کتاب سبک شناسی شعر سیروس شمیسا نشر میترا  فروشگاه حاتمی چکیده کتاب کتاب سبک شناسی شعر در نه فصل نوشته شده است در فصل اول توضیحی راجع به مفهوم سبک و سبک شناسی در ادبیات داده شده بعد سبک های شعر فارسی را به ترتیب پدید آمدنشان توضیح داده که از سبک خراسانی شروع می شود و با سبک نو تمام متن روانی دارد و برای خوندن این کتاب لازم نیست که اطلاعات ادبی بالایی داشته باشید مباحث را از ابتدا به صورت کاملا ساده و روان شروع می کند و راجع به هر سبک توضیحات کامل می دهد همراه مثال  بخشی از متن کتاب  سبک عراقی از اوایل قرن هفتم تا اوایل قرن دهم به مدت 300سال در زمان مغولان و ایلخانان مغول و تیموریان سبک ادبیات فارسی بود مختصات آن عبارت است  1 به لحاظ زبان چهارچوب همان چارچوب فارسی قدیم یعنی زبان سبک خراسانی هم که در آن مانده است به لحاظ بسامد با دوره ی قدیم متفاوت است می توان گفت که زبان از دیدگاه خواننده امروزی مأنوس تر است لغات فارسی اصیل قدیم کم شده و به جای آن لغات عربی جایگزین شده است مختصات آوایی کهن از قبیل تشدید مخفف و تخفیف مشدد و تغییر در هیأت کلمات به ضرورت خیلی کم می شود می اندک اندک جای همی را می گیرد در به جای اندر در حال جایگزین شدن  است استعمال تقریبا نادر است و همین طور واژه های ایدون و ایدر و ابا و ابر  بسیار کم به کار می رود می توان گفت که زبان سبک عراقی مابین زبان کهن خراسانی و زبان جدید سبک هندی به بعد است عمده توجه سبک شناس در زبان عراقی باید روی مختصات جدید باشد نه مختصات سبک خراسانی که با تغییر بسامد در این سبک هم مرسوم است 2 از نظر فکری اگر شعری عاشقانه باشد دیگر مقام معشوق پست نیست بلکه چنان والاست که قابل اشتباه با معبود است و اگر  عرفانی باشد عرفانی است که دیگر از شرع و پند و اندرز و اخلاق دور شده است و حتی مسائلی به آن افزوده شده که در عبارات مشایخ قدیم سابقه نداشته است مسائل مهم عرفانی مطرح در شعر این دوره عبارت است از وحدت وجود تفوق عشق بر عقل استناد به حدیث استناد به حدیث اما در کنار ان ها حمله به زاهد و صوفی هم مرسوم است بدین ترتیب ادبیات این دوره بر خلاف ادبیات سبک خراسانی ادبیاتی است درونگرا عشق گرا محزون و غیر رئالیستی که بیش از آن که به آفاق نظر داشته باشد به انفس نظر دارد مروری بر فصل های کتاب سبک شناسی شعر فصل نخست این کتاب مقدمه ای در بردارنده توضیحاتی راحع به تاریخچه شعر پارسی در ایران و ذکر نمونه هایی از شعر ایرانی در دوران ساسانی و پیش از آن می باشد این فصل با وجود کوتاه بودن اما اطلاعات جالبی در باب شعر ایرانی در دوران باستان دارد در فصل دوم به تفصیل درباب شعر خراسانی سخن به میان آمده است این سبک از شعر در دوره طاهریان و صفاریان و سپس سامانیان به اوج خود رسید همچنین در عصر غزنویان و سلجوقیان نیز مورد استفاده بود شاعران به نام و مشهور این سبک نیز در همین فصل مورد گزارش نویسنده قرار گرفته اند فصل سوم منحصرا به شعر در قرن ششم پرداخته است این فصل با موضوع علل تغییر سبک خراسانی در این قرن و همچنین ادامه دهندگان سبک خراسانی آغاز می شود سپس گستره سبک ها عراقی و آذربایجانی در قرن ذکر شده مورد پژوهش قرار گرفته است همچنین شعر شعرای بزرگی چون خاقانی و سنایی نیز مورد بررسی نویسنده قرار گرفته است فصل چهارم مختص به سبک عراقی است در این سبک که به لحاظ تاریخی در سال های پس از حمله مغول به رشد و اوج خود رسید شاعرانی بزرگ چون حافظ و سعدی فعالیت کردند این زمان دوران اعتلای شعر و ادب فارسی است فصل پنجم و ششم در باب سبک هندی می باشد ساختار شعر سبک هندی و معروف ترین شعرای این سبک از دیگر مباحث مطرح شده در این دو فصل می باشند فصل هفتم به دوره بازگشت موسوم گردیده است فی الواقع پس از قرن هشت و نه هجری شعر فارسی دچار رکود گردید اما یک قرن بعد به آرامی شعرای فارسی زبان در بستر شعر فارسی پرورش یافتند بازه زمانی این دوره تا زمان قاجار و حتی پهلوی نیز ادامه دارد و شعرایی نه به شهرت و اعتبار شعرای سده های ۴ تا ۹ هجری بزرگ در این دوران عرض اندام کردند فصل هشتم کتاب نیز منحضرا به سبک شعر نو در دوران معاصر پرداخته است مردمی شدن ادبیات و رهایی از تکلفات ادبی سنگین نوگرایی و پرهیز از شعر سنتی سیر تحول موضوعات شعری به وقایع سیاسی و اجتماعی روز و از مباحث مهمی است که در این فصل مورد بحث و گفتگو و تحلیل توسط نویسنده و پژوهشگر بزرگ این کتاب قرار گرفته است مطالعه کتاب سبک شناسی شعر اثر سیروس شمیسا را به پژوهشگران محققان و علاقمندان به شعر و ادب پارسی و زبان شناسی پیشنهاد می کنیم