نظریه ی ابتناء علی اکبر رشاد درباره فرایند تکون معرفت از دیرباز نظریه های مختلفی از سوی فیلسوفان گوناگون مطرح شده است نظریه عقول نظریه مثل نظریه معرفت شناختی کانت از جمله آنها است؛ اما درباره تکون و تحول معرفت دینی نظریه شاخص و شناخته یی سراغ نداریم محقق محترم جناب حجت الاسلام و المسلمین استاد علی اکبر رشاد نظریه ابتناء را برای تبیین نظام و نحوه تکون و تحول معرفت دینی ارائه کرده است از دیدگاه صاحبِ نظریه ابتناء معرفت دینی برایندِ فرایندِ تأثیر  تعاملِ متناوب  متداومِ مبادی خمسه دین به عنوان پیام الهی است و در صورت تحصیل تلقی صائب و جامع از این مبادی و کاربست درست و دقیق آنها و پیشگیری از دخالت و تأثیر فاحش متغیرهای ناروا و نابحق دخیل می توان به کشف صائب و جامع دین و کاربرد روزآمد و کارآمد آن در ذهن و زندگی بشر دست یافت