کتاب بازشناسی و نقد تصوف اثر علیرضا ذکاوتی قراگزلو کتاب بازشناسی و نقد تصوف نوشته دکتر علیرضا ذکاوتی قراگزلو است که در آن نویسنده تلاش کرده وجوه مختلف تصوف را مورد ارزیابی و نقد قرار دهد در بخشی از کتاب می خوانید پدیده تصوف و ادبیات صوفیانه از قابل مطالعه ترین آثار فرهنگ و تمدن اسلام و ایران است مطالعه علمی تصوف با همه کوشش هایی که تاکنون در این مورد به عمل آمده هنوز به مراحل نهایی نرسیده؛ یعنی نمی توان به طورقطع و یقین و به طورکلی درباره آن سخن گفت اظهارنظرها نسبت به موارد خاص دقیق تر است این سخن را در مورد دیگر مظاهر تمدن و فرهنگ ما می توان تکرار نمود؛ جز این که در باب تصوف چون موضوع آن پیچیده و ادبیات آن وسیع است دشواری فزون تر استردیه هایی که نویسندگان مذهبی اعم از سنی و شیعه راجع به تصوف نگاشته اند بدیهی است که از شائبه تعصب و یک جانبه نگری خالی نیست متقابلا گروه هایی تصوف را امر درونی و معنوی تلقی کرده آن را منافی با این یا آن مذهب نمی انگارند؛ بلکه ازلحاظ تربیت روحی و اخلاقی ارزش تعلیماتی آن را چنان والا می دانند که حتی به درد زندگی امروزه نیز می خورد جمعی نیز تصوف و فکر صوفیانه را علت اساسی عقب ماندگی اجتماعی و تاریخی می پندارند و دربست آن را محکوم می نمایند بعضی از دیدگاه روان شناسانه تصوف را ناشی از روحیه درون گرایانه و درنتیجه تصعید و تصفیه غرایز آدمی و درواقع نوعی جهان بینی هنرمندانه می شمارند