کتاب شب های روشن شب های روشن داستانی کوتاه اثر فیودور داستایفسکی نویسنده مشهور اهل روسیه است که اولین بار در سال 1848 منتشر شد نام این کتاب تضاد جالبی از تاریکی و روشنایی است؛ شاید به این دلیل که در شب های پترزبورگ هوا تا صبح روشن است و این پدیده به شب های سفید و به تعبیر دیگری شب بی خوابی شهرت دارد  راوی این داستان اول شخص و قهرمانی بی نام و فردی حساس با روحیاتی لطیف و شاعرانه است او خودش را رویاپرداز و غرق در خیالبافی معرفی می کند  کتاب شب های روشن همچون بسیاری از داستان های داستایفسکی مانند یک شبح است که با تفکرات هذیان گونه و مالیخولیایی خود با دیوارها و سنگ ها راحت تر از انسان ها ارتباط می گیرد؛ البته باتوجه به شواهد تاریخی می توان به این حقیقت پی برد که خود داستایفسکی در زندگی شخصی اش با چنین چالشی روبرو بوده و با وارد شدن به دنیای ادبیات این موضوع را در داستان های مطرح کرده است شب های روشن حکایت چهار شب متوالی از زندگی مردی است که خجالت زده از جامعه انسانی اطرافش خود را در خیال های مداوم محصور کرد او با همین خیال پردازی ها از کنار آدم های دور و برش می گذرد و به قصه زندگی همه انها فکر می کند بدون آنکه بتواند با این افراد ارتباط برقرار کند مواجه شدن و آشنایی راوی داستان با دختری به نام ناستنگا یک دیوانگی ناشی از احساسات شدید را در او ایجاد می کند این آشنایی توصیفی است از تنهایی جوانی که بیشتر اوقاتش را در انزوا و مشغول کتاب خواندن است او از بی قراری رنج می برد در حالی که دلیل آن را نمی داند