پوختەی وتارەکە بکە:  بە میل و میلێک لە کەناراوە زێڕینە دەست نەکەوتووەکان، ریفە مرجانەکان بۆ نوقمکەران، کەلوپەلی کۆن و دانیشتوانێک کە بە نائومێدییەوە دەیانەوێت سەرسام بکەن. سۆمالیلاند وڵاتێکە کە زۆر شتی هەیە بۆ گەشتیاران و بە شێوەیەکی چالاکانە هانی گەشتیاران دەدات. بەڵام بەداخەوە ئەو گەشتیارانەی کە زۆر ئارەزوویان لێدەکرێت ڕەوانەی ئەو بنکەی ڕۆژهەڵاتی ئەفریقای ناکرێن، کە دراوسێیەتی ئەسیوپیا، جیبوتی و سۆمالیا. بۆ دەستپێک، ئەو وڵاتە بەگوێرەی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هیچ بوونی نییە، کە تەنیا وەک بەشێک لە سۆماڵ، ئەو وڵاتە کێشەلەسەرە دەناسێت، کە دزە دەریاییەکان تێیدا زۆرن و ڕێکخراوی تێرۆریستیی ئەلشەباب بنکە و بارەگای هەیە. دانیشتوانی ناوچەکە بە درێژایی بەشێک لە ٥٢٨ میل لە کەنار دەریاکاندا دەڕۆن لە سۆمالیلاند کە وڵاتەکە دەیەوێت پێشکەشی بکات. سەرەڕای ئەوەی بە فەرمی وەک وڵات ناسێنراوە، سۆمالیلاند دراوسێی جیبوتی، ئەسیوپیا و سۆمالییە. ئەم پەیوەندییە لەگەڵ سۆمالیا هۆکارێکە کە حکومەتە ڕۆژئاواییەکان وەک بەریتانیا و کەنەدا ئەو یەکێتیە سەربەخۆیە و پارێزگاری پێشووی بەریتانی بە ناوچەیەکی قەدەغەکراو ناو دەبەن، بە وتەی خەڵکی ناوچەکە، بەڵام ئەمە رێگر نییە لە سۆمالیلاند کە پاڵبەندی بکات بۆ هێنانی دۆلاری گەشتیاری. ماڵپەڕە فەرمییەکان بە شانازییەوە بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە 850 کیلۆمەتر لە کەناراوەکانی هێمنن کە چاوەڕێی سستی ڕۆژئاواییەکانن، لەکاتێکدا شوێنە مێژووییەکان چاوەڕێی سەرسامکردنیان دەکەن کە ماوەیەکی زۆرە چاوەڕێی دەکەن. بەڵام گەشتیارەکان بە لێشاو ناچنە ناوەوە، سەرەڕای ئەوەی کە چەندین ڕێگای هەن بۆ گەیشتن بە وڵاتەکە لە ڕێگەی ئیثیۆپیا و جیبوتی دراوسێ. سەبارەت بە سۆمالیلاند، وڵاتەکە لە ساڵی ١٩٩١ەوە سەربەخۆیە و تاکە شتێک کە ڕێگری لێدەکات ئەوەیە کە لە ئاستی جیهانیدا دانی پێ نەدراوە. عەبدینەسیر ئیبراهیم بەڕێوەبەری ئاژانسی گەشت و گوزاری سۆمالیلاندە، دەیەوێت ئەو ژمارە کەمەی گەشتیارانی ئارەزوومەند زیاد بکات کە سەرەڕای ئاگادارکردنەوەکان سەردانی دەکەن. ناوبراو بەداخەوە باسی لە گەشەکردنی هێواشی گەشتیارەکان دەکات لە ساڵانی ڕابردوودا - ژمارەکان زۆر جیاوازن لە چەند سەدێک بۆ زیاتر لە هەزارێک لە ساڵی ڕابردوودا - بەهۆی "نەبوونی دانپێدانان"، ئاماژە بە چاوەڕوانی جیهان دەکات بۆ دانپێدانانی بوونی سۆمالیلاند. من باوەڕم وایە کە بە زووترین کات ناسینی نێونەتەوەییمان دەست بکەوێت گەشتیاران ڕژانە ناو...
سۆمالیلاند لە ساڵی ١٩٩١ەوە سەربەخۆیی خۆی ڕاگەیاندووە بەڵام هێشتا لە ئاستی نێودەوڵەتیدا دانی پێ نەدراوە. وەزارەتی دەرەوە و کۆمۆنوێڵد ئامۆژگاری هەموو گەشتێک دەکات بۆ سۆماڵ، بە سۆمالیلاندیشەوە. رێکخراوەکانی گەشتیاری سۆمالیلاند جەختدەکەنەوە کە وڵاتەکەیان تەواو سەلامەتە و بە شێوەیەکی چالاکانە گەشتیاری پێشخستووە. ئەم وڵاتە شانازی بە کەناراوەکانیەوە دەکات و شوێنەوارە کۆنەکان سەرنجڕاکێشن. ژنان لەسەر کەنار دەریا دەبێت ڕێز لە نەریتەکانی ئیسلام بگرن و خواردنەوەی کحول قەدەغەیە.