کتاب 2 جلدی هزار و یک شب بر اساس نسخه بولاق ترجمه محمدرضا مرعشی پور از انتشارات نیلوفر کتاب هزار و یک شب مجموعه ای ارزشمند و جاودان از داستان های عامه ی مردمان خاور میانه در عصر طلایی اسلامی است در داستان این کتاب پادشاه شهریار هر شب همسر جدید خود را می کشد چرا که می ترسد همسرش با گذشت زمان از دوست داشتن او دست بکشد اما عروس جدید او شهرزاد نقشه ای هوشمندانه برای نجات جان خود در سر دارد داستان های شبانه ی او درباره ی سندباد علی بابا و بسیاری از قهرمانان و ضدقهرمانان دیگر آن قدر جذاب اند که شهریار را وادار می کنند دوباره و دوباره مرگ شهرزاد را به تعویق بیاندازد کتاب هزار و یک شب را محمدرضا مرعشی پور براساس نسخه ی بولاق ترجمه کرده است این اثر نویسنده ی مشخصی ندارد و در دو جلد چاپ شده است تاکنون هیچ نامی به عنوان نویسنده ی کتاب هزار و یک شب پیدا نشده است پژوهشگران عقیده دارند که این کتاب طی سال های مختلف شکل گرفته و با هر ترجمه داستان هایی به آن اضافه یا از آن کم شده است اولین نسخه ی یافت شده از این کتاب به زبان سانسکریت است از سانسکریت به فارسی میانه ترجمه شده از فارسی میانه به عربی ترجمه شده و در نهایت دوباره به فارسی ترجمه شده است از آنجا که اسامی شخصیت های اصلی این کتاب نیز ریشه ی فارسی دارند احتمال می دهند که نسخه ی سانسکریت این کتاب از روی کتاب کهن هزارافسان نوشته شده باشد  هزار و یک شب مجموعه داستانهایی تودرتو است که از زبان شهرزاد برای شاه شهریار روایت می شوند این کتاب شامل پنجاه ودو داستان بلند است که درونشان چندین داستان کوتاه روایت می شود؛ در کل دویست وهفت داستان کوتاه در این کتاب وجود دارد علاوه براین هشتادودو داستانک کوتاه چندخطی نیز در این کتاب روایت می شود  داستان از آنجا شروع می شود که همسر محبوب شاه شهریار به او خیانت کرده و شهریار از او کینه ای عمیق به دل گرفته است او هر شب دختری جوان را عقد می کند و صبح دستور مرگش را صادر می کند شهرزاد دختر وزیر خودش درخواست می کند که به عقد شاه دربیاید او شب اول از شاه درخواست می کند که اجازه دهد برای بار آخر داستانی را برای او تعریف کند سحرگاه داستان نیمه تمام باقی می ماند و شهریار که کنجکاو شده بود دستور می دهد که شهرزاد را یک شب دیگر زنده نگه دارند تا داستان تمام شود این روند هزار و یک شب به طول می انجامد