ئەم ڕستەیە تەواو بکە: یەکێک لە یەکەم ڕاپەڕینەکان کە دەسەڵاتی ئیسپانیای لە سەر جێگری پادشایەتی پیرۆ خستبووە ژێر پرسیارەوە بریتی بوو لە
سەرهەڵدانی تۆپاک ئەمارو دووهەم لە ساڵی ١٧٨٠. هێزەکانی پاشایەتی ئەم ڕاپەڕینە سەرەتاییەیان سەرکوت کرد، بەڵام زەمینەسازی بۆ ڕاپەڕینی زیاتر کرد. دواتر، ڕاپەڕینەکان وەک ڕاپەڕینی تاکنا لە ١٨١١ و ڕاپەڕینی کوسکۆ لە ١٨١٤ زیاتر دانیشتوانی توندڕەوکرد. لەبەر ئەوەی دەسەڵاتی ئیستعماری ئیسپانی لە ئەمریکادا بە شێوەیەکی سەرەکی لە جێگری پادشایەتی پیرۆدا چڕبووەوە، دەستێوەردانی هێزە بیانییەکان بۆ سەرکەوتنی شۆڕشەکە پێویست بوو. گەشتی ئازادکردنی پیرۆ، بە فەرماندەیی ژەنەڕاڵ خوسێ دی سان مارتین، یەکێک بوو لەو دەستێوەردانانە. ھێزەکانی مارتین سەرکەوتوو بوون لە داگیرکردنی پایتەختی لیما لە ساڵی ١٨٢٠ و سەربەخۆیی پیرۆ لە ٢٨ی تەممووزی ١٨٢١ ڕاگەیەندرا. لەساڵی ١٨٢٤دا، پرۆسەی سەربەخۆیی بە یارمەتیی سیمۆن بۆلیڤار و واژۆکردنی ڕادەستکردنی ئایاشوچۆ لەساڵی ١٨٢٤دا کۆتایی پێهات.