Ym mis Chwefror 2021, fe wnaethom ysgrifennu at Lywodraeth y DU yn nodi'r amodau y mae angen eu bodloni er mwyn i Lywodraeth Cymru ymgysylltu'n adeiladol ymhellach, sef:Byddai Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU yn gwneud penderfyniadau ar y cyd - gan gynnwys pennu'r meini prawf ar gyfer ceisiadau, asesu ceisiadau a dyfarnu statws porthladd rhydd.Amodoldeb – er mwyn sicrhau bod porthladdoedd rhydd yn cael eu gweithredu mewn modd sy’n adlewyrchu gwerthoedd a blaenoriaethau Gweinidogion Cymru, yn enwedig o ran safonau amgylcheddol, gwaith teg a phartneriaeth gymdeithasol.Setliad ariannu teg – sy’n sicrhau nad yw porthladdoedd rhydd yng Nghymru o dan anfantais a hefyd nad yw’n ofynnol i ni ddargyfeirio miliynau o bunnoedd oddi wrth flaenoriaethau eraill. Ar gyfartaledd, disgwylir i Borthladdoedd Rhydd yn Lloegr dderbyn gwerth £25 miliwn yr un mewn cymorth ariannol uniongyrchol.
In February 2021, we wrote to the UK Government setting out the conditions that need to be met for the Welsh Government to engage constructively further, namely:Joint decision-making between the Welsh and UK governments - including setting the criteria for bids, assessing bids and awarding freeport status.Conditionality – to ensure the implementation of freeports reflects Welsh Ministers’ values and priorities, particularly regarding environmental standards, fair work and social partnership.A fair funding settlement - that neither disadvantages freeports in Wales nor requires us to divert millions of pounds away from other priorities. On average, Freeports in England are expected to receive £25 million each in direct financial support.