سرمه  چشم سنتی سرمه تقویت مو و جلادهنده چشم سُرمه در قدیم کُحْل ماده ای آرایشی است که از ترکیب دوده و دیگر مواد تهیه شده ی بهداشتی تهیه شده از بادام فندق و مواد طبیعی مفید سُرمه در قدیم کُحْل ماده ای آرایشی است که از ترکیب دوده و دیگر مواد تهیه شده و به چشم کشیده می شود و معمولاً برای تیره تر کردن رنگ پلکها به کار می رود  آنندراج دربارهٔ آن می نویسد سرمه سنگی است صفایحی1 و براق که بسایند و سودهٔ آن را در چشم کشند و بهترین آن سرمهٔ صفاهانی است که از کهپایه به هم رسد  نام رنگ سرمه ای از این ماده برگرفته شده است  در دوران باستان از 3500 سال پیش از میلاد ملکه های مصری به چشم خود سرمه می کشیدند سرمه را نگهبان چشم علیه بیماری ها می دانستند و تیره کردن رنگ دور پلک ها از شدت رسیدن آفتاب به چشم نیز کم می کند  قدیمی ترین کاست هند یعنی کولی ها نیز از سرمه برای آرایش بهره می گرفتند مادران در شبه قاره هند و برخی نواحی پیرامونی به چشم نوزادان و کودکان سرمه می کشیدند به باور آن ها این کار سوی چشم را نیرو می بخشد و علیه چشم بد نگهداری می کند2 یک نوع دیگر از سرمه نخ های تابیده رنگی است که برای دور پشتی استفاده می شود   محتویات 1	کاربردها در زبان 2	فواید 3	جستارهای وابسته 4	پانویس 5	منابع کاربردها در زبان سرمه به گلو کشیدن سرمه به گلو کشیدن کنایه از گنگ لال شدن است چون سرمه سرشتی سرد و خشک دارد می گویند که اثر بلع آن آواز بند می شود3 به همین دلیل در گذشته از این ماده برای شکنجه مخالفان استفاده می شده است  فواید سرمه کشیدن وقت خواب موجب تقویت بینایی می شود و مانع از آب آوردن چشم می گردد همچنین سرمه کشیدن موجب خوشبو شدن دهان می شود