سماق نکوبیده   100 گرم سماق و یک دنیا خاصیت سماق به عنوان چاشنی برای بسیاری از غذاها به کار می رود و دارای خواص دارویی فراوانی از جمله رفع درد دندان تقویت لثه برطرف نمودن تب  نقرس و رماتیسم است خوردن سماق تازه باعث مسمومیت می شود فقط باید خشک آن را مصرف نمود نام علمی سماق Rhus coriaria است که در قدیم به آن سماک نیز می گفتند در حقیقت فارسی آن سماک و عربی آن سماق است ریخت شناسی بومی ایران و اسم آن نیز در دیگر فرهنگ ها عموماً سماق می باشد ارتفاع درختچه 51 متر برگ های مرکب دارای 159 برگچه پوشیده از کرک دانه ها در پاییز به رنگ سبز مایل به قهوه ای گل آن مجتمع خوشه ای مخروطی دانه ها به شکل عدس سرخ رنگ و قهوه ای و خوشه ای شکل مانند حبه الخضرا انتشار در اکثر نقاط ایران آمریکا آرژانتین آمریکای جنوبی برداشت با رسیده شدن دانه ها در اواخر پاییز از شاخه جدا می نمایند انواع سماق در ایران سماق  مشهور تبریز شکی و خراسانی به رنگ قرمز و سماق شامی به رنگ قهوه ای می باشد شکی نام شهری است در جمهوری آذربایجان که دارای سماق قرمر و خوش مزه و بدون تلخی می باشد سماق دارویی دارای سه گونه صنعتی فرانسوی امریکایی است و سماق صنعتی از تنه آن صمغی اخذ می شود بنام لاک ژاپن سماق معطر از انواع سماق است که در امریکای شمالی و آرژانتین بدست می آید سماق آن نیز سه نوع است در آمریکا و ژاپن در امریکای شمالی و در برزیل که نوع دوم و سوم آن ایجاد خارش جلدی و ناراحتی پوستی می نماید اجزاء سماق پس از جدا کردن میوه ها از ساقه خوشه ای آن را بهم سائیده و در اثر این سایش پوسته قابل مصرف جدا می شود امروزه به وسیله آسیا پوسته از هسته جدا می شود پس از الک کردن و جدا کردن دانه ها پوست ترش قابل مصرف می باشد مواد متشکله مملو از تانن و دارای اسید سیتریک و اسید مالیک و اسید تانیک طبیعت سرد و خشک و در برخی ماخذ در دوم سرد و خشک ذکر شده و جبلی آن را در سوم سرد و خشک گفته اند خواص و افعال رادع قابض مقوی احشاء حاره رافع صفرا دباغت نفث الدم نزف الدم ذرب قی غثیان بند آوردن خون با دقت در خواص سماق می توان دریافت که قدما به این موضوع به درستی پی برده بودند که سماق خواص گندزدایی و ضد عفونی کننده و ضد میکروب داشته و بعنوان ماده ضد میکروب و عفونت در غذاها و ادویه جهت محافظ از آنها در برابر کرم زدگی و عفونت می باشد اندام سر مو شستن مو با دمکرده سماق موی را سیاه می نماید اندام سر گوش چکانیدن نقوع آب سماق در گوش ریم گوش را زایل می کند رفع عفونت دهان سماق بصورت دمکرده و یا نقوع و یا پودر آن قلاع دهان و آفت آبله و خونریزی دهان را بهبود می بخشد رافع عفونت ضد باکتری دندان و لثه مضمضه با آب سماق درد دندان را تسکین و پاشیدن پودر آن لثه را تقویت می نماید دهان ترکیب مخلوط پودر سماق 1 و پودر ذغال بید 50 رافع پیوره دندان می باشد ضد قارچ ترکیب پودر سماق و نمک ضد عفونی کننده دهان می باشد گلو غرغره با دمکرده یا نقوع سماق رافع درد گلو ضد قارچ و عفونت چشم کمپرس آب دمکرده سماق جهت جرب و تسکین حدت و ناراحتی پلک چشم پیشانی انداختن سماق بر پیشانی خون دماغ را بند می آورد پوست ضماد و کمپرس سماق رافع عرق ریزی سرما زدگی انگشتان ترک پوست و ترک پستان زنان شیرده می باشد قراردادن سماق بر روی جراحت هایی که در اثر جسم برنده باشد در بهبود آن موثر است و از عفونت بعدی جلوگیری می نماید رافع عفونت و ضد قارچ محافظ بسیار خوب در زخم های تازه التیام یافته ضد باکتری پوست ترکیبمحلول سماق با دمکرده برگ بارهنگ جهت قروح خبیثه زخم بستر ضد عفونت و ضد قارچ ریه دمکرده سماق جهت رفع نفث الدم و نزف الدم و تقویت شش جهت رفع خونریزی درمان سل و به گفته رازی همراه شراب رافع مشکلات ریوی می باشد پوست جهت کلف داخس حمره همراه با گلاب جهت دمعه و جرب و مالیدن خرفه و سماق رافع جرب و با آب تره جهت اگزما پسوریازیسم