پوختەی وتارەکە بکە:  نایجیرییەکان ڕۆژی شەممە دەچنە سەر سندووقەکانی دەنگدان بۆ دیاریکردنی ئەوەی کێ سەرکردایەتی گەورەترین وڵاتی ئەفریقا دەکات. گرەوەکان لەم هەڵبژاردنەدا زۆرن لە کاتێکدا وڵات ڕووبەڕووی هێرشەکانی گرووپی توندڕەوی بۆکۆ حەرام دەبێتەوە. لەگەڵ ئەوەی ئاسایش دەبێتە پرسێکی سەرەکی، دەنگدەران متمانەیان بە کام کاندید دەبێت بۆ پاراستنیان؟ هەروەک نایجیریا بڕیار دەدات، ئەمە ئەوەیە کە پێویستە بیزانیت: نێجیریا ماڵی نزیکەی ١٧٣ ملیۆن کەس و بە هێزێکی ناوچەکە دادەنرێت. سەقامگیریی زۆر گرنگە بۆ بەرەنگاربوونەوەی مەترسیی گەشەکردنی تیرۆریستە ئیسلامییەکان، کە گەشە دەکەن لەسەر ناسەقامگیریی. لەکاتێکدا بۆکۆ حەرام دەیەوێت دەستەکانی درێژ بکاتەوە بە بەڵێنەکەی تازەی وەفاداری بۆ داعش، نایجیریا لەگەڵ چاد و کامیرۆنی دراوسێ لە هێرشێکی دژ بە گرووپی تیرۆریستی دا. و وا دەردەکەوێت کە کاردەکات، لەگەڵ ئەوەی کە سوپاکەی دەڵێت چەند شارێکی سەرەکی لە دەستی چەکدارەکان گرتۆتەوە. سەرکردەی داهاتوو دەبێت دڵنیا بێت لەوەی کە دەستکەوتەکان لەسەر ڕێڕەوی خۆیان بمێننەوە. وەک ئەوەی کە لە داعش لە عێراق و سوریا فێربووین، هەر یاخیبوونێکی ناوخۆیی کە چارەسەر نەکرێت، ئەگەری هەیە ببێتە کێشەیەکی نێودەوڵەتی. با ڕووبەڕووی ئەوە بینەوە، جیهان پێویستی بە دەوڵەتێکی شکستخواردووی دیکە نییە، بەتایبەت ئەو دەوڵەتەی کە ژمارەی دانیشتوانەکەی هێندە زۆرە. نایجیریا یەکێکە لە گەورەترین بەرهەمهێنەرانی نەوت لە ئەفریقا و دابینکەری سەرەکی نەوتی خاوە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان. چەندین کۆمپانیای نەوتی نێودەوڵەتی و کرێکاری تێدا نیشتەجێیە. کێشە سەرەکییەکان بریتیین لە هێز، ئاسایش و ئابووری. بەڵام لەگەڵ سەرهەڵدانی بۆکۆ حەرامدا، ئاسایش بووەتە سەنتەری سەرەکی. تەنها ئەمساڵ، توندڕەوەکان لانیکەم ١٠٠٠ مەدەنییان کوشتووە، ڕێکخراوی چاودێری مافەکانی مرۆڤ دەڵێت. یەکێک لە دڕندەترین کردەوەکانی چەکدارەکان رفاندنی نزیکەی ٣٠٠ کچی قوتابخانە بوو لە نیسانی ڕابردوو، کە زۆربەیان هێشتا ون بوون. بۆکۆ حەرام بە شێوەیەکی ڕەقتر و ڕەقتر بووە، شارۆچکەکانی گرتووەتەوە بە هێرشێکی خوێناوی و بە خەلافەتی ئیسلامی ڕاگەیاندوون. چەکدارەکان قوتابخانە و کڵێسا و مزگەوتەکانیان بۆردومان کردووە؛ ژن و منداڵەکانیان رفاندووە؛ و سیاسەتمەدار و سەرکردە ئاینییەکانیان کوشتووە. هەرچەندە حکومەتی ئێستا "سەرکەوتنەکانی هەیە لێرە و لەوێدا" لە شەڕی دژی بۆکۆدا...
هه ڵبژاردنه که بۆ ماوه ی شه ش هه فته دواخرا ئەمە لە کاتێکدایە کە نەتەوە لەگەڵ گرووپی توندڕەوی بۆکۆ حەرام شەڕ دەکات.