کتاب کمدی الهی 3جلدی کمدی الهی به ایتالیایی Divina Commedia سه گانه ای ست به شعر که دانته آلیگیری شاعر و نویسنده ایتالیایی نوشتن آن را در سال ۱۳۰۸ میلادی آغاز کرد و تا زمان مرگش در سال ۱۳۲۱ میلادی کامل کرد این کتاب از زبان اول شخص است و دانته در این کتاب سفر خیالی خود را به دوزخ برزخ و بهشت تعریف می کند کمدی الهی یکی از نخستین کتاب های ادبیات ایتالیا است و از بزرگ ترین آثار در ادبیات جهان به شمار می آید این کتاب کمک کرد تا زبان توسکانی و شیوهٔ نوشتاری آن به استانداردی برای زبان ایتالیایی تبدیل شود به نظر می رسد این کتاب تأثیر زیادی از کتاب ارداویراف نامه داشته است چرا که هماهنگی زیادی بین این دو کتاب وجود دارد؛۱ و کمدی الهی پس از این کتاب زرتشتی نوشته شده استاین کتاب در ابتدا کمدی به ایتالیایی Commeda نام داشت و بعدها جیووانی بوکاچیو نویسنده هم عصر دانته واژهٔ الهی را به آن افزود و نام کمدی الهی برای نخستین بار در چاپ و نیز به سال ۱۵۵۵ بر جلد این کتاب ظاهر شد  در سفر دانته به دنیای پس از مرگ دو راهنما او را همراهی می کنند؛ در دوزخ و برزخ راهنمای او ویرژیل شاعر رومی است که چند سده پیش از دانته زندگی می کرده و در بهشت راهنمای او بئاتریس پورتیناری است که دانته او را دوست می داشته و در کتاب زندگانی نو به شرح عشق خود به او پرداخته است البته در برخی منابع ذکر شده که بئاتریس همانند ویرژیل که سمبل عقل و منطق بشری است جنبهٔ سمبلیک داشته و مظهر عشق و فروغ الهی است؛ و اشاره دانته به عشق زمینی خود در کتابی با مضمون خدا و فروغ و حد اعلای کمال بعید به نظر می رسد به نقل از شجاع الدین شفا  دانته در این کتاب از مراحل مختلف دوزخ برزخ و بهشت می گذرد و در این مراحل با شخصیت های مختلف تاریخی برخورد می کند تا عاقبت در آخرین مرحله بهشت به دیدار خدا می رسد  دانته در طبقه اول دوزخش اشخاصی مانند بوعلی سینا و صلاح الدین ایوبی را ملاقات می کند و هم چنین بزرگانی چون ارسطو و هومر که در نوع خود تجربه ای بی نظیر به حساب می آید