ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  تێپەڕبوون: بریتییە لە پێوانەی کات و شوێن. چارەسەرە هاوتەریب و یەکجۆرەکانی ئەم هاوکێشە پێشکەوتووانە، چارەسەرەکانی فریدمان <unk> لمیتر <unk> ڕۆبێرتسۆن <unk> واکەر، ڕێگە بە فیزیکزانان دەدەن مۆدێلێک بۆ گەردوون دابنێن کە لە ماوەی ١٤ ملیار ساڵی ڕابردوودا لە قۆناغێکی گەرم و سەرەتایی بیگ بینگدا پەرەی سەندووە. کاتێک ژمارەیەکی کەم لە پارامێترەکان (بۆ نموونە چڕی ماددەی مامناوەندی گەردوون) بە چاودێری ئەستێرەناسی جێگیرکرا، دەکرێت زانیاریی چاودێریی زیاتر بەکاربهێنرێت بۆ تاقیکردنەوەی مۆدێلەکان. پێشبینیەکان، کە هەموویان سەرکەوتوو بوون، بریتین لە زۆری سەرەتایی توخمە کیمیاییەکان کە لە سەردەمی نۆکلیۆسێنتێزی سەرەتایی دروست بوون، پێکهاتەی قەبارە گەورەی گەردوون، و بوونی و تایبەتمەندییەکانی "دەنگدانەوەی گەرمی" لە گەردوونی سەرەتایی، تیشکدانەوەی پاشبنەمای گەردوون. چاودێرییە گەردوونناسییەکانی ڕێژەی فراوانبوونی گەردوونناسی ڕێگە بە خەمڵاندنی کۆی گشتیی ماددە لە گەردووندا دەدەن، هەرچەندە سروشتی ئەو ماددە بەشێکی نهێنی دەمێنێتەوە. نزیکەی ٩٠٪ی هەموو ماددە وەک ماددەی تاریک دەردەکەوێت، کە بارستایی هەیە (یان، بە هەمان شێوە، کاریگەری کێشکردن) ، بەڵام کارلێکتەری ئەلیکترۆماگناتیسی نییە و، بۆیە، ناتوانرێت ڕاستەوخۆ چاودێری بکرێت. هیچ وەسفێکی بە گشتی قبوڵکراو نییە بۆ ئەم جۆرە نوێیە لە ماددە، لە چوارچێوەی فیزیای تەنۆلکەی ناسراو یان بە شێوەیەکی تر. بەڵگە چاودێرییەکان لە ڕاپرسی سوپرنۆڤای دوور و پێوانەکانی تیشکدانەوەی پاشبنەمای گەردوونیش دەریدەخەن کە پەرەسەندنی گەردوونمان بەشێوەیەکی بەرچاو کاریگەری لەسەر جێگیرێکی گەردوونناسی هەیە کە دەرەنجامی خێراتربوونی فراوانبوونی گەردوونە یان، بە هەمان شێوە، بە جۆرێک لە وزە بە هاوکێشەیەکی نائاسایی دەوڵەت، ناسراو بە وزەی تاریک، کە سروشتی هێشتا ڕوون نییە. قۆناغێکی هەڵئاوسان، قۆناغێکی زیادەی فراوانبوونی بەھێز خێراتر لە کاتە گەردوونییەکانی نزیکەی 10−33 چرکە، لە ساڵی 1980 دا گریمانەیەکی بۆ چەند تێبینییەکی سەرسوڕهێنەر دانرا کە بە مۆدێلە گەردوونناسییە کلاسیکەکان ڕوون نەکراوەتەوە، وەک یەکسانیی نزیک بە تەواوی تیشکدانەوەی پاشبنەمای گەردوون. پێوانە نوێکانی تیشکدانەوەی پاشبنەمای گەردوونی دەرئەنجامی...  پرسیار: چ جۆرە کێشکردنێک پێویستی بە وەڵامێکی باوەڕپێکراو هەیە؟
کێشکردنی کوانتەمی