پوختەی وتارەکە بکە:  هیچ کات کێشەت هەبووە لە جیاکردنەوەی ڕاست لە چەپ؟ بۆ نموونە تۆ لە وانەی شۆفێرییت و مامۆستاکەت داوای لێدەکەیت کە بچیتە لای چەپ و تۆ وەستاویت، هەوڵ دەدەیت بیربکەیتەوە کە کامە لای چەپ. ئەگەر وایە، ئەوا تۆ بەتەنیا نیت <unk> بەشێکی بەرچاو لە دانیشتوانمان کێشەی هەیە لە جیاکردنەوەی ڕاست لە چەپ. زۆر کەس، تەنانەت گەورەکانیش، دەڵێن کە چەپ و ڕاستیان تێکەڵ کردووە. دکتۆر جیرارد گۆرملی، لە زانکۆی کوئینز لە بێلفاست دەڵێت نزیکەی پێنج یەک لە مامۆستایانی کۆلێژ و زیاتر لە چارەکێک لە خوێندکارانی کۆلێژ بە زەحمەت دەستنیشانکردنی ڕاست لە چەپ دەکەن. بۆ نموونە، ١٩.٥ لەسەدی مامۆستایانی کۆلێژ و ٢٦.٢ لەسەدی خوێندکارانی کۆلێژ وتیان کە هەندێک جار، زۆرجار یان هەموو کات تووشی کێشە دەبن کاتێک دەبێت ڕاست لە چەپ دەستنیشان بکەن. جیاکاری لە نێوان چەپ و ڕاست پرۆسەیەکی ئاڵۆزە لە بواری دەروونی و دەماریدا کە چەندین کاری باڵای مێشک دەگرێتەوە. ئەمانەش توانای تێکەڵکردنی زانیاری دەست، دەنگ و بینین، کاری زمان و بیرەوەری دەگرێتەوە. بۆ هەندێک کەس ئەمە سروشتێکی دووەمە بەڵام بۆ هەندێکی تر ئاستەنگێکی گەورەیە. کێشەیەکی تر کە ڕووبەڕووی پیشەی تەندروستی دەبێتەوە ئەوەیە کە کاتێک دکتۆر یان پەرستار ڕووبەڕووی نەخۆش دەبێتەوە، لای ڕاستی ئەوان لای چەپی نەخۆشەکە دەبێت. بۆیە جیاکردنەوەی ڕاست لە چەپ لە نەخۆشدا، وێنەی خولاو لە مێشکدا دەگرێتەوە. هەڵە دەگۆڕێت بۆ هەڵەی دوورکەوتنەوە. ئەگەر لە گەشتێکدا ئاراستەیەکی هەڵە هەڵبگریت ئەوە بە زەحمەت کۆتایی جیهانە، بەڵام زۆر بارودۆخ هەیە کە تێهەڵچوونەوەی ڕاست لە چەپ دەتوانێت دەرئەنجامی وێرانکەر هەبێت. هەندێک لە تراژیدیترین هەڵەکانی پزیشکی ئەو کاتانە بوون کە نەشتەرگەری لە لایەکی هەڵەی نەخۆش ئەنجام درا: لابردنی گورچیلە هەڵەکە یان بڕینی قاچی هەڵە. هەرچەندە سیستەم و کۆنتڕۆڵکردن و هاوسەنگی هەیە بۆ پێشبینکردن و کەمکردنەوەی ئەم جۆرە هەڵانە، بەڵام کاتێک ڕوودەدەن، هەڵەی مرۆڤ زۆرجار هۆکاری سەرەکییە. کۆتایی جیهان نییە ئەگەر کەسێک بە ئاراستەیەکی هەڵە گەشت بکات، بەڵام پزیشکەکان بە تێکەڵکردنی ڕاست لە چەپ گورچیلەی هەڵەیان دەرهێناوە لە ڕابردوودا. مە...
جیرارد گۆرملی پزیشکی گشتی ئەکادیمییە لە زانکۆی کوئینز. دەڵێ زۆرێک لە خەڵک توشی ئاستەنگی دەبن لە دەستنیشانکردنی ڕاست و چەپ. ئەو لە وتارەکەیدا دەڵێت ژنان زیاتر لە پیاوان تێکۆشان دەکەن. ئەمە پرۆسەیەکی ئاڵۆزە کە چەندین کاری باڵای مێشک دەگرێتەوە. مەترسیدارە ئەگەر پزیشکەکان یان پیشەی تەندروستی چەپ و ڕاست تێکەڵ بکەن. دەڵێت دەبێت خەڵک پشکنینیان بۆ بکرێت بۆ ئەوەی بزانن ئەگەر کێشەیان هەیە.