پوختەی وتارەکە بکە:  دوو گوریسەی ژێرزەوی بە قەبارەی ٤٠٠ کیلۆمەتر لە ناوەندی ئوسترالیا دۆزراونەتەوە، کە ئەگەری ڕووداوی بەرکەوتنی هەسارۆکەی پێشتر نەناسراو لە ٣٠٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر دروستکردووە کە بووە هۆی لەناوچوونی چەندین جۆر. ناوچەی بەرکەوتنی لە حەوزەی واربورتۆن دۆزرایەوە لە دوو بەشدا، هەریەکەیان 200 کیلۆمەتر پانی هەیە، ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو مێتۆریۆتە کە دروستیان کردووە بۆ دوو بەش دابەش بووە پێش ئەوەی بەر زەوی بکەوێت. هەرچەندە دوو کیلۆمەتر لە ژێر زەویدا دۆزرایەوە، بەڵام ناوچەی بەرکەوتنی ئێستا گەورەترین ناوچەیە لە جیهاندا، بە زیاتر لە ١٠٠ کیلۆمەتر. دكتۆر ئه ندرۆ گلیكسن له زانكۆی ئه مریكا ئاماژه ی بۆ ئه وه كردووه كه گه وره یی ئه ستێرۆیده كه مانای ئه وه ده دات كه له وانه یه كاریگه ری له سه ر له ناوچوونێكی به كۆمه ڵ بێت. تەمەنی دیاریکراوی گۆیەکە هێشتا بە تەواوی نەزانراوە، بەڵام توێژەران پێیانوایە لەوانەیە نزیکەی 300 ملیۆن ساڵ بێت. " ناتوانین ئەم ناوچە بەرکەوتەییە دیاری بکەین لە هیچ شوێنێکی نزیک ئەو ڕادەی وردەکارییە کە دەتوانین ئەوانی ئاشکرا لەسەر ڕووی زەوی دیاری بکەین، " سەرکردەی توێژەر دکتۆر ئەندرۆ گلیکسۆن لە زانکۆی نەتەوەیی ئوسترالیا بە دەیلی مەیلی ئوسترالیا وت. توێژەران بە توندی پێیانوایە کە ئەو هەورازە لەوانەیە ببێتە هۆی کۆتایی هێنان بە چەندین جۆری ژیان لەسەر ئەو هەسارەیە لەو کاتەدا، لەوانە دایناسۆرەکان. "لە قەبارەیەوە - بەڵێ، لەوانەیە کاریگەری لەسەر لەناوچوونی کۆمەڵە هەبێ،" دکتۆر گلیکسۆن وتی. هەرچەندە ئێمە هێشتا تەمەنی دیاریکراوی مێتۆریەکە نازانین، بەڵام ئێمە دەزانین کە ژیان لەو کاتەدا زۆر سەرەتایی بوو. ناوچەی بەرکەوتنی بە قەوشی زەوییەوە درێژ دەبێتەوە کە ئەستورییەکەی نزیکەی 30 کیلۆمەترە لە ناوەندی ئوسترالیا. دوو گۆی زەمینەکە کە لە تەنیشت یەکەوە بوون پێیان وابوو کە بەهۆی دابەشبوونی میتیۆرێک لە کاتی نزیکبوونەوەی لە زەوی، دوو گۆی بچووکتریان دروست کردووە کە هەریەکەیان نزیکەی 10 کیلۆمەتر لە دووورییەوە. ئەم ناوچەی بەرکەوتنە، ئەگەر پشتڕاست بکرێتەوە، گەورەترین ناوچەی جیهانە. دووەم گەورەترین گڕگەی ڤریدێفۆرتە لە ئوسترالیای باشوور، کە درێژایی ٣٠٠ کیلۆمەترە. ئەم ناوچەیە لەسەر ڕووی زەوی دەمێنێتەوە و بۆیە دۆزینەوەی ئاسانترە لە ناوچەکانی ژێر زەوی. ناوچەی بەرکەوتنەکە دوای بەردی بەرکەوتوو بە گەرمی و فشار گۆڕدرا بۆ شوشە. ناوچەی بەرکەوتنەکە دیاریکرا دوای ئەوەی بەردی بەرکەوتوو بە گەرمی و پەستان دۆزرایەوە، لە ئەنجامدا گۆڕانی بۆ شووشە دۆزرایەوە، هەروەها ناسراوە بە شۆک...
دوو مەترۆ هەریەکەیان 10 کیلۆمەتر بەدرێژایی ناوچەی بەرکەوتنی 400 کیلۆمەتری لە ئوسترالیا بەجێهێشت. تیمێک لە توێژەران گەردەلوولەکەی دوو کیلۆمەتر لە ژێر زەویدا دۆزییەوە. توێژەران دەڵێن بەریەککەوتنەکە لەوانەیە ببێتە هۆی لەناوچوونی کۆمەڵە ئاژەڵەکان. ناوچەکە بە شۆکێکی خێرایی بەرز و هەڵکەندن لە زەوی دۆزرایەوە. لەوانەیە بەریەککەوتنەکە نزیکەی ٣٠٠ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر ڕوویدابێت.