پوختەی وتارەکە بکە:  جۆرێکی کوشندەی ئەنفلۆنزای باڵندەکان لە کۆڕێکی بازرگانی تورکیای مینەسۆتا دۆزرایەوە. ڤایرۆسەکە کۆمەڵێک لە ١٥٠٠٠ ھەنگوین لە ناوچەی پاپ لە ڕۆژئاوای مینەسۆتا وێران کرد. ئەمە هەمان جۆری زۆر پەتۆجینی H5N2ی ئەنفلۆنزای باڵندەیە کە لە باخی ماڵ و باڵندەکانی کێوی واشنتن و ئۆریگۆن و ئایداهۆدا پشتڕاست کراوەتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەمە یەکەم دەرکەوتنی جۆری ڤایرۆسەکەیە لە ڕێڕەوی میسیسیپی [دەوڵەتەکانی دەوروبەری ڕووباری میسیسیپی] دکتۆر بیڵ هارتمان، ڤێتێرنەری ویلایەتی مینیسۆتا وتی. هارتمان وتی کەمتر لە ١٠٠ لە تورکەکان هێشتا لە ژیاندا بوون. کۆمەڵەکە کەرەنتین کراون و باڵندەکانی دیکەش دەکوژرێن. لە کێڵگەیەک لە مینەسۆتا لە ماوەی هەفتەیەکدا 15 هەزار مریشک لە کێڵگەیەک لە مینەسۆتا لە لایەن جۆرێکی کوشندەی ئەنفلۆنزای باڵندەوە لەناوچوون کە لەلایەن باڵندەکانی ئاوی کێویەوە گواستراوەتەوە کە تووشی نەخۆشی نەبوون. لە باکووری ڕۆژئاوای پاسیفیکدا توشی ڤایرۆسەکە بوون. دکتۆر بیڵ هارتمان (له چه پ) گوتی ئه مه یه که مین ده ركه وتنی جۆری ڤایرۆسه كه یه له ناوچه که دا. کۆمسیاری کشتوکاڵی مینیسۆتا دەیڤ فرێدریکسۆن (دەستی ڕاست) وتی: "ئێمە تەنها دەتوانین خۆمان بۆ خراپترین ئامادە بکەین و هیوادار بین بۆ باشترین" هیچ کۆمەڵە بازرگانییەکی تر لە نزیک نییە، وتی، بەڵام کۆمەڵەی "پشتی ماڵ" لە ناوچەیەکی 10 کیلۆمەتری (نزیکەی شەش میل) پشکنینی بۆ نەخۆشیەکە کرا. ڤایرۆسەکە لەلایەن باڵندەکانی ئاوی کێوییەوە دەگوازرێتەوە کە تووشی نەخۆشی نەبوون. ماوەی هێلکردنەکە نزیکەی ٢١ ڕۆژە. "ئێمە هاندەرین کە دەتوانین ڕێگری لە بڵاوبوونەوەی نەخۆشیەکە بکەین،" هارتمان وتی. 'دەبێت بتوانین ئەمە بە ئاسانی کۆنترۆڵ بکەین.' "ئەگەر بتوانین لە 21 ڕۆژی داهاتوودا بگەین بەبێ ئەوەی هیچ شتێک بدۆزینەوە، دەبێت لە دۆخێکی باشدا بین،" کۆمسیاری کشتوکاڵ دەیڤ فرێدریکسۆن زیادی کرد. مینێسۆتا گەورەترین بەرهەمهێنەری تورکیایە، لەگەڵ گروپە پیشەسازییەکاندا کە بانگەشەی ئەوە دەکەن کە ساڵانە نزیکەی 46 ملیۆن تورکی بەرهەم دەهێنن بە بەهای نزیکەی 750 ملیۆن دۆلار. فرێدریکسۆن وتی نزیکەی 8 لە سەدی ئەو بەرهەمە، یان بەهای 92 ملیۆن دۆلار، لە ساڵی 2013دا هەناردە کرا. ئەو دانی بەوەدا نا کە ئەو هەناردانە لەوانەیە تووشی زیان بن، وەک هەناردەی مریشک لە ویلایەتەکانی باکووری ڕۆژئاوا. "ئێمە زۆر ئاگادارین لەو بابەتە، "فردریکسۆن...
دەسەڵاتداران لە مینەسۆتا ئامادەکاری بۆ خراپترین دەکەن و هیوادارن بۆ باشترین کاتێک جۆرێکی کوشندەی ئەنفلۆنزای باڵندەکان کۆمەڵێک لە ١٥٠٠٠ ھەنگوینی ھەنگوینی لەناو دەبات. هەمان جۆری H5N2ـە کە لە باڵندەکانی کێوی واشنتن، ئۆریگۆن و ئایداهۆدا دۆزرایەوە. تەنها 100 باڵندەی زیندوو مانەوە کەمتر لە هەفتەیەک لە یەکەمین مردنەکان کە ڕاگەیەنرا. کاربەدەستان جەختدەکەنەوە کە مەترسی بۆ سەر مرۆڤ کەمە و هیچ جۆرە تووشبوونێک بەم جۆرە لە هیچ شوێنێک دەستنیشان نەکراوە.