پوختەی وتارەکە بکە:  وێنەیەکی جوان لە دوورگەیەکی نوێ دەرکەوتووە کە لە کەناراوەکانی تونگا دروست بووە - هەرچەندە زانایان دەڵێن لەوانەیە بەم زووانە نەمێنێت. ئەو وێنانە لەلایەن سێ پیاوەوە گیراون کە چوونە سەر لوتکەی ئەو زەوییە لە 65 کیلۆمەتری باکووری خۆرئاوای ناوکوئەلۆفا. دوورگەکە لە کانوونی دووەمدا دروست بوو دوای ئەوەی کە گڕکانێک لە ژێر ئاودا تەقییەوە و دواتر فراوان بوو و پێکهاتەیەکی کۆنی درێژ دروست کرد. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. وێنەی سەرسوڕهێنەر دەرکەوتن لە دوورگەیەکی نوێ کە لە کەناراوەکانی تونگا دروست بووە - هەرچەندە زانایان دەڵێن لەوانەیە بەمزووانە نەمێنێت. ھونگا تونگا-ھونگا هاپای لە ژێر دەریاکەدایە کە ٣٩ میل (62 کیلۆمەتر) لە باکووری ڕۆژئاوای ناوکۆی ئۆلفای پایتەختی تونگایە. ئەو گڕکانە ناوی خۆی لە دوو دوورگەکە وەرگرتووە کە لەنێوانیدا دانراون - ھونگا تونگا و ھونگا هاپای. وتراوە کە بەشێکە لە گڕکانەکانی بازنەی ئاگر لە پاسیفیک و باوەڕ دەکرێت یەکێک بێت لە ٣٦ گڕکانی ژێر دەریایی لەو ناوچەیەدا. تەقینەوەیەکی کورتخایەن لە ئازاری ٢٠٠٩، نزیکەی هەفتەیەک بەردەوام بوو. لەو کاتەدا، جیۆلۆژیستەکان گوتیان تەقینەوە لە دوو گڕکانەوە سەرچاوە دەگرێت - یەکێکیان دەکەوێتە هونگا هاپای، لەکاتێکدا ئەوی دیکە نزیکەی 330 فیت (100 مەتر) دوورە لە کەنار دەریا. ھەرچۆنێک بێت، ئەو دوو چاڵە زۆر پاشماوەیان دەرکرد، کە ئەمەش بوو بە دروستبوونی زەوییەکی نوێ. سەرچاوەی: ئەتڵەس ئۆبسکورا. خاوەنی هۆتێلەکە GP Orbassano، لەگەڵ هاوڕێیەک و کوڕەکەی، گەیشتنە یەکێک لە سێ کەناراوە ڕەشەکانی دوورگەکە لە ڕۆژی شەممەدا. "ڕۆژێکی زۆر باش بوو، لەگەڵ دیمەنێکی ناوازەدا <unk> ئاسمانی شین و ڕەنگی دەریا هەمان ڕەنگی ئاسمان بوو،" GP Orbassano، یەکێک لە دانیشتوانی ناوچەکە، بە Matangi Online ی تونگای وت. دوورگەکە بە شێوەیەکی سەرەکی لە سکۆریا پێکھاتووە، کە بەردی گڕکانێکی ڕەنگی تۆخە کە ھەندێک جار دەتوانێ بلوری تێدابێت. چاڵەکانی ناو ماددەکە دروست دەبن کاتێک گازەکان کە لە مەگمادا هەڵوەشاوبوون لە چارەسەرەکە دەردەچن کاتێک دەتەقێتەوە. زانایان باوەڕیان وایە قەبارەی دوورگەی نوێ نزیکەی 1.1 میل (1.8 کیلۆمەتر) بە 0.9 میل (1.5 کیلۆمەتر) ، و نزیکەی 328 پێ (100 مەتر) لە سەرووی دەریا بەرز دەبێتەوە. بەگوێرەی ماڵپەڕی ماتانجی ئۆنلاین، ئۆرباسانۆ دانی بەوەدا نا کە چوونە سەرەوە مەترسیدارە بەهۆی گەرمای زۆرەوە لە ناوچە تاریکەکەدا.
دوورگەکە لە کانوونی دووەمدا دروست بوو دوای ئەوەی گڕکانێک لە نزیک تونگا لە ژێر ئاودا تەقییەوە و دواتر فراوان بوو. وێنەکان لەلایەن سێ پیاوەوە گیراون کە چوونە سەر لوتکەی دوورگەکە لە 65 کیلۆمەتری باکووری پایتەختی نۆکۆئەلۆفا. وتیان ڕووبەری دوورگەکە هێشتا گەرمە و دەریاچەیەکی سەوزی گەورەی تێدایە کە بۆنی گوێزە. دوورگەی نوێ ١.١ میل (١.٨ کیلۆمەتر) بە ٠.٩ میل (١.٥ کیلۆمەتر) ە ، و نزیکەی ٣٢٨فوت (١٠٠ مەتر) لە سەرووی دەریا بەرز دەبێتەوە.