کتاب انسان خردمند اثر یووال نوح هراری  ترجمه نیک گرگین  نشر نو درباره انسان خردمند تاریخ مختصر بشر  انسان خردمند تاریخ مختصر بشر کتابی نوشته یووال هرری است که برای اولین به زبان عبری در اسرائیل در سال ۲۰۱۱ و در زبان انگلیسی در سال ۲۰۱۴ منتشر شد این کتاب را نشر نو با ترجمه نیک گرگین به فارسی در سال ۱۳۹۶ منتشر کرده است هرری از کتاب اسلحه میکروب و فولاد ۱۹۹۷ به عنوان یکی از منابع الهام بخش خود نام می برد که نشان داد می شود سوال های بزرگ پرسید و به صورت علمی به آن ها پاسخ داد   صد هزار سال پیش دست کم شش گونۀ انسانی بر روی زمین زندگی میکردند امروز تنها یکی بهجا مانده است  ما  انسانهای خردمند  چه طور گونۀ ما در نبرد برای سلطه بر دیگران پیروز شد؟ چرا نیاکانِ شکارگر ـ خوراک جوی ما اقدام به ساختن شهرها و برپایی پادشاهیها کردند؟ چگونه به خدایان و ملتها و حقوق بشر ایمان آوردیم به پول و کتابها و قوانین اعتماد کردیم و خود را بردۀ بوروکراسی و مصرفگرایی و حرص و آز برای خوشبختی ساختیم؟ دنیای ما در هزارۀ آینده چه شکلی به خود خواهد گرفت؟ انسان خردمند بهگونهای جسورانه همه جانبه و بحث انگیز هر آنچه را تا کنون گمان میکردیم در مورد انسان میدانیم به چالش می کشد افکارمان رفتارمان اعمال مان اقتدارمان و آینده مان را از همگی مان با هر ایمان و اعتقادی می خواهم که روایتهای زیربنایی جهان را زیر سؤال ببریم پیشرفت های گذشته را با دلمشغولی های کنونی مرتبط کنیم و از نتایج جدل انگیز آن نهراسیم  دکتر یووال نوح حراری از دانشگاه آکسفورد دکترای تاریخ دارد و در دانشگاه بیت المقدس تاریخ جهان تدریس می کند موضوع اصلی این پژوهش او سؤالات صریحی است همچون رابطۀ تاریخ و زیست شناسی چیست؟ آیا عدالتی در تاریخ یافت می شود؟ آیا در مسیر تاریخ مردمان سعادتمندتر شده اند؟ ۶۵۰۰۰ نفر در دورۀ اینترنتی تدریس تاریخ مختصر بشر او ثبت نام کرده اند  کتاب انسان خردمند سال 2014 به انگلیسی ترجمه شد و در مدت کوتاهی به سی زبان دیگر ترجمه و منتشر شد این اثر مدت ها در فهرست کتاب های پرفروش قار داشت چهره های مطرح جهانی مانند باراک اوباما و بیل گیتس دیگران را خواندن این کتاب توصیه کردند   در مقدمه این اثر نوشته شده است محققین بسیاری درباره تاریخ کهن بشر مطلب نوشته اند و هنوز هم تحقیقات درخصوص کشف حقایق زندگی بشر کهن ادامه دارد اما دقیقا چه چیزی این اثر را از آثار مشابه متمایز می کند؟ شاید بتوان ادعا کرد که تمامی تلاش هایی که تاکنون برای توصیف تاریخ کهن بشر صورت گرفته عمیقاً ملهم از اعتقادات و باورهای محققین بوده است و در این میان نهایت امانت داری نسبت به مقام و جایگاه محوری و والای بشر در هستی صورت گرفته است تاریخ را انسان گرایان نوشته اند و انسان گرایان معتقدند که انسان خردمند ذاتی یگانه و مقدس دارد که اساساً متفاوت از ذات دیگر موجودات و پدیده هاست ـ پس خیر اعلا همان خیر بشر است خورشید بر زمین می تابد تا به انسان گرما بخشد جانداران و طبیعت سبز از این رو خلق شده اند تا مورد استفاد انسان قرار گیرند رسالت انسان خردمند خلق تساریخی است مبتنی بر استفاده از هرچیزی که در حیطه توجهش قرار می گیرد و از میان برداشتن هر مانعی که سد راهش می شود از میان حداقل شش گونه شناخته شده انسانی دیگر تنها گونه ما انسان خردمند به جای مانده است و گونه های دیگر در طی قتل عام های خونین توسط این گونه فاتح به کلی نابود شدند مهم ترین عامل محرکه تاریخ انسان خردمند انگیزه تسلط است و شاخص عینی تحول تاریخی همانا تحول تکنیک و ابزارِ مادی چیرگی است استثمار نمودار عینی پیشرفت می شود استثمار طبیعت استثمار تمامی جانداران  و همچنین استثمار انسان توسط انسان تاریخ اجتماعی بشر همواره تاریخ امپراتوری ها و جنگ ها و فتوحات و شکست ها بوده است تاریخ پیشرفت های مادی و سعادت و بهروزی انسان خردمند قویاً با تاریخ انقراض نسل های گونه های دیگر انسانی انقراض گسترده گونه های جانوران دگرگونی نظم طبیعت و برهم ریختگی تعادل اکوسیستم بوده است