شاذلیه تاریخ و عقاید اثر مرتضی خسروشاهی نشر دانشگاه ادیان و مذاهب شاذِلیه طریقتی است از تصوف اهل سنت که ابوالحسن شاذلی ۶۵۶۵۹۳ آن را بنیاد نموده است؛ مریدان و پیروان طریقت شاذلیه شاذلی خوانده می شوند این طریقت صوفیه بیشترین پیروان را در شمال آفریقا و به ویژه کشورهایی چون مراکش مصر سوریه لیبی و سودان دارد  شماره فرقه هایی که از شاذلیه جدا شده اند به سیزده می رسد و در میان خود شاذلیه پیروان طریقه شیخیه طیبیه و درقاویه از سایر گروه ها بیشتر است پیشینه  شاذلیه از طریقت شعیب ابومدین که در الجزیره درگذشت منشعب شده است عبدالسلام بن مشیش از شاگردان ابومدین بود که آموزه های وی را نوشت و به ابوالحسن شاذلی منتقل کرد ابوالحسن شاذلی در روستای عماره در مراکش به دنیا آمد و برای رواج دادن آموزه های خود به تونس کوچید وی در سر راه سفر به حج در بیابان عیذاب مصر وفات یافت  ابوالعباس المرسی از دیگر شخصیت های بارز طریقت شاذلیه است که اصلاً از مرسیه در اندلس بود اما در اسکندریه مصر می زیست؛ وی قطب طریقت و خلیفه ابوالحسن شاذلی پس از وی است در دوران معاصر از شیوخ بزرگ طریقت شاذلیه شیخ احمد علوی است که مارتین لینگز در کتاب عارفی از الجزایر به باورها و دیدگاه های او پرداخته است  دو انشعاب بزرگ طریقت شاذلیه دروقیه و مریمیه است دروقیه در اواخر قرن هجدهم میلادی بنیان نهاده شد و به نام محمد عربی دروقی شناخته می شود انشعاب دیگر مریمیه است که شیخ عیسی نورالدین احمد یا فریتهوف شوئون شاگرد اروپایی شیخ احمد علوی آن را بنیان نهاد انشعاب مریمیه بیشترین پیروان را در اروپا و آمریکای شمالی دارد؛ مارتین لینگز تیتوس بورکهارت و سید حسین نصر۱ از پیروان طریقت شاذلیه مریمیه هستند روش  دربارهٔ شاذلیه گفته اند که این طریقت آسان ترین طریقت هاست؛ چرا که نیازی به مجاهدت های پیچیده و طاقت فرسا ندارد در طریقت شاذلیه از سازهای موسیقی خبری نیست و تنها به آهنگ های موزون دعا یا اشعار عرفانی اکتفا می شود؛ که هنگام تلاوت روندی تصاعدی و شتابدار دارند  اصول پنج گانهٔ طریقهٔ ابوالحسن شاذلی عبارتند از ۱  خداترسی ظاهری و باطنی ۲  پیروی از سنت در گفتار و کردار ۳  عدم اعتنای به خلق؛ چه در روزگار خوشی و چه به هنگام بدی روزگار ۴  تسلیم و رضا در امور جزئی و کلی ۵  توکل در شادی و اندوه۲  او از مریدانش می خواست که در عین اشتغال به کارهای خود به نیایش بپردازند شواهدی وجود دارد که وی پیروان خویش را از ترک اشتغالات و امور عادی بازمی داشت؛ با گدایی مخالفت می کرد و از پذیرش اعاناتی که حکومت وقت برای اعطا به خانقاه فقرا اختصاص داده بود خودداری می کرد آماج فرجامین شاذلی رسیدن به مقام فنا بود و برای این منظور از روش وردخوانی پیروی می کرداز جمله نوادگان ابوالحسن شاذلی در کردستان می توان به شیخ عثمان سراج الدین ته ویلی اشاره کرد؛ که خاندانش مروج اصلی طریقت نقشبندی در قرن سیزدهم در بلاد عثمانی بودند۲