پوختەی وتارەکە بکە:  لە ساڵی ١٩٧١دا، فیزیکزانێک بوونی چوارەمین توخمی بنەڕەتی لە بازنەی ئەلیکترۆنی دا، جگە لەو سێ توخمە کە لەو کاتەدا بەکاردەهاتن. ناوی لیۆن چوا بوو و پێیوابوو -- لەبەر هۆکاری هاوسەنگی -- کە لە ڕۆژێکدا دەکرێت پێکهاتەیەکی زیادە دروست بکرێت بۆ ئەوەی بەرخۆدانەکە، خازنەکە و ئیندەکتۆرەکە ببەستێتەوە. ناوی لێنا "مێمریستۆر"، کە تێکەڵەی وشەکانی بیرەوەری و بەرخۆدانە. ٣٧ ساڵی خایاند تا تواناکانی ئەندازیاریمان ئەو بیرۆکەیەیان بەدی هێنا: یەکەم میمریستۆر لە لایەن هیولێت پاکاردەوە لە ساڵی ٢٠٠٨ دروستکرا. ئەمڕۆش زۆرێک لە توێژەران پێیانوایە کە دەتوانێت شۆڕشێک لە بواری کۆمپیوتەردا دروست بکات. بە شێوەیەکی سادە، میمریستۆر دەتوانێ بەمانای کۆتایی ئەلیکترۆنی بێت وەک ئێمە دەیزانین و سەرەتای سەردەمێکی نوێ بێت کە پێی دەوترێت "ئایۆنیک". ترانزیستۆر، کە لە ساڵی ١٩٤٧دا پەرەی پێدراوە، پێکهاتەی سەرەکی چیپەکانی کۆمپیوتەرە. کاردەکات بە بەکارهێنانی ڕەوتی ئەلیکترۆنەکان، لەکاتێکدا میمریستۆر ئەلیکترۆنەکان بە ئایۆنەکان، یان ئەتۆمی بارگاوی کارەبایی دەبەستێت. لە ترانزیستۆردا، کاتێک کە ڕەوتی ئەلیکترۆنەکان پچڕێت، بۆ نموونە، بڕینی کارەبا، هەموو زانیاریەکان ون دەبن. بەڵام میمریستۆر دەتوانێت ئەو بڕە بارگەیە لەبیربکات کە بە ناویدا دەڕوات، و زۆر وەک میمۆری ستیک زانیارییەکان دەهێڵێتەوە تەنانەت کاتێک کە کارەبا دابخرێت. ئەمە دەتوانێت رێگە خۆش بکات بۆ کۆمپیوتەرەکان کە دەستبەجێ وەک گڵۆپێکی ڕووناکی هەڵدەگیرێن و دەکوژێنەوە و هەرگیز داتایان لەدەست نادەن: ڕام، یان بیرگە، چیتر سڕناکرێتەوە کاتێک ئامێرەکە کوژایەوە، بەبێ ئەوەی پێویست بکات شتێک بۆ هارد دیسکەکان بپارێزێت وەک لە تەکنۆلۆژیای ئێستادا. بەڵام میمریستۆرەکان جیاوازییەکی بنەڕەتییان هەیە بەراورد بە ترانزیستۆرەکان: ئەوان دەتوانن لە سنووری کۆدی دووانە دەربچن. لە سەرەتادا، تەکنەلۆژیاکە زیاتر بۆ دروستکردنی چیپی بیرگەی خێرا بەکاردەهێنرێت کە داتای زیاتر لەخۆدەگرێت و وزەیەکی کەمتر بەکاردەهێنێت. ئەمە بەتەنیا کۆمپیوتەری ئاسایی زۆر بەهێزتر دەکات، بەڵام دواتر، میمریستۆر دەتوانێت پڕۆسێسەریش بکات. جێنیفەر راپ پرۆفیسۆری ماددە کارەبایی کیمیاییەکانە لە زانکۆی ئیتیه ی زوریخ، لەگەڵ کۆمپانیای ئای بی ئێم کاردەکات بۆ دروستکردنی ئامێرێکی لەسەر بنەمای میمریستۆر. ئەو ئاماژە بەوە دەکات کە یادەوەرییەکان...
میمریستۆر جۆرێکی نوێی پێکهاتەی کارەباییە کە دەتوانێت شۆڕشێک لە کارەبادا دروست بکات. بۆ یەکەمجار لە ١٩٧٠دا چەمکی بۆ دانرا، زۆر پێش ئەوەی بتوانرێت یەکێکیان دروستبکرێت. توێژەرانی ئیتیھ لەگەڵ ئای بی ئێم کاردەکەن لە میمریستۆر بۆ ئامێرە کۆمپیوتەرییەکانی داهاتوو. چیپەکانی میمۆریستۆر پێویستیان بە سیلیکیۆن نییە، بۆیە دەتوانین کۆمپیوتەر لە پەنجەرەکان، قوماشەکان یان تەنانەت کوپەکانی قاوەدا ببینین.