ئەم ڕستەیە تەواو بکە: لە ساڵی ١٨٤٩ دامەزراوە، وێتلیسێ وەک پێگەیەکی سەربازی دروستکراوە بۆ پاراستنی نیشتەجێکارانی سپی پێست لە کاتی شەڕی ناوخۆیی
جەنگی سنووری ١٨٥٠-١٨٥٣. شارۆچکەکە ناوی لە ویتلسی لە کامبریجشایر وەرگرتووە، شوێنی لەدایکبوونی سێر هاری سمیس (1787-1860) ، پارێزگاری کۆلۆنیای کیپ لە 1847 بۆ 1852. ئەفسەرێکی بەریتانی پێنج خانووی قەڵاچۆ کرد لە کاتی جەنگی Mlanjeni (١٨٥٠ بۆ ١٨٥٣) ، کاتێک Xhosas گەمارۆی دانیشتوانەکەی دا. یەکێک لەمانە، کە ئێستا بەشێکە لە کۆلکەی نووسینگەی پۆست، هێشتا لەسەر پێیە. لە نێوان ساڵانی ١٩٤٨-١٩٩٤، لە بەرزایی ڕژێمی ئاپارتاید لە باشووری ئەفریقا، ویتلسیا سەر بە سیسکیی پێشوو بوو، بانتۆستان/ نیشتمانێک کە لە ساڵی ١٩٦١دا دامەزرا لەژێر یاسای پەرەپێدانی خۆبەڕێوەبەری لە ساڵی ١٩٥٩. تا ساڵی ١٩٩٤، هیچ ڕێکخراوێکی سیاسی فەرمی لە وێتلیزی نەبوو. وەزارەتی کاروباری ناوخۆ بڕیارەکانی تایبەت بە بەکارهێنانی زەوی و خزمەتگوزاری و نرخەکانی شارۆچکەکانی ئاسانکرد لە ڕێگەی بەڕێوەبەری شارۆچکەکانەوە. دوای یەکەم هەڵبژاردنی دیموکراتیکی باشووری ئەفریقا، ویتلسیا لەلایەن ئەنجومەنێکەوە بەڕێوەدەبرێت. لە ئێستادا شارۆچکەکە لەژێر دەسەڵاتی شارەوانی ناوچەی ئینۆخ میگیجیمایە کە ناوچەکانی وەک تارکستاد و کوئینزتاون دەگرێتەوە.