پوختەی وتارەکە بکە:  ئەو تەکنەلۆژیایە کە لەوانەیە کارەساتی فڕۆکەی جێرمان وینگس بە کۆنترۆڵکردنی فڕۆکەکە لە دوورەوە نەهێڵێت، چەندین ساڵە بوونی هەیە، بەڵام لەلایەن پیشەسازیی فڕۆکەوانییەوە دژایەتی دەکرێت، ئەمشەو دەرکەوت. پاڵپشتیکردن بۆ چاودێریکردنی کاتی ڕاستەقینەی فڕۆکەکان لە زەویەوە وەستاوە لەنێو ترسی کۆمپانیاکانی فڕۆکەوانی لە مەترسیەکانی لەناوبردنی فڕۆکەوانەکان و ئەگەرەکانی ئەوەی پێی دەوترێت ڕفاندنی سایبری لەلایەن تیرۆریستانەوە. سەندیکاکانی نوێنەرایەتی فڕۆکەوانانیش دژی ئەم هەنگاوەن. هێرشەکانی ١١ی سێپتەمبەر بۆ سەر ئەمەریکا، کە تێیدا تیرۆریستان فڕۆکە ڕفێنراوەکانیان وەک چەک بەکارهێنا، داوای سیستەمی نوێیان کرد بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی ئەو کارە دڕندانە. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. گەڕانەوەی تەرمەکان: تیمەکانی کارکردن لە ناوچە سەختەکانی سەر بەرزاییەکان پاشماوەی بڵاوبووی ڕووداوەکە پاکدەکەنەوە و گەڕان بەدوای تەرم و کەلوپەلەکاندا. خەم: کەسوکاری قوربانییەکان لە هەست و سۆزدا سەریان گرت دوای ئەوەی بەشدارییان کرد لە ڕێوڕەسمی ڕێزگرتن لە ئازیزانەکانیان لە لێ ڤێرنێت، فەڕەنسا ڕۆژی پێنجشەممە. فیلیپ باوم، سەرنووسەری ئاسایشی فڕۆکەوانی نێودەوڵەتی، وتی کارەساتەکە بەشێکی دەگەڕێتەوە بۆ کۆنتڕۆڵەکانی 'چۆک' کە لە دوای ١١ی سێپتەمبەردا دانرا. ئەو بە ڕۆژنامەی ئیندیپێندێنتی وت: "دەرگای کۆکپیتە بەهێزە خراپ بیرکراوەکە دەرئەنجامی کارەساتباری هەبووە". بەڕێز Baum وتی بیرکردنەوە لە سەلامەتی فڕۆکەوانی بەهۆی هێرشە تیرۆریستیەکانی 2001ەوە چەواشەکار بووە، وتیشی "بایەخێکی زۆر دراوە بە تیرۆر" و "نەبوونی چارەسەر بۆ هەڕەشەکانی دیکە بۆ سەلامەتی فڕۆکەوانی". بەرهەمهێنەران لە ئەوروپا و ئەمریکادا کاریان کردووە بۆ دروستکردنی فڕۆکەیەکی "پاراست لە رفاندن". لە ساڵی ٢٠٠٦دا بۆینگ مۆڵەتێکی ئەمریکی بۆ سیستەمی فڕۆکەوانی ئۆتۆماتیکی بێ پچڕان وەرگرت. ئەمە رێگە بە فڕۆکەوانەکان، کۆنترۆڵکەرانی سەر زەوی یان دەزگا ئەمنییەکانی وەک سی ئای ئەی دەدات بۆ چالاککردنی شێوازی فڕینی ئۆتۆماتیکی کە ناتوانێت لەلایەن هیچ کەسێکەوە لە ناو فڕۆکەکەدا دابخرێت. هەروەها سیستەمەکە دەتوانێت خۆی بخاتە کارەوە ئەگەر تیرۆریستان هەوڵ بدەن شەڕ بکەن بۆ ئەوەی بێنە ناو کابینەکە، بە هەستەوەری فشار لەسەر دەرگا کە وەڵام دەداتەوە بۆ هێزی زۆر. هەشت ڕووداوی پێشووی فڕۆکەوانان بە هۆی خۆکوژیی فڕۆکەوانانەوە بووە، کە بووە هۆی 416 مردن. ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣: فڕۆکەی ٤٧٠ی هێڵی ئاسمانی مۆزامبیق لە نامیبیا کەوتە خوارەوە و ٣٣ کەسی کوشت. ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩: ٢١٧...
ئەو تەکنەلۆژیایە کە لەوانەیە کارەساتی ئەڵپەکانی بەدووربخستایە ساڵانێکە بوونی هەیە بەڵام لەلایەن پیشەسازیی فڕۆکەوانییەوە دژایەتی دەکرێت. ' سیستەمی فڕۆکەوانی ئۆتۆماتیکی بێ پچڕان'ڕێگە بە کۆنترۆڵکەرانی سەر زەوی دەدات بۆ چالاککردنی ئەو شێوازەی کە لە فڕۆکەدا ناتوانرێت دابخرێت. بەڵام پشتیوانی لە نێوان ترسەکانی مەترسیی لابردنی فڕۆکەوانان و ئەگەری ئەوەی کە پێی دەوترێ ڕفاندنی سایبری وەستاوە.