سرگذشت حاجی بابای اصفهانی ترجمه ی سرگذشت حاجی بابای اصفهانی بازآفرینی یک اثر گمشده و تلاش برای نوشتن یک رمان ایرانی ـ اولین رمان ایرانی ـ به دست یک نویسنده ایرانی است زبان میرزا حبیب متکی است به فارسی کهن و با اتکا به این پشتوانه است که زمینه ی رهایی خودش را از بند زبان رسمی و منشیانه ی قاجاری فراهم می کند میرزا حبیب ایجاز و استحکام و وقار زبانش را به اسلاف خودش مدیون است و زبان او حلقه ی پیوندی است میان فارسی نویسی قرن ششم هجری با عصر ما میرزا حبیب زبانی را که به دست منشیان به مایه و ادیبان متظاهر معاصرش به زبان الکن به بن بست رسیده و دست و پابسته اش تبدیل شده بود به یک زبان زنده ی داستان گو تبدیل کرد و با تلسطی که بر زبان گفتار زمانه اش داشت و با پیوند زدن این زبان به زبان نهصد ساله ی فارسی به همنهادی رسید که در قالب رمان به خوبی جا می افتد و جواب می داد سرگذشت حاجی بابای اصفهانی برای اولین بار در سال 1905 میلادی در کلکته و از روی نسخه ی دستنوشته ی شیخ احمد روحی کرمانی به چاپ رسید ویرایش جدید این اثر اولین ویرایشی است که براساس نسخه ی دستنوشته ی خود میرزا حبیب اصفهانی به چاپ رسیده است