کلام فقاهی نظامواره انتقال از مبانی عقیدتی به مبانی استنباط دین یک بسته منسجم هدایتی است یکی از بزرگترین جلوه های انسجام دین پیوستگی و هماهنگی تام میان مبانی فکری اخلاقی و رفتاری است مبانی فکری عقیدتی مانند اسکلت بندی مستحکمی است که ابعاد مراتب روابط و اتصالات کل دین را می نمایاند فهم یکپارچه دین برای استنباط حداکثری آن برای تولید نقشه تمدن الهی یک ضرورت است در این بررسی روشن خواهد شد که مبانی عقیدتی تا چه اندازه نقش فعال در استنباط و اجتهاد دارد و صد افسوس که به خاطر تصلّب بر آنچه که امروز اصول نامیده می شود از این همه قواعد تاثیرگذار غفلت شده است