هزار خورشید تابان مریم پس از خودکشی مادرش مدتی را نزد پدر سپری می کند ولی به اجبار او با رشید مردی 45 ساله ازدواج کرده واز هرات به کابل می رود او بارها باردار می شود ولی به علت ناتوانی و از دست دادن جنین خویش از محبت رشید محروم می شود از طرفی لیلا دختر همسایه از کودکی به طارق علاقه مند است و همه ی مردم آنان را لیلی و مجنون می دانند ولی حالا با شروع جنگ های داخلی در افغانستان پس از خروج نیروهای روسی طارق به همراه خانواده اش به پاکستان مهاجرت می کند لیلا پس از مرگ پدر و مادرش در بمباران و شنیدن خبر مرگ طارق با اکراه در 15 سالگی با رشید ازدواج می کند که اکنون حدودا 65 ساله است مریم و لیلا ـ دو هوو ـ به مرور زمان به یک دیگر عادت کرده و با کمک یک دیگر از دو فرزند لیلا ـ عزیزه و زلمای ـ مراقبت می کنند پس از مدتی گروه طالبان افغانستان را اشغال کرده و مشکلات بسیاری برای مردم به وجود می آورند طی ماجراهایی طارق نزد لیلا بازمی گردد و لیلا درمی یابد که طارق تمام مدت در زندان بوده و خبر مرگ او تنها نقشه ی رشید برای ازدواج با وی بوده است مریم در کشمکشی نابرابر با رشید او را به قتل می رساند و خود نیز اعدام می شود لیلا نیز به همراه طارق و فرزندانش به پاکستان می رود و پس از شکست طالبان به افغانستان بازگشته و در کسوت معلمی به مردم سرزمینش خدمت می کند منبع خانه کتاب کتیبه 4