کتاب شهادت نامه امام حسین ع بررسی جامع و همه جانبه زندگی پیشوایان دینی پیامبر صلی الله علیه و آله و اهل بیت علیهم السلام از آن رو که به فهم درست گفتار رفتار و موضع گیری آنان در شرایط گوناگون می انجامد ضروری است؛ زیرا نگاه تجزیه ای و تک بعدی از آفتِ بدفهمی مصون نیست در نگاه جامع میتوان رشته پیوند حلقه های به ظاهر گسسته را پیدا کرد چنان که با همین نگاه میتوان تعارض ظاهری برخی سخنان و رفتارها را برطرف ساخت این جامع نگری تنها با پژوهش های علمی و روشمند در باره هر یک از این پیشوایان تحقّق می یابد که لازمه آن حضور محقّقان با تخصّصهای گوناگون در مراحل مختلف پژوهش است به انجام رساندن چنین پژوهشهایی سالیان درازی است که دغدغه این جانب و همکارانم در پژوهشکده علوم و معارف حدیث است دانشنامه امیر المومنین علیه السلام که در سال 1379 منتشر شد نخستین اثر از این گونه پژوهش بود که پس از مدّتها تلاش به ثمر نشست و در جامعه علمی داخل و خارج کشور بازتابهای بسیار مثبت داشت دومین اثر از این مجموعه نیز کتابی است با عنوان دانشنامه امام حسین علیه السلام که به لطف الهی در سال 1388 پس از سالها مطالعه و تحقیق با همکاری جمعی از پژوهشگران پژوهشکده به انجام رسید و در جای خود مورد توجّه ویژه فرهیختگان و عموم خوانندگان قرار گرفت در این کتاب تلاش شده است تا زوایای مختلف زندگانی امام حسین علیه السلام و از آن جمله حماسه تاریخساز کربلا به تفصیل مورد بررسی و پژوهش قرار گیرد ناگفته پیداست که امام حسین علیه السلام در میان شیعیان و عموم مسلمانان و حتّی دیگر جوامع بیشتر با حادثه عاشورا که درخشانترین بخش زندگی ایشان است شناخته شده است البته اگر گزارش این بخش از زندگی ایشان با دیگر بخشهای آن همراه گردد شناخت کاملتری به دست می دهد از این رو تلاش شد تا در دانشنامه یاد شده تمام مقاطع زندگی امام حسین علیه السلام بازگو شود هر چند حساسیت و بزرگی حادثه عاشورا ایجاب می کرد که نسبت به آن مقطع بررسی علمی درخور انجام گیرد که این مهم نیز در حدّ توان به منصّه ظهور رسید این کوششها با این هدف سامان یافت که بتواند تاریخ زندگی نورانی و افتخارآمیز حضرت ابا عبد اللَّه الحسین علیه السلام و بویژه حماسه کربلا را هر چه کاملتر دقیقتر و با شیوه های علمی به خوانندگان منتقل نماید به نمایش گذاشتن نسخه ای از انسان کامل و قرآن ناطق واقعیت این است که امام حسین علیه السلام با بهرهگیری از فرصت گرانقدر کربلا نسخه کاملی از قرآن ناطق و انسان کامل را در برابر چشم جهانیان به نمایش گذاشت و حماسهای بینظیر پدید آورد در این حماسه انواع خصلتهای والای انسانی همچون صبر و استقامت ایثار و از خود گذشتگی کرامت و عزّت نفس آزادیخواهی صداقت و حفظ آرامش روانی در سختترین شرایط زندگی در برابر انواع پستی ها جنایت ها قساوت ها و بی رحمی ها به گونهای جلوه یافته که فرشتگان الهی شگفت زده شده اند این نمایش به قدری صریح روشن آشکار و عمومی بود که حتّی دشمنان امام علی علیه السلام و اهل بیت علیهم السلام نیز نتوانستند آن را تحریف کنند و چهره درخشان ابا عبد اللَّه الحسین علیه