پوختەی وتارەکە بکە:  پسپۆڕان داوای هەڵمەتێکی 'تۆربۆچارژکراو' دەکەن بۆ ڕزگارکردنی جیهان لە جگەرە تا ساڵی 2040. شارەزایانی سەرکردە داوای هەڵمەتێکی جیهانی "تۆربۆچارژکراو"یان کردووە بۆ ئەوەی تا ساڵی ٢٠٤٠ جیهان لە جگەرە ڕزگار بکرێت. فرۆشتنی جگەرە دەبێت لە ماوەی ٢٥ ساڵی داهاتوودا کۆتایی پێ بهێنرێت، توێژەرانی تەندروستی گشتی ئەمڕۆ وتیان. ئەوان بانگەشەی ئەوە دەکەن کە یەک ملیار مردن بەهۆی جگەرەکێشانەوە دەتوانرێت لە کۆتایی ئەم سەدەیەدا ڕێگری بکرێت، ئەگەر ئێستا هەنگاو بنرێت. بەڵام هەڵمەتێکی جیهانی تەنها بە پاڵپشتی حکومەتەکان و هەروەها بە هەنگاوی بەهێزتر لەسەر بنەمای بەڵگە دژی پیشەسازی جگەرە کاردەکات، ئەوان هۆشداری دەدەن. پرۆفیسۆر رۆبێرت بیگڵهۆڵ و ڕۆث بۆنیتا، لە زانکۆی ئۆکلاند لە نیوزلەندا داوایان لە نەتەوە یەکگرتووەکان کردووە کە سەرکردایەتی هەوڵەکان بکەن دژی فرۆشتن و بەکاربردنی جگەرە. ئەوان هۆشداری دەدەن کە سەرەڕای کەمبوونەوەی جگەرەکێشان لە وڵاتانی پێشکەوتوو، پێشبینی دەکرێت بەکارهێنانی جگەرە لە هەندێک وڵاتدا زیاد بکات لە دەیەی داهاتوودا، بەتایبەتی لە ئەفریقا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. لەگەڵ زیادبوونی ژمارەی دانیشتوانی جیهان، هێشتا دەتوانرێت زیاتر لە ملیارێک کەس لە ساڵی ٢٠٢٥ جگەرە بکێشن مەگەر هەنگاوی بەپەلە بگیرێتەبەر. بانگەوازی چەک بۆ بەرەنگاربوونەوەی جگەرەکێشان لە زنجیرەیەک وتاردا هاتووە کە لە گۆڤاری پزیشکی Lancet بڵاوکراوەتەوە و لە کۆنفرانسی جیهانی جگەرەکێشان و تەندروستی کە لە ئەبوزەبی، ئیمارات بەڕێوەدەچێت، بڵاو دەکرێتەوە. پرۆفیسۆر بیگڵھۆڵ وتی: " کاتی ئەوە هاتووە کە جیهان دان بە قەبوڵنەکردنی ئەو زیانانەدا بنێت کە لە لایەن پیشەسازی تووتنەوە ئەنجام دەدرێت و کار بۆ جیهانێک بکات کە لە بنەڕەتدا ئازاد بێت لە فرۆشتنی یاسایی و نایاسایی بەرهەمەکانی تووتن. "دنیایەک کە تێیدا جگەرە لە چاو نەماوە، لە مێشک نەماوە، و لە مۆد نەماوە - کەچی قەدەغە نەکراوە - لە کەمتر لە سێ دەیەی ئێستا بەدی دەکرێت، بەڵام تەنها بە پابەندبوونی تەواوەتی حکومەتەکان، ئاژانسە نێودەوڵەتییەکان، وەک نەتەوە یەکگرتووەکان و ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی (WHO) ، و کۆمەڵگای مەدەنی". یاسای جیهانی بۆ جگەرە دەبێت "تۆربۆچارج" بکرێت، لەگەڵ ئەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان ڕۆڵی سەرکردایەتی لە هەوڵەکان بۆ نەهێشتنی فرۆشتن و بەکارهێنانی جگەرە بگێڕێت. پسپۆڕەکان ئاماژەیان بەوەدا کە کەوتنە خوارەوە...
فرۆشتنی جگەرە دەبێت لە ٢٥ ساڵی داهاتوودا کۆتایی پێ بهێنرێت، بە وتەی شارەزایان. بانگەشەی ئەوەی کە یەک ملیار مردن لە کۆتایی ئەم سەدەیەدا بە دوور دەخرێتەوە. نەتەوە یەکگرتووەکان دەبێت ڕۆڵی سەرکردایەتی لە هەڵمەتی 'turbocharged'دا بگێڕێت.