پوختەی وتارەکە بکە:  یەکەم کەلوپەل لە کەشتی جەنگی ناوخۆیی کۆنفیدراڵی (CSS Georgia) دۆزرایەوە. ئەو کەشتییە کە لە ساڵی ١٨٦٢ دا دروستکراوە بەڵام هەرگیز تەقەیەکی لێ نەکراوە لە جەنگی ناوخۆدا، دەستی کردووە بە دەرهێنانی ئەو شتانەی کە بۆ ماوەی ١٥٠ ساڵ ڕووی زەویان نەبینیوە پێش ئەوەی لە نزیک سڤاننا، جۆرجیا هەڵکەندرێن. لەنێو 400 پارچەی مێژوودا کە بەم دواییانە دۆزراونەتەوە بریتین لە ئاسنەکانی قاچ کە لە لایەن زیندانیانی کەشتییەکە و ئامێرەکانی تەقاندنی تۆپ بەکاردەهێنران. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. ژێردەریاییەکان ٤٠٠ کەلوپەلی دەستکردیان لە کەشتی سی ئێس ئێس جۆرجیا دۆزیوەتەوە، کە لە دوای ئەوە هەڵکەندراوە کە لە ڕووباری سڤانا بۆ ماوەی ١٥٠ ساڵی ڕابردوودا دانیشتبوو. لە سەرەوە، ئاسنەکانی قاچ بۆ زیندانییەکان لە کانزای خاوێن بوون پێش ئەوەی بخۆرێت. کەلوپەلەکانی شەڕی ناوخۆ لە کەشتی نوقمبووەوە دۆزرانەوە لە نێویاندا کەلوپەلەکانی تۆپەکان لە نێویاندا کەلوپەلێکی ئاسنی تۆپی هەڵگر (لە سەرەوە) ، کە ڕێگە دەدا بە تۆپچیەکان بۆ ئامانجکردنی چەکەکانیان. هەرچەندە کەشتی جۆرجیا هەرگیز تەقەی نەکردووە لە کاتی شەڕی ناوخۆدا، بەڵام ئاسنەکانی قاچ لەوانەیە بۆ هێشتنەوەی چۆڵەوانیەکان لە ناو کەشتیەکەدا بەکار هاتبێت. جۆرجیای سی ئێس ئێس لە بنەوەی ئاوەکە دانیشتووە بە درێژایی کەناراوەکانی ویلایەتی ناوبراو لەوەتەی بە ئەنقەست لە لایەن دەستەکەیەوە نوقم کراوە لە ساڵی ١٨٦٤ بۆ ئەوەی لە لایەن سوپای نزیکبوونەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە سەرکردایەتی جەنەڕاڵ ویلیام شرمانەوە نەگیرێت. کەشتیەکە کە بە ئاسن داپۆشراوە، کە بە درێژایی 250 پێ خەمڵێنراوە، زۆر قورس بوو بۆ جوڵەکردن لە ژێر کێشی خۆی و لە دەمی ڕووباری سڤانا بە کەلوپەلی زۆری تۆپەوە جێگیر بوو. لە تۆماری نیشتمانی شوێنە مێژووییەکاندا تۆمارکراوە، بەڵام ڕێککەوتنێک کراوە بۆ لێکۆڵینەوە لە ناوەڕۆکەکەی پێش قووڵکردنەوەی شوێنی پشووەکەی، بەگوێرەی بەشی ئەندازیارانی سوپای ناوچەی سڤاننا. شوێنەواری کەشتییە ونبووەکە لەلایەن توێژەرانی تاقیگەی توێژینەوەی پاراستنی زانکۆی تەکساس A&M لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرێت، بە هیوای ئەوەی کە زۆرێک لە کۆتاییدا لە مۆزەخانەکان نمایش بکرێن. تەنیا یەک وێنەیە کە وا دیارە کە CSS Georgia لە کاتی بەکارهێنانی لەلایەن هێزەکانی کۆنفیدراڵەوە. کەلوپەلی گەورە وەک تۆپەکانی کەشتییەکە لە هاوین لە ئاوەکە دەردەهێنرێن، هەرچەندە کەلوپەلی تۆپەکان لە ئێستادا لەلایەن غواصانەوە دۆزراونەتەوە. لەبەر خراپی بینین لە نزیک...
کۆنفیدراڵی سی ئێس ئێس جۆرجیا لە کەناراوەکانی سڤانا لە ساڵی ١٨٦٤ دا نوقم کرا. کەشتییەکە لە چوارچێوەی پلانەکان بۆ نۆژەنکردنەوەی بەندەری شارەکە هەڵدەکرێتەوە. دەستکردە سەرەتاییەکان بریتین لە ئاسنەکانی قاچ بۆ زیندانییەکان و کەلوپەلی تۆپ. چوار تۆپ و تۆپخانەو بزوێنەرەکان لە هاویندا دەگەڕێنەوە. ژێرئاوەکان ڕووبەڕووی بارودۆخی بینینی سفر دەبنەوە و 'بە نووسینی بریل خەریکی شوێنەوارن'