پوختەی وتارەکە بکە:  بەکتریایەکی مەترسیدار بە شێوەیەکی هەڵە لە تاقیگەیەکی لێکۆڵینەوەی ئەمنیی توند ئازاد کرا کە بووە هۆی ترسێکی جدی لە سەلامەتی. بەکتریای Burkholderia pseudomallei لە ئاژەڵاندا دۆزرایەوە لە سەنتەری توێژینەوەی نیشتیمانى نیشتیمانى تولان لە لویزیانا، کە تەنها ٥٥ میل لە باکووری نیۆ ئۆرلئانزەوە دوورە. بەکتریاکە، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە باشوری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا دۆزراوەتەوە، دەتوانێت لە ڕێگەی بەرکەوتنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ خاک و ئاودا بڵاوبێتەوە بۆ ئاژەڵ و مرۆڤ. بەکتریایەکی مەترسیدار لە تاقیگەیەکی لێکۆڵینەوەی ئەمنیی زۆر بە هەڵە بڵاوبووەتەوە و بووە هۆی ترسێکی سەختی ئەمنی (وێنە) بەڵام سەرەڕای لێکۆڵینەوەی ورد لەلایەن چەندین دەسەڵاتەوە هۆکاری بڵاوبوونەوەو ئاستی پیسبوونەکە هێشتا نادیارە. ئەمە نوێترین ڕووداوێکە لە زنجیرەی ڕووداوە گەورەکاندا کە لە سەرانسەری وڵاتدا ڕوویانداوە. ڕیچارد ئیبرایت، پسپۆڕی سەلامەتی زیندەیی لە زانکۆی ڕاتگێرز لە نیوجێرسی، وتی بڵاوبوونەوەی نیگەرانکەرە. Burkholderia pseudomallei لەوانەیە ببێتە هۆی نەخۆشیەکی مەترسیدار لە مرۆڤ و ئاژەڵدا کە پێی دەوترێت melioidosis. Melioidosis زۆرجار سییەکان دەگرێتەوە و کۆمەڵێک نیشانەی هەیە لەوانە: تا، سەرئێشە، لەدەستدانی ئارەزووی خواردن، ئازاری ماسولکەکان و جومگەکان. زۆرجار بە هەڵە بە هەوکردنی سییەکان یان سیل دادەنرێت. چەند وڵاتێک لێکۆڵینەوەیان کردووە لە بەکارهێنانی بەکتریا وەک چەکی بایۆلۆجی چونکە جۆرەکانی دەتوانن بەرگەی چەندین دژە بەکتریا بگرن. ئەگەر نەخۆشییەکە چارەسەر نەکرێت ئەوا کوشندەیە. ڕێژەی مردن بە گشتی ٤٠%ە بەڵام لە تایلەند، کە بەکتریاکەی تێدا بڵاوبووەتەوە، تا ٥٠%ە. هەوکردنی پشتڕاستکراو بە شێوەیەکی دەگمەنە. ئەو ڕاستییەی کە ئەوان ناتوانن بناسێنن کە چۆن ئەم ئازادکردنە ڕوویداوە زۆر جێگەی نیگەرانییە، بە ڕۆژنامەی یو ئێس ئەی تودەی وت. هەڵەی مرۆڤ هەمیشە یەکەم ڕوونکردنەوەی ڕووداوی تاقیگەیە کە پێویستە بیریان لێبکەیتەوە. ئاسانترین ڕێگا بۆ گواستنەوەی شتێک لە شوێنێکەوە کە وابڕیارە بێت بۆ شوێنێکی تر کە وابڕیارە نەبێت ئەوەیە کە کرێکارێک لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر بڕوات". توێژینەوەکان لە ناوەندەکە تەواو دەکران بە بەکارھێنانی جووتیارەکان بۆ ھەوڵدان و دۆزینەوەی ڤاکسینێک دژی بەکتریا. بەڵام لانیکەم چوار...
بەکتریا کە لەلایەن سەنتەری توێژینەوەی نیشتیمانیی سەرمایەدارانی تولەین، لویزیانا بڵاوکراوەتەوە. Burkholderia pseudomallei دەبێتە ھۆی نەخۆشییەکی هەوکردن کە لەوانەیە کوشندە بێت. لەڕێگەی خاک و ئاوی پیسبووەوە دەگوازرێتەوە بۆ ئاژەڵ و مرۆڤ. دوو مەیموون بە نەخۆشی گیانیان لەدەستداوە و لێکۆڵەرێکیش لە نەخۆشخانە. ناوەندی چارەسەری ئازادکردنی وەک " جدی " بەڵام ڕەتی دەکاتەوە هەر مەترسییەکی تەندروستی گشتی هەبێت.