ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  تێپەڕبوون: تیۆری کۆمەڵایەتبوون ڕونکردنەوەیەکی ڕاستەوخۆ پێشکەش دەکات بۆ بەدەستهێنانی ناسنامەی ڕەگەزی. منداڵ وەک تابلۆیەکی بەتاڵ دەبینرێت، چاوەڕێی ئەوە دەکات کە دەوروبەرەکەی لەسەری بنووسێت. لەڕێگەی کارلێکردنیان لەگەڵ کەسانی نزیک لە خۆیان و بەرکەوتنیان بە بەهاکانی کۆمەڵگاکەیانەوە، منداڵەکان فێری ئەوە دەبن کە چ ڕەگەزێک پێیان دەسپێردرێت و چ ڕۆڵێک چاوەڕوان دەکرێت فێرببن. بەهێزکردن (لەڕێگەی خەڵاتکردنی ڕەفتاری گونجاو لەگەڵ ڕەگەز و سزادانی ئەوەی کە لەوانەیە وەک ڕەفتاری لادەر دەربکەوێت) منداڵەکان بە ڕەگەزەکانیان کۆمەڵایەتیان دەکات. بۆ نموونە، دایک و باوک ئەگەری زۆر زیاتر هەیە کە لەگەڵ کوڕەکانیان یاری جەستەیی توند بکەن لە چاو کچەکانیان، و باس لەوە کراوە کە لەوانەیە دەرئەنجامە درێژخایەنەکان بەدوادا بێت (لە ئەم حاڵەتەدا، دەستپێکێکی پێشەوەی کوڕان لە پەرەپێدانی توندوتیژی جەستەیی و شەڕانگێزی). دایک و باوک و خێزان دەتوانن کاریگەری بخەنە سەر ئەو ڕێگەیە کە منداڵ تێڕوانینی خۆی لەسەر ڕەگەز پەرە پێبدات. ئەم جۆرە کاریگەریانە لەوانەیە هەڵوێستی دایک و باوک و جیاوازی مامەڵەکردن لە بەرامبەر کوڕ و کچەکانیاندا هەبێت. لێکۆڵەر سوزان ویت دەڵێت کە دایک و باوک منداڵەکانیان لە کاتی لەدایکبوونەوە بە یاری و ڕەنگ و ناوەکانی تایبەت بە ڕەگەزەکان لە دووجاییدا پێناسە دەکەن. ویت ئاماژە بەوە دەکات کە هەڵوێستی دایک و باوک سەبارەت بە ڕەگەز دەکرێت لە کوڕەوە بۆ کچ جیاواز بێت و ئەم هەڵوێستانە بە خێرایی لە دوای لەدایکبوونی منداڵەکە گەشە دەکەن. نووسەر سوزان گریشابەر، لە "بنیاتنانی منداڵە ڕەگەزییەکە" ئاماژە بەوە دەکات کە هەڵوێستەکان سەبارەت بە دووگیانی دەگۆڕێت دوای ئەوەی دایک و باوک لە ڕەگەزی منداڵەکەیان دەزانن، دواتر هەڵوێستی دایک و باوک دەگۆڕێت بەرامبەر منداڵە لەدایک نەبووە. بەگوێرەی بیردۆزی گریشابەر، کاتێک دایک و باوک ڕەگەزی منداڵە لەدایک نەکراوەکەیان دیاری دەکەن، ئەوان ڕەگەزێک وەردەگرن لەکاتی پلان دانان بۆ هاتنی منداڵەکە. لەبەر ئەمە، گریشابەر بانگەشەی ئەوە دەکات کە منداڵەکان لە جیهانێکی ڕەگەزداردا لەدایک دەبن کە هیچ شتێک جگە لە تایبەتمەندی ڕەگەزی نازانن کە بەهۆی ڕەگەزەکەیانەوە وەرگیراوە. دکتۆر کارا سمیس تیۆرییەکی هاوشێوە بەکاردەهێنێت بە درێژایی شیکردنەوەی ڕۆژنامەکانی دووگیانی کە لە دووگیانی دووەمیدا هەڵیگرتووە. سمیس گەیشتە ئەو ئەنجامەی...  پرسیار: چی ڕوودەدات کاتێک کچێک تەکنیکی سەرنج ڕاکێش بەکاردەهێنێت؟
پشتگوێخراوە