ابوسعید ابوالخیر عارف بزرگ و چهره  ی درخشان ادبیات عرفانی ایران  از آن مردانی است که در مرزهای حقیقت و افسانه بخش عظیمی از جریان شعر و عرفان سرزمین ما را به خود اختصاص داده است از یک سوی در کنار عطار و سنایی و مولوی و حافظ در جمع شاعران عارف و صدر ترانه گویان و رباعی سرایان ادبیات صوفیانه همواره حضور دارد و از سوی دیگر در قلمرو تجارب روحانی ارباب سلوک در شمار حلاج و بایزید و ابوالحسن خرقانی و جنید و شبلی قرار می گیرد تصوف ابوسعید تصوفی است روشن و خوشبین و امیدوار در مرکز تعالیم او جایی برای بدبینی و نفی زندگی وجود ندارد و همواره ناظر به جانب روشن زندگی است وی در روان شناسی انسان به این نتیجه رسیده است که اساس تمام اضطراب ها و بی قراری های آدمی در نفس یا خودخواهی های او نهفته است