نیوتن یەکەمین تێلسکۆپی ڕەنگدانەوەی کرداری دروستکرد و تیۆرییەکی ئاڵۆز لە ڕەنگدا پەرەی سەند لەسەر بنەمای سەرنجدان بەوەی کە پرزمایەک ڕووناکی سپی جیا دەکاتەوە بۆ ڕەنگەکانی ڕەنگی بینراو. کارەکانی لەسەر ڕووناکی لە کتێبی زۆر کاریگەریدا کۆکراوەتەوە ئۆپتیک، کە لە ساڵی ١٧٠٤ بڵاوکراوەتەوە. هەروەها یاسای ئەزموونی ساردکردنەوەی داڕشت، یەکەمین ژماردنی تیۆریی خێرایی دەنگ ئەنجامدا، و چەمکی شلە نیوتۆنی ناساند. سەرەڕای کارەکانی لەسەر ژماردن، وەک بیرکار نیوتن بەشداریکرد لە توێژینەوەی زنجیرەی هێز، تیۆرمی دووهەنگیی گشتیکرد بۆ دەرخەری ناتەواو، میتۆدێکی پەرەپێدان کرد بۆ نزیککردنەوەی فانکشنەکانی ڕەگی یەک، و زۆربەی چەماوەکانی پلەی سێگایی پۆلێنەکرد. پرسیار: کێ بەرپرسیارە لە سەرنجەکان لە ڕەنگدا؟
نیوتن