ئەم ڕستەیە تەواو بکە: لەژێر دەسەڵاتی ئەنتۆنیۆ سالازار (لە پۆستەکەی لە ١٩٣٢ ەوە تا ١٩٦٨) ، دیکتاتۆری "ئیستادۆ نۆڤۆ" چەند هەوڵێکی بەدبەختی دا بۆ دەستگرتن بە کۆلۆنیایەکانی. لەژێر ئایدۆلۆژیای پلۆریکانتینێنتالیزمدا، ڕژێمەکە ناوی کۆلۆنیاکانی گۆڕی بۆ "پارێزگاکانی دەروێش" لە کاتێکدا سیستەمی کاری زۆرەملێی پاراست، کە تەنها نوخبەیەکی بچووکی خۆجێیی بە شێوەیەکی ئاسایی لێی بەدوور بوو. لە ساڵی ١٩٦١ هیندستان گوا و دامۆن و داھۆمی قەڵای ساو جۆئۆ باپتیستا دی ئەجودای داگیر کرد. جەنگی کۆلۆنیالی پۆرتوگالی لە ئەفریقا لە ساڵی ١٩٦١ەوە تا ڕووخانی ڕژێمی "ئیستادۆ نۆڤۆ" لە ساڵی ١٩٧٤ بەردەوام بوو. شۆڕشی گەوهەر لە نیسانی ١٩٧٤ لە لیسبۆن بوو بە هۆی هەڵوەشاندنەوەی داگیرکاری لە ئەفریقای پۆرتوگالی و لە ساڵی ١٩٧٥ دا بە ئەندۆنیزیا لکاندنی تیمۆری پۆرتوگالی. کۆلۆنیالیزاسیۆن بوو بە هۆی کۆچکردنی نزیکەی هەموو کۆلۆنیالیستەکانی پۆرتوگالی و زۆرێک لە خەڵکی ڕەگەزی تێکەڵاو لە کۆلۆنیالەکان. پورتوگال
ماکاو گەڕایەوە بۆ چین لە ١٩٩٩دا. تەنیا وڵاتانی دەرەوەی وڵات کە لە ژێر دەسەڵاتی پۆرتوگالی دا ماون، ئازۆرس و مادێرا، هەردووکیان زۆرینەی دانیشتوانی پۆرتوگالییان تێدایە، لیسبۆن دواتر پێگەی دەستوریی خۆیان لە "پارێزگاکانی دەرەوەی وڵات" گۆڕی بۆ "ناوچە خۆبەڕێوەبەرییەکان".