ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  تێپەڕبوون: کۆمەڵێک لە بەربەرەکانی ئەندەلوسی دوورخراو بە سەرۆکایەتی ئەبو حەفس عومەر ئەل ئکرتیشی کرێتیان داگیرکرد لە ساڵی 824 یان لە ساڵی 827/828 و دەوڵەتێکی ئیسلامی سەربەخۆیان دامەزراند. بیزەنتییەکان هەڵمەتێکیان دەستپێکرد کە زۆربەی دوورگەکەیان گرتەوە لە ساڵانی ٨٤٢ و ٨٤٣ لە ژێر دەسەڵاتی تیۆکتیستۆس، بەڵام داگیرکردنەکە تەواو نەبوو و زوو پاشگەز بووەوە. هەوڵەکانی دواتری ئیمپراتۆریەتی بیزەنتی بۆ گەڕاندنەوەی ئەو دوورگەیە شکستی هێنا، و بۆ نزیکەی ١٣٥ ساڵ لە بوونی ئەم ئیمارەتە یەکێک بوو لە دوژمنە سەرەکییەکانی بیزەنتی. کریت فەرمانڕەوای رێگاکانی دەریایی ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست بوو و وەک بنکەی پێشەوە و پەناگەیەک بوو بۆ کەشتییە دەریاییەکانی موسڵمانان کە کەنارەکانی دەریای ئیجیانسی کۆنترۆڵکراوی بیزەنتییان وێران دەکرد. مێژووی ناوخۆی ئەم میرنشینە کەمتر ناسراوە، بەڵام هەموو گێڕانەوەکان ئاماژە بە خۆشگوزەرانییەکی بەرچاو دەکەن کە نە تەنیا لە قەڕەباڵغییەوە سەرچاوەی گرتووە بەڵکو لە بازرگانی و کشتوکاڵی بەرفراوانەوە. ئەمیریەتەکە لە لایەن نیکێفۆرۆس فۆکاسەوە کۆتایی پێهات، کە لە ساڵی ٩٦٠ بۆ ٩٦١ هەڵمەتێکی گەورەی لە دژی دەستپێکرد.  پرسیار: دوورگەکە چەندە هەبووە؟
١٣٥ ساڵ