پوختەی وتارەکە بکە:  ئایا تاقیکردنەوەیەکی سادەی خوێن دەتوانێت ڕۆژێک بڵێت ئەگەر تۆ لەڕووی بۆماوەییەوە ئامادەیت بۆ تێکچوونی سترێسی دوای کارەسات؟ ئەوە هیوای تیمێکی لێکۆڵەرانی نێودەوڵەتییە دوای دۆزینەوەی نیشانەیەکی بۆماوەیی کە پەیوەندی بە PTSDەوە هەیە لە نموونەی خوێنی هێزی دەریایی کە لە ناوچەکانی شەڕدا جێگیرکراون. "ئێمە خوێن وەردەگرین و رێگەیەکمان هەیە بۆ ئەنجامدانی ئەمە زۆر بە خێرایی و دەستپێدەکەین بە جیاکردنەوەی ئەوەی کە کێ مەترسییەکی کەمی لەسەرە و کێ بەرەنگاری زیاترە بۆ PTSD،" دکتۆر دێولین بیکر لێکۆڵەری سەرەکی لە زانکۆی کالیفۆرنیا- سان دیێگۆ دەڵێت. "ئەمە سەرنجڕاکێشە". PTSD دەتوانێ دوای چەندین جۆری دڵەڕاوکێی ڕووبدات: دەستدرێژی، ئەشکەنجە، دەستدرێژی بۆ سەر منداڵ، کارەساتی سروشتی و ئۆتۆمبێل، فڕۆکە، و شەمەندەفەر، بۆ ئاماژەکردن بە هەندێک. بەگوێرەی هاوپەیمانی PTSD، زیاتر لە ١٣ ملیۆن ئەمریکی تووشی PTSD بوون و تێچووی کۆمەڵگەش بە ملیارانە. ژنان نزیکەی دوو هێندەی پیاوان ئەگەری تووشبوونیان بەو نەخۆشییە هەیە. نیشانەکان بە شێوەیەکی گشتی لە سێ بواردا کۆدەبنەوە: • دووبارە بیرکردنەوەی ڕووداوەکە لە ڕێگەی کابوس یان وێنەیەکی زیندووەوە، لەگەڵ کاردانەوەیەکی توندوتۆڵدا وەک لەرزینێکی کۆنترۆڵ نەکراو، ساردبوونەوە یان لێدانی دڵ. • دوورکەوتنەوە لە بیرخستنەوەی ڕووداوەکە، لەوانەش دابڕان و دابڕان لە دۆستان، خێزان و چالاکییە ڕۆژانەییەکان. • زۆر هەستکردن، بە ئاسانی شپرزبوون، توڕەبوون، توڕەبوون، یان کێشەی خەوتن یان چڕبوونەوە. وەک ئەوەی چاوەڕوان دەکرێت، ئەندامانی سەربازی زۆرترین زیانیان بەرکەوتووە. وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە دێرینەکان خەمڵاندووە کە ٣٠٪ی پێشمەرگە دێرینەکانی ڤێتنام تووشی PTSD بوون. لە نێوان ئەو سەربازانەی کە لە ماوەی ڕابردوودا لە عێراق و ئەفغانستان جێگیرکراون، PTSD لە ساڵێکدا دەگاتە 20% بەڵام بۆچی توڕامای دەروونی قورس لە هەندێک کەسدا دەبێتە هۆی PTSD و لە هەندێکی دیکەدا نا؟ بیرۆکەی ئەوەی کە جینەکانت ڕۆڵیان هەیە لە دروستبوونی PTSD دا سەرنجێکی بەناوبانگی توێژینەوەی نوێیانە. زانایان جینێکیان دۆزییەوە کە یارمەتی ڕێکخستنی کاردانەوەی ترس دەدات لە مشکدا. نەبوونی کیمیابارێکی مێشک کە ترس ڕێکدەخات بە ناوی پیپتیدی ئازادکردنی گاسترین بوو بە هۆی زیادبوونی ترس لە نێوان جگەرکێشەکاندا. لە توێژینەوەیەکی تردا، مشکەکان بەبێ پرۆتینێکی پێویست بۆ پێکهێنانی "بیرەوەری ترس" کەمتر تووشی بەستەڵەک بوون و زیاتر...
زیاتر لە ١٣ ملیۆن ئەمریکی توشی PTSD بوون. جینەکان نزیکەی ٣٠٪ ی مەترسیەکە دەبەخشن. سیستەمی بەرگری ڕۆڵ دەبینێت لە مەترسی و خۆڕاگری.