Chịkọta isiokwu ahụ:  Ime ka mkpụrụ ndụ ihe nketa nke ihe ọkụkụ na ihe ọkụkụ gbanwee DNA ha abụwo ihe na-akpata oké arụmụka n'afọ ndị na-adịbeghị anya. Ma nnyocha ọhụrụ e mere achọpụtawo na ọ pụrụ ịbụ na Nne Nature na-eme nri GM nke ya, dị ka a chọpụtara na poteto na-eme mgbanwe n'ọdịdị ya n'onwe ya. O yikwara ka nke a ọ̀ nọwo na-eme kemgbe ọtụtụ puku afọ, nke pụtara na ụmụ mmadụ eriwo nri ndị a gbanwere mkpụrụ ndụ ihe nketa n'amaghị ama ruo ogologo oge karịa ka ha chere. Ndị ọkà mmụta sayensị nọ na Belgium na-ekwu na poteto ụtọ nile (ihe osise e sere ebe a) nwere 'DNA si mba ọzọ.' Agrobacterium bacteria dị n'ihe ọkụkụ na-agbanwerịta mkpụrụ ndụ ihe nketa n'etiti ụdị dị iche iche. Nke a na-eme ka poteto dị ụtọ bụrụ'mmiri a gbanwere mkpụrụ ndụ ihe nketa'. Ụmụ mmadụ erikwala ya ruo ọtụtụ puku afọ. Nchọpụta dị ịrịba ama e mere banyere "DNA si mba ọzọ" n'ihe ọkụkụ ahụ na-egosi na o nwere ụdị ihe e ji mkpụrụ ndụ ihe nketa mee bụ́ nke sitere n'okike (GMO). Ọ bụ ndị ọkà mmụta sayensị si Mahadum Ghent dị na Belgium na International Potato Institute (CIP) mere nnyocha ahụ. Poteto dị ụtọ bụ otu n'ime ihe ọkụkụ nri kachasị mkpa maka oriri mmadụ, ọkachasị na Sub-Sahara Africa, akụkụ ụfọdụ nke Eshia na agwaetiti Pacific. Ọ bụ otu n'ime ihe ọkụkụ ndị mbụ a zụlitere na nchọpụta ndị ọkà mmụta ihe ochie na-achọpụta n'ọgba nke Cholca Canyon na Peru nke dị afọ 8,000 ruo 10,000. N'agbanyeghị aha ya, poteto adịghị ka poteto; anyị na-eri mkpụrụ poteto, ebe a na-eri isi poteto. A na-eri akụkụ ndị ọzọ nke poteto, dị ka akwụkwọ ya. Ọ bụghị nke mbụ a na-achọta ihe ndị sitere n'okike e ji mkpụrụ ndụ ihe nketa mee, ma ọ bụ nke mbụ a na-achọta ha na poteto ụtọ - nke bụ́ otu n'ime ihe ọkụkụ ndị bụ́ isi a na-akọ. Ndị nchọpụta ahụ kwukwara na ụdị mkpụrụ ndụ ihe nketa a dị n'ime poteto ndị dị n'ebe niile n"ụwa. Ọmụmụ ihe ahụ lekwasịrị anya na nje bacteria a na-akpọ Agrobacterium, nke a na-akpọ mgbe ụfọdụ "njikwa mkpụrụ ndụ ihe nketa nke okike". A maara na ọ na-eme ihe a na-akpọ "mmịnyefe mkpụrụ ndụ ihe nketa n'ụzọ kwụ ọtọ", bụ́ nke na-agụnye ịgbanwere mkpụrụ ndụ ihe nketa n'etiti ụdị dị iche iche - n'adịghị ka mmịnyefe mkpụrụ ndụ ihe nketa nkịtị n'ime otu ụdị. Agrobacterium bụ ọkachamara n'ịnyefe akụkụ nke DNA ya, nke a na-akpọ T-DNA, n'ime osisi - ọ bụkwa...
Ndị ọkà mmụta sayensị nọ na Belgium na-ekwu na 'DNA si mba ọzọ' dị ná mkpụrụ osisi sweet potato nile Agrobacterium bacteria dị na ihe ọkụkụ na-agbanwerịta mkpụrụ ndụ ihe nketa n'etiti ụdị dị iche iche. Nke a na-eme ka poteto dị ụtọ bụrụ'mmiri e ji mkpụrụ ndụ ihe nketa mee' Ụmụ mmadụ erikwala ya ruo ọtụtụ puku afọ.