ئەم ڕستەیەی خوارەوە تەواو بکە: کاتێک لە ساڵی ١٩٣٩ جەنگ هەڵگیرسا، کازەر، سەرەڕای ئەوەی هێشتا گەنج بوو، لە خزمەتی سەربازی ئازاد کرا بەهۆی کێشەی دڵەوە. به ڵام، به هۆی توندتربوونی شه ڕ، ئه و مه سه لانه به بایه خێکی که متر نه درا، له تشرینی دووه می ساڵی ١٩٤٣ دا ناوبراو بۆ ناو سوپا. لە سەرەتادا لە شەڕی دژە فڕۆکەدا بەشدار بوو بەڵام زوو نێردرا بۆ مونستەر کە لەوێ وەک نووسەرێک بۆ بەڕێوەبەرایەتی پلەکان ("Regimentsstab") کاری دەکرد. سوپاکە ڕێگەی پێدا کە هەر دوو ڕۆژ لە هەفتەیەکدا لە زانکۆدا وانەبێژ بێت. لە نیسانی ١٩٤٥ ئەمریکییەکان هاتن.
جەنگ مانگێک دواتر کۆتایی هات و ماکس کازەر بوو بە زیندانی جەنگ. لە کەمپەکانی ئەمریکی و فەڕەنسی ڕاگیرا تا ئازادکردنی لە ساڵی ١٩٤٦. گەڕایەوە بۆ زانکۆ و دەستی بە وانەبێژی کرد. سۆسیالیستە نەتەوەییەکان بۆچوونی خۆیان هەبوو لەسەر یاسای ڕۆمانی. ئەوان بە "ماددی"یان زانی و لەگەڵ ئایدیاڵە ڕەگەزپەرستەکانیان ناگونجێت، بۆیە پلانیان دا کۆدی یاسایی ئەڵمانیا بگۆڕن بە کۆدی یاسایی گەلەکەیان کە (لە نێوان شتی تردا) کاریگەری یاسای ڕۆمانی لەسەر سیستەمی ئەڵمانیا لاببات. بەڵام ئێستا نەماون. کازەر ئێستا لە وتار و نووسین و تۆڕەکانی خۆیدا کەمتر بەربەستە. ناوبانگی بەردەوام لە گەشەکردندا بوو. پێشنیاری پرۆفیسۆرایەتی لە ماربۆرگ (دیسانەوە) و هایدلبێرگ (دیسانەوە) هات. ھەروەھا ئۆفەر لە گراز (1951) ، گۆتینگن (1952) و ڤیەننا (1959) ھەبوو. تا ساڵی ١٩٥٩ ئەو هەموو پێشنیارەکانی ڕەتکردەوە.