پوختەی وتارەکە بکە:  لەوانەیە قورس بێت لەچاو نەگیرێت، بەڵام مرۆڤەکان بێئاگان لە دەنگی دروستکراو لە لایەن پرچی جوانەکەی باڵندەکەوە. زانایان ئەوەیان سەلماندووە کە پەپوولەکان کلکەکانیان دەلەرزێنن بۆ ئەوەی دەنگێک دروست بکەن کە زۆر کەمە بۆ ئەوەی ئێمە بیستین. نێرین باڵندەکان لەوانەیە دەنگێکی ژێر سوور دروست بکەن بۆ ترساندنی ڕکابەرێکی نزیکبوونەوە یان بۆ ڕاکێشانی جووت. زانایان سەلماندویانە کە پەپوولەکان لەکاتی نیشاندانی (وێنەی سەکۆ) هێلانەیان دەلەرزێنن بۆ ئەوەی دەنگێک دروست بکەن کە زۆر کەمە بۆ ئەوەی ئێمە بیبیستین. پەلکە نێرەکان لەوانەیە دەنگێکی ژێر سوور دروست بکەن بۆ ترساندنی ڕکابەرێک کە نزیک دەبێتەوە یان بۆ ڕاکێشانی جووتێک لە ناوچە خۆڵبارینەکان، توێژینەوەکە دەڵێت. لێکۆڵەرانی زانکۆی مانیتۆبا لە وینیپیگ، کەنەدا، دەریانخستووە کە ئەو باڵندانە دەنگی ژێر دەنگیان دروست دەکات - لە خوار 20 هێرتز - بە بەکارهێنانی کلکەکانیان و کە پاوانی تر وەڵامیان دەدەنەوە. زۆربەی مرۆڤەکان گوێیان لە دەنگی نێوان ٢٠ بۆ ٢٠،٠٠٠ هێرتز دەگرێت. دکتۆر جەیمس هیر تێبینی کرد کە پەپوولە لە باخچەی ئاژەڵان لە دیواری باخچەی ئاژەڵان دەردەکەوێت و دمەکەی دەلەرزێنێت، ئەوەی تێبینی کرد کە وەک تەوالێتێکی سەتەلایت دەردەکەوێت و وای لێکرد پرسیاری ئەوە بکات کە ئایا باڵندەکە گوێ لە خۆی دەگرێت، بی بی سی زەوی راگەیاند. ئەمە بووە هۆی لێکۆڵینەوەیەک، کە وایکرد ئەو و خوێندکاری دەرچووی ئەنجێلا فریمان دەنگی ٤٦ پاوانی تۆمار بکەن کە پرەکانیان دەلەرزێنن لەکاتی نمایشکردنیاندا. پاوانی نێر و مێ زیاتر وریا بوون و دەجوڵانەوە کاتێک دەنگە نزمەکان لەلایەن توێژەرانەوە پێیان دەگێڕدرایەوە، لەگەڵ نێرەکان (وێنەی سەکۆ) کە هاواریان دەکرد. چارلز داروین یەکەمجار پێشنیاری ئەوەی کرد کە هێڵی پەپوولە بۆ ڕاکێشانی مێینە و لێکۆڵینەوەکان لەو کاتەوە دەریانخستووە کە مێینە مەیلی ئەوەی هەیە کە ڕەگەزی نێر بە زۆرترین تایبەتمەندیی نێرەوەدا بخوازێت. ئامۆتز زاهاوی وتی شەمەندەفەرەکە ئاماژە بە توانای پیاوێک دەکات. نێرگەلێک کە هێلکەی سەرنجڕاکێشیان هەیە دەریخستووە کە تەندروستترن، ئاماژە بەوە دەکات کە ڕازاندنەوەیەکە ئاماژەیە بۆ توانای نێرگەلێک بۆ مانەوە. "بنەمای کەمئەندامی"ی دەڵێت کە لەبەر ئەوەی نێرگەلێک کە ڕەنگیان ڕەنگاوڕەنگ بێت یان پەڕی گەورەیان هەبێت سەرنجی ڕاوچییان بۆ ڕادەکێشێت، دەبێت زۆر گونجاو بن بۆ مانەوە. ژنەکان ژنانی بە جینێکی باشەوە هەڵدەبژێرن، بۆیە نێرەکان بە تایبەتمەندییە سێکسییە زیادەڕۆییەکان، وەک شەمەندەفەرێکی گەورە، زیاتر...
توێژەرانی زانکۆی مانیتۆبا، کەنەدا، ئەوەیان دەرخستووە کە پەپوولە دەنگی ژێر دەنگ دروست دەکات - لە خوار 20 هێرتز - بە بەکارهێنانی کلکەکانی. مێینه كان زیاتر هۆشیار بوون كاتێك گوێیان له ده نگ و نێرینه كان ده نگیان ده بیست. پاوانی نێر دەتوانێ ژێر دەنگ بەکاربهێنێت بۆ پاراستنی ناوچەکەی. ھەروەھا دەتوانن دەنگیان بەکاربهێنن بۆ ڕاکێشانی ھاوسەرێک لە دارستانە چڵکاوەکاندا.