پوختەی وتارەکە بکە:  تێچووی زانکۆ بە خێرایی لە ماوەی ٣٠ ساڵی ڕابردوودا زیادی کردووە. خوێندکاران ئەمڕۆ ڕووبەڕووی تێچووی ساڵانە دەبنەوە، لەنێوان کرێی خوێندن و ژیان، کە بە ئاسانی دەتوانێ زیاتر بێت لە $10,000 لە کۆلێژێکی کۆمەڵگا، $18,000 لە کۆلێژێکی چوار ساڵەی گشتی (لە ویلایەتەکە) ، و $40,000 لە قوتابخانەی چوار ساڵەی تایبەت. سەیر نییە کە خوێندکارانی ئەم سەردەمە بە قەرزێکی زۆرەوە دەردەچن. زیاتر لە دوو لەسەر سێی خوێندکاران بە قەرز دەردەچن. و تێکڕای بڕە قەرزەکە نزیکەی ٣٠ ھەزار دۆلارە. بە لەبەرچاوگرتنی تێچووی کۆلێژ، خوێندکار و خێزانەکان پێویستە بزانن کە ئەوان وەبەرهێنانێکی باش دەکەن. لەبەر ئەوە پێویستە بچینە سیستەمێک کە ئەنجامی فێربوون پێوەری بکەین، نەک تەنها ئەو کاتەی لە پۆلدا بەسەردەبرێت بۆ کۆکردنەوەی بڕوانامە. بڕوانامەی زانکۆ تاکە ڕێگای دڵنیاییە بۆ ئەمنیەتی چینی مامناوەند، و لەبەر ئەوەی گەنجان و دایک و باوکیان ئەمە دەزانن، تێچووی زانکۆ و دابینکردنی قەرز و یارمەتیی تر، بووە بە پرسێکی سیاسی بەهێز. بەڵام لەگەڵ ئەو هەموو سەرنجەی کە دەدرێتە نرخی زانکۆ، ئێمە ئەوەندە بیرمان لەوە نەکردۆتەوە کە ئایا خوێندکاران و خێزانەکانیان شایستەی پارەکانیان وەردەگرن. ئایا خوێندنی باڵای ئەمریکی شایستەی ئەو نرخەیە؟ ئایا خوێندکاران و خێزانەکانیان ئەوە وەردەگرن کە پارەیان بۆ دەدەن؟ بەڵگەی زۆر هەیە کە بۆ زۆرێکیان، وەڵامەکە نەخێرە. لە ساڵی ٢٠٠٦دا، توێژینەوەیەکی حکومی ئەوەی دەرخست کە نزیکەی ٧٠٪ی دەرچوانی کۆلێژ نەیانتوانیوە کاری سەرەتایی وەک بەراوردکردنی وتارەکانی سەرنووسەری بەرامبەر ئەنجام بدەن. لە کتێبی ٢٠١١دا، "Academically Adrift"، توێژەران لە ماوەی چوار ساڵدا لێکۆڵینەوەیان لە ٢٠٠٠ خوێندکار کردووە لە دوو دوازدە زانکۆدا و بۆیان دەرکەوتووە کە ٤٥٪یان هیچ پێشکەوتنێکی بەرچاویان لە تاقیکردنەوەی بیرکردنەوەی ڕەخنەیی، بیرکردنەوەی ئاڵۆز، و لێهاتوویی پەیوەندیکردن نیشان نەداوە دوای دوو ساڵ لە زانکۆدا. تەنانەت لە کۆتایی چوار ساڵدا، ٣٦٪ی خوێندکارەکان ئەو شارەزاییانەیان بەدەست نەهێناوە. بە لەبەرچاوگرتنی بەڵگەکان، لەوانەیە سەرسووڕمانێک نەبێت کە خاوەن کارەکان سەرسام نابن بە دەرچووی کۆلێژە تازەکان. خاوەن کارەکان ئەو شارەزاییانە دەخوازن کە خوێندنی باڵا دەڵێت بە خوێندکارانی دەدات: توانای بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە، پەیوەندیکردن، کارکردن لە تیمێکدا، نوسینی کاریگەر، و خۆگونجاندن. بەڵام تەنها...
ئایا خوێندنی باڵای ئەمریکی شایستەی ئەو نرخەیە؟ ئایا خوێندکاران و خێزانەکانیان ئەوە وەردەگرن کە پارەیان بۆ دەدەن؟ ئەیمی لایتینن: کێشە گەورەکە ئەوەیە کە ئێمە پەروەردە لە ڕووی کاتەوە پێوانە دەکەین، نەک لە ڕووی فێربوونەوە.