کتاب حیات علمی در روزگار سامانیان تاریخ فرهنگی خراسان در قرن سوم و چهارم هجری نویسنده احسان ذنون ثامری مترجم جمال اشرف  کتاب حیات علمی در روزگار سامانیان نقش معلمی و فرهنگی ایرانیان مسلمان را در قرن های سوم و چهارم هجری در خراسان و ماوراالنهر نشان میدهد مولف در فصل نخست ابتدا به پیشینه سیاسی و تاریخی خاندان سامانی و مناطق نفوذ ایشان میپردازد و جغرافیای تاریخی خراسان و فرارودان ماوراالنهررا می شناساندسپس در فصل دوم به بنیادهای فرهنگیهمچون مساجد مکتب خانه هادانش سراهامدارسمجالسکتابخانه ها و رباط ها میپردازد و به مهم ترین مراکز و شهرهای فعالیت های علمی اشاره میکندفصل سوم کتاب به بررسی ارتباطات علمی خراسان و فرارودان و فصل چهارم به نظم و نثر در ادبیات فارسی اختصاص یافته است دانش های عربی و اسلامیاعم از علوم زبانی و ادبیعلوم دینیتاریخ و پژوهش و دانش هایی همچون فلسفهطبداروسازیشیمیعلوم طبیعیهندسهریاضیات و نجوم نیز موضوع فصل های پایانی است