کتاب مطالعه جامعه شناختی رابطه اسلام شیعی و مردم سالاریاثر محمد مسعود سعیدی از دیدگاه جامعه شناختی چه عواملی در نیمه اول سدۀ بیستم میلادی باعث گذارـ هرچند ناتمام ـ به مردم سالاری در ایران شد؟ نخبگان دینی در تحولات دنیای مدرن چه تأثیری از شرایط اجتماعی آن دوران پذیرفتند و چه بازنگری های نظری و عملی در برداشت دینی خود داشتند؟ موضع گیری های مناسب و نامناسب روحانیت در قبال فرایند گذار و عملکردهای مؤثرِ مثبت و منفی ایشان در این فرایند کدام اند؟  در این کتاب برای یافتن پاسخ های جامعه شناختی به پرسش های بالا سه جنبش گذار در سه مقطع تاریخی با روش های موجود در جامعه شناسی تاریخی مقایسه شده اند به کمک بررسیِ نظری در حوزه های تحول فرهنگی تحول اجتماعی و تحول سیاسی چارچوب تئوریک مناسبی فراهم شده و با توجه به شرایط کلی تاریخ ایران و جهان در دورۀ موردِ نظر مدلی برای تبیین گذار در ایران از آن چارچوب استخراج شده و مبنای مقایسۀ جامعه شناختی قرار گرفته است