تعارض دعاوی ادیان  سنت های بزرگ دينی جهان همگی دو ادعای مهم حقانيت و نجات بخشی انحصاری را داشته اند وجه غالب اين سنت ها اين بوده كه تنها يك دين حق وجود دارد و تنها همان دين نجات بخش است اما كساني اين ديدگاه را كه انحصار گرايی خوانده مي شود با توجه به وضعيت اديان و متدينان عادلانه و عاقلانه ندانسته اند و تلاش كرده اند با حل تعارض ظاهری دعاوی اديان حقانيت و نجات بخشی را برای اديان مختلف قائل شوند دسته سومی راه ميانه ای را پيموده در حالی كه حقانيت يا حقانيت كامل تر را منحصر در يك دين ديده اند راه رستگاری را به گونه ای پيموده اند كه رستگاري همه انسان ها ممكن باشد نوشتار حاضر به معرفی و بررسی برخی از مهم ترين ديدگاه ها در اين زمينه می پردازد