ئەم ڕستەیە تەواو بکە: ئێران ماڵی یەکێکە لە کۆنترین شارستانییەکانی جیهان، کە بە دروستبوونی شانشینی ئیلامییەکان لە هەزارەی چوارەمی پێش زایین دەستی پێکرد. یەکەم جار لە لایەن میدییە ئێرانییەکانەوە لە سەدەی حەوتەمی پێش زایین یەکخرا و لە سەدەی شەشەمی پێش زایین گەیشتە لوتکەی ناوچەیی، کاتێک کورسی گەورە ئیمپراتۆریەتی ئەحەمنیدی دامەزراند، کە بووە یەکێک لە گەورەترین ئیمپراتۆریەتەکانی مێژوو و یەکەم زلهێزەی جیهان. ئیمپراتۆریەتەکە کەوتە دەست ئەسکەندەری مەزن لە سەدەی چوارەمی پێش زایین و دابەش بوو بۆ چەند دەوڵەتێکی هیلینیستی. یاخیبوونێکی ئێرانی ئیمپراتۆریەتی پارتیان لە سەدەی سێیەمی پێش زایین دامەزراند، کە لە سەدەی سێیەمی دوای زایین ئیمپراتۆریەتی ساسانی سەرکەوت، کە هێزێکی گەورەی جیهانی بوو بۆ چوار سەدەی داهاتوو. عەرەبە موسڵمانەکان لە سەدەی حەوتەمی پاش زایین ئیمپراتۆریەتیان داگیرکرد، کە بووە هۆی ئیسلامکردنی ئێران. دواتر بوو بە ناوەندێکی سەرەکیی کولتوور و فێربوونی ئیسلامی، لەگەڵ هونەر، ئەدەب، فەلسەفە و بیناسازیی بڵاوبووەوە بە سەرانسەری جیهانی ئیسلامی و لە دەرەوەی ئەو لە سەردەمی زێڕینی ئیسلامدا. لە ماوەی دوو سەدەی دواتر، زنجیرەیەک لە بنەماڵەی موسوڵمانی ڕەسەن سەریان هەڵدا پێش ئەوەی تورکەکانی سلجوقی و مەغۆلەکان ناوچەکەیان داگیر بکەن. لە سەدەی ١٥دا، سەفەوییە ڕەسەنەکان دەوڵەتێکی یەکگرتووی ئێرانی و شوناسی نەتەوەییان دامەزراند و وڵاتەکەیان گۆڕی بۆ ئیسلامی شیعە. لەژێر حوکمی نادر شا لە سەدەی ١٨دا، ئێران جارێکی دیکە بوو بە هێزێکی گەورەی جیهان، هەرچەندە لە سەدەی ١٩دا زنجیرەیەک لە ململانێ لەگەڵ ڕووسیادا بوو بە هۆی لەدەستدانی ناوچەی بەرچاو. لەسەرەتای سەدەی بیستەمدا شۆڕشی دەستوری فارس بەڕێوەچوو. هەوڵەکان بۆ بە نیشتمانیکردنی دابینکردنی سووتەمەنی فۆسیلی لە کۆمپانیاکانی ڕۆژئاوا بووە هۆی
کودەتای ئەنگلۆ-ئەمریکی لە ساڵی ١٩٥٣، کە بووە هۆی دەسەڵاتی تاکڕەوی زیاتر لە ژێر دەسەڵاتی محەمەد ڕەزا پەهلەوی و کاریگەری سیاسی ڕۆژئاوا. لە ساڵی ١٩٦٣دا دەستیکرد بە زنجیرەیەک ڕیفۆرمی بەرفراوان. دوای شۆڕشی ئێران، کۆماری ئیسلامی ئێستا لە ساڵی ١٩٧٩ لە لایەن ڕۆحوڵڵا خومەینی دامەزرا، کە بوو بە یەکەم ڕێبەری باڵای وڵات.