پوختەی وتارەکە بکە:  ئایا ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ژێر دەسەڵاتی دیکتاتۆریەتدا باشتر بوو؟ بە دڵنیاییەوە فریودەریە کە وا بیربکەینەوە کاتێک کەسێک سەیری ناکۆکییەکانی ناوچەکە دەکات لە ئەمڕۆدا، لە یەمەنەوە بۆ لیبیا بۆ سوریا. ئەو سێ وڵاتە لە سەرەتای بەهاری عەرەبی لە ساڵی ٢٠١١ەوە شوێنیان گرتووە، بەڵام ئەوەی ئێستا هاوبەشیان هەیە ناسەقامگیرییە کە پێناچێت لە ماوەیەکی کورتدا تێپەڕێندرێت. لە کاتێکدا ئەم ناجێگیرییە ڕۆژئاوا - بە تایبەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا - ناڕەحەت دەکات، ئەمە دەرئەنجامی ڕاستەوخۆی هەڵوێستی ڕۆژئاواشە بەرامبەر بە دیکتاتۆرییەکان لە ناوچەکەدا پێش و لە کاتی بەهاری عەرەبیدا. کورتبینیی ڕۆژئاوا لە مامەڵەکردن لەگەڵ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بە درێژایی مێژووی مۆدێرنی خۆیدا راستەوخۆ بەشداریی کردووە لە وێرانکاریی ئێستای. پێش ساڵی ٢٠١١، ئەوەی ڕۆژئاوا زۆرترین بایەخی بۆ دەدا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا سەقامگیری بوو نەک دیموکراسی. دیکتاتۆرییە عەرەبییەکان بە درێژایی دەیان ساڵ چاوپۆشییان لێکرا سەرەڕای دڵڕەقییەکانیان چونکە خزمەتیان بە بەرژەوەندییە ئابووری، سیاسی و ئەمنییەکانی ڕۆژئاوا دەکرد. لە میسر، حوسنی موبارەک وەک قەڵای ئاشتی لەگەڵ ئیسڕائیل سەیر دەکرا. لە لیبیا، موعەمەر قەزافی چاکسازی کراو بۆ ڕێککەوتنە بازرگانی و وەبەرهێنانەکان داواکراوە. لە سوریا، بەشار ئەسەد سەرکردەیەکی چاوەڕوانکراو بوو کە بەرزاییەکانی گولان وەک ناوچەیەکی بێ ململانێ ڕاگرت. لە یەمەن، عەلی عەبدوڵا ساڵح وەک هاوپەیمانێک لە دژی قاعیدە تەماشا دەکرا. دیکتاتۆریەتەکان دۆخی کۆنیان لە ژێر کۆنترۆڵدا هێشتەوە. سەرکوتکردنی چالاکی و دەنگی جێگرەوەی کۆمەڵگای مەدەنی و میدیای سەربەخۆ لە لایەن حکومەتەوە وایکرد بڕیارەکانی سەرەوە بۆ خوارەوە بە دەگمەن بخرێنە بەر پرسیار. ئەمە تاڕادەیەکی زۆر گەرەنتی دەکرد کە بەرژەوەندییەکانی ڕۆژئاوا بە بێ ئاڵۆزییەکی زۆر دابین بکرێن. لە بەرامبەردا، دیکتاتۆرە عەرەبەکان سوودیان لە یارمەتی دارایی و سەربازی ڕۆژئاوایی و دڵنیایی سیاسی وەرگرت. یەمەن نموونەی ئەم دینامیکە بوو. ساڵح لە لایەن دیپلۆماتکارانی ئەمریکییەوە داواکراوە و داواکراوە کە چاویان لە سەرپێچییەکانی داپۆشیوە، لە قاچاخچێتی چەکەوە بۆ ناچارکردنی کاروبارە نوێیەکان بۆ ئەوەی وەک "هاوبەستێک" لە نێوانیاندا بیخەن بۆ ئەوەی بتوانێت کەمکردنەوەی قازانجەکان مسۆگەر بکات، لەکاتێکدا زۆربەی یەمەنییەکان لە ژێر هێڵی نانەوە دەژیان. چۆن گەیشتینە...
خەتیب: ڕۆژئاوا پشتیوانی لە دیکتاتۆرەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکرد تا ئەو کاتەی لە ساڵی ٢٠١١دا بوو بە ناخۆشتر. خەتیب: نەبوونی پلانی ڕۆژئاوا بۆ دوای دیکتاتۆرییەکان کارەساتبار بووە.