کتاب اورازان اثر جلال آل احمد  اورازان بروزن جوکاران ده کوهستانی از تمدن شهری دورافتاده ای است در منتهای شرقی کوهپایه های طالقان که نه تنها از دبستان و ژاندارمری و بهداری در آن خبری نیست بلکه اغلب اهالی هنوز با سنگ چخماق و قو چپق های خودشان را آتش می کنند و برای روشن کردن اجاق ها و تنورها از چوب هایی که پنج شش برابر یک چوب کبریت بلندی دارد و سر آن آغشته به گوگرد است استفاده می کنند گرچه در عرف و سیاست و فرهنگ و مطبوعات معاصر مملکت ما یک ده در هیچ مورد به هیچ حسابی نمی آید ولی به هرصورت هسته ی اصلی تشکیلات اجتماعی این سرزمین و زمینه ی اصلی قضاوت درباره ی تمدن آن همین دهات پراکنده است که نه کنجکاوی متتبعات را می انگیزد و نه حتی علاقه مندی خریداران رأی و سیاستمداران و صاحبان امر را چرا گاهی اتفاق افتاده است که مستشرقی یا لهجه شناسی به عنوان تحقیق در لهجه ی دورافتاده ای سری به دهات هم زده است و مجموعه ای نیز گرده آورده است ولی غیراز آنچه مربوط به مورد علاقه ی اوست نه از مردم این دهات و نه از آداب و رسومشان و نه از وضع معیشتشان چیزی در این گونه مجموعه ها نمی توان یافت یا اگر می توان یافت بسیار گذرا و سرسری است تقصیر هم از کسی نیست ناشناخته های این سرزمین آنقدر فراوان است که کمتر کسی حوصله می کند به چنین موضوع حقیری بپردازد و وقت عزیز خود را درباره یک ده ـ یک ده بی نام و نشان ـ که در هیچ نقشه ای نشانه ای از آن نیست وحتی در جغرافیاهای بزرگ و دقیق نیز بیش از دوسه سطر به آن اختصاص داده نمی شود صرف کند نویسنده ی این مختصر نه لهجه شناس است و نه درین صفحات با مردم شناسی و قواعد آن و یا با اقتصاد سروکاری دارد و نه قصد این را دارد که قضاوتی درباره ی امری بکند که مقدماتش درین جزوه آمده است؛ بلکه سعی کرده است با صرف دقتی که اندکی از حد متعارف بیشتر است یک ده دورافتاده را با تمام مشخصات آن ببیند و از آنچه دیده است مجموعه ی مختصری فراهم بیاورد حاوی تکاپوی زندگی روزمره ی مردم آن ده و نشان بدهد که موضوع هرچه خلاصه تر و حقیرتر باشد مجال دقت و تحقیق گشاده تر خواهدبود