Chịkọta isiokwu ahụ:  Ha lara n'iyi n'ụwa ihe dị ka afọ 40,000 gara aga mgbe ha lanarịrị ọtụtụ narị puku afọ site n'ọtụtụ oge ice ikpeazụ. Ugbu a, ndị nnyocha kweere na ha pụrụ ịchọpụtawo ihe pụrụ ịbụwo ihe so kpata ọnwụ nke ndị Neanderthal - ha amachaghị ịchịkwa ọkụ. Otu ìgwè ndị ọkà mmụta ihe ochie nọ na Mahadum Boston na Mahadum Bath kweere na nke a pụtara na ọ pụrụ ịbụ na ha furu ụzọ mgbe ụmụ mmadụ nke oge a si Africa bịa. Ndị Neanderthal, dị ka ihe e wughachiri n'elu nke e gosiri n'Ebe Ndebe Ihe Ochie nke Akụkọ Ihe Mere Eme nke London, nwere ike ịnwụcha n'ihi na ha enweghị ike inweta ume dị ukwuu site n'ihe oriri ha dị ka ụmụ mmadụ nke oge a bụ́ ndị ji ọkụ eme ihe. Ha ji kọmputa mee ihe atụ nke ike ndị Neanderthal gaara enweta site n'ihe oriri ha n'esighị ya n'ọkụ ma e jiri ya tụnyere ụmụ mmadụ ndị siri nri. Ha chọpụtara na ọ bụrụ na e nweghị ọkụ, ike otu ìgwè ndị Neanderthal ga-eji arụ ọrụ ga-ebelata - ihe ha ga-eji arụ ọrụ n'otu afọ ga-eruru mmadụ iri na abụọ na-arụ ọrụ n'otu afọ. A na-egosikarị ha dị ka ndị na-enweghị uche na-enweghị uche, ma ndị Neanderthal emeghị ka ha nwụọ n'ihi enweghị ụbụrụ ha. Kama nke ahụ, ndị ọkà mmụta sayensị kweere na o yikarịrị ka ha lara n'iyi n'ihe dị ka afọ 40,000 gara aga n'ihi na ha na ndị nna nna anyị ochie nke oge a na-agwakọta ma na-emekọ ihe. Nnyocha e nyochara ihe ndị mgbe ochie e gwupụtara n'ala n'ihe dị ka narị puku afọ abụọ gara aga mere ka a ghara ikwere n'ihe ndị na-abụghị eziokwu e kwuru banyere ndị Neanderthal, meekwa ka a mata na ha nwere ọgụgụ isi karịa ka a na-echekarị. Ọtụtụ ndị nchọpụta kweere na ọdịiche dị n'etiti ụdị mmadụ abụọ ahụ ezughị ezu n'onwe ya iji kọwaa ọdịda nke ndị Neanderthal. A chọpụtawo na ndị Neanderthal na-eji nkume emepụta ngwá ọrụ, ọbụnakwa na-emepụta ọla. A na-eji mkpịsị ụkwụ asatọ e si n'ọbọ ọcha nke ugo a hụrụ n'ebe ndị Neanderthal bi na Krapina dị na Croatia mepụta ihe olu ma ọ bụ ọla aka n'ihe dị ka afọ 130,000 gara aga. Ụmụ mmadụ nke oge a bụ́ ndị na-esi nri ha mgbe nile pụrụ ijiwo ike a ha nwetakwuru mee ka ọnụ ọgụgụ ha mụbaa ma na-achọ nri ruo ogologo oge n'oge nri na-adịghị. Anna Goldfield, onye...
Ndị na - eme nchọpụta ji kọmputa mụọ otú ndị Neanderthal gaara esi na - ebi ndụ ma a sị na ha anaghị eji ọkụ esi nri ka ndị nke oge a. Ha chọpụtara na isi nri ga - eme ka calorie ndị dịnụ mụbaa. Ihe akaebe na - egosi na ndị Neanderthal ji ọkụ eme ihe dị ụkọ, ọ pụkwara ịbụ na ọ bụghị ha nile ji ya mee ihe.