کتاب حی بن یقطان و سلامان و ابسال نویسنده سید ضیاءالدین سجادی ناشر سروش چاپ دوم 1382 حی بن یقظان و سلامان و ابسال  نویسنده سید ضیاءالدین سجادی ناشر سروش   این کتاب محصول پژوهشی تطبیقی است در دو قصه کهن قصه حی بن یقظان و قصه سلامان و ابسال به روایت راویان بزرگ آن در زبان و ادب فارسی و عربی و جامع ترین تحقیق به زبان فارسی است که درباره اصل و ماخذ دو قصه و تجزیه  و  تحلیل و تاویل آنها و نیز تطبیق اجزای مختلف و قصه های فرعی با سایر داستان ها و روایات ملل و اقوام انجام یافته است  ضیاءالدین سجادی 1298ـ1375 خود گفته است که موضوع اصلی این تالیف تحقیق و بحث درباره قصه سلامان و ابسال است؛ قصه ای رمزی و تمثیلی فلسفی و عرفانی که ریشه یونانی دارد و بعضی همانندی نیز برای آن از داستان های قبایل عرب نقل کرده اندولی به سبب همانندی و هم بستگی این دو داستان ناچاریم به قصه حی بن یقظان نیز بپردازیم قصه ای تمثیلی و عرفانی و بسیار پیچیده و رمزی که نخستین بار ابن سینا آن را نوشته است  نویسنده کتاب در مقدمه سیر آشنایی با قصه حي بن یقظان و تحقیقات خود در این زمینه را به تفصیل توضیح داده است در بخشی از این نوشتار چنین می خوانیم در دوران دانشجویى با مطالعه کتاب جامى  تألیف مرحوم علی اصغر حکمت مثنوى سلامان و ابسال جامى را که دومین مثنوى هفت اورنگ اوست شناختم در آن کتاب با اشاره به اصل قصه در کتاب اشارات ابوعلى سینا و شرح خواجه نصیر این قصه به اختصار نقل شده و در حواشى از ترجمه انگلیسى آن به قلم فیتز جرالد نیز از ترجمه حنین بن اسحاق از یونانى نام برده و ابیاتى از مثنوى جامى برگزیده و در متن کتاب آورده است همچنین اسرار حکمة المشرقیه در حالات حى بن یقظان از ابن طفیل اندلسى جزء مآخذ قابل مطالعه آمده و به سلامان و ابسال با تصحیح و مقدمه مرحوم غلامرضا رشید یاسمى نیز اشاره کرده است  وی موضوع اصلی تألیف این کتاب را قصه سلامان و ابسال دانسته است؛ ولی از آنجا که بین آن و قصه حي بن یقظان همانندی بسیاری وجود دارد در بخش اول تألیفش به قصه حي بن یقظان پرداخته است پیش از بحث و گفتگو در باب قصه سلامان و ابسال موضوع اصلى این تألیف ناچاریم از قصه حىّ بن یقظان به اختصار سخن گوییم؛ زیرا همانندى و همبستگى این دو بسیار است و بعضى مانند ابوعلى سینا هر دو قصّه را نوشته اند و مصنّفان قصه حىّ بن یقظان هم به سلامان و ابسال اشارت کرده اند؛ پس حىّ بن یقظان بخش اول تألیف ماست