کتاب مشارق الدراری شرح تائیه ابن فارض سعید الدین سعید فرغانی مشارق الدراری نام شرحی است به زبان فارسی بر قصیده تائیه ابن فارض 576  632ق به قلم سعیدالدین فرغانی 691قنام کامل این شرح مشارق الدراری فی کشف حقائق الدر است و تقریری است از درس صدرالدین قونوی که گویا در پایان جلسات درس خود ابیاتی را از تائیه ابن فارض می خواند و شرحی از کلام ابن عربی بر آن می آورد و مطالبی هم به زبان فارسی در پی آن می گفت همین تقریرات بود که سعیدالدین فرغانی آن ها را گردآوری کرده در حضور جلال الدین محمد مولوی خواند و به نظر صدرالدین نیز رسانداهتمام صدرالدین قونوی بر تائیه ابن فارض بیش از این بوده است؛ چه اینکه در مقدمه ای که بر مشارق الدراری نوشته است اهمیت آن را می توان دریافت در سنه ثلاث و اربعین و ست مائه که این ضعیف را از شام به دیار مصر دعوتی افتاد جماعتی از فضلا و اکابر اهل ذوق و معتبران این قصیده را هم در دیار مصر و هم در دیار شام و روم خواندند و شرح مشکلاتش را شنیدند و تعلیق زدند به نیت آنکه نکت و فوایدش را ضبط کنند و تحریر رسانند و هیچ کس را میسر نشد مگر محرر این شرح برادر شیخ عالم عارف افتخار المشایخ سعیدالدین سعید فرغانی رااز آنجا که این تقریر مقبول صدرالدین افتاد مولف را تشویق کرد که آن را به زبان عربی برگرداند گویا این خواست قونوی اجابت شده و کتاب منتهی المدارک و مشتهی کل عارف و سالک ترجمه عربی مشارق باشدمشارق الدراری به جهت اشتمال بر مباحث عرفانی و حل مشکلات و دشواری های تائیه ابن فارض و هم به جهت مباحث ادبی مورد توجه قرار گرفته است و بارها به طبع رسیده است که آخرین چاپ آن در داخل کشور به اهتمام استاد سید جلال الدین آشتیانی می باشدقصیده تائیه مهم ترین و معروف ترین اثر ابن فارض است و به نام های تائیه کبری نظم السلوک و نظم الدر نیز معروف می باشد این قصیده که با نزدیک به هفت صد و پنجاه بیت بزرگ ترین بخش از دیوان وی را تشکیل داده معراج نامه ابن فارض است گویا ابن فارض آن را در آغاز انفاس الجنان و نفائس الجنان نامیده سپس به لوایح الجنان و روائح الجنان تغییر داد ولی پس از رویای نبویص و اشارت آن حضرت آن را نظم الدر نام نهاده است حالات روحی و جسمی ابن فارض به هنگام سرودن این قصیده بسیار جالب و حیرت انگیز استکتاب مشارق گذشته از شرح تک تک ابیات و توضیح و تفسیر آن ها مطالبی را در آغاز کتاب به عنوان چهار اصل در بر دارداصل اول در ذکر صفات و اعتبار علم و شهود و نور و وجود و حکم مبدئیت و امر اولیتاصل دوم در بیان صدور و تعین عالم ارواح و ظهور و تحقق عالم مثال که خیال منفصلش خوانند به زبان اصطلاحاصل سوم در ترتیب عالم اجسام و مراتب او با آفرینش آدمعاصل چهارم در شرح نشآت انسان و اطوار و احوال او تا رسیدن به نهایت کمال او و تقریر آنکه اوست که مقصود است از آفرینش هرچه در وجود استدر لابه لای هر اصل ضمن فصولی شارح به ایرادات و شبهات نیز پاسخ داده استفرغانی در شرح ابیات روش واحدی را اتخاذ نکرده است  شاید این نابسامانی از تدریس صدرالدین آغاز شده باشد زیرا هم چنان که اشاره شد این شرح حاصل تفسیرهای پراکنده صدرالدین در پایان جلسات درس بوده است  در برخی موارد پس از آوردن بیت مفردات آن را توضیح داده سپس کل بیت را به زبان فارسی برگردانده است و بعد از مقدمات به شرح غموض و دشواری های اشعار پرداخته و با مبانی ابن عربی به بازگویی اسرار و رموز آن اقدام کرده استبرخی از مباحث و مطالب قصیده تائیهالف دشواری های راه وصال بیان جلوه حسن یار نوشیدن شراب عشق غلبه سکر و بسط حاصل از آن طلب و شوق وصال محبوب همراهی سلوک با محنت ها درد فراق و سوز دل و مقایسه مصائب عاشق با بلایای انبیاب فنا و اتحاد رها شدن از تعلقات نفس دریافتن اینکه محبوب خود اوست نیل به مقام جمع و خلافت تعبیر از این مقام به انا هی توجه جمله عبادات به او تبری صریح از حلول و تمثیل به داستان دحیه کلبیج حب مظاهر مظهریت همه اشیا و موجودات نشات گرفتن عشق های زمینی از عشق الهید خوارق عادات انتساب همه کرامات و معجزه های انبیا و اولیا به پیامبر اکرمص یکی بودن با آن حضرته‍ روح پیدایش همه موجودات از فیض روحو علم کشفی تفسیر علم حقیقی به علمی که رفع حجاب می کند و اینکه این علم ورای عقل و معلومات حصولی استز وصایت تصریح به وصایت علی بن ابی طالبع پس از پیامبر اسلامص و اینکه او حلاّل مشکلات امت است ضمن تجلیل از مقام خلفای راشدین