کتاب حوزه نجف و فلسفه تجدد در ایران اثر دکتر موسی نجفی  اروند کتاب کتاب حوزه نجف و فلسفه تجدد در ایران اثر دکتر موسی نجفی ناشر  سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی نجف شهری مقدس تاریخی و سیاسی است همه این ابعاد از برکات نام عظیم علی بن ابی طالبع پدید آمده است ایرانیان به جهت ارادت به مقام علوی تعلق خاطر فراوان به نجف و عمارت آن داشته اند و از هرگونه خدمت به صحن و سرای علیع دریغ نورزیده َاند آغاز تأسیس حوزه علمی نجف به مهاجرت شیخ طوسی به این شهر بازمی گردد از آن به بعد نجف دوره  های تاریخی متفاوتی را طی کرده است در این شهر مدارس و کتابخانه های بسیار وجود داشته است مقارن دوران مشروطیت حوزه درس آخوند خراسانی در نجف رونق و نشاط علمی بسیار پدید آورده بود نجف البته رونق سیاسی فراوان نیز یافت و این البته به عوامل زمینه ساز ذهنیت سیاسی در عراق و به ویژه در نجف بازمی گشت حضور اقوام و طوایف گوناگون علما و روحانیون آزادی خواه و نواندیش به این امر دامن می زد مقارن ایام مشروطیت ایرانیان آزادی خواهی در عراق بودند که گرایش به اندیشه های دینی داشتند و به فعالیت هایی چون روزنامه نگاری می پرداختند از خلال اسناد تاریخی دشمنی انگلستان با این آزادی خواهان متدین آشکار می شود بررسی مطبوعات سیاسی نجف ناگفته های بسیار تاریخی را بازمی گوید از خلال مکتوبات و جراید سیاسی نجف و با پژوهش در آنها اصول فلسفه سیاسی حوزه نجف به دست می آید در این مکتوبات از علل انحطاط جوامع و دول جنگ های صلیبی مواجهه تمدن اسلامی با غرب و اصول حیات اجتماعی سخن به میان آمده است همچنین ماهیت تفکر غرب و نقد اقتباس آن در فلسفه تجدد ایران مورد بررسی قرار گرفته است جالب است که در همه متون تاریخی آن دوران نقادی اندیشه غربی و تقلید و اقتباس از آن بررسی و یادآوری شده است حوزه نجف از روند سیاسی و اجتماعی ایران در دوره مشروطه دوم انتقاد می کرد درپی این انتقادها بحث ضرورت حکومت و حاکمیت اندیشه دینی و نقش دین در اعتلای ملت به میان آمد و اصلاحات و نیز وحدت اسلامی مورد تأکید قرار گرفت وقتی مکتوبات مطبوعات و متون تاریخی ـ سیاسی  نجف را در عصر مشروطیت بررسی می کنیم به جنبه های بسیار جالب و تازه ای از دیدگاه های مبتنی بر گونه ای اندیشه دینی و عقلانیت و فلسفه تاریخ برمی خوریم این جنبه ها بیشتر صبغه انتقادی دارد و بر آن است تا با استمداد از عناصر اندیشه دینی به بررسی و مطالعه وضع موجود عصر و نظام ها و فعالیت های سیاسی اجتماعی مطلوب و لازم بپردازد در این نوشته ها مرعوبیت در برابر دنیای جدید غرب نقد می شود و روح جامعه و قوانین زندگی اجتماعی مورد بررسی قرار می گیرد نقد اصول تمدن و مدنیت غرب نقد رواج فرنگی بازی و اجنبی زدگی در ایران بررسی اصول تمدن سازی و تطبیق ماهیت تمدن غرب و اسلام ازجمله آن ابعاد و جنبه هاست مظاهر تمدن جدید انعکاسی نسبی در اندیشه سیاسی نجف داشتند و البته مورد نقد قرار می گرفتند آنچه بر آن تأکید می شد ماهیت استعماری غرب و ضرورت بیداری اسلامی بود پس از فروشستن غبار تحریف و جنجالهای ویژه آن دوران حوزه مشروطه خواه نجف به دور از هیجان های کاذب سیاسی و حزبی به تأمل و نقد روند مشروطیت در ایران می پردازد این تأمل البته با انتقاداتی نیز همراه است این حوزه از برخی مطبوعات و جراید ایران در نشر عقاید ضددینی انتقاد می کند و نسبت به رواج منکرات دینی و اهانت  به مقدسات در مطبوعات هشدار می دهد نوعی تفسیر دینی از مشروطه و لزوم برقراری قانون دینی در جامعه مشرب و مرام مشروطه خواهی نجف را از خطر حاکمیت تجددخواهان ایران جدا می کند حوزه نجف در پایه ریزی اصول مشروطیت برای ایران بقیه نقش زیربنایی و ماهوی  دین را در استقرار ملیت و ثبات و اعتلای جامعه مهم می شمرد و به خلاف تفسیر تجددخواهان مشروطه آن را تنها عامل تهییج توده های مسلمان نمی خواست نگاشته های سیاسی حوزه نجف از موانع تحقق این اندیشه دینی نیز سخنان بسیار گفته اند و آن را از جهات گوناگون کاویده اند در این عرصه بحث اصلاحات در ضوابط اجتماعی نظام های آموزشی و نظام حکومتی و اداری ایران نیز مورد توجه قرار گرفته است از خلال مطالعه مکتوبات سیاسی نجف اصول فلسفه سیاسی آن حوزه در مورد تجدد اصلاح طلبی غرب شناسی استعمارشناسی نهضت شناسی و مسائل گوناگون اندیشه سیاسی به دست می آید