کتاب تاریخ بلعمی اثر  محمدبن جریر طبری مترجم ابو علی بلعمی از انتشارات  هرمس تاریخ بلعمی یا تاریخ نامۀ بزرگ ترجمه ای است که ابوعلی محمد بن محمد بلعمی از کتاب تاریخ پیامبران و پادشاهان یا همان تاریخ طبری مشهور نوشتهٔ محمد جریر طبری ترتیب داده است تاریخ آغاز ترجمه ۳۵۲ قمری۳۴۲ خورشیدی بوده است تاریخ طبری تاریخ جهان از ابتدای آفرینش آدم تا آغاز سده چهارم هجری را به تفضیل بیان کرده است و تاریخ بلعمی ترجمهٔ آزاد فارسی این کتاب به طور مختصر است با توجه به تاریخ نوشته شدن این کتاب می توان آن را پس از شاهنامه ابومنصوری قدیمی ترین نثر فارسی دری دانست تاریخ بلعمی از کهن ترین نمونه های نثر پارسی است که همینک موجود است شمار واژه های تازی در آن بسیار اندک است و سبک نثر آن بسیار ساده است و از واژه های دشوار و شعری در آن استفاده نشده است همچنین به مانند زبان پهلوی جمله های آن کوتاه است و نمونه هایی از تکرار فعل در آن به چشم می خورد این از ویژگیهای بارز نثر مرسل سامانی است که نثر بلعمی نمایندهٔ آن است و نوشته های دوران ساسانی و حتی سنگ نبشته های دوره هخامنشی را به یاد می آورد