Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  N'ụzọ: Edwin Klebs bụ onye mbụ chọpụtara nje bacteria n'ụzọ iku ume nke ndị nwụrụ n'ọrịa oyi baa n'afọ 1875. Ọrụ mbụ e mere iji mata nje bacteria abụọ na-akpata ọrịa, Streptococcus pneumoniae na Klebsiella pneumoniae, bụ nke Carl Friedländer na Albert Fraenkel rụrụ n'afọ 1882 na 1884. Ọrụ mbụ Friedländer rụrụ mere ka a mata otú e si eji ntụpọ Gram eme ihe, bụ́ ihe dị mkpa a na-eji eme nnyocha n'ụlọ ọgwụ taa iji mata nje bacteria na otú e si eji ha eme ihe. Akwụkwọ Christian Gram kọwara usoro ahụ na 1884 nyere aka ịmata ọdịiche dị n'etiti nje bacteria abụọ ahụ, ma gosipụta na ọ bụ ihe karịrị otu microorganism nwere ike ịkpata oyi baa. Sir William Osler, nke a maara dị ka "nna nke ọgwụ ọgbara ọhụrụ", nwere ekele maka ọnwụ na nkwarụ nke oyi baa kpatara, na-akọwa ya dị ka "onye isi nke ndị nwụrụ anwụ" na 1918, ebe ọ bụ na o meriela ụkwara nta dị ka otu n'ime isi ihe na-akpata ọnwụ n'oge a. Ọ bụ John Bunyan chepụtara okwu a na mbụ na-ekwu maka "iri nri" (ọrịa ụkwara nta). Osler kọwakwara ụkwara nta dị ka "enyi nke agadi nwoke" dịka ọnwụ na-adịkarị ngwa ngwa ma na-enweghị mgbu mgbe enwere ụzọ dị nwayọ ma na-egbu mgbu nke ịnwụ. Ọtụtụ mmepe na 1900s mere ka nsonaazụ nke ndị nwere ọrịa oyi baa uru. Site n'ọbịbịa nke penicillin na ọgwụ nje ndị ọzọ, usoro ịwa ahụ nke oge a, na nlekọta kpụ ọkụ n'ọnụ na narị afọ nke 20, ọnụ ọgụgụ ndị na-anwụ n'ihi oyi baa n'akpa ume, bụ́ nke na-eruwo ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ pasent 30, belatara n'ike n'ike ná mba ndị mepere emepe. A malitere ịgba ụmụ ọhụrụ ọgwụ mgbochi ọrịa Haemophilus influenzae ụdị B na 1988 ma mee ka ọnụ ọgụgụ ndị na- arịa ya belata n" ụzọ dị ịrịba ama n" oge na- adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị. A malitere ịgba ndị okenye ọgwụ mgbochi ọrịa Streptococcus pneumoniae na 1977, ma malite ịgba ụmụaka ọgwụ mgbochi ọrịa na 2000, nke mere ka ọnụ ọgụgụ ndị a na- arịa ọrịa belata.  Ajụjụ: Olee ụdị ọgwụ penicillin bụ?
ọgwụ nje