ئەم ڕستەیەی خوارەوە تەواو بکە: ویلیام گودێل (١٧٩٢<unk>١٨٦٧) میسیۆنیارێکی ئەمریکی بوو. لە شاری تێمپڵتۆن لە ماسساچۆست لەدایکبووە، لە ئەکادیمیای فیلیپس (ئاندۆڤەر) ، کۆلێژی دارتمۆث و سیمیناری ئایینی ئەندۆڤەر خوێندوویەتی. ئەو وەک میسیۆنەرێک لە لایەن ئەنجومەنی ئەمریکییەوە قبوڵکرا و لە کۆتایی ساڵی ١٨٢٢دا بەرەو ماڵتا بەڕێکەوت و لەوێوە لە ساڵی دواتر چوو بۆ بەیرووت، لەوێ یارمەتی دان لە دامەزراندنی وێستگەیەکە کە بوو بە ناوەندی میسیۆنی سوریا. لەساڵی ١٨٢٨، بەهۆی هەڕەشەی جەنگ لە نێوان ئینگلتەرا و تورکیا، میسیۆنەرەکان گواسترانەوە بۆ ماڵتا، کە لەوێ گودێل لە ئامادەکردنی و چاپکردنی کتێبەکان بۆ میسیۆنەکە کاری کرد؛ تا لەساڵی ١٨٣١، کە ڕێگاکە کراوەتەوە بەهۆی لەناوبردنی کەشتییە تورکییەکان لە مالتا
ناڤارینۆ، چووە کۆنستانتینیۆپۆڵ، لەوێ دەستی بە ئەرمینی-تورکی کرد. ئەو و هاوسەرە دڵسۆزەکەی بە خۆشییەوە بەرگەی چەندین تاقیکردنەوە و مەترسییان گرت و ناچاربوون لە ماوەی ٢٩ ساڵدا ٣٣ جار شوێنی نیشتەجێبوونیان بگۆڕن. یەکێک لە کارە سەرەکییەکانی وەرگێڕانی کتێبی پیرۆز بوو بۆ ئەرمینۆ-تورکی (تورکی بە پیتی ئەرمەنی نووسراوە) ، لە دروستکردنی و پێداچوونەوەی کە ٢٠ ساڵی خایاند. لە ساڵی ١٨٦٥، دوای ٤٣ ساڵ لە ماندووبوون، گەڕایەوە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان و لە شاری فیلادلفیا لە ماڵی کوڕەکەی، دکتۆر ویلیام گودێل، لە ١٨ی شوباتی ١٨٦٧ کۆچی دوایی کرد. ژیانەکەی لە لایەن پرایمەوە (نیویۆرک، ١٨٧٦) وەربگرە.