پوختەی وتارەکە بکە:  بەگوێرەی توێژینەوەیەکی نوێ، ئەو منداڵانەی کە لە ڕێگەی IVFەوە لە دایک دەبن دوو هێندەی ئەگەری توشبوونیان بە ئۆتیزم هەیە. ئەو منداڵانەی کە بە تەکنۆلۆجیای منداڵبوون بە یارمەتیی پزیشکی لە دایک بوون ئەگەری توشبوونیان بە ئۆتیزم زیاتر بوو لە منداڵانی کە بە شێوەیەکی سروشتی لە دایک بوون. تەکنۆلۆژیای زیادکردنی منداڵبوون (ART) هەر جۆرە چارەسەرێکی نەزۆکی لەخۆ دەگرێت کە تێیدا هێلکە و سپێرم لە دەرەوەی لەش مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت، لەوانە IVF، تۆوی دەستکرد و دایکایەتی جێگر. لە کاتی چارەسەرکردنی IVFدا - کە بەناوبانگترین چارەسەری ARTیە - زیاتر لە یەک هێلکە کۆدەکرێتەوە و پڕچەکدەکرێت، ئەمەش دەبێتە هۆی لەدایکبوونی زۆر هێلکە. ئەو منداڵانەی کە لە ڕێگەی IVF (لە وێنەکەدا) وەگیراون ئەگەری توشبوونیان بە ئۆتیزم زیاترە لە ئەوانەی کە بە شێوەیەکی سروشتی وەگیراون، بەپێی توێژینەوەیەک. بەڵام ئەمە لەوانەیە بەهۆی ئاڵۆزیەکانی IVF بێت، وەک لەدایکبوونی زۆر. توێژەران ڕوونیکردەوە کە پەیوەندییان لەنێوان IVF و ئۆتیزمدا دۆزیوەتەوە - بەڵام نەیانتوانیوە بیسەلمێنن کە چارەسەرەکە هۆکارە بۆ نەخۆشییەکە، بەگوێرەی هەواڵی HealthDay. ئەوان گوتیان ئەگەری زیاتر بوونی ئەم نەخۆشییە دەکرێت بە هۆکاری وەک دووگیانی زۆر و مەترسیەکانی تری پەیوەست بە IVF ڕوون بکرێتەوە، نەک خودی چارەسەرەکە. دوای ڕەچاوکردنی فاکتەرەکانی وەک خوێندنی دایک و دووگیانی زۆر، توێژەران بۆیان دەرکەوت کە مەترسیی زیادبوو تەنها بۆ دایکانی خوار 35 ساڵ دەبینرێت. و بۆیان دەرکەوت کە هیچ مەترسیەکی زیاتری ئۆتیزم بۆ ئەو ژنانەی کە یەک منداڵیان بوو. ئەمە مانای ئەوەیە کە بەکارهێنانی گواستنەوەی یەک هێلکە لەجیاتی چەندین هێلکە ئەگەری گەشەسەندنی ئۆتیزم لە منداڵدا کەم دەکاتەوە، پسپۆڕان وتیان. توێژینەوەکە نزیکەی شەش ملیۆن منداڵی تێدابوو کە لە نێوان ساڵانی ١٩٩٧ تا ٢٠٠٧ لەدایکبوون. تیمەکە، کە لەلایەن پیتەر بیەرمان، پرۆفیسۆری زانستە کۆمەڵایەتییەکان لە زانکۆی کۆلۆمبیا لە شاری نیویۆرک بەڕێوەدەبرێت، زانیاری کۆکردەوە لەسەر 5.9 ملیۆن لەدایکبوونی کالیفۆرنیا، لەوانە 48،865 منداڵ کە لەڕێگەی بەرهەمهێنانی یارمەتیدراوەوە گیراون، و 32،922 منداڵی ئۆتیزم. ئۆتیزم بە زۆری بە هۆی جینەکانی منداڵەوە دروست دەبێت، بە پێی لێکۆڵینەوەیەکی گەورە لەسەر دووانەکانی بەریتانیا. زانایان وتیان، لە کوڕ یان کچێکی ئاسایی کە ئۆتیزمیان هەیە، بۆماوەیی تا ٩٨٪ی نەخۆشییەکە ڕوون دەکاتەوە. توێژینەوەکە، لەلایەن کۆلێژی کینگ لە لەندەن، دۆزراوەتەوە کە حاڵەتەکە...
ئەو منداڵانەی بە بەکارهێنانی چارەسەری نەزۆکی لە دایک بوون ئەگەری توشبوونیان بە ئۆتیزم زیاترە لە منداڵانی بە شێوەی سروشتی لە دایک بوون، بەپێی توێژینەوەیەکی زانکۆی کۆلۆمبیا. ئەم چارەسەرانە بریتین لە (IVF) ، تۆوی دەستکرد و دایکبوونی جێگرەوە. پسپۆڕان: توێژینەوەکە ئاماژە بە پەیوەندییەک دەکات - بەڵام نەسپێرێت - کە IVF دەبێتە هۆی ئۆتیزم. مەترسیی بەرزتر دەکرێت بە ئاڵۆزییەکانی IVF ڕوون بکرێتەوە، وەک لەدایکبوونی زۆر. هیچ مەترسییەکی زیادە نەبوو ئەگەر ژنێک دووگیانی زۆر نەبوایە.