پوختەی وتارەکە بکە:  ناوچەی مۆلینا دی ئاراگۆن، لە ئیسپانیا، هێندەی کەشکەزارە هێندە جوانە. لە ١٩٥٠کانەوە تا ئەمڕۆ، پرۆسەی دابەزینی پیشەسازییەت و دابەزینی دانیشتوان ناوچەیەکی گەورەی ناوەندی ڕۆژهەڵاتی ئیسپانیای بەجێهێشتووە کە بە کەمی ژمارەی دانیشتوانەکەی ناودارە. لەڕاستیدا، کەمترین خەڵک لەو شارەوانییەدا دەژین کە ناوچەکە ئێستا ڕکابەری سیبیریا و پارێزگاکانی لاپڵاندی باکووری دەکات وەک کەمترین ناوچەی دانیشتوان لە ئەوروپا. فۆتۆگرافەری ئیسپانی، دەیڤد رامۆس، وێنەی ئەو دی-پیشەسازیبوون و کەمبوونەوەی دانیشتوانەی گرت کە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی ئیسپانیا ڕوویانداوە. سەرەڕای ئەو دیمەنە بێبەرهەمە، کشتوکاڵ و ئاژەڵداری بە سەرچاوەی سەرەکی ئابووری ناوچەی فراواندا دەمێننەوە. ڕووبەری چوارگۆشەی ناوچەی ناوەندی کەم دانیشتووان هێندەی نەمسایە، و تەنها دوو سەعات لە مەدریدەوە دوورە. بە خێرایی ناسراوە بە گەورەترین بیابانی ئەوروپا - لانیکەم لە ڕووی دانیشتوانەوە - ناوچەکە پێکهاتووە لە پارێزگاکانی سۆریا، گوادالاخارا، تێروێل و کوێنکا. ئەو دانیشتوانەی کە دەمێننەوە پیر دەبن. لە ئێستادا، ٤١ لە سەدی هەموو دانیشتوانەکە لە سەرووی ٦٥ ساڵانن، لە کاتێکدا ٨ لە سەدی سەرسوڕهێنەر لە خوار ١٥ ساڵانن. سێ خاچ لە دەرەوەی گوندی لۆزۆن لە نزیک مۆلینا دی ئاراگۆن، ئیسپانیا، کە کەمترین ناوچەی دانیشتووانە لە ئەوروپا. لێرە، ماسیفێک لەنێو مەڕەکاندا دانیشتووە لەکاتێکدا لە نزیک گوندی کۆدس دەخوێن، کە ئەویش لە نزیک مۆلینا دی ئاراگۆن، ئیسپانیا. خانوویەکی چۆڵکراو لە گوندی Iruecha دەبینرێت، کە کشتوکاڵ و ئاژەڵداری کەرتی سەرەکی ئابووری ناوچەکەیە. فلیکس مارتینێز، تەمەن ٧٥ ساڵ، بۆ وێنەیەک پۆز دەدات کاتێک درەختەکانی سێو دەبڕێت لە نزیک گوندی ریلۆ دی گالۆ، لە نزیک مۆلینا دی ئاراگۆن، لە ئیسپانیا. ماری ئانجلیس مۆرینۆ و کوڕەکەی خوان ڕۆمێرۆ چاوەڕوانی پاسی قوتابخانەن لە دەرەوەی گوندی سیلاس بۆ ئەوەی خوان بتوانێت 68 کیلۆمەتر بڕوات بۆ پۆل. بۆ نموونە، خوان ڕۆمێرۆ، تاکە کوڕە لە گوندی سێلاس، شارۆچکەیەکە دەکەوێتە پارێزگای گوادالاخارا. قوتابخانەکەی سیلاس لە ساڵی ١٩٧٤ دا داخرا و گواسترایەوە بۆ مۆلینا دی ئاراگۆن،
لە نزیک مۆلینا دی ئەراگۆن لە ناوەڕاست و ڕۆژهەڵاتی ئیسپانیا، تەنها 1.63 دانیشتوو هەیە بۆ هەر کیلۆمەترێکی چوارگۆشە. شارەزایان هۆشداری دەدەن کە ئەم ژمارەیە لەوانەیە زۆر بەرز بێت، چونکە سەرژمێرییەکە چەند ساڵێک لەمەوبەر ئەنجامدراوە. ٤١% ی دانیشتوانی ناوچەکە تەمەنیان ٦٥ ساڵ و زیاترە، لەکاتێکدا هەرزەکاران و منداڵان تەنیا ٨% ی دانیشتوان پێکدەهێنن.