کتاب ایجاز مفاتیح الاعجاز شرح گلشن راز شیخ محمود شبستری نشر آیت اشراق کتاب ایجاز مفاتیح الاعجاز شرح گلشن راز شیخ محمود شبستری زبان فارسی نویسنده خواجه محمد بن محمود دهدار تحقیق و تصحیح و مقدمه علی صدرائی خوئی ناشر آیت اشراق گلشن راز منظومه عرفانی مهمی است که شیخ محمود شبستری با مقام شامخی که در عرفان داشته اصطلاحات پیچیده و غامض آن را در قالب شعر به صورتی روان و واضح برای سالکان طریق بازگو نموده است بر این منظومه بیش از پنجاه شرح نگاشته شده که مهم ترین شرح آن مفاتیح الاعجاز اسیری لاهیجی می باشد  این اثر در جواب پرسش های امیر حسینی هروی پدید آمده و علاوه بر نام شبستری نام امیر حسین هروی را هم ماندگار ساخته است  اسیری لاهیجی در معرفی گلشن راز چنین می گوید  این بزرگ شیخ محمود شبستری چندین حقایق و دقایق در این کتاب منظوم ساخته است که شرح آن کما ینبغی نمی توان نمود الحق سخنان توحید و حقایق بهتر از این بلکه مثل این به نظم فارسی هیچ آفریده منظور نگردانیده است و نزد اهل انصاف این سخن اظهر من الشمس است و هر که حق کاملان نمی شناسد به حقیقت حق خدا نمی شناسد و کفران نعمت موجب خذلان و بُعد و حرمان است  گلشن راز در میان منظومه های عرفانی بعد از حدیقت الحقیقه سنایی و مثنوی معنوی مولوی رومی قرار دارد؛ ولی مسئله ای که موجب اشتهار گلشن راز گردیده علاوه بر موجز بودن آن نسبت به آن دو اثر یاد شده رازگشایی شبستری از مضامین و معانی واژه های رمزی است که بین عارفان متداول بوده است این مضامین و واژه ها علیرغم اینکه در بین اهل عرفان به معانی عرفانی استفاده می شد؛ ولی ظاهر آنها دیگران را همواره علیه عارفان می شوراند مثلا کلمه زنّار علامت خاص بت پرستان است یعنی کسی که زنار بر کمر بست یعنی پیمان بسته که در خدمت بت باشد این کلمه را عرفا مکرّر در داستان ها به مضمونی که خود می دانند استعمال می کنند مثلا شیخ عطار در داستان شیخ صنعان از همین واژه استفاده کرده است شبستری برای اولین بار به صراحت و دقت بیان نمود که منظور عرفا از کلمه زنّار بستن یعنی کمر خدمت بستن در پیشگاه استاد سیر و سلوک است و خیال دیگران را که به مضامین عرفانی آشنا نیستند راحت نموده که منظور آن بت پرستی نیست یا منظور از ترسا بچه استاد عرفانی است  این رمز گشایی شیخ محمود موجب ماندگاری گلشن راز شده است؛ زیرا کسی قبل از وی با چنین صراحت و ایجاز و در قالب نظم این راز گشایی را انجام نداده بود به همین دلیل شروح گلشن راز خصوصاً شرح اسیری لاهیجی به عنوان کتاب درسی در عرفان عملی و سیر و سلوک درآمده است  ایجازِ مفاتیح الاعجاز اثر بدیعی است که علامه محمد دهدار متخلص به فانی از مفاتیح اسیری لاهیجی پدید آورده استاو با احاطه کاملی که بر مطالب عرفانی داشته عبارات مفصل اسیری لاهیجی را با نهایت دقت و ظرافت موجَز نموده است دهدار نهایت توانش را به کار برده و توانسته بدون کاستن از مضامین عبارات بلند لاهیجی عباراتی در نهایت ایجاز و سلالت انتخاب نماید  اثر حاضر تحریر و نگارشی از مفاتیح الاعجاز است که به قلم توانای خواجه محمد دهدار فانی صورت گرفته و در عرفان پژوهی مطالب ارزشمندی را در بَر دارد که اهمّ آنها عبارتند از  توضیح دقیق اصطلاحات عرفانی که در کتب عرفانی کاربرد زیادی داشته و در کتاب های دیگر معانی آنها توضیح داده نشده است بیان مبانی عرفانی در مسائل عمیق توحیدی با قلمی روان و شیوا که خواننده را به خداشناسی از دید عارفان راهنمایی می کند