پوختەی وتارەکە بکە:  بەگوێرەی هەندێک گێڕانەوە، دەوڵەمەندی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی کۆن لە خودی پێکهاتەی شارەکەدا ڕەنگیدابووەوە - بە بینای مارمەری سپی درەوشاوەوە لە ناوەندی. تەنانەت دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانیش، ئیمپراتۆر ئۆگۆستۆس بانگەشەی ئەوەی کرد کە " ڕۆما بە شارێکی خشت دروستکردووە و بە شارێکی مارمێری بەجێهێشتووە". بەڵام لێکۆڵینەوەیەکی نوێ لەلایەن مێژوونووسانەوە لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە لۆس ئەنجلۆس ئێستا گومان دەخاتە سەر ئەم شانازییە. بۆ گەڕان بەسەر ڕۆمی دێرین لە سێ ڕەهەنددا. ئەم بنیاتنانەوە لەلایەن مێژوونووسانەوە لە زانکۆی کالیفۆرنیا نیشانی دەدات کە ڕۆما چۆن دەبوو لەژێر حوکمی ئۆگستۆس و ئاشکرای دەکات کە زۆرێک لە بیناکان لە خشت دروستکراون (بە ڕەنگی خۆڵەمێشی نیشان دراوە) لە کاتێکدا تەنها چەند پەرستگایەک لە مەرمەر دروستکراون (رۆز) بە بەکارهێنانی نەرمەکاڵای مۆدێلکردنی کۆمپیوتەری تەلارسازیی توانیویانە تەواوی شارەکە بنیاتبنێنەوە بۆ ئەوەی دەربکەوێت کە چۆن دەبوو لەژێر حوکمی ئۆگستۆس لە نێوان 44BC و 14AD. پانتێۆن، بازاڕی تڕایان و کۆلۆسێوم نزیکەی ٢٠٠٠ ساڵە لە جێگای خۆیاندا ماونەتەوە. زانایان بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە پێکهاتەیەکی 'شاراوەیان' لە کۆنکرێتی ڕۆمانی دا دۆزیوەتەوە کە یارمەتیی داوە بەرگەی هەلومەرج ببات. بە بەکارهێنانی تیشکەکانی تیشکی ئێکس لە سەرچاوەی ڕووناکی پێشکەوتوو (ALS) ، لێکۆڵەران توانیویانە لێکۆڵینەوەیەک بکەن لە بەرهەمهێنانی مۆرتاری گڵک و گڵکاوی گڕکانەی ڕۆمانی. لە دیواری کۆنکرێتی بازاڕەکانی تراجان، کە لە دەوروبەری ساڵی ١١٠ی زایینی دروستکرا، ئەم گەمارۆیە پارچەکانی توف و خشت بە قەبارەی گەمارۆ گرێ دەدات. زانایان سەیری ئەو گۆڕانکارییە کانزاییانەیان کرد کە لە کاتی سڕبوونی خشتەکەدا ڕوویانداوە لە ماوەی ١٨٠ ڕۆژدا و ئەنجامەکانیشیان بەراورد کرد لەگەڵ نموونەکانی ١٩٠٠ ساڵەی ڕەسەن. تیمەکە ئەوەیان دۆزییەوە کە خۆڵی گڕکانەکە پێکهاتەیەکی کریستاڵی دروست دەکات کە ڕێگری دەکات لە بڵاوبوونەوەی درزی بچووک. ھەروەھا بۆیان دەرکەوت کە بەکارھێنانی بلورەکانی ستراتلینگایت لە ماددەکەدا هیچ چەشنە کارۆزیۆنێکی نیشان نەداوە، لەگەڵ ڕووبەری نەرمەکەی کە ئاماژە بە سەقامگیری دەکات. بۆیان دەرکەوت کە لە ڕاستیدا تەنها بەشێکی کەمی بیناکانی ڕۆما لەو کاتەدا لە خشتەوە گۆڕدراون بۆ مەرمەر. لە ڕاستیدا، ئەو چەند بینایەی کە لە مارمەر دروستکرابوون لە دیمەنی ناو شاردا شاراوبوون، واتە...
ئیمپراتۆر ئۆگۆستۆس شانازی دەکرد بەوەی کە چۆن دەسەڵاتی خۆی ڕۆمانی کرد بە'شارێکی مارمۆر' لە کاتێکدا کە ڕاپۆرتە مێژووییەکان دەیانگوت دەدرەوشێتەوە. مێژوونووسان لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە لۆس ئەنجلۆس ڕۆمی دێرینیان دروست کردۆتەوە بە بەکارهێنانی بەرنامەی تەلارسازی. بۆیان دەرکەوت کە زۆربەی بیناکان بە زۆری لە خشت دروستکراون و تەنها چەند پەرستگایەک لە مەرمەر دروستکراون. ئەوانەی کە لە مارمەر دروستکراون بە زەحمەت دەبینرێن لە زۆر شوێنی شاردا، توێژەرەکان دەڵێن.