پوختەی وتارەکە بکە:  ئەڵقەی گاز و تۆز لە دەوری زەمەن و مشتری و ئورانوس و نیپتوندا هەیە. زانایان بەم دواییانە ئەندامێکی پێنجەمی ئەم گرووپە هەلۆکەدارەیان دۆزییەوە کە بە "چاریکلو" ناسراوە، کە یەکێکە لە پۆلێکی بچووکی هەسارەکانی "سێنتاور". ئێستا ئەستێرەناسان سیستەمێکی ئەڵقەیان دۆزیوەتەوە لە دەوری سێنتاورێکی دووەمدا، کە ناوی (چیرۆن) ـە، ئاماژە بەوە دەکەن کە ڕەنگە ئەو تەنانەی ئەڵقەیان هەیە لە سیستەمی خۆردا باوتر بن لەوەی پێشتر بیری لێدەکرایەوە. زانایان سیستەمێکی ئەڵقەی هاوشێوەی زەویان دۆزیوەتەوە (لە وێنەکەدا) لە دەوری ئەستێرەیەکی بچووکی وەک چیڕۆن، ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەنگە جەستەی ئەڵقەیی لە سیستەمی خۆری ئێمەدا باوتر بێت وەک پێشتر بیری لێدەکرایەوە. وەک هاوتای ئەفسانەییەکانیان، کینتاورەکان هیبریدن، کە تایبەتمەندییەکانی هەردوو ئەستێرەدارەکان و ئەستێرەدارەکان لەخۆدەگرن. ئەمڕۆ، زانایان خەمڵێنن کە زیاتر لە ٤٤٠٠٠ سێنتاور لە سیستەمی خۆردا هەن، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە پانتایی نێوان خولگەکانی مشتری و پلۆتۆدا کۆکراونەتەوە. چیرۆن، کە لە ساڵی ١٩٧٧دا دۆزرایەوە، یەکەم جەستەی هەسارەیی بوو کە پۆلێنکرا وەک سێنتاور، بە ناوی بوونەوەرێکی ئەفسانەیی یۆنانییەوە، کە هیبریدی مرۆڤ و ئاژەڵە. بۆ دۆزینەوەی بازنەکان، پەیمانگای تەکنۆلۆژیای ماساچوسێتس سەرنجی کەمبوونەوەی ئەستێرەیەکی دا کاتێک چیڕۆن لە پێشەوە تێپەڕی و بۆ ماوەیەکی کورت روناکی داخست. بە سەیرکردنی چەند و کەی ڕووناکیەکە بلۆک کراوە، زانایان دەڵێن کە سینتاورەکە لەوانەیە خاوەنی دیسکێکی دەورانی پاشماوەیە. "ئەمە سەرنجڕاکێشە، چونکە کایرون سێنتاورێکە - بەشێکە لەو بەشە ناوەندییەی کۆمەڵەی خۆر، لەنێوان مشتری و پلۆتۆ، کە سەرەتا ئێمە بیرمان لەوە نەکردەوە شتەکان چالاک بن، بەڵام دەردەکەوێت شتەکان زۆر چالاکن،" ئەماندا بۆش دەڵێت، مامۆستای بەشی زانستە زەوی، کەشوهەوا و هەسارەییەکانی MIT. دوای دۆزینەوەی بازنەکانی دەوری ئەستێرەیەکی زەبەلاح بە ناوی "چاریکلو" لە ساڵی ڕابردوودا. "هەوڵدەدەم وێنای بکەم چۆن دەبێت لەسەر ڕووی ئەم تەنە بەستەڵەکەدا بوەستین، ئەوەندە بچووک کە ئۆتۆمبێلێکی وەرزشی خێرا بتوانێت خێرایی دەربازبوون بەدەست بهێنێت و بەرەو بۆشایی ئاسمان بڕوات، و تەماشای سیستەمێکی ئەڵقەی ٢٠ کیلۆمەتری پان بکەی کە ١٠٠٠ جار لە مانگ نزیکترە،" وتی یوفە گرای یۆرگێنسن لە زانکۆی کۆپێنھاگن لە توێژینەوەی چاریکلۆ. کیرون، دۆزرایەوە لە...
هەسارەی بچووك ناسراوە بە (چیرۆن) و دەکەوێتە نێوان زحل و یۆرانۆس. دۆزینەوەیەکە لە ڕێگەی لێکۆڵینەوە لە کەمبوونەوەی ئەستێرەیەکە کە لە پشت چیڕۆندا تێدەپەڕێت. فەلەکناسان دەڵێن تەنە ئەڵقەییەکان لەوانە باوتر بن لەوەی سەرەتا بیری لێدەکرایەوە. لێکۆڵەران هێشتا دڵنیا نین چۆن ئەڵقەکان لەسەر ئەو 'سیارە' بچوکە دەمێننەوە