پوختەی وتارەکە بکە:  بۆ یەکەمین جار لە بواری بۆماوەیی، زانایان گەورەترین کۆمەڵە جینۆمی مرۆڤیان لە یەک دانیشتوانەوە ڕیزکردووە. ئەم کارە ناوازەیە بریتی بوو لە ڕیزبەندی دی ئێن ئەی ٢٦٣٦ ئایسلەندیی و بەراوردکردنیان لەگەڵ ڕیزبەندی بەشەکانی ١٠٤٠٠٠ کەسی تر. لە نێوان چەند دۆزینەوەیەکی گرنگدا، کۆمەڵە داتاکە ئاماژە بەوە دەکات کە 'باوکی مرۆڤایەتی' - دوایین باپیرانی نێرینە هاوبەشمان - لە نێوان ١٧٤٠٠٠ بۆ ٣٢١٠٠٠ ساڵ پێش ئێستا ژیاوە. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. بۆ یەکەمین جار لە بواری بۆماوەیی، زانایان گەورەترین کۆمەڵە جینۆمی مرۆڤیان لە یەک دانیشتوانەوە ڕیزکردووە. ئەم ئەرکە ناوازەیە بریتی بوو لە ڕیزبەندی دی ئێن ئەی ٢٦٣٦ ئایسلەندی و بەراوردکردنیان لەگەڵ ڕیزبەندی بەشەکانی ١٠٤٠٠٠ کەسی تر کە تێڕوانینێکی ڕوونیان بۆ پەرەسەندنی مرۆڤ دەردەخست. زانایان ئایسلەندا بە کانگایەکی زێڕین دەزانن بۆ ئەنجامدانی توێژینەوەی جینی. ئەم وڵاتە لە لایەن کۆمەڵێکی بچووکی کۆچبەرانەوە لە ئەوروپا دامەزرا کە نزیکەی ١١٠٠ ساڵ لەمەوبەر هاتبوون و بۆ هەزار ساڵی داهاتوو دابڕان بوو. لەبەر ئەوەی دانیشتوانی ئایسلەندا جیاوازییەکی جینەتییان زۆر کەمە، زانایان دەتوانن گۆڕانی جینەتی بدۆزنەوە کە ئەگەری توشبوون بە نەخۆشی زیاتر دەکات. ئایسلەندا هەروەها خاوەنی تۆمارێکی بنەماڵەیی بەهێزە، لە ئەنجامی بەڵگەنامە مێژووییە پارێزراوەکان. ئەم مەودایە، کە لەسەر بنەمای حیسابکردنی ڕێژەی گۆڕانی مرۆڤەکانە، پێچەوانەی ئەو دۆزینەوانەی پێشترە کە دەڵێن باوکی هەموو مرۆڤەکان نزیکەی ٣٤٠ هەزار ساڵ لەمەوبەر ژیاوە. زانایان ئێستا تەمەنەکەی بە ٢٣٩٠٠٠ ساڵ دەخەمڵێنن <unk> کە نزیکترە لە باوترین پێشینەی مێینەی مرۆڤایەتی کە باوەڕ دەکرێت ٢٠٠٠٠٠ ساڵ لەمەوبەر ژیابێت. ھەروەھا زانایان دەڵێن کۆمەڵە داتاکان یارمەتییان دەدات بۆ دۆزینەوەی 'جینە گۆڕاوەکان' کە بە شێوەیەکی سروشتی کۆمەڵێکی دەگمەنی خەڵک دەپارێزن لە نەخۆشییە دیاریکراوەکان. تا ئێستا، کارەکە ئەنجامە بەڵێنبەخشەکانی دابین کردووە کە یارمەتی دەستنیشانکردنی 20 ملیۆن گۆڕاوی بۆماوەیی داوە لە ناو دانیشتوانی ئایسلەندا. لە نێوان ئەم گۆڕانەدا، زانایان لە DeCode Genetics کە بنکەی لە ریکیاڤیکیە، پێشتر جینیان دۆزیوەتەوە کە مەترسیی نەخۆشی ئەلزەهایمەر و جگەر و کێشەی تیروید زیاد دەکات. ئەم کارە نیشاندانی ئەو توانایە بێوێنەیە کە بەدوای یەکداچوونەوە بە ئێمە دەبەخشێت...
زانایان گەورەترین زنجیرەی جینۆمیان لە یەک نەتەوەدا کۆکردۆتەوە. زانیارییەکان هەندێک گۆڕانی جینتیکی سەرسوڕهێنەر لە ئایسلەندییەکاندا ئاشکرا دەکەن. هەروەها داتاش ئاشکرای کرد کە باوکی مرۆڤایەتی لە بیری یەکەمیان گەورەترە. لە سەدا هەشتی دانیشتوان جینێکیان هەیە کە هیچ کارێک ناکات. توێژینەوەکە جینەکانی دۆزییەوە کە مەترسیی نەخۆشی ئەلزەهایمەر و جگەر زیاد دەکەن. زانایان دەڵێن زانیارییەکان یارمەتییان دەدەن بۆ پەرەپێدانی چارەسەرێکی باشتر بۆ نەخۆشییەکان.