Roedd trafodaeth y Cyngor ar Ddatblygiadau Gwleidyddol Diweddar yn canolbwyntio’n bennaf ar ymadawiad y DU â’r UE, a diwedd y cyfnod pontio, sydd yn dal yn destun pryder sylweddol i’r holl Aelod-weinyddiaethau, mewn gwahanol ffyrdd. Wrth gyfrannu at y ddadl, roeddwn wedi gwneud y pwyntiau canlynol:Croesawais y trafodaethau ar waith pellach i gynnal a gwella’r berthynas â Gweriniaeth Iwerddon, fel ein cymydog Ewropeaidd agosaf.Mae peryglon gwirioneddol i sefyllfa gyfansoddiadol y DU o hyd, a amlygir gan Fil Marchnad Fewnol y DU. Nid oes gan y Bil hwn unrhyw obaith o sicrhau cydsyniad deddfwriaethol y Senedd os na chaiff ei newid.  Pe na bai penderfyniad o’r fath yn cael ei barchu gan Lywodraeth y DU, byddai’r goblygiadau yn ddifrifol.Mae’n rhaid cael trefniadau rhynglywodraethol gwell o lawer er mwyn cynnal llwyddiant y Deyrnas Unedig. Soniais am y trefniadau sy’n sail i weithrediad y Cyngor Prydeinig-Gwyddelig ei hun – ysgrifenyddiaeth annibynnol, rhaglen waith y cytunir arni, cyfarfodydd rheolaidd, a chadeiryddiaeth gylchredol sy’n seiliedig ar yr egwyddor cydraddoldeb cyfranogiad.  Pwysleisiais ei fod yn dal yn gydran hollbwysig o’n trefniadau cyfansoddiadol a (fel y cytunwyd arno yn y cyfarfod diwethaf) bod lle i’w ddatblygu ymhellach, a’i wneud yn rhan gryfach o’r berthynas rynglywodraethol rhwng yr Aelod-weinyddiaethau.Galwais am ddyblygu’r egwyddorion a’r nodweddion hyn o berthynas rynglywodraethol dda, a’u gwneud yn berthnasol i’r ffordd y mae’r Deyrnas Unedig ei hun yn gallu rheoli argyfyngau gwleidyddol y coronafeirws, y newid yn yr hinsawdd a diwedd cyfnod pontio’r UE, sy’n agosáu.
The Council’s discussion on Recent Political Developments largely focused on the UK leaving the EU, and the end of the Transition period, which in different ways remains a matter of major concern to all of the Member Administrations. In contributing to the debate, I made the following points:I welcomed discussion on further work to maintain and enhance relationships with the Republic of Ireland, as our nearest European neighbour.There continues to be real dangers to the UK’s constitutional position, highlighted by the UK Internal Market Bill, which if unchanged stood no chance of securing the legislative consent of the Senedd.  The implications of such a decision not being respected by the United Kingdom Government are serious.Much better intergovernmental machinery is required to sustain a successful United Kingdom. I drew on the machinery which underpins the operation of the British Irish Council itself - with an independent secretariat, an agreed work programme, regularity of meetings, and a rotating chair, based on the principle of parity of participation.  I stressed that it remains an essential component of our constitutional arrangements and (as agreed at the previous meeting) that there is scope to develop it further and make it a stronger part of intergovernmental relationships between the Member Administrations.I called for these principles and characteristics of good intergovernmental relations to be replicated and applicable to the way in which the United Kingdom itself is able to manage the political crises of coronavirus, climate change and the imminent end of the European Transition period itself.