پوختەی وتارەکە بکە:  چ پەرستگایەکی دروید بێت، یان ڕۆژژمێری ئەستێرەناسی یان ناوەندێکی شیفاکردن، نهێنی ستۆنهێنج بە درێژایی سەدان ساڵ مشتومڕی بێ کۆتایی لێکەوتۆتەوە. ئێستا بیردۆزێکی نوێ و ناوازە ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو مۆنۆمێنتە بازنە بەردینەی پێش مێژوو لە ڕاستیدا " مەککە کۆنەکەی سەر تەختە" بووە. مێگالیتیەکان لە ئاستی زەوی بۆ مەراسیمەکان بەکار نەهاتوون، بەڵکو لەجیاتی ئەوە پاڵپشتیی پلاتفۆرمێکی دارییان کردووە کە لەسەری مەراسیمەکان بۆ ئاسمانە خولاوەکان ئەنجام دەدران، بەپێی توێژینەوەی نوێ. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. مێژوونووس جولیان سپۆڵدینگ بیردۆزێکی نوێی دەربارەی ستۆنهنج پێشکەش کردووە. ئەو دەڵێ ئەو بەردانە کۆڵەک بوون کە بۆ پاڵپشتی کردن لە پلاتفۆرمێکی بەرز لە کاتی مەراسیمەکاندا بەکاردەهێنران. هەروەک لەم وێنەیەدا دەردەکەوێت، هەنگاو یان ڕامپێک دەبووە سەرەوەی پلاتفۆرمەکە، کە لەوێ کەسایەتییە گرنگەکان ڕاوەستابوون، لەوانەیە قسە لەگەڵ خەڵکەکە بکەن لە خوارەوە. جولیان سپۆڵدینگ، بەڕێوەبەری پێشووی هەندێک لە مۆزەخانەی سەرەکیی بەریتانیا، دەڵێت ئەو بەردانە بناغەی سەکۆیەکی گەورە بوون، کە ماوەیەکی زۆرە ون بووە -'قوربانگایەکی گەورە' کە بەرز کراوەتەوە بەرەو ئاسمان و توانای هەڵگرتنی کێشی سەدان نوێژخوێن هەیە. وتی " ئەمە تیۆرییەکی تەواو جیاوازە کە پێشتر هەرگیز خراوەتەڕوو". هەموو لێکدانەوەکان تا ئێستا لەوانەیە هەڵەبن. ئێمە لە ڕێگەی هەڵەوە سەیری ستۆنهێنجمان دەکرد، لە سەر زەویەوە، کە زۆر لە ڕوانگەی سەدەی بیستەمدایە. ئێمە بیرمان لەوە نەکردۆتەوە کە ئەوان بیری لێدەکەنەوە. بەشێک لە بەڵگەکانی لە شارستانییە دێرینەکانی سەرانسەری جیهاندا هەیە. لە دوورەوە لە چین، پیرۆ و تورکیا، ئەم جۆرە یادگارە پیرۆزانە لە بەرزایی دروستکراون، چ لەسەر شوێنە دەستکردەکان یان سروشتییەکان، و بە شێوازێکی بازنەیی کە لەوانەیە پەیوەندی بە جوڵەی ئاسمانییەوە هەبێت. "لە سەردەمە کۆنەکاندا، هیچ ڕێوڕەسمیەکی ڕۆحی لەسەر زەوی ئەنجام نەدراوە،" بەڕێز سپۆڵدینگ وتی. کەس بە تەواوی دڵنیا نییە کە بۆچی و چۆن ستۆنهێنج زیاتر لە ٤٠٠٠ ساڵ لەمەوبەر دروستکراوە. شارەزایان ئاماژەیان بەوە کردووە کە پەرستگایەک و پەرلەمانێک و گۆڕستانێک بووە. هەندێک کەس پێیانوایە کە بەردەکان توانای شیفاکردنیان هەیە، لەکاتێکدا کەسانی تر پێیانوایە کە تایبەتمەندی مۆسیقییان هەیە کاتێک بە بەردێک لێدەدرێن. ئەوان ئەکرا...
مێژوونووس جولیان سپۆڵدینگ بیردۆزێکی نوێی دەربارەی ستۆنهنج پێشکەش کردووە. ئەو دەڵێ ئەو بەردانە کۆڵەک بوون کە لە پلاتفۆرمێکی بەرزدا بەکاردەهێنران. ئەمە دەبێت کەسانێکی گرنگی لەسەری هەبوایە، لەگەڵ کەسانێکی تر لە خوارەوە. رەمپێک یان پەیکانێک دەبوونە سەرەوەی پلاتفۆرمەکە. بەڵام دارەکە ماوەیەکی زۆرە لە ناو چووە، تەنها بەردەکانی بەجێهێشتووە.