پوختەی وتارەکە بکە:  گەردیلەکانی دی ئێن ئەی کە لە سپێرمی ماسی دەرهێنراوە بەکاردەهێنرێت بۆ پەرەپێدانی جۆرەکانی نوێی ماددە سڕکەرەکانی گڕ. زانایان لەم دواییانەدا ئەوەیان دۆزییەوە کە دی ئێن ئەی بەرگەی ئاگر دەگرێت. لە زنجیرەیەک تاقیکردنەوەکاندا، توێژەرەکان قوماشیان لە ناو دی ئێن ئەیدا لە خانەکانی سپێرمی هێرینگدا داپۆشی و بۆیان دەرکەوت کە دەگۆڕێت بۆ ماددەیەکی وەکوو سیرامیک کاتێک بەر گەرمیی توند دەکەون. ئەو کاتانەی کە چینەگەلێکی لە گەردیلەکانی DNA ی تێدایە بەرگەی سوتان دەگرێت چونکە ئەو ماددە بۆماوەییە ڕووپۆشێکی سیرامیکی لە سەر ئەو کەرەستە دروست دەکات، کە لە وێنەکەی خوارەوە لە وێنەکەی سەرەوەدا نیشان دراوە، لە کاتێکدا کاتانە چارەسەر نەکراوەکە بە ئاسانی دەسووتێت (سەرەوە) ئەم فوومە هاوشێوەی گڕەکە یارمەتیدەرە بۆ ڕێگریکردن لە گڕگرتن لە ماددە. توێژەرانی پشت ئەم کارە باوەڕیان وایە DNA دەتوانێت ڕێگەیەکی سروشتی و ژینگەپارێزی دابین بکات بۆ پاراستنی قوماش لە ئاگر. دی ئێن ئەی بە مادەیەکی ناسک و بە ئاسانی تێکدەشکێت. بەڵام لە ساڵانی ڕابردوودا، زانایان بۆیان دەرکەوتووە کە دەتوانێت لە هەلومەرجی سەختی بۆشایی ئاسمان و تەنانەت گەرمای گەڕانەوەدا بژی. ئەو زانایانەی کە دوو ڕیشەی بچووکی دی ئێن ئەییان بەستەوە بە دەفتەری دەرەوەی موشەکێک وتیان کە 'بە تەواوی سەرسام بوون' کاتێک زیاتر لە نیوەی نمونەکان بە تەواوی ماون. ئەمە سەرەڕای بەرزبوونەوەی پلەی گەرما بۆ زیاتر لە ١٠٠٠ پلەی سەدی لە ماوەی فڕینی کورت بۆ بۆشایی ژێر-چەرخی و گەڕانەوە، و ئەگەری گەیشتنی گەردیلەی ژیانی دەرەوەی زەوی لە بۆشایی ئاسمانەوە بۆ سەر زەوی زیاد دەکات. ئەرکی ژێر خولگەیی Texus-49 لە بنکەی ئەوروپی Esrange لە Kiruna، باکوری سویدەوە دەستپێکرا و لە بنەڕەتدا مەبەستی لێکۆڵینەوە بوو لە کاریگەری کێشکردن لەسەر جینەکانی خانەکانی مرۆڤ کە لە ناو موشەکەکەدا هەڵگیراون. بەڵام زانایان بڕیاریان دا، جگە لەمانە، تاقیکردنەوەی کاریگەری گەشتکردنی بۆشایی ئاسمان لەسەر دی ئێن ئەی بکەن کاتێک لە سێ شوێنی دەرەکی موشەکەکە هەڵدەگیرێت - و بۆیان دەرکەوت کە ڕزگاری بووە. لە ئێستادا زۆرێک لە کەرەستەکان، لەوانە کەل و پەلەکان، وەک مۆز، بە ماددەی کیمیایی ئاگرکێشەوە داپۆشراون کە دەرکەوتووە کە لە ژینگەدا کۆدەبنەوە و پەیوەندییان هەیە بە نەزۆکی، شێرپەنجە و کەموکوڕی لەدایکبوونەوە. پرۆفیسۆر جولیو مالوسێلی، زانای ماددە لە...
توێژەران لە زانکۆی پۆلیتەکنیکی تۆرین بە بەکارهێنانی دی ئێن ئەی دەرهێنراو لە خانەکانی سپێرمی هێرینگ بۆ پەرەپێدانی جۆرێکی نوێی ماددە گڕگیرەکان. دی ئێن ئەییان دۆزییەوە کە پێکھاتەیەکی پارێزەری دروست دەکات کاتێک گەرم دەکرێت کە بەرگەی ئاگر دەگرێت. دی ئێن ئەیەکە دابەشدەبێت بۆ فووکە کە دەبێتە ماددەیەکی وەک سیرامیک. زانایان پێیانوایە کە دەتوانێ ڕێگری لە گڕ دروست بکات. ئەمانە دەتوانن بەکاربهێنرێن بۆ پاراستنی جلوبەرگ و کەلوپەل و پلاستیک لە ئاگر.