مشارق الدراری شرح تائیه ابن فارض سعید الدین سعید فرغانی به تعلیقه استاد آشتیانی مشارق الدراری نام شرحى است به زبان فارسى بر قصیده تائیه ابن فارض 576  632ق به قلم سعیدالدین فرغانى 691ق  نام کامل این شرح مشارق الدراری فی کشف حقائق الدر است و تقریرى است از درس صدرالدین قونوى که گویا در پایان جلسات درس خود ابیاتى را از تائیه ابن فارض مى خواند و شرحى از کلام ابن عربى بر آن مى آورد و مطالبى هم به زبان فارسى در پى آن مى گفت همین تقریرات بود که سعیدالدین فرغانى آن ها را گردآورى کرده در حضور جلال الدین محمد مولوى خواند و به نظر صدرالدین نیز رساند  اهتمام صدرالدین قونوى بر تائیه ابن فارض بیش از این بوده است؛ چه اینکه در مقدمه اى که بر مشارق الدرارى نوشته است اهمیت آن را مى توان دریافت   در سنه ثلاث و اربعین و ست مائه که این ضعیف را از شام به دیار مصر دعوتى افتاد جماعتى از فضلا و اکابر اهل ذوق و معتبران این قصیده را هم در دیار مصر و هم در دیار شام و روم خواندند و شرح مشکلاتش را شنیدند و تعلیق زدند به نیت آنکه نکت و فوایدش را ضبط کنند و تحریر رسانند و هیچ کس را میسر نشد مگر محرر این شرح برادر شیخ عالم عارف افتخار المشایخ سعیدالدین سعید فرغانى را  از آنجا که این تقریر مقبول صدرالدین افتاد مؤلف را تشویق کرد که آن را به زبان عربى برگرداند گویا این خواست قونوى اجابت شده و کتاب منتهى المدارک و مشتهى کل عارف و سالک ترجمه عربى مشارق باشد  مشارق الدراری به جهت اشتمال بر مباحث عرفانى و حل مشکلات و دشوارى هاى تائیه ابن فارض و هم به جهت مباحث ادبى مورد توجه قرار گرفته است و بارها به طبع رسیده است که آخرین چاپ آن در داخل کشور به اهتمام استاد سید جلال الدین آشتیانى مى باشد  قصیده تائیه مهم ترین و معروف ترین اثر ابن فارض است و به نام هاى تائیه کبرى نظم السلوک و نظم الدر نیز معروف مى باشد این قصیده که با نزدیک به هفت صد و پنجاه بیت بزرگ ترین بخش از دیوان وى را تشکیل داده معراج نامه ابن فارض است گویا ابن فارض آن را در آغاز انفاس الجنان و نفائس الجنان نامیده سپس به لوایح الجنان و روائح الجنان تغییر داد ولى پس از رؤیاى نبوىص و اشارت آن حضرت آن را نظم الدر نام نهاده است حالات روحى و جسمى ابن فارض به هنگام سرودن این قصیده بسیار جالب و حیرت انگیز است  کتاب مشارق گذشته از شرح تک تک ابیات و توضیح و تفسیر آن ها مطالبى را در آغاز کتاب به عنوان چهار اصل در بر دارد  اصل اول در ذکر صفات و اعتبار علم و شهود و نور و وجود و حکم مبدئیت و امر اولیت اصل دوم در بیان صدور و تعین عالم ارواح و ظهور و تحقق عالم مثال که خیال منفصلش خوانند به زبان اصطلاح اصل سوم در ترتیب عالم اجسام و مراتب او با آفرینش آدمع اصل چهارم در شرح نشآت انسان و اطوار و احوال او تا رسیدن به نهایت کمال او و تقریر آنکه اوست که مقصود است از آفرینش هرچه در وجود است در لابه لاى هر اصل ضمن فصولى شارح به ایرادات و شبهات نیز پاسخ داده است  فرغانى در شرح ابیات روش واحدى را اتخاذ نکرده است  شاید این نابسامانى از تدریس صدرالدین آغاز شده باشد زیرا هم چنان که اشاره شد این شرح حاصل تفسیرهاى پراکنده صدرالدین در پایان جلسات درس بوده است  در برخى موارد پس از آوردن بیت مفردات آن را توضیح داده سپس کل بیت را به زبان فارسى برگردانده است و بعد از مقدمات به شرح غموض و دشوارى هاى اشعار پرداخته و با مبانى ابن عربى به بازگویى اسرار و رموز آن اقدام کرده است