کتاب کارنامه اسلام اثر عبدالحسین زرین کوب ناشر امیرکبیر چاپ 1396 دکتر عبدالحسین زرین کوب کتاب کارنامه اسلام را  اول بار در سال ۱۳۴۸ به چاپ رساند موضوع این کتاب فرهنگ و تمدن اسلامی است کارنامه اسلام یک فصل درخشان تاریخ انسانى است نه فقط از جهت توفیقى که مسلمین در ایجاد یک فرهنگ تازه جهانى یافته اند بلکه به سبب فتوحاتى که آنها را موفق کرد به ایجاد یک دنیاى تازه وراى شرق و غرب قلمرو اسلام که در واقع نه شرق بود نه غرب فتح اسلام البته با جنگ حاصل شد اما نشر اسلام در بین مردم کشورهای فتح شده به زور جنگ نبود مخصوصاً اهل کتاب یهود  نصارا  مجوس و صابئین حتی بت پرستان اروپا هند و تبت هم با پرداخت جزیه در قلمرو اسلامی در صلح و آرامش بسر برند  در هر صورت اسلام در قلمرو  و سرزمین های فتح شده انتشار و قبول می یافت به دلیل مقتضیات و اسباب گوناگون اجتماعی و پیشرفت نظامی اعراب  این پیشرفت های نظامی در زمان خلفای راشدین قوت بیشتری یافت  محرک اعراب در این امر در درجه اول شاید امید کسب غنیمت بود اما اجر اخروی که مجاهده در راه خدا متضمن آن بود نیز مورد توجه بود عراق  شام فلسطین و سوریه یکی پس از دیگری فتح شدند مصر هم از دست بیزانس بیرون آمد در دنباله غزوات پیامبر صلی ا علیه و آله  و بلافاصله بعد از وفات ایشان ماجرای فتوح از دفع اهل رده اعراب مرتدی که از پرداخت زکاتَ سر باز می زدند در خلافت ابوبکر شروع شد  و چندی بعد در عراق به فتح تیسفون فارس خراسان و ماوراء النهر این فتوحات که تا حدی به تقدیر الهی یا معجزه اسلامی تعبیر شد  به این سبب به راحتی ممکن می شد که همه جا در قلمرو ایران و بیزانس مقدم مهاجمان را عامه مردم با علاقه استقبال کردند  بیزانس ها چون در مصر از سوریه هم منفور تر بودند 10 هزار سرباز مسلمان کافی بود برای فتح مصربدین گونه هنوز یک ربع قرن از هجرت پیامبر صلی ا علیه و آله نگذشته بود که بیرون از جزیره العرب از تیسفون ساسانی گرفته تا اسکندر بیزانسی همه در تصرف قلمرو اسلام بود با بانگ اذان که شهادت می داد به وحدانیت خداوند و رسالت حضرت محمد صلی ا علیه وآله خلافت شیخین صرف نظر از منشأ حق یا ناحق آنها  که باعث اختلاف و ایجاد دو فرقه ی شیعه و سنی شد   نوعی ی بود که هم امر به صلح می کرد و هم جنگ  عبدالحسین زرین کوب در مقدمه کتاب می نویسد طرز بیانی که من درین کتاب به کار برده ام شاید در نظر اول در نزد برخی از خوانندگان تا اندازه یی حماسه آمیز جلوه کند اما این پندار درست نیست نویسنده فقط خواسته است با همان چشمی به فرهنگ گذشته اسلام بنگرد که خود مسلمین گذشته بدان می نگریسته اند شیوه بیانی عاری از هیجان و خالی از همدردی که محققان اروپایی درین مسایل دارند به آنها هرگز امکان آن را نخواهد داد تا در ارزیابی آنچه مسلمانان به فرهنگ دنیا داده اند به درستی داوری کنند کدام مورخ می تواند بدون همدلی واقعی با آنچه موضوع تحقیق اوست ارتباط و تفاهم درست بیابد؟ بدون شک دنیای اسلام در تمدن و فرهنگ امروزی جهان ـ که شاید بیش از آنکه غربی باشد بورژوایی است ـ آن اندازه سهم و تاثیر واقعی داشته است که بر شمردن آن نیازی به حماسه سرایی نداشته باشد فهرست کتاب عبارت است از سیری اجمالی از آغاز تاکنون تسامح مادر تمدن انسانی اسلام   مقام رفیع دانش در اسلام فرهنگ و تمدن انسانی و جهانی اسلام تمدن اسلامی منشای یک فرهنگ عظیم انسانی معجزه فرهنگ اسلامی کتابها و کتابخانه ها مدارس و دانشگاهها نهضت علمی مسلمانان نهضت علمی مسلمانان علم طب و بیمارستانها داروسازی و علوم طبیعی نجوم و ریاضیات فیزیک و شیمی و فنون صناعت جغرافیا و جهانگردی تاریخ نویسی ملل و نحل عقاید و مذاهب فلسفه و کلام و حکمت روش تربیتی اسلامی  اوضاع سیاسی و اجتماعی و اداری هنرهای زیبا عرفان اسلامی ادب اسلامی اسلام فرهنگ جامع اسلام و فرهنگ غرب