کتاب کیمیای هستی مجموعهای از متون ادب فارسی و تحلیلی از تاریخ ادبیات ایران جهت تدریس در دانشگاههای کشور است در این نوشتار ضمن بررسی آغاز شکلگیری ادبیات فارسی و وضعیت آن تا اوایل قرن هفتم هجری و تقسیمبندی سبکهای رایج شعر و نثر در آن زمان و بررسی فراز و نشیبهای متعدد زبان و ادبیات فارسی تا عصر کنونی برخی از متون فارسی از قرنهای مختلف گزینش شده تا مورد استفاده دانشجویان و اساتید دانشگاهها قرار گیرد در آغاز هر فصل از کتاب کلیاتی از ویژگیهای سیاسی اجتماعی و فرهنگی بهویژه اوضاع نثر و شعر در آن دوره و سبکشناسی مربوط به آن ارایه شده و پیش از آغاز نمونه آثار هر یک از شاعران و نویسندگان شرح احوال و آثار آنان نیز بیان گردیده و سپس نمونهای از نثر و نظم آن دوره ارایه شده است