ترجمه شواهد الربوبیه اثر ملاصدرا ترجمه علی بابایی نشر مولی اَلَّشواهِدُ الرُّبوبیَّه فِی الْمَناهِجِ السُّلوکیَّه کتابی در فلسفه و حکمت اسلامی نوشته حکیم و فیلسوف شیعی صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی این کتاب از مهم ترین آثار فلسفی ملا صدرا است؛ چرا که در آن همه اندیشه های فلسفی اودر زمینه های مختلفِ الاهیات طبیعیات نفس معاد و به صورت مختصر بررسی شده است  کتاب الشواهد الربوبیه را می توان چکیده کتاب اسفار هم به شمار آورد؛ هر چند در بخش هایی از آن مطالبی هست که در اسفار و سایر کتب او دیده نمی شود الشواهد الربوبیه امور اعتقادی را با عرفان و تصوف آمیخته و با شواهدی از آیات قرآن همراه کرده است این کتاب در حوزه های علمیه و دانشگاه ها تدریس می شود ملا هادی سبزواری بر شواهد تعلیقاتی نوشته است محتویات      ۱ مؤلف     ۲ ساختار و محتوا         ۲۱ مشهد اول امور عامه         ۲۲ مشهد دوم وجود حق تعالی و خلق دنیا و آخرت         ۲۳ مشهد سوم حقیقت معاد و کیفیت پیدایش روح         ۲۴ مشهد چهارم اثبات حشر اجسام و اجساد         ۲۵ مشهد پنجم نبوات و ولایات     ۳ شروح و تعلیقات     ۴ پانویس     ۵ منابع  مؤلف نوشتار اصلی صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی  محمد بن ابراهیم صدرالدین شیرازی معروف به صدرالمتألهین یا ملاصدرا از حکما و فلاسفه قرن یازدهم هجری قمری است وی حدود ۹۷۹ هق در شیراز به دنیا آمد و پس از تحصیلات مقدماتی در شیراز برای ادامه تحصیل به اصفهان سفر کرد او علوم عقلی را از سید محمد باقر معروف به میرداماد و علوم نقلی را از شیخ بهاءالدین محمد عاملی فرا گرفت سپس به زادگاهش شیراز بازگشت ولی به جهت حسادت عده ای مجبور به ترک آن دیار و سکونت در یکی از روستاهای قم به نام کهک شد ملاصدرا سال ها در انزوا به تزکیه نفس پرداخت و پس از طی مراحل سیر و سلوک تا آخر عمر به نگارش تألیفاتی بر اساس مکتب فلسفی نوبنیاد خویش حکمت متعالیه مشغول شد۱ ساختار و محتوا  الشواهد الربوبیه مشتمل بر پنج بخش بزرگ یا مشهد است هر مشهد به چند شاهد تقسیم می شود و هر شاهد نیز چند اشراق را در بر می گیرد مشهد اول امور عامه  این مشهد درباره امور عامه و حقایق کلیِ مورد نیاز سایر دانش ها است ملا صدرا مطالب این مشهد را در پنج شاهد بیان کرده است هر شاهد نیز چند اشراق دارد  شاهد اول درباره وجود است مطالبی چون قابل تعریف نبودن وجود تحقق و خارجیت وجود صِرف بودن وجود نحوه اتصاف ماهیت به وجود تبیین اصالت وجود و مقولات ده گانه از مهم ترین مسائل این شاهد است که در دوازده اشراق سامان یافته است  شاهد دوم در زمینه ارتباط با وجود ذهنی است ملا صدرا در ضمن ده اشراق این مسئله را بر طبق مسلک های مختلف بررسی کرده و در آخر بنا بر مشرب خویش وجود ذهنی را اثبات کرده و اشکالات مطرح شده بر آن را پاسخ گفته است  شاهد سوم واجب الوجود و اوصاف او را در دوازده اشراق بررسی کرده و سپس به اوصاف خداوند مانند علم و قدرت پرداخته است در این شاهد همچنین پس از بیان راه هایی که برای اثبات خدا و اوصاف و اسماء او ذکرشده صدیقین مطرح می شود قاعده بسیط الحقیقه نیز به صورت کامل بیان می شود و برای آن برهان ارائه می گردد ملا صدرااز این قاعده وحدت شخصیِ را اثبات می کند  شاهد چهارم تکمیل کننده مباحث امور عامه است و اموری چون تقدم و تأخر وحدت و کثرت علت و معلول قوه و فعل امکان و وجوب و حرکت و سکون را شامل می شود در این شاهد بر مبنای اصالت وجود بیان می شود که وحدت هم مانند وجود عَرَض و امری زائد بر حقایق خارجی نیست وحدت در جمیع احکام با وجود مشترک و از شئون ذاتی آن است ملا صدرا در بحث حرکت و سکون به حرکت جوهری باور دارد و تلاش می کند بر این مبنا حدوث زمانی عالم را اثبات کند  شاهد پنجم از اعتبارات ماهیت سخن می گوید در این شاهد تفاوت میان جنس و فصل و نوع و مباحث مربوط به اعتبارات ماهیت به صورت خلاصه بیان شده است ملا صدرا در این شاهد ملاک تشخص و جزئیت را از ناحیه وجود دانسته و شواهدی بر اصالت وجود بیان کرده است از نظر او هر موجودی که سبب و علت نداشته باشدمانند خداوند تشخصش ذاتی است تشخص عقول مجرد به وسیله وجود ناشی از فاعل تام و واجب است در تشخص سایر موجودات هم وضع و جهت و زمان و سایر لوازم مادی دخالت دارد مشهد دوم وجود حق تعالی و خلق دنیا و آخرت  این مشهد وجود حق تعالی و نحوه صدور کَثَرات از او و کیفیت اِنشاء و ایجاد نشأه آخرت و عالَم ماده را در دو شاهد بررسی کرده است  شاهد اول درباره صنع و ابداع حق تعالی است ذات حق بی نیاز از غیر و قائم به ذات خود است فاعلیت او هم بر هیچ چیز توقف ندارد؛ وگرنه می بایست حق اول وجود مطلق و مبدأ حقیقی نباشد اولین موجودی که از حق اول قبول فیض می کند عقل اول است که واسطه صدور کثرات از حق می باشد اطاعت عقول طولی و عرضی از حق اول فطری است و عصیان در وجود آنها راه ندارد از نظر ملاصدرا عالم عقول یک عالم واحد است و هر عقل کلی نسبت به مادونش بسیط الحقیقه و کل الاشیاء است به عقیده وی هر علت تامه ای تمام و کمال معلول خود است  شاهد دوم از صُور مفارق و مُثُل افلاطونی بحث می کند ملاصدرا در این شاهد مقصود ارسطو و افلاطون و سقراط را از این مطلب که جمیع افراد و انواع مادی دارای فردی نوری و عقلی هستند بیان کرده و براهین متعددی بر وجود مُثُل اقامه نموده و اشکالات ابن سینا به نظریه مُثُل را پاسخ داده است مشهد سوم حقیقت معاد و کیفیت پیدایش روح  این مشهد مسائل مربوط به معاد را در قالب سه شاهد سامان داده است  شاهد اول احوال آنچه علمِ نشئه ثانیه بر آن متوقف است  شاهد دوم إنیّت نفس انسانی و احوال او و آنچه از امور قیامت پیش روی اوست  شاهد سوم مجردشدن برای اثبات معاد نفوس مشهد چهارم اثبات حشر اجسام و اجساد  در این مشهد معاد جسمانی آن گونه که دین اسلام تصریح می کند اثبات شده است این مشهد سه شاهد دارد  شاهد اول درباره اثبات