مفهوم عرفان کار و بار این جستار ایضاح مفهوم عرفان است و این یعنی بازشناختن و به تفصیل درآوردن مفهومی که به اجمال می شناسیم و فراوان به کار می بریم اما چون بر سر تعیین آن می نشینیم هر یک به بعدی از ابعاد و جزئی از اجزای آن می پردازیم چنان که گاه همه ی عرفان را به همان جزء که خود در نظر داریم فرو می کاهیم این حقیقت چون که با تنوع و گوناگونی حیرت آور عرفان قرین شده است معرکه ای پدید آورده که در آن معرکه امکان مفاهمه ی عالمانه در این باره به کمترین حد رسیده است چندان که بیشتر کسانی که یار عرفان گشته اند پندار خویش از عرفان را می ستایند و غالب آنانی که از در نقار با عرفان آمده اند با گمان خود می جنگند  این جستار خواهد کوشید تا به روشی که شاید چندان هم که می نماید ابداعی نباشد از راه تأویل و ترکیب فهم بشری از عرفان به مفهوم فراگیر و نیز به جوهره ی اصیل آن راه یابد و آن فهم مبهم را در ساختاری نظام مند از اجمال به تفصیل درآورد