کتاب جستارهایی درباره تئوری توطئه در ایران اثر یرواند آبراهامیان انتساب نابسامانی های مختلف سیاسی اقتصادی و فرهنگی به عوامل خارجی مانند امپریالیسم و دیگر دشمنان شناخته شده یا ناشناس درواقع ارائه تبیین های ساده سطحی و عامه پسند از پدیده های بسیار پیچیده اجتماعی است این فروکاستن علل و عوامل پیچیده پدیده های مختلف اجتماعیِ پیوند خورده با پدیده های اجتماعی دیگر و بسترهای تاریخی گوناگون به یک امر اخلاقی فردی یا جمعی توطئه تحویلی ناروا است و امکان درک و تبیین درست تحولات و رویدادهای اجتماعی را از بین می برد ولی در ایران معاصر چنین رهیافت توطئه محورانه بسیار رایج و شایع بوده است گفتارهایی که در این کتاب آمده است دربرگیرنده تصویری گویا از جایگاه محوری مفهوم توطئه و توطئه باوری در فرهنگ سیاست و تاریخ معاصر ایران است