پوختەی وتارەکە بکە:  لەندەن (CNN) زانایانی شوێنەواری دەستیانکردووە بە هەڵکەندنی نزیکەی ٣٠٠٠ ئێسک لە گۆڕستانی بێدلام لە لەندەن، کە لە ساڵی ١٥٦٩ تا لانیکەم ١٧٣٨ بەکارهێنراوە. ھەروەھا بە بێتلێم و گۆڕستانی نوێ ناسراوە، زیاتر لە ٢٠،٠٠٠ لەندەنی لەو شوێنە بەخاک سپێردراون. زەوییەکە لەلایەن "بەشێکی جۆراوجۆری کۆمەڵگاوە بەکارهێنراوە لە ماوەی ئەو ساڵانەی گۆڕەکە کراوەتەوە"، نیک ئێلسدن، بەرپرسی پرۆژەکە لە مۆلا (مۆزەخانەی شوێنەواری لەندەن) بە سی ئێن ئێن-ی وت. هەروەها ئەوانەش دەگرێتەوە کە توانای ئەوەیان نەبوو لە کڵێسادا بە خاک بنێژرێن یان لەبەر هۆکاری ئایینی یان سیاسی لەوێدا مردن. هەروەها زەویەکە پڕبوو لە لاشەی کاتێک گۆڕستانەکانی تر پڕبوون. بێدلام، ئێستا هاوتایەکە بۆ ئاژاوە، ناوەکەی وەرگرتووە لە نەخۆشخانەی سانت ماری لە بێت لحم لە لەندەن کە نەخۆشە دەروونییەکانی بەخێو دەکرد. لەنێو مردوواندا قوربانیانی جەنگی ناوخۆی ئینگلیزی، پەتای گەورەی ساڵی ١٦٦٥ و ئاگرە گەورەکەی لەندەن لە ساڵی دواتر. ئەو شوێنە لە دەروازەیەکدا دۆزرایەوە بۆ وێستگەی نوێی شارۆچکەی لیڤەرپوول، کە بەشێکە لە پرۆژەیەکی 14.8 ملیار پاوەند (22 ملیار دۆلار) کە تۆڕی شەمەندەفەری لەندەن فراوان دەکات. تیمێک لە ٦٠ شوێنەوارناسان شەش ڕۆژ لە هەفتەیەکدا کاردەکەن لەسەر پرۆژەکە، کە چاوەڕوان دەکرێت لە ئەیلوولی ئەمساڵدا تەواو ببێت. سەدان ئێسکی لە ژێر سوپەرمارکێتی پاریس دۆزرایەوە. ئێڵسدن وتی کە هەڵکەندنەکە زۆر شت دەردەخات دەربارەی ئەوەی کە لەندەنییەکان چۆن لە سەدەی ١٦ تا سەدەی ١٨ دەژیان. نموونەیەکی زۆر لە دانیشتوان لەو سەردەمەدا یارمەتیمان دەدات کە سەیری شێوازی ژیان بکەین، سەیری لەندەنی ڕۆمانی بکەین و بزانین ڕۆمانییەکان لە ناوچەی دەرەوەی شار، لە دەرەوەی دیوارەکانی شاردا چییان دەکرد". وتی کە ئێسکەکان پاکدەکرێنەوە و لە نزیکەوە لەلایەن شارەزایانەوە پشکنینیان بۆ دەکرێت کە پشکنینی پاشماوەکانیان دەکەن بۆ دیاریکردنی نەخۆشی و تەمەن و ڕەگەزەکانیان. " پسپۆڕەکان سەیری دی ئێن ئەی دەکەن کە ئەو نەخۆشییەی کە ئەو کەسە کوشتووە نەک دی ئێن ئەیەکەی خۆی،" ئەو زیادی کرد. کەلێنەکانی ڕۆمانی لە قوڵایی ژێر شاری لەندەن دۆزرانەوە. ئەم دۆزینەوانە لە کاتی خۆیدا هاتوون -- ئەمساڵ یادی 350 ساڵەی پەتای گەورەی لەندەن دەکرێتەوە. ساڵی ١٦٦٥ دوایین ڕووداوی تۆمارکراوی پەتایە. ٤٠٠ کەس بوون...
هەڵدان لە گۆڕستانی بێدلام لە لەندەن دەستیپێکردووە. بە ناوی نەخۆشخانەیەکی دەروونییەوە ناوی بردووە، بێدلام ئێستا هاوشێوەی ئاژاوە.