پوختەی وتارەکە بکە:  شەپۆلێکی ئەنفلۆنزای باڵندەی H7N9. زانایان هۆشدارییان داوە کە ئەو ڤایرۆسە لە چینەوە بڵاوبۆتەوە بۆ ناو خەڵک ئەگەری هەیە ببێتە ڤایرۆسێکی پەتایی لە ناو مرۆڤدا. ڤایرۆسی H7N9، یەکێکە لە چەند جۆرێکی ئەنفلۆنزای باڵندەکان کە ناسراوە بە توانای توشکردنی مرۆڤ، بەردەوامە، هەمەچەشنە و بڵاوبۆتەوە لە مریشکەکان لە سەرانسەری چین، توێژەرەکان وتیان. ئەمە بووەتە هۆی سەرهەڵدانی هەوکردن لە خەڵکدا، هەڕەشەیەکی فراوانتری دروستکردووە. لە توێژینەوەیەکدا کە لە گۆڤاری نیچەردا بڵاوکرایەوە، وتیان: "بڵاوبوونەوەی فرەیی بۆماوەیی و بڵاوبوونەوەی جوگرافی.. چاوەڕوان دەکرێت H7N9 بەردەوام بێت و لە دەرەوەی ناوچەکە بڵاوبێتەوە". ڤایرۆسی ئەنفلۆنزای باڵندە H7N9 لە ئاداری 2013 لە مرۆڤدا دەرکەوت. شەپۆلێکی ئەنفلۆنزای باڵندەی H7N9 لە چین کە بڵاوبووەتەوە بۆ ناو خەڵک لەوانەیە ببێتە پەتا لە مرۆڤدا. لەو کاتەوە لانیکەم 571 کەسی تووشکردووە لە چین، تایبەی،. هۆنگ کۆنگ، مالیزیا و کەنەدا 212 کەسیان کوشتووە، بەگوێرەی زانیارییەکانی مانگی فێوریەی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی (WHO). لەدوای هەڵگیرساندنی حاڵەتەکانی مرۆڤ لە سەرەتای. لە ساڵی ٢٠١٣دا، وا دەردەکەوێت کە ڤایرۆسی H7N9 لەناوچووە، کە بەشێکی زۆری یارمەتیی دەریاوە. دەسەڵاتدارانی چین بڕیاری داخستنی بازاڕەکانی مریشکی زیندوو دەدەن و هۆشداریی تەندروستی دەردەکەن سەبارەت بە بەرکەوتنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ مریشکدا. بەڵام تووشبوون لە خەڵکدا دووبارە زیادی کرد لە ساڵی ڕابردوو و لە سەرەتای ٢٠١٥. ئەمە توێژەرانی هاندەدا بۆ هەوڵدان بۆ تێگەیشتنی زیاتر دەربارەی چۆنیەتی سەرهەڵدانی ڤایرۆسەکە، چۆنیەتی پەرەسەندنی، و چۆنیەتی هەڕەشەکردن لە تەندروستی گشتی. لەم توێژینەوەیەدا، تیمێکی نێودەوڵەتی زانایان بە سەرکردایەتی ی. گوان لە زانکۆی هۆنگ کۆنگ چاودێری پەرەسەندن و بڵاوبوونەوەی H7N9 کرد لە 15 شار لە پێنج پارێزگای چین. بە کۆکردنەوە و ڕیزبەندیکردنی ژمارەیەکی زۆر لە نموونەکان، بۆیان دەرکەوت کە ڤایرۆسی H7N9 زۆرجار دەگۆڕێت، گۆڕانکارییە بۆماوەییەکان بەدەستدەهێنێت کە لەوانەیە پانتەمییەکەی زیاد بکات. ژمارەیەکی زۆر لە جۆرە جینییە نوێیەکانی ڤایرۆسەکە لە مریشکدا جێگیر بوون و لە سەرانسەری وڵاتدا بڵاو بوونەوە، لەوانەیە بەهۆی جوڵەی بازرگانی مریشکەوە، ئەوان...
ڤایرۆسی H7N9، یەکێکە لە چەند جۆرێکی ئەنفلۆنزای باڵندەکان کە ناسراوە توانای تووشکردنی مرۆڤەکانی هەیە، بەردەوامە، هەمەچەشنە و لە مریشکەکاندا بڵاوبۆتەوە لە سەرانسەری چین. ئەمە بووەتە هۆی سەرهەڵدانی هەوکردن لە خەڵکدا، کە هەڕەشەیەکی فراوانتر دروست دەکات. ئه گه ر ڕێوشوێنه کانی کۆنترۆڵ نه کرێنه وه ، ڤایرۆسه که بڵاوده بێته وه ، هۆشداری ده ده ن.