کتاب اراده آزاد و ناتعین گرایی اثر بهرام علیزاده نشر فرهنگ واندیشه اسلامی کتاب اراده آزاد و ناتعین گرایی اثر بهرام علیزاده نشر فرهنگ واندیشه اسلامی مشخصات نوبت چاپ 	2 قطع 	رقعی نوع جلد 	شومیز فصل اول به ایضاح مفاهیم کلیدی بحث پرداخته  مفاهیمی از قبیل آزادی اراده مسئولیت پذیری اخلاقی تعیّن گرایی پیش بینی پذیری قوانین طبیعت تقدیرانگاری در ادامۀ همین فصل مسئلۀ کلاسیک ارادۀ آزاد از مسئلۀ جدید تفکیک شده است مسئلۀ کلاسیک ارادۀ آزاد برآمده از تعارض ادعایی میانالزام و آزادی است به این ترتیب مسئلۀ ارادۀ آزاد در شکل کلاسیک آن جدالی است میان همسازگرایی و ناهمسازگرایی اما رهاورد فلسفی فیزیک جدید برای بحث ارادۀ آزاد تغییر رویکرد از مسئلۀ دترمینیسم تعیّن گرایی به ایندترمینیسم ناتعیّن گرایی بود مشکل اصلی که در اینجا مطرح می شود مشکل معقولیت است که از عدم تعین ناشی می شود و نه تعین فصل دوم به ناهمسازگرایی و باارزش ترین استدلال به سود آن یعنی علت استلزام پرداخته  علت استلزام در دوران معاصر با نام پیتر ون ان واگن گره خورده است لذا در این فصل عمدتا از صورت بندی های او در کتاب رساله ای دربارۀ اراده آزاد مصرف شده است فصل سوم به همسازگرایی تخصیص یافته است همسازگرایان با تفکیک معنایی میان ضرورت و اجبار باور دارند آزادی باالزام تعارضی ندارد و این اجبار است که آزادی را تهدید می کند مثال های فرانکفورت و قرائت های جدیدتر آن در همین فصل تحقیق شده است در پایان این فصل نقدهایی بر همسازگرایی مطرح شده است که از باارزش ترین آنان می توان به میزانی بودن آزادی همسازگرایانه ذکر کرد به  دید می رسد همسازگرایی قادر نیست جوابگوی احساس آزادی عمیق باشد تجربه ای که از آزادی و مسئولیت پذیری در خود حس می کنیم به تحلیلی عمیق تر از آنچه همسازگرایی بیان می کند احتیاج دارد به دیگر سخن آزادی همسازگرایانه ضعیف تر از آن است که بتواند مبنایی به اندازه برای تحقق کنترل مورد احتیاج مسئولیّت پذیری فراهم کند در فصل چهارم رویکرد شکاکانه به مسئلۀ ارادۀ آزاد طرح گردیده شکاکیت مدعی است که ارادۀ آزاد مفهومی تهی و فاقد مصداق واقعی است؛ اما این مطلب ارزش دارد که شکاکان آن معنایی از آزادی را انکار می کنند که معنای قوی ندلگرمیه می شود و در مقابل معنای ضعیف یا همسازگرایانۀ آزادی قرار دارد اما این مطلب نیز باارزش است که بدانیم شکاکان معاصر اکثر التزامی به صدق تعین گرایی ندارند آنان باور دارند که ارادۀ آزاد اختیارگرایانه علی الاصول غیرامکان پذیر است حتی اگر تعین گرایی کاذب باشد از باارزش ترین استدلال ها به سود شکاکیت جدید علت بنیادین نام دارد که براساس مفهوم دلیل بالذات بیان می شود دارا بودن ارادۀ آزاد از گونه اختیارگرایانه معنای قوی آزادی احتیاجمند آن است که شخص علّت بالذات باشد اما دلیل بالذات بودن برای موجودات انسانی امکان پذیر نیست پس ارادۀ آزاد اختیارگرایانه برای انسان ها ناامکان پذیر است باور به علیت بالذات محصول نگرش ایندترمینیستی به جهان است و توجه شکاکان به این مفهوم بازتابندۀ پیوند ناگسستنی شکاکیت معاصر با آموزۀ ناتعین گرایی است براساس علت بنیادین اختیارگرایی به علت تپیمانی که به ایندترمینیسم عدم تعیّن دارد لزوما به تصادف می انجامد؛ زیرا اختیارگرایی مستلزم توانایی انجام فعل به گونۀ دیگر است ایندترمینیسم به انتخاب های نامتعیّنی می انجامد که زیادتر غیرکنترلی تصادفی نامعقول و تبیین ناپذیرند تا انتخاب هایی آزاد و مسئولانه شکاکیتی که در فصل پنجم طرح و بسط داده می شود گونهی شکاکیت متافیزیکی است که تلاش می کند از طریق استدلال های پیشینی انسجام اختیارگرایی را هدف قرار دهد؛ اما تجربۀ آزادی ریشه در تجربۀ شخصی ما انسان ها نیز دارد این درک بی واسطه شکاکان را با مسئلۀ خیلی جدی دیگری مواجه می کند که همان تجربۀ پدیداری ارادۀ آزاد است شکاکان بایست بتوانند تبیینی ارائه کنند از اینکه چرا با وجود اینکه ارادۀ آزاد اختیارگرایانه مفهومی نامنسجم و ممتنع الوقوع است چنین تجربۀ پدیداری گسترده ای از فاکتوریت و کنترل احساس آزادی در بین انسان ها وجود دارد از قضا تبیین های شکاکانه ای نیز از این تجربۀ پدیداری از سوی آنان بیان شده است در این فصل با تمرکز بر دو پروژۀ تحقیقاتی معاصر پروژۀ کتاب اراده آزاد و ناتعین گرایی دسته بندی های کتاب اراده آزاد و ناتعین گرایی