ترجمه الاتقان فی علوم القرآن سیوطی 2 جلدی مترجم سید مهدی حائری انتشارات امیرکبیر زبان کتاب فارسی سال نشر 1394 نوع جلد جلد سخت قطع وزیری ناشر امیرکبیر نویسنده جلال الدین سیوطی مترجم سید مهدی حائری قزوینی تصحیح و تعلیق محمدابوالفضل ابراهیم  معرفی کتاب کتاب مذکور اثر جامع و عالمانه ای است در معرفی علوم قرآنی و جنبه های گوناگون مطالعه و پژوهش درباره قرآن مجید که اثر ماندگار عبدالرحمن بن الکمال ابی بکر بن محمد سابق الدین الخضیری السیوطی 849 در قاهره  911 ه ق مشهور به جلال الدین سُیوطی و ابن کتب فرزند کتاب ها از دانشمندان مصری مسلمان اهل سنت شافعی مذهب است ایشان در جستارهای گوناگونی از جمله حدیث مصطلح الحدیث نجوم اسلامی و علوم قرآنی کتاب نگاشته است و یکی از حدیث پژوهان و کلام شناسان اسلامی است و به خاطر کتاب تفسیر خویش با نام الدر المنثور و نگاشتن اولین کتاب درباره علوم قرآنی با نام الاتقان شناخته شده است اجداد سیوطی فارسی زبان ایرانی بودند  کتاب الاتقان از جامع ترین و کامل ترین کتب در زمینه علوم قرآن و تحقیقات وابسته به آن است علامه سیوطی در مقدمه تفسیر خود بر قرآن کریم با نام مجمع البحرین و مطلع البدرین به بحث درباره بسیاری از مباحث علوم قرآن پرداخت و چون اهمیت و گسترش این مقدمه از اصل کتاب بیشتر می شد بر آن شد تا با بهره گیری از مباحث البرهان زرکشی کتاب جداگانه ای بنویسد این اثر که به نوعی دائره المعارف قرآن و قرآن پژوهشی است در دو جلد تدوین شده است  برخی از مباحث جلد نخست عبارتند از شناخت آیات مکی و مدنی آیات شبانه و روزانه آیات تابستان و زمستانی شأن نزول آیاتی که مکرر نازل شدند نحوه نزول قرآن شناخت نام های قرآن و سوره ها شیوه تدوین قرآن شماره سوره ها و آیات و کلمات و حروف قرآن معرفی حُفّاظ و راویان قرآن درس هایی در تجوید فواید فراگرفتن قرآن 34 مسئله در آداب تلاوت قرآن غریب القرآن لهجه های غیر حجاز در قرآن ادوات مورد نیاز مفسّر اِعراب قرآن و قواعد مهم و کاربردی در تفسیر  در جلد دومِ این دائرة المعارف قرآنی الاتقان مباحثی در شناخت قرآن و ویژگی های آن مطرح شده است برخی از آنها بدین شرح است شناخت محکم و متشابه مقدم و مؤخر در قرآن عام و خاصّ مجمل و مبین ناسخ و منسوخ مشکل قرآن و موهم اختلاف و تناقض در آن مطلق و مقیّد قرآن مفهوم و منطوق وجوه مخاطبات قرآن حقیقت و مجاز تشبیه و استعاره کنایات و تعریض حصر و اختصاصات ایجاز و اطناب در قرآن و قواعد و گونه های آن خبر و انشاء بدایع قرآن استدراک و استنثاء سرآغاز و خواتم سوره ها مناسبت آیات و سوره ها اعجاز قرآن امثال و سوگند در قرآن آنچه از اسم ها و کنیه ها و القاب در قرآن آمده مفردات رسم الخط و آداب نگارش کلام الله مجید شناخت تفسیر و تأویل قرآن شروط مفسر و آداب تفسیر و طبقات مفسرین