پوختەی وتارەکە بکە:  (سی ئێن ئێن) هەموو ئەو ژنانە شوێنیان لە جیهاندا جێهێشت کە بۆ دەیان ساڵ، لە هەندێک حاڵەتدا سەدەها ساڵ، بیرکردنەوەی خەڵک دەگۆڕێت. ئەوان کتێبیان نووسی کە تێڕوانینی خەڵک بۆ کۆمەڵگا گۆڕی؛ دۆزینەوەی زانستییان کرد کە پزیشکی گۆڕی وەک ئێمە دەیزانین؛ و یاسایان هێنایە ئاراوە کە دامەزراوەکانی هەژاند. لە ئاهەنگی ڕۆژی جیهانی ژناندا لە ٨ی مارسدا، ژنانی سەرکردە سەیری تەنها حەوت ژن دەکات لە مێژوودا کە جیهانیان گۆڕی بۆ باشتر بوونی هەمووان. ڕۆمانی زۆر فرۆشراوی نووسەرە ئەمریکیەکە لە ساڵی ١٨٥٢ "ماڵی مام تۆم" یارمەتی دا بزووتنەوەی دژە کۆیلایەتی بڵاو بکاتەوە. ئەفسانەیەکە دەڵێت ئەبراهام لینکلۆن لە کۆشکی سپی بەخێرهاتنی بیچەر ستۆوی کردووە بە وتنی: "بۆیە تۆ ئەو ژنە بچووکە کە ئەو کتێبە نووسی کە ئەم جەنگە مەزنەی دەستپێکرد،" بە ئاماژەدان بە جەنگی ناوخۆ. ڕۆمانەکەی ژیانی کۆیلە ڕەشەکەی مام تۆمی بەدواداھێناوە، و دووەم کتێبی زۆر فرۆشراوی سەدەی نۆزدەیەم بووە لەدوای ئینجیل. ئیملین پانکه رستی بریتانی، یه کێتی کۆمه ڵایه تی و سیاسی ژنان (WSPU) ی دامه زراند، کۆمه ڵێک که به شێوه توندڕه وانه کانی ناڕه زایه تی ناسراوه وه ک خۆیان به زنجیر به ستنه وه به به رده وامان و مانگرتن له خواردن. "ئێمە لێرە نین لەبەر ئەوەی کە ئێمە سەرپێچیکارین؛ ئێمە لێرەین لە هەوڵەکانماندا بۆ ئەوەی ببینە یاسادانەر،" ئەو لە کاتی دادگاییکردنێکدا لە ساڵی ١٩٠٨دا وتی. بەداخەوە پانکهرست نەژیاوە تا خەونەکەی ببینێت بە ڕاستی، مردووە سێ هەفتە پێش ئەوەی یاسایەک دەربکرێت کە مافی دەنگدانی ژنانی بە پیاوان دەدا. "ئەوەی ئەنجام دراوە ناتوانرێت هەڵوەشێنرێتەوە، بەڵام مرۆڤ دەتوانێت ڕێگری بکات لەوەی دووبارە ببێتەوە" - "ڕۆژنامەی کچێکی گەنج"ی ئان فرانک. دانایی و زیرەکیی ئەو کچە قوتابیە جولەکە 13 ساڵانەی ئەن فرانک، کە لە کاتی شاراوەیی لە ئەمستردام لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا نووسیویەتی، یەکێکە لە کتێبەکانی زۆرترین خوێندنەوە لە جیهاندا بە زیاتر لە 30 ملیۆن کۆپی فرۆشتووە. چیرۆکی ژیانی لەژێر داگیرکاری ئەڵمانیا تۆمارێکی بەهێزە کە بۆ ٦٧ زمان وەرگێڕدراوە و بۆ هەردوو فیلم و شانۆ گونجێندراوە، لەگەڵ ئەوەی کە ماڵەکەی خۆی کراوە بە مۆزەخانەیەک. فرانک لە کەمپی چەوساندنەوەی بێرگن-بێلسن لە ساڵی ١٩٤٥ کۆچی دوایی کرد، تەنها چەند هەفتەیەک پێش ئەوەی ئازاد بکرێت. فەڕەنسی...
لە بۆنەی ڕۆژی جیهانی ژناندا سەیری حەوت ژنی ئیلهامبەخش دەکەین. ژنانی ناوازە دۆزینەوەی زانستی گەورەیان ئەنجامدا و هەڵمەتیان بۆ یەکسانی ئەنجامدا. کام ژنان ئیلهامیان داویت؟ وەڵامەکانتان بۆ ژنانی @CNNI تویت بکەن.