پوختەی وتارەکە بکە:  بۆ یەکەمجار لە دە ساڵدا، ئەستێرەناسان گەلەستێرەی کورتەباسیان دۆزیوەتەوە کە بە دەوری گەلەستێرەی شیری دەسوڕێنەوە - بە گشتی نۆ گەلەستێرەی بێ وێنە. دوورییان لەنێوان 95,000 بۆ 1.2 ملیۆن ساڵی ڕووناکییە، و هەریەکەیان ئەستێرەی زۆر کەمتر لە گەلەئەستێرەکەمان تێدایە. بەڵام لە هەمووی گرنگتر، گەلەئەستێرە بچووکەکان دەتوانن یارمەتیمان بدەن بۆ تاقیکردنەوەی تیۆرییەکانی ماددەی تاریک و لەوانەیە هەنگاوێکمان نزیک بکەنەوە لە دۆزینەوەی ئەو تەنۆلکە نەدۆزراوانە. گالیسکەی خواری خوارەوە بگوازە بۆ بینینی وێنەی ئاسمانی باشوور پێش و دوای زیادکردنی گالاکسییە بچووکەکانی نوێ. ئەستێرەناسان نۆ گەلەئەستێرەی کورتەباسیان دۆزیوەتەوە لە خولگەی گەلەئەستێرەی رێگای شیری. لە ماوەی زیاتر لە دەیەی ڕابردوودا یەکەمین بوون کە لە گەلەستێرەکەمان دەسوڕێنەوە. ئەم وێنەیە نیشان دەدات کە پێشتر بە هەوری ماگێلانی ناسراوبوون لەگەڵ شەش لە نۆ گەلەستێرەی کورتەباس کە تازە دۆزراونەتەوە لە سەرەوەی ڕوانگەی پارانال لە چیلی. دۆزینەوەکە لەلایەن تیمێک لە ئەستێرەناسانەوە لە زانکۆی کامبریج ئەنجامدراوە بە بەکارهێنانی داتای توێژینەوەی وزەی تاریک، پرۆژەیەکی پێنج ساڵەی بۆ وێنەگرتنی ئاسمانی باشوور بە وردەکارییەکی زۆر. نۆ گەلەستێرە کورتەباسەکە لە ئاسمانی شەودا لە نیوەگۆی باشوور، لە نزیک هەوری گەورە و بچووکی ماگێلانی، کە گەورەترین گەلەستێرە کورتەباسەکانن لە خولگەی گەلەستێرەی رێگای شیری، بینراون. زانایانی گەردوونناسی ئەوەیان دۆزییەوە کە ئەڵقەیەکی نامۆ لە ئەستێرە دوورەکان لەوانەیە لە ڕاستیدا بەشێک بێت لە گەلەئەستێرەکەمان، کە دەیکات بە ٥٠٪ گەورەتر لە ١٥٠،٠٠٠ ساڵی ڕووناکی. ئەمە لەسەر بنەمای دووبارە شیکردنەوەی بازنەیەکی دوورە کە گەلەئەستێرەکەمان دەور دەدەدات، کە ئەستێرەناسان پێیان وایە ئێستا بەشێکە لە گەلەئەستێرە، و لەوانەیە لەلایەن گەلەئەستێرە کورتەباڵاکانەوە تێک بدرێت. تیمێکی زانایان لە پەیمانگای پۆلیتەکنیکی ڕێنسێلەر لە نیویۆرک لێکۆڵینەوەیان لە بازنەی مۆنۆسێرۆس کردووە، کە بریتییە لە ڕیشەیەکی درێژ لە ئەستێرەکان بە شێوەی بازنەیەک کە سێ جار لە گەلەئەستێرەکەمان دەور دەدات. <unk>دۆزینەوەی هێندە سەتەلایت لە ناوچەیەکی هێندە بچووکی ئاسماندا تەواو چاوەڕوان نەکراو بوو،" دکتۆر سێرگی کۆپۆسۆڤ لە پەیمانگای ئەستێرەناسی کامبریج، نووسەری سەرەکی لێکۆڵینەوەکە وتی. باوەڕم بە چاوەکانم نەکرد. ئەو تەنانەی تازە دۆزراونەتەوە هەریەکەیان ملیارێک جار لە گالاکسی ڕێگای شیری لاوازترە، و ملیۆنێک جار کەمتر...
زانایانی زانکۆی کامبریج نۆ گەلەئەستێرەی کورتەباسیان دۆزییەوە لە دەوری گەلەئەستێرەی رێگای شیری. ئەمانە یەکەمین دۆزراوەن کە لە دە ساڵدا لە دەوری گالاکسی ڕێگای شیری دەسوڕێنەوە لە دوای ئەوەی دەیان دۆزرایەوە لە ساڵی ٢٠٠٥ و ٢٠٠٦. لە کۆی گشتی دا نۆیان هەیە، لە مەودای نێوان 95,000 بۆ 1.2 ملیۆن ساڵی ڕووناکی. هەریەکەیان ملیار جار لە گەلەئەستێرەی رێگای شیری کەمترە و ملیۆن جار قورساییەکەی کەمترە و ئەستێرەی زۆر کەمتر تێدایە. بەڵام پێیانوایە کە لە ٩٩٪ ماددەی تاریکن - کە دەتوانێت یارمەتی پشتڕاستکردنەوەی تیۆریەکانی بوونی لە گەردووندا بدات.