پوختەی وتارەکە بکە:  لە چیاکانی گێرالتا لە بەردی لمدا هەڵکەندراوە بۆ ماوەی ١٦٠٠ ساڵ لەمەوبەر، ئەمە تۆڕێکی نائاساییە لە کڵێساکانی ئەشکەوتەکانی ئەسیوپیا. تۆڕی شوێنەکانی پەرستی مەسیحی لە بەرددا هەڵکەندرا لە تیگرای لە نێوان سەدەی پێنجەم و پانزەیەمدا و بە تابلۆ ڕەنگ درا. کڵێسای ئەبونی یەماتای گوھ، کە ٢٥٠٠ پێ لە سەر زەوییە، دەوترێت لەلایەن کاهینێکی میسرییەوە هەڵکەندراوە کە بە پیاسە تا ئەو شوێنە ڕۆیشتووە. کەنیسەی ماریام کۆرکۆر: ئەمە یەکێکە لە شوێنە نائاساییەکانی پەرستنی مەسیحی کە لە چیاکانی گێرالتا لە ئیتیۆپیا لە بەردینی لمدا هەڵکەندراوە. گەشت: هەرکەسێک سەردانی کەنیسەی ئەبونی یەماتای گوگ بکات دەبێت بە رێگایەکی تەسکەوە بڕوات و لە پردێکی کاتیی لاوازدا تێپەڕێت. مێژوویی: ئەو چیاکانەی کە کڵێسای ئەبونی یەماتای گوھ لێیە، ٢٥٠٠ پێ لە سەر ئاستی زەوییە و لەلایەن کاهینێکی میسرییەوە هەڵکەندراوە. گەشتی باوک یەماتای کڵێسایەکی دروستکرد کە ئێستا مەجلیسی دەتوانێ بگات بە بەرزبوونەوەی دیوارێکی بەردی ٦ مەتری بە بێ پەت و قۆڵبەست. هەرکەسێک بیەوێت سەردانی بکات لەم سەردەمەدا دەبێت بە رێگایەکی تەسکەوە بڕوات و بە پردێکی کاتیی لاوازدا تێپەڕێت. بەڵام خێزانەکان منداڵە تازە لەدایکبووەکانیان هێنا بۆ ئەوێ بۆ ئەوەی لەئاوهەڵکێشان بکرێن، لەکاتێکدا تەرمەکان هەڵگیراون بۆ ئەوەی لەسەر چیاکان بنێژرێن. هەندێک لە کاهینەکانی ئەو کڵێسایە - کە تا ساڵانی شەست بە گشتی نەزانرا - دەڵێن بۆ ماوەی ٤٠ ساڵ لەوێ بوون. دیزاینی ناوەوە: تابلۆی سەرنجڕاکێش لە ناو کڵێسای ئەبونی یەماتا گوگدا زۆر بە باشی پارێزراوە بەهۆی شوێنە دوورەدەستەکەیەوە. نازانرێت بۆچی باوک یەماتا کڵێسەکەی دامەزراندووە - لەگەڵ تیۆرییەکاندا کە ئاماژە بەوە دەکەن کە دەیویست بەتەنها لە هەورەکاندا نوێژ بکات، یان تەنانەت لە هێرشبەران هەڵبێت. تابلۆی سەرسوڕهێنەرەکانی ناو کڵێساکان زۆر بە باشی پارێزراون بەهۆی ئەوەی لە شوێنێکی پەرستندا شاراوەن. ھەروەھا لە وێنەکانی وێنەگر ئۆلیڤیێر گرۆنۆوالددا کڵێساکانی ئەبونی ئیبراهیم، ماریام کۆرکۆر و ئەبونی مایکڵ کیب دەردەکەوێت. چیاکان نزیکەی ٨٠٠ میل لە باکوری ئەدیس ئەبابی پایتەختی ئەسیوپیا دایە و لە دەوری...
تۆڕی شوێنە ئاینییە مەسیحییەکان لە بەرددا هەڵکەندراون لە تیگرای لە نێوان سەدەی پێنجەم و پانزەیەمدا. کەنیسەی ئەبونی یەماتای گوھ لە ٢٥٠٠ پێ لە سەر زەوییە و دەوترێت لەلایەن کاهینی میسرییەوە هەڵکەندراوە. لەئێستادا جەماعەت دەتوانێت تەنها بە هەڵکێشانی دیواری بەردی بەرز بە ٦ مەتر بەبێ پەت یان زرێپۆش بگاتە شوێنی پەرستن.