دولت علوی در پرتو نامه به مالک اشتر  دولت یکی از مباحث مهم جامعه شناسی سیاسی است که بسیاری آن  را با مباحث اصلی علوم سیاسی مانند سیاست و قدرت در پیوند دانسته اند این پژوهش با روش تحلیلی محتوایی در جست وجوی شرایط و موقعیت دولت علوی و صدور نامه به مالک اشتر ناگزیر از نهج البلاغه شناسی و بررسی اسناد و مدارک آن و نیز شناخت ترجمه ها و درک آموزه های تاریخی نامه بوده است نهج البلاغه از ابعاد کلامی ادبی اخلاقی و حقوقی مورد توجه و با وحی مورد مقایسه قرار گرفته اما کم تر مورد کاوش های تاریخی بوده است این مطالعه تلاش دارد با رویکرد معرفتشناسی تاریخی به سامان دهی موضوع بپردازد و بر بازشناسی زمانه علی اعم از عناصر بازیگران مخالفان معاندان و جغرافیای دولت علوی تاکید کند علی پس از بیست و پنج سال جدا افتادگی از تجربه پیامبر چندان تمایلی به دولت داری ندارد و با اصرار و ابرام مردم با شرط و شروط ولایت و خلافت آنان را می پذیرد تا شاید ساخت های غیر نبوی را به صورت نبوی علوی به مسیر واقع و حق و به نفع مردم نومسلمان محقق کند راهبردها و راهکارهای سیاست نظری و عملی علی عمدتا در این رویکرد بیان و عمل شده است