ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  تۆگۆ (بە فەڕەنسی: République togolaise) وڵاتێکە لە ڕۆژئاوای ئەفریقا کە لە ڕۆژئاواوە سنووری گانایە، لە ڕۆژھەڵاتەوە سنووری بێنینە و لە باکوورەوە سنووری بۆرکی فاسو. ئەم دەوڵەتە سەروەرییە لە باشوورەوە درێژ دەبێتەوە بۆ کەنداوی گینیا، کە پایتەختی لۆمێ لێیە. تۆگۆ ٥٧٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەی گرتووەتەوە، کە وایکردووە یەکێک بێت لە بچووکترین وڵاتەکانی ئەفریقا، کە نزیکەی ٧.٦ ملیۆن دانیشتووی هەیە. لە سەدەی ١١ تا ١٦، ھۆزە جۆراوجۆرەکان لە ھەموو لایەکەوە ھاتنە ناوچەکە. لە سەدەی ١٦ تا سەدەی ١٨، ناوچەی کەناراوەکە ناوەندێکی بازرگانیی سەرەکی بوو بۆ ئەوروپییەکان بۆ کڕینی کۆیلە، بەمەش تۆگۆ و ناوچەی دەوروبەری بە " کەناری کۆیلەکان" ناسرا. لە ساڵی ١٨٨٤دا، ئەڵمانیا ناوچەیەکی لەخۆگرتووی تۆگۆی ئێستا وەک پارێزگایەک بە ناوی تۆگۆڵاند ڕاگەیاند. دوای جەنگی جیهانی یەکەم، دەسەڵات بەسەر تۆگۆدا بۆ فەرەنسا گواسترا. تۆگۆ سەربەخۆیی خۆی لە فەرەنسا بەدەست هێنا لە ساڵی ١٩٦٠. لەساڵی ١٩٦٧، گانسینگبی ئیادێما سەرکردایەتی کودەتایەکی سەربازیی سەرکەوتوو کرد و دواتر بوو بە سەرۆکی دەوڵەتێکی یەک حیزبی دژە کۆمۆنیستی. لە کۆتاییدا، لە ساڵی ١٩٩٣دا، ئەیادێما ڕووبەڕووی هەڵبژاردنی فرە حیزبی بووەوە، کە بە هۆی نادروستییەوە تێکچوو، و سێ جار سەرکۆماری بردەوە. لە کاتی مردنی، ئەیادێما درێژترین ماوەی سەرۆکایەتی لە مێژووی ئەفریقای مۆدێرندا بوو، کە بۆ ماوەی 38 ساڵ سەرۆک بوو. لەساڵی ٢٠٠٥، کوڕەکەی فۆرێ گناسینبێ بە سەرۆک کۆمار هەڵبژێردرا.  پرسیار: کێ لە ساڵی ٢٠٠٥دا بە سەرۆک هەڵبژێردرا؟
فۆرە گەناسینبێ