Chịkọta isiokwu ahụ:  Otu nnyocha ọhụrụ e mere na-egosi na ọ pụrụ ịbụ na ihu igwe na-ekpo ọkụ nyeere ụmụ mmadụ mbụ aka ịbanye n'Ebe Ọdịda Anyanwụ Europe n'ihe dị ka nde afọ 1.4 gara aga. Ndị nchọpụta kweere na ọ bụ oké oyi na oké ọkọchị gbochiri ụmụ mmadụ, bụ́ ndị nna nna anyị mbụ, ịgbasa. Ma ka ihu igwe na-ekpo ọkụ, ha nwere ike isi n'Africa gbasaa ruo Spen, ma mesịa gbasaa na Europe dum. Ndị na-eme nchọpụta na Spen na-ekwu na mgbanwe ihu igwe emetụtala mbata na ọpụpụ nke ụmụ mmadụ. Ruo ihe dị ka otu nde afọ na narị nde anọ gara aga, oké oyi na-atụ n'ebe ahụ nke na o nweghị ebe mmadụ ga-ebi n'ebe ndịda ọwụwa anyanwụ Spen. Ma mgbe ahụ, ihu igwe bịara kpoo ọkụ ruo 13 degrees Celsius (55 degrees F) ma dịkwuo mmiri mmiri. Nke a mere ka ụmụ anụmanụ ndị a na - akpọ hominins (nke a na - ahụ n' ebe a) - ndị nna nna anyị ndị bi n' ebe dị anya - nwee ike ịkwaga n' ebe dị iche iche. Ọ bụ Dr Jordi Agusti nke Catalan Institution for Research and Advanced Studies (ICREA) duziri nnyocha ahụ. E bipụtara ya n'akwụkwọ bụ́ Journal of Human Evolution, akwụkwọ ahụ na-ekwu na mgbanwe ihu igwe emetụtawo ihe onwunwe ndị dịnụ. E nwewo echiche dịgasị iche iche e wepụtara n'ime ọtụtụ afọ banyere ihe ndị nna nna anyị mbụ riri, ma otu nnyocha nke Mahadum Oxford bipụtara n'afọ gara aga kwuru na ya emechaala dozie arụmụka ahụ. Otu nna nna ochie nke mmadụ a maara dị ka <unk>Nutcracker Man<unk> biri na nri nke tiger nuts, ikpuru na igurube, dị ka nnyocha si kwuo. Ndị ọkà mmụta sayensị kweere na ihe oriri a na-akọwa ihe mere onye ikwu nke hominin oge ochie, nke a kpọrọ Paranthropus boisei, bụ́ nke biri n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Africa n'agbata afọ 2.4 na 1.4 nde gara aga, ji nwee agbà ndị siri ike n'ụzọ pụrụ iche na nnukwu ezé ndị dị larịị. Ihe mere e ji kwuo nke a bụ n'ihi ihe a chọpụtara n'ebe a na-akpọ Barranco León, nke dị n'ebe a na-akpọ Guadix-Baza Basin, n'ebe ndịda ọwụwa anyanwụ Spen. N'ebe a, a hụwo ngwá ọrụ ndị dị mfe nke ndị Oldowan, bụ́ ndị e jikọtara ha na ndị mbụ a maara bụ́ ndị dịrị ndụ otu nde afọ na narị nde anọ gara aga, ka akwụkwọ bụ́ Popular Archaeology kọrọ. Ma ha enweghị ike ịkwaga n'ógbè a ruo mgbe ọnọdụ dị mma. Ndị nchọpụta ahụ kwuru na oge Pleistocene mbụ (oge dị site na 2.59 nde ruo 11,700 afọ gara aga) bụ nke ihu igwe jụrụ oyi ma kpọọ nkụ. Nke a <unk>nwere ike igbochi nhazi nke mpaghara a site n'aka ndị mbụ hominin...
Ndị na- eme nchọpụta na Spen kwuru na ọ bụ mgbanwe ihu igwe mere ka ndị mmadụ na- akwagharị. Ruo ihe dị ka otu nde afọ na narị nde anọ gara aga, ezigbo oyi na - atụ ebe ahụ nke mere na o nweghị ebe mmadụ ga - ebi n' ebe ndịda ọwụwa anyanwụ Spen. Ma, ka oge na - aga, okpomọkụ bịara ruo 13 degrees Celsius, mmiri ana - ezokwa ebe niile. Nke a mere ka ụmụ mmadụ - ndị nna nna anyị ochie nọ n' ebe dị anya - nwee ike ịkwaga n' ógbè ndị ọhụrụ.