کتاب خاطرات یک گیشا در آغاز این داستان چیو سایوری به توصیف رویاگونه خانه و محل زندگی شان می پردازد خانه ای که او بر آن نام شنگولی را گذاشته است در خلال توضیحات او خواننده متوجه سختی ها و دشواری های ویژه زندگی سایوری می شود در حالی که وی تنها به جنبه های رویایی و گیرای آن دوره از زندگیش توجه دارد و آنسان که پیداست از سختی های آن غافل است قطب منفی داستان بیش از همه در منش هاتسومومو بازتاب یافته است دشمنی کینه توزانه او در برابر سایوری حسی از انزجار را در خواننده ایجاد می کند و از همین نقطه بار دراماتیک داستان شکل می گیرد  همه وقایعی که سایوری در درازای رمان از سر می گذراند به خاطر علاقه ای است که از نوجوانی به کسی به نام رییس دارد سایوری متوجه عشق و دلبستگی زیادش به رئیس می شود ولی در ادامه آنچه که از رئیس مشاهده می کند بی تفاوتی اش در برابر توجهات سایوری است حال آن که در پایان داستان مشخص می شود که همگی کامیابی هایی که سایوری کسب کرده به پشتیبانی رئیس بوده است و این عشق و دلبستگی یک سویه نبوده بلکه دلبستگی سوی دیگر را هم دربرگیرنده می شده است  ولی موضوعی که در این کتاب نگریستنی است زندگی گیشاهای ژاپنی است زندگی گیشاهای ژاپنی برای کسانی که همواره شایعات و اخبار پراکنده ای از زندگی آن ها دریافت کرده اند کنجکاوی های فراوانی را برانگیخته است چرا که آداب و رسوم حاکم بر زندگی شخصی و اجتماعی این کسان دچار گونه ای حالت نظامی وار است که به هیچگونه همانند شغلشان نیست در ژاپن تا چند دهه قبل این عده را از هنرمندان به شمار می آوردند و پافشاری ویژه ای بر حضور آنان در مراسم گوناگون سنتی و ملی داشتند ولی کم کم در دوره کنونی از منزلت این کسان به گونه چشمگیری کاسته شده و در رده اشخاص حاشیه ای و پایین اجتماع دسته بندی می شوند