کتاب بنیادی ترین اندیشه ها بینشهای اسلامی را میتوان به دو دسته نظری و عملی تقسیم کرد در میان آنها برخی مبنای بینشهای دیگرند و نیازمند بحث و بررسی دقیقتر که میتوان به آنها مبانی اندیشه اسلامی اطلاق کرد؛ چنان که بینشهای نظری پشتوانه و مبنای بینشهای عملی هستند  در بعد عمل اسلام برای تامین مصالح زندگی فردی و اجتماعی انسان دستورالعملهایی ارائه داده که آنها را میتوان در علم اخلاق اسلامی حقوق اسلامی و سیاست اسلامی جستجو کرد مقایسه مکتب اخلاقی حقوقی و سیاسی اسلام با سایر مکاتب بیانگر تفاوتهایی در دستورالعملهاست و پرسشهایی را برمیانگیزد مانند اینکه از دیدگاه اسلام حق حاکمیت از آن کیست و چگونه تأمین میشود و اساساً منشا حق چیست و چگونه برخی از افراد و گروهها از حقوقی خاص برخوردار میشوند و معیار ارزشگذاری از دیدگاه اسلام چیست؟ اما فلسفه اخلاق حقوق و سیاست خود مبتنی بر مبانی نظری هستند و فهم دقیق دیدگاه اسلام درباره انسان و مبدأ هستی مقدمه لازم برای فهم پاسخ پرسشهای مزبور است همچنین با توجه به این پرسشهای اساسی درباره نحوه معرفت ما به دین و اعتبار این معرفتها یکی از پیشنیازهای ورود به مباحث یادشده بررسی معرفت دینی است بدین ترتیب مهمترین مبانی اندیشه اسلامی را میتوان در شش بخش معرفت دینی خداشناسی انسانشناسی فلسفه اخلاق فلسفه حقوق و فلسفه سیاست دستهبندی کرد کتاب حاضر بر اساس شش کتاب مبانی اندیشه اسلامی که پرداختن به هر یک از شاخههای مزبور تنها در حد یک گرایش تخصصی امکانپذیر است را برای تدریس در دو واحد درسی گردآوری و تدوین نموده است