Mae gennym dystiolaeth PISA, Adroddiad Blynyddol Estyn a'r Adroddiad ar Strwythur Gwasanaethau Addysg yng Nghymru.  Mae'r dystiolaeth yn dangos yn glir bod angen codi safonau a gwella perfformiad a bod angen gwneud hynny ar fyrder. Ers mis Chwefror rydym hefyd wedi derbyn yr adroddiad ar Strwythur Gwasanaethau Addysg yng Nghymru yn dilyn gwaith y grŵp gorchwyl a gorffen annibynnol o dan gadeiryddiaeth Viv Thomas. Fe wnes i ymateb i’r adroddiad mewn dadl yn y Siambr heddiw.Rydym wedi sefydlu’r Uned Safonau Ysgolion yn fy Adran i gyda’r nod o hoelio sylw ar wella deilliannau. Mae hynny’n cynnwys addysg drwy gyfrwng y Gymraeg, addysg drwy gyfrwng y Saesneg ac addysg ddwyieithog. Dechreuodd yr Uned ar ei gwaith ddechrau mis Mai o dan arweiniad Brett Pugh, Cyfarwyddwr Addysg Casnewydd, sydd wedi ymuno â ni ar secondiad.Mae fy Adran wedi’i threfnu’n ddwy ac mae gan y ddau grŵp ffocws clir – Ysgolion a Phobl Ifanc, a Sgiliau, Addysg Uwch a Dysgu Gydol Oes. Mae bellach yn adran sydd â llai o wastraff ac mae ei ffocws yn gliriach o lawer.O fis Medi 2011 ymlaen, caiff y Cyfnod Sylfaen, sy'n cyflwyno plant i ddysgu drwy wneud, ei gyflwyno yn ei gyfanrwydd, ond ni fyddwn yn gadael iddo arwain at leihad mewn llythrennedd. Rydym yn mynd i ddechrau gwneud asesiad sylfaenol o anghenion datblygu pob plentyn wrth iddynt ddechrau yn y Cyfnod Sylfaen.  Bydd y gwaith hwn hefyd yn digwydd o fis Medi ymlaen. Mae’n waith pwysig oherwydd bydd yr asesiad yn cael ei ddefnyddio i lywio anghenion dysgu'r disgyblion at y dyfodol er mwyn sicrhau eu bod yn cael y budd mwyaf o'u profiadau dysgu.Rydym yn llunio prawf darllen cenedlaethol a gaiff ei ddarparu yn y Gymraeg a'r Saesneg. Caiff y prawf ei gynnal yn flynyddol ym mhob ysgol drwy Gyfnodau Allweddol 2 a 3 er mwyn cofnodi a llywio’r dysgu.  Yn y cyfamser, mae Cymdeithas Cyfarwyddwyr Addysg Cymru wedi cytuno i gyflwyno’r un profion darllen yn wirfoddol o fis Medi 2011 ymlaen, ac rwy’n falch iawn o hynny.Erbyn blwyddyn academaidd 2012-13, drwy ein gwaith gyda Chymdeithas Cyfarwyddwyr Addysg Cymru, byddwn wedi datblygu cynlluniau tebyg ar gyfer rhifedd.Ym mlwyddyn ysgol 2011/12 byddwn yn gweithio gyda phob ysgol i gymedroli’r safonau ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 2 mewn Cymraeg a Saesneg.  Bydd sylw penodol ar ddull cytûn a chyson o asesu darllen, ysgrifennu a llafaredd mewn ysgolion cynradd ac uwchradd. Y cam nesaf fydd cymedroli gwyddoniaeth a mathemateg ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 2 yn 2012/13.  Wedi gwneud hynny bydd y gwaith o gymedroli’r pynciau craidd wedi’i gwblhau.  Caiff y gwaith hwn ei wneud mewn partneriaeth ag awdurdodau lleol a byddwn yn cefnogi’r awdurdodau, lle bynnag y bo modd, i adolygu a gwella asesiadau ysgolion er mwyn cael dulliau cadarn o asesu sy’n gyson ym mhob ysgol.Ym mis Chwefror, cyhoeddais y byddem yn integreiddio asesiadau PISA i asesiadau’r ysgol yn 15 oed. Rydym wedi cyflawni llawer ers mis Chwefror.  Rydym wrthi’n gwneud trefniadau gydag awdurdodau lleol ac ysgolion uwchradd i helpu i gyflwyno profion llythrennedd, mathemateg a gwyddoniaeth yn yr ystafell ddosbarth.  Mae Cymdeithas Cyfarwyddwyr Addysg Cymru wedi nodi fod rhaglen Llywodraeth Cymru i hybu “sgiliau meddwl”, sy’n cael ei darparu ar y cyd ag awdurdodau lleol, yn hyrwyddo nifer o’r sgiliau rhesymu sy’n cael eu profi yn PISA. Felly, yn 2011-12 bydd y rhaglen yn canolbwyntio ar ysgolion uwchradd ac yn targedu mathemateg, gwyddoniaeth a llythrennedd.  Bydd ysgolion uwchradd yn medru cael gafael ar y profion PISA a’u defnyddio’n rheolaidd i fesur y cynnydd sy’n cael ei wneud yn y meysydd hyn.Rydym wedi newid y trefniadau ariannu ar gyfer ymsefydlu athrawon newydd gymhwyso fel bod eu datblygiad yn canolbwyntio ar y blaenoriaethau craidd, sef llythrennedd, rhifedd, rheoli ymddygiad ac anghenion dysgu ychwanegol.Ym mis Ebrill, aethom ati i ddechrau ymgynghori ar y safonau proffesiynol diwygiedig ar gyfer arweinwyr ysgolion ac athrawon.Cyhoeddais ar 2 Chwefror y byddem yn cyflwyno system genedlaethol ar gyfer categoreiddio ysgolion.  