ئەم ڕستەیەی خوارەوە تەواو بکە: بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش، ئەمە نەبووە هۆی نەمانی ئەدەبیاتی نووسراوی کیچوا، بەڵکو تەنها بووە هۆی گۆڕینی سەرنج. لە ناوەڕاستی سەدەی حەڤدەیەمەوە، بە ڕوونی جۆراوجۆرەکانی ناوچەیی زاڵ بوون، بەتایبەتی لە لایەن کوزکۆ کیچوا، کە ئێستا لەلایەن نوخبەی ئەو شارەوە پەرەی پێدرا، کە بەدوای شەرعییەتدانەوەیان لە ڕابردووی ئینکادا گەڕا. لە ڕاستیدا، ئەمە بووە هۆی شتێک لە ڕێنسانس و سەردەمی زێڕینی ئەدەبی کیچوا، کە بە تایبەتی لە شانۆنامەدا دەردەکەوت. زمانی درامای کلاسیکی کیچوا لەو ماوەیەدا بە کوسکۆ کۆلایۆ کیچوا دەناسرێت بەهۆی چەندین داهێنانەوە، بەتایبەتی لینشنەکان، کە بە شێوەیەکی بەربڵاو جیای دەکاتەوە لە هەردوو جۆری ستاندارد کۆلۆنیال کیچوا و هەروەها لە جۆرەکانی دیکەی کیچوا باشووری. ھەروەھا ھیندییەکان کەچوا قسە دەکەن دەقە نافەرمییە دڵسۆزییەکانی خۆیان لە شێوەی دەستنووسدا بەرھەمھێناوە، بە شێوەیەکی بەشێک بەردەوام بوون لەسەر نەریتەکانی ئەدەبیاتی فەرمی کەنیسەیی سەردەمی کلاسیکی. لە ھەمان ماوەکەدا، جگە لە چاپی نوێکردنەوەی کارە کۆنەکان کە ئاراستەیان بۆ کیچوا ناوەندی کراوە، یەکەمین دەقە ئایینییەکان کە بە تایبەتی لە جۆراوجۆرەکانی کیچوا لە ئیکوادۆری مۆدێرن (لەلایەن لویس فرانسیسکۆ ڕۆمیرو، ١٧٢٥، ١٧٥٣) و بۆلیڤیا (لەلایەن خوان ئەنتۆنیۆ داڤیلا مۆراڵێس، ١٧٣٩) دەرکەوتن. ئەم شکۆداربوونە بە شکستی
ڕاپەڕینی توپاک ئامارو لە ساڵی ١٧٨٠، کە بووە هۆی سەرکوتکردنی زۆر توند لە بەکارهێنانی کەچوا، لەوانە قەدەغەکردنی ئەدەبیات و شانۆی کەچوا و هەڵوەشاندنەوەی سەرۆکایەتی کەچوا لە زانکۆی سان مارکۆس.