تاملی در نظریه اصالت وجود و وحدت وجود سید محمود هاشمی نسب در پاسخ به  بوستان کتاب طلاب  توضیح محتوای کتاب از نظر فیلسوفان و عارفان مباحث مبدأ و معاد روبنایی بوده و مبتنی بر مبانی خاصی هستند بسیاری از مباحث دینی نیز همین گونه هستند آن مبانی و مبادی به منزله پایه های اصلی معارف دینی بوده و به همین دلیل شناخت آنها برای فهم دیدگاه های فیلسوفان و عارفان در باب موضوعات دینی لازم و ضروری است  یکی از مبانی مهم در فلسفه و عرفان اسلامی نظریه اصالت وجود و وحدت آن است می توان گفت این دو نظریه نقشی کلیدی در همه مسائل اعتقادی بازی می کنند در فلسفه ملاصدرا و عرفان ابن عربی نیز این مطلب به اوج خود می رسد ملاصدرا و پیروان او ابن عربی و مریدان او این دو نظریه را در همه مباحث دینی به ویژه مباحث خداشناسی اصل و اساس قرار داده و فروعات و ثمرات مهمی را بر آنها مترتب کرده اند  اهمیت این دو نظریه درمباحث خداشناسی منحصر نمی شود آنان بر این باورند که این نظریات در باب نبوت و امامت نیز ثمربخش هستند؛ زیرا نبی و امام به عنوان انسان کامل نتیجه ضروری وحدت وجود به شمار می آیند همچنین مباحث مربوط به معاد و قیامت نیز در این نگاه های فلسفی و عرفانی به گونه ای تفسیر می شود که با وحدت وجود ناسازگار واقع نشوند  علاوه بر این اثرگذاری در حوره مباحث نظری این دو نظریه در مباحث عملی و اخلاقی نیز بی تاثیر نیستند در عرفان با توجه به این نظریات مباحث اخلاقی خاصی سامان دهی شده است که با مباحث اخلاقی متعارف چه بسا متفاوت است  این موارد نشان می دهد که در فضای دین پژوهی و دین شناسی بازشناسی و ژرف نگری در نظریه اصالت و وحدت وجود کاملا ضرورت دارد این کتاب نیز چنین قصد و غرضی دارد نویسنده کتاب که خود از منتقدان فلسفه و عرفان است مدعی است که با نگاهی تحقیقی و با استفاده از سخنان بنیان گذاران و مدافعان این دو نظریه به کنکاش در پیرامون آنها پرداخته است او به دنبال این است که ادله این نظریات را با موازین عقلی و نقلی و عقلایی بسنجد و با نظری صرفا علمی مسأله را مورد بحث و فحص قرار دهد برای این منظور کتاب را پس از یک مقدمه کوتاه به سه بخش تقسیم کرده است که به ترتیب عبارتند از 1 اصالت وجود 2 توحید از منظر آیات و روایات 3 وحدت وجود  در بخش اول به طرح نظریه اصالت وجود می پردازد ابتدا معنا و مبانی آن را توضیح می دهد پس از این ادله آن را مطرح کرده و در پایان همه این موارد را نقد می کند در بخش دوم آیات و روایاتی را که به خداشناسی پرداخته اند مورد بررسی قرار می دهد شبهاتی را که به این گونه آیات و روایات وارد کرده اند پاسخ می دهد و نتیجه ای که از این بررسی ها می گیرد این است که خداشناسی آیات و روایات به هیچ وجه با نظریه اصالت وجود سازگار نیست بخش سوم مفصل ترین بخش کتاب است و تقریبا هشتاد درصد کتاب را تشکیل می دهد در این بخش نیز به همان سبک و سیاق بخش اول نظریه وحدت وجود مورد نقد و بررسی جدی قرار می گیرد نتیجه پایانی نیز این است که مباحث خداشناسی آیات و روایات ابدا با وحدت وجود قابل سازش نیست قسمت پایانی کتاب نیز نقل سخنانی از فقیهان شیعه است که وحدت وجود را نظریه باطلی قلمداد کرده اند  کسانی که منتقد فلسفه و عرفان اسلامی هستند و این گونه مباحث را نمی پسندند می توانند مطالب مورد علاقه و مورد نیاز خودشان را در این کتاب مفصل و مطول بیابند  آیدی جهت سفارش کتاب  sefareshe ketab بوستانی ها پیشتاز باشید   boostan ketab toolab