پوختەی وتارەکە بکە:  بەڵگەکان بۆ ئەوەی کە هەسارەی مەریخ جاران جێگیر بووە بە شێوەیەکی بەردەوام لە زیادبووندایە، چونکە ئەو نموونانەی کە لەلایەن ڕۆڤەری سەیرکاری مەریخەوە کۆکرابوونەوە، پێکهاتەیەکی سەرەکییان بۆ ژیان لە بەردەکانی مەریخدا ئاشکرا کردووە. زانایان ئاسەواری پێکهاتەکانی نیتڕۆجینیان دۆزییەوە کە بە نیترات ناسراون، سەرچاوەیەکی گرنگی خۆراک بۆ بوونەوەرانی زیندوو لەسەر زەوی. دۆزینەوەکە نوێترین پەڕە لە تیۆرییەکە کە دەڵێت ئەگەرچی ئێستا مەریخ بێبەری و وشکە، بەڵام پێشتر جێگەی ژیان بووە. زانایانی ناسا لە کالیفۆرنیا بەڵگەیان دۆزییەوە بۆ بوونی نیتڕۆجین لە مەریخدا. دۆزینەوەکان لە لایەن ئامێری شیکاری نموونەی سەر مەریخەوە کراون. زانایان نیتراتیان دۆزییەوە - سەرچاوەیەکی نایترۆجین بۆ ژیان لەسەر زەوی. ئەگەری هەیە بەهۆی بەرکەوتنی هەسارۆکەوە دروستببێت یان بروسکێک لە گڕکانەکانی گڕکاندا. دۆزینەوەکان لە گۆڤاری Proceedings of the National Academy of Sciences بڵاوکرانەوە. لە توێژینەوەکەیاندا، تیمی توێژەران وتیان کە نایترۆجین دەتوانێت ئاماژە بە یەکەم قۆناغی سووڕی نایترۆجینی سەرەتایی بکات لەسەر ڕووی مەریخی کۆن. ئەمە دەشێت سەرچاوەیەکی بایۆکیمایی بۆ نایترۆجین دابین بکات بۆ ژیان لەسەر مەریخ. کەشوهەوای دەوڵەمەندی نایترۆجینی زەوی وایکرد کە ژیان بکرێت، بەڵام سەرچاوەی هەوا کە هەناسە دەدەین بۆ ماوەیەکی زۆر نهێنی بووە. ئێستا، زانایان پێیانوایە کە وەڵامەکەیان دۆزیوەتەوە: کە هێزە تەختۆنییەکان بەرپرسیارن لە دروستکردنی چیاکان و گڕکانەکان، کەشوهەوایشیان کرد بە جێگەی نیشتەجێبوون. زانایانی جیۆ زانستی شیمیای تێکتۆنیان خوێندەوە و بۆیان دەرکەوت کە نایترۆجین سێ ملیار ساڵ لەمەوبەر لە کەشوهەوای زەویدا دەستیکردووە بە دروستبوون. نووسین لە گۆڤاری سروشتی جیۆزانسدا، توێژەرانی پەیمانگای کارنیگی لە واشنتن لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤دا ڕوونی کردەوە کە کیمیای هەوا کە هەناسە دەدەین دەرئەنجامی ملیاران ساڵ فۆتۆسنتیز و هەروەها چالاکی تەکتۆنیکە. لەکاتێکدا زانایان دەیانزانی کە ژیانی ڕووەک بەرپرسیارە لە دروستبوونی ئۆکسجین، کە یەک لە پێنجی هەوای زەوی پێکدەهێنێت، ڕێژەی نایترۆجین - کە ٨٠ لە سەدی هەوا پێکدەهێنێت - مایەوە بە نهێنی. دۆزینەوەی نایترۆجینی خۆماڵی مەریخ لە ماددە سەر زەوییەکانی مەریخدا کاریگەریی گرنگی هەیە لەسەر ژیان و...
زانایانی ناسا لە کالیفۆرنیا بەڵگەیان دۆزییەوە بۆ نیتڕۆجین لەسەر مەریخ. دۆزینەوەکان لەلایەن ئامێری شیکاری نموونەی سەر مەریخەوە کراون. زانایان نیتراتیان دۆزییەوە - سەرچاوەی نایترۆجین بۆ ژیان لەسەر زەوی. ئەگەری هەیە بەهۆی بەرکەوتنی هەسارۆکەوە دروستببێت یان بروسکێک لە گڕکانەکانی گڕکاندا. بەڵگەیەکی زیاد دەکات کە هەسارەی سوور لە ڕابردوودا جێگەی نیشتەجێبوون بووە.