پوختەی وتارەکە بکە:  هۆنگ کۆنگ (سی ئێن ئێن) بڕیار نه درابوو کار بکات. بەڵام دیوارە گەورەکەی چین -- سیستەمێکی گەورەی چاودێری ئینتەرنێت و کۆنتڕۆڵی ناوەڕۆک -- لە زۆر ڕووەوە، سەرکەوتنی بێ هاوتا بووە. چین کۆمپانیای ئینتەرنێتی هەیە بە بەهای ملیار دۆلار و ژمارەی بەکارهێنەرانی ئینتەرنێت لە ژمارەی دانیشتوانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە زیاترە -- هەموو ئەمانە لەکاتێکدا کە هێشتا دەتوانێت ئەو زانیاریانە بلۆک بکات کە بەپێچەوانەی بەرژەوەندییەکانیەتی. ئێستاش هەندێک لە ئێمە دەترسن کە ئەم مۆدێلە بەرەو جیهانیبوون دەڕوات. "ئەگەر تۆ لە پەکین دانیشتوویت، کێشەکە چییە؟" لە نوێترین ئەڵقەی "لە سەر چین"دا، بیل بیشۆپ، چاودێری چین و نووسەری نامەی هەواڵی چینایزمی چین دەپرسێت. "ئێوە هێشتا لە دەسەڵاتدان، 650 ملیۆن بەکارهێنەری ئینتەرنێتتان هەیە، ڕۆژانە بە ملیاران دۆلار بەهای ئابوریتان بۆ ئینتەرنێت دەڕوات، ئینتەرنێتتان بەکارهێناوە بۆ زیادکردنی شەفافیەتی حکومەت، وەبەرهێنەران ئێمەیان خۆش دەوێت و ناتوانن پارەی پێویست بخەنە سەر کۆمپانیاکانی ئێمە کە زیاتر لە نیو ترلیۆن دۆلار سەرمایەدارن لە بازاڕدا،" بیشۆپ دەڵێت. هەر دوای ئەوەی چین لە کۆتاییەکانی ١٩٨٠دا دەستی کرد بە ئینتەرنێت، بناغەی دیوارە ئاگرینەکەی دانا بەڵام ڕەخنەگران ئەوەیان ڕاگەیاند کە ئینتەرنێتێک بە تایبەتمەندی چینییەوە هیچ ئینتەرنێتێک نابێت. لە میانەی گەشتێکی میدیایی لە پەکین لە ساڵی ١٩٩٩ دا، دامەزرێنەری تاقیگەی میدیایی MIT و شارەزای تەکنەلۆژیا نیکۆلاس نێگروپۆنتێ ڕایگەیاند کە "بێڕێزییەکی تەندروست بۆ دەسەڵات" پێویستە بۆ هەر پیشەسازییەکی سەرکەوتووی ئینتەرنێت. ساڵێک دواتر، بیل کلنتن، سەرۆکی ئەو کاتەی ئەمەریکا ڕایگەیاند کە "ئازادی بە مۆبایل و مۆدێمی کیبل بڵاو دەبێتەوە" و هەر هەوڵێک بۆ کۆنترۆڵکردنی ئینتەرنێت لە چین "وەک هەوڵدانە بۆ چەسپاندنی ژێلی ئۆ بە دیوار". هاوڕێیان، ئێستا ساڵی ٢٠١٥یە و چین کاری مەحاڵی کردووە. جلی ئۆی-ی گرتووە. چین سەلماندوویەتی کە دەتوانێ دیوارە گەورەکەی هەبێت و لە خۆشگوزەرانییەکی گەورە چێژ وەربگرێت. لۆکمان تسوی، پرۆفیسۆری یاریدەدەر لە زانکۆی چینی لە هۆنگ کۆنگ و بەرپرسی پێشووی ئازادی ڕادەربڕین لە گووگڵ ئاسیا- پاسیفیک، دەڵێت زۆربەی چینییەکان بە دۆخی ئێستا دڵخۆشن. "ژیانیان بە شێوەیەکی بەرچاو باشتربووە" مۆدێلەکە تا ئێستا کاری کردووە...
دیوارە ئاگرینەکەی چین سیستەمێکی گەورەی چاودێری ئینتەرنێت و کۆنتڕۆڵی ناوەڕۆکەکانە. ڕەخنەگران وتیان ئەمە دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی بازرگانی بەڵام ئێستا کۆمپانیاکانی ئینتەرنێتی چین بە ملیار دۆلارن. ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی ترسی هەیە چین مۆدێلی خۆی هەناردەی شوێنەکانی وەک میسر و ڕووسیا بکات.