کتاب داستان راستان جلد اول داستان راستان نوشته مرتضی مطهری کتابی در باب فضایل و کرامات پیامبر اسلام ص و خاندان اوست اين كتاب در قالب 125 داستان که ریشه در تعلیمات اسلامی دارد به رشته تحریر درآمده است مرتضی مطهری که مجتهدی عالم بر فقه و فیلسوفی اندیشمند بود توانسته مفاهیم اخلاقی و اجتماعی را با لحنی ساده و قابل فهم بیان کند قهرمان های کتاب او از پیشوایان بزرگ دین و شخصیت های بزرگوار علمی و فقهی انتخاب شده اند با اینکه کتاب داستان راستان در قالب روایتی داستانی نوشته شده است ولی می توان در بطن کتاب مقصود مطهری را به راحتی درک کرد و آن تعریفی جدید از جامعه اسلامی است او در بحبوحه دهه 40 شمسی که ریشه های مدرنیته با شمایل غربی به شکلی روزافزون در حال رشد بود کتاب خود را منتشر کرد حرکت او در زمان خودش بسیار جسورانه بود که با استقبال گسترده مردم همراه بود ولی بازخورد اصلی کتابش بعدها در انقلاب اسلامی نمایان شد اثر پرفروش او اگرچه نامش را به عنوان مجتهدی با اندیشه متفاوت بر سر زبان ها انداخت ولی امروزه دیگر آثارش از مرز حوزه های علمیه و فقهی و علاقه مندان به پژوهش در مسائل دینی بیشتر نرفت    کتاب داستان راستان حول چه محوری است؟  کتاب داستان راستان نقل داستان هایی از ائمه و معصومین اسلام است توجه به زندگی این بزرگواران در طول تاریخ همیشه حرکتی برای موضوعیت بخشیدن به مفاهیم اسلامی بوده است این کتاب نیز از این قاعده مستثنا نیست و در داستان هایش به فرازهایی از زندگی و سیره این بزرگواران می پردازد هدف مرتضی مطهری از نگارش این اثر آموزش نسل ها با شیوه زندگی پیشوایان دیدنی و تمسک جستن به اندیشه اسلامی به عنوان تنها راه سعادت بوده است می توان ادعا كرد كه تاکنون اثری متفاوت به مانند کتاب داستان راستان که با لحنی ساده به زندگی معصومین بپردازد نگاشته نشده است این کتاب که از زمان انتشارش تا به امروز در شمار پرمخاطب ترين آثار دینی بوده است در مَجال توصیف نمونه ای منحصر به فرد از تعریف جامعه آرمانی و اسلامی است مرتضی مطهری یا بیانی شیوا محتوای داستان هایش در کتاب را از طریق احادیث کتب تواریخ احکام و حکایت های دینی از سیره خاندان نبوی ارجاع گرفته است هر چند کتاب هایی كه با اين مضمون نوشته شده اند بی شمارند ولی ارائه سبکی متفاوت که ناشی از تحولات اجتماعی و ضرورت های فرهنگی بوده کاری تازه و بی بدیل است مطهری با درك درست از مقتضیات زمانه خود در مسیر روشنفکری دینی پای می گذارد  با اینکه بعد از این کتاب دیگر به چنین جریانی ملحق نمی شود  ولی به تناسب اوضاع جامعه و نیازهای دینی اثری منحصر به فرد ایجاد می کند او که همیشه در آثارش به دنبال پاسخگویی و روشن کردن مسائل دیدنی بوده در داستان راستان بیشتر طراح مسائل است با اینکه پاسخ از همان نخست روشن است یعنی پیروی از مفاهیم اخلاقی که پیشوایان بزرگ دین با آنها زندگی پربارشان را گذراندند کتاب مجموعه ای شامل بر 125 داستان با الهام از پیامبر اسلام ص و بزرگان مكتب تشيع می باشد که در 2 جلد نگاشته شده است نگارش جلد اول با 75 داستان در سال 1339 و جلد دوم با 50 داستان در سال 1343 انجام شده است همان گونه که در بالا بیان شد نثر کتاب به سادگی بیان شده است و تأثیرگذاری آن تا حدی است که می توان از داستان های کتاب برای آموزش کودکان نیز بهره برد با این حال کتاب برای عموم مردم قابل فهم است و خواننده می تواند به راحتی با داستان هایش ارتباط برقرار کند سادگی لحن کتاب از نظر مطهری جهت برخورداری از مرجعی سودمند برای توضیح مسائل مشکل دینی بوده است مفاهیم سنگین دینی یا فقهی باید با مقیاس اندیشه عموم مردم اندازه گیری شود به این معنا که سادگی در بیان مسائل دشوار خود به تنهایی هنری بزرگ است طبقه بندی داستان های کتاب بر طبق اندیشه علم احترام دوری از تعصب تصورات غلط از دین و كج اندیشىها و افراط و تفریط ها عمل نیکو اعمال اخلاقى و عبادى تقوا و زهد پرهیز از غرور غفلت مال اندوزی خوردن مال حرام شرکت در مسائل اجتماعی رعایت عزت نفس تواضع حقوق دیگران اهمیت کار و تلاش برای روزی حلال ایستادگی در برابر زور و ستم قضاوت صحیح تحمل سختی ها توجه به خداوند در همه امور و موارد بسیار دیگر اشاره کرد در کشف حقیقت داستان ها باید این نکته را بیان کرد که مطهری از نصیحت گویی مستقیم دوری کرده است او تنها ذهن خواننده را برای پروراندن موضوع و نتیجه  گیری نهایی آماده می کند عناوین داستان ها موضوع اصلی را لو نمی دهند تا جذابیت روایت در نزد مخاطب زنده بماند به طور کلی اثر او چیزی در حد بیان حکایت هایی پند آموز فراتر نمی رود  می توان حدس زد که رسالت مطهری در این کتاب و دیگر آثارش ایجاد فضایی برای راهنمایی تعالیم اسلامی در بطم جامعه است کلام او تنها در تئوری نمی ماند بلکه درصدد این است که اندیشه اسلامی در جامعه پیاده سازی شود او در این کتاب با استفاده از کُتب حدیث تراجم و تواریخ نیز به دنبال روح واقعی دین است حتی در این مسیر او به رجال شیعه اشاره نمی کند بلکه از افراد صالح سنّی نیز در کتابش یاد می کند نام کتاب نیز برگرفته از کسانی است که راه راست که همان دین خداوند است را پی گرفته اند که قرآن آنها را صدّیقین می نامد بنابراین از این جهت هم می تواند این موضوع را روشن کرد که داستانهای کتاب خیالی نیستند بلکه برگرفته از زندگی واقعی بزرگان دینی با حفظ امانت در کلام نوشته شده اند با این حال اثر داستانی مرتضی مطهری می تواند تجربه منحصر به فرد خواندن کتابی دینی با شیوه بیانی متفاوت را برای خواننده فراهم کند