پوختەی وتارەکە بکە:  قوسێکی 2200 ساڵەی کۆن کە بە بڕوای هەندێک لە شارەزایان دەتوانێ دوو هێندەی چەکی هێرشبەری مۆدێرن بەهێز بێت لەنێو جەنگاوەرانی تێراکۆتا دۆزرایەوە. تەیارەکە، کە ئەم هەفتەیە بە تەواوی دۆزرایەوە، دەتوانێ تیرێک بەرزبکاتەوە بۆ 2,600 پێ - نزیکەی درێژیی نۆ یاریگای تۆپی پێ، ڕۆژنامەی پیپڵز دەیلی ئۆنلاین ڕایگەیاند. دۆزینەوەکە بەتایبەتی سەرنجڕاکێشە چونکە شارەزایان پێیانوایە کە تیرەکە نهێنی سەرکەوتنی یەکەم ئیمپراتۆری چین، چین شی هوانگ دەگرێت. دۆزینەوە: ئەمە یەکەمین تیرە کە لە سەردەمی بنەماڵەی چینەوە دۆزرایەوە و تا ئێستا پارێزراوە. بە ئاشکرا: چەکەکە هێشتا نیوە بە خاک سپێردراوە لە تەنیشت یەکێک لە جەنگاوەرە بەناوبانگەکانی چین. تەیارەکە، کە نیوە بە خاک سپێردراو دۆزرایەوە لە تەنیشت یەکێک لە پەیکەرە تەڕاکۆتاکان، لەلایەن شوێنەوارناسانەوە دۆزرایەوە کە لە شوێنەکە کاریان دەکرد. ئەمە یەکەم جارە کە شوێنەوارناسان وەشانێکی تەواوەتی چەکەکە دەبینن، هەرچەندە پێشتر ١٠ تەیارەی شکاویان لە هەمان چاڵدا دۆزییەوە. قوسەکە نزیکەی پێنج پێ درێژە، بە بەرزایی نزیکەی 50 ئینج. قەبارەکەی وا دەردەخات کە یەکێک بووە لە بەهێزترین قۆڵەکانی ئەو سەردەمە. دەقە مێژووییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە مەودای تەقەکردنەکەی دەگاتە ٢٦٠٠ پێ، بەگوێرەی ڕۆژنامەی Huashang، کە دوو هێندەی مەودای تفەنگێکی هێرشبەرە، کە نزیکەی ١٣٠٠ پێیە. هەندێک لە مێژوونووسان پێیان وایە کە شیکردنەوەی ژمارەیەک لە دەقە مێژووییەکان دەریدەخەن کە تیرەکە بەشێکی سەرەکی بووە لە چەند سەرکەوتنێکی سەربازیی گرنگ لەو سەردەمەدا. گرنگیی شوێنەواری: چەندین چەک لە چاڵەکاندا دۆزراونەتەوە، وەک ئەمانەی ساڵی 2006. نوێ: 'کینگ' کە تەنها لە کتێبی مێژوودا خوێندوویانەتەوە، لە چاڵەکەدا دۆزرایەوە. زانایانی شوێنەواریش بە هەمان شێوە لە دۆزینەوەی "کینگ" خۆشحاڵن، کە بابەتێکە کە پێشتر تەنها لە دەقە مێژووییەکاندا خوێندوویەتی. چینگ یارمەتیدەرە بۆ ڕوونکردنەوەی چۆنێتی گواستنەوە و هەڵگرتنی تەوورەکە، یارمەتی دەدات بۆ پاراستنی شێوەی کاتێک بەکارنەهێنرێت. ئێمە باوەڕمان وایە کە نەک تەنها لە سەردەمی بنەماڵەی چین بەڵکو لەوانەیە لە هەموو سەردەمی دەوڵەتانی شەڕکەردا ئەوان زۆر...
لە لایەن شوێنەوارناسانەوە دۆزرایەوە کە لە شوێنەکە کاریان دەکرد. ئەمە یەکەمین تەیارەی تەواو بوو کە تا ئێستا لە بنەماڵەی چین دۆزرایەوە. هەروەها شوێنەوارناسان ئامێرێکی "کینگ"یان دۆزییەوە کە ئامێری هەڵگرتنی تەوژمی بوو. پێشتر چینگەکان تەنها لە کتێبە مێژووییەکاندا خوێندراونەتەوە.