Caiff y system hon ei gweithredu gan bob awdurdod lleol a chonsortiwm.  Yr oeddwn yn medru cadarnhau bryd hynny fod Cymdeithas Cyfarwyddwyr Addysg Cymru wedi cytuno y byddai pob consortiwm yn defnyddio’r model hwn.  Ategwyd hynny ym maniffesto Llafur. Mae’r Uned Safonau Ysgolion eisoes, mewn partneriaeth â’r sector, wedi mynd ati i lunio drafft cyntaf system newydd o fandio ysgolion.  Bydd y system genedlaethol newydd hon o fandio ysgolion yn ganolog wrth herio a chefnogi.  Bydd yn defnyddio data i weithredu mewn modd cyson, i glustnodi cryfderau a gwendidau, canfod yr arfer gorau, gweithredu ymyrraeth a monitro mewn ‘amser real’ ochr yn ochr â’r cylch arolygu.Mae Fframwaith Arolygu Cyffredin Estyn yn cael ei roi ar waith. Mae gennyf fwy o fanylion erbyn hyn ar ôl cyfarfod â Phrif Arolygydd Estyn yn ddiweddar.  Hefyd, roedd yr Adroddiad ar Strwythur Gwasanaethau Addysg yng Nghymru wedi dadlau dros dargedau llymach fyth, sef na ddylai Estyn orfod rhoi dyfarniad anfoddhaol i unrhyw ysgol erbyn 2012, ac na ddylai unrhyw ysgol gael dyfarniad anfoddhaol na boddhaol erbyn diwedd Medi 2015. Yn anffodus, mae tipyn o ffordd i fynd.  Hyd at hanner tymor yr haf eleni roedd Estyn wedi arolygu 197 ysgol gynradd a 31 ysgol uwchradd, a gwelwyd bod angen camau pellach ar 97 ohonyn nhw – dros 40%.  Mae hyn yn cynnwys tua’r un nifer o ysgolion cynradd ac uwchradd.Mae pwyntiau rhif 12, 13 ac 14 yn fy rhestr ar 2 Chwefror yn ymwneud yn uniongyrchol â chyrff llywodraethu ysgolion ac effaith Mesur Addysg (Cymru) 2011.  Pasiwyd y Mesur gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar 29 Mawrth ac mae bellach yn gyfraith.  Bydd y newidiadau yn sgil y Mesur yn cryfhau’r modd y caiff addysg ei llywodraethu mewn ysgolion.  Mae’n cryfhau atebolrwydd. Mae’r Mesur yn rhoi pwerau i ni ganiatáu i awdurdodau lleol ffedereiddio byrddau llywodraethu ysgolion.  Dylai ffedereiddio hybu cydweithio a rhannu adnoddau, a sicrhau arweinyddiaeth unedig ar draws sawl ysgol, yn ogystal â llywodraethu cryfach. Ar hyn o bryd rydym yn ariannu rhai cynlluniau peilot mewn ffedereiddio yng Ngwynedd, Sir Gaerfyrddin, Rhondda Cynon Taf a Blaenau Gwent.  Mae’r Mesur hefyd yn cyflwyno dull o reoleiddio hyfforddiant gorfodol i lywodraethwyr.  Mae angen i lywodraethwyr fod â digon o wybodaeth i wneud eu gwaith ac i arfer eu cyfrifoldebau’n effeithiol. Dylai rhieni ddisgwyl hynny o leiaf. Dylai pob llywodraethwr newydd gael hyfforddiant pan fyddan nhw’n dechrau er mwyn cynefino â’r gwaith.  Mae ganddyn nhw rôl bwysig i wella safonau yn eu hysgolion ac mae angen iddyn nhw ddeall y fframwaith deddfwriaethol, a hyd a lled eu rolau a’u cyfrifoldebau.  Dylai pobl sy’n cadeirio cyrff llywodraethu gael hyfforddiant hefyd.   Mae angen hyfforddiant arnyn nhw i fod yn effeithiol fel cyfaill beirniadol y pennaeth, ac er mwyn iddyn nhw fedru herio a chefnogi. Dylai llywodraethwyr hefyd gael hyfforddiant i ddeall a defnyddio data am berfformiad ysgolion. Dylent fod â hyder i ofyn cwestiynau treiddgar a heriol a defnyddio ffeithiau’n ddiduedd. Tua diwedd Mawrth, ysgrifennais at Gadeiryddion y Cyrff Llywodraethu yn sôn fy mod yn awyddus i godi safonau a gwella perfformiad yn y sector cyfan, yn enwedig ym maes llythrennedd a rhifedd.  Soniais hefyd y byddai arolygwyr Estyn yn cael cyfarwyddyd yn gofyn iddyn nhw asesu pa mor dda yw gwybodaeth y llywodraethwyr am berfformiad ysgolion a pha mor dda y mae llywodraethwyr yn dwyn yr ysgol i gyfrif am y safonau a’r ansawdd y mae’n eu cyrraedd.   