پوختەی وتارەکە بکە:  پشکنینێکی نوێ کە دەتوانێت دیاری بکات کە ئایا مرۆڤە دێرینەکانی مردوو بە مەلاریا توشی بوون یان نا، دەتوانێت یارمەتی زانایان بدات لە شوێنکەوتنی چۆنیەتی پەرەسەندنی نەخۆشییەکە. زانایانی شوێنەواری لە زانکۆی یەل لە نیوه یڤن، کۆنێکتیکت، ڕێگەیەکیان بۆ دەستنیشانکردنی نەخۆشیەکە لە ئێسکی هەزاران ساڵ تەمەندا دۆزیوەتەوە. زانایان ئەو تەکنیکەیان بەکارهێناوە بۆ ئاشکراکردنی ئەوەی کە ئەو منداڵانەی لە گۆڕستانێکدا دۆزراونەتەوە لە نێو ڤیلایەکی ڕۆمانی کۆن لە ئیتاڵیا بە نەخۆشییەکە مردوون. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. زانایان مۆخی ئێسکیان لە نموونەی ئێسک هەڵکێشا بۆ گەڕان بەدوای بلورێکی ئاماژەیی لە گەردیلەیەکدا کە پێی دەگوترێ هیمۆزۆئین کە نیشانی دەدات ئەو کەسەی ئێسکەکەی پێوەست بووە تووشی پارازێتی مەلاریا بووە. ئەم میتۆدە ئێستا دەتوانرێت بەکاربهێنرێت بۆ بەدواداچوونی بڵاوبوونەوەی مەلاریا بۆ یەکەم دەرکەوتنی لە مرۆڤدا بە پشکنینی ئێسکی کۆنەکانی تر بۆ نیشانەکانی تووشبوون. جەیمی ئینوود، شوێنەوارناسی لە زانکۆی یێل کە سەرکردەی تیمی توێژینەوەکە بوو، وتی: ئەو کۆمەڵە داتایەی ئێمە دروستمان کردووە بەمە شۆڕشگێڕانە دەبێت بۆ دامەزراندنی چەماوەی پەتایی مەلاریا لە کۆمەڵگای کۆن. هەوڵەکان بۆ دروستکردنی ڤاکسینێک دژی مەلاریا بە هۆی گۆڕانی زۆری سروشتی پارازیتەکە شکستیان هێناوە. پارازیتەکە لە ناو خانە سوورەکانی خوێندا خۆی دەشارێتەوە، ئەمەش وا دەکات سیستەمی بەرگری لەش بە سەختی بیبینێت. زانایانی پەیمانگای تەندروستی نیشتمانیی ئەمریکا دەڵێن ڤاکسینێکی دروستکردووە کە دەتوانێت لە جۆرەکانی نەخۆشیی مەلاریا بپارێزێت. ڤاکسینەکە، نموونەی خوێنی وەرگیراو لە منداڵانی تانزانیا کە بە شێوەیەکی سروشتی بەرخۆدان لە دژی نەخۆشییەکە، کاردەکات بە زیندانیکردنی پارازیتەکانی هۆکارەکانی مەلاریا لە ناو خانە سوورەکانی خوێن کە تووشیان دەکەن. زانایان پرۆتینێکیان دیاریکرد بەناوی PfSEA-1 کە پارازیتەکان پێویستیان پێیەتی بۆ دەربازبوون لە خانە سوورەکانی خوێن کە تووشی دەکەن. زانایان بۆیان دەرکەوت کە دژە تەنێک کە لەلایەن منداڵە بەرگریکارەکانەوە بەرهەم دێت لە قۆناغێکی هەستیاردا لە خولی ژیانی پارازیتەکانی مەلاریا دەجەنگێت و دژی ئەم پرۆتینە دەجوڵێتەوە. توێژەران وتیان کە ڤاکسینێکی تاقیکاری لەسەر بنەمای ئەم بیرۆکەیە لە پێنج تاقیکردنەوەدا لە مێشکی موشەکان پاراستووە و لەسەر مەیموونەکانی تاقیگەی تاقیکردنەوە تاقی دەکرێتەوە لە...
زانایان لە زانکۆی یەل رێگایەکی نوێیان بۆ دەستنیشانکردنی مەلاریا داڕشتووە. ئەوان بەدوای ماددەی پاشەڕۆی بەرهەمهێنراوی پارازیتەکە دەگەڕێن لە مۆخی ئێسکدا. کریستاڵەکانی ئەم پڕۆتینە لە ناو ئێسکی دێرینی کەسانی تووشبوو دروست دەبن. ئەمەش وایکرد لێکۆڵەران دەستنیشانکردنی ئەو منداڵانە بکەن کە ١٥٠٠ ساڵ لەمەوبەر مردبوون. دەڵێن دەتوانرێت بەکاربهێنرێت بۆ دۆزینەوەی بڵاوبوونەوەی مەلاریا لە مێژووی مرۆڤایەتیدا.