کتاب طبیعت و چرخه معرفتی نفس پدیده های طبیعی و تشبیه های معرفتی در قرآن اثر محمّدصادق ماندگار انتشارات آیت اشراق این کتاب تحقیقی درباره ابعاد علمی قرآن کریم به خصوص علوم طبیعی مانند جغرافیا و زمین شناسی است نویسنده بر آن است که به کمک علم جغرافیا و زمین شناسی و با استناد به آیات قرآن کریم طرح هایی برای سیر نفسانی آدمی شبیه سازی کند مهمترین پرسشهای این تحقیق به این شرح است آیا در قرآن به آیاتی برمی خوریم که با پدیده های طبیعی شروع شوند و با کنشهای انسانی خاتمه یابند؟ چرا قرآن به پدیده های طبیعی مانند طور سینا و زیتون و سوگند میخورد؟ آیا میتوان به قوت چرخه طبیعی هیدرولوژی آب و استخراج آیات در مورد آب به کمک تمثیل تشبیه و تعمیم به طرح درونی از سیر نفسانی بحث معرفتی رسید و به شناخت انسان کمک کرد؟ نویسنده با استناد به مهمترین منابع علمی کتب علم جغرافی و زمین شناسی و منابع معرفتی کتب فلسفی و عرفانی و منابع دینی کتب تفسیری و حدیثی توانسته به خوبی از عهده این مبحث علمی و فنی برآید و این گونه نتیجه گیری نماید در قرآن قوانین علمی فراوانی دیده میشود به عنوان نمونه در سوره انبیاء آیه 30 هم به نظریه تکتونیک صفحه ای هم به آب و هم به ایمان اشاره کرده است تکتوتیک صفحه ای وضعیت مکانیکی حرکت قاره های می باشد آب منشاء حیات است و ایمان زیربنای پرورش نفس آدمی چرخه طبیعی آب در چند فرایند تبخیر تراکم انتقال بارش و وصل به آبریز به انجام می رسد و سرانجام به مبدا اصلی خود یعنی اقیانوس برمی گردد و این همان حلقه معرفتی انا للّه و انا الیه راجعون می باشد