چشم نظر آویز چشم بد یا چشم زخم یا چشم حسد به انگلیسی Evil Eye به یونانی M ایتالیایی malocchio عبری   یک نفرین یا افسانه خرافی است که از یونان باستان و روم سرچشمه می گیرد و گمان می رود چشم زخم باعث بدشانسی یا رخداد بد می شود بسیاری از فرهنگ ها معتقدند که دریافت چشم بد باعث بدبختی یا صدمه ای خواهد شد در حالی که دیگران معتقدند نوعی نیروی ماورا الطبیعه است که نگاه بدخواهانه کسانی را که خواهان آسیب رساندن به دیگران به ویژه بی گناهان هستند می اندازد یا منعکس می کند طلسم ها یا تعویذهای ایجاد شده برای محافظت در برابر چشم بد نیز اغلب چشم زخم نامیده می شوند تکرارهای قدیمی نماد اغلب توسط سرامیک یا خاک رس انجام می شد با این وجود تولید دانه های شیشه ای در مدیترانه تقریباً در سال 1500 پیش از میلاد دانه های شیطانی که با فونیقی ها یونانی ها رومی ها و عثمانی رواج پیدا کردند آبی به احتمال زیاد مورد استفاده قرار گرفت زیرا ایجاد آن نسبتاً آسان بود با این وجود چشمهای زخم های مدرن می توانند طیف وسیعی از رنگها باشندایده بیان شده با این اصطلاح باعث می شود که فرهنگ های مختلف اقدامات محافظتی را علیه آن دنبال کنند در حالی که حدود 40٪ از مردم جهان به چشم بد اعتقاد دارند این مفهوم و اهمیت آن در میان فرهنگ های مختلف بسیار متفاوت است اما به ویژه در مدیترانه و آسیای غربی بسیار برجسته است این ایده چندین بار در ادبیات ربانی یهودی ظاهر شده است این باور به طور گسترده ای در میان بسیاری از قبایل و فرهنگ های مدیترانه ای و آسیایی گسترش یافته بود جاذبه ها و تزئینات با نمادهای چشم مانند معروف به nazars که برای دفع چشم بد مورد استفاده قرار می گیرد یک دید معمول در سراسر قبرس یونان ایتالیا آلبانی پرتغال برزیل اسرائیل اتیوپی جورجیا ارمنستان آذربایجان الجزایر الجزایر تونس لبنان ترکیه فلسطین مصر اردن عربستان سعودی بنگلادش ایران عراق نپال پاکستان مناطقی از هند یوتا مراکش جنوب اسپانیا مناطقی از مکزیک مالت مونته نگرو رومانی مقدونیه شمالی بلغارستان بالکان شام افغانستان سوریه و بحرین و به یک سوغات محبوب در بین گردشگران تبدیل شده است از دیگر تعویض کنندگان و طلسمات معروف که برای دفع چشم بد استفاده می شود همسا است در حالی که ایتالیا به ویژه ایتالیای جنوبی از جذابیت ها و ژست های منحصر به فرد دیگری برای دفاع در برابر چشم شیطان استفاده می کند از جمله قرنیه سیماروتا و نشانه شاخ ها در حالی که چشم مصری هوروس نمادی مشابه از محافظت و سلامتی است طلسم چشم شیطانی یونان به طور خاص در برابر نگاه بدخواه محافظت می کند