کتاب جبر و اختیار بحث های آیت الله جعفر سبحانی با نگارش علی ربانی گلپایگانی  مجموعه درسهای آیت الله جعفر سبحانی است که در باب جبر و اختیار برای طلاب حوزه های علمیه ایراد شده و توسط علی ربانی گلپایگانی تنظیم و منتشر شده است مطالب این اثر قبلاً در نشریه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به نام نور علم به چاپ رسیده و سپس با اضافات به صورت کتاب عرضه شده است کتاب حاوی پیشگفتاری از آیت الله سبحانی و چهارده فصل است