پوختەی وتارەکە بکە:  ساڵێک لەمەوبەر، کاتێک دکتۆر ستێفان هۆگۆنێت نێردرا بۆ گینیا بۆ لێکۆڵینەوە لە زنجیرەیەک مردنی ڕوون نەکراو، ئەو هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو کە لەگەڵ بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکدا دەبێت کە بە خێرایی لە گوندێکی بچووکی دارستانی باشوورەوە بڵاو دەبێتەوە، لە سنورەکان و لە سەرانسەری جیهاندا. بڵاوبوونەوەی ئیبۆلا، کە بە شێوەیەکی سەرەکی گینیا، لیبریا و سیرا لیۆنی وێران کردووە، ئەمڕۆ ساڵێکە. بەگوێرەی ئامارێکی فەرمی، ٢٤ هەزار کەس تووشی ڤایرۆسەکە بوون و ١٠ هەزار کەسی کوشتووە. و توانیویەتی ئەمە بکات بەهۆی شکستی دامەزراوەیی لە چەند ئاستێکدا: سیستەمی تەندروستیی گشتی لاواز لە ئاستی ناوخۆ و وەڵامدانەوەیەکی هێواش لە ئاستی جیهانیدا. بەڵام بۆ ئەوەی بگەینە ئەو شوێنەی ئێستا، پێویستە بگەڕێینەوە بۆ ئەوەی چۆن دەستی پێکرد. گوندێک پێویستە. پێش ئەوەی ڤایرۆسەکە ڕۆژئاوای ئەفریقای وێران بکات، پێش ئەوەی مردن بە هەزاران کەس بگوازێتەوە، پێش ئەوەی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە ترسێکی جیهانی دروست بکات، ئیبۆلا تووشی منداڵێکی بچووک بوو بە ناوی ئێمیل ئۆاموونۆ. کوڕە دوو ساڵانەکە کە لێکۆڵەرانی گۆڤاری پزیشکی نیو ئینگلتەرا پێیانوایە یەکەم کەس بووە کە توشی نەخۆشییەکە بووە لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٣. ئێمیل لە گوندێکی دارستانەکانی باشووری گینیا دەژیا. کەس دڵنیا نییە کە چۆن تووش بووە، بەڵام ئیبۆلا لە ئاژەڵەوە بۆ مرۆڤ دەگوازرێتەوە لە ڕێگەی شل و شانەی تووشبووەوە. یەک شت کە دڵنیایە، لە ماوەی مانگێکدا ئیبۆلا نەک تەنها ژیانی ئێمیلی برد، بەڵکو ژیانی دایکی، خوشکی و داپیرەش. لەوێشەوە وەک ئاگرێکی گڕبڕی بڵاوبووەوە، بۆ گوندەکانی دەوروبەر و ئەوانی تر کاتێک خەڵک لە پرسەی داپیرەکە ئامادەبوون. ئەو شوێنەی ئەوان ڕۆیشتن، ڤایرۆسەکەش بەدوایاندا ڕۆیشت. ئەو کاتەی دکتۆر هۆگۆنێت لە گینیا نیشتەوە، هێشتا نەیدەزانی کە زۆر درەنگ بوو. ھوگۆنێت سەرپەرشتی تیمی توانای جیهانی و ئاگادارکردنەوەو وەڵامدانەوەی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی دەکات، و یەکێک بوو لە یەکەم پزیشکەکان لەسەر زەوی. "ئێمە بەدواداچوونمان بۆ ئەو دەنگۆیە دەکرد کە باس لە کۆمەڵیکی بچووک لە مردنی ڕوون نەکراو لە گینیا دەکات،" ئەو لە یەکەمین گێڕانەوەی دەستی خۆی لە ڕۆژانی سەرەتای قەیرانەکە وتی. "کاتێک ئەنجامی تاقیگەکە هاتەوە، زانیمان کە ئیبۆلا زائیر لە ڕۆژئاوای ئەفریقا هەیە. ئەمە یەکەمین جار بوو". هۆگۆنێت لەگەڵ تیمێکی لۆجستیکدا کاری دەکرد...
جیهان تازە خەریک بوو ئاگاداری بڵاوبوونەوەی ئیبۆلا ببێتەوە ساڵێک لەمەوبەر. بەڕێوەبەری گشتیی پزیشکانی بێ سنوور بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکە بە "تراژیک و دوورکەوتنەوە" ناودەبات