کتاب نظام معرفتی فقاهت نوشته محمد تقی اکبر نژاد نشر دارالفکر وفقاهت و تمدن اسلامی  کتاب نظام معرفتی فقاهت به قلم محمدتقی اکبرنژاد در دو بخش مراحل معرفتی انسان یعنی علم و شک را مورد مطالعه و بررسی قرار می دهد  بخش اول این کتاب علم از دو فصل تشکیل شده که شامل یک بحث کبروی و یک بحث صغروی است فصل اول دربارۀ معیار حجیت معرفت و حجیت قوی ترین معرفت ممکن نوعی است نویسنده در فصل اول می کوشد به این پرسش پاسخ دهد که چه ترازی از معرفت در عالم ماده می تواند معیار رد و قبول و شاخص حرکت شما باشد آیا شما باید منتظر معرفت های قطعی باشید یا معرفت های پایین دستی نیز می تواند ملاک تصدیق قرار گیرد در فصل دوم از طرق و ادلۀ تحصیل قوی ترین معرفت ممکن نوعی سخن می رود پس از اثبات تراز معرفت مشروع در فصل اول در این فصل طرق تحصیل آن بررسی می شود که بحثی صغروی است  بخش دوم شک نیز در سه فصل تکوین یافته است فصل اول دربارۀ شک منجر به خوف است و در آن از ضرورت احتیاط عند الخوف بحث می شود فصل دوم شک محض را بررسی می کند این فصل نشان می دهد که اگر مجموع احتمال و محتمل به اندازه ای نباشد که بذر خوف را در دل بپاشد شک محض به منصۀ ظهور می رسد که هیچ گونه دلالتی ندارد و چیزی با آن ثابت نمی شود در این صورت نوبت به برائت و استصحاب و تخییر می رسد  وقتی اثبات چیزی دلیل می خواهد پس شک نمی تواند حکمی را بر ذمه مکلف بیاورد اگر تغییر دلیل می خواهد پس نباید به صرف احتمال از دلیل موجود دست کشید و این چیزی جز استصحاب نیست اگر بدون دلیل نمی توان چیزی را بر چیزی ترجیح داد پس چاره ای جز تخییر نیست  در بخشی از کتاب نظام معرفتی فقاهت می خوانیم  تنوع نیازهای انسان ها و ناتوانی در برآوردن همۀ آن ها او را به زندگی اجتماعی وادار کرده است زندگی اجتماعی به معنای تقسیم کارها و تبادل خدمات میان انسان هاست و نیازمند اطلاعات و مهارت هایی ویژه است که از عهدۀ تک تک انسان ها بیرون است بدین رو اعضای آن ها بالاضطرار در اطلاعات و مهارت های مذکور به همدیگر اعتماد می کنند مثلا ما به شخص مکانیک در اطلاعات و مهارت هایش اعتماد می کنیم؛ یعنی می پذیریم که او دارای مهارت ها و اطلاعات لازم برای مکانیکی است  همچنین  حاضریم بدن خود را به جراح  بسپاریم که ما را جراحی کند به دانشمند لغوی در کشف موضوع له الفاظ اعتماد می کنیم و بنابراین یکی از مهم ترین و کلیدی ترین راه های کشف واقع و رفع نیازها رجوع به خُبره است حجیت و مشروعیت قول خبره از همین اضطرار تکوینی به دست می آید حضرات انبیا و ائمه ع نیز مانند سایر انسان ها تابع ارادۀ تکوینی پروردگار متعال بوده در امور مختلف به متخصص مراجعه می کردند  رجوع به خُبره از طرق فهم و کشف دین است قاطبۀ مردم احکام شرعی را از فقها می گیرند و به واسطۀ ایشان احکام را کشف می کنند فقها نیز در لغت و ادبیات به خبره رجوع می کنند و در شناخت ماهیت اشیا و موضوع احکام شرعی با اهل فن رایزنی می کنند مثلا فقیه بدون شناخت دقیق از بیماری ایدز نمی تواند حکم به جواز فسخ عقد ازدواج با شخص مبتلا به ایدز بدهد  هدف از رجوع به اهل فن به دست آوردن عالی ترین معرفت ممکن نوعی در عرصه ای است که ما خود قدرت ورود به آن را نداریم خبره از این نظر شبیه مخبر است و همچون او نیز اطلاعاتی در اختیار ما قرار می دهد که خود ما از تحصیل آن عاجزیم با این تفاوت که در خُبرویت جنبۀ تخصص و مهارت افراد مورد نظر است ولی در خبر انتقال دانسته ها