پوختەی وتارەکە بکە:  ئەم خانووە لە بەرد و خشتەوە دروستکراوە، کە لە سەر شاخێک هەڵکەندراوە، کە زانایەک پێیوایە عیسا لەوێ گەورە بووە. مێژووەکەی بۆ سەرەتای سەدەی یەکەم دانراوە لەلایەن شوێنەوارناسێکی بەریتانییەوە کە دەڵێت دەقێکی کۆن ئاماژە بۆ ئەو بینایە دەکات کە ماڵەکەیەتی لە ناسیرەت کە تیایدا مریەم و یوسفی کوڕی خودایان بەخێو کردووە. پرۆفیسۆر كێن دارك دەڵێت: دی لۆكیس سانكتیس، كە لە ساڵی 670 لەلایەن راهبی ئیرلەندی ئەدۆمنانەوە نووسراوە، باسی ئەو خانووە دەكات كە لەنێوان دوو گۆڕ و لەژێر كڵێسادا بووە. شوێنەوارناسانێکی بەریتانی ئەوەی دەستنیشانکردووە کە پێی وایە ئەو ماڵەیە (دەرەوەی وێنەکە) کە عیسا تیایدا گەورە بووە. دکتۆر کن دۆرک وتی کە ماڵە هەژارەکەی سەدەی یەکەم لە ناسیرەت، لە باکووری ئیسرائیل، لەوانەیە ئەو شوێنە بووبێت کە مریەم و یوسفی کوڕی خودایان تێدا پەروەردە کردبێت. لە سەدەی یەکەمدا، دوو گۆڕ لە تەنیشت ئەو شوێنە دروستکرابوون کە باوەڕ دەکرێت ماڵی عیسا بێت. گۆڕەکە کە لێرە دیارە لە ماڵە چۆڵکراوەکە تێدەپەڕێت. دكتۆر كێن دارك باسی كردووە كە لە كەنارێكی بەردی كەڵەكەدا دەرهێنراوە و چەند ژوورێكی تێدایە و پەیكەرێكی تێدایە. دەقەکە لەسەر بنەمای زیارەتێک بۆ ناسیرە بوو کە لەلایەن ئەرکولفی پیرانەوە ئەنجامدرا و باسی لە کڵێسەیەک دەکات کە پێشتر ئەو ماڵەی تێیدا پەروەردگار لە منداڵییدا بەخێو کرابوو. لە سەردەمی بیزەنتی و دووبارە لە سەدەی ١٢ی زایینی لە کاتی جەنگی خاچپەرستەکاندا، وێرانەکانی بیناکە لە کڵێساکاندا تێکەڵکران <unk> کە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە گرنگییەکی زۆری هەیە و پێویستی بە پاراستنە، زانای شوێنەواری زانکۆی ڕیدینگ دەڵێت. خانووەکە لە شاخێکی بەردی گڕدا هەڵکەندراوە و کۆمەڵێک ژوور و پەیژانی هەیە. یەکێک لە دەرگاکانی بنەڕەتی ماوەتەوە، وەک بەشێک لە زەوییە گەڵاچۆکە بنەڕەتییەکە. بەڵگەی سەرەکی کە ئەو شوێنە بە عیسای مەسیحەوە دەبەستێتەوە، دەقی زیارەتکارییە بە ناوی 'دی لۆکس سانکتیس' کە لە ساڵی ٦٧٠ز لەلایەن پادشای ئەدۆمنانی ئایۆناوە نووسراوە (لە وێنەکەدا) گوایە لەسەر بنەمای زیارەتکردنێک بووە بۆ ناسیرەت و باسی لە کڵێسایەک دەکات کە 'لەکاتیکدا ئەو ماڵەی تێیدا مەسیح لە منداڵییدا بەخێو کرابوو' خانەی خوشکەکانی ناسیرەت لەگەڵ ئەمە یەکدەگرێتەوە چونکە بەڵگەیەک هەیە لەسەر کڵێسایەکی گەورەی بیزەنتی بە سەرچاوەیەک و دوو...
ئاماژەکان لە "دی لۆکس سانکتیس" دا دۆزراونەتەوە کە لە ساڵی ٦٧٠ی زایینی لەلایەن پادشای "ئادۆمنان" ەوە نووسراوە. گوایە لەسەر بنەمای زیارەتێکی سەرپەرشتیارێک بوو بۆ ناسیرەت. دەقەکە دەڵێت کە ماڵەکەی عیسا لە نێوان دوو گۆڕ و لە ژێر کڵێسادا بووە. دکتۆر کێن دارک دەڵێت ماڵەکە دەکەوێتە ژێر خانەی خوشکەکانی ناسیرەوە. بەڵگەیەک هەیە لەسەر کڵێسایەکی بیزەنتی لێرە لەگەڵ دوو گۆڕ لە ناو گۆڕخانەکەیدا. یەکێک لە دەرگاکان ماوەتەوە، وەک بەشێک لە زەوییە گەڵاچۆکە ڕەسەنەکە.