ئەم ڕستەیە تەواو بکە: ناسیۆنالیزم بوو بە بنەمای هەموو سیاسەتەکانی هۆججا کاتێک جەنگەکە "دۆخی گەمارۆدانی ناسیۆنالیزم" دروستکرد کە پڕبوو لە ئەفسانەی ئەوەی کە هێزی سەربازی ئەلبانی سەرکەوتی هێزەکانی تەوەرەی کرد کە بوو بە ناوەندی رژێمەکە لە چوارچێوەی پەروەردە و کەلتووردا. تەوەرەکانی دیکەی ناسیۆنالیزمی هۆجە بریتی بوون لە ڕێزگرتن لە سکاندەربێگ، کۆبوونەوەی یەکێتی پریتزن (1878), کۆنگرەی ئەلفوبێت (1908), سەربەخۆیی ئەلبانیا (1912) و دامەزرێنەر ئیسماعیل قێمالی، شکستی ئیتاڵی لە کاتی جەنگی ئەلبانیادا.
شەڕی ڤلۆرا (1920) و هۆجھا وەک دروستکەری ئەلبانیایەکی نوێ. لە سەردەمی کۆمۆنیزمدا ژمارەیەکی زۆر لە مێژوونووسان لە ئەلبانیاوە بە ڕوانگەی نەتەوەیی (ڕەمەدان مارمالاکو، کریستۆ فرەشێری، سکندر ئانامالی، ستیفاناک پۆڵۆ، سکندر ریزاج و ئەربن پوتۆ) بە مەبەست جەختیان لەسەر " دڕندەیی تورک" و " بەرخۆدانی قارەمانانەی مەسیحییەکان دژی " دەوڵەتی عوسمانی لە ئەلبانیا کرد. هەندێک لە زانایان کە بەرەنگاری ئەو ڕەوتە پڕوپاگەندەییە دژە ئیسلامی و دژە تورکی بوونەوە، ئەشکەنجە دران، لە کاتێکدا ڕژێمی کۆمۆنیستی باسی ئەفسانەی پەیوەندیدار بە ئەلبانییەکانی سەدەکانی ناوەڕاست کرد بە لێکدانەوەیان وەک "پڕۆلیتاریای ئیلیری قارەمان". لەو چوارچێوەیەدا، هۆجا شوێنەوارە نەتەوەییەکان لە ناوچە شارنشینەکان پاراست و هەندێک لە شوێنەکان وەک "شارە مۆزەخانەکان" دەستنیشانکران و هەروەها جەختی لەسەر پێویستی پاراستنی میراتی فەرهەنگی و گۆرانی و سەما و جلوبەرگی میللی کردەوە. هۆجا ژینگەیەکی فەرهەنگی دروستکرد و بەرهەمی هێنا کە لە لایەن بانگەشەی بیروباوەڕییەوە زاڵ بوو کە جەخت لەسەر ناسیۆنالیزم دەکات لە بوارەکانی ئەدەب، جوگرافیا، مێژوو، زمانەوانی، ئێتنۆلۆژی و فۆلکلۆر بۆ ئەوەی خەڵکی ئەلبانیا هەست بە ڕابردووی خۆیان بکەن. کاریگەرییەکانی لەنێو خەڵکدا ئەوە بوو کە دابڕانگەری، بێگانە دڕاندن، کۆیلە دڕاندن، یەکسانیی زمانەوانی و چڕبوونی ئیتنیکی دروستکرد.