ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  تێپەڕبوون: حیسابی بێسنوور لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٧دا لەلایەن ئیزاک نیوتن و گۆتفرید ڤیلێلم لایبنیزەوە بە سەربەخۆییەوە پەرەی پێدرا. ئەمڕۆکە، ژمێریاری بەکاردێت لە زانست و ئەندازیاری و ئابوری. لە پەروەردەی بیرکاریدا، ژمێریاری ئاماژە بە کۆرسی شیکاری بیرکاری سەرەتایی دەکات، کە بە شێوەیەکی سەرەکی تەرخانکراوە بۆ لێکۆڵینەوەی فانکشن و سنوورەکان. وشەی کالکولس (بە زۆرینەیی کالکولی) وشەیەکی لاتینییە، واتا لە بنەڕەتدا "بەردی بچووک" (ئەم واتایە لە پزیشکیدا پارێزراوە، بڕوانە کالکولس (پزیشکی)). لەبەر ئەوەی ئەو بەردە بەردە بۆ حیسابکردن بەکاردەهێنرا، واتای وشەکە بۆ واتای میتۆدی حیسابکردن پەرەی سەندووە. لەبەر ئەوە بۆ ناونانی میتۆدی دیاریکراوی حیسابکردن و تیۆرییە پەیوەندیدارەکان بەکاردەهێنرێت، وەک حیسابی پێشنیاری، حیسابی ریچی، حیسابی گۆڕاوەکان، حیسابی لامبدا، و حیسابی پرۆسێس.  پرسیار: کێ و کەی حیسابی بێ کۆت و کۆتاییی پەرەی سەندووە؟
لە کۆتایی سەدەی ١٧ لەلایەن ئیزاک نیوتن و گۆتفرید ڤیلێلم لایبنیز