Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Nkọwa: Òtù Ahụ Ike Ụwa na-eme atụmatụ na ka ọ na-erule afọ 2010, e nwere nde mmadụ 208 bụ́ ndị aṅụrụma n'ụwa nile (pasent 4.1% nke ndị bi n'ụwa gaferela afọ 15). Nsogbu nke iji ọgwụ ọjọọ eme ihe bụ nnukwu nsogbu ahụ ike ọha na eze nke ọtụtụ mba na-eche ihu. "Ihe a na-ejikarị eme ihe n'ụzọ na-ezighị ezi ma ọ bụ nke e ji eme ihe n'ụzọ na-ezighị ezi n'ebe ndị ọrịa na-abịa ịnara ọgwụgwọ nọ bụ mmanya na-aba n'anya". Na United Kingdom, ọnụ ọgụgụ ndị 'na-aṅụ mmanya na-aba n'anya' bụ ihe karịrị nde 2.8 na 2001. Ihe dị ka pasent 12 nke ndị toro eto nọ n'America enwewo nsogbu nke ịṅụbiga mmanya ókè n'oge ụfọdụ ná ndụ ha. Na United States na n'Ebe Ọdịda Anyanwụ Europe, pasent 10 ruo 20 nke ndị ikom na pasent 5 ruo 10 nke ndị inyom ga-eru ihe ndị a chọrọ maka ịbụ ndị aṅụrụma n'otu oge ná ndụ ha. Estonia nwere ọnụọgụ kachasị elu nke ọnwụ site na mmanya na Europe na 2015 na 8.8 kwa 100,000 ndị bi. Na United States, 30% nke ndị mmadụ nabatara n'ụlọ ọgwụ nwere nsogbu metụtara mmanya na-aba n'anya. N'etiti ndị ọrụ ahụike na ndị ọkà mmụta sayensị, enwere nkwekọrịta sara mbara banyere ị alcoholụ mmanya na-aba n'anya dị ka ọnọdụ ọrịa. Dị ka ihe atụ, Òtù Ahụ Ike nke America na-ewere mmanya na-aba n'anya dị ka ọgwụ ọjọọ ma na-ekwu na "ịṅụ ọgwụ ọjọọ bụ ọrịa ụbụrụ na-adịghị ala ala, nke na-alaghachi azụ bụ́ nke a na-ahụkarị site n'ịchọ na iji ọgwụ ọjọọ eme ihe n'ụzọ gabigara ókè n'agbanyeghị ihe ndị na-esi na ya apụta bụ́ ndị na-abụkarị ndị na-ebibi ihe. Ọ na-esite n'ihe ndị dị mgbagwoju anya na-eme ka mmadụ ghara inwe nchebe n'ụzọ anụ ahụ́, ihe ndị na-eme gburugburu ya, na ihe ndị na-eme ka mmadụ na-etolite etolite (dị ka ihe atụ, otú ụbụrụ si etolite)." Ịṅụ mmanya na-aba n'anya bụ ihe a na-ahụkarị n'etiti ndị ikom, ọ bụ ezie na, n'iri afọ ndị na-adịbeghị anya, ọnụ ọgụgụ ndị inyom na-aṅụ mmanya na-aba n'anya amụbawo. Ihe àmà ndị e nwere ugbu a na-egosi na n'ebe ndị ikom na ndị inyom nọ, ọ bụ mkpụrụ ndụ ihe nketa na-ekpebi pasent 50 ruo 60 nke aṅụrụma, na-ahapụ pasent 40 ruo 50 maka mmetụta nke gburugburu ebe obibi. Ihe ka ọtụtụ ná ndị aṅụrụma na-aghọ ndị aṅụrụma mgbe ha nọ n'afọ iri na ụma ma ọ bụ mgbe ha toruru ogo mmadụ. Pasent 31 nke ụmụ akwụkwọ kọleji na-egosi ihe àmà nke iji ihe ọṅụṅụ na-aba n'anya eme ihe n'ụzọ na-ezighị ezi, ebe pasent 6 na-adabere n'ihe ọṅụṅụ na-aba n'anya. N'okpuru nkọwa ọhụrụ DSM nyere banyere ndị aṅụrụma, nke ahụ pụtara na ihe dị ka pasent 37 nke ụmụ akwụkwọ kọleji pụrụ iru ihe ndị a chọrọ.  Ajụjụ: Gịnị ka ụlọ ọrụ ahụ na-ahụ maka ọgwụgwọ ọrịa na-ewere dị ka ọgwụ?
mmanya na-aba n'anya