Roedd maniffesto Llafur yn ategu’r pwynt a wnes yn fy araith ym mis Chwefror y bydd angen i bob ysgol gyflwyno proffil cyhoeddus blynyddol yn cynnwys gwybodaeth am berfformiad.  Dylai fformat yr wybodaeth fod yn gyffredin i bob ysgol.  Hefyd, bydd angen i lywodraethwyr gymeradwyo cynllun datblygu’r ysgol.  Bydd y cynllun hwnnw’n dangos sut fydd yr ysgol yn mynd ati i wella safonau.Rydym yn lansio ymgynghoriad ar y trefniadau rheoli perfformiad newydd ar gyfer athrawon a phenaethiaid.  Bydd y trefniadau newydd hyn yn dod â’r blaenoriaethau gwella ysgolion yn nes at athrawon a phenaethiaid unigol.  Byddwn yn gweithio gyda rhanddeiliaid i baratoi canllawiau fydd yn sicrhau trefniadau cydlynus i helpu i weithredu’r newidiadau hyn.  Wedyn, bydd modd eu rhoi ar waith y flwyddyn academaidd nesaf.Dywedais ym mis Chwefror y byddai Datblygiad Proffesiynol Parhaus yn cael ei gefnogi yn y dyfodol gan y Fframwaith Effeithiolrwydd Ysgolion a’r Fframwaith Sgiliau. O fis Medi 2011 ymlaen, bydd yr arian ar gyfer Sefydlu a blwyddyn gyntaf y Datblygiad Proffesiynol Cynnar yn gysylltiedig â’r blaenoriaethau cenedlaethol, sef llythrennedd, rhifedd a lleihau effaith tlodi ar gyrhaeddiad.  Bydd hefyd yn gysylltiedig â’r blaenoriaethau datblygu a enwir yn yr adolygiad o’r gweithlu – anghenion dysgu ychwanegol, rheoli ymddygiad a myfyrio ynghylch addysgeg.Rydym hefyd yn mynd ati i greu cronfa o adnoddau a strategaethau addysgu o safon uchel.  Caiff y gronfa ei datblygu yn y flwyddyn academaidd nesaf a bydd ysgolion yn cael gwybod am yr adnoddau sydd ynddi wrth iddynt ddod ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru.  O fis Medi 2012 ymlaen, disgwylir i athrawon newydd gymhwyso ac athrawon ar ddatblygiad proffesiynol cynnar ddefnyddio’r adnoddau hyn fel rhan o’u datblygiad proffesiynol.Rydym yn bwriadu gwneud y Fframwaith Sgiliau’n statudol drwy sefydlu Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol newydd ar gyfer disgyblion 5-14 oed. Byddwn yn mynd ati’n fuan i ymgynghori â’r proffesiwn am hyn ac wedi hynny byddwn yn gwahodd penaethiaid, partneriaid awdurdodau lleol a swyddogion yr Adran Addysg a Sgiliau i ffurfio grŵp llywio i weithredu’r Fframwaith.Byddwn yn paratoi Canllawiau Statudol ar gyfer Gwella Ysgolion. Bydd y canllawiau’n cyflwyno’r arferion gorau yng Nghymru a thu hwnt ar hyn o bryd.  Mae yna arferion da yng Nghymru.  Yn wir, mae arferion rhai ysgolion gyda’r gorau yn y byd.  Yn ôl Estyn mae arferion 9% o ysgolion cynradd a 26% o ysgolion uwchradd ar y blaen.Rwy'n disgwyl i'r awdurdodau lleol weithio mewn consortia a hefyd rannu gwasanaethau consortia.  Os na fyddant yn gwneud hynny byddant yn colli Cyllid Effeithiolrwydd Ysgolion. Yn unol â'r argymhelliad yn yr Adroddiad ar Strwythur Gwasanaethau Addysg, rwy'n cynnig adolygu cynnydd yr awdurdodau lleol o ran gweithio mewn consortia yn 2012. Os gwelaf nad oes digon wedi’i wneud i fwrw ymlaen â'r agenda ar gyfer gwella, byddaf yn ystyried chwilio am ffyrdd eraill o sicrhau bod dysgwyr yn derbyn gwasanaethau o safon dda.Mae ymddygiad a phresenoldeb yn faterion hanfodol ac rwyf wedi’i gwneud yn gwbl glir na fyddwn yn dangos unrhyw oddefgarwch tuag at driwantiaid. Ym mis Mawrth fe wnes i lansio Fframwaith Presenoldeb Cymru Gyfan ar gyfer y Gwasanaeth Lles Addysg. Nod y fframwaith yw galluogi ysgolion i ddarparu gwasanaethau sy’n gyson, o fewn cyrraedd ac o safon uchel. Rwyf wedi gofyn i’r Athro Ken Reid ddiweddaru’r adroddiad ar yr Adolygiad Cenedlaethol o Ymddygiad a Phresenoldeb ac fe wnes i gwrdd ag ef ddydd Llun i drafod ei gynigion newydd. Yr oeddwn yn falch o weld bod ei safbwyntiau ef yn dilyn yr un trywydd â’r cynlluniau y mae fy Adran eisoes yn eu datblygu fel rhan o’r Cynllun Gweithredu ar gyfer Ymddygiad a Phresenoldeb. Yr oedd y cynllun yn pennu camau gweithredu o dan dri phennawd - datblygu a hyfforddiant, safonau ac atebolrwydd; a dull cyfannol o weithredu mewn perthynas â chymorth i unigolion ac anghenion dysgu ychwanegol. Bydd ar gael maes o law ar wefan Llywodraeth Cymru.
