ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  پەڕاوێز: لە نەریتی یۆنانی، کلیپسیدرا لە دادگا بەکاردەهێنرا؛ دواتر، ڕۆمانەکانیش ئەم نەریتەیان وەرگرت. لە تۆمارە مێژووییەکان و ئەدەبیاتی ئەو سەردەمەدا چەند ئاماژەیەک بۆ ئەمە هەیە؛ بۆ نموونە، لە تیئێتێتۆسدا، پلاتۆن دەڵێت "ئەو پیاوانە، لە لایەکی ترەوە، هەمیشە بە پەلە قسە دەکەن، چونکە ئاوی لێشاو هانیان دەدات". ئاماژەیەکی دیکە لە کتێبی لوسیۆس ئاپولایۆس (The Golden Ass) دا هاتووە: "کڕاکتەری دادگا جارێکی دیکە دەستی بە هاوارکردن کرد، ئەمجارە بانگکردنی شایەتمەندی سەرەکیی تۆمەتبار بۆ ئامادەبوون. پیاوێکی پیر هاتە پێشەوە، کە من نەناسیبووم. ئەو بانگهێشت کرابوو تا ئەو کاتەی کە ئاو لە کاتژمێرەکەدا هەبوو قسە بکات؛ ئەمە گۆیەکی بۆشایی بوو کە ئاوەکەی تێیدا دەڕژێندرا لە ڕێگەی فەنێلێکەوە لە ملی، و کە وردە وردە لە ڕێگەی کونە وردەکانەوە لە بنەوە دەردەچوو". کاتژمێری ناو گێڕانەوەی ئاپولیوس یەکێک بوو لە چەند جۆرێکی کاتژمێری ئاو کە بەکاردەهێنرا. یەکێکی تر بریتی بوو لە قاپێک کە چاڵێکی لە ناوەڕاستیدا هەبوو، کە لەسەر ئاو هەڵدەگەڕا. کات بە چاودێریکردنی ئەو کاتەی دەبرد کە کاسەکە بە ئاو پڕ دەبووەوە. هەرچەندە کلێپسیدرا لە کاتژمێرە خۆرەکان بەسوودتر بوون - دەتوانن لە ناو ماڵدا بەکاربهێنرێن، لە کاتی شەودا، هەروەها کاتێک ئاسمان هەور بوو - ئەو کاتە ورد نەبوون؛ بۆیە یۆنانییەکان بەدوای ڕێگایەکدا گەڕان بۆ باشترکردنی کاتژمێرە ئاوییەکانیان. هەرچەندە هێشتا وەک کاتژمێرە خۆرەکان ورد نەبوون، بەڵام کاتژمێرە ئاوییەکانی یۆنان لە دەوروبەری ٣٢٥ پ.ز. وردتر بوون، و گونجێندران بۆ ئەوەی ڕووخساریان هەبێت لەگەڵ دەستێکی کاتژمێردا، ئەمەش خوێندنەوەی کاتژمێرەکە وردتر و گونجاوتر دەکات. یەکێک لە کێشە باوەکان لە زۆربەی جۆرەکانی کلێپسیدرا بەهۆی فشاری ئاوەوە بووە: کاتێک کەلوپەلی هەڵگرتنی ئاوەکە پڕ بوو، زیادبوونی فشارەکە بووە هۆی ئەوەی ئاوەکە خێراتر بڕوات. ئەم کێشەیە لەلایەن کاتژمێری یۆنانی و ڕۆمانییەوە چارەسەرکرا لە ساڵی ١٠٠ی پێش زایین، و بەردەوام بوو لە چاکسازی لە سەدەکانی دواتر. بۆ بەرپەرچدانەوەی زیادبوونی لێشاوی ئاو، تەنەکە ئاوییەکانی کاتژمێرەکە - بەگشتی کاسە یان جۆزەکان - شکڵێکی کۆنیکیان پێ دراوە؛ بە دانانی کۆتایی فراوان بۆ سەرەوە، بڕێکی زۆرتر لە ئاو دەبوو بڕوات بۆ ئەوەی هەمان ئەو مەودایەی دابەزێنێت کە کاتێک ئاوەکە نزمتر بوو لە...  پرسیار: کڵێپسیدرا لە کوێ بەکاردەهێنرا؟
لە دادگا