پاساژ: سەرەتایی کیمیاگەرانی سەدەکانی ناوەڕاست لەسەر کاری زۆسیمۆس لە ئیمپراتۆریەتی بیزەنتی و ئیمپراتۆریەتی عەرەبی بنیات نرا. کیمیاگەرانی بیزەنتی و عەرەب سەرسام بوون بە چەمکی گۆڕینی کانزاکان و هەوڵیاندا پرۆسەکە ئەنجام بدەن. کیمیاگەری موسڵمان لە سەدەی هەشتەم جابر کوڕی حەییان (بە لاتینی وەک گێبر) هەر توخمێکی کلاسیکی شیکردەوە لە چوار تایبەتمەندی بنەڕەتی. ئاگر هەم گەرم و وشک بوو، زەوی و سارد بوو، ئاو و سارد و شێدار بوو، هەوا گەرم و شێدار بوو. ئەو تیۆریزەی دا کە هەموو کانزایەک پێکهاتەی ئەم چوار بنەمایە بوو، دووان لە ناوەوە و دووان لە دەرەوە. لەم بنەمایەدا، وا لێکدرا کە گۆڕینی کانزەیەک بۆ کانزەیەکی تر دەتوانرێت بە ڕێکخستنەوەی تایبەتمەندییە بنەڕەتییەکانی مادەکەی کاریگەری لەسەر بکرێت. ئەمە لەلایەن میدیاسێکی عەرەبی بە ناوەکانی ئەلیزینی و عەرەبی بە ناو جابرین ئەلیز و ئەلی
گۆڕینی