ئەم ڕستەیەی خوارەوە تەواو بکە: بە پێچەوانەی کۆلۆنیای پێشووتری وەک ئەمریکاو ئوسترالیا، ئەوروپییەکان و نەوەکانیان لە کیشوەری ئەفریقا هەرگیز لە ژمارەی خەڵکی ڕەسەن زیاتر نەبوون؛ لەگەڵ ئەوەشدا، ئەوان ڕێگایەکیان دۆزییەوە بۆ چەسپاندنی دەسەڵات و کاریگەرییەکی نائاسایی لەسەر سیاسەتە ئیدارییەکانی وڵاتانی پایتەختی خۆیان. هەندێک هەستیان بە ناساندنی خۆیان بە ئەوروپا نەما و بزووتنەوەی نەتەوەیی خۆیان دروستکرد، بە تایبەتی لە باشووری ئەفریقا و ڕۆدزیا (ئێستا بە زیمبابوێ ناسراوە). دانیشتوانی سپی هەمیشەیی وەک بەرپرسیارێتیەکی زیادبوو لە لایەن ئیدارەی کۆلۆنیالیستەکانەوە تەماشا دەکرا کاتێک دەیانویست بەسەر نیشتمانە ئەفریقییە پەسەندکراوەکانیان زاڵ بن. ھەروەھا ئەگەری ئەوە هەبوو کە حکومەتەکە لە ململانێ لەگەڵ ئەفریقییەکاندا بەشدار بکات، کە پێویستی بە هەڵمەتە سەربازییە گرانەکان و پەیوەندییە زیانبەخشەکانی نێوان ئەم دواین و هێزە میترۆپۆلینییەکان بوو. ئەمە ڕەوتێکی باو بوو لە کۆلۆنیەکانی ئەفریقا لە کۆتایی سەدەی هەژدە تا سەرەتای سەدەی بیستەم. بۆ نموونە لە کۆلۆنیای کیپی هۆڵەندی، حوکمڕان یۆئاکیم ڤان پلێتنبێرگ سنووری ناوچەکەی دیاریکرد لە دەوروبەری ١٧٧٨ بە ڕەزامەندی سەرکردایەتییەکانی کۆسۆسا؛ لە ساڵی دواتر کۆلۆنیستەکانی هۆڵەندی سنورەکەیان پێشێل کرد و هێرشیان کردە سەر کۆسۆسا، کە بووە هۆی شەڕی خوێناوی.
جەنگی زوسا. ناکۆکییەکانی نێوان کۆڵۆنیستەکانی ئەڵمانیا و خەڵکی ماتومبی و نگۆنی بە شێوەیەکی بەرچاو بەشدارییان کرد لە ڕاپەڕینی ماجی ماجی لە ساڵی ١٩٠٥-٠٧. لە هەمان سەردەمدا، دانیشتوانی ئەوروپی کۆلۆنیالیستی کینیا بەرپرسیار بوون لە هاندانی ڕاپەڕینی ماساییەکان.