ئاماژە بە بڕگەی خوارەوە بکە و دواتر وەڵامی پرسیارەکە بدەرەوە بە هەمان زمانی بڕگەکە:  پەڕاوێز: لەبەر ئەوەی گرنگییەکی زۆر بە درەختە خێزانییەکەی کۆنفۆشیوس دراوە، پڕۆژەیەک لە چین هەبوو بۆ پشکنینی دی ئێن ئەی ئەندامانی بنەماڵەی ناسراو لە لقە ھاوبەشەکانی چین. لە نێوان شتی تر، ئەمە ڕێگە بە زانایان دەدات کە کرۆمۆسۆمی Y ی هاوبەش لە نەوەی نێرینی کۆنفۆسیۆسدا دەستنیشان بکەن. ئەگەر بنەماڵەکە بە ڕاستی بەردەوام بووبێت، باوک بۆ کوڕ، لە سەردەمی کۆنفۆسیۆسەوە، پیاوەکانی خێزانەکە هەموویان هەمان کرۆمۆسۆمی Yیان دەبێت وەک باوباپیرە ڕەگەزی ڕاستەوخۆیان، لەگەڵ گۆڕانکارییەکی کەم بەهۆی تێپەڕبوونی کات. ئامانجی پشکنینی بۆماوەیی بریتی بوو لە یارمەتی ئەندامانی لقەکانی هاوبەشی چین کە تۆمارە بۆماوەییەکانیان لەدەستداوە بۆ سەلماندنی بنەماڵەکەیان. لەگەڵ ئەوەشدا لە ساڵی ٢٠٠٩دا، زۆرێک لە لقەکانی گرێبەست بڕیاریاندا کە ڕازی نەبن بە پشکنینی DNA. برایان سایکس، پرۆفیسۆری ژنتیکی لە زانکۆی ئۆکسفۆرد، لەم بڕیارەدا تێدەگات: "درەختە خێزانییەکەی کۆنفۆشیوس گرنگییەکی گەورەی فەرهەنگیی هەیە". ئەمە تەنها پرسیارێکی زانستی نییە. تاقیکردنەوەی دی ئێن ئەی لە بنەڕەتدا پێشنیارکرابوو بۆ زیادکردنی ئەندامانی نوێ، کە زۆرێک لە پەڕتووکی تۆمارکردنی خێزانەکانیان لە کاتی ئاڵۆزییەکانی سەدەی بیستەمدا ونبوون، بۆ درەختە خێزانییەکەی کۆنفۆسی. لقە سەرەکییەکەی خێزانەکە کە بەرەو تایوان هەڵهاتووە هەرگیز بەشداری لە تاقیکردنەوەی دی ئێن ئەیدا نەکردووە.  پرسیار: چ جۆرە پرسیارێک؟
زانستی