کتاب موسوعه الشهید الاول دوره 21 جلدی شهید اول  پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی محمد بن مکّی عاملی مشهور به شهید اوّل 734786هـ عالم و فقیه بلند آوازه شیعه در قرن هشتم هجری است که در میان دانشمندان شیعه و سنّی جایگاه ممتاز دارد مجموعه آثار او از روز تألیف تا کنون مورد توجه خاص و عام و همچنین مورد استفاده اهل تحقیق بوده است  این فقیه برجسته نه تنها در فقه بلکه در عرصه های دیگر دارای تألیفات ارزشمندی است تخلق به اخلاق الهی و ربانی آگاهی از مذاهب فقهی اهل سنت مبارزه با انحرافات اجتماعی و عقیدتی جایگاهی ویژه ای به وی داده است   از مطالعه و بررسی زندگی و زمانه و حوادث دوران شهید اول نکات بسیار مهمی درباره شخصیت آن فقیه فرزانه آشکار می گردد شاید اولین و مهم ترین نکته درباره شهید اول جامعیت علمی و اخلاقی و تکاپوی مستمر او در آموزش و گسترش احکام شریعت و علوم و اندیشه های شیعی در کنار تعامل سازنده با فقهای مذاهب اهل سنت است او فقاهت را با فضیلت های اخلاقی توأم ساخته بود به نیازهای زمانه و مردمان دوران خود توجه داشت؛ ازاین رو هم به تألیف کتب فقهی همت گماشت که برخی از کتب فقهی او مانند لُمعه هنوز در حوزه های علمیه شیعه مورد توجه و استفاده طلاب و فقها و محققان است و هم به تألیف آثار اخلاقی اهتمام داشت همچنین او از تألیفات در حوزۀ کلام و عقاید نیز غافل نبود  از گزارش های تاریخی برمی آید که زمانه شهید اول شاهد کشمکش های مذهبی وقوع بلاهایی مانند قحطی زلزله و بروز بیماری های واگیرداری چون وبا بود با آنکه منازعات مذهبی در میان اهل سنت و شیعیان وجود داشت شیوه مدبرانه شهید اول چنان بود که نزد همگان چهره ای مقبول و مورد احترام یافت چنین مقبولیتی البته مرهون مجاهدات علمی و سفرهای متعدد و تعاملات سازنده او با عالمان اهل سنت بود با آنکه در میان فقها سفرهای متعدد مرسوم و معمول نبود شهید اول اهتمام فراوانی به هجرت های علمی داشت هر جا که می شنید فقیه یا محدثی نامدار حضور دارد خود را به او می رساند و از او استماع حدیث می کرد و اجازه نقل حدیث می گرفت  این فقیه گران مایه علاوه بر اهتمام به تألیف کتب کلامی و اعتقادی به مبارزه با منحرفان فکری مانند یالوشی که مدعی نبوت بود پرداخت و با مجاهدات و مبارزات خود و شاگردانش فتنه یالوشی را خاموش کرد  سفرهای متعدد شهید اول او را با رنج ها و خطرات و مشکلات سفر آشنا ساخت و باعث شد تا او ضرورت تأسیس حوزه علمیه در زادگاهش را به خوبی لمس کند ازاین رو اقدام به تأسیس مدرسه  ای علمی در جزین از توابع جبل عامل لبنان کرد که نقطه عطف شکل گیری مدارس علمی دیگر در مناطق شیعی لبنان بود  تلاش های خستگی ناپذیر شهید اول در عرصه های مختلف باعث شد تا عالمان بزرگ اسلامی از فخرالمحققین شمس الأئمه کرمانی شافعی و ابن معیه تا محقق کرکی شهید ثانی و علّامه مجلسی زبان به ستایش او بگشایند  موسوعة الشهید الأوّل شامل 33 اثر از آثار شهید در موضوعات گوناگون فقهی اصولی کلامی حدیثی است که در طول 15 سال شناسایی گردآوری و تصحیح شده است 21 جلد شامل 19 جلد آثار یک جلد مدخل تحت عنوان الشهید الأوّل حیاته و آثاره و یک جلد فهارس است که در سال 1388 همزمان با کنگره بزرگداشت شهیدین  منتشر شد  فهرست مطالب کتاب     المدخل الشهید الأوّل حیاته و آثاره؛     الجزء الأوّل  الجزء الرابع غایة المراد في شرح نکت الإرشاد؛     الجزء الخامس  الجزء الثامن ذکری الشیعة في أحکام الشریعة؛     الجزء التاسع  الجزء الحادی عشر الدروس الشرعیة في فقه الإمامیة؛     الجزء الثاني عشر البیان؛     الجزء الثالث عشر اللمعة الدمشقیّة في فقه الإمامیة ؛     الجزء الرابع عشر حاشیة القواعد الحاشیة النجّاریّة؛     الجزء الخامس عشر القواعد و الفوائد؛     الجزء السادس عشر و الجزء السابع عشر جامع البین من فوائد الشرحین؛     الجزء الثامن عشر الرسائل الکلامیّة و الفقهیّة؛     الجزء التاسع عشر المزار و الرسائل المتفرّقة؛      الجزء العشرون الفهارس