پوختەی وتارەکە بکە:  دوو گەردەلولی دێرینی دراوسێ کە وا بیر دەکرێنەوە لە هەمان ڕووداوی بەرکەوتندا دروست بوون، ئێستا وا بیر دەکرێنەوە کە لە لایەن دوو ئەستێرەی جیاوازەوە دروست بوون. ئەو تیۆرییە زۆر ئەستەمەی دروستبوون گەیشتە دوای ئەوەی زانایان دووبارە شیکاری بەردەکانی ئەو شوێنەیان کرد، و دۆزرانەوە کە ڕێکەوتی ئەو دووانە زۆر جیاوازن. لە کاتێکدا کە هەردووکیان بە ٢٨٥ ملیۆن ساڵان دادەنرا، ئێستا دەردەکەوێت یەکێک لە گێژاوەکان لە ڕاستیدا ٤٥٠ ملیۆن ساڵە بەڵام، بە ڕێکەوت، لە هەمان شوێن دروست بووە. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. لەوانەیە دوو گوریسەی دەریاچەی کلیەرواتر لە کەنەدا لە لایەن ئەستێرەیەکی دووانەییەوە دروست نەبن. بیر لەوە دەکرێتەوە کە گۆی ئەستێرەی گۆی خۆرھەڵات کاریگەری لەسەر ژینگەی دەریایی ھەبێت لە سەردەمی ئۆردۆڤیسیندا، ٤٩٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر. گۆی خۆرئاوا لە سەردەمی پرمی 285 ملیۆن ساڵ لەمەوبەر دروست بووە و کاریگەری لەسەر خاکی پانجیا هەبووە. لێکۆڵەرانی زانکۆی ئوسترالیای ڕۆژئاوا دەڵێن دەریاچەکانی کلیەر وۆتەر لە کەنەدا لە دوو ڕووداوی جیا لە 'ڕێکەوتێکی پاک' دروست بوون. ئه م دۆزینه وه سه رنجڕاکێشه ، ئه گه ر پشتڕاست بكرێته وه ، ئه وا ده رئه نجامه گرنگه کانی بۆ ئه و ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته دوو ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته ده گاته جیاوازیی گەورەی کات لە نێوان دوو رووداوەکەدا تەنانەت سەرسوڕهێنەرترە، چونکە لە کاتی دروستبوونی گۆی یەکەمدا، شوێنی دووهەم لە ژێر ئاودا بوو. توێژینەوەکە لە گۆڤاری جیۆشیمیکا و کۆسمۆشیمیکا ئەکتا بڵاوکراوەتەوە و لەلایەن گۆڤاری ئەستێرەناسییەوە راپۆرت کراوە. ئەو بەرکەوتنانەی کە گێژاوێکی دووبەرەکی 100 کیلۆمەتری یان کەمتر بە دوای خۆیدا جێدەهێڵن، وەک ئەوانەی کە بەر دەریاچەکانی کلیەر وۆتەر کەوتوون، بە شێوەیەکی بەربڵاو وا بیر دەکرێتەوە کە هیچ کاریگەرییەکی جیهانی نەبێت. لەڕاستیدا، کاریگەرییەکان تەنانەت دەتوانن هەمەجۆریی زیندەگیان زیاد بکەن. بۆ نموونە، ڕووداوی جۆراوجۆری زیندەوەرانەی ئۆردۆڤیسیی مەزن، کە تەقینەوەیەکی زۆری لە ژمارەی جۆرەکانی ئاژەڵدا بینی نزیکەی 470 ملیۆن ساڵ لەمەوبەر، پەیوەندی بە ڕووداوە بەریەککەوتنەکانی ئەو کاتەوە هەبووە. ئەمە لەوانەیە بەهۆی ئەوەی کە بەریەککەوتنێک دەتوانێت ژیانی ناوخۆیی تێکبدات بە ئەندازەی ئەوەی کە جۆرێکی تر باڵادەستی بکات، یان لەبەر ئەوەی کە گۆمەکان بە هێواشی سارد دەبنەوە دەتوانن...
لەوانەیە دوو گۆی زەوی لە کەنەدا لە لایەن ئەستێرەیەکی دووانەییەوە دروست نەبن. دەریاچەکانی کلێر وۆتەر بە دووان لە 285 ملیۆن ساڵ لەمەوبەردا دروستبوون. بەڵام شیکردنەوەی بەردەکان دەریدەخات کە دەریاچەی ڕۆژهەڵات زۆر کۆنترە. وابڕیارە بە جیا دروستبووە 460 ملیۆن ساڵ لەمەوبەر ئەمە مانای وایە کە گۆی زەوییەکان بە هۆی ڕێکەوتێکی زۆر دەگمەنەوە دروست بوون کە دوو هەسارۆکە لە هەمان شوێن و بە 185 ملیۆن ساڵ لە یەکتری دابەزیون.