We have the evidence of PISA, Estyn’s Annual Report and the report on the Structure of Education Services in Wales.  The evidence points squarely to the need to improve standards, raise performance and to do this with speed. Since February, we have also received the report on the Structure of Education Services in Wales, following the work of the independent task and finish group chaired by Viv Thomas. I responded to that report in a debate in the Chamber today.We have established the Schools Standards Unit in my Department with a firm focus on improving outcomes. This includes education through the medium of English, through the medium of Welsh and bilingually. The Unit commenced its work at the beginning of May under the leadership of Brett Pugh, Director of Education in Newport, who has joined us on secondment.My Department has been organised into two groups with a clear focus – Schools and Young People and Skills, Higher Education and Lifelong Learning. It is a leaner department with a sharper focus.The Foundation Phase, which is fully rolled out from this September, and which introduces children to learning through doing, will not be allowed to lead to a reduction in literacy. We are moving to undertaking a baseline assessment of each child’s development needs when they first enter the Foundation Phase.  This too will take place from this September.   This is important as it will be used to inform their future learning needs and get the best from the learning experience.We are developing a national reading test that will be provided in both English and Welsh.  It will be administered in all schools annually through key stages 2 and 3 to record and inform learning.  I am pleased that as an interim step, the Association of Directors of Education Wales has agreed to implement the same reading tests on a voluntary basis from September 2011.By the 2012-13 academic year, through our work with ADEW, we will have developed similar plans for numeracy.In the 2011/12 school year, we will work with all schools to provide moderation of end of Key Stage 2 standards in English and Welsh - with a specific focus on securing an agreed and consistent approach in primary and secondary schools to the assessment of reading, writing and oracy. We plan to follow this with moderation of science and mathematics at the end of Key Stage 2 in 2012/13, which will complete the moderation of the core subjects. This work will be undertaken in partnership with local authorities and we will support authorities, where necessary, to review and improve their approach to securing consistent and robust assessment in all schools.I announced in February that we would integrate PISA assessments into school assessment at 15. We have made significant progress since February.  We are putting arrangements in place with local authorities and secondary schools to support the use of the tests in the classroom, for literacy, mathematics and science.  The Association of Directors of Education Wales has made the point that the Welsh Government’s programme to promote “thinking skills” delivered in partnership with local authorities, promotes many of the reasoning skills that are tested in PISA.  Therefore, in 2011-12 the programme will focus on secondary schools and target mathematics, science and literacy.  