کتاب سگ ولگرد اثر صادق هدایت  جلد سخت  آخرین مجموعه داستانی که از نویسنده مشهور ایرانی صادق هدایت منتشر شده کتاب صوتی سگ ولگرد The Stray Dog نام دارد اثری که از هشت داستان کوتاه تشکیل شده و اولین بار در سال 1321 شمسی چاپ شده است  کتاب سگ ولگرد در زمان انتشار خود با سانسور و محدودیت فراوانی مواجه شد؛ به همین خاطر چاپ آن با تاخیر صورت گرفت با این حال این اثر به یادماندنی با استقبال فراوان منتقدان و مخاطبان مواجه شد و بعضی از داستان های آن به چندین زبان دنیا ترجمه شده اند حتی به گفته محمد بهارلو نویسنده و روزنامه نگار ایرانی کتاب سگ ولگرد در دوران ذوق ورزی و خلاقیت هدایت نوشته شده و او توانسته حس تنهایی اضطراب ناامیدی و بیگانگی انسان ها را به خوبی به تصویر بکشد و عمق وجود آدمی را کنکاش کند  ماجرای داستان سگ ولگرد از زبان سگی اسکاتلندی به نام پات روایت می شود که صاحب خود را گم کرده و حالا سرگردان و گرسنه در خیابان ها آواره شده است و نمی داند که چطور غذا تهیه کند نویسنده به خوبی توانسته احوالات حیوانی را توصیف کند که گویی نوعی شعور و درک انسانی در او وجود دارد و هیچ وقت به هیچ انسانی آزاری نرسانده است اما برعکس او از سمت انسان ها انواع توهین و تحقیر را تحمل می کند و گویی سهم او از این دنیای بزرگ تنهایی و کتک خوردن از دیگران است  اما این سگ ولگرد خواسته زیادی از زندگی ندارد و فقط می خواهد به آغوش گرم مادرش بازگردد و به آرامش و خوشی برسد ولی با گم کردن صاحبش به خاطر شنیدن بوی یک سگ ماده اتفاقات تلخ و کابوس واری برایش پیش می آید  هدایت در این داستان کوتاه به خوبی توانسته فضای یخ زده مرگ بار و خشونت بار خیابان های شهر را به تصویر بکشد و با زبانی استعاری و کنایی وضعیت زندگی انسان های زمانه خود را شرح دهد به همین خاطر اسطوره شناسان روانشناسان و منتقدان ادبی و اجتماعی تحلیل های گوناگونی از این داستان ارائه کرده اند و حتی احمد شاملو و صادق چوبک دو تن از بزرگان ادبیات فارسی نیز برای خلق بعضی آثارشان از سگ ولگرد تاثیر پذیرفته اند