ذهنیت و زاویه دید  در نقد ادبیات داستانی این کتاب مصداقی از اندیشه استاد علی صفایی حائری در زمینه نقد ادبی و هنری است؛ یعنی اصول و معیارهایی که ایشان در کتاب استاد و درس؛ ادبیات هنر و نقد مطرح کرده اند در این کتاب بر روی آثار مختلف ادبی معاصر تطبیق داده و با طرح معیارها و میزان  های ثابت نقد نقدهای مبنایی بر آن آثار وارد شده است ذهنیت همان فلسفه و بینش و شهود هنرمند است و زاویه دید نگرش و بیان هنری است در این کتاب آثار ادبی همچون سووشون کلیدر صد سال تنهایى سمفونی مردگان و  بر این دو اساس بررسی و تحلیل شده است