پوختەی وتارەکە بکە:  دزینی نامەیەکی دەستنووسی میخائێل ئەنجەلۆ، گەورە ڕۆشنبیرەکەی سەردەمی ڕێنسانس، تەنها کاری ناوەکی بووە، سەرۆکی پێشووی مۆزەخانەکانی ڤاتیکان وتی. گەڕانەوەی دوو نامەی دزراو لە ئەرشیفێک لە ساڵی ١٩٩٧، لەلایەن فەرمانبەرێکی پێشووی ڤاتیکانەوە پێشکەش کراوە بۆ نێوان ١٠٠،٠٠٠ یۆرۆ (٧٢،٠٠٠ پاوەند) و ٢٠٠،٠٠٠ (١٤٤،٠٠٠ پاوەند). دەسەڵاتدارانی ڤاتیکان ئەوەیان دۆزییەوە کە لە نووسینگاکانی فابریکای باسیلیکای پیرۆزی پەترۆس 18 ساڵ لەمەوبەر ون بووە بەڵام دزینیان ئاشکرا نەکرد. بەڕێوەبەری پێشووی مۆزەخانەکانی ڤاتیکان وتی دزیکردنی نامەکانی میکایل ئەنگێلۆ لە ئەرشیفەکانی ئەو مۆزەخانەیە دەبێت لەلایەن "پیاوێکی ناوەوە" ئەنجام درابێت. لە سەرەوە، وێنەی یەکێک لە ئەرشیفەکانی. بەڕێوەبەری پێشووی مۆزەخانەکانی ڤاتیکان، فرانکۆ بورانێلی، وتی: "ئەو ناوچانە [ی ئەرشیفەکە] ئاسان نییە بۆ گەیشتن. 'دەبێ کەسێک بێت لە ناوەوە کار بکات لە ئەرشیفەکان کە بزانێت چۆن دەست بەسەر بەڵگەنامەکەدا بگرێت و بتوانێت بیخاتە دەرەوە بەبێ ئەوەی پشێوی دروست بکات.<unk> وتی نامەکە "بەهایەکی زۆرە" هەرچەندە ئەستەمە دز بیفرۆشێت. هەر نامەیەک لەلایەن میکێلئانجەلۆوە بەهایەکی زۆری هەیە. لەدەستدانی هەر گەوهەرێک لەلایەن گەورەکانی سەردەمی ڕێنسانسەوە زۆر جدییە. <unk> هیچ ئاسۆیەکی واقیعی بۆ فرۆشتن نییە<unk>، بە ڕۆژنامەی ئیل مێساجیرۆی دانیشتووی ڕۆمی وت. بەڵام لە هەر حاڵێکدا بەهای نامەکە <unk> قورسە بۆ خەمڵاندن چونکە ئەوە پەیوەستە بە <unk> ناوەڕۆک، مەبەست لە وەرگر، کات و بوونی یان نەبوونی واژۆکان، وێنەکان، دیزاینەکان یان سۆنێتەکان.<unk> ئەو وتی کە لەوانەیە نامەکە نامەیەکی خێزانی نەبێ بەڵکو لەوانەیە ئاماژە بە کاری هونەری بکات کە لەلایەن پاپاوە فەرمانی پێدراوە. <unk>دەتوانێت لە بابەتی تەلارسازیی بێت یان تێبینی خزمەتگوزاری بۆ بەدەستهێنانی ئەو ماددانەی کە پێویستە بۆ تەواوکردنی کارێک.<unk> بەڕێز بورانێلی وتی هەرچەندە نامەکان نەیانتوانی بفرۆشرێن بەڵام "بەهای زۆریان هەیە". کارمەندێکی پێشوو دوای نزیکەی 15 ساڵ لە دزینیان هاتە پێشەوە، بانگەشەی ئەوەی دەکات کە دەزانێت لە کوێدان. راهبەیەک کە لە ئەرشیڤی دێلا فابریکا کار دەکات، ئەو دامەزراوەیەی لەلایەن پاپا جولیس دووەمەوە لە ساڵی 1506دا دامەزراوە بۆ پاراستنی بازیلیکی پیرۆسی پیترز...
نامەکان لە بەشێکی ئەرشیفەکاندا هەڵدەگیرابوون کە کەم کەس دەستیان پێی دەگەیشت. فرانکۆ بورانێلی وتی کە دەبێت لەلایەن'پیاوێکی ناوەوە 'ەوە دزراون بەڵگەنامەکان، کە دەوترێ بەهایەکی زۆریان هەیە لە ساڵی ١٩٩٧دا دزراون. کارمەندێکی پێشووی ڤاتیکان ئەمساڵ وتی ئەو دەیزانی ئەوان لە کوێ بوون. داوای لە نێوان ١٠٠ هەزار و ٢٠٠ هەزار یۆرۆ کردووە بۆ گەڕانەوەیان.