ترجمه شرح اصول کافی ملاصدرا 4جلدی یکی از مباحث مهم در کلام جدید این بحث است که میان عقل و دین چه نسبتی وجود دارد؟ این بحث از دیرزمان در میان متکلمان دنیای اسلام و مسیحیت مطرح بوده است منظور از عقل همان نیرویی است که انسان به کمک آن می تواند حقایق را بازشناسی کند یعنی در مسائل نظری حق را از باطل و در مسائل عملی خیر را از شرّ و منافع را از مضار تمییز دهد در میان دانشمندان اسلامی در این باب اندکی اختلاف نظر وجود دارد اهل حدیث و حنابله که به سلفیّه معروفند به کارگیری عقل را در دین ناروا و ممنوع می دانند امّا فرقه های دیگر به ویژه امامیّه و معتزله آن را روا و بلکه لازم می شمارند طرح مباحث عمیق الهی از جانب پیشوایان امامیه باعث شد که عقل شیعی از دیرباز به صورت عقل فلسفی درآید تحلیل و تبیین این گونه مباحث در حکمت متعالیه صدرایی به اوج خود رسید تا جایی که زبان و منطق فلسفی در معارف دینی به صورت جدّی راه پیدا کرد و در مباحث پیروان حکمت متعالیه نیز ادامه یافت در این نوشتار به نقل دیدگاه های حکیم ملاصدرا و برخی فیلسوفان صدرایی علامه طباطبایی شهید مطهری استاد مصباح یزدی و آیت الله جوادی آملی در موضوع عقل و دین و نیز اندکی نقد و ارزیابی آنها پرداخته شده است