پوختەی وتارەکە بکە:  ماوەیەکی زۆرە وەک شارێکی ئەفسانەیی و بەهێز تەماشا دەکرێت، کە بۆ زیاتر لە ٢٠٠٠ ساڵ لە ژێر دەریا ون بووە. دۆزەرەوەکان گەشتیان کردووە بۆ کریت، ماڵتا، سیسیلی و سانتورینی لە گەڕان بەدوای شارە نهێنییەکەی ئەتلانتیسدا - کە بە وردی لە لایەن فەیلەسووفی یۆنانی پلاتۆوە باس کراوە. بەڵام پسپۆڕێکی کۆمپیوتەر بەرەنگاری ئەم بیردۆزانە بووەوە دوای ئەوەی کە ڕایگەیاند شارە ونبووەکە بە هیچ شێوەیەک نوقم نەبووە، و وتی شوێنەکەی دۆزیوەتەوە بۆ ناوچەیەکی سەرزەوی لە مەغریب. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. پسپۆڕێکی کۆمپیوتەری ئەڵمانی ڕایگەیاند پاشماوەی شاری ونبووی ئەتلانتیس لە ژێر دەریا نییە، بەڵکو لە کەناراوەکانی مەغریبدایە دوای ئەوەی شارە کۆنەکە لە لایەن شەپۆلێکی گەورەوە 2 هەزار ساڵ لەمەوبەر داڕما. مایکڵ هوبنەر ئاماژەکانی لە وەسفەکانی ئەفلاتۆن دا بەکار هێنا بۆ ئەوەی کۆئوردیناتی شاری ونبووی ئەتڵەنتیس حساب بکات. مایکڵ هوبنەر بانگەشەی ئەوەی کرد کە ئەتڵەنتیس لە لایەن تسونامییەوە تێکشکێنراوە، کە دواتر پاشەکشەی کرد و پاشماوەکانی نەدۆزرایەوە، لە نزیک کەناراوەکانی ماراکێش. پسپۆڕی کۆمپیوتەری ئەڵمانی تیۆرییەکەی پێکهێنا بە بەکارهێنانی بیرکاری بۆ ژماردنی کۆئوردیناتی جی پی ئێسی ورد لە شاری ونبوو. بە وردی هەموو وردەکارییەکی کۆکردەوە کە لە "تیمایوس" و "کریتیاس"ی ئەپڵاتۆنەوە کە بە وردی باسی ئەتڵەنتیس دەکات و بە گشتی ٥١ ئاماژەی دەربارەی ئەو شارە نهێنییە دەدات. ئەم "لێنەیانە" بریتین لەوەی کە ئەتڵەنتیس لە نزیک دەریادا بووە و پێکهاتەیەکی ئەڵقەیی لە دەوری ناوەندەکەیەوە هەبووە. گرنگتر لەوە، هەروەها وتراوە کە لە ئەسینا ٣١٠٠ میل دوورە. ئەم ناوچەیە ئەوروپا، ئەفریقا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەگرێتەوە. ئاماژەکانی تر ئەوە بوون کە ئەتڵەنتیس لە ئەوروپای کۆن و ئاسیا نەبوو و چیاکانی زۆر بەرز و گەورەیان هەبوو، لەگەڵ ئەوەی کە مەغریب چیاکانی ئەتڵاسی هەبوو. هەروەها وتراوە کە لە ڕۆژئاوای میسر و تیرنیایە. بە بەکارهێنانی ئەم وردەکارییانە هوبنەر پێوانەکانی خستە ناو بەرنامەیەکی کۆمپیوتەرەوە و نەخشەیەکی بەکارهێنا کە ناوچەکەی کرد بە ٤٠٠ چوارگۆشە. ئەو شوێنەی کە لەلایەن هوبنەرەوە دیاریکرا زۆرێک لە ٥١ ئاماژەکەی تێدابوو، لەوانەش ئەو شوێنەی کە بە بازنەی هاوخەمەوە دەور درابوو. بیردۆزەکەی هوبنەر بەرەنگاری بیرۆکە پێشووەکان دەبێتەوە دەربارەی ئەتلانتیس، کە لە شوێنێک لە ژێر دەریادا دەژی. هوبنەر ئەو ناوچانەی دیاریکرد کە زیاتر تایبەتمەندییان تێدا بوو...
بۆ سەدان ساڵ پسپۆڕان باوەڕیان وابووە کە ئەتڵەنتیس شارێکی ونبووی ژێر دەریایە. بەڵام مایکڵ هوبنەر بانگەشەی ئەوەی کرد کە پاشماوەی شارەکە لە ڕاستیدا لەسەر زەوییە. وتی کە زۆنامەیەک ئەتلانتیسی داگیرکردووە و شارە دێرینەکەی خاپورکردووە. ئاوەکان پاشەکشەیان کرد، پاشماوەی شارەکەیان بەجێهێشت لە نزیک کەناراوەکانی مەغریب. ھوبنەر ئاماژەکانی لە وەسفی ئەفلاتوون بۆ ئەتلانتیس بەکارهێنا بۆ دیاریکردنی شوێنەکە. ٥١ وردەکاری دەستنیشانکرد و بەکاریان هێنا بۆ هەژمارکردنی هاوئاهەنگییەکانی ئەتڵەنتیس. ئاماژەکان ئەوە بوون کە ئەتڵەنتیس بە بازنەکان دەور دراوە و ٣١٠٠ میل لە ئەسینا دوورە.