ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  پەڕاوێز: پێشنیارەکە لە دوای Dynatext خوێنەرەکەی SGML لە لایەن تەکنەلۆژیای کتێبی ئەلیکترۆنییەوە، کە سەرچاوەیەکە لە پەیمانگای توێژینەوە لە زانیاری و سکۆلەرشیپ لە زانکۆی براون. سیستەمی Dynatext، کە لەلایەن CERN ـەوە مۆڵەتی پێدراوە، یاریکەرێکی سەرەکی بوو لە درێژکردنەوەی SGML ISO 8879:1986 بۆ Hypermedia لە ناو HyTime، بەڵام بە گران دادەنرا و سیاسەتێکی مۆڵەتدانی نەشیاو هەبوو بۆ بەکارهێنان لە کۆمەڵگەی گشتی فیزیای وزەی بەرزدا، واتە کرێیەک بۆ هەر بەڵگەنامەیەک و هەر گۆڕانکارییەک لە بەڵگەنامەکە. کۆمپیوتەری NeXT لەلایەن بێرنێرز لیەوە بەکار هێنرا وەک یەکەم سێرڤەری وێب و هەروەها بۆ نووسینی یەکەم وێبگەڕ، WorldWideWeb، لە ساڵی ١٩٩٠. لە سەری ساڵی ١٩٩٠دا، بێرنەرز لی هەموو ئامرازەکانی پێویستی بۆ وێب دروستکردبوو: یەکەم وێب براوسەر (کە سەرچاوە وێب بوو) و یەکەم سێرڤەری وێب. یەکەم ماڵپەڕ، کە خۆی باسی پرۆژەکە دەکات، لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٠دا بڵاوکرایەوە. یەکەم ماڵپەڕ لەوانەیە ونببێت، بەڵام پۆڵ جۆنز لە UNC-Chapel Hill لە باکوری کارۆلینا لە ئایاری ٢٠١٣دا ڕایگەیاند کە بێرنەرز لی ئەوەی پێ بەخشی کە دەڵێت کۆنترین ماڵپەڕە لە ساڵی ١٩٩١دا سەردانی UNC دەکات. جۆنز لە سەر مەکتەبێکی ماگنێتۆ ئۆپتیکی و کۆمپیوتەری نیکستی خۆی هەڵیگرتووە. لە ٦ی ئابی ١٩٩١، بێرنەرز لی پوختەیەکی کورت لە پرۆژەی وێب بڵاوکردەوە لە گرووپی alt.hypertext. ئەم ڕێکەوتە ھەندێک جار لەگەڵ بەردەستبوونی گشتیی یەکەم سێرڤەری وێبدا تێکەڵ دەکرێت، کە چەند مانگێک پێشتر ڕوویداوە. وەک نموونەیەکی تر لەم جۆرە ئاڵۆزییە، چەند میدیایەکی هەواڵ بڵاویانکردەوە کە یەکەم وێنە لە وێبدا لەلایەن بێرنێرز لی لە ساڵی ١٩٩٢ بڵاوکراوەتەوە، وێنەیەکی گروپی هۆوسی CERN Les Horribles Cernettes کە لەلایەن سیلڤانۆ دی جەنارۆوە گیراوە؛ جەنارۆ ئەم چیرۆکەى ڕەتکردەوە، و نووسیویەتی کە میدیاکان "بە تەواوی وشەکانمان شێواندووە لە پێناو هەست و سۆزێکی هەرزان". یەکەم سێرڤەر لە دەرەوەی ئەوروپا لە سەنتەری خێراترکردنی هێڵی ستانفۆرد (SLAC) لە پالو ئالتۆ، کالیفۆرنیا دامەزرا بۆ ئەوەی بنکەی زانیاری SPIRES-HEP هەڵگرێت. حساباتەکان بە شێوەیەکی بەرچاو جیاوازن سەبارەت بە کاتی ئەم ڕووداوە. هێڵی کاتی کۆنسۆرتیۆمی تۆڕی جیھانی دەڵێت کانوونی یەکەمی ١٩٩٢، لەکاتێکدا SLAC خۆی...  پرسیار: بێرنەرز لی چ خواردنێکی نووسیوە؟
دانانی تۆڕەکە