کتاب از لنین تا گورباچف نویسندهرابرت ماسیدیوید شوببرترام ولف ناشرهفته ترجمهمحمود طلوعیچاپ اول 1367 گورباچف یک اصول گرای رفرمیزم بود مارکسیستی که نه بدنبال تجدید نظر طلبی در تفکر مارکسیسم و ضربه زدن بدان بلکه دنبال راهی بود که با حفظ ماهیت ایدئولوژیک مارکسیسم لنینیسم اقتصاد ضعیف شده کشور را که در نتیجه رقابت تسلحیاتی با بلوک غرب حاصل شده بود را نجات و این ساختار را توانمند نماید لنین؛ بنیانگذار اتحاد جماهیر شوروی در 22 آوریل سال 1870 در شهر اولیانوفسک در خانواده ای مرفه و تحصیلکرده چشم به جهان گشود برادر بزرگ تر لنین در سال 1887 به جرم شرکت در توطئه ای برای ترور تزار الکساندر سوم دستگیر و اعدام شد گفته اند که اعدام برادر بر لنین جوان تاثیر عمیقی گذاشت لنین در سال 1893 به شهر سن پترزبورگ مهاجرت کرد که آن زمان مرکز افکار چپ در روسیه بود لنین در این شهر بود که با دوستانش که بعدها پایه گذار اتحاد شوروی شدند آشنا شد کسانی مانند تروتسکی و گئورگی پلخانف او در مطبوعات چپ به تبلیغ ضرورت انقلاب کارگری در روسیه پرداختانقلاب روسیه در 1917 به پیروزی رسید و لنین اولین رهبر اتحاد جماهیر شوروی بود هرچند بیماری و ترور نافرجام او در سال های اخیر عملااو را از صحنه کنار زده بود و همه کاره دولت نوپای شوروی ژوزف استالین دومین رهبر اتحاد جماهیر شوروی بود  میخائیل گورباچف در خانواده ای روسی ـ اکراینی در سال 1931 متولد شد او آخرین رهبر شوروی بود که از سال 1985 تا 1991 این سمت را به عهده داشت گورباچف پس از مرگ کنستانتین چرننکو در 11 مارس 1985 و در حالی که 54 سال داشت به عنوان دبیرکل حزب کمونیست انتخاب شد گورباچف در سال 1988 اعلام کرد که اتحاد شوروی دیگر از دکترین برژنف ـ حمایت و اتحاد از کمونیست ها در بلوک شرق ـ پیروی نمی کند و ملل بلوک شرق آزادی تصمیم گرفتن در مسائل خارجی را دارند این موضوع را می توان از بزرگ ترین اصلاحات گورباچف در سیاست خارجی دانست قطع دکترین برژنف در سال 1989 باعث سرنگونی تمامی دولت های کمونیست شداو تلاش کرد کمونیسم را با دموکراسی و اصلاحات سیاسی نجات دهد اصلاحات سیاسی و اقتصادی او ناموفق بود و باعث شد اتحاد جماهیر شوروی در سطوح بالای خود هم دچار تنش های شدید و اختلافات اساسی شود هرچند اصلاحات گورباچف باعث پایان جنگ سرد و رقابت تسلیحاتی آمریکا و شوروی شد اما نقش یگانه و منحصر به فرد حزب کمونیست را هم پایان داد و سرانجام باعث فروپاشی شوروی شد گورباچف در سال 1990 جایزه صلح نوبل را دریافت کرده است