کتاب ترجمان الأطباء و لسان الأباء  کتاب در حاضر دربارهء نام های مترادف گیاهان دارویی است که توسط تقی الدین محمدبن معروف راصد ریاضی دان پزشک مهندس نور شناس و منجم معروف سده دهم قمری و یکی از آخرین دانشمندان شاخص دورهء اسلامی به نگارش در آمده است وی در نابلس دارای منصب قضاوت بود اما بعدها به مقام منجم باشی سلطان سلیم دوم دست یافت تقی الدین  جزو  اطبای  روزگار  خود  نبوده  اما به علت  علاقه  شخصی خود و جهت فراهم آوردن فرهنگنامه ای از نام های  مترادف گیاهان به تدوین وتهیه این کتاب اهتمام ورزیده و ناخواسته مجموعه ای ارزشمند وکاربردی فراهم آورد  که برای پزشکان و کاربران طب کهن بسیار قابل استفاده بوده و آن را در ردیف مواجع و منابع مهم قرار داد