کتاب جنایت و مکافات اثر فئودر داستایوفسکی رمان بزرگ و فوق العاده جنایت و مکافات اثری ماندگار از فئودور داستایفسکی است داستایفسکی در زندگی خود فراز و نشیب های زیادی را تجربه کرده است و تقریبا همه کتاب های او در شرایط خاصی نوشته شده است کتاب جنایت و مکافات نیز در شرایطی خاص نوشته شده است شخصیت اصلی این کتاب رادیون رومانویچ راسکلنیکف جوانی 23 ساله است که فکری باز و کنجکاو دارد جوانی خوش چهره که فقر و بی پولی او را در هم کوبیده است و باعث شده با مردم و زندگی اطرافش بیگانه باشد راسکلنیکف افکاری آشفته دارد و مدام به موضوعات مختلف فکر می کند و تراوشات ذهنی اش بسیار زیاد است هنگام راه رفتن همیشه زیر لب چیزی زمزمه می کند و یا حتی با صدای بلند با خود صحبت می کند راسکلنیکف از این این دنیا و ناعدالتی آن به تنگ آمده است رازومیخین تنها دوست واقعی راسکلنیکف که یک سال و نیم است او می شناسد او را چنین توصیف می کند  عبوس و گرفته و مغرور و متکبر است در این اواخر و شاید هم خیلی از پیش بدگمان و مالیخولیایی شده است بزرگوار و مهربان است دوست ندارد احساسات خود را بیان کند حاضر است زودتر سنگدلی خود را بنماید تا با سخن احساسات قلبی خویش را ابراز دارد گاهی هم هیچ مالیخولیایی نیست  بلکه فقط سرد و تا حدی غیرانسانی و بی احساسات می شود و براستی چنان است که گویی در او دو خوی متضاد به ترتیب جای یکدیگر را می گیرند گاهی بی نهایت کم حرف است هیچ وقت فرصت ندارد همه مزاحمش هستند اما خودش دراز می کشد و کاری نمی کند هیچ بذله گو نیست ولی نه به دلیل آنکه  کلمات تند پرمعنی در چنته اش کم است بلکه گویی فرصتی برای این گونه کارهای بیهوده ندارد وقتی با او صحبت می کنند تا به آخر به گفته های طرف گوش نمی دهد هرگز به آن چیزی که جلب توجه همه را می کند توجهی ندارد خیلی برای خود ارزش قائل است و البته بی حق هم نیست جنایت و مکافات   راسکلنیکف اجاره اتاق کوچکی را که در آن زندگی می کند را ندارد و با وجود اینکه خواهر و مادرش مدام به او کمک می کنند به خاطر همین بی پولی دانشگاه را نیز رها می کند در همین حال برای ساکت کردن طلبکاران و پیش بردن زندگی مجبور است نزد آلینا ایوانونا پیرزن نزول خور برود و با گرو گذاشتن اشیاء قیمتی که دارد مقداری پول به دست بیاورد  داستایفسکی در ابتدای رمان ذهنیت و وضعیف کلی راسکلنیکف و چند اتفاق مهم را بیان می کند و فشارهای موجود را شرح می دهد سپس اتفاق مهم داستان رخ می دهد اتفاقی که اساس کتاب جنایت و مکافات است  راسکلنیکف تصمیم می گیرد که نقشه خود را عملی کند و با یک تبر آلینا ایوانونا پیرزن نزول خور را به قتل برساند  در هنگام وقوع جنایت اتفاقات مهم دیگری هم رخ می دهد که برای فاش نشدن داستان در اینجا اشاره ای به آن ها نمی کنیم بلافاصله پس از این جنایت مکافات شروع می شود مکافاتی که این رمان را به یک شاهکار تبدیل می کند مکافاتی که با عذاب وجوان شروع می شود مکافاتی که هنوز قانونی نیست و تنها در ذهنِ مجرم است که شروع شده است در این حالت راسکلنیکف بارها و بارها از شدت عذاب وجوان قصد دارد که اعتراف کند اما این کار را نمی کند این کار را نمی کن چون اساسا اعتقاد دارد که دیگران لایق فهمیدن نیستند اعتقاد دارد که پلیس ارزش آن را ندارد و بدون شک درک نخواهد کرد راسکلنیکف نزد پلیس اعتراف نمی کند چون خودش را برتر می داند در جنایت و مکافات ما شاهد جدال ذهنی او و زجری که می کشد هستیم و گاهی به این نتیجه می رسیم که مکافات ذهنی چندین برابر از مجازات جسمی و قانونی دردناک تر است