ئەم ڕستەیەی خوارەوە تەواو بکە: هەرچەندە ناوپاکتۆس بە هۆی بەندەرەکەی لە دەروازەی کەنداوی کۆرنسۆسەوە گرنگی مێژوویی خۆی بەدەستهێناوە، بەڵام لەوانەیە لە بنەڕەتدا بە هۆی گردە بەهێزەکەی و دەشتایی بەردارەکەی و سەرچاوەی زۆری ئاوی ڕژاوەوە وەک شوێنێک بۆ شارێک هەڵبژێردرابێت. لەدوای جەنگی یۆنانی و فارسیدا کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئەسیناییەکان، کە لەوێ میسینییەکان نیشتەجێ بوون، کە ناچارکرابوون وڵاتەکەیان بەجێبهێڵن لە کۆتایی جەنگی سێیەمی میسینییەکان لە ساڵی ٤٥٥ پ.ز، لە کاتی جەنگی پێلۆپۆنیسیدا ئەوە بارەگای ئەسینییەکان بوو لە هەموو ئۆپەراسیۆنەکانیاندا لە ڕۆژئاوای یۆنان، و شوێنی جەنگی ناوپاکتۆس بوو لە ساڵی ٤٢٩ پ.ز. دوای
لە شەڕی ئیگۆسپۆتامی میسینییەکان لە ناوپاکتوس دەرکران و لۆکرییەکان دەستیان بە شارەکە گرتەوە. دواتر چووە دەستی ئەخیاییەکان، کە لەلایەن ئێپامینۆنداسەوە لێ وەرگیرا. فیلیپی دووەمی مەکدۆنی ئەم شارەی بە ئیتۆلییەکان بەخشی و هەر بۆیە زۆرجار بە شارۆچکەی ئیتۆلی ناودەبرێت. ئیتۆلییەکان بە توندی بەرگرییان لە ناوپاکتۆس کرد لە دژی ڕۆمانییەکان بۆ ماوەی دوو مانگ لە ساڵی ١٩١ پ.ز. تۆلۆمێ ناوی لێناوە شارۆچکەیەکی لۆکری ئۆزۆلا، کە بۆیە دەبێت لەلایەن ڕۆمانییەکانەوە دوای سەردەمی پلینیۆوە پێبەخشرابێت.