پوختەی وتارەکە بکە:  نەخۆشییەکانی دڵ یەک لە هەر شەش پیاو و یەک لە هەر 10 ژن دەکوژێت لە بەریتانیا. دوا مەکەن لەبەرئەوەی ناتوانی بیبینیت. بۆ ساتێک بیر لە دڵت بکەرەوە - بەنرخترین ماسولکە. نەخۆشییەکانی دڵ و خوێنەکان ١٧.٥ ملیۆن کەسیان کوشت لە ٢٠١٢ دا - کە ٣٠ لەسەدی هەموو مردنەکانە. ئەمە بەسە بۆ ئەوەی لێدانی دڵت بەرەو ئاستێکی مەترسیدار بەرزبێتەوە بەڵام هەواڵی خۆش ئەوەیە کە دەتوانیت زۆر شت بکەیت بۆ ئەوەی تەندروست بیت. کاتێک دێتە سەر پاراستنی دڵت لە حاڵەتی باشدا، هەندێک فاکتەر هەیە وەک بۆماوەیی کە ناتوانیت بیگۆڕیت. ئەگەر لە خێزانەکەتدا پێشینەی نەخۆشیی دڵت هەبێ، ئەوا تۆش مەترسیی تووشبوونت زیاد دەبێت. لەگەڵ ئەوەشدا، زۆر شت هەیە کە دەتوانیت بیکەیت بۆ کەمکردنەوەی مەترسییەکەت چ ئەگەر لە خێزانەکەتدا مەیلێکت هەبێت یان نا. ئەمەی خوارەوە چەند گۆڕانکارییەکی سادە کە ئەتوانیت ئەمڕۆ دەست پێ بکەیت بۆ کەمکردنەوەی مەترسی کێشەکانی دڵت لە داهاتوودا... خۆراکی بێ چەوری دابەزێنە. لەوانەیە ئامۆژگاریت کرابێت کە قەڵەوەکانی تێڕاز بکەیت و لە جیاتی ڕۆنی قەڵەوەکان قەڵەوەکانی تێڕاز نەکەیت. ئەمە لەبەر ئەوەیە کە ئەو خۆراکانەی دەوڵەمەندن بە چەوریی تێروتەسەل، یەکێکن لەو هۆکارانەی کە دەبنە هۆی بەرزبوونەوەی ڕێژەی کۆلیسترۆلی خراپ لە خوێندا... کە ئەمەش دەبێتە هۆی تەسکبوونەوەی خوێنبەرەکان و جەڵتەی دڵ. لەگەڵ ئەوەشدا، ئێستا هەندێک ناکۆکی هەیە سەبارەت بەوەی کە ئایا ئەم گۆڕانکاریانە لە خۆراکدا جیاوازییەکی زۆر دەکەن لە مەترسی نەخۆشی دڵدا. بەدواداچوونێکی نوێی چەند توێژینەوەیەک هیچ بەڵگەیەکیان نەدۆزرایەوە کە سنوردارکردنی چەوریی تێڕام و زیادکردنی خواردنی چەوریی فرە تێڕام مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشیی دڵ کەم بکاتەوە. هێشتا دادوەرەکان لەسەر ئەم بابەتە دانەبڕاون، و نابێت وەک پاساوێک بەکاربهێنرێت بۆ خواردنی دۆناڵت و شیرینی و چیپس و سەرچاوەکانی تری چەوریی تێروتەسەل. لەگەڵ ئەوەشدا، مۆن و پەنیر و کرێم بە بڕێکی کەم لەوانەیە ئەو خراپەکارانە نەبن کە پێیان وابووە. دەشێت ئەو پەپوولەی زۆر بە خراپ ناسراوە ئەو خراپەکارە خۆراکییەی نەبێت کە جاران پێمانوابوو، دکتۆر سالی نۆرتۆن دەڵێت. ڕێژەی کەمەر-تەنەکەت بزانە. پەیوەندی نێوان نەخۆشی دڵ و قەڵەوی زۆر بەهێزە. بە تایبەت لەبەر ئەوەی قەڵەوی مەترسی تووشبوون بە شەکرەی جۆری دووی لەسەرە کە خۆی لە خۆیدا...
نەخۆشییەکانی دڵ گەورەترین بکوژن لە جیهاندا، کە دەبێتە هۆی 30%ی هەموو مردنەکان. بەڵام چەند هەنگاوێکی سادە هەن کە دەتوانن مەترسییەکەتان کەم بکەنەوە، دکتۆر سالی نۆرتۆن دەڵێت. شەکر کەمبکەرەوە، خوێ کەمبکەرەوە و دووربکەوە لە بیکن و گۆشتی فرەسەکراو. ھەروەھا ھیچ کات درەنگ نییە بۆ چالاک بوون یان واز ھێنان لە جگەرەکێشان، ئەو دەڵێت.