Mae bwyd yn sector hanfodol o’r Economi Sylfaenol sy'n wynebu nifer o heriau yn dilyn y pandemig, gan gynnwys biliau ynni a thanwydd cynyddol, y dirwasgiad a gwendidau o fewn y Cytundeb Masnach a Chydweithredu gyda’r UE. Ochr yn ochr â’r ffactorau economaidd ehangach, mae’r heriau hyn hefyd wedi golygu heriau o ran y gweithlu, problemau o ran cyflenwi a dosbarthu, y risg o brinder bwyd a system fwyd sy’n wynebu anwadalrwydd enfawr. Mae rôl bwysig gan waith caffael yn y sector cyhoeddus wrth helpu i fynd i'r afael â'r heriau hyn, ac ail-leoleiddio cadwyni bwyd i gryfhau gwydnwch. Mae caffael bwyd yn y sector cyhoeddus yng Nghymru werth tua £84.7m y flwyddyn, gyda Llywodraeth Leol a GIG Cymru gyda'i gilydd yn gyfrifol am fwy nag 80% o hynny. Mae prynu gan y sector cyhoeddus oddi wrth gwmnïau Cymru yn cyfrif am dros hanner y gwariant cyffredinol hwn, tra bod bwyd sy’n tarddu o Gymru yn cyfrif am tua chwarter o’r gyfran gyffredinol. Mae cyfle enfawr i wella’r darlun hwn, a dyna pam ein bod wedi canolbwyntio ar fwyd wrth inni barhau i ddatblygu ac ymgorffori dull yr economi sylfaen ledled Cymru.
Food is a crucial FE sector which faces many challenges following the pandemic, including: rising energy and fuel bills, recession and the weaknesses within the Trade and Cooperation Agreement with the EU. Along with wider economic factors, these challenges have also meant labour force challenges, supply and distribution issues, the risk of food shortages and a food system facing enormous volatility.  Public sector procurement has an important role in helping address these challenges and re-localising food chains to bolster resilience. Public sector food procurement in Wales is worth approximately £84.7m per annum with Local Government and NHS Wales together accounting for more than 80% of that. Public sector purchasing from Welsh companies accounts for more than half of this overall spend while food of Welsh origin makes up around a quarter of the overall share.  There is huge scope to improve this picture which is why we have made food a focus as we continue to develop and embed a foundational economy approach across Wales.