پوختەی وتارەکە بکە:  کێشی تەنها نیو ئۆنسە و ماڵی سروشتییەکەی درەختە. بەڵام باڵندەی گۆرانیبێژە بچکۆلە کە بە شێوەی ڕوتینانە گەشتێکی بێ وەستان دەکات بە درێژایی ١٧٠٠ میل لە دەریای کراوەدا، زانایان ئەوەیان پشتڕاستکردۆتەوە. گەشتە قارەمانەکە 'لە لێواری مەحاڵیدایە' بەگوێرەی یەکێک لە توێژەرەکان کە ئامێرەکانی شوێنکەوتنی بە 40 باڵندەدا بەستووە. گەشتی درێژ: کەڕەشەکە بە شێوەیەکی ئاسایی گەشتی دەگاتە 1,700 میل دەکات، بە فڕین بەبێ وەستان بۆ پشوو، خواردن یان خواردنەوە لە سەرانسەری ئەتڵەسدا. شارەزایان بۆ ماوەیەکی زۆر سەرسام بوون بە ئاماژەگەلێکی سەرنجڕاکێش کە ئاماژەیان بەوە دەکرد کە باڵندەکە توانای کۆچکردنی گەورەی هەیە لە نێوان باکوور و باشوری ئەمریکا. ئێستا ئەوان بەڵگەیان هەیە کە بە ڕاستی فڕین دەکات بەبێ ئەوەی بوەستێت بۆ پشوو، خواردن یان خواردنەوە لە سەرانسەری ئەتڵەسی. بەپێچەوانەی باڵندەکانی تر کە بۆ زستان بەرەو باشوور دەسوڕێنەوە، ئەو باڵندەیە بژاردەی سەلامەتی باوەشکردنی کەناراوەکانی مەکسیک و ئەمەریکای ناوەندی پشتگوێ دەخات. لە جیاتی ئەوە مەترسی مردن دەکات بە فڕینی سەدان کیلۆمەتر لە وشکانییەوە هەرچەندە ناتوانێت لەسەر ئاو دابەزێت و بژی. فڕینێکی جوان: باڵندەیەکی ڕەش کە ئامێرێکی بەدواداچوونی بچووکی لەسەرە. زانایانی ئەمریکی سەرسام بوون کاتێک داتایان شیکردەوە لە هەندێک لە باڵندەکان کە بەدوایاندا کەوتبوون لە نیۆ ئینگلاند و کەنەدا بۆ کارائیب، ڤەنزوێلا و کۆلۆمبیا. دکتۆر بیڵ دی لوکا لە زانکۆی ماساچوسێت لە ئەمهێرست وتی: " زۆر خۆشحاڵ بووم بە گەڕانەوەی باڵندەکانی گەڕانەوە، چونکە سەرکەوتی کۆچکردنیان لە خۆیدا لە لێواری مەحاڵیدایە. کاتێک کە ئێمە دەستمان بە شوێنگرەکان کرد، بینیمان کە گەشتەکەی ڕەش پۆڵەکان راستەوخۆ لە سەر زەریای ئەتڵانتیکدا بووە. مەودای گەشتکردن لە نێوان ١٤١٠ بۆ ١٧٢١ میل بووە". ئەو زیادی کرد: "بۆ باڵندەکانی گۆرانیبێژ، ئێمە تازە خەریکی تێگەیشتنین لە ڕێڕەوەکانی کۆچکردن کە ناوچەکانی زاوزێی گەرم بە ناوچەکانی زستانی گەرمەکان دەبەستێتەوە. ئێمە زۆر دڵخۆشین بە ڕاگەیاندنی ئەوەی کە ئەمە یەکێکە لە درێژترین فڕینی بێ وەستان لە سەر ئاو کە تا ئێستا بۆ باڵندەیەکی گۆرانیبێژ تۆمارکراوە، و لە کۆتاییدا ئەوەی پشتڕاست دەکاتەوە کە ماوەیەکی زۆرە باوەڕ دەکرێت یەکێک بێت لە سەرسوڕهێنەرترین فڕینی کۆچبەر لە سەر ئەم هەسارەیە. بۆ توێژینەوەکە، کە لە...
پەلەپەلە ڕەشەکە گەشتێکی بێ وەستان ئەنجام دەدات تا دەگاتە 1700 میل. فڕین بەبێ وەستان بۆ پشوو، خواردن و خواردنەوە لە سەرانسەری ئەتڵەسی. زانایانی ئەمریکی شوێن باڵندەکانیان گرتووە لە نیۆ ئینگلاندەوە بۆ کارائیب.