پوختەی وتارەکە بکە:  کاتێک دێتە سەر ڕیشەکێشان، کوڕان بە شێوەیەکی ئاسایی لەلایەن باوکیان یان برا گەورەکانیانەوە فێری هونەری ڕیشەکێشان دەبن. بەڵام ئەمە ئەوە دەگەیەنێت کە خوویە خراپەکان دەتوانن لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر بگوازرێنەوە. ئێستا زانایەکی سەرکردەی گیلێت زانستەکەی پشت ڕیشەکێشان ئاشکراکردووە لەوانە چۆن قژەکان هەڵسوکەوت دەکەن، بۆچی شۆرینی پێست زۆر گرنگە و بۆچی نابێت هەرگیز، هەرگیز تیشکی ڕیشەکێشانەکەت بخەیتە سەر ئاودەستەکە. هەروەها ئەو ئەو مشتومڕە یەکلایی دەکاتەوە کە ئایا دەبێت لەگەڵ ڕەوتی ڕەوتیشدا بڕۆیت یان دژی ڕەوتی ڕەوتی. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. قژەکانی ڕیش، بە تێکڕای، یەک لەسەر دەی میلیمەتر لە تیرە. کاتێک وشکە، قژەکە نزیکەی ١٣٠ مایکرۆن لە تیرەیە (بە چەپدا) بەڵام کاتێک ئاو دەدرێت ئەمە فراوان دەبێت بۆ نزیکەی ١٥٠ مایکرۆن. شۆردنی دەموچاو پێش برین ڕووبەری ڕووبەری تیشکەکان زیاد دەکات دەڵێت زانای سەرەکی گیلێت کرستینا ڤانۆستۆئیز. دکتۆر کرستینا ڤانۆستۆئیز لە ماوەی نۆ ساڵی ڕابردوودا لە ناوچەی تەکنۆلۆژیای شیواندنی جیلیت لە ناوەندی داهێنان لە ڕیدینگ کاری کردووە. هەموو بەیانییەک ٨٠ خۆبەخش سەردانی ناوەندەکە دەکەن و لەبەردەم ئامێرێکی وێنەگرتندا قژت دەبڕن کە هاوکێشەی هاوکێشەی گەورەکردنی هەیە، کامێرای خێرا و ڕووناکییەکی تایبەتی بەهێز. ئەمە دەریخستووە چۆن تیشکەکە قژەکە دەبڕێت، و لە حاڵەتی مۆدێلەکانی تیشکێکی فرە، تیشکە یەکەمەکە قژەکە هەڵدەگرێت، دووەمەکە دەیبڕێت، تیشکە سێیەمەکە بە شێوەیەکی هاوشێوەی یەکەم کار دەکات، و هتد. لە هەندێک لە بەرهەمەکانیاندا، گیلێت هەروەها فۆنکشنێکی لەرزێنەر پێشکەش دەکات کە زیاتر قژەکە بەرز دەکاتەوە و ڕەنجی دروستکراو بە تیشکەکان کەم دەکاتەوە. ئەم گرتەیە جیاوازییەکانی نێوان پێست و قژ و ریش و وشک و شێدارکراو ئاشکرا کردووە. ڕۆژانە ٨٠ خۆبەخش لە بەردەم ئامێرێک کە هاوبەشی نێوان هاوێنەی گەورەکەر و کامێرای خێرای هەیە، ڕیشەکانیان دەبڕن. ئەمە دەریخستووە چۆن تیشکەکە قژەکە دەبڕێت. لە حاڵەتی مۆدێلی فرە تیشکدا، تیشکی یەکەم قژەکە هەڵدەگرێت، دووهەمی دەبڕێت، تیشکی سێیەم دەکێشێت و هتد. کاتێک ئاو دەدرێت، پێست توندتر دەبێت (وێنەیەکی پێست پێش شۆردن بە چەپ و دوای شۆردن بە ڕاست نیشان دەدرێت). ئەمە زیاتر ڕووبەری قژەکە دەخاتە بەر تیشکەکە. لە ئەنجامدا دکتۆر کرستینا...
دكتۆر كریستینا ڤانۆستۆیز ڕۆژانە بە بەكارهێنانی كامێرای خێرای بەرز لە سەنتەری داهێنانی جیلیت لە ریدینگ، لێكۆڵینەوە لە عادەتی برینكردنی 80 پیاو دەكات. ڤیدیۆکانی ئەو دەری دەخات کە چی ڕوودەدات کاتێک تیشکی برژێنەکان لەسەر قژەکان دەجوڵێن. مایکرۆسکۆپی ئەلیکترۆنی پشکنین جیاوازی نێوان پێستی وشک و تەڕ نیشان دەدات. زانای گیلێت هەروەها ئەو شتانەی ئاشکرا کردووە کە پێویستە و نابێت لە کاتی ڕیشەکێشاندا بکرێت. ئەو پێشنیاری ئەوە دەکات کە خەڵک پێش ڕیشەکێشان دوش بگرن و لێدانە سوکەکان بەکاربهێنن. پشکنینەکان دەریانخستووە کە دەبێت خەڵک بە ریشەکێشان لە ئاڕاستەی قژەوە دەست پێبکەن. هەروەها نابێت لە ژێر هیچ هەلومەرجێکدا تیشکی ڕیشەکێش لە سەر ئاودەستەکە بدرێت.