کتاب تجلی تاریخ ایران  مجموعه مقاله های تاریخی و جغرافیایی  پژوهش و نگارش عبدالرفیع حقیقتوزیری گالینگورچاپ اول 1370 تجلی تاریخ ایران مجموعه مقالات تاریخی و جغرافیایی اثر  عبدالرفیع حقیقت      توطئه دستگیری داریوش در این احوال به اطلاع اسکندر رساندند که نبرزن که به سرداری هزار سوار با داریوش بود و بسوس والی باختر و برازانت والی رخج و سیستان داریوش را توقیف کرده اند اسکندر به محض شنیدن این خبر بهترین سپاهیان خود را برداشته بی آنکه منتظر سنوس گردد حرکت کرد و دستور داد که آهسته باقی قشون را عقب او حرکت دهند قصد بازداشت کنندگان داریوش این بود که اگر اسکندر در تعقیب آنها موفق شد داریوش را تسلیم کرده در ازای آن مورد حمایت اسکندر قرار گیرند و در صورتیکه اسکندر موفق به یافتن آنها نشد ممالک را بین خودشان تقسیم کنند و در حفظ آن ضامن یکدیگر شوند و بسوس بطور موقت بر آنها ریاست داشت اسکندر با وجود خستگی سپاهش تمام شب حرکت کرده روز دیگر به قصبه ای احتمالاً سمنان رسید که بسوس داریوش را در آنجا گرفته بود ملن مترجم یونانی داریوش که به واسطه بیماری در اینجا مانده بود چون دید اسکندر بدو رسیده به او پناهنده شد و تمام گزارش ها را برای وی بیان کرد  مرگ اسکندر اسکندر پس از استراحتی که به قشون خود داد به تعقیب بسوس پرداخت در این احوال بسوس و همدستانش داریوش را با خودشان می بردند و همینکه دیدند اسکندر در نزدیکی آنهاست ساتی برزن و برازانت زخم های مهلکی به او زده و او را در حال نزغ گذاشته با ششصد سوار فرار کردند وقتی اسکندر به داریوش رسید داریوش درگذشته بود  کنت کورث آورده است که وقتی اسکندر بر سر جنازه داریوش رسید به حال دلخراش این شاه مقتدر رقت آورد و بگریست بعد ردای خود را کنده روی پیکر او انداخت و امر کرد که با احترامات زیاد داریوش را حرکت داده و به مقبره شاهان هخامنشی که در پارس بود ببرند و در آنجا در جوار قبور نیاکانش دفن کنند اما برخی از مورخان نوشته اند که هنوز داریوش نفس می کشید و آخرین حرف او این بود که اسکندر قاتل را مجازات کند  ظن قوی وجود دارد که مرگ داریوش در نزدیکی دامغان امروزی بوده است یوستین گوید مقدر بود که داریوش در خاک قومی کشته شود که تجدید حیات را برای آن قوم به ارمغان آورد و مقصود دولت بزرگ پارت است که بعدها تأسیس شد و به اشکانیان معروف گردید