ئەم ڕستەیە تەواو بکە:
دوای داگیرکردنی گواتیمالا لەلایەن ئیسپانییەکان لە ساڵی ١٥٢٠ی زایینی، نیشتەجێبوونەکانی قەقچی لە ناوچەکانی ئێستای ئالتا ڤیراپاز و باجا ڤیراپازدا چڕبوونەوە. لە درێژەی سەدەکانی دواتر زنجیرەیەک لە ئاوارەکردن و نیشتەجێبوونەوە و جەنجاڵکردن و کۆچکردن بووە هۆی بڵاوبونەوەی کۆمەڵگای قاقچی لە ناوچەکانی دیکەی گواتیمالا (ئیزابال، پیتین، ئیل کیچی) ، باشووری بیلیز (دەڤەری تۆلێدو) و ژمارەیەکی کەم لە باشووری مەکسیک (چیاپاس، کامپێچی). لەکاتێکدا کە زۆرتر لە باکووری ئالتا ڤیراپاز و باشووری پێتین ئامادەن، زمانبێژانی هاوچەرخی کیچچی زۆرترین بڵاوبونەوەی جوگرافییان هەیە لە هەموو گەلانی مایا لە گواتیمالا.