پوختەی وتارەکە بکە:  واز هێنان لە گۆشتی سوور و پەیوەست بوون بە خۆراکی گیایی کە ماسی تێدایە لەوانەیە کلیلی ڕێگریکردن بێت لە شێرپەنجەی ڕیخۆڵە گەورەکە، بەگوێرەی توێژینەوەیەکی حەوت ساڵەی کە ئەمڕۆ دووشەممە بڵاوکرایەوە. ماسیخۆرەکان، وەک ئەوەی کە بە گشتی پێیان دەوترێت، ٤٣٪ کەمتر ئەگەری تووشبوونیان بە شێرپەنجە هەبوو بە بەراورد لەگەڵ ئەو کەسانەی کە بە هەموو شتێک دەخۆن. بۆچی گرنگی بە شێرپەنجەی ڕیخۆڵە بدرێت؟ ئەمە سێیەمین شێرپەنجەی دەستنیشانکراو و سێیەمین هۆکاری سەرەکیی مردن بە شێرپەنجە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٤دا، بەپێی ئامارەکانی کۆمەڵەی شێرپەنجەی ئەمریکی. ئەم نەخۆشییە بە تایبەتی مەترسیدارە چونکە لە قۆناغە سەرەتاییەکانییدا بە شێوەیەکی ئاسایی بێ نیشانەیە، ئەمەش وادەکات کە دۆزینەوەی سەختتر بێت کاتێک کەمتر کوشندەیە. تەنیا ٥٩٪ی ئەوانەی پێشنیارکراون بۆ پشکنینەکان ئەو ڕێکارانە وەردەگرن کە لەگەڵ ستانداردی کۆمەڵەی شێرپەنجەی ئەمریکی یەکدەگرن. ئەم توێژینەوەیە کە لە نزیک بە ٧٨٠٠٠ کەس ئەنجام درا و لە گۆڤاری جۆڕناڵ ئۆف ئەمریکی میدیکل ئەسۆسیاسیۆن بڵاو کرایەوە، زیادە دەکات لە بەڵگەی زیادبونی سوودەکانی تەندروستیی سیستەمی خۆراکی گیایی. توێژینەوەیەکی تر، کە پێداچوونەوەیەک بوو بۆ داتاکانی ٣٩ توێژینەوەی جیا، کە دەریخستووە کە خۆراکی گیایی دەبێتە هۆی دابەزینی تێکڕای پەستانی خوێن هاوشێوەی ٣٠ بۆ ٦٠ خولەک وەرزشکردن لە ڕۆژێکدا. توێژینەوەیەکی دیکە لە ساڵی ڕابردوو دەرکەوتووە کە تێکڕای کێشی لەش لە ڕێژەیەکی نزیک بە ٧.٥ پاوەند دابەزیوە بۆ گیاندارییەکان. لەکاتێکدا بەڵگە سوودە تەندروستیەکانی کەمکردنەوەی خواردنی گۆشتی سوور نیشان دەدات، لێکۆڵینەوەی نوێ جیاوازییەکانی نێوان تەنانەت خۆراکی بەتەواوی سەوزەواری و خۆراکی ماسیش دەخاتە ڕوو. لە ناو گرووپی نموونەدا ٢٧٪ کەمبوونەوەی مەترسی تووشبوون بە شێرپەنجەی ڕیخۆڵە گەورەکە هەبوو ئەگەر لە خواردنی بەتەواوی سەوزەوە بگریت بۆ خواردنی ماسی. نووسەرانی توێژینەوەکە ئاماژەیان بەوە کردووە کە ترشە چەورییەکانی ئۆمیگا ٣ لەوانەیە هۆکارێک بن بۆ کەمبوونی مەترسی شێرپەنجە لە گرووپی خواردنی ماسی. لیزا درایەر، پسپۆڕی خۆراک هاوڕایە. "جگە لە فاکتەرە خۆراکییەکانی تر، ماسی دەتوانێت پارێزگاریی زیاتر دابین بکات بەهۆی ڕێژەی بەرزی ترشە چەورییەکانی ئۆمیگا-٣. ئەمە لەگەڵ توێژینەوەی پێشوودا یەکدەگرێتەوە کە دەریخستووە ئۆمیگا-٣ کاری دژە شێرپەنجەی هەیە و لەوانەیە یارمەتیدەر بێت لە ڕێگریکردن و چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی ڕیخۆڵە و ڕیخۆڵە...
توێژینەوەیەکی نوێ دەریخستووە مەترسی تووشبوون بە شێرپەنجەی ڕیخۆڵەی گەورە بە ڕێژەی ٤٣٪ کەم دەبێتەوە بە خواردنی پێسکۆ-سەوزایی. شێرپەنجەی ڕیخۆڵە سێهەمین شێرپەنجەی زۆرترین تووشبوو لە ویلایەتە یەکگرتووەکانە. خۆراکی گیاییش لەوانەیە ببێتە هۆی دابەزینی کێشی زیاتر و دابەزینی پەستانی خوێن.