کتاب مجموعه مقالات خلیل ملکی 5 جلدی نایاب جلد اول حاوی مقالاتی است که ملکی بین 1309 تا 1325 نوشته است در دوره اول این سالها زندگی سیاسی او همراه است با نخستین تجارب روزنامه نگاریاش که با نقد دستگاه اداری و حکومتی رضاشاه آغاز میشود امری که برای او پیامدهای مخاطره آمیز را به همراه داشت؛ این پیامدها با قطع بورس تحصیلی و اخراج از آلمان آغاز میشود و با دستگیریش به همراه گروه موسوم به 53 نفر خاتمه مییابد دوره دوم زندگی سیاسی او بعد از شهریور 1320 است زندگی سیاسی و روزنامهنگاریاش به حزب توده و مطبوعات وابسته به آن شروع میشود او در مطبوعات حزب توده نظراتی در نقد دوران رضاشاهی مطرح می کند و در چارچوب برنامههای حزب توده به فعالیت و ارائه مقالات سیاسی میپردازد