Chịkọta isiokwu ahụ:  Ha nyere anyị ụlọ mposi, mmanya, ọwa mmiri na okporo ụzọ, ma o yiri ka ndị Rom nyekwara anyị ihe ọzọ e tinyere na ndepụta ahụ - ụkwara nta. Ndị na-eme nnyocha achọpụtawo DNA nje nke ụdị ọrịa dị iche iche site n'ahụ́ ndị e mere ka ha nwụọ bụ́ ndị a chọtara n'ime otu ụlọ chọọchị dị n'obodo Vác dị na Hungary. Ha chọpụtara ụdị nje bacteria 14 dị iche iche nke TB bụ́ ndị butere ozu asatọ n'ili ahụ ma chọpụta na ha nile sitere n'otu ebe. Ọkpụkpụ nke Terézia Hausmann dị afọ 28 (n'elu) nke a chọtara n'ime narị afọ nke 18 n'ụlọ nzuzo nke ụlọ ụka Dominican dị na Vác, Hungary, so n'ime ndị ndị nchọpụta chọpụtara na ha butere ụkwara nta. Ha na-ekwu na ụdị ụkwara nta nile ha chọtara sitere n'otu nje nke malitere ibunye ndị mmadụ ọrịa ná ngwụsị nke oge ndị Rom. Prọfesọ Mark Pallen, bụ́ ọkà n'ihe banyere mkpụrụ ndụ ihe nketa na Mahadum Wọwik, bụ́ onye duziri nchọpụta ahụ, kwuru, sị: 'Site n'igosi na e nwere ike ịmata kpọmkwem ụdị mkpụrụ ndụ ihe nketa dị iche iche n'oge ochie, anyị achọpụtala na e nwere ụdị mkpụrụ ndụ ihe nketa nke na-anọchi anya ọrịa na-efe efe nke kpara mkpamkpa na Yurop kemgbe oge ochie.' Ọ dịla anya ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme kụziri na ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ọrịa ndị dị ka ụkwara nta, bụ́ nke ndị Europe na-eme nchọpụta butere n'Ebe Ọdịda Anyanwụ Ụwa, kpochapụrụ ọnụ ọgụgụ ndị bi n'America. Ma otu echiche ọhụrụ na-atụ aro na ọ pụrụ ịbụ n'ezie na ọ bụ mbata nke nnụnụ seal na ọdụm mmiri kpatara ya. Ndị ọkà mmụta sayensị kweere na ọ bụ ụmụ anụmanụ ndị bi n'oké osimiri butere ọrịa ahụ na South America, bụ́ ebe ọ gbasaruru - ogologo oge tupu Christopher Columbus erute na 1492. Ọ bụ ezie na e nwere atụmatụ dịgasị iche iche, a na-eche na pasent 95 nke nde mmadụ 20 bi n'Amerịka tupu ndị Europe erute, nwụrụ n'ihi "ọrịa ọhụrụ" ndị ndị na-eme nchọpụta butere. Ndị ọkà mmụta banyere mkpụrụ ndụ ihe nketa bụ́ Anne Stone nke Mahadum Arizona State na Johannes Krause nke Mahadum Tubingen dị na Germany amụwo genome nke ụkwara nta nke Mycobacterial tupu oge Columbian. Ndị ọkà mmụta ahụ nyochara DNA TB site n'ọkpụkpụ ndị dị otu puku afọ na Peru nakwa site n'ihe atụ ndị ọzọ ma jiri ha tụnyere genome nke oge a. Ha chọpụtara njikọ doro anya n'agbụrụ TB n'anụmanụ...
A chọtara ihe karịrị ozu 200 a kpọnwụrụ akpọnwụ n'otu ọnụ ụlọ e zoro ezo nke chọọchị Dominican dị n'obodo Vác dị na Hungary mgbe a na - arụzi ya. Ndị ọkà mmụta banyere mkpụrụ ndụ ihe nketa bụ́ ndị ndị ọkà mmụta sayensị nọ na Mahadum Warwick duziri nyochara ihe ndị e si n' ozu mmadụ iri abụọ na isii ahụ nweta ma chọpụta na ụkwara nta gburu mmadụ asatọ n' ime ha. Ha chọpụtara DNA nke ụdị nje TB dị iche iche dị iri na anọ n' ahụ́ ndị ahụ e gburu egbu. Nnyocha e mere gosiri na ụdị nile ahụ sitere n'otu ụdị nke malitere ịkpata ọrịa n'oge alaeze ukwu Rom n'agbata afọ 396 O.A. na afọ 470 O.A.