lyme pụrụ ịkpata nsogbu nkwonkwo na nke obi ma ọ bụrụ na a gwọghị ya.