پوختەی وتارەکە بکە:  زانایان نیگەرانییان دەربڕیوە لە سەر بەستەڵەکی گەورە و خێرا لە کەمبوونەوەدا لە ئەنتارکتیکا، هۆشدارییان داوە کە لەوانەیە ببێتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی دەریاکان. دەڵێن دوو دەرگایان دۆزیوەتەوە کە دەتوانن ئاوی گەرمی دەریا بگەیەننە بناری بەستەڵەکی تۆتنی گەورە و هەڕەشەی توانەوەی کارەساتاوی لێبکەوێتەوە. بەستەڵەکەکە گەورەترە و خێراتر لە هەموو بەستەڵەکەکانی تری ڕۆژهەڵاتی ئەنتارکتیکا باریک دەبێتەوە. بەگوێرەی توێژەرانی زانکۆی تەکساس لە ئۆستن کە یەکێک بوون لە نووسەرانی توێژینەوەیەکی نوێ کە لەم هەفتەیەدا لە گۆڤاری نیچر جیۆسیانس بڵاوکرایەوە، ئەوەندە سەهۆڵی تێدایە کە ئاستی دەریا بە لانیکەم ٣.٤ مەتر بەرز بکاتەوە. زانایان پێشتر ئاوی گەرمیان لە لای دەریایی بەستەڵەکەکە دۆزییەوە. بەڵام تا ئێستا، هیچ بەڵگەیەکیان نەدۆزییەوە کە ببێتە هەڕەشەیەک بۆ سەر سەهۆڵەکانی کەنار. "ئێستا دەزانین ڕێگایەک هەیە بۆ گەرمترین ئاوەکان لە ڕۆژهەڵاتی ئەنتارکتیکا بۆ گەیشتن بە هەستیارترین ناوچەکانی بەستەڵەکی تۆتێن،" جامین گرینباوم، زانکۆی تەکساس دکتۆرا کاندید و نووسەری سەرەکی لێکۆڵینەوەکە. دوو دەروازە لە بن دەریا کە دەبنە بنەوەی بەستەڵەکەکە ڕونکردنەوەیەک دەدەن بۆ ئەوەی بۆچی بەستەڵەکی تۆتێن بە خێرایی دەتوێتەوە. زانایان پێشتر هۆشدارییان داوە لە دەرئەنجامەکانی توانەوەی سەهۆڵ لە ڕۆژئاوای ئەنتارکتیکا. ناسا ساڵی رابردوو وتی کە پاشەکشەی بەستەڵەکەکان لە هەندێک ناوچەدا "بەدیارناکرێت کە بوەستێنرێت". بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا کە بە هۆی توانەوەی هەموو سەهۆڵەکانی بەستەڵەکی تۆتێن دروست دەبێت بە نزیکەیی هاوتایە بە بەشداری لە داڕمانی تەواوی سەهۆڵەکانی ڕۆژئاوای ئەنتارکتیکا. ڕاپۆرتی نەتەوە یەکگرتووەکان لەسەر گۆڕانی کەشوهەوا لە ساڵی ڕابردوودا بە گوێرەی خەمڵاندنەکان ئاستی دەریا لە نێوان ١ پێ و ٣ پێ بەرز دەبێتەوە تا ساڵی ٢١٠٠. ئەو زیادبوونە دەبێتە هۆی ئاوارەبوونی دەیان ملیۆن کەس لە ناوچە کەنارییەکان لە سەرانسەری جیهاندا. بەڵام ئەو حیسابە لە دوایین توێژینەوەکانی سەر ئەنتارکتیکا ڕەچاو نەکراوە. "هەرچەندە توانەوەی تۆتن لەوانەیە چەند سەدەیەک بخایەنێت، یەکجار گۆڕانکاری دەستی پێکردووە شیکاریمان دەریدەخات کە لەوانەیە نەگۆڕ بێت،" گرینباوم لە لێدوانەکانی ئاماژەی پێکردووە لەلایەن بەشی ئانتارکتیکی ئوسترالیاوە. بۆ...
توێژینەوەیەکی نوێ دەرخەری ئەو دەرفەتانە بوو کە مەترسیی ئاوێکی گەرم لە سەر بەستەڵەکی گەورە دروست دەکەن. بەستەڵەکی تۆتێن گەورەترە و خێراتر لە هەموو بەستەڵەکەکانی تری ڕۆژهەڵاتی ئەنتارکتیکا تەنک دەبێتەوە.