پوختەی وتارەکە بکە:  مرۆڤەکان دەستیانکرد بە سەروەربوونی سەر هەسارەکە و زیانێکی نەگۆڕیان بۆ هێنا لە دەوروبەری ساڵی ١٦١٠دا، زانایان دەڵێن. شارەزایان دابەش بوون لەسەر ئەوەی کە مرۆڤایەتی کاریگەری درێژخایەنی لەسەر جیۆلۆجیای زەوی دروستکردووە لەگەڵ ئەوەی هەندێک ئاماژەیان بە ساڵی ١٩٦٤ کرد کاتێک دەرئەنجامەکانی تاقیکردنەوەی ئەتۆمی دەرکەوت. بەڵام لێکۆڵەرانی بەریتانی ئێستا 1610یان دیاریکردووە لەبەر کاریگەری گواستنەوەیەکی نەگۆڕی بەروبوم و جۆرەکان لە نێوان جیهانی نوێ و کۆندا. لێکۆڵەرانی بەریتانی ئێستا ساڵی ١٦١٠یان دیاریکردووە لەبەر کاریگەری هەستپێکراوی گواستنەوەیەکی نەگۆڕی بەروبووم و جۆرەکان لە نێوان جیهانی نوێ و کۆن. ئەنترۆپۆکین ناوی سەردەمێکی جیۆلۆجییە کە لەوانەیە بەم زووانە بچێتە ناو پێوەری کاتی جیۆلۆجی فەرمی. ئاماژە بە کاتێک دەکات کە مرۆڤ بۆ هەمیشە گۆڕانی بەسەر هەسارەکەدا هێناوە. بەگوێرەی یەکێتی نێودەوڵەتیی زانستە جیۆلۆجییەکان (IUGS) ، ئێمە بە فەرمی لە سەردەمی هۆلۆسینداین، کە ١١،٧٠٠ ساڵ لەمەوبەر دەستیپێکرد دوای دوایین سەردەمی بەستەڵەکی گەورە. هەندێک لە شارەزایان دەڵێن دەبێت ئێستا ناوی بگۆڕین بۆ ئەنترۆپۆسین. ئەمە لە ئەنترۆپەوە هاتووە، بۆ "مرۆڤ" و "سینە" بۆ "نوێ". بەڵام تا ئێستا، شارەزایان دابەش بوون لەسەر ئەوەی کە مرۆڤ چ کاتێک کاریگەرییەکی درێژخایەنی لەسەر جیۆلۆجیای زەوی دروستکردووە هەندێکیان ئاماژەیان بە ساڵی ١٩٦٤ کرد کە دەرئەنجامی تاقیکردنەوەی ئەتۆمی دەرکەوت. توێژەرانی زانکۆی UCL وتیان کە ساڵی 1610 - کاتێک کە سیمبڵینی ویلیام شکسپیر بۆ یەکەمجار نمایشکرا - سەرەتای سەردەمی جیۆلۆجیی مرۆڤی زاڵ بە سەردا بوو کە بە ئەنترۆپۆکین ناسراوە. سەردەمەکانی پێشو بە هۆی بەرکەوتنی مێتۆریت و هەڵدانی گڕکان و جوڵاندنی کیشوەرەکان دەستیان پێکرد و کۆتاییان پێهات. توێژینەوەکە، کە لە گۆڤاری نیچەردا بڵاوکراوەتەوە، دەڵێت کردەوەی مرۆڤ ئێستا گۆڕانی بەسەر هەسارەکەدا هێناوە و سەردەمێکی جیۆلۆجی نوێ بەرهەم دەهێنێت. بەڵام بۆ پێناسەکردنی سەردەمێک زانایان دەبێت گۆڕانکارییەکی ژینگەیی جیهانی دیاری بکەن کە لە ماددەی سروشتی وەک بەرد، سەهۆڵی کۆن یان پاشماوەی ژێر دەریاکاندا تۆمارکراوە. ئەو نیشانەیە - وەک ئەو نیشانە کیمیاییەی کە لە کاتی بەرکەوتنی مێتۆریتێک کە دایناسۆرەکانی لەناوبرد - بە "دڕکێکی زێڕین" ناودەبرێت. بەراوردکردنی کاریگەرییە سەرەکییەکانی ژینگەی چالاکی مرۆڤ...
ڕێکەوتی دیاریکراو لەبەر کاریگەری گواستنەوەی بەروبوومەکان دیاریکرا. هاتنی جگەرە 50 ملیۆن خەڵکی باکوور و باشوری ئەمریکی کوشت. هەروەها دابەزین لە دوو ئۆکسیدی کاربۆنی ئەتمۆسفێریش دۆزرایەوە کە لە 1610 دا سەنتەر کراوە. زانایان دەڵێن ئەمە دەبێت وەک سەرەتای ئەنترۆپۆکین سەیر بکرێت. ئێمە مرۆڤەکان ئێستا هێزێکی جیۆلۆجیین لە مافی خۆماندا - وەک گۆڕینی زەوی وەک لێدانی مێتۆریت، لێکۆڵەرەکان وتیان.