کتاب رمان تاریخی منم تیمور جهانگشا اثر مارسل بریون ترجمه ذبیح الله منصوری این کتاب تاریخی اثری ماندگار و مفصل است که توسط مارسل بریون نویسنده و ادیب فرانسوی گردآوری شده و به شرح زندگانی کامل تیمور گورکانی یا تیمور لنگ Timur می پردازد او در قبیله ای ترکی  مغولی در شهر سمرقند متولد شد و توانست بلخ را تصرف کند به خوارزم لشکرکشی کند و قلمرو و تصرفاتش را تا مغولستان گسترش دهد یکی از عواملی که باعث شهرت تیمور در طول تاریخ شده خشونت ها و قتل عام هایی بود که به هنگام لشکرکشی هایش در سرزمین های مختلف روا داشته است ناگفته نماند که او به شدت اهل علم و دانش و هنر بود و دانشمندان فقیهان و هنرمندان زمانه ی خود را از هر سرزمین و نژادی که بودند ارج می نهاد و آن ها را مورد خشم و غضبش قرار نمی داد  ذبیح الله منصوری مترجم این اثر گرانقدر آشنایی دیرینه با مارسل بریون داشت و پیش از ترجمه کتاب حاضر مقالات دیگری از این ادیب پرکار را ترجمه و در روزنامه های تهران منتشر کرد بریون پیش از تألیف این کتاب مطالعات دقیقی راجع به تاریخ تیموریان به ویژه سرگذشت تیمور لنگ داشت و از منابع متعددی به زبان های عربی ترکی فارسی و سایر زبان های اروپایی جهت تدوین کتاب منم تیمور جهانگشا استفاده کرد او لیست کاملی از تمام منابع مورد استفاده اش را در نسخه زبان اصلی کتاب فهرست کرده بود که ذبیح الله منصوری برای کوتاه کردن نوشتار از ترجمه آن ها به فارسی خودداری نمود  نکته دیگری که در ارتباط با کتاب منم تیمور جهانگشا وجود دارد این است که بخش اعظم آن خاطرات و نوشته های شخص تیمور لنگ می باشد که خود او در قالب یک کتاب به زبان فارسی نوشته بود اما اینکه چطور این نوشته ها اکنون در این کتاب قرار گرفته اند خود ماجرای پر فراز و نشیبی دارد کتابی که توسط تیمور گورکانی نوشته شد تا مدت ها فقط یک نسخه از آن وجود داشت که در اختیار حکمران یمن در زمان امپراتوری عثمانی بود بعد از فوت آن حکمران نسخه دیگری از این کتاب تهیه و به هندوستان برده شد همان طور که می دانید نسخه های ابتدایی کتاب ها در زمان های دور دست نویس و بسیار باارزش بودند با این حال طی اتفاقاتی که جزییات آن مشخص نیست نسخه دوم خاطرات تیمور لنگ در اختیار یک افسر انگلیسی قرار می گیرد رونوشت دیگری از آن تهیه می شود رونوشت سوم به انگلستان برده می شود و با کمک چند نفر به انگلیسی ترجمه می شود و متن انگلیسی به صورت رسمی و گسترده تر منتشر می شود  پس آنچه که در این کتاب می خوانید در حقیقت از چند بخش تشکیل شده یکی مطالبی است که توسط مارسل بریون از کتب تاریخی مختلف گردآوری شده و دیگری بخش هایی از خاطرات و زندگینامه تیمور لنگ است در اصل به قلم خود او نگاشته شده اند در انتهای کتاب هم نوشتاری به قلم اسقف سلطانیه درباره تیمور لنگ گنجانده شده است