پوختەی وتارەکە بکە:  ئەو مەیشکانەی کە لە ناوچەیەکی ڕۆژئاوای وڵاتدا بۆ یەکەمجار لە 120 ساڵدا گەشەیان کردووە پلەی باڵایان پێدراوە، واتە دەتوانن ڕاستەوخۆ لە دەریاوە بخۆن. مۆمەکان لە کەنداوی پۆرلاک لە سۆمەرسیت بۆ یەکەمجار گەشەیان کردووە لەو کاتەوە کە بەروبوومی سرووشتی بە هۆی تراوڵەرە بەهێزەکانەوە لەناوچوو کە جێگاکانیان خاوێنکردەوە. ئێستا دانیشتوانی ناوچەکە سوودەکانی پرۆژەیەکی کۆمەڵگەیی وەردەگرن بۆ دووبارە ناساندنی پیشەسازیی قۆچکەداری بۆ ناوچەکە، لەگەڵ پێگەیشتنی یەکەمین بەروبوومی. لە ماوەی 120 ساڵدا بۆ یەکەمجار لە کەنداوی پۆرلاک لە سۆمەرسیت دوای پرۆژەیەکی سەرپەرشتیاری کۆمەڵگا هێلکە گەشە کراون و لە ئاوی دەریادا گەشە کراون کە بە زۆر خاوێن دادەنرێت کە دەتوانرێت ڕاستەوخۆ لە دەریاوە بخۆردرێت. ئەو مەیارانە لە ئاوێکی دەریایی پاکدا گەشەیان کردووە و لە لایەن ئاژانسی ستانداردی خۆراکەوە پلەی A یان پێدراوە. ئەمە مانای وایە کە دەتوانرێت ڕاستەوخۆ لە دەریاوە بخورێت بەبێ ئەوەی چارەسەر بکرێت یان بشۆردرێت. تەنها یەک ناوچەی تر لە بەریتانیا هەمان پێگەی هەیە. دانیشتوانی سۆمەرسیت بە نۆرەی گواستراوەوە لە کەنار دەریا دەبینرێن، کە دەرفەتی چێژ وەرگرتن لە یەکەمین بەروبومی ئاوەکان بۆ زیاتر لە سەدەیەک بە خەڵک دەدرێت. هێلکە لە کەنداوی پۆرلاک جاران خواردنێکی خوازراو بوو، کە چەندین چێشتخانەی لەندەنی دابین دەکرد لە تەواوی سەدەی ١٨٠٠دا. بەڵام دوای ئەوەی کە بەروبوومی سروشتی وێران بوو، پڕۆژەیەکی کۆمەڵگەیی دەستی پێکرد. لە ساڵانی ١٨٠٠ی زایینی کە بەروبوومی زۆر بوو لە چێشتخانەکانی لەندەن هێلکەی پۆرلاک بەی پێشکەش دەکرا. بەروبوومەکە بۆ یەکەمجار لە 120 ساڵدا پێگەیشتووە و فرۆشیاران لەسەر کەنار دەریا بە ماسییە ماسییەکانەوە بینراون. مۆمەکان لە لایەن تەنها پێنج خەڵکی ناوچەکەوە بەرهەم دەهێنرێن و کۆدەکرێنەوە کە هێزەکانیان یەکخستووە بۆ گەڕاندنەوەی پیشەسازییەکە بۆ ناوچەکە. گروپەکە، کە ناسراوە بە داهاتووی پۆرلاک، هەوڵدەدەن ٩٠ هەزار پاوەند کۆبکەنەوە بۆ دامەزراندنی کارەکە بە باشی لە ماوەی پێنج ساڵی داهاتوودا. ئەوان هیوادارن کە ئەم بازرگانییە بکەن بە یەکەم کێڵگەی مۆم و مۆم لە ئینگلتەرا و وێڵز. ڕۆجەر هۆڵ، یەکێک لە ڕێکخەرانی داهاتووی پۆرلاک، بە ڕۆژنامەی ویستەرن مۆرنینگ نیوزی وت: "پێویستمان بە 90 هەزار پاوەند هەیە بۆ دامەزراندنی کارەکە بە باشی لە ماوەی پێنج ساڵی داهاتوودا...
لە ساڵی ١٨٠٠ی زایینی لە ریستۆرانتەکانی لەندەن هێلکەی پۆرلاک بەی پێشکەش دەکرا. بەروبوومەکە لە ناوچوو کاتێک کە قەومی دەریاکان لەلایەن تڕۆڵەرە بەهێزەکانەوە هەڵدرا. گرووپێکی بچوکی هێزەکانیان یەکخستەوە بۆ گەشەکردنی ماسی لە کەناراوەکانی سۆمەرسیت. ئەوان لە یەکەمین بەروبوومەکەیان چێژیان وەرگرت بۆ ماوەی ١٢٠ ساڵ و هیوادارن کە پیشەسازییەکانیان فراوان بکەن. هێلکە لە ئاوێکی زۆر پاکدا گەشە دەکەن کە دەتوانرێت ڕاستەوخۆ لە دەریاوە بخورێت.