متن وترجمه غررالحکم و دررالکلم عبدالواحد بن محمد تمیمی آمِدی م 550 ق غُرَرُ الحِکَم و دُرَرُ الکَلِم تالیف عبدالواحد بن محمد تمیمی آمِدی م ۵۵۰ ق کتابی است که سخنان کوتاه امام علی علیه السلام را گرد آوری نموده است این کتاب حاوى ۱۰۷۶۰ حدیث از امیرمؤمنان است که مؤلف آنها را به ترتیب حروف الفباى نخستین کلمه حدیث و در ۹۱ باب تنظیم و ترتیب داده است این کتاب تاکنون چندین بار ترجمه شده است و آقا جمال خوانساری   م ۱۱۲۵ ق شرحی بر آن نگاشته است محتوای کتاب  غررالحکم حاوى ۱۰۷۶۰ حدیث کوتاه از امیرمؤمنان على علیه السلام است که به ترتیب حروف الفباى نخستین کلمه حدیث و در ۹۱ باب از کتاب هایى مانند نهج البلاغه صد کلمه جاحظ تحف العقول ابن شعبه حرانى و دستور معالم الحکم قاضى قضاعى گردآورى شده و به دلیل عظمت کلام و بزرگى معنا و روشمندى کتاب از دیرباز مشهور و آوازه اش از همان زمان مؤلف طنین افکن بوده و مورد کتابت و قرائت و اجازه و استجازه واقع شده است  انگیزه تألیف  مؤلف در آغاز کتاب انگیزه خود را از گردآورى آن چنین بیان مى دارد  آن چه من را بر گرد آورى این احادیث و قلمداد کردن این کتاب برانگیخت همانا چیزى بود که ابوعثمان جاحظ را دلشاد ساخته بود و آن چیز صد کلمه از کلماتى بود که دربردارنده انواع سودها و بخشاینده لذت ها به گوش ها بود و آن کلمات را جاحظ از کلمات امیرالمؤمنین علیه السلام گرد آورده بود من ـ همین که آن را از جاحظ دیدم خندیدم و ـ پیش خود گفتم عجبا پناه بر خدا از این مرد با این که او علامه زمان و یگانه در میان همگان است با آن سابقه علمى و اوج بلندش در دانش و چیز فهمى و نزدیکى اش با صدر اول ـ و زمان على بن ابى طالب ـ و ضرب المثل بودنش در فضل به سهمى بیش تر و حظ و بهره وافرتر چه شده است که از ماه تمام روشن چشم پوشیده و از بسیار به کم ساخته است؟ چرا چنین کرده است؟ مگر این جزئى از کل و اندکى از بسیار و قطره اى از باران بى شمار بیش تر است؟  آن گاه من با همه گرفتارى خاطر و کوتاهى از رتبه اهل کمال در حالى که به عجز و ناتوانى از دریافت آن چه که فضلاى صدر اول خواسته ـ و در آن راه قدم نهاده اند و کوتاه دستى خویش را از گردیدن در میدانشان و کم وزنى خود را در میزانشان مى دانم و اعتراف دارم با این حال همت گماشتم تا آن جا که تیررس فکر و مطمح نظر من است از سخنان آن حضرت گرد آورم و برخى از حکمت ها و اندکى از بسیار از سخنان آن حضرت را که سخنوران جهان و حکیمان دوران از آوردن مانندش نا امیدند گرد آوردم خدا مى داند که من در این کار ـ گو این که در وصف آن حضرت به مرتبه کمال رسیده باشم ـ نیستم مگر چونان کسى که دریا را با دست پیمودن و کوه را با ناخن خستن خواهد و باز بیش از این به قصور خویش معترف است چگونه چنین نباشد و حال آن که آن حضرت علیه السلام از چشمه سار گواراى نبوى آشامیده و علم و دانش الهى هر دو پهلوى او را پر کرده است؛ چنان که او خود که سخنش حق و کلامش درست است فرموده بدانید میان دو پهلوى من علم فراوانى انباشته شده است چه مى شد اگر بردارنده و نگهدارنده پیدا مى کردم و کمى دوش دل را از این بار گران الهى سبک مى کردم