اخلاق و حقوق بین الملل اثر  ناصر قربان نیا پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی حقوق بین الملل عبارت است از مجموعه قواعد حقوقی حاکم و الزام آور بر روابط بین کشورها و دیگر اعضای جامعه بین الملل اخلاق نیز مجموع قواعدی است که رعایت آن ها بر ای نیکوکاری و رسیدن به کمال لازم است حقوق و اخلاق از جهات مختلف از جمله هدف ضمانت اجرا پاداش و کیفر منبع و قلمرو  تفاوت دارند اما این تمایز مانع از ارتباط ژرف آن ها نمی شود هر نظام حقوقی در کنار خود نظامی اخلاقی دارد که همگام با آن حرکت می کند در ادبیات حقوقی از تعبیر اخلاق حسنه استفاده می شود و گاه آن را یکی از منابع نظم عمومی می شمارند البته اخلاق حسنه چهره خاصی از نظم عمومی است؛ یعنی امکان دارد قراردادی که با نظم عمومی در تعارض است  از نظر اخلاقی ناپسند به نظر نیاید برخی از فیلسوفان حقوق با وجود ارتباط بین حقوق و اخلاق مخالفند تومازیوس کانت و مور از این دسته اند هانس کلن نیز در نظریه تصفیه علم حقوق بر آن است که باید دانش حقوق را از عناصر غیرحقوقی پالایش کرد اما پاره ای دیگر از حقوقدانان بر ارتباط نزدیک حقوق و اخلاق پای فشرده اند  ریپر سرآمد این گروه از اندیشمندان به شمار می آید در هر حال در حوزه عمل اخلاق بر برخی از قواعد حقوق اثر می نهد برخی از قواعد حقوق مدنی که مبتنی بر اخلاق است یا اخلاق در شکل گیری آن نقش اساسی ایفا می کند عبارتند از ضرورت مشروعیت جهت معامله جلوگیری از استفاده بدون جهت یا دارا شدن غیرعادلانه اداره عادلانه مال غیر و روابط اخلاقی در خانواده هریک از این مباحث بر بنیادهای نظری اخلاقی بنا نهاده شده است در مبحث مطالعه حقوق جزا و جرم شناسی هم اخلاق نقشی آشکار دارد و اهداف حقوق جزا اصلاح مجرمان ضرورت قوانین کیفری و مسئولیت اخلاقی از نمودهای تأثیر اخلاق بر حقوق است گذشته از آموزه های حقوقی در تصمیمات قضایی و آرای دادگاه ها نیز نفوذ اخلاق در حقوق مورد پذیرش قرار گرفته است براین اساس دولت حافظ امور اخلاقی است تعلیمات و آموز ش های غلط غیرقانونی شمرده می شود و مثلاً آزار حیوانات از موارد نقض اخلاقیات و نیازمند اعمال قوانینی ویژه خواهد بود نقش اخلاق در حقوق بین الملل نیز بنیادین است برخی از حقوقدانان بر این باورند که حقوق بین الملل مجموعه ای از قواعد اخلاقی الزام آور است توجه به آموز ه های اسپینوزا و جان آستین در این عرصه راهگشاست در اندیشه گروسیوس حقوقدان بزرگ هلندی نیز اخلاق نقش برجسته ای دارد می توان گفت که اخلاق بین الملل کلید فهم وظایفی است که به وسیله حقوق بین الملل انجام می شود از این رو اخلاق بین المللی را مجموعه  قواعدی دانسته اند که وجدان بشر به آن تمایل دارد و اخلاق بر دولت ها واجب می سازد که بدون هرگونه الزام قانونی بدان عمل نمایند در عرصه حقوق بین الملل اخلاق از کهن ترین منابع قدرت الزام قانون به شمار می آید حقوق بین الملل اسلامی نیز بر دو اصل عدالت و اخلاق استوار است سه اصل مهم در حقوق اسلامی و نیز حقوق بین الملل به گونه خاص وجود دارد که عبارتند از رعایت موازین اخلاقی در روابط فردی و اجتماعی رعایت فضیلت های اخلاقی در هدف و وسیله و ارتباط اخلاق با تقوای الهی در معاهدات بین المللی اصیل و بی عیب بودن اراده و ضرورت عدم مغایرت معاهده با اخلاق حسنه از مبانی اخلاقی الزام معاهدات بین المللی به شمار می آیند قواعد آمره بین المللی نیز بر مبانی اخلاقی ویژه ای استوارند لزوم اجرای با حسن نیت معاهدات نیز از مسائل مسلّم دو علم اخلاق و حقوق محسوب می شوند در تصمیمات قضایی و پروتکل های بین المللی نیز اخلاق نقشی ویژه دارد حقوق بشردوستانه در زمان جنگ اصول تمایز و تناسب تحدید تسلیحات رفتار با دشمن در هنگام جنگ و رفتار با اسیران جنگی همه بر پایه ای اخلاقی بنیاد شده اند حقوق اسلامی نیز در این عرصه آموزه های فراوان دارد نکته دیگر این است که از اهداف عمده حقوق به ویژه حقوق بین الملل پاسداری و پیشبرد صلح و فرونشاندن اختلاف ها و تعدیل منافع معارض و مغایر شمرده می شوند که همه اهدافی اخلاقی به شمار می آیند منشور ملل متحد نیز به عدالت صلح و امنیت به مثابه هدفی اخلاقی می نگرد در حقوق بین الملل اسلام آنچه بیش تر مورد توجه قرار گرفته اصل عدالت است برخی از غربیان در صلح طلبی و امنیت خواهی نگرش اسلامی خدشه وارد کرده اند اما مفسران و محققان اسلام نشان داده اند که روح اسلام صلح عدالت و آرامش است اصل همزیستی مسالمت آمیز نخستین اصل حقوقی در روابط بین الملل اسلامی است حس بشردوستی و همکاری بین الملل هم از تجلیات اخلاق شمرده می شود و برخی آن را هدف نخستین حقوق و روابط بین الملل دانسته اند در عرصه روابط دیپلماتیک نیز اخلاق می تواند نقشی مهم داشته باشد این واقعیت امروزه روشن است که جامعه بین المللی آینده نیاز وافر به ارزش های متعالی اخلاق دارد