کتاب مرگ ایوان الیچ اثر لئو تولستوی این کتاب راجع به مرگ و فناپذیری انسان است چالش اصلی داستان از شروع بیماری لاعلاج ایوان آغاز می شود بیماری که او را به سمت مرگ سوق می دهد مرگی که تنها حقیقت موجود در زندگی است و از هیچ بنی بشری دور نیست همانطور که ارسطو می گوید لایوس انسان است انسان فانی است پس لایوس فانی است این جمله ی ساده را هم ما میدانیم هم ایوان ایلیچِ داستان ولی انگار هیچ کس به معنای واقعی باورش ندارد  ایوان در زندگی اش یک قاضی ریاکار و ظاهر طلب بوده کسی که زندگی و حتی ازدواجش را ماشین وار و با منطق مطلق پیش میبرد بدون هیچ احساسی و جوری به زندگی چسبیده بود که انگار هیچ وقت قرار نیست بمیرد  مانند همه ی اطرافیان ریاکارش که بعد از مرگ ایوان تنها به فکر گرفتن صندلی خالی ایوان بودند و خوشحال از اینکه هنوز زنده اند و این ایوان است که مرده نه آنها  ایوان وقتی به مرگش نزدیک می شود مراحل انکار ترس خشم انزجار و در آخر پذیرش را پشت سر می گذارد  ابتدا نمی خواهد مرگش را قبول کند به زندگی گذشته و لذت های بچگی اش چنگ می زند مرگ را شبیه چاهی می بیند که انتهایش تاریکی مطلق است  ولی رفته رفته مرگ آینه ای مقابل زندگی پیشین خودش می شود اشتباهاتش را مثل پتکی به صورتش میکوبد و او را به خودشناسی می رساند  ایوان در راه رسیدن به مرگ مراحل معرفت و شناختش را طی می کند و در آخر انتهای همان چاه سیاهی که انتظارش را می کشید روشنایی را میابد  تالستوی در این کتاب از مرگ به عنوان ابزاری برای نشان دادن ارزش زندگی استفاده کرده است و چه خوب و دقیق هم کارش را بلد بوده ایوان ایلیچ که معادل واژه اش انسان فانی یا همان آدمیزاد است تک تک ما انسان ها هستیم بدون استثنا و سرنوشت زندگی ایوان ایلیچ سرنوشت بشر است که همه طرز زندگی اشتباهی را پیش میگیریم و وقتی بوی مرگ به مشاممان خورد همه ی ما به این سوال برمیخوریم که آیا واقعا زندگی کرده ام؟ و انگار چیزی بهتر از مرگ نمیتواند نشانگر زندگی ما باشد  قطعا جنگ و صلح و آناکارنینا شاهکارهای تالستوی هستند ولی این کتاب بخاطر حجم تقریبا کم و نثر روانی که دارد شروع مناسبی برای آشنایی با ادبیات تالستوی است   تالستوی به جای اینکه داستان ایوان ایلیچ را با زندگی او آغاز کند با مرگ او آغاز می کند و با زندگی او پایان می دهد  پیام داستان نیز ساده و روشن است و تقریبآ همانند همه نوشته های تالستوی درصدد القای این نکته است که نوعی از زندگانی که آدمیزاد در پیش گرفته غلط است و شایسته این است که به فطرت خویش بازگردد