پوختەی وتارەکە بکە:  بۆچی کۆرۆنای خۆر - ئەو پلاسما کە دەورووبەری دەکات - زۆر گەرمترە لە ڕووی؟ ئەمە یەکێکە لە گەورەترین نهێنیەکانی خۆر، بەڵام ئەستێرەناسان هیوادارن وەڵامی ڕۆژی هەینی بدۆزنەوە - بە چاودێریکردنی خۆرگیرانی تەواو لە جەمسەری باکوورەوە. پلازماى خۆر تەنها لە کاتى خۆرگیرانى تەواویدا دیارە، بۆیە زانایان ئەم هەلە ناوازەیە بەکاردەهێنن بۆ هەوڵدان و چارەسەرکردنى دیاردە سەرسوڕهێنەرەکە. لە ڕێکەوتێکی سەرسوڕهێنەردا، خۆرگیرانەکە لە جەمسەری باکووردا ڕوودەدات لە هەمان ڕۆژدا کە خۆر دێتە بەرچاو دوای شەش مانگ لە شەوی جەمسەری - ڕووداوێک کە تەنها یەک جار لە 500,000 ساڵدا ڕوودەدات. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. تیمێک لە زانایان گەشت دەکەن بۆ سڤاڵبارد بۆ چاودێریکردنی خۆرگیرانەکە. ئەوان کۆمەڵێک ئامراز بەکاردەهێنن بۆ تەماشاکردنی تاجە خۆرەکە. ئەمە پلازمە لە دەوری خۆر کە تەنیا لە کاتی خۆرگیراندا دەبینرێت. وێنەکە وێنەی ساڵی ١٩٩٩ی ئێلسیپسی خۆرە لە فەڕەنسا، لەگەڵ کرۆنای دەردەکەوێت لە دەورووبەری. تیمی زانایان لە ڕوانگەیەکی کۆن لە سڤاڵبارد کاردەکەن، لە ناوەڕاستی نێوان کیشوەری نەرویج و جەمسەری باکوور. ئەوان گەشت دەکەن بۆ ئەم ناوچەیە بۆ ئەوەی دڵنیابن لە بینینی تەواوی خۆر کە لە سەدا ١٠٠ی خۆر لە لایەن مانگەوە لە کاتی خۆرگیراندا داپۆشراوە. بۆ چاودێران لە ناوچەکانی تر، وەک بەریتانیا، کەمتر لە ٩٠ لەسەدی خۆر دادەپۆشێت. تیمی سڤاڵبارد، بە سەرپەرشتی پرۆفیسۆر شادیا هابال، پرۆفیسۆری فیزیای خۆر لە زانکۆی هاوایی، زانایانی زانکۆی ئەبریستویتی لە وێڵز دەگرێتەوە. ئەوان جۆ هوتۆن و ناتالیا ئالزەیتن لە گرووپی فیزیای سیستەمی خۆر لە بەشی فیزیای زانکۆی ئەبیریستۆیت. ئەوان لەگەڵ زانایانی ئەمریکا، کۆماری چیکی و ئەڵمانیا دەبنە بەشێک لە "شێرپای با خۆر". تا ١٤ کامێرای تایبەت بەکاردەهێنرێت بۆ وێنەگرتنی خۆر لە فرێکانسی جیاوازدا لە کاتی خۆرگیراندا، گرتنی وێنەی پلازما لە تاجی خۆر. بەم کارە، هیوادارن گەورەترین نهێنی خۆر چارەسەر بکەن. پلەی گەرمی خۆر بە نزیکەی ٦٠٠٠ پلەی سەدی ناسراوە، بەڵام بە هۆکارێک...
تیمێک لە زانایان گەشت دەکەن بۆ سڤاڵبارد بۆ چاودێریکردنی خۆرگیرانەکە. ئەوان کۆمەڵێک ئامراز بەکاردەهێنن بۆ تەماشاکردنی تاجە خۆرەکە. ئەمە پلازمە لە دەوری خۆر کە تەنیا لە کاتی خۆرگیرانێکی تەواویدا دەبینرێت. هیوادارن بزانن بۆچی گۆی زەوی ٣٠٠ هێندە گەرمترە لە ڕووی زەوی. خۆرگیرانەکەی ڕۆژی هەینی لە بەریتانیا لە کاتژمێر ٩: ٣٥ ی بەیانی بە کاتی گرینچیدا دەگاتە لوتکە.