ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  تێپەڕبوون: هەموو پرۆتۆن و نیوترۆنەکان لە گەردیلەیەکدا ناوکی گەردیلەیەکی بچووک پێکدەهێنن، و بە کۆمەڵ پێیان دەوترێت نیوکلیۆن. تیشکی ناوکەکە نزیکەی یەکسانە بە 1.07 3√A fm، کە A کۆی ژمارەی ناوکەکانە. ئەمە زۆر بچووکترە لە تیرەی گەردیلە، کە لە ڕیزبەندی 105 fm دایە. نیوکلیۆنەکان پێکەوە گرێدراون بە پتانسیالێکی سەرنجڕاکێشی کورت مەودا کە پێی دەوترێت هێزی بەهێزی پاشماوەیی. لە دووری کەمتر لە ٢.٥ fm ئەم ھێزە زۆر بەهێزترە لە ھێزی ئەلکترۆستاتیکی کە دەبێتە ھۆی ئەوەی پرۆتۆنە پۆزەتیڤ بارکراوەکان یەکتر ڕەتبکەنەوە. ئەتۆمی ھەمان توخم ھەمان ژمارەی پرۆتۆنی ھەیە، کە پێی دەوترێت ژمارەی ئەتۆمی. لە ناو یەک توخمدا، ژمارەی نیوترۆنەکان دەگۆڕێت، بە دیاریکردنی ئایزۆتۆپی ئەو توخمە. کۆی ژمارەی پرۆتۆن و نیوترۆنەکان ناوکیدەکە دیاری دەکەن. ژمارەی نیوترۆنەکان بەراورد بە پرۆتۆنەکان سەقامگیری ناوکەکە دیاری دەکات، لەگەڵ هەندێک ئایزۆتۆپ کە تێکچونی تیشکدان. پرۆتۆن، ئەلکترۆن، و نیوترۆن بە فیرمیۆن پۆلێن دەکرێن. فێرمیۆنەکان پابەندی بنەمای دوورخستنەوەی پاولی دەبن کە ڕێگری لە فێرمیۆنە هاوشێوەکان دەکات، وەک چەندین پرۆتۆن، لە داگیرکردنی هەمان دۆخی کوانتەمی لە هەمان کاتدا. ھەربۆیە، ھەر پرۆتۆنێک لە ناوکدا دەبێت حاڵەتێکی کوانتەمی جیاواز لە ھەموو پرۆتۆنەکانی تر بگرێتەوە، ھەروەھا ھەمان شت بۆ ھەموو نیوترۆنەکانی ناوک و ھەموو ئەلکترۆنەکانی ھەوری ئەلیکترۆنیش ھەیە. ناوکێک کە ژمارەیەکی جیاوازی پرۆتۆنی ھەبێت لە نیوترۆنەکان لەوانەیە ببێتە ھۆی دابەزینی بۆ حاڵەتێکی وزەی نزم لە ڕێگەی داڕمانێکی تیشکدا کە دەبێتە ھۆی ئەوەی ژمارەی پرۆتۆنەکان و نیوترۆنەکان لە یەکتر نزیک ببنەوە. لە ئەنجامدا، ئەو گەردیلانەی کە ژمارەی پرۆتۆن و نیوترۆنیان یەکسانە لە بەرامبەر هەرەسدا جێگیرترن. بەڵام لەگەڵ زیادبوونی ژمارەی ئەتۆمی، ڕەتکردنەوەی یەکتر لە پرۆتۆنەکان پێویستی بە زیادبوونی ڕێژەی نیوترۆن هەیە بۆ پاراستنی سەقامگیری ناوکەکە، کە کەمێک گۆڕانکاری بەسەر ئەم ئاراستەیەدا دەکات کە ژمارەی پرۆتۆنەکان بە نیوترۆنەکان یەکسانە.  پرسیار: ئەم شتانە بە چ ناوێک ناودەبرێن؟
نیوکلیۆنەکان