پوختەی وتارەکە بکە:  زانایان بانگەشەی ئەوە دەکەن کە هەنگاوێک لە دروستکردنی دەرمانی چارەسەری ئایدز نزیک بوونەتەوە. تیمێک لە توێژەران سیستەمێکی بەرگری بەکتریا بەکاردەهێنن و ڕاهێنانی ئەم ئامێرە قیچییە دەکەن بۆ ناسینی ڤایرۆسی HIV. لە تاقیکردنەوەکانیدا، بۆیان دەرکەوت کە تەکنیکەکە دەتوانێت بە تەواوی 72%ی ئەو خانانە لاببات کە تووشی ئایدز بوون. تیمێک لە توێژەران سیستەمێکی بەرگری بەکتریا بەکاردەهێنن و ڕاهێنانی ئەم ئامێرە قیچییە دەکەن بۆ ناسینی ڤایرۆسی ئایدز (لە وێنەکەدا) تەکنەلۆژیای CRISPR بە وردی گۆڕانکاری لە بەشەکانی کۆدی بۆماوەیی دەکات. بەپێچەوانەی ئامرازەکانی تری بێدەنگکردنی جینەکان، سیستەمی کریسپەر بابەتە سەرچاوەی جینۆمەکان دەکاتە ئامانج و بە شێوەیەکی هەمیشەیی جینەکان لە ئاستی دی ئێن ئەیدا دەکوژێنێتەوە. بڕینی دی ئێن ئەی <unk> ناسراو بە بڕینی دوو ڕیشە <unk> لە نزیکەوە لاسایی ئەو جۆرە گۆڕانە دەکاتەوە کە بە سروشتی ڕوودەدەن، بۆ نموونە دوای بەرکەوتنی درێژخایەنی خۆر. بەڵام بەپێچەوانەی تیشکە تیشکییە بنەبڕەکانەوە کە دەبێتە هۆی گۆڕانی بۆماوەیی، سیستەمی کریسپەر دەبێتە هۆی گۆڕانی بۆماوەیی لە شوێنێکی دیاریکراوی جینۆمدا. کاتێک ئامێرە خانەییەکان چاککردنەوەی شکانی دی ئێن ئەی دەکەن، بڕێکی بچوکی دی ئێن ئەی لادەبات. بەم شێوەیە، توێژەران دەتوانن بە دیاریکراوی جینە دیاریکراوەکان لە جینۆمدا دابخەن. "پەرەسەندن ھەندێک لە سەرسوڕهێنەرترین میکانیزمەکانی پاراستنی زیندەوەرانی لە دژی پەتاژێنەکانی سروشتی دروستکردووە،" خوان کارلۆس ئیزپیسوا بێلمۆنتی، پرۆفیسۆری تاقیگەی دەربڕینی جینەکانی سالک لە کالیفۆرنیا دەڵێت. تێگەیشتن لە کاردانەوەی بەرگری کە بەکتریا بە هۆیەوە خۆی لە دژی هەوکردنی ڤایرۆسی دەپارێزێت رێگەی پێداوین پلاتفۆرمێکی نوێ دروست بکەین بۆ بە ئامانجگرتنی ڤایرۆسە وێرانکەرەکان، وەک ئایدز، لە نەخۆشانی مرۆڤدا. کاتێک کۆپییەکی ڤایرۆسی ئایدز بە دزەیی دەچێتە ناو خانەی مرۆڤەوە، دەتوانێت کارەسات دروست بکات. کۆنترۆڵی ئامێرە مۆلیکیولییەکانی خانە دەکات بۆ دروستکردنی کۆپی لە ماددەی بۆماوەیی ڤایرۆسەکە و دواتر ئەم کۆپیانە لە ناو جینەکانی خانە دەنێژێت. لەوێشەوە خانەی خاوەنەکە دەبێتە کارگەیەکی ئایدز، کە کۆپی نوێی ڤایرۆسەکە دروست دەکات بۆ بڵاوبوونەوەی لە تەواوی جەستەدا. دەرمانەکانی ئێستای ڤایرۆسی ئایدز قۆناغە تاکەکەسییەکانی ئەم خولە ژیانە دەکەنە ئامانج؛ هەندێکیان ڕێگری لە تێکەڵبوونی ڤایرۆسەکە دەکەن بە...
زانایان ئامێرێکی بەکتریایان ڕاهێنابوو بۆ ناسینی ئایدز. ئەوان شێوازێکیان دۆزییەوە کە بە سەرکەوتوویی جینەکانی ئایدز دەبڕێت و ڤایرۆسەکە ناکارامە دەکات. ئەمەش وایکرد ڤایرۆسەکە لە سەدا 72ی خانەکان لاببرێت. هەروەها میتۆدی CRISPR ئەو ڤایرۆسە لە ناو دەبات کە لە ناو دی ئێن ئەیی خانەکاندا خەوتووە. نوێترین توێژینەوە دەریخستووە کە ئەم میتۆدە کاریگەرە لە دژی ڤایرۆسی HIVی چالاک و درێژ لەبری کورتکراو و نائارامی ڤایرۆسەکە.