Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Njem: Ihe akaebe mbụ nke ọnụnọ mmadụ na mpaghara Peruvian bụ ihe dịka 9,000 BC. Ndị Andean na-adabere n'ọrụ ugbo, na-eji usoro ndị dị ka ịgbara mmiri na terracing; ịkpa camellid na ịkụ azụ dịkwa mkpa. Nhazi dabere na mmeghachi omume na nkesa n'ihi na ọha mmadụ ndị a enweghị echiche nke ahịa ma ọ bụ ego. Obodo kachasi ochie a maara na Peru, Norte Chico, mere nke ọma n'akụkụ ụsọ oké osimiri Pacific n'agbata afọ 3,000 na 1,800 BC. Ọganihu ndị mbụ a sochiri ọdịbendị ndị ọkà mmụta ihe ochie nke mepụtara n'ụzọ dị ukwuu gburugburu mpaghara ụsọ oké osimiri na Andean n'ofe Peru. Ọdịbendị Cupisnique nke mere nke ọma site n'ihe dị ka 1000 ruo 200 BC n'akụkụ ihe bụ ugbu a n'ụsọ oké osimiri Pacific nke Peru bụ ihe atụ nke mmalite ọdịbendị Inca.  Ajụjụ: Gịnị ka ndị mbụ bịara biri na Peru mere?
ọrụ ugbo