پوختەی وتارەکە بکە:  لەوانەیە چەند ڕۆژێک تێپەڕێت پێش ئەوەی تاھنیا کوکی ئوسترالی لە مێردەکەی، کامیرۆن، ببیستێت، کە توشی زریانێکی وێرانکەر بوو، کە گوندەکانی ڤانواتووی لەناوبرد. بەلایەنی کەمەوە هەشت کەس کوژراون دوای ئەوەی کە زریانی پەم کە 80 دوورگەی لە خۆ دەگرێت و با بە خێرایی 270 کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا لێدەدات و دەبێتە هۆی لافاوێکی زۆر و ڕژینی زەوی و وێرانبوونی زۆری بیناکان. کارمەندانی فریاگوزاری لە ئێستاوە بەرەو ڤانواتوو دەچن، بە ترسی ئەوەی ژمارەی تەرمەکان زیاد بکەن، وەزیری کاروباری دەرەوە جولی بیشۆپ پاکێجێکی یارمەتیی 5 ملیۆن دۆلاری بۆ ئەو وڵاتە وێرانکراوەی ڕاگەیاند، ABC ڕاپۆرتی دا. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. تاھنیا کوکی ئوسترالی لە ڕۆژی هەینیەوە ھیچ هەواڵێکی لە ھاوسەرەکەی، کامیرۆن نەبووە و ترسی لە سەلامەتی ئەو ھەیە. خەڵک دەستیانکردووە بە پاککردنەوەی پاشماوەکان و چارەسەرکردنی زیانەکانی ماڵەکانیان لە دەریا، لە نزیک پایتەختی ڤانواتو لە پورت ڤیلا. سەرۆکی ڤانواتوو داوایەکی سۆزداری کرد بۆ یارمەتی نێودەوڵەتی دوای ئەوەی دورگەی وڵاتەکەی تووشی کارەساتێکی زریان بوو. ڤانواتۆ لە ١٥ی ئازاردا باری نائاسایی ڕاگەیاند و قەدەغەی هاتوچۆ جێبەجێ کرا لە دوای ڕاپۆرتەکانی'تاڵانکاری ئاست نزم'پشتڕاست کرایەوە کە لانیکەم ٨ کەس کوژراون لە دوای گەردەلوولی پەم لە ڤانواتۆ. پەیوەندییەکان و کارەبا بۆ زیاتر لە 260,000 کەس هێشتا لەکارکەوتووە، و گەیشتن بە زۆر ناوچەش بڕاوە. ئەمەش زۆرێک لە ئوسترالییەکان نیگەران دەکات لە سەلامەتی ئەندامانی خێزانەکانیان - لەوانە تاهنیا کوک کە لە ڕۆژی هەینیەوە هیچ هەواڵێکی لە هاوسەرەکەی کامیرۆن نەبووە. خاتوو کوک بە ڕۆژنامەی دەیلی مەیلی ئوسترالیای وت کە ئەوان بۆ 'گۆڕانکاری لە شێوازی ژیان' چوونەتە ڤانواتوو و یارمەتی بەڕێوەبردنی شوێنێکی گەشتیاری ناوخۆیی لە باکووری ئیفاتێ دەدەن. وتی چەند ڕۆژێکی زۆر ناخۆش بوو بۆ ئەو کە چاوەڕوانی هەواڵی مێردەکەی بوو. " وا دیارە چەند ڕۆژێکی تر دەبێت [ پێش ئەوەی من لە ناوەوە بیستم " خانم کوک وتی. 'کەس نەچۆتە ئەو دیوەی دوورگەکە چونکە... [وەزارەتی کاروباری دەرەوە] دەرفەتی ئەوەی نەبووە لە [پۆرت] ڤیلا بچێتە دەرەوە بۆ گەیشتن بە گوندەکانی دەوروبەر.' خاتوو کوک، کە ماوەیەکە لە نێوان ئوسترالیا و ڤانواتۆدا گەشت دەکات، وتی ئەو هەروەها...
تاھنیا کوکی ئوسترالی چاوەڕێی هەواڵی مێردەکەی دەکات، کامیرۆن. ئەو لەو کاتەدا لە ڤانواتۆ بوو و لە ڕۆژی هەینیەوە هیچ هەواڵێک لە بارەیەوە نەبووە. ئەم دووانە ساڵی ڕابردوو بۆ گۆڕینی شێوازی ژیانیان گواسترانەوە بۆ ئێفاتی لە کۆمەڵە دوورگەکە. خاتوو کوک لە بریسبین بوو بۆ هۆکاری پزیشکی کاتێک کە زریانەکەی پام هێرشی کرد. لانیکەم هەشت کەس کوژراون دوای کارەساتەکە. وەزیری دەرەوەی وڵات جولیێ بیشۆپ پاکێجێکی یارمەتیی 5 ملیۆن دۆلاری ڕاگەیاند. دوای ئەوە دێت کە باری نائاسایی لە پارێزگای پۆرت ڤیلا ڕاگەیەندرا.