کتاب تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره معاصر دوره 2 جلدی  نویسندهسعید نفیسی جلد اول از آغاز سلطنت قاجارها تا پایان جنگ نخستین با روسیه   جلد دوم از ۱۲۲۸ تا ۱۲۵۰ ق  در این کتاب مهم ترین رخدادها و وقایع سیاسی و اجتماعی ایران مربوط به دوره قاجاریه از آغاز تا پایان حکومت فتحعلی شده بازگو شده است کتاب با مطالبی تحت عنوان ایران ما در این صد و هشتاد سال آغاز می شود که طی آن از پیشینه و نژاد قاجارها ظهور این طایفه در تاریخ ایران و اوضاع آن ها پیش از سلطنت و نیاکان آقا محمد خان سخن می رود؛ سپس مباحث کتاب با این موضوعات تدوین می شود آقا محمد خان ؛ مناسبات گرجستان با ایران ؛ اوضاع اجتماعی ایران در زمان آقا محمد خان ؛ فتحعلی شاه ؛ مقدمات جنگ دوم ایران و روسیه ؛ اختلاف ایران و روسیه ؛ آغاز جنگ های ایران و روسیه ؛ نتیجه جنگ های نخستین تا پایان سال 1220؛ مناسبات ایران و روسیه پیش از قاجارها؛ جزئیات وقایع گرجستان در این دوره ؛ دوره میان دو جنگ ؛ وضع اجتماعی ایران در این دوره ؛ روابط سیاسی با روسیه ؛ مراحل و عواقب جنگ دوم ؛ عهد نامه ترکمان چای ؛ جنگ های ایران و عثمانی ؛ ایران و افغانستان ؛ اوضاع اقتصادی ایران پیش از مباحث اصلی کتاب م ؤلف انگیزه خود را از تالیف کتاب در دیباچه شرح داده است کتاب با فهرست اعلام به پایان می رسد  فهرست   دوره میان دو جنگ وضع نواحی از دست رفته احکام جهاد روابط سیاسی با روسیه ولایت عهد عباس میرزا مراحل جنگ دوم آخرین مرحله جنگ اجتماع در ترکمان چای عهد نامه ترکمان چای کشته شدن گریبایدوف سیاست انگلستان و