پوختەی وتارەکە بکە:  کەلوپەلی دوو هەزار ساڵەی کۆن کە لە شوێنە دێرینەکانی عێراق و سوریا لەلایەن داعشەوە تاڵان کراوە لە ماڵپەڕی ئی بی فرۆشراوە وەک ئەوەی جیهادییەکان پارەیان لە ئاسەوارەکانی هەزاران ساڵ پێشەوە وەربگرن. زێڕ و شمەک و دراوەکان کە لە مۆزەخانەکانی ناو خاکی داعشەوە تاڵان کراون، لە نێوان باندە تاوانکارییەکاندا دەگوازرێنەوە پێش ئەوەی لە وڵاتانی کەنداو دەربکەون و دواتر لە ماڵپەڕە بازرگانییەکاندا دەربکەوێت. دوو دراو لە ئاپامیا، لە خۆرئاوای سوریا، کە مێژوویان دەگەڕێتەوە بۆ یۆنانی دێرین، لە ماڵپەڕی (ئیبەی) دا بە نرخی 57 پاوەند و 90 پاوەند دەرکەوتوون. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. فرۆشتن لە ئێبەی: کەلوپەلی مێژوویی کە باوەڕی وایە لەلایەن داعشەوە تاڵان کراوە، وەک ئەم دراوە لە ئاپامیا کە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی یۆنانی کۆن، خەریکە لە ئێبەی دەردەکەوێت. ئەمە دوای ئەوە دێت کە تەواوی مۆزاییکی ڕۆمانی لەلایەن بلدۆزەرێکەوە لە شوێنە کۆنەکە هەڵدرا. بازرگانی کردن بە کۆنە کەلوپەلەکان بازرگانییەکی قازانجبەخشە بۆ گرووپی تیرۆریستی و بە دەیان ملیۆن پاوەند دادەنرێت، ڕۆژنامەی تایمز ڕایگەیاند. هەروەها تاڵانکردنی کەلوپەلی کۆن، داعش ناسراوە بە دانانی باج لەسەر کەلوپەلی بەنرخ و مێژوویی کە لە ناوچەکەیدا دەدۆزرێتەوە بۆ دڵنیابوون لە دەستەبەرکردنی دارایی بەڕێوەبەرایەتی ناوەندی گروپەکە لە هێرشکردنە سەر مۆزەخانەکان. ژمارەی ئەو شوێنەوارانەی کە لە ناوچەی جەنگەوە دەڕژێن ئەوەندە زۆرن کە نرخی بازاڕیان لە ڕاستیدا دابەزیوە. تاڵانی جەنگ: دراوی بچووکی وەک ئەمانە بە ئاسانی بە قاچاخ لە سنورەکان بۆ باندە تاوانکارەکان لە وڵاتانی دراوسێدا. لە سەرەوە، کەلوپەلەکە لە ئیبەی ڕاگەیەندراوە. باوەڕ دەکرێت کە داعش فەرمان لە بازرگانان لە وڵاتانی دراوسێ وەردەگرێت، لەگەڵ شتگەلی بچووک وەک دراوەکان کە بە ئاسانی لە سنوورەکان بە قاچاخ دەبرێن بەهۆی ژمارەی ئەو کەسانەی کە ئاوارەبوون. بە بەکارهێنانی رێگاکانی قاچاخچێتی و پەیوەندی بە باندە تاوانکارەکانەوە لە تورکیا، لوبنان و ئوردن، گەنجینە دێرینەکان دەتوانن بە بارگەی نەوت، ماددە هۆشبەرەکان و چەکەکان پڕبکرێنەوە کاتێک لە سنوورەکان دەچنە دەرەوە. وتەبێژێکی کۆمپانیاکە بە تایمز-ی وت: 'ئێمە بە پێی ئامۆژگاریی ئەوان کەلوپەلەکان لە فرۆشتن هەڵدەگرین، پشتگیری لێکۆڵینەوەکانی جێبەجێکردنی یاسا دەکەین و هەمیشە ئامادەین بۆ لێکۆڵینەوە لە لیستەکانی کە نیگەرانی دروست دەکەن.' ئاکسێل پلاتی...
داعش چەندین شوێنی مێژووییان داگیرکردووە لەوەتەی گەیشتوونەتە دەسەڵات. وێنەکانی ئەم دواییانەی جیهادییەکان کە پەیکەرە دێرینەکان وێران دەکەن توڕەیی جیهانی دروستکرد. ئێستا کۆنە کەلوپەلەکان کە لەلایەن گرووپەکانەوە تاڵان کراون لە ماڵپەڕەکانی بازرگانی دەردەکەون. دراوەکانی سوریا، کە دەگەڕێنەوە بۆ یۆنانی کۆن، لە ماڵپەڕی ئیبەی دەرکەوتوون. وا گومان دەکرێت داعش کەلوپەل و کەلوپەل بە قاچاخ بۆ باندە تاوانکارەکان لە وڵاتانی دراوسێدا بگوازێتەوە.