کتاب در جستجوی زمان از دست رفته 7جلدی طرف خانه سوان کتاب اول از مجموعه ی هفت کتابی است که رمان در جستجوی زمان از دست رفته را می سازند گذشته از خطوط کلی داستانی که این کتاب ها را به هم می پیوندد هر کدام از هفت کتاب از بسیاری دیدگاه ها در خود کامل و مستقل اند در واقع آنچه داستان نامیده می شود تنها رشته ای است برای به  هم پیوستن لحظه هایی که هر کدام به تنهایی از مکان  ها و شخصیت  های اصلی کتاب اند؛ کتابی سترگ که بس بیش از آنکه توصیف کننده ی حالت های بیرونی باشد ژرفای درونی را می پوید و می کاود از همین روست که اغلب درباره ی این اثر گفته می شود که می توان آن را از هر صفحه ای که باشد آغاز کرد و یا گهگاه چند صفحه ای از هر کجای آن را خواند و از ژرفا و گستره ی اندیشه ی نویسنده و ظرافت و حساسیت هنرش که جستجو را یکی از بزرگ ترین آثار ادبیات معاصر جهان می کند لذت برد  در دومین کتاب از مجموعه ی هفت کتابی که رمان عظیم و ماندگار در جستجوی زمان از دست رفته را ساخته اند راوی همچنان تماشاگری است حساس و کنجکاو که با چهره پردازی باریک بینانه ی آدم ها و نقاشی ریزه کارانه ی محیط پیرامون آنان ذهنیت و دنیای درونی پرتحول زمانه ی خویش را تصویر و توصیف می کند؛ او به ویژه به ذهنیت هنری دوران خود نظر دارد به همین سبب است که جستجو نه فقط اثری ادبی بلکه پژوهشی در شناخت چند و چون خلق آثار هنری و نقش هنرمند و زندگیش در آن است کتاب در سایه دوشیزگان شکوفا چون دیگر کتاب های جستجو در خود کامل و مستقل است اما با آخرین فصل کتاب نخست پیوندی دارد ماجرای اصلی آن فصل در فصل نخست این کتاب تمام می شود؛ و مضمون فراگیر شناخت جهان بیرونی که عنوان نام جاها نام را بدان فصل بخشید اینجا با عنوان نام جاها جا در فصل دوم کامل می شود چرا که مقدم بر ادراک واقعیت جاها خیالپروری درباره ی نام آن ها است اکنون همراه راوی که ظاهراً به سن بلوغ رسیده است درک بنیادی ما از جهان کمابیش کامل شده ابعاد مختلف ضمیر انسان را چه به عنوان فرد و چه عنصری اجتماعی می شناسیم و با ماده ی خام آنچه پروست نوعی آفرینش تازه ی جهان می نامد آشنا شده ایم و شاهد آغاز تلاش راوی در کاری هستیم که کارستان او و همه ی ما است زمان گذران و فرساینده را از دست بطالت و مرگ بیرون کشیدن و با لحظه  لحظه های آن پرستشگاهی ماندگار ساختن  هسته ی اصلی مضموم طرف گرمانت کتاب سوم در جستجوی زمان از دست رفته که دو بخش آن اینک در یک مجلد انتشار می یابد رابطه ی راوی با دنیای اشراف است از شیفتگی و ستایش در برابر چیزهای اشرافی و رویاپروری درباره ی چهره های نیمه خدایی اشراف تا درک پیش پاافتادگی مایوس کننده ابتذال و جهل یاس آورشان و پوچی زندگی ای که مفهومی نیافته؛ از آن هنگام که پادری سرسرای گرمانت را آستانه ی فوبور سن ژرمن اشرافی می خواند تا پایان کتاب که آن پادری را نه آستانه که پایانه ی جهان  افسونی نام ها می داند راوی یعنی کسی که راز عواطف و احساس های چهره های گوناگونی را که در رمان رفت وآمد دارند کشف کرده زندگینامه نمی نویسد بلکه دنیایی را گرد می آورد قوانین عام حقیقت را تعیین و تعریف می کند با میراندن منهای پی درپی به وجود انسان تداوم می دهد و با قربانی  کردن هر آنچه قراردادی و مجازی و گذرا است آنچه را جاودانی است به پیروزی می رساند  سدوم و عموره کتاب چهارم جستجو گزارش یکی از مهم ترین مراحل سلوک راوی به سوی اوج های رستگاری و جاودانگی است در کتاب های پیشین راوی مراحل مختلف شناخت خویشتن و جهان پیرامون را پشت سر گذاشت و اینک به منزلی رسیده است که در سلوک و معرفت شاید از هر منزل دیگری مهم تر باشد شناخت بدی و پلشتی برای رهیابی به نیکی و پاکی راوی جستجو همانند سالک کمدی الهی دانته در صعود به بلند ی های ملکوتی اول باید از ورطه های دوزخی دیدن کند این کتاب چهارم جستجو همچون دوزخ دانته نمایشگاهی از چهره هایی است که هر کدام نماینده ی نقص و گناهی اند و سالک با پشت سر گذاشتن آن ها به تعبیری کنایی آن ها را طرد می کند تا سرانجام به رستگاری نهایی برسد به امید و خلاقیت  اسیر که در سال 1923 انتشار یافت نخستین کتاب از مجلدات باقیمانده ی در جستجوی زمان از دست رفته است که پس از مرگ مارسل پروست به چاپ رسید در ساختار کلی اثر عظیم پروست اسیر ادامه ی سدوم و عموره است همچنان که این مجلد خود ادامه ی طرف گرمانت بود اینجا نیز سیر و سلوک راوی در دو جهان درونی و بیرونی در طول و در جستجوی زمان از دست رفته ادامه دارد اما این بار کل منظومه بر محور چهره ی آلبرتین می چرخد که می توان او را نمادی دوگانه هم از زندگی و هم از مرگ دانست اسیری که با همه ی رامی و تن دادنش به تقدیر ماندن در قفس زرین خانه ی راوی همواره چون زمان گریزان و دست نیافتنی است  گریخته مجلد ماقبل آخر در جستجوی زمان از دست رفته است در پی اسیر که کتاب آلبرتین کتاب عشق و حسادت بود مجلد حاضر کتاب مرگ و فراموشی است شرح واپسین لرزه های ویرانگر زمان پیش از توصیف آوارهای نهایی اش در زمان بازیافته و پیش از پیروزی پایانی انسان آفریننده گریخته همچنین کتابی است که از همه ی مجلدات دیگر جستجو بالبداهه تر است هر چند که حاوی کاونده ترین و نافذترین صفحاتی است که شاید در همه ی ادبیات جهان درباره ی برخی از دوردست ترین و ژرف ترین زاویه های روان بشری نوشته شده است مارسل پروست درباره کتاب حاضر گفته است به گمانم بهترین صفحاتی که نوشته ام آیا چنین ستایشی از زبان پروست درباره ی کتابی حتی اگر نوشته ی خودش باشد بس نیست؟  زمان بازیافته جلد آخر در جستجوی زمان از دست رفته هم پایان بخش و هم اوج این منظومه ی عظیم است از یک سو کلیدی است که به یاریش جهان پروستی با همه ی پیچیدگی ها و ظرافت ها و همه ی ژرفای مفهومش به روی خواننده گشوده می شود و از سوی دیگر اوج پر از شور و هیجانی است که سرتاسر ساختار عظیم جستجو را همانند فینال یک سرود بلند موسیقایی