ئەم ڕستەیە تەواو بکە:
لە کۆتاییدا سانتافێیان گرت لە ٦ی ئایاری ١٨١٦. وەک سەرکردەکانی دیکەی بزووتنەوەی سەربەخۆیی، کالداس لە شارەکە هەڵهات، لە بنەڕەتدا بە ئامانجی گەیشتن بە بویناوێنتورا بۆ هەڵهاتن بۆ دەرەوەی وڵات. لەگەڵ ئەوەشدا، لە ڕێگادا، سامانۆ جێگری پاشای داهاتوو سەردەکەوێت بەسەر سەربازە کۆمارییەکاندا لە شەڕی لا کوچیلا دی ئێل تامبۆدا، و پۆپایان داگیر دەکات، و کالداس ناچار دەبێت خۆی لە کێڵگەی پیسبامبا لە سۆتارادا بشارێتەوە، کە هەر زوو لەلایەن پاشایەتیخوازە ئیسپانییەکانەوە دەستگیر دەکرێت لە ساڵی ١٨١٦. دواتر گەڕێندرایەوە بۆ سانتافێ، و لە لایەن دەستەی تەقەکردنەوە لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٨١٦ لە سان فرانسیسکۆ پلازا لە سەر فەرمانی مۆرێلۆ، کۆنت لە کارتاگینا لە سێدارە درا. کاتێک کە کالداس خەریک بوو لەسێدارە بدرێت و ئەو کەسانەی کە لەوێ بوون داوایان کرد بۆ ژیانی ئەو زانایە، مۆریلۆ وەڵامی دایەوە: "ئیسپانیا پێویستی بە زانا نییە" (بە ئیسپانی: "España no necesita sabios"). بەر لە مردنی کالداس لەسەر دیوارەکە پیتێکی گەورەی یۆنانی نووسیوە، کە لێکدراوەتەوە وەک ئەوەی بڵێت "ئەی دوور و تاریک و دوورە!" (بە ئیسپانی: "¡Oh larga y negra partida!". لە ئەسینا کلاسیکی، تێتا وەک کورتکراوەیەک بۆ θάνατος یۆنانی (thanatos، <unk>death<unk>) بەکارهێنراوە.