ئەم ڕستەیە تەواو بکە: مەکدۆنیا ناوچەیەکی مشتومڕی نێوان یۆنان، ئیمپراتۆریەتی عوسمانی و بولگاریا بوو (لە کۆنگرەی بەرلین دروستکرا). لە ، جەژنی پێغەمبەر ئیلیاس (Bulg. "ئیلیندین") ،
ڕاپەڕینی ئیلندێن-پریۆبراژینیە، کە لەلایەن ڕێکخراوی شۆڕشگێڕی ناوخۆیی مەکدۆنییەوە سەرپەرشتی دەکرا، دەستیپێکرد. سەرهەڵدانەکە شکستی هێنا و تۆڵەی تورکەکان زۆر سەخت بوو، بە کوژرانی ٢٠٠٠ کەس و وێرانکردنی گوند و ماڵەکان. دوای ئەم ڕووداوانە، زۆرێک لە یۆنانییەکان نیگەران بوون لە ئاستی چالاکی بولگاری لە مەکدۆنیا. "Ethniki Etairia" (کۆمەڵگای نەتەوەیی) دامەزرا، کە باندە چەکدارەکانی یۆنانی نارد ("makedonomakhoi") ، بە بێدەنگی لەلایەن حکومەتەوە لە ئەسینا یارمەتی درا، کە پشتیوانی دارایی لە ڕێگەی بریکارە کونسوڵەکانی وەک ئایۆن دراگۆمیس و ڕاهێنان لە ڕاوێژکارە سەربازییەکان وەک پاڤلۆس مێلاسەوە دابین کرد. ئەمە دەستی پێکرد کە لە یۆنان بە " ململانێی مەکدۆنی" ناسراوە، کە تیایدا یۆنانییەکان لەگەڵ " کومیتادجیز " ی بولگاری پێکدادان، لە کاتێکدا هەردوو لا لەگەڵ سوپای عوسمانی و ژاندارمێری پێکدادان. تۆڵەکردنەوە چەندین شێوەی گرتەوە، لەنێویاندا تاڵانکردن، سوتاندن و تیرۆرکردن. بە نیگەرانییەکی قووڵەوە، هێزە ڕۆژئاواییەکان بڕیاریاندا دەستێوەردان بکەن. پلانی کۆتایی بریتی بوو لە ڕێکخستنەوەیەکی ئیداری ناوچەکە کە رێگە بە دابەشکردنی سەر بنەمای ئێتنیکی بدات. هەریەک لە گرووپە ئێتنیکییەکان هەوڵیان دا کە پێگەی خۆیان بەهێز بکەن بۆ ئەوەی زۆرترین ناوچەیان بەدەست بهێنن کاتێک ئەگەری دابەشکردنیان هەبوو. سەرکەوتنەکان و قوربانیدانی ئەفسەرە گەنجەکان وەک مێلاس وێنەی بەشێک لە سوپاکەی گەڕاندەوە. لە بەرامبەردا، دەستێوەردانی هێزە ئەوروپییەکان لە کاروباری ناوخۆی عوسمانییەکاندا، بووە هۆی سەرهەڵدانی شۆڕشی تورکەکانی گەنج لە تەمموزی ١٩٠٨، کە کۆتایی بە پێکدادانەکانی نێوان یۆنان و بولگاریا هێنا لە مەکدۆنیا.