Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Nkọwa: Ọrịa ụkwara nta (TB) bụ ọrịa na-efe efe nke nje Mycobacterium tuberculosis (MTB) na-akpatakarị. Ọrịa ụkwara nta na-emetụtakarị akpa ume, ma ọ pụkwara imetụta akụkụ ahụ ndị ọzọ. Ihe ka ọtụtụ n'ọrịa ndị na-efe efe enweghị mgbaàmà, n'ọnọdụ dị otú ahụ, a na-akpọ ya ụkwara nta na-adịghị apụta ìhè. Ihe dị ka pasent 10 nke ọrịa ndị na- adịghị apụta apụta na- emesị ghọọ ọrịa na- arụ ọrụ nke, ọ bụrụ na a gwọghị ya, na- egbu ihe dị ka ọkara nke ndị butere ya. Mgbaàmà ndị a na-ahụkarị nke ụkwara nta na-arụ ọrụ bụ ụkwara na-adịghị ala ala nke na-esochi nsị ọbara, ahụ́ ọkụ, ọsụsọ abalị, na ịdị arọ nke ahụ́. N'oge gara aga, a na-akpọ ya "iri ihe" n'ihi otú o si eme ka mmadụ ghara ibu ibu. Ọrịa nje nke akụkụ ahụ ndị ọzọ pụrụ ịkpata ọtụtụ mgbaàmà. Ọrịa ụkwara nta na-agbasa site n'ikuku mgbe ndị nwere ụkwara nta na-arụ ọrụ n'akpa ume ha na-asụ ụkwara, na-asụ nsị, na-ekwu okwu, ma ọ bụ na-ete aka. Ndị bu ụkwara nta na-adịghị apụta apụta adịghị ekesa ọrịa ahụ. Ọrịa na- efe efe na- arịakarị ndị bu nje HIV/AIDS na ndị na- ese siga. A na-achọpụta ọrịa ụkwara nta na-arịa mmadụ site n'igosi ya foto ụbụrụ, nakwa site n'iji onyokomita enyocha ya, nakwa site n'iji mmiri ọgwụ ndị dị n'ahụ mmadụ mee ihe. Ịchọpụta ọrịa ụkwara nta na-adịghị apụta ìhè na-adabere na nyocha akpụkpọ ahụ (TST) ma ọ bụ nyocha ọbara. Mgbochi TB gụnyere nyocha ndị nọ n'ihe ize ndụ dị elu, nchọpụta na ọgwụgwọ oge mbụ nke ikpe, na ịgba ọgwụ mgbochi nje bacillus Calmette-Guérin (BCG). Ndị nọ n'ihe ize ndụ dị ukwuu gụnyere ndị nọ n'ezinụlọ, ndị nọ n'ebe ọrụ, na ndị ha na ndị na-arịa ụkwara nta nọ n'ọnọdụ ka mma na-akpakọrịta. Ọgwụgwọ na- achọ iji ọgwụ nje eme ihe ugboro ugboro ruo ogologo oge. Mgbochi ọgwụ nje bụ nsogbu na-arịwanye elu na-arịwanye elu nke ọtụtụ ọgwụ na-eguzogide ọgwụ ụkwara nta (MDR-TB) na ụkwara nta na-eguzogide ọgwụ (XDR-TB). Ugbu a, a na-eche na otu ụzọ n'ụzọ anọ nke ndị bi n'ụwa bu nje TB. Ọrịa ọhụrụ na- ebute ihe dị ka 1% nke ndị bi na ya kwa afọ. N'afọ 2017, e nwere ihe karịrị nde mmadụ iri na-arịa ụkwara nta nke mere ka nde mmadụ 1.6 nwụọ. Nke a na-eme ka ọ bụrụ ihe kasị akpata ọnwụ n'ihi ọrịa na-efe efe. Ihe karịrị pasent 95 nke ọnwụ ndị a mere ná mba ndị ka na-emepe emepe, ihe karịrị pasent 50 n'ime ha mere n'India, China, Indonesia, Pakistan, na Philippines. Ihe ahụ...  Ajụjụ: Olee otú e si achọpụta na mmadụ bu ụkwara nta?
X-ray nke obi, nakwa nnyocha microscopic na ọdịbendị nke mmiri ahụ