ضد قارچ و مالیدن سماق و جوش شیرین و سدر و گل سر شوی رافع خارج جلدی و تحریکات کهیر است اندام غذا شکم رافع عفونت غذا رافع اسهال مانع ریختن صفرا به معده برانگیزاننده اشتها مقوی احشاء حاره ترکیب  بصورت دمکرده و پودر دباغت معده رافع تشنگی  برای کسی که همواره قی می کند مصرف سماق و زیره و آب سرد مانع قی می شود تخم گشنیز و سماق و تخم مرغ قاطع اسهال ضد عفونت جوشانده تخم مرغ در سماق رافع اسهال ریش روده و پوست اندازی روده را بهبود می بخشد سماق تراوش صفرا به معده را مانع می شود رفع قرحه معده فساد معده بصورت دمکرده و یا خوردن پودر سماق ترکیب جهت تقویت معده و باز شدن اشتها سماق 10 گرم تخم هویج 10 گرم خاکشی 5 گرم با 150 گرم آب جوشانده هر بار 20 گرم میل شود جهت رفع اسهال تفت داده سماق موثر می باشد رحم قاطع خونریزی بند آورنده خون حیض رفع ترشحات سیلان رحم ضد قارچ ترکیب شستشوی مهبل با سماق 20 گرم و جوش شیرین 50 گرم رافع عفونت ضد قارچ استخوان مانع درد استخوان مصرف پودر آن و قراردادن آب پز آن مانع از آماس استخوان می باشد بواسیر ته زن آن رافع بواسیر دمکرده آن کاهنده سودا و کمک به کاهش مواد و در بواسیر و بند اونده خون بواسیر بصورت ضماد پودر آن اماله با آب سماق رافع خونریزی بواسیر است ترکیب ذغال بلوط و پودر سماق بصورت ضماد و یا ته زن جهت بواسیر و شقاق مقعد نافع است کلیه و مثانه دمکرده 10 تا 20 گرم ان جهت بی اختیاری ادرار در کودکان و افراد مسن تجربه مکیدن سماق در زمانی که فرد صفراوی مزاج دچار کسالت روحی می شود خشم و عصبانیت موثر است بیماریهای رایج پایین آورنده قند خون تصفیه کننده خون کاهش فشار خون کاهش چربی خون کلسترول بواسطه خاصیت اسیدی آن داروسازی استعمال داخلی بصورت دمکرده استعمال خارجی پماد غرغره تزریق مهبلی شستشوی مجاری ادراری شیاف پانسمان جهت سوختگی قوت سه سال پس از دو سال رنگ روشن ان زایل شده به رنگ قهوه ای تیره با حالتی چسبنده می شود شربت 5 درم یا 20 گرم بدل سرکه بجای خرنوب و اقاقیا می توان استفاده نمود جوشانده آن با چوب ساقه و عسل مانند حضض عمل می نماید مضرات معده و جگر سرد مصلح مصطکی انیسون بومادران یا طبخ با بادمجان اصلاح آب بذر قطونا موارد منع مصرف میوه تازه آن مسمومیت زا می باشد همراه قی و تهوع مصرف برگ آن توسط احشام مانند گوسفند و بز در گوارش حیوان اختلال بوجود آورده و منتهی به مرگ حیوان می شود مانع الجمع تداخل و عدم سازش آهن سرب جیوه پرمنگنات کلرات آب آهک صمغ نگه داری بعلت خاصیت ضد قارچی آن شرایط خاصی برای نگهداری ان ذکر نشده اما تجربه ثابت نموده که رطوبت و حرارت باعث از بین رفتن مزه و قوت آن می شود مصرف در صنعت از سماق در دباغی پوستهای نازک استفاده می شود نوعی سماق صنعتی وجود دارد که از صمغ آن لاک ژاپنی می سازند تقلبات سماق بایستی به رنگ روشن باشد برخی سماق قهوه ای روشن و زرد را رنگ نموده و به نام سماق شکی و یا سماق تبریز عرضه می کنند طریقه شناخت ان حل کردن در آب و رنگین شدن اب و سماق زرد و یا بعضاً قهوه ای برجای می ماند و از دیگر تقلبات به سماق مانده نمک و جوهر لیمو اضافه می نماید که با مزه کردن آن احساس شوری و گزش می شود خواص سماق در کلام معصومین الکافی به نقل از عمران امام صادق ع درد شکم داشتند فرمودند برای او برنج بپزند و به آن سماق بیافزایند آنگاه حضرت آنرا تناول نموده و بهبود یافت فرهنگ ها 1 سماق پایه دائمی هفت سین در نوروز باستان می باشد 2 سماق یار همیشگی کباب و چلوکباب می باشد سماق کبابی به رنگ قهوه ای و سماق چلو کباب مشکی می باشد 3 جهت رفع مضرت گوشت به کباب سماق می پاشند 4 ضرب المثل سماق مکیدن کنایه از بیکاری است سماق الدباغین نوعی مازو ریز دانه که دباغان با آن پوست های نازک را رنگ می کردند و جمعی گویند برگ سماق است طبیعت بارد و قابض خواص مانند خواص سماق است ولی با قوت قبض بیشتر