کتاب صلح امام حسن پرشکوه ترین نرمش قهرمانانه ی تاریخ به روایت سید علی خامنه ای معرفی کتاب این کتاب از معدود آثار تحلیلی و تفصیلی است که درباره زندگانی امام حسن مجتبیع موقعیت سیاسی او و شرایط صلح امام با معاویه سخن گفته است این اثر به همّت حضرت آیت الله العظمی خامنه ای به فارسی ترجمه و توسط انتشارات انقلاب اسلامی منتشر شده است  این کتاب در زمره متقن ترین کتب تاریخی در موضوع خود است و مولف در آن به موضوعاتی پرداخته که در کتب مشابه به آنها کمتر توجه شده است منابع پژوهشی این اثر نیز قریب به صد منبع معتبر و ارزشمند است کتاب فراهم آمده فکری منظم مبتکر و قوی است هماهنگی و پیوستگی اش آن را به صورت جویباری سرشار و لبریز از اندوخته های عقلی و نقلی درآورده و به واحدهایی به هم پیوسته و به نهایت غنی و کامل از همه جهاتی که با موضوع متناسب است و موجب ارزش تمام همانند ساخته است پیراستگی اش همراه با جامعیت و روشنی اش همراه با عمق و نقد تحلیلی اش نقطه مرکزی این ممیزات است  مولف بیش از آنکه به نقل گزارش های تاریخی بپردازد به بیان و تحلیل اوضاع و شرایط از نگاه خود پرداخته است اما با این حال از ارجاع به منابع و استناد به آنها غفلت نکرده و به منابع مختلفی در متن و پاورقی توجه داده است که این منابع همان مصادر دست اول تاریخی هستند  کتاب با گفتاری نسبتاً مفصل از علامه عبدالحسن شرف الدین رهبر شیعیان لبنان در نیمه دوم قرن گذشته هجری قمری و پیشگفتار کوتاه نویسنده درباره تحقیق و کتابش آغاز می شود و پس از پرداختی کوتاه به زندگی نامه و سیره و سیمای حضرت امام حسن علیه السّلام به سراغ محور اصلی بحث یعنی زندگی سیاسی پرفراز و نشیب ایشان می رود در بخش های دوم و سوم که پیکره اصلی تحقیق را شکل می دهند سخن از موقعیت سیاسی ویژه آن روزگار و چرایی و چگونگی صلح و پیامدهای آن است؛ نویسنده با نگاهی ژرف به تحلیل داده های تاریخی و مدارک و اسناد معتبر پرداخته و تصویر روشن و منسجمی از موضوع ارائه نموده است در بخش پایانی نیز مقایسه ای کوتاه و فشرده میان شرایط زمانه امام حسن با روزگار امام حسین علیهما السلام صورت گرفته است  صُلحُ الحَسَنع کتابی به زبان عری درباره صلح امام حسنع نوشته شیخ راضی آل یاسین پژوهش گر و عالم شیعه متوفای 1372ق این کتاب از معدود آثار تحلیلی و تفصیلی است که در سه بخش درباره زندگانی امام حسن مجتبیع موقعیت سیاسی او و شرایط صلح امام با معاویه سخن گفته است آیت الله سید علی خامنه ای این اثر را در سال 1348ش به نام صلح امام حسنع پرشکوه ترین نرمش قهرمانانه تاریخ به زبان فارسی ترجمه کرده است درباره مولف نوشتار اصلی راضی آل یاسین شیخ راضی آل یاسین فرزند شیخ عبدالحسین بن شیخ باقر از علما و محققان و مورخان نجف است که در سال 1314 ق متولد شد و در 15 ذی القعده سال 1372ق درگذشت وی پیش از آن افزون بر دیوان کتابی نیز با عنوان تاریخ الکاظمیه فی القدیم و الحدیث و کتابی با عنوان اوج البلاغت در خطبه های امام حسنع و امام حسینع تالیف کرده بود1 ویژگی کتاب این کتاب از قریب به صد منبع معتبر و ارزشمند استفاده کرده و مولف در آن به موضوعاتی پرداخته که در کتب مشابه به آن ها کمتر توجه شده و موضوع صلح امام حسنع و علت و عوامل آن را به خوبی بیان می کند2 روش تالیف مولف بیش از آن که به نقل گزارش های تاریخی بپردازد به بیان و تحلیل اوضاع و شرایط از نگاه خود پرداخته است اما با این حال از ارجاع به منابع و استناد به آنها غفلت نکرده و به منابع مختلفی در متن و پاورقی توجه داده است که این منابع همان مصادر دست اول تاریخی هستند3 محتوا ترجمه کتاب صلح امام حسن توسط آیت الله خامنه ای کتاب دارای سه قسمت است که در قسمت نخست شرح حال کوتاهی از زندگی امام مجتبیع ارائه داده و در قسمت دوم به موضوع بیعت با آن حضرت و وضعیت سپاه می پردازد قسمت آخر و اصلی کتاب بررسی قرارداد صلح و عوامل آن بحث می کند  بخش اول امام حسن بن علیع  بخش دوم موقعیت سیاسی  بخش سوم صلح در خاتمه کتاب نیز گزارشی از مقایسه شرایط صلح امام حسنع و قیام امام حسینع به لحاظ دوستان و یاران و به لحاظ دشمنان ارائه شده است4 ترجمه این کتاب در سال 1348ش توسط آیت الله خامنه ای با عنوان صلح امام حسن پرشکوه ترین نرمش قهرمانانه تاریخ به فارسی ترجمه شد5 وی در مقدمه کتاب انگیزه خویش را این گونه بیان می کند پیش از این که به ترجمه این کتاب بپردازم مدت ها در فکر تهیه نوشته ای در تحلیل موضوع صلح امام حسن بودم و حتی پاره ای یادداشت های لازم نیز گرد آورده بودم؛ ولی سپس امتیازات فراوان این کتاب مرا از فکر نخستین بازداشت و به ترجمه این اثر ارزشمند وادار کرد مگر که جامعه فارسی زبان نیز چون من از مطالعه آن بهره گیرد و هم برای اولین بار درباره این موضوع بسی با اهمیت کتابی از همه رو جامع در معرض افکار جویندگان و محققان قرار گیرد6 این کتاب در زمره متقن ترین کتب تاریخی در موضوع خود است و مولف در آن به موضوعاتی پرداخته که در کتب مشابه به آنها کمتر توجه شده است منابع پژوهشی این اثر نیز قریب به صد منبع معتبر و ارزشمند است کتاب فراهم آمده فکری منظم مبتکر و قوی است هماهنگی و پیوستگی اش آن را به صورت جویباری سرشار و لبریز از اندوخته های عقلی و نقلی درآورده و به واحدهایی به هم پیوسته و به نهایت غنی و کامل از همه جهاتی که با موضوع متناسب است و موجب ارزش تمام همانند ساخته است پیراستگی اش همراه با جامعیت و روشنی اش همراه با عمق و نقد تحلیلی اش نقطه مرکزی این ممیزات است این کتاب در سال 1348 شمسی توسط حضرت آیت الله العظمی خامنه ایمدّظلّه العالی با عنوان صلح امام حسن پرشکوه ترین نرمش قهرمانانه تاریخ به فارسی ترجمه شد معظّمٌ له در مقدمه کتاب انگیزه خویش را این گونه بیان می کند اینک که با فراهم آمدن ترجمه این کتاب پر ارزش و نامی جامع ترین و مستدلترین کتاب درباره صلح امام حسن در اختیار فارسی زبانان قرار می گیرداین