Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Ebe e si nweta ya: Louis Pasteur achọpụtalighị ihe na-akpata ịba ma kwuo na e nwere ihe na-akpata ya nke dị nnọọ obere nke na a pụghị iji onyokomita hụ ya. Na 1884, onye France bụ́ ọkà n'ihe banyere ụmụ irighiri ihe ndị dị ndụ bụ́ Charles Chamberland mepụtara ihe nzacha (a maara taa dị ka ihe nzacha Chamberland ma ọ bụ ihe nzacha Pasteur-Chamberland) nke nwere oghere ndị dị ntakịrị karịa nje bacteria. N'ihi ya, o nwere ike isi n'ihe ahụ e ji emepụta mmiri mee ka nje ndị ahụ banye n'ime mmiri ma wepụ ha kpamkpam. Na 1892, onye Russia bụ́ ọkà mmụta ihe ndị dị ndụ bụ́ Dmitri Ivanovsky ji ihe nzacha a mee ihe iji mụọ ihe a maara ugbu a dị ka nje virus na-akpata ụtaba. Nnwale ya gosiri na mkpụrụ osisi ụtaba e gbuturu egbutu nke e si n'osisi ụtaba e butere ọrịa na-ebute ọrịa ka na-ebute ọrịa mgbe a gbasasịrị ya. Ivanovsky tụrụ aro na nje ahụ nwere ike ịbụ nsí nje bacteria na-emepụta kpatara ya, ma ọ gbasoghị echiche ahụ. N'oge ahụ, a na-eche na a ga-ejigide ndị na-ebute ọrịa niile site na nzacha ma too n'ihe na-edozi ahụ - nke a bụ akụkụ nke echiche nje nke ọrịa. Na 1898, onye Netherlands bụ́ ọkà n'ihe banyere ụmụ irighiri ihe bụ́ Martinus Beijerinck mere nnwale ndị ahụ ugboro ugboro ma kwenyesie ike na mmiri ahụ e nyochara nwere ụdị ọhụrụ nke ihe na-akpata ọrịa. Ọ chọpụtara na nje ahụ na-amụba nanị n'ime mkpụrụ ndụ ndị na-ekewa ekewa, ma ebe ọ bụ na nnwale ya egosighị na e ji ụmụ irighiri ihe mee ya, ọ kpọrọ ya contagium vivum fluidum (mkpụrụ ndụ na-agbaze agbaze) ma kpọghachi okwu ahụ bụ́ nje virus. Beijerinck kwenyere na nje virus bụ mmiri mmiri, nke Wendell Stanley mechara kweta, bụ onye gosipụtara na ha bụ ụmụ irighiri ihe. N'otu afọ ahụ Friedrich Loeffler na Paul Frosch gafere nje anụmanụ mbụ - onye na-ebute ọrịa akpịrị na akpịrị (aphthovirus) - site na nzacha yiri nke ahụ. Na mbido narị afọ nke 20, onye Bekee na-ahụ maka nje bacteria bụ Frederick Twort chọpụtara otu nje nke na-ebute nje bacteria, nke a na-akpọ ugbu a bacteriophages (ma ọ bụ phages), na French-Canadian microbiologist Félix d'Herelle kọwara nje ndị, mgbe agbakwunyere na nje bacteria na efere agar, ga-emepụta ebe nje bacteria nwụrụ anwụ. O ji nlezianya mee ka nje virus ndị a gwụsịa ma chọpụta na ndị kasị dị elu...  Ajụjụ: Gịnị bụ aha onye ahụ gosiri Beijerinck na ihe o kwuru abụghị eziokwu?
Wendell Stanley