ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  تێپەڕبوون: لە ساڵی ١٦٧٠ تا ١٦٧٢ نیوتن وانەی ئۆپتیکی دەدا. لەم ماوەیەدا لێکۆڵینەوەکانی لەسەر شکانی ڕووناکی کرد، نیشانی دا کە ڕەنگی فرە ڕەنگ کە لە ڕێگەی پرزماوە بەرهەم دێت دەتوانرێت بە هۆی لینس و پرزمی دووەمەوە بۆ ڕووناکی سپی دروست بکرێت. لێکۆڵینەوەی مۆدێرن ئاشکرایکردووە کە شیکردنەوە و دەستکاری کردنی ڕووناکی سپی لەلایەن نیوتنەوە بە هۆی کیمیای کۆڕپوسکولارەوە بووە. ئەو نیشانی دا کە ڕووناکی ڕەنگاوڕەنگ تایبەتمەندییەکانی خۆی ناگۆڕێت بە جیاکردنەوەی تیشکێکی ڕەنگاوڕەنگ و تیشکخستنە سەر چەند تەنێکی جیاواز، و بەبێ گوێدانە ئەوەی ئایا ڕەنگدراوە، بڵاوکراوەتەوە، یان گواستراوەتەوە، ڕووناکییەکە هەمان ڕەنگ دەمێنێتەوە. بەم شێوەیە، ئەو تێبینی کرد کە ڕەنگ دەرئەنجامی ئەو شتە کە کارلێک دەکات لەگەڵ ڕووناکی ڕەنگاوڕەنگدا نەک ئەو شتانەی کە خۆیان ڕەنگ بەرهەم دەهێنن. ئەمە بە تیۆری ڕەنگی نیوتن ناسراوە.  پرسیار: کێ ڕووناکی سپی شیکردەوە؟
نیوتن