ئەم ڕستەیەی خوارەوە تەواو بکە: درێژترین شەڕ لە مێژووی ئەڵمانیا بووە، بە دەستێوەردانی هێزە گەورەکان، جەنگێکی جیهانی. هۆکارەکە بە شێوەیەکی سەرەکی ناکۆکی نێوان مەزهەبەکان بوو لە ئەنجامی ڕیفۆرم. بەم شێوەیە، لە باشووری ڕۆژئاوای ئیمپراتۆریەت، شازادەکانی کاتۆلیک و پڕۆتستانت وەک دوژمنان ڕووبەڕووی یەکتر بوونەوە - کاتۆلیکەکان (ئیمپراتۆر، باڤاریا) یەکیان گرت لە کۆمەڵەدا، و پڕۆتستانتەکان (کۆماری پلاتین، بادن-دۆرلاخ، وورتمبێرگ) لە یەکێتیدا. بە پێچەوانەی پێش خۆی، دوکی داهاتوو، یۆهان فریدریک (1582<unk>1628) ، نەیتوانی ببێتە فەرمانڕەوایەکی تەواو، و بە ناچاری چێکەکانی دەسەڵاتی ناساند. لە ماوەی حوکمڕانییەکەی، کە لە تەممووزی ١٦٢٨ کۆتایی هات، ڤورتمبێرگ بە توندی توشی جەنگی سی ساڵ بوو هەرچەندە دوک خۆی بەشداریی تێدا نەکرد. کوڕەکەی و جێگرەوەی ئیبەرهارد سێیەم (1628-1674) ، لەگەڵ ئەوەشدا، هەر کە لە ساڵی 1633دا تەمەنی تەواو بوو، وەک هاوپەیمانی فەڕەنسا و سوید، خۆی خستە ناو ئەو شەڕەوە، بەڵام دوای ئەوەی
لەشەڕی نوردلینگن لەساڵی ١٦٣٤، سەربازانی ئیمپراتۆری دوکایەتی داگیرکرد و دوک خۆی بۆ چەند ساڵێک چووە دوورەواری. ئاشتی وێستفالیای گەڕاندەوە، بەڵام بۆ وڵاتێکی هەژار و هەژار، و ئەو ساڵانی ماوە بەسەربرد لە هەوڵدان بۆ چاککردنەوەی کارەساتەکانی شەڕی درێژخایەن. ڤورتمبێرگ سەنتەری شەڕی جەنگ بوو. ژمارەی دانیشتوانەکەی لە نێوان ساڵی ١٦٣٤ و ١٦٥٥دا بە ڕێژەی ٥٧٪ کەمیکردووە، بە شێوەیەکی سەرەکی بەهۆی مردن و نەخۆشی، کەمبوونەوەی ڕێژەی لەدایکبوون، و کۆچکردنی بەکۆمەڵ لەلایەن جوتیارانەوە.