Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Ebe a na-agafe agafe: Ndị na-eme nchọpụta na-eji ígwè okwu a na-akpọ hydrophone (nke ndị agha na-ejikarị achọpụta ebe ụgbọ mmiri na-akwọ ụgbọ mmiri na-akwọ) eme nchọpụta iji mata kpọmkwem ebe a na-anụ ụda whale. Usoro ha na-ejikwa eme ihe na-eme ka ha nwee ike ịchọpụta otú ụda si eru n'oké osimiri. Nnyocha Dr. Christopher Clark nke Mahadum Cornell mere site n'iji ihe ọmụma ndị agha mee ihe gosiri na ụda whale na-aga ọtụtụ puku kilomita. Ọ bụghị naanị na ihe ndị ahụ e gwupụtara na-enyere ndị na-eme nchọpụta aka ịmata otú e si emepụta abụ, kama, ha na-enyekwara ha aka ịmata otú azụ̀ ndị a si aga ebe ha na-aga n'oge ha na-abụ abụ. Otu nchọpụta dị mkpa e mere bụ na n'usoro a na-akpọ mmetụta Lombard, whale na-agbanwe abụ ha iji mee ka mkpọtụ ha na-eme n'ebe ha na-anọ belata. Ọzọkwa, e nwere ihe akaebe na anụnụ anụnụ whale na-akwụsị imepụta oku D na-achọ nri ozugbo a na-arụ ọrụ sonar nke etiti, ọ bụ ezie na ụda ụda sonar (1<unk>8 kHz) karịrị oke ụda ha (25<unk>100 Hz).Tupu iwebata mmepụta mkpọtụ mmadụ, Clark na-ekwu na mkpọtụ nwere ike si n'otu akụkụ nke oke osimiri gaa n'akụkụ nke ọzọ, na-ekwenye na echiche dị afọ iri atọ na-ata ụta maka nnukwu mbupu. Nnyocha ya na-egosi na mkpọtụ ụgbọ mmiri na-eme na gburugburu ebe obibi na-amụba okpukpu abụọ kwa afọ iri. Nke a na-ebelata ebe a na-anụ ụda whale. Ndị na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na-atụ egwu na ọrụ ụgbọ mmiri ndị dị otú ahụ na-eme ka ụmụ anụmanụ ahụ na-enwe nchekasị gabiga ókè, na-emekwa ka o siere ha ike ịchọta onye ha ga-alụ. N'afọ iri gara aga, e mepụtala ọtụtụ ụzọ dị irè e si eji ígwè ọrụ eme ihe, dị ka iji ígwè ọrụ na-enyocha ihe ndị na-egosi na e nwere ihe na-eme, iji ígwè ọrụ na-amụ ihe, nakwa iji ígwè ọrụ na-achọpụta ma na-ekewa ụdị olu whale na-ekwu.  Ajụjụ: Ego ole ka mkpọtụ na-abawanye n'ime afọ iri?
okpukpu abụọ