درآمدی بر علم کلام پیش گفتار	11 فصل اول تعریف علم کلام	13 اقسام تعریف علوم	13 تعریف اجمالی علم کلام	14 تعریفهای متکلمان	15 الف تعریفهای موضوع محور	15 ب تعریفهای هدف محور	16 توضیحات	18 ج تعریف جامع نگر	20 پرسشها	22 فصل دوم نامهای علم کلام	23 وجه تسمیه	26 1 بحث حدوث و قدم کلام الهی	27 2 رقابت با فلاسفه	28 3 عناوین ابواب	29 4 استحکام دلایل	29 5 مناظره از جنس کلام	29 6 نزاع درباره کلام نفسی	30 7 توانایی بخشی بر تکلم در عقاید دینی	30 8 نیاز شدید به گفتوگو	30 پرسشها	31 فصل سوم موضوع علم کلام	33 1 موجود بما هو موجود	33 2 معلوم از حیث تعلق به اثبات عقاید دینی	36 3 ذات صفات و افعال خداوند	36 4 وجود خداوند و وجود ممکنات	37 5 اوضاع شریعت یا عقاید دینی	37 بررسی و تحقیق	38 اشکال	39 پاسخ	39 پرسش ها	42 فصل چهارم اهداف و فواید علم کلام	43 الف دین شناسی تحقیقی	43 ب نقش تربیتی علم کلام	45 ج ارشاد و هدایت	45 د پاسداری از عقاید دینی	47 هـ اثبات موضوع برای علوم دینی	48 پرسشها	50 فصل پنجم جایگاه علم کلام و منزلت متکلمان	51 اهل بیت و علم کلام	52 رفع یک اشتباه	53 سخنی از ابومنصور طبرسی	56 پرسشها	57 فصل ششم روشهای پژوهش و گفتمان کلامی	59 تنوع روش در علم کلام	59 روش عقلی در علم کلام	60 روش نقلی در علم کلام	64 روش استقرایی و تجربی در علم کلام	66 پرسشها	70 فصل هفتم مسایل علم کلام	71 اقسام مسایل کلامی	71 قلمرو مسایل کلامی	74 پرسشها	80 فصل هشتم رابطه علم کلام با علوم دیگر	81 الف علوم تاثیر گذار بر علم کلام	81 1 منطق و علم کلام	81 2 معرفت شناسی و علم کلام	82 3 فلسفه اولی و علم کلام	82 4 علوم تجربی و علم کلام	86 ب علوم تاثیر پذیر از علم کلام	90 1 علم کلام و فقه	90 2 علم کلام و اصول فقه	90 3 علم کلام و تفسیر	91 4 علم کلام و علوم حدیث	91 5 علم کلام و اخلاق	92 پرسشها	94 فصل نهم تشابه و تمایز علم کلام و فلسفه	95 1 موضوع فلسفه و کلام	95 2 اهداف فلسفه و کلام	96 3 روش بحث در فلسفه و کلام	97 1 حکمت برهانی و حکمت جدلی	97 ارزیابی	98 2 معلوم یا نامعلوم بودن نتیجه	99 ارزیابی	100 3 تعهد و عدم تعهد به عقاید دینی	101 ارزیابی	102 4 تعیین و عدم تعیین مصداق	104 ارزیابی	104 پرسشها	107 فصل دهم علم کلام و فلسفه دین	109 چیستی فلسفه دین	109 مسایل فلسفه دین	112 پرسشها	114 فصل یازدهم تاریخ و اسباب پیدایش علم کلام	115 تاریخ پیدایش	115 اسباب پیدایش	117 الف عصر رسالت	117 ب از رحلت پیامبر6 تا شهادت علی7	119 ج علم کلام در دوره سوم	122 یادآوری دو نکته	122 نتایج بحث	124 پرسشها	126 فصل دوازدهم تحول و پویایی علم کلام	127 معنای تحول در علم کلام	127 معرفتهای لازم	128 علل تطور در علم کلام	129 تطورات کلامی قبل از عصر ترجمه	130 1 جواز یا امتناع نسخ	130 2 مساله خلافت و امامت	131 3 قضا و قدر الهی	132 4 حکم مرتکبان کبایر	132 5 اراده الهی و افعال ناروا	133 6 صفات خداوند	134 7 حدوث و قدم قرآن	135 8 حقیقت ایمان	135 تاثیر فلسفه در علم کلام	136 نقد یک دیدگاه	138 تاثیر فلسفه و علوم جدید در علم کلام	139 پرسشها	146 فصل سیزدهم کلام جدید	147 الف کلام جدید در دنیای مسیحی	147 ب کلام جدید در دنیای اسلام	150 رویکردها	150 دیدگاهها	153 دیدگاه اول متکلمان قدیم و جدید	153 ارزیابی	153 دیدگاه دوم شبهات و تاییدات جدید	154 ارزیابی	154 دیدگاه سوم مسائل و روشهای جدید	154 ارزیابی	155 دیدگاه چهارم کشف مرزهای جدید شریعت	155 ارزیابی	156 دیدگاه پنجم شبهات سلاحها و وظایف جدید	156 ارزیابی	157 دیگاه ششم تجدّد ماهوی	157 ارزیابی	159 دیدگاه هفتم تجدّد در روش و رویکرد	159 ارزیابی	160 دیدگاه هشتم روش عرضه حقیقت به جای روش اثبات آن	160 ارزیابی	161 دیدگاه برگزیده محورهای ثابت و متحول در علم کلام	163 الف محورهای ثابت در علم کلام	163 ب محورهای تحول و تجدّد	164 1 تجدّد در مسایل	165 2 تجدّد در روش	166 3 تجدّد در زبان	167 نمونههایی از مسایل جدید کلامی	167 پرسشها	169 فصل چهاردهم علم کلام در اندیشه محقق لاهیجی	171 شناخت استدلالی اصول دین	172 راه ظاهر و باطن در خداشناسی	173 تقدم راه ظاهر بر باطن	175 نسبت طریقه اشراق با طریقه حکمت و عرفان	176 طریقه حکمت و نسبت آن با شریعت	177 نسبت علم کلام با فلسفه	177 کلام قدما و فلسفه	178 کلام متاخرین و فلسفه	178 تاریخ و سبب پیدایش علم کلام در جهان اسلام	179 پیدایش معتزله و اشاعره	180 کلام بر وجه صواب و نسبت آن به طریقه حکمت	182 یادداشتها	184 پرسشها	200 منابع و مآخذ	201 فهرست آیات	209 نمایه موضوعات	211 نمایه اشخاص	226 نمایه ادیان مذاهب و فرق	231 نمایه مکانها	233