پوختەی وتارەکە بکە:  (سی ئێن ئێن) من کاندیدا مۆسم، و پرۆفیسۆری پەیمانی نوێ و سەرەتای مەسیحییەتم لە زانکۆی نۆتردام. من ڕاوێژکار بووم لە ئەڵقەی "سەر خاچی ڕاستەقینە" و وەک یەکێک لە شارەزایانی کامێرا لە زنجیرەی "دۆزینەوەی عیسا" لە کەناڵی CNN کە ڕۆژانی یەکشەممە پەخش دەکرێت. بینەران بانگهێشتکرابوون لە کاتی نمایشەکەدا بۆ تویت کردن و بڵاوکردنەوەی پرسیارەکانیان لە پەڕەی "دۆزینەوەی عیسا" لە فەیسبووک. ئەمانەی خوارەوە چەند پرسیارێکی سەرنجڕاکێش و وەڵامەکانی منن. بۆ ئەم وتارە دەستکارییان بۆ شێواز و ڕوونی کراوە. چ شتێک "ڕاستییە" دەربارەی ئەو خاچەی کە عیسای کوشت؟ لین سانتۆس: لە کوێی دیکەدا پارچەکانی "سەر خاچی ڕاستەقینە" هەن؟ ئایا کەس هەوڵ دەدات بە کاربۆنی مێژوو ئەم ئاسەوارانە دیاری بکات؟ مۆس: لە سەرانسەری جیهاندا ئەو کەنیسانە هەن کە بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە پارچەیەک یان پارچەیەکیان لە خاچی ڕاستەقینە هەیە. ئەم وێنانە بە کاربۆنی دیاری نەکراون و چەند هۆکارێک هەن بۆ ئەمە. یەکەم، کاربۆنی مێژوو گرانبەهایە، و کلیسایەکی ئاسایی پارەی بۆ ئەم جۆرە هەوڵە نییە. دووهەم، مێژووکردنی کاربۆنی وەک دەستێوەردان و کەمێک وێرانکەر سەیر دەکرێت. تەنانەت ئەگەر تەنها ١٠ میلیگرام لە دار پێویست بێت، تۆ هێشتا لە تەنێکی پیرۆز دەشکێنیت. ئەمە شتێک نییە کە کڵێساکان حەزیان لێیە بیکەن، بەتایبەت کە -- ئەمەش دەمگەیەنێتە خاڵی سێیەم -- زۆربەی تاقیکردنەوەکانی تەمەندان بە کاربۆن لە کۆتاییدا متمانەی ئەو ئاسەوارانە کەمدەکەنەوە کە تاقی دەکرێنەوە. بۆیە ئەوە لە بەرژەوەندیی ئایینەکانی کاتۆلیکی ڕۆمانی و ئیتڵاخیی ڕۆژهەڵاتدا نییە کە بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە خاوەنی ئاسەوارەکانن بۆ ئەوەی پشکنینیان بۆ بکرێت. مات مارینۆ: دەتوانیت بڵێیت کە خاچەکە لە چ جۆرە دارێک دروستکراوە؟ مەگەر بە دڵنیاییەوە بزانین کە پارچەی خاچی ڕاستەقینەمان هەیە، ئەوا ناتوانین بڵێین چ جۆرە دارێک بەکارهێنراوە. هەرچۆنێک بێت، ئێمە دەتوانین هەندێک گریمانەی باش بکەین. ژمارەیەک لە زانایان پێیانوایە کە خاچەکە لە دار سێو دروستکراوە چونکە دار سێو دارێکی بەهێزە کە لەو ناوچەیەدا هەیە. هەروەها بەڵگەیەک هەیە لە خاچدانی تاوانبارانی تر. لە ساڵی ١٩٦٨دا، پاشماوەی پیاوێکی لە خاچ دراو بە ناوی یەهۆهانان بن هاکۆل لە کاتی هەڵکەندن لە باکووری ئۆرشەلیم دۆزرایەوە. ئێمە دەزانین کە لە خاچ درا...
پرۆفیسۆری ئایینی کاندیدا مۆس لە هەموو ئەڵقەیەکی بەرنامەکەدا دەردەکەوێت.