ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  تێپەڕبوون: تا ساڵی ١٩٧٠، ماری شێلی بە شێوەیەکی سەرەکی بە ھەوڵەکانی بۆ بڵاوکردنەوەی کارەکانی مێردەکەی و ڕۆمانی فرانکێنشتاین ناسرا، کە بە شێوەیەکی بەربڵاو خوێندراوەتەوە و ئیلهامێکی زۆری بۆ سینەما و فیلمەکان بەخشیوە. توێژینەوەی نوێی زانستی ڕوانگەیەکی گشتگیرتری بە دەستکەوتەکانی مێری شێلی دا. لێکۆڵەران بایەخێکی زۆریان بە بەرهەمە ئەدەبییەکانی دەربڕیوە، بەتایبەت لە ڕۆمانەکانی، کە بریتین لە ڕۆمانە مێژووییەکانی ڤالپێرگا (1823) و پرکین واربێک (1830) ، ڕۆمانی ئاپۆکالیپتیک The Last Man (1826) ، و دوو ڕۆمانی کۆتایی، لۆدۆر (1835) و فۆڵکنەر (1837). لێکۆڵینەوەکان لەسەر کارە کەمتر ناسراوەکانی، وەکوو کتێبی گەشت Rambles in Germany and Italy (١٨٤٤) و وتارەکانی ژیاننامەی بۆ Dionysius Lardner's Cabinet Cyclopaedia (١٨٢٩<unk>١٨٤٦) ، پشتگیری ئەو بۆچوونە دەکەن کە دەیڵێن ماری شێلی بە درێژایی ژیانی ڕادیکاڵێکی سیاسی بووە. کارەکانی ماری شێلی زۆرجار باس لەوە دەکەن کە هاوکاری و هاوسۆزی، بە تایبەتی ئەو شێوازەی کە لە لایەن ژنانەوە لە خێزاندا پەیڕەو دەکرێت، ڕێگای چاکسازی کۆمەڵگای مەدەنی بوون. ئەم بۆچوونە بەرەنگاری راستەوخۆی ڕۆمانسییەتی تاکەکەسی بوو کە لەلایەن پرسی شێلی و تیۆرییە سیاسییەکانی ڕۆشنگەرییەوە پەرە پێدرا کە لەلایەن باوکی ویلیام گادوینەوە ڕاگەیەندرا.  پرسیار: ڤاڵپەرگا لە چ ساڵێکدا دروستکراوە؟
١٨٢٣