کتاب تاریخ ایران کیمبریج جلد چهارم از فروپاشی ساسانیان تا آمدن سلجوقیان  اثر ریچارد نلسون فرای ناشر امیرکبیر   جلد چهارم تاریخ ایران کمبریج از فروپاشی ساسانیان تا آمدن سلجوقیان    مقالاتی از  عبدالحسین زرین کوب مرتضی   مطهری باسورث ویلفرد مادلونگ اولگ گربر ادوارد استوارت کندی سیدحسین نصر هانری کوربن ژیلبر لازار بویل و کلود کاهن  نخستین برخورد اساسی میان ایرانیان و مسلمانان در سال 12 هجری 633 م روی داد؛ بدین صورت که مُثَ بن حارثه شَیبانی و سُوَیدبن قُطبه که هر دو از قبیله بَکر بودند به مرزهای ایران هجوم آوردند و با کسب غنایمی بازگشتند مثنی بن حارثه پس از این واقعه نزد ابوبکر آمد و از ضعف ایران و مساعد بودن اوضاع برای ورود مسلمانان به این کشور گزارش داد ابوبکر نیز خالدبن ولید را به همراه لشکری روانه ایران ساخت البته پیش درآمد فتوحات مسلمانان در ایران واقعه ای بود که پیش از این در ذوقار روی داد و اعراب مرزنشین توانسته بودند لشکر اعزامی ساسانیان را مغلوب سازند نخستین حملات محکم مسلمانان به مرزهای شاهنشاهی ساسانی با فتح ابله در حوالی بصره به فرماندهی خالدبن ولید آغاز شد خالد با حمله به این منطقه و در جنگی با هرمزان مرزبان این ناحیه نخستین پیروزی را برای مسلمانان به ارمغان آورد پس از تصرف ابله اعراب مسلمان تعداد زیادی از مردم را اسیر کردند لیکن دهقانان دیار ترجیح دادند با مسلمانان صلح کنند و این نخستین معاهده صلح با دهقانان ایرانی است فصل نخست با عنوان فتح ایران توسط اعراب و پیامد آن یازده عنوان فرعی دارد و درباره موقعیت ایرانیان و اعراب در دوره های پیش از اسلام و ورود اسلام به ایران تا تشکیل دولت عباسی است؛ فصل دوم درباره خلافت عباسیان در ایران؛ فصل سوم تا هشتم درباره سلسله طاهریان صفاریان سامانیان و دوره اول غزنوی و سلسله های کوچک شمال ایران و آل بویه فصل هشتم با عنوان قبایل شهرها و نظام اجتماعی درباره روند اسلامی شدن ایران؛ فصل نهم تا دوازدهم درباره هنرهای تجسمی سکه شناسی و علوم دقیقه؛ فصل دوازدهم درباره علوم زیستی؛ فصل سیزدهم تا پانزدهم درباره فلسفه و جهان شناسی و تصوف علوم دینی و ملل و نحل؛ فصل شانزدهم درباره ناصرخسرو و اسماعیلیه ایران و فصل هفدهم تا بیستم درباره ادبیات زردشتی پس از فتوح مسلمانان ادبیاتِ عربی در ایران ظهور زبان فارسی نوین رباعی در ادب فارسی و معرفی عمر خیام است