کتاب شازده احتجاب اثر هوشنگ گلشیری داستان شازده احتجاب در دوره قاجار و آغاز دوره رضاشاهی روی می دهد و در اینجا نویسنده به نوعی به گزارش واقعیت اجتماعی می پردازد اما این واقعیت اجتماعی توصیفی متفاوت دارد با آنچه بزرگ علوی علی مستوفی احمد صادق و علی اشرف درویشیان ساخته و پرداخته اند  در اینجا ما وارد قصه های اشراف قاجار قصر ظل السلطان برادر ناصرالدین شاه می شویم قصرهایی با آیینه کاری ها سرداب ها گلخانه ها و زنان حرم و توطئه ها و دسیسه های درباری سر بریدن ها و قهوه قجری و رذالت اشراف فئودال و بی گناهی و رنج زنان و کودکان آنچه در این رمان موج می زند تأثیر تلخ خودکامگی و استبدادی دیر پاست که دیگر دوره اش تمام شده و سرانجام می بینیم که وارث قصرها و افتخارهای تاریخی ورشکسته می شود و به روز سیاه می افتد هوشنگ گلشیری در شازده احتجاب با ترسیم شوربختی مردم به ویژه زنان و کودکان نظام خودکامه ای را که بر اقتصاد زراعی و وضعیت اشراف فئودال استوار است محکوم می کند کتاب به شیوه جدید به شیوه بیان نامستقیم و به صورت یادآوری وقایع و انعکاس آن ها در یکدیگر نوشته شده است درون مایه شازده احتجاب  شازده احتجاب بازمانده خانواده ای اشرافی در تونل زمان به گذشته می رود و به دوره قاجار می رسد زمانی که پدر و نیای بزرگوارش کر و فری داشتند در تالار آیینه می نشستند مقصران را به حضورشان می آوردند و این بزرگواران جلاد را به حضور می طلبیدند  جلاد به ما نگاه می کند سر مبارک را تکان می دهیم دو انگشت جلاد در بینی محکوم است کدام محکوم؟ هر کس که می خواهد باشد یکی که سرش ارزش داشته باشد  در این کتاب اصفهان سده ای پیش با روابط اشرافی زرق و برق شازده ها فقر و مسکنت و بی پناهی مردم داغ و درفش در زندان جلاد دوستاقبان زن های صیغه و عقدی و اختلافات آن ها و بی قانونی وحشتناک عصر قجری به روی صحنه می آید   خواننده در فضای قدیمی در خانه بزرگ شازده احتجاب در اتاق های مجلل فرسوده که شیبه موزه ای غبار گرفته است غوطه ور می شود پدربزرگ روی صندلی اجدادی نشسته است اتاق هفت دری با همان شاه نشین ها و شیشه های رنگی پنجره و درها و گل و بوته های گچ بری دیوارها و دو گوشواره اش و آن همه آینه روی جرز دیوارها شکل می گیرد کاسه بشقاب های قدیمی را روی رف می چینند و چلچراغ ها روشن است آتش خوشرنگ بخاری گر می کشد