آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن جلد چهارم جموعه پنج جلدی آرای تربیتی دانشمندان مسلمان مسیر تاریخی اندیشه های تربیتی حدود سی متفکر و مربی اسلامی را در دوره اول یعنی از آغاز شکل گیری اندیشه اسلامی تا قبل از تماس با تحولات علمی و فنی غرب ترسیم مینماید و چگونگی تأثیر آرای فلسفی ـ یا باورهای دینی ـ را بر دیدگاه های خاص تربیتی در اندیشه هر متفکّر نمایان می سازد این مجموعه به روش توصیفی آرای برخی از متفکران برجسته را گزارش میدهد  متفکران انتخاب شده بر پایه ملاک هایی مانند برجستگی علمی و صاحب اثر مکتوب اخلاقی و تربیتی بودن انتخاب شده اند که اعم آنان عبارت اند از جاخط ابن سحنون فارابی قاسبی اخوان الصفا ابن سینا مسکویه زرنوجی شیخ اشراق خواجه نصرالدین طوسی مولوی سعدی ابن خلدون علامه مجلسی ملامهدی و احمد نراقی و امام محمدغزالی  این مجموعه میتواند زمینه ای فراهم آورد تا در آینده سیر تحول اندیشه های تربیتی متفکران مسلمان و مراحل تطور و ارتباط تاریخی اندیشه های هر کدام بازشناسی شود و همچنین مقدمه ای است بر طبقه بندی مکاتب تربیتی در تاریخ اسلام و نقد و تحلیل آنها  این کتاب به عنوان منبع درسی در مقاطع مختلف تحصیلی به ویژه دوره کارشناسی ارشد و دکتری رشته علوم تربیتی قابل استفاده استادان و دانشجویان است کتاب های درسی