کتاب شریعه خرد یادنگار کنگره نکوداشت منزلت علمی استاد علامه محمد تقی جعفری اروند کتاب کتاب شریعه خرد یادنگار کنگره نکوداشت منزلت علمی استاد علامه محمد تقی جعفریره علی اکبر رشاد مجموعه مقالات شریعه خرد یادنگار کنگره نکوداشت منزلت علمی استاد علامه مرحوم محمدتقی جعفریقده است این کنگره بنا به تصویب شورای عالی تحقیقات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در سال ۱۳۷۶ و در حیات حضرت استاد برگزار شد تا تلاش نستوهانه آن فرزانه گرانمایه در عرصه علم و معرفت پاس داشته شود شریعه خرد عنوان مجموعه ای از مقالات و گفتارهاست که اندیشمندان حوزه و دانشگاه ارائه کرده اند دیباچه این مجموعه به خامه حجت الاسلام و المسلمین علی اکبر رشاد و با عنوان خدیو خرد به شرح مختصر اما مفیدٍ کارنامه زندگی و خدمات علمی و فرهنگی استاد علامه اختصاص دارد نویسنده در این دیباچه از آثار مکتوب آن مرحوم ـ که به حدود صد عنوان بالغ می شود ـ و نیز خطابه ها و سخرانی ها و مکاتبات و مناظرات او با دانشوران داخلی و خارجی می پردازد و شمه ای از حیات فرهنگی آن استاد فرزانه را برمی شمرد ۱ مقاله نخست این مجموعه قرآن در نهج البلاغه اثر آیت الله عبدالله جوادی آملی است نویسنده در این مقاله از مقام انسان کامل و قرآن تکوینی سخن می گوید و به توانایی علیع در معرفی قرآن می پردازد بررسی نظام  فاعلی و داخلی قرآن و نیز جست وجوی نظام غایی آن در نهج البلاغه مباحث فصول پنج گانه این مقاله است این جستار آمیزه ای از مباحث معارفی فلسفی و عرفانی است ۲ اسلام و آزادی عنوان مقاله کوتاهی است که آیت الله محمدتقی مصباح یزدی نگاشته است در این مقاله مفاهیم فلسفی آزادی و اختیار ـ به گونه ای گذرا ـ بررسی می شود و نظر اسلام درباره نظام برده داری مورد پژوهش قرار می گیرد ۳ آیت الله جعفر سبحانی در مقاله هستی شناسی عرفانی از مفاهیم عارفانه و عاشقانه سخن می گوید و به تفسیر چند اصطلاح عرفانی در شعر عارفان می پردازد پاسخ کوتاه به چند پرسش درباره مقولات عرفانی مبحث دیگر این نگاشته است ۴ سیمای جامعیت به خامه استاد محمدرضا حکیمی مقاله ای است که به عنوان مقاله کتاب تکاپوگر اندیشه ها شرح زندگی و آثار علامه جعفری نگاشته شده و در این مجموعه نیز آمده است استاد حکیم در این نوشتار از ویژگی های شخصیتی و علمی استاد جعفریره یاد می کند و او را نمونه ای از عالمان جامع و همه جانبه نگر می داند ۵ اتحاد عالم و معلوم و تأثیر آن در بحث علیت نوشته حجت الاسلام و المسلمین دکتر احمد احمدی جستاری فلسفی است که به علیت ادراکات نفس وحدت آن و اتحاد عالم و معلوم می پردازد و شرحی فلسفی از این مفاهیم به دست می دهد ۶ دکتر رضا داوری اردکانی در مقاله خود با عنوان ملاحظاتی کوتاه برای ورود به تفکر افلاطون بر آن است تا به ویژگی های اندیشه افلاطونی و دیدگاه های گوناگون درباره آن بپردازد و سقراطِ افلاطونی را توصیف کند ۷ دیانت و آزادی