Ac wrth i mi siarad gyda phobl am hyn oll, dwi’n teimlo weithiau ein bod ni ychydig yn rhy rational wrth drafod y Gymraeg. Ry’n ni’n trafod ‘buddion hyn’ a ‘manteision y llall’. Ac efallai y dylen ni bwysleisio’r ochr emosiynol, ddynol ar bethe’n fwy. Gofynnwch i rieni sy ddim yn siarad Cymraeg pa mor falch maen nhw’n teimlo yn clywed eu plentyn bach yn parablu mewn dwy iaith. Gofynnwch i rywun ym Merthyr aeth i ysgol Gymraeg ond sy wedi colli hyder pa mor benderfynol maen nhw i gael addysg Gymraeg i’w plant. Gofynnwch i mam-gus a thad-cus Merthyr oedd yn cofio eu teuluoedd nhw yn siarad Cymraeg pa mor hapus bydden nhw’n teimlo o wybod y bydd yr iaith yn fyw yn eu teuluoedd unwaith eto. Peth pobl yw iaith sy’n helpu ni berthyn i'n gilydd. Ac mae’n bwysig bo ni gyd yn cofio hynny yn ein gwaith bob dydd.
And as I talk to people about all of this, I sometimes feel like we’re a little too rational when it comes to Cymraeg. We discuss ‘the benefits of this’ and ‘the advantages that’. And maybe we should emphasize the emotional, human side of things more. Ask non-Welsh speaking parents how proud they feel hearing their toddler speaking two languages. Ask someone in Merthyr who went to a Welsh-medium school but lost confidence in their Cymraeg how determined they are to get Welsh-medium education for their children. Ask grandparents in Merthyr who remember their families speaking Welsh how happy they’d feel knowing that the language be spoken in their families once again. Language is a people thing which helps us relate to each other. And it’s important that we all remember that in our daily work.