نزهه الابصار و محاسن الاثارنوشته طبری مامطیریتحقیق شیخ باقر محمودیعربی نزهة الابصار و محاسن الآثار نوشته ابوالحسن علي بن مهدي الطبري المامطيري در قرن چهارم هجری به زبان عربی و در موضوع تاريخ و سيره می باشد كه بيشترين مطالب آن راجع به مولي الموحدين علي بن ابى طالبع می باشد نسب حضرت زندگی و سيره حضرت و همچنين به مناسبت خطبه ها و بياناتي از ايشان تشكيل دهنده آن مطالب میباشند اين اثر ذي قيمت كه در سال های اخير بدان دسترسي حاضر گرديده است را شايد از دو لحاظ بتوان بي نظير و اعجاب انگيز دانست اول آن كه نویسنده آن يك عالم سني مذهب شافعي اشعري است كه چنين اقدامي گرانسنگ درباره امام اول شیعیان جای بسي تامل دارد دوم اين كه خود مطالب غالباً موضوعاتی هستند كه قبلا در جايي به اين صورت نقل و گردآوری نشده اند و اين كتاب در نوع خود مهم بي نظير و ارزشمند می باشد  ساختار  مامطيري كتاب خود را به مثابه يك زندگى نامه تنظيم كرده است به اين صورت كه ابتدا راجع به چند صفت بارز آن حضرت مانند جود و شجاعت سخن گفته بعد نسب و حسب و اولاد ايشان را مورد بررسی قرار داده است اين اثر كامل در همين رابطه به بيان اولاد عبدالمطلب و ولادت پيامبر اكرمص نيز اشاره كرده بعد به بيان نكات بارز زندگی حضرت علیع كه بعضاً همراه با اشاراتي به سخنان و فرمايشات گهربارشان نيز هست پرداخته است نامه هایی از آن حضرت به افراد گوناگون و نگاهي به مدائح و ذكر فضائل ايشان از سوي ديگران بخش ديگری از مطالب كتاب را تشكيل داده است  محتوا  ابوالحسن مامطيري مطالب كتابش را در ضمن مقدمه ای آغاز میكند كه در آن مقدمه هدف خود را بيان فضائل و مناقب اهل بيت رسول اللهص معرفي میكند كه ابتدا آن با ذكر اخبار سيد المسملين و يعسوب المؤمنين علي بن ابى طالبع می باشد  بعد از علم حضرت راجع به قضاوت میگويد و اين كه خداوند علم بي نظير و خدشه ناپذير او را در قضاوت و داوري در اثر دعای رسول اكرمص به هنگام اعزامش به قضاوت در ميان قومي عطا فرموده است1 او در همين زمينه به ذكر چند مصداق تاریخی نيز از قضاوت های امیرالمؤمنینع پرداخته است جود حضرت هم ديگر نكته ای است كه مؤلف در همان ابتدای كتاب مورد توجه قرار داده است2 او برای اين مطلب به اشعاري نيز استناد كرده است3  حضرت علیع از نگاه ابن عباس و ديگران4 مطلب بعدي كتاب است كه در ادامه وارد نسب شناسی حضرت از آباء و اجدادش و قوم قبيله اش شده و اسماعيل پسر حضرت ابراهيم را به عنوان جدّ آن حضرت مشخص نموده است5 سيادت عبدالمطلب به اهل مكّه از ديگر نكات بارز در اين قسمت كتاب است كه توضيحات مورد توجهي را در اين زمينه ارائه كرده است از آن جمله به ممانعت وي از شرب خمر و فجور می توان اشاره كرد ولادت پيامبرص6 انتخاب حليمه سعديه به عنوان دايه برای آن حضرت7 و خبر دادن اشخاص مختلفي از نبوّت سيدالمرسلين از مطالبی هستند كه مؤلف در مورد آن حضرت ارائه نموده است عقيل بن ابى طالب و جعفر بن ابى طالب و فضائل و مناقب اين دو برادر حضرت علیع و ذكر سي و سه فرزند حضرت اعم از دختر و پسر ديگر مبحث مورد توجه مامطيري می باشد او بلافاصله وارد بيان حديثی از امیرالمؤمنینع می شود كه خطاب به كميل بن زياد بيان نموده اند كميل میگويد روزي امیرالمؤمنینع دستم را گرفته و به ناحيه ای به نام جبّانه برد وقتي به صحرا رسيديم حضرت به من فرمود يا كميل ان هذه القلوب ادعيه فخيرها أوعاها احفظ عنّي اقول الناس ثلاثه علام رباني و متعلم علي سيبل النجاة8اين روايت یکی از مشهورترين روايات است كه قدري مفصّل می باشد و ما به ذكر همين مقدار اكتفا میكنيم بيان حكمت هایی به صورت شعر و نثر از حضرت و سفارشات ايشان خطاب به مردم در امورد ديني شان و نامه های رد و بدل شده ميان حضرتع و معاوية بن ابي سفيان مطالب بعدي هستند كه مامطيري بر يكايك آنها پرداخته است وي روايات زيادي را در ادامه بيان كرده است كه ما به چند مورد آنها اشاره میكنيم حضرت در روايتي اشدّ ما خلق الله را هم معرفي كرده اند كه روايت به اين صورت می باشد اشدّ خلق الله عشرة الجبال و الحديد ينحت الجبال والنار تذيب الحديد و الماء يطقي النار والسحاب يحمل الماء و الرحي تقطع السحاب و الرجل يستر من الريح فيمضي لحاجته و السكر يذهب بعقل الرجل و النوم يبطل السكر والهم يذهب بالنوم فأشد خلق الله الهمّ حضرت در مورد معروف نيز میفرمايد المعروف حصن من الحصون و كنز من الكنوز فلا يمنعك كفر من كفر فقط يشكر عليه من ليم يستمتع مؤلف در مورد معروف روايات ديگری از جعفر عباس عمر رسول اللهص و امام صادقع نيز نقل كرده است روايت ديگری از رسول خداص كه راوي آن حضرت اميرالمؤمنينع می باشد به اين صورت است أن رسول اللهص يقول في دعائمه اللهم اهدني لأحسن الأخلاق إنه لايهدي لأحسنها إلا انت و اصرف عني سيئهاانه لايصرف سيئها عني الا انت در مورد مكارم اخلاقي كه از اميرالمؤمنينع درباره خودشان نقل شده به روايتي كه از شعبي نقل است اشاره شده و مضمونش به اين صورت می باشد؛ قال اميرالمؤمنينع انه لايستحيي من الله ان يكون ذنب اعظم من حلمي او عورة لايواريها مامطيري در مورد زهد اميرالمؤمنينع نيز به داستان های تكان دهنده ای اشاره نموده است كه فروش شمشير باري تهيه يك لباس يا خريد لباس به كمترين قسمت ممكن و خوراك بسيار اندك و زاهدانه حضرت از آن جمله میباشند