ایضاح الحکمه ج2 ترجمه و شرح بدایه الحکمهجلد شومیز المرحلت الخامست فی الماهیّت و احکامهاو فیها ثمانیت فصول  الفصل الاوّل الماهیّه من حیث هی لیست الّا هی ترجمه و توضیح	21 فصل اول ماهیت از حیث ماهیت بودن چیزی غیر از ماهیت نیست 	21 شرح مطالب	23 الف منشا اشتقاق ماهیت	23 ب تفاوت ماهیت با ذات و حقیقت	23 ج تعاریف یا اصطلاحات ماهیت	24 د چرا ماهیت در جواب ما هو بکار میرود؟	26 الفصل الثانی فی اعتبارات الماهیه و ما یلحق بها من المسائل ترجمه و توضیح	30 فصل دوم اعتبارات ماهیت و مسائل مربوط به آن	30 شرح مطالب	32 الف اعتبارات سه گانه ماهیت	32 ب دو قسم ماهیت بشرط لا	33 ج مقسم اعتبارات ماهیت یا کلی طبیعی	35 اقسام کلی	37 د نحوه وجود کلی طبیعی در خارج	37 ه کلی طبیعی واحد است یا کثیر؟	40 الفصل الثالث فی معنی الذاتی و العرضی ترجمه و توضیح	41 فصل سوم معنای ذاتی و عرضی	41 شرح مطالب	43 الف فرق میان مفاهیم ذاتی و عرضی	43 ب فرق میان محمولات بالضمیمه و من صمیمه خارج محمول 	47 الفصل الرابع فی الجنس و الفصل والنوع و بعض ما یلحق بذلک ترجمه و توضیح	50 فصل چهارم جنس فصل نوع و بعضی از ملحقات آنها	50 شرح مطالب	53 اعتبار بشرط لا و لابشرط در ماده و جنس و صورت و فصل	54 فرق میان ماده و صورت در جواهر و اعراض	56 الفصل الخامس فی بعض احکام الفصل ترجمه و توضیح	60 فصل پنجم بعضی از احکام فصل	60 شرح مطالب	61 الفصل السادس فی النوع و بعض احکامه ترجمه و توضیح	66 فصل ششم نوع و بعضی از احکام آن	66 شرح مطالب	68 الفصل السابع فی الکلی و الجزئی و نحو وجودهما ترجمه و توضیح	69 فصل هفتم کلی و جزئی و نحوه وجود آنها	69 شرح مطالب	70 کلی بودن مستلزم داشتن مصادیق نیست	71  الفصل الثامن فی تمیّز الماهیّات و تشخصها ترجمه و توضیح	74 فصل هشتم تمیّز ماهیات و تشخص آنها	74 شرح مطالب	76 الف ملاکات تمیّز ماهیات	76 ب ملاک تشخص ماهیات	78 المرحلت السادست فی المقولات العشر و هی الاجناس العالیت التی الیها تنتهی انواع الماهیّات و فیها احد عشر فصلاً الفصل الاوّل تقسیم الماهیه الی الجوهر و العرض و عدد المقولات ترجمه و توضیح	84 فصل اول تقسیم ماهیت به جوهر و عرض و تعداد مقولات 	84 شرح مطالب	85 1 حصر همه حقایق امکانی در مقولات دهگانه	87 2 دلیل بر وجود جوهر چیست؟	89 الفصل الثانی فی اقسام الجوهر ترجمه و توضیح	91 فصل دوم اقسام جوهر 	91 شرح مطالب	92 الفصل ثالث فی الجسم ترجمه و توضیح	99 فصل سوم بررسی اقوال درباره جسم	99 نقد و بررسی اقوال 	101 شرح مطالب	102 بحث علمی و فلسفی درباره جسم	104 تتمّت	109 الفصل الرابع  فی اثبات المادّت الاولی و الصورت الجسمیّت ترجمه و توضیح	109 فصل چهارم اثبات ماده اولی و صورت جسمیه	109 شرح مطالب	110 محل نزاع چیست؟	