دفتر عقل و آیت عشق فلسفه و هنر اثر فیلسوف معاصر دینانی نشر از طرح نو دفتر عقل و آیت عشق فلسفه و هنر اثر فیلسوف معاصر دینانی نشر از طرح نو  چاپ سوم  2030 ص دفتر عقل و آیت عشق 1  درست است که فلاسفه اسلامی با چشم عقل و استدلال به بررسی مسائل هستی می پردازند ولی این بزرگان از چشم دل و نگاه شهود و عالم حضور نیز غافل نبوده اند و انسان را موجودی ذوالعینین می شناسند این اندیشمندان بزرگ همان گونه که به تشکیک در وجود قائل بوده و آن را دارای مراتب مختلف و متفاوت می شناسند معرفت را نیز ذو مراتب دانسته و از مراحل مختلف آن غافل نبوده اند و در اینجاست که فلسفه اسلامی به عرفان نزدیک شده و بسیاری از فیلسوفان با گروهی از عارفان هماهنگی و همدلی خود را ابراز داشته اند  کسانی که تنها با یک چشم به هستی می نگرند و از مراتب مختلف و متفاوت و معرفت آگاهی ندارند فیلسوفان اسلامی را مورد نکوهش قرار داده و از نزدیک شدن آنان با اهل عرفان به شدت انتقاد می کنند  باید توجه داشت که معرفت و شناخت از سنخ حضور و ظهور است و چیزی که از سنخ حضور و ظهور شناخته می شود با هستی مساوق است معنی مساوق بودن معرفت با هستی این است که اگر مفهوم آن ها با یکدیگر متفاوت و مختلف است در مصداق متحد و یگانه شناخته می شوند اگر کسی به مراتب مختلف معرفت و مراحل متفاوت آن اعتراف کند اختلاف میان اهل عرفان و فلسفه را یک اختلاف ذاتی و جوهری ندانسته و راه صلح و آشتی در میان این دو گروه را مسدود نمی شناسد دفتر عقل و آیت عشق 2  وقتی بزرگان اهل معرفت به انتقاد از عقل می پردازند و به برخی از مظاهر محدود و منجمد آن اشاره می کنند که در مراحل ابتدایی متوقف مانده و در قید سود و زیان و امور فرومایه گرفتار گشته است؛ اما اگر سخنان اهل بصیرت به درستی مورد بررسی قرار گیرند معلوم می شود که این بزرگان نه تنها با عقل مخالفت نمی کنند بلکه آن را دلیل و راهنمای انسان در امور ظاهر و باطن می شناسند  عدم توجه به مساله باعث شده که گروهی از مردم میان عقل و عشق به نوعی تضاد و تقابل قائل شوند و اهل عرفان و بصیرت را دشمن آشتی ناپذیر عقل به شمار آورند باید توجه داشت که دشمنی با عقل و ترویج این طرز تفکر در یک جامعه عواقب وخیم و پیامدهای خطرناکی را به دنبال خواهد داشت زیرا اساس سعادت یک ملت در پیروی از احکام عقل است و هنگامی که مردم با این گوهر نورانی فاصله پیدا کنند در چاه تاریکی و نگون بختی فرو خواهند رفت؛ در این جا ممکن است کسانی ادعا کنند که با از میان رفتن عقل عشق می تواند جانشین آن شود و در آن جا که عشق حاکم و فرمانروا باشد همه چیز نیکو و محبوب و به سامان خواهد بود در مقام پاسخ به این سخن باید گفت عقل موجودی یگانه است که جانشین ندارد و آن چه غیرعقل شناخته می شود هرگز نمی تواند کار عقل را انجام دهد  در مجلد دوم این مجموعه مباحث نیز به ارتباط میان عشق و عقل اشاره می شود و نقش عظیم و شگفت انگیز این دو گوهر شریف بدان گونه که در آثار بزرگان اهل معرفت مطرح شده مورد بررسی قرار می گیرد  در کتاب حاضر سیر و سلوک عرفانی و رهیافت فیلسوفانه بزرگی مانند ابوالقاسم فردوسی و جاودانه اثرش شاهنامه ابوسعید ابوالخیر  احمد غزالی عین القضات همدانی و مورد تجزیه و تحلیل واقع شده است دفتر عقل و آیت عشق 3  مراجعه به تاریخ تصوف اسلامی نشان می دهد که چندین تجربة صوفیانه وجود دارد که تحت چند عنوان مشهور مطرح شده و این عناوین تمثّل و نشانه های چندین شخصیت شناخته می شود عناوین مشهور به ترتیب عبارت است از  1 اتحاد 2 حلول 3 اشراق 4 وحدت وجود 5 واحدیت مطلقه  این عنوان ها صرف نظر از این که تا چه اندازه می تواند از اعتبار و صحت برخوردار باشد به چند عارف معروف و برجسته منسوب شده است شخصیت هایی که عنوان های یاد شده تفسیری از تجربه های آنان شناخته شده است به ترتیب عبارتند از  1 بایزید بسطامی 2 حسین بن منصور حلاج 3 شهاب الدین سهروردی 4 شیخ اکبر محی الدین عربی 5 ابی سبعین صاحب کتاب بدّالعارف  عرفای بزرگ و حکمای الهی اعضای یک خانوادة معنوی را تشکیل می دهند و در یک شجره نامه با یکدیگر متصل می شوند شاخه  های یک درخت هر چند از جهات مختلف با یکدیگر تفاوت دارند ولی همة آن ها در یک ریشة محکم به یکدیگر وابسته اند شجرة معنویت ریشه در عالم دهر و جهان سرمدی دارد و شاخه  های آن اگر چه در اعصار و ادوار زمان متفرق و پراکنده دیده می شوند اما به حسب اصل و اساس همراه و هماهنگ خواهند بود سخنان اهل معرفت رنگ و بوی ویژه ای دارد که همواره برای صاحبان چشم و گوش آشنا مطبوع و روح انگیز به شمار می آید این سخن ها به همان اندازه که برای گوش های آشنا پرجاذبه و دلپذیر است برای اشخاص غیر مستعد و ناآشنا بیگانه و تهی به شمار می آید  آثار و کلماتی که از اهل معرفت به جای مانده با هر کسی به سخن در نمی آید و محتوای خود را برای همة اشخاص آشکار نمی سازد این کلمات گوهرهایی را در درون خود نهفته دارند که تنها گوهرشناسان می توانند آن ها را مورد شناسایی قرار دهند  در این کتاب اندیشه  های بزرگانی نظیر نجم الدین کبری نجم الدین رازی فریدالدین عطار باباطاهر عریان حکیم تِرمذی ابن سبعین روزبهان بقلی صدرالدین شیرازی و مورد بررسی قرار می گیرد