پوختەی وتارەکە بکە:  کاربەدەستانی چین بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە موسڵمانان لە ناوچەی ڕۆژئاوای وڵاتەکە بەرەو سوریا و عێراق گەشت دەکەن بۆ ئەوەی بچنە ناو داعشەوە - پێش ئەوەی بگەڕێنەوە بۆ ماڵەوە بۆ ئەوەی بەشداری لە پیلانگێڕییەکاندا بکەن دژی دەسەڵاتی کۆمۆنیستی. دەسەڵاتدارانی شینجیانگ گوتیان ئەوان پلانیان هەیە بۆ بەهێزکردنی سەرکوتکردنی تیرۆر و توندڕەوی لە ناوچەکەدا، کە ماڵی کەمینەی موسوڵمانەکانی ویغورە، کە هەندێکیان دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان دەوێت. بەڵام کاربەدەستان نەیاندەتوانی وردەکاری زیاتر پێشکەش بکەن بۆ پشتڕاستکردنەوەی بانگەشەکانیان - هەرچەندە گڵۆباڵ تایمز، ڕۆژنامەیەکی سەر بە حزبی کۆمۆنیستی دەسەڵاتدار، لە کانونی یەکەمدا وتی نزیکەی 300 چینی لە پاڵ دەوڵەتی ئیسلامیدا دەجەنگن. بۆ ڤیدیۆ بچۆرە خوارەوە. دامەزراندن: بەرپرسانی چینی بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە خەڵکی پارێزگای شینجیانگ، کە ماڵی کەمینەی موسوڵمانانی ویغورە، گەشتیان کردووە بۆ سوریا و عێراق بۆ ئەوەی شانبەشانی داعش بجەنگن. جوداخوازان: بەشێک لە ویغورەکان دەوڵەتی خۆیان دەوێت، وەک ئەم نوێنەرانەی ناوچەی سەربەخۆیی ویغورەکانی شینجیانگ، ئەم ناوچەیە لە ساڵانی ڕابردوودا توشی توندوتیژی بووە. "ئەو ئۆیغۆرانەی کە ڕایانکردووە بۆ دەرەوەی وڵات و پەیوەندییان بە دەوڵەتی ئیسلامیەوە کردووە،" ژانگ چونسیان، سکرتێری حیزبی کۆمۆنیستی لە شینجیانگ، کە هاوسنوورە لەگەڵ ئەفغانستان و پاکستان، ڕۆژی سێشەممە وتی. ڕێکخراوەکە کاریگەرییەکی گەورەی نێودەوڵەتی هەیە و شینجیانگ ناتوانێت خۆی لێ دووربخاتەوە و ئێمەش پێشتر توشی کاریگەریی بووین. هەروەها بۆمان دەرکەوت کە هەندێک لەوانەی شەڕیان کردووە گەڕاونەتەوە بۆ شینجیانگ بۆ بەشداریکردن لە پیلانە تیرۆریستییەکاندا. چین پێشتر نیگەرانی خۆی دەربڕیوە لە سەرهەڵدانی داعش، ترسی ئەوەی هەیە کە ئاژاوە و توندوتیژی لە شینجیانگدا زیاد بکات، کە هەندێک لەو ناوچانە دەیانەوێت دەوڵەتێکی سەربەخۆ بە ناوی تورکستانی ڕۆژهەڵات دابمەزرێنن. شینجیانگ چەندین جار توندوتیژیی بەخۆوە بینیوە، چونکە ئەندامانی ئویغوری موسڵمان لەژێر ئەوەی کە دەڵێن دەسەڵاتی سەرکوتگەرانەی حکومەتی چینە، توڕەبوون. پەکین پێشتر توندڕەوانی ئیسلامی بە تۆمەتبار کرد کە پەیوەندییان بە دەرەوەی وڵاتەوە هەیە و دەیانەوێت دەوڵەتێکی سەربەخۆ لە شینجیانگ دروست بکەن، بەڵام بەڵگەی کەمیان پێشکەشکرد و داواکاری بۆ لێکۆڵینەوەی سەربەخۆیان پشتگوێخست. گرووپە ئویغورەکان دەڵێن پۆلیس هێزی کوشندەی بێ جیاوازی دژی خەڵک بەکارهێناوە...
بانگەشەی ئەوە دەکات کە کەسانێک لە گرووپی کەمینەکانی موسڵمان گەشت دەکەن بۆ شەڕکردن لەگەڵ داعشدا. پاشان هەندێکیان دەگەڕێنەوە بۆ وڵاتی زینجیانگ بۆ پیلانگێڕی دژی چینییەکان. جیابوونه وه خوازه کانی گرووپی که مینه ی موسوڵمانی ئویغور ده یانه وێت ده وڵه تی خۆیان دروست بکه ن. توندوتیژی لە شینجیانگەوە بۆ پەکین بڵاوبۆتەوە لە کاتێکدا ئەوان دژی 'حوکمی سەرکوتگەری' دەجەنگن بەڵام کێشەی سکرتێری حیزبی کۆمەڵگەی شینجیانگ بە "باوەڕ" چارەسەر دەکرێت.