نوشته حجت الاسلام و المسلمین علی اکبر رشاد جستاری درباره معنا و کاربردهای واژه آزادی انواع حدود و آفت های آن است این جستار در شش بهره کوتاه به مقولات یادشده پرداخته است ۸ علم و الهیات پیشینه تطورات و مسائل متن سخنرانی دکتر غلامعلی حداد عادل در یکی از همایش های تحقیقی حوزه علمیه قم است که در این مجموعه به طبع رسیده است مقاله معطوف به مبحث علم و دین است ۹ اصل آنتروپیک و برهان نظم اثر دکتر مهدی گلشنی است نویسنده در این مقاله اصل انسان محوری در ساختار فیزیکی جهان را برمی رسد و بر مبنای این اصل اهمیت انسان و خلقت او را تذکار می دهد برهان نظم مدار بحث نویسنده است ۱۰ واپسین یادگار حلقه ی آزاداندیشی نوشته دکتر منوچهر صدوقی سها ذکر کوتاهی از پیشینه فلسفی جهان اسلام است ۱۱ نبوت و حکومت نگاشته حجت الاسلام والمسلمین علی ربانی گلپایگانی به بحث حکومت دینی و ارتباط انبیا و حکومت از دیدگاه قرآن کریم می پردازد ۱۲ حیات معقول در آیینه ی شرح علامه جعفری اثر حجت الاسلام و المسلمین سید جمال الدین دین پرور توضیحی درباره شرح نهج البلاغه اثر گرانمایه استاد مرحوم و بررسی مفهوم حیات معقول در این مجموعه ارجمند است ۱۳ دکتر همایون همتی در مقاله خود با عنوان گفتاری درباب مولانا و کتاب مثنوی از پاره ای ویژگی های مثنوی مولوی یاد می کند و در پایان مختصری درباره شرح مثنوی مرحوم علامه جعفری سخن می گوید ۱۴ حسد در مثنوی نگاشته احد فرامرزقراملکی چیستی بیماری حسد و درمان آن را از نگاه مولوی بررسی می کند ۱۵ از اخلاق نیکوماک تا اخلاق ناصری اثر دکتر سید صدرالدین طاهری  جستاری درباب مقایسه دو کتاب عظیم اخلاقی در شرق و یونان قدیم است پاره ای از مفاهیم اساسی اخلاق از منظر هر دو کتاب بررسی  می شوند و به تفصیل تبیین می گردند ۱۶ نظری بر کبریت احمرِ علامه ی شعرانی نوشته دکتر علیرضا ذکاوتی قراگزلو ترجمه شانزده بند نخستین کتاب الکبریت الاحمر نوشته شیخ عبدالوهاب شعرانی عارف متشرع مصری است کتاب شعرانی تلخیص فتوحات مکیه ابن عربی است ۱۷ دکتر علی م افضلی در مقاله مبانی فلسفی دکارت به روش هندسی ترجمه مهم ترین بخش کتاب اعتراضات و پاسخ های دکارت است دکارت در آن کتاب کوشیده است مبانی فلسفه خود را به روش هندسی عرضه کند ۱۸ برهان وجودی یا وجوبی نوشته دکتر حمیدرضا آیت اللهی جستاری درباره یکی از براهین مطرح در اثبات وجود خداوند یعنی برهان وجودی  است نویسنده به بیان دیدگاه علامه جعفری درباره این برهان می پردازد ۱۹ مقاله شخصیت بارز علامه استاد محمدتقی جعفری اثر علی رافعی درباره ویژگی های شخصیتی و آثار علامه جعفریره به اختصار سخن گفته است ۲۰ دکتر عبدالرحیم گواهی نیز در مقاله جهانی که بنشسته در گوشه ای به ذکر عناصر شخصیتی علامه جعفریره و نیز خاطراتی از آن استاد فرزانه می پردازد ۲۱ تاریخ انسانی و انسان تاریخی اثر حجت الاسلام و المسلمین پارسانیا جستاری کوتاه درباره هستی شناسی دینی است