گیاه اپارتمانی فیکوس افریقایی برگ مینیاتور گیاه اپارتمانی فیکوس افریقایی گونه خاص و کمیاب داری گیاه فیکوس  تقریباً در اثر خانه های ایرانی به دلیل مقاوم بودن و راحت بودن نگهداری و نیازی نوری کم گل فیکوس نگهداری می شود نام علمی فیکوس Ficus elastica می باشد برگ های گیاه فیکوس براق و چرمین هستند که در برخی ارقام این گیاه رگه های کرم رنگ و یا قرمزرنگ بر روی پهنه برگ ها مشاهده می شود گل های این گیاه معطر یا رنگین نیست و جلب توجه نمی کند فیکوس شیره ای دارد که می توان آن را از گیاه گرفت و از آن در ساخت لاستیک استفاده کرد و نام انگلیسی این گیاه با توجه به این مسئله انتخاب شده است اما لازم به ذکر است گیاهی که از شیره آن به شکل تجاری در ساخت لاستیک استفاده می شود درخت لاستیک Para rubber tree با نام علمی Hevea brasiliensis از خانواده افربیاسه است اگرچه فیکوس در زادگاه خود تبدیل به درختی بزرگ می شود اما در بسیاری نواحی دیگر ازجمله کشور ما اکثراً به عنوان یک گیاه زینتی و گلدانی مورداستفاده قرار می گیرد  آبیاری به خشکی مقاوم است اما رطوبت را ترجیح می دهد و نباید خاک گلدان خیس و غرقابی شود زیرا در این صورت برگ های پایین گیاه به تدریج زرد شده و می ریزند بنابراین در فاصله دو آبیاری بهتر است سطح خاک خشک شود و سپس گیاه را آب دهید زمانی که دمای هوا بالا است برگ ها را غبار پاشی کنید اما اگر این کار را در نور مستقیم آفتاب انجام دهید لکه های قهوه ای و سوخته بر روی برگ ها تشکیل می شود تشنگی شدید گیاه موجب لوله شدن برگ ها و آویزان شدن انان می شود که در این حالت می توان گیاه را به مدت 15 دقیقه در تشت پر از آب قرار داد  دما گرما را تا 30 درجه سانتی گراد و سرما را تا 15 درجه سانتی گراد تحمل می کند اما بهترین دما برای رشد آن 2520 درجه سانتی گراد است هوای سرد موجب قهوه ای شدن برگ ها و ریزش آنها می شود همچنین تغییرات ناگهانی در دمای محیط نیز موجب ریزش برگ ها می شود  نور سایه را تحمل می کند اما مکان روشن را ترجیح می دهد همچنین گلدان حاوی این گیاه را از نور مستقیم آفتاب محافظ کنید نور شدید موجب بی رنگ شدن برگ ها می شود نور کم و ناکافی محیط یکی از دلایل ریزش برگ های گیاه است البته تغییر مکان این گیاه می تواند موجب ریزش برگ ها شود  خاک این گیاه به خاکی با زهکش که همچنین بتواند رطوبت را در خود حفظ کند نیاز دارد به عنوان مثال می توان از مخلوط خاک معمولیخاک برگپیت موس استفاده کرد در صورت کمبود مواد غذایی برگ های گیاه بدشکل و رنگ پریده می شود به منظور تغذیه مصنوعی می توان از کودهایی با فرمول 101010 هر دو هفته یک بار و یا فرمول 202020 هر 5 هفته یک بار استفاده کرد اگر گیاه سریع رشد می کند تا جایی که امکان دارد هر ساله و در ابتدای بهار باید گلدان آن را عوض کرد و گلدانی انتخاب کرد که حداکثر حدود 5 سانتیمتر در قطر و همچنین در ارتفاع بدنه از گلدان قبلی بلندتر باشد و گلدان را خیلی بزرگ تر از گلدان قبلی انتخاب نکنید اگر گیاه بیش ازاندازه بزرگ شده است که عوض کردن گلدان سخت است خاک سطحی و رویین را با خاک تازه و غنی از مواد غذایی عوض کنید  تکثیر برای تکثیر این گیاه می توان در اواخر بهار و یا در اوایل تابستان از ساقه ها قلمه تهیه کرد طول مناسب قلمه ها در حدود 15 سانتیمتر است قلمه را می توان هم از طول ساقه تهیه کرد و هم از انتهای ساقه به هر حال قلمه باید حداقل یک برگ داشته باشد و در صورت زیاد بودن تعداد برگ ها باید تعداد آنها را کم کرد همچنین قلمه ها در قسمت پایینشان که در بستر کاشت قرار می گیرد باید بدون برگ باشند بعد از جدا کردن قلمه ها شیره ای سفید رنگ از انتهای آنها و از تمامی قسمت هایی که برش خورده اند بیرون می آید بهتر است که قلمه ها را به ریا 30 دقیقه در آب قرار دهید تا این جریان شیره متوقف شود و سپس نسبت به کاشت قلمه ها اقدام کنید قلمه ها در بستری که سبک و مرطوب است کاشت مثلاً می توان از مخلوط کوکوپیت پرلایت و