ایضاح الحکمه ج3 ترجمه و شرح بدایه الحکمهجلد شومیز المرحلت التاسعه فی السبق و اللحوق و القدم و الحدوث و فیها ثمانیت فصول الفصل الاوّل فی معنی السبق و اللحوق و اقسامهما و المعیه ترجمه و توضیح	 24 فصل اول معنا و اقسام سبق و لحوق و معنای معیت 	24 شرح مطالب	 27 تعریف تقدم و تاخر	 28 اقسام تقدم و تاخر	 29 یادآوری چند نکته	 30 الفصل الثانی فی ملاک السبق فی اقسامه  ترجمه و توضیح	 33 فصل دوم ملاک سبق در اقسام آن	 33 الفصل الثالث فی القدم و الحدوث و اقسامهما  ترجمه و توضیح	 38 فصل سوم قدم و حدوث و اقسام آن دو	 38 شرح مطالب	 41 تعریف حدوث و قدم 	41 اقسام حدوث و قدم 	41 الف حدوث و قدم حقیقی و اضافی 	41 ب حدوث و قدم زمانی و ذاتی 	41 ج حدوث و قدم دهری 	41  المرحلت العاشرت فی القوّه و الفعل مقدمت 	 51 ترجمه و توضیح	 51 مرحله دهم درباره قوه و فعل است	 51 مقدمه تعریف قوه و فعل 	 51 شرح مطالب	 52 جایگاه بحث قوه در فلسفه	 53 بحث قوه و فعل در نظامهای فلسفی جدید	 55 الفصل الاوّل کل حادث زمانی مسبوق بقوه الوجود  ترجمه و توضیح	 58 فصل اول هر حادث زمانی مسبوق به قوّه وجود است 	 58 شرح مطالب 	61 اثبات وجود قوه و ماهیت آن 	61 وجود ماده اولی و خواص آن	 64 نتایج بحث	 65 اقوال درباره وجود قوّه	 67 الفصل الثانی فی تقسیم التغیر  ترجمه و توضیح	 71 فصل دوم تقسیم تغیر 	71 شرح مطالب	 71 الفصل ثالث فی تحدید الحرکه  ترجمه و توضیح 	76 فصل سوم تعریف حرکت	 76 شرح مطالب	 77 تعریف مشهور حرکت	 77 تعریف ارسطویی حرکت	 80 الفصل الرابع فی انقسام الحرکه الی توسطیه و قطعیه  ترجمه و توضیح	 84 فصل چهارم انقسام حرکت به توسّطیه و قطعیه 	84 شرح مطالب	 85 تعریف حرکت قطعیه و توسطیه	 85 وجود حرکت توسطیه و قطعیه در خارج 	89 الفصل الخامس فی مبدا الحرکت و منتهاها  ترجمه و توضیح	 93 فصل پنجم مبدا و منتهای حرکت 	93 شرح مطالب 	 94 انقسامات حرکت غیر متناهی است	 94 اجزاء و انقسامات حرکت بالقوه است 	96 مبدا و منتهای حرکت 	98 الفصل السادس فی موضوع الحرکت و هو المتحرک الذی یتلبس بها  ترجمه و توضیح	 100 فصل ششم موضوع حرکت	 100 شرح مطالب	 101 مناط نیازمندی حرکت به موضوع	 101 موضوع حرکت چیست؟ 	103 موضوع حرکت واحد است	 105 موضوع حرکت قوه یا فعل محض نیست	 105 الفصل السابع فی فاعل الحرکت و هو المحرک  ترجمه و توضیح	 107 فصل هفتم فاعل حرکت	 107 شرح مطالب	 108 محرک غیر از متحرک است	 108 لزوم متغیر بودن فاعل قریب حرکت	 109 الفصل الثامن فی ارتباط المتغیر بالثابت  ترجمه و توضیح	 113 فصل هشتم ارتباط متغیر به ثابت	 113 شرح مطالب	 114 اشکال درباره ربط ثابت به متغیر	 114 پاسخ به اشکال مزبور	 115 الفصل التاسع فی المسافت التی یقطعها المتحرک بالحرکت  ترجمه و توضیح	 121 فصل نهم مسافت حرکت که متحرک با حرکت آن را در می نوردد 	121 شرح مطالب	 122 اقوال در مورد حرکت در مقوله	 122 الفصل العاشر فی المقولات التی تقع فیها الحرکت  ترجمه