Er bod gwariant ar y GIG yn bwysig, dim ond rhan o'r ateb o ran sicrhau iechyd da yw gwasanaethau gofal o ansawdd uchel pan fydd pobl yn sâl. Mae'n rhaid i ni wneud popeth o fewn ein gallu i atal iechyd gwael y gellir ei osgoi rhag digwydd yn y lle cyntaf. Mae maint yr her sy'n ein hwynebu yn glir iawn.  Er enghraifft, gwyddom mai dim ond 6% o oedolion yng Nghymru sy'n dilyn cyngor mewn perthynas â'n pedair blaenoriaeth o ran ffordd o fyw ar hyn o bryd:- cadw at ddeiet synhwyrol, peidio ag ysmygu, yfed yn synhwyrol a gwneud ymarfer corff rheolaidd. Mae'r rhain yn gyfleoedd a gollir i leihau'r risg o gael cyflyrau cronig fel pwysedd gwaed uchel, diabetes, clefyd y galon, clefyd yr afu a chanser, ac mae pob un ohonynt yn cael effaith sylweddol ar fywydau pobl a bywydau eu teuluoedd a'u ffrindiau, yn ogystal â'n gwasanaethau iechyd.
Whilst spending on the NHS is very important, providing good quality services when people are ill is only part of the solution to good health. We must also do all we can to prevent avoidable poor health occurring in the first place. The scale of the challenge we face is very clear.  For example, we know only 6% of adults in Wales currently follow advice in relation to all of our four lifestyle priorities:- maintaining a sensible diet, not smoking, drinking sensibly and taking regular exercise. These are missed opportunities to lower the risks for chronic conditions such as high blood pressure, diabetes, heart disease, liver disease and cancer, all of which have a significant impact on people’s lives and those of their families and friends, as well as our health services.