کتاب شوهر آهو خانم اثر علی محمد افغانی ميران فردي مذهبي و خيِر است  و دقيقاً  همين دو نكته است كه او را به تباهي مي كشاند زيرا او از دين  تنها  ظواهر را حفظ کرده است و هنوز مباني دين در زندگي او كاربردي نشده اند  او به ظاهر فردي معتقد است  يا فكر مي كند مذهبي است و يا اينكه دوست دارد چنين باشد  زيرا اگر جز اين بود هرگز دچار ضعف  و ترديد نمي شد و فكر تصاحب زن به فكرش نمي رسيد  هميشه لغزش ها به خاطر سستي ايمان است   اگر  جايگاه اعتقادات مسلمان روح او باشد نه سجاده و تسبيحش هرگز چنين به ورطه ي تباهي و ابتذال كشيده نمي شود   ميران تنها نقابي از مذهب بر چهره دارد و آن جا كه عرصه  ي واقعي ظهور و تاثير دين در زندگي اوست خبري از اعتقادات ديني او نيست  دستگيري ندارد  جايي ندارد تا به آن پناه برده و از گرداب وسوسه و  افكار پليد  رهايي يابد   پس اگر دين در اين  مواقع سخت و تاثير گذار در سرنوشت ها عقب بنشيند ديگر كجا مي خواهد هدايت گري كند  در گوشه اي خلوت سر سجاده و يا گوشه ي مسجد   ميران حتي با تظاهر به اين كه نيتش از آوردن هما به خانه خير بوده است آهو را از شك كردن بر حذر مي دارد و تا اين جا دين را بازيچه و اسبابي براي پيشبرد اعمال خلاف عرف و شرع خود مي داند   ميرا ن دروغگو ست   در مواضع زيادي به راحتي     اين مرد به ظاهر مومن    دروغ مي گويد    در دوره ي كشف حجاب ميراني كه شديداً  به حجاب زن معتقد است و در اين باره نظريه هم صادر مي كند با هماي بدون حجاب بيرون مي رود   او شراب مي خورد   به مطرب خانه مي رود تا رقص زن دوم خود را  همراه با موسيقي ببيند  نمازش را ترك مي كند  صورتش را تيغ مي زند تا پوست حساس هما آزرده نشود  با زني كه سه طلاقه اش كرده است يك سال زير يك سقف زندگي مي كند   آهو  و بچه ها را مي زند    به همه بد بين است   تمام خوبي هايش براي هما و تمام بدي هايش براي آهو   حرف هيچ  كس را نمي شنود و دنيا را در جسم هما مي بيند و مي خواهد   آيين چند همسري در اسلام صراحتاً  مورد قبول است اما در عرف و هنجار جوامع همواره مذموم    شرط آن هم در اسلام رعايت كامل عدالت ميان زوجين است  اما ميزان چيست ؟ كدام عدالت ؟ چه كسي مي تواند ادعا كند كه مي تواند چنين عدالتي را اجرا كند و يا در روابط ديگران تشخيص دهد ؟  من نمي خواهم وارد اين بحث بسيار مفصل شوم كه حتماً  از موضوع اصلي هم ما را دور مي كند   اما سوال هاي بسياري در اين باره دارم كه فكر عوام جامعه هميشه با اين پاسخ كه  حكمت آن را ما نمي دانيم     سركوبش كرده  است    اما به راستی اگر آهو عاشق مردی می شد چه سرنوشتی  در انتظارش بود ؟  کاش بحث جنسیت برای همیشه از قوانین بشر محو شده و روح انسانی  تعیین کننده و معیار خوبی و بدی واقع می شد  درباره این موضوع هم در بخش موضوع زن حتما بحث مفصلی خواهیم داشت    اما روي ديگر زن   هماست  قدرت اغواگر و افسون كار زن  قدرتي نا محدود و مهار ناشدني  چرا كتمانش كنم  هيچ پديده و قدرتي در جهان همچون زيبايي و جوانيِ زن  توان بر هم زدن سرنوشت ها را ندارد   توان در هم كوبيدن قلب ها را ندارد  توان برپايي بناي با شكوه عشق و خوشبختي را ندارد  توان ابتذال و شهوت  نوشي را ندارد  قدرتي با دو سوي متضاد  هما هم قدرتمند است  چهره اي ديگر از زن   اما  منفور   آهو در اوج ستايش و بي گناهي  هما در قعر لعنت و فريبكاري   هما شايد در عرصه اي ديگر مي توانست زني نيك سرشت باشد اما وقتي  دست روي مردي با زن و 4 فرزند گذاشت ديگر جايي براي دفاع از شرافت انساني اش نگذاشت  براي هما مرد زياد بود  هما از اول  عاشق ميران نبود  تا  آخر هم نبود   فقط مي خواست شوهر داشته باشد   آن هم شوهري شيدا كه تا لب تر كند در مقابلش آراسته و مهيا حاضر يابد  هر دو مي دانند   حتي همه مي گويند كه اين رابطه ديري نمي پايد اما  اراده ي سست ميران  و شايد صبر آهو باعث شد  اين تباهي هفت سال به طول انجامد   ميران آن قدر در برابر غرايز تكراري و مبتذل خود سست و ضعيف است كه  پا روي تمام  به ظاهر اعتقاداتش مي گذارد گو اين كه اگر به معناي واقع كلمه اعتقاداتش بودند هرگز چنين نمي كرد   او حتي پس از آن كه هما را طلاق مي دهد باز هم نمي تواند از او دست بكشد  و باز هم با او يك سال ديگر زندگي مي كند و تمام آن چه دارد از زمين و باغ و خانه به پاي او مي ريزد و در لحظه اي پست و خفت بار كه دست از هر چه داشت شست و با نا جوانمردي آهو و فرزندانش را ترك گفت اگر نبود اراده و مردانگي زني به نام آهو مي رفت تا در تباهي و ظلمتي ابدي كابوس مرگ  شرافت و عزت انساني را تعبير كند   شايد اگر آهو جنون مرد را زودتر درك كرده و 7 سال پيش يعني همان لحظه اي كه ميران به دروغ به او گفت هما را صيغه كرده است   چنين استوار و بي پروا در مقابلش مي ايستاد هرگز روزگار شومي را براي خود و كودكانش رقم نمي زد   هما  با  بي صفتي تمام رفت  و با خود آبرو  اعتبار   ثروت  و دار و ندار مادي و معنوي ميران را برد   اكنون ميران كجا ايستاده است  ؟  در نقطه  ي صفر  ولي اين نقطه  ي صفر با نقطه ي صفر 35 سالگي اش بسيار تفاوت دارد