کتاب التفسیر الاثری الجامع  6 جلدی  آیت الله معرفت  وزیری  گالینگور  عربی التفسير الأثري الجامع به زبان عربى اثر محمدهادى معرفت تفسير قرآن به روش مأثور با سبکی بديع و شيوه اى ابتكارى است كه نویسنده در آن به مباحثى همچون ظهر و بطن بررسى فضايل قرآن تفسير به رأى صيانت قرآن از تحريف تفسير در دوران صحابه مدارس تفسير شأن نزول حروف مقطعه در اوايل سوره ها و پرداخته است نویسنده هدف از نگارش كتاب را فراهم آوردن زمينه برای تفسير قرآن عنوان كرده است  كتاب با مقدمه نویسنده آغاز و مطالب در شش جلد تنظيم شده است  شيوه نویسنده از سه مرحله زير شكل گرفته است  اول عرضه آيه بر دلايل درونى در چارچوب آن و چنانچه مقصود را نرساند برای برطرف كردن ابهام و حل مشكل به قرائن و شواهد ديگر آيات مى پردازد؛ چنان كه امام اميرالمؤمنينع فرموده است بعض از قرآن بعض ديگر را به سخن مى آورد و بعض از آن شاهد بر بعض ديگر مى باشد گاهى آيه اى به سبب اينكه در هاله اى از ابهام قرار گرفته سخن نمى گويد پس بايد آن را با تدبير و تعمق در ابعاد آن و كمك گرفتن از ديگر آياتى كه شبيه آن و داراى همان هدف مى باشد به سخن آورد  دوم ارائه روايات رسيده از سلف؛ در درجه اول روايات پيامبرص و سپس صحابه و تابعان كه در رأس آنها اهل سنت قرار دارند  سوم پالايش اين روايات بر اساس معيارهاى نقد با عرضه متشابهات بر محكمات كه از كتاب و سنت گرفته شده و مورد تأييد ادله عقلى است برای ديدن نمونه بارز از اين نوع تفسير مى توان به تفسير آيه شريف اهدنا الصراط المستقيم مراجعه كرد كه نویسنده با استفاده از دلالت هاى درونى آيه و نيز با كمك ديگر آيات و ذكر روايات و آوردن سخنان دانشمندان و مفسران آن را تفسير كرده است  اين كتاب نوعى تفسير اثرى بشمار مى رود؛ يعنى در آن از احاديث و روايات و شيوه نقلى استفاده شده است البته مقصود مؤلف از اثرى روايات و اخبار تفسيرى شيعه و اهل سنت اعم از احاديث پيامبرص اهل بيتع صحابه و تابعان است  اين اثر كتابى جامع محسوب مى شود؛ يعنى نویسنده احاديث شيعه و اهل سنت را جمع آورى كرده و به منابع فريقين توجه كامل داشته است و نوعى تفسير مقارنه اى تطبيقى و تقريبى بشمار مى آيد البته با بررسى ساختار و محتواى كتاب روشن خواهد شد در اين اثر تنها از روش روايى استفاده نشده است بلكه روش ها و گرايش هاى مختلفى مورد استفاده بوده است   نویسنده در مقدمه به پيشينه تفسير و برخى شخصيت هاى تفسيرى همچون ابن عباس مجاهد بن جبر و ميراث تفسيرى پيامبرص صحابه و تابعين اشاره كرده سپس به خلط بين تفاسير صحيح و غير صحيح در اين ميراث تفسيرى پرداخته است  ويژگى هاى اين اثر گران بها را مى توان در مؤلفه هاى زير خلاصه نمود  بى مانندى يكى از كاستى هاى دامنگیر نوع كتاب هاى تفسير اثرى آميخته شدن سره با ناسره است و فراهم آمدن تركيبى از روايات صحيح موضوع ضعيف و در كنار هم كه در پاره اى از موارد نه تنها گرهى از كار فروبسته تفسير نگشاده كه گرهى بر گره هاى آن افزوده است نویسنده در اين اثر تلاشى درخور انجام داده است وى ضمن آوردن روايات تفسيرى آنها را مورد نقد علمى قرار داده و بازشناسى روايات صحيح از ضعيف را در پرتو محكمات قرآن و حديث ميسر ساخته است گزينش رأى برتر يا اظهار نظر نویسنده تنها به يادآورى مباحث مهم قرآنى و نقل ديدگاه هاى صاحب نظران بسنده نكرده بلكه در هر مورد رأى برتر را گزينش نموده و ديدگاه هاى خود را با استدلال مبرهن ساخته است ديدگاه وى درباره تأويل ارزش تفسير صحابى و تابعى حروف مقطعه خواص سور قرآن روايات عرضه روايات بر قرآن و از جمله مواردى است كه وى پس از نقل ديدگاه هاى صاحب نظران ديدگاه مختار را گزينش نموده و بر آن استدلال كرده است غنا و كثرت منابع نویسنده در عين وفادارى به مكتب و اعتقاد جازم به اصول مذهب خود را به منابع روايى فرقه اى خاص از مسلمانان مقيد نكرده است بلكه با سعه صدر علمى نگرى پرهيز از برانگیختن تصعب و با خوددارى از جريحه دار كردن احساسات ديگران از همه آثار مدون مورد اهتمام فرق مسلمان استفاده كرده است نگاهى به فهرست بلند منابع اين كتاب كه حدود 220 مرجع را دارا مى باشد گواه درستى اين ادعاست پانوشت هاى مفيد نویسنده در هر مورد كه نياز به توضيح بوده است اطلاعات لازم را در پانوشت ارائه كرده است نمونه هاى اين ويژگى ممتاز در اين اثر فراوان است شرح و توضيح برخى از كلمات و يا مفاهيم دشوار روايات آوردن توضيحاتى درباره برخى از لغات و يا عبارات مشكل متن روايات از ديگر مزاياى اين اثر است كه آگاهى از آن ها برای فهم بهتر خواننده ضرورى است و يافتن آن ها در منابع صرف نظر از اينكه ممكن است منابع لازم در اختيار خواننده نباشد او را از مطالعه بازمى دارد؛ لذا نویسنده با توضيحاتى لازم و كوتاه موضوع را روشن ساخته است با اين حال كتاب داراى كاستى هایى است كه برخى از آن ها عبارت است از  واگذاردن روايات فضائل السور ما با انبوهى از روايات از ائمهع درباره فضائل سور مواجه هستيم كه بايد با معيارهاى نقد سندى و يا محتوايى آن ها را بررسى و ديدگاه درست و مطابق با معيارهاى علمى را گزينش كرد؛ چه واگذاردن و چشم پوشى از آن ها مشكلى را حل نخواهد كرد نویسنده از ابوعلى فضل بن حسن طبرسى تعجب مى كند كه چرا در تفسير ارزشمند خود مجمع البيان حديثى را در فضائل سور قرآن آورده است كه نشانه هاى وضع و جعل در آن آشكار است و آن را اشتباهى از جانب بزرگى مى داند؛ اما از اين نكته چشم پوشى مى كند كه اگر طبرسى اين روايت را آورده كه نویسنده آن را جعلى مى داند در كنار آن رواياتى از ائمهع با همين مضمون و يا مضمونى مشابه نيز آورده است تكرار بعضى از ديدگاه ها كه قبلا مورد نقد قرار گرفته است شايسته بود نویسنده نقدها را پاسخ مى گفتند همچون بحث اعتبار خبر واحد در تفسير