و توضیح	 130 فصل دهم مقولاتی که در آن ها حرکت واقع می شود 	130 شرح مطالب	 133 حرکت در این و وضع	 133 حرکت در کم و کیف	 134 مقوله فعل و انفعال	 137 مقوله متی	 137 مقوله اضافه وجده	 138 مقوله جوهر	 138 الفصل الحادی عشر فی تعقیب ما مر فی الفصل السابق  ترجمه و توضیح	 140 فصل یازدهم پیگیری آنچه در فصل قبل گذشت اثبات حرکت جوهری 	 140 شرح مطالب	 144 برهان صدرالمتالهین بر حرکت جوهری 	145 برهان دوم بر اثبات حرکت جوهری	 148 نتایج بحث	 149 حرکت جوهری و حدوث عالم جسمانی	 156 الفصل الثانی عشر فی موضوع الحرکت الجوهریت و فاعلها  ترجمه و توضیح	 160 فصل دوازدهم موضوع و فاعل حرکت جوهری	 160 شرح مطالب	 161 نظریه معروف در باب موضوع حرکت جوهری	 162 یادآوری چند مطلب	 162 ملاک نیازمندی حرکت به موضوع 	164 الفصل الثالث عشر فی الزمان  ترجمه و توضیح	 170 فصل سیزدهم درباره حقیقت زمان	 170 شرح مطالب	 172 اثبات وجود زمان 	173 ماهیت زمان	 173 زمان از دیدگاه فلاسفه جدید اروپا	 177 الفصل الرابع عشر فی السرعت و البطو  ترجمه و توضیح 	182 فصل چهاردهم سرعت و بُطْو حرکت	 182 شرح مطالب	 183 تعریف سرعت و بطو حرکت	 183 علت بطو حرکت چیست؟	 184 تقابل سرعت و بطو	 185 طفره و جهش 	185 الفصل الخامس عشر فی السکون  ترجمه و توضیح	 189 فصل پانزدهم درباره حقیقت سکون 	189 شرح مطالب 	190 الفصل السادس عشر فی انقسامات الحرکت  ترجمه و توضیح	 194 فصل شانزدهم تقسیمات حرکت	 194 شرح مطالب	 195 حرکتهای بالعرض	 195 حرکتهای قسری	 196 خاتمت ترجمه و توضیح	 202 خاتمه قوه یا مبدا فعل و تاثیر 	202 شرح مطالب 	204 فاعل تامّ و فاعل غیر تامّ 	205 المرحلت الحادیت عشر فی العلم و العالم و المعلوم  ترجمه و توضیح	 211 مرحله یازدهم علم وعالم و معلوم 	211 مقدمه 	211 شرح مطالب	 212 جایگاه مباحث علم در فلسفه اولی 	212 دورنمایی از مباحث این مرحله	 214 الفصل الاول فی تعریف العلم و انقسامه الاوّلی  ترجمه و توضیح 	218 فصل اوّل تعریف علم و اولین تقسیم آن	 218 شرح مطالب	 222 اتحاد علم و عالم و معلوم	 222 اتحاد عالم و معلوم در علم حضوری	 233 الفصل الثانی ینقسم العلم الحصولی الی کلی و جزئی  ترجمه و توضیح	 237 فصل دوم انقسام علم حصولی به کلی و جزئی	 237 شرح مطالب 	239 مقصود از جزئی بودن علم چیست؟ 	240 دلایل مجرد بودن علم	 241 پاسخ به شبهات مخالفان 	243 حقیقت احساس تخیل و تعقل	 245 عوالم سه گانه وجود امکانی	 246 نحوه تعلق علم به امور مادی	 247 الفصل الثالث ینقسم العلم انقساماً آخر الی کلی و جزئی  ترجمه و توضیح	 250 فصل سوم تقسیم دیگر علم به کلی و جزئی	 250 شرح مطالب	 251  الفصل الرابع فی انواع التعقّل  ترجمه و توضیح 	253 فصل چهارم  انواع تعقل	 253 الفصل الخامس فی مراتب العقل  ترجمه و توضیح	 255 فصل پنجم مراتب عقل 	255 الفصل السادس فی مفیض هذه الصور العلمیت  ترجمه و توضیح 	258 فصل ششم افاضه کننده صور علمیه	 258 شرح مطالب	 259 ا