رساله ی فلسفه ی اولی یا مابعدالطبیعه اثر میرزا ابوالحسن شعرانی طهرانی   رساله ی فلسفه ی اولی یا مابعدالطبیعه اثر میرزا ابوالحسن شعرانی طهرانی   در این اثر که می توان آن را از نخستین دستاوردهای آشنایی ایرانیان با دانش و اندیشه ی غربی دانست با بهره گیری از منابع اروپایی و با رجوع مستقیم به آثار فیلسوفان تاریخ مختصری از فلسفه ی غرب از یونان تا روزگار معاصر فراهم آورده است افزون بر این آرا فیلسوفان غربی و مسلمان در برخی از مهم ترین موضوعات فلسفی را به شیوه ی موضوعی مطرح و در خلال آن اصطلاحات و مفاهیم فلسفه ی غرب و فلسفه ی اسلامی را با یکدیگر مقایسه و تطبیق می کند شعرانی در آغاز این رساله چنین می گوید  غرض از تدوین این رساله آن است که مقدار مهمی از اصطلاحات حکمای جدید اروپا در فلسفه ی اولی با اصطلاحات فلسفه ی اسلامی منطبق گردد تا اگر کسی به یک طریقه آشنا باشد استفاده ی مطلب از طریقه ی دیگر به آسانی تواند کرد  برای تکثیر فائده مهمات اقوال فلاسفه ی جدید را نیز ضمناً از کتب معتبره ی آنان نقل نمودم  و جز یکی دو مورد از فلاسفه ی قرون وسطی نقل نکردم چون رغبت به اقوال فلاسفه ی جدید بیشتر است  در این رساله برای نخستین بار برخی از اندیشه های فیلسوفان غربی در فضای فکری ایرانی معرفی و مطرح می شود و از این رو برای شناخت تاریخچه ی ورود فلسفه ی غرب به ایران یکی از منابع ارزشمند و دست اول به شمار می آید همچنین این رساله را می توان از پیشگامان سنت ترجمه و معادل سازی اصطلاحات فلسفه ی غرب در روزگار معاصر دانست کتابی حاضر متن تصحیح شده و پژوهیده ی رساله ی شعرانی است