ئەم ڕستەیە تەواو بکە: قەڵاکە لە کۆتایی سەدەی ١٦ی زایینی تێکچوو. ئاگرەکەی ١٦١٦ و زیانەکانی لە کاتی
لافاوەکەی ساڵی ١٦٥٧ وێرانکاری زیاتر لێکەوتەوە. قەڵاکە بەشێوەیەکی کاتی چاککرایەوە، بەڵام بەهۆی گۆڕانکاری لە نەخشەی سنوورەکان و پەیوەندییەکانی نێوان پۆڵەندا و دراوسێکانی، زۆرێک لە گرنگییەکەی لەدەستدا. لەدوای دابەشکردنی پۆڵەندا، بێنجین کەوتە ژێر کۆنترۆڵی پرۆس و قەڵاکە بوو بە موڵکی خێزانی هۆهنزۆلرن. لە ساڵی ١٨٠٧دا، زەوییە نزیکەکان گواسترانەوە بۆ دوکی وارشۆ، لە ساڵی ١٨١٥دا، بۆ کۆنگرێسی پۆڵەندا. لەساڵی ١٨٢٥دا قەڵا خەریک بوو لە یەک دابەزێت، کاتێک پارچەیەک لە بەردەکە بەسەر کەسێکی ڕێبواردا هات، فەرمانی ڕووخاندنی قەڵاکە درا، بەڵام پێش ئەوەی دەست پێبکرێت، قەڵاکە وەک مۆنۆمێنت ڕاگەیەندرا. لە ساڵی ١٨٣٠ قەڵاکە لەلایەن کۆنت ئێدوارد ڕاشینسکییەوە کڕرا و بەشێکی بنیات نرا، لەگەڵ کلیسایەکی پڕۆتستانت کە بۆ ماوەیەکی کاتی لە ناویدا جێگیرکرا، بەڵام دوای مردنی ڕاشینسکی لە ساڵی ١٨٤٥ پلانەکان بۆ کردنەوەی ئەکادیمیا یان نەخۆشخانەیەک لەوێدا بەجێهێڵرا، و قەڵاکە جارێکی دیکە کەوتەوە ناو خراپبوون.