ماجرای جدایی حوزه و دانشگاه اثر سلیمان خاکبان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی حجت الاسلام سلیمان خاکبان در کتاب ماجرای جدایی حوزه و دانشگاه موضوع ریشه های جدایی و همچنین زمینه های همگرایی حوزه و دانشگاه را در تاریخ معاصر از آغاز عصر قاجار تا پایان حکومت پهلوی مورد تحلیل قرار داده است در این تحقیق بررسی بسترهای طرح روابط علم و دین در قالب و پنداری تعارضی از یک سو و شناسایی شخصیت های اصلی ایرانی و مبلغ به همراه ابزارهای مورد استفاده آن ها در این زمینه از سوی دیگر به مثابه سوالاتی مبنایی پاسخ داده شده اند تا در پرتو این پاسخ گویی مقدمات ارائه تحلیلی جامعه شناسی از روابط حوزه و دانشگاه فراهم آید دغدغه راهبر و راهنمای نویسنده پردازش الگوی نوین توسعه دینی جامعه مدنی اسلامی است و برای توجه به نگرش های خرد و کلان به صورتی توامان در چارچوب نظام ارزشی دین مبین اسلام از روش سیستمی استفاده کرده است مولف در این کتاب نقش عوامل موثر در جدایی حوزه و دانشگاه را به دو بخش خارجی و داخلی تقسیم کرده است در بخش اول با عنوان نقش عوامل خارجی در جدایی حوزه و دانشگاه نقش رنسانس سرمایه داری و استکبار و در بخش دوم با نام نقش عوامل داخلی از جدایی حوزه و دانشگاه سه عامل حکومت ها روشنفکران و روحانیت بررسی شده اند کتاب ماجرای جدایی حوزه و دانشگاه تلاشی مقدماتی است تا به ریشه های پندار تعارض علم و دین و علل جدایی حوزه و دانشگاه در بخشی از تاریخ معاصر یعنی از آغاز عصر قاجار تا پایان حکومت پهلوی دست یابدتوضیح مطلب اینکه علم و دین در تکوین و شکل گیری تمدن بشری دو واژه آشنا و دو امر بنیادین و دیرین هستند تا قبل از افول تمدن اسلامی و ظهور پندار تعارض علم و دین ارتباطی تنگاتنگ و تعاضدی عمیق میان علم و دین وجود داشت و جویندگان حقیقت و معنویت و پویندگان طریق دین و دانش نیز اتحاد و بلکه وحدت داشتند این ارتباط به قدری وسیع و عمیق بود که نهادهای علمی و دینی و علمای دین و دانش یکی بودندبه عبارت دیگر تا پیش از افول تمدن اسلامی و ظهور پندار تعارض علم و دین مسجد هم مدرسه بود و هم معبد؛ علما نیز هم معلم و مفسر شریعت بودند و هم محقق و مبیّن طبیعت؛ اما از وقتی ستاره پر فروغ تمدن اسلامی در سراشیب افول قرار گرفت پندار تعارض علم و دین رخ نمود و حوزه و دانشگاه نیز ار هم جدا شدندبه نظر می رسد برای دستیابی به وحدت حوزه و دانشگاه نخست باید علل جدایی آن ها را کشف کرد پس از آشنایی با ریشه های جدایی می توان به راه حلی بنیادی دست یافت و از ثمرات شیرین وحدتی اصولی به صورت پایدار برخوردار شدکتاب ماجرای جدایی حوزه و دانشگاه در دو بخش زیر به زیور طبع آراسته شده استبخش اول نقش عوامل خارجی در جدایی حوزه و دانشگاه؛ فصل اول نقش رنسانس فصل دوم نقش سرمایه داری و استکباربخش دوم نقش عوامل داخلی در جدایی حوزه و دانشگاه؛ فصل سوم نقش حکومت ها فصل چهارم نقش روشنفکری فصل پنجم نقش روحانیت در جدایی حوزه و دانشگاه