ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  تێپەڕبوون: یەکەم "باخە ئاژەڵییەکانی ئەوروپا" لە نێوان بنەماڵەی سەربەرز و پاشایەتی لە سەدەی ١٣دا بڵاو بوونەوە، و هەتا سەدەی ١٧ بە سێرالیۆ ناوزەد دەکران؛ لەو کاتەدا بە میناجری ناوزەد دەکران، درێژکردنەوەی کابینەی سەیروسەمەرەکان. لە فەڕەنسا و ئیتالیاوە لە سەردەمی ڕێنسانسدا بڵاوبوونەوە بۆ باقی ئەوروپا. لە ئینگلتەرا، ھەرچەندە نەریتەکەی سەراژۆ کەمتر پەرەی سەندووە، شێرەکان لە تاوەری لەندەن لە سەراژۆدا ڕاگیراون کە لەلایەن پادشا جۆنەوە لە سەدەی ١٣دا دامەزراوە؛ ئەمە لەوانەیە بە ئاژەڵەکانی مێناژێری پێشوترەوە کە لە ساڵی ١١٢٥ لەلایەن ھێنری یەکەمەوە لە شوێنی ڕاوەکەی لە وودستۆک، ئۆکسفۆردشایر دەستی پێکردبوو، کە بەپێی ویلیام لە مالمێسبوری شێرەکان لە وێ ڕاگیراون. سەراژۆکان وەک دەربڕینی دەسەڵات و سامانی نەسەبیلایەتی خزمەتیان دەکرد؛ ئاژەڵەکان بە تایبەتی پشیلە گەورەکان و فیلەکان هێمای دەسەڵات بوون و لە شەڕدا دژی یەکتر یان ئاژەڵە ماڵییەکان بوون. لە درێژەدا، مێناژێری و سڕالیۆکان وەک نیشاندانی باڵادەستی مرۆڤ بەسەر سروشتدا بوون؛ شکستی ئەو "سەروەرە" سروشتییانە لەلایەن مانگا لە ساڵی ١٦٨٢ بینەرانی سەرسام کرد و فڕینی فیلێک لە پێش ڕینۆسێرۆسێک گاڵتەیان پێکرد. فرێکانسیی ئەو شەڕانە بە هێواشی لە سەدەی ١٧دا کەمیکرد لەگەڵ بڵاوبوونەوەی مێناژەرەکان و دەستبەسەرداگرتنیان لەلایەن خەڵکی ئاساییەوە. ئەو نەریتەی پشیلە گەورەکان وەک ئاژەڵی ماڵی هێشتەوە تا سەدەی نۆزدەهەم، لەو کاتەدا بە شتێکی زۆر نامۆ سەیر دەکرا. بوونی شێرەکان لە تاوەری لەندەن جارجارێک بوو، کاتێک پاشایەک یان هاوسەرەکەی، وەک مارگارێتی ئەنجۆی هاوسەری هێنری شەشەم، یان ئاژەڵیان دەوێ یان پێیدەدرێت. تۆمارەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئاژەڵەکان لە تاوەری لەندەن لە سەدەی ١٧دا لە دۆخێکی خراپدا ڕاگیراون، بە پێچەوانەی دۆخە کراوەکانی فلۆرەنسا لەو کاتەدا. لە سەدەی ١٨ی زایینی دا ئەم حەشارگەیە کراوەی بۆ خەڵک بوو؛ چونە ژوورەوەیان بریتی بوو لە سێ نیو پێنس یان دابینکردنی پشیلەیەک یان سەگێک بۆ خواردنی شێرەکان. مانگەرییەکی ڕکابەر لە ئاڵوگۆڕی ئێکسێتەر تا سەرەتای سەدەی نۆزدەهەمیش شێرەکانی پیشان دا. کۆگای ئاژەڵداری تاوەر لەلایەن ویلیام چوارەمەوە داخرا و ئاژەڵەکان...  پرسیار: ئاژەڵخانەکان لە کوێوە بڵاوبوونەتەوە؟
فەڕەنسا و ئیتاڵیا