کتاب حقیقت حج تبیین اسلام تاریخی اسلام سلوکی و اسلام اجتماعی در حجاین کتاب را می توان به سه بخش تقسیم کردبخش اول متن تنظیم شده گفت وگوی استاد در جمع صمیمی دوستان بعد از سفر حج تمتع ایشان در سال 1363؛بخش دوم شرح آیاتی از سوره بقره پیرامون حج؛ و بخش سوم با عنوان ذبحسخنرانی تنظیم شده  استاد در سال 1361 پیرامون یکی از مناسک حج یعنی ذبحدر این کتاب با توضیحی که از حج داده می شودسه بعد از ابعاد اسلام در حج یعنی اسلام تاریخی اسلام سلوکی و اسلام اجتماعی بررسی می شودو در بخش پابانی نیز ذبح به عنوان عامل حیات برتر تبیین می گردد