ئەم ڕستەیە تەواو بکە:
دوای داگیرکردنی گواتیمالا لەلایەن ئیسپانیاوە لە ساڵی ١٥٢٤ لەلایەن پیدرۆ دی ئەلفارادۆوە، ئیسپانییەکان دەستیانکرد بە بەکارهێنانی خەڵکی ڕەسەن وەک هێزی کار بۆ دروستکردنی پیولێدۆ دی ئیندیۆس. ئیسپانییەکان بە زۆر خەڵکی ڕەسەنیان گواستەوە بۆ ئەم گوندانە و خستیانە ژێر کۆنتڕۆڵ و بەڕێوەبردنی ئیمپراتۆریەتی ئیسپانیا. ئیمپراتۆریەتی ئیسپانی زەوی پارچەی بۆ هەر کۆمەڵگایەک تەرخانکرد بۆ دابینکردنی بژێوی و پێدانی باج بە ئیمپراتۆریەت لە شێوەی باج، کاکاو، لابی و بەرهەمە کشتوکاڵییەکانی تر کە لە ڤیلۆپەکاندا بەرهەم دەهێنران. ئیمپراتۆریەتەکە ھەروەھا کۆمەڵگاکانی ناچارکرد کە دابین بکەن کە بە "ریپۆرتا" ناسرا کە تێیدا یەک لەسەر سێی دانیشتوانی نێرینەی ڕەسەن لە ھەر کۆمەڵگایەک کرا بۆ کارکردن لە کێڵگەکان و ماڵەکانی ئیسپانیا. ئەم کارمەندە پیاوانە هەر نۆ مانگ جارێک لەگەڵ پیاوانی نیشتەجێدا دەگۆڕدرێن.