پوختەی وتارەکە بکە:  قوتابخانەیەکی زمانی ڕەسەنی ئەمریکی بۆ پۆلی شەش تا دوازدە لە کارۆلینای باکوور دەکرێتەوە لە هەوڵێکدا بۆ هێشتنەوەی کەلتوری چەرۆکی. بەگوێرەی دانیشتوانی ناوچەکە، زمانی چەرۆکی لە لێواری لەناوچووندایە و تەنها 300 کەس بە زمانی دایکی لە ویلایەتەکەدا ماونەتەوە. کۆمەڵەی باشووری کۆلێژ و قوتابخانەکان لە کانوونی دووەمی ئەمساڵدا بەشی نوێی ئەکادیمیای نیو کیتوواحیان پەسەند کرد. قوتابخانەکە لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە کاردەکات بەڵام تا ئێستا تەنها خوێندکاری لە سەرەتای منداڵییەوە تا پۆلی پێنجەم وەرگرتووە. درێژەدان بە خوێندن: قوتابخانەیەکی زمانی ڕەسەنی ئەمریکی بۆ پۆلی ٦-١٢ لە باکووری کارۆلینا دەکرێتەوە لە هەوڵێکدا بۆ هێشتنەوەی کەلتوری چیڕۆکی - ئەکادیمیای نیو کیتووا تا ئێستا تەنها بۆ خوێندکارانی گەنج کراوەبووە. لە سەرەتای تەمەنیانەوە، منداڵان تەنها بە چیڕۆکی لە دامەزراوەکە دەخوێنن. تەنیا لە پۆلە باڵاکاندا ئینگلیزی دەخرێتە بواری خوێندنەوە، بە زۆری وەک سوکایەتییەک بۆ دایک و باوکان کە نیگەرانن لەوەی چی ڕوودەدات دوای ئەوەی منداڵەکانیان لە قوتابخانە دەردەچن. چیڕۆکی تا سەرەتای ساڵی ١٨٠٠ هیچ سیستەمێکی نووسینیان نەبوو، کاتێک سیکوایا، پیاوە پیاوە زێڕینەکەی ناودار، پیتێکی نووسی بۆ دانانی دەنگەکانی لەسەر کاغەز. لەکاتێکدا زمانی ئینگلیزی بۆ هەر پیتێک هێمایەکی هەیە، چیڕۆکی بۆ هەر یەک لە ٨٠ پیتەکەی هێمایەکی هەیە. بە پێچەوانەی زۆر لە زمانەکانی تر، کە جەخت لەسەر ناو و صیفت دەکەن، چیڕۆکی جەخت لەسەر وشە دەکات. یەک دەستەواژە دەتوانێ ئەوە ئاشکرا بکات کە چەند کەس قسە دەکەن، چی دەکەن و چەندە لە نزیکەوەن. نزیکی نەمانی زمانەکە بە زۆری بە هۆی حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە بوو. وشەی نووسراو: ئەم خشتەیە ئەلفوبێی چیڕۆکی پیشان دەدات - ئێستا کەمتر لە ٣٠٠ کەس بە زمانی چیڕۆکی لە باکوری کارۆلینا دەمێننەوە. پڕۆسەی فێربوون: هیلی سمیث، ١١ ساڵ، ئەندامی هۆزەکەی چەرۆکی، لە ئەکادیمیای نیو کیتووا لە چەرۆکی کار لەسەر ئەرکی ئینگلیزی دەکات. زۆرینەی چەرۆکیەکان ناچارکران ڕێپێوانێکی دڕندانە بکەن لە باشوری ڕۆژهەڵاتەوە بۆ ئۆکلاهۆما لە ساڵی ١٨٣٠دا. هەندێکیان لە پشتەوە مانەوە، بە شێوەیەکی بێئومێدانە دەستیان بە شێوازی ژیانیان گرت. پاشان، لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٨٠٠دا، بەرپرسان قوتابخانەی داخڵکراویان دامەزراند بۆ لەناوبردنی زمانە هیندییەکانی ئەمریکا. مامۆستایان قوتابییان سزادانیان بۆ قسەکردن بە زمانی زگماکی خۆیان. بەبێ کیتووا نوێ یان...
کۆمەڵەی باشووری کۆلێژ و قوتابخانەکان لە کانوونی دووەمی ئەمساڵدا بەشی نوێی ئەکادیمیای کیتوواحیان پەسەند کرد. ئەم قوتابخانەیە لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە کاردەکات بەڵام تا ئێستا تەنها خوێندکاران لە سەرەتای منداڵییەوە تا پۆلی پێنجەم وەرگرتووە. بەبێ نیو کیتووا، 'زمانەکەی چەرۆکی بە دڵنیاییەوە دەمرێت' والت وۆڵفرام، بەڕێوەبەری پرۆژەی زمان و ژیانی باکوری کارۆلینا وتی.