مجموعه درس گفتار هایی درباره روش تحقیق با تکیه بر حوزه علوم قرآن و حدیث ویژگی های این محصول  سرشناسهپاکتچی احمد 1342 عنوان روش تحقیق با تکیه بر حوزه علوم محل نشر ناشر سال نشر تهران دانشگاه امام صادقع 1389 مشخصات ظاهری 284 صفحه شابک 2001214600978 موضوع قرآن تحقیق  تحقیق اصطلاحی نیست که تا به حال آن را نشنیده باشید اما چه بسا مواردی که تا به حال با عنوان تحقیق شنیده اید تحقیقی که مدنظر ماست نباشد پس ذهنیت های قبلی در این زمینه را از ذهن خود پاک نمایید ممکن است در کتب فقهی قرن 7 و 8 در آثار علمای حلّه عبارت قال أهل التحقیق یا در آثار کلامی امام فخر رازی عبارت قال المحقّقین من الأصولیّین را دیده باشید و به ذهن شما رسیده باشد که حتماً در آن زمان نیز تحقیق و روش تحقیق داشته ایم در اصطلاح علمای ما تعبیر محقّق و متتبّع در مقابل یکدیگر قرار می گیرند مثلاً معروف است که شیخ انصاری یک محقق و صاحب مفتاح الکرامه  یک متتبّع است در گذشته عنوان محقق را روی کسی می نهادند که نوآوری قدرت تحلیل بالا و اندیشه های نوینی می داشت؛ متتبّع نیز کسی بود که اقوال و نظریات علمای مختلف در یک یا چند رشته علمی را کاملاً می شناخت و کتاب های زیادی خوانده بود ولو اینکه خودش صاحب نظر نبود و دیدگاه خاصی در آن زمینه ارائه نمی نمود از این رو زمانی که به مکاسب شیخ انصاری مراجعه می کنیم ممکن است 50 صفحه از کتاب را بخوانیم و با نقل قولی مواجه نشویم و همه بحث ها تحلیلی باشد؛ اما وقتی مفتاح الکرامه را می خوانیم در هر صفحه چند نقل قول وجود دارد و در بسیاری از صفحات هیچ دیدگاهی از خود نویسنده نیامده است قدما می گفتند به ندرت افرادی مانند صاحب جواهر  پیدا می شوند که هم متتبّع و هم محقق باشند یعنی هم از منابع مختلف نقل قول کنند و هم خودشان دیدگاه نوآورانه و کاری تحلیلی ارائه دهند از طرف دیگر نوشتن تحقیق در دوره های راهنمایی و دبیرستان برای دست به قلم شدن و انجام کاری فراتر از سر کلاس انجام می گرفت این روش کار برای همان دوره های درسی مفید است اما ادامه یافتن آن روش در دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد نشان دهنده این است که ما حاضر به ترک عادت قبلی خود نیستیم اصطلاح تحقیقی که مدنظر ما در این کتاب است این ها نیست باید بدانیم میان اصطلاح سنتی حوزوی و آنچه امروزه به آن تحقیق می گوییم تفاوت وجود دارد گاهی اوقات وقتی مفهومی به غلط در ذهن ما جای می گیرد همان را ادامه می دهیم یعنی تصوری که از تحقیق در دوران تحصیلات مدرسه ای برایمان به وجود آمده همان طور ادامه یافته و تا الآن در ذهنمان باقی مانده است علت دیگر این امر کاربرد عام واژه ها در زبان فارسی است که گاهی موجب اشتباه و سوءتفاهم می شود 1٫ شکل گیری مفهوم جدید روش تحقیق آنچه امروزه از آن با عنوان روش تحقیق یاد می کنیم ترجمه یک اصطلاح فرنگی است بنابراین بهتر است توضیح دهیم این اصطلاح فرنگی چیست در کجا به وجود آمده و از چه زمانی با آن آشنا شده ایم ضمناً باید در نظر داشت که اصطلاح امروزی تحقیق حتی در فرنگ نیز سابقه زیادی ندارد نخستین بار مفهوم تحقیق به معنای جدید آن در سال 1804 میلادی  مدت مدیدی بعد از رِنسانس  شکل گرفته و به کار رفته است و پس از گذشت زمان کوتاهی وارد جهان اسلام شده است بنابراین حدود 200 سال از عمر اصطلاح نوین تحقیق می گذرد این اصطلاح اولین بار در دانشگاه برلین  که در همان دوره تأسیس شده بود  به کار رفت دانشمندانی مانند فردریش شِلایرماخر  و ویلهِلْم فون هُمبُلت  جزء کسانی هستند که در این دوره به تدریس در این دانشگاه دعوت شده و شروع به کار نمودند اصطلاح Research که برای این مفهوم به کار گرفته شد از نظر لغوی به معنای هم زدن و زیر و رو کردن چیزی به منظور جستجو نمودن است باید دید داستان چه بوده و در این سال چه اتفاقی در این دانشگاه افتاده که باعث شد مفهوم جدیدی شکل بگیرد و این مفهوم جدید ناگهان شروع به سرایت به دانشگاه ها و محیط های آموزشی دیگر کرد در تاریخ تمدن با اصطلاحاتی از جمله رِنسانس Renaissance و عصر روشنگری آشنا می شویم رفورماسیون لوتری در زمینه مذهب بحث های روشنگری در حوزه مطالعات علوم انسانی و شکل گیری اندیشه دکارتی در حوزه فلسفه همه از نتایج رنسانس هستند اما رنسانس یک ثمره دیگر هم داشته که کمتر به آن توجه می شود و موضوع اصلی بحث ماست اگر صد کتاب در مورد رنسانس و پیامدهای آن در سه چهار قرن اخیر در فرهنگ و تمدن بشری بخوانید این موضوع از جمله موضوعاتی است که معمولاً توجهی به آن نمی شود تنها افراد ریزبین به این نکته توجه دارند که چه حادثه ای در اوایل قرن 19 میلادی باعث شد که پدیده ای به عنوان تحقیق و پژوهش در حوزه علوم به وجود آید