یا خاک برگ شن استفاده کرد رطوبت هوا را در مکان نگهداری قلمه ها باید در حد اشباع و دما در حدود 2725 درجه باشد از قلمه جوانه برگ نیز می توان برای تکثیر این گیاه استفاده کرد که چگونگی کاشت آن به همان صورتی است که در بالا توضیح دادم و روش تهیه این قلمه را نیز در تصاویر موجود در قسمت زیر مشاهده می کنید از روش خوابانیدن هوایی نیز می توان استفاده کرد که ساقه هایی با طول حداقل 30 سانتیمتر برای انتخاب شوند بهتر است در این روش باید ساقه گیاه ابتدا یا شکافی اینجاد شود و یا قطعه ای از پوست به شکل حلقه از اطراف ساقه برداشته شوند سپس مواد نگه دارنده رطوبت همانند خزه اسفاگنوم در اطراف شکاف قرار داده شود و این ناحیه با مواد موجود در اطراف آن در پلاستیک پیچانده می شود تا گیاه در آن ناحیه ریشه تولید کند سپس آن قسمت از ساقه را می توان از گیاه جدا کرد و به عنوان گیاهی مستقل کاشت  قلمه های تهیه شده از ساقه گیاه فیکوس البته این گیاه از نوع ابلق فیکوس است قلمه موجود در جلوی تصویر از طول ساقه و قلمه موجود در عقب تصویر از انتهای ساقه تهیه شده است جوانه برگ که هنوز قرمز رنگ است مشاهده می شود این قلمه ها به دلیل اینکه برگ هایی با سطح بزرگ دارند باید در مکانی با رطوبت اشباع قرار بگیرند تا قبل از ریشه دهی و به دلیل از دست دادن رطوبت خشک نشوند  تهیه قلمه حاوی یک برگ از ساقه این گیاه و نحوه کاشت قلمه   برداشتن پوست دور ساقه به شکل یک حلقه در روش خوابانیدن هوایی   ایجاد شکاف در ساقه و قرار دادن یک قطعه چوبی کوچک همانند یک چوب کبریت در میانه شکاف برای جلوگیری از بسته شدن شکاف این مسئله نیز در رابطه با روش خوابانیدن هوایی انجام می شود  معرفی و آموزش نگهداری گیاه فیکوس بعد از ایجاد شکاف به شکلی که در دو تصویر قبلی نشان داده شد در اطراف ناحیه ای که آن شکاف ها ایجاد شده است ابتدا موادی که نگه دارنده رطوبت است همانند خزه اسفاگنوم قرار می گیرد و این خزه ها با بستن یک نوار در اطرافشان ثابت می شود و بعد در اطراف این خزه ها کیسه پلاستیکی قرار داده می شود تا به حفظ رطوبت کمک کند  زمانی که ریشه هایی را در داخل کیسه پلاستیکی مشاهده کردید زمان مناسبی برای جدا کردن ساقه از گیاه مادری است ساقه را از ناحیه ای که در تصویر نشان داده شده است از گیاه مادری جدا کنید و آن را در یک گلدان و در خاکی که در قسمت خاک توضیح داده ام بکارید در هفته های اول بهتر است ه با کشیدن یک پلاستیک بر روی گیاه به حفظ رطوبت در اطراف گیاه کمک کنیم البته سنگینی این پلاستیک نباید بر روی گیاه باشد و باید از یک چهارچوب که در تصویر مشاهده می کنید کمک بگیریم  هرس فیکوس هرس این گیاه را می توان در اواخر بهاراوایل تابستان انجام داد ساقه هایی را که خارج از فرم و شکل اصلی گیاه رشد کرده اند و یا ساقه هایی را که بیش از اندازه بلند شده اند می توان قطع و یا کوتاه کرد عمل برش را نیز از بالای یک گره گره ناحیه اتصال برگ ها به ساقه است بزنید در جدا کردن ساقه ها زیاده روی نکنید زیرا ممکن است باعث شوکه شدن گیاه شوید حجم کل ساقه ای جدا شده باید حداکثر حدود 30٪ حجم کل ساقه های گیاه باشد یعنی فرض کنید که اگر می خواهید همه ساقه ها را کوتاه کنید تنها می توانید یک سوم از ارتفاع هر یک را کوتاه کنید  آفات های گیاه فیکوس کنه تار عنکبوتی و شپشک از جمله آفاتی هستند که به این گیاه حمله می کنند که می توان جهت مبارزه با آنان از سموم سیستماتیک استفاده کرد از دیگر آفات می توان به نماتد گره ریشه و تریپس اشاره کرد تحت شرایط گرم مرطوب نیز لکه برگیباکتریایی و قارچی و سر خشکیدگی ممکن است روی دهد تمیز کردن برگ های بزرگ این گیاه نقش موثری در جلوگیری از فعالیت آفات و همچنین شادابی و ظاهر زیبای این گیاه دارد وقتی برگ ها کثیف هستند می توانید در یک لیتر آب به اندازه یک قاشق چای خوری آب لیمو بریزید آب را به خوبی تکان دهید و تکه ای پارچه را به این آب آغشته کنید و بعد برگ های گیاه را تمیز کنید