Secondary schools will have access to and use the PISA tests to assess the progress being made in these areas on a regular basis.We have changed the funding arrangements for newly qualified teachers’ induction so that their development will focus on core priorities of literacy, numeracy, behaviour management and Additional Learning Needs (ALN).In April we launched a consultation on revised professional standards for school leaders and teachers.I announced on 2nd February that we would introduce a national system for the categorisation of schools which will be operated by all local authorities and consortia. I was able to confirm then that ADEW had agreed that all consortia would operate this model. This was firmly reinforced in Labour’s manifesto. The School Standards Unit has already made progress in designing the first draft of a new school banding system working in partnership with the sector. This new national system for the banding of schools will be central to the deployment of support and challenge. It will use data to apply a consistent approach, to identify strengths and weaknesses, identify best practice, implement intervention and provide ‘real time’ monitoring alongside the inspection cycle.Estyn’s new Common Inspection Framework is being implemented. Following my recent meeting with the Chief Inspector of Estyn. I can give more details. Additionally, the Report on the Structure of Delivery of Education in Wales argued set even tougher targets - that we should have no schools judged by Estyn as unsatisfactory by 2012, and no schools unsatisfactory or adequate by the end of September 2015.  Sadly, there is some way to go.  To the summer half term of this academic year, Estyn has inspected 197 primary schools and 31 secondary schools, and has found that 97 schools – over 40% - require some sort of follow up, about the same for primary and secondary.The twelfth, thirteenth and fourteenth actions I outlined on 2 February directly related to the governing bodies of schools and the impact of the Education (Wales) Measure 2011.  The National Assembly for Wales passed the Measure on 29 March and it has now become law.  Changes under the Measure strengthen the governance of the school education system.  It strengthens accountability. Under the Measure, we now have the powers to allow local authorities to federate boards of governors of schools.  Federation should stimulate joint working, sharing of resources, unified leadership across several schools, as well as stronger governance.  We are currently funding a small number of federation pilots – in Gwynedd, Carmarthenshire, Rhondda Cynon Taff and Blaenau Gwent.  The Measure also introduced a means to regulate compulsory training for governors.  Governors need to be knowledgeable to do their job and discharge their responsibilities effectively.  Parents must expect no less. All new governors should receive induction training when they start.  They have an important role in driving up standards within their schools and need to understand the legislative framework and the parameters of their roles and responsibilities.  People who chair governing bodies also need training.  They need training to be effective as the head teacher’s critical friend – so that they can challenge and support.  The third area of training that governors should undertake is how to understand and use school performance data.  They should be able to ask searching and challenging questions and use facts impartially. I wrote to the Chairs of Governing Bodies at the end of March to make it clear that I want to raise standards and performance across the board, particularly in the areas of literacy and numeracy.   