کتاب کمیاب تاریخ تحلیلی ترانه ی فارسی مهدی موسوی میرکلایی در آیینه ادب ترانه اصطلاحی عام بوده که بر انواع قالب های شعری ملحون یا همراه موسیقی به ویژه فهلویات دوبیتی رباعی و بیت اطلاق می شد در گذرگاه تاریخ فهلویات گوسان خسروانی گلبانگ و تصنیف نام های دیگر این صورت شعری بوده اند این اصطلاح امروزه در میان اهل ادب بیشتر مترادف با دوبیتی و در اصطلاح موسیقی نیز معمولا مترادف با تصنیف آواز سرود نغمه و در کل اشعار آهنگ دار به کار می رود به نظر شفیعی کدکنی موسیقی و اولین سند مکتوب در ترانه ها به سرودی از باربد شاعر و موسیقی دان دربار خسرو پرویز ساسانی باز می گردد ترانه بعد از گذر از تحولات تاریخی دوران اسلامی جنگ ها و صلح ها آرامش ها و جنبش ها به انقلاب اسلامی ایران پیوند خورد و به آن چه امروز شاهد آن هستیم تبدیل شد