Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  N'ihe ka n'ọnụ ọgụgụ n'echiche ndị e nwere ruo na narị afọ nke iri na asatọ, a kọwara ìhè dị ka nke ụmụ irighiri ihe mejupụtara. Ebe ọ bụ na ihe atụ nke ụmụ irighiri ihe enweghị ike ịkọwa ngwa ngwa maka ntụgharị, ntụgharị na birefringence nke ìhè, René Descartes (1637), Robert Hooke (1665), na Christiaan Huygens (1678) tụrụ aro ka e nwee echiche ebili mmiri nke ìhè; Otú ọ dị, ihe atụ nke ụmụ irighiri ihe nọgidere na-achịkwa, n'ihi mmetụta nke Isaac Newton. Na mmalite narị afọ nke iri na itoolu, Thomas Young na August Fresnel gosipụtara n'ụzọ doro anya na nnyonye anya na mgbasa nke ìhè na site na 1850 a nabatara ụdị ebili mmiri n'ozuzu ya. N'afọ 1865, James Clerk Maxwell buru amụma na ìhè bụ ebili mmiri electromagnetic - nke e gosipụtara n'ụzọ nnwale na 1888 site na nchọpụta Heinrich Hertz nke ebili mmiri redio - yiri ka ọ bụ ihe ikpeazụ na-eme ka ihe atụ nke ìhè.  Ajụjụ: gịnị mere ihe atụ nke ụmụ irighiri ihe ji ka bụrụ ihe a na-ahụkarị?
n'ihi mmetụta nke Isaac Newton