ئەم ڕستەیەی خوارەوە تەواو بکە: شارل پاشای ئەڵمانیا بوو، لەگەڵ پاپا لیۆ ی دەیەمدا بوو و لە کۆنگرەی وۆرمزدا (١٥٢١) مارتن لوتر بە بێ یاسا ڕاگەیاند. لە هەمان ساڵدا، فرانسیس یەکەمی فەرەنسا، کە لە دەورووبەری وڵاتەکانی هابسبۆرگدا بوو، شەڕێکی لە لۆمباردیدا دەستپێکرد کە تا شەڕی پاویا (1525) بەردەوام بوو، کە بووە هۆی زیندانیکردنی کاتیی پاشای فەرەنسا. بابەتی پڕۆتستانتەکان لە ساڵی ١٥٢٧دا سەریان هەڵدا کاتێک ڕۆما لەلایەن سوپای سەربازە یاخیبووەکانی چارڵزەوە تاڵان کرا، کە زۆربەیان لە ئایینی لوتەران بوون. دوای ئەوەی هێزەکانی وڵاتانی پاپایان بەجێهێشت، چارلز پێنجەم
پارێزگاری لە ڤیەننا کرد لە تورکەکان و تاجی پاشایەتی لە ئیتاڵیا لە لایەن پاپا کلێمێنسی حەوتەمەوە وەرگرت. لە ساڵی ١٥٣٥ دا، دوکایەتی میلان و تونسی داگیرکرد. سەرەڕای ئەوەش، لەدەستدانی بودا لە کاتی خەبات بۆ هەنگاریا و گەشتەکەی جەزائیر لە سەرەتای ١٥٤٠ی زایینی سیاسەتەکانی دژە عوسمانی تێکشکاند. لە هەمان کاتدا، چارڵز پێنجەم لەگەڵ پاپا پاوڵ سێیەم ڕێککەوت بۆ ڕێکخستنی ئەنجومەنی ترێنت (١٥٤٥). ڕەتکردنەوەی یەکێتی لوترانی شمالکالد بۆ داننان بە ڕەوایی ئەنجومەنەکە بووە هۆی جەنگێک، کە لەلایەن چارلز پێنجەمەوە بە زیندانیکردنی شازادەکانی پڕۆتستانت براوە بوو. لەگەڵ ئەوەشدا، ھێنری دووەمی فەرەنسا پاڵپشتییەکی نوێی بۆ مەبەستی لوتەرانی پێشکەش کرد و ھاوپەیمانییەکی نزیکی لەگەڵ سوڵتان سولەیمانی مەزن بەهێزکرد، کە فەرمانڕەوای ئیمپراتۆریەتی عوسمانی بوو لە ساڵی ١٥٢٠ەوە.