السلام و قیام الهی او را به گونهای دیگر جلوه دهند بزرگترین درس عاشورا تاریخ عاشورا درسهای اخلاقی سیاسی و اجتماعی ارزنده و متنوّعی را به امّت اسلامی بلکه به همه آزادی خواهان راستین ارائه می کند؛ لیکن بزرگترین درس آن هشدار نسبت به استحاله فرهنگی و سیاسی یک جامعه ارزشمدار است این درس خصوصاً برای ملّت ایران که با الهام گرفتن از فرهنگ عاشورا و رهبری یکی از فرزندان راستین ابا عبد اللَّه الحسین علیه السلام امام خمینی رحمه الله انقلابی را بر پایه ارزشهای اسلامی پدید آوردند فوق العاده مهم بیدار کننده و عبرت آموز است واقعیت این است که تاریخ عاشورا از ظرفیت بیبدیلی در هدایت انسانها و ساختن جامعه آرمانیِ انسانی و مبتنی بر ارزشهای اسلامی برخوردار است و با توجّه به این ظرفیت فرهنگی راز این حدیث نبوی گشوده میگردد که در حسّاسترین نقطه عرش الهی از حسین به عنوان چراغ هدایت و کشتی نجات یاد شده است متن حدیث چنین است انَّ الحُسَینَ بنَ عَلِیٍّ علیه السلام فِی السَّماءِ اکبَرُ مِنهُ فِی الاَرضِ؛ و انَّهُ لَمَکتوبٌ عَن یَمینِ عَرشِ اللَّهِ عز و جل مِصباحُ هُدیً و سَفینَتُ نَجاتٍ حسین بن علی علیه السلام در آسمان مقامی برتر از زمین دارد؛ چرا که در سمت راست عرش الهی در باره او نوشته شده است چراغ هدایت و کشتی نجات بی تردید همه امامان اهل بیت علیهم السلام چراغ هدایت و کشتی نجات اند؛ امّا ظرفیت فرهنگی تاریخ عاشورا سبب شده است که نام امام حسین علیه السلام بدین عنوان به ثبت برسد آری بهرهگیری صحیح از این ظرفیت میتواند نه تنها ملّتهای مسلمان بلکه جهان را از بنبست اجتماعی فرهنگی و سیاسیای که امروز گرفتار آن است نجات دهد این است راز آن همه تاکید اهل بیت علیهم السلام بر زنده نگه داشتن عاشورا رفتن به کربلا و زیارت سیّد الشهدا ضرورت بازنگری تاریخ عاشورا ظرفیت گسترده فرهنگی واقعه عاشورا و جایگاه ویژه آن در جهان اسلام بویژه نزد پیروان اهل بیت علیهم السلام ایجاب می کند که موضوع نهضت حسینی به عنوان یکی از اصلی ترین مسائل مطرح در مکتب تشیّع در حوزه های علمیّه و دانشگاه ها توسط توانمندترین دانشمندان و کارشناسان مورد تحقیق و تدقیق قرار گیرد و نخبگان آشنا با قرآن و حدیث و تاریخ اهل بیت علیهم السلام ضمن جمعآوری جمعبندی و ارزیابی گزارشهای تاریخی ابعاد متنوّع و آموزنده این حماسه سرشار از هدایت عزّت و سعادت را تبیین و تفسیر نمایند امّا با کمال تاسّف باید گفت که عدم توجّه لازم از جانب حوزههای علمیّه و شخصیتهای بزرگ علمی شیعه به این مسئله بسیار مهم از یک سو و گِرِه خوردن مراسم عزاداری سیّد الشهدا علیه السلام با معیشت شُماری از مردم از سوی دیگر سبب شده است که در بسیاری از مجالس عزاداری امام حسین علیه السلام تحریک عواطف مردم جایگزین تبیین اهداف بلند نهضت حسینی گردد و بدین سان نه تنها بازار گزارشهای ضعیف و بیریشهای که جنبه عاطفی آنها قوی است هر چند خلاف شان و منزلت اهل بیت علیهم السلام اند رونق یابد بلکه به تعبیر استاد شهید مطهّری با این استدلال ماکیاوِلی که هدف وسیله را توجیه میکند راه برای جعل و دروغ در مرثیه سرایی