پوختەی وتارەکە بکە:  لە تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٠٢، جیهان بە گەورەترین دۆزینەوەی شوێنەوارییەوە سەرسام بوو کە تا ئێستا دەربارەی عیسا کراوە: ئێسکدانەرێکی ٢٠٠٠ ساڵەی - یان سندوقی ئێسک - کە نووسراوێکی سەرنجڕاکێش لەسەرە بە زمانی ئارامی: "جاکۆب، کوڕی یوسفی، برای عیسا". ئەگەر ئەوە راست بێت، ئەوە یەکەم بەڵگەی جەستەیی بوو کە تا ئێستا دۆزرایەوە بۆ بوونی عیسا. ئەگەر ئەم ئێسکدانە سەرسوڕهێنەرە ساختە بوو، ئەوا یەکێک بوو لە گەورەترین ساختەکارییەکانی مێژوو. لە بنەڕەتدا پرسی دروستبوونی ئەو سندووقە کێشەیەکی ئایینی گەورەترە: کە ئایا لە ڕاستیدا عیسا برا و برازانی هەبوو یان نا. هەرچەندە سەرچاوەی ئەم مشتومڕە لە کۆنەوە هەیە، بەڵام هێشتا وەڵامەکە کاتۆلیکییەکان و پڕۆتستانتییەکان دابەش دەکات. بۆ کاتۆلیکەکان، مریەم، یوسف و عیسا یەکێکی خێزانی خۆیانن. لەگەڵ ئەوەشدا تیۆلۆژیای کاتۆلیکیش پێی وایە کە عیسا کوڕی خودایە، کە لە پاکیزەکەوە لەدایک بووە، و مریەم منداڵی دیکەی نەبووە، خودایی یان شتێکی تر. " دۆزینەوەی عیسا ": پرسیار و وەڵامەکانی یەحیا باپتیست. کەواتە ئەو "برادرانە" کێن کە لە ئینجیلی مارکۆس ئاماژەیان پێکراوە؟ جەیمس مارتین، نووسەری کتێبی "عیسا: زیارەتێک" پەیوەندی نێوان یاقوب و عیسای بە "زۆر ئاڵۆز" ناو دەبات. مارتین دەڵێت: "بە ڕوونی پێی دەوترێت برای مەسیحی خاوەن شکۆ، و یۆنانی وشەی باو بۆ برای بەکاردەهێنێت". بەڵام کاتۆلیکەکان باوەڕیان بە پاکیزەیی مریەم هەیە، بۆیە مارتین گریمانەی ئەوە دەکات کە یاقوب و براکانی دیکە منداڵەکانی یوسف بوون لە هاوسەرگیرییەکی پێشووی. زانایانی دیکەی کاتۆلیکی وای دەبینن کە یاقوب و عیسا ئامۆزا بوون، ئەم بیرۆکە لە سەدەی چوارەمدا دەستی پێکرد، کاتێک جیرۆمی پیرۆز، کە کتێبی پیرۆز و پەیمانی نوێ وەرگێڕا بۆ لاتینی، ئەم بۆچوونەی دژ بە زانای ئایینی هێلڤیدیوس، کە گوتی مریەم و یوسفی منداڵی تریان هەبووە. ' دۆزینەوەی عیسا ': پرس و وەڵامەکانی پەردەی تۆرین. جیرۆمی لە بەرامبەردا گوتی ئەم منداڵانە لە مریەمی کلۆپاس لەدایک بوون، پووری عیسا. جیرۆمی توانای زمانەوانیی خۆی بەکار هێنا بۆ ئەوەی باس لەوە بکات کە "adelphios"، وشەی یۆنانی کە بۆ برا و خوشکەکانی عیسا بەکار هاتووە، دەتوانێ ئاماژە بە...
جەیمس مارتین، کاهینی کاسۆلیکی، پەیوەندی نێوان یاقوب و عیسا بە "زۆر ئاڵۆز" ناو دەبات. بێن ویزەرینگتۆنی سێیەم بۆچوونی پرۆتستانتی پێشکەش دەکات کە عیسا و یاقوب برا بوون، کە عیسا گەورەتر بوو.