کتاب منطق فهم دین  اثر  آیت الله علی اکبر رشاد نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه  منطق فهم دین دیباچه واره ای بر روش شناسی اکتشاف گزاره ها و آموزه های دینی کتاب منطق فهم دین دیباچه واره ای بر روش شناسی اکتشاف گزاره ها و آموزه های دینی  منطق کشف گزاره ها و آموزه های دینی که اکنون به صورت دانشی نو با عنوان منطق فهم دین سامان یافته است حاصل افزون بر پنج هزار ساعت تامل تحقیق و تدریس استاد علی اکبر رشاد است نتایج این طرح علمی علاوه بر آنکه در برخی نشست های داخلی مورد بحث و نقد قرار گرفته گاه در کنفرانس های علمی برون مرزی نیز ارایه شده و بخش هایی از آن نیز در مراکز دانشگاهی و حوزوی تدریس شده یا در قالب رساله های ارشد و دکترا و سطح چهار تحت هدایت ایشان تفصیل یافته است منطق اکتشاف گزاره ها و آموزه های دینی نخستین طرح از زمره تحقیقات کلیدی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی است که از سال 1379 توسط استاد علی اکبر رشاد آغاز شده و تا کنون ادامه یافته است این کتاب در صدد است دستگاه یا دانشواره ای روشگانی کامل و کارآمد جامع و روزآمدی را برای فهم دین ارایه نماید اثر حاضر که در هفت بخش سامان یافته است مشتمل بر پاره ای از یافته های تحقیق منطق کشف گزاره ها و آموزه های دینی است بخش های این اثر حاوی نقدها و نوآوری های ارزشمندی در ساحات گوناگون دین پژوهی و معرفت دینی و روش کشف و استنباط گزاره ها و آموزه های دینی است نقد ساختاری و کارکردی اصول فقه رایج نقد نظریه قرائت پذیرانگاری دین نقد انگاره تاثیر مطلق انتظارات و پیش گمانه ها بر فهم آدمی بر متون دینی نقد یگانه انگاری عقل و فطرت نقد حجیت مستقل اجماع به مثابه مدرک کشف آموزه های دینی نقد تعاریف رایج سنت نقد اطلاق ظنی الدلاله بودن کتاب و قطعی الدلاله و ظنی السند بودن سنت نقد نظریه های زبان قرآن بخشی از نقدهای طرح شده در خلال تحقیق است ارائه نظریه ای جدید در باب فرایند و ساز و کار تکون و تطور معرفت دینی که می تواند نظریه مبنای منطق فهم دین پیشنهادی محقق و کانون اصلی نظرات وی در این کتاب قلمداد شود ارائه تعاریف دقیق و تازه ای برای برخی مفاهیم اساسی حوزوی ارائه ساختاری جامع برای فلسفه دین و فلسفه معرفت دینیبه عنوان دانش جدید اقامه برخی ادله جدید برای اثبات فطرت مندی انسان و فطرت نمونی دین پیشنهاد فطرت به مثابه دال دینی در عرض دیگر منابع ارائه تقسیماتی کسترده از انواع قول و فعل صادر از معصوم و طبقه بندی کلام و کردار معصوم به تشریعی و تدبیری پیشنهاد تعریف و تلقی جدیدی از سنت تشریعی طرح تبیین و تلقی تازه ای در باب مناشی و مبانی حجیت سنت قولی و سنت فعلی پیشنهاد تقریری متفاوت با نظرات رایج در ماهیت و مبادی فعل ارادی نمونه ای از نکات و نظرات جدید مطرح در خلال بخش های اثر است سامان دهی و بکارگیری روش هایی مانند نقد متن و بازکاوی تطبیقی ظروف صدور و سایر اسلوب ها در وثاقت سنجی حدیث علاوه بر کاربرد روش سندشناختی برای احراز صدور و اکتفا نکردن به روش فهم لفظی در دلالت پژوهی و فهم معنای سنت بلکه لزوم سازمان دهی و کاربرد روش های دیگری مانند روش مبناشناختی شیوه محیط شناختی صدور اسلوب موضوع شناختی و روش نگرش تطبیقی انتقادی برای فهم سنت پیشنهادهای دیگر محقق در زمینه روش احراز صدور و صحت و ابراز معنا و تفسیر سنت تشریعی است  این کتاب از یک مقدمه و هفت بخش تشکیل شده است  1بخش یکم چهار دانش جدید ضرورت تعریف و ترابظ آنها  درآمدبایستگی نوآوری در دین پژوهی  فصل یکم فلسفه دین  فصل دوم منطق فهم دین  فصل سوم فلسفه منطق فهم دین  فصل چهارم فلسفه معرفت دینی  فصل پنجم تمایزهای منطق فهم دین و فلسفه معرفت دینی  2بخش دوم نظریه ابتناء بر ساختگی تکون و تطور معرفت دینی بر تاثیر تعامل متناوبمتداوم مبادی خمسه  فصل یکم اصل نخست  فصل دوم اصل دوم نظریه  فصل سوم اصل سوم نظریه  فصل چهارم اصل چهارم نظریه  3بخش سوم اجتهاد گرایی و قرائت پذیر انگاری  درآمد  فصل یکم مفهوم شناسی  فصل دوم مقارنه بین دونظریه  فصل سوم نقد اجمالی نظریه قرائت پذیری دین  بخش چهارم فطرت  به مثابه دالّ دینی  درآد  فصل اول تعریف فطرت  فصل دوم تفاوت و تمایز عقل و فطرت  فصل سوم دلایل فطرت مندی آدمی و فطرن نمونی دین  فصل چهارم گستره کارکرد فطرت  فصل پنجم ساختار تفصیلی تحقیق فطرت به مثابه دال دینی  5بخش پنجم گستره کاربردد و کارکرد عقل در تفهم و تحقق دین  فصل اول کاردکردهای عام عقل د رکشف و کاربرد دین  فصل دوم کارکردهای خاص عقل در تحقیق و تحقق هریک از حوزه های دین  فصل سوم ساختار فصول تحقیق تفصیلی کارکرد و کاربردهای عقل در باب دین  6بخش ششم نهادهای راهنمای فهم قرآن  درآمد  فصل یکم تعریف نهادهای راهنمای فهم  فصل دوم نهاد یکم وحیانیت قرآن  فصل سوم نهاد دوم  هدایت مآلی قرآن  فصل چهارم نهاد سوم هویت عقلایی ساخت عمومی زبان قرآن  فصل پنجم نهاد چهارم  فطرت نمونی آموزه های قرآن  فصل ششم نهاد پنجم  حکیمانگی و معقولیت قرآن  7بخش هفتم  درآمد کلیات  فصل یکم تعریف سنت  فصل دوم سنت فعلی  فصل سوم روش شناسی احراز سنت  فصل چهارم روش شناسی ابراز معنای سنت  فصل پنجم ساختار تفصیلی سنت شناسی