کتاب زمینه های پیدایش خلافت فاطمیان نویسنده محمدعلی چلونگر چاپ سوم 1386 از حکومت های مهم در طول تاریخ خلافت فاطمیان در ناحیه غرب عالم اسلام بود که در افریقیه حدود تونس امروزی تشکیل شد این حکومت در سال 297ه ق با تکیه بر اعتقادات اسماعیلی در قیروان شکل گرفت و در مدتی کوتاه حوزه فعالیت آن تا دورترین نقاط غرب اسلامی گسترش یافت کتاب حاضر طی چهار فصل به بررسی عوامل زمینه های گرایش بربران به فاطمیان در افریقیه اختصاص دارد کتاب با نقد و بررسی منابع تحقیق آغاز می شود  سپس مباحث اصلی فراهم می آید در فصل اول مولف زمینه های سیاسی  گرایش فاطمیان در افریقیه را طی سه بخش بررسی می کند1  اوضاع سیاسی افریقیه و مغرب در آستانه قیام فاطمیان 2 زمینه های سیاسی موفقیت فاطمیان در افریقیه 3 تاریخ سیاسی قیام فاطمیان در افریقیه و مغرب  موضوع فصل دوم بررسی زمینه های اجتماعی گرایش به فاطمیان در افریقیه است که از چهار بخش تشکیل یافته است1  اوضاع اجتماعی افریقیه و مغرب 2 عوامل و زمینه های موفقیت فاطمیان در افریقیه 3 اباحی گری و گرایش به فاطمیان 4 علوم غریبه سحر و پیش گویی تنجیم و و گرایش به فاطمیان فصل سوم به بررسی زمینه های مذهبی و فرهنگی گرایش به فاطمیان در افریقیه اختصاص یافته مشتمل بر سه بخش است1  تشیع و علویان در افریقیه و مغرب در آستانه قیام فاطمیان 2 مهدویت و گرایش به فاطمیان 3 تشکیلات دعوت در افریقیه و مغرب و نقش آن در تشکیل خلافت فاطمیان در فصل چهارم زمینه های تجاری و اقتصادی گرایش به فاطمیان در افریقیه بررسی شده است بخش پایانی کتاب به فهرست منابع نمایه اسامی شجره نامه نخستین امامان اسماعیلی و چند نقشه از سرزمین مورد بحث اختصاص دارد