عادی سازی جنبش های مردمی در ایران معاصر  در پیدایش دولت مطلق مدرن در ایران عواملی دخیل بوده اند از همان آغاز جدی شدن تجددطلبی با خصیصة شیفتگی و تقلید کورکورانه آشنا می شویم میرزا ملکم خان آخوندزاده و تقی زاده نمونه های این شیفتگی به شمار می آیند بحران مشروعیت حکومت آشنایی اندک تحصیل کردگان فرنگ با تمدن اسلامی و بی توجهی متجددان به فلسفه و اندیشة فلسفی عوامل حیرت زدگی در ایران معاصر محسوب می شوند سنت گریزی مردم گریزی ناتوانی در رهبری جامعه و چندگانگی معرفت سیاسی نواندیشان نیز از دیگر عوامل پیدایش دولت مطلق مدرن در ایران قلمداد شده اند تاریخ پیدایش روشنفکری را جدای از تاریخ بورژوازی در غرب نمی توان بررسی کرد   روشنفکران اروپایی در دورة گذار از نظام سیاسی قدیم به دولت جدید ائتلاف با دولت مطلق را جایز شمرده زمینة فکری مساعد با آن را در جامعه فراهم ساختند در ایران نیز مشروطه خواهان تجددطلب به این نتیجه رسیدند که قرارداد دوستانه با یک دولت مطلق می تواند موانع پروژة بسط مدرنیته را از سر راه بردارد؛ یعنی این که نابسامانی سیاسی ـ اجتماعی عصر مشروطه را بدون وجود دولت مستبد نمی توان اصلاح کرد البته گروه اندکی از متجددان در شناسایی و تعیین رضاخان به عنوان شاه اقتدارگرا نقش داشته اند رضاخان حکومت استبدادی خود را بر عناصر اصلی تجدد پایه ریزی کرد و بعد نیروهای یاور خود را در برنامة نوسازی آمرانه از عرصة قدرت سیاسی خارج ساخت حمید عنایت علت شکست طرفداران لیبرالیسم را در فقدان شکل گیری طبقة متوسط خودمختار می داند می توان گفت که مهم ترین علت وابستگی سرمایه داری جدید ایران به دولت مطلق استبدادی فقدان خردورزی آن است