ئەم ڕستەیەی خوارەوە تەواو بکە: سەرەتاییترین بەڵگەی شوێنەواری بۆ نیشتەجێکردنی مرۆڤ لە ناوچەی کەنداو دەگەڕێتەوە بۆ 8000<unk>10,000 پێش زایین (لە تەوارە قەڵاچۆکان لە Coyote Hills). لە ساڵی ١٧٦٩، ناوچەی کەنداو لەلایەن خەڵکی ئۆڵۆنەوە نیشتەجێ کرابوو کاتێک گروپێکی گەڕانی ئیسپانی بە سەرۆکایەتی گاسپار دی پۆرتۆلا چوونە ناو کەنداوەکە - یەکەم سەردانی دۆکۆمێنتکراوی ئەوروپی بۆ ناوچەی کەنداوەکە. دوای ئەوەی مەکسیک لە ساڵی ١٨٢١ سەربەخۆیی لە ئیسپانیا بەدەستهێنا، ناوچەکە بۆ ماوەیەکی کورت لەلایەن حکومەتی مەکسیکەوە کۆنتڕۆڵکرابوو تا ئەو کاتەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ساڵی ١٨٤٦ لە ماوەی جەنگی مەکسیک-ئەمریکی دەستی بەسەر ناوچەکەدا گرت. دوای ماوەیەکی کەم، دۆزینەوەی زێڕ لە کالیفۆرنیا، شەپۆلێکی زۆر لە گەڕان بەدوای گەنجینەدا ڕاکێشا، زۆرێکیان لە بەندەرەکانی ناوچەی کەنداو وەک خاڵی چوونە ژوورەوەیان بەکارهێنا. لە ساڵانی سەرەتای دەوڵەتبوونی کالیفۆرنیا، کاری یاسادانانی دەوڵەت لە نێوان سێ شوێنی ناوچەی کەنداودا دەگۆڕا پێش ئەوەی پایتەختی هەمیشەیی دەوڵەت لە ساکرامنتۆ دابمەزرێت. بوومەلەرزەیەکی گەورە شاری سان فرانسیسکۆ و دەوروبەری لە ساڵی ١٩٠٦دا تێکشکاند، بەڵام ناوچەکە بە خێرایی دووبارە بنیات نرا بۆ ئەوەی لە کاتی خۆیدا میوانداری
١٩١٥ پێشانگای پاناما- پاسیفیک. لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەم، ناوچەی کەنداو ڕۆڵێکی سەرەکیی بینی لە ھەوڵەکانی جەنگی ئەمریکا لە ناوچەی ئاسیا-پاسیفیک، لەگەڵ فۆرت میسۆن لە سان فرانسیسکۆ کە وەک خاڵی سەرەکیی چوونە سەر کەشتی بۆ ھێزە ئەمریکییەکان بوو. لە ساڵی ١٩٤٥ دا، پەیمانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە سان فرانسیسکۆ واژۆ کرا، کە دامەزراندنی نەتەوە یەکگرتووەکان بوو، لە ساڵی ١٩٥١ دا، پەیمانی سان فرانسیسکۆ پەیوەندیی ئاشتییانە لەنێوان ژاپۆن و هێزە هاوپەیمانەکاندا دامەزراند. لەو کاتەوە، ناوچەی کەنداو چەندین جوڵەی سیاسی، فەرهەنگی و هونەریی بەخۆوە بینیوە، و ژانری تایبەتی ناوخۆیی لە مۆسیقا و هونەردا پەرەپێداوە و خۆی وەکوو ناوەندێکی سیاسی پێشکەوتوو ناساندووە. لەڕووی ئابوورییەوە، ناوچەی کەنداو دوای جەنگی دووەم گەشەیەکی گەورەی بینی لە پیشەسازی دارایی و تەکنەلۆجیادا، کە ئابوورییەکی زیندوو و هەمەجۆر دروستکرد لەگەڵ بەرهەمی ناوخۆیی زیاتر لە 700 ملیار دۆلار، و ماڵی سێیەم بەرزترین چڕبوونەوەی کۆمپانیاکانی Fortune 500 لە ویلایەتە یەکگرتووەکان (لە ساڵی 2018).