پوختەی وتارەکە بکە:  منداڵانی جگەرەکێشان لەوانەیە تا چوار هێندەی ئەگەری تووشبوونیان بە نەخۆشی دڵ بێت لە تەمەنی دواتر. لێکۆڵەرانیش هۆشداری دەدەن کە مەترسییەکان هەر دەمێننەوە تەنانەت ئەگەر جگەرەکێشەکان هەوڵ بدەن بەرکەوتنی منداڵەکانیان بە جگەرەی دووکەڵ کەم بکەنەوە. بۆیە، تاکە رێگە بۆ پاراستنی منداڵان ئەوەیە کە بە هیچ جۆرێک جگەرە نەکێشن، دەڵێن. ئەو دۆزینەوانە توێژینەوەی پێشووی پشتڕاستکردەوە کە پەیوەندی بە دوکەڵی جگەرە و ژەهراوییەکانەوە هەیە لەگەڵ کاریگەری درێژخایەن لەسەر تەندروستی دڵ و دەمارەکانی منداڵان. توێژینەوەی نوێ پشتڕاستیدەکاتەوە کە دوکەڵی جگەرە و ژەهرەکان کاریگەری درێژخایەنیان هەیە لەسەر تەندروستی دڵی منداڵان. منداڵانی فینلاندی بۆ بەرکەوتنیان بە جگەرەکێشی پاسیڤ پێوانە کرا و ئایا خوێنبەرەکانی کارۆتیدیان - ئەو دەمارانەی خوێنی دەوڵەمەند بە ئۆکسجین بۆ سەر، مێشک و دەموچاو دەبەن - باریک بوونەتەوە یان داخراون بەهۆی دروستبوونی پلاک لە تەمەنی پێگەیشتوویدا. دروستبوونی پلاک پێکهاتووە لە پاشەکەوتی چەوری و خانەکانی تر کە بە تێپەڕبوونی کات لە دیواری خوێنبەرەکان دروست دەبن، و دەیانکاتە ئەستورتر (و بۆیە سەختتر دەبێت بۆ ڕژانی خوێن). ئەم کۆبوونەوەی پلاکەی هێواش لە خوێنبەرەکاندا بە تێپەڕبوونی کات نەخۆشییەکی پێشکەوتوویە کە پێی دەوترێت شکانەوەی خوێنبەرەکان. لێکۆڵینەوەکە منداڵانی تێدابووە کە نمونەی خوێنیان وەرگیراوە لە ساڵانی ١٩٨٠ و ١٩٨٣ وەک بەشێک لە توێژینەوەی مەترسی دڵ و دەمار لە گەنجانی فینلاندیدا. لە ساڵی ٢٠٠١ و ٢٠٠٧دا، خوێندنی سونوگرافیی خوێنبەرەکانی کارۆدیان وەرگیرا. دواتر لە ساڵی ٢٠١٤دا، لێکۆڵەرانی فینلاندی ئاستی کۆتینیینی خوێنی منداڵیی بەشداربووەکەیان لە نمونەکانی کۆکراوەتەوە و بەستووەتەوە لە ساڵی ١٩٨٠دا. کۆتینین نیشانەیەکی بایۆمی بەرکەوتنی جگەرەی پاسیڤە. توێژه ران بۆیان ده ركه وت كه 84 له سه دی منداڵ له خێزانه كاندا كه هیچ یه كێك له دایك و باوكه كان جگەره كێشان نه كردبێت ئاستی كۆتینینیان له نموونه كانیدا نه دۆزرایه وه. لەگەڵ ئەوەشدا، تەنها لە سەدا 62ی ئەو منداڵانەی خێزانەکانیان یەکێک لە دایک و باوکیان جگەرە دەکێشێت و لە سەدا 43ی ئەو منداڵانەی خێزانەکانیان هەردوو دایک و باوکیان جگەرە دەکێشن، نموونەی خوێنیان بە ڕێژەی کۆتینیندا دیار نەبوو. توێژەرەکان هۆشداری دەدەن کە مەترسییەکان هەر دەمێننەوە تەنانەت ئەگەر جگەرەکێشەکان هەوڵ بدەن بەرکەوتنی منداڵەکانیان بە جگەرەی دووکەڵ کەم بکەنەوە. بۆیە، تاکە ڕێگا بۆ پاراستنی...
مەترسییەکان هەر دەمێننەوە تەنانەت ئەگەر جگەرەکێشەکان هەوڵ بدەن و بەرکەوتنی منداڵەکانیان سنووردار بکەن. تاکە ڕێگا بۆ پاراستنی منداڵان ئەوەیە کە بە هیچ جۆرێک جگەرە نەکێشن، بە وتەی شارەزایانی فینلاندی. توێژینەوەکە پشتڕاستیدەکاتەوە ژەهری جگەرە دەتوانێت زیانی هەمیشەیی بە تەندروستی منداڵ بگەیەنێت. ئەمە لەکاتێکدایە کە دکتۆر دەڵێت جگەرەکێشانە پاسیڤەکان دەبێت وەک "تێکەڵکردنی منداڵان" پۆلێن بکرێن.