هموار شود نمونههایی از این گزارشها را با نقد شهید مطّهری بنگرید  هاشم بن عُتبه مِرقال با نیزهای به طول هجده گَز به یاری امام حسین علیه السلام آمد در حالی که او از یاران امام علی علیه السلام بود و حدود بیست سال پیش از واقعه عاشورا در جنگ صِفّین کشته شده بود  عمر بن سعد یک میلیون و ششصد هزار نفر از مردم کوفه را به کربلا آورد در صورتی که در آن زمان جمعیت کلّ کوفه حدود یکصد هزار نفر بوده است  امام حسین علیه السلام در روز عاشورا سیصد هزار نفر را به دست خود هلاک گردانید در صورتی که اگر امام علیه السلام در هر ثانیه یک نفر را کُشته باشد برای کشتن سیصد هزار نفر 83 ساعت و بیست دقیقه وقت لازم است  حضرت ابو الفضل علیه السلام روز عاشورا 25 هزار نفر را کُشت که با محاسبهای که بدان اشاره شد کُشتن این شمار از دشمن نزدیک به هفت ساعت وقت میخواهد نویسنده گزارشهای یاد شده گویا با هدف ایجاد فرصت لازم برای عملیات مورد اشاره مدّعی میشود که روز عاشورا 72 ساعت طول کشیده است از این دست گزارشها در کتابهایی که با عنوان منابع ضعیف یا غیر قابل استناد در صفحات آینده معرّفی میشوند فراوان است البته باید مطالبی را هم که به عنوان زبانِ حال از سوی روضه خوانان و مرثیه سرایان مطرح و به تدریج به زبانِ قال تبدیل شده و میشود به فهرست گزارشهای ضعیف افزود باری پاسخگو نبودن پژوهشگران و صاحبنظران این عرصه به نیازهای جدّی جامعه در زمینه تاریخ صحیح و اهداف بلند نهضت حسینی سبب شده است که شمار کتابهایی که خصوصاً در عصر حاضر در باره امام حسین علیه السلام تالیف شدهاند به صدها و بلکه هزاران عنوان برسد و در عین حال کتابهای مستند و قابل اعتماد در جهت تبیین صحیح تاریخ نهضت حسینی و اهداف و آرمانهای آن بسیار اندک باشند از این رو در جامعه امروز ایران که انقلاب اسلامی آن با الهام از نهضت عاشورا به ثمر رسیده و سومین دهه خود را نیز پشت سر گذاشته است بازنگری و بازنگاری تخصّصی تاریخ عاشورا و پاک سازی آن از مطالب بیاساس و موهن در جهت محافظت و صیانت از جانمایه انقلاب اسلامی بسیار ضروری مینماید و این بزرگترین خدمتی است که مراکز علمی و پژوهشی میتوانند به ساحت قدس ابا عبد اللَّه الحسین علیه السلام و مکتب اهل بیت علیهم السلام داشته باشند آری دانشنامه امام حسین علیه السلام گامی متواضعانه در این راه بود که پس از سالها پژوهش و تلاش با همکاری شماری از پژوهشگران توانمندِ پژوهشکده علوم و معارف حدیث در چهارده جلد متن به سرانجام رسید و در ذی حجه 1430 آذرماه 1388 در دسترس همگان بویژه اصحاب تحقیق قرار گرفت؛ امّا با توجّه به این که بخشهایی از آن دانشنامه که با شهادت سیّد الشهدا علیه السلام و یاران باوفایش مرتبط بود بیش از سایر بخشها برای آشنایی هر چه بیشتر و عالمانه عموم خوانندگان با تاریخ حماسه کربلا کاربرد داشت و از سوی دیگر میتوانست دستْمایهای بسیار مناسب برای مبلّغان دینی بویژه در سفرهای تبلیغیشان به شمار آید بخشهای مورد اشاره با عنوان شهادتنامه امام حسین علیه السلام بر پایه منابع معتبر به صورت جداگانه آماده نشر گردید که اینک پیش روی شماست