Chịkọta isiokwu ahụ:  Gaa n'ebe okpomọkụ taa, ị ga-ahụkwa ebe okpomọkụ na-adịkarị na ya kwa afọ bụ 30°C (85°F). Ma ọ bụrụ na ị gaa ebe ahụ n'ihe dị ka ijeri afọ abụọ na narị nde anọ gara aga, o yikarịrị ka ị gaara anọ n'ebe okpomọkụ dị ka nke dị n'Arctic, nke na-agbadata na -40 Celsius. Ozizi a a na-akpọ "Snowball Earth" na-egosi na mbara ala anyị bụbu nke kpụkọrọ akpụkọ - ọ pụkwara inwe ihe ọ pụtara n'ịchọta ndụ n'ụwa ndị ọzọ kpụkọrọ akpụkọ dị ka Europa na Enceladus. Otu ọkà mmụta sayensị nke Mahadum Cologne duziri nnyocha nke tụrụ aro otu echiche ọhụrụ. Ọ na-atụ aro na okpomọkụ dị na equator nke ụwa bụ -40°C (-40°F) 2.4 ijeri afọ gara aga (ihe osise nke onye na-ese ihe na-egosi). A maghị ihe mere oyi ji kpọọ ụwa dum kpọnwụrụ akpọnwụ. Ma o nwere ike inwe ihe ọ pụtara maka ịchọta ndụ n" ọnwa ndị kpụkọrọ akpụkọ dị ka Europa. E bipụtara nnyocha ahụ, nke Dr Daniel Herwartz nke Mahadum Cologne duziri, n'akwụkwọ bụ́ Proceedings of the National Academy of Sciences. Ọ na-egosi na ụwa dum nọ n'okpuru "oké oyi kpọnwụrụ", ebe oké osimiri na-aghọ ice dị mita 300 n'ịdị arọ. Nke a pụtara na, ọ bụrụ na ihe ndị dị ndụ ga-adịgide ndụ n'oge ahụ, o yikarịrị ka ha gaara anọgidewo na mmiri n'ime ime ala, n'okpuru ájá a kpụkọrọ akpụkọ. N'ụwa ndị ọzọ dị n'usoro mbara igwe anyị, dị ka Europa, anyị na-ahụ ájá kpụkọrọ akpụkọ yiri nke ahụ - anyị jikwa nnọọ n'aka na ya onwe ya nwekwara oké osimiri mmiri mmiri n'okpuru ala. Ụwa a kpọnwụrụ akpọnwụ, nke yiri ụwa, nke na-agba gburugburu nanị otu n'ime kpakpando abụọ pụrụ ime ka ohere anyị nwere ịchọta ndụ ndị ọzọ dịkwuo mma. Ụwa a, nke dị puku afọ ìhè atọ site n'ụwa, ji okpukpu abụọ karịa ụwa n'ibu, ọ dịkwa ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ n'otu ebe ahụ ụwa dị n'ebe anyanwụ dị. Aha kpakpando a bụ OGLE-2013-BLG-0341LBb, nke na-enwusi ike okpukpu 400 karịa anyanwụ. A kọwaala ya dịka ụdị ndụ nke ụwa ice Hoth gosipụtara na Star Wars sequel The Empire Strikes Back. Ma, ndị na-enyocha mbara igwe na Mahadum Ohio State kwuru na ọ bụrụ na e nwere planet nke na-agba kpakpando yiri anyanwụ gburugburu, ọ ga-abụ na ọ nọ n'ebe a na-akpọ 'ebe ndị mmadụ nwere ike ibi,' bụ́ ebe e nwere ike inwe mmiri na ihe ndị ọzọ dị ndụ. Ma dabere na...
Ọkà mmụta sayensị nke Mahadum Cologne duziri nnyocha na-atụ aro echiche ọhụrụ. Ọ na-egosi na okpomọkụ dị na equator bụ -40oC 2.4 ijeri afọ gara aga. A maghị ihe mere oyi ji kpọọ ụwa dum ọkụ. Ma o nwere ike inwe ihe ọ pụtara maka ịchọta ndụ n" ọnwa ndị kpụkọrọ akpụkọ dị ka Europa.