پوختەی وتارەکە بکە:  زانایان گوێ لە بوومەلەرزەکان دەگرن بۆ ئەوەی لاساییکردنەوەیەکی سەرنجڕاکێش لە شێوەی مەرمەر لە ناوەوەی زەوی دروست بکەن. بە تۆمارکردنی بوومەلەرزەکان، توێژەران دەتوانن وێنەیەکی سێ ڕەهەندی مانتۆی زەوی دروست بکەن - ئەو چینەی لە نێوان قاوەکە و ناوکی دەرەکییە. ئەوان ئەمە دەکەن بە شیکردنەوەی خێرایی لەرزەکان، کە بە خێرایی بەناو بەردی چەق و بە هێواشی بەناو مەگما ئاوندا دەڕۆن. سیمولەیشنەکانی کۆمپیوتەر خێرایی شەپۆلەکانی بوومەلەرزە بەکاردەهێنن بۆ ئاشکراکردنی بوونی پێکهاتەکانی ژێر زەوی. لەم دیمەنی مانتۆی ژێر ئۆقیانووسی هێمندا، شەپۆلە خاوەکان بە ڕەنگی سوور و پرتەقاڵ نیشان دراون لەکاتێکدا شەپۆلە خێراترەکان بە ڕەنگی سەوز و شین نیشان دراون. تیمی پرینستۆن داتای زەمینزەمینەکانی خستۆتە ناو مۆدێلێکی کۆمپیوتەرەوە، کە دواتر هەر شەپۆلێک وەک ئەوەی لە سەنتەری زەمینزەمینەوە بچێتە دەرەوە. "زەمین لەرزەی دەستکرد" بەراورد کرا بە زەمین لەرزەی ڕاستەقینە، و جیاوازییەکان گەڕانەوە بۆ مۆدێلەکە بۆ باشترکردنی. توێژەرەکان ئەم کارە دووبارە دەکەنەوە، بەراوردکردنی داتاکان لەگەڵ سیمولاتۆرەکان و دەرهێنانی جیاوازییەکان. لەگەڵ هەر تێپەڕینێکدا، مۆدێلی خۆیان باشتر دەکەن. لەم وێنانەدا، شەپۆلە خاوەکان بە ڕەنگی سوور و پرتەقاڵین، لەکاتێکدا شەپۆلە خێراترەکان بە ڕەنگی سەوز و شین. مۆدێلە سێ ڕەهەندیەکان لەلایەن پرۆفیسۆری زانکۆی پرینستۆن جیرۆن ترۆمپ دروستکراون کە ئامانجی دروستکردنی نەخشەی تەواوی مانتڵە - تا قووڵایی ١٨٦٥ میل (٣٠٠٠ کیلۆمەتر) - تا کۆتایی ئەمساڵ. تیمەکەی توانای ژمێریاری کۆمپیوتەری تایتانی لە تاقیگەی نیشتمانی ئۆک ریج لە تێنسی بەکارهێناوە، کە دەتوانێت 20 کوادرلیۆن ژمێریاری لە چرکەیەکدا ئەنجام بدات. پرۆفیسۆر ترۆمپ تاوەکو ئێستا سەیری شەپۆلەکانی بوومەلەرزەی کردوە لە ٣٠٠٠ بوومەلەرزەی بە گوڕی ٥.٥ و گەورەتر، کە لە هەزاران وێستگەی بوومەلەرزەیی لە سەرانسەری جیهاندا تۆمارکراون. ئەم وێستگانە تۆمار یان زەمینزەمین تۆمار دەکەن، کە وردەکاری جوڵەی شەپۆلەکانی زەمینزەمین بەرهەمدەهێنێت، کە بە شێوەیەکی ئاسایی بە خێرایی چەند کیلۆمەترێک لە چرکەیەکدا دەجوڵێت و چەند خولەکێک دەخایەنێت. پرۆفیسۆر ترۆمپ وتی: ئێمە بەتایبەتی بایەخ بە پێکهاتەی سەرهەڵدانی مانتی و پەڵە دەدەین، بەڵام بەشێکی زۆری لێکۆڵینەوە لە وێنەکان دەبێت بۆ شتێکی نائاسایی...
زانایان نەخشەی مانتۆی زەوی لە نێوان قەوسەو ناوکی دەرەکی دا نەخشە دەنێن. تیمەکە هیوادارە تا کۆتایی ساڵ نەخشەیەکی سێ ڕەهەندی تەواوی مانتڵەکە دروست بکات. نەخشەی دەرئەنجامەکە دەتوانێ شوێنی وردی تابلۆی تەکتۆنیک ئاشکرا بکات. خێرایی لەرزەکان دەریدەخات کە چ جۆرە ماددەیەک لەژێر ڕووی زەویدایە. شەپۆلە خاوەکان سوور و پرتەقاڵین، لەکاتێکدا شەپۆلە خێراترەکان سەوز و شینن.