ئەم ڕستەیە تەواو بکە: مستەفا کەمال ئەتاتورک بزووتنەوەی نەتەوەیی تورکی دامەزراند لە دژی هاوپەیمانان لە سامسۆن لە ١٩ی ئایاری ١٩١٩، ئەو ڕۆژەی کە بە شێوەیەکی نەریتیانە سەرەتای جەنگی سەربەخۆیی تورکیایە. ئەتاتورک کە لەلایەن حکومەتی عوسمانییەوە وەک پشکنەری سوپای نۆهەمی سوپای ئیمپراتۆریەتی لە ڕۆژهەڵاتی ئەنادۆڵ دیاریکرا، کۆنسەنتینۆپۆلی بەجێهێشت و لە ١٦ی ئایاری ئێستا بەناوبانگدا بەرەو سامسۆن بەڕێکەوت. لەجیاتی ئەوەی گوێڕایەڵی فەرمانەکانی حکومەتی عوسمانی بێت، کە ئەوکات لەژێر کۆنتڕۆڵی داگیرکەرانی هاوپەیماناندا بوو، ئەو و ژمارەیەک لە هاوپیشەکانی دەستیان بە بزووتنەوەی نەتەوەیی تورکی ڕاگەیاند. لە ئەنجامدا، دانیشتوانی یۆنانی سامسۆن کەوتبوونە ژێر
تاڵانکردن، کۆمەڵکوژی و دوورخستنەوە لەلایەن گروپە نائاساییەکانی تورکیاوە، وەک نوێنەرانی ڕێکخراوی یارمەتیی ڕۆژهەڵاتی نزیک لە ئەمریکا ئاماژەیان پێدا. لەگەڵ ئەوەشدا ئەم گروپانە نەیانتوانی بە ئازادی لە سامسۆن کار بکەن وەک ئەوەی لە ناوچەی هاوسێی مێرزیفۆن و بافرا کردیان بەهۆی ئامادەبوونی هێزی دەریایی هاوپەیمانان. بزووتنەوەی نەتەوەیی تورک بەهۆی بوونی کەشتییە جەنگییەکانی یۆنان لە دەوروبەری سامسۆن نیگەران بوو و بڕیاری ناردنەوەی 21000 یۆنانی ناوچەکە بۆ ناوخۆی ئەنادۆڵدا. دواتر، لە سەرەتای حوزەیرانی ١٩٢٢، شارەکە لەلایەن هێزی دەریایی هاوپەیمانانەوە بۆردومان کرا.