کتاب موسی و یکتا پرستی کتاب از سه بخش تشکیل شده و بخشی از کارهای فروید در ارتباط با تئوری روانکاوی به منظور ارائه فرضیاتی در مورد رخدادهای تاریخی به شمار می رود فروید قبلاً هم از این تئوری در کتاب دیگرش به نام توتم و تابو استفاده کرده بود  فروید نتیجه می گیرد که موسی پیرو دین یکتاپرستی آتون بوده اما به علت سست شدن قدرت امپراتوری پس از اخناتون و طرد دین اتون توسط مصریان موسی این دین را به جای ادامه در مصر به قوم یهود منتقل می کند یهودیان آن زمان در قلمرو مصر ساکن بودند موسی همچنین رسم مصری ختنه را به قوم یهود داد  فروید در این کتاب با روایت کتاب مقدس دربارهٔ موسی مخالفت کرده و می نویسد موسی تنها پیروان نزدیکش را در زمان ناآرامی های پس از آخناتون به آزادی راهنمایی می کند ولی آن ها در پی یک شورش او را به قتل می رسانند و سپس با قبیله یکتاپرست دیگری به نام مدین ترکیب می شوند آن ها سال ها پس از کشتن موسی پشیمان شده و در آرزوی بازگشت موسی برای نجات بنی اسرائیل مفهوم منجی را ابداع کردند به عقیده فروید این احساس گناه ناشی از قتل موسی به تدریج به نسل های بعد منتقل شده و در نهایت منجر به پیدایش دین یهودیت می شود