ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  تێپەڕبوون: لە سەرەتای ٨٧٠کاندا، هێرشەکانی کریت گەیشتنە ئاستێکی نوێ: کەشتیەکانی ئەوان، کە زۆرجار لەلایەن یاخیبووانی بیزەنتییەوە فەرماندەیی دەکرا، لە دەریای ئیجە و دوورتر، گەیشتنە کەناراوەکانی دالماسی. لە ساڵی ٨٧٣ کەشتییەکی کریتی لەژێر فەرماندەیی فۆتیۆسی یاخیبوو تەنانەت چووە ناو دەریای مارمارا و هێرشی کردە سەر پروکۆنێسۆس؛ یەکەم جار بوو لە دوای گەمارۆی دووەمی عەرەب بۆ سەر کۆنستانتینیپۆڵ لە ساڵی ٧١٧ بۆ ٧١٨ کە کەشتییەکی موسڵمان بەم شێوەیە نزیک بووەوە لە پایتەختی بیزەنتی. بەڵام لە گەڕانەوەی دا تووشی شکستێکی قورس بوو لە دەستی ئەدمیراڵی نوێی بیزەنتی، نیکیتاس ئۆریفاس، لە شەڕی کاردیادا. دوای ماوەیەکی کەم، ئۆریفاس جارێکی دیکە لە کەنداوی کۆرنسۆس شکست بە کریتییەکان هێنا و چەندین زیندانی برد، کە لە تۆڵەی هێرشەکانیاندا بە شێوەیەکی بەرفراوان ئەشکەنجەیان دا. لە هەمان کاتدا، کەشتییە موسڵمانەکانی تارسۆس بە سەرکردایەتی یازامان ئەلخادم لە هێرشێکدا بۆ سەر یوریپۆس تێکشکێنرا. ئەم سەرکەوتنانەی بیزەنتییەکان وا دەردەکەوێت کە بووە هۆی ئاگربەستێکی کاتی، و پێدەچێت ئەمیری کریت سایپێس (شوعەیب کوڕی عومەر) ناچار بوو بۆ ماوەی دە ساڵ باج بداتە بیزەنتی. هێرشەکان دەستیان پێکردەوە دوای ماوەیەکی کەم، کە کریتییەکان لەلایەن باکووری ئەفریقا و فلیتی سوریاوە بەشدارییان کرد. پەلۆپۆنیس بە تایبەتی بە شێوەیەکی بەرچاو لە هێرشەکانی ئەوان زیانی بەرکەوت، بەڵام هەروەها ئیوبیا و سایکڵادیش: دوورگەکانی پاتمۆس، کارپاتۆس و سۆکاستۆری نزیک کەوتبوونە ژێر کۆنترۆڵی کریتییەوە، و دەسەڵاتی کریتی تا باکووری ئێجینا لە کەنداوی سارۆنیک، و بۆ ئیلافۆنیسۆس و کیترا لە کەناراوەکانی باشوری پەلۆپۆنیس درێژ بووەوە؛ دوورگەی نایکسۆسی گەورەی سایکڵادیش، لەوانەیە لەگەڵ دوورگەکانی پارۆس و ئایۆس، ناچارکرابوو باج (جیزیا) بدات. لەبەر ئەوەی بوونی موسڵمانەکان بە گشتی ئاسەواری ماددی یان ئەدەبیی کەمی بەجێهێشتووە، لیستی ئەو دوورگانەی کە لە کاتێکدا لەلایەن ئەوانەوە کۆنترۆڵکرابوون یان داگیرکرابوون لەوانەیە درێژتر بێت. سەرەڕای ئەوەش، کاریگەری ئەم شەپۆلە نوێیەی هێرشی عەرەبی لە سەرانسەری دەریای ئیجە هەستی پێکرا، کە هەندێک دوورگە بەتەواوی چۆڵ بوون، و شوێنەکانی تری کەناراو جێهێڵدران بۆ شوێنە پارێزراوەکانی ناوخۆ. لەوانەیە ئەسینا لە ساڵی ٨٩٦ بۆ ٩٠٢ داگیر کرابێت، و لە...  پرسیار: کەی سوریەکان سەلاونیکیان تاڵان کرد؟
لە ساڵی 904