پوختەی وتارەکە بکە:  "یاسای دارستانەکان، کە هیچ شتێک بە بێ هۆکار فەرمانی پێ ناکات، قەدەغە دەکات هەموو ئاژەڵێک مرۆڤ بخوات". من هێشتا ئەو کاتە دەبیستم کە بۆ یەکەم جار ئەو پەڕەیەم لە "کتێبی جەنگەڵ" خوێندەوە، دڵم لە ژێر پیژامامامدا کە بە "پیاوی شەش ملیۆن دۆلار" داپۆشیبوو، خێرا لێدەدا. "هۆکاری ڕاستەقینەی ئەمە ئەوەیە کە کوشتنی مرۆڤەکان بە واتای زوو یان درەنگ، هاتنی پیاوانی سپی بە فیلەوە، بە چەک، و سەدان پیاوی قاوەیی بە گۆنگ و موشەک و مەشخەڵەوە. ئەو کات هەموو کەس لە دارستانەکە ئازار دەچێژێت" ڕادیارد کیپلینگ نووسیویەتی. لەوانەیە من تێگەیشتم کە هێرشی پڵنگ زۆر دەگمەنە لە میلواکی، بەڵام بۆ مێشکی 11 ساڵانەکەم، کیپڵینگ دانایی دەدا کە لەوانەیە بمپارێزێت لە سەردانەکەی داهاتوو بۆ ناو گەڵا چڵەکەکەی پشت "پیگلی ویگلی". "هۆکاری گیانلەبەرەکان لەنێوان خۆیاندا ئەوەیە کە مرۆڤ لاوازترین و بێ بەرگریترینە لە هەموو بوونەوەرەکان، و دەست لێدانێکی وەرزشی نییە". دوای ٣٥ ساڵ خوێندنەوەی ئەو بەشە، لە کاتێکدا بە دارستانێکدا دەڕۆین کە ئیلهامبەخشی ئەو کتێبە کلاسیکە بوو، لە کۆتاییدا گاڵتەجاڕی ئەو دێڕە دێتە بەرچاو. کاتێک گوێمان لە هاواری ئاسکێکی ترساو دەگرت و ڕێبەرەکەم بزوێنەرەکەی کوژاندەوە، دڵی گەورەم جارێکی تر لێدەدا. ئەمە نیشانەیەکە کە لەوانەیە پشیلە گەورەکان لە نزیکەوە بن. "پێم وایە کێ دوا کەس دەبێت کە پڵنگێک لە کێوی خۆیدا ببینێت؟ ئایا ئه وان ئه مڕۆ له ژیاندان؟ ئەمانە ئەو پرسیارەن کە ئەم وەستانەیان لە "لیستی سەرسوڕهێنەرەکان" دەستپێکرد، و ئێمەیان گەیاندە پرسیارێکی زۆر گەورەتر دەربارەی ژیان لە سەدەی ٢١دا: ئایا هەسارەکە هێشتا ئەوەندە گەورەیە بۆ مرۆڤ و مرۆڤخواردن؟ هیندستان نزیکەی یەک لەسەر سێی قەبارەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە، لەگەڵ چوار هێندەی ژمارەی دانیشتوان. ئەو جۆرە گوشارە مرۆییە "یاسای دارستان"ی کیپلینگ بە شێوەیەکی بەرچاو گۆڕیوە. بەگوێرەی گرووپی پاراستنی ئاژەڵەکان لە دایکبوون ئازاد، پڵنگ لە قەفەسەکانی تەکساسدا زیاترن لە دارستانەکانی هیندستان. بۆیە هەوڵم دا بزانم چۆن و بۆچی. دوای ئەوەی کە باسیان لە ڕاوکردنی ئاژەڵی ئەفریقی کرد بۆ دابینکردنی بازاڕی گەورەی دەرمانەکانی ئاسیا، من گریام خواست لەسەر فەرشی پێستی پڵنگ لە دوبەی یان شەرابی ئێسکی پڵنگ لە پەکین گەورەترین هەڕەشە دەبێت بۆ ئەم پشیلە مەترسی لەسەرە....
گرووپی پاراستنی ژینگە دەڵێت پڵنگ لە قەفەسەکانی تەکساسدا زۆرترن لە پڵنگەکانی هندوستان. ململانێی پڵنگ و مرۆڤ کێشەیەکی سەرەکییە کە کاریگەری لەسەر پشیلە گەورەکان هەیە.