پوختەی وتارەکە بکە:  پزیشکەکان هۆشدارییان دا کە بەکارهێنانی حەبی ڕێگری لە منداڵبوون مەترسی تووشبوون بە نەخۆشییەکی نەخۆشکەر لە کۆئەندامی هەرسدا سێ هێندە دەکات. خواردنی حەبی ڕێگری لە منداڵبوون مەترسی تووشبوون بە نەخۆشییەکی نەخۆشکەر لە کۆئەندامی هەرس سێ هێندە دەکات، پزیشکەکان شەوی ڕابردوو هۆشدارییان دا. حاڵەتەکانی نەخۆشی کرۆن لە ١٩٦٠کانەوە زیادیان کردووە، و لێکۆڵەران ئێستا باوەڕیان وایە کە بەکارهێنانی بەربڵاوی حەبەکە لەوانەیە یەکێک بێت لە هۆکارە سەرەکییەکانی پشت ئەو زیادبوونە بەرچاوەی. هۆرمۆنی سێکسی لە حەبەکانی دژە دووگیانیدا دۆزراوەتەوە کە دەتوانێت ڕیخۆڵە لاواز بکات، کە ئەمەش هەلومەرجی گونجاو بۆ پەرەسەندنی کرۆن دروست دەکات. پزیشکەکان لەوەش دەترسن کە بەکارهێنانی دووبارەی حەبی بەیانی دوای ئەوەی کە بڕێکی زۆر لە هۆرمۆنی سێکسی تێدایە لە حەبی ڕۆژانە لەوانەیە ژنەکان زیاتر لێ بکەوێتەوە. کرۆنز هەوکردنی ئازاربەخش لە کۆئەندامی هەرس دەکات، زۆرتر لە ڕیخۆڵەکان. ئەمە هەرسکردنی خۆراک سەخت دەکات و دەبێتە هۆی سکچوون، ماندووبوون و کەم خوێنی. هەڵکشانەکان ئەوەندە خراپن کە کارکردن مەحاڵە، و دەبێتە هۆی ماوەیەکی درێژ لە کارکردن. دەرمان و نەشتەرگەری دەتوانێ یارمەتی کەمکردنەوەی نیشانەکان بدات، بەڵام هیچ چارەسەرێک نییە، هەندێک تووشبوو زۆر بە ناخۆشیی دەبینن و کۆتایی بە ژیانی خۆیان دەهێنن. لانیکەم دوو بەریتانی کە نەخۆشی کرۆنیان هەیە گەشتیان کردووە بۆ سویسرا بۆ کۆتایی هێنان بە ژیانی خۆیان لە نۆرینگەی جێناکۆکی دیگنیتاس. دکتۆر حەمەد خەلیلی، پسپۆڕی نەخۆشیەکانی گەدە و ناوکی لە زانکۆی هارڤارد، وتی حاڵەتەکانی کرۆن لە ماوەی ٥٠ ساڵی ڕابردوودا، لە کاتی بەربڵاوی بەکارهێنانی حەبەکە، دوو هێندە یان سێ هێندە زیادی کردووە. ئێستا نزیکەی ١٠٠ هەزار کەس لە بەریتانیا تووشی ئەم نەخۆشییە بوون <unk> لە هەر ٦٥٠ کەس یەک کەس <unk> هەرچەندە تەنها بەشێکی کەمی ئەم نەخۆشییە بە فەرمی دەستنیشان کراوە. گۆڕینی خۆراکی وەک هۆکارێک بۆ زیادبوون ئاماژەی پێکراوە، بەڵام دکتۆر خەلیلی وتی لێکۆڵینەوەکان لەسەر ئەو پەیوەندییە گومانلێکراوەیە "زۆر نائومێدکەر" بوون. لەگەڵ ئەوەشدا، توێژینەوەیەک لەسەر ٢٣٠ هەزار ژنی ئەمریکی بە سەرپەرشتی دکتۆر خەلیلی دەریخست کە مەترسییەکە سێ هێندە زیاترە لە ژنیاندا کە حەبەکەیان بەکارهێناوە بۆ ماوەی پێنج ساڵ یان زیاتر لە ئەوانەی کە هەرگیز بەکاری نەهێناوە. لێکۆڵینەوەیەکی بەریتانی گەیشتە ئەنجامێکی هاوشێوە. هەر بۆیە حەبەکە لەلایەن نزیکەی ٣.٥ ملیۆن ژنەوە لە بەریتانیا دەگیرێت، سێ یەکی ئەو...
حاڵەتەکانی نەخۆشی کرۆن لە ناو بەریتانیا لە ساڵی ١٩٦٠ەوە زیادیان کردووە. توێژەران پێیانوایە کە بەکارهێنانی حەبەکە هۆکارێکی سەرەکییە بۆ زیادبوون. هۆرمۆنی سێکسی و لاوازی ڕیخۆڵە دۆزرایەوە کە هەلومەرجی گونجاو بۆ کرۆن دروست دەکات. حەبەکە مەترسییەکەی سێ هێندە دەکات لە کاتێکدا حەبی بەیانی دوای ئەوە لەوانەیە ژنان زیاتر تووش بکات.