کتاب منازل السائرین متن و ترجمه علل المقامات و صد میدان عبدالله انصاری برای دیگر کاربردها منازل السائرین ابهام زدایی را ببینید  نام کامل کتاب منازل السائرین الی الحق ؛ تالیف شیخ عارف خواجه عبدالله انصاری و به زبان عربی است منازل السائرین شرح منازلی است که سالک در طی طریق به سوی حق تعالی می پیماید  فهرست مندرجات ۱  انگیزه تالیف ۲  زبان کتاب ۳  معرفی کتاب ۴  موضوع کتاب        ۴۱  تصوف        ۴۲  سیر و سلوک        ۴۳  منازل ۵  ساختار کتاب        ۵۱  قسم بدایات        ۵۲  قسم ابواب        ۵۳  قسم معاملات        ۵۴  قسم اخلاق        ۵۵  قسم اصول        ۵۶  قسم اودیه        ۵۷  قسم احوال        ۵۸  قسم ولایات        ۵۹  قسم حقایق        ۵۱۰  قسم نهایات ۶  آرا و ابتکارات ۷  ترجمه و شروح ۸  نسخه شناسی ۹  منابع مقاله ۱۰  پانویس ۱۱  منبع  ۱  انگیزه تالیف ویرایش مؤلف در مقدمه کتاب می فرماید برخی از مریدان که علاقه داشتند بر منازل السائرین الی الحق آگاه شوند از من درخواست نمودند چنین کتابی را برایشان تالیف نمایم ۱ آقای سرژبورکوی محقق فرانسوی در کتاب سرگذشت پیر هرات می گوید سالها مریدان از وی تحریر مختصری را درباره طی منازل طریقت خواسته بودند یعنی چنان کتابی که مجمل بوده و در آن ملفوظات و حکایات دیگران ذکر نشده باشد و متن آن کافی و دقیق باشد و دارای ابواب و فصول منظم باشد تا به خاطر سپردن آن آسان گردد و تا آن وقت هیچ کتابی در تصوف این صفات را نداشت شیخ الاسلام خواجه عبدالله انصاری تا آن زمان زاری مریدان را می شنید ولی گوش به آن نمی داد و تدریس شفاهی و اندرزهای شخصی را درباره طی منازل طریقت و احوال سالک ترجیح می داد اگر این حالت ادامه می یافت امروز درباره تدریس عرفان خواجه دیگر چیزی نبود اما در این زمان شیخ الاسلام احساس کرد که وقت تالیف چنان کتاب فرا رسیده و دیگر او را روزگار تدریس شفاهی نخواهد ماند همان بود که به خواهش مریدان ترتیب اثر داد و شاهکار او یعنی کتاب منازل السائرین به میان آمد و آن شرح منازلی است که سالک در طی طریق به سوی حق تعالی می پیماید تاریخ املا گفتن منازل السائرین آشکار نیست ولی از روی نام ها و اسنادی که در نسخه های خطی ذکر شده معلوم می شود که منازل السائرین بعد از سال ۴۴۸ ق سال تالیف صد میدان و پیش از سال ۴۷۵ ق سالی که عبد الرزاق کاشانی شارح منازل السائرین نسخه خطی آن را دیده املا گفته شده است ۲   ۲  زبان کتاب ویرایش زبان کتاب عربی فصیح است که بطور نثر مسجع تدوین شده است و یکی از شاهکارهای نثر مسجع عربی به شمار می آید منصور الدین خواجه نصیری در مقدمه کتاب مناجات های خواجه عبدالله انصاری می گوید مناجات های خواجه عبدالله که اینک بنظر می رسد نثر مسجع است که دارای سوز و حال مخصوص است و شاید بتوان گفت که به معجزه می ماند و کسی مثل آن نتواند گفت و شیخ شیراز سعدی علیه الرحمة نثر مسجع توام با شعر را از خواجه عبدالله تقلید و آنرا تکمیل نموده است ۳ کتاب منازل السائرین و مناجات خواجه عبدالله انصاری از نظر نثر مسجع بسیار با هم شباهت دارند تنها فرقی که دارند زبان آنهاست که منازل عربی و مناجات فارسی است و دیگر این که مناجات توام با شعر است ولی منازل شعر ندارد مگر سه بیت که در توحید صوفیه سروده است و خاتمه کتاب منازل السائرین است  ۳  معرفی کتاب ویرایش آقا بزرگ تهرانی قده در الذریعة می فرماید منازل السائرین تالیف شیخ عارف خواجه عبدالله انصاری است که در گازرگاه هرات مدفون است ۴ کتاب منازل السائرین از مهم ترین و گران سنگ ترین آثاری است که در اخلاق عملی تالیف شده است به همین خاطر از متون درسی حوزه های عرفان و تصوف اسلامی می باشد و با تحقیق در آثار منتشره در این زمینه در می یابیم که کمتر کسی به خود جرات نقد و مخالفت با آن را داده است و همگان با دیده قبول به آن نگریسته اند چنانکه محقق شهیر محمد بن حمزه معروف به ابن فناری در کتاب  مصباح الانس  خلاصه ای محققانه از منازل السائرین را مورد تحقیق قرار داده است ۵ همچنین عارف نامدار شیعی سید حیدر آملی در کتاب ارزشمند  جامع الاسرار و منبع الانوار  تمام متن آخرین منزل منازل السائرین را یعنی باب توحید  به همراه شرح آن از عبد الرزاق کاشانی و عفیف الدین تلمسانی  نقل به عبارت کرده است ۶    ۴  موضوع کتاب ویرایش موضوع کتاب منازل السائرین بیان مقامات و منازل سیر و سلوک در تصوف است فلذا سه مطلب مهم به عنوان موضوع کتاب مطرح است که عبارتند از ۱ تصوف ۲ سیر و سلوک ۳ منازل  ۴۱  تصوف  ابو القاسم قشیری در رساله قشیریه عنوان باب چهل و دوم را در تصوف قرار داده است و می گوید صفا ستوده است به همه زبان ها و ضد او کدورت است و آن نکوهیده است در خبر است که روزی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم بیرون آمد گونه مبارک او بگشته بود گفت صفاوت دنیا بشد و تیرگی بماند امروز مرگ  مؤمن را هدیه است و این نام غلبه گرفتست برین طایفه گویند فلان صوفی است و گروهی را متصوفه خوانند و هر که تکلف کند تا بدین رسد او را متصوف گویند و این اسمی نیست که اندر زبان تازی او را باز توان یافت یا آن را اشتقاقی است و ظاهرترین آن است که لقبی است چون لقب های دیگر اما آن که گوید این از صوف است و تصوف صوف  پشم  پوشیدن است چنان که تقمص پیراهن پوشیدن این روی وجهی بود و لیکن این قوم به صوف پوشیدن اختصاص ندارند و اگر کسی گوید ایشان منسوب اند با صفه مسجد رسول صلی الله علیه و آله وسلّم  نسبت با صفه بر وزن صوفی نیاید و اگر کسی گوید این از صفا گرفته اند نسبت با صفا دور افتد بر مقتضی لغت و این طایفه مشهورتر از آنند که در تعین ایشان به قیاس لفظی حاجت آید یا استحقاقی از اشتقاقی جنید را پرسیدند از تصوف گفت آنست که مرده گرداند ترا از تو و به خود زنده گرداند حسین منصور را پرسیدند از تصوف گفت ذات او وحدانی است نه کس او را فرا پذیرد و نه او کس را