پوختەی وتارەکە بکە:  زانایان بە بەکارهێنانی تەلەسکۆپی ئاسمانی ھابل ئەوەیان پشتڕاست کردەوە کە مانگەکەی گانیمدێ کە لە خولگەی جووتیردا دەسوڕێتەوە، ئۆقیانوسێکی لەژێر ڕووی بەستەڵەکەکەی هەیە، کە دەرفەتی ژیان بەرز دەکاتەوە، ناسا ئاشکرایکردووە. دۆزینەوەکە نهێنییەک چارەسەر دەکات دەربارەی گەورەترین مانگ لە سیستەمی خۆر دوای کەشتی ئاسمانی گالیلۆی ناسا کە ئێستا نەماوە ئاماژەی دا کە گانیمدێ ئۆقیانوسێکی ژێرزەوی هەیە لە کاتی لێکۆڵینەوە لە جووپەر و مانگەکانی لە ساڵی ١٩٩٥ بۆ ٢٠٠٣. زانایان بە ڕۆژنامەنوسانی وت لە کۆنگرەیەکی تەلەفۆنیدا کە پێویستی بە کاری لێکۆڵینەوە هەیە بۆ پشتڕاستکردنەوەی دۆزینەوەکە. لەم وێنەیەدا، مانگ گانیمدێ دەورەی هەسارەی زەبەلاحی یووپیتەر دەسوڕێتەوە. دەریایەکی خوێ لەژێر قەوشە بەستەڵەکییەکەی مانگدا باشترین ڕوونکردنەوەی گۆڕانی پشتێنەکانی شەبە کە لە لایەن هابلەوە پێوانە کراوە. زانایان بۆ یەکەمجار گومانیان لە ئۆقیانووسێک لە گانیمدێ کرد لە ١٩٧٠ەکاندا، لەسەر بنەمای مۆدێلەکانی مانگەکەی گەورە. نێردەی گالیلۆ ی ناسا کێڵگەی موگناتیسی گانیمدەی لە ساڵی ٢٠٠٢ دا پێوانە کرد، کە یەکەم بەڵگەی پشتڕاستکردنەوەی ئەو گومانانە بوو. کەشتی ئاسمانی گالیلۆ لە ماوەی ٢٠ خولەکدا پێوانەیەکی کورت لە کێڵگەی موگناتیسی کرد، بەڵام تێبینییەکانی زۆر کورت بوون بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی دیاریکراو هەڵکشانە سووڕاوەکانی کێڵگەی موگناتیسیی لاوەکیی زەریاکان ببینێت. وەک زەوی، گانیمدێ ناوەکی ئاسنی شلەی هەیە کە کێڵگەی موگناتیسی دروست دەکات، هەرچەندە کێڵگەی گانیمدێ لە ناویدا جێگیرکراوە. مەیدانی موگناتیسی جووپەر. ئەمە دەبێتە هۆی دروستبوونی ڕەوشێکی سەرنجڕاکێش بە دیمەنی ئاشکرا - دوو تیپی تیشکەدار لە دەوری. ناوچەکانی باکوور و باشووری جەمسەری گانیمدێ. کاتێک یووپیتەر دەسوڕێتەوە، مەیدانی موگناتیسی دەگۆڕێت، کە دەبێتە هۆی. گانیمیدی بۆ بەردە. زانایان بزووتنەوەکەیان پێوانە کرد و بۆیان دەرکەوت کە کەم بوو. بە بەکارهێنانی مۆدێلەکانی کۆمپیوتەر، ئەوان بۆیان دەرکەوت کە دەریایەکی خوێ و کارەبایی لە ژێر ڕووی مانگدا دژایەتی ڕاکێشانی موگناتیسی یووپیتەر دەکات. جووپیتەر وەک گڵکۆی ڕووناکییە کە گۆڕانی مەیدانی موگناتیسی لەگەڵ خولانی گڵکۆی ڕووناکییە. کاریگەریی لەسەر شەبە هەیە،" گوتوویە جیۆفیزیکی یۆئاکیم سۆر، لەگەڵ زانکۆی کۆلن لە ئەڵمانیا. لەگەڵ زەریاکاندا، لەرزەکان بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەبنەوە. زانایان زیاتر...
دۆزینەوەیان نهێنییەک لەسەر گەورەترین مانگ لە سیستەمی خۆر چارەسەر دەکات. تێلێسکۆپی ئاسمانی ھابل پشتڕاستکردەوە کە مانگەکانی خولگەی مشتری ئۆقیانوسێکیان ھەیە.