ئەم ڕستەیە تەواو بکە: یەکێک لە کۆنترین ئاماژەکان بۆ دوورگەکانی ماڵتا لە لیستی بەخشینەکانی ئیمپراتۆر کۆنساتینی یەکەم لە سەرەتای سەدەی چوارەمدا دەدۆزرێتەوە، کە بەخشینێکی بۆ باپتیستری لاتێران لە "ماسا" بە داهاتی 222 "سۆلیدی" کە دیارە لە دوورگەی گۆزۆ بووە. ھەرچۆنێک بێت، یەکەم ئاماژەی دروست بۆ ماڵتای سەدەکانی ناوەڕاست لە چوارچێوەی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی ڕۆژھەڵاتدا لە "Bellum Vandalicum"ی پرۆکۆپیۆسدا دۆزراوەتەوە کە وردەکارییەکانی ماڵتای ناوەڕاست دەکات.
هەڵمەتی بیزەنتی لە باکووری ئەفریقا. لە ساڵی ٥٣٣ دا، بەلیساریۆسی سەرکردەی بیزەنتی باسی لێدەکرێت کە "دەست لە" ماڵتا دەدا، لە کاتێکدا کە هێزی گەشت و گوزاری ڕۆمانی لە کاوکانا بەرەو باکووری ئەفریقا دەچوو. بەڵام ئەو وشەیەی یۆنانی کە بەکارھێنراوە دەتوانێ واتای "نێشتنەوە" یان "نزیکبوونەوە" بدات. لە هەمان بڕگەدا، پرۆکۆپیۆس باسی لە ماڵتا دەکات کە دەریای ئەدریاتیک و دەریای تیرینی دابەش دەکات، ئاماژە بەوە دەکات کە دوورگەکان لەوانەیە لە سنوورێکی دەریایی دابڕێن کە ناوچەکانی ڤاندال و بیزەنتیان جیادەکاتەوە. ئەم پەڕەیە ناڵێت کە بێلیزاریۆس ئەو دوورگانەی داگیرکردووە، یان دوورگەکانی ماڵتا پێشتر لە دەستی بیزەنتییەکاندا بوون. لەڕاستیدا، ماڵتا لە "سینیکدموس" ی هێرۆکلێسدا نییە، کە وردەکاری لیستی شارەکانی ئیمپراتۆریەتی لە ساڵی ٥٢٧/٨دا هەیە.