کتاب توتم و تابو کتاب توتم و تابو اثر زیگموند فروید  کتاب توتم و تابو به عنوان بزرگترین دستاورد ادیبانه فروید گاز آنِ کرانه های بی پروای حدس و گمان است فروید در تاب توتم و تابو که نخستین و مهمترین اثرش در زمینه مردم شناسی است این فرضیه را بسط می دهد که گام سرنوشت ساز از تاریخ ابتدایی به تاریخ تمدن را پسرانی بر می دارند که با عصیان علیه پدرِ منفور او را به هلاکت می رسانند آنگاه نوعی نظام اجتماعی را پدید می آورند که بنیادی ترین عهد و پیمان آن خودداری از هلاکت رقیب و زمینه سازی برای استقرار اخلاق است  به عقیده فروید رکان اصلی وجه متعالی انسان دین و اخلاق و حس اجتماعی در تکامل نوع انسان و از عقده پدر حاصل شدند دین و قید و بندهای اخلاقی از فرآیند مهار عقده ادیپ و حس اجتماعی از لزوم برطرف کردن رقابتی که در آن زمان در نسل جوان به قوت خود باقی مانده بود کتاب توتم و تابو در حالی برای مردمی انتشار می یابد که تخصص در روانکاوی ندارند  معهذا فقط خوانندگانی که کم و بیش با روانکاوی آشنایی داشته باشند  می توانند آنرا درک و درباره اش داوری کنند   برای ورود به بحث کتاب توتم و تابو یک نکتۀ مهم یاید مطرح شود که برای فهم کتاب توتم و تابو بسیار مهم می باشد به نظر فروید انسان ابتدایی در دستۀ آغازین زنده گی می کرد این دسته تشکیل می شد از نری مسلط که پدر بود و تعدادی از ماده ها را در انحصار خود داشت این پدر نیرومند پسران خود را از ماده ها دور نگه می داشت روزی این پسران متحد شده پدر مسلط را کشتند و سپس آن را خوردند دلیل این آدم خواری به نظر فروید این بود که آن ها اعتقاد داشتند با خوردن قربانی نیرو و قدرت او را به دست می آورند بعد از مدتی آن ها از عمل خویش پیشیمان شدند و برای جبران و کفارۀ عمل خویش دو ممنوعیت را ابداع کردند یکی این که نمادی را به صورت یک نوع حیوان به جای پدر گذاشتند؛ این نماد است برادران خوردن حیوان توتمی را حرام اعلام کردند و دیگر این که ازدواج درون گروهی را حرام کردند و با تحریم ماده های آزاد شده بر خود از ثمرات پیروزی شان چشم پوشی کردند فروید این پدرکشی را نتیجۀ همین جنایت می داند برادران آیین توتم را از این رو ابداع کردند تا دیگر بار به عمل پدرکشی دست نیازند باید گفت عقدۀ اودیپ نیز از همین پدرکشی ابتدایی ناشی می شود و ترس های گوناگون که از ابتدا در کودکان ایجاد می شود پایه های کودکانۀ توتمیسم به شمار می آیند رقابت پدر در عشق ورزیدن نسبت به مادر کودک را به جا به جایی ترس و کینه اش از پدر به یک حیوان وا می دارداین برداشت مستلزم قبول نظریۀ لامارک مبنی بر موروثی شدنِ ویژه گی هایی است که انسان از راه تجربه کسب می کند  به طور کل دین توتمی از احساس گناه و تلاش برای پرداخت کفاره و جبران سرچشمه می گیرد به نظر فروید این عوامل در ریشۀ همۀ ادیان بشری قرار دارد همۀ ادیان بعدی در واقع کوشش هایی برای حل این مسأله اند و تنها از جهت مرحلۀ فرهنگی که این کوشش در آن صورت می گیرد و راه حل های اتخاذ شده با یک دیگر تفاوت دارند پرسش های اصلی یی که فروید در این کتاب در صدد پاسخ گویی به آن ها بوده است ۱ـ حیوان پرستی از کجا سرچشمه گرفته است؟ ۲ـ تابو یا محرمات در میان قبایل اولیۀ انسانی بر چه پایه و اساسی استوار بوده است؟ نتایجی که فروید از کنار هم گذاشتن اطلاعات در باب آداب و رسوم و احساسات و تفکرات و خلاصه طرز زندهگی مردمان اولیه خوانده بود با نتایجی که از احوال بیماران روانی به دست آورده بود مقایسه کرده و دست آخر چنین نتیجه گرفت ـ سازمان فکری و احساسی مردمان اولیه با بیماران روانی وجوه اشتراک فراوانی دارد ـ در احساسات مردمان اولیه بین عشق و نفرت تضاد احساسات فاصلۀ چندانی نیست در کل فروید می خواهد آن چیزهایی را که مدعی آن است در این کتاب به اثبات برساند و بزرگ ترین الهام خود را از داستان اساطیری ادیپ پادشاه گرفته است هم چنین خود فروید معتقد است کسی که می خواهد این کتاب را بخواند باید کم وبیش با روان کاوی آشنا باشد فروید راه حل خودش را در مورد تابو قطعی و حتمی می داند و در باب توتم اعتراف می کند که راه حل پیشنهادی اش محدود به معلوماتی است که روان کاوی ظاهراً در حال حاضر صحت آن را مجاز و موجه می شمرد مسالۀ تابو هنوز هم در جوامع امروزی دیده می شود مسالۀ توتم برعکس کاملاً با سبک احساس امروزی ما فرق دارد توتم نهادی است که مدت ها پیش ناپدید شده است زیگموند فروید برای کشف حقیقت حیوان پرستی و تابو به کتبی مراجعه کرد که پر بود از مشاهدات دست اول و دوم در خصوص طرز زنده گی و آداب و رسوم مردمان اولیه که غالباً مبلغان مسیحی و سیاحان گردآورندۀ آن ها بودند و بعد نیز به مقالات و نوشته های مفسران درجه یک رجوع کرد و همۀ این ها را با روان کاوی سنجید فروید هم چنین از کتب و شاهدات و تفاسیر و تعابیر جامعه شناسان قوم شناسان روان شناسان زیست شناسان نظیر داروین و مایه می گیرد و سرانجام پس از مطالعات طولانی به این نتیجه می رسد که سازمان روانی مردمان اولیه همان است که در بیماران روانی مانند وسواسی ها و کسانی که از حیوان و می ترسند و یا بیماران روانی شدید نظیر پارانوئیک که دنیای پرآشوب درون خود را به عالم خارج نسبت می دهند و در حقیقت فروید مردمان اولیه را با بیماران روانی و گاهی کودکان مقایسه کرده است