ئەم ڕستەیەی خوارەوە تەواو بکە: نەوەد و پێنج تێزەکە، کە لەلایەن مارتن لۆتەرەوە لە ساڵی ١٥١٧دا بڵاوکرایەوە، بووە هۆی دەستپێکردنی ڕیفۆرم لە وڵاتانی ئەڵمانیا و ژمارەیەکی زۆر لە سەرۆکەکان بوون بە پڕۆتستانت. دوای سەرکوتکردنی ڕاپەڕینی جوتیارانی گەورە، کۆبوونەوەی ساڵی ١٥٣٠ بۆ هێورکردنەوەی گرژییە بەرزبووەکان لەسەر پرۆتێستانتەکان، بەتایبەتی بەهۆی ترس لە پێشڕەوی عوسمانییەکان، پێکهات. هێزەکانی سوڵتان سولەیمانی یەکەم نزیکەی شوێنی نیشتەجێبوونی هابسبۆرگیان گرت.
ڤیەننا لە ساڵی ١٥٢٩ و ئیمپراتۆری چارڵز پێنجەم دەیویست مەسیحییەت یەکبگرێتەوە لە دژی داگیرکەران. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٥٢١ دا ئەنجومەنی پارێزگای وۆرمز بڕیاری قەدەغەکردنی ئیمپڕاتۆری بۆ سەر مارتن لوتر و بڵاوکراوەکانی دەرکرد، کێشەکانی جێبەجێکردنی دەرکەوتن، چونکە شەڕەکانی چارلز دژی فەرەنسا و پابەندبوونەکانی لە باقی ئیمپڕاتۆریەتییەکەی ڕێگری کرد لەوەی تەرکیزی لەسەر کێشە ئاینییەکانی ئەڵمانیا بکات.