کتاب دیلمیان در گستره تاریخ ایران نویسنده پروین ترکمی آذر  ناشر  سمت  دیلمیان از دیرباز در تاریخ ایران به علت برخورداری از شجاعت و مهارتهای جنگی سرآمد بودند آنان در قرن سوم و چهارم هجری توانستند بر مسند قدرت حکومتی ایران و اسلام دست یابند کارآمدی آنان در بخش نظامی موجب تسلط بر قلمرو وسیعی گردید یکی از مهم ترین حکومتهای ایران و ایرانیان در سده های نخستین اسلامی محسوب می شود حکومت آنان حکومت آل  بویه نقطه عطف سیاسی در روابط ایران و بغداد محسوب می شود آنها اولین حکومت ایرانی بودند که توانستند به آمال بسیاری از ایرانیان از جمله یعقوب لیث صفاری و مرداویج زیاری دست یابند موفقیت آنان مرهون حفظ پیوندهای خانوادگی و پایبندی به روش کدخدامنشی بود اتحاد سه برادر بویی و اطاعت از فرد بزرگ تر خانواده عامل قوام و دوام حکومت آل  بویه گردید خاندان بویه مانند هر سلسله دیگری تجربه دوران شکل گیری رسیدن به اوج قدرت و قرار گرفتن در سراشیبی را امتحان کردند