اسپند یا اسفند ممتاز اثرات دارویی و طرز استعمال  ۱اثر خواب آور  از دانه های گیاه اسپند که به شکل خوراکی مصرف می شود می توان به عنوان داروی خواب آور استفاده نمود  ۲ ضد کرم  دانه های اسپند را برای از بین بردن کرم های انگلی روده مستقیماً می توان خورد   ۳ ضد عفونی کننده  از قدیم الایام به طور سنتی از دود دانه های اسپند برای درمان ماندن از بلایای طبیعی استفاده می شده است ولی بعداً مشخص شد که این دوده از بین برنده میکروب های بیماری زا است  از دیدگاه حکمای طب سنتی ایران ضد انگل و خواب آور است مدر حیضخون عادت ماهانه می باشد لطیف و جالی سینه و شش از رطوبت لزج است سستی کمر که از شهوت رانی زیاد باشد را درمان می کند از احتلام انزال منی شبانه جلوگیری می نماید مخدر است به عنوان تب بر و برای درد معده تجویز می شود انواع کرم نواری روده را از بین می برد بادهای روده را تحلیل می برد ترشح شیر را افزایش می دهد مدر است مسهل سودا و بلغم غلیظ می باشد بدن را گرم می کند برای استسفا و یرقان مفید است  آشامیدن آن جهت درمان صرع و فالج و جنون و سینان و سایر امراض بارد دماغی مفید است  سایر موارد استفاده از اسفند در طب سنتی  ۱ اگر کسی که مبتلا به سیاتیک است پانزده شب هر شب ۵ تا ۷ گرم از آن را بکوبد و بخورد سیاتیک را شفا می دهد  ۲ اسفند را با تخم کتان مساوی بکوبید و با عسل مخلوط کنید و هر بار کمی بخورید برای تنگی نفس بسیار مفید است  ۳ هر روز به قدر یک قاشق چایخوری از آن را بخیسانید بعد از آب درآورده بخورید خون را تصفیه می کند لینت می دهد  ۴ هر روز صبح ناشتا یک قاشق چایخوری آن را با مقداری خاکشیر مخلوط کرده و در دهان بریزید و بدون اینکه دندان روی آن گذاشته شود بخورید سلس البون بی اختیاری ادرار را درمان می کند  ۵ ۴۵گرم از آن را با ۱۵ کیلوگرم آب انگور بجوشانید آنقدر که ۴۳ آب تبخیر شود و ۴۱ باقی بماند و تا یک ماه هر روز یک فنجان از آن را بخورید برای رفع سردرد مزمن و صرع بسیار مفید است و اگر زنی که یک بار حامله شده و دیگر حامله نمی شود سه روز متوالی از آن بخورد مجددا حامله می شود  ۶ بخور آن برای تسکین درد دندان نافع است طرز استفاده هر شب موقع خواب یک قاشق چایخوری از آن را در دهان بریزید و بدون آن که دندان روی آن گذاشته شود با آب گرم میل کنید بمدت یک هفته تذکر برای گرم مزاجان مضر است و سردرد و حتی استفراغ و دل بهم خوردگی ایجاد می کند و مصلح آن رب میوه های ترش  سکنجبین  سایر ترشی ها می باشندمقدار خوراک اسفند از ۱۰  ۵ گرم است و جانشین بدل آن از نظر خواص تخم سداب است