I also set out that Estyn inspectors would receive guidance requiring them to evaluate how well governors are informed about the performance of the schools and how well governors hold the school to account for the standards and quality it achieves. Labour’s manifesto reinforced the requirement from my February speech that all schools will need to provide an annual public profile containing performance information in a common format, and a school development plan will need to be endorsed by governors setting out how the school will reach improved standards of performance.We are launching a consultation on new performance management arrangements for teachers and headteachers which will more closely link our school improvement priorities to those of individual teachers and heads. We will be working with stakeholders to produce guidance which ensures that these changes work in a coherent way to support implementation of these changes.  This will enable them to be implemented next academic year.I said in February that CPD would in future be supported according to national priorities set out in the School Effectiveness Framework and the Skills Framework. From September 2011, funding for Induction and the first year of Early Professional Development (EPD) will be linked to the national priorities of literacy, numeracy and reducing the impact of poverty on attainment and to the developmental priorities identified by the workforce review – Additional Learning Needs (ALN), behaviour management and reflective practice.We are also working on building a bank of resources and high quality teaching strategies which will be developed during the forthcoming academic year and which will be flagged up to schools as they become available on the Welsh Government’s website. From September 2012 onwards, NQTs and EPD teachers will be expected to make use of this resource as part of their professional development.We plan to put the Skills Framework onto a statutory basis by establishing a new National Literacy and Numeracy Framework for 5-14 year olds on a statutory basis. We will move swiftly to consult the profession on this and following the consultation we will establish a steering group consisting of headteachers, local authority partners and DfES officials to implement the Framework.We will produce Statutory Guidance for School Improvement, which sets out the best practice currently available in Wales and elsewhere. There is good practice in Wales.  There is some world-class practice happening in schools.  Estyn has deemed that there is sector leading practice in 9% of primary schools and in 26% of secondary schools.I expect local authorities to participate in consortia arrangements, including shared consortium services. Those that do not will lose School Effectiveness Funding.  In line with the recommendation set out in the Report on the Structure of the Delivery Education Services, I propose to review local authority progress in consortia working in 2012.  If I consider that insufficient progress has been made in driving through the improvement agenda, I may seek alternative means to ensure that learners are well-served.Attendance and behaviour are crucial issues and I have made it clear that we will have a zero tolerance approach to truancy. In March I launched the all Wales Attendance Framework for the Education Welfare Service (EWS).  The framework aims to enable the EWS and schools to deliver services that are consistent, accessible and of a high standard.  I also asked Professor Ken Reid to update the National Behaviour and Attendance Report and met with him on Monday to discuss this.  I was encouraged that his views are very much in line with plans my Department are already developing as part of the new Behaviour and Attendance Action Plan.  That Plan sets out focused actions under three headings – training and development; standards and accountability; and a holistic approach to individual support and additional learning needs.  It will shortly be available on the Welsh Government’s website.