112 دلایل اثبات هیولی	113 برهان قوه و فعل	114 بررسی اشکالات برهان قوه و فعل	115 چند اشکال دیگر	118 تتمّت	121 الفصل الخامس فی اثبات الصور النوعیه ترجمه و توضیح	121 فصل پنجم اثبات صور نوعیّه	121 شرح مطالب	122 الف طرفداران صور نوعیه	124 ب منکران صور نوعیه	125 1ـ منکران نظام علی و معلولی قائلان به اراده گزاف 	125 2ـ طرفداران نظریه مکانیسم	126 3ـ حکمای اشراق	129 بررسی دلایل اثبات صور نوعیه	131 سخنی از امیل بوترو  	135 بحث صور نوعیه بحثی فلسفی یا علمی؟	136  الفصل السادس فی تلازم المادّت و الصورت ترجمه و توضیح	141 فصل ششم تلازم وجودی مادّه و صورت	141 شرح مطالب	142 الفصل السابع فی انّ کلاً من المادّت و الصورت محتاجت الی الاخری ترجمه و توضیح	146 فصل هفتم نیازمندی مادّه و صورت به یکدیگر	146 شرح مطالب	149 الف ـ دلیل احتیاج متقابل ماده و صورت	150 ترکیب ماده و صورت اتحادی است یا انضمامی؟	151 ب ـ ملاک احتیاج صورت به ماده	153 ج ـ ملاک احتیاج ماده به صورت	153 هیولای عالم طبیعت واحد بالعدد است	154 دلائل وجود نفس و العقل	157 النفس و العقل موجودان	157 خاتمت	157 الفصل الثامن دلائل وجود نفس و العقل ترجمه و توضیح	158 فصل هشتم دلایل وجود نفس و عقل 	158 خاتمه	159 شرح مطالب	159 1ـ دلایل وجود نفس مجرد	159 2ـ دلیل جوهر بودن نفس	161 3ـ دلایل وجود عقل	161 4ـ در جوهر تضاد راه ندارد	163 الفصل التاسع فی الکم و انقساماته و خواصه ترجمه و توضیح	166 فصل نهم مقوله کمّ و انقسامات و خواص آن	166 تتمه بحث خواص کم 	167 شرح مطالب	168 1ـ تعریف کم و تقسیم آن به متصل و منفصل	168 2ـ تعریف کم متصل و اقسام آن	170 3ـ تعریف کم منفصل	171 4ـ اعتقاد به خلاء و نفی کم متصل قارّ	173 5ـ خواص و ویژگیهای کم	174 الفصل العاشر فی الکیف ترجمه و توضیح	177 فصل دهم مقوله کیف و اقسام آن 	177 شرح مطالب	179 1ـ تعریف کیف	179 2ـ اقسام کیف	180 3ـ واقعیت محسوسات از نظر علمای جدید	183 الفصل الحادی عشر فی المقولات النسبیّت ترجمه و توضیح	188 فصل یازدهم مقولههای نسبی	188 شرح مطالب	190 1ـ مقوله این و ماهیت مکان	191 2ـ مقوله متی و ماهیت زمان	192 3ـ مقوله وضع	193 4ـ مقوله ملک یا جده 	194 5ـ مقوله اضافه	194 6ـ مقوله فعل و انفعال	197 المرحلت السابعت فی  العلت و المعلول و فیها احد عشر فصلا الفصل الاول فی اثبات العلیّت و المعلولیّت و انّهما فی الوجود ترجمه و توضیح	202 فصل اوّل اثبات علیت و معلولیت و این که آن دو در وجودند	202 شرح مطالب	203 1 اثبات اصل علیت	203 2 علیت از احکام وجود است 	204 مباحثی دیگر پیرامون قانون علیت	205 الفصل الثانی فی انقسامات العلت ترجمه و توضیح	210 فصل دوّم انقسامات علت	210 الفصل الثالث فی وجوب وجود المعلول عند وجود العلّت التامّت ترجمه و توضیح	214 فصل سوّم وجوب وجود معلول نزد وجود علت تامه و وجوب وجود علت نزد وجود معلول	214 شرح مطالب	215 مخالفان اصل جبر علی و معلولی	217 جبر علی و معلولی در معلولهای زمانی	218 قانون جبر حرکت و نیازمندی معلول به علت در بقاء	219 الفصل الرابع قاعدت الواحد ترجمه و توضیح	221 فصل چهارم قاعده الواحد 	221 شرح مطالب	222 1ـ مقصود از واحد