کتاب تاریخ روابط خارجی ایران از ابتدای دوران صفویه تا پایان جنگ جهانی دوم نویسنده عبدالرضا هوشنگ مهدوی انفعال حکومت رضاشاه در قبال جنگ جهانی دوم و ورود سهل متفقین به کشور از فقدان حمایت مردمی و انسجام لازم در ساختار قدرت سیاسی پهلوی اول حکایت می کند در این مقاله فرایند وقوع جنگ جهانی دوم و موضع گیری های ایران در قبال آن مرور شده است با شروع جنگ جهانی دوم در سال 1318ش1939م اوضاع جهان دگرگونه شد و اغلب کشورهای جهان به حمایت از متفقین یا متحدین مجبور گردیدند در این میان کشور ایران با وجودی که از همان ابتدا سیاست بی طرفی اتخاذ نمود به واسطه سیاستهای رضاشاه 1304ــ1320ش مبنی بر طرفداری از آلمان هیتلری و نیز به  دلیل موقعیت استراتژیک مورد توجه دول متفق قرار گرفت از این  رو با حمله متفقین در سوم شهریور 1320ش ایران عملاً به صحنه منازعه میان دول متخاصم تبدیل گردید تاثیرات منفی این حمله با ناکارآمدی ارتش 127 هزار نفری رضاشاه چنان جوّ سرخوردگی و یأسی در جامعه ایران به ویژه در میان نظامیان جوان به وجود آورد که اغلب ایشان با استفاده از فضای باز سیاسی ناشی از ورود متفقین و سقوط دیکتاتور رضاشاه جذب گروهها و دستجات مختلف گردیدند ازاین   رو در میان نظامیان سه گرایش متفاوت ناسیونالیسم سلطنت طلب و چپ گرا به وجود آمد؛ در این مقاله سعی بر آن است ضمن تشریح اوضاع منتهی به جنگ جهانی دوم و موضع گیری ایران در قبال آن به نحوه مواجهه نیروهای نظامی با این مساله پرداخته و چگونگی جذب ایشان در سه گروه فوق بررسی گردداين كتاب در نه فصل به تاريخ روابط خارجي ايران از زمان صفويه تا جنگ جهاني دوم و زمان استعفاي رضاشاه پرداخته است  فهرست  فصل اول اين كتاب شامل توضيحاتي در مورد دوران جنگ هاي ايران و عثماني از قيام شاه اسماعيل صفوي تا معاهده صلح استانبول از سال هاي 1500 تا 1590 است در فصل دوم نويسنده به دوران شكوه و عظمت ايران از استرداد سرزمين هاي از دست رفته تا عهد نامه صلح قصرشيرين پرداخته است فصل بعدي به دوران آرامش اختصاص يافته و تا سقوط اصفهان ادامه دارد در فصل چهارم اشاره به سقوط صفويه و استقرار قاجاريه دارد و دوران پرآشوب آن زمان را به تصوير كشيده است فصل پنجم كتاب شامل دوران جنگهاي ايران و روسيه از فتح تفليس تا معاهده تركمانچاي است فصل هاي بعدي نيز به ترتيب دوران اختلافات ايران و انگليس از شورش هرات تا معاهده صلح پاريس دوران رقابت هاي استعماري از انتزاع تركستان و بلوچستان تا قرارداد تقسيم ايران به مناطق نفوذ دوران اشغال نظامي ايران از كودتاي محمد علي شاه تا كودتاي سوم اسفند را به تصوير كشيده است در فصل نهم كه آخرين فصل اين كتاب است تاريخ دوران پهلوي از زمامداري سردار سپه تا پايان جنگ دوم جهاني در سال 1947 آورده شده است