ئامانجی ئەو ئامێرە چی بوو کە لە سەدەی حەڤدەیەمدا داهێنرا کە هەڵمی ئاو بەکاردەهێنا بۆ بەرزکردنەوە و دابەزاندنی پارچە کانزا؟ بە لەبەرچاوگرتنی پرسیاری پێشوو، چوارچێوەیەک بنووسە کە وەڵامی تێدایە. دەکرێت ١ تا ٢٠ ڕستەی هەبێت. چوارچێوەی:
مێژووی بزوێنەری بخار دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی یەکەمی زایینی؛ یەکەم بزوێنەری بخاری سەرەتایی تۆمارکراو بریتی بوو لە (ئێولیپیل) کە لەلایەن بیرکارێکی یۆنانی (هیڕۆ) ی ئەسکەندەرییەوە باس کرابوو. لە سەدەکانی دواتر، ئەو چەند بزوێنەرەی کە بە هەڵم کاردەکەن ناسراون، وەک ئیۆلیپیڵ، لە بنەڕەتدا ئامێرێکی تاقیکاری بوون کە لەلایەن داهێنەرانەوە بەکاردەهێنران بۆ نیشاندانی تایبەتمەندییەکانی هەڵم. ئامێرێکی توربینی ھەڵم لە لایەن تەکی الدین لە ساڵی ١٥٥١ و لەلایەن جیۆڤانی برانکا لە ساڵی ١٦٢٩ دا وەسف کراوە. جیرۆنیمۆ دی ئەیانز و بۆمۆنت لە ساڵی ١٦٠٦دا مۆڵەتی داهێنانی بۆ پەنجا داهێنانی هەڵمی وەرگرت، لەوانە پەمپی ئاو بۆ ئاوەڕۆکردنی مینە ژێرئاوەکان. دێنیس پاپین، پەنابەرێکی هیوگوینۆت، لە ساڵی ١٦٧٩دا هەندێک کاری بەسوودی لەسەر کۆکەرەوەی ھەڵم ئەنجامدا، و بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٦٩٠دا پیستۆنێکی بەکارهێنا بۆ بەرزکردنەوەی قورسایی.